ഹിമാലയം

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="ml">
  <siteinfo>
    <sitename>വിക്കിപീഡിയ</sitename>
    <dbname>mlwiki</dbname>
    <base>https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A7%E0%B4%BE%E0%B4%A8_%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B5%BE</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.12</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">മീഡിയ</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">പ്രത്യേകം</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">സംവാദം</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">ഉപയോക്താവ്</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">വിക്കിപീഡിയ</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">വിക്കിപീഡിയ സംവാദം</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">പ്രമാണം</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">പ്രമാണത്തിന്റെ സംവാദം</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">മീഡിയവിക്കി</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">മീഡിയവിക്കി സംവാദം</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">ഫലകം</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">ഫലകത്തിന്റെ സംവാദം</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">സഹായം</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">സഹായത്തിന്റെ സംവാദം</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">വർഗ്ഗം</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">വർഗ്ഗത്തിന്റെ സംവാദം</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">കവാടം</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">കവാടത്തിന്റെ സംവാദം</namespace>
      <namespace key="118" case="first-letter">കരട്</namespace>
      <namespace key="119" case="first-letter">കരട് സംവാദം</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">ഘടകം</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">ഘടകത്തിന്റെ സംവാദം</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>ഹിമാലയം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4401</id>
    <revision>
      <id>4650055</id>
      <parentid>4437913</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T07:35:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4650055</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53172" sha1="rqoojgorsv4t9ysxqwu3kvpzhds2af9" xml:space="preserve">{{prettyurl|Himalayas}}
{{Infobox mountain
| name = ഹിമാലയം
| native_name = {{native name|sa-Latn|Himālaya}}
| photo = Himalayas and allied ranges NASA Landsat showing the eight thousanders, annotated with major rivers.jpg
| photo_caption = The arc of the Himalayas (also [[Hindu Kush]] and [[Karakoram]]s) showing the [[eight-thousanders]] (in red); [[Indo-Gangetic Plain]]; [[Tibetan plateau]]; rivers [[Indus River|Indus]], [[Ganges]], and [[Yarlung Tsangpo]]-[[Brahmaputra]]; and the two anchors of the range (in yellow)
| country_type = Countries
| country = {{hlist|[[Bhutan]]|[[China]]|[[India]]|[[Nepal]]|[[Pakistan]]}} Sovereignty in the [[Kashmir]] region is disputed by China, India, and Pakistan.
| highest = [[Mount Everest]]
| elevation_m = 8848.86
| highest_location = China and Nepal
| coordinates = {{Coord|27|59|N|86|55|E|region:IN|format=dms|display=inline,title}}
| range_coordinates = 
| length_km = 2400
| geology = {{hlist|[[Metamorphic rock|Metamorphic]]|[[Sedimentary rock|sedimentary]]}}
| age = [[Cretaceous]]-to-[[Cenozoic]]
| orogeny = [[Alpine orogeny]]
| map_image = Himalaya annotated.jpg
| map_caption = Mount Everest and surrounding peaks as seen from the north-northwest over the Tibetan Plateau. Four eight-thousanders can be seen, Makalu (8,462 m), Everest (8,848 m), Cho Oyu (8,201 m), and Lhotse (8,516 m).
}}

[[ഏഷ്യ|ഏഷ്യൻ ഭൂഖണ്ഡത്തിലെ]] പ്രധാനപ്പെട്ട പർവ്വതനിരയാണ്‌ '''ഹിമാലയം'''. ഈ പർവ്വതനിര [[ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡം|ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തെയും]] ടിബറ്റൻ ഫലകത്തെയും തമ്മിൽ വേർതിരിക്കുന്നു. ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിന്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രപരവും സാംസ്കാരികവും ആയ വ്യത്യസ്തതകൾക്കുളുള്ള മുഖ്യ കാരണമാണ് ഹിമാലയ പർവ്വതനിര. ഹിമാലയം എന്ന പദത്തിന് '''മഞ്ഞിന്റെ വീട്''' എന്നാണ് അർത്ഥം. ലോകത്തിൽ വച്ചു തന്നെ ഏറ്റവും ഉയരമുള്ള ഹിമാലയം ഒരൊറ്റ നിരയല്ല , സമാന്തരമായി 200 നാഴികയോളം വീതിയിൽ കിടക്കുന്ന മൂന്നു നിരകളാണ്. 

ഭൂമിയിലെ ഏറ്റവും വലിയ പർവ്വതനിരയാണ്‌ ഹിമാലയം. ലോകത്തെ ഏറ്റവും വലിയ കൊടുമുടികളായ [[എവറസ്റ്റ്‌ കൊടുമുടി]] , [[കെ2]] തുടങ്ങിയവ ഹിമാലയത്തിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇതിലുള്ള കൊടുമുടികളുടെ ഉയരത്തിന്റെ വന്യത മനസ്സിലാക്കണമെങ്കിൽ തെക്കേ അമേരിക്കയിലെ [[ആൻഡെസ്]] പർവ്വതനിരയിലുള്ള [[അകൊൻകാഗ്വ]] കൊടുമുടിയുടെ ഉയരം താരതമ്യം ചെയ്താൽ മതിയാകും, അകോൻകാഗ്വയാണ്‌ ഏഷ്യയ്ക്ക് പുറത്തുള്ള ഉയരം കൂടിയ കൊടുമുടി ഇതിന്റെ ഉയരം 6,962 മീറ്ററാണ്‌ അതേസമയം 7,200 മീറ്ററിനു മുകളിൽ ഉയരമുള്ള 100 ൽ കൂടുതൽ കൊടുമുടികൾ ഹിമാലയത്തിലുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite book
|url=http://books.google.com/?id=4q_XoMACOxkC&amp;pg=PA25&amp;lpg=PA23&amp;dq=%22South+Tibet+Valley%22
|title=Himalayan Mountain System|publisher=|accessdate=2007-08-07
|isbn=9787508506654
|author1=Yang, Qinye
|year=2004}}&lt;/ref&gt;

[[പ്രമാണം:Himalaya 85.30820E 32.11063N.jpg|thumb|250px|right|ഹിമാലയത്തിന്റെ ഉപഗ്രഹചിത്രം]]

ഏഴ് രാജ്യങ്ങളിലായി ഹിമാലയം വ്യാപിച്ച് കിടക്കുന്നു : [[ഇന്ത്യ]] , [[നേപ്പാൾ]] ,  [[ഭൂട്ടാൻ]] , [[ചൈന]] , [[പാകിസ്താൻ]] , [[അഫ്ഗാനിസ്താൻ]] , [[മ്യാൻമാർ]] എന്നിവയാണ്‌ ഈ രാജ്യങ്ങൾ . ഇന്ത്യയുടെ വടക്കുപടിഞ്ഞാറുനിന്നു തെക്കുകിഴക്കായി  1500 നാഴിക നീളത്തിൽ ഹിമാലയ പർവതം കിടക്കുന്നു . ഹിമാലയത്തിന്റെ കിഴക്കെ അഗ്രം ബമ്മയിൽക്കൂടി തെക്കോടു വ്യാപിച്ചുനിൽക്കുന്നു. അവിടെയുള്ള നിരകൾക്ക് അരാക്കൻ യോമാസ് , പെഗുയോമാസ് എന്നാണ് പേര് . ഇന്ത്യയുടെ വടക്കുപടിഞ്ഞാറായി കിടക്കുന്ന അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ , പാക്കിസ്ഥാൻ എന്നീ രാജ്യങ്ങളിലൂടെ തെക്കോട്ടു വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന സുലൈമാൻ പർവതവും ഹിമാലയത്തിൻ്റെ ശാഖ തന്നെയാണ് . ലോകത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട നാല്  നദീതടവ്യവസ്ഥകളുടേയും ഉൽഭവസ്ഥാനവും ഇതിലാണ്‌, [[സിന്ധു]], [[ഗംഗ]], [[ബ്രഹ്മപുത്ര]], [[യാംഗ്‌സ്റ്റേ കിയാംഗ് നദി|യാങ്ങ്സെ]] എന്നിവയാണീ നദികൾ, ഏതാണ്ട് 130 കോടി ജനങ്ങൾ ഹിമാലയൻ നദീതടങ്ങളെ ആശ്രയിക്കുന്നു. 
പടിഞ്ഞാറ് സിന്ധൂ നദീതടം മുതൽ കിഴക്ക് ബ്രഹ്മപുത്ര നദീതടം വരെ ഏകദേശം 2,400 കി.മീ നീളത്തിൽ ഒരു ചന്ദ്രക്കലാകൃതിയിൽ ഹിമാലയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു&lt;ref name=rockliff&gt;{{cite book |last=HILL |first= JOHN|authorlink= |coauthors= |title=THE ROCKLIFF NEW PROJECT - ILLUSTRATED GEOGRAPHY - THE INDIAN SUB-CONTINENT|year=1963 |publisher=BARRIE &amp; ROCKLIFF |location=LONDON|isbn=|chapter= 6 - Northern India (Himalaya)|pages=177-178|url=}}&lt;/ref&gt;‌. പശ്ചിമഭാഗത്തെ കാശ്മീർ-ചിൻജിയാങ്ങ് മേഖലയിൽ 400 കി.മീ യും കിഴക്ക് ടിബറ്റ്-അരുണാചൽ പ്രദേശ് മേഖലയിൽ 150 കി.മീ എന്നിങ്ങനെ വീതിയിൽ വ്യത്യാസം കാണപ്പെടുന്നു.

==ഹിമാലയത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പർവതങ്ങൾ==

{{GeoGroup}}
{| &quot;style=&quot;margin:auto;&quot; class=&quot;wikitable sortable&quot; 
! rowspan=2 | Global Rank
! rowspan=2 | Peak Name
! rowspan=2 | Other names and meaning
! colspan=2 | Elevation
! rowspan=2 data-sort-type=&quot;number&quot; | Prominence
! rowspan=2 data-sort-type=&quot;number&quot; | Isolation
! rowspan=2 | Region
! rowspan=2 | Coordinates
! rowspan=2 | Country
! rowspan=2 data-sort-type=&quot;number&quot; | First Ascent
! rowspan=2 | Notes
|-
! data-sort-type=&quot;number&quot; | m
! ft
|-
|1
|[[എവറസ്റ്റ്‌ കൊടുമുടി]]|| ''Sagarmatha'', ''Chomolungma'' 
|align=right|8,850
|align=right|29,029
|align=&quot;right&quot; |8,848
| align=right data-sort-value=9999 |infinite
|align=center|[[Mahalangur Himal|Mahalangur]]
|data-sort-value=8655|&lt;small&gt;
{{Coord|27|59|17|N|86|55|31|E|type:mountain|name= 1. Mount Everest / Sagarmatha / Chomolungma (8848 m)}}&lt;/small&gt;
|align=center|[[Nepal]]{{•}}[[China]]
|align=center|1953 || HP World
|-
|3
|[[Kanchenjunga]]|| &quot;Five treasures of great snow&quot; 
|align=right|8,586
|align=right|28,169
|align=&quot;right&quot; |3,922
|align=right|124.3
|align=center|E Nepal/Sikkim
|data-sort-value=8808|&lt;small&gt;{{Coord|27|42|12|N|88|08|51|E|type:mountain|name= 3. Kangchenjunga (8586 m)}}&lt;/small&gt;
|align=center|[[Nepal]]{{•}}[[India]]
|align=center|1955 || Easternmost 8000m peak, HP India
|-
|4
|[[Lhotse]]|| &quot;South Peak&quot; 
|align=right|8,516
|align=right|27,940
|align=&quot;right&quot; |610
|align=right|2.7
|align=center|[[Mahalangur Himal|Mahalangur]]
|data-sort-value=8656|&lt;small&gt;{{Coord|27|57|42|N|86|55|59|E|type:mountain|name= 4. Lhotse (8516 m)}}&lt;/small&gt;
|align=center|[[Nepal]]{{•}}[[China]]
|align=center|1956||Part of Everest massif.
|-
|5
|[[Makalu]]|| &quot;The Great Black&quot;
|align=right|8,485
|align=right|27,838
|align=&quot;right&quot; |2,378
|align=right|17.2
|align=center|[[Mahalangur Himal|Mahalangur ]]
|data-sort-value=8705|&lt;small&gt;{{Coord|27|53|23|N|87|05|20|E|type:mountain|name= 5. Makalu (8485 m)}}&lt;/small&gt;
|align=center|[[Nepal]]{{•}}[[China]]
|align=center|1955||east of Mt. Everest
|-
|6
|[[Cho Oyu]] ||&quot;Turquoise Goddess&quot; 
|align=right|8,188 
|align=right|26,864
|align=&quot;right&quot; |2,340
|align=right|28.5
|align=center|[[Mahalangur Himal|Mahalangur]]
|data-sort-value=8639|&lt;small&gt;{{Coord|28|05|39|N|86|39|39|E|type:mountain|name= 6. Cho Oyu (8188 m)}}&lt;/small&gt;
|align=center|[[Nepal]]{{•}}[[China]]
|align=center|1954
| Easiest 8000m peak
|-
|7
|[[Dhaulagiri|Dhaulagiri I]]|| &quot;White Mountain&quot; 
|align=right|8,167
|align=right|26,795
|align=&quot;right&quot; |3,357
|align=right|317.6
|align=center|Central
|data-sort-value=8329|&lt;small&gt;{{Coord|28|41|48|N|83|29|35|E|type:mountain|name= 7. Dhaulagiri I (8167 m)}}&lt;/small&gt;
|align=center|[[Nepal]]
|align=center|1960|| west of [[Gandaki River]]
|-
|8
|[[Manaslu]]||Kutang, &quot;Mountain of the Spirit&quot; 
|align=right|8,163
|align=right|26,781
|align=&quot;right&quot; |3,092
|align=right|105.6
|align=center|Central
|data-sort-value=8433|&lt;small&gt;{{Coord|28|33|00|N|84|33|35|E|type:mountain|name= 8. Manaslu (8163 m)}}&lt;/small&gt;
|align=center|[[Nepal]]
|align=center|1956 ||
|-
|9
|[[Nanga Parbat]]|| ''Diamir'', &quot;Naked Mountain&quot; 
|align=right|8,126
|align=right|26,660
|align=&quot;right&quot; |4,608
|align=right|188.5
|align=center|[[Gilgit-Baltistan]] (GB) region
|data-sort-value=7435|&lt;small&gt;{{Coord|35|14|14|N|74|35|21|E|type:mountain|name= 9. Nanga Parbat (8126 m)}}&lt;/small&gt;
|align=center|''[[Pakistan]]
|align=center|1953|| Westernmost peak of Himalayas, rises 7000m above [[Indus River]].
|-
|10
|[[Annapurna|Annapurna I]]|| &quot;Goddess of the Harvests&quot;
|align=right|8,091
|align=right|26,545
|align=&quot;right&quot; |2,984
|align=right|33.9
|align=center|Central
|data-sort-value=8349|&lt;small&gt;{{Coord|28|35|44|N|83|49|13|E|type:mountain|name= 10. Annapurna I (8091 m)}}&lt;/small&gt;
|align=center|[[Nepal]]
|align=center|1950||north of [[Pokhara]]
|-
|14
|[[Shishapangma]]|| &quot;Crest above the grassy plains&quot;, ''Gosainthan'' 
|align=right|8,027
|align=right|26,335
|align=&quot;right&quot; |2,897
|align=right|91.3
|align=center|Central
|data-sort-value=8546|&lt;small&gt;{{Coord|28|21|12|N|85|46|43|E|type:mountain|name= 14. Shishapangma (8027 m)}}&lt;/small&gt;
|align=center|[[China]]
|align=center|1964||| about 10&amp;nbsp;km north of Nepal border.
|-
|15
|[[Gyachung Kang]]|| unknown || 7,952 || 26,089 ||align=right|672||align=right| 7.6 ||align=center|[[Mahalangur Himal|Mahalangur]]
|data-sort-value=8644|&lt;small&gt;{{coord|28|05|53|N|86|44|32|E|type:mountain|name=15. Gyachung Kang (7952 m)}}&lt;/small&gt;||align=center|[[Nepal]]{{•}}[[China]] ||align=center|1964 || Highest mountain under 8,000m
|-
|
|[[Nuptse]]|| &quot;West Peak&quot; in Tibetan || 7,861 || 25,791 || align=right|305 ||align=right|3.4 ||align=center|[[Mahalangur Himal|Mahalangur]] ||  ||align=center|Nepal ||align=center|1961 || sub peak of Lhotse
|-
|23
|[[Nanda Devi]]|| &quot;Bliss-giving Goddess&quot;
|align=right|7,816
|align=right|25,643
|align=&quot;right&quot; |3,139
|align=right|388.7
|align=center|[[Garhwal Himalaya|Garhwal]]
|data-sort-value=7958|&lt;small&gt;{{Coord|30|22|33|N|79|58|15|E|type:mountain|name= 23. Nanda Devi (7816 m)}}&lt;/small&gt;
|align=center|[[India]]
|align=center|1936||HP [[Uttarakhand]]. Highest peak entirely within India.
|-
|28
|[[Namcha Barwa]]||
|align=right|7,782
|align=right|25,531
|align=&quot;right&quot; |4,106
|align=right|707.8
|align=center|[[Assam Himalaya|Assam]]
|data-sort-value=9503|&lt;small&gt;{{Coord|29|37|52|N|95|03|19|E|type:mountain|name= 28. Namcha Barwa (7782 m)}}&lt;/small&gt;
|align=center|[[China]]
|align=center|1992 || Eastern end of Himalaya
|-
|29
|[[Kamet]]||
|align=right|7,756
|align=right|25,446
|align=&quot;right&quot; |2,825
|align=right|70.3
|align=center|[[Garhwal Himalaya|Garhwal]]
|data-sort-value=7935|&lt;small&gt;{{Coord|30|55|12|N|79|35|30|E|type:mountain|name= 29. Kamet (7756 m)}}&lt;/small&gt;
|align=center|[[India]]
|align=center|1931||
|-
|34
|[[Gurla Mandhata]]||
|align=right|7,694
|align=right|25,243
|align=&quot;right&quot; |2,788
|align=right|127.5
|align=center|West Tibetan
|data-sort-value=8117|&lt;small&gt;{{Coord|30|26|19|N|81|17|48|E|type:mountain|name= 34. Gurla Mandhata (7694 m)}}&lt;/small&gt;
|align=center|[[China]]
|align=center|1985||
|-
|40
|[[Gangkhar Puensum]]||''Gankar Punzum'', &quot;Three Mountain Siblings&quot;
|align=right|7,570
|align=right|24,836
|align=&quot;right&quot; |2,995
|align=right|228.1
|align=center| Bhutanese
|data-sort-value=9027|&lt;small&gt;{{Coord|28|02|50|N|90|27|19|E|type:mountain|name= 40. Gangkhar Puensum (7570 m)}} &lt;/small&gt;
|align=center|[[Bhutan]]{{•}}[[China]]
|align=center|unclimbed||HP [[Bhutan]]. World's highest unclimbed peak. Off-limits.
|-
|45
|[[Kula Kangri]]||
|align=right|7,538
|align=right|24,731
|align=&quot;right&quot; |1,654
|align=right|25.4
|align=center|Bhutanese
|data-sort-value=9036|&lt;small&gt;{{Coord|28|13|37|N|90|36|59|E|type:mountain|name= 45. Kula Kangri (7538 m)}}&lt;/small&gt;
|align=center|[[China]] (''[[Bhutan]]'')&lt;ref&gt;Wholly claimed by China as a part of its [[Tibet Autonomous Region]]; on the border with Bhutan according to Bhutan&lt;/ref&gt;
|align=center|1986||
|-
|62
|[[Yangra]] || Ganesh I
|align=right|7,422
|align=right|24,350
|align=&quot;right&quot; |2,352
|align=right|48.1
|align=center|Central
|data-sort-value=8507|&lt;small&gt;{{Coord|28|23|29|N|85|07|38|E|type:mountain|name= 62. Yangra / Ganesh I (7422 m)}}&lt;/small&gt;
|align=center|[[Nepal]]{{•}}[[China]]
|align=center|1955||
|-
|75
|[[Labuche Kang]]||
|align=right|7,367
|align=right|24,170
|align=&quot;right&quot; |1,957
|align=right|38.3
|align=center|Central
|data-sort-value=8621|&lt;small&gt;{{Coord|28|18|15|N|86|21|03|E|type:mountain|name= 75. Labuche Kang (7367 m)}}&lt;/small&gt;
|align=center|[[China]]
|align=center|1987||
|-
|78
|[[Jomolhari]]||
|align=right|7,326
|align=right|24,035
|align=&quot;right&quot; |2,065 &lt;!-- This is from the Peaklist site; the &gt;6650 M list has a questionable 2341 m prominence--&gt;
|align=right|106
|align=center|Bhutanese
|data-sort-value=8916|&lt;small&gt;{{Coord|27|49|36|N|89|16|04|E|type:mountain|name= 78. Jomolhari (7326 m)}}&lt;/small&gt;
|align=center|[[Bhutan]]{{•}}[[China]]
|align=center|1937||
|-
|84
|[[Gyala Peri]]||
|align=right|7,294
|align=right|23,930
|align=&quot;right&quot; |2,942
|align=right|20.4
|align=center|[[Assam Himalaya|Assam]]&lt;ref&gt;Strictly not in the Himalaya, but in the Nyenchen Tanglha Shan in East Tibet&lt;/ref&gt;
|data-sort-value=9458|&lt;small&gt;{{Coord|29|48|52|N|94|58|07|E|type:mountain|name= 84. Gyala Peri (7294 m)}}&lt;/small&gt;
|align=center|[[China]]
|align=center|1986||
|-
|98
|[[Langtang Lirung]]||
|align=right|7,227
|align=right|23,711
|align=&quot;right&quot; |1,534
|align=right|24.5
|align=center|Central
|data-sort-value=8531|&lt;small&gt;{{Coord|28|15|22|N|85|31|01|E|type:mountain|name= 98. Langtang Lirung (7227 m)}}&lt;/small&gt;
|align=center|[[Nepal]]
|align=center|1978||
|-
|102
|[[Tongshanjiabu]]||
|align=right|7,207
|align=right|23,645
|align=&quot;right&quot; |1,757
|align=right|38.8
|align=center|Bhutanese
|data-sort-value=8957|&lt;small&gt;{{Coord|28|11|12|N|89|57|27|E|type:mountain|name= 102. Tongshanjiabu (7207 m)}}&lt;/small&gt;
|align=center|[[Bhutan]]{{•}}''[[China]]''&lt;ref&gt;Wholly claimed by Bhutan, but on the border of the [[Tibet Autonomous Region]] according to China.&lt;/ref&gt;
|align=center|unclimbed||
|-
|104
|[[Noijin Kangsang]]||
|align=right|7,206
|align=right|23,642
|align=&quot;right&quot; |2,160
|align=right|88.4
|align=center|East Tibetan
|data-sort-value=9010|&lt;small&gt;{{Coord|28|56|48|N|90|10|42|E|type:mountain|name= 104. Noijin Kangsang / Norin Kang   (7206 m)}}&lt;/small&gt;
|align=center|[[China]]
|align=center|1986||
|-
|120
|[[Nun Kun|Nun]]||
|align=right|7,135
|align=right|23,409
|align=&quot;right&quot; |2,404
|align=right|166.7
|align=center|Punjab
|data-sort-value=7601|&lt;small&gt;{{coord|33|58|48|N|76|01|18|E|type:mountain|name= Nun}}&lt;/small&gt;
|align=center|[[India]]
|align=center|1953||
|-
|148
|[[Kangto]]||
|align=right|7,060
|align=right|23,163
|align=&quot;right&quot; |2,195
|align=right|189.6
|align=center|[[Assam Himalaya|Assam]]
|data-sort-value=9231|&lt;small&gt;{{coord|27|51|54|N|92|31|57|E|type:mountain|name=Kangto}}&lt;/small&gt;
|align=center|[[India]]{{•}}[[China]]
|align=center| ||
|-
|
|[[Machapuchare]]|| &quot;Fish Tail&quot;|| 6,993 || 22,943 ||align=right| 1233 ||align=right| 9.2 ||align=center| Central ||data-sort-value=8356|&lt;small&gt;{{coord|28|29|42|N|83|56|57|E|type:mountain|name=Machapuchare}}&lt;/small&gt; || Nepal|| 1957 (short of summit.) || Sacred to [[Shiva]], off-limits.
|-
|
|[[Dorje Lakpa]]|| &quot;Langtang Himal&quot;|| 6,966 || 22,854 ||align=right| 796 ||align=right| 15.1 ||align=center| Central ||data-sort-value=8546|&lt;small&gt;{{coord|28|10|26|N|85|46|45|E|type:mountain|name=Dorje Lakpa}}&lt;/small&gt; || Nepal || 1992  || NW of [[Kathmandu]].
|-
|
|[[Ama Dablam]]||&quot;Mother And Her Necklace&quot; || 6,814 || 22,356 ||align=right| 1027 ||align=right| 10.3 ||align=center|[[Mahalangur Himal|Mahalangur ]] ||data-sort-value=8651|&lt;small&gt;{{coord|27|51|40|N|86|51|40|E|type:mountain|name=Ama Dablam (6814m)}}&lt;/small&gt; || Nepal || 1961 ||
|-
|
|[[Mount Kailash]]|| ''Kang Rinpoche'' (Precious Snow Peak)|| 6,638 || 21,778 ||align=right| 1319 ||align=right| 66.0 ||align=center| West Tibetan&lt;ref&gt;Strictly not in the Himalaya, but in the Transhimalaya on the Tibetan plateau&lt;/ref&gt; ||data-sort-value=8118|&lt;small&gt;{{coord|31|4|0|N|81|18|45|E|type:mountain|name=Mount Kailash}}&lt;/small&gt; || China || Unclimbed || Sacred to four religions, near sources of four major rivers.
|}

== ചരിത്രം, രൂപവൽക്കരണം ==
[[പ്രമാണം:Himalaya-formation.gif|thumb|150px|right|ഹിമാലയം:രൂപവത്കരണം]]
ഭൂമിയിലെ ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ പർവതനിരകളിൽ പ്പെടുന്ന ഹിമാലയം, [[ഫലകചലനം]] നിമിത്തം സെഡിമെന്ററി പാറകളുടേയും മെറ്റാമോർഫിക് പാറകളുടേയും മുകളിലേക്കുള്ള ഉയർച്ച കൊണ്ട് രൂപമെടുത്തതാണ്‌. [[ഇന്തോ-ആസ്ത്രേലിയൻ ഭൂഫലകം]], [[യൂറേഷ്യൻ ഭൂഫലകം]] എന്നിവയുടെ കൂട്ടിമുട്ടലിൽ നിന്നുമാണ്‌ [[മടക്കു പർവതങ്ങൾ|മടക്കു പർവതങ്ങളിൽ]] പെടുന്ന ഹിമാലയം  ഉടലെടുത്തത്‌. ഏതാണ്ട്‌ 70 ദശലക്ഷം വർഷങ്ങൾക്കുമുൻപാണീ കൂട്ടിയിടി നടന്നത്‌. 
ഇതിനു മുൻപ് ഇപ്പോൾ ഹിമാലയം നിലനിൽക്കുന്ന പ്രദേശം [[ടെത്തീസ് കടൽ|ടെത്തീസ് കടലിന്റെ]] അടിത്തട്ടായിരുന്നു. ഈ കൂട്ടിയിടി മൂലമുള്ള ഉയർച്ച ഇപ്പോഴും തുടർന്നു കൊണ്ടിരിക്കുന്നു&lt;ref name=rockliff/&gt;.

== സാംസ്കാരികപ്രാധാന്യം ==
[[ഭാരതം|ഭാരത]] ചരിത്രവുമായി ഹിമാലയം ചേർത്തുകെട്ടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ക്രിസ്തുവിനു രണ്ടായിരം വർഷങ്ങൾക്കു മുമ്പെങ്കിലും തന്നെ [[ഹിമവാൻ]], ഹിമാലയം, [[ഹൈമവതി]] മുതലായ വാക്കുകൾ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നതായി കാണാം. [[ഹൈന്ദവം|ഹൈന്ദവ]] ചരിത്രവുമായി ഹിമാലയത്തിന്‌ അഭേദ്യമായ ബന്ധങ്ങളുണ്ട്‌. [[പരമശിവൻ|പരമശിവന്റെ]] ആസ്ഥാനമായ [[കൈലാസം]] ഹിമാലയത്തിലാണ്‌. [[പാർവ്വതി|പാർവതി ദേവി]] ഹിമവാന്റെ പുത്രിയാണെന്നാണ്‌ വിശ്വാസം. [[രാമായണം]], [[മഹാഭാരതം]] എന്നിവകളിലും പുരാണങ്ങളിലുമെല്ലാം തന്നെ ഹിമാലയത്തെ പരാമർശിച്ചിരിക്കുന്നതു കാണാം.

== പ്രത്യേകതകൾ ==
[[പ്രമാണം:Himalayas.jpg|thumb|200px|right|ഹിമാലയം ടിബറ്റിൽ നിന്നുള്ള ദൃശ്യം]]
ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ പർവ്വത നിരയാണ്‌ ഹിമാലയ പർവ്വത നിര. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയരംകൂടിയ കൊടുമുടിയായ [[എവറസ്റ്റ്‌ കൊടുമുടി|എവറസ്റ്റ്‌]] ഹിമാലയത്തിലാണ്‌. 2410 കിലോമീറ്റർ ആണ്‌ ഹിമാലയത്തിന്റെ നീളം. പടിഞ്ഞാറ്‌ [[സിന്ധു നദി]] മുതൽ കിഴക്ക്‌ [[ബ്രഹ്മപുത്ര നദി]] വരെ ഉള്ള പർവ്വതങ്ങളെ ആണ്‌ ഹിമാലയം എന്നതുകൊണ്ടുദ്ദേശിക്കുന്നത്‌.

സമാന്തരമായ മൂന്നു പർവ്വതനിരകളും അവയെ വേർതിരിച്ചുകൊണ്ടുള്ള [[കശ്മീർ]] പോലെയുള്ള വൻ താഴ്വരകളും പീഠഭൂമികളും അടങ്ങിയതാണ്‌ ഹിമാലയം. ഹിമാദ്രി(Greater Himalaya), ഹിമാചൽ (Lesser Himalaya), ശിവാലിക് (Outer Himalaya) എന്നിവയാണ്‌ ഈ നിരകൾ&lt;ref name=rockliff/&gt;.
ടിബറ്റൻ ഹിമാലയം (Trans Himalaya) ഹിമാലയത്തിന്റെ വടക്കായി നിലകൊള്ളുന്നു.

ലോകത്ത് ധ്രുവങ്ങളിലല്ലാതെയുള്ള ഏറ്റവും വിശാലമായ ഹിമാനികൾ ഹിമാലയത്തിലാണുള്ളത്. ഇവ ഉരുകുന്ന ജലമാണ് ഹിമാലയത്തിൽ നിന്നുള്ള  മഹാനദികളുടെ സ്രോതസ്സ്. കശ്മീരിലെ ഗിൽഗിതിലെ ഹുത്സാ താഴ്വരയിലുള്ള [[ബാൽതോരോ ഹിമാനി]], 48 കിലോമീറ്ററോളം‍ നീളമുള്ളതാണ്. ഇതിലെ മഞ്ഞിന്റെ കനം ഏതാണ്ട്‌ നാനൂറ്‌ അടിയോളം വരും.ഹിമാലയത്തിലെ ഹിമാനികളുടെ മുകൾഭാഗം മിക്കവാറും മണ്ണും മറ്റവശിഷ്ടങ്ങളും ചേർന്ന മൊറൈനിക് പദാർത്ഥങ്ങൾ കൊണ്ട് മൂടപ്പെട്ടിരിക്കും ഇവിടെ കശ്മീരി ഇടയന്മാർ കാലിക്കൂട്ടങ്ങളെ മേയാൻ കൊണ്ടുവരാറുണ്ട്.

ഇവിടത്തെ നദികൾ പർവതങ്ങളേക്കാൾ പുരാതനമാണ്. അതുകൊണ്ട് നദികളുടേയും സമീപപ്രദേശങ്ങളുടേയും ഘടനക്ക് ഐക്യം ഉണ്ടാകാറില്ല. നദിക്കിരുവശവും സാധാരണ മറ്റിടങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്ന താഴ്വരകൾക്കു പകരം ചെങ്കുത്തായ മലകൾ ഇവിടെ കണ്ടുവരുന്നു.ഗിൽഗിത്തിൽ ഇത്തരത്തിൽ ഗംഗാനദി, ഇരുവശവും 17000 അടി ഉയരമുള്ള ഒരു വിടവിൽക്കൂടി പ്രവഹിക്കുന്നുണ്ട്&lt;ref name=rockliff/&gt;.
==ഉപവിഭാഗങ്ങൾ==

=== ഹിമാദ്രി/ആന്തര ഹിമാലയ നിര ===
ഹിമാലയത്തിന്റെ വടക്കേ നിരയാണിത്‌. ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയതും നിരകളിൽ ആദ്യമുണ്ടായവയും ആണ്‌ ഈ നിര.അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഹിമാലയത്തിന്റെ നട്ടെല്ല് എന്നിതിനെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു. 
എവറസ്റ്റ്‌, [[കാഞ്ചൻ‌ജംഗ കൊടുമുടി|കാഞ്ചൻ ജംഗ]], [[നംഗ പർവതം]], [[നന്ദാ ദേവി]] തുടങ്ങി ഒട്ടനവധി കൊടുമുടികൾ ഈ നിരയിലാണുള്ളത്‌. തണുത്തുറഞ്ഞ ഈ കൊടുമുടികളുടെ തെക്കുഭാഗം അതായത് ഇന്ത്യയുടെ ഭാഗം ചെങ്കുത്തായതാണ്. എന്നാൽ [[തിബത്ത്]] മേഖലയിലേക്കുള്ള വടക്കുവശം ക്രമേണ ഉയരം കുറഞ്ഞുവരുന്ന രീതിയിലാണ്&lt;ref name=rockliff/&gt;.

===ഹിമാചൽ/മധ്യ ഹിമാലയ നിര ===
ഹിമാദ്രിക്കു തൊട്ടു തെക്കായുള്ള ഈ നിര അത്ര തന്നെ ഉയരമില്ലാത്ത പർവ്വതങ്ങളെ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. [[ഡാർജിലിംഗ്‌|ശരാശരി ഉയരം 3000 മീറ്റ്ർ ഡാർജിലിംഗ്‌]], [[മസ്സൂറി]], [[നൈനിറ്റാൾ]] തുടങ്ങി ഒട്ടനവധി സുഖവാസ കേന്ദ്രങ്ങളെ ഈ പ്രദേശം ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. ഹിമാചൽ ഏകദേശം പൂർണ്ണമായും ഇന്ത്യയിലാണുള്ളത്‌. 
ഹിമാചലിനും ഹിമാദ്രിക്കും ഇടയിലാണ്‌ കശ്മീർ താഴ്വര സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്&lt;ref name=rockliff/&gt;.

===ശിവാലിക്/ബാഹ്യ ഹിമാലയ നിര ===
[[ഗംഗാസമതലം|ഗംഗാസമതലത്തിനു]] തൊട്ടു വടക്കായി അതായത് ഹിമാലയത്തിൽ ഏറ്റവും തെക്കുവശത്തുള്ള നിരയാണ്‌ [[സിവാലിക് പർവതനിര|ശിവാലിക് പർവതനിര]]. താരതമ്യേന ഉയരം കുറഞ്ഞ ഈ പർവതനിര, ഇതിനു വടക്കുള്ള പർവതങ്ങളുടെ നാശം മൂലമുള്ള അവശിഷ്ടങ്ങൾ കൊണ്ട് നിർമ്മിതമാണ്. അതുകൊണ്ട് ശിവാലികിനെ പ്രധാനഹിമാലയത്തിന്റെ സൃഷ്ടിയായി കണക്കാക്കാറുണ്ട്&lt;ref name=rockliff/&gt;. 

[[ഉരുൾ പൊട്ടൽ]], [[ഭൂകമ്പം]] എന്നിവ ഈ നിരയിൽ സാധാരണമാണ്‌. എന്നറിയപ്പെടുന്ന വിസ്തൃത താഴ്‌വരകൾ ശിവാലിക്‌ നിരയിലാണ്‌ (ഉദാ: [[ഡെറാഡൂൺ]]).

==പ്രാദേശിക ഉപവിഭാഗങ്ങൾ==
ഹിമാലയത്തിൽ തന്നെ വലിയതോതിൽ പ്രാദേശികവ്യത്യാസങ്ങളുണ്ട്. ഭൂപ്രകൃതി , പർവതനിരകളുടെ ക്രമീകരണം. ഭൂരൂപങ്ങൾ എന്നിവയിലുള്ള വ്യത്യാസങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഹിമാലയത്തെ താഴെപ്പറയുന്ന ഉപവിഭാഗങ്ങളായി തിരിക്കാം.

*പടിഞ്ഞാറൻ ഹിമാലയം
**കാശ്മീർ ഹിമാലയം

*മധ്യ ഹിമാലയം
**പഞ്ചാബ് ഹിമാലയം
**ഹിമാചൽ ഹിമാലയം
**ഗർഹ്വാൾ-കുമയോൺ ഹിമാലയം
**നേപ്പാൾ ഹിമാലയം

*കിഴക്കൻ ഹിമാലയം
**ഡാർജിലിങ് സിക്കിം ഹിമാലയം
**ഭൂട്ടാൻ ഹിമാലയം
**അരുണാചൽ-ആസാം ഹിമാലയം
**കിഴക്കൻ കുന്നുകളും പർവതങ്ങളും

===പടിഞ്ഞാറൻ ഹിമാലയം===
'''കാശ്‌മീർ ഹിമാലയം'''

കാശ്‌മീർ ഹിമാലയത്തെ ഉപ-ഹിമാലയൻ കാശ്മീർ(പൂഞ്ച്,ജമ്മു) , പിർപഞ്ചൽ മലനിരകൾ , കാശ്മീർ താഴ്‌വര , ലഡാക്ക്-ബാൾട്ടിസ്താൻ ,ഗിൽജിത് എന്നീ മേഖലകളായി തിരിക്കാം . അഫ്ഗാൻ-ഇറാനിയൻ സംസ്കാരത്തിന്റെ സ്വാധീനം കാശ്മീർ ഹിമാലയത്തിൻ്റെ പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗത്ത് പ്രബലമാണ് . ഹിന്ദുമതം , ബുദ്ധമതം എന്നിവ തെക്കൻ മേഖലകളിലും , വടക്കൻ മേഖലകളിലും  സ്വാധീനം ചെലുത്തുന്നു .
കാരക്കോറം, ലഡാക്ക്, സസ്കർ, പിർപഞ്ചൽ എന്നീ പർവതനിരകൾ ഇതിലുൾപ്പെടുന്നു. കാശ്മീർ ഹിമാലയത്തിന്റെ വടക്ക് കിഴക്ക് ഭാഗം ഒരു ശീതമരുഭൂമിയാണ്. അത് ഹിമാദ്രിക്കും കാരക്കോറം പർവതനിരയ്ക്കുമിടയിലാണ്. ലോക പ്രശസ്തമായ കാശ്മീർ താഴ്വരയും ദാൽ തടാകവും ഹിമാദ്രിയ്ക്കും പിർപഞ്ചൽ പർവതനിരയ്ക്കുമിടയിലായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു . ദക്ഷിണേഷ്യയിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഹിമാനികളായ സിയാച്ചിനും ബോൽതാരോയും ഈ പ്രദേശത്ത് കാണപ്പെടുന്നു. കുങ്കുമപ്പൂവ് കൃഷിക്ക് അനുയോജ്യമായ കരേവ മണ്ണിനത്തിനും കാശ്മീർ ഹിമാലയം പ്രസിദ്ധമാണ്. ഹിമാദ്രിയിലെ സോജില, പിർപഞ്ചലിലെ ബനിഹാൾ, സസ്കർ പർവതനിരയിലെ ഫോട്ടുലാ, ലഡാക് മലനിരയിലെ കർദുങ് ലാ എന്നിവയാണ് ഈ പ്രദേശത്തിലെ പ്രധാന ചുരങ്ങൾ . ദാൽ, വൂളാർ എന്നീ ശുദ്ധജല തടാകങ്ങളും പാംഗോങ് സോ (Panggong Tso), സോ-മൊരിരി എന്നീ ലവണ ജല തടാകങ്ങളും ഈ മേഖലയിൽ കാണപ്പെടുന്നു. സിന്ധുനദിയും അതിന്റെ പോഷകനദികളായ ചിനാബ് , ഝലം എന്നിവയുമാണ് കാശ്മീർ ഹിമാലയത്തിലെ പ്രധാന നദികൾ . കാശ്മീരും വടക്കുകിഴക്കൻ ഹിമാലയവും ദൃശ്യമനോഹാരിതയാലും പ്രകൃതിസുന്ദരമായ ഭൂപ്രകൃതിയാലും അറിയപ്പെടുന്ന പ്രദേശമാണ്. സാഹസിക വിനോദസഞ്ചാരികൾക്ക് ഹിമാലയൻ ഭൂപ്രകൃതി ഒരു ആകർഷണകേന്ദ്രമാണ്. പ്രധാന തീർഥാടനകേന്ദ്രങ്ങളായ വൈഷ്ണോദേവി, അമർനാഥ് ഗുഹ, ചരാർ ഇ-ഷെരീഫ് തുടങ്ങിയവ ഈ പ്രദേശത്താണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ധാരാളം തീർത്ഥാടകർ ഓരോ വർഷവും ഈ കേന്ദ്രങ്ങൾ സന്ദർശിക്കുന്നു .

ജമ്മുകാശ്മീർ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ തലസ്ഥാന നഗരിയായ ശ്രീനഗർ ഝലംനദിയുടെ തീരത്താണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. കാശ്മീർ താഴ്വരയിലൂടെ ഒഴുകുന്ന ഝലം നദി യുവത്വഘട്ടത്തിലാണെങ്കിൽ പോലും വക്രവലയങ്ങൾ രൂപപ്പെടുത്തുന്നു.
ഈ പ്രദേശത്തിന്റെ ഏറ്റവും തെക്കുഭാഗത്ത് ഡൂണുകൾ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ദൈർഘ്യമേറിയ താഴ്വരകൾ കാണപ്പെടുന്നു. ജമ്മുഡൂൺ, പതാൻകോട്ട് ഡൂൺ , ഉധംപൂർ ഡൂൺ , എന്നിവ ഉദാഹരണങ്ങളാണ്.

===മധ്യ ഹിമാലയം===
===കിഴക്കൻ ഹിമാലയം===

== പരിസ്ഥിതി ==
വളരെയധികം വൈവിധ്യം നിറഞ്ഞ ജീവജാലങ്ങൾ ഇവിടെയുള്ളതിനാൽ ലോകത്തിലെ [[മഹാ വൈവിധ്യ പ്രദേശങ്ങൾ|മഹാ വൈവിധ്യ പ്രദേശങ്ങളിൽ]] ഒന്നായി ഈ പ്രദേശത്തെ കണക്കാക്കുന്നു. [[യതി]] മുതലായ ഇന്നും തീർച്ചപ്പെടുത്താൻ കഴിയാത്ത ജീവികളും ഇവിടെ ഉണ്ടെന്നാണ്‌ തദ്ദേശവാസികൾ പറയുന്നത്‌. [[ആഗോളതാപനം|ആഗോള താപനവും]] മലകയറ്റക്കാരും പരിസ്ഥിതിക്ക്‌ നാശം വരുത്തുന്നതായി കരുതുന്നു.

== ഭൂമിശാസ്ത്രം ==

ഏഷ്യൻ ഭൂഖണ്ഡത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട പർവ്വതനിരയാണ്‌ ഹിമാലയം. ഈ പർവ്വതനിര ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തെയും ടിബറ്റൻ ഫലകത്തെയും തമ്മിൽ വേർതിരിക്കുന്നു. ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിൻറെ ഭൂമിശാസ്ത്രപരവും സാംസ്കാരികവും ആയ വ്യത്യസ്തതക്കുള്ള മുഖ്യ കാരണഹേതുവായ പർവ്വത നിരയാണ്‌ ഹിമാലയ പർവ്വതം. മഞ്ഞിൻറെ വീട്‌ എന്നാണ്‌ ഹിമാലയം എന്ന നാമത്തിൻറെ അർത്ഥം.

ഭൂമിയിലെ ഏറ്റവും വലിയ പർവ്വതനിരയാണ്‌ ഹിമാലയം, ലോകത്തെ ഏറ്റവും വലിയ കൊടുമുടികൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് ഇതിലാണ്‌. എവറസ്റ്റ്, കെ2 (പാകിസ്താൻറെ ഉത്തര മേഖല) എന്നിവ ഇതിൽപ്പെടുന്നു. ഇതിലുള്ള കൊടുമുടികളുടെ ഉയരത്തിൻറെ വന്യത മനസ്സിലാക്കണമെങ്കിൽ തെക്കേ അമേരിക്കയിലെ ആൻഡെസ് പർവ്വതനിരയിലുള്ള അകൊൻകാഗ്വ കൊടുമുടിയുടെ ഉയരം താരതമ്യം ചെയ്താൽ മതിയാകും, അകോൻകാഗ്വയാണ്‌ ഏഷ്യയ്ക്ക് പുറത്തുള്ള ഉയരം കൂടിയ കൊടുമുടി ഇതിന്റെ ഉയരം 6,962 മീറ്ററാണ്‌ അതേസമയം 7,200 മീറ്ററിനു മുകളിൽ ഉയരമുള്ള 100-ൽ കൂടുതൽ കൊടുമുടികൾ ഹിമാലയത്തിലുണ്ട്.

ആറ് രാജ്യങ്ങളിലായി ഹിമാലയം വ്യാപിച്ച് കിടക്കുന്നു: ഭൂട്ടാൻ, ചൈന, ഇന്ത്യ, നേപ്പാൾ, പാകിസ്താൻ, അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ എന്നിവയാണ്‌ ഈ രാജ്യങ്ങൾ. ലോകത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട മൂന്ന് നദീതടവ്യവസ്ഥകളുടേയും ഉൽഭവസ്ഥാനവും ഇതിലാണ്‌, സിന്ധു, ഗംഗ - ബ്രഹ്മപുത്ര, യാങ്ങ്സെ എന്നിവയാണീ നദികൾ, ഏതാണ്ട് 130 കോടി ജനങ്ങൾ ഹിമാലയൻ നദീതടങ്ങളെ ആശ്രയിക്കുന്നു. പടിഞ്ഞാറ് സിന്ധൂ നദീതടം മുതൽ കിഴക്ക് ബ്രഹ്മപുത്ര നദീതടം വരെ ഏകദേശം 2,400 കി.മീ നീളത്തിൽ ഒരു ചന്ദ്രക്കലാകൃതിയിൽ ഹിമാലയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു‌. പശ്ചിമഭാഗത്തെ കാശ്മീർ - ചിൻജിയാങ്ങ് മേഖലയിൽ 400 കി.മീ യും കിഴക്ക് ടിബറ്റ് - അരുണാചൽ പ്രദേശ് മേഖലയിൽ 150 കി.മീ എന്നിങ്ങനെ വീതിയിൽ വ്യത്യാസം കാണപ്പെടുന്നു.

ഭൂമിയിലെ ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ പർവതനിരകളിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന ഹിമാലയം, ഫലകചലനം നിമിത്തം സെഡിമെന്ററി പാറകളുടേയും മെറ്റാമോർഫിക് പാറകളുടേയും മുകളിലേക്കുള്ള ഉയർച്ച കൊണ്ട് രൂപമെടുത്തതാണ്‌. ഇന്തോ - ആസ്ത്രേലിയൻ ഭൂഫലകം, യൂറേഷ്യൻ ഭൂഫലകം എന്നിവയുടെ കൂട്ടിമുട്ടലിൽ നിന്നുമാണ്‌ മടക്കു പർവതങ്ങളിൽ പെടുന്ന ഹിമാലയം ഉടലെടുത്തത്‌. ഏതാണ്ട്‌ 70 ദശലക്ഷം വർഷങ്ങൾക്കു മുൻപാണ് ഈ കൂട്ടിയിടി നടന്നത്‌. ഇതിനു മുൻപ് ഇപ്പോൾ ഹിമാലയം നിലനിൽക്കുന്ന പ്രദേശം ടെത്തീസ് കടലിൻറെ അടിത്തട്ടായിരുന്നു. ഈ കൂട്ടിയിടി മൂലമുള്ള ഉയർച്ച ഇപ്പോഴും തുടർന്നു കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. == ഭൂമിശാസ്ത്രം ==

ഏഷ്യൻ ഭൂഖണ്ഡത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട പർവ്വതനിരയാണ്‌ ഹിമാലയം. ഈ പർവ്വതനിര ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തെയും ടിബറ്റൻ ഫലകത്തെയും തമ്മിൽ വേർതിരിക്കുന്നു. ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിൻറെ ഭൂമിശാസ്ത്രപരവും സാംസ്കാരികവും ആയ വ്യത്യസ്തതക്കുള്ള മുഖ്യ കാരണഹേതുവായ പർവ്വത നിരയാണ്‌ ഹിമാലയ പർവ്വതം. മഞ്ഞിൻറെ വീട്‌ എന്നാണ്‌ ഹിമാലയം എന്ന നാമത്തിൻറെ അർത്ഥം.

ഭൂമിയിലെ ഏറ്റവും വലിയ പർവ്വതനിരയാണ്‌ ഹിമാലയം, ലോകത്തെ ഏറ്റവും വലിയ കൊടുമുടികൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് ഇതിലാണ്‌. എവറസ്റ്റ്, കെ2 (പാകിസ്താൻറെ ഉത്തര മേഖല) എന്നിവ ഇതിൽപ്പെടുന്നു. ഇതിലുള്ള കൊടുമുടികളുടെ ഉയരത്തിൻറെ വന്യത മനസ്സിലാക്കണമെങ്കിൽ തെക്കേ അമേരിക്കയിലെ ആൻഡെസ് പർവ്വതനിരയിലുള്ള അകൊൻകാഗ്വ കൊടുമുടിയുടെ ഉയരം താരതമ്യം ചെയ്താൽ മതിയാകും, അകോൻകാഗ്വയാണ്‌ ഏഷ്യയ്ക്ക് പുറത്തുള്ള ഉയരം കൂടിയ കൊടുമുടി ഇതിന്റെ ഉയരം 6,962 മീറ്ററാണ്‌ അതേസമയം 7,200 മീറ്ററിനു മുകളിൽ ഉയരമുള്ള 100-ൽ കൂടുതൽ കൊടുമുടികൾ ഹിമാലയത്തിലുണ്ട്.

ആറ് രാജ്യങ്ങളിലായി ഹിമാലയം വ്യാപിച്ച് കിടക്കുന്നു: ഭൂട്ടാൻ, ചൈന, ഇന്ത്യ, നേപ്പാൾ, പാകിസ്താൻ, അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ എന്നിവയാണ്‌ ഈ രാജ്യങ്ങൾ. ലോകത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട മൂന്ന് നദീതടവ്യവസ്ഥകളുടേയും ഉൽഭവസ്ഥാനവും ഇതിലാണ്‌, സിന്ധു, ഗംഗ - ബ്രഹ്മപുത്ര, യാങ്ങ്സെ എന്നിവയാണീ നദികൾ, ഏതാണ്ട് 130 കോടി ജനങ്ങൾ ഹിമാലയൻ നദീതടങ്ങളെ ആശ്രയിക്കുന്നു. പടിഞ്ഞാറ് സിന്ധൂ നദീതടം മുതൽ കിഴക്ക് ബ്രഹ്മപുത്ര നദീതടം വരെ ഏകദേശം 2,400 കി.മീ നീളത്തിൽ ഒരു ചന്ദ്രക്കലാകൃതിയിൽ ഹിമാലയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു‌. പശ്ചിമഭാഗത്തെ കാശ്മീർ - ചിൻജിയാങ്ങ് മേഖലയിൽ 400 കി.മീ യും കിഴക്ക് ടിബറ്റ് - അരുണാചൽ പ്രദേശ് മേഖലയിൽ 150 കി.മീ എന്നിങ്ങനെ വീതിയിൽ വ്യത്യാസം കാണപ്പെടുന്നു.

ഭൂമിയിലെ ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ പർവതനിരകളിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന ഹിമാലയം, ഫലകചലനം നിമിത്തം സെഡിമെന്ററി പാറകളുടേയും മെറ്റാമോർഫിക് പാറകളുടേയും മുകളിലേക്കുള്ള ഉയർച്ച കൊണ്ട് രൂപമെടുത്തതാണ്‌. ഇന്തോ - ആസ്ത്രേലിയൻ ഭൂഫലകം, യൂറേഷ്യൻ ഭൂഫലകം എന്നിവയുടെ കൂട്ടിമുട്ടലിൽ നിന്നുമാണ്‌ മടക്കു പർവതങ്ങളിൽ പെടുന്ന ഹിമാലയം ഉടലെടുത്തത്‌. ഏതാണ്ട്‌ 70 ദശലക്ഷം വർഷങ്ങൾക്കു മുൻപാണ് ഈ കൂട്ടിയിടി നടന്നത്‌. ഇതിനു മുൻപ് ഇപ്പോൾ ഹിമാലയം നിലനിൽക്കുന്ന പ്രദേശം ടെത്തീസ് കടലിൻറെ അടിത്തട്ടായിരുന്നു. ഈ കൂട്ടിയിടി മൂലമുള്ള ഉയർച്ച ഇപ്പോഴും തുടർന്നു കൊണ്ടിരിക്കുന്നു.

== ചിത്രശാല ==

&lt;center&gt;
&lt;gallery caption=&quot;ഹിമാലയത്തിന്റെ ചിത്രങ്ങൾ&quot; widths=&quot;140px&quot; heights=&quot;100px&quot; perrow=&quot;4&quot;&gt;
Image:Mount_Everest_North_Face.jpg|[[Mount Everest|മൌണ്ട് എവറസ്റ്റ്]] ടിബറ്റിലെ റോംഗ്ബുക്കിൽ നിന്നും  
File:Northern Areas 38b commons.jpg|[[Nanga Parbat|നംഗ പർവത്]],  [[Pakistan|പാകിസ്താനിൽ]] നിന്നും

Image:Sunrise, Manaslu.jpg|[[മനസ്ലു]]
Image:Sunset_om_Kangchengyao_in_North_Sikkim.jpg|North Sikkim, Kangchengyao satellite

&lt;/gallery&gt;&lt;/center&gt;

== ഇതും കാണുക ==
* [[ഓം പർവ്വതം]]

== അവലംബം ==
{{reflist}}

== കൂടുതൽ വായനക്ക് ==

* [[William McKay Aitken|Aitken, Bill]], ''Footloose in the Himalaya'', Delhi, Permanent Black, 2003. ISBN 81-7824-052-1
* Berreman, Gerald Duane, ''Hindus of the Himalayas: Ethnography and Change'', 2nd rev. ed., Delhi, Oxford University Press, 1997.
* Bisht, Ramesh Chandra, ''Encyclopedia of the Himalayas'', New Delhi, Mittal Publications, c2008.
* ''Everest'', the IMAX movie (1998). ISBN 0-7888-1493-1
* Fisher, James F., ''Sherpas: Reflections on Change in Himalayan Nepal'', 1990. Berkeley, University of California Press, 1990. ISBN 0-520-06941-2
* Gansser, Augusto, [[Andreas Gruschke|Gruschke, Andreas]], Olschak, Blanche C., ''Himalayas. Growing Mountains, Living Myths, Migrating Peoples'', New York, Oxford: Facts On File, 1987. ISBN 0-8160-1994-0 and New Delhi: Bookwise, 1987.
* Gupta, Raj Kumar, ''Bibliography of the Himalayas'', Gurgaon, Indian Documentation Service, 1981
* [[John Hunt, Baron Hunt|Hunt, John]], ''Ascent of Everest'', London, Hodder &amp; Stoughton, 1956. ISBN 0-89886-361-9
* [[Maurice Isserman|Isserman, Maurice]] and Weaver, Stewart, ''Fallen Giants: The History of Himalayan Mountaineering from the Age of Empire to the Age of Extremes''. Yale University Press, 2008. ISBN 978-0-300-11501-7
* Ives, Jack D. and Messerli, Bruno, ''The Himalayan Dilemma: Reconciling Development and Conservation''. London / New York, Routledge, 1989. ISBN 0-415-01157-4
* Lall, J.S. (ed.) in association with Moddie, A.D., ''The Himalaya, Aspects of Change''. Delhi, Oxford University Press, 1981. ISBN 0-19-561254-X
* Nandy, S.N., Dhyani, P.P. and Samal, P.K., ''Resource Information Database of the Indian Himalaya'', Almora, GBPIHED, 2006.
* [[Michael Palin|Palin, Michael]], ''Himalaya'', London, Weidenfeld &amp; Nicolson Illustrated, 2004. ISBN 0-297-84371-0
* [[Swami Sundaranand]], ''Himalaya: Through the Lens of a Sadhu''. Published by Tapovan Kuti Prakashan (August 2001). ISBN 81-901326-0-1
* Swami [[Tapovan Maharaj]], ''Wanderings in the Himalayas'', English Edition, Madras, Chinmaya Publication Trust, 1960. Translated by T.N. Kesava Pillai.
* [[Bill Tilman|Tilman, H. W.]], ''Mount Everest, 1938'', Cambridge University Press, 1948.
* ‘The Mighty Himalaya: A Fragile Heritage,’ [[National Geographic]], 174:624-631(November 1988).
* [https://www.rss.org/eng/cricbuzz.html cricbuzz] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230201201037/https://www.rss.org/eng/cricbuzz.html |date=2023-02-01 }}

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
{{Commons category|Himalaya}}
* [http://comp1.geol.unibas.ch/~zanskar/CHAPITRE2/page23.html The making of the Himalaya and major tectonic subdivisions] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131223034305/http://comp1.geol.unibas.ch/~zanskar/CHAPITRE2/page23.html |date=2013-12-23 }}
* [http://oak.ucc.nau.edu/wittke/Tibet/Himalaya.html Geology of the Himalayan mountains] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100616162641/http://oak.ucc.nau.edu/wittke/Tibet/Himalaya.html |date=2010-06-16 }}
* [http://www.pbs.org/wgbh/nova/everest/earth/birth.html Birth of the Himalaya]
* [http://snobear.colorado.edu/Markw/Mountains/03/week11.html Some notes on the formation of the Himalaya] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100612023606/http://snobear.colorado.edu/Markw/Mountains/03/week11.html |date=2010-06-12 }}
*[http://www.metacafe.co.il/watch/383729/the_annapurna_trek_in_5_minutes/ Pictures from a trek in Annapurna (film by Ori Liber)]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
*[http://www.ranjan.net.np/geology_of_nepal/geology_of_nepal.htm Geology of Nepal Himalaya] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110724190442/http://www.ranjan.net.np/geology_of_nepal/geology_of_nepal.htm |date=2011-07-24 }}
*[http://www.pulitzercenter.org/showproject.cfm?id=106 South Asia's Troubled Waters] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090723050437/http://www.pulitzercenter.org/showproject.cfm?id=106 |date=2009-07-23 }} Journalistic project at the Pulitzer Center for Crisis Reporting

{{ഇന്ത്യയിലെ മലകൾ}}
&lt;!-- വിവിധ ഭാഷാ കണ്ണികൾ. --&gt;

[[വർഗ്ഗം:ഏഷ്യയിലെ പർവ്വതനിരകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഹിമാലയം]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ പർവ്വതനിരകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:നേപ്പാളിലെ പർവ്വതനിരകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പാകിസ്താനിലെ പർവ്വതനിരകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ചൈനയിലെ പർവ്വതനിരകൾ]]</text>
      <sha1>rqoojgorsv4t9ysxqwu3kvpzhds2af9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>സുനിൽ ഗാവസ്കർ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>22043</id>
    <revision>
      <id>4649954</id>
      <parentid>4591744</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T18:47:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4649954</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23992" sha1="8pvtfeqa4flz4a10fr5639feaa73d37" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Sunil Gavaskar}}{{Infobox cricketer|name=സുനിൽ ഗാവസ്കർ|image=Sunny Gavaskar Sahara.jpg|image_size=220px|caption=ഗവാസ്‌കർ 2012ൽ.|fullname=സുനിൽ മനോഹർ ഗാവാസ്കർ|birth_date={{Birth date and age|1949|07|10|df=yes}}|birth_place=[[മുംബൈ]], [[Bombay State|Province of Bombay]], India|death_date=|nickname=സണ്ണി, ലിറ്റിൽ മാസ്റ്റർ|height=1.65 m|batting=Right-handed|bowling=|role=[[Batting order (cricket)#Opening batsmen|Opening batsman]]|family={{ubl|[[മാധവ് മന്ത്രി]] (അമ്മാവൻ)||മനോഹർ ഗാവാസ്കർ (പിതാവ്)||മീനാൾ ഗാവാസ്കർ (മാതാവ്)|മാർഷ്‌നെയിൽ ഗവാസ്‌കറർ (പത്നി)|[[രോഹൻ ഗാവാസ്കർ]] (പുത്രൻ)||കവിതാ വിശ്വനാഥ് (സഹോദരി)|[[ഗുണ്ടപ്പ വിശ്വനാഥ്]] (അളിയൻ)}}|international=true|internationalspan=1971–1987|country=India|testcap=128|testdebutagainst=West Indies|testdebutdate=6 March|testdebutyear=1971|lasttestagainst=Pakistan|lasttestdate=13 March|lasttestyear=1987|odicap=4|odidebutagainst=England|odidebutdate=13 July|odidebutyear=1974|lastodiagainst=England|lastodidate=5 November|lastodiyear=1987|odishirt=|club1=[[Mumbai cricket team|Bombay]]|year1={{nowrap|1967–1982}}|year2=1980|club2=[[Somerset County Cricket Club|Somerset]]|columns=4|column1=[[Test cricket|Test]]|column2=[[One Day International|ODI]]|column3=[[First-class cricket|FC]]|column4=[[List A cricket|LA]]|matches1=125|matches2=108|matches3=348|matches4=151|runs1=10,122|runs2=3,092|runs3=25,834|runs4=4,594|bat avg1=51.12|bat avg2=35.13|bat avg3=51.46|bat avg4=36.17|100s/50s1=34/45|100s/50s2=1/27|100s/50s3=81/105|100s/50s4=5/37|top score1=236[[not out|*]]|top score2=103[[not out|*]]|top score3=340|top score4=123|deliveries1=380|deliveries2=20|deliveries3=1,953|deliveries4=108|wickets1=1|wickets2=1|wickets3=22|wickets4=2|bowl avg1=206.00|bowl avg2=25.00|bowl avg3=56.36|bowl avg4=40.50|fivefor1=0|fivefor2=0|fivefor3=0|fivefor4=0|tenfor1=0|tenfor2=0|tenfor3=0|tenfor4=0|best bowling1=1/34|best bowling2=1/10|best bowling3=3/43|best bowling4=1/10|catches/stumpings1=108/–|catches/stumpings2=22/–|catches/stumpings3=293/–|catches/stumpings4=37/–|source=https://cricketarchive.com/Archive/Players/1/1378/1378.html CricketArchive|date=5 September|year=2008}}ഇന്ത്യക്ക് ലോകപ്രശസ്തി നേടിക്കൊടുത്ത [[ക്രിക്കറ്റ്]] താരങ്ങളിലൊരാളാണ്‌ '''സുനിൽ മനോഹർ ഗാവസ്കർ''' (ജനനം: 10 ജൂലൈ 1949).  ടെസ്റ്റ് ക്രിക്കറ്റിൽ 10,000 റൺസ് നേടിയ ആദ്യത്തെ ബാറ്റ്സ്മാനാണ് ഗാവസ്കർ. 1971 മുതൽ 1987 വരെ ഇന്ത്യയെയും മുംബൈയെയും പ്രതിനിധീകരിച്ചിരുന്ന ഇന്ത്യൻ ദേശീയ ക്രിക്കറ്റ് ടീമിന്റെ മുൻ ക്യാപ്റ്റനാണ്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://sportstar.thehindu.com/football/mohun-bagan-chuni-goswami-gate-kolkata-maidan-inauguration-sunil-gavaskar-east-bengal-ranji-trophy-hundred/article66741573.ece|title=I denied him a Ranji century: Gavaskar remembers football legend Chuni Goswami|access-date=17 April 2023|last=Das Sharma|first=Amitabha|date=15 April 2023|website=sportstar.thehindu.com|publisher=[[Sportstar]]}}&lt;/ref&gt; എക്കാലത്തെയും മികച്ച ഓപ്പണിംഗ് ബാറ്റ്‌സ്മാൻമാരിൽ ഒരാളായാണ് ഗവാസ്‌കർ പരക്കെ അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നത്.

അദ്ദേഹം [[മുംബൈ|മുംബൈയിൽ]] [[1949]] [[ജുലൈ 10]]-ന് ജനിച്ചു. [[1967]]-ൽ ക്രിക്കറ്റ് മത്സരങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്തുതുടങ്ങി. [[1971]]-ൽ ടെസ്റ്റ് മത്സരങ്ങളിൽ കളിച്ചുതുടങ്ങിയ അദ്ദേഹം ഏഴു കൊല്ലം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ [[ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ഇന്ത്യൻ ടീമിൻറെ]] ക്യാപ്റ്റനായി. 125 ടെസ്റ്റുകളിൽ പങ്കെടുത്ത് 34 [[ശതകം (ക്രിക്കറ്റ്)|സെഞ്ചുറികൾ]] ഉൾപ്പെടെ 10,122 റൺസ് നേടിയ അദ്ദേഹം [[1987]] [[നവംബർ 5]]-ന് ടെസ്റ്റ് ക്രിക്കറ്റ് രംഗത്തുനിന്നു വിരമിച്ചു. 1975-ൽ [[അർജ്ജുനാ അവാർഡ്]] നേടിയ അദ്ദേഹം ഗ്രന്ഥകാരനും കൂടിയാണ്. [[1980]]-ൽ ഗവാസ്കറിനു [[പത്മഭൂഷൺ]] അവാർഡ് ലഭിച്ചു.

ക്രിക്കറ്റിൽ നിന്നു വിരമിച്ചിട്ടും ഗവാസ്കർ അതിൽതന്നെ മറ്റുപല നിലയിലും തുടർന്നു. കമൻറേറ്റർ, എഴുത്തുകാരൻ, വിവിധ സാങ്കേതിക സമിതികളിലെ അംഗം, യുവകളിക്കാരുടെ ഉപദേഷ്ടാവ് എന്നീ നിലകളിലും അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നു.

ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാർക്ക് “ബോർഡ് ഓഫ് കൺട്രോൾ ഫോർ ക്രിക്കറ്റ് ഇൻ ഇന്ത്യ”(ബി.സി.സി.ഐ)യിൽനിന്നു സാമ്പത്തിക അവകാശങ്ങൾ നേടിക്കൊടുക്കുന്നതിൽ ഗവാസ്കർ വലിയ പങ്കുവഹിച്ചു.

ഇന്ത്യൻ കായിക ബഹുമതിയായ [[അർജുന അവാർഡ്|അർജ്ജുന അവാർഡും]] [[പത്മഭൂഷൺ]] എന്ന സിവിലിയൻ ബഹുമതിയും ഗവാസ്‌ക്കറിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Padma Awards&quot;&gt;{{cite web|url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf|title=Padma Awards|access-date=21 July 2015|date=2015|publisher=Ministry of Home Affairs, Government of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf|archive-date=15 October 2015|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 2009-ൽ ഐസിസി ക്രിക്കറ്റ് ഹാൾ ഓഫ് ഫെയിമിൽ അദ്ദേഹത്തെ ഉൾപ്പെടുത്തി.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci-icc/content/story/385019.html|title=ICC and FICA launch Cricket Hall of Fame|access-date=19 July 2019|date=2 January 2009|publisher=ESPNcricinfo|author=Cricinfo}}&lt;/ref&gt; 2012-ൽ, ഒരു മുൻ കളിക്കാരന് ബിസിസിഐ നൽകുന്ന ഏറ്റവും ഉയർന്ന ബഹുമതിയായ സി.കെ. നായിഡു ലൈഫ് ടൈം അച്ചീവ്‌മെൻ്റ് അവാർഡ് അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Wisden India&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.wisdenindia.com/cricket-news/bcci-names-gavaskar-ck-nayudu-award/32133|title=BCCI names Gavaskar for CK Nayudu award|publisher=Wisden India|date=25 October 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-11-21/top-stories/35257455_1_ck-nayudu-lifetime-achievement-international-hundreds-vvs-laxman|title=Gavaskar conferred with CK Nayudu Lifetime Achievement award|access-date=21 November 2012|work=[[The Times of India]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20131105054015/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-11-21/top-stories/35257455_1_ck-nayudu-lifetime-achievement-international-hundreds-vvs-laxman|archive-date=5 November 2013|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ഗവാസ്‌കറിനെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആരാധകരും സഹ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാരും സണ്ണി എന്ന് വിളിക്കുന്നു.[https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/news/sunil-gavaskar-celebrates-75th-birthday-a-tribute-to-the-little-master/articleshow/111621174.cms]

== കരിയറിനു ശേഷമുള്ള ജീവിതം ==
വിരമിച്ചതിന് ശേഷം, അദ്ദേഹം ടിവിയിലും അച്ചടി മാദ്ധ്യമങ്ങളിലും ഒരു ജനപ്രിയ കമന്റേറ്ററാണ്. 1987-ൽ, പ്രിൻസ് എഡ്വേർഡ് യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡത്തിന്റെ ചാരിറ്റി ടെലിവിഷൻ സ്പെഷ്യൽ ആയ ''ദി ഗ്രാൻഡ് നോക്കൗട്ട് ടൂർണമെന്റ്'' എന്ന പരിപാടിയിൽ അദ്ദേഹം പങ്കെടുത്തു. 2003-ൽ, MCC സ്പിരിറ്റ് ഓഫ് ക്രിക്കറ്റ് കൗഡ്രി പ്രഭാഷണം നടത്തുന്ന ആദ്യ ഇന്ത്യക്കാരനായി അദ്ദേഹം മാറി.&lt;ref name=&quot;rediff.com&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.rediff.com/cricket/2003/jul/31gav.htm|title=The Colin Cowdrey lecture by Sunil Gavaskar|access-date=2021-09-05|website=www.rediff.com}}&lt;/ref&gt; 2004-ൽ ഓസ്‌ട്രേലിയയ്‌ക്കെതിരായ ആഭ്യന്തര പരമ്പരയിൽ അദ്ദേഹം ഇന്ത്യൻ ദേശീയ ക്രിക്കറ്റ് ടീമിന്റെ ഉപദേശകനായി പ്രവർത്തിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/cricket/i-never-even-thought-about-it-sunil-gavaskar-reveals-why-he-wasn-t-a-good-fit-to-become-india-head-coach-101622965650107.html|title='I never even thought about it': Sunil Gavaskar reveals why he wasn't a good fit to become India head coach|access-date=2021-09-05|date=2021-06-06|website=Hindustan Times|language=en}}&lt;/ref&gt; കമന്റേറ്റർ അല്ലെങ്കിൽ കമ്മിറ്റി ചെയർമാൻ എന്നിവയിലൊന്ന് തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ നിർബന്ധിതനാകുന്നതുവരെ അദ്ദേഹം ഐസിസി ക്രിക്കറ്റ് കമ്മിറ്റിയുടെ ചെയർമാനായിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=2008-05-08|title=Gavaskar quits as ICC cricket panel chief|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/idINIndia-33472420080508|access-date=2021-09-05}}&lt;/ref&gt; ഒരു ബ്രോഡ്കാസ്റ്റർ എന്ന നിലയിൽ തന്റെ കരിയർ തുടരുന്നതിനായി അദ്ദേഹം കമ്മിറ്റിയിൽ നിന്ന് പുറത്തുപോയി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.theguardian.com/sport/2008/may/08/cricket2|title=Cricket: Sunil Gavaskar forced to step down as chairman of ICC cricket committee|access-date=2021-09-05|date=2008-05-08|website=the Guardian|language=en}}&lt;/ref&gt;

മൻസൂർ അലി ഖാൻ പട്ടൗഡി സ്മാരക പ്രഭാഷണം 2013 ഫെബ്രുവരി 20-ന് ചെന്നൈയിലെ താജ് കോറമാണ്ടലിൽ വെച്ച് ഗവാസ്‌കർ നടത്തി.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Tiger brought fun to the game|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-sports/tiger-brought-fun-to-the-game/article4437170.ece|work=The Hindu|date=21 February 2013|access-date=25 February 2013}}&lt;/ref&gt; ഇന്ത്യൻ പ്രീമിയർ ലീഗിന്റെ ഏഴാം സീസണിന്റെ മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്നതിനായി 2014 മാർച്ച് 28-ന് ഇന്ത്യൻ സുപ്രീം കോടതി ഗവാസ്കറെ ബിസിസിഐയുടെ ഇടക്കാല പ്രസിഡൻ്റായി നിയമിച്ചു. അതേ സമയംതന്നെ കമന്റേറ്റർ എന്ന ജോലി ഉപേക്ഷിക്കാനും കോടതി അദ്ദേഹത്തോട് നിർദ്ദേശിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://news.biharprabha.com/2014/03/supreme-court-splits-bcci-appoints-sunil-gavaskar-as-president/|title=Supreme Court splits BCCI, appoints Sunil Gavaskar as President|access-date=28 March 2014|work=IANS|publisher=news.biharprabha.com|archive-date=2025-02-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20250222032640/https://news.biharprabha.com/2014/03/supreme-court-splits-bcci-appoints-sunil-gavaskar-as-president/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ട്രൈറ്റൺ സോളാറിന്റെ ബ്രാൻഡ് അംബാസഡറാണ് ഗവാസ്‌കർ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://smestreet.in/global/cricket-legend-sunil-gavaskar-and-bollywood-star-suniel-shetty-joined-triton-solar/|title=Cricket Legend Sunil Gavaskar and Bollywood Star Suniel Shetty Joined Triton Solar|date=21 September 2019|access-date=2024-12-28|archive-date=2022-07-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20220706214320/https://smestreet.in/global/cricket-legend-sunil-gavaskar-and-bollywood-star-suniel-shetty-joined-triton-solar/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== ജീവിതരേഖ ==
മീനാളിന്റെയും (മുമ്പ്, മൻത്രി) മനോഹർ ഗവാസ്‌കറിന്റേയും മകനായി മറാത്തി ഭാഷ സംസാരിക്കുന്ന ഒരു കുടുംബത്തിൽ&lt;ref&gt;{{Cite book |title=Sunny Days : Sunil Gavaskar's Own Story}}&lt;/ref&gt; ജനിച്ച ഗവാസ്‌കർ കാൺപൂരിലെ ഒരു തുകൽ വ്യവസായിയുടെ മകൾ മാർഷ്‌നെയിൽ ഗവാസ്‌കറിനെ (മുമ്പ് മെഹ്‌റോത്ര) വിവാഹം കഴിച്ചു. കാൺപൂരിൽ ജനിച്ച അവരുടെ മകൻ രോഹനും ഇന്ത്യക്കായി 11 ഏകദിനങ്ങൾ കളിച്ച ഒരു ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാരനായിരുന്നു, പക്ഷേ ടീമിൽ അദ്ദേഹത്തിന് തന്റെ സ്ഥാനം ഉറപ്പിക്കാനായില്ല. തന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട 3 ക്രിക്കറ്റ് താരങ്ങളായ രോഹൻ കൻഹായ്; എം.എൽ. ജൈസിംഹ, രോഹന്റെ അമ്മാവൻ ഗുണ്ടപ്പ വിശ്വനാഥ് എന്നിവരോടുള്ള ആദരസൂചകമായി പിതാവ് സുനിൽ ഗാവാസ്കർ പുത്രൻ രോഹന് &quot;രോഹൻ ജയ്വിശ്വ&quot; എന്ന പേര് നൽകി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേര് സാധാരണയായി രോഹൻ സുനിൽ ഗവാസ്‌കർ എന്നാണ് രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നത്.&lt;ref&gt;[http://cricket.expressindia.com/fulleistory.php?content_id=58106 V.V.S. Laxman bats for new cause] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070930190851/http://cricket.expressindia.com/fulleistory.php?content_id=58106|date=30 September 2007}}, 10 November 2005. Press Trust on India. Retrieved on 5 September 2008.&lt;/ref&gt;

&quot;''സണ്ണി ഡേയ്‌സ്''&quot; എന്ന തന്റെ ആത്മകഥയുടെ ഒരു പതിപ്പിൽ സുനിൽ ഗവാസ്‌കർ താൻ ജനിച്ചപ്പോൾ ഒരു മത്സ്യത്തൊഴിലാളിയുടെ കുഞ്ഞുമായി കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെട്ടതായി പ്രസ്താവിച്ചിരുന്നു. കുട്ടിയുടെ ചെവിക്ക് സമീപം ജന്മനാലുണ്ടായിരുന്ന ഒരു അടയാളം ഇല്ലാതിരുന്നതിനാൽ അത് സുനിൽ അല്ലെന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ അമ്മാവനാണ് കണ്ടെത്തിയത്. &quot;ഒരുപക്ഷേ, പടിഞ്ഞാറൻ തീരത്ത് എവിടെയെങ്കിലും അധ്വാനിക്കുന്ന ഒരു അറിയപ്പെടാത്ത മത്സ്യത്തൊഴിലാളിയായി ഞാൻ വളരുമായിരുന്നു,&quot; ഗവാസ്‌കർ എഴുതി.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.indiatvnews.com/sports/cricket-did-you-know-sunil-gavaskar-got-swapped-at-birth-with-a-fisherman-s-son-451952|title=Did you know? Sunil Gavaskar got swapped at birth with a fisherman's son|date=10 July 2018|work=indiatvnews.com}}&lt;/ref&gt;

വിരമിച്ച ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് താരം മാധവ് മന്ത്രിയായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാതൃ ഭാഗത്തുനിന്നുള്ള അമ്മാവൻ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/madhav-mantri-indias-oldest-test-cricketer-209552-2013-09-02|title=He's 92 and still going strong. Meet Madhav Mantri, India's oldest Test cricketer|access-date=15 February 2018|website=India Today|publisher=Living Media India Limited}}&lt;/ref&gt; സഹോദരി കവിതാ വിശ്വനാഥ് ക്രിക്കറ്റ് താരം ഗുണ്ടപ്പ വിശ്വനാഥിനെ വിവാഹം കഴിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.cricketcountry.com/articles/raksha-bandhan-memories-sisters-of-international-cricketers-who-married-cricketers-169435|title=Six international cricketers whose sisters married other international cricketers|access-date=15 February 2018|date=10 August 2014|website=Cricket Country|publisher=India.com}}&lt;/ref&gt; അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ മറ്റൊരു സഹോദരിയായ നൂതൻ ഗവാസ്കർ വിമൻസ് ക്രിക്കറ്റ് അസോസിയേഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ (WCAI) ഓണററി ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite news|title=BCCI ignores women's cricket: Nutan Gavaskar|url=http://www.thehindu.com/sport/cricket/BCCI-ignores-women%E2%80%99s-cricket-Nutan-Gavaskar/article11077900.ece|work=The Hindu|date=20 October 2014|access-date=15 February 2018}}&lt;/ref&gt;

1993 ലെ ബോംബെ കലാപത്തിൽ അക്രമാസക്തമായ ജനക്കൂട്ടത്തിൽ നിന്ന് ഒരു മുസ്ലീം കുടുംബത്തെ ഗവാസ്‌കർ രക്ഷിച്ചതായി അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകൻ രോഹൻ ഓർമ്മിച്ചു പറയുന്നു. “ബോംബ് സ്‌ഫോടനങ്ങൾക്ക് തൊട്ടുപിന്നാലെ ഞങ്ങൾ വീടിന്റെ ടെറസിൽ നിൽക്കുകയായിരുന്നു, കുറച്ച് ദിവസങ്ങൾക്ക് ശേഷം, ഒരു കുടുംബത്തിനു ചുറ്റും കൂടിയിരിക്കുകയായിരുന്ന അക്രമാസക്തരായ ജനക്കൂട്ടത്തെ ഞങ്ങൾ കണ്ടു. അവർക്ക് ആ കുടുംബത്തോടുള്ള സമീപനം നല്ല ഉദ്ദേശത്തോടെയല്ല എന്ന് ഞങ്ങൾക്കറിയാമായിരുന്നു. അത് കണ്ട അച്ഛൻ ഓടിച്ചെന്ന് അക്രമികളായ ജനക്കൂട്ടത്തെ നേരിട്ടു. അദ്ദേഹം ജനക്കൂട്ടത്തോട് പറഞ്ഞു, 'നിങ്ങൾ ആ കുടുംബത്തിന് നേരേ എന്ത് ചെയ്താലും, നിങ്ങൾ ആദ്യം എന്നോട് ചെയ്യുക', തുടർന്ന് നീതി ബോധം വിജയിക്കുകയും കുടുംബത്തെ അവരുടെ വഴിക്ക് പോകാൻ അനുവദിക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dawn.com/news/1326308|title=My visits to India made me realise how easy it is to be friends|access-date=September 20, 2023|date=April 12, 2017|website=Dawn}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indianmirror.com/games/cricket/former-player-gavaskar.html|title=Sunil Manohar Gavaskar|access-date=September 20, 2023|website=Indian Mirror}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thenewshamster.com/when-sunil-gavaskars-heroic-saved-a-muslim-family/|title=When Sunil Gavaskar’s Heroic Saved A Muslim Family!|access-date=September 20, 2023|last=Rayate|first=Anuj|date=April 11, 2023|website=News Hamster|archive-date=2024-12-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20241205163500/https://www.thenewshamster.com/when-sunil-gavaskars-heroic-saved-a-muslim-family/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

സത്യസായി ബാബയുടെ കടുത്ത ഭക്തനാണ് ഗവാസ്‌കർ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.saibaba.ws/experiences1/realisingsupremebeatitude.htm|title=Sathya Sai Baba, Realizing Supreme Beatitude by Sunil Gavaskar}}&lt;/ref&gt;

== അവലംബം ==
{{ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് നായകന്മാർ}}
{{India Squad 1983 Cricket World Cup}}
{{10000 Runs in Test Cricket}}
{{ടെസ്റ്റ് ബാറ്റിങ് ശരാശരി 50-ൽ അധികമുള്ള കളിക്കാർ}}

[[വർഗ്ഗം:1949-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജൂലൈ 10-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:പത്മഭൂഷൺ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് ടീം നായകന്മാർ]]
[[വർഗ്ഗം:അർജ്ജുന പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയ്ക്ക് വേണ്ടി ക്രിക്കറ്റ് ലോകകപ്പ് കളിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് ഭരണകർത്താക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ബി.സി.സി.ഐ അദ്ധ്യക്ഷന്മാർ]]
[[വർഗ്ഗം:മുംബൈ സർവകലാശാലയിലെ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ]]


{{sport-bio-stub|Sunil Gavaskar}}</text>
      <sha1>8pvtfeqa4flz4a10fr5639feaa73d37</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>അബൂബക്കർ സിദ്ദീഖ്‌</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24025</id>
    <revision>
      <id>4650044</id>
      <parentid>4597279</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T06:28:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amsabith</username>
        <id>208057</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>4650044</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42416" sha1="piqzysjx8v5bxoqzsd3cho2o3ao1zfc" xml:space="preserve">{{prettyurl|Abu Bakr}}
{{Infobox Monarch
| name            =അബൂബക്കർ സിദ്ദീഖ്‌ 
| title           =[[ഖലീഫ]]
| image           = Caliph Abu Bakr's empire at its peak2-mohammad adil rais.PNG
| caption         =  അബൂബക്കർ സിദ്ദീഖിന്റെ ഭരണ പ്രദേശങ്ങൾ 634.
| reign           =[[632]] സി.ഇ. – [[634]] സി.ഇ.
| othertitles     =[[അമീറുൽ മുഅ്മിനീൻ]] (വിശ്വസികളുടെ നേതാവ്)&lt;br /&gt;സിദ്ദീഖുൽ അക്ബർ.
| full name       = അബൂബക്കർ സിദ്ദീഖ്‌
| predecessor     =[[മുഹമ്മദ്|മുഹമ്മദ് നബി]]
| successor       =[[ഖലീഫ ഉമർ]]
| father          =ഉഥ്‌മാൻ അബൂ ഖുഹാഫ 
| mother          =സൽമ ഉമ്മുൽ ഖൈർ 
| date of birth   =[[573]] സി.ഇ.
| place of birth  =[[മക്ക]]
| date of death   ={{death date|634|8|23|df=y}}
| place of death  =[[മദീന]]
| place of burial =[[മസ്ജിദുന്നബവി]], [[മദീന]]
|}}
{{ഇസ്‌ലാം‌മതം‎}}
ആദ്യത്തെ ഇസ്‌ലാമിക [[ഖലീഫ]], [[മുഹമ്മദ്|പ്രവാചകന്റെ]] വിശ്വസ്ത അനുചരൻ, പ്രസിദ്ധനായ വ്യാപാരി, പ്രവാചകപത്നി [[ആഇശ ബിൻത് അബൂബക്‌ർ|ആഇശയുടെ]] പിതാവ് എന്നിങ്ങനെ പ്രശസ്തനാണ് ''അബൂബക്കർ സിദ്ദീഖ്''' എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന '''അബ്‌ദുല്ലാഹിബ്നു അബീഖുഹാഫ''' (അറബി: عبد الله بن أبي قحافة) (ജീവിതകാലം: 573 - 634 [[ഓഗസ്റ്റ് 23]]). ബാല്യകാലം മുതൽ തന്നെ [[മുഹമ്മദ്|പ്രവാചകൻ മുഹമ്മദിന്റെ]] കൂട്ടുകാരനായിരുന്ന അബൂബക്കർ ആയിരുന്നു മുതിർന്ന പുരുഷൻമാർക്കിടയിൽനിന്നും [[ഇസ്‌ലാം|ഇസ്‌ലാം മതം]] സ്വീകരിച്ച ആദ്യ വ്യക്തി. പിന്നീട് ഇസ്‌ലാമിന്റെ  പ്രചരണത്തിൽ മുഴുകി. 
മൂന്നാം [[‌ഉസ്‌മാൻ ബിൻ അഫ്ഫാൻ|ഖലീഫ ഉസ്മാൻ]] , [[സുബൈർ ഇബ്നുൽ-അവ്വാം]], [[അബ്ദുറഹ്മാൻ ഇബ്ൻ ഔഫ്]], [[സ‌അദു ബ്ൻ അബീ വഖാസ്]], [[തൽഹ|ത്വൽഹത്ത് ഇബ്നു ഉബൈദില്ല]] ഉൾപ്പെടെയുള്ള ആദ്യകാല [[സ്വഹാബി|സ്വഹാബികളിൽ]] പലരും അദ്ദേഹം മുഖേനയാണ് ഇസ്‌ലാം സ്വീകരിച്ചത്. മുസ്‌ലിമായതിന്റെ പേരിൽ ശത്രുപക്ഷത്ത് നിന്ന് ക്രൂര മർദ്ദനങ്ങൾക്കിരയായി കൊണ്ടിരുന്ന [[ബിലാൽ ഇബ്നു റബാഹ്|ബിലാൽ]] അടക്കമുള്ള എട്ട് അടിമകളെ വിലക്ക് വാങ്ങി അദ്ദേഹം സ്വതന്ത്രരാക്കുകയുണ്ടായി. പ്രവാചകൻ മുഹമ്മദ് പറയുന്ന ഏതുകാര്യങ്ങളും സംശയം കൂടാതെ വിശ്വസിച്ചതുകൊണ്ടാണു “സിദ്ദീഖ്” എന്ന പേര് ലഭിച്ചത്. പ്രവാചകന്‌ ശേഷം ആദ്യ ഇസ്‌ലാമിക ഖലീഫയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അദ്ദേഹം [[ഖുർ‌ആൻ]] ഇന്ന് കാണുന്ന വിധം ഗ്രന്ഥരൂപത്തിൽ ക്രോഡീകരിക്കുന്നതിൽ നിർണ്ണായക പങ്ക് വഹിച്ചു.

== ബാല്യം, യൗവനം ==
കൃസ്താബ്ദം 573 ൽ [[മക്ക|മക്കയിലെ]] ഖുറൈശി ഗോത്രത്തിലെ ബനൂതൈം വംശത്തിലാണ്‌ അബൂബക്കറിന്റെ ജനനം. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവിന്റെ നാമം ഉഥ്‌മാൻ അബൂ ഖുഹാഫ എന്നും മാതാവിന്റെ പേര് സൽ‌മ ഉമ്മുൽ ഖൈർ എന്നുമായിരുന്നു. അബൂബക്കർ ജനിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്‌ നൽകപ്പെട്ട നാമം അബ്ദുൽ ക‌അ്ബ എന്നായിരുന്നു. ക‌അ്ബയുടെ അടിമ എന്നർത്ഥം വരുന്ന ആ പേര്‌ ഇസ്‌ലാം സ്വീകരണത്തോടെ അബ്ദുല്ല (ദൈവത്തിന്റെ ദാസൻ) എന്ന് മാറ്റി&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.usc.edu/dept/MSA/politics/firstfourcaliphs.html |title=ആദ്യത്തെ നാലു ഖലീഫമാർ |access-date=2007-10-10 |archive-date=2007-10-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071010070523/http://www.usc.edu/dept/MSA/politics/firstfourcaliphs.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://digital.mathrubhumi.com/143785?uid=65905&amp;ucrypt=ca707b4b148e10f8980b03d30d1b7b26ff0abb21&amp;ukey=1385203717 ഇസ്‌ലാം ചരിത്രം-രണ്ടാം ഭാഗം]പേജ് 24, അൽ അമീൻ പ്രസ്സ്&lt;/ref&gt;. വെളുത്ത് മെലിഞ്ഞ ശരീര പ്രകൃതമായിരുന്നു അബൂബക്കറിനുണ്ടായിരുന്നത്&lt;ref&gt;3/ 188&lt;/ref&gt;.
ഒരു സമ്പന്നകുടുംബത്തിലാണ്‌ അബൂബക്കറിന്റെ ജനനം. മറ്റു അറബ് കുട്ടികളെപ്പോലെ തന്നെ അദ്ദേഹം തന്റെ കുട്ടിക്കാലം ചെലവഴിച്ചത് ബദുക്കളുടെ ഇടയിലായിരുന്നു. അഹ്‌ൽ-ഇ- ബ‌ഈർ (ഒട്ടകങ്ങളുടെ ആളുകൾ-ഒട്ടകങ്ങളോട് പ്രത്യേകമായ ഒരു പ്രിയം സൂക്ഷിക്കുന്നവർ) എന്നായിരുന്നു ബദുക്കൾ സ്വയം വിശേഷിപ്പിച്ചിരുന്നത്. 
ഇമാം സുയൂത്തിയുടെ &quot;തഹ്‌രീക്കെ ഖുലുഫ&quot; എന്നഗ്രന്ഥത്തിലെ വിവരണമനുസരിച്ച് ചെറുപ്രായത്തിലേ അബൂബക്കർ വിഗ്രഹാരാധനയിൽ താല്പര്യമില്ലാത്ത ആളായിരുന്നു. പത്ത് വയസ്സായപ്പോൾ പിതാവിന്റെ കൂടെ കച്ചവടസംഘമായിച്ചേർന്ന് അബൂബക്കർ [[സിറിയ|സിറിയയിലേക്ക്]] പോയി. ആ സമയം 12 വയസ്സുള്ള മുഹമ്മദും കച്ചവടസംഘത്തോടൊപ്പം ഉണ്ട്. മക്കയിലെ മറ്റു സമ്പന്ന കച്ചവടകുടുംബത്തിലെ കുട്ടികളെപ്പോലെ അബുബക്കറും സാക്ഷരനും കവിതകളോട് താല്പര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്ന വ്യക്തിയുമായിരുന്നു. വർഷാവർഷം [[ഉക്കാദ്|ഉക്കാദിൽ]] നടക്കുന്ന കാവ്യസദസ്സിലും അദ്ദേഹം പങ്കെടുക്കുമായിരുന്നു. ഓർമ്മശക്തിയിൽ മികച്ചു നിന്നിരുന്ന അബൂബക്കറിന്‌ അറബ് ഗോത്രങ്ങളുടെ വംശപരമ്പരകൾ കൃത്യമായി അറിയാമായിരുന്നു. AD 591 ൽ തന്റെ 18-ആം വയസ്സിൽ അദ്ദേഹം വ്യാപാരത്തിലേക്ക് തിരിയുകയും കുടുംബവ്യാപാരമായ വസ്ത്രവ്യാപാരം ഒരു തൊഴിലായി സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇദ്ദേഹത്തിന് നാലു ഭാര്യമാർ ഉണ്ടായിരുന്നു.
പിന്നീടുള്ള വർഷങ്ങളിൽ അബൂബക്കർ നിരന്തരം വ്യാപാരയാത്രകൾ നടത്തി. [[യെമൻ]], [[സിറിയ]] കൂടാതെ മറ്റിടങ്ങളിലും അദ്ദേഹം ഈ ആവശ്യാർഥം സഞ്ചരിച്ചു. കൂടുതൽ സമ്പാദ്യവും അനുഭവങ്ങളും ഈ യാത്രകൾ അദ്ദേഹത്തിന്‌ സമ്മാനിച്ചു. നല്ല വ്യാപാരോന്നതി കൈവന്ന് അബൂബക്കറിന്‌ സാമൂഹ്യ പദവിയിലും പ്രാധാന്യം ലഭിച്ചു. പിതാവ് ജീവിച്ചിരിക്കെ തന്നെ അബൂബക്കർ തന്റെ ഗോത്രത്തിന്റെ പ്രധാനിയായി അംഗീകാരം നേടി. ഗോത്രത്തിലെ തർക്കങ്ങൾക്ക് പരിഹാരം തേടി അദ്ദേഹത്തെയാണ്‌ ആളുകൾ സമീപിച്ചിരുന്നത്.&lt;ref&gt;The ''[[Middle East Journal]]'' by the [[Middle East Institute]], [[Washington, D.C.]], published 1991&lt;/ref&gt;.

== ഇസ്‌ലാം സ്വീകരണം ==
മുഹമ്മദ് ദൈവദൂതനാണെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ച വിവരം [[യെമൻ|യെമനിൽ]] നിന്ന് വ്യാപാര യാത്ര കഴിഞ്ഞ് മടങ്ങിയെത്തിയ അബൂബക്കറിനോട് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചില സുഹൃത്തുക്കൾ അറിയിച്ചിരുന്നു. മുഹമ്മദിന്റെ പ്രവാചകത്വം അംഗീകരിക്കുന്ന ആദ്യത്തെ പുരുഷനാണ്‌ അബൂബക്കർ സിദ്ദീഖ്. എന്നാൽ എല്ലാവിഭാഗത്തിലുമുള്ള പണ്ഡിതന്മാരുടേയും വീക്ഷണപ്രകാരം പരസ്യമായി ഇസ്‌ലാം സ്വീകരിക്കുന്ന ആദ്യത്തെ പുരുഷൻ [[അലി ബിൻ അബീത്വാലിബ്‌|അലിയ്യുബിനു അബീത്വാലിബ്]] ആണ്‌. പക്ഷേ ഇസ്‌ലാം സ്വീകരിക്കുമ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്‌ പ്രായപൂർത്തിയായിരുന്നില്ല. പ്രവാചകൻ മുഹമ്മദിന്റെ കുടുംബത്തിൽ ഉൾപ്പെടാത്ത പരസ്യമായി ഇസ്‌ലാമിൽ വിശ്വാസം പ്രകടിപ്പിക്കുന്ന ആദ്യ വ്യക്തിയും അബൂബക്കർ സിദ്ദീഖാണ്‌.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.witness-pioneer.org/vil/Articles/companion/01_abu_bakr.htm#Conversion%20to%20Islam |title=പ്രവാചകാനുചരന്മാർ |access-date=2009-12-08 |archive-date=2001-01-25 |archive-url=https://archive.today/20010125095500/http://www.witness-pioneer.org/vil/Articles/companion/01_abu_bakr.htm#Conversion%20to%20Islam |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

അബൂബക്കറിന്റെ ഇസ്‌ലാം സ്വീകരണം, ഇസ്‌ലാമികചരിത്രത്തിൽ ഒരു നാഴികക്കല്ലായിരുന്നു. അടിമ സമ്പ്രദായം [[മക്ക|മക്കയിൽ]] നടമാടിയിരുന്ന കാലമായിരുന്നു അത്. സ്വതന്ത്രനായ ഒരാൾ അക്കാലത്ത് ഇസ്‌ലാം സ്വീകരിക്കുകയാണെങ്കിൽ, അദ്ദേഹത്തിന്‌ എതിർപ്പുണ്ടെങ്കിൽ പോലും, തന്റെ ഗോത്രത്തിന്റെ എല്ലാവിധ സം‌രക്ഷണവും കിട്ടിയിരുന്നു. അടിമകൾക്ക് പക്ഷേ അത്തരത്തിലുള്ള സം‌രക്ഷണം ലഭ്യമായിരുന്നില്ല. അവർ പീഡനങ്ങൾക്ക് വിധേയരായിരുന്നു. താൻ വിശ്വസിക്കുന്ന ആദർശത്തിനായി തന്റെ സമ്പാദ്യത്തിന്റെ നല്ലൊരു പങ്ക് അദ്ദേഹം നൽകി.&lt;ref&gt;[[The Book of the Major Classes|Tabaqat ibn Sa'd]] 3/ 169, 174&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[History of the Prophets and Kings|Tarikh ar-Rusul wa al-Muluk]] 3/ 426&lt;/ref&gt;. പുതിയ വിശ്വാസം സ്വീകരിച്ചതിന്റെ ഫലമായി പീഡനങ്ങൾ‍ക്കിരയായ എട്ട് അടിമകളെ വിലക്കു വാങ്ങി അദ്ദേഹം സ്വതന്ത്രരാക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.witness-pioneer.org/vil/Articles/companion/02_abu_bakr.htm#Liberation%20of%20the%20Slaves |title=പ്രവാചകാനുചരന്മാർ |access-date=2009-12-08 |archive-date=2023-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230415090745/http://www.witness-pioneer.org/vil/Articles/companion/02_abu_bakr.htm#Liberation%20of%20the%20Slaves |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

അബൂബക്കർ മോചിപ്പിച്ച അടിമകളിൽ മിക്കവരും ഒന്നുകിൽ സ്ത്രീകളോ അല്ലെങ്കിൽ പുരുഷന്മാരിലെ ദുർബലരായവരോ ആയിരുന്നു&lt;ref&gt;''The Mohammedan Dynasties: Chronological and Genealogical Tables with Historical Introductions (1894)'' by [[Stanley Lane-Poole]], published by Adamant Media Corporation ISBN 978-1-4021-6666-2&lt;/ref&gt;. കരുത്തരും ചെറുപ്പക്കാരുമായവരെ മോചിപ്പിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ അവർ നിനക്ക് ഉപകാരപ്പെടുമായിരുന്നില്ലേ എന്ന തന്റെ പിതാവിന്റെ ചോദ്യത്തിന്‌ അബൂബക്കറിന്റെ മറുപടി താൻ അടിമകളെ മോചിപ്പിക്കുന്നത് ദൈവ മാർഗ്ഗത്തിലാണ്‌, തനിക്ക് വേണ്ടിയല്ല എന്നായിരുന്നു. താഴെ പറയുന്ന ഖുർ‌ആൻ സൂക്തം ഈ ഉദ്ദേശ്യാർഥം ഇറങ്ങിയതാണ്‌ എന്ന് സുന്നി പണ്ഡിതർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു.

&quot;എന്നാൽ, ആർ (ദൈവമാർഗ്ഗത്തിൽ) ധനം നൽകുകയും (ദൈവധിക്കാരത്തെ) സൂക്ഷിക്കുകയും നന്മയെ സത്യമായി അംഗീകരിക്കുകയും ചെയ്തുവോ അവന്‌ നാം സുഗമമായതിലേക്ക് വഴിയൊരുക്കിക്കൊടുക്കുന്നു.&quot;(ഖുർ‌ആൻ-92,5-7)

അബൂബക്കറിന്റെ മതസ്വീകരണം, ഇസ്‌ലാമിന്‌ വളരെയധികം ഗുണകരമായി ഭവിച്ചു. അദ്ദേഹം വഴി നിരവധിയാളുകൾ ഇസ്‌ലാം സ്വീകരിച്ചു. തന്റെ ഏറ്റവും അടുത്ത സുഹൃത്തുക്കളെ അദ്ദേഹം ഇസ്‌ലാമിലേക്ക് ക്ഷണിച്ചു. മറ്റുള്ളവർ ഇസ്‌ലാമിനെ മതമായി തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ കാരണമാകും വിധത്തിലായിരുന്നു അബൂബക്കർ ഇസ്‌ലാമിനെ പ്രതിനിധാനം ചെയ്തത്.

=== ഖുറൈശികളുടെ പീഡനം ===
ഇസ്‌ലാമിക പ്രബോധന കാലഘട്ടത്തിലെ ആദ്യ മൂന്ന് വർഷം , മുസ്‌ലിംകൾ തങ്ങളുടെ വിശ്വാസം രഹസ്യമാക്കി വെക്കുകയായിരുന്നു. പ്രാർത്ഥനകളും രഹസ്യമായിട്ടായിരുന്നു. എ.ഡി 613 ൽ പ്രവാചകൻ ജനങ്ങളെ ഇസ്‌ലാമിലേക്ക് പരസ്യമായി ക്ഷണിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. പ്രവാചകനോട് വിശ്വാസം പുലർത്തുന്നുവെന്ന പ്രഖ്യാപനം നടത്തുന്നതിനായി വിളിച്ചു ചേർത്ത ആദ്യ പൊതുയോഗത്തെ അഭിസംബോധന ചെയ്തത് അബൂബക്കർ ആയിരുന്നു. രോഷാകുലനായ ഒരു ഖുറൈശി യുവാവ് അബൂബക്കറിന്റെ അടുത്തേക്ക് പാഞ്ഞടുക്കുകയും ബോധരഹിതനാവുന്നത് വരെ അദ്ദേഹത്തെ ക്രൂരമായി മർദ്ദിക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ സംഭവത്തെ തുടർന്ന് അബൂബക്കറിന്റെ മാതാവും ഇസ്‌ലാം സ്വീകരിച്ചു. നിരവധി തവണ അബൂബക്കർ ഖുറൈശികളുടെ പീഡനത്തിനു വിധേയമായിട്ടുണ്ട്.

=== മക്കയിലെ അവസാന വർഷങ്ങൾ ===
ക്രിസ്താബ്ദം 617 ൽ ബനൂ ഹാഷിം കുടുംബത്തിനെതിരെ ഖുറൈശികൾ ബഹിഷ്കരണം പ്രഖ്യാപിച്ചു. പ്രവാചകൻ മുഹമ്മദും ബനൂ ഹാഷിമിൽപ്പെടുന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ അനുയായികളും മക്കയിൽ നിന്ന് ബഹിഷ്‌കൃതരായി. ബനൂ ഹാഷിം വിഭാഗവുമായുള്ള എല്ലാ സാമൂഹിക ബന്ധങ്ങളും വിഛ്ചേദിക്കപ്പെടുകയും അവർ ജയിലിലടക്കപ്പെട്ടവരെ പോലെ ആവുകയും ചെയ്തു. അതിനു മുമ്പ് തന്നെ ധാരാളം മുസ്‌ലിംകൾ അബീസീനിയയിലേക്ക് (ഇന്നത്തെ [[എത്യോപ്യ]]) പലായനം ചെയ്തു. അസ്വസ്ഥനായ അബൂബക്കർ യെമനിലേക്കും അവിടെനിന്ന് അബീസിനിയയിലേക്കും പോയി. മക്കക്ക് പുറത്തുള്ള ഇബ്‌നുദ്ദുഗ്‌‌ന എന്ന തന്റെ സുഹൃത്തിനെ അബൂബക്കർ കണ്ടു. ഖുറൈശികൾക്കെതിരെ, ഇബ്‌നുദുഗ്‌‌നയുടെ സഹായം തേടിയ അബൂബക്കർ മക്കയിലേക്ക് തിരിച്ചു വന്നു. പക്ഷേ ഖുറൈശികളുടെ സമ്മർദ്ദം കാരണം ഇബ്‌നുദുഗ്‌‌ന അബൂബക്കറിന്‌ നൽകിവന്ന സം‌രക്ഷണം പിൻ‌വലിക്കാൻ നിർബന്ധിതനായി. ഒരിക്കൽ കൂടി ഖുറൈശികൾക്ക് അബൂബക്കറിനെ മർദ്ദിക്കാനും പീഡിപ്പിക്കാനും സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിച്ചു. 620 ൽ പ്രവാചകന്റെ ഇസ്രാഅ്‌ മിഅ്‌റാജ് (രാപ്രയാണം) സംഭവത്തെ ആദ്യമായി വിശ്വസിക്കുന്ന വ്യക്തി അബൂബക്കറായിരുന്നു.&lt;ref&gt;''Islam (Exploring Religions)'' by Anne Geldart, published by [[Heinemann (book publisher)|Heinemann Library]], 28 September 2000. ISBN 978-0-431-09301-7&lt;/ref&gt; സത്യസന്ധൻ, നേരായവൻ എന്നീ അർത്ഥങ്ങൾ വരുന്ന &quot;സിദ്ദീഖ്&quot; എന്ന നാമം പ്രവാചകന്റെ രാപ്രയാണത്തിൽ യാതൊരു സംശയവും പ്രകടിപ്പിക്കാതെ വിശ്വസിച്ചത് കൊണ്ട് നൽകപ്പെട്ടതാണെന്ന് പണ്ഡിതന്മാർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. റോമൻ-പേർഷ്യൻ യുദ്ധകാലഘട്ടത്തിൽ മക്കയിലെ ഖുറൈശികൾ അഗ്നിയാരാധകരായ പേർഷ്യക്കാരോടായിരുന്നു അനുഭാവം പ്രകടിപ്പിച്ചത്. എന്നാൽ മുസ്‌ലിംകൾ തങ്ങളുടെ അനുഭാവം കാട്ടിയത് അബ്രഹാമിക് ദൈവത്തിൽ വിശ്വസിക്കുന്ന വേദക്കാരായ (ക്രിസ്ത്യാനികൾ) ബൈസന്റൈൻ പക്ഷത്തോടായിരുന്നു. അവസാനം പേർഷ്യക്കാർ ബൈസന്റൈനെതിരെ വിജയം വരിച്ചു. അതിനു ശേഷം [[ഖുർ‌ആൻ|ഖുർ‌ആനിലെ]] &quot;[[റൂം|അൽ-റൂം]]&quot; എന്ന അദ്ധ്യായത്തിന്റെ ഭാഗമായി ഇറങ്ങിയ വചനങ്ങളിലൂടെ ബൈസന്റൈന്റെ (റോമക്കാരുടെ) വിജയം പ്രവചിക്കുകയുണ്ടായി. റോമക്കാർ തങ്ങളുടെ നഷ്ടം വീണ്ടെടുക്കുമെന്നും ഏതാനും വർഷങ്ങൾക്കുള്ളിൽ പേർഷ്യക്കാർ പരാജയം ഏറ്റുവാങ്ങുമെന്നുമായിരുന്നു ഖു‌ർ‌ആന്റെ ആ പ്രവചനം. ഈ വിഷയത്തിൽ ഉബയ്യു ഇബ്‌നു ഖൽഫുമായി അബൂബക്കർ [[പന്തയം]] വെക്കുകയും പന്തയം നഷ്ടപ്പെടുന്ന ആൾ നൂറു [[ഒട്ടകം]] നൽകണമെന്ന് തീരുമാനിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു (പന്തയത്തിനു ഇസ്‌ലാമിൽ നിരോധനം വരുന്നതിനു മുമ്പാണ്‌ ഈ സംഭവം). 627 ൽ പേർഷ്യക്കതിരെ റോമിന്റെ (ബൈസന്റൈൻ) നിർണ്ണായകമായ വിജയത്തോടെ അബൂബക്കർ പന്തയജേതാവായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു. ഉബയ്യ് ഇബ്‌നു ഖൽഫ് അപ്പോൾ ജീവിച്ചിരുന്നില്ലങ്കിലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ അനന്തരവകാശികൾ കരാർ മാനിച്ചുകൊണ്ട് അബൂബക്കറിന്‌ 100 ഒട്ടകങ്ങളെ നൽകി. അബൂബക്കർ ഈ 100 ഒട്ടകങ്ങളും ദാനം ചെയ്യുകയാണുണ്ടായത്.

=== മദീനയിലേക്കുള്ള പലായനം ===
622 ൽ മദീനയിലെ മുസ്‌ലിംകൾ ക്ഷണിച്ച  മദീനയിലേക്ക് പലായനം ചെയ്യാൻ മുഹമ്മദ് നബി കൽ‌പിച്ചു. പലായനം നടന്നത് വിവിധ സംഘങ്ങളായാണ്‌. അലി ആയിരുന്നു മക്കയിൽ ഒടുവിലായി ഉണ്ടായിരുന്നത്. അദ്ദേഹത്തിനു അവിടെ ചില ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. മക്കക്കാർ പ്രവാചകനെ ഏൽപിച്ചിരുന്ന കടങ്ങൾ കൊടുത്തു തീർക്കുന്നതിനു വേണ്ടി അലിയെ ആയിരുന്നു ഏല്പിച്ചിരുന്നത്. മാത്രമല്ല ഇക്‌രിമയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ഖുറൈശി സംഘം പ്രവാചകനെ കൊലചെയ്യാനായി വന്നപ്പോൾ പ്രവാചകന്റെ കിടക്കയിൽ പ്രവാചകന്‌ പകരം അലിയായിരുന്നു കിടന്നത്. പ്രവാചകനെ പ്രതീക്ഷിച്ചു വന്ന ഖുറൈശികൾ അലിയാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കി തിരിച്ചു പോവുകയായിരുന്നു. ഇതിനിടയിൽ മദീനയിലേക്കുള്ള പ്രവാചകന്റെ പലായനത്തിൽ അബൂബക്കർ പ്രവാചകനെ അനുഗമിച്ചു. ഖുറൈശികളുടെ അപകടം കാരണം മദീനയിലേക്കുള്ള പാതയല്ല അവർ തിരഞ്ഞെടുത്തത്. പകരം എതിർ ദിശയിൽ സഞ്ചരിച്ച് മക്കയിൽ നിന്ന് തെക്ക്മാറി അഞ്ചു മൈലോളം ദൂരത്തിലുള്ള &quot;തൂർ&quot; മലയിൽ അവർ അഭയം പ്രാപിക്കുകയായിരുന്നു. അബൂബക്കറിന്റെ മകൻ അബ്ദുല്ലാ ഇബ്നു അബൂബക്കർ ഖുറൈശികളുടെ പദ്ധതികളൂം സംസാരങ്ങളും ശ്രവിച്ച് രാത്രിയിൽ ആ വിവരങ്ങൾ, ഗുഹയിലുള്ള പ്രവാചകനും അബൂബക്കറിനും എത്തിച്ചു കൊടുക്കും. അബൂബക്കറിന്റെ മകൾ അസ്മാ ബിൻ‌ത് അബീബക്‌ർ എല്ലാദിവസവും ഇരുവർക്ക് ഭക്ഷണം എത്തിക്കുമായിരു‍ന്നു. അതുപോലെ അബൂബക്കറിന്റെ ഭൃത്യൻ ആമിർ എല്ലാ രാത്രികളിലും ആടുകളുമായി ഗുഹാമുഖത്ത് എത്തുകയും അവർക്കായി പാൽ നൽകുകയും ചെയ്യും. ഖുറൈശികൾ എല്ലാ ഭാഗത്തേക്കും പ്രവാചകനെ പിടികൂടുന്നതിനായി ആളുകളെ അയച്ചു. ഒരു സംഘം ഗുഹയുടെ അടുത്തുവരെ എത്തിയതായിരുന്നു. പക്ഷേ പ്രവാചകനേയും അബൂബക്കറിനേയും കണ്ടെത്താനിയില്ല.

== [[മുഹമ്മദ്]] നബിയുമായുള്ള ബന്ധം ==
ചെറുപ്പം മുതലേ നബിയുടെ അടുത്ത കൂട്ടുകാരനായിരുന്നു അബൂബക്കർ. ഈ ബന്ധം അവസാനം വരെ നിലനിൽക്കുകയും ചെയ്തു. അബൂബക്കറിന്റെ മകൾ [[ആഇശ ബിൻത് അബൂബക്‌ർ|ആഇശയെ]] നബി വിവാഹം കഴിക്കുകയുണ്ടായി. 
നബിയുടെ അഭാവത്തിൽ നമസ്കാരത്തിന്‌ നേതൃത്വം നൽകാൻ അബൂബക്കറിനെയാണ്‌ ഏൽപ്പിച്ചിരുന്നത്. മുഹമ്മദ് നബി മദീനയിലേക്ക് പലായനം ([[ഹിജ്‌റ]] ) ചെയ്യുമ്പോൾ സഹയാത്രികനായി അബൂബക്കറും ഉണ്ടായിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.witness-pioneer.org/vil/Books/RJ_AbuBakr/Chapter1.htm |title=Abu Bakr As-Siddeeq |access-date=2009-12-04 |archive-date=2010-07-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100717010349/http://www.witness-pioneer.org/vil/Books/RJ_AbuBakr/Chapter1.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ഹിജ്ര ഒമ്പതാം വർഷം ഹജ്ജിന്റെ നേതാവായി പ്രവാചകൻ ഇദ്ദേഹത്തെ നിയോഗിച്ചു. അനാരോഗ്യം മൂലം മദീനയിൽ പ്രാർഥന നയിക്കാൻ സാധിക്കാതെ വന്നപ്പോൾ ആ ജോലിയും മുഹമ്മദ് നബി അബൂബക്കറെയാണ് ഏല്പിച്ചത്. ഇക്കാരണങ്ങളാൽ ഇദ്ദേഹത്തെയാണ് തന്റെ പിൻഗാമിയായി പ്രവാചകൻ കണ്ടുവച്ചിരുന്നത് എന്ന അഭിപ്രായം ശക്തിപ്പെട്ടു.

== [[ഖിലാഫത്ത്]] ==
മുഹമ്മദ് നബി(s) വഫാത്തിന് ശേഷം ഇസ്‌ലാമിക സമൂഹത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിലേക്ക് തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടത് അബൂബക്കർ ആയിരുന്നു. [[ഉമർ ബിൻ ഖതാബ്‌|ഉമർ]] അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേര്‌ നിർ‍ദേശിക്കുകയും സമൂഹം അദ്ദേഹത്തിന്‌ [[ബൈഅത്ത്]] (അനുസരണ പ്രതിജ്ഞ) ചെയ്യുകയുമാണ്‌ ഉണ്ടായത്.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.witness-pioneer.org/vil/Books/RJ_AbuBakr/Chapter3.htm |title=Abubakr becomes Calif |access-date=2009-12-04 |archive-date=2010-07-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100717010528/http://www.witness-pioneer.org/vil/Books/RJ_AbuBakr/Chapter3.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

നബിയുടെ മരണശേഷം അനുചരൻമാർക്കിടയിൽ ഉണ്ടായ രാഷ്ട്രീയ പ്രതിസന്ധിയെ ദൃഢനിശ്ചയത്തോടും സാമർഥ്യത്തോടുംകൂടി അബൂ ബക്കർ നേരിട്ടു. [[പേർഷ്യ]], [[ഇറാഖ്]], [[പലസ്തീൻ]] എന്നിവിടങ്ങളിലെ മിക്ക ഭാഗങ്ങളും അബൂ ബക്കറിന്റെ ഭരണകാലത്ത് കീഴടക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. നീതിനിഷ്ഠയുടേയും നിസ്വാർഥതയുടെയും മഹനീയ മാതൃകയായിരുന്നു ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ രണ്ടു വർഷത്തെ ഭരണം. ഒരു സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ അധിപനായിരുന്നുവെങ്കിലും വളരെ ലളിതമായ ജീവിതമാണ് ഇദ്ദേഹം നയിച്ചത്. മർദനമേറ്റ് വലയുന്ന വിശ്വാസികളായ അടിമകളെ വിലയ്ക്കുവാങ്ങി മോചിപ്പിക്കാൻ ഇദ്ദേഹം തന്റെ ധനത്തിൽ വലിയൊരു ഭാഗം ചെലവാക്കിയത്രെ. മരണസമയത്ത് തന്റെ കൈവശം ഉണ്ടായിരുന്ന ചില്ലറ നാണയങ്ങൾപോലും പൊതുഭണ്ഡാരത്തിലേക്ക് തിരിച്ചടയ്ക്കാൻ ഇദ്ദേഹം ആവശ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തു.
=== പ്രഥമ പ്രഭാഷണം===
ഖിലാഫത്ത് ഏറ്റെടുത്ത് ഉടനെ അബൂബക്കർ തൻറെ പ്രഥമ പ്രഭാഷണം നടത്തി. അതിൽ ഇപ്രകാരം പറയുകയുണ്ടായി
{{cquote|   ജനങ്ങളെ, ഞാൻ നിങ്ങളെക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠനല്ല എന്നിട്ടും എനിക്ക് നിങ്ങളുടെ മേൽ അധികാരം നൽകപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഞാൻ നല്ലത് ചെയ്താൽ നിങ്ങൾ എന്നെ സഹായിക്കുക. ഞാൻ തെറ്റ് ചെയ്താൽ നിങ്ങളെന്നെ നേരെയാക്കുക.}}
===പ്രഥമ നടപടി===
സൈദുബ്നു ഹാരിസ് എന്ന സ്വഹാബിയെ മൂഅതയിൽ കൊലപ്പെടുത്തിയ റോമക്കാർ പ്രതികാരം വീട്ടുന്നതിന് വേണ്ടി നബി തങ്ങളുടെ വഫാത്തിന് തൊട്ടുമുമ്പ് ഉസാമത് ബിനു സൈദ് വിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ഒരു സൈന്യത്തെ ഉബ്‌ന എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് തയ്യാർ ചെയ്തിട്ടുണ്ടായിരുന്നു. എന്നാൽ ഈ സൈന്യം പുറപ്പെടുന്നതിനുമുമ്പ് നബിയുടെ വഫാത്ത് സംഭവിച്ചു. അതേത്തുടർന്ന് രാജ്യത്തുണ്ടായ പ്രതിക പ്രതികൂല സാഹചര്യങ്ങൾ ഒന്നും വകവയ്ക്കാതെ ഈ സൈന്യത്തെ ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്തേക്ക് അയക്കുക എന്നതായിരുന്നു അബൂബക്കർ എന്നിവരുടെ ഒന്നാമത്തെ നടപടി. ഉസാമ യുടെ സൈന്യം റോമക്കാരെ വിരട്ടിയോടിച്ചു വിജയംവരിച്ചു തിരിച്ചുവന്നു. ഇത് മുസ്‌ലിംകളുടെ ശക്തി തെളിയിക്കുന്നതിനും തക്കം പാർത്തിരുന്ന ശത്രുക്കളെ ഭയപ്പെടുത്തുന്നതിനും ഏറെ സഹായകമായി.
=== പരിഷ്കരണം=== 
അബൂബക്കർ (റ) അറബ് നാടുകളെ 11 സംസ്ഥാനങ്ങളായി തിരിക്കുകയും ഓരോ സംസ്ഥാനത്തും ഓരോ  അമീറുമാരെ നിയമിക്കുകയും   ചെയ്തു. നിസ്കാരത്തിന് നേതൃത്വം നൽകുക പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് തീരുമാനമുണ്ടാകുക ശിക്ഷാനടപടികൾ നടപ്പിലാക്കുക എന്നിവയായിരുന്നു അമീർമാരുടെ ബാദ്ധ്യത. ഇറാക്ക് ശാം എന്നിവിടങ്ങളിൽ സൈനികതലവന്മാർ തന്നെയായിരുന്നു ഭരണകർത്താക്കൾ. ഇറാഖിലെ സൈന്യാധിപൻ അൽ മുസന്ന ഇബ്നു ഹാരിസ എന്നവരും   ശാമിലെ സൈന്യാധിപൻ ഖാലിദ് ഇബ്നു വലീദ്  എന്നവരുമായിരുന്നു.

== മരണം ==
നബി (സ)യുടെ വഫാത്തിനെ തുടർന്ന് ദുഃഖിതനായ അബൂബക്കർ(റ)  വിന്റെ ശരീരം അനുദിനം ശോഷിച്ചു കൊണ്ടിരുന്നു. ഹിജ്റ പതിമൂന്നാം വർഷം ജമാദുൽ ആഖിർ 8 ന് അദ്ദേഹം രോഗബാധിതനായി. പനിയായിരുന്നു രോഗം. പതിനഞ്ചു ദിവസം പനി ബാധിതനായി  കിടപ്പിലായി. ഉമർ (റ) ആണ് പ്രതിനിധിയായി പള്ളിയിൽ നിസ്കാരം നിർവഹിച്ചത്. മരണം അടുത്തതായി ബോധ്യപ്പെട്ടപ്പോൾ പ്രമുഖ സ്വഹാബിമാരുമായി കൂടിയാലോചന നടത്തി. തൻറെ ശേഷമുള്ള ഖലീഫയായി ഉമറുൽ ഫാറൂഖ് (റ) വിനെ നിശ്ചയിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന് വേണ്ട ഉപദേശങ്ങൾ നൽകി. ഉപദേശങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തിൽ ഇപ്രകാരം ഉണ്ടായിരുന്നു {{cquote| ഞാൻ താങ്കളെ റസൂലുല്ലയുടെ അനുചരൻമാരുടെ മേൽ ഖലീഫ ആക്കിയിരിക്കുന്നു. ഓ ഉമ്മർ,അല്ലാഹുവിന് രാത്രി നിർവഹിക്കേണ്ടതായ ബാദ്ധ്യതകളുണ്ട്. അത് അവൻ പകലിൽ സ്വീകരിക്കുകയില്ല. അല്ലാഹുവിന് പകൽ നിർവ്വഹിക്കേണ്ട ബാദ്ധ്യതകളുണ്ട് അത് അവൻ രാത്രി സ്വീകരിക്കുകയില്ല. നിർബന്ധ ബാദ്ധ്യത നിർവഹിക്കുന്നത് വരെ സുന്നത്തായ കാര്യങ്ങൾ അവൻ സ്വീകരിക്കുകയില്ല}}   [[ഹിജ്റ]] പതിമൂന്നാം വർഷം [[ജമാദുൽ ആഖിർ]] ഇരുപത്തി ഒന്നിന്‌  (634 [[ഓഗസ്റ്റ് 23]]-ന്) തിങ്കളാഴ്ച വൈകുന്നേരം അദ്ദേഹം   മരണപ്പെട്ടു.
അദ്ദേഹത്തിൻറെ അവസാന സംസാരം ഇപ്രകാരമായിരുന്നു {{cquote| അല്ലാഹുവേ എന്നെ മുസ്ലിമായി മരിപ്പിച്ചു സജ്ജനങ്ങളോട് ചേർത്തു തരേണമേ}} 
മയ്യത്ത് നിസ്കാരത്തിന് നേതൃത്വം നൽകിയത് അദ്ദേഹത്തിന് പ്രതിനിധി ഉമറുൽ ഫാറൂഖ് (റ)ആയിരുന്നു .[[മദീന|മദീനയിൽ]] പ്രവാചകൻ [[മുഹമ്മദ്|മുഹമ്മദിന്റെ]](സ) [[ഖബർ|ഖബറിന്]]  സമീപം ആയിഷ  (റ) യുടെ  റൂമിൽ ചൊവ്വാഴ്ച രാവ് അദ്ദേഹത്തെ മറവ് ചെയ്തു.

== അവലംബം ==
{{reflist|2}}

{{സ്വഹാബികൾ}}
{{റാശിദുൺ ഖലീഫമാർ}}

[[വർഗ്ഗം:ആദ്യകാല മുസ്ലിം ഭരണാധികാരികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:സ്വഹാബികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:634-ൽ മരിച്ചവർ‏]]
[[വർഗ്ഗം:573-ൽ ജനിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>piqzysjx8v5bxoqzsd3cho2o3ao1zfc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4650045</id>
      <parentid>4650044</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T06:31:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amsabith</username>
        <id>208057</id>
      </contributor>
      <origin>4650045</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42463" sha1="iuth89i46vqavqyv85nm48tvvxjduvs" xml:space="preserve">{{prettyurl|Abu Bakr}}
{{Infobox Monarch
| name            =അബൂബക്കർ സിദ്ദീഖ്‌ 
| title           =[[ഖലീഫ]]
| image           = Caliph Abu Bakr's empire at its peak2-mohammad adil rais.PNG
| caption         =  അബൂബക്കർ സിദ്ദീഖിന്റെ ഭരണ പ്രദേശങ്ങൾ 634.
| reign           =[[632]] സി.ഇ. – [[634]] സി.ഇ.
| othertitles     =[[അമീറുൽ മുഅ്മിനീൻ]] (വിശ്വസികളുടെ നേതാവ്)&lt;br /&gt;സിദ്ദീഖുൽ അക്ബർ.
| full name       = അബൂബക്കർ സിദ്ദീഖ്‌
| predecessor     =[[മുഹമ്മദ്|മുഹമ്മദ് നബി]]
| successor       =[[ഖലീഫ ഉമർ]]
| father          =ഉഥ്‌മാൻ അബൂ ഖുഹാഫ 
| mother          =സൽമ ഉമ്മുൽ ഖൈർ 
| date of birth   =[[573]] സി.ഇ.
| place of birth  =[[മക്ക]]
| date of death   ={{death date|634|8|23|df=y}}
| place of death  =[[മദീന]]
| place of burial =[[മസ്ജിദുന്നബവി]], [[മദീന]]
|}}
{{ഇസ്‌ലാം‌മതം‎}}
ആദ്യത്തെ ഇസ്‌ലാമിക [[ഖലീഫ]], [[മുഹമ്മദ്|പ്രവാചകന്റെ]] വിശ്വസ്ത അനുചരൻ, പ്രസിദ്ധനായ വ്യാപാരി, പ്രവാചകപത്നി [[ആഇശ ബിൻത് അബൂബക്‌ർ|ആഇശയുടെ]] പിതാവ് എന്നിങ്ങനെ പ്രശസ്തനാണ് ''അബൂബക്കർ സിദ്ദീഖ്''' എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന '''അബ്‌ദുല്ലാഹിബ്നു അബീഖുഹാഫ''' (അറബി: عبد الله بن أبي قحافة) (ജീവിതകാലം: 573 - 634 [[ഓഗസ്റ്റ് 23]]). ബാല്യകാലം മുതൽ തന്നെ [[മുഹമ്മദ്|പ്രവാചകൻ മുഹമ്മദിന്റെ]] കൂട്ടുകാരനായിരുന്ന അബൂബക്കർ ആയിരുന്നു മുതിർന്ന പുരുഷൻമാർക്കിടയിൽനിന്നും [[ഇസ്‌ലാം|ഇസ്‌ലാം മതം]] സ്വീകരിച്ച ആദ്യ വ്യക്തി. പിന്നീട് ഇസ്‌ലാമിന്റെ  പ്രചരണത്തിൽ മുഴുകി. 
മൂന്നാം [[‌ഉസ്‌മാൻ ബിൻ അഫ്ഫാൻ|ഖലീഫ ഉസ്മാൻ]] , [[സുബൈർ ഇബ്നുൽ-അവ്വാം]], [[അബ്ദുറഹ്മാൻ ഇബ്ൻ ഔഫ്]], [[സ‌അദു ബ്ൻ അബീ വഖാസ്]], [[തൽഹ|ത്വൽഹത്ത് ഇബ്നു ഉബൈദില്ല]] ഉൾപ്പെടെയുള്ള ആദ്യകാല [[സ്വഹാബി|സ്വഹാബികളിൽ]] പലരും അദ്ദേഹം മുഖേനയാണ് ഇസ്‌ലാം സ്വീകരിച്ചത്. മുസ്‌ലിമായതിന്റെ പേരിൽ ശത്രുപക്ഷത്ത് നിന്ന് ക്രൂര മർദ്ദനങ്ങൾക്കിരയായി കൊണ്ടിരുന്ന [[ബിലാൽ ഇബ്നു റബാഹ്|ബിലാൽ]] അടക്കമുള്ള എട്ട് അടിമകളെ വിലക്ക് വാങ്ങി അദ്ദേഹം സ്വതന്ത്രരാക്കുകയുണ്ടായി. നബിയുടെ ആകാശ ആരോഹണത്തിൽ പലരും പരിഹസിച്ചപ്പോൾ സംശയം കൂടാതെ വിശ്വസിച്ചതുകൊണ്ടാണു “സിദ്ദീഖ്” എന്ന പേര് അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചത്. പ്രവാചകന്‌ ശേഷം ആദ്യ ഇസ്‌ലാമിക ഖലീഫയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അദ്ദേഹം [[ഖുർ‌ആൻ]] ഇന്ന് കാണുന്ന വിധം ഗ്രന്ഥരൂപത്തിൽ ക്രോഡീകരിക്കുന്നതിൽ നിർണ്ണായക പങ്ക് വഹിച്ചു.

== ബാല്യം, യൗവനം ==
കൃസ്താബ്ദം 573 ൽ [[മക്ക|മക്കയിലെ]] ഖുറൈശി ഗോത്രത്തിലെ ബനൂതൈം വംശത്തിലാണ്‌ അബൂബക്കറിന്റെ ജനനം. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവിന്റെ നാമം ഉഥ്‌മാൻ അബൂ ഖുഹാഫ എന്നും മാതാവിന്റെ പേര് സൽ‌മ ഉമ്മുൽ ഖൈർ എന്നുമായിരുന്നു. അബൂബക്കർ ജനിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്‌ നൽകപ്പെട്ട നാമം അബ്ദുൽ ക‌അ്ബ എന്നായിരുന്നു. ക‌അ്ബയുടെ അടിമ എന്നർത്ഥം വരുന്ന ആ പേര്‌ ഇസ്‌ലാം സ്വീകരണത്തോടെ അബ്ദുല്ല (ദൈവത്തിന്റെ ദാസൻ) എന്ന് മാറ്റി&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.usc.edu/dept/MSA/politics/firstfourcaliphs.html |title=ആദ്യത്തെ നാലു ഖലീഫമാർ |access-date=2007-10-10 |archive-date=2007-10-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071010070523/http://www.usc.edu/dept/MSA/politics/firstfourcaliphs.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://digital.mathrubhumi.com/143785?uid=65905&amp;ucrypt=ca707b4b148e10f8980b03d30d1b7b26ff0abb21&amp;ukey=1385203717 ഇസ്‌ലാം ചരിത്രം-രണ്ടാം ഭാഗം]പേജ് 24, അൽ അമീൻ പ്രസ്സ്&lt;/ref&gt;. വെളുത്ത് മെലിഞ്ഞ ശരീര പ്രകൃതമായിരുന്നു അബൂബക്കറിനുണ്ടായിരുന്നത്&lt;ref&gt;3/ 188&lt;/ref&gt;.
ഒരു സമ്പന്നകുടുംബത്തിലാണ്‌ അബൂബക്കറിന്റെ ജനനം. മറ്റു അറബ് കുട്ടികളെപ്പോലെ തന്നെ അദ്ദേഹം തന്റെ കുട്ടിക്കാലം ചെലവഴിച്ചത് ബദുക്കളുടെ ഇടയിലായിരുന്നു. അഹ്‌ൽ-ഇ- ബ‌ഈർ (ഒട്ടകങ്ങളുടെ ആളുകൾ-ഒട്ടകങ്ങളോട് പ്രത്യേകമായ ഒരു പ്രിയം സൂക്ഷിക്കുന്നവർ) എന്നായിരുന്നു ബദുക്കൾ സ്വയം വിശേഷിപ്പിച്ചിരുന്നത്. 
ഇമാം സുയൂത്തിയുടെ &quot;തഹ്‌രീക്കെ ഖുലുഫ&quot; എന്നഗ്രന്ഥത്തിലെ വിവരണമനുസരിച്ച് ചെറുപ്രായത്തിലേ അബൂബക്കർ വിഗ്രഹാരാധനയിൽ താല്പര്യമില്ലാത്ത ആളായിരുന്നു. പത്ത് വയസ്സായപ്പോൾ പിതാവിന്റെ കൂടെ കച്ചവടസംഘമായിച്ചേർന്ന് അബൂബക്കർ [[സിറിയ|സിറിയയിലേക്ക്]] പോയി. ആ സമയം 12 വയസ്സുള്ള മുഹമ്മദും കച്ചവടസംഘത്തോടൊപ്പം ഉണ്ട്. മക്കയിലെ മറ്റു സമ്പന്ന കച്ചവടകുടുംബത്തിലെ കുട്ടികളെപ്പോലെ അബുബക്കറും സാക്ഷരനും കവിതകളോട് താല്പര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്ന വ്യക്തിയുമായിരുന്നു. വർഷാവർഷം [[ഉക്കാദ്|ഉക്കാദിൽ]] നടക്കുന്ന കാവ്യസദസ്സിലും അദ്ദേഹം പങ്കെടുക്കുമായിരുന്നു. ഓർമ്മശക്തിയിൽ മികച്ചു നിന്നിരുന്ന അബൂബക്കറിന്‌ അറബ് ഗോത്രങ്ങളുടെ വംശപരമ്പരകൾ കൃത്യമായി അറിയാമായിരുന്നു. AD 591 ൽ തന്റെ 18-ആം വയസ്സിൽ അദ്ദേഹം വ്യാപാരത്തിലേക്ക് തിരിയുകയും കുടുംബവ്യാപാരമായ വസ്ത്രവ്യാപാരം ഒരു തൊഴിലായി സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇദ്ദേഹത്തിന് നാലു ഭാര്യമാർ ഉണ്ടായിരുന്നു.
പിന്നീടുള്ള വർഷങ്ങളിൽ അബൂബക്കർ നിരന്തരം വ്യാപാരയാത്രകൾ നടത്തി. [[യെമൻ]], [[സിറിയ]] കൂടാതെ മറ്റിടങ്ങളിലും അദ്ദേഹം ഈ ആവശ്യാർഥം സഞ്ചരിച്ചു. കൂടുതൽ സമ്പാദ്യവും അനുഭവങ്ങളും ഈ യാത്രകൾ അദ്ദേഹത്തിന്‌ സമ്മാനിച്ചു. നല്ല വ്യാപാരോന്നതി കൈവന്ന് അബൂബക്കറിന്‌ സാമൂഹ്യ പദവിയിലും പ്രാധാന്യം ലഭിച്ചു. പിതാവ് ജീവിച്ചിരിക്കെ തന്നെ അബൂബക്കർ തന്റെ ഗോത്രത്തിന്റെ പ്രധാനിയായി അംഗീകാരം നേടി. ഗോത്രത്തിലെ തർക്കങ്ങൾക്ക് പരിഹാരം തേടി അദ്ദേഹത്തെയാണ്‌ ആളുകൾ സമീപിച്ചിരുന്നത്.&lt;ref&gt;The ''[[Middle East Journal]]'' by the [[Middle East Institute]], [[Washington, D.C.]], published 1991&lt;/ref&gt;.

== ഇസ്‌ലാം സ്വീകരണം ==
മുഹമ്മദ് ദൈവദൂതനാണെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ച വിവരം [[യെമൻ|യെമനിൽ]] നിന്ന് വ്യാപാര യാത്ര കഴിഞ്ഞ് മടങ്ങിയെത്തിയ അബൂബക്കറിനോട് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചില സുഹൃത്തുക്കൾ അറിയിച്ചിരുന്നു. മുഹമ്മദിന്റെ പ്രവാചകത്വം അംഗീകരിക്കുന്ന ആദ്യത്തെ പുരുഷനാണ്‌ അബൂബക്കർ സിദ്ദീഖ്. എന്നാൽ എല്ലാവിഭാഗത്തിലുമുള്ള പണ്ഡിതന്മാരുടേയും വീക്ഷണപ്രകാരം പരസ്യമായി ഇസ്‌ലാം സ്വീകരിക്കുന്ന ആദ്യത്തെ പുരുഷൻ [[അലി ബിൻ അബീത്വാലിബ്‌|അലിയ്യുബിനു അബീത്വാലിബ്]] ആണ്‌. പക്ഷേ ഇസ്‌ലാം സ്വീകരിക്കുമ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്‌ പ്രായപൂർത്തിയായിരുന്നില്ല. പ്രവാചകൻ മുഹമ്മദിന്റെ കുടുംബത്തിൽ ഉൾപ്പെടാത്ത പരസ്യമായി ഇസ്‌ലാമിൽ വിശ്വാസം പ്രകടിപ്പിക്കുന്ന ആദ്യ വ്യക്തിയും അബൂബക്കർ സിദ്ദീഖാണ്‌.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.witness-pioneer.org/vil/Articles/companion/01_abu_bakr.htm#Conversion%20to%20Islam |title=പ്രവാചകാനുചരന്മാർ |access-date=2009-12-08 |archive-date=2001-01-25 |archive-url=https://archive.today/20010125095500/http://www.witness-pioneer.org/vil/Articles/companion/01_abu_bakr.htm#Conversion%20to%20Islam |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

അബൂബക്കറിന്റെ ഇസ്‌ലാം സ്വീകരണം, ഇസ്‌ലാമികചരിത്രത്തിൽ ഒരു നാഴികക്കല്ലായിരുന്നു. അടിമ സമ്പ്രദായം [[മക്ക|മക്കയിൽ]] നടമാടിയിരുന്ന കാലമായിരുന്നു അത്. സ്വതന്ത്രനായ ഒരാൾ അക്കാലത്ത് ഇസ്‌ലാം സ്വീകരിക്കുകയാണെങ്കിൽ, അദ്ദേഹത്തിന്‌ എതിർപ്പുണ്ടെങ്കിൽ പോലും, തന്റെ ഗോത്രത്തിന്റെ എല്ലാവിധ സം‌രക്ഷണവും കിട്ടിയിരുന്നു. അടിമകൾക്ക് പക്ഷേ അത്തരത്തിലുള്ള സം‌രക്ഷണം ലഭ്യമായിരുന്നില്ല. അവർ പീഡനങ്ങൾക്ക് വിധേയരായിരുന്നു. താൻ വിശ്വസിക്കുന്ന ആദർശത്തിനായി തന്റെ സമ്പാദ്യത്തിന്റെ നല്ലൊരു പങ്ക് അദ്ദേഹം നൽകി.&lt;ref&gt;[[The Book of the Major Classes|Tabaqat ibn Sa'd]] 3/ 169, 174&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[History of the Prophets and Kings|Tarikh ar-Rusul wa al-Muluk]] 3/ 426&lt;/ref&gt;. പുതിയ വിശ്വാസം സ്വീകരിച്ചതിന്റെ ഫലമായി പീഡനങ്ങൾ‍ക്കിരയായ എട്ട് അടിമകളെ വിലക്കു വാങ്ങി അദ്ദേഹം സ്വതന്ത്രരാക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.witness-pioneer.org/vil/Articles/companion/02_abu_bakr.htm#Liberation%20of%20the%20Slaves |title=പ്രവാചകാനുചരന്മാർ |access-date=2009-12-08 |archive-date=2023-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230415090745/http://www.witness-pioneer.org/vil/Articles/companion/02_abu_bakr.htm#Liberation%20of%20the%20Slaves |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

അബൂബക്കർ മോചിപ്പിച്ച അടിമകളിൽ മിക്കവരും ഒന്നുകിൽ സ്ത്രീകളോ അല്ലെങ്കിൽ പുരുഷന്മാരിലെ ദുർബലരായവരോ ആയിരുന്നു&lt;ref&gt;''The Mohammedan Dynasties: Chronological and Genealogical Tables with Historical Introductions (1894)'' by [[Stanley Lane-Poole]], published by Adamant Media Corporation ISBN 978-1-4021-6666-2&lt;/ref&gt;. കരുത്തരും ചെറുപ്പക്കാരുമായവരെ മോചിപ്പിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ അവർ നിനക്ക് ഉപകാരപ്പെടുമായിരുന്നില്ലേ എന്ന തന്റെ പിതാവിന്റെ ചോദ്യത്തിന്‌ അബൂബക്കറിന്റെ മറുപടി താൻ അടിമകളെ മോചിപ്പിക്കുന്നത് ദൈവ മാർഗ്ഗത്തിലാണ്‌, തനിക്ക് വേണ്ടിയല്ല എന്നായിരുന്നു. താഴെ പറയുന്ന ഖുർ‌ആൻ സൂക്തം ഈ ഉദ്ദേശ്യാർഥം ഇറങ്ങിയതാണ്‌ എന്ന് സുന്നി പണ്ഡിതർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു.

&quot;എന്നാൽ, ആർ (ദൈവമാർഗ്ഗത്തിൽ) ധനം നൽകുകയും (ദൈവധിക്കാരത്തെ) സൂക്ഷിക്കുകയും നന്മയെ സത്യമായി അംഗീകരിക്കുകയും ചെയ്തുവോ അവന്‌ നാം സുഗമമായതിലേക്ക് വഴിയൊരുക്കിക്കൊടുക്കുന്നു.&quot;(ഖുർ‌ആൻ-92,5-7)

അബൂബക്കറിന്റെ മതസ്വീകരണം, ഇസ്‌ലാമിന്‌ വളരെയധികം ഗുണകരമായി ഭവിച്ചു. അദ്ദേഹം വഴി നിരവധിയാളുകൾ ഇസ്‌ലാം സ്വീകരിച്ചു. തന്റെ ഏറ്റവും അടുത്ത സുഹൃത്തുക്കളെ അദ്ദേഹം ഇസ്‌ലാമിലേക്ക് ക്ഷണിച്ചു. മറ്റുള്ളവർ ഇസ്‌ലാമിനെ മതമായി തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ കാരണമാകും വിധത്തിലായിരുന്നു അബൂബക്കർ ഇസ്‌ലാമിനെ പ്രതിനിധാനം ചെയ്തത്.

=== ഖുറൈശികളുടെ പീഡനം ===
ഇസ്‌ലാമിക പ്രബോധന കാലഘട്ടത്തിലെ ആദ്യ മൂന്ന് വർഷം , മുസ്‌ലിംകൾ തങ്ങളുടെ വിശ്വാസം രഹസ്യമാക്കി വെക്കുകയായിരുന്നു. പ്രാർത്ഥനകളും രഹസ്യമായിട്ടായിരുന്നു. എ.ഡി 613 ൽ പ്രവാചകൻ ജനങ്ങളെ ഇസ്‌ലാമിലേക്ക് പരസ്യമായി ക്ഷണിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. പ്രവാചകനോട് വിശ്വാസം പുലർത്തുന്നുവെന്ന പ്രഖ്യാപനം നടത്തുന്നതിനായി വിളിച്ചു ചേർത്ത ആദ്യ പൊതുയോഗത്തെ അഭിസംബോധന ചെയ്തത് അബൂബക്കർ ആയിരുന്നു. രോഷാകുലനായ ഒരു ഖുറൈശി യുവാവ് അബൂബക്കറിന്റെ അടുത്തേക്ക് പാഞ്ഞടുക്കുകയും ബോധരഹിതനാവുന്നത് വരെ അദ്ദേഹത്തെ ക്രൂരമായി മർദ്ദിക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ സംഭവത്തെ തുടർന്ന് അബൂബക്കറിന്റെ മാതാവും ഇസ്‌ലാം സ്വീകരിച്ചു. നിരവധി തവണ അബൂബക്കർ ഖുറൈശികളുടെ പീഡനത്തിനു വിധേയമായിട്ടുണ്ട്.

=== മക്കയിലെ അവസാന വർഷങ്ങൾ ===
ക്രിസ്താബ്ദം 617 ൽ ബനൂ ഹാഷിം കുടുംബത്തിനെതിരെ ഖുറൈശികൾ ബഹിഷ്കരണം പ്രഖ്യാപിച്ചു. പ്രവാചകൻ മുഹമ്മദും ബനൂ ഹാഷിമിൽപ്പെടുന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ അനുയായികളും മക്കയിൽ നിന്ന് ബഹിഷ്‌കൃതരായി. ബനൂ ഹാഷിം വിഭാഗവുമായുള്ള എല്ലാ സാമൂഹിക ബന്ധങ്ങളും വിഛ്ചേദിക്കപ്പെടുകയും അവർ ജയിലിലടക്കപ്പെട്ടവരെ പോലെ ആവുകയും ചെയ്തു. അതിനു മുമ്പ് തന്നെ ധാരാളം മുസ്‌ലിംകൾ അബീസീനിയയിലേക്ക് (ഇന്നത്തെ [[എത്യോപ്യ]]) പലായനം ചെയ്തു. അസ്വസ്ഥനായ അബൂബക്കർ യെമനിലേക്കും അവിടെനിന്ന് അബീസിനിയയിലേക്കും പോയി. മക്കക്ക് പുറത്തുള്ള ഇബ്‌നുദ്ദുഗ്‌‌ന എന്ന തന്റെ സുഹൃത്തിനെ അബൂബക്കർ കണ്ടു. ഖുറൈശികൾക്കെതിരെ, ഇബ്‌നുദുഗ്‌‌നയുടെ സഹായം തേടിയ അബൂബക്കർ മക്കയിലേക്ക് തിരിച്ചു വന്നു. പക്ഷേ ഖുറൈശികളുടെ സമ്മർദ്ദം കാരണം ഇബ്‌നുദുഗ്‌‌ന അബൂബക്കറിന്‌ നൽകിവന്ന സം‌രക്ഷണം പിൻ‌വലിക്കാൻ നിർബന്ധിതനായി. ഒരിക്കൽ കൂടി ഖുറൈശികൾക്ക് അബൂബക്കറിനെ മർദ്ദിക്കാനും പീഡിപ്പിക്കാനും സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിച്ചു. 620 ൽ പ്രവാചകന്റെ ഇസ്രാഅ്‌ മിഅ്‌റാജ് (രാപ്രയാണം) സംഭവത്തെ ആദ്യമായി വിശ്വസിക്കുന്ന വ്യക്തി അബൂബക്കറായിരുന്നു.&lt;ref&gt;''Islam (Exploring Religions)'' by Anne Geldart, published by [[Heinemann (book publisher)|Heinemann Library]], 28 September 2000. ISBN 978-0-431-09301-7&lt;/ref&gt; സത്യസന്ധൻ, നേരായവൻ എന്നീ അർത്ഥങ്ങൾ വരുന്ന &quot;സിദ്ദീഖ്&quot; എന്ന നാമം പ്രവാചകന്റെ രാപ്രയാണത്തിൽ യാതൊരു സംശയവും പ്രകടിപ്പിക്കാതെ വിശ്വസിച്ചത് കൊണ്ട് നൽകപ്പെട്ടതാണെന്ന് പണ്ഡിതന്മാർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. റോമൻ-പേർഷ്യൻ യുദ്ധകാലഘട്ടത്തിൽ മക്കയിലെ ഖുറൈശികൾ അഗ്നിയാരാധകരായ പേർഷ്യക്കാരോടായിരുന്നു അനുഭാവം പ്രകടിപ്പിച്ചത്. എന്നാൽ മുസ്‌ലിംകൾ തങ്ങളുടെ അനുഭാവം കാട്ടിയത് അബ്രഹാമിക് ദൈവത്തിൽ വിശ്വസിക്കുന്ന വേദക്കാരായ (ക്രിസ്ത്യാനികൾ) ബൈസന്റൈൻ പക്ഷത്തോടായിരുന്നു. അവസാനം പേർഷ്യക്കാർ ബൈസന്റൈനെതിരെ വിജയം വരിച്ചു. അതിനു ശേഷം [[ഖുർ‌ആൻ|ഖുർ‌ആനിലെ]] &quot;[[റൂം|അൽ-റൂം]]&quot; എന്ന അദ്ധ്യായത്തിന്റെ ഭാഗമായി ഇറങ്ങിയ വചനങ്ങളിലൂടെ ബൈസന്റൈന്റെ (റോമക്കാരുടെ) വിജയം പ്രവചിക്കുകയുണ്ടായി. റോമക്കാർ തങ്ങളുടെ നഷ്ടം വീണ്ടെടുക്കുമെന്നും ഏതാനും വർഷങ്ങൾക്കുള്ളിൽ പേർഷ്യക്കാർ പരാജയം ഏറ്റുവാങ്ങുമെന്നുമായിരുന്നു ഖു‌ർ‌ആന്റെ ആ പ്രവചനം. ഈ വിഷയത്തിൽ ഉബയ്യു ഇബ്‌നു ഖൽഫുമായി അബൂബക്കർ [[പന്തയം]] വെക്കുകയും പന്തയം നഷ്ടപ്പെടുന്ന ആൾ നൂറു [[ഒട്ടകം]] നൽകണമെന്ന് തീരുമാനിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു (പന്തയത്തിനു ഇസ്‌ലാമിൽ നിരോധനം വരുന്നതിനു മുമ്പാണ്‌ ഈ സംഭവം). 627 ൽ പേർഷ്യക്കതിരെ റോമിന്റെ (ബൈസന്റൈൻ) നിർണ്ണായകമായ വിജയത്തോടെ അബൂബക്കർ പന്തയജേതാവായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു. ഉബയ്യ് ഇബ്‌നു ഖൽഫ് അപ്പോൾ ജീവിച്ചിരുന്നില്ലങ്കിലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ അനന്തരവകാശികൾ കരാർ മാനിച്ചുകൊണ്ട് അബൂബക്കറിന്‌ 100 ഒട്ടകങ്ങളെ നൽകി. അബൂബക്കർ ഈ 100 ഒട്ടകങ്ങളും ദാനം ചെയ്യുകയാണുണ്ടായത്.

=== മദീനയിലേക്കുള്ള പലായനം ===
622 ൽ മദീനയിലെ മുസ്‌ലിംകൾ ക്ഷണിച്ച  മദീനയിലേക്ക് പലായനം ചെയ്യാൻ മുഹമ്മദ് നബി കൽ‌പിച്ചു. പലായനം നടന്നത് വിവിധ സംഘങ്ങളായാണ്‌. അലി ആയിരുന്നു മക്കയിൽ ഒടുവിലായി ഉണ്ടായിരുന്നത്. അദ്ദേഹത്തിനു അവിടെ ചില ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. മക്കക്കാർ പ്രവാചകനെ ഏൽപിച്ചിരുന്ന കടങ്ങൾ കൊടുത്തു തീർക്കുന്നതിനു വേണ്ടി അലിയെ ആയിരുന്നു ഏല്പിച്ചിരുന്നത്. മാത്രമല്ല ഇക്‌രിമയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ഖുറൈശി സംഘം പ്രവാചകനെ കൊലചെയ്യാനായി വന്നപ്പോൾ പ്രവാചകന്റെ കിടക്കയിൽ പ്രവാചകന്‌ പകരം അലിയായിരുന്നു കിടന്നത്. പ്രവാചകനെ പ്രതീക്ഷിച്ചു വന്ന ഖുറൈശികൾ അലിയാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കി തിരിച്ചു പോവുകയായിരുന്നു. ഇതിനിടയിൽ മദീനയിലേക്കുള്ള പ്രവാചകന്റെ പലായനത്തിൽ അബൂബക്കർ പ്രവാചകനെ അനുഗമിച്ചു. ഖുറൈശികളുടെ അപകടം കാരണം മദീനയിലേക്കുള്ള പാതയല്ല അവർ തിരഞ്ഞെടുത്തത്. പകരം എതിർ ദിശയിൽ സഞ്ചരിച്ച് മക്കയിൽ നിന്ന് തെക്ക്മാറി അഞ്ചു മൈലോളം ദൂരത്തിലുള്ള &quot;തൂർ&quot; മലയിൽ അവർ അഭയം പ്രാപിക്കുകയായിരുന്നു. അബൂബക്കറിന്റെ മകൻ അബ്ദുല്ലാ ഇബ്നു അബൂബക്കർ ഖുറൈശികളുടെ പദ്ധതികളൂം സംസാരങ്ങളും ശ്രവിച്ച് രാത്രിയിൽ ആ വിവരങ്ങൾ, ഗുഹയിലുള്ള പ്രവാചകനും അബൂബക്കറിനും എത്തിച്ചു കൊടുക്കും. അബൂബക്കറിന്റെ മകൾ അസ്മാ ബിൻ‌ത് അബീബക്‌ർ എല്ലാദിവസവും ഇരുവർക്ക് ഭക്ഷണം എത്തിക്കുമായിരു‍ന്നു. അതുപോലെ അബൂബക്കറിന്റെ ഭൃത്യൻ ആമിർ എല്ലാ രാത്രികളിലും ആടുകളുമായി ഗുഹാമുഖത്ത് എത്തുകയും അവർക്കായി പാൽ നൽകുകയും ചെയ്യും. ഖുറൈശികൾ എല്ലാ ഭാഗത്തേക്കും പ്രവാചകനെ പിടികൂടുന്നതിനായി ആളുകളെ അയച്ചു. ഒരു സംഘം ഗുഹയുടെ അടുത്തുവരെ എത്തിയതായിരുന്നു. പക്ഷേ പ്രവാചകനേയും അബൂബക്കറിനേയും കണ്ടെത്താനിയില്ല.

== [[മുഹമ്മദ്]] നബിയുമായുള്ള ബന്ധം ==
ചെറുപ്പം മുതലേ നബിയുടെ അടുത്ത കൂട്ടുകാരനായിരുന്നു അബൂബക്കർ. ഈ ബന്ധം അവസാനം വരെ നിലനിൽക്കുകയും ചെയ്തു. അബൂബക്കറിന്റെ മകൾ [[ആഇശ ബിൻത് അബൂബക്‌ർ|ആഇശയെ]] നബി വിവാഹം കഴിക്കുകയുണ്ടായി. 
നബിയുടെ അഭാവത്തിൽ നമസ്കാരത്തിന്‌ നേതൃത്വം നൽകാൻ അബൂബക്കറിനെയാണ്‌ ഏൽപ്പിച്ചിരുന്നത്. മുഹമ്മദ് നബി മദീനയിലേക്ക് പലായനം ([[ഹിജ്‌റ]] ) ചെയ്യുമ്പോൾ സഹയാത്രികനായി അബൂബക്കറും ഉണ്ടായിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.witness-pioneer.org/vil/Books/RJ_AbuBakr/Chapter1.htm |title=Abu Bakr As-Siddeeq |access-date=2009-12-04 |archive-date=2010-07-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100717010349/http://www.witness-pioneer.org/vil/Books/RJ_AbuBakr/Chapter1.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ഹിജ്ര ഒമ്പതാം വർഷം ഹജ്ജിന്റെ നേതാവായി പ്രവാചകൻ ഇദ്ദേഹത്തെ നിയോഗിച്ചു. അനാരോഗ്യം മൂലം മദീനയിൽ പ്രാർഥന നയിക്കാൻ സാധിക്കാതെ വന്നപ്പോൾ ആ ജോലിയും മുഹമ്മദ് നബി അബൂബക്കറെയാണ് ഏല്പിച്ചത്. ഇക്കാരണങ്ങളാൽ ഇദ്ദേഹത്തെയാണ് തന്റെ പിൻഗാമിയായി പ്രവാചകൻ കണ്ടുവച്ചിരുന്നത് എന്ന അഭിപ്രായം ശക്തിപ്പെട്ടു.

== [[ഖിലാഫത്ത്]] ==
മുഹമ്മദ് നബി(s) വഫാത്തിന് ശേഷം ഇസ്‌ലാമിക സമൂഹത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിലേക്ക് തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടത് അബൂബക്കർ ആയിരുന്നു. [[ഉമർ ബിൻ ഖതാബ്‌|ഉമർ]] അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേര്‌ നിർ‍ദേശിക്കുകയും സമൂഹം അദ്ദേഹത്തിന്‌ [[ബൈഅത്ത്]] (അനുസരണ പ്രതിജ്ഞ) ചെയ്യുകയുമാണ്‌ ഉണ്ടായത്.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.witness-pioneer.org/vil/Books/RJ_AbuBakr/Chapter3.htm |title=Abubakr becomes Calif |access-date=2009-12-04 |archive-date=2010-07-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100717010528/http://www.witness-pioneer.org/vil/Books/RJ_AbuBakr/Chapter3.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

നബിയുടെ മരണശേഷം അനുചരൻമാർക്കിടയിൽ ഉണ്ടായ രാഷ്ട്രീയ പ്രതിസന്ധിയെ ദൃഢനിശ്ചയത്തോടും സാമർഥ്യത്തോടുംകൂടി അബൂ ബക്കർ നേരിട്ടു. [[പേർഷ്യ]], [[ഇറാഖ്]], [[പലസ്തീൻ]] എന്നിവിടങ്ങളിലെ മിക്ക ഭാഗങ്ങളും അബൂ ബക്കറിന്റെ ഭരണകാലത്ത് കീഴടക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. നീതിനിഷ്ഠയുടേയും നിസ്വാർഥതയുടെയും മഹനീയ മാതൃകയായിരുന്നു ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ രണ്ടു വർഷത്തെ ഭരണം. ഒരു സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ അധിപനായിരുന്നുവെങ്കിലും വളരെ ലളിതമായ ജീവിതമാണ് ഇദ്ദേഹം നയിച്ചത്. മർദനമേറ്റ് വലയുന്ന വിശ്വാസികളായ അടിമകളെ വിലയ്ക്കുവാങ്ങി മോചിപ്പിക്കാൻ ഇദ്ദേഹം തന്റെ ധനത്തിൽ വലിയൊരു ഭാഗം ചെലവാക്കിയത്രെ. മരണസമയത്ത് തന്റെ കൈവശം ഉണ്ടായിരുന്ന ചില്ലറ നാണയങ്ങൾപോലും പൊതുഭണ്ഡാരത്തിലേക്ക് തിരിച്ചടയ്ക്കാൻ ഇദ്ദേഹം ആവശ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തു.
=== പ്രഥമ പ്രഭാഷണം===
ഖിലാഫത്ത് ഏറ്റെടുത്ത് ഉടനെ അബൂബക്കർ തൻറെ പ്രഥമ പ്രഭാഷണം നടത്തി. അതിൽ ഇപ്രകാരം പറയുകയുണ്ടായി
{{cquote|   ജനങ്ങളെ, ഞാൻ നിങ്ങളെക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠനല്ല എന്നിട്ടും എനിക്ക് നിങ്ങളുടെ മേൽ അധികാരം നൽകപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഞാൻ നല്ലത് ചെയ്താൽ നിങ്ങൾ എന്നെ സഹായിക്കുക. ഞാൻ തെറ്റ് ചെയ്താൽ നിങ്ങളെന്നെ നേരെയാക്കുക.}}
===പ്രഥമ നടപടി===
സൈദുബ്നു ഹാരിസ് എന്ന സ്വഹാബിയെ മൂഅതയിൽ കൊലപ്പെടുത്തിയ റോമക്കാർ പ്രതികാരം വീട്ടുന്നതിന് വേണ്ടി നബി തങ്ങളുടെ വഫാത്തിന് തൊട്ടുമുമ്പ് ഉസാമത് ബിനു സൈദ് വിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ഒരു സൈന്യത്തെ ഉബ്‌ന എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് തയ്യാർ ചെയ്തിട്ടുണ്ടായിരുന്നു. എന്നാൽ ഈ സൈന്യം പുറപ്പെടുന്നതിനുമുമ്പ് നബിയുടെ വഫാത്ത് സംഭവിച്ചു. അതേത്തുടർന്ന് രാജ്യത്തുണ്ടായ പ്രതിക പ്രതികൂല സാഹചര്യങ്ങൾ ഒന്നും വകവയ്ക്കാതെ ഈ സൈന്യത്തെ ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്തേക്ക് അയക്കുക എന്നതായിരുന്നു അബൂബക്കർ എന്നിവരുടെ ഒന്നാമത്തെ നടപടി. ഉസാമ യുടെ സൈന്യം റോമക്കാരെ വിരട്ടിയോടിച്ചു വിജയംവരിച്ചു തിരിച്ചുവന്നു. ഇത് മുസ്‌ലിംകളുടെ ശക്തി തെളിയിക്കുന്നതിനും തക്കം പാർത്തിരുന്ന ശത്രുക്കളെ ഭയപ്പെടുത്തുന്നതിനും ഏറെ സഹായകമായി.
=== പരിഷ്കരണം=== 
അബൂബക്കർ (റ) അറബ് നാടുകളെ 11 സംസ്ഥാനങ്ങളായി തിരിക്കുകയും ഓരോ സംസ്ഥാനത്തും ഓരോ  അമീറുമാരെ നിയമിക്കുകയും   ചെയ്തു. നിസ്കാരത്തിന് നേതൃത്വം നൽകുക പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് തീരുമാനമുണ്ടാകുക ശിക്ഷാനടപടികൾ നടപ്പിലാക്കുക എന്നിവയായിരുന്നു അമീർമാരുടെ ബാദ്ധ്യത. ഇറാക്ക് ശാം എന്നിവിടങ്ങളിൽ സൈനികതലവന്മാർ തന്നെയായിരുന്നു ഭരണകർത്താക്കൾ. ഇറാഖിലെ സൈന്യാധിപൻ അൽ മുസന്ന ഇബ്നു ഹാരിസ എന്നവരും   ശാമിലെ സൈന്യാധിപൻ ഖാലിദ് ഇബ്നു വലീദ്  എന്നവരുമായിരുന്നു.

== മരണം ==
നബി (സ)യുടെ വഫാത്തിനെ തുടർന്ന് ദുഃഖിതനായ അബൂബക്കർ(റ)  വിന്റെ ശരീരം അനുദിനം ശോഷിച്ചു കൊണ്ടിരുന്നു. ഹിജ്റ പതിമൂന്നാം വർഷം ജമാദുൽ ആഖിർ 8 ന് അദ്ദേഹം രോഗബാധിതനായി. പനിയായിരുന്നു രോഗം. പതിനഞ്ചു ദിവസം പനി ബാധിതനായി  കിടപ്പിലായി. ഉമർ (റ) ആണ് പ്രതിനിധിയായി പള്ളിയിൽ നിസ്കാരം നിർവഹിച്ചത്. മരണം അടുത്തതായി ബോധ്യപ്പെട്ടപ്പോൾ പ്രമുഖ സ്വഹാബിമാരുമായി കൂടിയാലോചന നടത്തി. തൻറെ ശേഷമുള്ള ഖലീഫയായി ഉമറുൽ ഫാറൂഖ് (റ) വിനെ നിശ്ചയിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന് വേണ്ട ഉപദേശങ്ങൾ നൽകി. ഉപദേശങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തിൽ ഇപ്രകാരം ഉണ്ടായിരുന്നു {{cquote| ഞാൻ താങ്കളെ റസൂലുല്ലയുടെ അനുചരൻമാരുടെ മേൽ ഖലീഫ ആക്കിയിരിക്കുന്നു. ഓ ഉമ്മർ,അല്ലാഹുവിന് രാത്രി നിർവഹിക്കേണ്ടതായ ബാദ്ധ്യതകളുണ്ട്. അത് അവൻ പകലിൽ സ്വീകരിക്കുകയില്ല. അല്ലാഹുവിന് പകൽ നിർവ്വഹിക്കേണ്ട ബാദ്ധ്യതകളുണ്ട് അത് അവൻ രാത്രി സ്വീകരിക്കുകയില്ല. നിർബന്ധ ബാദ്ധ്യത നിർവഹിക്കുന്നത് വരെ സുന്നത്തായ കാര്യങ്ങൾ അവൻ സ്വീകരിക്കുകയില്ല}}   [[ഹിജ്റ]] പതിമൂന്നാം വർഷം [[ജമാദുൽ ആഖിർ]] ഇരുപത്തി ഒന്നിന്‌  (634 [[ഓഗസ്റ്റ് 23]]-ന്) തിങ്കളാഴ്ച വൈകുന്നേരം അദ്ദേഹം   മരണപ്പെട്ടു.
അദ്ദേഹത്തിൻറെ അവസാന സംസാരം ഇപ്രകാരമായിരുന്നു {{cquote| അല്ലാഹുവേ എന്നെ മുസ്ലിമായി മരിപ്പിച്ചു സജ്ജനങ്ങളോട് ചേർത്തു തരേണമേ}} 
മയ്യത്ത് നിസ്കാരത്തിന് നേതൃത്വം നൽകിയത് അദ്ദേഹത്തിന് പ്രതിനിധി ഉമറുൽ ഫാറൂഖ് (റ)ആയിരുന്നു .[[മദീന|മദീനയിൽ]] പ്രവാചകൻ [[മുഹമ്മദ്|മുഹമ്മദിന്റെ]](സ) [[ഖബർ|ഖബറിന്]]  സമീപം ആയിഷ  (റ) യുടെ  റൂമിൽ ചൊവ്വാഴ്ച രാവ് അദ്ദേഹത്തെ മറവ് ചെയ്തു.

== അവലംബം ==
{{reflist|2}}

{{സ്വഹാബികൾ}}
{{റാശിദുൺ ഖലീഫമാർ}}

[[വർഗ്ഗം:ആദ്യകാല മുസ്ലിം ഭരണാധികാരികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:സ്വഹാബികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:634-ൽ മരിച്ചവർ‏]]
[[വർഗ്ഗം:573-ൽ ജനിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>iuth89i46vqavqyv85nm48tvvxjduvs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>അശോകം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>25032</id>
    <revision>
      <id>4649929</id>
      <parentid>4570075</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T16:25:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4649929</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20328" sha1="9341yypxvdhjj590pqzb3r661fvn89z" xml:space="preserve">{{prettyurl|Ashoka tree}} 
{{Taxobox
| color = lightgreen
| name = Ashoka tree
| image = File:Flower of Saraca asoca, commonly known as the ashoka tree in Thiruvananthapuram 00 17 25 344000.jpeg
|status = VU
|status_system = IUCN2.3
| regnum = [[Plantae]]
| divisio = [[Flowering plant|Magnoliophyta]]
| classis = [[Magnoliopsida]]
| ordo = [[Fabales]]
| familia = [[Fabaceae]]
| subfamilia = [[Caesalpinioideae]]
| tribus = [[Detarieae]]
| genus = ''[[Saraca]]''
| species = '''''S. asoca'''''
| binomial = ''Saraca asoca''
| binomial_authority = (Roxb.) Wilde
|synonyms = 
*Jonesia asoca Roxb. 
*Jonesia confusa Hassk. 
*Jonesia pinnata Willd. 
*Saraca confusa (Hassk.) Backer
പര്യായങ്ങൾ [http://www.theplantlist.org/tpl/record/ild-39965 theplantlist.org - ൽ നിന്നും]
*Saraca indica (Linnaeus)
}}

{{വിക്കിനിഘണ്ടു}}
[[ഇന്ത്യ]], [[ശ്രീലങ്ക]], [[ബർമ്മ]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ, സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് 750 മീറ്റർവരെ ഉയരമുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ&lt;ref name=&quot;ഹിമാലയ ഹെൽത്ത്കെയർ&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.himalayahealthcare.com/herbfinder/h_saraca.htm |title=ഹിമാലയ ഹെൽത്ത്കെയർ |access-date=2009-09-13 |archive-date=2009-12-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091220154900/http://www.himalayahealthcare.com/herbfinder/h_saraca.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;, ധാരാളമായി കണ്ടുവരുന്ന ഒരു നിത്യഹരിതപൂമരമാണ്‌ '''അശോകം'''. ആധുനികസസ്യവർഗ്ഗീകരണപ്രകാരം ''സിസാൽപിനിയേസീ'' സസ്യകുടുംബത്തിൽപ്പെട്ടതും ''സറാക്ക അശോക (റോക്സ്ബർഗ്)ഡി.വിൽഡ്'' എന്ന ശാസ്ത്രനാമത്തിലും അശോകം അറിയപ്പെടുന്നു. {{ശാനാ|Saraca asoca}}. ദുഃഖത്തെ അകറ്റുന്നതിനാൽ ''ശോകനാശം, അശോകം, അപശോകം, വിശോകം'' എന്നീ പര്യായങ്ങൾ&lt;ref name=&quot;new.dli.ernet.in&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.new.dli.ernet.in/rawdataupload/upload/insa/INSA_1/20006186_99.pdf |title=T.K Biswas &amp;  P. K Debnath;Asoka, a cultural and scientific evaluation;Dept. of pharmacology;Benares Hindu University;1973 |access-date=2009-09-13 |archive-date=2011-01-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110125010409/http://www.new.dli.ernet.in/rawdataupload/upload/insa/INSA_1/20006186_99.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; . [http://www.iucn.org/ ഐ. യൂ. സി. എൻ (International Union for Conservation of Nature and Natural Resources IUCN)] പ്രകാരം അമിതചൂഷണംമൂലം വംശനാശസാദ്ധ്യതയുള്ള വൃക്ഷം&lt;ref name=&quot;ദി ഹിന്ദു, മേയ് 05, 2008&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.hindu.com/2008/05/05/stories/2008050554940500.htm |title=ദി ഹിന്ദു, മേയ് 05, 2008 |access-date=2010-08-08 |archive-date=2008-05-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080509012646/http://www.hindu.com/2008/05/05/stories/2008050554940500.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.  6 മുതൽ 9 മീറ്റർവരെ ഉയരത്തിൽവളരുന്ന ഈ വൃക്ഷത്തിന്റെ ഇലകൾക്ക് 15 - 25 സെന്റി മീറ്റർ നീളമുണ്ടാകും. തളിരിലകൾക്കു ചുവപ്പു നിറമാണ്. വസന്തകാലത്ത്, കൂടുതൽ പുഷ്പിക്കുന്നു. സുഗന്ധമുള്ള  പൂക്കൾ 7 - 10 സെന്റി മീറ്റർവരെ വിസ്തീർണ്ണമുള്ള  കുലകളായിക്കാണുന്നു.പുഷ്പങ്ങൾ വിരിയുമ്പോൾ, നിറം കടുംഓറഞ്ചാണ് . ക്രമേണ കടുംചുമപ്പാകുന്നു. ഫലങ്ങൾക്ക്, 15 - 25 സെന്റി മീറ്റർ നീളമുണ്ടാകും അതിനുള്ളിൽ ചാരനിറമുള്ള നാലുമുതൽ എട്ടുവരെ കുരുക്കളുണ്ടാകും.

[[ഗൗതമബുദ്ധൻ]] ജനിച്ചതും&lt;ref name=&quot;new.dli.ernet.in&quot;/&gt; , [[ജൈനമതം|ജൈനമതസ്ഥാപകനായ]] [[വർദ്ധമാന മഹാവീരൻ]] [[നിർവാണം]]പ്രാപിച്ചതും&lt;ref name=&quot;new.dli.ernet.in&quot;/&gt;,  രാമായണത്തിൽ [[ഹനുമാൻ]] [[സീത|സീതയെ]]ക്കണ്ടതും{{തെളിവ്}} അശോകമരച്ചുവട്ടിലാണെന്നു വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു.

അശോകത്തിന്റെ ഔഷധഗുണങ്ങളെക്കുറിച്ചു പ്രതിപാദിക്കുന്ന ഏറ്റവും പ്രാചീനരേഖ ബി. സി പത്താം നൂറ്റാണ്ടിൽ രചിച്ചതെന്നു വിശ്വസിക്കുന്ന&lt;ref name=&quot;new.dli.ernet.in&quot;/&gt; [[ചരകസംഹിത|ചരക സംഹിതയിലാണ്]]. ആയുർവേദഔഷധവർഗ്ഗീകരപ്രകാരം ശിംബികുലത്തിലുൾപ്പെട്ട ഔഷധസസ്യമാണ് അശോകം.  അംഗനപ്രിയ, ശുഭഗ, കാന്താംഗ്രിദോഹദ, മധുപുഷ്പ തുടങ്ങിയ പര്യായങ്ങളെല്ലാംതന്നെ ആശോകവൃക്ഷത്തിന്, സ്ത്രീകളും സ്ത്രീരോഗങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധം വെളിവാക്കുന്നു&lt;ref name=&quot;new.dli.ernet.in&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;ദി ഹിന്ദു, മേയ് 05, 2008&quot;/&gt;.  സ്ത്രീകളുടെ പാദസ്പർശംമുലം അശോകം പുഷ്പിക്കുമെന്ന് വൃക്ഷായുർവേദത്തിൽ പറയുന്നു. [[പദ്മ പുരാണം|പദ്മ പുരാണത്തിലും]], [[മത്സ്യ പുരാണം|മത്സ്യ പുരാണത്തിലും]], [[ബ്രഹ്മാവൈവർത്ത പുരാണം|ബ്രഹ്മാവൈവർത്ത പുരാണത്തിലും]] അശോകമരം സന്തോഷദായകമെന്ന് പരാമർശിക്കുന്നു&lt;ref name=&quot;new.dli.ernet.in&quot;/&gt;. പ്രേമദേവനായ [[കാമദേവൻ|മദനന്റെ]] [[വില്ല്|വില്ലിലെ]] അഞ്ചുപുഷ്പങ്ങളിലൊന്ന് അശോകപുഷ്പമാണ്&lt;ref name=&quot;new.dli.ernet.in&quot;/&gt;. [[ശക്തി]] ആരാധനയിൽ [[ദുർഗ്ഗ]] പൂജനടത്തുന്നവർ ഒമ്പതുതരം ഇലകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതിൽ ഒന്ന്,  അശോകമാണ്.&lt;ref name=&quot;new.dli.ernet.in&quot;/&gt;
പൂക്കൾ തടിയോടു ചേർന്നുണ്ടാവു
ന്നു.

=== നടീൽവസ്തു ===
[[File:Fruit of Saraca asoca.jpeg|thumb|100px|right|കായ]]
അശോകത്തിന്റെ നടീൽ വസ്തു അതിന്റെ വിത്തുകൾ മുളപ്പിച്ചെടുക്കുന്ന തൈകളാണ്‌. ഫെബ്രുവരി - ഏപ്രിൽ മാസങ്ങളിലാണ്‌ വിത്തുകൾ ശേഖരിക്കുന്നത്. ശേഖരിക്കുന്ന വിത്തുകൾ പെട്ടെന്നുതന്നെ തവാരണകളിൽ പാകുക. ഏകദേശം ഇരുപതു ദിവസംകൊണ്ടു വിത്തുകൾ മുളച്ചുതുടങ്ങും. തൈകൾക്ക് രണ്ട് - മൂന്നില പ്രായമാകുമ്പോൾ, ഇളക്കി പോളിബാഗുകളിൽ നടാവുന്നതാണ്‌. കാലവർഷാരംഭത്തോടെ തൈകൾ സ്ഥിരമായി നടുന്നതിനായി തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന സ്ഥലത്ത് 45 X 45 X 45 സെന്റീമീറ്റർ വലിപ്പമുള്ള കുഴികളിൽ മേൽമണ്ണും ജൈവവളങ്ങളും ചേർത്തുനിറച്ചു നടാം.

== വിളവെടുപ്പ് ==
ശരിയായ പരിചരണംനൽകിയാൽ തൈകൾ നട്ട്, 20 വർഷം കഴിയുന്നതോടെ തൊലി വെട്ടിയെടുക്കാം. ഇതിനായി മരം ചുവട്ടിൽനിന്ന് ഒന്നരയടി ഉയരംനിറുത്തി ബാക്കി മുറിച്ചുമാറ്റി, അതിന്റെ തൊലിയെടുക്കാം. മുറിച്ച കുറ്റിയിൽനിന്ന്, വീണ്ടും കിളിർപ്പുണ്ടായി അഞ്ചു വർഷംകൊണ്ട്, രണ്ടാമതും വിളവെടുക്കാം. കൂടാതെ, ഓരോ ഭാഗത്തുനിന്നും തൊലി ചെത്തിയെടുക്കുന്നരീതിയും നിലവിലുണ്ട്.

== ആധുനിക ഔഷധശാസ്ത്രം ==
ആശോ മരത്തിന്റെ ഉണക്കിയ തോലിൽനിന്ന്, ''ലയോണിസൈഡ് (lyoniside), നുഡിപോസൈഡ്(nudiposide), 5-മെതോക്സി-9-ബി-ക്സൈലോപൈറാനോസിൽ(5-methoxy-9-b-xylopyranosyl-( )-isolariciresinol), ഇക്കാരിസൈഡ് ഇ 3(icarisideE3), സ്കൈസാൻഡ്രിസൈഡ് (schizandriside)'' എന്നീ ''ഗ്ലൈക്കോസൈഡുകളും''; ''എപികാറ്റെചിൻ ( )-epicatechin, എപിയഫ്സെലെചിൻ epiafzelechin-(4b?8)-epicatechin, പ്രോസയനിഡിൻ ബി 2 procyanidin B2,'' എന്നീ ''ഫ്ലേവനോയിഡുകളും'','' ß സീറ്റോസ്റ്റീറോൾ'' എന്ന പ്രകൃതിദത്ത'' [[സ്റ്റീറോയിഡ്|സ്റ്റീറോയിഡും]], റ്റാന്നിൻ, പ്രൊ-അന്തൊസയനിഡിൻ, ല്യൂക്കോ-അന്തൊസയനിഡിൻ'' ഘടകങ്ങളും വേർതിരിച്ചെടുത്തിട്ടുണ്ട് വാർദ്ധക്യത്തെത്തടയുന്നതിന് ഇതിലെ ഫ്ലേവനോയിഡ് ഘടകങ്ങൾക്ക് ശേഷിയുണ്ട്&lt;ref name=&quot;springerlink.com&quot;/&gt;. അശോകപുഷ്പങ്ങളിൽനിന്നു വേർതിരിച്ചെടുത്ത ''ഫ്ലേവനൊയിഡ്'' ഘടകകങ്ങൾക്ക്, ത്വക്കിലുണ്ടാകുന്ന അർബുദത്തെത്തടയുവാൻ സാധിക്കും . ഇലകളിൽനിന്ന് ''പെട്രോളിയം ഈതറിൽ'' ലയിപ്പിച്ചെടുത്തതും, തോലിൽനിന്ന് ''ക്ലോറോഫോമിൽ'' ലയിപ്പിച്ചെടുത്തതുമായ  ലായനികൾ ചില കൂത്താടികൾക്കെതിരെ''(C. quinquefasciatus)'' ഉപയോഗിക്കാവുന്ന ജൈവകീടനാശിനിയാണ്

==രസാദിഗുണങ്ങൾ==
രസം			:കഷായം, തിക്തം

ഗുണം		:സ്നിഗ്ധം

വീര്യം			:ശീതം

വിപാകം		:കടു &lt;ref name=&quot;vns1&quot;&gt;ഔഷധസസ്യങ്ങൾ, ഡോ. നേശമണി, കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്&lt;/ref&gt;
==ഔഷധയോഗ്യഭാഗം==
മരപ്പട്ട, വേരിൻമ്മേൽ തൊലി, പൂവ്
&lt;ref name=&quot; vns1&quot;/&gt;
== ആയുർവേദത്തിൽ ==
തോലിന്, ഗർഭപാത്രത്തിന്റെയുള്ളിലെ ചർമ്മത്തെ ഉത്തേജിപ്പിക്കുവാനുള്ള ശേഷിയുണ്ട്, അതിനാൽ ആർത്തവകാലത്തുണ്ടാകാറുള്ള വേദനയിൽനിന്നു ശമനമുണ്ടാകുവാനുപയോഗിക്കുന്നു. ഗർഭപാത്രത്തെ ബാധിക്കുന്ന പലരോഗങ്ങളുടേയും ചികിത്സയ്ക്ക്, അശോകത്തിൽനിന്നു നിർമ്മിച്ച ഔഷധങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു. പ്രസവാനന്തര 
രക്തസ്രാവം ശമിപ്പിക്കുവാനുള്ള ആധുനിക ഔഷധമായ മീഥൈൽ എർഗോട്ടമൈൻ, അശോകത്തിൽനിന്നാണുല്പാദിപ്പിക്കുന്നത്. അശോകത്തിൽനിന്നുല്പാദിപ്പിക്കുന്ന പല ആയുർവേദഔഷധങ്ങളും ഒരേഫലം നൽകുന്നുണ്ട്&lt;ref name=&quot;ഹിമാലയ ഹെൽത്ത്കെയർ&quot;/&gt;. സ്ത്രീരോഗങ്ങൾക്കുപുറമേ പനി, ആന്തരീകാവയവങ്ങളുടെ വീക്കം, അർശസ്സ്, ത്വൿ-രോഗങ്ങൾ എന്നിവയിലും ഔഷധമായുപയോഗിക്കാം&lt;ref name=&quot;dmap.org.in&quot;/&gt;
== ചിത്രങ്ങൾ ==
&lt;gallery&gt;
File:Asoka_Tree_-_അശോകം_02.jpg|അശോകം
ചിത്രം:അശോകം.JPG|അശോകച്ചെടി
ചിത്രം:അശോകം2.JPG|
ചിത്രം:Asokaflower.jpg|അശോകപുഷ്പം
പ്രമാണം:അശോകപ്പൂവ്.jpg|jതളിരില
File:Saraca indica 12.JPG|അശോകപുഷ്പം, തൃശ്ശൂരിൽ
File:അശോക പുഷ്പം.jpg|അശോകപുഷ്പം
File:അശോക പുഷ്‍പം.jpg|അശോകപുഷ്പം
File:അശോക പുഷ്‍പം.jpg|അശോക പുഷ്പം
File:അശോകം പുഷ്പം.jpg|അശോകപുഷ്പം
File:അശോകം പുഷ്പം.jpg|അശോക പുഷ്പം
File: Saraca asoca (Roxb.) Willd..jpg
&lt;/gallery&gt;

== ഉദ്ധരണികൾ ==
* [[കാളിദാസൻ|കാളിദാസന്റെ]] [[മാളവികാഗ്നിമിത്രം]] എന്ന നാടകത്തിൽ, അഗ്നിമിത്രന്റെ [[കാമുകി]] മാളവിക ഇതേവരെ പുഷ്പിച്ചിട്ടില്ലാത്ത അശോകമരച്ചുവട്ടിൽ നൃത്തംചെയ്യുകയും ചവുട്ടിയാൽ പുഷ്പിക്കുമല്ലോ എന്നു പറയുന്നുമുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;new.dli.ernet.in&quot;/&gt;
* [[ശ്രീ ചക്രപാണിദത്ത]] രചിച്ച [[ചക്രദത്തം]] എന്ന വൈദ്യശാസ്ത്ര ഗ്രന്ഥത്തിൽ അശോകത്തിന്റെ ഔഷധ ഗുണത്തെപ്പറ്റി ഇങ്ങനെ പരാമർശിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;file:///home/kite/Downloads/720-Article%20Text-1466-1-10-20210424.pdf&lt;/ref&gt;
{{Cquote|അശോകവല്ലഭക്വാഥശൃതം ദുഗ്ദ്ധം സുശീതളം
യഥാബലം പിബേത് പ്രാതഃ ത്രീവ്രാസൃക്ദരനാശനം  - '''ചക്രദത്തം'''.}}

* [[ഭവ മിശ്ര |ഭവ മിശ്രയുടെ]] [[ഭാവപ്രകാശനിഘണ്ടു |ഭാവപ്രകാശനിഘണ്ടുവിൽ]] അശോകത്തിന്റെ ഔഷധ ഗുണത്തെപ്പറ്റി ഇങ്ങനെ പരാമർശിക്കുന്നു.
{{Cquote|അശോക ശീതളസ്തിക്തോ ഗ്രാഹീ വർണ്ണ്യ കഷായക
ദോഷാപചീ തൃഷാ ദാഹ കൃമിശോഷ വിഷാസ്രജിത് - '''ഭാവപ്രകാശനിഘണ്ടു'''}}

==രസഗൂണവീര്യാദികൾ==
- തുവരം, തിക്തം, ലഘു, രൂക്ഷം, ശീതം, പാകത്തിൾ ഊഷണം.{{cn}}

==ഔഷധോപയോഗ്യഭാഗങ്ങൾ==
ത്വഗാദികം.{{cn}}

==ഔഷധഗുണം==
{{Unreferenced section}}
പിത്തം, രക്തദോഷം, ചുട്ടുനീറ്റൽ, തണ്ണീർദാഹം, വ്രണം, അതിസാരം, വിഷം, പ്രദരം, മഹോദരം ഇവയെ ശമിപ്പിക്കും.... ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ മാലകെട്ടിച്ചാർത്താൻ അശോകപ്പൂവ് ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്.. ശ്രീരാമക്ഷേത്രത്തിൽ എടുക്കാറില്ല...

== അവലംബം ==
കേരളത്തിലെ ഔഷധസസ്യങ്ങൾ- ഡോ. നേശമണി, കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്

ഔഷധസസ്യങ്ങളുടെ അത്ഭുത പ്രപഞ്ചം - മാത്യു മടുക്കക്കുഴി, കറന്റ് ബുക്സ്
&lt;references/&gt;

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* [http://indiabiodiversity.org/species/show/18020 കൂടുതൽ വിവരവും കാണുന്ന ഇടങ്ങളും]
* http://ayurvedicmedicinalplants.com/plants/2129.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071226190222/http://ayurvedicmedicinalplants.com/plants/2129.html |date=2007-12-26 }}
* http://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Sita%20Ashok.html
* http://www.iucnredlist.org/details/34623/0
* http://www.biotik.org/india/species/s/saraasoc/saraasoc_en.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304215942/http://www.biotik.org/india/species/s/saraasoc/saraasoc_en.html |date=2016-03-04 }}

{{WS|Saraca asoca}}
{{CC|Saraca asoca}}
{{Worship in Hinduism}}
{{Jainism topics}}
{{Taxonbar|from=Q757356}}

{{കേരളത്തിലെ മരങ്ങൾ}}

[[വർഗ്ഗം:വൃക്ഷങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഔഷധസസ്യങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പുഷ്പങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇൻഡിഗോഫെറ]]
[[വർഗ്ഗം:വംശനാശം നേരിടുന്ന വൃക്ഷങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:അലങ്കാരസസ്യങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഹിന്ദുമതത്തിലെ പുണ്യവൃക്ഷങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഹോർത്തൂസ് മലബാറിക്കൂസിൽ പരാമർശിച്ചിരിക്കുന്ന സസ്യങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സസ്യജാലം]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ അപൂർവ്വവും വംശനാശഭീഷണിയുള്ളതുമായ സസ്യങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>9341yypxvdhjj590pqzb3r661fvn89z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഹെൻ‌റി ഫോർഡ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>28907</id>
    <revision>
      <id>4650107</id>
      <parentid>4645433</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T10:40:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4650107</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16658" sha1="92jnxx6tfnblrwoi4ano462zh0keqw7" xml:space="preserve">{{prettyurl|Henry Ford}}
{{Infobox person
|name=ഹെൻ‌റി ഫോർഡ്
|image=Henry ford 1919.jpg
|image_size=220px 
|caption=ഹെൻ‌റി ഫോർഡ്, (1919)
|birth_date={{Birth date|mf=yes|1863|07|30}}
|birth_place=[[Greenfield Township, Michigan|ഗ്രീൻഫീൽഡ്, മിഷിഗൺ]], [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]
|death_date={{death date and age|mf=yes|1947|04|07|1863|07|30}}
|death_place=[[Fair Lane|ഫെയർ ലെയിൻ]], [[Dearborn, Michigan|ഡിയർബോൺ, മിച്ചിഗൺ]], [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]
|nationality = [[Americans|അമേരിക്കൻ]]  
|occupation= [[Ford Motor Company|ഫോർഡ് മോട്ടോർ]] സ്ഥാപകൻ, [[Business magnate|വ്യവസായി]], [[എഞ്ചിനീയർ]]
|spouse=ക്ലാര ജേൻ ബ്രയന്റ്
|parents=വില്യം ഫോർഡും മേരി ഫോർഡും
|children=[[Edsel Ford|എഡ്സൽ ഫോർഡ്]]
|religion=[[Episcopal Church (United States)|എപിസ്കോപ്പാലിയൻ]]
|signature=Henry Ford Signature.svg
}}

ആദ്യത്തെ [[കാർ|മോട്ടോർ കാർ]] നിർമ്മിക്കുകയും പതിനൊന്നു വർഷത്തിനു ശേഷം “[[ഫോർഡ് മോട്ടോർ കമ്പനി]]” സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്ത '''ഹെൻ‌റി ഫോർഡ്''' 1863 ജൂലൈ 30 ന് ജനിച്ചു.&lt;ref name=&quot;the_henry_ford&quot;/&gt; നല്ലൊരു വ്യവസായിയും ലാഭത്തിൻറെ ഒരു ഭാഗം മനുഷ്യ നന്മയ്ക്കു വേണ്ടി വിനിയോഗിക്കുകയും ചെയ്തു. [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കയിലെ]] [[മിഷിഗൺ|മിഷിഗണിൽ]] ജനിച്ച അദ്ദേഹം ഒരു കർഷകനായി ജീവിതമാരംഭിച്ച് കാർ നിർമ്മാണത്തിനെ തുടർന്ന് [[ട്രാക്ടർ|ട്രാക്ടറുകളുടെയും]], [[ടാങ്ക്|ടാങ്കുകളുടെയും]] [[വിമാനം|വിമാനങ്ങളുടെയും]] നിർമ്മാണം ആരംഭിച്ചു.

==ജീവിതരേഖ==
[[1863]] [[ജൂലൈ 30]]-ആം തീയതി വില്യം ഫോർഡ്, മേരി ഫോർഡ് ദമ്പതിമാരുടെ പുത്രനായി [[മിഷിഗൺ|മിഷിഗണിൽ]] ജനിച്ചു&lt;ref&gt;[http://www.hfmgv.org/exhibits/hf/default.asp www.hfmgv.org The Henry Ford Museum: ''The Life of Henry Ford''] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081024223215/http://www.hfmgv.org/exhibits/hf/default.asp |date=October 24, 2008 }}&lt;/ref&gt;. ഫോർഡ് തന്റെ ചെറുപ്പത്തിൽ പിതാവിന്റെ [[വിളനിലം|വിളനിലത്തിൽ]] പണിയെടുത്തിരുന്നു. മാർഗരറ്റ്, ജെയ്ൻ, വില്യം, റോബർട്ട് എന്നിവരായിരുന്നു ഹെൻറിയുടെ സഹോദരങ്ങൾ. 

അച്ഛൻ അദ്ദേഹത്തിന് കുട്ടിക്കാലത്തു ഒരു പോക്കറ്റ് വാച്ച് കൊടുത്തിരുന്നു. പതിനഞ്ചാം വയസ്സിൽ സുഹൃത്തുക്കളുടെയും അയൽവാസികളുടെയും വാച്ചുകൾ അഴിക്കുകയും തിരിച്ചു ശരിയാക്കി വയ്ക്കുകയും ചെയ്ത് വാച്ച് നന്നാക്കുന്നതിൽ പേരെടുത്തു&lt;ref&gt;Ford, ''My Life and Work'', 22–24; Nevins and Hill, ''Ford TMC'', 58.&lt;/ref&gt;. [[1876]]ൽ അമ്മ മരിച്ചതോടെ തകർന്നുപോയ ഹെൻറി, പിന്നീട് പാരമ്പര്യമായി നടത്തിക്കൊണ്ട് വന്ന വിളനിലം നോക്കിനടത്തുന്നതിൽ നിന്നും പിൻവാങ്ങി. 

1879ൽ വീട് വിട്ടിറങ്ങിയ ഹെൻറി [[ഡെട്രോയിറ്റ്|ഡെട്രോയിറ്റിൽ]] ചെറിയ ജോലികൾ ചെയ്തു. 1882ൽ മടങ്ങി വിളനിലത്തിൽ പണിയെടുക്കാൻ തുടങ്ങി. അവിടെവെച്ച് വിളനിലത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന [[ആവിയന്ത്രം]] പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നതിൽ പ്രഗല്ഭനായി. പിന്നീട് വെസ്റ്റിംഗ്ഹൗസ് എന്ന സ്ഥാപനത്തിൽ ആവിയന്ത്രം നന്നാക്കുന്ന ജോലിയിൽ പ്രവേശിച്ചു. ഇതേ സമയം കണക്കെഴുത്തും ഡെട്രോയിറ്റിലെ ഒരു കലാലയത്തിൽ നിന്നും ഫോർഡ് പഠിച്ചു&lt;ref&gt;{{cite book |first=Steven |last=Watts |title=The People's Tycoon: Henry Ford and the American Century |publisher=Random House, Inc. |year=2006 |page=28 |url=https://books.google.com/?id=LIDyU91YMHAC|isbn=978-0-307-55897-8 }}&lt;/ref&gt;.

1875 ൽ രണ്ടു പ്രധാന സംഭവങ്ങൾ തൻ്റെ ജീവിതത്തിൽ സംഭവിച്ചതായി ഫോർഡ് തൻ്റെ ആത്മകഥയിൽ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. അതിൽ ഒന്ന് അച്ഛൻ വാച്ച് കൊടുത്തതായിരുന്നു. രണ്ടാമത്തത് അതുവരെ കണ്ടതിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി കുതിരയില്ലാതെ ഒരു [[എൻജിൻ]] ഉപയോഗിച്ച്  വണ്ടി ഓടുന്നതായിരുന്നു. തുടർന്ന് അദ്ദേഹം ആവിയന്ത്രങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കിനോക്കി. 1885ൽ ഓട്ടോ എൻജിനിൽ പണിയെടുത്ത് ശീലിച്ചു. 1892ൽ അദ്ദേഹം തൻ്റെ ആദ്യ മോട്ടോർ വാഹനം ഉണ്ടാക്കി. അതിൽ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തിക്കൊണ്ടേ ഇരുന്ന ഫോർഡ്, 1895നും 1896നും ഇടയിൽ 1000 മൈലുകൾ സഞ്ചരിച്ചു. 1896ൽ രണ്ടാം വണ്ടി ഉണ്ടാക്കാൻ ആരംഭിച്ച ഫോർഡ്, പിന്നീട് മൂന്നാമത് ഒരു വണ്ടി കൂടി തൻ്റെ വീട്ടിൽ ഉണ്ടാക്കി&lt;ref name=Ford&gt;{{cite book |last1=Ford |first1=Henry |title=My Life and Work |date=2019 |location=Columbia |isbn=9781545549117 |pages=12–17}}&lt;/ref&gt;.

==ഔദ്യോഗികജീവിതം==
1891-ൽ [[തോമസ് ആൽ‌വ എഡിസൺ|തോമസ് ആൽ‌വ എഡിസന്റെ]] എഡിസൺ ഇല്ല്യുമിനേറ്റിങ്ങ് കമ്പനിയിൽ സബ്-സ്റ്റേഷൻ നൈറ്റ് [[എഞ്ചിനീയർ|എഞ്ചിനീയറായി]] ഫോർഡ് ജോലിയിൽ പ്രെവേശിച്ചു. ഇലക്ട്രിക്കൽ എഞ്ചിനീയറിങ്ങിൽ തല്പരനായിരുന്ന് ഫോർഡിനു ഇല്ല്യുമിനേറ്റിങ്ങ് കമ്പനിയിലെ ജോലി വളരെയധികം ഇഷ്ടമായിരുന്നു. തുടർന്ന് 1892-ൽ ഫോർഡിനെ [[ആവിയന്ത്രം|ആവിയന്ത്ര]] മേയ്ന്റനൻസ് എഞ്ചിനിയറായി നിയമിച്ചു.&lt;ref name=&quot;herit_HF&quot;/&gt; മേയ്ന്റനൻസ് എഞ്ചിനീയർ തസ്തിക ഫോർഡിനു ഗ്യാസോലിൻ ഇഞ്ചിനുകളിൽ കൂടുതൽ പരീക്ഷങ്ങൾ നടത്തുവാനുള്ള അവസരം ലഭിച്ചു.

===ഫോർഡ് മോട്ടോർ കമ്പനി===
1903 ജൂൺ 16-ന് ഹെനറി ഫോർഡ് [[ഫോർഡ് മോട്ടോർ കമ്പനി]] രൂപികരിച്ചു. ഫോർഡ് തന്റെ കമ്പനിയിൽ പ്രൊഡക്ഷൻ ലൈൻ സമ്പ്രദായം കൊണ്ടുവന്നു. ഇതു വാഹനങ്ങളുടെ നിർമ്മാണസമയം ക്രമാധിതമായി കുറയ്ക്കുകയുണ്ടയി. അതിനാൽ ഫോർഡ് പിന്നീട് ഫാദർ ഒഫ് മാസ് പ്രൊഡക്ഷ്ൻ എന്നറിയപെടുന്നത്.&lt;ref name=&quot;NY_times_d&quot;/&gt; ഹെനറി ഫോർഡ് പിന്തുടർന്ന പ്രവർത്തനരീതി പിന്നീട് [[ഫോർഡിസം]] എന്നറിയപെടുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fordism |url=http://www.thefreedictionary.com/Fordism|accessdate=01 May 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.willamette.edu/~fthompso/MgmtCon/Fordism_&amp;_Postfordism.html&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==
{{Reflist|refs
&lt;ref name=&quot;the_henry_ford&quot;&gt;{{cite web|title=The Life of Henry Ford|url=http://www.hfmgv.org/exhibits/hf/default.asp|accessdate=01 May 2013}} &lt;/ref&gt; 
&lt;ref name=&quot;herit_HF&quot;&gt;{{cite web|title=Heritage Henry Hord|url=http://hfha.org/HenryFord.htm|accessdate=01 May 2013|archive-date=2012-08-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20120829193220/http://hfha.org/HenryFord.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;NY_times_d&quot;&gt;{{cite news|title=Henry Ford Is Dead at 83 in Dearborn|url=http://www.nytimes.com/learning/general/onthisday/bday/0730.html|accessdate=01 May 2013|publisher=nytimes.com}}&lt;/ref&gt;
}}

==കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്==
{{Refbegin}}
*Baldwin, Neil; ''Henry Ford and the Jews: The Mass Production of Hate''; PublicAffairs, 2000; ISBN 1-58648-163-0
*{{Cite journal|last1=Foust|first1=James C.|year=1997|title=Mass-produced Reform: Henry Ford's Dearborn Independent|url=|journal=American Journalism|volume=14|issue=3–4| pages=411–424|ref=harv }}
*Higham, Charles, ''Trading With The Enemy'' The Nazi–American Money Plot 1933–1949 ; Delacorte Press 1983
*Kandel, Alan D. &quot;Ford and Israel&quot; ''Michigan Jewish History'' 1999 39: 13–17. covers business and philanthropy
*Lee, Albert; ''Henry Ford and the Jews''; Rowman &amp; Littlefield Publishers, Inc., 1980; ISBN 0-8128-2701-5
*{{Cite journal|author=Lewis, David L.|year=1984|title=Henry Ford's Anti-semitism and its Repercussions|url=|journal=Michigan Jewish History|volume=24|issue=1|pages=3–10|ref=harv }}
*Reich, Simon (1999) &quot;The Ford Motor Company and the Third Reich&quot; ''Dimensions'', 13(2):15–17 [http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/Holocaust/ford.html online]
*{{Cite journal|author=Ribuffo, Leo P.|year=1980|title=Henry Ford and the International Jew|url=|journal=American Jewish History|volume=69|issue=4|pages=437–477|ref=harv }}
*{{Cite journal|author=Sapiro, Aaron L.|year=1982|title=A Retrospective View of the Aaron Sapiro-Henry Ford Case|url=|journal=Western States Jewish Historical Quarterly|volume=15|issue=1|pages=79–84|ref=harv }}
*{{Cite journal|author=Silverstein, K.|year=2000|title=Ford and the Führer|url=https://archive.org/details/sim_nation_2000-01-24_270_3/page/n3|journal=The Nation|volume=270|issue=3|pages=11–16|ref=harv }}
*Wallace, Max ''[[The American Axis: Henry Ford, Charles Lindbergh and the Rise of the Third Reich]]''; ISBN 0-312-33531-8
*{{Cite journal|doi=10.2307/3662859|author=Woeste, Victoria Saker.|year=2004|title=Insecure Equality: Louis Marshall, Henry Ford, and the Problem of Defamatory Antisemitism, 1920–1929|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-american-history_2004-12_91_3/page/877| journal=Journal of American History|volume=91|issue=3|pages=877–905|ref=harv|jstor=3662859 }}
{{Refend}}

==പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണിക‌ൾ==
{{Portal|Metro Detroit|Biography|Cars}}
{{wikiquote}}
{{commons}}
{{Wikisource author}}
*[http://automotivehistoryonline.com/ford.htm Automobile History Online—Henry Ford history and photos]
*Full text of ''[http://www.gutenberg.net/etext/7213 My Life and Work] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081012023511/http://gutenberg.net/etext/7213 |date=2008-10-12 }}'' from [[Project Gutenberg]]
*[http://www.butler-bowdon.com/my-life-and-work.html Commentary on Ford's ''My Life and Work'']
*[http://www.quotationsbook.com/authors/2560/Henry_Ford Notable quotations and speech excerpts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150130152900/http://quotationsbook.com/authors/2560/Henry_Ford/ |date=2015-01-30 }}
*[http://www.myviplife.com/lifestories/vipbusiness/Henry_Ford_wa.php?c=3 Timeline] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927043205/http://www.myviplife.com/lifestories/vipbusiness/Henry_Ford_wa.php?c=3 |date=2007-09-27 }}
*[http://www.myviplife.com/lifestories/vipbusiness/Henry_Ford_ch.php?c=3 Quotes] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927043140/http://www.myviplife.com/lifestories/vipbusiness/Henry_Ford_ch.php?c=3 |date=2007-09-27 }}
*[http://www.americanheritage.com/articles/magazine/ah/1958/2/1958_2_65.shtml Nevins and Hill tell the story of Peace Ship in ''American Heritage''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060507100519/http://www.americanheritage.com/articles/magazine/ah/1958/2/1958_2_65.shtml |date=2006-05-07 }}
*[http://www.kuhistory.com/proto/story.asp?id=42 College student reports on the 1915 Peace Ship expedition] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050205202145/http://www.kuhistory.com/proto/story.asp?id=42 |date=2005-02-05 }}
*[http://www.hfha.org/ The Henry Ford Heritage Association]
*[https://web.archive.org/web/20040825075040/http://www.historycooperative.org/journals/llt/51/pauwels.html American Corporations and Hitler]
*[http://www.washingtonpost.com/wp-srv/national/daily/nov98/nazicars30.htm The Washington Post reports on Ford and General Motors response to alleged collaboration with Nazi Germany]
*[http://history.hanover.edu/hhr/99/hhr99_2.html Power, Ignorance, and Anti-Semitism: Henry Ford and His War on Jews] by Jonathan R. Logsdon, Hanover Historical Review 1999
*[http://www.businessweek.com/magazine/content/02_03/b3766025.htm Review of] &quot;Henry Ford and The Jews&quot; by Neil Baldwin
*[http://www.sfgate.com/books/article/Henry-Ford-may-have-regretted-his-innovation-2644775.php Review of] &quot;The People's Tycoon&quot; by Steven Watts. Henry Ford may have regretted his innovation (SF Chronicle)
*[http://wiki.answers.com/Q/What_was_Henry_Ford's_middle_name Ford's middle name is James]

{{s-start}}
{{s-bus}}
{{succession box|before=[[John S. Gray (Michigan)|ജോൺ എസ്. ഗ്രേ]]|title=ചീഫ് എക്സിക്യൂട്ടീവ് ഓഫീസർ ഓഫ് [[Ford Motor Company|ഫോർഡ് മോട്ടോർ കമ്പനി]]|after=[[Edsel Ford|എഡ്സൽ ഫോഡ്]]|years=1906–1919}}
{{succession box|before=[[Edsel Ford|എഡ്സൽ ഫോഡ്]]|title=ചീഫ് എക്സിക്യൂട്ടീവ് ഓഫീസർ ഓഫ് [[Ford Motor Company|ഫോർഡ് മോട്ടോർ കമ്പനി]]|after=[[Henry Ford II|ഹെൻട്രി ഫോഡ് രണ്ടാമൻ]]| years=1943–1945
}}
{{end}}

{{Authority control|VIAF=76370475|PND=118534300|LCCN=n/79/55385}}

{{Bio-stub}}

[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ വ്യവസായികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:1863-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജൂലൈ 30-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1947-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഏപ്രിൽ 7-ന് മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:സംരംഭകർ]]</text>
      <sha1>92jnxx6tfnblrwoi4ano462zh0keqw7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വിക്കിപീഡിയ:Embassy</title>
    <ns>4</ns>
    <id>29139</id>
    <revision>
      <id>4649893</id>
      <parentid>4633010</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T12:24:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MediaWiki message delivery</username>
        <id>53155</id>
      </contributor>
      <comment>/* Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) */ പുതിയ ഉപവിഭാഗം</comment>
      <origin>4649893</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="165385" sha1="o4ws4l321n42nbfj7und371xsnp1iqf" xml:space="preserve">{{prettyurl|WP:Embassy}}
''This is the local embassy on the Malayalam Wikipedia. More embassies in other languages may be found at [[meta:Wikimedia Embassy]].''
{{EmbassyHead}}
{{BoxTop|Embassy}}
{{Embassy Office}}
{{Requests}}
{{General Help}}
{{BoxBottom}}
{| class=&quot;plainlinks&quot; style=&quot;border:1px solid #8888aa; background-color:#f7f8ff; font-family: arial; padding:5px; font-size: 110%; margin: 1em auto &quot;
|'''Welcome''' to the embassy of the Malayalam-language Wikipedia! This page is for discussing Wikipedia-related multilingual coordination. If you have any announcements or questions regarding international issues or the Malayalam Wikipedia, you are invited to post them here .&lt;br /&gt;&lt;center&gt;'''[{{fullurl:Wikipedia:Embassy|action=edit&amp;section=new}} Message the embassy]'''&lt;/center&gt;
&lt;center&gt;You can also contact an administrator ([https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B5%87%E0%B4%95%E0%B4%82:%E0%B4%B8%E0%B4%9C%E0%B5%80%E0%B4%B5_%E0%B4%89%E0%B4%AA%E0%B4%AF%E0%B5%8B%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%BE?username=&amp;groups%5B%5D=sysop&amp;wpFormIdentifier=specialactiveusers find an active one]) on their talk page. &lt;/center&gt;
&lt;center&gt;To learn how to install fonts to read Malayalam text, please see [[സഹായം:To Read in Malayalam|To Read in Malayalam]]&lt;/center&gt;
|}
{| border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot; style=&quot;float: right; background-color:#f9f9f9;margin:1px;border: thin solid red; width: 160px; border-collapse: collapse; font-size: 95%;&quot;
|+ colspan=&quot;2&quot; style=&quot;margin-left: inherit; background:red; color:#ffffff;text-align:center;&quot;| '''Old discussions'''
|-
!align=&quot;center&quot;|[[Image:Vista-file-manager.png|50px|Archives]]&lt;br/&gt;
|-
|
* [[വിക്കിപീഡിയ:Embassy/Archive 1|Archive 1]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:Embassy/Archive 2|Archive 2]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:Embassy/Archive 3|Archive 3]]
|}


== Your wiki will be in read only soon ==

&lt;section begin=&quot;server-switch&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;

[[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|മറ്റൊരു ഭാഷയിൽ ഈ സന്ദേശം വായിക്കുക]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Tech%2FServer+switch&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]

[[foundation:|വിക്കിമീഡിയ ഫൗണ്ടേഷൻ]] അവരുടെ ദ്വിതീയ ഡാറ്റാ സെന്റർ പരീക്ഷിക്കുന്നതായിരിക്കും. ഒരു ദുരന്തം സംഭവിച്ചാൽ വിക്കിപീഡിയക്കും അനുബന്ധ വിക്കികൾക്കും ഓൺലൈനിൽ തുടരുവാൻ സാധിക്കും എന്നത് ഉറപ്പുവരുത്താൻ വേണ്ടിയാണ് ഈ പരീക്ഷണം നടത്തുന്നത്. എല്ലാം പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പാക്കാൻ, വിക്കിമീഡിയ ടെക്നോളജി വിഭാഗത്തിന് ആസൂത്രിതമായ ഒരു പരിശോധന നടത്തേണ്ടതുണ്ട്. ഒരു ഡാറ്റാ സെന്ററിൽ നിന്ന് മറ്റൊന്നിലേക്ക് വിശ്വസനീയമായി മാറാൻ കഴിയുമോ എന്ന് ഈ പരിശോധന തെളിയിക്കും. പരീക്ഷണങ്ങൾക്ക് തയ്യാറെടുക്കുന്നതിനും അപ്രതീക്ഷിതമായി എന്തെങ്കിലും പ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടായാൽ പരിഹരിക്കുന്നതിനും നിരവധി ടീമുകൾ ആവശ്യമാണ്. 

&lt;span class=&quot;mw-translate-fuzzy&quot;&gt;'''{{#time:j xg|2023-03-01|ml}}''' അവർ എല്ലാ ട്രാഫിക്കും ദ്വിതീയ ഡാറ്റാ സെന്ററിലേക്ക് മാറ്റും.&lt;/span&gt; പരീക്ഷണം '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2023-03-01T14:00|en}} {{#time:H:i e|2023-03-01T14:00}}]''' (7:30 PM IST) ന് ആരംഭിക്കും

നിർഭാഗ്യവശാൽ, [[mw:Manual:What is MediaWiki?|മീഡിയവിക്കി]]യിലുള്ള ചില പരിമിതികൾ മൂലം, എല്ലാ തിരുത്തലുകളും ഈ മാറ്റങ്ങളുടെ സമയത്ത് നിർത്തേണ്ടതാണ്. ഈ തടസ്സത്തിന് ഞങ്ങൾ ക്ഷമ ചോദിക്കുന്നു, ഭാവിയിൽ ഇത് കുറയ്ക്കുന്നതിന് ഞങ്ങൾ പ്രവർത്തിക്കും. 

'''നിങ്ങൾക്ക് ഈ സമയത്ത് എല്ലാ വിക്കികളും വായിക്കാൻ കഴിയും, പക്ഷേ എഡിറ്റുചെയ്യാൻ കഴിയില്ല.'''

*{{#time:l j xg Y|2023-03-01|ml}} നിങ്ങൾക്ക് ഒരു മണിക്കൂർ നേരത്തേക്ക് എഡിറ്റുചെയ്യാൻ കഴിയില്ല.
*ഈ സമയങ്ങളിൽ നിങ്ങൾ എഡിറ്റുചെയ്യാനോ മറ്റോ ശ്രമിക്കുകയാണെങ്കിൽ, നിങ്ങൾക്ക് ഒരു പിശക് സന്ദേശം കാണാം. ഈ മിനിറ്റുകളിൽ ഒരു എഡിറ്റുകളും നഷ്‌ടപ്പെടില്ലെന്ന് ഞങ്ങൾ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു, പക്ഷേ ഞങ്ങൾക്ക് ഇത് ഉറപ്പ് നൽകാൻ കഴിയില്ല. നിങ്ങൾക്ക്‌ പിഴവ് സന്ദേശം ലഭിച്ചാൽ എല്ലാം പഴയത് പോലാകുന്നത് വരെ കാത്തിരിക്കുക. അതിനു ശേഷം നിങ്ങളുടെ എഡിറ്റുകൾ സേവ് ചെയ്യുവാൻ കഴിയും. പക്ഷേ, നിങ്ങളുടെ മാറ്റങ്ങളുടെ ഒരു പകർപ്പ് ആദ്യം നിർമ്മിക്കാൻ ഞങ്ങൾ ശുപാർശ ചെയ്യുന്നു.

''മറ്റു ഫലങ്ങൾ'':

*പശ്ചാത്തല പ്രവർത്തനങ്ങൾ മന്ദഗതിയിലാകും, ചിലത് ഉപേക്ഷിക്കപ്പെടാം. ചുവന്ന ലിങ്കുകൾ സാധാരണപോലെ അപ്‌ഡേറ്റ് ചെയ്യപ്പെടില്ല. നിങ്ങൾ മറ്റെവിടെയെങ്കിലും ഇതിനകം ലിങ്ക് ചെയ്തിട്ടുള്ള ഒരു ലേഖനം സൃഷ്ടിക്കുകയാണെങ്കിൽ, സാധാരണയുള്ളതിനേക്കാളും നേരം ആ കണ്ണി ചുവന്നുകിടക്കും. ദീർഘകാലമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ചില സ്ക്രിപ്റ്റുകൾ നിർത്തേണ്ടിവരും.
* &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;We expect the code deployments to happen as any other week.&lt;/span&gt; &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;However, some case-by-case code freezes could punctually happen if the operation require them afterwards.&lt;/span&gt;
* &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;[[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] will be unavailable for about 90 minutes.&lt;/span&gt;

ആവശ്യമെങ്കിൽ ഈ പ്രോജക്റ്റ് മാറ്റിവച്ചേക്കാം.  ഇതിന്റെ ഷെഡ്യൂൾ [[wikitech:Switch_Datacenter|wikitech.wikimedia.org]]ൽ ലഭ്യമാണ്. എന്തെങ്കിലും മാറ്റമുണ്ടെങ്കിൽ ഷെഡ്യൂളിൽ പ്രഖ്യാപിക്കുന്നതായിരിക്കും. ഇതിനെക്കുറിച്ച് ഇനിയും അറിയിപ്പുകൾ ഉണ്ടാവും. ഈ പ്രവർത്തനം നടക്കുന്നതിന് 30 മിനിറ്റ് മുമ്പ് എല്ലാ വിക്കികളിലും ഒരു ബാനർ പ്രദർശിപ്പിക്കും. '''ദയവു ചെയ്തു ഈ വിവരം നിങ്ങളുടെ സമൂഹത്തെ അറിയിക്കുക.'''&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;server-switch&quot;/&gt;

&lt;span dir=ltr&gt;[[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] ([[m:User talk:Trizek (WMF)|{{int:talk}}]])&lt;/span&gt; 21:20, 27 ഫെബ്രുവരി 2023 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=24390465 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2023: We are back! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
[[File:UCDM 2023 promo.png|180px|right]]
{{int:please-translate}}

Hello, dear Wikipedians!&lt;br/&gt;

[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|Ministry of Foreign Affairs of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the third edition of writing challenge &quot;'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2023|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''&quot;, which lasts from 1st until 31st March 2023. The campaign is dedicated to famous Ukrainian artists of cinema, music, literature, architecture, design and cultural phenomena of Ukraine that are now part of world heritage. We accept contribution in every language! The most active contesters will receive [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2023/Prizes|prizes]].&lt;br/&gt;

We invite you to take part and help us improve the coverage of Ukrainian culture on Wikipedia in your language! Also, we plan to set up a [[m:CentralNotice/Request/UCDM 2023|banner]] to notify users of the possibility to participate in such a challenge!
&lt;/div&gt;
[[m:User:ValentynNefedov (WMUA)|ValentynNefedov (WMUA)]] ([[m:User talk:ValentynNefedov (WMUA)|talk]]) 07:58, 1 March 2023 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&amp;oldid=23942484 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:ValentynNefedov (WMUA)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Wikimania 2023 Welcoming Program Submissions&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;wikimania-program-submissions&quot;/&gt;[[File:Wikimedia_Singapore_Logo.svg|right|frameless]]Do you want to host an in-person or virtual session at Wikimania 2023? Maybe a hands-on workshop, a lively discussion, a fun performance, a catchy poster, or a memorable lightning talk? [[wmania:Special:MyLanguage/2023:Program/Submissions|'''Submissions are open until March 28''']]. The event will have dedicated hybrid blocks, so virtual submissions and pre-recorded content are also welcome. If you have any questions, please join us at an upcoming conversation on March 12 or 19, or reach out by email at wikimania@wikimedia.org or on Telegram. More information on-wiki.&lt;section end=&quot;wikimania-program-submissions&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=24390465 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:CKoerner (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Seeking volunteers for the next step in the Universal Code of Conduct process&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt; 
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/U4C Building Committee/Nominations/Announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/U4C Building Committee/Nominations/Announcement}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Hello,

As follow-up to [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/message/IOMVS7W75ZYMABQGOQ2QH2JAURC3CHGH/ the message about the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines] by Wikimedia Foundation Board of Trustees Vice Chair, Shani Evenstein Sigalov, I am reaching out about the next steps. I want to bring your attention to the next stage of the Universal Code of Conduct process, which is forming a building committee for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C). I invite community members with experience and deep interest in community health and governance to nominate themselves to be part of the U4C building committee, which needs people who are:

* Community members in good standing
* Knowledgeable about movement community processes, such as, but not limited to, policy drafting, participatory decision making, and application of existing rules and policies on Wikimedia projects
* Aware and appreciative of the diversity of the movement, such as, but not limited to, languages spoken, identity, geography, and project type
* Committed to participate for the entire U4C Building Committee period from mid-May - December 2023
* Comfortable with engaging in difficult, but productive conversations
* Confidently able to communicate in English

The Building Committee shall consist of volunteer community members, affiliate board or staff, and Wikimedia Foundation staff.

The Universal Code of Conduct has been a process strengthened by the skills and knowledge of the community and I look forward to what the U4C Building Committee creates. If you are interested in joining the Building Committee, please either [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/U4C_Building_Committee/Nominations|sign up on the Meta-Wiki page]], or contact ucocproject[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org by May 12, 2023. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/U4C_Building_Committee|Read more on Meta-Wiki]]'''.

Best regards,&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[User:Xeno (WMF)|Xeno (WMF)]] 19:00, 26 ഏപ്രിൽ 2023 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=24941045 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Xeno (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Selection of the U4C Building Committee&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
The next stage in the Universal Code of Conduct process is establishing a Building Committee to create the charter for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C). The Building Committee has been selected. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/U4C_Building_Committee|Read about the members and the work ahead on Meta-wiki]].&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Project|UCoC Project Team]], 04:20, 27 മേയ് 2023 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=25018085 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:RamzyM (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== A new entry point available in Malayalam Wikipedia ==

{{int:Hello}} Malayalam Wikipedians!

Apologies as this message is not in your language, {{int:Please help translate}} to your language.

The WMF Language team has introduced a new entry point called &quot;Contribute&quot; to your Wikipedia. The [[:bn:বিশেষ:Contribute|Contribute]] entry point is based on collaborative work with other Product teams on [[mw:Edit_Discovery|Edit discovery]]. The Product teams evaluated different paths people took to contribute to the Wikimedia project and located a persistent and constant place where contributors (both old and new) could discover and understand how to contribute and improve any content in Wikipedia. So, you can access the Content and Section translation tool from a desktop or mobile device with ease, without a link from your Wikipedia account.

To access the new entry point, just login into your account, click on the User drop-down menu and choose the Contribute icon, which takes you to another menu where you will find a self-guided description of what you can do to contribute content, as shown in the image below. An option to “view contributions” is also available to access the list of your contributions.
[[പ്രമാണം:Mobile_contribute_menu_(detailed).png|പകരം=Mobile contribute menu (detailed)|വലത്ത്‌|670x670ബിന്ദു]]
[[പ്രമാണം:Mobile_Contribute_Page.png|Mobile Contribute Page]]

This entry point is designed to be a central point to discover contribution tools. Currently, a limited number of options are provided, but different MediaWiki extensions can add more options to expand the list. This is also a new infrastructure, so there may be some issues to fix (such as [[phab:T336838|issues on mobile]] and [[phab:T337366|with some skins]]) and other ideas to improve. Since this is a new feature in active development, issues are expected to be resolved soon.   

We have made this feature available in your Wikipedia and four others (Albanian, Bangla, Mongolian, Tagalog) because we want your community to use this entry point and [[mw:Talk:Edit_Discovery|provide feedback]] to help us improve its discoverability and iterate in other Wikipedias. We [[mw:Content_translation/Section_translation#Boost_initiative:_communities_with_potential_to_grow_with_translation|chose your Wikipedia]] to be the first to have it because of your valuable contributions to bridging the knowledge gap using the Content and Section translation tool and your previous involvement in testing some of our tools.

We look forward to your valuable feedback soon.

Thank you!

[[ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:UOzurumba (WMF)|സംവാദം]]) 15:34, 30 മേയ് 2023 (UTC) On behalf of the WMF Language team.

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt; Announcing the new Elections Committee members&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt; 
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections committee/Nominatons/2023/Announcement - new members|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections committee/Nominatons/2023/Announcement - new members|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections committee/Nominatons/2023/Announcement - new members}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''
Hello there, 

We are glad to announce [[listarchive:list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/message/4TALOUFPAP2VDBR27GKRVOP7IGQYU3DB/|the new members and advisors of the Elections Committee]]. The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections_committee|Elections Committee]] assists with the design and implementation of the process to select Community- and Affiliate-Selected trustees for the Wikimedia Foundation Board of Trustees. After an open nomination process, the strongest candidates spoke with the Board and four candidates were asked to join the Elections Committee. Four other candidates were asked to participate as advisors. 

Thank you to all the community members who submitted their names for consideration. We look forward to working with the Elections Committee in the near future.

On behalf of the Wikimedia Foundation Board of Trustees,&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 18:00, 28 ജൂൺ 2023 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=25018085 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:RamzyM (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== MinT Machine Translation added to your Wikipedia ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
{{int:Hello}}!
 
Apologies as this message is not in your language, {{int:Please help translate}} to your language.

The WMF Language team has added another machine translation (MT) system for [https://en.wikipedia.org/wiki/Special:ContentTranslation Content Translation] in your Wikipedia called MinT; you can use [https://www.mediawiki.org/wiki/Content_translation/Machine_Translation/MinT MinT machine translation] when translating Wikipedia articles using the Content and Section Translation tool.
 
The WMF Language team provides the MinT service. It is hosted in the Wikimedia Foundation Infrastructure with [https://en.wikipedia.org/wiki/Neural_machine_translation neural machine translation] models that other organizations have released with an open-source license. MinT integrates translation based on [https://ai.facebook.com/research/no-language-left-behind/ NLLB-200], [https://opus.nlpl.eu/ OpusMT] and [https://ai4bharat.iitm.ac.in/indic-trans2 IndicTrans2] which is the model MinT is using in your Wikipedia.  This MT is set as optional in your Wikipedia. Still, you can choose not to use it by selecting &quot;Start with empty paragraph&quot; from the &quot;Initial Translation&quot; dropdown menu.
 
Since MinT is hosted in the WMF Infrastructure and the models are open source, it adheres to Wikipedia's policies about attribution of rights, your privacy as a user and brand representation. You can find more information about the MinT Machine translation and the models on [https://www.mediawiki.org/wiki/Content%20translation/Machine%20Translation/MinT this page].
 
Please note that the use of the MinT MT is not compulsory. However, we would want your community to:
*use it to improve the quality of the Machine Translation service
*[https://www.mediawiki.org/wiki/Talk:Content_translation provide feedback] about the service and its quality, and the service you prefer as default for your Wikipedia.
 
We trust that introducing this MT is a good support to the Content Translation tool.
 
Thank you!
&lt;/div&gt;

[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[User talk:UOzurumba (WMF)|സംവാദം]]) 08:05, 3 ജൂലൈ 2023 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=UOzurumba_(WMF)/sandbox_MinT_announcement_list_1&amp;oldid=25253951 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Review the Charter for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt; 
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/U4C Building Committee/Announcement - Review|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/U4C Building Committee/Announcement - Review}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''
Hello all,

I am pleased to share the next step in the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]] work. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) draft charter]] is now ready for your review. 

The [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines|Enforcement Guidelines]] require a [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines#4.5_U4C_Building_Committee|Building Committee]] form to draft a charter that outlines procedures and details for a global committee to be called the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines#4._UCoC_Coordinating_Committee_(U4C)|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]]. Over the past few months, the U4C Building Committee worked together as a group to discuss and draft the U4C charter. The U4C Building Committee welcomes feedback about the draft charter now through 22 September 2023. After that date, the U4C Building Committee will revise the charter as needed and a community vote will open shortly afterward.

Join the conversation during the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/U4C Building Committee#Conversation hours|conversation hours]] or on [[m:Talk:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|Meta-wiki]].

Best,&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]], on behalf of the U4C Building Committee, 15:35, 28 ഓഗസ്റ്റ് 2023 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=25392152 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:RamzyM (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;== Opportunities open for the Affiliations Committee, Ombuds commission, and the Case Review Committee  ==&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;div style=&quot;margin:.2em 0 .5em;margin-{{#switch:{{PAGELANGUAGE}}|ar|arc|ary|arz|azb|bcc|bgn|ckb|bqi|dv|fa|fa-af|glk|ha-arab|he|kk-arab|kk-cn|ks|ku-arab|ms-arab|mzn|pnb|prd|ps|sd|ug|ur|ydd|yi=right|left}}:3ex;&quot;&gt;
[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/Committee appointments/Announcement/Short|''You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.'']]

''&lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/Committee appointments/Announcement/Short|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation Legal department/Committee appointments/Announcement/Short}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/span&gt;''&lt;/div&gt;

Hi everyone! The [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Affiliations Committee]] (AffCom), [[m:Special:MyLanguage/Ombuds_commission|Ombuds commission]] (OC), and the [[m:Special:MyLanguage/Trust_and_Safety/Case_Review_Committee|Case Review Committee]] (CRC) are looking for new members. These volunteer groups provide important structural and oversight support for the community and movement. People are encouraged to nominate themselves or encourage others they feel would contribute to these groups to apply. There is more information about the roles of the groups, the skills needed, and the opportunity to apply on the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/Committee appointments|'''Meta-wiki page''']]. 

On behalf of the Committee Support team,&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
~ [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 16:41, 9 ഒക്ടോബർ 2023 (UTC) &lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=25570445 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Keegan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Review and comment on the 2024 Wikimedia Foundation Board of Trustees selection rules package&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/wiki/Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Rules package review - short| You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/wiki/Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Rules package review - short|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:wiki/Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Rules package review - short}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''
Dear all, 

Please review and comment on the Wikimedia Foundation Board of Trustees selection rules package from now until 29 October 2023. The selection rules package was based on older versions by the Elections Committee and will be used in the 2024 Board of Trustees selection. Providing your comments now will help them provide a smoother, better Board selection process. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024|More on the Meta-wiki page]].

Best,

Katie Chan &lt;br&gt;
Chair of the Elections Committee&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

01:13, 17 ഒക്ടോബർ 2023 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=25570445 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:RamzyM (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Coming soon: Reference Previews&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;ReferencePreviewsDefault&quot;/&gt;
[[File:Example_of_a_Reference_Preview.png|right|300px]]
A new feature is coming to your wiki soon: Reference Previews are popups for references. Such popups have existed on wikis as local gadgets for many years.  Now there is a central solution, available on all wikis, and consistent with the [[mw:Special:MyLanguage/Page Previews|PagePreviews feature]].

Reference Previews will be visible to everyone, including readers. If you don’t want to see them, [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#Opt-out feature|you can opt out]]. If you are [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|using the gadgets]] Reference Tooltips or Navigation Popups, you won’t see Reference Previews unless you disable the gadget.

Reference Previews have been a beta feature on many wikis since 2019, and a default feature on some since 2021. Deployment is planned for November 22. 

* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Help page]] 
* [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews|Project page with more information (in English)]]. 
* Feedback is welcome [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews|on this talk page]]. 
-- For [[m:WMDE Technical Wishes|Wikimedia Deutschland’s Technical Wishes]] team,&lt;section end=&quot;ReferencePreviewsDefault&quot;/&gt;&lt;/div&gt;

[[m:User:Johanna Strodt (WMDE)|Johanna Strodt (WMDE)]], 13:11, 15 നവംബർ 2023 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=WMDE_Technical_Wishes/Technical_Wishes_News_list_all_village_pumps&amp;oldid=25866958 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johanna Strodt (WMDE)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;(New) Feature on [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]]: Adding geopoints via QID&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;Body&quot;/&gt;Since September 2022, it is possible to create geopoints using a QID. Many wiki contributors have asked for this feature, but it is not being used much. Therefore, we would like to remind you about it. More information can be found on the [[M:WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation/Geopoints via QID|project page]]. If you have any comments, please let us know on the [[M:Talk:WMDE Technical Wishes/Geoinformation/Geopoints via QID|talk page]]. – Best regards, the team of Technical Wishes at Wikimedia Deutschland
&lt;section end=&quot;Body&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

[[M:User:Thereza Mengs (WMDE)|Thereza Mengs (WMDE)]] 12:31, 13 ഡിസംബർ 2023 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=WMDE_Technical_Wishes/Technical_Wishes_News_list_all_village_pumps&amp;oldid=25955829 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Thereza Mengs (WMDE)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;
==Making MinT a default Machine Translation for your Wikipedia== 

{{int:Hello}} Malayalam Wikipedians!

Apologies as this message is not in your native language, {{int:please-translate}}.
 
The [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia%20Language%20engineering WMF Language team] wants to make [https://www.mediawiki.org/wiki/MinT MinT] the default machine translation support in Malayalam Wikipedia [https://www.mediawiki.org/wiki/Content%20translation Content Translation]. MinT uses the [https://ai4bharat.iitm.ac.in/indic-trans2/ IndicTrans2] machine translation model, which recently has a new version.
 
Our proposal to set MinT as the default machine translation service in this Wikipedia will expose contributors to open source service by default and allow them to switch to other services if they prefer those services. Contributors can decide to switch to another translation service that is not default if they prefer the service, which will be helpful in analysing user preferences in the future. 
 
The WMF Language team is requesting feedback from members of this community in this thread if making the MinT the default translation service is okay in Malayalam Wikipedia. If there are no objections to the above proposal. In that case, MinT will become the default machine translation in this Wikipedia by the end of January 2024.

Thank you for your feedback.

[[ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:UOzurumba (WMF)|സംവാദം]]) 21:51, 9 ജനുവരി 2024 (UTC) On behalf of the WMF Language team.

== Reusing references: Can we look over your shoulder? ==

''Apologies for writing in English.''

The Technical Wishes team at Wikimedia Deutschland is planning to [[m:WMDE Technical Wishes/Reusing references|make reusing references easier]]. For our research, we are looking for wiki contributors willing to show us how they are interacting with references.

* The format will be a 1-hour video call, where you would share your screen. [https://wikimedia.sslsurvey.de/User-research-into-Reusing-References-Sign-up-Form-2024/en/ More information here].
* Interviews can be conducted in English, German or Dutch.
* [[mw:WMDE_Engineering/Participate_in_UX_Activities#Compensation|Compensation is available]].
* Sessions will be held in January and February.
* [https://wikimedia.sslsurvey.de/User-research-into-Reusing-References-Sign-up-Form-2024/en/ Sign up here if you are interested.]
* Please note that we probably won’t be able to have sessions with everyone who is interested. Our UX researcher will try to create a good balance of wiki contributors, e.g. in terms of wiki experience, tech experience, editing preferences, gender, disability and more. If you’re a fit, she will reach out to you to schedule an appointment.

We’re looking forward to seeing you, [[m:User:Thereza Mengs (WMDE)| Thereza Mengs (WMDE)]]
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=WMDE_Technical_Wishes/Technical_Wishes_News_list_all_village_pumps&amp;oldid=25956752 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Thereza Mengs (WMDE)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Looking for your Input: Invitation to interview on using Wikidata in other projects ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''Note: Apologies for cross-posting and sending in English.''

Hello, the '''[[m:WD4WMP|Wikidata for Wikimedia Projects]]''' team at Wikimedia Deutschland would like to hear about your experiences using Wikidata in the sibling projects. If you are interested in sharing your opinion and insights, please consider signing up for an interview with us in this '''[https://wikimedia.sslsurvey.de/Wikidata-for-Wikimedia-Interviews Registration form]'''.&lt;br&gt; 
''Currently, we are only able to conduct interviews in English.''

The front page of the form has more details about what the conversation will be like, including how we would '''compensate''' you for your time.

For more information, visit our ''[[m:WD4WMP/AddIssue|project issue page]]'' where you can also share your experiences in written form, without an interview.&lt;br&gt;We look forward to speaking with you, [[m:User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[m:User talk:Danny Benjafield (WMDE)|talk]]) 08:53, 5 January 2024 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WD4WMP/ScreenerInvite2&amp;oldid=26048136 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Feminism and Folklore 2024 ==

&lt;div style=&quot;border:8px maroon ridge;padding:6px;&gt;

[[File:Feminism and Folklore 2024 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;center&gt;''{{int:please-translate}}''&lt;/center&gt;

Dear Wiki Community,

You are humbly invited to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2024|Feminism and Folklore 2024]]''' writing competition from February 1, 2024, to March 31, 2024 on your local Wikipedia. This year, Feminism and Folklore will focus on feminism, women's issues, and gender-focused topics for the project, with a [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2024|Wiki Loves Folklore]] gender gap focus and a folk culture theme on Wikipedia.
 
You can help Wikipedia's coverage of folklore from your area by writing or improving articles about things like folk festivals, folk dances, folk music, women and queer folklore figures, folk game athletes, women in mythology, women warriors in folklore, witches and witch hunting, fairy tales, and more. Users can help create new articles, expand or translate from a generated list of suggested articles.
 
Organisers are requested to work on the following action items to sign up their communities for the project:
# Create a page for the contest on the local wiki.
# Set up a campaign on '''CampWiz''' tool.
# Create the local list and mention the timeline and local and international prizes.
# Request local admins for site notice.
# Link the local page and the CampWiz link on the [[:m:Feminism and Folklore 2024/Project Page|meta project page]].

This year, the Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced two new tools to enhance support for the campaign. These tools include the '''Article List Generator by Topic''' and '''CampWiz'''. The Article List Generator by Topic enables users to identify articles on the English Wikipedia that are not present in their native language Wikipedia. Users can customize their selection criteria, and the tool will present a table showcasing the missing articles along with suggested titles. Additionally, users have the option to download the list in both CSV and wikitable formats. Notably, the CampWiz tool will be employed for the project for the first time, empowering users to effectively host the project with a jury. Both tools are now available for use in the campaign. [https://tools.wikilovesfolklore.org/ '''Click here to access these tools''']

Learn more about the contest and prizes on our [[:m:Feminism and Folklore 2024|project page]]. Feel free to contact us on our [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2024/Project Page|meta talk page]] or by email us if you need any assistance.
 
We look forward to your immense coordination.
 
Thank you and Best wishes,

'''[[:m:Feminism and Folklore 2024|Feminism and Folklore 2024 International Team]]'''

::::Stay connected [[File:B&amp;W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&amp;nbsp; [[File:B&amp;W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]

&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
--[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 07:26, 18 ജനുവരി 2024 (UTC)

== Wiki Loves Folklore is back! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

{{int:please-translate}}

[[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]]

Dear Wiki Community,
You are humbly invited to participate in the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2024|Wiki Loves Folklore 2024]]''' an international photography contest organized on Wikimedia Commons to document folklore and intangible cultural heritage from different regions, including, folk creative activities and many more. It is held every year from the '''1st till the 31st''' of March.

You can help in enriching the folklore documentation on Commons from your region by taking photos, audios, videos, and [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:UploadWizard&amp;campaign=wlf_2024 submitting] them in this commons contest.

You can also [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2024/Organize|organize a local contest]] in your country and support us in translating the [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2024/Translations|project pages]] to help us spread the word in your native language.

Feel free to contact us on our [[:c:Commons talk:Wiki Loves Folklore 2024|project Talk page]] if you need any assistance. 

'''Kind regards,'''

'''Wiki loves Folklore International Team'''

-- [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 07:26, 18 ജനുവരി 2024 (UTC)
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&amp;oldid=23942484 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Tiven2240@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Global ban proposal for Slowking4 ==

Hello. This is to notify the community that there is an ongoing global ban proposal for [[User:Slowking4]] who has been active on this wiki. You are invited to participate at [[m:Requests for comment/Global ban for Slowking4 (2)]]. [[ഉപയോക്താവ്:Seawolf35|Seawolf35]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Seawolf35|സംവാദം]]) 13:02, 15 മാർച്ച് 2024 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Vote now to select members of the first U4C&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote opens|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote opens}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Dear all,

I am writing to you to let you know the voting period for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is open now through May 9, 2024. Read the information on the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024|voting page on Meta-wiki]] to learn more about voting and voter eligibility.

The Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. Community members were invited to submit their applications for the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, please [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]].

Please share this message with members of your community so they can participate as well.

On behalf of the UCoC project team,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 20:21, 25 ഏപ്രിൽ 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26390244 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:RamzyM (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Sign up for the language community meeting on May 31st, 16:00 UTC&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;message&quot;/&gt;Hello all,

The next language community meeting is scheduled in a few weeks - May 31st at 16:00 UTC. If you're interested, you can [https://www.mediawiki.org/w/index.php?title=Wikimedia_Language_engineering/Community_meetings#31_May_2024 sign up on this wiki page].

This is a participant-driven meeting, where we share language-specific updates related to various projects, collectively discuss technical issues related to language wikis, and work together to find possible solutions. For example, in the last meeting, the topics included the machine translation service (MinT) and the languages and models it currently supports, localization efforts from the Kiwix team, and technical challenges with numerical sorting in files used on Bengali Wikisource.

Do you have any ideas for topics to share technical updates related to your project? Any problems that you would like to bring for discussion during the meeting? Do you need interpretation support from English to another language? Please reach out to me at ssethi(__AT__)wikimedia.org and [[etherpad:p/language-community-meeting-may-2024|add agenda items to the document here]].

We look forward to your participation!
&lt;section end=&quot;message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 21:22, 14 മേയ് 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26390244 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:SSethi (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt; Feedback invited on Procedure for Sibling Project Lifecycle&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle/Invitation for feedback (MM)|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle/Invitation for feedback (MM)}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

[[File:Sibling Project Lifecycle Conversation 3.png|150px|right|link=:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle]]

Dear community members,

The [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee|Community Affairs Committee]] (CAC) of the [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Board of Trustees|Wikimedia Foundation Board of Trustees]] invites you to give feedback on a '''[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle|draft Procedure for Sibling Project Lifecycle]]'''. This draft Procedure outlines proposed steps and requirements for opening and closing Wikimedia Sibling Projects, and aims to ensure any newly approved projects are set up for success. This is separate from the procedures for opening or closing language versions of projects, which is handled by the [[:m:Special:MyLanguage/Language committee|Language Committee]] or [[m:Special:MyLanguage/Closing_projects_policy|closing projects policy]]. 

You can find the details on [[:m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle#Review|this page]], as well as the ways to give your feedback from today until the end of the day on '''June 23, 2024''', anywhere on Earth. 

You can also share information about this with the interested project communities you work with or support, and you can also help us translate the procedure into more languages, so people can join the discussions in their own language.

On behalf of the CAC,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 02:25, 22 മേയ് 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26390244 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:RamzyM (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Announcing the first Universal Code of Conduct Coordinating Committee&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – results|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – results}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Hello,

The scrutineers have finished reviewing the vote results. We are following up with the results of the first [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) election]]. 

We are pleased to announce the following individuals as regional members of the U4C, who will fulfill a two-year term:

* North America (USA and Canada)
** –
* Northern and Western Europe
** [[m:Special:MyLanguage/User:Ghilt|Ghilt]]
* Latin America and Caribbean
** –
* Central and East Europe (CEE)
** —
* Sub-Saharan Africa
** –
* Middle East and North Africa
** [[m:Special:MyLanguage/User:Ibrahim.ID|Ibrahim.ID]]
* East, South East Asia and Pacific (ESEAP)
** [[m:Special:MyLanguage/User:0xDeadbeef|0xDeadbeef]]
* South Asia
** –

The following individuals are elected to be community-at-large members of the U4C, fulfilling a one-year term:

* [[m:Special:MyLanguage/User:Barkeep49|Barkeep49]]
* [[m:Special:MyLanguage/User:Superpes15|Superpes15]]
* [[m:Special:MyLanguage/User:Civvì|Civvì]]
* [[m:Special:MyLanguage/User:Luke081515|Luke081515]]
* –
* –
* –
* –

Thank you again to everyone who participated in this process and much appreciation to the candidates for your leadership and dedication to the Wikimedia movement and community.

Over the next few weeks, the U4C will begin meeting and planning the 2024-25 year in supporting the implementation and review of the UCoC and Enforcement Guidelines. Follow their work on [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Meta-wiki]].

On behalf of the UCoC project team,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 08:15, 3 ജൂൺ 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26390244 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:RamzyM (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;The final text of the Wikimedia Movement Charter is now on Meta&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Final draft available|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Final draft available}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''
Hi everyone,

The final text of the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|Wikimedia Movement Charter]] is now up on Meta in more than 20 languages for your reading.

'''What is the Wikimedia Movement Charter?'''

The Wikimedia Movement Charter is a proposed document to define roles and responsibilities for all the members and entities of the Wikimedia movement, including the creation of a new body – the Global Council – for movement governance.

'''Join the Wikimedia Movement Charter “Launch Party”'''

Join the [[m:Special:MyLanguage/Event:Movement Charter Launch Party|“Launch Party”]] on '''June 20, 2024''' at '''14.00-15.00 UTC''' ([https://zonestamp.toolforge.org/1718892000 your local time]). During this call, we will celebrate the release of the final Charter and present the content of the Charter. Join and learn about the Charter before casting your vote.

'''Movement Charter ratification vote'''

Voting will commence on SecurePoll on '''June 25, 2024''' at '''00:01 UTC''' and will conclude on '''July 9, 2024''' at '''23:59 UTC.''' You can read more about the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Ratification/Voting|voting process, eligibility criteria, and other details]] on Meta.

If you have any questions, please leave a comment on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Movement Charter|Meta talk page]] or email the MCDC at [mailto:mcdc@wikimedia.org mcdc@wikimedia.org].

On behalf of the MCDC,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 08:44, 11 ജൂൺ 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26390244 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:RamzyM (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Voting to ratify the Wikimedia Movement Charter is now open – cast your vote&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Ratification vote opens|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Ratification vote opens}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''
Hello everyone,

The voting to ratify the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|'''Wikimedia Movement Charter''']] is now open. The Wikimedia Movement Charter is a document to define roles and responsibilities for all the members and entities of the Wikimedia movement, including the creation of a new body – the Global Council – for movement governance.

The final version of the Wikimedia Movement Charter is [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|available on Meta in different languages]] and attached [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Wikimedia_Movement_Charter_(June_2024).pdf here in PDF format] for your reading.

Voting commenced on SecurePoll on '''June 25, 2024''' at '''00:01 UTC''' and will conclude on '''July 9, 2024''' at '''23:59 UTC'''. Please read more on the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Ratification/Voting|voter information and eligibility details]].

After reading the Charter, please [[Special:SecurePoll/vote/398|'''vote here''']] and share this note further.

If you have any questions about the ratification vote, please contact the Charter Electoral Commission at [mailto:cec@wikimedia.org '''cec@wikimedia.org'''].

On behalf of the CEC,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 10:51, 25 ജൂൺ 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26989444 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:RamzyM (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Voting to ratify the Wikimedia Movement Charter is ending soon&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Final reminder|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Final reminder}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''
Hello everyone,

This is a kind reminder that the voting period to ratify the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|Wikimedia Movement Charter]] will be closed on '''July 9, 2024''', at '''23:59 UTC'''.

If you have not voted yet, please vote [[m:Special:SecurePoll/vote/398|on SecurePoll]]. 

On behalf of the [[m:Special:MyLanguage/Movement_Charter/Ratification/Voting#Electoral_Commission|Charter Electoral Commission]],&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 03:45, 8 ജൂലൈ 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26989444 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:RamzyM (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;U4C Special Election - Call for Candidates&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – call for candidates|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – call for candidates}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Hello all,

A special election has been called to fill additional vacancies on the U4C. The call for candidates phase is open from now through July 19, 2024.

The [[:m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the [[:foundation:Wikimedia Foundation Universal Code of Conduct|UCoC]]. Community members are invited to submit their applications in the special election for the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, please review the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|U4C Charter]].

In this special election, according to [[Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter#2. Elections and Terms|chapter 2 of the U4C charter]], there are 9 seats available on the U4C: '''four''' community-at-large seats and '''five''' regional seats to ensure the U4C represents the diversity of the movement. [[Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter#5. Glossary|No more than two members of the U4C can be elected from the same home wiki]]. Therefore, candidates must not have English Wikipedia, German Wikipedia, or Italian Wikipedia as their home wiki.

Read more and submit your application on [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election|Meta-wiki]].

In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 00:03, 10 ജൂലൈ 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26989444 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Keegan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Wikimedia Movement Charter ratification voting results&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Results of the ratification vote|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Results of the ratification vote}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''
Hello everyone,

After carefully tallying both individual and affiliate votes, the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Ratification/Voting#Electoral Commission|Charter Electoral Commission]] is pleased to announce the final results of the Wikimedia Movement Charter voting.  

As [[m:Special:MyLanguage/Talk:Movement Charter#Thank you for your participation in the Movement Charter ratification vote!|communicated]] by the Charter Electoral Commission, we reached the quorum for both Affiliate and individual votes by the time the vote closed on '''July 9, 23:59 UTC'''. We thank all 2,451 individuals and 129 Affiliate representatives who voted in the ratification process. Your votes and comments are invaluable for the future steps in Movement Strategy.

The final results of the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|Wikimedia Movement Charter]] ratification voting held between 25 June and 9 July 2024 are as follows: 

'''Individual vote:'''

Out of 2,451 individuals who voted as of July 9 23:59 (UTC), 2,446 have been accepted as valid votes. Among these, '''1,710''' voted “yes”; '''623''' voted “no”; and '''113''' selected “–” (neutral). Because the neutral votes don’t count towards the total number of votes cast, 73.30% voted to approve the Charter (1710/2333), while 26.70% voted to reject the Charter (623/2333).

'''Affiliates vote:'''

Out of 129 Affiliates designated voters who voted as of July 9 23:59 (UTC), 129 votes are confirmed as valid votes. Among these, '''93''' voted “yes”; '''18''' voted “no”; and '''18''' selected “–” (neutral). Because the neutral votes don’t count towards the total number of votes cast, 83.78% voted to approve the Charter (93/111), while 16.22% voted to reject the Charter (18/111).

'''Board of Trustees of the Wikimedia Foundation:'''

The Wikimedia Foundation Board of Trustees voted '''not to ratify''' the proposed Charter during their special Board meeting on July 8, 2024. The Chair of the Wikimedia Foundation Board of Trustees, Nataliia Tymkiv, [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Board_noticeboard/Board_resolution_and_vote_on_the_proposed_Movement_Charter|shared the result of the vote, the resolution, meeting minutes and proposed next steps]].  

With this, the Wikimedia Movement Charter in its current revision is '''not ratified'''.

We thank you for your participation in this important moment in our movement’s governance.

The Charter Electoral Commission,

[[m:User:Abhinav619|Abhinav619]], [[m:User:Borschts|Borschts]], [[m:User:Iwuala Lucy|Iwuala Lucy]], [[m:User:Tochiprecious|Tochiprecious]], [[m:User:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]]&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 17:52, 18 ജൂലൈ 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26989444 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:RamzyM (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Vote now to fill vacancies of the first U4C&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – voting opens|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – voting opens}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Dear all,

I am writing to you to let you know the voting period for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is open now through '''August 10, 2024'''. Read the information on the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election|voting page on Meta-wiki]] to learn more about voting and voter eligibility.

The Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. Community members were invited to submit their applications for the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, please [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]].

Please share this message with members of your community so they can participate as well.

In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 02:47, 27 ജൂലൈ 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26989444 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:RamzyM (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Reminder! Vote closing soon to fill vacancies of the first U4C&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – reminder to vote|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – reminder to vote}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Dear all,

The voting period for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is closing soon. It is open through 10 August 2024. Read the information on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2024_Special_Election#Voting|the voting page on Meta-wiki to learn more about voting and voter eligibility]]. If you are eligible to vote and have not voted in this special election, it is important that you vote now.

'''Why should you vote?''' The U4C is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. Community input into the committee membership is critical to the success of the UCoC.

Please share this message with members of your community so they can participate as well.

In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 15:30, 6 ഓഗസ്റ്റ് 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=27183190 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Keegan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Coming soon: A new sub-referencing feature – try it!&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;Sub-referencing&quot;/&gt;
[[File:Sub-referencing reuse visual.png|{{#ifeq:{{#dir}}|ltr|right|left}}|400px]]
Hello. For many years, community members have requested an easy way to re-use references with different details. Now, a MediaWiki solution is coming: The new sub-referencing feature will work for wikitext and Visual Editor and will enhance the existing reference system. You can continue to use different ways of referencing, but you will probably encounter sub-references in articles written by other users. More information on [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|the project page]].

'''We want your feedback''' to make sure this feature works well for you:

* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Test|Please try]] the current state of development on beta wiki and [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|let us know what you think]]. 
* [[m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/Sign-up|Sign up here]] to get updates and/or invites to participate in user research activities.

[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|Technical Wishes]] team is planning to bring this feature to Wikimedia wikis later this year. We will reach out to creators/maintainers of tools and templates related to references beforehand.

Please help us spread the message. --[[m:User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[m:User talk:Johannes Richter (WMDE)|talk]]) 10:36, 19 August 2024 (UTC)
&lt;section end=&quot;Sub-referencing&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/Sub-referencing/massmessage_list&amp;oldid=27309345 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johannes Richter (WMDE)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Sign up for the language community meeting on August 30th, 15:00 UTC ==

Hi all,

The next language community meeting is scheduled in a few weeks—on August 30th at 15:00 UTC. If you're interested in joining, you can [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community_meetings#30_August_2024 sign up on this wiki page].

This participant-driven meeting will focus on sharing language-specific updates related to various projects, discussing technical issues related to language wikis, and working together to find possible solutions. For example, in the last meeting, topics included the Language Converter, the state of language research, updates on the Incubator conversations, and technical challenges around external links not working with special characters on Bengali sites.

Do you have any ideas for topics to share technical updates or discuss challenges? Please add agenda items to the document [https://etherpad.wikimedia.org/p/language-community-meeting-aug-2024 here] and reach out to ssethi(__AT__)wikimedia.org. We look forward to your participation!

[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 23:19, 22 ഓഗസ്റ്റ് 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=27183190 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:SSethi (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Announcing the Universal Code of Conduct Coordinating Committee&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/board-elections@lists.wikimedia.org/thread/OKCCN2CANIH2K7DXJOL2GPVDFWL27R7C/ Original message at wikimedia-l]. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement - results|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement - results}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Hello all,

The scrutineers have finished reviewing the vote and the [[m:Special:MyLanguage/Elections Committee|Elections Committee]] have certified the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Results|results]] for the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) special election]].

I am pleased to announce the following individual as regional members of the U4C, who will fulfill a term until 15 June 2026:

* North America (USA and Canada)
** Ajraddatz

The following seats were not filled during this special election:

* Latin America and Caribbean
* Central and East Europe (CEE)
* Sub-Saharan Africa
* South Asia
* The four remaining Community-At-Large seats

Thank you again to everyone who participated in this process and much appreciation to the candidates for your leadership and dedication to the Wikimedia movement and community.

Over the next few weeks, the U4C will begin meeting and planning the 2024-25 year in supporting the implementation and review of the UCoC and Enforcement Guidelines. You can follow their work on [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Meta-Wiki]].

On behalf of the U4C and the Elections Committee,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 14:06, 2 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=27183190 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:RamzyM (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Have your say: Vote for the 2024 Board of Trustees!&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Hello all,

The voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024|2024 Board of Trustees election]] is now open. There are twelve (12) candidates running for four (4) seats on the Board.

Learn more about the candidates by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024/Candidates|reading their statements]] and their [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2024/Questions_for_candidates|answers to community questions]].

When you are ready, go to the [[Special:SecurePoll/vote/400|SecurePoll]] voting page to vote. '''The vote is open from September 3rd at 00:00 UTC to September 17th at 23:59 UTC'''.

To check your voter eligibility, please visit the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2024/Voter_eligibility_guidelines|voter eligibility page]].

Best regards,

The Elections Committee and Board Selection Working Group&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 12:14, 3 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=27183190 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:RamzyM (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== 'Wikidata item' link is moving. Find out where... ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;&lt;i&gt;Apologies for cross-posting in English. Please consider translating this message.&lt;/i&gt;{{tracked|T66315}}

Hello everyone, a small change will soon be coming to the user-interface of your Wikimedia project.
The [[d:Q16222597|Wikidata item]] [[w:|sitelink]] currently found under the &lt;span style=&quot;color: #54595d;&quot;&gt;&lt;u&gt;''General''&lt;/u&gt;&lt;/span&gt; section of the '''Tools''' sidebar menu will move into the &lt;span style=&quot;color: #54595d;&quot;&gt;&lt;u&gt;''In Other Projects''&lt;/u&gt;&lt;/span&gt; section.

We would like the Wiki communities feedback so please let us know or ask questions on the   [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Projects/Move_Wikidata_item_link|Discussion page]] before we enable the change which can take place October 4 2024, circa 15:00 UTC+2.
More information can be found on [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Projects/Move_Wikidata_item_link|the project page]].&lt;br&gt;&lt;br&gt;We welcome your feedback and questions.&lt;br&gt; [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 18:58, 27 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&amp;oldid=27524260 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Preliminary results of the 2024 Wikimedia Foundation Board of Trustees elections&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Hello all,

Thank you to everyone who participated in the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024|2024 Wikimedia Foundation Board of Trustees election]]. Close to 6000 community members from more than 180 wiki projects have voted.

The following four candidates were the most voted:

# [[User:Kritzolina|Christel Steigenberger]]
# [[User:Nadzik|Maciej Artur Nadzikiewicz]]
# [[User:Victoria|Victoria Doronina]]
# [[User:Laurentius|Lorenzo Losa]]

While these candidates have been ranked through the vote, they still need to be appointed to the Board of Trustees. They need to pass a successful background check and meet the qualifications outlined in the Bylaws. New trustees will be appointed at the next Board meeting in December 2024.

[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2024/Results|Learn more about the results on Meta-Wiki.]]

Best regards,

The Elections Committee and Board Selection Working Group

&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[User:MPossoupe_(WMF)|MPossoupe_(WMF)]] 08:25, 14 ഒക്ടോബർ 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=27183190 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:MPossoupe (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Seeking volunteers to join several of the movement’s committees&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Each year, typically from October through December, several of the movement’s committees seek new volunteers. 

Read more about the committees on their Meta-wiki pages:
* [[m:Special:MyLanguage/Affiliations_Committee|Affiliations Committee (AffCom)]]
* [[m:Special:MyLanguage/Ombuds_commission|Ombuds commission (OC)]]
* [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Case Review Committee (CRC)]]

Applications for the committees open on 16 October 2024. Applications for the Affiliations Committee close on 18 November 2024, and applications for the Ombuds commission and the Case Review Committee close on 2 December 2024. Learn how to apply by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation/Legal/Committee_appointments|visiting the appointment page on Meta-wiki]]. Post to the talk page or email [mailto:cst@wikimedia.org cst@wikimedia.org] with any questions you may have.

For the Committee Support team,
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 23:08, 16 ഒക്ടോബർ 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=27601062 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Keegan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== 'Wikidata item' link is moving, finally. ==

Hello everyone, I previously wrote on the 27th September to advise that the ''Wikidata item'' sitelink will change places in the sidebar menu, moving from the '''General''' section into the '''In Other Projects''' section. The scheduled rollout date of 04.10.2024 was delayed due to a necessary request for Mobile/MinervaNeue skin. I am happy to inform that the global rollout can now proceed and will occur later today, 22.10.2024 at 15:00 UTC-2. [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Projects/Move_Wikidata_item_link|Please let us know]] if you notice any problems or bugs after this change. There should be no need for null-edits or purging cache for the changes to occur. Kind regards, -[[m:User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] 11:29, 22 ഒക്ടോബർ 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&amp;oldid=27535421 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Sign up for the language community meeting on November 29th, 16:00 UTC ==

Hello everyone,

The next language community meeting is coming up next week, on November 29th, at 16:00 UTC (Zonestamp! For your timezone &lt;https://zonestamp.toolforge.org/1732896000&gt;). If you're interested in joining, you can sign up on this wiki page: &lt;https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community_meetings#29_November_2024&gt;.

This participant-driven meeting will be organized by the Wikimedia Foundation’s Language Product Localization team and the Language Diversity Hub. There will be presentations on topics like developing language keyboards, the creation of the Moore Wikipedia, and the language support track at Wiki Indaba. We will also have members from the Wayuunaiki community joining us to share their experiences with the Incubator and as a new community within our movement. This meeting will have a Spanish interpretation.

Looking forward to seeing you at the language community meeting! Cheers, [[User:SSethi (WMF)|Srishti]] 19:54, 21 നവംബർ 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=27746256 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:SSethi (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Enabling Dark mode for logged-out users in this Wikipedia ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

{{int:Hello}} Wikipedians,

Apologies, as this message is not written in your native language. {{Int:please-translate}}.

The [[mediawikiwiki:Reading/Web|Wikimedia Foundation Web team]] will be enabling [[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility_for_reading|dark mode]] here on your Wikipedia by February 2025 now that pages on your wiki have passed our checks for accessibility and other quality checks. Congratulations!

The plan to enable is made possible by the diligent work of editors and other technical contributors in your community who ensured that templates, gadgets, and other parts of pages can be accessible in dark mode. Thank you all for making dark mode available for everybody!

For context, the Web team has concluded work on dark mode. If, on some wikis, the option is not yet available for logged-out users, this is likely because many pages do not yet display well in dark mode. As communities make progress on this work, we enable this feature on additional wikis once per month.

If you notice any issues after enabling dark mode, please create a page: &lt;code&gt;Reading/Web/Accessibility for reading/Reporting/xx.wikipedia.org&lt;/code&gt; in MediaWiki ([[mediawikiwiki:Reading/Web/Accessibility_for_reading/Reporting|like these pages]]), and report the issue in the created page.

Thank you!

On behalf of the [[mediawikiwiki:Reading/Web|Wikimedia Foundation Web team]].
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]&lt;/bdi&gt; 22:14, 21 ജനുവരി 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox_Dark_mode_deployment_list_(February_2025)&amp;oldid=28153450 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Universal Code of Conduct annual review: provide your comments on the UCoC and Enforcement Guidelines ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
My apologies for writing in English.
{{Int:Please-translate}}.

I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 3 February 2025. This is the first step of several to be taken for the annual review.
[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 01:11, 24 ജനുവരി 2025 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=27746256 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Keegan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Feminism and Folklore 2025 starts soon ==

&lt;div style=&quot;border:8px maroon ridge;padding:6px;&gt;

[[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;center&gt;''{{int:please-translate}}''&lt;/center&gt;

Dear Wiki Community,

You are humbly invited to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2025|Feminism and Folklore 2025]]''' writing competition from February 1, 2025, to March 31, 2025 on your local Wikipedia. This year, Feminism and Folklore will focus on feminism, women's issues, and gender-focused topics for the project, with a [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025|Wiki Loves Folklore]] gender gap focus and a folk culture theme on Wikipedia.
 
You can help Wikipedia's coverage of folklore from your area by writing or improving articles about things like folk festivals, folk dances, folk music, women and queer folklore figures, folk game athletes, women in mythology, women warriors in folklore, witches and witch hunting, fairy tales, and more. Users can help create new articles, expand or translate from a generated list of suggested articles.
 
Organisers are requested to work on the following action items to sign up their communities for the project:
# Create a page for the contest on the local wiki.
# Set up a campaign on '''CampWiz''' tool.
# Create the local list and mention the timeline and local and international prizes.
# Request local admins for site notice.
# Link the local page and the CampWiz link on the [[:m:Feminism and Folklore 2025/Project Page|meta project page]].

This year, the Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced two new tools to enhance support for the campaign. These tools include the '''Article List Generator by Topic''' and '''CampWiz'''. The Article List Generator by Topic enables users to identify articles on the English Wikipedia that are not present in their native language Wikipedia. Users can customize their selection criteria, and the tool will present a table showcasing the missing articles along with suggested titles. Additionally, users have the option to download the list in both CSV and wikitable formats. Notably, the CampWiz tool will be employed for the project for the first time, empowering users to effectively host the project with a jury. Both tools are now available for use in the campaign. [https://tools.wikilovesfolklore.org/ '''Click here to access these tools''']

Learn more about the contest and prizes on our [[:m:Feminism and Folklore 2025|project page]]. Feel free to contact us on our [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2025/Project Page|meta talk page]] or by email us if you need any assistance.
 
We look forward to your immense coordination.
 
Thank you and Best wishes,

'''[[:m:Feminism and Folklore 2025|Feminism and Folklore 2025 International Team]]'''

::::Stay connected [[File:B&amp;W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&amp;nbsp; [[File:B&amp;W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]

&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
--[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 02:36, 29 ജനുവരി 2025 (UTC)

== Wiki Loves Folklore is back! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

{{int:please-translate}}

[[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]]

Dear Wiki Community,
You are humbly invited to participate in the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025|Wiki Loves Folklore 2025]]''' an international media contest organized on Wikimedia Commons to document folklore and intangible cultural heritage from different regions, including, folk creative activities and many more. It is held every year from the '''1st till the 31st''' of March.

You can help in enriching the folklore documentation on Commons from your region by taking photos, audios, videos, and [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:UploadWizard&amp;campaign=wlf_2025 submitting] them in this commons contest.

You can also [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025/Organize|organize a local contest]] in your country and support us in translating the [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025/Translations|project pages]] to help us spread the word in your native language.

Feel free to contact us on our [[:c:Commons talk:Wiki Loves Folklore 2025|project Talk page]] if you need any assistance. 

'''Kind regards,'''

'''Wiki loves Folklore International Team'''
--[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 02:36, 29 ജനുവരി 2025 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&amp;oldid=26503019 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Tiven2240@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Reminder: first part of the annual UCoC review closes soon ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
My apologies for writing in English.
{{Int:Please-translate}}.

This is a reminder that the first phase of the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines will be closing soon. You can make suggestions for changes through [[d:Q614092|the end of day]], 3 February 2025. This is the first step of several to be taken for the annual review.
[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. After review of the feedback, proposals for updated text will be published on Meta in March for another round of community review. 

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 00:48, 3 ഫെബ്രുവരി 2025 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28198931 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Keegan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt; Upcoming Language Community Meeting (Feb 28th, 14:00 UTC) and Newsletter&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;message&quot;/&gt;
Hello everyone!
[[File:WP20Symbols WIKI INCUBATOR.svg|right|frameless|150x150px|alt=An image symbolising multiple languages]]
We’re excited to announce that the next '''Language Community Meeting''' is happening soon, '''February 28th at 14:00 UTC'''! If you’d like to join, simply sign up on the '''[[mw:Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community_meetings#28_February_2025|wiki page]]'''.

This is a participant-driven meeting where we share updates on language-related projects, discuss technical challenges in language wikis, and collaborate on solutions. In our last meeting, we covered topics like developing language keyboards, creating the Moore Wikipedia, and updates from the language support track at Wiki Indaba.

'''Got a topic to share?''' Whether it’s a technical update from your project, a challenge you need help with, or a request for interpretation support, we’d love to hear from you! Feel free to '''reply to this message''' or add agenda items to the document '''[[etherpad:p/language-community-meeting-feb-2025|here]]'''.

Also, we wanted to highlight that the sixth edition of the Language &amp; Internationalization newsletter (January 2025) is available here: [[:mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/January|Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/January]]. This newsletter provides updates from the October–December 2024 quarter on new feature development, improvements in various language-related technical projects and support efforts, details about community meetings, and ideas for contributing to projects. To stay updated, you can subscribe to the newsletter on its wiki page: [[:mw:Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter|Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter]].

We look forward to your ideas and participation at the language community meeting, see you there!
&lt;section end=&quot;message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 08:29, 22 ഫെബ്രുവരി 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28217779 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:SSethi (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Universal Code of Conduct annual review: proposed changes are available for comment ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
My apologies for writing in English.
{{Int:Please-translate}}.

I am writing to you to let you know that [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|proposed changes]] to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct (UCoC) Enforcement Guidelines]] and [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter]] are open for review. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|You can provide feedback on suggested changes]]''' through the [[d:Q614092|end of day]] on Tuesday, 18 March 2025. This is the second step in the annual review process, the final step will be community voting on the proposed changes.
[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find relevant links about the process on the UCoC annual review page on Meta]].

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] 18:51, 7 മാർച്ച് 2025 (UTC)

&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28307738 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Keegan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== An improved dashboard for the Content Translation tool ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
{{Int:hello}} Wikipedians,

Apologies as this message is not in your language, {{Int:please-translate}}.

The [[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Wikimedia_Language_and_Product_Localization|Language and Product Localization team]] has improved the [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&amp;filter-type=automatic&amp;filter-id=previous-edits&amp;active-list=suggestions&amp;from=en&amp;to=es Content Translation dashboard] to create a consistent experience for all contributors using mobile and desktop devices. The improved translation dashboard allows all logged-in users of the tool to enjoy a consistent experience regardless of their type of device.

With a harmonized experience, logged-in desktop users now have access to the capabilities shown in the image below.
[[file:Content_Translation_new-dashboard.png|alt=|center|thumb|576x576px|Notice that in this screenshot, the new dashboard allows: Users to adjust suggestions with the &quot;For you&quot; and &quot;...More&quot; buttons to select general topics or community-created collections (like the example of Climate topic).  Also, users can use translation to create new articles (as before) and expand existing articles section by section. You can see how suggestions are provided in the new dashboard  in two groups (&quot;Create new pages&quot; and &quot;Expand with new sections&quot;)-one for each activity.]]
[[File:Content_Translation_dashboard_on_desktop.png|alt=|center|thumb|577x577px|In the current dashboard, you will notice that you can't adjust suggestions to select topics or community-created collections. Also, you can't expand on existing articles by translating new sections.]]
We will implement [[mw:Special:MyLanguage/Content translation#Improved translation experience|this improvement]] on your wiki '''on Monday, March 17th, 2025''' and remove the current dashboard '''by May 2025'''.
Please reach out with any questions concerning the dashboard in this thread. 

Thank you!

On behalf of the Language and Product Localization team.
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]&lt;/bdi&gt; 02:56, 13 മാർച്ച് 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox_CX_Unified_dashboard_announcement_list_1&amp;oldid=28382282 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Final proposed modifications to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter now posted ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
The proposed modifications to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines]] and the U4C Charter [[m:Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Proposed_Changes|are now on Meta-wiki for community notice]] in advance of the voting period. This final draft was developed from the previous two rounds of community review. Community members will be able to vote on these modifications starting on 17 April 2025. The vote will close on 1 May 2025, and results will be announced no later than 12 May 2025. The U4C election period, starting with a call for candidates, will open immediately following the announcement of the review results. More information will be posted on [[m:Special:MyLanguage//Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election|the wiki page for the election]] soon.

Please be advised that this process will require more messages to be sent here over the next two months. 

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]].

Please share this message with members of your community so they can participate as well.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 02:04, 4 ഏപ്രിൽ 2025 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28469465 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Keegan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikidata and Sister Projects: An online community event ==

''(Apologies for posting in English)''

Hello everyone, I am excited to share news of an upcoming online event called '''[[d:Event:Wikidata_and_Sister_Projects|Wikidata and Sister Projects]]''' celebrating the different ways Wikidata can be used to support or enhance with another Wikimedia project. The event takes place over 4 days between '''May 29 - June 1st, 2025'''.

We would like to invite speakers to present at this community event, to hear success stories, challenges, showcase tools or projects you may be working on, where Wikidata has been involved in Wikipedia, Commons, WikiSource and all other WM projects.

If you are interested in attending, please [[d:Special:RegisterForEvent/1291|register here]].
If you would like to speak at the event, please fill out this Session Proposal template on the [[d:Event_talk:Wikidata_and_Sister_Projects|event talk page]], where you can also ask any questions you may have. 

I hope to see you at the event, in the audience or as a speaker, - [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 09:18, 11 ഏപ്രിൽ 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Send_List&amp;oldid=28525705 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025: Invitation ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
[[File:UCDM 2025 general.png|180px|right]]
{{int:please-translate}}

Hello, dear Wikipedians!&lt;br/&gt;

[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the fifth edition of writing challenge &quot;'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''&quot;, which lasts from '''14th April''' until '''16th May 2025'''. The campaign is dedicated to famous Ukrainian artists of cinema, music, literature, architecture, design, and cultural phenomena of Ukraine that are now part of world heritage. We accept contributions in every language! 

The most active contesters will receive prizes.

If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.
&lt;br/&gt;

We invite you to take part and help us improve the coverage of Ukrainian culture on Wikipedia in your language! Also, we plan to set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025|banner]] to notify users of the possibility to participate in such a challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]])
&lt;/div&gt;

16:11, 16 ഏപ്രിൽ 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&amp;oldid=28552112 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Hide on Rosé@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Vote now on the revised UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines (&quot;UCoC EG&quot;) and the UCoC's Coordinating Committee Charter is open now through the end of 1 May (UTC) ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Voter_information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki.

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review of the EG and Charter was planned and implemented by the U4C. Further information will be provided in the coming months about the review of the UCoC itself. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]].

Please share this message with members of your community so they can participate as well.

In cooperation with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 00:34, 17 ഏപ്രിൽ 2025 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28469465 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Keegan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Sub-referencing: User testing ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
[[File:Sub-referencing reuse visual.png|400px|right]]
&lt;small&gt;''Apologies for writing in English, please help us by providing a translation below''&lt;/small&gt;

Hi I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]'s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. We are making great strides with the new [[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referencing feature]] and we’d love to invite you to take part in two activities to help us move this work further:

#'''Try it out and share your feedback'''
#:[[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing# Test the prototype|Please try]] the updated ''wikitext'' feature [https://en.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Sub-referencing on the beta wiki] and let us know what you think, either [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|on our talk page]] or by [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/talktotechwish booking a call] with our UX researcher. 
#'''Get a sneak peak and help shape the ''Visual Editor'' user designs'''
#:Help us test the new design prototypes by participating in user sessions – [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/gxk0taud/apply sign up here to receive an invite]. We're especially hoping to speak with people from underrepresented and diverse groups. If that's you, please consider signing up! No prior or extensive editing experience is required. User sessions will start ''May 14th''.

We plan to bring this feature to Wikimedia wikis later this year. We’ll reach out to wikis for piloting in time for deployments. Creators and maintainers of reference-related tools and templates will be contacted beforehand as well.

Thank you very much for your support and encouragement so far in helping bring this feature to life! &lt;/div&gt; &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|talk]])&lt;/bdi&gt; 15:03, 28 ഏപ്രിൽ 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/Sub-referencing/massmessage_list&amp;oldid=28628657 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johannes Richter (WMDE)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote on proposed modifications to the UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter closes on 1 May 2025 at 23:59 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025/Voter information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki.

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]].

Please share this message with members of your community in your language, as appropriate, so they can participate as well.

In cooperation with the U4C -- &lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 03:41, 29 ഏപ്രിൽ 2025 (UTC)&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28618011 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Keegan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Call for Candidates for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
The results of voting on the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter is [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025#Results|available on Meta-wiki]].

You may now [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025/Candidates|submit your candidacy to serve on the U4C]] through 29 May 2025 at 12:00 UTC. Information about [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|eligibility, process, and the timeline are on Meta-wiki]]. Voting on candidates will open on 1 June 2025 and run for two weeks, closing on 15 June 2025 at 12:00 UTC.

If you have any questions, you can ask on [[m:Talk:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|the discussion page for the election]]. -- in cooperation with the U4C, &lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|സംവാദം]])&lt;/bdi&gt; 22:07, 15 മേയ് 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28618011 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Keegan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== RfC ongoing regarding Abstract Wikipedia (and your project) ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''(Apologies for posting in English, if this is not your first language)''

Hello all! We opened a discussion on Meta about a very delicate issue for the development of [[:m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]]: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. Since some of the hypothesis involve your project, we wanted to hear your thoughts too. 

We want to make the decision process clear: we do not yet know which option we want to use, which is why we are consulting here. We will take the arguments from the Wikimedia communities into account, and we want to consult with the different communities and hear arguments that will help us with the decision. The decision will be made and communicated after the consultation period by the Foundation.

You can read the various hypothesis and have your say at [[:m:Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]]. Thank you in advance! -- [[User:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|&lt;span class=&quot;signature-talk&quot;&gt;{{int:Talkpagelinktext}}&lt;/span&gt;]]) 15:27, 22 മേയ് 2025 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&amp;oldid=28768453 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Sannita (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 Selection &amp; Call for Questions&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Dear all,

This year, the term of 2 (two) Community- and Affiliate-selected Trustees on the Wikimedia Foundation Board of Trustees will come to an end [1]. The Board invites the whole movement to participate in this year’s selection process and vote to fill those seats.

The Elections Committee will oversee this process with support from Foundation staff [2]. The Governance Committee, composed of trustees who are not candidates in the 2025 community-and-affiliate-selected trustee selection process (Raju Narisetti, Shani Evenstein Sigalov, Lorenzo Losa, Kathy Collins, Victoria Doronina and Esra’a Al Shafei) [3], is tasked with providing Board oversight for the 2025 trustee selection process and for keeping the Board informed. More details on the roles of the Elections Committee, Board, and staff are here [4].

Here are the key planned dates:

* May 22 – June 5: Announcement (this communication) and call for questions period [6]
* June 17 – July 1, 2025: Call for candidates
* July 2025: If needed, affiliates vote to shortlist candidates if more than 10 apply [5]
* August 2025: Campaign period
* August – September 2025: Two-week community voting period
* October – November 2025: Background check of selected candidates
* Board’s Meeting in December 2025: New trustees seated

Learn more about the 2025 selection process - including the detailed timeline, the candidacy process, the campaign rules, and the voter eligibility criteria - on this Meta-wiki page [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025|[link]]].

'''Call for Questions'''

In each selection process, the community has the opportunity to submit questions for the Board of Trustees candidates to answer. The Election Committee selects questions from the list developed by the community for the candidates to answer. Candidates must answer all the required questions in the application in order to be eligible; otherwise their application will be disqualified. This year, the Election Committee will select 5 questions for the candidates to answer. The selected questions may be a combination of what’s been submitted from the community, if they’re alike or related. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates|[link]]]

'''Election Volunteers'''

Another way to be involved with the 2025 selection process is to be an Election Volunteer. Election Volunteers are a bridge between the Elections Committee and their respective community. They help ensure their community is represented and mobilize them to vote. Learn more about the program and how to join on this Meta-wiki page [[m:Wikimedia_Foundation_elections/2025/Election_volunteers|[link].]]

Thank you!

[1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Results

[2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Committee:Elections_Committee_Charter

[3] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Resolution:Committee_Membership,_December_2024

[4] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections_committee/Roles

[5] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/FAQ

[6] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates

Best regards,

Victoria Doronina

Board Liaison to the Elections Committee

Governance Committee&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 03:07, 28 മേയ് 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28618011 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:RamzyM (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Vote now in the 2025 U4C Election ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies for writing in English.
{{Int:Please-translate}}

Eligible voters are asked to participate in the 2025 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2025|2025 Election information page]]. The vote closes on 17 June 2025 at [https://zonestamp.toolforge.org/1750161600 12:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 1 July 2025. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 23:01, 13 ജൂൺ 2025 (UTC) &lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28848819 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Keegan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 - Call for Candidates&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;
Hello all,

The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|call for candidates for the 2025 Wikimedia Foundation Board of Trustees selection is now open]] from June 17, 2025 – July 2, 2025 at 11:59 UTC [1]. The Board of Trustees oversees the Wikimedia Foundation's work, and each Trustee serves a three-year term [2]. This is a volunteer position.

This year, the Wikimedia community will vote in late August through September 2025 to fill two (2) seats on the Foundation Board. Could you – or someone you know – be a good fit to join the Wikimedia Foundation's Board of Trustees? [3]

Learn more about what it takes to stand for these leadership positions and how to submit your candidacy on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidate application|this Meta-wiki page]] or encourage someone else to run in this year's election.

Best regards,

Abhishek Suryawanshi&lt;br /&gt;
Chair of the Elections Committee

On behalf of the Elections Committee and Governance Committee

[1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Call_for_candidates

[2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Bylaws#(B)_Term.

[3] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Resources_for_candidates&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 17:44, 17 ജൂൺ 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28866958 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:RamzyM (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Sister Projects Task Force reviews Wikispore and Wikinews&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;message&quot;/&gt;
Dear Wikimedia Community,

The [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee|Community Affairs Committee (CAC)]]  of the Wikimedia Foundation Board of Trustees assigned [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Sister Projects Task Force|the Sister Projects Task Force (SPTF)]] to update and implement a procedure for assessing the lifecycle of Sister Projects – wiki [[m:Wikimedia projects|projects supported by Wikimedia Foundation (WMF)]].

A vision of relevant, accessible, and impactful free knowledge has always guided the Wikimedia Movement. As the ecosystem of Wikimedia projects continues to evolve, it is crucial that we periodically review existing projects to ensure they still align with our goals and community capacity.

Despite their noble intent, some projects may no longer effectively serve their original purpose. '''Reviewing such projects is not about giving up – it's about responsible stewardship of shared resources'''. Volunteer time, staff support, infrastructure, and community attention are finite, and the non-technical costs tend to grow significantly as our ecosystem has entered a different age of the internet than the one we were founded in. Supporting inactive projects or projects that didn't meet our ambitions can unintentionally divert these resources from areas with more potential impact.

Moreover, maintaining projects that no longer reflect the quality and reliability of the Wikimedia name stands for, involves a reputational risk. An abandoned or less reliable project affects trust in the Wikimedia movement.

Lastly, '''failing to sunset or reimagine projects that are no longer working can make it much harder to start new ones'''. When the community feels bound to every past decision – no matter how outdated – we risk stagnation. A healthy ecosystem must allow for evolution, adaptation, and, when necessary, letting go. If we create the expectation that every project must exist indefinitely, we limit our ability to experiment and innovate.

Because of this, SPTF reviewed two requests concerning the lifecycle of the Sister Projects to work through and demonstrate the review process. We chose Wikispore as a case study for a possible new Sister Project opening and Wikinews as a case study for a review of an existing project. Preliminary findings were discussed with the CAC, and a community consultation on both proposals was recommended.

=== Wikispore ===

The [[m:Wikispore|application to consider Wikispore]] was submitted in 2019. SPTF decided to review this request in more depth because rather than being concentrated on a specific topic, as most of the proposals for the new Sister Projects are, Wikispore has the potential to nurture multiple start-up Sister Projects.

After careful consideration, the SPTF has decided '''not to recommend''' Wikispore as a Wikimedia Sister Project. Considering the current activity level, the current arrangement allows '''better flexibility''' and experimentation while WMF provides core infrastructural support. 

We acknowledge the initiative's potential and seek community input on what would constitute a sufficient level of activity and engagement to reconsider its status in the future.

As part of the process, we shared the decision with the Wikispore community and invited one of its leaders, Pharos, to an SPTF meeting.

Currently, we especially invite feedback on measurable criteria indicating the project's readiness, such as contributor numbers, content volume, and sustained community support. This would clarify the criteria sufficient for opening a new Sister Project, including possible future Wikispore re-application. However, the numbers will always be a guide because any number can be gamed.

=== Wikinews ===

We chose to review Wikinews among existing Sister Projects because it is the one for which we have observed the highest level of concern in multiple ways.

Since the SPTF was convened in 2023, its members have asked for the community's opinions during conferences and community calls about Sister Projects that did not fulfil their promise in the Wikimedia movement.[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:WCNA_2024._Sister_Projects_-_opening%3F_closing%3F_merging%3F_splitting%3F.pdf &lt;nowiki&gt;[1]&lt;/nowiki&gt;][https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Community_Affairs_Committee/Sister_Projects_Task_Force#Wikimania_2023_session_%22Sister_Projects:_past,_present_and_the_glorious_future%22 &lt;nowiki&gt;[2]&lt;/nowiki&gt;][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F &lt;nowiki&gt;[3]&lt;/nowiki&gt;] Wikinews was the leading candidate for an evaluation because people from multiple language communities proposed it. Additionally, by most measures, it is the least active Sister Project, with the greatest drop in activity over the years.

While the Language Committee routinely opens and closes language versions of the Sister Projects in small languages, there has never been a valid proposal to close Wikipedia in major languages or any project in English. This is not true for Wikinews, where there was a proposal to close English Wikinews, which gained some traction but did not result in any action[https://meta.wikimedia.org/wiki/Proposals_for_closing_projects/Closure_of_English_Wikinews &lt;nowiki&gt;[4]&lt;/nowiki&gt;][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F &lt;nowiki&gt;[5]&lt;/nowiki&gt;, see section 5] as well as a draft proposal to close all languages of Wikinews[https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Proposals_for_closing_projects/Archive_2#Close_Wikinews_completely,_all_languages? &lt;nowiki&gt;[6]&lt;/nowiki&gt;].

[[:c:File:Sister Projects Taskforce Wikinews review 2024.pdf|Initial metrics]] compiled by WMF staff also support the community's concerns about Wikinews.

Based on this report, SPTF recommends a community reevaluation of Wikinews. We conclude that its current structure and activity levels are the lowest among the existing sister projects. SPTF also recommends pausing the opening of new language editions while the consultation runs.

SPTF brings this analysis to a discussion and welcomes discussions of alternative outcomes, including potential restructuring efforts or integration with other Wikimedia initiatives.

'''Options''' mentioned so far (which might be applied to just low-activity languages or all languages) include but are not limited to:
*Restructure how Wikinews works and is linked to other current events efforts on the projects,
*Merge the content of Wikinews into the relevant language Wikipedias, possibly in a new namespace,
*Merge content into compatibly licensed external projects,
*Archive Wikinews projects.
Your insights and perspectives are invaluable in shaping the future of these projects. We encourage all interested community members to share their thoughts on the relevant discussion pages or through other designated feedback channels.

=== Feedback and next steps ===

We'd be grateful if you want to take part in a conversation on the future of these projects and the review process. We are setting up two different project pages: [[m:Public consultation about Wikispore|Public consultation about Wikispore]] and [[m:Public consultation about Wikinews|Public consultation about Wikinews]]. Please participate between 27 June 2025 and 27 July 2025, after which we will summarize the discussion to move forward. You can write in your own language.

I will also host a community conversation 16th July Wednesday 11.00 UTC and 17th July Thursday 17.00 UTC (call links to follow shortly) and will be around at Wikimania for more discussions. 
&lt;section end=&quot;message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Victoria|Victoria]] on behalf of the Sister Project Task Force, 20:57, 27 ജൂൺ 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Sister_project_MassMassage_on_behalf_of_Victoria/Target_list&amp;oldid=28911188 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Temporary accounts will be rolled out soon&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;body&quot;/&gt;
Hello, we are the Wikimedia Foundation [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]] team. We would like to announce that '''we plan to enable [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] for this wiki in the week of September 1'''.

Temporary accounts are successfully live on 30 wikis, including many large ones like German, Japanese, and French. The change they bring is especially relevant to logged-out editors, who this feature is designed to protect. But it is also relevant to community members like mentors, patrollers, and admins – anyone who reverts edits, blocks users, or otherwise interacts with logged-out editors as part of keeping the wikis safe and accurate. 

'''Why we are building temporary accounts'''

Our wikis should be safer to edit by default for logged-out editors. Temporary accounts allow people to continue editing the wikis without creating an account, while avoiding publicly tying their edits to their IP address. We believe this is in the best interest of our logged-out editors, who make valuable contributions to the wikis and who may later create accounts and grow our community of editors, admins, and other roles. Even though the wikis do warn logged-out editors that their IP address will be associated with their edit, many people may not understand what an IP address is, or that it could be used to connect them to other information about them in ways they might not expect. 

Additionally, our moderation software and tools rely too heavily on network origin (IP addresses) to identify users and patterns of activity, especially as IP addresses themselves are becoming less stable as identifiers. Temporary accounts allow for more precise interactions with logged-out editors, including more precise blocks, and can help limit how often we unintentionally end up blocking good-faith users who use the same IP addresses as bad-faith users.

'''How temporary accounts work'''
[[File:Temporary account banner and empty talk page.png|thumb]]
Any time a logged-out user publishes an edit on this wiki, a cookie will be set in this user's browser, and a temporary account tied with this cookie will be automatically created. This account's name will follow the pattern: &lt;code dir=ltr&gt;~2025-12345-67&lt;/code&gt; (a tilde, current year, a number). On pages like Recent Changes or page history, this name will be displayed. The cookie will expire 90 days after its creation. As long as it exists, all edits made from this device will be attributed to this temporary account. It will be the same account even if the IP address changes, unless the user clears their cookies or uses a different device or web browser. A record of the IP address used at the time of each edit will be stored for 90 days after the edit. However, only some logged-in users will be able to see it.

'''What does this mean for different groups of users?'''

'''For logged-out editors'''

* This increases privacy: currently, if you do not use a registered account to edit, then everybody can see the IP address for the edits you made, even after 90 days. That will no longer be possible on this wiki.
* If you use a temporary account to edit from different locations in the last 90 days (for example at home and at a coffee shop), the edit history and the IP addresses for all those locations will now be recorded together, for the same temporary account. Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the relevant requirements]] will be able to view this data. If this creates any personal security concerns for you, please contact talktohumanrights at wikimedia.org for advice.

'''For community members interacting with logged-out editors'''

* A temporary account is uniquely linked to a device. In comparison, an IP address can be shared with different devices and people (for example, different people at school or at work might have the same IP address).
* Compared to the current situation, it will be safer to assume that a temporary user's talk page belongs to only one person, and messages left there will be read by them. As you can see in the screenshot, temporary account users will receive notifications. It will also be possible to thank them for their edits, ping them in discussions, and invite them to get more involved in the community.

'''For users who use IP address data to moderate and maintain the wiki'''

* '''For patrollers''' who track persistent abusers, investigate violations of policies, etc.: Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the requirements]] will be able to reveal temporary users' IP addresses and all contributions made by temporary accounts from a specific IP address or range ([[Special:IPContributions]]). They will also have access to useful information about the IP addresses thanks to the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/IP Info|IP Info]] feature. Many other pieces of software have been built or adjusted to work with temporary accounts, including AbuseFilter, global blocks, Global User Contributions, and more. (For information for volunteer developers on how to update the code of your tools – see the last part of the message.)
* '''For admins blocking logged-out editors''':
** It will be possible to block many abusers by just blocking their temporary accounts. A blocked person won't be able to create new temporary accounts quickly if the admin selects the [[mw:Special:MyLanguage/Autoblock|autoblock]] option.
** It will still be possible to block an IP address or IP range.
* Temporary accounts will not be retroactively applied to contributions made before the deployment. On Special:Contributions, you will be able to see existing IP user contributions, but not new contributions made by temporary accounts on that IP address. Instead, you should use Special:IPContributions for this.

'''Our requests for you, and next steps'''

* If you know of any tools, bots, gadgets etc. using data about IP addresses or being available for logged-out users, you may want to test if they work on [[testwiki:Main_Page|testwiki]] or [[test2wiki:Main_Page|test2wiki]]. If you are a volunteer developer, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|read our documentation for developers]], and in particular, the section on [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers#How should I update my code?|how your code might need to be updated]].
* If you want to test the temporary account experience, for example just to check what it feels like, go to testwiki or test2wiki and edit without logging in.
* Tell us if you know of any difficulties that need to be addressed. We will try to help, and if we are not able, we will consider the available options.
* Look at our [[m:Meta:Babel#Temporary_Accounts:_access_to_IP_addresses_and_next_steps|previous message]] about requirements for users without extended rights who may need access to IP addresses.

To learn more about the project, check out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/FAQ|our FAQ]] – you will find many useful answers there. You may also [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|look at the updates]] (we have just posted one) and [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|subscribe to our new newsletter]]. If you'd like to talk to me (Szymon) off-wiki, you will find me on Discord and Telegram. Thank you!&lt;section end=&quot;body&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[m:user:NKohli (WMF)|NKohli (WMF)]], [[m:user:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]]&lt;/bdi&gt; 21:36, 26 ഓഗസ്റ്റ് 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/sandbox6&amp;oldid=29181713 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Global discussion on Welcome messages ==

&lt;div lang{{=}}&quot;en&quot; dir{{=}}&quot;ltr&quot;&gt;Sorry that this message is in English. {{int:please-translate}}. There is a request for comment at [[:m:Special:MyLanguage/Requests for comment/Welcoming policy]] on a proposal to forbid sending [[:m:welcome messages|welcome messages]] to users who have not made an edit, which is currently in practice at your wiki. Your comment on this matter would be appreciated.&lt;/div&gt;
[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 02:38, 13 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:DreamRimmer/MMS_list&amp;oldid=29262336 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:DreamRimmer@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Have your say: vote for the 2025 Board of Trustees&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Hello all,

The voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|2025 Board of Trustees election]] is now open. Candidates are running for two (2) seats on the Board.

To check your voter eligibility, please visit the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Voter eligibility guidelines|voter eligibility page]].

Learn more about them by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidates|reading their application statements and watch their candidacy videos]].

When you are ready, go to the [[m:Special:SecurePoll/vote/405|SecurePoll voting page to vote]].

'''The vote is open from October 8 at 00:00 UTC to October 22 at 23:59 UTC.'''

Best regards,

Abhishek Suryawanshi&lt;br /&gt;Chair, Elections Committee&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 04:48, 9 ഒക്ടോബർ 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29360896 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:RamzyM (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;function1&quot;/&gt;
{{int:Hello}}. Please help pick a name for the new Abstract Wikipedia wiki project. This project will be a wiki that will enable users to combine functions from [[:f:|Wikifunctions]] and data from Wikidata in order to generate natural language sentences in any supported languages. These sentences can then be used by any Wikipedia (or elsewhere).

There will be two rounds of voting, each followed by legal review of candidates, with votes beginning on 20 October and 17 November 2025. Our goal is to have a final project name selected on mid-December 2025. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki.
{{Int:Feedback-thanks-title}}
&lt;section end=&quot;function1&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 11:43, 20 ഒക്ടോബർ 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29432175 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Sannita (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikifunctions will be deployed on your wiki on 2025-11-05&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;Message&quot;/&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Wikifunctions deployment|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Abstract Wikipedia/Wikifunctions deployment}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Hi all, we want to let you know that [[:f:|Wikifunctions]] is coming to your project soon! When enabled, you will be able to call functions from your project, and integrate them in your articles.

A function is something that takes one or more inputs and transforms them into a desired output. Think of adding up two numbers, or converting miles into metres, or calculating how much time has passed since an event, or declining a word into a case. This is usually done with templates that are complicated to create or to import. With Wikifunctions, you will be able to do this with just a couple of clicks!

Please check out [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|these tutorials]] for more details. You’re also invited to [[:f:Special:CreateObject|create functions]] that you find useful, or [[:f:Wikifunctions:Suggest a function|ask for help from the Wikifunctions community]].

We would like to invite you to contribute to Wikifunctions, by translating the existing functions labels into your language, so that more users in your community can more easily reuse them on the project. You can also translate the messages for the Wikifunctions interface on TranslateWiki ([https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&amp;group=ext-wikilambda-ve&amp;filter=%21translated&amp;action=translate here for VisualEditor messages], and [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&amp;group=ext-wikilambda-user&amp;filter=%21translated&amp;action=translate here for the Wikifunctions interface proper]).

Of course, we are happy to help in case there are questions or difficulties, and we are ready to listen to your feedback. Please ping me directly in case of necessity or reach out to me [[User talk:Sannita (WMF)|on my talk page]].
&lt;section end=&quot;Message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

--[[User:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 12:22, 29 ഒക്ടോബർ 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&amp;oldid=29517140 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Sannita (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;
:Hi all, unfortunately due to a technical problem we couldn't deploy Wikifunctions on your project. We will keep you updated about the next date of deployment. Thanks for your comprehension! [[ഉപയോക്താവ്:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sannita (WMF)|സംവാദം]]) 13:59, 6 നവംബർ 2025 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Seeking volunteers to join several of the movement’s committees&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Each year, typically from October through December, several of the movement’s committees seek new volunteers. 

Read more about the committees on their Meta-wiki pages:
* [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Affiliations Committee (AffCom)]]
* [[m:Special:MyLanguage/Ombuds commission|Ombuds commission (OC)]]
* [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Case Review Committee (CRC)]]

Applications for the committees open on October 30, 2025. Applications for the Affiliations Committee, Ombuds commission and the Case Review Committee close on December 11, 2025. Learn how to apply by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Committee appointments|visiting the appointment page on Meta-wiki]]. Post to the talk page or email cst[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org with any questions you may have.

For the Committee Support team,
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

-[[m:User:MKaur (WMF)| MKaur (WMF)]] 14:12, 30 ഒക്ടോബർ 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29517125 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:MKaur (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Reminder: Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;function2&quot;/&gt;
{{int:Hello}}. Reminder: Please help to choose name for the new Abstract Wikipedia wiki project. The finalist vote starts today. The finalists for the name are: &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Abstract Wikipedia, Multilingual Wikipedia, Wikiabstracts, Wikigenerator, Proto-Wiki&lt;/span&gt;. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki.
{{Int:Feedback-thanks-title}}
&lt;section end=&quot;function2&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 14:22, 20 നവംബർ 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29583860 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Sannita (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Feminism and Folklore 2026 starts soon ==

&lt;div style=&quot;border:8px maroon ridge;padding:6px;&quot;&gt;

[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center; width: 100%;&quot;&gt;''{{int:please-translate}}''&lt;/div&gt;

;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 

Dear Wiki Community,

We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia.

The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects.

;About the Campaign 
'''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices.

;What Can Participants Write About? 
Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to:

* Folk festivals, rituals, and celebrations  
* Folk dances, music, and traditional performances  
* Women and queer figures in folklore  
* Women in mythology and oral traditions  
* Women warriors, witches, and witch-hunting narratives  
* Fairy tales, folk stories, and legends  
* Folk games, sports, and cultural practices  

Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools.

;How to Sign Up as an Organizer 
Organizers are requested to complete the following steps to register their community:

# Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] 
# Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool  
# Prepare a local article list and clearly mention:
#* Campaign timeline  
#* Local and international prizes  
# Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]]  
# Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]'''

;Campaign Tools

The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants:

* '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats.
* '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore.

Both tools are now available for use in the campaign.  '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]'''

;Learn More &amp; Get Support
For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the  
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''.

If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via:
* '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]'''
* Email us using details on the contact page.

;Join Us 
We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia.

Thank you and best wishes,
  
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]'''

----

''Stay connected:''  
[[File:B&amp;W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&amp;nbsp;
[[File:B&amp;W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;

== Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;text-align: center; width: 100%;&quot;&gt;''{{int:please-translate}}''&lt;/div&gt;

[[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]]
Hello everyone,

We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe.

;About Wiki Loves Folklore 

'''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight:
* Folk traditions and rituals  
* Cultural festivals and celebrations  
* Traditional attire and crafts 
* Performing arts, music, and dance  
* Everyday practices rooted in folk heritage  

Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world.

[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] 

; Host a Local Edition 

As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to:
* Increase visibility of your region’s folk culture  
* Engage new contributors in your community  
* Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content  

'''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:'''  

If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know.

If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region.

;Get in Touch 
If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via:

* The project Talk pages  
* Email: '''support@wikilovesfolklore.org'''

We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail.

Warm regards,  

'''The Wiki Loves Folklore International Team'''
&lt;/div&gt;
[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 13:21, 18 ജനുവരി 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&amp;oldid=29228188 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Tiven2240@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

21:01, 19 ജനുവരി 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29905753 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Keegan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
[[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]]
{{int:please-translate}}

Dear Wikipedians!

[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge &quot;'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''&quot;, which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''.

The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences.

🧩'''How to participate?'''

Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine.

🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''.

'''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.'''

If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&amp;messages=&amp;language=en&amp;x=D banner] into your own language.

Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! 

[[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&amp;oldid=28552112 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Request for comment (global AI policy) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}}
A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}}
[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 00:58, 26 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30424282 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Codename Noreste@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote now in the 2026 U4C election&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:14, 27 മേയ് 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Keegan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|സംവാദം]])&lt;/bdi&gt; 17:11, 23 ജൂൺ 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Codename Noreste@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;Message&quot;/&gt;
'''Legal &amp; Safety Contacts'''

Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]].

&lt;section end=&quot;Message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13:29, 25 ജൂൺ 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&amp;oldid=30731267 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Sannita (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}}
You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}}
[[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]])  12:24, 24 ജൂലൈ 2026 (UTC)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:DreamRimmer@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;</text>
      <sha1>o4ws4l321n42nbfj7und371xsnp1iqf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഇലഞ്ഞി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>29779</id>
    <revision>
      <id>4649919</id>
      <parentid>4626613</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T16:01:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4649919</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10067" sha1="0sd29wqv3v3dib4tm5yp4vcotsswpkf" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Mimusops elengi}}
{{Taxobox
| color = lightgreen
| name = ഇലഞ്ഞി
| image = Maulsari (Mimusops elengi) in Hyderabad W IMG 7161.jpg
| image_width = 240px
| image_caption = 
| regnum = [[Plant]]ae
| divisio = [[Flowering plant|Magnoliophyta]]
| classis = [[Magnoliopsida]]
| ordo = [[Ebenales]]
|familia = [[Sapotaceae]]
|genus = ''[[Mimusops]]''
|species = '''''M. elengi'''''
|binomial = ''Mimusops elengi''
| binomial_authority = [[Carolus Linnaeus|L.]]
| synonyms = കബികി, ബൌള, Spanish cherry
*Imbricaria perroudii Montrouz. 
*Kaukenia elengi (L.) Kuntze 
*Kaukenia javensis (Burck) Kuntze 
*Kaukenia timorensis (Burck) Kuntze 
*Magnolia xerophila P.Parm. 
*Manilkara parvifolia (R.Br.) Dubard 
*Mimusops elengi var. parvifolia (R.Br.) H.J.Lam 
*Mimusops erythroxylon Llanos ex Fern.-Vill. [Illegitimate] 
*Mimusops javensis Burck 
*Mimusops latericia Elmer 
*Mimusops lucida Poir. 
*Mimusops parvifolia R.Br. 
*Mimusops timorensis Burck 
}}
[[ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡം|ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലെ]] ഉഷ്ണമേഖലാ വനങ്ങളിൽ കണ്ടുവരുന്ന ഇടത്തരം വലിപ്പമുള്ള ഒരു നിത്യഹരിത വൃക്ഷമാണ്‌ '''ഇലഞ്ഞി''' {{ശാസ്ത്രീയനാമം|Mimusops elengi}}&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://ayurvedicmedicinalplants.com/plants/1244.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2008-12-26 |archive-date=2008-12-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081207230913/http://ayurvedicmedicinalplants.com/plants/1244.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. [[ഉഷ്ണമേഖല|ഉഷ്ണമേഖലയിൽ]] കാണപ്പെടുന്ന ഇലഞ്ഞി 20 മീറ്ററിലധികം ഉയരത്തിൽ പടർന്ന ശിഖരങ്ങളോടുകൂടിയ വൃക്ഷമാണ്. ഇതിന്റെ തടി വിലപ്പെട്ടതും പഴം ഭക്ഷ്യയോഗ്യമാണ്. വിത്ത്‌ പാകിയും, കമ്പ് കുത്തി പിടിപ്പിച്ചും, വായുവിൽ പതി വെച്ചും പുതിയ തൈകൾ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു.

ഇതിന്റെ പൂവ് തായ്‌ലൻഡിലെ [[യാല പ്രവിശ്യ|യാല പ്രവിശ്യയിലെ]] പ്രവിശ്യാ പുഷ്പവും [[മലേഷ്യ|മലേഷ്യയിലെ]] സെലങ്കോറിലെ അംപാങ് ജയയിലെ നഗര പുഷ്പവുമാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.h2th.com/index.php?lite=article&amp;qid=351295|title=ประวัติ จังหวัด ยะลา-Yala Province|access-date=2013-03-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20131109183326/http://www.h2th.com/index.php?lite=article&amp;qid=351295|archive-date=2013-11-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.mpaj.gov.my/ms/mpaj/profil/logo/page/0/1|title=BUNGA RASMI MPAJ|access-date=15 November 2019|date=12 August 2015|website=Portal Rasmi MAJLIS PERBANDARAN AMPANG JAYA}}&lt;/ref&gt;

==വിവരണം==
മരങ്ങൾ സമൃദ്ധമായ തണൽ നൽകുകയും പൂക്കൾ സുഗന്ധം പുറപ്പെടുവിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതിനാൽ, ഇത് പൂന്തോട്ടങ്ങൾക്ക് പ്രിയപ്പെട്ട വൃക്ഷമാണ്. പല സ്ഥലങ്ങളിലും ഇത് ഒരു അലങ്കാര വൃക്ഷമായി ഉപയോഗിക്കുന്നു പൂക്കൾക്ക് ഇളം മഞ്ഞ നിറവും, പ്രത്യേക ഗന്ധവുമുണ്ട്, കായ്കൾ 2 സെ. മി നീളവും 1 സെ.മി വീതിയുമുള്ളതാണ്. പൂക്കൾ പ്രകൃതിദത്ത സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങളിലും ഉപയോഗിക്കാം. പഴുത്തുകഴിഞ്ഞാൽ മഞ്ഞയോ ചുവപ്പോ നിറത്തിൽ കാണുന്നു. പഴുത്ത ഇലഞ്ഞി കായകൾക്ക് ചവർപ്പു കലർന്ന മധുരമാണ്. പൂക്കൾ കുലകളായാണ്‌ ഉണ്ടാകുന്നതു്.&lt;ref&gt;അലങ്കാര വൃക്ഷങ്ങൾ- ജി.എസ്. ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ നായർ, കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്&lt;/ref&gt; വീട്ടുവളപ്പിൽ നടാവുന്ന പൂമരമാണെന്ന് [[വരാഹമിഹിരൻ]] [[ബ്രഹ്മസംഹിത]]യിൽ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;ഔഷധസസ്യങ്ങളൂടെ അത്ഭുതപ്രപഞ്ചം- മാത്യു മടുക്കക്കുഴി, കറ്ന്റ് ബുക്സ്&lt;/ref&gt; ഇതിന്റെ ഫലം മൂപ്പെത്താൻ 6 മുതൽ 8 മാസം വരെയെടുക്കും.

==ഔഷധ ഉപയോഗങ്ങൾ==

[[ആയുർവ്വേദം|ആയുർവ്വേദത്തിൽ]] ഇലഞ്ഞിയുടെ തൊലിയിൽ നിന്ന് നിർമ്മിക്കുന്ന [[കഷായം]] മുഖരോഗങ്ങളുടെ ചികിത്സയ്ക്ക് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. ഇലയും തോലും ചെറിയ കൊമ്പുകളും ദന്തശുചീകരണത്തിന് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;flowersofindia.net&quot;&gt;http://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Maulsari.html&lt;/ref&gt;. ദന്തരോഗത്തിനും വായ്‌നാറ്റത്തിനും ഇലഞ്ഞി നല്ല ഔഷധമാണ്&lt;ref name=&quot;flowersofindia.net&quot;/&gt;. ഇലഞ്ഞി കായ്കളിൽ നിന്ന് ശാസ്ത്രീയമായി വേർതിരിച്ചെടുത്ത 2,3-dihyro-3,3’4’5,7-pentahydroxy flavone C15H10O7 ഉം 3,3’,4’,5,7-pentahydroxy flavone C15H12O7 എന്ന ഫ്ലേവോൺ [[തന്മാത്ര|തന്മാത്രകൾക്ക്]] [[ബാക്റ്റീരിയ|ബാക്റ്റീരിയകളെയും]] [[വൈറസ്|വൈറസ്സുകളെയും]] ചെറുക്കുവാനുള്ള കഴിവുണ്ടെന്ന് തെളിയിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;http://www.academicjournals.org/AJB/PDF/pdf2007/18Jun/Hazra%20et%20al.pdf&lt;/ref&gt;. വിത്തിൽ നിന്നും കിട്ടുന്ന എണ്ണ പണ്ട് ആഹാരം പാകം ചെയ്യാൻ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.

==മറ്റു  പേരുകൾ==
എരിഞ്ഞി, ബകുളം, ഇലന്നി, മുകുര.

== ചിത്രശാല ==

&lt;gallery widths=&quot;110&quot; px=&quot;&quot; heights=&quot;110&quot; perrow=&quot;5&quot;&gt;
File:Bullet_Wood_-_ഇലഞ്ഞി.jpg|ഇലഞ്ഞി
പ്രമാണം:ഇലഞ്ഞി.jpg|thumb|ഇലഞ്ഞി
പ്രമാണം:ഇലഞ്ഞിപ്പൂക്കൾ.jpg|ഇലഞ്ഞിപ്പൂക്കൾ
പ്രമാണം:ഇലഞ്ഞിപ്പൂവ്‌.JPG|ഇലഞ്ഞിപ്പൂവ്‌
File:Bullet_Wood_-_ഇലഞ്ഞി_01.JPG|ഇലഞ്ഞിയില
File:Bullet_Wood_-_ഇലഞ്ഞി_02.JPG|ഇലഞ്ഞി
File:Bullet_Wood_-_ഇലഞ്ഞി_03.JPG|ഇലഞ്ഞി കായ
File:Bullet_Wood_-_ഇലഞ്ഞി_04.JPG|ഇലഞ്ഞി കായ
File:Mimusops elengi seeds.jpg|thumb|ഇലഞ്ഞി വിത്ത്
File:Mimusops elengi 11.JPG|ഇലഞ്ഞി, തൃശ്ശൂരിൽ
File:Mimusops elengi 12.JPG|ഇലഞ്ഞി -
File:Mimusops elengi 13.JPG|ഇലഞ്ഞിമരം
&lt;/gallery&gt;

== അവലംബം ==
{{Reflist}}

==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* [http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=MIMUS# യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് കൃഷി വകുപ്പ്]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://indiabiodiversity.org/species/show/15876 കൂടുതൽ വിവരവും കാണുന്ന ഇടങ്ങളും] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210831185730/https://indiabiodiversity.org/species/show/15876 |date=2021-08-31 }}
* http://www.biotik.org/india/species/m/mimuelen/mimuelen_en.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130126104301/http://www.biotik.org/india/species/m/mimuelen/mimuelen_en.html |date=2013-01-26 }}

{{കേരളത്തിലെ മരങ്ങൾ}}
[[വിഭാഗം: ഫലവൃക്ഷങ്ങൾ]]

[[വർഗ്ഗം:വൃക്ഷങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഔഷധസസ്യങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഭക്ഷ്യയോഗ്യമായ കായ്കൾ ഉള്ള സസ്യങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പഴങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പുഷ്പങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:അലങ്കാരസസ്യങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:നീലിയാർകോട്ടത്തെ സസ്യജാലം]]
[[വർഗ്ഗം:സപ്പോട്ടേസീ]]
[[വർഗ്ഗം:ഹോർത്തൂസ് മലബാറിക്കൂസിൽ പരാമർശിച്ചിരിക്കുന്ന സസ്യങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സസ്യജാലം]]</text>
      <sha1>0sd29wqv3v3dib4tm5yp4vcotsswpkf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ആറന്മുള ശ്രീ പാർത്ഥസാരഥിക്ഷേത്രം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31874</id>
    <revision>
      <id>4649972</id>
      <parentid>4599915</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T22:03:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vishkailas</username>
        <id>214655</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* വിഗ്രഹം */</comment>
      <origin>4649972</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53322" sha1="bcbhd3kro3ecetxxq9fxw8tj7uhm2t4" xml:space="preserve">{{Infobox Mandir
|image =Aranmula Temple.JPG
|creator =
|proper_name = ആറന്മുള ശ്രീ പാർത്ഥസാരഥി ക്ഷേത്രം
|date_built =
|primary_deity = [[മഹാവിഷ്‌ണു|ആദിനാരായണൻ]](മഹാവിഷ്‌ണു)/[[ശ്രീകൃഷ്‌ണൻ|ശ്രീകൃഷ്‌‌ണൻ]]
|architecture = [[ക്ഷേത്രം]]
|location = [[ആറന്മുള]]
}}
{{prettyurl|Aranmula Parthasarathy Temple}}
കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന ക്ഷേത്രങ്ങളിലൊന്നാണ് [[ആറന്മുള]] '''ശ്രീ പാർത്ഥസാരഥി ക്ഷേത്രം'''. [[പത്തനംതിട്ട]] ജില്ലയിലെ [[ആറന്മുള|ആറന്മുളയിൽ]] പുണ്യനദിയായ [[പമ്പാനദി|പമ്പാനദിയുടെ]] തീരത്താണ് ഈ ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. [[ത്രിമൂർത്തികൾ|ത്രിമൂർത്തികളിൽ]] ഒരാളും  പരബ്രഹ്മനുമായ ഭഗവാൻ [[മഹാവിഷ്ണു|മഹാവിഷ്ണുവാണ്]] ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യ പ്രതിഷ്ഠ. എന്നിരുന്നാലും ഭഗവാന്റെ ഒൻപതാമത്തെ അവതാരമായ [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ|ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ]] പേരിലാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പ്രസിദ്ധി. '''തിരുവാറന്മുളയപ്പൻ''' എന്ന്‌ അറിയപ്പെടുന്ന ഇവിടുത്തെ ഭഗവാൻ, കേരളത്തിനകത്തും പുറത്തുമുള്ള ഭക്തരാൽ ആരാധിയ്ക്കപ്പെട്ടുവരുന്നു.. കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും പേരുകേട്ട അഞ്ച് ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രങ്ങളിലൊന്നാണിത്. ആറടിയിലധികം ഉയരം വരുന്ന വിഗ്രഹം, തന്റെ ഭക്തനായ [[അർജ്ജുനൻ|അർജ്ജുനന്]] വിശ്വരൂപം കാണിച്ചുകൊടുക്കുന്ന സങ്കല്പത്തിലാണ് പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നത്. കേരളത്തിലെ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഏറ്റവും വലിയ പ്രതിഷ്ഠയുള്ളത് ആറന്മുളയിലാണ്. ക്ഷേത്രം [[ആറന്മുള ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ആറന്മുള പഞ്ചായത്തിലും]] ക്ഷേത്ര മുൻഭാഗം [[മല്ലപ്പുഴശ്ശേരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|മല്ലപ്പുഴശ്ശേരി പഞ്ചായത്തിലുമാണ്]].&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.eastcoastdaily.com/2016/02/20/aranmula-parthasarathi-kshethram/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2016-02-28 |archive-date=2016-02-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160222233849/http://www.eastcoastdaily.com/2016/02/20/aranmula-parthasarathi-kshethram |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ആഗ്രഹസാഫല്യത്തിനായി നടത്തുന്ന [[ആറന്മുള വള്ളസദ്യ]] ഇവിടത്തെ പ്രധാന വഴിപാടാണ്. തിരുവോണത്തോണിയും, [[അഷ്ടമിരോഹിണി]] വള്ളസദ്യയും [[ആറന്മുള ഉത്രട്ടാതി വള്ളംകളി]]യും ഇവിടത്തെ പ്രധാന പരിപാടികളാണ്. [[ആറന്മുള കണ്ണാടി]] പ്രശസ്തമാണ്. 

എല്ലാ വർഷവും [[ശബരിമല|ശബരിമലയിലെ]] അയ്യപ്പ പ്രതിഷ്ഠയിൽ  ചാർത്താനുള്ള തങ്ക അങ്കിയും വഹിച്ചുകൊണ്ടുള്ള ഘോഷയാത്ര ആരംഭിക്കുന്നത് ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്നാണ്. ഓണാഘോഷത്തോടനുബന്ധിച്ചുള്ള പ്രശസ്തമായ ആറന്മുള വള്ളംകളി നടക്കുന്നത് ഇവിടെയാണ്. പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ചിത്രകാരൻമാർ വരച്ച നിരവധി ചുമർചിത്രങ്ങളും ക്ഷേത്രത്തിൽ കാണാം. [[തിരുവിതാംകൂർ ദേവസ്വം ബോർഡ്|തിരുവിതാംകൂർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ]] കീഴിലാണ് ഈ മഹാക്ഷേത്രം.

== ഐതിഹ്യം ==
ചതുർബാഹുവായ  മഹാവിഷ്ണുവിന്റേതാണ് ആറന്മുള വിഗ്രഹം. കുരുക്ഷേത്രയുദ്ധത്തിൽ വച്ച് ഗീതോപദേശത്തിനിടയിൽ അർജ്ജുനനു കാണിച്ചുകൊടുത്ത് വിശ്വരൂപത്തിന്റെ നിലയിലാണെന്നു വിഗ്രഹമെന്നാണ് വിശ്വാസം. ആറന്മുള ക്ഷേത്രം നിർമ്മിച്ചതും അർജ്ജുനൻ തന്നെയാണ് എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. യുദ്ധക്കളത്തിൽ നിരായുധനായ [[കർണ്ണൻ|കർണ്ണനെ]] കൊന്നതിലുള്ള പാപഭാരം തീർക്കാനാണ് അർജുനൻ ഈ ക്ഷേത്രം നിർമ്മിച്ചത് എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. എന്നാൽ ഈ വിഗ്രഹം ആദ്യം പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരുന്നത് [[നിലയ്ക്കൽ]] എന്ന സ്ഥലത്തായിരുന്നു എന്നും കഥയുണ്ട്. ഈ സ്ഥലത്തേക്ക് എത്തിച്ചേരുന്ന ഭക്തർക്കും ക്രിസ്ത്യാനികൾ ഉൾപ്പെട്ട നാട്ടുകാരുമടക്കം കാട്ടുജീവികളുടെ ഭീഷണി മുൻ നിർത്തി നിലക്കൽ ഉപേക്ഷിച്ച് കാഞ്ഞിരപ്പള്ളിയിലും കടമ്പനാട്ടും വാസമുറപ്പിച്ചു. ഇതോടൊപ്പം ആരാധനാമൂർത്തിയേയും ഭക്തർ കൊണ്ടുപോന്നു. ചാക്കന്മാർ ആറുമുളകൾ കെട്ടിയ ചങ്ങാടത്തിൽ വിഗ്രഹം കൊണ്ട് പോരുന്ന വഴിയിൽ ഇന്ന് ക്ഷേത്രം ഇരിക്കുന്ന സ്ഥലത്തു നിന്നും അല്പം പടിഞ്ഞാറായി തെക്കേക്കരയിൽ ഒരു മാടത്തിൽ വിളക്കു കണ്ട് ചങ്ങാടം അടുപ്പിച്ചു, വിഗ്രഹം അവിടെക്കൊണ്ടു വച്ചു. വിളക്ക് കണ്ട സ്ഥലത്തിന് ഇന്ന് വിളക്കുമാടം എന്നാണ് പേര്. വിഗ്രഹം ആറു മുളന്തണ്ടുകളിൽ കൊണ്ടു വന്നതിനാൽ സ്ഥലത്തെ ആറന്മുള എന്നും വിളിക്കുന്നതായാണ് ഐതിഹ്യം. എന്നാൽ പാർത്ഥസാരഥി ക്ഷേത്രപ്പറ്റി വിവരണമുള്ള പുരാതന കാവ്യമായ [[തിരുനിഴൽമാല]]&lt;nowiki/&gt;യിൽ  ഈ ഐതിഹ്യത്തെപറ്റിയോ വിഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠയെപ്പറ്റിയോ ഉള്ള യാതൊരു സൂചനയും ഇല്ല.

ആറന്മുള ആശാൻ എന്നറിയപ്പെടുന്ന [[നെടുമ്പയിൽ കൊച്ചുകൃഷ്ണനാശാൻ|ചെറുകോൽ നെടുമ്പയിൽ കൊച്ചുകൃഷ്ണനാശാൻ]] രചിച്ച [[ആറന്മുളവിലാസം ഹംസപ്പാട്ട്|ആറന്മുളവിലാസം ഹംസപ്പാട്ടിൽ]] ബ്രഹ്മചാരി രൂപമെടുത്ത്, നദിക്കരയിൽ നിന്ന കൃഷ്ണഭഗവാനെ ചാക്കന്മാർ മുളകൾ കെട്ടിയ ചങ്ങാടത്തിൽ കയറ്റി വിളക്കുമാടത്തിൽ എത്തിച്ചു എന്നു വിവരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;ഭാസ്കരമാരാർ 1966 :23&lt;/ref&gt; വിളക്കുമാടത്തിനടുത്ത്   കീഴ് തൃക്കോവിലിനു തെക്കുഭാഗത്ത് മണ്ണിട്ട് ഉയർത്തിയ സ്ഥലത്ത് ആറന്മുള ക്ഷേത്രം സ്ഥാപിച്ചു എന്നും ആശാൻ വിവരിക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് മണ്ണെടുത്തു എന്നു കരുതി വന്നിരുന്ന ഒരു കുഴി അടുത്തകാലം വരെ അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നതായും രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. കൊട്ടകൾ തല്ലി മണ്ണുകളഞ്ഞ സ്ഥലം കൊട്ടതട്ടിമാലി എന്നറിയപ്പെട്ടു എന്നും അദ്ദേഹം അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു.

== ചരിത്രം ==
ക്ഷേത്രത്തെ കുറിച്ചുള്ള ആദ്യ വിവരണം ലഭിക്കുന്നത്  പ്രാചീന കൃതിയായ [[നമ്മാഴ്വാർ|നമ്മാഴ്വാരുടെ]] [[തിരുവായ്മൊഴി|തിരുവായ്മൊഴിയിൽ]] നിന്നാണ്. ദ്രാവിഡവേദമെന്നാണ് ഈ കൃതി അറിയപ്പെടുന്നത്. എഴാം ശതകത്തിനും എട്ടാം ശതകത്തിനും ഇടക്കാണ് നമ്മാഴ്വാർ ജീവിച്ചിരുന്നതെന്നു കരുതുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിനു അതിനേക്കാൾ ഏറെ പഴക്കവുമുണ്ടെന്ന് ഇകാരണത്താൽ ഊഹിക്കാവുന്നതാണ്.

[[ആറന്മുള വിലാസം ഹംസപ്പാട്ട്|ആറന്മുള വിലാസം ഹംസപ്പാട്ടിൽ]] കൊല്ലവർഷം 926 ൽ (ക്രി.വ. 1751) ആറന്മുള ഉൾപ്പെട്ട പ്രദേശം [[മാർത്താണ്ഡ വർമ്മ]] മഹാരാജാവ് പിടിച്ചടക്കിയതായും. തിരുവിതാംകൂർ രാജാക്കന്മാർക്ക് ക്ഷേത്രകാര്യങ്ങളിൽ പ്രത്യേക ശ്രദ്ധയുണ്ടായിരുന്നു. 1751 ൽ മാർത്താണ്ഡവർമ്മയാണ് ക്ഷേത്രത്തിനു ചുറ്റുമതിൽ സ്ഥാപിച്ചത്. [[അനിഴം തിരുനാൾ മാർത്താണ്ഡവർമ്മ]]&lt;nowiki/&gt;യുടെ കാലത്ത് പന്ത്രണ്ട് കളഭം ആരംഭിച്ചു. വൃശ്ചികം ഒന്നു മുതൽ ഒരോ ദിവസവും ഓരോ അവതാര രൂപത്തിൽ കളഭചാർത്ത് നടത്തുന്നത് ഇന്നും മുടക്കം വരാതെ നടത്തിവരുന്നു. &lt;ref&gt;ആർ. ഭാസ്കരമാരാർ. 1966:32&lt;/ref&gt;1812അതിനുശേഷം [[കാർത്തിക തിരുനാൾ രാമവർമ്മ]] മഹാരാജാവിന്റെ കാലത്ത് ഇന്നു കാണുന്ന മണ്ഡപം പണികഴിപ്പിച്ചു.  [[കേണൽ മൺറോ]]&lt;nowiki/&gt;യുടെ വിളംബരം അനുസരിച്ച് മറ്റ് ക്ഷേത്രങ്ങളോടൊപ്പം ഈ ക്ഷേത്രവും സർക്കാരിനധീനമായി.  അതിമനോഹരങ്ങളായ ചിത്രപ്പണികൾ ഈ മണ്ഡപത്തിലുണ്ട്. 1895 ൽ [[മൂലം തിരുനാൾ രാമവർമ്മ]] മഹാരാജാവിന്റെ കാലത്ത് ചെമ്പ് കൊടിമരം മാറ്റി തൽസ്ഥാനത്ത് സ്വർണം പൂശിയ കൊടിമരം സ്ഥാപിച്ചു.

== വാസ്തുശില്പരീതി ==
[[പ്രമാണം:Aranmula Parthasarathy Temple.jpg|ലഘുചിത്രം|ആറന്മുള ക്ഷേത്ര ഗോപുരം ]]

കേരളീയ വാസ്തുവിദ്യയിൽ നിർമ്മിച്ച കെട്ടിടങ്ങൾക്ക് ഒരു നല്ല ഉദാഹരണമാണ് ആറന്മുള പാർത്ഥസാരഥി ക്ഷേത്രം. ഇവിടത്തെ പാർത്ഥസാരഥി വിഗ്രഹത്തിന് ആറടി പൊക്കമുണ്ട്. കിഴക്കോട്ടാണ് ദർശനം. കുരുക്ഷേത്രയുദ്ധത്തിനിടയിൽ അർജുനന് വിശ്വരൂപം കാട്ടിക്കൊടുക്കുന്ന ഭാവത്തിലുള്ള പ്രതിഷ്ഠയാണ്. അതിനാൽ, ഉഗ്രഭാവത്തിലുള്ള ഭഗവാനായാണ് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. കേരളത്തിലെ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ വിഗ്രഹം ഇവിടെയാണ്.{{തെളിവ്}}
[[പ്രമാണം:Aranmula gopuram.JPG|ലഘുചിത്രം|തെക്കേ ഗോപുരം]]

=== ഗോപുരങ്ങൾ ===
കേരളീയ വാസ്തുശില്പകലയുടെ നിദർശനമാണ് ആറന്മുള ക്ഷേത്രം. നാലു ഗോപുരങ്ങളും നാലു മാതൃക പിന്തുടർന്നിരിക്കുന്നു. കിഴക്കേ ഗോപുരം കലാസൗന്ദര്യം പ്രകടമാക്കുന്ന തരത്തിൽ ദാരുശില്പങ്ങൾ നിറഞ്ഞതാണ്. കരിങ്കൽ തൂണുകളിലും കൊത്തുപണികൾ ഉണ്ട്. ബലിക്കൽ പുരയിൽ കരിങ്കല്ലിൽ കൊത്തിവച്ചിരിക്കുന്നത് വ്യാളികളുടെ പ്രതിമയാണ്. കേരളീയ ശില്പകലാവൈഭവം പ്രതിഫലിക്കുന്നതാണിവ. ക്ഷേത്രത്തിൻറെ ചുമരുകളെല്ലാം പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ വരച്ച മനോഹരമായ ചിത്രങ്ങളാൽ അലങ്കൃതമാണ്.. കിഴക്കൻ ഗോപുരത്തിലേക്ക് പതിനെട്ട് പടികളാണുള്ളത്. ചുറ്റുപാടും നിന്നുള്ള മണ്ണുകൊണ്ട് ഉയർത്തിയെടുത്ത പ്രതലത്തിലാണ് ക്ഷേത്രം. [[പമ്പാനദി]]&lt;nowiki/&gt;യിൽ മഴവെള്ളം നിരയുമ്പോൾ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കാതിരിക്കാനായാണ് അടിത്തറ ഉയർത്തിയിരിക്കുന്നത്. എന്നാൽ, [[കേരളത്തിലെ വെള്ളപ്പൊക്കം (2018)|2018 ഓഗസ്റ്റിൽ കേരളത്തിലുണ്ടായ വെള്ളപ്പൊക്കത്തിൽ]] ക്ഷേത്രമതിലകം വരെ വെള്ളം കയറിയിരുന്നു.

വിശാലമായ ക്ഷേത്രപരിസരത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നതിൻ നാലുവശത്തും നാലു കവാടങ്ങളുണ്ട്. നാലു ഗോപുരങ്ങളിൽ നാലു മലദൈവങ്ങൾ കാവൽ നിൽകുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ കിഴക്കേ ഗോപുരത്തിന് [[പുന്നന്തോട്ട് ഭഗവതി]]&lt;nowiki/&gt;യും ഇടപ്പാറമലയും പടിഞ്ഞാറേ ഗോപുരത്തിന് ചെറുപുഴക്കാട്ട് ഭഗവതിയും പുലിക്കുന്നു മലയും വടക്കേ ഗോപുരത്തിന് പൂതിക്കുന്ന് ദേവിയും കടപ്രമലയും തെക്കേ ഗോപുരത്തിന് പള്ളിമുക്കത്ത് ഭഗവതിയും കാനക്കൊഴമലയും അരിങ്ങോട്ടുമലയും കാവൽ നിൽകുന്നു എന്ന് സങ്കല്പം.

ആനയ്ക്ക് ചവിട്ടിക്കയറുവാൻ സാധിക്കുന്നതരത്തിൽ വീതിയുള്ള പതിനെട്ട് വലിയ പടികൾ കിഴക്കേ ഗോപുരത്തിൽ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു. വടക്കേ ഗോപുരത്തിൽ നിന്ന് പമ്പയിലേക്കിറങ്ങാൻ 57 പടികളാണ് ഉള്ളത്. എട്ട് ആനകൾക്ക് നിരന്നു നിൽകാനുള്ള സൗകര്യം ആനക്കൊട്ടിലിനുണ്ട്.

=== കൊടിമരം ===
ആനക്കൊട്ടിലിനരികെ സ്വർണ്ണം പൂശിയ കൊടിമരം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. 160 അടി ഉയരം വരുന്ന ഈ കൊടിമരം കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ കൊടിമരങ്ങളിൽ പെടുന്നു. തേക്കിന്തടിയിൽ തീർത്ത് സ്വർണ്ണം പൂശിയ ഈ കൊടിമരത്തിൽ ഏഴ് സ്വർണ്ണപ്പറകൾ കാണാം. അടിയിൽ അഷ്  ഇതിനു മുന്നിലായി പ്രധാന ബലിക്കല്ല് ഉണ്ട്. 

=== ശ്രീകോവിൽ ===
ചതുരാകൃതിയിലാണ് ചുറ്റമ്പലമെങ്കിലും ശ്രീകോവിൽ വൃത്താകൃതിയിലാണ്. ഇത് ചെമ്പു മേഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ശ്രീകോവിലിന്റെ വെളിയിലുള്ള ചുവരും നമസ്കാരമണ്ഡപവും ചിത്രപ്പണികളാല് അലങ്കൃതമാണ്. ശ്രീകോവിലിനും രണ്ടു ചുവരുകൾ ഉണ്ട്. അവക്കുള്ളിൽ ഗർഭഗൃഹവും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.  

=== പ്രതിഷ്ഠ ===
കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത [[മഹാവിഷ്ണു|മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ]] പ്രധാന വിഗ്രഹത്തിന് അഞ്ചടിയിലധികം ഉയരം കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ വിഗ്രഹം [[നീലാഞ്ജനം|നീലാഞ്ജനത്താൽ]] ഉണ്ടാക്കിയതെന്നു ചിലർ അഭിപ്രയപ്പെടുപ്പോൾ [[കടുശർക്കരയോഗം]] കൊണ്ടാണുണ്ടാക്കിയിരിക്കുന്നതെന്ന് മറ്റു ചിലർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. സങ്കല്പം പാർത്ഥസാരഥിയുടേതാനെങ്കിലും യഥാർത്ഥത്തിൽ  [[മഹാവിഷ്ണു|മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ]] ഈ വിഗ്രഹത്തിൽ നാലു കൈകൾ ഉണ്ട്. മുകളിലേക്ക് ഉയർത്തിപ്പിടിച്ചിരിക്കുന്ന വലംകയ്യിൽ സുദർശനചക്രവും, ഇടംകയ്യിൽ ശംഖും, താഴെ ഇടംകയ്യിൽ ഗദയും വലംകയ്യിൽ താമരപ്പൂവമാണ് ഉള്ളത്.

പാർശ്വത്തിൽ [[ലക്ഷ്മി]]&lt;nowiki/&gt;യും ഭൂമിദേവിയും (ശ്രീദേവി) ഭഗവാനെ പരിസേവിക്കുന്ന തരത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു. തന്ത്രസമുച്ചയ ഗ്രന്ഥത്തിൽ പറയപ്പെടുന്ന സർവ്വലക്ഷണങ്ങളും തികഞ്ഞതാണീ വിഗ്രഹം എന്ന് പലരും കരുതുന്നു. എന്നാൽ വിഗ്രഹത്തിനു കാലത്തിന്റേതായ വൈകല്യങ്ങൾ വന്നു ചേർന്നിട്ടുണ്ടെന്ന് പഴയ തന്ത്രിമാരിൽ ചിലർ രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. &lt;ref&gt;ശങ്കരൻപോറ്റി,(70)  ചെമ്പകശ്ശേരി ഇല്ലം ചെറുകോൽ&lt;/ref&gt; പീഠത്തിന് അഞ്ചടി ഉയരവും അതിൽ നിന്ന് വിഗ്രത്തിനു നാലരയടിയോളവും  ഉയരം കാണുമത്രെ. പുറത്തു നിന്ന് നോക്കിയാൽ അതുകൊണ്ട് അഞ്ചടിയുടെ ഉയരം തോന്നിക്കുന്നു.

== ഉപക്ഷേത്രങ്ങൾ ==
1919 നവമ്പർ 14 ലെ തിരിവിതാകോട്ട് സർക്കാർ ഉത്തരവിന്റെ പ്രകാരം ആറന്മുള ക്ഷേത്രത്തിൽ നാല് ഉപക്ഷേത്രങ്ങളും പതിനേഴ് കീഴിടുകളും ചേർന്നിരിക്കുന്നു. കീഴ് ക്ഷേത്രങ്ങൾ 1) കീഴ് തൃക്കോവിൽ 2) ശാസ്താവ് 3) മായയക്ഷി 4) ഏറങ്കാവിൽ ഭഗവതി എന്നിവരാണ്. ഇവയെല്ലാം ക്ഷേത്രമതിൽക്കകത്തു തന്നെയാണ്. 

പതിനേഴ് കീഴിടമ്പലങ്ങൾ

#തോട്ടമൺ 
#മാടമൺ 
#കുമരമ്പേരൂർ പിറയാറ്
#അയിരൂർ സുബ്രമണ്യസ്വാമിക്ഷേത്രം
#നാറണത്തമ്പലം
#നാരങ്ങറത്ത് 
#മേൽക്കൊഴൂർ
#കാട്ടൂർമഠം
#കണ്ണങ്ങാട്ടുമഠം
#കയംതാങ്ങി ഭഗവതി
#കൈപ്പുഴ ദേവൻ
#കുർമുളക്കാവു
#മാതളവേലി 
#മാരാമൺ ഇടച്ചിറമല
#പാലക്കാട്ടുമഠം
#അയിരൂർ പുതിയകാവ്
#പുന്നന്തോട്ടം

== ഉപദേവതകൾ ==

[[ഗണപതി]], [[പരമശിവൻ]], [[ദുർഗ്ഗാ|ശ്രീ ഭഗവതി (ദുർഗ്ഗ)]], [[അയ്യപ്പൻ|അയ്യപ്പൻ,]]&lt;nowiki/&gt;നാഗങ്ങൾ  എന്നിവരാണ് ഉപപ്രതിഷ്ഠകൾ.

ശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കുഭാഗത്ത് തെക്കോട്ട് ദർശനമായി ഗണപതിയുടെ ഒരു രൂപം കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. വായുകോണിൽ ബലഭദ്രസ്വാമിയും ഈശാന കോണിൽ നാഗദേവതമാരും പ്രതിഷ്ഠയാണ്. തെക്കുപടിഞ്ഞാറേ മൂലയിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ശാസ്താവിനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിക്കുന്നു. അതിനു സമീപം കിഴക്ക് ദർശനമായി യക്ഷിയേയും വടക്കുപടിഞ്ഞാറേ മൂലയിൽ ശ്രീഭഗവതിയേയും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുവശത്തുള്ള കീഴ്‌തൃക്കോവിൽ ക്ഷേത്രനിരപ്പിൽ നിന്നും 18 അടി താഴെയാണ്. ബലരാമനും പരമശിവനും ഗണപതിയുമാണ് ഇവിടത്തെ പ്രതിഷ്ഠകൾ. പുരാതനമായ ബലരാമക്ഷേത്രം സ്വതന്ത്രക്ഷേത്രമായിരുന്നു എന്നും അതിനെ കേന്ദ്രീകരിച്ചാണ് ഇന്നത്തെ ക്ഷേത്ര സമുച്ചയം ഉയർന്നു വന്നത് എന്നും വിശ്വാസമുണ്ട്. വടക്കുകിഴക്കേ മൂലസ്ഥനത്ത് നാഗരാജാവിന്റേയും നാഗയക്ഷിയുടേയും പ്രതിഷ്ഠ കാണാം.  

=== ഉച്ചപൂജ ===
ക്ഷേത്രത്തിൽ നിത്യേന അഞ്ചുപൂജകളുണ്ടെങ്കിലും ഉച്ചപൂജക്കാണ് അവയിൽ പ്രാധാന്യം. അർജ്ജുനൻ ഉച്ചപൂജ ചെയ്യറുണ്ടായിരുന്നുവെന്നും ആ സമയത്ത് ഭഗവാന്റെ ചൈതന്യം കൂടുതൽ ഉണ്ടാവുമെന്നുമാണ് വിശ്വാസം. ഉച്ചപൂജ സമത്ത് ക്ഷേത്രപരിസരത്ത് എവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നാലും അതിന്റെ ഫലസിദ്ധി ഉണ്ടാവും എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. ഉപ്പുമാങ്ങയും വഴുതനങ്ങ മെഴുക്കുപുരട്ടിയും നിവേദ്യമുണ്ട്.

== ഊരാണ്മക്കാർ ==
ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ കൂടുതലും ഊരാൺമാ ക്ഷേത്രങ്ങൾ ആണ്. ഈ സ്ഥാനങ്ങൾ ആറില്ലം എട്ടില്ലം പത്തില്ലം എന്നിങ്ങനെയുള്ള സ്ഥാനക്കാരാണ്. ആറന്മുളയുടെ ഊരാണ്മക്കാർ പത്തില്ലത്തിൽ പോറ്റിമാരായിരുന്നു. ഇതിൽ പ്രമുഖമായ ഒരില്ലം ചെറുകരയില്ലമാണ് എന്ന് തിരുനിഴൽമാല വിവരിക്കുന്നു. ചെറുകര, ആലക്കോന്തിട്ട, ചെമ്പകമംഗലം, നകരൂർ, ചെമ്പകപ്പറമ്പിൽ മുല്ലമംഗലം എന്നിങ്ങനെ ആറു ഊരാളഭവനങ്ങളാണെന്ന് തിരുനിഴൽമാല രചയിതാവ് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.ഊരാളന്മാർ മാടമ്പിമാരും അഭ്യാസികളും ആയിരുന്നുവെന്ന് ഈ കൃതിയിൽ നിന്ന് തെളിവ് കിട്ടുന്നു. ഊരാള സഭയിൽ തമ്മിൽ തല്ല് ഉണ്ടായിരുന്നതായും തെളിവുകൾ ഉണ്ട്. ഹംസപ്പാട്ടിൽ ഊരാണ്മക്കാരുടെ സങ്കുചിതചിന്താഗതികളെപ്പറ്റി വിവരിക്കുന്നു.  ആറന്മുള ക്ഷേത്തിലെ നിത്യാവശ്യങ്ങൾക്കായി മൂന്ന് ഇല്ലക്കാരെ ദത്തെടുക്കുന്നുണ്ട്. തെക്കേടത്ത് ഇല്ലം, വടക്കേടത്ത് ഇല്ലം, പുത്തേഴത്ത് ഇല്ലം എന്നിവയാണവ. ഇവരാണ് ഇവിടത്തെ കൈക്കാർ. മൂസ്സത് എന്ന് ഇവർ അറിയപ്പെടുന്നു. ശീവേലിക്കെഴുന്നള്ളിക്കുക, ഗരുഡവാഹനം എഴുന്നള്ളിക്കുക, മാലകൾ, ഭക്ഷണം എന്നിവയാണിവർക്കുള്ള അവകാശം. ശ്രീകോവിലിനകത്ത് കയറാനിവർക്ക് അവകാശമില്ല. ആറന്മുള ക്ഷേത്രം സർക്കാർ എറ്റെടുത്തതിനു ശേഷം അവശേഷിക്കുന്ന രണ്ട് ഊരാണ്മക്കാരായ ചെറുകരയില്ലവും ചെങ്ങഴശ്ശേരി ഇല്ലവും ആചാരാനുഷ്ഠാനങ്ങൾക്കായി മാത്രം ക്ഷേത്രത്തിൽ വരാറുണ്ട്. എന്നാൽ കൈക്കാരായ മൂസ്സതുമാർ ഇപ്പോഴും ഉണ്ട്. പില്കാലത്ത് ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നടത്തിപ്പ് നായന്മാരിൽ വന്ന് ചേർന്ന ശേഷം ക്ഷത്രിയരും വാര്യരും ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഭരണകാര്യങ്ങളിൽ ഇടപെടുന്നുണ്ട്.

== താന്ത്രികാവകാശം ==
ആറന്മുള ക്ഷേത്രത്തിലെ തന്ത്രവിദ്യ പാരമ്പര്യമായി നടത്തിപോരുന്നത് തുകശ്ശേരി പറമ്പൂർ, തറയിൽ കുഴിക്കാട്ട്, തെക്കേടത്ത് കുഴിക്കാട്ട് എന്നീ ഇല്ലങ്ങൾക്കാണ്.  

== മലയരയരുമായുള്ള ബന്ധം ==
മലയരയർ എന്ന ഗോത്രസമൂഹത്തിണ് അഭേദ്യമായുള്ള ബന്ധമാണ് ആറന്മുള ക്ഷേത്രവുമായുള്ളത്. മലബാറിൽ മലയർക്കിടയിൽ പ്രചാരത്തിലുള്ള പാട്ടുകളിൽ ആറന്മുളയപ്പനെ പരാമർശിക്കുന്നുണ്ട്. ഇത് [[മലയർ]] ആറന്മുളക്കാവിൽ നടത്തിവന്നിരുന്ന ബലിയെപ്പറ്റി പ്രതിപാദിക്കുന്നതാണ്. തിരുവാറന്മുളയപ്പന്റെ പിണിയൊഴിപ്പിക്കൻ നടത്തുന്ന അനുഷ്ഠാന ചടങ്ങുകൾ [[കണ്ണേറ്|കണ്ണേറു മന്ത്രവാദം]] എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ഇത് ഇടക്കാലത്ത് മുടങ്ങിയെങ്കിലും 2009 മുതൽ പുനഃരാരംഭിച്ചു.

== ക്രിസ്തീയ ബന്ധം ==
[[സാധു കൊച്ചുകുഞ്ഞ് ഉപദേശി]] എന്ന [[ഇലന്തൂർ]] നിവാസിയായ ചെകോട്ട് ആശാൻ  ആണ് ആറന്മുളയപ്പനെകുറിച്ചുള്ള ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ കീർത്തനം രചിച്ചത്. ക്ഷേത്രവിഗ്രഹം നേരിട്ടു കണ്ടിട്ടില്ലാത്തതുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം വിഗ്രഹത്തെ അനന്തശായിയായാണ് ചിത്രീകരിക്കുന്നത്. ഇരുപത്തെട്ടുകരകളിലും ഭാഗവതപാരായണത്തിനും മറ്റും ഹിന്ദുക്കൾ തുടക്കം കുറിക്കുന്നത് ഈ കീർത്തനം ആലപിച്ചുകൊണ്ടാണ്.

== ഉത്സവം ==
മകരമാസത്തിലാണ് ഉത്സവം. അത്തം നാളിൽ കൊടിയേറി തിരുവോണം നാളിൽ സമാപിക്കുന്ന ഉത്സവം പത്തുനാൾ നീണ്ട് നിൽക്കുന്നു. പ്രധാന ചടങ്ങ് അഞ്ചാം ഉത്സവനാളിൽ നടത്തുന്ന ഗരുഡവാഹനം എഴുന്നള്ളിപ്പാണ്. ഇത് അഞ്ചാം പുറപ്പാട് എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ഇത് സ്ഥലവാസികൾക്കും ഉത്സവമാൺ്. ഭക്തർ വാഹനദർശനത്തിനു എല്ലാ കരകളിലും നിന്നും വന്നു ചേരുന്നു. ഗരുഡവാഹനത്തിൽ വിഗ്രഹ തിടമ്പ് എഴുന്നള്ളത്ത് നടത്തുന്നു. അഞ്ചാം ഉത്സവത്തിനു പഞ്ചപാണ്ഡവർ എല്ലാവരും ചേർന്ന് ഭഗവാനെ അഭിമുഖം ചെയ്യുന്ന ആചാരമുണ്ട്.

== മറ്റ് അനുഷ്ഠാനങ്ങളും ആചാരങ്ങളും ==

=== ഗരുഡവാഹനമെഴുന്നള്ളിപ്പ് ===
എല്ലാ മലയാളമാസത്തിലേയും ഉത്തൃട്ടാതി നാളിലും വെളുത്തപക്ഷ ഏകാദശിനാളിലും ഈ എഴുന്നള്ളിപ്പ് നടത്താറുണ്ട്. ഗരുഡവാഹത്തിന്റെ ശില്പ ഭംഗി പ്രത്യേകം പരാമർശമർഹിക്കുന്നു. മുന്നോട്ടു നീട്ടിയ കൈകളും വശങ്ങളിൽ ചിറകുകളും ദംഷ്ട്രകളോടു കൂടിയ വായും ഗാംഭീര്യം തുടിക്കുന്ന മുഖവും കൊത്തുപണികളോടു കൂടിയ കിരീടവും അടങ്ങുന്നതാണ് ഗരുഡവാഹനം 

മുകളിൽ പത്തുകിലോ വരുന്ന സ്വർണ്ണ അങ്കി ഉറപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള സ്വർണ്ണപ്രഭ, നവരത്നങ്ങൾ പതിച്ച മാലകൾ, താമരപതക്കം, സ്വർണ്ണത്തിലും വെള്ളിയിലും ഉള്ള പൂക്കൾ അലങ്കാരത്തിനുണ്ട്.

=== ദശാവതാരച്ചാർത്ത് ===
വൃശ്ചികം ഒന്നുമുതൽ പന്ത്രണ്ടു ദിവസം ക്ഷേത്രത്തിൽ ദശാവതാരച്ചാർത്ത് നടത്തിവരുന്നു. ഇത് പന്ത്രണ്ടുകളഭം എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നുന്നു. ബ്രഹ്മഹത്യാപാപം പരിഹരിക്കുന്നതിനായി മാർത്താണ്ഡവർമ്മ അനിഴം തിരുനാൾ രാമവർമ്മയാണ് ഇത് ഏർപ്പെടുത്തിയത്. 

=== ധനുമാസക്കമ്പം ===
ആറന്മുള ദേശത്തുള്ള കുട്ടികൾ വർഷം തോറും ധനുമാസം ആദ്യം മുതൽ അവസാനം വരെ തണുങ്ങുകൾ പെറുക്കി സൂക്ഷിക്കുന്നു. കരസംക്രമത്തിന്റെ തലേന്ന് ബാലന്മാർ ഒത്തു ചെർന്ന് വെട്ടിക്കൊണ്ടു വന്ന കമുകിൻ തണുങ്ങുകൾ നാട്ടുന്നു. ഇത് വെച്ചുകെട്ടി ഒരു വനത്തിന്റെ പ്രതീതി സൃഷ്ടിക്കുന്നു. രാത്രി രണ്ടുമണിയോടെ വാദ്യങ്ങളുടെ അകമ്പടിയോടെ ശ്രീകോവിലിൽ നിന്ന് പൂജാരി തീയ് ഒരുക്കിക്കൊടൂക്കുന്നു. ഈ ദീപവുമായി ബാലന്മാർ വഞ്ചിപ്പാട്ട് പാടി കവുങ്ങുകൾക്ക് സമീപത്തെത്തി ആചാരങ്ങൾ ചെയ്തശേഷം വനത്തിനും തീകൊളുത്തുന്നു. ഇത് ധനുമാസക്കമ്പം എന്നറിയപ്പെടുത്തുന്നു. 

=== ആറന്മുള ഊട്ട് ===
[[പ്രമാണം:Aranmula-boat race- Kerala-India-1.jpg|ലഘുചിത്രം|ആറന്മുള ഉത്രട്ടാതി വള്ളം കളി]]

ആറന്മുളയപ്പന്റെ പ്രീതിക്കുവേണ്ടി നടത്തുന്ന വഴിപാടാണിത്. കൊച്ച് കുട്ടികൾക്ക് തേച്ചു കുളിയും വിഭവസമൃദ്ധമായ സദ്യയും നൽകലാണ് ഈ വഴിപാട്. നടത്തേണ്ട വ്യക്തിയുടെ ആണ്ടുപിറന്നാൾ അല്ലെങ്കിൽ പക്കപ്പിറന്നാൾ ദിനത്തിലോ ആണിത് നടത്തുന്നത്. ഊട്ട് നടത്തുന്ന വീട്ടുകാർ തലേന്ന് തന്നെ കുട്ടികളെ അവരുടെ വീടുകളിൽ ചെന്ന് ക്ഷണിക്കുന്നു. 3 മുതൽ 10 വയസ്സുവരെയുള്ള കുട്ടികളെയാണ് ക്ഷണിക്കുക,  ഇതിൽ ജാതി നോക്കാറില്ല. പിറ്റേന്ന് കുട്ടികൾ എത്തുമ്പോൾ അവർക്ക് പാൽകഞ്ഞിയും പപ്പടവും നൽകുന്നു. ക്ഷേത്രക്കുളത്തിൽ കുളി കഴിഞ്ഞുവരുന്ന കുട്ടികൾക്ക് ഉടുക്കാൻ കോടിവസ്ത്രവും നൽകി ഭസ്മവും ചന്ദനവും തൊടുവിക്കുന്നു. അതിനുശേഷം പന്തലിൽ ഊണിനിരുത്തുന്നു. പന്തിയിൽ ഒരു വിളക്ക് കത്തിച്ചശേഷമേ ഭക്ഷണം വിളമ്പുകയുള്ളൂ. ഇതിനു മുമ്പ് സ്ത്രീകൾ കുരവയിടുകയും പുരുഷന്മാർ ആർപ്പ് വിളിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

== ഉത്രട്ടാതി വള്ളംകളി ==
[[പ്രമാണം:Valla Sadya.JPG|ലഘുചിത്രം|വള്ളസദ്യയുടെ വിഭവങ്ങൾ]]

ആറന്മുളക്കുചുറ്റുമുള്ള 28 കരകളുടേയും പ്രധാന ക്ഷേത്രം പാർത്ഥസാരഥീക്ഷേത്രമാണ്. ഈ കരകളുടെ ഏകോപനത്തിനായി അടിസ്ഥാനമായി നിൽകുന്നത് ക്ഷേത്രവും അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അനുഷ്ഠാനങ്ങളുമാണ്. സാംസ്കാരികമായ ഒരു കൂട്ടായ്മ അത് ഉണ്ടാക്കിയെടുക്കുന്നു. ഇതിൽ പ്രധാനം ഉത്തൃട്ടാതി വള്ളം കളിയാണ്. ജാതി മത വ്യത്യാസമില്ലാതെ ആറന്മുളക്കാർ ക്ഷേത്രത്തോട് ബന്ധം പുലർത്തുന്നു.ഈ വള്ളം കളിയിൽ മുക്കുവരും ക്രിസ്ത്യാനികളും തച്ചന്മാരും ഈഴവരും പുലയരും ചാക്കന്മാരും എല്ലാം പങ്കെടുക്കുന്നു. 

=== വള്ളസദ്യ ===
അഷ്ടമരോഹിണി നാളിൽ സമൂഹസദ്യയൊരുക്കുന്നു. 52 പള്ളിയോടങ്ങൾക്കും അതോടൊപ്പം  വരുന്ന ഭക്തജനങ്ങൾക്കും സമൂഹസദ്യയിൽ പങ്കുകൊള്ളാൻ സാധിക്കുന്നു.. അഷ്ടമിരോഹിണി വള്ളസദ്യ (സമൂഹസദ്യ)-യ്ക്ക്  സാധാരണ വള്ളസദ്യക്ക് വിളമ്പുന്നതിനേക്കാൾ വിഭവങ്ങൾ കുറവായിരിക്കും.എല്ലാവർഷവും ജൂലായ്  പകുതിയോടെ (15 -ന്) തുടങ്ങുന്ന വള്ളസദ്യ അവസാനിക്കുന്നത് ഒക്ടോബർ 2- ന്  ആണ്. 51- വിഭവങ്ങൾ ചെർന്ന വിഭവസമൃദ്ധിയാർന്ന സദ്യയാണിത്. ഉപ്പേരികൾ തന്നെ നിരവധി തരമുണ്ടാകും. വിവിധതരം പായസങ്ങൾ, പാളത്തൈർ എന്നിവ പ്രത്യേക ശ്രദ്ധയർഹിക്കുന്നു. ഏതു വിഭവം എപ്പോൾ ചോദിച്ചാലും വിളമ്പുന്ന സദ്യയാണ് വള്ള സദ്യ എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. വള്ളക്കാർ വിഭവങ്ങൾ ചോദിക്കുന്നതും പാടിതന്നെയാണ്.. 

ഉദാ : ചോറ് വിളക്കത്തു വിളമ്പിക്കഴിഞ്ഞ ശേഷം വള്ളക്കാർക്കു വിളമ്പാൻ താമസിച്ചാൽ ഇങ്ങനെ പാടും....... 

{{cquote|&quot;&quot;വിശക്കുന്നു നമുക്കതു&lt;br/&gt;
തെയ് തെയ് തക തെയ് തെയ് തോം&lt;br/&gt; 
വിശക്കുന്നു നമുക്കതു  &lt;br/&gt;
(തിത്തിത്താ  തിത്തെയ് തെയ് )&lt;br/&gt;
വിശക്കുന്നു നമുക്കതു സഹിച്ചുകൂടാ തെയ്  (2)&lt;br/&gt;
ഓ  തെയ് തെയ് തകതോ  തെയ് തെയ് തകതോ,&lt;br/&gt; 
തക തെയ്ത തിത്തോ  തിത്തോ  തികിതോ &quot;&quot;&quot;}}

[[ചോറ്]], പരിപ്പ്, [[പപ്പടം]], [[പപ്പടവട]], [[നെയ്യ്]], [[അവിയൽ]], [[സാമ്പാർ]], [[തോരൻ]], [[പച്ചടി]], [[കിച്ചടി]], [[നാരങ്ങാ കറി]], [[ഇഞ്ചിപ്പുളി]], [[ഉപ്പുമാങ്ങ]], [[എരിശ്ശേരി]], [[കാളൻ]], [[ഓലൻ]], [[രസം (കറി)]], [[തൈര്|പാളതൈര്]], [[മോര്]], [[അടപ്രഥമൻ]], [[പഴം പ്രഥമൻ]], [[കടലപ്രഥമൻ]], [[പാൽപ്പായസം]], [[ഉപ്പേരി]] (നാലുകൂട്ടം), [[കദളി വാഴ]]&lt;nowiki/&gt;പ്പഴം, [[എള്ളുണ്ട]], [[ഉഴുന്നുവട]], [[ഉണ്ണിയപ്പം]], [[കൽക്കണ്ടം]], [[ശർക്കര]], [[നെല്ലിക്കാ അച്ചാർ]], [[തേൻ]], [[പഴം നുറുക്ക്]], [[മുന്തിരിങ്ങ]], [[കരിമ്പ്]], [[മെഴുക്കുപുരട്ടി]], [[ചമ്മന്തിപ്പൊടി]], [[തകരയിലക്കറി]], [[മാങ്ങാപ്പഴക്കറി]], [[ചേമ്പില തോരൻ]], [[ചുക്ക്]]&lt;nowiki/&gt;വെള്ളം എന്നിവയാണ് പ്രധാന വിഭവങങ്ങൾ

വള്ളസദ്യ ക്ഷേത്രങ്കണത്തിൽ വെച്ചാണ് നടത്തുന്നത്. പമ്പാനദിയിലുള്ള വള്ളം കളിക്ക് ശേഷം അഷ്ടമംഗല്യവും നിറപറയും നിലവിളക്കും വെച്ച് വഴിപാടുകാർ വള്ളക്കാരെ സ്വീകരിച്ചാനയിക്കുന്നു. വള്ളക്കാർ തുഴ ഉയർത്തിപ്പിടിച്ച് വള്ളപ്പാട്ട് പാടിക്കൊണ്ട് ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രദക്ഷിണം വയ്ക്കുന്നു. അതിനുശേഷമാണ് സദ്യയിൽ പങ്കുകൊള്ളുന്നത്. സന്താനലാഭത്തിനും രോഗശമനത്തിനും ശത്രുദോഷത്തിനുമായാണ് കരക്കാർ ഇത് വഴിപാടായി നടത്തുന്നത്.  സദ്യ കഴിഞ്ഞ് വിശ്രമത്തിനുശേഷം കരക്കാർ യാത്രയാകുമ്പോൾ കളഭം, പനിനീർ എന്നിവ കൊടുത്തും വെറ്റില പുകയില എന്നിവ ചവക്കാൻ നൽകിയും യാത്രയയക്കുന്നു. വള്ളസദ്യയുണ്ണാൻ വരുന്നവർക്കൊപ്പം ഭഗവാനും ഉണ്ടായിരിക്കും എന്ന വിശ്വാസത്തിൽ എല്ലാവരേയും നല്ല പോലെ സൽകരിക്കുന്നു.

== സദ്യപ്പാട്ടുകൾ ==
വള്ളസദ്യക്കെത്തുന്ന വള്ളക്കാർ സദ്യപ്പാട്ടുകൾ അഥവാ കറിശ്ലോകങ്ങൾ ചൊല്ലുന്നു. അവർക്കാവശ്യമുള്ള വിഭവങ്ങൾ പാട്ടിലൂടെ വർണ്ണിക്കുന്ന പതിവാണിത്. ഒരു വള്ളപ്പാട്ട് താഴെ കൊടുത്തിരിക്കുന്നു. 
{{Cquote|പത്രം നിരത്തി വടിവോടിഹ പന്തിതോറും&lt;br&gt;
ചിത്തം കുളുർക്കേ വിഭവം പലതും വിളമ്പി&lt;br&gt;
വൻപാർന്നിടന്ന പശിയെൻപൊടു പോക്കുവാനായി&lt;br&gt;
നല്ലൊരു തുമ്പ മലരിൻ നിറമാർന്ന ചോറേ&lt;br/&gt;}}
=== വഴിപാടുകൾ ===
* കൊടിമരച്ചുവട്ടിൽ മഞ്ചാടി നിക്ഷേപിക്കുക
* ആറ്റുകടവിലുള്ള മത്സ്യങ്ങൾക്ക് അരിയും തേങ്ങാപ്പൂളും നൽകുക
* വള്ളക്കാർക്ക് അവല്പൊതിയും മുറുക്കാനും കൊടുക്കുക
* പെരുവങ്കുളത്തിനു വെള്ളംകുടി നടത്തുക

=== മുക്കുവരുടെ വരവ് ===
വർഷം തോറൂം ഉത്സകാലത്ത് [[മത്സ്യബന്ധനത്തൊഴിലാളി|മുക്കുവർ]] നേർച്ചകളുമായി വരുന്ന ചടങ്ങുണ്ട്. അവരെ ക്ഷേത്രാധികാരികൾഅവരെ യഥാരീതിയിൽ സ്വീകരിക്കയും അവർ സ്വർണ്ണത്തിലും വെള്ളിയിലും ഉണ്ടാക്കിയ വല, നയമ്പ്, വള്ളം എന്നു സമർപ്പിക്കുന്നു. സമുദ്രത്തിലെ അപകടങ്ങളിൽ നിന്ന് തങ്ങലെ കരകയറ്റുന്നതിനുള്ള പ്രതിവിധിയാണ് ഇതിനെ കാണുന്നത്. [[File:Pampa river at Aranmula.jpg|thumb|Pampa river at Aranmula]]

==അവലംബങ്ങൾ==
{{Reflist}}
== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
{{commonscat|Aranmula Parthasarathy Temple}}
*http://www.keralatourism.org/event/festival/utsavam-at-aranmula-parthasarathy-temple.-1977996225.php {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091210001831/http://www.keralatourism.org/event/festival/utsavam-at-aranmula-parthasarathy-temple.-1977996225.php |date=2009-12-10 }}
*http://www.templesinkerala.com/temples/aranmula.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090429220610/http://www.templesinkerala.com/temples/aranmula.htm |date=2009-04-29 }}
{{ഫലകം:Famous Hindu temples in Kerala}}

[[വർഗ്ഗം:പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഗ്രാമക്ഷേത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ദിവ്യദേശങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ആരാധനാലയങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഹൈന്ദവം]]
[[വർഗ്ഗം:ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>bcbhd3kro3ecetxxq9fxw8tj7uhm2t4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കലാരഞ്ജിനി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>60369</id>
    <revision>
      <id>4650028</id>
      <parentid>4622238</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T05:13:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4650028</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20143" sha1="7jzzgu9k6qp232eu74i2hi3883bfuzm" xml:space="preserve">{{prettyurl|Kalaranjini}}{{Infobox person
| name               = Kalaranjini
| image              = File:Kalaranjini actress.jpg
| native_name        = കലാരഞ്ജിനി
| othername          = Kala
| birth_date         = {{Birth date and age|df=yes|1962|08|17}}&lt;ref&gt;http://www.filmibeat.com/&lt;/ref&gt;
| birth_place        = [[Kerala]], India
| yearsactive        = 1978–present
| spouse             = Divorced
| children           = പ്രിൻസ്
| parents            = ചവറ വി.പി. നായർ&lt;br&gt;വിജയലക്ഷ്മി
| family             = [[Kalpana (Malayalam actress)|കൽപ്പന]] (സഹോദരി)&lt;br/&gt;[[Urvashi (actress)|ഉർവ്വശി]] (സഹോദരി)&lt;br/&gt;കമൽ റോയ് (സഹോദരൻ)&lt;br/&gt;പ്രിൻസ് (സഹോദരൻ)&lt;br&gt;[[Sooranad Kunjan Pillai]] (grandfather)
| website            = 
| notableroles       = Ente Mohangal Poovaninju
}}
ഒരു  തെന്നിന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടിയാണ് '''കലാരഞ്ജിനി'''.

== അഭിനയജീവിതം ==
കലാരഞ്ജിനി തന്റെ അഭിനയജീവിതം തുടങ്ങുന്നത് 1980 കളിലാണ്. 1983 ൽ ''ഹിമവാഹിനി'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ ആദ്യമായി അഭിനയിച്ചു.&lt;ref&gt;http://www.imdb.com/name/nm1464127/&lt;/ref&gt;

== സ്വകാര്യജീവിതം ==
പ്രമുഖ മലയാള അഭിനേത്രിയായ [[ഉർവശി (അഭിനേത്രി)|ഉർവ്വശി]], [[കൽപ്പന]] എന്നിവർ കലാരഞ്ജിനിയുടെ സഹോദരിമാരാണ്. രണ്ട് സഹോദരന്മാരായ കമൽ റോയ്, പ്രിൻസ് എന്നിവരും ഏതാനും മലയാള സിനിമകളിൽ അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/photo-features/popular-siblings-from-the-malayalam-film-industry/photostory/48708581.cms?from=mdr|title=Popular siblings from the Malayalam film industry|newspaper=The Times of India|access-date=6 October 2023|archive-date=18 November 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231118095430/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/photo-features/popular-siblings-from-the-malayalam-film-industry/photostory/48708581.cms?from=mdr|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

17-ാം വയസ്സിൽ അവരുടെ സഹോദരൻ പ്രിൻസ് (ലയനം ഫെയിം നന്ദു) ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.hindu.com/fr/2009/03/20/stories/2009032050740100.htm|title=The Hindu : Friday Review Thiruvananthapuram: The Urvashi formula|archive-url=https://web.archive.org/web/20090324074316/http://www.hindu.com/fr/2009/03/20/stories/2009032050740100.htm|archive-date=24 March 2009}}&lt;/ref&gt; 2016-ൽ, ഹോട്ടൽ മുറിയിൽ അബോധാവസ്ഥയിൽ കണ്ടെത്തിയ സഹോദരി കൽപനയെ ഉടൻ തന്നെ ആശുപത്രിയിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയെങ്കിലും ഹൃദയാഘാതം മൂലം മരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/regional/malayalam-actress-kalpana-passes-away-at-51/lite/|title=Malayalam actress Kalpana passes away in Hyderabad|date=26 January 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Hyderabad/malayalam-actor-kalpana-passes-away/article8153193.ece|title=Malayalam actor Kalpana passes away|access-date=3 August 2016|last=Krishnamoorthy|first=Suresh|date=26 January 2016|website=The Hindu|archive-url=https://web.archive.org/web/20160803161821/http://www.thehindu.com/news/cities/Hyderabad/malayalam-actor-kalpana-passes-away/article8153193.ece|archive-date=3 August 2016}}&lt;/ref&gt; മറ്റൊരു സഹോദരൻ കമൽ റോയ് (കല്യാണ സൗഗന്ധികത്തിൽ അനന്തപദ്മനാഭനായി അഭിനയിച്ച നടൻ) 2026-ൽ 54-ാം വയസ്സിൽ ഹൃദയസ്തംഭനം മൂലം അന്തരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=2026-01-22|title=Actor Kamal Roy passes away at 54; Brother of Urvashi, Kalpana, and Kalaranjini|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/actor-kamal-roy-passes-away-at-54-brother-of-urvashi-kalpana-and-kalaranjini/articleshow/127080220.cms|access-date=2026-06-10|work=The Times of India|issn=0971-8257}}&lt;/ref&gt;

ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി കൂടാതെ കലാരഞ്ജിനി ഒരു നർത്തകി കൂടിയാണ്. പല പൊതു വേദികളിലും നൃത്തം അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. വിവാഹമോചിതയായ കലാരഞ്ജിനിയ്ക്ക്അ പ്രിൻസ് എന്നൊരു മകനുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite interview|url=http://www.mathrubhumi.com/mb4eves/online/malayalam/kerala/women/articles/infocus_interview-article-462409|script-title=ml:സിനിമ എനിക്ക് സാന്ത്വനമായി|language=ml|trans-title=The film has been a relief for me.|author=Kalaranjini|access-date=5 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140705045454/http://www.mathrubhumi.com/mb4eves/online/malayalam/kerala/women/articles/infocus_interview-article-462409|archive-date=5 July 2014|work=[[Mathrubhumi]]}}&lt;/ref&gt;

== അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ ==

{| border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%;&quot; 
|- bgcolor=&quot;#B0C4DE&quot; align=&quot;center&quot;
! വർഷം!! ചിത്രം!! വേഷം
|-
|1978
|''[[മദനോത്സവം]]''
|?
|-
|1979
|''[[ശിഖരങ്ങൾ|ശിഖരങ്ങൾ]]'' - [[Malayalam]]
|മാലാഖ (ഗാനത്തിൽ മാത്രം)
|-
|1979
|''[[ഇടവഴിയിലെ പൂച്ച മിണ്ടാപ്പൂച്ച]]''
|College lecturer?
|-
|1980
|''[[സ്വന്തം എന്ന പദം]]''
|പ്രഭ
|-
| rowspan=&quot;6&quot; | 1981
|''നിഴൽ യുദ്ധം''
|ശോഭ
|-
|''[[അമ്മക്കൊരുമ്മ]]''
|ഷെർലി
|-
|'' Aaradhanai'' - [[Tamil]]
|ലില്ലി 
|-
|'' Andru Muthal Indru Varai'' - Tamil
|ലക്ഷ്മി 
|-
|''Needhi Pizhaithathu'' ''- Tamil''
|ഉഷ
|-
|'''Vaadani Malli''' - [[Telugu]]
|അരുമ 
|-
| rowspan=12 | 1982
|''യാഗം''
|
|-
|''കോമരം''
|...
|-
|''സ്നേഹാസമ്മാനം ''
|സരസ്വതി
|-
|'' Oorum Uravum'' - Tamil
|രൂപ 
|-
|''Manjal Nila'' - Tamil
|വസന്ത 
|-
|''ഒടുക്കം തുടക്കം''
|നളിനി 
|-
|''ബലൂൺ''
|ചിന്നു
|-
|''എൻറെ മോഹങ്ങൾ പൂവണിഞ്ഞു''
|ബേബി
|-
|''ഒരു തിര പിന്നെയും തിര''
|ലത
|-
|''ഗാനം''
|രഞ്ജിനി
|-
|''ആശ''
|ആശ
|-
|''ഞാൻ ഒന്നു പറയട്ടെ''
|തങ്കമണി
|-
| rowspan=9 | 1983
| ഹിമവാഹിനി
| പൊന്നു
|-
| ഭൂകമ്പം
| സൂസി
|-
|''ആശ്രയം''
|ആമിന
|-
|''പാസ്പോർട്ട്''
|സൈനബ
|-
|''ഈറ്റില്ലം''
|കൌസല്യ
|-
|''നിഴൽ മൂടിയ നിറങ്ങൾ''
|ഡെയ്സി
|-
|''ഈ വഴി മാത്രം''
|ശാരദ
|-
|'''Simham Navvindi ''' - Telugu 
|രാധ /ലത 
|-
|&quot;Aasha&quot;- [[Kannada]]
|Prameela
|-
| rowspan=10 | 1984
| ''ലക്ഷ്മണരേഖ''
| സുനിത
|-
|''എന്റെ നന്ദിനികുട്ടി ''
|നന്ദിനികുട്ടിയുടെ അമ്മ 
|-
|''ഒരു തെറ്റിന്റെ കഥ ''
|രജനി
|-
|''നിഷേധി ''
|അനിത 
|-
|''പാവം ക്രൂരൻ ''
|ഷീല 
|-
|''രാജവെമ്പാല ''
|മാല 
|-
|''ഇടവേളയ്ക്കു ശേഷം ''
|സുനിത 
|-
|''തീരെ പ്രതീക്ഷിക്കാതെ ''
|ശ്രീദേവി 
|-
|''അട്ടഹാസം /താരുണ്യം ''
|ഉമ 
|-
|'''Marchandi Mana Chattalu''' - Telugu 
|ദമയന്തി 
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 1985
|''സുവർണക്ഷേത്രം ''
|...
|-
|'''Kalaranjini''' - Telugu 
|കലാരഞ്ജിനി 
|-
|&lt;nowiki&gt;'''&lt;/nowiki&gt;Pulipanja&lt;nowiki&gt;'''&lt;/nowiki&gt; - Telugu
|...
|-
| rowspan=4| 1986
| ''യുവജനോത്സവം ''
| ഭഗവൽ ദാസിന്റെ ഭാര്യ 
|-
| ''ഇത്രമാത്രം ''
| അനിത 
|-
| ''അമ്പിളി അമ്മാവൻ ''
|...
|-
| ''അഷടബന്ധം ''
| സാവിത്രി 
|-
| rowspan=9 | 1987
| ''ഇത്രയും കാലം''
| മോളി
|-
|''വമ്പൻ ''
|കല 
|-
|''അമ്മേ ഭഗവതി 
|സരസ്വതി 
|-
|''ജൈത്രയാത്ര ''
|നേഴ്സ് /മിനിമോളുടെ അമ്മ 
|-
|''കഥക്ക് പിന്നിൽ ''
|മാലതി 
|-
|''പൊന്നു ''
|ശാന്തമ്മ 
|-
|''Kaavalan Oru Kovalan'' - Tamil
|കുമാരി ശാരി 
|-
|''Sirai Parvai '' - Tamil
|പൊന്നൂസാമിയുടെ ഭാര്യ 
|-
|''Paadu Nilave '' - Tamil
|ലളിത 
|-
| rowspan=2 | 1989
| ക്രൈംബ്രാഞ്ച്
| അംബുജം 
|-
| ''Vaai Kozhuppu '' - Tamil
| കൽപന 
|-
| rowspan=3 | 1991
| കൗമാരസ്വപ്‌നങ്ങൾ 
| രാജശേഖരന്റെ ഭാര്യ 
|-
| രാഗം അനുരാഗം 
| ഇന്ദു 
|-
| ''Mookuthi Poomele '' - Tamil
|ഭുവന 
|-
| rowspan=3 | 1995
| ''Vishnu '' - Tamil
| നിർമല 
|-
| ''Chandralekha'' - Tamil
| ഈശ്വരി 
|-
| ''Murari Mappilai ' - Tamil
|രാജയുടെ അമ്മ 
|-
| rowspan=1| 1996
| ''Mettukudi '' - Tamil
| ശിവകാമി 
|-
| rowspan=2| 1997
| ''Periya Idathu Mappilai '' - Tamil
| ചിന്നവരുടെ ഭാര്യ 
|-
| ''Thaali Pudhusu'' - Tamil 
| കല 
|-
| rowspan=2 | 1998
| ശ്രീകൃഷ്ണപുരത്തെ നക്ഷത്രത്തിളക്കം
| ആനന്ദവല്ലി 
|-
| ''Iniyavale '' - Tamil 
| രാമനാഥന്റെ ഭാര്യ 
|-
| rowspan=2 | 2002
| നന്ദനം
| ജാനകി
|-
| കല്യാണരാമൻ
| സരസ്വതി
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 2003
| വസന്തമാളിക
| ലക്ഷ്മിയമ്മ
|-
| സ്വപ്നക്കൂട്
| സോഫി
|-
|സ്വന്തം മാളവിക
|ഗോമതി 
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | 2005
| ഇരുവട്ടം മണവാട്ടി
| ഭൂമികയുടെ അമ്മ
|-
| അന്നൊരിക്കൽ
| പൊന്നുവിൻറെ അമ്മ
|-
| കൊച്ചിരാജാവ്
| സൂര്യയുടെ അമ്മ
|-
|ഹൃദയത്തിൽ  സൂക്ഷിക്കാൻ 
|നന്ദിതയുടെ അമ്മ
|-
|ബംഗ്ലാവിൽ ഔത 
|റോസമ്മ 
|-
| rowspan=3 | 2007
| ദി സ്പീഡ് ട്രാക്കർ
| ഗൌരിയുടെ അമ്മ
|-
| സൂര്യൻ
| സരസു 
|-
| കങ്കാരു 
| സിസിലി
|-
|2008
|കേരള പോലീസ്‌
|മരിയ റോയ്
|-
| rowspan=&quot;7&quot; |2009
|ബനാറസ്
|മാലതി 
|-
|പത്താം അദ്ധ്യായം
|ലക്ഷ്മിക്കുട്ടി 
|-
|ഇവർ വിവാഹിതരായാൽ
|കാവ്യയുടെ അമ്മ 
|-
|പുതിയ മുഖം
|മണിയുടെ ഭാര്യ 
|-
|പറയാൻ മറന്നത്
|മാധവി 
|-
|മൗനം 
|...
|-
|സ്വന്തം ലേഖകൻ
|ശാന്ത 
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2010
|റിങ്ടോൺ
|തമ്പുരാട്ടി 
|-
|പുള്ളിമാൻ
|കാമാക്ഷി 
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |2011
|കളഭമഴ
|കാമാഷി 
|-
|നിന്നിഷ്ടം എന്നിഷ്ടം II
|ശ്രീകുട്ടന്റെ അമ്മ 
|-
|മൊഹബത്ത് 
|മറിയാ 
|-
|ബോംബെ മിട്ടായി 
|...
|-
|ഇത് നമ്മുടെ കഥ 
|സേതുലക്ഷ്മി 
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |2012
|കുഞ്ഞളിയൻ
|കനകാംഭരം 
|-
|സ്പാനിഷ് മസാല
|തെരേസ 
|-
|ദി കിംഗ് ആൻഡ് ദി കമ്മിഷണർ 
|ശാന്ത കൃഷ്ണൻ നായർ 
|-
|മിസ്റ്റർ മരുമകൻ 
|ഇന്റർവ്യൂ ബോർഡ്‌ അംഗം 
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |2013
|ആട്ടകഥ 
|ഉണ്ണിയുടെ അമ്മ 
|-
|ഗോഡ് ഫോർ സെയിൽ 
|പ്രിയദർശിനി 
|-
|വൈറ്റ് പേപ്പർ 
|പ്രിയദർശിനി 
|-
|ജ്വാലമുഖികൾ 
|സുധ 
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2014
|ഹൗ ഓൾഡ് ആർ യു?
|രാജീവിന്റെ അമ്മ 
|-
|കാരണവർ 
|വിജയയുടെ അമ്മ 
|-
|പറങ്കിമല 
|അപ്പുവിന്റെ അമ്മ 
|-
| rowspan=&quot;6&quot; |2015
|ചിറകൊടിഞ്ഞ കിനാവുകൾ 
|സുമതിയുടെ അമ്മ 
|-
|എന്ന് നിന്റെ മൊയ്‌ദീൻ 
|ജാനകി 
|-
|ജോ ആൻഡ് ദി ബോയ് 
|മേരി ജോൺ 
|-
|1000 - ഒരു നോട്ടു പറഞ്ഞ കഥ 
|സുമതിയുടെ അമ്മ 
|-
|ഫീമയിൽ ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ 
|ഉണ്ണിയമ്മ 
|-
| ''36 Vayadhinile '' - Tamil
| തമിഴ്സെൽവന്റെ amma
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2017
|ജോർജ്ട്ടൻസ്‌ പൂരം 
|മേഴ്‌സി 
|-
|കാമ്പോജി 
|അന്തർജനം 
|-
|2019
| മനോഹരം 
|ശ്രീജയുടെ അമ്മ 
|-
|2020
|സൂഫിയും സുജാതയും 
|കമല 
|-
|2023
| ''Yosi'' - Tamil
| അമ്മ 
|-
|2024
|ഭാരതനാട്യം 
|സരസ്വതി 
|-
|2026
|മോഹിനിയാട്ടം
|സരസ്വതി
|-
|}

== Television career ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+List of Kalaranjini television credits
! scope=&quot;col&quot; |Year
! scope=&quot;col&quot; |Title
! scope=&quot;col&quot; |Channel
! scope=&quot;col&quot; |Language
! class=&quot;unsortable&quot; scope=&quot;col&quot; |Role/Notes
|-
|
|''Kanimuthu''
|[[Jaihind TV]]
|Malayalam|| {{Won}} – Drishya TV award for Best Actress (Telefilm){{Citation needed|date=March 2023}}
|-
|
|''Thennaliraman''
|[[Amrita TV]]
|Malayalam
|
|-
|
|''Vismayam''
|[[Surya TV]]
|Malayalam
|Telefilm
|-
|1997
|''Smarakashilakal''
|
|Malayalam
|
|-
|1997
|''Doctors''
|[[Sun TV (India)|Sun TV]]
|Tamil
|as Saranya
|-
|1999
|''Chinna Chinna Aasai : Bandham''
|[[Sun TV (India)|Sun TV]]
|Tamil
|as Sasi
|-
|2003–04
|''Manasaputhri''
|[[Surya TV]]
|Malayalam
|as Giri's aunt
|-
|2004
|''Black and White Season 2''
|[[Asianet (TV channel)|Asianet]]
|Malayalam
|as Alice
|-
|2004
|''Megham''
|[[Asianet (TV channel)|Asianet]]
|Malayalam
|
|-
|2005
|''Sindoorarekha''
|[[Asianet (TV channel)|Asianet]]
|Malayalam
|
|-
|2005–06
|''Thulabharam''
|[[Surya TV]]
|Malayalam
|as Subhadraamma
|-
|2005–06
|''Vikramadithyan'' 
|[[Asianet (TV channel)|Asianet]]
|Malayalam
|as Maharani
|-
|2006
|Sathi Leelavathi
|Amrita TV
|Malayalam
|as Rani
|-
|2006
|''Lakshyam''
|[[Asianet (TV channel)|Asianet]]
|Malayalam
|
|-
|2007
|''Prayanam''
|[[Surya TV]]
|[[Malayalam]]
|as Parvathy
|-
|2007
|''Daya''
|[[Kairali TV]]
|Malayalam
|
|-
|2007
|''Makal'' Old
|[[Asianet (TV channel)|Asianet]]
|Malayalam
|
|-
|2007
|''Mandaram''
|[[Kairali TV]]
|Malayalam
|as Shameer's umma
|-
|2007
|''Velankanni Mathavu''
|[[Surya TV]]
|Malayalam
|as Rachelamma
|-
|2007–08
|''Sree Guruvayoorappan''
|[[Surya TV]]
|Malayalam
|as Marathakamma
|-
|2008
|''Ammakkayi''
|[[Surya TV]]
|Malayalam
|
|-
|2008
|''Chilluvilakku''
|[[Surya TV]]
|Malayalam
|
|-
|2008
|''Kanakuyil''
|[[Asianet (TV channel)|Asianet]]
|Malayalam
|as Geetha
|-
|2008
|''Sreekrishnaleela''
|[[Asianet (TV channel)|Asianet]]
|Malayalam
|
|-
|2009
|''Chandrettanum Shobedathiyum''
|[[Asianet (TV channel)|Asianet]]
|Malayalam
|as Shobha
|-
|2009
|''Devimahatymam''
|[[Asianet (TV channel)|Asianet]]
|Malayalam
|as Savithri
|-
|2009
|''Sreemahabhagavatham''
|[[Asianet (TV channel)|Asianet]]
|Malayalam
|
|-
|2009–10
|''Vasantham''
|[[Sun TV (India)|Sun TV]]
|Tamil
|as Thillainayagi (Mangalam's eldest daughter in law)
|-
|2009–12
|''[[Vilakku Vacha Nerathula]]''
|[[Kalaignar TV]]
|[[Tamil language|Tamil]]
|as Saradhamma{{Citation needed|date=September 2022}}
|-
|2009–12
|''Chakkara Bharani''
|[[Surya TV]]
|Malayalam
|as Indiramma
|-
|2011–14
|''[[Kumkumapoovu]]''
|[[Asianet (TV channel)|Asianet]]
|Malayalam
|as Subhadramma (Mahesh's mother)
|-
|2012–15
|''[[Sondha Bandham]]''
|[[Sun TV (India)|Sun TV]]
|Tamil
|as Prem's mother, Rajalakshmi
|-
|2013–14
|''[[Mama Maaple|Mama Mappilai]]''
|[[Sun TV (India)|Sun TV]]
|Tamil
|
|-
|2014
|''Crime Branch''
|[[Kairali TV]]
|Malayalam
|
|-
|2014–18
|''[[Kalyana Parisu (TV series)|Kalyana Parisu]]''
|[[Sun TV (India)|Sun TV]]
|Tamil
|as Gajalakshmi (Antagonist)
|-
|2015–17
|''Moonnumani''
|[[Flowers (TV channel)|Flowers TV)]]
|Malayalam
|as Sharadhamma
Dubbed into [[Tamil language|Tamil]] as Moondram Pirai&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.vinodadarshan.com/2015/09/moonumani-serial-cast-actor-actress.html|title=Moonnumani Serial Cast and Crew &amp;#124; Actor/actress of Moonnumani -Flowers TV Serial|access-date=4 February 2023|date=September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20230204122837/https://www.vinodadarshan.com/2015/09/moonumani-serial-cast-actor-actress.html|archive-date=4 February 2023|author=Vinodadarshan|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|2016
|''Manathe Kottaram''
|[[Kairali TV]]
|Malayalam
|as Kottarathil Komalavalli
|-
|2024
|''[[Kudumbashree Sharada]]''
|[[Zee Keralam]]
|Malayalam
|as Herself
&lt;ref&gt;https://www.zee5.com/tv-shows/details/kudumbashree-sharada/0-6-4z5129937/actor-saiju-kurup-reaches-kudumbashree-hotel/0-1-6z5605502&lt;/ref&gt;
|}

; Reality shows

* ''[[Lunars Comedy Express]]'' ([[Asianet Plus]]) as Special judge
* ''Comedy Stars'' (Asianet) as Judge

== Shows / Other works ==

* JB Junction (Kairali TV)
* Shoot N Show (Kairali TV)
* Star Family (Amrita TV)
* Varthakkappuram (Asianet News)
* Ennile Njan (ACV)
* Ormayil Ennum (Amrita TV)
* Zee Keralam Kudumbam Awards
* Asianet Film Awards 2016
* Flowers Awards Night
* Malayalam Super Star Nite
* Rim Showtime
* Nana
* Paschima Tharaka
* Celespot Media
* Mahilaratnam
* Vanitha
* The Hindu
* Grihalakshmi
{{reflist}}
== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* {{imdb name|id=1464127|name=Kalaranjini}}

[[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച വർഷം അറിയാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച ദിവസം ഇല്ലാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌ചലച്ചിത്രനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കന്നഡചലച്ചിത്രനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച വർഷം ഇല്ലാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>7jzzgu9k6qp232eu74i2hi3883bfuzm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4650029</id>
      <parentid>4650028</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T05:21:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4650029</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20690" sha1="9p6kfzx6u4sy9xca9w2z17x9mk8ihqj" xml:space="preserve">{{prettyurl|Kalaranjini}}{{Infobox person
| name               = Kalaranjini
| image              = File:Kalaranjini actress.jpg
| native_name        = കലാരഞ്ജിനി
| othername          = Kala
| birth_date         = {{Birth date and age|df=yes|1962|08|17}}&lt;ref&gt;http://www.filmibeat.com/&lt;/ref&gt;
| birth_place        = [[Kerala]], India
| yearsactive        = 1978–present
| spouse             = Divorced
| children           = പ്രിൻസ്
| parents            = ചവറ വി.പി. നായർ&lt;br&gt;വിജയലക്ഷ്മി
| family             = [[Kalpana (Malayalam actress)|കൽപ്പന]] (സഹോദരി)&lt;br/&gt;[[Urvashi (actress)|ഉർവ്വശി]] (സഹോദരി)&lt;br/&gt;കമൽ റോയ് (സഹോദരൻ)&lt;br/&gt;പ്രിൻസ് (സഹോദരൻ)&lt;br&gt;[[Sooranad Kunjan Pillai]] (grandfather)
| website            = 
| notableroles       = Ente Mohangal Poovaninju
}}
ഒരു  തെന്നിന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടിയാണ് '''കലാരഞ്ജിനി'''.

== ആദ്യകാലം ==
1962 ഓഗസ്റ്റിൽ നാടക താരങ്ങളായിരുന്ന ചവറ വി.പി. നായരുടെയും വിജയലക്ഷ്മിയുടെയും മകളായി ജനിച്ചു. സിനിമാതാരങ്ങളായിരുന്ന കല്പനയും ഉർവശിയും ഉൾപ്പെടെ കലാരഞ്ജിനിയ്ക്ക് നാലു സഹോദരങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. 

== അഭിനയജീവിതം ==
കലാരഞ്ജിനി തന്റെ അഭിനയജീവിതം തുടങ്ങുന്നത് 1980 കളിലാണ്. 1983 ൽ ''ഹിമവാഹിനി'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ ആദ്യമായി അഭിനയിച്ചു.&lt;ref&gt;http://www.imdb.com/name/nm1464127/&lt;/ref&gt;

== സ്വകാര്യജീവിതം ==
പ്രമുഖ മലയാള അഭിനേത്രിയായ [[ഉർവശി (അഭിനേത്രി)|ഉർവ്വശി]], [[കൽപ്പന]] എന്നിവർ കലാരഞ്ജിനിയുടെ സഹോദരിമാരാണ്. രണ്ട് സഹോദരന്മാരായ കമൽ റോയ്, പ്രിൻസ് എന്നിവരും ഏതാനും മലയാള സിനിമകളിൽ അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/photo-features/popular-siblings-from-the-malayalam-film-industry/photostory/48708581.cms?from=mdr|title=Popular siblings from the Malayalam film industry|newspaper=The Times of India|access-date=6 October 2023|archive-date=18 November 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231118095430/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/photo-features/popular-siblings-from-the-malayalam-film-industry/photostory/48708581.cms?from=mdr|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

17-ാം വയസ്സിൽ അവരുടെ സഹോദരൻ പ്രിൻസ് (ലയനം ഫെയിം നന്ദു) ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.hindu.com/fr/2009/03/20/stories/2009032050740100.htm|title=The Hindu : Friday Review Thiruvananthapuram: The Urvashi formula|archive-url=https://web.archive.org/web/20090324074316/http://www.hindu.com/fr/2009/03/20/stories/2009032050740100.htm|archive-date=24 March 2009}}&lt;/ref&gt; 2016-ൽ, ഹോട്ടൽ മുറിയിൽ അബോധാവസ്ഥയിൽ കണ്ടെത്തിയ സഹോദരി കൽപനയെ ഉടൻ തന്നെ ആശുപത്രിയിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയെങ്കിലും ഹൃദയാഘാതം മൂലം മരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/regional/malayalam-actress-kalpana-passes-away-at-51/lite/|title=Malayalam actress Kalpana passes away in Hyderabad|date=26 January 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Hyderabad/malayalam-actor-kalpana-passes-away/article8153193.ece|title=Malayalam actor Kalpana passes away|access-date=3 August 2016|last=Krishnamoorthy|first=Suresh|date=26 January 2016|website=The Hindu|archive-url=https://web.archive.org/web/20160803161821/http://www.thehindu.com/news/cities/Hyderabad/malayalam-actor-kalpana-passes-away/article8153193.ece|archive-date=3 August 2016}}&lt;/ref&gt; മറ്റൊരു സഹോദരൻ കമൽ റോയ് (കല്യാണ സൗഗന്ധികത്തിൽ അനന്തപദ്മനാഭനായി അഭിനയിച്ച നടൻ) 2026-ൽ 54-ാം വയസ്സിൽ ഹൃദയസ്തംഭനം മൂലം അന്തരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=2026-01-22|title=Actor Kamal Roy passes away at 54; Brother of Urvashi, Kalpana, and Kalaranjini|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/actor-kamal-roy-passes-away-at-54-brother-of-urvashi-kalpana-and-kalaranjini/articleshow/127080220.cms|access-date=2026-06-10|work=The Times of India|issn=0971-8257}}&lt;/ref&gt;

ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി കൂടാതെ കലാരഞ്ജിനി ഒരു നർത്തകി കൂടിയാണ്. പല പൊതു വേദികളിലും നൃത്തം അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. വിവാഹമോചിതയായ കലാരഞ്ജിനിയ്ക്ക്അ പ്രിൻസ് എന്നൊരു മകനുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite interview|url=http://www.mathrubhumi.com/mb4eves/online/malayalam/kerala/women/articles/infocus_interview-article-462409|script-title=ml:സിനിമ എനിക്ക് സാന്ത്വനമായി|language=ml|trans-title=The film has been a relief for me.|author=Kalaranjini|access-date=5 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140705045454/http://www.mathrubhumi.com/mb4eves/online/malayalam/kerala/women/articles/infocus_interview-article-462409|archive-date=5 July 2014|work=[[Mathrubhumi]]}}&lt;/ref&gt;

== അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ ==

{| border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%;&quot; 
|- bgcolor=&quot;#B0C4DE&quot; align=&quot;center&quot;
! വർഷം!! ചിത്രം!! വേഷം
|-
|1978
|''[[മദനോത്സവം]]''
|?
|-
|1979
|''[[ശിഖരങ്ങൾ|ശിഖരങ്ങൾ]]'' - [[Malayalam]]
|മാലാഖ (ഗാനത്തിൽ മാത്രം)
|-
|1979
|''[[ഇടവഴിയിലെ പൂച്ച മിണ്ടാപ്പൂച്ച]]''
|College lecturer?
|-
|1980
|''[[സ്വന്തം എന്ന പദം]]''
|പ്രഭ
|-
| rowspan=&quot;6&quot; | 1981
|''നിഴൽ യുദ്ധം''
|ശോഭ
|-
|''[[അമ്മക്കൊരുമ്മ]]''
|ഷെർലി
|-
|'' Aaradhanai'' - [[Tamil]]
|ലില്ലി 
|-
|'' Andru Muthal Indru Varai'' - Tamil
|ലക്ഷ്മി 
|-
|''Needhi Pizhaithathu'' ''- Tamil''
|ഉഷ
|-
|'''Vaadani Malli''' - [[Telugu]]
|അരുമ 
|-
| rowspan=12 | 1982
|''യാഗം''
|
|-
|''കോമരം''
|...
|-
|''സ്നേഹാസമ്മാനം ''
|സരസ്വതി
|-
|'' Oorum Uravum'' - Tamil
|രൂപ 
|-
|''Manjal Nila'' - Tamil
|വസന്ത 
|-
|''ഒടുക്കം തുടക്കം''
|നളിനി 
|-
|''ബലൂൺ''
|ചിന്നു
|-
|''എൻറെ മോഹങ്ങൾ പൂവണിഞ്ഞു''
|ബേബി
|-
|''ഒരു തിര പിന്നെയും തിര''
|ലത
|-
|''ഗാനം''
|രഞ്ജിനി
|-
|''ആശ''
|ആശ
|-
|''ഞാൻ ഒന്നു പറയട്ടെ''
|തങ്കമണി
|-
| rowspan=9 | 1983
| ഹിമവാഹിനി
| പൊന്നു
|-
| ഭൂകമ്പം
| സൂസി
|-
|''ആശ്രയം''
|ആമിന
|-
|''പാസ്പോർട്ട്''
|സൈനബ
|-
|''ഈറ്റില്ലം''
|കൌസല്യ
|-
|''നിഴൽ മൂടിയ നിറങ്ങൾ''
|ഡെയ്സി
|-
|''ഈ വഴി മാത്രം''
|ശാരദ
|-
|'''Simham Navvindi ''' - Telugu 
|രാധ /ലത 
|-
|&quot;Aasha&quot;- [[Kannada]]
|Prameela
|-
| rowspan=10 | 1984
| ''ലക്ഷ്മണരേഖ''
| സുനിത
|-
|''എന്റെ നന്ദിനികുട്ടി ''
|നന്ദിനികുട്ടിയുടെ അമ്മ 
|-
|''ഒരു തെറ്റിന്റെ കഥ ''
|രജനി
|-
|''നിഷേധി ''
|അനിത 
|-
|''പാവം ക്രൂരൻ ''
|ഷീല 
|-
|''രാജവെമ്പാല ''
|മാല 
|-
|''ഇടവേളയ്ക്കു ശേഷം ''
|സുനിത 
|-
|''തീരെ പ്രതീക്ഷിക്കാതെ ''
|ശ്രീദേവി 
|-
|''അട്ടഹാസം /താരുണ്യം ''
|ഉമ 
|-
|'''Marchandi Mana Chattalu''' - Telugu 
|ദമയന്തി 
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 1985
|''സുവർണക്ഷേത്രം ''
|...
|-
|'''Kalaranjini''' - Telugu 
|കലാരഞ്ജിനി 
|-
|&lt;nowiki&gt;'''&lt;/nowiki&gt;Pulipanja&lt;nowiki&gt;'''&lt;/nowiki&gt; - Telugu
|...
|-
| rowspan=4| 1986
| ''യുവജനോത്സവം ''
| ഭഗവൽ ദാസിന്റെ ഭാര്യ 
|-
| ''ഇത്രമാത്രം ''
| അനിത 
|-
| ''അമ്പിളി അമ്മാവൻ ''
|...
|-
| ''അഷടബന്ധം ''
| സാവിത്രി 
|-
| rowspan=9 | 1987
| ''ഇത്രയും കാലം''
| മോളി
|-
|''വമ്പൻ ''
|കല 
|-
|''അമ്മേ ഭഗവതി 
|സരസ്വതി 
|-
|''ജൈത്രയാത്ര ''
|നേഴ്സ് /മിനിമോളുടെ അമ്മ 
|-
|''കഥക്ക് പിന്നിൽ ''
|മാലതി 
|-
|''പൊന്നു ''
|ശാന്തമ്മ 
|-
|''Kaavalan Oru Kovalan'' - Tamil
|കുമാരി ശാരി 
|-
|''Sirai Parvai '' - Tamil
|പൊന്നൂസാമിയുടെ ഭാര്യ 
|-
|''Paadu Nilave '' - Tamil
|ലളിത 
|-
| rowspan=2 | 1989
| ക്രൈംബ്രാഞ്ച്
| അംബുജം 
|-
| ''Vaai Kozhuppu '' - Tamil
| കൽപന 
|-
| rowspan=3 | 1991
| കൗമാരസ്വപ്‌നങ്ങൾ 
| രാജശേഖരന്റെ ഭാര്യ 
|-
| രാഗം അനുരാഗം 
| ഇന്ദു 
|-
| ''Mookuthi Poomele '' - Tamil
|ഭുവന 
|-
| rowspan=3 | 1995
| ''Vishnu '' - Tamil
| നിർമല 
|-
| ''Chandralekha'' - Tamil
| ഈശ്വരി 
|-
| ''Murari Mappilai ' - Tamil
|രാജയുടെ അമ്മ 
|-
| rowspan=1| 1996
| ''Mettukudi '' - Tamil
| ശിവകാമി 
|-
| rowspan=2| 1997
| ''Periya Idathu Mappilai '' - Tamil
| ചിന്നവരുടെ ഭാര്യ 
|-
| ''Thaali Pudhusu'' - Tamil 
| കല 
|-
| rowspan=2 | 1998
| ശ്രീകൃഷ്ണപുരത്തെ നക്ഷത്രത്തിളക്കം
| ആനന്ദവല്ലി 
|-
| ''Iniyavale '' - Tamil 
| രാമനാഥന്റെ ഭാര്യ 
|-
| rowspan=2 | 2002
| നന്ദനം
| ജാനകി
|-
| കല്യാണരാമൻ
| സരസ്വതി
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 2003
| വസന്തമാളിക
| ലക്ഷ്മിയമ്മ
|-
| സ്വപ്നക്കൂട്
| സോഫി
|-
|സ്വന്തം മാളവിക
|ഗോമതി 
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | 2005
| ഇരുവട്ടം മണവാട്ടി
| ഭൂമികയുടെ അമ്മ
|-
| അന്നൊരിക്കൽ
| പൊന്നുവിൻറെ അമ്മ
|-
| കൊച്ചിരാജാവ്
| സൂര്യയുടെ അമ്മ
|-
|ഹൃദയത്തിൽ  സൂക്ഷിക്കാൻ 
|നന്ദിതയുടെ അമ്മ
|-
|ബംഗ്ലാവിൽ ഔത 
|റോസമ്മ 
|-
| rowspan=3 | 2007
| ദി സ്പീഡ് ട്രാക്കർ
| ഗൌരിയുടെ അമ്മ
|-
| സൂര്യൻ
| സരസു 
|-
| കങ്കാരു 
| സിസിലി
|-
|2008
|കേരള പോലീസ്‌
|മരിയ റോയ്
|-
| rowspan=&quot;7&quot; |2009
|ബനാറസ്
|മാലതി 
|-
|പത്താം അദ്ധ്യായം
|ലക്ഷ്മിക്കുട്ടി 
|-
|ഇവർ വിവാഹിതരായാൽ
|കാവ്യയുടെ അമ്മ 
|-
|പുതിയ മുഖം
|മണിയുടെ ഭാര്യ 
|-
|പറയാൻ മറന്നത്
|മാധവി 
|-
|മൗനം 
|...
|-
|സ്വന്തം ലേഖകൻ
|ശാന്ത 
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2010
|റിങ്ടോൺ
|തമ്പുരാട്ടി 
|-
|പുള്ളിമാൻ
|കാമാക്ഷി 
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |2011
|കളഭമഴ
|കാമാഷി 
|-
|നിന്നിഷ്ടം എന്നിഷ്ടം II
|ശ്രീകുട്ടന്റെ അമ്മ 
|-
|മൊഹബത്ത് 
|മറിയാ 
|-
|ബോംബെ മിട്ടായി 
|...
|-
|ഇത് നമ്മുടെ കഥ 
|സേതുലക്ഷ്മി 
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |2012
|കുഞ്ഞളിയൻ
|കനകാംഭരം 
|-
|സ്പാനിഷ് മസാല
|തെരേസ 
|-
|ദി കിംഗ് ആൻഡ് ദി കമ്മിഷണർ 
|ശാന്ത കൃഷ്ണൻ നായർ 
|-
|മിസ്റ്റർ മരുമകൻ 
|ഇന്റർവ്യൂ ബോർഡ്‌ അംഗം 
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |2013
|ആട്ടകഥ 
|ഉണ്ണിയുടെ അമ്മ 
|-
|ഗോഡ് ഫോർ സെയിൽ 
|പ്രിയദർശിനി 
|-
|വൈറ്റ് പേപ്പർ 
|പ്രിയദർശിനി 
|-
|ജ്വാലമുഖികൾ 
|സുധ 
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2014
|ഹൗ ഓൾഡ് ആർ യു?
|രാജീവിന്റെ അമ്മ 
|-
|കാരണവർ 
|വിജയയുടെ അമ്മ 
|-
|പറങ്കിമല 
|അപ്പുവിന്റെ അമ്മ 
|-
| rowspan=&quot;6&quot; |2015
|ചിറകൊടിഞ്ഞ കിനാവുകൾ 
|സുമതിയുടെ അമ്മ 
|-
|എന്ന് നിന്റെ മൊയ്‌ദീൻ 
|ജാനകി 
|-
|ജോ ആൻഡ് ദി ബോയ് 
|മേരി ജോൺ 
|-
|1000 - ഒരു നോട്ടു പറഞ്ഞ കഥ 
|സുമതിയുടെ അമ്മ 
|-
|ഫീമയിൽ ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ 
|ഉണ്ണിയമ്മ 
|-
| ''36 Vayadhinile '' - Tamil
| തമിഴ്സെൽവന്റെ amma
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2017
|ജോർജ്ട്ടൻസ്‌ പൂരം 
|മേഴ്‌സി 
|-
|കാമ്പോജി 
|അന്തർജനം 
|-
|2019
| മനോഹരം 
|ശ്രീജയുടെ അമ്മ 
|-
|2020
|സൂഫിയും സുജാതയും 
|കമല 
|-
|2023
| ''Yosi'' - Tamil
| അമ്മ 
|-
|2024
|ഭാരതനാട്യം 
|സരസ്വതി 
|-
|2026
|മോഹിനിയാട്ടം
|സരസ്വതി
|-
|}

== Television career ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+List of Kalaranjini television credits
! scope=&quot;col&quot; |Year
! scope=&quot;col&quot; |Title
! scope=&quot;col&quot; |Channel
! scope=&quot;col&quot; |Language
! class=&quot;unsortable&quot; scope=&quot;col&quot; |Role/Notes
|-
|
|''Kanimuthu''
|[[Jaihind TV]]
|Malayalam|| {{Won}} – Drishya TV award for Best Actress (Telefilm){{Citation needed|date=March 2023}}
|-
|
|''Thennaliraman''
|[[Amrita TV]]
|Malayalam
|
|-
|
|''Vismayam''
|[[Surya TV]]
|Malayalam
|Telefilm
|-
|1997
|''Smarakashilakal''
|
|Malayalam
|
|-
|1997
|''Doctors''
|[[Sun TV (India)|Sun TV]]
|Tamil
|as Saranya
|-
|1999
|''Chinna Chinna Aasai : Bandham''
|[[Sun TV (India)|Sun TV]]
|Tamil
|as Sasi
|-
|2003–04
|''Manasaputhri''
|[[Surya TV]]
|Malayalam
|as Giri's aunt
|-
|2004
|''Black and White Season 2''
|[[Asianet (TV channel)|Asianet]]
|Malayalam
|as Alice
|-
|2004
|''Megham''
|[[Asianet (TV channel)|Asianet]]
|Malayalam
|
|-
|2005
|''Sindoorarekha''
|[[Asianet (TV channel)|Asianet]]
|Malayalam
|
|-
|2005–06
|''Thulabharam''
|[[Surya TV]]
|Malayalam
|as Subhadraamma
|-
|2005–06
|''Vikramadithyan'' 
|[[Asianet (TV channel)|Asianet]]
|Malayalam
|as Maharani
|-
|2006
|Sathi Leelavathi
|Amrita TV
|Malayalam
|as Rani
|-
|2006
|''Lakshyam''
|[[Asianet (TV channel)|Asianet]]
|Malayalam
|
|-
|2007
|''Prayanam''
|[[Surya TV]]
|[[Malayalam]]
|as Parvathy
|-
|2007
|''Daya''
|[[Kairali TV]]
|Malayalam
|
|-
|2007
|''Makal'' Old
|[[Asianet (TV channel)|Asianet]]
|Malayalam
|
|-
|2007
|''Mandaram''
|[[Kairali TV]]
|Malayalam
|as Shameer's umma
|-
|2007
|''Velankanni Mathavu''
|[[Surya TV]]
|Malayalam
|as Rachelamma
|-
|2007–08
|''Sree Guruvayoorappan''
|[[Surya TV]]
|Malayalam
|as Marathakamma
|-
|2008
|''Ammakkayi''
|[[Surya TV]]
|Malayalam
|
|-
|2008
|''Chilluvilakku''
|[[Surya TV]]
|Malayalam
|
|-
|2008
|''Kanakuyil''
|[[Asianet (TV channel)|Asianet]]
|Malayalam
|as Geetha
|-
|2008
|''Sreekrishnaleela''
|[[Asianet (TV channel)|Asianet]]
|Malayalam
|
|-
|2009
|''Chandrettanum Shobedathiyum''
|[[Asianet (TV channel)|Asianet]]
|Malayalam
|as Shobha
|-
|2009
|''Devimahatymam''
|[[Asianet (TV channel)|Asianet]]
|Malayalam
|as Savithri
|-
|2009
|''Sreemahabhagavatham''
|[[Asianet (TV channel)|Asianet]]
|Malayalam
|
|-
|2009–10
|''Vasantham''
|[[Sun TV (India)|Sun TV]]
|Tamil
|as Thillainayagi (Mangalam's eldest daughter in law)
|-
|2009–12
|''[[Vilakku Vacha Nerathula]]''
|[[Kalaignar TV]]
|[[Tamil language|Tamil]]
|as Saradhamma{{Citation needed|date=September 2022}}
|-
|2009–12
|''Chakkara Bharani''
|[[Surya TV]]
|Malayalam
|as Indiramma
|-
|2011–14
|''[[Kumkumapoovu]]''
|[[Asianet (TV channel)|Asianet]]
|Malayalam
|as Subhadramma (Mahesh's mother)
|-
|2012–15
|''[[Sondha Bandham]]''
|[[Sun TV (India)|Sun TV]]
|Tamil
|as Prem's mother, Rajalakshmi
|-
|2013–14
|''[[Mama Maaple|Mama Mappilai]]''
|[[Sun TV (India)|Sun TV]]
|Tamil
|
|-
|2014
|''Crime Branch''
|[[Kairali TV]]
|Malayalam
|
|-
|2014–18
|''[[Kalyana Parisu (TV series)|Kalyana Parisu]]''
|[[Sun TV (India)|Sun TV]]
|Tamil
|as Gajalakshmi (Antagonist)
|-
|2015–17
|''Moonnumani''
|[[Flowers (TV channel)|Flowers TV)]]
|Malayalam
|as Sharadhamma
Dubbed into [[Tamil language|Tamil]] as Moondram Pirai&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.vinodadarshan.com/2015/09/moonumani-serial-cast-actor-actress.html|title=Moonnumani Serial Cast and Crew &amp;#124; Actor/actress of Moonnumani -Flowers TV Serial|access-date=4 February 2023|date=September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20230204122837/https://www.vinodadarshan.com/2015/09/moonumani-serial-cast-actor-actress.html|archive-date=4 February 2023|author=Vinodadarshan|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|2016
|''Manathe Kottaram''
|[[Kairali TV]]
|Malayalam
|as Kottarathil Komalavalli
|-
|2024
|''[[Kudumbashree Sharada]]''
|[[Zee Keralam]]
|Malayalam
|as Herself
&lt;ref&gt;https://www.zee5.com/tv-shows/details/kudumbashree-sharada/0-6-4z5129937/actor-saiju-kurup-reaches-kudumbashree-hotel/0-1-6z5605502&lt;/ref&gt;
|}

; Reality shows

* ''[[Lunars Comedy Express]]'' ([[Asianet Plus]]) as Special judge
* ''Comedy Stars'' (Asianet) as Judge

== Shows / Other works ==

* JB Junction (Kairali TV)
* Shoot N Show (Kairali TV)
* Star Family (Amrita TV)
* Varthakkappuram (Asianet News)
* Ennile Njan (ACV)
* Ormayil Ennum (Amrita TV)
* Zee Keralam Kudumbam Awards
* Asianet Film Awards 2016
* Flowers Awards Night
* Malayalam Super Star Nite
* Rim Showtime
* Nana
* Paschima Tharaka
* Celespot Media
* Mahilaratnam
* Vanitha
* The Hindu
* Grihalakshmi
{{reflist}}
== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* {{imdb name|id=1464127|name=Kalaranjini}}

[[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച വർഷം അറിയാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച ദിവസം ഇല്ലാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌ചലച്ചിത്രനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കന്നഡചലച്ചിത്രനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച വർഷം ഇല്ലാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>9p6kfzx6u4sy9xca9w2z17x9mk8ihqj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4650030</id>
      <parentid>4650029</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T05:24:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4650030</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21103" sha1="4gz4iya0g4ixyptfhuqe56slkp6t9xp" xml:space="preserve">{{prettyurl|Kalaranjini}}{{Infobox person
| name               = Kalaranjini
| image              = File:Kalaranjini actress.jpg
| native_name        = കലാരഞ്ജിനി
| othername          = Kala
| birth_date         = {{Birth date and age|df=yes|1962|08|17}}&lt;ref&gt;http://www.filmibeat.com/&lt;/ref&gt;
| birth_place        = [[Kerala]], India
| yearsactive        = 1978–present
| spouse             = Divorced
| children           = പ്രിൻസ്
| parents            = ചവറ വി.പി. നായർ&lt;br&gt;വിജയലക്ഷ്മി
| family             = [[Kalpana (Malayalam actress)|കൽപ്പന]] (സഹോദരി)&lt;br/&gt;[[Urvashi (actress)|ഉർവ്വശി]] (സഹോദരി)&lt;br/&gt;കമൽ റോയ് (സഹോദരൻ)&lt;br/&gt;പ്രിൻസ് (സഹോദരൻ)&lt;br&gt;[[Sooranad Kunjan Pillai]] (grandfather)
| website            = 
| notableroles       = Ente Mohangal Poovaninju
}}
ഒരു  തെന്നിന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടിയാണ് '''കലാരഞ്ജിനി'''.

== ആദ്യകാലം ==
1962 ഓഗസ്റ്റിൽ നാടക താരങ്ങളായിരുന്ന ചവറ വി.പി. നായരുടെയും വിജയലക്ഷ്മിയുടെയും മകളായി ജനിച്ചു. സിനിമാതാരങ്ങളായിരുന്ന കല്പനയും ഉർവശിയും ഉൾപ്പെടെ കലാരഞ്ജിനിയ്ക്ക് നാലു സഹോദരങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. 

== അഭിനയജീവിതം ==
1979-ൽ ശിഖരങ്ങൾ എന്ന ചിത്രത്തിലെ ഒരു ഗാനരംഗത്തിലൂടെയാണ് കലാരഞ്ജിനി ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടത്. എൺപതുകളുടെ തുടക്കത്തിൽ കുറച്ചു സിനിമകളിൽ നായികയായി അഭിനയിച്ചു. തുടർന്ന് ഉപനായികയായും കാരക്ടർ റോളുകളിലും അഭിനയിച്ചു.  1983 ൽ ''ഹിമവാഹിനി'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ ആദ്യമായി അഭിനയിച്ചു.&lt;ref&gt;http://www.imdb.com/name/nm1464127/&lt;/ref&gt;

== സ്വകാര്യജീവിതം ==
പ്രമുഖ മലയാള അഭിനേത്രിയായ [[ഉർവശി (അഭിനേത്രി)|ഉർവ്വശി]], [[കൽപ്പന]] എന്നിവർ കലാരഞ്ജിനിയുടെ സഹോദരിമാരാണ്. രണ്ട് സഹോദരന്മാരായ കമൽ റോയ്, പ്രിൻസ് എന്നിവരും ഏതാനും മലയാള സിനിമകളിൽ അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/photo-features/popular-siblings-from-the-malayalam-film-industry/photostory/48708581.cms?from=mdr|title=Popular siblings from the Malayalam film industry|newspaper=The Times of India|access-date=6 October 2023|archive-date=18 November 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231118095430/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/photo-features/popular-siblings-from-the-malayalam-film-industry/photostory/48708581.cms?from=mdr|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

17-ാം വയസ്സിൽ അവരുടെ സഹോദരൻ പ്രിൻസ് (ലയനം ഫെയിം നന്ദു) ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.hindu.com/fr/2009/03/20/stories/2009032050740100.htm|title=The Hindu : Friday Review Thiruvananthapuram: The Urvashi formula|archive-url=https://web.archive.org/web/20090324074316/http://www.hindu.com/fr/2009/03/20/stories/2009032050740100.htm|archive-date=24 March 2009}}&lt;/ref&gt; 2016-ൽ, ഹോട്ടൽ മുറിയിൽ അബോധാവസ്ഥയിൽ കണ്ടെത്തിയ സഹോദരി കൽപനയെ ഉടൻ തന്നെ ആശുപത്രിയിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയെങ്കിലും ഹൃദയാഘാതം മൂലം മരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/regional/malayalam-actress-kalpana-passes-away-at-51/lite/|title=Malayalam actress Kalpana passes away in Hyderabad|date=26 January 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Hyderabad/malayalam-actor-kalpana-passes-away/article8153193.ece|title=Malayalam actor Kalpana passes away|access-date=3 August 2016|last=Krishnamoorthy|first=Suresh|date=26 January 2016|website=The Hindu|archive-url=https://web.archive.org/web/20160803161821/http://www.thehindu.com/news/cities/Hyderabad/malayalam-actor-kalpana-passes-away/article8153193.ece|archive-date=3 August 2016}}&lt;/ref&gt; മറ്റൊരു സഹോദരൻ കമൽ റോയ് (കല്യാണ സൗഗന്ധികത്തിൽ അനന്തപദ്മനാഭനായി അഭിനയിച്ച നടൻ) 2026-ൽ 54-ാം വയസ്സിൽ ഹൃദയസ്തംഭനം മൂലം അന്തരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=2026-01-22|title=Actor Kamal Roy passes away at 54; Brother of Urvashi, Kalpana, and Kalaranjini|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/actor-kamal-roy-passes-away-at-54-brother-of-urvashi-kalpana-and-kalaranjini/articleshow/127080220.cms|access-date=2026-06-10|work=The Times of India|issn=0971-8257}}&lt;/ref&gt;

ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി കൂടാതെ കലാരഞ്ജിനി ഒരു നർത്തകി കൂടിയാണ്. പല പൊതു വേദികളിലും നൃത്തം അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. വിവാഹമോചിതയായ കലാരഞ്ജിനിയ്ക്ക്അ പ്രിൻസ് എന്നൊരു മകനുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite interview|url=http://www.mathrubhumi.com/mb4eves/online/malayalam/kerala/women/articles/infocus_interview-article-462409|script-title=ml:സിനിമ എനിക്ക് സാന്ത്വനമായി|language=ml|trans-title=The film has been a relief for me.|author=Kalaranjini|access-date=5 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140705045454/http://www.mathrubhumi.com/mb4eves/online/malayalam/kerala/women/articles/infocus_interview-article-462409|archive-date=5 July 2014|work=[[Mathrubhumi]]}}&lt;/ref&gt;

== അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ ==

{| border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%;&quot; 
|- bgcolor=&quot;#B0C4DE&quot; align=&quot;center&quot;
! വർഷം!! ചിത്രം!! വേഷം
|-
|1978
|''[[മദനോത്സവം]]''
|?
|-
|1979
|''[[ശിഖരങ്ങൾ|ശിഖരങ്ങൾ]]'' - [[Malayalam]]
|മാലാഖ (ഗാനത്തിൽ മാത്രം)
|-
|1979
|''[[ഇടവഴിയിലെ പൂച്ച മിണ്ടാപ്പൂച്ച]]''
|College lecturer?
|-
|1980
|''[[സ്വന്തം എന്ന പദം]]''
|പ്രഭ
|-
| rowspan=&quot;6&quot; | 1981
|''നിഴൽ യുദ്ധം''
|ശോഭ
|-
|''[[അമ്മക്കൊരുമ്മ]]''
|ഷെർലി
|-
|'' Aaradhanai'' - [[Tamil]]
|ലില്ലി 
|-
|'' Andru Muthal Indru Varai'' - Tamil
|ലക്ഷ്മി 
|-
|''Needhi Pizhaithathu'' ''- Tamil''
|ഉഷ
|-
|'''Vaadani Malli''' - [[Telugu]]
|അരുമ 
|-
| rowspan=12 | 1982
|''യാഗം''
|
|-
|''കോമരം''
|...
|-
|''സ്നേഹാസമ്മാനം ''
|സരസ്വതി
|-
|'' Oorum Uravum'' - Tamil
|രൂപ 
|-
|''Manjal Nila'' - Tamil
|വസന്ത 
|-
|''ഒടുക്കം തുടക്കം''
|നളിനി 
|-
|''ബലൂൺ''
|ചിന്നു
|-
|''എൻറെ മോഹങ്ങൾ പൂവണിഞ്ഞു''
|ബേബി
|-
|''ഒരു തിര പിന്നെയും തിര''
|ലത
|-
|''ഗാനം''
|രഞ്ജിനി
|-
|''ആശ''
|ആശ
|-
|''ഞാൻ ഒന്നു പറയട്ടെ''
|തങ്കമണി
|-
| rowspan=9 | 1983
| ഹിമവാഹിനി
| പൊന്നു
|-
| ഭൂകമ്പം
| സൂസി
|-
|''ആശ്രയം''
|ആമിന
|-
|''പാസ്പോർട്ട്''
|സൈനബ
|-
|''ഈറ്റില്ലം''
|കൌസല്യ
|-
|''നിഴൽ മൂടിയ നിറങ്ങൾ''
|ഡെയ്സി
|-
|''ഈ വഴി മാത്രം''
|ശാരദ
|-
|'''Simham Navvindi ''' - Telugu 
|രാധ /ലത 
|-
|&quot;Aasha&quot;- [[Kannada]]
|Prameela
|-
| rowspan=10 | 1984
| ''ലക്ഷ്മണരേഖ''
| സുനിത
|-
|''എന്റെ നന്ദിനികുട്ടി ''
|നന്ദിനികുട്ടിയുടെ അമ്മ 
|-
|''ഒരു തെറ്റിന്റെ കഥ ''
|രജനി
|-
|''നിഷേധി ''
|അനിത 
|-
|''പാവം ക്രൂരൻ ''
|ഷീല 
|-
|''രാജവെമ്പാല ''
|മാല 
|-
|''ഇടവേളയ്ക്കു ശേഷം ''
|സുനിത 
|-
|''തീരെ പ്രതീക്ഷിക്കാതെ ''
|ശ്രീദേവി 
|-
|''അട്ടഹാസം /താരുണ്യം ''
|ഉമ 
|-
|'''Marchandi Mana Chattalu''' - Telugu 
|ദമയന്തി 
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 1985
|''സുവർണക്ഷേത്രം ''
|...
|-
|'''Kalaranjini''' - Telugu 
|കലാരഞ്ജിനി 
|-
|&lt;nowiki&gt;'''&lt;/nowiki&gt;Pulipanja&lt;nowiki&gt;'''&lt;/nowiki&gt; - Telugu
|...
|-
| rowspan=4| 1986
| ''യുവജനോത്സവം ''
| ഭഗവൽ ദാസിന്റെ ഭാര്യ 
|-
| ''ഇത്രമാത്രം ''
| അനിത 
|-
| ''അമ്പിളി അമ്മാവൻ ''
|...
|-
| ''അഷടബന്ധം ''
| സാവിത്രി 
|-
| rowspan=9 | 1987
| ''ഇത്രയും കാലം''
| മോളി
|-
|''വമ്പൻ ''
|കല 
|-
|''അമ്മേ ഭഗവതി 
|സരസ്വതി 
|-
|''ജൈത്രയാത്ര ''
|നേഴ്സ് /മിനിമോളുടെ അമ്മ 
|-
|''കഥക്ക് പിന്നിൽ ''
|മാലതി 
|-
|''പൊന്നു ''
|ശാന്തമ്മ 
|-
|''Kaavalan Oru Kovalan'' - Tamil
|കുമാരി ശാരി 
|-
|''Sirai Parvai '' - Tamil
|പൊന്നൂസാമിയുടെ ഭാര്യ 
|-
|''Paadu Nilave '' - Tamil
|ലളിത 
|-
| rowspan=2 | 1989
| ക്രൈംബ്രാഞ്ച്
| അംബുജം 
|-
| ''Vaai Kozhuppu '' - Tamil
| കൽപന 
|-
| rowspan=3 | 1991
| കൗമാരസ്വപ്‌നങ്ങൾ 
| രാജശേഖരന്റെ ഭാര്യ 
|-
| രാഗം അനുരാഗം 
| ഇന്ദു 
|-
| ''Mookuthi Poomele '' - Tamil
|ഭുവന 
|-
| rowspan=3 | 1995
| ''Vishnu '' - Tamil
| നിർമല 
|-
| ''Chandralekha'' - Tamil
| ഈശ്വരി 
|-
| ''Murari Mappilai ' - Tamil
|രാജയുടെ അമ്മ 
|-
| rowspan=1| 1996
| ''Mettukudi '' - Tamil
| ശിവകാമി 
|-
| rowspan=2| 1997
| ''Periya Idathu Mappilai '' - Tamil
| ചിന്നവരുടെ ഭാര്യ 
|-
| ''Thaali Pudhusu'' - Tamil 
| കല 
|-
| rowspan=2 | 1998
| ശ്രീകൃഷ്ണപുരത്തെ നക്ഷത്രത്തിളക്കം
| ആനന്ദവല്ലി 
|-
| ''Iniyavale '' - Tamil 
| രാമനാഥന്റെ ഭാര്യ 
|-
| rowspan=2 | 2002
| നന്ദനം
| ജാനകി
|-
| കല്യാണരാമൻ
| സരസ്വതി
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 2003
| വസന്തമാളിക
| ലക്ഷ്മിയമ്മ
|-
| സ്വപ്നക്കൂട്
| സോഫി
|-
|സ്വന്തം മാളവിക
|ഗോമതി 
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | 2005
| ഇരുവട്ടം മണവാട്ടി
| ഭൂമികയുടെ അമ്മ
|-
| അന്നൊരിക്കൽ
| പൊന്നുവിൻറെ അമ്മ
|-
| കൊച്ചിരാജാവ്
| സൂര്യയുടെ അമ്മ
|-
|ഹൃദയത്തിൽ  സൂക്ഷിക്കാൻ 
|നന്ദിതയുടെ അമ്മ
|-
|ബംഗ്ലാവിൽ ഔത 
|റോസമ്മ 
|-
| rowspan=3 | 2007
| ദി സ്പീഡ് ട്രാക്കർ
| ഗൌരിയുടെ അമ്മ
|-
| സൂര്യൻ
| സരസു 
|-
| കങ്കാരു 
| സിസിലി
|-
|2008
|കേരള പോലീസ്‌
|മരിയ റോയ്
|-
| rowspan=&quot;7&quot; |2009
|ബനാറസ്
|മാലതി 
|-
|പത്താം അദ്ധ്യായം
|ലക്ഷ്മിക്കുട്ടി 
|-
|ഇവർ വിവാഹിതരായാൽ
|കാവ്യയുടെ അമ്മ 
|-
|പുതിയ മുഖം
|മണിയുടെ ഭാര്യ 
|-
|പറയാൻ മറന്നത്
|മാധവി 
|-
|മൗനം 
|...
|-
|സ്വന്തം ലേഖകൻ
|ശാന്ത 
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2010
|റിങ്ടോൺ
|തമ്പുരാട്ടി 
|-
|പുള്ളിമാൻ
|കാമാക്ഷി 
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |2011
|കളഭമഴ
|കാമാഷി 
|-
|നിന്നിഷ്ടം എന്നിഷ്ടം II
|ശ്രീകുട്ടന്റെ അമ്മ 
|-
|മൊഹബത്ത് 
|മറിയാ 
|-
|ബോംബെ മിട്ടായി 
|...
|-
|ഇത് നമ്മുടെ കഥ 
|സേതുലക്ഷ്മി 
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |2012
|കുഞ്ഞളിയൻ
|കനകാംഭരം 
|-
|സ്പാനിഷ് മസാല
|തെരേസ 
|-
|ദി കിംഗ് ആൻഡ് ദി കമ്മിഷണർ 
|ശാന്ത കൃഷ്ണൻ നായർ 
|-
|മിസ്റ്റർ മരുമകൻ 
|ഇന്റർവ്യൂ ബോർഡ്‌ അംഗം 
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |2013
|ആട്ടകഥ 
|ഉണ്ണിയുടെ അമ്മ 
|-
|ഗോഡ് ഫോർ സെയിൽ 
|പ്രിയദർശിനി 
|-
|വൈറ്റ് പേപ്പർ 
|പ്രിയദർശിനി 
|-
|ജ്വാലമുഖികൾ 
|സുധ 
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2014
|ഹൗ ഓൾഡ് ആർ യു?
|രാജീവിന്റെ അമ്മ 
|-
|കാരണവർ 
|വിജയയുടെ അമ്മ 
|-
|പറങ്കിമല 
|അപ്പുവിന്റെ അമ്മ 
|-
| rowspan=&quot;6&quot; |2015
|ചിറകൊടിഞ്ഞ കിനാവുകൾ 
|സുമതിയുടെ അമ്മ 
|-
|എന്ന് നിന്റെ മൊയ്‌ദീൻ 
|ജാനകി 
|-
|ജോ ആൻഡ് ദി ബോയ് 
|മേരി ജോൺ 
|-
|1000 - ഒരു നോട്ടു പറഞ്ഞ കഥ 
|സുമതിയുടെ അമ്മ 
|-
|ഫീമയിൽ ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ 
|ഉണ്ണിയമ്മ 
|-
| ''36 Vayadhinile '' - Tamil
| തമിഴ്സെൽവന്റെ amma
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2017
|ജോർജ്ട്ടൻസ്‌ പൂരം 
|മേഴ്‌സി 
|-
|കാമ്പോജി 
|അന്തർജനം 
|-
|2019
| മനോഹരം 
|ശ്രീജയുടെ അമ്മ 
|-
|2020
|സൂഫിയും സുജാതയും 
|കമല 
|-
|2023
| ''Yosi'' - Tamil
| അമ്മ 
|-
|2024
|ഭാരതനാട്യം 
|സരസ്വതി 
|-
|2026
|മോഹിനിയാട്ടം
|സരസ്വതി
|-
|}

== Television career ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+List of Kalaranjini television credits
! scope=&quot;col&quot; |Year
! scope=&quot;col&quot; |Title
! scope=&quot;col&quot; |Channel
! scope=&quot;col&quot; |Language
! class=&quot;unsortable&quot; scope=&quot;col&quot; |Role/Notes
|-
|
|''Kanimuthu''
|[[Jaihind TV]]
|Malayalam|| {{Won}} – Drishya TV award for Best Actress (Telefilm){{Citation needed|date=March 2023}}
|-
|
|''Thennaliraman''
|[[Amrita TV]]
|Malayalam
|
|-
|
|''Vismayam''
|[[Surya TV]]
|Malayalam
|Telefilm
|-
|1997
|''Smarakashilakal''
|
|Malayalam
|
|-
|1997
|''Doctors''
|[[Sun TV (India)|Sun TV]]
|Tamil
|as Saranya
|-
|1999
|''Chinna Chinna Aasai : Bandham''
|[[Sun TV (India)|Sun TV]]
|Tamil
|as Sasi
|-
|2003–04
|''Manasaputhri''
|[[Surya TV]]
|Malayalam
|as Giri's aunt
|-
|2004
|''Black and White Season 2''
|[[Asianet (TV channel)|Asianet]]
|Malayalam
|as Alice
|-
|2004
|''Megham''
|[[Asianet (TV channel)|Asianet]]
|Malayalam
|
|-
|2005
|''Sindoorarekha''
|[[Asianet (TV channel)|Asianet]]
|Malayalam
|
|-
|2005–06
|''Thulabharam''
|[[Surya TV]]
|Malayalam
|as Subhadraamma
|-
|2005–06
|''Vikramadithyan'' 
|[[Asianet (TV channel)|Asianet]]
|Malayalam
|as Maharani
|-
|2006
|Sathi Leelavathi
|Amrita TV
|Malayalam
|as Rani
|-
|2006
|''Lakshyam''
|[[Asianet (TV channel)|Asianet]]
|Malayalam
|
|-
|2007
|''Prayanam''
|[[Surya TV]]
|[[Malayalam]]
|as Parvathy
|-
|2007
|''Daya''
|[[Kairali TV]]
|Malayalam
|
|-
|2007
|''Makal'' Old
|[[Asianet (TV channel)|Asianet]]
|Malayalam
|
|-
|2007
|''Mandaram''
|[[Kairali TV]]
|Malayalam
|as Shameer's umma
|-
|2007
|''Velankanni Mathavu''
|[[Surya TV]]
|Malayalam
|as Rachelamma
|-
|2007–08
|''Sree Guruvayoorappan''
|[[Surya TV]]
|Malayalam
|as Marathakamma
|-
|2008
|''Ammakkayi''
|[[Surya TV]]
|Malayalam
|
|-
|2008
|''Chilluvilakku''
|[[Surya TV]]
|Malayalam
|
|-
|2008
|''Kanakuyil''
|[[Asianet (TV channel)|Asianet]]
|Malayalam
|as Geetha
|-
|2008
|''Sreekrishnaleela''
|[[Asianet (TV channel)|Asianet]]
|Malayalam
|
|-
|2009
|''Chandrettanum Shobedathiyum''
|[[Asianet (TV channel)|Asianet]]
|Malayalam
|as Shobha
|-
|2009
|''Devimahatymam''
|[[Asianet (TV channel)|Asianet]]
|Malayalam
|as Savithri
|-
|2009
|''Sreemahabhagavatham''
|[[Asianet (TV channel)|Asianet]]
|Malayalam
|
|-
|2009–10
|''Vasantham''
|[[Sun TV (India)|Sun TV]]
|Tamil
|as Thillainayagi (Mangalam's eldest daughter in law)
|-
|2009–12
|''[[Vilakku Vacha Nerathula]]''
|[[Kalaignar TV]]
|[[Tamil language|Tamil]]
|as Saradhamma{{Citation needed|date=September 2022}}
|-
|2009–12
|''Chakkara Bharani''
|[[Surya TV]]
|Malayalam
|as Indiramma
|-
|2011–14
|''[[Kumkumapoovu]]''
|[[Asianet (TV channel)|Asianet]]
|Malayalam
|as Subhadramma (Mahesh's mother)
|-
|2012–15
|''[[Sondha Bandham]]''
|[[Sun TV (India)|Sun TV]]
|Tamil
|as Prem's mother, Rajalakshmi
|-
|2013–14
|''[[Mama Maaple|Mama Mappilai]]''
|[[Sun TV (India)|Sun TV]]
|Tamil
|
|-
|2014
|''Crime Branch''
|[[Kairali TV]]
|Malayalam
|
|-
|2014–18
|''[[Kalyana Parisu (TV series)|Kalyana Parisu]]''
|[[Sun TV (India)|Sun TV]]
|Tamil
|as Gajalakshmi (Antagonist)
|-
|2015–17
|''Moonnumani''
|[[Flowers (TV channel)|Flowers TV)]]
|Malayalam
|as Sharadhamma
Dubbed into [[Tamil language|Tamil]] as Moondram Pirai&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.vinodadarshan.com/2015/09/moonumani-serial-cast-actor-actress.html|title=Moonnumani Serial Cast and Crew &amp;#124; Actor/actress of Moonnumani -Flowers TV Serial|access-date=4 February 2023|date=September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20230204122837/https://www.vinodadarshan.com/2015/09/moonumani-serial-cast-actor-actress.html|archive-date=4 February 2023|author=Vinodadarshan|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|2016
|''Manathe Kottaram''
|[[Kairali TV]]
|Malayalam
|as Kottarathil Komalavalli
|-
|2024
|''[[Kudumbashree Sharada]]''
|[[Zee Keralam]]
|Malayalam
|as Herself
&lt;ref&gt;https://www.zee5.com/tv-shows/details/kudumbashree-sharada/0-6-4z5129937/actor-saiju-kurup-reaches-kudumbashree-hotel/0-1-6z5605502&lt;/ref&gt;
|}

; Reality shows

* ''[[Lunars Comedy Express]]'' ([[Asianet Plus]]) as Special judge
* ''Comedy Stars'' (Asianet) as Judge

== Shows / Other works ==

* JB Junction (Kairali TV)
* Shoot N Show (Kairali TV)
* Star Family (Amrita TV)
* Varthakkappuram (Asianet News)
* Ennile Njan (ACV)
* Ormayil Ennum (Amrita TV)
* Zee Keralam Kudumbam Awards
* Asianet Film Awards 2016
* Flowers Awards Night
* Malayalam Super Star Nite
* Rim Showtime
* Nana
* Paschima Tharaka
* Celespot Media
* Mahilaratnam
* Vanitha
* The Hindu
* Grihalakshmi
{{reflist}}
== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* {{imdb name|id=1464127|name=Kalaranjini}}

[[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച വർഷം അറിയാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച ദിവസം ഇല്ലാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌ചലച്ചിത്രനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കന്നഡചലച്ചിത്രനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച വർഷം ഇല്ലാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>4gz4iya0g4ixyptfhuqe56slkp6t9xp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4650031</id>
      <parentid>4650030</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T05:25:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4650031</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21137" sha1="iqvew8tj8ydhrwiuo8ciogvotiktni8" xml:space="preserve">{{prettyurl|Kalaranjini}}{{Infobox person
| name               = Kalaranjini
| image              = File:Kalaranjini actress.jpg
| native_name        = കലാരഞ്ജിനി
| othername          = Kala
| birth_date         = {{Birth date and age|df=yes|1962|08|17}}&lt;ref&gt;http://www.filmibeat.com/&lt;/ref&gt;
| birth_place        = [[Kerala]], India
| yearsactive        = 1978–present
| spouse             = Divorced
| children           = പ്രിൻസ്
| parents            = ചവറ വി.പി. നായർ&lt;br&gt;വിജയലക്ഷ്മി
| family             = [[Kalpana (Malayalam actress)|കൽപ്പന]] (സഹോദരി)&lt;br/&gt;[[Urvashi (actress)|ഉർവ്വശി]] (സഹോദരി)&lt;br/&gt;കമൽ റോയ് (സഹോദരൻ)&lt;br/&gt;പ്രിൻസ് (സഹോദരൻ)&lt;br&gt;[[Sooranad Kunjan Pillai]] (grandfather)
| website            = 
| notableroles       = Ente Mohangal Poovaninju
}}
ഒരു  തെന്നിന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടിയാണ് '''കലാരഞ്ജിനി'''.

== ആദ്യകാലം ==
1962 ഓഗസ്റ്റിൽ നാടക താരങ്ങളായിരുന്ന ചവറ വി.പി. നായരുടെയും വിജയലക്ഷ്മിയുടെയും മകളായി ജനിച്ചു. സിനിമാതാരങ്ങളായിരുന്ന കല്പനയും ഉർവശിയും ഉൾപ്പെടെ കലാരഞ്ജിനിയ്ക്ക് നാലു സഹോദരങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. 

== അഭിനയജീവിതം ==
1979-ൽ ശിഖരങ്ങൾ എന്ന ചിത്രത്തിലെ ഒരു ഗാനരംഗത്തിലൂടെയാണ് കലാരഞ്ജിനി ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടത്. എൺപതുകളുടെ പ്രാരംഭത്തിൽ ഏതാനും സിനിമകളിൽ സഹവേഷങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചു. തുടർന്ന് ഉപനായികയായും കാരക്ടർ റോളുകളിലും അഭിനയിച്ചു.  1983 ൽ ''ഹിമവാഹിനി'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ ആദ്യമായി നായികയായി അഭിനയിച്ചു.&lt;ref&gt;http://www.imdb.com/name/nm1464127/&lt;/ref&gt;

== സ്വകാര്യജീവിതം ==
പ്രമുഖ മലയാള അഭിനേത്രിയായ [[ഉർവശി (അഭിനേത്രി)|ഉർവ്വശി]], [[കൽപ്പന]] എന്നിവർ കലാരഞ്ജിനിയുടെ സഹോദരിമാരാണ്. രണ്ട് സഹോദരന്മാരായ കമൽ റോയ്, പ്രിൻസ് എന്നിവരും ഏതാനും മലയാള സിനിമകളിൽ അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/photo-features/popular-siblings-from-the-malayalam-film-industry/photostory/48708581.cms?from=mdr|title=Popular siblings from the Malayalam film industry|newspaper=The Times of India|access-date=6 October 2023|archive-date=18 November 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231118095430/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/photo-features/popular-siblings-from-the-malayalam-film-industry/photostory/48708581.cms?from=mdr|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

17-ാം വയസ്സിൽ അവരുടെ സഹോദരൻ പ്രിൻസ് (ലയനം ഫെയിം നന്ദു) ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.hindu.com/fr/2009/03/20/stories/2009032050740100.htm|title=The Hindu : Friday Review Thiruvananthapuram: The Urvashi formula|archive-url=https://web.archive.org/web/20090324074316/http://www.hindu.com/fr/2009/03/20/stories/2009032050740100.htm|archive-date=24 March 2009}}&lt;/ref&gt; 2016-ൽ, ഹോട്ടൽ മുറിയിൽ അബോധാവസ്ഥയിൽ കണ്ടെത്തിയ സഹോദരി കൽപനയെ ഉടൻ തന്നെ ആശുപത്രിയിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയെങ്കിലും ഹൃദയാഘാതം മൂലം മരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/regional/malayalam-actress-kalpana-passes-away-at-51/lite/|title=Malayalam actress Kalpana passes away in Hyderabad|date=26 January 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Hyderabad/malayalam-actor-kalpana-passes-away/article8153193.ece|title=Malayalam actor Kalpana passes away|access-date=3 August 2016|last=Krishnamoorthy|first=Suresh|date=26 January 2016|website=The Hindu|archive-url=https://web.archive.org/web/20160803161821/http://www.thehindu.com/news/cities/Hyderabad/malayalam-actor-kalpana-passes-away/article8153193.ece|archive-date=3 August 2016}}&lt;/ref&gt; മറ്റൊരു സഹോദരൻ കമൽ റോയ് (കല്യാണ സൗഗന്ധികത്തിൽ അനന്തപദ്മനാഭനായി അഭിനയിച്ച നടൻ) 2026-ൽ 54-ാം വയസ്സിൽ ഹൃദയസ്തംഭനം മൂലം അന്തരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=2026-01-22|title=Actor Kamal Roy passes away at 54; Brother of Urvashi, Kalpana, and Kalaranjini|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/actor-kamal-roy-passes-away-at-54-brother-of-urvashi-kalpana-and-kalaranjini/articleshow/127080220.cms|access-date=2026-06-10|work=The Times of India|issn=0971-8257}}&lt;/ref&gt;

ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി കൂടാതെ കലാരഞ്ജിനി ഒരു നർത്തകി കൂടിയാണ്. പല പൊതു വേദികളിലും നൃത്തം അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. വിവാഹമോചിതയായ കലാരഞ്ജിനിയ്ക്ക്അ പ്രിൻസ് എന്നൊരു മകനുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite interview|url=http://www.mathrubhumi.com/mb4eves/online/malayalam/kerala/women/articles/infocus_interview-article-462409|script-title=ml:സിനിമ എനിക്ക് സാന്ത്വനമായി|language=ml|trans-title=The film has been a relief for me.|author=Kalaranjini|access-date=5 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140705045454/http://www.mathrubhumi.com/mb4eves/online/malayalam/kerala/women/articles/infocus_interview-article-462409|archive-date=5 July 2014|work=[[Mathrubhumi]]}}&lt;/ref&gt;

== അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ ==

{| border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%;&quot; 
|- bgcolor=&quot;#B0C4DE&quot; align=&quot;center&quot;
! വർഷം!! ചിത്രം!! വേഷം
|-
|1978
|''[[മദനോത്സവം]]''
|?
|-
|1979
|''[[ശിഖരങ്ങൾ|ശിഖരങ്ങൾ]]'' - [[Malayalam]]
|മാലാഖ (ഗാനത്തിൽ മാത്രം)
|-
|1979
|''[[ഇടവഴിയിലെ പൂച്ച മിണ്ടാപ്പൂച്ച]]''
|College lecturer?
|-
|1980
|''[[സ്വന്തം എന്ന പദം]]''
|പ്രഭ
|-
| rowspan=&quot;6&quot; | 1981
|''നിഴൽ യുദ്ധം''
|ശോഭ
|-
|''[[അമ്മക്കൊരുമ്മ]]''
|ഷെർലി
|-
|'' Aaradhanai'' - [[Tamil]]
|ലില്ലി 
|-
|'' Andru Muthal Indru Varai'' - Tamil
|ലക്ഷ്മി 
|-
|''Needhi Pizhaithathu'' ''- Tamil''
|ഉഷ
|-
|'''Vaadani Malli''' - [[Telugu]]
|അരുമ 
|-
| rowspan=12 | 1982
|''യാഗം''
|
|-
|''കോമരം''
|...
|-
|''സ്നേഹാസമ്മാനം ''
|സരസ്വതി
|-
|'' Oorum Uravum'' - Tamil
|രൂപ 
|-
|''Manjal Nila'' - Tamil
|വസന്ത 
|-
|''ഒടുക്കം തുടക്കം''
|നളിനി 
|-
|''ബലൂൺ''
|ചിന്നു
|-
|''എൻറെ മോഹങ്ങൾ പൂവണിഞ്ഞു''
|ബേബി
|-
|''ഒരു തിര പിന്നെയും തിര''
|ലത
|-
|''ഗാനം''
|രഞ്ജിനി
|-
|''ആശ''
|ആശ
|-
|''ഞാൻ ഒന്നു പറയട്ടെ''
|തങ്കമണി
|-
| rowspan=9 | 1983
| ഹിമവാഹിനി
| പൊന്നു
|-
| ഭൂകമ്പം
| സൂസി
|-
|''ആശ്രയം''
|ആമിന
|-
|''പാസ്പോർട്ട്''
|സൈനബ
|-
|''ഈറ്റില്ലം''
|കൌസല്യ
|-
|''നിഴൽ മൂടിയ നിറങ്ങൾ''
|ഡെയ്സി
|-
|''ഈ വഴി മാത്രം''
|ശാരദ
|-
|'''Simham Navvindi ''' - Telugu 
|രാധ /ലത 
|-
|&quot;Aasha&quot;- [[Kannada]]
|Prameela
|-
| rowspan=10 | 1984
| ''ലക്ഷ്മണരേഖ''
| സുനിത
|-
|''എന്റെ നന്ദിനികുട്ടി ''
|നന്ദിനികുട്ടിയുടെ അമ്മ 
|-
|''ഒരു തെറ്റിന്റെ കഥ ''
|രജനി
|-
|''നിഷേധി ''
|അനിത 
|-
|''പാവം ക്രൂരൻ ''
|ഷീല 
|-
|''രാജവെമ്പാല ''
|മാല 
|-
|''ഇടവേളയ്ക്കു ശേഷം ''
|സുനിത 
|-
|''തീരെ പ്രതീക്ഷിക്കാതെ ''
|ശ്രീദേവി 
|-
|''അട്ടഹാസം /താരുണ്യം ''
|ഉമ 
|-
|'''Marchandi Mana Chattalu''' - Telugu 
|ദമയന്തി 
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 1985
|''സുവർണക്ഷേത്രം ''
|...
|-
|'''Kalaranjini''' - Telugu 
|കലാരഞ്ജിനി 
|-
|&lt;nowiki&gt;'''&lt;/nowiki&gt;Pulipanja&lt;nowiki&gt;'''&lt;/nowiki&gt; - Telugu
|...
|-
| rowspan=4| 1986
| ''യുവജനോത്സവം ''
| ഭഗവൽ ദാസിന്റെ ഭാര്യ 
|-
| ''ഇത്രമാത്രം ''
| അനിത 
|-
| ''അമ്പിളി അമ്മാവൻ ''
|...
|-
| ''അഷടബന്ധം ''
| സാവിത്രി 
|-
| rowspan=9 | 1987
| ''ഇത്രയും കാലം''
| മോളി
|-
|''വമ്പൻ ''
|കല 
|-
|''അമ്മേ ഭഗവതി 
|സരസ്വതി 
|-
|''ജൈത്രയാത്ര ''
|നേഴ്സ് /മിനിമോളുടെ അമ്മ 
|-
|''കഥക്ക് പിന്നിൽ ''
|മാലതി 
|-
|''പൊന്നു ''
|ശാന്തമ്മ 
|-
|''Kaavalan Oru Kovalan'' - Tamil
|കുമാരി ശാരി 
|-
|''Sirai Parvai '' - Tamil
|പൊന്നൂസാമിയുടെ ഭാര്യ 
|-
|''Paadu Nilave '' - Tamil
|ലളിത 
|-
| rowspan=2 | 1989
| ക്രൈംബ്രാഞ്ച്
| അംബുജം 
|-
| ''Vaai Kozhuppu '' - Tamil
| കൽപന 
|-
| rowspan=3 | 1991
| കൗമാരസ്വപ്‌നങ്ങൾ 
| രാജശേഖരന്റെ ഭാര്യ 
|-
| രാഗം അനുരാഗം 
| ഇന്ദു 
|-
| ''Mookuthi Poomele '' - Tamil
|ഭുവന 
|-
| rowspan=3 | 1995
| ''Vishnu '' - Tamil
| നിർമല 
|-
| ''Chandralekha'' - Tamil
| ഈശ്വരി 
|-
| ''Murari Mappilai ' - Tamil
|രാജയുടെ അമ്മ 
|-
| rowspan=1| 1996
| ''Mettukudi '' - Tamil
| ശിവകാമി 
|-
| rowspan=2| 1997
| ''Periya Idathu Mappilai '' - Tamil
| ചിന്നവരുടെ ഭാര്യ 
|-
| ''Thaali Pudhusu'' - Tamil 
| കല 
|-
| rowspan=2 | 1998
| ശ്രീകൃഷ്ണപുരത്തെ നക്ഷത്രത്തിളക്കം
| ആനന്ദവല്ലി 
|-
| ''Iniyavale '' - Tamil 
| രാമനാഥന്റെ ഭാര്യ 
|-
| rowspan=2 | 2002
| നന്ദനം
| ജാനകി
|-
| കല്യാണരാമൻ
| സരസ്വതി
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 2003
| വസന്തമാളിക
| ലക്ഷ്മിയമ്മ
|-
| സ്വപ്നക്കൂട്
| സോഫി
|-
|സ്വന്തം മാളവിക
|ഗോമതി 
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | 2005
| ഇരുവട്ടം മണവാട്ടി
| ഭൂമികയുടെ അമ്മ
|-
| അന്നൊരിക്കൽ
| പൊന്നുവിൻറെ അമ്മ
|-
| കൊച്ചിരാജാവ്
| സൂര്യയുടെ അമ്മ
|-
|ഹൃദയത്തിൽ  സൂക്ഷിക്കാൻ 
|നന്ദിതയുടെ അമ്മ
|-
|ബംഗ്ലാവിൽ ഔത 
|റോസമ്മ 
|-
| rowspan=3 | 2007
| ദി സ്പീഡ് ട്രാക്കർ
| ഗൌരിയുടെ അമ്മ
|-
| സൂര്യൻ
| സരസു 
|-
| കങ്കാരു 
| സിസിലി
|-
|2008
|കേരള പോലീസ്‌
|മരിയ റോയ്
|-
| rowspan=&quot;7&quot; |2009
|ബനാറസ്
|മാലതി 
|-
|പത്താം അദ്ധ്യായം
|ലക്ഷ്മിക്കുട്ടി 
|-
|ഇവർ വിവാഹിതരായാൽ
|കാവ്യയുടെ അമ്മ 
|-
|പുതിയ മുഖം
|മണിയുടെ ഭാര്യ 
|-
|പറയാൻ മറന്നത്
|മാധവി 
|-
|മൗനം 
|...
|-
|സ്വന്തം ലേഖകൻ
|ശാന്ത 
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2010
|റിങ്ടോൺ
|തമ്പുരാട്ടി 
|-
|പുള്ളിമാൻ
|കാമാക്ഷി 
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |2011
|കളഭമഴ
|കാമാഷി 
|-
|നിന്നിഷ്ടം എന്നിഷ്ടം II
|ശ്രീകുട്ടന്റെ അമ്മ 
|-
|മൊഹബത്ത് 
|മറിയാ 
|-
|ബോംബെ മിട്ടായി 
|...
|-
|ഇത് നമ്മുടെ കഥ 
|സേതുലക്ഷ്മി 
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |2012
|കുഞ്ഞളിയൻ
|കനകാംഭരം 
|-
|സ്പാനിഷ് മസാല
|തെരേസ 
|-
|ദി കിംഗ് ആൻഡ് ദി കമ്മിഷണർ 
|ശാന്ത കൃഷ്ണൻ നായർ 
|-
|മിസ്റ്റർ മരുമകൻ 
|ഇന്റർവ്യൂ ബോർഡ്‌ അംഗം 
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |2013
|ആട്ടകഥ 
|ഉണ്ണിയുടെ അമ്മ 
|-
|ഗോഡ് ഫോർ സെയിൽ 
|പ്രിയദർശിനി 
|-
|വൈറ്റ് പേപ്പർ 
|പ്രിയദർശിനി 
|-
|ജ്വാലമുഖികൾ 
|സുധ 
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2014
|ഹൗ ഓൾഡ് ആർ യു?
|രാജീവിന്റെ അമ്മ 
|-
|കാരണവർ 
|വിജയയുടെ അമ്മ 
|-
|പറങ്കിമല 
|അപ്പുവിന്റെ അമ്മ 
|-
| rowspan=&quot;6&quot; |2015
|ചിറകൊടിഞ്ഞ കിനാവുകൾ 
|സുമതിയുടെ അമ്മ 
|-
|എന്ന് നിന്റെ മൊയ്‌ദീൻ 
|ജാനകി 
|-
|ജോ ആൻഡ് ദി ബോയ് 
|മേരി ജോൺ 
|-
|1000 - ഒരു നോട്ടു പറഞ്ഞ കഥ 
|സുമതിയുടെ അമ്മ 
|-
|ഫീമയിൽ ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ 
|ഉണ്ണിയമ്മ 
|-
| ''36 Vayadhinile '' - Tamil
| തമിഴ്സെൽവന്റെ amma
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2017
|ജോർജ്ട്ടൻസ്‌ പൂരം 
|മേഴ്‌സി 
|-
|കാമ്പോജി 
|അന്തർജനം 
|-
|2019
| മനോഹരം 
|ശ്രീജയുടെ അമ്മ 
|-
|2020
|സൂഫിയും സുജാതയും 
|കമല 
|-
|2023
| ''Yosi'' - Tamil
| അമ്മ 
|-
|2024
|ഭാരതനാട്യം 
|സരസ്വതി 
|-
|2026
|മോഹിനിയാട്ടം
|സരസ്വതി
|-
|}

== Television career ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+List of Kalaranjini television credits
! scope=&quot;col&quot; |Year
! scope=&quot;col&quot; |Title
! scope=&quot;col&quot; |Channel
! scope=&quot;col&quot; |Language
! class=&quot;unsortable&quot; scope=&quot;col&quot; |Role/Notes
|-
|
|''Kanimuthu''
|[[Jaihind TV]]
|Malayalam|| {{Won}} – Drishya TV award for Best Actress (Telefilm){{Citation needed|date=March 2023}}
|-
|
|''Thennaliraman''
|[[Amrita TV]]
|Malayalam
|
|-
|
|''Vismayam''
|[[Surya TV]]
|Malayalam
|Telefilm
|-
|1997
|''Smarakashilakal''
|
|Malayalam
|
|-
|1997
|''Doctors''
|[[Sun TV (India)|Sun TV]]
|Tamil
|as Saranya
|-
|1999
|''Chinna Chinna Aasai : Bandham''
|[[Sun TV (India)|Sun TV]]
|Tamil
|as Sasi
|-
|2003–04
|''Manasaputhri''
|[[Surya TV]]
|Malayalam
|as Giri's aunt
|-
|2004
|''Black and White Season 2''
|[[Asianet (TV channel)|Asianet]]
|Malayalam
|as Alice
|-
|2004
|''Megham''
|[[Asianet (TV channel)|Asianet]]
|Malayalam
|
|-
|2005
|''Sindoorarekha''
|[[Asianet (TV channel)|Asianet]]
|Malayalam
|
|-
|2005–06
|''Thulabharam''
|[[Surya TV]]
|Malayalam
|as Subhadraamma
|-
|2005–06
|''Vikramadithyan'' 
|[[Asianet (TV channel)|Asianet]]
|Malayalam
|as Maharani
|-
|2006
|Sathi Leelavathi
|Amrita TV
|Malayalam
|as Rani
|-
|2006
|''Lakshyam''
|[[Asianet (TV channel)|Asianet]]
|Malayalam
|
|-
|2007
|''Prayanam''
|[[Surya TV]]
|[[Malayalam]]
|as Parvathy
|-
|2007
|''Daya''
|[[Kairali TV]]
|Malayalam
|
|-
|2007
|''Makal'' Old
|[[Asianet (TV channel)|Asianet]]
|Malayalam
|
|-
|2007
|''Mandaram''
|[[Kairali TV]]
|Malayalam
|as Shameer's umma
|-
|2007
|''Velankanni Mathavu''
|[[Surya TV]]
|Malayalam
|as Rachelamma
|-
|2007–08
|''Sree Guruvayoorappan''
|[[Surya TV]]
|Malayalam
|as Marathakamma
|-
|2008
|''Ammakkayi''
|[[Surya TV]]
|Malayalam
|
|-
|2008
|''Chilluvilakku''
|[[Surya TV]]
|Malayalam
|
|-
|2008
|''Kanakuyil''
|[[Asianet (TV channel)|Asianet]]
|Malayalam
|as Geetha
|-
|2008
|''Sreekrishnaleela''
|[[Asianet (TV channel)|Asianet]]
|Malayalam
|
|-
|2009
|''Chandrettanum Shobedathiyum''
|[[Asianet (TV channel)|Asianet]]
|Malayalam
|as Shobha
|-
|2009
|''Devimahatymam''
|[[Asianet (TV channel)|Asianet]]
|Malayalam
|as Savithri
|-
|2009
|''Sreemahabhagavatham''
|[[Asianet (TV channel)|Asianet]]
|Malayalam
|
|-
|2009–10
|''Vasantham''
|[[Sun TV (India)|Sun TV]]
|Tamil
|as Thillainayagi (Mangalam's eldest daughter in law)
|-
|2009–12
|''[[Vilakku Vacha Nerathula]]''
|[[Kalaignar TV]]
|[[Tamil language|Tamil]]
|as Saradhamma{{Citation needed|date=September 2022}}
|-
|2009–12
|''Chakkara Bharani''
|[[Surya TV]]
|Malayalam
|as Indiramma
|-
|2011–14
|''[[Kumkumapoovu]]''
|[[Asianet (TV channel)|Asianet]]
|Malayalam
|as Subhadramma (Mahesh's mother)
|-
|2012–15
|''[[Sondha Bandham]]''
|[[Sun TV (India)|Sun TV]]
|Tamil
|as Prem's mother, Rajalakshmi
|-
|2013–14
|''[[Mama Maaple|Mama Mappilai]]''
|[[Sun TV (India)|Sun TV]]
|Tamil
|
|-
|2014
|''Crime Branch''
|[[Kairali TV]]
|Malayalam
|
|-
|2014–18
|''[[Kalyana Parisu (TV series)|Kalyana Parisu]]''
|[[Sun TV (India)|Sun TV]]
|Tamil
|as Gajalakshmi (Antagonist)
|-
|2015–17
|''Moonnumani''
|[[Flowers (TV channel)|Flowers TV)]]
|Malayalam
|as Sharadhamma
Dubbed into [[Tamil language|Tamil]] as Moondram Pirai&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.vinodadarshan.com/2015/09/moonumani-serial-cast-actor-actress.html|title=Moonnumani Serial Cast and Crew &amp;#124; Actor/actress of Moonnumani -Flowers TV Serial|access-date=4 February 2023|date=September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20230204122837/https://www.vinodadarshan.com/2015/09/moonumani-serial-cast-actor-actress.html|archive-date=4 February 2023|author=Vinodadarshan|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|2016
|''Manathe Kottaram''
|[[Kairali TV]]
|Malayalam
|as Kottarathil Komalavalli
|-
|2024
|''[[Kudumbashree Sharada]]''
|[[Zee Keralam]]
|Malayalam
|as Herself
&lt;ref&gt;https://www.zee5.com/tv-shows/details/kudumbashree-sharada/0-6-4z5129937/actor-saiju-kurup-reaches-kudumbashree-hotel/0-1-6z5605502&lt;/ref&gt;
|}

; Reality shows

* ''[[Lunars Comedy Express]]'' ([[Asianet Plus]]) as Special judge
* ''Comedy Stars'' (Asianet) as Judge

== Shows / Other works ==

* JB Junction (Kairali TV)
* Shoot N Show (Kairali TV)
* Star Family (Amrita TV)
* Varthakkappuram (Asianet News)
* Ennile Njan (ACV)
* Ormayil Ennum (Amrita TV)
* Zee Keralam Kudumbam Awards
* Asianet Film Awards 2016
* Flowers Awards Night
* Malayalam Super Star Nite
* Rim Showtime
* Nana
* Paschima Tharaka
* Celespot Media
* Mahilaratnam
* Vanitha
* The Hindu
* Grihalakshmi
{{reflist}}
== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* {{imdb name|id=1464127|name=Kalaranjini}}

[[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച വർഷം അറിയാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച ദിവസം ഇല്ലാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌ചലച്ചിത്രനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കന്നഡചലച്ചിത്രനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച വർഷം ഇല്ലാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>iqvew8tj8ydhrwiuo8ciogvotiktni8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4650034</id>
      <parentid>4650031</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T05:39:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <comment>/* അഭിനയജീവിതം */</comment>
      <origin>4650034</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21740" sha1="07be2cbtwq14e0ginow6j0gxz284xcn" xml:space="preserve">{{prettyurl|Kalaranjini}}{{Infobox person
| name               = Kalaranjini
| image              = File:Kalaranjini actress.jpg
| native_name        = കലാരഞ്ജിനി
| othername          = Kala
| birth_date         = {{Birth date and age|df=yes|1962|08|17}}&lt;ref&gt;http://www.filmibeat.com/&lt;/ref&gt;
| birth_place        = [[Kerala]], India
| yearsactive        = 1978–present
| spouse             = Divorced
| children           = പ്രിൻസ്
| parents            = ചവറ വി.പി. നായർ&lt;br&gt;വിജയലക്ഷ്മി
| family             = [[Kalpana (Malayalam actress)|കൽപ്പന]] (സഹോദരി)&lt;br/&gt;[[Urvashi (actress)|ഉർവ്വശി]] (സഹോദരി)&lt;br/&gt;കമൽ റോയ് (സഹോദരൻ)&lt;br/&gt;പ്രിൻസ് (സഹോദരൻ)&lt;br&gt;[[Sooranad Kunjan Pillai]] (grandfather)
| website            = 
| notableroles       = Ente Mohangal Poovaninju
}}
ഒരു  തെന്നിന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടിയാണ് '''കലാരഞ്ജിനി'''.

== ആദ്യകാലം ==
1962 ഓഗസ്റ്റിൽ നാടക താരങ്ങളായിരുന്ന ചവറ വി.പി. നായരുടെയും വിജയലക്ഷ്മിയുടെയും മകളായി ജനിച്ചു. സിനിമാതാരങ്ങളായിരുന്ന കല്പനയും ഉർവശി എന്നിവരുടെ മൂത്ത സഹോദരികൂടിയായ കലാരഞ്ജിനിയ്ക്ക് രണ്ട് സഹോദരന്മാരുമുണ്ടായിരുന്നു. 

== അഭിനയജീവിതം ==
1978-ൽ മദനോത്സവം എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ ബാലതാരമായി അരങ്ങേറ്റം നടത്തിയ കലാരഞ്ജിനി 1979-ൽ ശിഖരങ്ങൾ എന്ന ചിത്രത്തിലെ ഒരു ഗാനരംഗത്തിലൂടെയാണ് ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു. ഒരു ക്ലാസിക്കൽ നർത്തകികൂടിയായ അവർ എൺപതുകളുടെ പ്രാരംഭത്തിൽ ഏതാനും സിനിമകളിൽ സഹവേഷങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചു. തുടർന്ന് ഉപനായികയായും കാരക്ടർ റോളുകളിലും അഭിനയിച്ചു.  1983 ൽ ''ഹിമവാഹിനി'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ ആദ്യമായി നായികയായി അഭിനയിച്ചു.&lt;ref&gt;http://www.imdb.com/name/nm1464127/&lt;/ref&gt;

ദയ, വേളാങ്കണ്ണി മാതാവ്, ദേവിമഹാത്മ്യം, കുങ്കുമപ്പൂവ് തുടങ്ങിയ ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകളിലും അവർ അഭിനയിച്ചു.

== സ്വകാര്യജീവിതം ==
പ്രമുഖ മലയാള അഭിനേത്രിയായ [[ഉർവശി (അഭിനേത്രി)|ഉർവ്വശി]], [[കൽപ്പന]] എന്നിവർ കലാരഞ്ജിനിയുടെ സഹോദരിമാരാണ്. രണ്ട് സഹോദരന്മാരായ കമൽ റോയ്, പ്രിൻസ് എന്നിവരും ഏതാനും മലയാള സിനിമകളിൽ അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/photo-features/popular-siblings-from-the-malayalam-film-industry/photostory/48708581.cms?from=mdr|title=Popular siblings from the Malayalam film industry|newspaper=The Times of India|access-date=6 October 2023|archive-date=18 November 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231118095430/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/photo-features/popular-siblings-from-the-malayalam-film-industry/photostory/48708581.cms?from=mdr|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

17-ാം വയസ്സിൽ അവരുടെ സഹോദരൻ പ്രിൻസ് (ലയനം ഫെയിം നന്ദു) ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.hindu.com/fr/2009/03/20/stories/2009032050740100.htm|title=The Hindu : Friday Review Thiruvananthapuram: The Urvashi formula|archive-url=https://web.archive.org/web/20090324074316/http://www.hindu.com/fr/2009/03/20/stories/2009032050740100.htm|archive-date=24 March 2009}}&lt;/ref&gt; 2016-ൽ, ഹോട്ടൽ മുറിയിൽ അബോധാവസ്ഥയിൽ കണ്ടെത്തിയ സഹോദരി കൽപനയെ ഉടൻ തന്നെ ആശുപത്രിയിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയെങ്കിലും ഹൃദയാഘാതം മൂലം മരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/regional/malayalam-actress-kalpana-passes-away-at-51/lite/|title=Malayalam actress Kalpana passes away in Hyderabad|date=26 January 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Hyderabad/malayalam-actor-kalpana-passes-away/article8153193.ece|title=Malayalam actor Kalpana passes away|access-date=3 August 2016|last=Krishnamoorthy|first=Suresh|date=26 January 2016|website=The Hindu|archive-url=https://web.archive.org/web/20160803161821/http://www.thehindu.com/news/cities/Hyderabad/malayalam-actor-kalpana-passes-away/article8153193.ece|archive-date=3 August 2016}}&lt;/ref&gt; മറ്റൊരു സഹോദരൻ കമൽ റോയ് (കല്യാണ സൗഗന്ധികത്തിൽ അനന്തപദ്മനാഭനായി അഭിനയിച്ച നടൻ) 2026-ൽ 54-ാം വയസ്സിൽ ഹൃദയസ്തംഭനം മൂലം അന്തരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=2026-01-22|title=Actor Kamal Roy passes away at 54; Brother of Urvashi, Kalpana, and Kalaranjini|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/actor-kamal-roy-passes-away-at-54-brother-of-urvashi-kalpana-and-kalaranjini/articleshow/127080220.cms|access-date=2026-06-10|work=The Times of India|issn=0971-8257}}&lt;/ref&gt;

ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി കൂടാതെ കലാരഞ്ജിനി ഒരു നർത്തകി കൂടിയാണ്. പല പൊതു വേദികളിലും നൃത്തം അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. വിവാഹമോചിതയായ കലാരഞ്ജിനിയ്ക്ക്അ പ്രിൻസ് എന്നൊരു മകനുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite interview|url=http://www.mathrubhumi.com/mb4eves/online/malayalam/kerala/women/articles/infocus_interview-article-462409|script-title=ml:സിനിമ എനിക്ക് സാന്ത്വനമായി|language=ml|trans-title=The film has been a relief for me.|author=Kalaranjini|access-date=5 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140705045454/http://www.mathrubhumi.com/mb4eves/online/malayalam/kerala/women/articles/infocus_interview-article-462409|archive-date=5 July 2014|work=[[Mathrubhumi]]}}&lt;/ref&gt;

== അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ ==

{| border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%;&quot; 
|- bgcolor=&quot;#B0C4DE&quot; align=&quot;center&quot;
! വർഷം!! ചിത്രം!! വേഷം
|-
|1978
|''[[മദനോത്സവം]]''
|?
|-
|1979
|''[[ശിഖരങ്ങൾ|ശിഖരങ്ങൾ]]'' - [[Malayalam]]
|മാലാഖ (ഗാനത്തിൽ മാത്രം)
|-
|1979
|''[[ഇടവഴിയിലെ പൂച്ച മിണ്ടാപ്പൂച്ച]]''
|College lecturer?
|-
|1980
|''[[സ്വന്തം എന്ന പദം]]''
|പ്രഭ
|-
| rowspan=&quot;6&quot; | 1981
|''നിഴൽ യുദ്ധം''
|ശോഭ
|-
|''[[അമ്മക്കൊരുമ്മ]]''
|ഷെർലി
|-
|'' Aaradhanai'' - [[Tamil]]
|ലില്ലി 
|-
|'' Andru Muthal Indru Varai'' - Tamil
|ലക്ഷ്മി 
|-
|''Needhi Pizhaithathu'' ''- Tamil''
|ഉഷ
|-
|'''Vaadani Malli''' - [[Telugu]]
|അരുമ 
|-
| rowspan=12 | 1982
|''യാഗം''
|
|-
|''കോമരം''
|...
|-
|''സ്നേഹാസമ്മാനം ''
|സരസ്വതി
|-
|'' Oorum Uravum'' - Tamil
|രൂപ 
|-
|''Manjal Nila'' - Tamil
|വസന്ത 
|-
|''ഒടുക്കം തുടക്കം''
|നളിനി 
|-
|''ബലൂൺ''
|ചിന്നു
|-
|''എൻറെ മോഹങ്ങൾ പൂവണിഞ്ഞു''
|ബേബി
|-
|''ഒരു തിര പിന്നെയും തിര''
|ലത
|-
|''ഗാനം''
|രഞ്ജിനി
|-
|''ആശ''
|ആശ
|-
|''ഞാൻ ഒന്നു പറയട്ടെ''
|തങ്കമണി
|-
| rowspan=9 | 1983
| ഹിമവാഹിനി
| പൊന്നു
|-
| ഭൂകമ്പം
| സൂസി
|-
|''ആശ്രയം''
|ആമിന
|-
|''പാസ്പോർട്ട്''
|സൈനബ
|-
|''ഈറ്റില്ലം''
|കൌസല്യ
|-
|''നിഴൽ മൂടിയ നിറങ്ങൾ''
|ഡെയ്സി
|-
|''ഈ വഴി മാത്രം''
|ശാരദ
|-
|'''Simham Navvindi ''' - Telugu 
|രാധ /ലത 
|-
|&quot;Aasha&quot;- [[Kannada]]
|Prameela
|-
| rowspan=10 | 1984
| ''ലക്ഷ്മണരേഖ''
| സുനിത
|-
|''എന്റെ നന്ദിനികുട്ടി ''
|നന്ദിനികുട്ടിയുടെ അമ്മ 
|-
|''ഒരു തെറ്റിന്റെ കഥ ''
|രജനി
|-
|''നിഷേധി ''
|അനിത 
|-
|''പാവം ക്രൂരൻ ''
|ഷീല 
|-
|''രാജവെമ്പാല ''
|മാല 
|-
|''ഇടവേളയ്ക്കു ശേഷം ''
|സുനിത 
|-
|''തീരെ പ്രതീക്ഷിക്കാതെ ''
|ശ്രീദേവി 
|-
|''അട്ടഹാസം /താരുണ്യം ''
|ഉമ 
|-
|'''Marchandi Mana Chattalu''' - Telugu 
|ദമയന്തി 
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 1985
|''സുവർണക്ഷേത്രം ''
|...
|-
|'''Kalaranjini''' - Telugu 
|കലാരഞ്ജിനി 
|-
|&lt;nowiki&gt;'''&lt;/nowiki&gt;Pulipanja&lt;nowiki&gt;'''&lt;/nowiki&gt; - Telugu
|...
|-
| rowspan=4| 1986
| ''യുവജനോത്സവം ''
| ഭഗവൽ ദാസിന്റെ ഭാര്യ 
|-
| ''ഇത്രമാത്രം ''
| അനിത 
|-
| ''അമ്പിളി അമ്മാവൻ ''
|...
|-
| ''അഷടബന്ധം ''
| സാവിത്രി 
|-
| rowspan=9 | 1987
| ''ഇത്രയും കാലം''
| മോളി
|-
|''വമ്പൻ ''
|കല 
|-
|''അമ്മേ ഭഗവതി 
|സരസ്വതി 
|-
|''ജൈത്രയാത്ര ''
|നേഴ്സ് /മിനിമോളുടെ അമ്മ 
|-
|''കഥക്ക് പിന്നിൽ ''
|മാലതി 
|-
|''പൊന്നു ''
|ശാന്തമ്മ 
|-
|''Kaavalan Oru Kovalan'' - Tamil
|കുമാരി ശാരി 
|-
|''Sirai Parvai '' - Tamil
|പൊന്നൂസാമിയുടെ ഭാര്യ 
|-
|''Paadu Nilave '' - Tamil
|ലളിത 
|-
| rowspan=2 | 1989
| ക്രൈംബ്രാഞ്ച്
| അംബുജം 
|-
| ''Vaai Kozhuppu '' - Tamil
| കൽപന 
|-
| rowspan=3 | 1991
| കൗമാരസ്വപ്‌നങ്ങൾ 
| രാജശേഖരന്റെ ഭാര്യ 
|-
| രാഗം അനുരാഗം 
| ഇന്ദു 
|-
| ''Mookuthi Poomele '' - Tamil
|ഭുവന 
|-
| rowspan=3 | 1995
| ''Vishnu '' - Tamil
| നിർമല 
|-
| ''Chandralekha'' - Tamil
| ഈശ്വരി 
|-
| ''Murari Mappilai ' - Tamil
|രാജയുടെ അമ്മ 
|-
| rowspan=1| 1996
| ''Mettukudi '' - Tamil
| ശിവകാമി 
|-
| rowspan=2| 1997
| ''Periya Idathu Mappilai '' - Tamil
| ചിന്നവരുടെ ഭാര്യ 
|-
| ''Thaali Pudhusu'' - Tamil 
| കല 
|-
| rowspan=2 | 1998
| ശ്രീകൃഷ്ണപുരത്തെ നക്ഷത്രത്തിളക്കം
| ആനന്ദവല്ലി 
|-
| ''Iniyavale '' - Tamil 
| രാമനാഥന്റെ ഭാര്യ 
|-
| rowspan=2 | 2002
| നന്ദനം
| ജാനകി
|-
| കല്യാണരാമൻ
| സരസ്വതി
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 2003
| വസന്തമാളിക
| ലക്ഷ്മിയമ്മ
|-
| സ്വപ്നക്കൂട്
| സോഫി
|-
|സ്വന്തം മാളവിക
|ഗോമതി 
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | 2005
| ഇരുവട്ടം മണവാട്ടി
| ഭൂമികയുടെ അമ്മ
|-
| അന്നൊരിക്കൽ
| പൊന്നുവിൻറെ അമ്മ
|-
| കൊച്ചിരാജാവ്
| സൂര്യയുടെ അമ്മ
|-
|ഹൃദയത്തിൽ  സൂക്ഷിക്കാൻ 
|നന്ദിതയുടെ അമ്മ
|-
|ബംഗ്ലാവിൽ ഔത 
|റോസമ്മ 
|-
| rowspan=3 | 2007
| ദി സ്പീഡ് ട്രാക്കർ
| ഗൌരിയുടെ അമ്മ
|-
| സൂര്യൻ
| സരസു 
|-
| കങ്കാരു 
| സിസിലി
|-
|2008
|കേരള പോലീസ്‌
|മരിയ റോയ്
|-
| rowspan=&quot;7&quot; |2009
|ബനാറസ്
|മാലതി 
|-
|പത്താം അദ്ധ്യായം
|ലക്ഷ്മിക്കുട്ടി 
|-
|ഇവർ വിവാഹിതരായാൽ
|കാവ്യയുടെ അമ്മ 
|-
|പുതിയ മുഖം
|മണിയുടെ ഭാര്യ 
|-
|പറയാൻ മറന്നത്
|മാധവി 
|-
|മൗനം 
|...
|-
|സ്വന്തം ലേഖകൻ
|ശാന്ത 
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2010
|റിങ്ടോൺ
|തമ്പുരാട്ടി 
|-
|പുള്ളിമാൻ
|കാമാക്ഷി 
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |2011
|കളഭമഴ
|കാമാഷി 
|-
|നിന്നിഷ്ടം എന്നിഷ്ടം II
|ശ്രീകുട്ടന്റെ അമ്മ 
|-
|മൊഹബത്ത് 
|മറിയാ 
|-
|ബോംബെ മിട്ടായി 
|...
|-
|ഇത് നമ്മുടെ കഥ 
|സേതുലക്ഷ്മി 
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |2012
|കുഞ്ഞളിയൻ
|കനകാംഭരം 
|-
|സ്പാനിഷ് മസാല
|തെരേസ 
|-
|ദി കിംഗ് ആൻഡ് ദി കമ്മിഷണർ 
|ശാന്ത കൃഷ്ണൻ നായർ 
|-
|മിസ്റ്റർ മരുമകൻ 
|ഇന്റർവ്യൂ ബോർഡ്‌ അംഗം 
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |2013
|ആട്ടകഥ 
|ഉണ്ണിയുടെ അമ്മ 
|-
|ഗോഡ് ഫോർ സെയിൽ 
|പ്രിയദർശിനി 
|-
|വൈറ്റ് പേപ്പർ 
|പ്രിയദർശിനി 
|-
|ജ്വാലമുഖികൾ 
|സുധ 
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2014
|ഹൗ ഓൾഡ് ആർ യു?
|രാജീവിന്റെ അമ്മ 
|-
|കാരണവർ 
|വിജയയുടെ അമ്മ 
|-
|പറങ്കിമല 
|അപ്പുവിന്റെ അമ്മ 
|-
| rowspan=&quot;6&quot; |2015
|ചിറകൊടിഞ്ഞ കിനാവുകൾ 
|സുമതിയുടെ അമ്മ 
|-
|എന്ന് നിന്റെ മൊയ്‌ദീൻ 
|ജാനകി 
|-
|ജോ ആൻഡ് ദി ബോയ് 
|മേരി ജോൺ 
|-
|1000 - ഒരു നോട്ടു പറഞ്ഞ കഥ 
|സുമതിയുടെ അമ്മ 
|-
|ഫീമയിൽ ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ 
|ഉണ്ണിയമ്മ 
|-
| ''36 Vayadhinile '' - Tamil
| തമിഴ്സെൽവന്റെ amma
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2017
|ജോർജ്ട്ടൻസ്‌ പൂരം 
|മേഴ്‌സി 
|-
|കാമ്പോജി 
|അന്തർജനം 
|-
|2019
| മനോഹരം 
|ശ്രീജയുടെ അമ്മ 
|-
|2020
|സൂഫിയും സുജാതയും 
|കമല 
|-
|2023
| ''Yosi'' - Tamil
| അമ്മ 
|-
|2024
|ഭാരതനാട്യം 
|സരസ്വതി 
|-
|2026
|മോഹിനിയാട്ടം
|സരസ്വതി
|-
|}

== Television career ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+List of Kalaranjini television credits
! scope=&quot;col&quot; |Year
! scope=&quot;col&quot; |Title
! scope=&quot;col&quot; |Channel
! scope=&quot;col&quot; |Language
! class=&quot;unsortable&quot; scope=&quot;col&quot; |Role/Notes
|-
|
|''Kanimuthu''
|[[Jaihind TV]]
|Malayalam|| {{Won}} – Drishya TV award for Best Actress (Telefilm){{Citation needed|date=March 2023}}
|-
|
|''Thennaliraman''
|[[Amrita TV]]
|Malayalam
|
|-
|
|''Vismayam''
|[[Surya TV]]
|Malayalam
|Telefilm
|-
|1997
|''Smarakashilakal''
|
|Malayalam
|
|-
|1997
|''Doctors''
|[[Sun TV (India)|Sun TV]]
|Tamil
|as Saranya
|-
|1999
|''Chinna Chinna Aasai : Bandham''
|[[Sun TV (India)|Sun TV]]
|Tamil
|as Sasi
|-
|2003–04
|''Manasaputhri''
|[[Surya TV]]
|Malayalam
|as Giri's aunt
|-
|2004
|''Black and White Season 2''
|[[Asianet (TV channel)|Asianet]]
|Malayalam
|as Alice
|-
|2004
|''Megham''
|[[Asianet (TV channel)|Asianet]]
|Malayalam
|
|-
|2005
|''Sindoorarekha''
|[[Asianet (TV channel)|Asianet]]
|Malayalam
|
|-
|2005–06
|''Thulabharam''
|[[Surya TV]]
|Malayalam
|as Subhadraamma
|-
|2005–06
|''Vikramadithyan'' 
|[[Asianet (TV channel)|Asianet]]
|Malayalam
|as Maharani
|-
|2006
|Sathi Leelavathi
|Amrita TV
|Malayalam
|as Rani
|-
|2006
|''Lakshyam''
|[[Asianet (TV channel)|Asianet]]
|Malayalam
|
|-
|2007
|''Prayanam''
|[[Surya TV]]
|[[Malayalam]]
|as Parvathy
|-
|2007
|''Daya''
|[[Kairali TV]]
|Malayalam
|
|-
|2007
|''Makal'' Old
|[[Asianet (TV channel)|Asianet]]
|Malayalam
|
|-
|2007
|''Mandaram''
|[[Kairali TV]]
|Malayalam
|as Shameer's umma
|-
|2007
|''Velankanni Mathavu''
|[[Surya TV]]
|Malayalam
|as Rachelamma
|-
|2007–08
|''Sree Guruvayoorappan''
|[[Surya TV]]
|Malayalam
|as Marathakamma
|-
|2008
|''Ammakkayi''
|[[Surya TV]]
|Malayalam
|
|-
|2008
|''Chilluvilakku''
|[[Surya TV]]
|Malayalam
|
|-
|2008
|''Kanakuyil''
|[[Asianet (TV channel)|Asianet]]
|Malayalam
|as Geetha
|-
|2008
|''Sreekrishnaleela''
|[[Asianet (TV channel)|Asianet]]
|Malayalam
|
|-
|2009
|''Chandrettanum Shobedathiyum''
|[[Asianet (TV channel)|Asianet]]
|Malayalam
|as Shobha
|-
|2009
|''Devimahatymam''
|[[Asianet (TV channel)|Asianet]]
|Malayalam
|as Savithri
|-
|2009
|''Sreemahabhagavatham''
|[[Asianet (TV channel)|Asianet]]
|Malayalam
|
|-
|2009–10
|''Vasantham''
|[[Sun TV (India)|Sun TV]]
|Tamil
|as Thillainayagi (Mangalam's eldest daughter in law)
|-
|2009–12
|''[[Vilakku Vacha Nerathula]]''
|[[Kalaignar TV]]
|[[Tamil language|Tamil]]
|as Saradhamma{{Citation needed|date=September 2022}}
|-
|2009–12
|''Chakkara Bharani''
|[[Surya TV]]
|Malayalam
|as Indiramma
|-
|2011–14
|''[[Kumkumapoovu]]''
|[[Asianet (TV channel)|Asianet]]
|Malayalam
|as Subhadramma (Mahesh's mother)
|-
|2012–15
|''[[Sondha Bandham]]''
|[[Sun TV (India)|Sun TV]]
|Tamil
|as Prem's mother, Rajalakshmi
|-
|2013–14
|''[[Mama Maaple|Mama Mappilai]]''
|[[Sun TV (India)|Sun TV]]
|Tamil
|
|-
|2014
|''Crime Branch''
|[[Kairali TV]]
|Malayalam
|
|-
|2014–18
|''[[Kalyana Parisu (TV series)|Kalyana Parisu]]''
|[[Sun TV (India)|Sun TV]]
|Tamil
|as Gajalakshmi (Antagonist)
|-
|2015–17
|''Moonnumani''
|[[Flowers (TV channel)|Flowers TV)]]
|Malayalam
|as Sharadhamma
Dubbed into [[Tamil language|Tamil]] as Moondram Pirai&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.vinodadarshan.com/2015/09/moonumani-serial-cast-actor-actress.html|title=Moonnumani Serial Cast and Crew &amp;#124; Actor/actress of Moonnumani -Flowers TV Serial|access-date=4 February 2023|date=September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20230204122837/https://www.vinodadarshan.com/2015/09/moonumani-serial-cast-actor-actress.html|archive-date=4 February 2023|author=Vinodadarshan|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|2016
|''Manathe Kottaram''
|[[Kairali TV]]
|Malayalam
|as Kottarathil Komalavalli
|-
|2024
|''[[Kudumbashree Sharada]]''
|[[Zee Keralam]]
|Malayalam
|as Herself
&lt;ref&gt;https://www.zee5.com/tv-shows/details/kudumbashree-sharada/0-6-4z5129937/actor-saiju-kurup-reaches-kudumbashree-hotel/0-1-6z5605502&lt;/ref&gt;
|}

; Reality shows

* ''[[Lunars Comedy Express]]'' ([[Asianet Plus]]) as Special judge
* ''Comedy Stars'' (Asianet) as Judge

== Shows / Other works ==

* JB Junction (Kairali TV)
* Shoot N Show (Kairali TV)
* Star Family (Amrita TV)
* Varthakkappuram (Asianet News)
* Ennile Njan (ACV)
* Ormayil Ennum (Amrita TV)
* Zee Keralam Kudumbam Awards
* Asianet Film Awards 2016
* Flowers Awards Night
* Malayalam Super Star Nite
* Rim Showtime
* Nana
* Paschima Tharaka
* Celespot Media
* Mahilaratnam
* Vanitha
* The Hindu
* Grihalakshmi
{{reflist}}
== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* {{imdb name|id=1464127|name=Kalaranjini}}

[[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച വർഷം അറിയാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച ദിവസം ഇല്ലാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌ചലച്ചിത്രനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കന്നഡചലച്ചിത്രനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച വർഷം ഇല്ലാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>07be2cbtwq14e0ginow6j0gxz284xcn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കാർത്തിക (നടി)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>61396</id>
    <revision>
      <id>4650035</id>
      <parentid>4512897</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T05:49:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4650035</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10825" sha1="6w0i04rxa7qzqkprfdl9yen5bv5uh7l" xml:space="preserve">{{prettyurl|Karthika(actress)}}
{{Needs Image}}
{{Infobox person
| name               = കാർത്തിക
| birth_name         = സുനന്ദ നായർ
| birth_place        = [[തിരുവനന്തപുരം]]
| nationality        = [[Indian people|ഇന്ത്യൻ]]
| occupation         = [[നടി ]]
| years_active       = 1984-1991
| known_for          = [[നായകൻ]], [[താളവട്ടം]]
| notable_works      = [[നീയെത്ര ധന്യ]], [[ദേശാടനക്കിളി കരയാറില്ല]]
| spouse             = ഡോ. സുനിൽ കുമാർ
| children           = വിഷ്ണു
}}
1985 -1989 വരെ [[മലയാളചലച്ചിത്രം|മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങളിൽ]] സജീവമായിരുന്ന ഒരു അഭിനേത്രിയാണ് കാർത്തിക എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന സുനന്ദ നായർ. മലയാള സിനിമകളിലും ഏതാനും തമിഴ് സിനിമകളിലും അഭിനയിച്ച ഒരു മുൻകാല നടിയായ അവർ 1984-1988 കാലഘട്ടത്തിൽ മലയാളത്തിലെ ജനപ്രിയ താരങ്ങളിൽ ഒരാളായിരുന്നു അവർ. 1987-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ നായകൻ എന്ന ചിത്രത്തിലെ ചാരുമതി എന്ന കഥാപാത്രത്തിലൂടെ സുനന്ദ നായരുടെ പ്രശസ്തി ഉയരങ്ങളിലെത്തി.&lt;ref&gt;[https://tamil.behindtalkies.com/nayagan-movie-actress-karthika-family-and-son-wedding-picture/ நாயகன் படத்தில் கமல் மகளாக நடித்த நடிகை என்ன ஆனார் – அவரின் குடும்ப புகைப்படம் இதோ.]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://keralakaumudi.com/en/news/news.php?id=228555&amp;u=how-can-gopalakrishna-panicker-skip-meera%E2%80%99s-son%E2%80%99s-wedding-karthika-invites-and-lalettan-arrives-228555 How can Gopalakrishna Panicker skip Meera's son's wedding? Karthika invites, Lalettan arrives]&lt;/ref&gt;

== ആദ്യകാലജീവിതം ==
വിരമിച്ച സൈനികോദ്യോഗസ്ഥനും, എക്സ് സർവീസ്മെൻ കോർപ്പറേഷൻ ചെയർമാനും, ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസുമായി അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്ത എക്സ്-സർവീസ് കോൺഗ്രസ് നേതാവുമായിരുന്ന ക്യാപ്റ്റൻ പി.കെ.ആർ. നായരുടെ മകളായി കേരളത്തിലെ തിരുവനന്തപുരത്താണ് കാർത്തിക ജനിച്ചത്. മാതാവ് ഒരു വീട്ടമ്മയാണ്. സുജാത ബാൽഗോവിന്ദ് എന്ന സഹോദരി ഉണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/150528/nation-current-affairs/article/arjun-now-waits-cross-iit-hurdle|title=Arjun now waits cross IIT hurdle|date=28 May 2015|work=Deccan Chronicle}}&lt;/ref&gt; പരിശീലനം ലഭിച്ച ക്ലാസിക്കൽ നർത്തകിയും കഥകളി കലാകാരിയുമായ അവർ ഒരു അമേച്വർ ടെന്നീസ് കളിക്കാരി കൂടിയാണ്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://malayalam.samayam.com/malayalam-cinema/celebrity-news/evergreen-malayalam-actress-karthikas-son-engagement-stills/articleshow/69757350.cms|title=നടി കാ‍ർത്തികയുടെ മകൻ്റെ വിവാഹ നിശ്ചയം|accessdate=13 June 2019|work=samayam}}&lt;/ref&gt;

== അഭിനയ ജീവിതം ==
കാർത്തികയുടെ ആദ്യ ചലച്ചിത്രം ''[[മണിച്ചെപ്പു തുറന്നപ്പോൾ|മണിച്ചെപ്പ് തുറന്നപ്പോൾ]]'' എന്ന ചിത്രമാണ്. 1980 കളിലെ ഒരു മികച്ച അഭിനേത്രിയായിരുന്നു കാർത്തിക. തന്റെ ലളിതവും, ഗൃഹാതുരത്വവുമുള്ള  കഥാപാത്രങ്ങളാൽ മലയാളചലച്ചിത്രപ്രേക്ഷകരുടെ ഇടയിൽ ശ്രദ്ധേയയായി. സംവിധായകനായ [[ബാലചന്ദ്ര മേനോൻ]] ആണ് കാർത്തികയെ മലയാളചലച്ചിത്രത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നത്. കൂടുതൽ ചിത്രങ്ങളിലും [[മോഹൻലാൽ|മോഹൻലാലിന്റെ]] നായികയായിട്ടാണ് കാർത്തിക അഭിനയിച്ചിട്ടുള്ളത്. [[തമിഴ്]] ചിത്രമായ ''[[നായകൻ]] '' എന്ന ചിത്രത്തിൽ [[കമലഹാസൻ|കമലഹാസന്റെ]] ഒപ്പം അവർ അഭിനയിച്ചു.

== സ്വകാര്യ ജീവിതം ==
തന്റെ വിവാഹത്തിനു ശേഷം കാർത്തിക ചലച്ചിത്ര രംഗം വിടുകയായിരുന്നു.
===മലയാള ചലച്ചിത്രങ്ങൾ===

{| border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%;&quot;
|- bgcolor=&quot;#CCCCCC&quot; align=&quot;center&quot;
|നമ്പർ:|| വർഷം || ചലച്ചിത്രം || കഥാപാത്രം ||സഹതാരങ്ങൾ ||സംവിധായകൻ
|-
|1 ||1984|| ''[[ഒരു പൈങ്കിളിക്കഥ]]''||നർത്തകി ||[[ബാലചന്ദ്രമേനോൻ]], [[മധു]], [[ഭരത് ഗോപി]] ||[[ബാലചന്ദ്രമേനോൻ]]
|-
|2 ||1985|| ''[[മണിച്ചെപ്പുതുറന്നപ്പോൾ]]'' || ||[[ബാലചന്ദ്രമേനോൻ]], [[തിലകൻ]], [[സുകുമാരി]], [[ജലജ]] ||[[ബാലചന്ദ്രമേനോൻ]]
|-
|3 ||1986|| ''[[അടിവേരുകൾ]]'' ||ശ്രീദേവി ||[[മോഹൻലാൽ]], [[സുരേഷ് ഗോപി]], [[തിലകൻ]], [[മുകേഷ്]], [[പ്രിയ]], [[രോഹിണി]], [[സുകുമാരി]]||അനിൽ
|-
|4 ||1986|| ''[[താളവട്ടം]]'' ||സാവിത്രി||[[മോഹൻലാൽ]], [[ലിസി]], [[നെടുമുടി വേണു]], [[മുകേഷ്]], [[സുകുമാരി]]||[[പ്രിയദർശൻ]]
|-
|5 ||1986|| ''[[സന്മനസ്സുള്ളവർക്ക് സമാധാനം]]''|| മീര|| [[മോഹൻലാൽ]], [[ശ്രീനിവാസൻ]], [[സോമൻ]], [[കെപിഎസി ലളിത]]||[[സത്യൻ അന്തിക്കാട്]]
|-
|6 ||1986|| ''[[നീലക്കുറിഞ്ഞിപൂത്തപ്പോൾ]]''  || സന്ധ്യ||[[ഗിരീഷ് കർണാട്]]||[[ഭരതൻ]]
|-
|7 ||1986||''[[എന്റെ എന്റേതു മാത്രം]]''  ||ഷീല|||[[മോഹൻലാൽ]], [[ശോഭന]], [[ലാലു അലക്സ്]], [[സുകുമാരി]], || [[ജെ. ശശികുമാർ]]
|-
|8 ||1986|| ''[[ദേശാടനക്കിളി കരയാറില്ല]]'' || നിർമ്മല||[[മോഹൻലാൽ]], [[ശാരി]], [[ഉർവശി (അഭിനേത്രി)|ഉർവശി]]||[[പത്മരാജൻ]]
|-
|9 ||1986|| ''[[കരിയിലക്കാറ്റുപോലെ]]''  ||ശില്പ||[[മോഹൻലാൽ]], [[മമ്മുട്ടി]], [[റഹ്മാൻ]], [[പ്രേമ (നടി)|പ്രേമ]], [[ഉണ്ണിമേരി]]||[[പത്മരാജൻ]]
|-
|10 ||1986|| ''[[അടുക്കാൻ എന്തെളുപ്പം]]'' || വിമല||[[മമ്മുട്ടി]], [[ശങ്കർ]], [[സുകുമാരി]]||[[ജേസി]]
|-
|11 || 1987||''[[ഇടനാഴിയിൽ ഒരു കാലൊച്ച]]''  ||അഭിരാമി ||[[വിനീത്]], [[ജയഭാരതി]] ||[[ഭദ്രൻ]]
|-
|12 ||1987|| ''[[ഗാന്ധിനഗർ 2nd സ്ടീറ്റ് (ചലച്ചിത്രം)]]''  ||മായ||[[മോഹൻലാൽ]], [[ശ്രീനിവാസൻ]], [[മമ്മുട്ടി]], [[സീമ]], [[അശോകൻ]], [[പ്രിയ]]; [[സുകുമാരി]], [[കെപിഎസി ലളിത]], [[തിലകൻ]]||[[സത്യൻ അന്തിക്കാട്]]
|-
|13 ||1987||''[[ഉണ്ണികളെ ഒരു കഥ പറയാം]]''  ||അനിമോൾ||[[മോഹൻലാൽ]], [[തിലകൻ]], [[സോമൻ]], [[സുകുമാരി]]||[[കമൽ]]
|-
|14 ||1987||''[[നീയെത്ര ധന്യ]]''  ||ശ്യാമള പണിക്കർ||[[മുരളി]], [[മുകേഷ്]]  || [[ജേസി]]
|-
|15 ||1987||''[[ജനുവരി ഒരു ഓർമ]]''||നിമ്മി||[[മോഹൻലാൽ]], [[സുരേഷ് ഗോപി]], [[രോഹിണി]], [[സോമൻ]]|| [[ജോഷി]]
|-
|16 ||1987||''[[ഇവിടെ എല്ലാവർക്കും സുഖം]]''|| ജിജി ||[[മോഹൻലാൽ]], [[ലിസി]], [[സുരേഷ് ഗോപി]], [[ലാലു അലക്സ്]], [[സുകുമാരി]] || [[ജേസി]]
|-
|17 ||1988|| ''[[ഡേവിഡ് ഡേവിഡ് മിസ്റ്റർ ഡേവിഡ്]]''  ||ആനി ||[[ബാലചന്ദ്രമേനോൻ]], [[സുമലത]] ||[[വിജി തമ്പി]]
|-
|18 ||1989|| ''[[ആവണിക്കുന്നിലെ കിന്നരി പൂക്കൾ]]'' || ഇന്ദുu  ||[[നിഴലുകൾ രവി]], [[കെ.ആർ. വിജയ]] || [[പോൾ ബാബു]]
|-
|}

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==

*{{imdb name|id=0440232|name=Karthika}}

[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:ചിത്രം ആവശ്യമുള്ള അഭിനേതാക്കളുടെ താളുകൾ]]</text>
      <sha1>6w0i04rxa7qzqkprfdl9yen5bv5uh7l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4650036</id>
      <parentid>4650035</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T05:55:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4650036</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11874" sha1="p45bo6kday9i070juhdjkbpfjvhxe6s" xml:space="preserve">{{prettyurl|Karthika(actress)}}
{{Needs Image}}
{{Infobox person
| name               = കാർത്തിക
| birth_name         = സുനന്ദ നായർ
| birth_place        = [[തിരുവനന്തപുരം]]
| nationality        = [[Indian people|ഇന്ത്യൻ]]
| occupation         = [[നടി ]]
| years_active       = 1984-1991
| known_for          = [[നായകൻ]], [[താളവട്ടം]]
| notable_works      = [[നീയെത്ര ധന്യ]], [[ദേശാടനക്കിളി കരയാറില്ല]]
| spouse             = ഡോ. സുനിൽ കുമാർ
| children           = വിഷ്ണു
}}
1985 -1989 വരെ [[മലയാളചലച്ചിത്രം|മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങളിൽ]] സജീവമായിരുന്ന ഒരു അഭിനേത്രിയാണ് കാർത്തിക എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന സുനന്ദ നായർ. മലയാള സിനിമകളിലും ഏതാനും തമിഴ് സിനിമകളിലും അഭിനയിച്ച ഒരു മുൻകാല നടിയായ അവർ 1984-1988 കാലഘട്ടത്തിൽ മലയാളത്തിലെ ജനപ്രിയ താരങ്ങളിൽ ഒരാളായിരുന്നു അവർ. 1987-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ നായകൻ എന്ന ചിത്രത്തിലെ ചാരുമതി എന്ന കഥാപാത്രത്തിലൂടെ സുനന്ദ നായരുടെ പ്രശസ്തി ഉയരങ്ങളിലെത്തി.&lt;ref&gt;[https://tamil.behindtalkies.com/nayagan-movie-actress-karthika-family-and-son-wedding-picture/ நாயகன் படத்தில் கமல் மகளாக நடித்த நடிகை என்ன ஆனார் – அவரின் குடும்ப புகைப்படம் இதோ.]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://keralakaumudi.com/en/news/news.php?id=228555&amp;u=how-can-gopalakrishna-panicker-skip-meera%E2%80%99s-son%E2%80%99s-wedding-karthika-invites-and-lalettan-arrives-228555 How can Gopalakrishna Panicker skip Meera's son's wedding? Karthika invites, Lalettan arrives]&lt;/ref&gt;

== ആദ്യകാലജീവിതം ==
വിരമിച്ച സൈനികോദ്യോഗസ്ഥനും, എക്സ് സർവീസ്മെൻ കോർപ്പറേഷൻ ചെയർമാനും, ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസുമായി അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്ത എക്സ്-സർവീസ് കോൺഗ്രസ് നേതാവുമായിരുന്ന ക്യാപ്റ്റൻ പി.കെ.ആർ. നായരുടെ മകളായി കേരളത്തിലെ തിരുവനന്തപുരത്താണ് കാർത്തിക ജനിച്ചത്. മാതാവ് ഒരു വീട്ടമ്മയാണ്. സുജാത ബാൽഗോവിന്ദ് എന്ന സഹോദരി ഉണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/150528/nation-current-affairs/article/arjun-now-waits-cross-iit-hurdle|title=Arjun now waits cross IIT hurdle|date=28 May 2015|work=Deccan Chronicle}}&lt;/ref&gt; പരിശീലനം ലഭിച്ച ക്ലാസിക്കൽ നർത്തകിയും കഥകളി കലാകാരിയുമായ അവർ ഒരു അമേച്വർ ടെന്നീസ് കളിക്കാരി കൂടിയാണ്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://malayalam.samayam.com/malayalam-cinema/celebrity-news/evergreen-malayalam-actress-karthikas-son-engagement-stills/articleshow/69757350.cms|title=നടി കാ‍ർത്തികയുടെ മകൻ്റെ വിവാഹ നിശ്ചയം|accessdate=13 June 2019|work=samayam}}&lt;/ref&gt;

== അഭിനയ ജീവിതം ==
1984-ൽ ബാലചന്ദ്ര മേനോൻ സംവിധാനം ചെയ്ത ഒരു പൈങ്കിളികഥ എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് കാർത്തിക അഭിനയരംഗത്തേക്ക് കടന്നുവന്നത്. ആ സിനിമയിൽ നർത്തകരുടെ സംഘത്തിലെ ഒരാളായി അവർ അഭിനയിച്ചു. കാർത്തിക പ്രധാനവേഷത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട ആദ്യ ചലച്ചിത്രം ''[[മണിച്ചെപ്പു തുറന്നപ്പോൾ|മണിച്ചെപ്പ് തുറന്നപ്പോൾ]]'' എന്ന ചിത്രമാണ്.  രണ്ടാമത്തെ ചിത്രത്തിൽ  അവർ ജലജയ്‌ക്കൊപ്പം പ്രധാന സ്ത്രീ കഥാപാത്രങ്ങളിൽ ഒരാളായി അഭിനയിച്ചു. 1980 കളിലെ ഒരു മികച്ച അഭിനേത്രിയായിരുന്നു കാർത്തിക. തന്റെ ലളിതവും, ഗൃഹാതുരത്വവുമുള്ള  കഥാപാത്രങ്ങളാൽ മലയാളചലച്ചിത്രപ്രേക്ഷകരുടെ ഇടയിൽ ശ്രദ്ധേയയായി. സംവിധായകനായ [[ബാലചന്ദ്ര മേനോൻ]] ആണ് കാർത്തികയെ മലയാളചലച്ചിത്രത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നത്. കൂടുതൽ ചിത്രങ്ങളിലും [[മോഹൻലാൽ|മോഹൻലാലിന്റെ]] നായികയായിട്ടാണ് കാർത്തിക അഭിനയിച്ചിട്ടുള്ളത്. [[തമിഴ്]] ചിത്രമായ ''[[നായകൻ]] '' എന്ന ചിത്രത്തിൽ [[കമലഹാസൻ|കമലഹാസന്റെ]] ഒപ്പം അവർ അഭിനയിച്ചു.


രണ്ടാമത്തെ ചിത്രത്തിൽ  അവർ ജലജയ്‌ക്കൊപ്പം പ്രധാന സ്ത്രീ കഥാപാത്രങ്ങളിൽ ഒരാളായി അഭിനയിച്ചു.

== സ്വകാര്യ ജീവിതം ==
തന്റെ വിവാഹത്തിനു ശേഷം കാർത്തിക ചലച്ചിത്ര രംഗം വിടുകയായിരുന്നു.
===മലയാള ചലച്ചിത്രങ്ങൾ===

{| border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%;&quot;
|- bgcolor=&quot;#CCCCCC&quot; align=&quot;center&quot;
|നമ്പർ:|| വർഷം || ചലച്ചിത്രം || കഥാപാത്രം ||സഹതാരങ്ങൾ ||സംവിധായകൻ
|-
|1 ||1984|| ''[[ഒരു പൈങ്കിളിക്കഥ]]''||നർത്തകി ||[[ബാലചന്ദ്രമേനോൻ]], [[മധു]], [[ഭരത് ഗോപി]] ||[[ബാലചന്ദ്രമേനോൻ]]
|-
|2 ||1985|| ''[[മണിച്ചെപ്പുതുറന്നപ്പോൾ]]'' || ||[[ബാലചന്ദ്രമേനോൻ]], [[തിലകൻ]], [[സുകുമാരി]], [[ജലജ]] ||[[ബാലചന്ദ്രമേനോൻ]]
|-
|3 ||1986|| ''[[അടിവേരുകൾ]]'' ||ശ്രീദേവി ||[[മോഹൻലാൽ]], [[സുരേഷ് ഗോപി]], [[തിലകൻ]], [[മുകേഷ്]], [[പ്രിയ]], [[രോഹിണി]], [[സുകുമാരി]]||അനിൽ
|-
|4 ||1986|| ''[[താളവട്ടം]]'' ||സാവിത്രി||[[മോഹൻലാൽ]], [[ലിസി]], [[നെടുമുടി വേണു]], [[മുകേഷ്]], [[സുകുമാരി]]||[[പ്രിയദർശൻ]]
|-
|5 ||1986|| ''[[സന്മനസ്സുള്ളവർക്ക് സമാധാനം]]''|| മീര|| [[മോഹൻലാൽ]], [[ശ്രീനിവാസൻ]], [[സോമൻ]], [[കെപിഎസി ലളിത]]||[[സത്യൻ അന്തിക്കാട്]]
|-
|6 ||1986|| ''[[നീലക്കുറിഞ്ഞിപൂത്തപ്പോൾ]]''  || സന്ധ്യ||[[ഗിരീഷ് കർണാട്]]||[[ഭരതൻ]]
|-
|7 ||1986||''[[എന്റെ എന്റേതു മാത്രം]]''  ||ഷീല|||[[മോഹൻലാൽ]], [[ശോഭന]], [[ലാലു അലക്സ്]], [[സുകുമാരി]], || [[ജെ. ശശികുമാർ]]
|-
|8 ||1986|| ''[[ദേശാടനക്കിളി കരയാറില്ല]]'' || നിർമ്മല||[[മോഹൻലാൽ]], [[ശാരി]], [[ഉർവശി (അഭിനേത്രി)|ഉർവശി]]||[[പത്മരാജൻ]]
|-
|9 ||1986|| ''[[കരിയിലക്കാറ്റുപോലെ]]''  ||ശില്പ||[[മോഹൻലാൽ]], [[മമ്മുട്ടി]], [[റഹ്മാൻ]], [[പ്രേമ (നടി)|പ്രേമ]], [[ഉണ്ണിമേരി]]||[[പത്മരാജൻ]]
|-
|10 ||1986|| ''[[അടുക്കാൻ എന്തെളുപ്പം]]'' || വിമല||[[മമ്മുട്ടി]], [[ശങ്കർ]], [[സുകുമാരി]]||[[ജേസി]]
|-
|11 || 1987||''[[ഇടനാഴിയിൽ ഒരു കാലൊച്ച]]''  ||അഭിരാമി ||[[വിനീത്]], [[ജയഭാരതി]] ||[[ഭദ്രൻ]]
|-
|12 ||1987|| ''[[ഗാന്ധിനഗർ 2nd സ്ടീറ്റ് (ചലച്ചിത്രം)]]''  ||മായ||[[മോഹൻലാൽ]], [[ശ്രീനിവാസൻ]], [[മമ്മുട്ടി]], [[സീമ]], [[അശോകൻ]], [[പ്രിയ]]; [[സുകുമാരി]], [[കെപിഎസി ലളിത]], [[തിലകൻ]]||[[സത്യൻ അന്തിക്കാട്]]
|-
|13 ||1987||''[[ഉണ്ണികളെ ഒരു കഥ പറയാം]]''  ||അനിമോൾ||[[മോഹൻലാൽ]], [[തിലകൻ]], [[സോമൻ]], [[സുകുമാരി]]||[[കമൽ]]
|-
|14 ||1987||''[[നീയെത്ര ധന്യ]]''  ||ശ്യാമള പണിക്കർ||[[മുരളി]], [[മുകേഷ്]]  || [[ജേസി]]
|-
|15 ||1987||''[[ജനുവരി ഒരു ഓർമ]]''||നിമ്മി||[[മോഹൻലാൽ]], [[സുരേഷ് ഗോപി]], [[രോഹിണി]], [[സോമൻ]]|| [[ജോഷി]]
|-
|16 ||1987||''[[ഇവിടെ എല്ലാവർക്കും സുഖം]]''|| ജിജി ||[[മോഹൻലാൽ]], [[ലിസി]], [[സുരേഷ് ഗോപി]], [[ലാലു അലക്സ്]], [[സുകുമാരി]] || [[ജേസി]]
|-
|17 ||1988|| ''[[ഡേവിഡ് ഡേവിഡ് മിസ്റ്റർ ഡേവിഡ്]]''  ||ആനി ||[[ബാലചന്ദ്രമേനോൻ]], [[സുമലത]] ||[[വിജി തമ്പി]]
|-
|18 ||1989|| ''[[ആവണിക്കുന്നിലെ കിന്നരി പൂക്കൾ]]'' || ഇന്ദുu  ||[[നിഴലുകൾ രവി]], [[കെ.ആർ. വിജയ]] || [[പോൾ ബാബു]]
|-
|}

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==

*{{imdb name|id=0440232|name=Karthika}}

[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:ചിത്രം ആവശ്യമുള്ള അഭിനേതാക്കളുടെ താളുകൾ]]</text>
      <sha1>p45bo6kday9i070juhdjkbpfjvhxe6s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4650039</id>
      <parentid>4650036</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T06:01:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <comment>/* അഭിനയ ജീവിതം */</comment>
      <origin>4650039</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13806" sha1="g949ec5a2f0zf3vav02kw2pkhxwqeii" xml:space="preserve">{{prettyurl|Karthika(actress)}}
{{Needs Image}}
{{Infobox person
| name               = കാർത്തിക
| birth_name         = സുനന്ദ നായർ
| birth_place        = [[തിരുവനന്തപുരം]]
| nationality        = [[Indian people|ഇന്ത്യൻ]]
| occupation         = [[നടി ]]
| years_active       = 1984-1991
| known_for          = [[നായകൻ]], [[താളവട്ടം]]
| notable_works      = [[നീയെത്ര ധന്യ]], [[ദേശാടനക്കിളി കരയാറില്ല]]
| spouse             = ഡോ. സുനിൽ കുമാർ
| children           = വിഷ്ണു
}}
1985 -1989 വരെ [[മലയാളചലച്ചിത്രം|മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങളിൽ]] സജീവമായിരുന്ന ഒരു അഭിനേത്രിയാണ് കാർത്തിക എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന സുനന്ദ നായർ. മലയാള സിനിമകളിലും ഏതാനും തമിഴ് സിനിമകളിലും അഭിനയിച്ച ഒരു മുൻകാല നടിയായ അവർ 1984-1988 കാലഘട്ടത്തിൽ മലയാളത്തിലെ ജനപ്രിയ താരങ്ങളിൽ ഒരാളായിരുന്നു അവർ. 1987-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ നായകൻ എന്ന ചിത്രത്തിലെ ചാരുമതി എന്ന കഥാപാത്രത്തിലൂടെ സുനന്ദ നായരുടെ പ്രശസ്തി ഉയരങ്ങളിലെത്തി.&lt;ref&gt;[https://tamil.behindtalkies.com/nayagan-movie-actress-karthika-family-and-son-wedding-picture/ நாயகன் படத்தில் கமல் மகளாக நடித்த நடிகை என்ன ஆனார் – அவரின் குடும்ப புகைப்படம் இதோ.]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://keralakaumudi.com/en/news/news.php?id=228555&amp;u=how-can-gopalakrishna-panicker-skip-meera%E2%80%99s-son%E2%80%99s-wedding-karthika-invites-and-lalettan-arrives-228555 How can Gopalakrishna Panicker skip Meera's son's wedding? Karthika invites, Lalettan arrives]&lt;/ref&gt;

== ആദ്യകാലജീവിതം ==
വിരമിച്ച സൈനികോദ്യോഗസ്ഥനും, എക്സ് സർവീസ്മെൻ കോർപ്പറേഷൻ ചെയർമാനും, ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസുമായി അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്ത എക്സ്-സർവീസ് കോൺഗ്രസ് നേതാവുമായിരുന്ന ക്യാപ്റ്റൻ പി.കെ.ആർ. നായരുടെ മകളായി കേരളത്തിലെ തിരുവനന്തപുരത്താണ് കാർത്തിക ജനിച്ചത്. മാതാവ് ഒരു വീട്ടമ്മയാണ്. സുജാത ബാൽഗോവിന്ദ് എന്ന സഹോദരി ഉണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/150528/nation-current-affairs/article/arjun-now-waits-cross-iit-hurdle|title=Arjun now waits cross IIT hurdle|date=28 May 2015|work=Deccan Chronicle}}&lt;/ref&gt; പരിശീലനം ലഭിച്ച ക്ലാസിക്കൽ നർത്തകിയും കഥകളി കലാകാരിയുമായ അവർ ഒരു അമേച്വർ ടെന്നീസ് കളിക്കാരി കൂടിയാണ്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://malayalam.samayam.com/malayalam-cinema/celebrity-news/evergreen-malayalam-actress-karthikas-son-engagement-stills/articleshow/69757350.cms|title=നടി കാ‍ർത്തികയുടെ മകൻ്റെ വിവാഹ നിശ്ചയം|accessdate=13 June 2019|work=samayam}}&lt;/ref&gt;

== അഭിനയ ജീവിതം ==
1984-ൽ [[ബാലചന്ദ്രമേനോൻ|ബാലചന്ദ്ര മേനോൻ]] സംവിധാനം ചെയ്ത [[ഒരു പൈങ്കിളിക്കഥ|ഒരു പൈങ്കിളികഥ]] എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് കാർത്തിക അഭിനയരംഗത്തേക്ക് കടന്നുവന്നത്. ആ സിനിമയിൽ നർത്തകരുടെ സംഘത്തിലെ ഒരാളായി അവർ അഭിനയിച്ചു. കാർത്തിക പ്രധാനവേഷത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട ആദ്യ ചലച്ചിത്രം ബാലചന്ദ്രമേനോന്റെ ''[[മണിച്ചെപ്പു തുറന്നപ്പോൾ|മണിച്ചെപ്പ് തുറന്നപ്പോൾ]]'' എന്ന ചിത്രമാണ്. രണ്ടാമത്തെ ചിത്രത്തിൽ അവർ ജലജയ്‌ക്കൊപ്പം പ്രധാന സ്ത്രീ കഥാപാത്രങ്ങളിൽ ഒരാളായി അഭിനയിച്ചു.&lt;ref&gt;[https://www.mathrubhumi.com/mobile/movies-music/news/actress-karthika-son-engagement-picture-viral-karthika-old-malayalam-actress-1.3869369 നടി കാർത്തികയുടെ മകന്റെ വിവാഹ നിശ്ചയം: ചിത്രങ്ങൾ വൈറൽ]&lt;/ref&gt; 1980 കളിലെ ഒരു മികച്ച അഭിനേത്രിയായിരുന്നു കാർത്തിക. തന്റെ ലളിതവും, ഗൃഹാതുരത്വവുമുള്ള  കഥാപാത്രങ്ങളാൽ മലയാളചലച്ചിത്രപ്രേക്ഷകരുടെ ഇടയിൽ ശ്രദ്ധേയയായി. സംവിധായകനായ [[ബാലചന്ദ്ര മേനോൻ]] ആണ് കാർത്തികയെ മലയാളചലച്ചിത്രത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നത്. 

അവർ ഇരുപതിലധികം സിനിമകളിൽ പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്, അതിൽ രണ്ട് സിനിമകൾ തമിഴ് സിനിമകളും ബാക്കിയുള്ളവ മലയാള സിനിമകളുമാണ്. [[അടിവേരുകൾ]], [[താളവട്ടം]], [[സന്മനസ്സുള്ളവർക്ക്‌ സമാധാനം|സന്മനസ്സുള്ളവർക്ക് സമാധാനം]], [[നീലക്കുറിഞ്ഞി പൂത്തപ്പോൾ]], എൻ്റെ എൻ്റെ മാത്രം, [[ദേശാടനക്കിളി കരയാറില്ല]], [[കരിയിലക്കാറ്റുപോലെ|കരിയിലക്കാറ്റ് പോലെ]], അടുക്കാൻ എന്തെലുപ്പം എന്നിവയാണ് 1986-ൽ അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ. 1987-ൽ ഇടനാഴിയിൽ ഒരു കാലച്ച, ഗാന്ധി നഗർ, ഒരു തെരുവിൽ തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചു. ഒരു കഥ പറയം, നീയെത്ര ധന്യ, ജനുവരി ഒരു ഓർമ്മ, ഇവിടെ എല്ലാവർക്കും സുഖം. ഡേവിഡ് ഡേവിഡ് മിസ്റ്റർ ഡേവിഡ്, ആവണിക്കുന്നിലെ കിന്നരി പൂക്കൾ എന്നിവ യഥാക്രമം 1988, 1989 വർഷങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങളാണ്.


കൂടുതൽ ചിത്രങ്ങളിലും [[മോഹൻലാൽ|മോഹൻലാലിന്റെ]] നായികയായിട്ടാണ് കാർത്തിക അഭിനയിച്ചിട്ടുള്ളത്. [[തമിഴ്]] ചിത്രമായ ''[[നായകൻ]] '' എന്ന ചിത്രത്തിൽ [[കമലഹാസൻ|കമലഹാസന്റെ]] ഒപ്പം അവർ അഭിനയിച്ചു.

== സ്വകാര്യ ജീവിതം ==
തന്റെ വിവാഹത്തിനു ശേഷം കാർത്തിക ചലച്ചിത്ര രംഗം വിടുകയായിരുന്നു.
===മലയാള ചലച്ചിത്രങ്ങൾ===

{| border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%;&quot;
|- bgcolor=&quot;#CCCCCC&quot; align=&quot;center&quot;
|നമ്പർ:|| വർഷം || ചലച്ചിത്രം || കഥാപാത്രം ||സഹതാരങ്ങൾ ||സംവിധായകൻ
|-
|1 ||1984|| ''[[ഒരു പൈങ്കിളിക്കഥ]]''||നർത്തകി ||[[ബാലചന്ദ്രമേനോൻ]], [[മധു]], [[ഭരത് ഗോപി]] ||[[ബാലചന്ദ്രമേനോൻ]]
|-
|2 ||1985|| ''[[മണിച്ചെപ്പുതുറന്നപ്പോൾ]]'' || ||[[ബാലചന്ദ്രമേനോൻ]], [[തിലകൻ]], [[സുകുമാരി]], [[ജലജ]] ||[[ബാലചന്ദ്രമേനോൻ]]
|-
|3 ||1986|| ''[[അടിവേരുകൾ]]'' ||ശ്രീദേവി ||[[മോഹൻലാൽ]], [[സുരേഷ് ഗോപി]], [[തിലകൻ]], [[മുകേഷ്]], [[പ്രിയ]], [[രോഹിണി]], [[സുകുമാരി]]||അനിൽ
|-
|4 ||1986|| ''[[താളവട്ടം]]'' ||സാവിത്രി||[[മോഹൻലാൽ]], [[ലിസി]], [[നെടുമുടി വേണു]], [[മുകേഷ്]], [[സുകുമാരി]]||[[പ്രിയദർശൻ]]
|-
|5 ||1986|| ''[[സന്മനസ്സുള്ളവർക്ക് സമാധാനം]]''|| മീര|| [[മോഹൻലാൽ]], [[ശ്രീനിവാസൻ]], [[സോമൻ]], [[കെപിഎസി ലളിത]]||[[സത്യൻ അന്തിക്കാട്]]
|-
|6 ||1986|| ''[[നീലക്കുറിഞ്ഞിപൂത്തപ്പോൾ]]''  || സന്ധ്യ||[[ഗിരീഷ് കർണാട്]]||[[ഭരതൻ]]
|-
|7 ||1986||''[[എന്റെ എന്റേതു മാത്രം]]''  ||ഷീല|||[[മോഹൻലാൽ]], [[ശോഭന]], [[ലാലു അലക്സ്]], [[സുകുമാരി]], || [[ജെ. ശശികുമാർ]]
|-
|8 ||1986|| ''[[ദേശാടനക്കിളി കരയാറില്ല]]'' || നിർമ്മല||[[മോഹൻലാൽ]], [[ശാരി]], [[ഉർവശി (അഭിനേത്രി)|ഉർവശി]]||[[പത്മരാജൻ]]
|-
|9 ||1986|| ''[[കരിയിലക്കാറ്റുപോലെ]]''  ||ശില്പ||[[മോഹൻലാൽ]], [[മമ്മുട്ടി]], [[റഹ്മാൻ]], [[പ്രേമ (നടി)|പ്രേമ]], [[ഉണ്ണിമേരി]]||[[പത്മരാജൻ]]
|-
|10 ||1986|| ''[[അടുക്കാൻ എന്തെളുപ്പം]]'' || വിമല||[[മമ്മുട്ടി]], [[ശങ്കർ]], [[സുകുമാരി]]||[[ജേസി]]
|-
|11 || 1987||''[[ഇടനാഴിയിൽ ഒരു കാലൊച്ച]]''  ||അഭിരാമി ||[[വിനീത്]], [[ജയഭാരതി]] ||[[ഭദ്രൻ]]
|-
|12 ||1987|| ''[[ഗാന്ധിനഗർ 2nd സ്ടീറ്റ് (ചലച്ചിത്രം)]]''  ||മായ||[[മോഹൻലാൽ]], [[ശ്രീനിവാസൻ]], [[മമ്മുട്ടി]], [[സീമ]], [[അശോകൻ]], [[പ്രിയ]]; [[സുകുമാരി]], [[കെപിഎസി ലളിത]], [[തിലകൻ]]||[[സത്യൻ അന്തിക്കാട്]]
|-
|13 ||1987||''[[ഉണ്ണികളെ ഒരു കഥ പറയാം]]''  ||അനിമോൾ||[[മോഹൻലാൽ]], [[തിലകൻ]], [[സോമൻ]], [[സുകുമാരി]]||[[കമൽ]]
|-
|14 ||1987||''[[നീയെത്ര ധന്യ]]''  ||ശ്യാമള പണിക്കർ||[[മുരളി]], [[മുകേഷ്]]  || [[ജേസി]]
|-
|15 ||1987||''[[ജനുവരി ഒരു ഓർമ]]''||നിമ്മി||[[മോഹൻലാൽ]], [[സുരേഷ് ഗോപി]], [[രോഹിണി]], [[സോമൻ]]|| [[ജോഷി]]
|-
|16 ||1987||''[[ഇവിടെ എല്ലാവർക്കും സുഖം]]''|| ജിജി ||[[മോഹൻലാൽ]], [[ലിസി]], [[സുരേഷ് ഗോപി]], [[ലാലു അലക്സ്]], [[സുകുമാരി]] || [[ജേസി]]
|-
|17 ||1988|| ''[[ഡേവിഡ് ഡേവിഡ് മിസ്റ്റർ ഡേവിഡ്]]''  ||ആനി ||[[ബാലചന്ദ്രമേനോൻ]], [[സുമലത]] ||[[വിജി തമ്പി]]
|-
|18 ||1989|| ''[[ആവണിക്കുന്നിലെ കിന്നരി പൂക്കൾ]]'' || ഇന്ദുu  ||[[നിഴലുകൾ രവി]], [[കെ.ആർ. വിജയ]] || [[പോൾ ബാബു]]
|-
|}

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==

*{{imdb name|id=0440232|name=Karthika}}

[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:ചിത്രം ആവശ്യമുള്ള അഭിനേതാക്കളുടെ താളുകൾ]]</text>
      <sha1>g949ec5a2f0zf3vav02kw2pkhxwqeii</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4650040</id>
      <parentid>4650039</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T06:05:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4650040</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15321" sha1="j4oo27p9kq2c5fi0oc90jd5qxjjn29s" xml:space="preserve">{{prettyurl|Karthika(actress)}}
{{Needs Image}}
{{Infobox person
| name               = കാർത്തിക
| birth_name         = സുനന്ദ നായർ
| birth_place        = [[തിരുവനന്തപുരം]]
| nationality        = [[Indian people|ഇന്ത്യൻ]]
| occupation         = [[നടി ]]
| years_active       = 1984-1991
| known_for          = [[നായകൻ]], [[താളവട്ടം]]
| notable_works      = [[നീയെത്ര ധന്യ]], [[ദേശാടനക്കിളി കരയാറില്ല]]
| spouse             = ഡോ. സുനിൽ കുമാർ
| children           = വിഷ്ണു
}}
1985 -1989 വരെ [[മലയാളചലച്ചിത്രം|മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങളിൽ]] സജീവമായിരുന്ന ഒരു അഭിനേത്രിയാണ് കാർത്തിക എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന സുനന്ദ നായർ. മലയാള സിനിമകളിലും ഏതാനും തമിഴ് സിനിമകളിലും അഭിനയിച്ച ഒരു മുൻകാല നടിയായ അവർ 1984-1988 കാലഘട്ടത്തിൽ മലയാളത്തിലെ ജനപ്രിയ താരങ്ങളിൽ ഒരാളായിരുന്നു അവർ. 1987-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ നായകൻ എന്ന ചിത്രത്തിലെ ചാരുമതി എന്ന കഥാപാത്രത്തിലൂടെ സുനന്ദ നായരുടെ പ്രശസ്തി ഉയരങ്ങളിലെത്തി.&lt;ref&gt;[https://tamil.behindtalkies.com/nayagan-movie-actress-karthika-family-and-son-wedding-picture/ நாயகன் படத்தில் கமல் மகளாக நடித்த நடிகை என்ன ஆனார் – அவரின் குடும்ப புகைப்படம் இதோ.]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://keralakaumudi.com/en/news/news.php?id=228555&amp;u=how-can-gopalakrishna-panicker-skip-meera%E2%80%99s-son%E2%80%99s-wedding-karthika-invites-and-lalettan-arrives-228555 How can Gopalakrishna Panicker skip Meera's son's wedding? Karthika invites, Lalettan arrives]&lt;/ref&gt;

== ആദ്യകാലജീവിതം ==
വിരമിച്ച സൈനികോദ്യോഗസ്ഥനും, എക്സ് സർവീസ്മെൻ കോർപ്പറേഷൻ ചെയർമാനും, ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസുമായി അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്ത എക്സ്-സർവീസ് കോൺഗ്രസ് നേതാവുമായിരുന്ന ക്യാപ്റ്റൻ പി.കെ.ആർ. നായരുടെ മകളായി കേരളത്തിലെ തിരുവനന്തപുരത്താണ് കാർത്തിക ജനിച്ചത്. മാതാവ് ഒരു വീട്ടമ്മയാണ്. സുജാത ബാൽഗോവിന്ദ് എന്ന സഹോദരി ഉണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/150528/nation-current-affairs/article/arjun-now-waits-cross-iit-hurdle|title=Arjun now waits cross IIT hurdle|date=28 May 2015|work=Deccan Chronicle}}&lt;/ref&gt; പരിശീലനം ലഭിച്ച ക്ലാസിക്കൽ നർത്തകിയും കഥകളി കലാകാരിയുമായ അവർ ഒരു അമേച്വർ ടെന്നീസ് കളിക്കാരി കൂടിയാണ്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://malayalam.samayam.com/malayalam-cinema/celebrity-news/evergreen-malayalam-actress-karthikas-son-engagement-stills/articleshow/69757350.cms|title=നടി കാ‍ർത്തികയുടെ മകൻ്റെ വിവാഹ നിശ്ചയം|accessdate=13 June 2019|work=samayam}}&lt;/ref&gt;

== അഭിനയ ജീവിതം ==
1984-ൽ [[ബാലചന്ദ്രമേനോൻ|ബാലചന്ദ്ര മേനോൻ]] സംവിധാനം ചെയ്ത [[ഒരു പൈങ്കിളിക്കഥ|ഒരു പൈങ്കിളികഥ]] എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് കാർത്തിക അഭിനയരംഗത്തേക്ക് കടന്നുവന്നത്. ആ സിനിമയിൽ നർത്തകരുടെ സംഘത്തിലെ ഒരാളായി അവർ അഭിനയിച്ചു. കാർത്തിക പ്രധാനവേഷത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട ആദ്യ ചലച്ചിത്രം ബാലചന്ദ്രമേനോന്റെ ''[[മണിച്ചെപ്പു തുറന്നപ്പോൾ|മണിച്ചെപ്പ് തുറന്നപ്പോൾ]]'' എന്ന ചിത്രമാണ്. രണ്ടാമത്തെ ചിത്രത്തിൽ അവർ ജലജയ്‌ക്കൊപ്പം പ്രധാന സ്ത്രീ കഥാപാത്രങ്ങളിൽ ഒരാളായി അഭിനയിച്ചു.&lt;ref&gt;[https://www.mathrubhumi.com/mobile/movies-music/news/actress-karthika-son-engagement-picture-viral-karthika-old-malayalam-actress-1.3869369 നടി കാർത്തികയുടെ മകന്റെ വിവാഹ നിശ്ചയം: ചിത്രങ്ങൾ വൈറൽ]&lt;/ref&gt; 1980 കളിലെ ഒരു മികച്ച അഭിനേത്രിയായിരുന്നു കാർത്തിക. തന്റെ ലളിതവും, ഗൃഹാതുരത്വവുമുള്ള  കഥാപാത്രങ്ങളാൽ മലയാളചലച്ചിത്രപ്രേക്ഷകരുടെ ഇടയിൽ ശ്രദ്ധേയയായി. സംവിധായകനായ [[ബാലചന്ദ്ര മേനോൻ]] ആണ് കാർത്തികയെ മലയാളചലച്ചിത്രത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നത്. 

അവർ ഇരുപതിലധികം സിനിമകളിൽ പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്, അതിൽ രണ്ട് സിനിമകൾ തമിഴ് സിനിമകളും ബാക്കിയുള്ളവ മലയാള സിനിമകളുമാണ്. [[അടിവേരുകൾ]], [[താളവട്ടം]], [[സന്മനസ്സുള്ളവർക്ക്‌ സമാധാനം|സന്മനസ്സുള്ളവർക്ക് സമാധാനം]], [[നീലക്കുറിഞ്ഞി പൂത്തപ്പോൾ]], എൻ്റെ എൻ്റെ മാത്രം, [[ദേശാടനക്കിളി കരയാറില്ല]], [[കരിയിലക്കാറ്റുപോലെ|കരിയിലക്കാറ്റ് പോലെ]], അടുക്കാൻ എന്തെളുപ്പം എന്നിവയാണ് 1986-ൽ അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ. 1987-ൽ ഇടനാഴിയിൽ ഒരു കാലൊച്ച, [[ഗാന്ധിനഗർ 2nd സ്ടീറ്റ് (ചലച്ചിത്രം)|ഗാന്ധിനഗർ 2nd സ്ട്രീറ്റ്]], ഉണ്ണികളേ ഒരു കഥ പറയാം നീയെത്ര ധന്യ, ജനുവരി ഒരു ഓർമ്മ, ഇവിടെ എല്ലാവർക്കും സുഖം തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചു. ഒരു കഥ പറയം, നീയെത്ര ധന്യ, ജനുവരി ഒരു ഓർമ്മ, ഇവിടെ എല്ലാവർക്കും സുഖം. ഡേവിഡ് ഡേവിഡ് മിസ്റ്റർ ഡേവിഡ്, ആവണിക്കുന്നിലെ കിന്നരി പൂക്കൾ എന്നിവ യഥാക്രമം 1988, 1989 വർഷങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങളാണ്. 1988-ലും 1989-ലും യഥാക്രമം [[ഡേവിഡ് ഡേവിഡ് മിസ്റ്റർ ഡേവിഡ്]], ആവണിക്കുന്നിലെ കിന്നരി പൂക്കൾ എന്നിവയാണ് അവർ അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ.&lt;ref&gt;[https://www.manoramaonline.com/movies/movie-news/sindhu-joy-with-actress-karthika.html സിന്ധു ജോയിക്കൊപ്പം മലയാളികളുടെ കാർത്തിക]&lt;/ref&gt;

1987ൽ മണിരത്‌നം സംവിധാനം ചെയ്ത നായഗന്്‍ എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ കമൽഹാസൻ, ശരണ്യ പൊൻവണ്ണൻ, നിഴൽഗൽ രവി എന്നിവർക്കൊപ്പം തമിഴിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു. . ഫാസിൽ സംവിധാനം ചെയ്ത പൂവിഴി വാസലിലെ സത്യരാജിനൊപ്പമായിരുന്നു അവരുടെ രണ്ടാമത്തെയും അവസാനത്തെയും തമിഴ് ചിത്രം.

കൂടുതൽ ചിത്രങ്ങളിലും [[മോഹൻലാൽ|മോഹൻലാലിന്റെ]] നായികയായിട്ടാണ് കാർത്തിക അഭിനയിച്ചിട്ടുള്ളത്. [[തമിഴ്]] ചിത്രമായ ''[[നായകൻ]] '' എന്ന ചിത്രത്തിൽ [[കമലഹാസൻ|കമലഹാസന്റെ]] ഒപ്പം അവർ അഭിനയിച്ചു.

== സ്വകാര്യ ജീവിതം ==
തന്റെ വിവാഹത്തിനു ശേഷം കാർത്തിക ചലച്ചിത്ര രംഗം വിടുകയായിരുന്നു.
===മലയാള ചലച്ചിത്രങ്ങൾ===

{| border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%;&quot;
|- bgcolor=&quot;#CCCCCC&quot; align=&quot;center&quot;
|നമ്പർ:|| വർഷം || ചലച്ചിത്രം || കഥാപാത്രം ||സഹതാരങ്ങൾ ||സംവിധായകൻ
|-
|1 ||1984|| ''[[ഒരു പൈങ്കിളിക്കഥ]]''||നർത്തകി ||[[ബാലചന്ദ്രമേനോൻ]], [[മധു]], [[ഭരത് ഗോപി]] ||[[ബാലചന്ദ്രമേനോൻ]]
|-
|2 ||1985|| ''[[മണിച്ചെപ്പുതുറന്നപ്പോൾ]]'' || ||[[ബാലചന്ദ്രമേനോൻ]], [[തിലകൻ]], [[സുകുമാരി]], [[ജലജ]] ||[[ബാലചന്ദ്രമേനോൻ]]
|-
|3 ||1986|| ''[[അടിവേരുകൾ]]'' ||ശ്രീദേവി ||[[മോഹൻലാൽ]], [[സുരേഷ് ഗോപി]], [[തിലകൻ]], [[മുകേഷ്]], [[പ്രിയ]], [[രോഹിണി]], [[സുകുമാരി]]||അനിൽ
|-
|4 ||1986|| ''[[താളവട്ടം]]'' ||സാവിത്രി||[[മോഹൻലാൽ]], [[ലിസി]], [[നെടുമുടി വേണു]], [[മുകേഷ്]], [[സുകുമാരി]]||[[പ്രിയദർശൻ]]
|-
|5 ||1986|| ''[[സന്മനസ്സുള്ളവർക്ക് സമാധാനം]]''|| മീര|| [[മോഹൻലാൽ]], [[ശ്രീനിവാസൻ]], [[സോമൻ]], [[കെപിഎസി ലളിത]]||[[സത്യൻ അന്തിക്കാട്]]
|-
|6 ||1986|| ''[[നീലക്കുറിഞ്ഞിപൂത്തപ്പോൾ]]''  || സന്ധ്യ||[[ഗിരീഷ് കർണാട്]]||[[ഭരതൻ]]
|-
|7 ||1986||''[[എന്റെ എന്റേതു മാത്രം]]''  ||ഷീല|||[[മോഹൻലാൽ]], [[ശോഭന]], [[ലാലു അലക്സ്]], [[സുകുമാരി]], || [[ജെ. ശശികുമാർ]]
|-
|8 ||1986|| ''[[ദേശാടനക്കിളി കരയാറില്ല]]'' || നിർമ്മല||[[മോഹൻലാൽ]], [[ശാരി]], [[ഉർവശി (അഭിനേത്രി)|ഉർവശി]]||[[പത്മരാജൻ]]
|-
|9 ||1986|| ''[[കരിയിലക്കാറ്റുപോലെ]]''  ||ശില്പ||[[മോഹൻലാൽ]], [[മമ്മുട്ടി]], [[റഹ്മാൻ]], [[പ്രേമ (നടി)|പ്രേമ]], [[ഉണ്ണിമേരി]]||[[പത്മരാജൻ]]
|-
|10 ||1986|| ''[[അടുക്കാൻ എന്തെളുപ്പം]]'' || വിമല||[[മമ്മുട്ടി]], [[ശങ്കർ]], [[സുകുമാരി]]||[[ജേസി]]
|-
|11 || 1987||''[[ഇടനാഴിയിൽ ഒരു കാലൊച്ച]]''  ||അഭിരാമി ||[[വിനീത്]], [[ജയഭാരതി]] ||[[ഭദ്രൻ]]
|-
|12 ||1987|| ''[[ഗാന്ധിനഗർ 2nd സ്ടീറ്റ് (ചലച്ചിത്രം)]]''  ||മായ||[[മോഹൻലാൽ]], [[ശ്രീനിവാസൻ]], [[മമ്മുട്ടി]], [[സീമ]], [[അശോകൻ]], [[പ്രിയ]]; [[സുകുമാരി]], [[കെപിഎസി ലളിത]], [[തിലകൻ]]||[[സത്യൻ അന്തിക്കാട്]]
|-
|13 ||1987||''[[ഉണ്ണികളെ ഒരു കഥ പറയാം]]''  ||അനിമോൾ||[[മോഹൻലാൽ]], [[തിലകൻ]], [[സോമൻ]], [[സുകുമാരി]]||[[കമൽ]]
|-
|14 ||1987||''[[നീയെത്ര ധന്യ]]''  ||ശ്യാമള പണിക്കർ||[[മുരളി]], [[മുകേഷ്]]  || [[ജേസി]]
|-
|15 ||1987||''[[ജനുവരി ഒരു ഓർമ]]''||നിമ്മി||[[മോഹൻലാൽ]], [[സുരേഷ് ഗോപി]], [[രോഹിണി]], [[സോമൻ]]|| [[ജോഷി]]
|-
|16 ||1987||''[[ഇവിടെ എല്ലാവർക്കും സുഖം]]''|| ജിജി ||[[മോഹൻലാൽ]], [[ലിസി]], [[സുരേഷ് ഗോപി]], [[ലാലു അലക്സ്]], [[സുകുമാരി]] || [[ജേസി]]
|-
|17 ||1988|| ''[[ഡേവിഡ് ഡേവിഡ് മിസ്റ്റർ ഡേവിഡ്]]''  ||ആനി ||[[ബാലചന്ദ്രമേനോൻ]], [[സുമലത]] ||[[വിജി തമ്പി]]
|-
|18 ||1989|| ''[[ആവണിക്കുന്നിലെ കിന്നരി പൂക്കൾ]]'' || ഇന്ദുu  ||[[നിഴലുകൾ രവി]], [[കെ.ആർ. വിജയ]] || [[പോൾ ബാബു]]
|-
|}

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==

*{{imdb name|id=0440232|name=Karthika}}

[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:ചിത്രം ആവശ്യമുള്ള അഭിനേതാക്കളുടെ താളുകൾ]]</text>
      <sha1>j4oo27p9kq2c5fi0oc90jd5qxjjn29s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4650041</id>
      <parentid>4650040</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T06:09:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <comment>/* അഭിനയ ജീവിതം */</comment>
      <origin>4650041</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15770" sha1="sfq4hsw7kkqpetdjor4kgswvku2wlrp" xml:space="preserve">{{prettyurl|Karthika(actress)}}
{{Needs Image}}
{{Infobox person
| name               = കാർത്തിക
| birth_name         = സുനന്ദ നായർ
| birth_place        = [[തിരുവനന്തപുരം]]
| nationality        = [[Indian people|ഇന്ത്യൻ]]
| occupation         = [[നടി ]]
| years_active       = 1984-1991
| known_for          = [[നായകൻ]], [[താളവട്ടം]]
| notable_works      = [[നീയെത്ര ധന്യ]], [[ദേശാടനക്കിളി കരയാറില്ല]]
| spouse             = ഡോ. സുനിൽ കുമാർ
| children           = വിഷ്ണു
}}
1985 -1989 വരെ [[മലയാളചലച്ചിത്രം|മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങളിൽ]] സജീവമായിരുന്ന ഒരു അഭിനേത്രിയാണ് കാർത്തിക എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന സുനന്ദ നായർ. മലയാള സിനിമകളിലും ഏതാനും തമിഴ് സിനിമകളിലും അഭിനയിച്ച ഒരു മുൻകാല നടിയായ അവർ 1984-1988 കാലഘട്ടത്തിൽ മലയാളത്തിലെ ജനപ്രിയ താരങ്ങളിൽ ഒരാളായിരുന്നു അവർ. 1987-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ നായകൻ എന്ന ചിത്രത്തിലെ ചാരുമതി എന്ന കഥാപാത്രത്തിലൂടെ സുനന്ദ നായരുടെ പ്രശസ്തി ഉയരങ്ങളിലെത്തി.&lt;ref&gt;[https://tamil.behindtalkies.com/nayagan-movie-actress-karthika-family-and-son-wedding-picture/ நாயகன் படத்தில் கமல் மகளாக நடித்த நடிகை என்ன ஆனார் – அவரின் குடும்ப புகைப்படம் இதோ.]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://keralakaumudi.com/en/news/news.php?id=228555&amp;u=how-can-gopalakrishna-panicker-skip-meera%E2%80%99s-son%E2%80%99s-wedding-karthika-invites-and-lalettan-arrives-228555 How can Gopalakrishna Panicker skip Meera's son's wedding? Karthika invites, Lalettan arrives]&lt;/ref&gt;

== ആദ്യകാലജീവിതം ==
വിരമിച്ച സൈനികോദ്യോഗസ്ഥനും, എക്സ് സർവീസ്മെൻ കോർപ്പറേഷൻ ചെയർമാനും, ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസുമായി അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്ത എക്സ്-സർവീസ് കോൺഗ്രസ് നേതാവുമായിരുന്ന ക്യാപ്റ്റൻ പി.കെ.ആർ. നായരുടെ മകളായി കേരളത്തിലെ തിരുവനന്തപുരത്താണ് കാർത്തിക ജനിച്ചത്. മാതാവ് ഒരു വീട്ടമ്മയാണ്. സുജാത ബാൽഗോവിന്ദ് എന്ന സഹോദരി ഉണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/150528/nation-current-affairs/article/arjun-now-waits-cross-iit-hurdle|title=Arjun now waits cross IIT hurdle|date=28 May 2015|work=Deccan Chronicle}}&lt;/ref&gt; പരിശീലനം ലഭിച്ച ക്ലാസിക്കൽ നർത്തകിയും കഥകളി കലാകാരിയുമായ അവർ ഒരു അമേച്വർ ടെന്നീസ് കളിക്കാരി കൂടിയാണ്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://malayalam.samayam.com/malayalam-cinema/celebrity-news/evergreen-malayalam-actress-karthikas-son-engagement-stills/articleshow/69757350.cms|title=നടി കാ‍ർത്തികയുടെ മകൻ്റെ വിവാഹ നിശ്ചയം|accessdate=13 June 2019|work=samayam}}&lt;/ref&gt;

== അഭിനയ ജീവിതം ==
1984-ൽ [[ബാലചന്ദ്രമേനോൻ|ബാലചന്ദ്ര മേനോൻ]] സംവിധാനം ചെയ്ത [[ഒരു പൈങ്കിളിക്കഥ|ഒരു പൈങ്കിളികഥ]] എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് കാർത്തിക അഭിനയരംഗത്തേക്ക് കടന്നുവന്നത്. ആ സിനിമയിൽ നർത്തകരുടെ സംഘത്തിലെ ഒരാളായി അവർ അഭിനയിച്ചു. കാർത്തിക പ്രധാനവേഷത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട ആദ്യ ചലച്ചിത്രം ബാലചന്ദ്രമേനോന്റെ ''[[മണിച്ചെപ്പു തുറന്നപ്പോൾ|മണിച്ചെപ്പ് തുറന്നപ്പോൾ]]'' എന്ന ചിത്രമാണ്. രണ്ടാമത്തെ ചിത്രത്തിൽ അവർ ജലജയ്‌ക്കൊപ്പം പ്രധാന സ്ത്രീ കഥാപാത്രങ്ങളിൽ ഒരാളായി അഭിനയിച്ചു.&lt;ref&gt;[https://www.mathrubhumi.com/mobile/movies-music/news/actress-karthika-son-engagement-picture-viral-karthika-old-malayalam-actress-1.3869369 നടി കാർത്തികയുടെ മകന്റെ വിവാഹ നിശ്ചയം: ചിത്രങ്ങൾ വൈറൽ]&lt;/ref&gt; 1980 കളിലെ ഒരു മികച്ച അഭിനേത്രിയായിരുന്നു കാർത്തിക. തന്റെ ലളിതവും, ഗൃഹാതുരത്വവുമുള്ള  കഥാപാത്രങ്ങളാൽ മലയാളചലച്ചിത്രപ്രേക്ഷകരുടെ ഇടയിൽ ശ്രദ്ധേയയായി. സംവിധായകനായ [[ബാലചന്ദ്ര മേനോൻ]] ആണ് കാർത്തികയെ മലയാളചലച്ചിത്രത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നത്. 

അവർ ഇരുപതിലധികം സിനിമകളിൽ പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്, അതിൽ രണ്ട് സിനിമകൾ തമിഴ് സിനിമകളും ബാക്കിയുള്ളവ മലയാള സിനിമകളുമാണ്. [[അടിവേരുകൾ]], [[താളവട്ടം]], [[സന്മനസ്സുള്ളവർക്ക്‌ സമാധാനം|സന്മനസ്സുള്ളവർക്ക് സമാധാനം]], [[നീലക്കുറിഞ്ഞി പൂത്തപ്പോൾ]], എൻ്റെ എൻ്റെ മാത്രം, [[ദേശാടനക്കിളി കരയാറില്ല]], [[കരിയിലക്കാറ്റുപോലെ|കരിയിലക്കാറ്റ് പോലെ]], അടുക്കാൻ എന്തെളുപ്പം എന്നിവയാണ് 1986-ൽ അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ. 1987-ൽ ഇടനാഴിയിൽ ഒരു കാലൊച്ച, [[ഗാന്ധിനഗർ 2nd സ്ടീറ്റ് (ചലച്ചിത്രം)|ഗാന്ധിനഗർ 2nd സ്ട്രീറ്റ്]], ഉണ്ണികളേ ഒരു കഥ പറയാം നീയെത്ര ധന്യ, ജനുവരി ഒരു ഓർമ്മ, ഇവിടെ എല്ലാവർക്കും സുഖം തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചു. ഒരു കഥ പറയം, നീയെത്ര ധന്യ, ജനുവരി ഒരു ഓർമ്മ, ഇവിടെ എല്ലാവർക്കും സുഖം. ഡേവിഡ് ഡേവിഡ് മിസ്റ്റർ ഡേവിഡ്, ആവണിക്കുന്നിലെ കിന്നരി പൂക്കൾ എന്നിവ യഥാക്രമം 1988, 1989 വർഷങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങളാണ്. 1988-ലും 1989-ലും യഥാക്രമം [[ഡേവിഡ് ഡേവിഡ് മിസ്റ്റർ ഡേവിഡ്]], ആവണിക്കുന്നിലെ കിന്നരി പൂക്കൾ എന്നിവയാണ് അവർ അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ.&lt;ref&gt;[https://www.manoramaonline.com/movies/movie-news/sindhu-joy-with-actress-karthika.html സിന്ധു ജോയിക്കൊപ്പം മലയാളികളുടെ കാർത്തിക]&lt;/ref&gt;

1987ൽ മണിരത്‌നം സംവിധാനം ചെയ്ത നായഗൻ എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ തമിഴിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ച അവർ കമൽഹാസൻ, ശരണ്യ പൊൻവണ്ണൻ, നിഴൽഗൽ രവി എന്നിവർക്കൊപ്പം അഭിനയിച്ചു. അവരുടെ രണ്ടാമത്തെയും അവസാനത്തെയും തമിഴ് ചിത്രം സത്യരാജ് നായകനായി ഫാസിൽ സംവിധാനം ചെയ്ത പൂവിഴി വാസലിലെ ആയിരുന്നു. കൂടുതൽ ചിത്രങ്ങളിലും [[മോഹൻലാൽ|മോഹൻലാലിന്റെ]] നായികയായിട്ടാണ് കാർത്തിക അഭിനയിച്ചിട്ടുള്ളത്. .

== സ്വകാര്യ ജീവിതം ==
തന്റെ കരിയറിന്റെ ഉന്നതിയിൽ നിൽക്കുമ്പോൾ, കാർത്തിക സിനിമാ മേഖല വിടാൻ തീരുമാനിച്ചു. വിവാഹത്തിനു ശേഷം കാർത്തിക ചലച്ചിത്ര രംഗം വിടുകയായിരുന്നു. ഡോ. സുനിൽ കുമാറിനെ വിവാഹം കഴിച്ച അവർ അമേരിക്കയിലേക്ക് പോയി. ദമ്പതികൾക്ക് വിഷ്ണു എന്നൊരു മകനുണ്ട്. ഇപ്പോൾ അവർ തിരുവനന്തപുരത്താണ് സ്ഥിരതാമസമാക്കിയിരിക്കുന്നുു

===മലയാള ചലച്ചിത്രങ്ങൾ===

{| border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%;&quot;
|- bgcolor=&quot;#CCCCCC&quot; align=&quot;center&quot;
|നമ്പർ:|| വർഷം || ചലച്ചിത്രം || കഥാപാത്രം ||സഹതാരങ്ങൾ ||സംവിധായകൻ
|-
|1 ||1984|| ''[[ഒരു പൈങ്കിളിക്കഥ]]''||നർത്തകി ||[[ബാലചന്ദ്രമേനോൻ]], [[മധു]], [[ഭരത് ഗോപി]] ||[[ബാലചന്ദ്രമേനോൻ]]
|-
|2 ||1985|| ''[[മണിച്ചെപ്പുതുറന്നപ്പോൾ]]'' || ||[[ബാലചന്ദ്രമേനോൻ]], [[തിലകൻ]], [[സുകുമാരി]], [[ജലജ]] ||[[ബാലചന്ദ്രമേനോൻ]]
|-
|3 ||1986|| ''[[അടിവേരുകൾ]]'' ||ശ്രീദേവി ||[[മോഹൻലാൽ]], [[സുരേഷ് ഗോപി]], [[തിലകൻ]], [[മുകേഷ്]], [[പ്രിയ]], [[രോഹിണി]], [[സുകുമാരി]]||അനിൽ
|-
|4 ||1986|| ''[[താളവട്ടം]]'' ||സാവിത്രി||[[മോഹൻലാൽ]], [[ലിസി]], [[നെടുമുടി വേണു]], [[മുകേഷ്]], [[സുകുമാരി]]||[[പ്രിയദർശൻ]]
|-
|5 ||1986|| ''[[സന്മനസ്സുള്ളവർക്ക് സമാധാനം]]''|| മീര|| [[മോഹൻലാൽ]], [[ശ്രീനിവാസൻ]], [[സോമൻ]], [[കെപിഎസി ലളിത]]||[[സത്യൻ അന്തിക്കാട്]]
|-
|6 ||1986|| ''[[നീലക്കുറിഞ്ഞിപൂത്തപ്പോൾ]]''  || സന്ധ്യ||[[ഗിരീഷ് കർണാട്]]||[[ഭരതൻ]]
|-
|7 ||1986||''[[എന്റെ എന്റേതു മാത്രം]]''  ||ഷീല|||[[മോഹൻലാൽ]], [[ശോഭന]], [[ലാലു അലക്സ്]], [[സുകുമാരി]], || [[ജെ. ശശികുമാർ]]
|-
|8 ||1986|| ''[[ദേശാടനക്കിളി കരയാറില്ല]]'' || നിർമ്മല||[[മോഹൻലാൽ]], [[ശാരി]], [[ഉർവശി (അഭിനേത്രി)|ഉർവശി]]||[[പത്മരാജൻ]]
|-
|9 ||1986|| ''[[കരിയിലക്കാറ്റുപോലെ]]''  ||ശില്പ||[[മോഹൻലാൽ]], [[മമ്മുട്ടി]], [[റഹ്മാൻ]], [[പ്രേമ (നടി)|പ്രേമ]], [[ഉണ്ണിമേരി]]||[[പത്മരാജൻ]]
|-
|10 ||1986|| ''[[അടുക്കാൻ എന്തെളുപ്പം]]'' || വിമല||[[മമ്മുട്ടി]], [[ശങ്കർ]], [[സുകുമാരി]]||[[ജേസി]]
|-
|11 || 1987||''[[ഇടനാഴിയിൽ ഒരു കാലൊച്ച]]''  ||അഭിരാമി ||[[വിനീത്]], [[ജയഭാരതി]] ||[[ഭദ്രൻ]]
|-
|12 ||1987|| ''[[ഗാന്ധിനഗർ 2nd സ്ടീറ്റ് (ചലച്ചിത്രം)]]''  ||മായ||[[മോഹൻലാൽ]], [[ശ്രീനിവാസൻ]], [[മമ്മുട്ടി]], [[സീമ]], [[അശോകൻ]], [[പ്രിയ]]; [[സുകുമാരി]], [[കെപിഎസി ലളിത]], [[തിലകൻ]]||[[സത്യൻ അന്തിക്കാട്]]
|-
|13 ||1987||''[[ഉണ്ണികളെ ഒരു കഥ പറയാം]]''  ||അനിമോൾ||[[മോഹൻലാൽ]], [[തിലകൻ]], [[സോമൻ]], [[സുകുമാരി]]||[[കമൽ]]
|-
|14 ||1987||''[[നീയെത്ര ധന്യ]]''  ||ശ്യാമള പണിക്കർ||[[മുരളി]], [[മുകേഷ്]]  || [[ജേസി]]
|-
|15 ||1987||''[[ജനുവരി ഒരു ഓർമ]]''||നിമ്മി||[[മോഹൻലാൽ]], [[സുരേഷ് ഗോപി]], [[രോഹിണി]], [[സോമൻ]]|| [[ജോഷി]]
|-
|16 ||1987||''[[ഇവിടെ എല്ലാവർക്കും സുഖം]]''|| ജിജി ||[[മോഹൻലാൽ]], [[ലിസി]], [[സുരേഷ് ഗോപി]], [[ലാലു അലക്സ്]], [[സുകുമാരി]] || [[ജേസി]]
|-
|17 ||1988|| ''[[ഡേവിഡ് ഡേവിഡ് മിസ്റ്റർ ഡേവിഡ്]]''  ||ആനി ||[[ബാലചന്ദ്രമേനോൻ]], [[സുമലത]] ||[[വിജി തമ്പി]]
|-
|18 ||1989|| ''[[ആവണിക്കുന്നിലെ കിന്നരി പൂക്കൾ]]'' || ഇന്ദുu  ||[[നിഴലുകൾ രവി]], [[കെ.ആർ. വിജയ]] || [[പോൾ ബാബു]]
|-
|}

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==

*{{imdb name|id=0440232|name=Karthika}}

[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:ചിത്രം ആവശ്യമുള്ള അഭിനേതാക്കളുടെ താളുകൾ]]</text>
      <sha1>sfq4hsw7kkqpetdjor4kgswvku2wlrp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>സി.വി. ബാലകൃഷ്ണൻ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>113377</id>
    <revision>
      <id>4649938</id>
      <parentid>4541670</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T16:46:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4649938</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8488" sha1="ne2x3lsxyvkdpic25m9mmmwvbcek9p8" xml:space="preserve">{{prettyurl|CV Balakrishnan}}
{{Infobox Writer
| name        = സി.വി. ബാലകൃഷ്ണൻ
| image       = Cv balakrishnan.jpg&lt;!--C.V. Balakrishnan.jpg--&gt;
| imagesize   = 200px
| caption     = സി.വി. ബാലകൃഷ്ണൻ
| pseudonym   = 
| birthdate  = 
| birthplace = [[പയ്യന്നൂർ]],[[കണ്ണൂർ ജില്ല]].
| occupation  = 
| nationality = [[ഭാരതം|ഭാരതീയൻ]]
| period      = 
| genre       = ചെറുകഥാകൃത്ത്,നോവലിസ്റ്റ്,തിരക്കഥാകൃത്ത്
| subject     = 
| movement    = 
| debut_works = 
| influences  = 
| influenced  = 
| signature   = 
| website     = 
| footnotes   = സി.വി. ബാലകൃഷ്ണൻ
}}
[[മലയാളം|മലയാള]] സാഹിത്യ രംഗത്തെ ഒരു ചെറുകഥാകൃത്തും, നോവലിസ്റ്റും, ചലച്ചിത്ര തിരക്കഥാകൃത്തുമാണ് '''സി.വി. ബാലകൃഷ്ണൻ'''. ''ആത്മാവിനു ശരിയെന്നു തോന്നുന്ന കാര്യങ്ങൾ'' എന്ന നോവലിനു 2000-ലെ മികച്ച നോവലിനുള്ള കേരളസാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം നേടിയിട്ടുണ്ട്&lt;ref name=&quot;ksa&quot;&gt;[http://www.keralasahityaakademi.org/ml_aw3.htm കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി വെബ്‌സൈറ്റ്]&lt;/ref&gt;. ചലച്ചിത്രങ്ങൾക്ക് തിരക്കഥയും രചിക്കാറുണ്ട്&lt;ref&gt;http://www.imdb.com/name/nm2836344/&lt;/ref&gt;.

==ജീവിതം==
കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ പയ്യന്നൂരിൽ ജനിച്ചു&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.payyanur.com/literature.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-05-05 |archive-date=2006-01-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060105082649/http://www.payyanur.com/literature.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. [[കാസർഗോഡ് ജില്ല|കാസർഗോഡ് ജില്ലയിലെ]] [[കാലിക്കടവ്]] എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ താമസിക്കുന്നു. ഭാര്യ:പത്മിനി മകൻ:നന്ദൻ, മകൾ:നയന . സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനിയും രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകനുമായിരുന്ന [[സി. കൃഷ്ണൻ നായർ]] ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ അമ്മാവനാണ്.
എസ്.എസ്.എൽ.സി. വിദ്യാഭ്യാസം ഫസ്റ്റ് ക്ലാസിൽ പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം കണ്ണൂരിൽ അധ്യാപക പരിശീലനം നടത്തി. പതിനെട്ട് വയസിനു മുൻപെ അധ്യാപകനായി ജീവിതമാരംഭിച്ചു. തുടർന്ന് വിവിധ സ്ഥലങ്ങളിൽ അധ്യാപകനായി ജോലി ചെയ്ത ശേഷം 1979 ഡിസംബറിൽ കൽക്കട്ടയ്ക്ക് നാടു വിടുകയും ചെയ്തു. കൽക്കട്ടയിലെ സെന്റ് പോൾസ് കത്തീഡ്രലിൽ വച്ചാണ് ബാലകൃഷ്ണൻ [[ആയുസ്സിന്റെ പുസ്തകം]] എന്ന നോവൽ എഴുതുവാനാരംഭിച്ചത്.

==പുസ്തകങ്ങൾ==
===നോവലുകൾ===
*''[[ആത്മാവിനു ശരിയെന്നു തോന്നുന്ന കാര്യങ്ങൾ]]''
*''[[ആയുസ്സിന്റെ പുസ്തകം]]''
*''കണ്ണാടിക്കടൽ''
*''കാമമോഹിതം''
*''ഒഴിയാബാധകൾ''
*ലൈബ്രേറിയൻ

===ലഘു നോവലുകൾ===
*''ഏതോ രാജാവിന്റെ പ്രജകൾ''
*''എന്റെ പിഴ എന്റെ പിഴ എന്റെ വലിയ പിഴ''
*''ഒറ്റക്കൊരു പെൺകുട്ടി''
*''ജീവിതമേ നീ എന്ത്?''
*''ജ്വാലാകലാപം''
*''എള്ളിൻപാടങ്ങൾ പൂവിടുമ്പോൾ''

===കഥകൾ===
*''ഭൂമിയെപറ്റി അധികം പറയേണ്ട''
*''കുളിരും മറ്റു കഥകളും''
*''സ്നേഹവിരുന്ന്''
*''മാലാഖമാർ ചിറകു വീശുമ്പോൾ''
*''പ്രണയകാലം''
*''ഭവഭയം''
*''കഥ (തെരഞ്ഞെടുത്ത കഥകൾ)''
*''മഞ്ഞുപ്രതിമ''
*''ഉറങ്ങാൻ വയ്യ''
===ലേഖനങ്ങൾ===
*''മേച്ചിൽ‌പ്പുറങ്ങൾ''&lt;ref name=&quot;dcb&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.puzha.com/malayalam/bookstore/cgi-bin/author-detail.cgi?code=51|title=സി.വി. ബാലകൃഷ്ണൻ|publisher=ഡി.സി ബുക്സ്സ്റ്റോർ|language=മലയാളം|accessdate=2010 May 5|archive-date=2012-05-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20120510043756/http://www.puzha.com/malayalam/bookstore/cgi-bin/author-detail.cgi?code=51|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* സിനിമയുടെ ഇടങ്ങൾ - സംസ്ഥാനസർക്കാരിന്റെ പുരസ്കാരം
===ആത്മകഥ===
*[[പരൽമീൻ നീന്തുന്ന പാടം]]&lt;ref&gt;https://secure.mathrubhumi.com/books/autobiography/bookdetails/1368/paral-meen-neenthunna-padam#.VdrIkIN2Rvw&lt;/ref&gt;

==ചലച്ചിത്രങ്ങൾ==
* [[കൊച്ചു കൊച്ചു സന്തോഷങ്ങൾ]] – കഥ, തിരക്കഥ
* ഓർമ്മ മാത്രം - തിരക്കഥ, സംഭാഷണം   Story
** ''[[ഇരട്ടക്കുട്ടികളുടെ അച്ഛൻ]]''  (1997)
** ''[[കൊട്ടാരംവീട്ടിലെ അപ്പൂട്ടൻ]]''  (1998)
** [[തോരാമഴയത്ത്]](2010)
** ''[[മറ്റൊരാൾ]]''  (1988)
** ''[[Puravrutham|പുരാവൃത്തം]]''(1988)
** ''സമ്മാനം''(1997)
** ''[[കാറ്റത്തൊരു പൊൻപൂവ്]]'' (1997)
** ''[[Orma Mathram|ഓർമ്മ മാത്രം]]'' (2011)
** ''[[വെള്ളിവെളിച്ചത്തിൽ]]'' (2014)

==പുരസ്കാരങ്ങൾ==
*[[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]]- നോവൽ - 2000- ''ആത്മാവിനു ശരിയെന്നു തോന്നുന്ന കാര്യങ്ങൾ''
* ''[[പരൽമീൻ നീന്തുന്ന പാടം]]'' എന്ന കൃതിക്ക് ആത്മകഥയ്ക്കുള്ള കേരള സാഹിത്യഅക്കാദമി പുരസ്കാരം - 2014&lt;ref&gt;{{cite web|title=തോമസ് മാത്യുവിനും കാവാലം നാരായണപ്പണിക്കർക്കും കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി ഫെല്ലോഷിപ്പ്|url=http://www.janmabhumidaily.com/news385966|website=ജന്മഭൂമി|accessdate=2016 മാർച്ച് 17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160301111039/http://www.janmabhumidaily.com/news385966|archivedate=2016-03-01|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== ചിത്രശാല ==
&lt;gallery&gt;
C.V. Balakrishnan.jpg|
&lt;/gallery&gt;

==പുറമെ നിന്നുള്ള കണ്ണികൾ==
{{commons category|C.V. Balakrishnan}}
*{{imdb name|nm2836344}}

==അവലംബം==
&lt;references/&gt;

[[വർഗ്ഗം:മലയാള കഥാകൃത്തുക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രതിരക്കഥാകൃത്തുക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളം നോവലെഴുത്തുകാർ]]
[[വർഗ്ഗം:നോവലിനുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>ne2x3lsxyvkdpic25m9mmmwvbcek9p8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>പാലരുവി വെള്ളച്ചാട്ടം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>117580</id>
    <revision>
      <id>4650051</id>
      <parentid>3941700</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T07:10:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4650051</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7324" sha1="in0sep7pwl56hyidxy21m1ky5qmnh9o" xml:space="preserve">{{prettyurl|Palaruvi Waterfall}}
{{Infobox waterfall
| name = പാലരുവി വെള്ളച്ചാട്ടം
| photo = പാലരുവി വെള്ളച്ചാട്ടം മറ്റൊരു ദൃശ്യം.JPG
| photo_caption = പാലരുവി വെള്ളച്ചാട്ടം
| location = [[പുനലൂർ]], [[കൊല്ലം ജില്ല]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]]
| coords = 
| elevation = 
| type = Horsetail
| height = {{convert|91|m}}
| height_longest = 
| average_width = 
| number_drops = 1
| average_flow = 
| watercourse = [[കല്ലട നദി]]

}}{{coord|8|56|28.8|N|77|9|57.58|E|region:IN_dim:600|display=title}}

[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[കൊല്ലം]] ജില്ലയിൽ [[ആര്യങ്കാവ്|ആര്യങ്കാവിനടുത്ത്]] സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു വെള്ളച്ചാട്ടമാണ്‌ '''പാലരുവി വെള്ളച്ചാട്ടം''' (Palaruvi Waterfall). കൊല്ലം ജില്ലയിലെ പ്രധാന വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നായ പാലരുവിക്ക് ഏതാണ്ട് 91 മീറ്റർ ഉയരമുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite web | url = http://www.world-waterfalls.com/waterfall.php?num=702 | title = Palaruvi | work =  | first =  | last =  | publisher = World Waterfall Database | accessdate = 2010-06-26 | archive-date = 2012-08-26 | archive-url = https://www.webcitation.org/6ACj22zpi?url=http://www.worldwaterfalldatabase.com/waterfall/Palaruvi-Watefalls-608/ | url-status = dead }}&lt;/ref&gt;
. ഇത് ഇന്ത്യയിലെ നാല്പതാമത്തെ വലിയ വെള്ളച്ചാട്ടമാണു്. &lt;ref name=database&gt;{{cite web| last = | first = | title = Showing all Waterfalls in India| url = http://www.world-waterfalls.com/database.php?s=T&amp;t=G&amp;category=country&amp;search=India&amp;orderby=height%20DESC| publisher = World Waterfalls Database| accessdate = 2010-06-20| archive-date = 2012-08-25| archive-url = https://www.webcitation.org/6AC0BJT4W?url=http://www.worldwaterfalldatabase.com/country/India/| url-status = dead}}&lt;/ref&gt;
[[പ്രമാണം:പാലരുവി വെള്ളച്ചാട്ടം.JPG|thumb|200px|right|''പാലരുവി വെള്ളച്ചാട്ടം]]

== പ്രത്യേകതകൾ ==
സഹ്യപർ‌വ്വതനിരകളിൽപ്പെട്ട രാജക്കൂപ്പ് മലനിരകളിൽ നിന്നും ഉത്ഭവിച്ച് മുന്നൂറടി പൊക്കത്തിൽ നിന്നും പാൽ ഒഴുകുന്നത് പോലെ വെള്ളം പതഞ്ഞ് താഴേക്ക് പതിക്കുന്നതിനാലാണ് പാലരുവിയ്ക്ക് ഈ പേര് ലഭിച്ചത്. മഞ്ഞുതേരി, കരിനാല്ലത്തിയേഴ്, രാജക്കൂപ്പ് അരുവികൾ സംഗമിച്ചാണ് പാലരുവി വെള്ളച്ചാട്ടം രൂപ്പപ്പെടുന്നത്. (കല്ലടയാറിന്റെ തുടക്കം&lt;ref&gt;{{cite web | url = http://www.india9.com/i9show/Kallada-River-38931.htm | title = Kallada River | work = | first = | last =  | publisher = india9 | accessdate = 2010-06-26  }}&lt;/ref&gt;) രാജവാഴ്ചക്കാലം മുതൽ തന്നെ ഒരു സുഖവാസകേന്ദ്രമായി പാലരുവി അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. രാജവാഴ്ചയുടെ അവശേഷിപ്പുകളായ കുതിരലായവും ഒരു കൽമണ്ഡപവും ഇവിടെ ഇപ്പോഴും നിലനിർത്തിയിരിക്കുന്നു. ഇവയും സഞ്ചാരികൾക്ക് ഇഷ്ടപ്പെട്ട കാഴ്ചയാണ്. പാലരുവി വെള്ളച്ചാട്ടത്തിൽ കുളിച്ചാൽ അസുഖങ്ങൾ ഭേദമാകുമെന്ന് സമീപവാസികൾക്കിടയിൽ ഒരു വിശ്വാസമുണ്ട്. ഈ വിശ്വാസത്തിനു ശാസ്ത്രീയ അടിത്തറയുണ്ടെന്ന് ചില വിദഗ്ദ്ധർ കരുതുന്നു{{തെളിവ്}}.  ഉൾ‌വനങ്ങളിലെ ഔഷധസസ്യങ്ങളെ തഴുകി ഒഴുകി വരുന്ന വെള്ളച്ചാട്ടത്തിനു ഔഷധഗുണമുണ്ടാകും എന്നാണ് അവരുടെ വാദം. അന്യസംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്നുൾപ്പടെ ആയിരക്കണക്കിനു സഞ്ചാരികൾ വരുന്ന സ്ഥലമാണിവിടം. വെള്ളച്ചാട്ടവും പരിസരപ്രദേശങ്ങളിലെ അപൂർ‌വ്വ വനങ്ങളും ചേർന്ന് മനോഹരമായ ഈ പ്രദേശം കൊല്ലത്ത് നിന്നും 75 കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ്. പല അപൂർ‌വ്വ വൃക്ഷങ്ങളും സസ്യങ്ങളും വെള്ളച്ചാട്ടത്തിനു സമീപപ്രദേശത്ത് കാണാം

==ചരിത്രം==
രാജഭരണ കാലത്ത് നായാട്ടിനും വിശ്രമത്തിനുമായി  രാജാക്കന്മാർ ഇവിടെ എത്തിയിരുന്നു.  കരിങ്കല്ലിൽ  തീർത്ത വിശ്രമ മണ്ഡപങ്ങളും കുതിരലായങ്ങളുടെ അവിശിഷ്ടങ്ങളും  ഇപ്പോഴും ഇവിടെ ഉണ്ട്. കൊല്ലവർഷം  1099 ൽ ഉണ്ടായ വെള്ളപ്പൊക്കത്തിൽ പാലരുവിയിലെ സ്നാനഘട്ടം തകർന്നു തരിപ്പണമാകുകയും രാജാക്കന്മാർ തെങ്കാശി-കുറ്റാലത്തേക്ക് ശ്രദ്ധ തിരിക്കുകയും  ചെയ്തതായി പറയപ്പെടുന്നു. 

== അവലംബം ==
* http://www.naturemagics.com/kerala-art-tour/palaruvi-waterfalls-kollam.shtm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100627090924/http://www.naturemagics.com/kerala-art-tour/palaruvi-waterfalls-kollam.shtm |date=2010-06-27 }}
&lt;references/&gt;

{{commons category|Palaruvi Falls}}

{{ഫലകം:WaterFallsinKerala}}

[[Category:കല്ലടയാർ]]
[[Category:കൊല്ലം ജില്ലയിലെ വിനോദസഞ്ചാരകേന്ദ്രങ്ങൾ]]

[[വർഗ്ഗം:കൊല്ലം ജില്ലയിലെ വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>in0sep7pwl56hyidxy21m1ky5qmnh9o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കുഴുപ്പിള്ളി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>120917</id>
    <revision>
      <id>4649959</id>
      <parentid>4601369</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T20:32:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>ലേഖനം നന്നാക്കാനുള്ള ചെറുതിരുത്തലുകൾ</comment>
      <origin>4649959</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9666" sha1="lvpqb7ykqtgx96gdjwtwaz00zxp5hr7" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Kuzhuppilly Gramapanchayath}}
{{കേരളത്തിലെ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ
|സ്ഥലപ്പേർ=കുഴുപ്പിള്ളി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്
|അപരനാമം = 
|ചിത്രം =
|ചിത്രം വീതി =
|ചിത്രം തലക്കെട്ട് =
|ജില്ല/മഹാനഗരം/പട്ടണം/ഗ്രാമം =
|നിയമസഭാമണ്ഡലം=
|ലോകസഭാമണ്ഡലം=
|അക്ഷാംശം =10.628
|രേഖാംശം = 76.1157
|ജില്ല = എറണാകുളം
|ഭരണസ്ഥാപനങ്ങൾ = 
|ഭരണസ്ഥാനങ്ങൾ = 
|ഭരണനേതൃത്വം =ലിജി തദേവൂസ്
|വിസ്തീർണ്ണം =  
|ജനസംഖ്യ = 34352
|വൈസ് പ്രസിഡൻ്റ്=എം. എം. പ്രമുഖൻ}}
[[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം ജില്ലയിലെ]] [[വൈപ്പിൻ ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|വൈപ്പിൻ ബ്ലോക്കിലെ]] ഒരു [[ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ഗ്രാമപഞ്ചായത്താണ്]] '''കുഴുപ്പിള്ളി'''. പ്രാരംഭകാലത്ത് ഇത്  [[പള്ളിപ്പുറം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|പള്ളിപ്പുറം]] പഞ്ചായത്തിനോടു അനുബന്ധിച്ചായിരുന്നെങ്കിലും പിന്നീടു വന്ന ഭരണപരിഷ്കാരങ്ങളിൽ പള്ളിപ്പുറത്തുനിന്നും അടർത്തി ഒരു പഞ്ചായത്താക്കുകയായിരുന്നു.വടക്ക് പള്ളിപ്പുറം പഞ്ചായത്ത്, അറബികടൽ, തെക്ക് പള്ളിപ്പുറം പഞ്ചായത്ത്, അറബികടൽ, കിഴക്ക് പള്ളിപ്പുറം പഞ്ചായത്ത് പടിഞ്ഞാറ് അറബികടൽ എന്നിവയാണ് കുഴുപ്പിള്ളി പഞ്ചായത്തിന്റെ അതിരുകൾ. കുഴുപ്പിള്ളി ബീച്ച് വളരെവേഗത്തിൽ വികസിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒരു വിനോദസഞ്ചാരകേന്ദ്രം കൂടിയാണ്.
==ചരിത്രം==
1962 ജനുവരി ഒന്നാം തീയതി കുഴുപ്പിള്ളി പഞ്ചായത്ത് നിലവിൽ വന്നു. &lt;ref name=&quot;കുഴുപ്പിള്ളി&quot;&gt;[http://lsgkerala.in/kuzhuppillypanchayat/ തദ്ദേശസ്വയംഭരണ വെബ്സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100924005143/http://lsgkerala.in/kuzhuppillypanchayat/ |date=2010-09-24 }} കുഴുപ്പിള്ളി ചരിത്രം.&lt;/ref&gt; 
==ജീവിതോപാധി==
പൊക്കാളി നെൽകൃഷി. മത്സ്യബന്ധനം. എന്നിവയാണ് പ്രധാന ഉപജീവനമാർഗ്ഗങ്ങൾ. 
==ആരാധനാലയങ്ങൾ==
*പള്ളത്താംകുളങ്ങര ഭഗവതീ ക്ഷേത്രം. ഇവിടുത്തെ ഉത്സവത്തോടനുബന്ധിച്ചുള്ള താലപ്പൊലി വളരെ പ്രസിദ്ധമാണ്. ഇത് പഞ്ചായത്തിന്റെ ഉത്സവമായി കൊണ്ടാടുന്നു.
*അയ്യമ്പിള്ളി ക്ഷേത്രം.
==വിദ്യാഭ്യാസസ്ഥാപനങ്ങൾ ==

* സെൻ്റ്: അഗസ്റ്റിൻ ഗേൾസ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ
* സെൻ്റ്: ഗ്രിഗോറിയോസ് അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ

==വാർഡുകൾ==
#കുഴുപ്പിള്ളി ബീച്ച്
#അയ്യമ്പിള്ളി പടിഞ്ഞാറ്
#ഗവൺമെൻറ് ഹോസ്പിറ്റൽ വാർഡ്
#മനപ്പിള്ളി
#തറവട്ടം
#അയ്യമ്പിള്ളി കിഴക്ക്
#തുണ്ടിപ്പുറം വടക്ക്
#ജനഹിത
#ചെറുവൈപ്പ് നോർത്ത്
#ചെറുവൈപ്പ് തെക്ക് 	 
#ധീരജവാൻ 	
#പള്ളത്താംകുളങ്ങര
#തുണ്ടിപ്പുറം തെക്ക്
#ബ്ലോക്ക് ഓഫീസ് വാർഡ് 	

== 2025 തദ്ദേശ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലങ്ങൾ ==
താഴെ കൊടുത്തിരിക്കുന്ന ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് വാർഡ് അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള വിജയികളെ പ്രാദേശിക തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലങ്ങളുടെ ഔദ്യോഗിക വെബ് സൈറ്റിൽ നിന്നാണ് എടുത്തിരിക്കുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://trend.sec.kerala.gov.in/|title=Local Body Election Results 2025 – Kerala|access-date=13 January 2026|publisher=State Election Commission, Kerala}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!വാർഡ്  #
!പേര്
!മുന്നണി
!വിജയി
!ലഭിച്ച വോട്ട്
!രണ്ടാം സ്ഥാനം
!ലഭിച്ച വോട്ട്
!കുറിപ്പുകൾ
|-
|001
|കുഴുപ്പിള്ളി ബീച്ച്
| style=&quot;background-color:#34ff34;&quot; | യു.ഡി.എഫ്
|ജലജ രഘു
|239
|രാജി സലി
|225
|
|-
|002
|അയ്യമ്പിള്ളി പടിഞ്ഞാറ്
| style=&quot;background-color:#34ff34;&quot; | യു.ഡി.എഫ്
|style=&quot;background:#c6efce;&quot; | '''ലിജി തദേവൂസ് (പ്രസിഡന്റ്)'''
|242
|ദിവ്യ അനുദാസ് 
|232
|
|-
|003
| valign=&quot;top&quot; |ഗവൺമെൻറ് ഹോസ്പിറ്റൽ വാർഡ്
| style=&quot;background-color:#34ff34;&quot; | യു.ഡി.എഫ്
| style=&quot;background:#ddebf7;&quot; | '''എം എം പ്രമുഖൻ (വൈസ് പ്രസിഡന്റ്)'''
|233
|അനീഷ്
|205
|
|-
|004
|മനപ്പിള്ളി
| style=&quot;background-color:#34ff34;&quot; | യു.ഡി.എഫ്
|ബിന്ദു സുധാകരൻ
|241
|സുജാത രാധാകൃഷ്ണൻ
|191
|
|-
|005
|തറവട്ടം
| style=&quot;background-color:#34ff34;&quot; | യു.ഡി.എഫ്
|അനിരുദ്ധൻ 
|312
|കെ. കെ. ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ
|249
|
|-
|006
| valign=&quot;top&quot; |അയ്യമ്പിള്ളി കിഴക്ക്
| valign=&quot;top&quot; |OTH
|രാധാകൃഷ്ണൻ എം പി
|198
|വി. സി. വിനുകുമാർ
|165
|
|-
|007
|തുണ്ടിപ്പുറം വടക്ക്
| style=&quot;background-color:#fe0000;&quot; | എൽ.ഡി.എഫ്
|പ്രസീജ അജേഷ്
|244
|സുഭാഷിണി ജോഷി
|239
|
|-
|008
| valign=&quot;top&quot; |ജനഹിത
| style=&quot;background-color:#fe0000;&quot; | എൽ.ഡി.എഫ്
|രജിത സജീവ്
|262
|സവിത അരോഷ്
|173
|
|-
|009
|ചെറുവൈപ്പ് നോർത്ത്
| style=&quot;background-color:#34ff34;&quot; | യു.ഡി.എഫ്
|ആന്റണി പുത്തനങ്ങാടി
|326
|സിനി ജെയ്‌സൺ
|228
|
|-
|010
|ചെറുവൈപ്പ് തെക്ക്
| style=&quot;background-color:#34ff34;&quot; | യു.ഡി.എഫ്
|ആന്റണി കല്ലൂർ
|305
|വി. എം. പ്രിയദർശൻ
|257
|
|-
|011
|ധീരജവാൻ
| style=&quot;background-color:#34ff34;&quot; | യു.ഡി.എഫ്
|എ . എസ്. സുമേഷ്
|261
|പി. വി. സോതിഷ് 
|210
|
|-
|012
|പള്ളത്താംകുളങ്ങര
| style=&quot;background-color:#34ff34;&quot; | യു.ഡി.എഫ്
|ജോമി ജോസഫ്
|284
|കെ. പി. ബിജു
|141
|
|-
|013
|തുണ്ടിപ്പുറം തെക്ക്
| style=&quot;background-color:#ffce93;&quot; | ബി.ജെ.പി.
|വർഷാമോൾ
|289
|ലക്ഷ്മി ഗോപാലകൃഷ്ണൻ
|193
|
|-
|014
|ബ്ലോക്ക് ഓഫീസ് വാർഡ്
| style=&quot;background-color:#34ff34;&quot; | യു.ഡി.എഫ്
|സിന്ധു രാജൻ
|270
|പ്രസീത
|208
|
|}

==സ്ഥിതിവിവരകണക്കുകൾ==
{| border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;20&quot; cellspacing=&quot;0&quot;
|+ align=&quot;top&quot; style=&quot;color:#e76700;&quot; |''സ്ഥിതിവിവരകണക്കുകൾ''
|-
|ജില്ല
|എറണാകുളം
|-
|ബ്ലോക്ക്
|പറവൂർ
|-
|വിസ്തീർണ്ണം
|5.76
|-
|വാർഡുകൾ
|12
|-
|ജനസംഖ്യ
|11446
|-
|പുരുഷൻമാർ
|5550
|-
|സ്ത്രീകൾ
|5896
|}
==അവലംബം==
&lt;references /&gt;

{{എറണാകുളം ജില്ലയിലെ ഭരണസംവിധാനം}}
{{എറണാകുളം ജില്ല}}
[[Category:എറണാകുളം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ]]</text>
      <sha1>lvpqb7ykqtgx96gdjwtwaz00zxp5hr7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ലിസ്സി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>127721</id>
    <revision>
      <id>4650046</id>
      <parentid>4615579</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T06:34:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4650046</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26324" sha1="po1mmxqs81vy2v22wx7rltdel44lznl" xml:space="preserve">{{prettyurl|Lizy (actress)}}
{{Infobox person
| name               = ലിസ്സി
| image              = Lizy Priyadarshan.jpg
| caption            = 
| birth_place        = എറണാകുളം
| birth_date         = {{birth date and age|1967|2|3|df=yes}} &lt;ref&gt;https://www.indiancinemagallery.net/celebrity/lissy-biography-movies-age-family/{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
| spouse             = [[പ്രിയദർശൻ]]
| children           = [[കല്യാണി പ്രിയദർശൻ|കല്യാണി]], സിദ്ധാർത്ഥ്
| parents            = എൻ.ഡി. വർക്കി&lt;br&gt;ഏലിയാമ്മ
| occupation         = അഭിനേതാവ്
}}
കേരളത്തിലെ ഒരു ചലച്ചിത്രനടിയാണ് '''ലിസി''', '''ലിസ്സി''', '''ലിസ്സി പ്രിയദർശൻ''' അഥവാ '''ലക്ഷ്മി പ്രിയദർശൻ'''. ഒട്ടേറെ [[മലയാളചലച്ചിത്രം|മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങളിൽ]] അഭിനയിച്ചിട്ടുള്ള ഇവർ [[തെലുങ്ക്]], [[തമിഴ്]] ഭാഷകളിലെ ചലച്ചിത്രങ്ങളിലും അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/news-interviews/Priyan-strikes-gold/articleshow/5499265.cms|title=Priyan strikes gold!|date=2010 January 26|work=[[Times of India]]|accessdate=2010 May 7}}&lt;/ref&gt;''[[ബാലചന്ദ്രമേനോൻ|1982-ൽ ഇത്രി നേരം ഒത്തിരി കാര്യം എന്ന]]'' മലയാളം ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് അവർ സിനിമാരംഗത്ത് അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്. ''ഓടരുതമ്മാവ ആളറിയം'' (1984), ''മുത്താരംകുന്ന് പിഒ'' (1985), ''[[ബോയിംഗ് ബോയിംഗ്]]'' (1985), ''[[താളവട്ടം]]'' (1986), ''വിക്രം'' (1986), ''[[ചിത്രം (ചലച്ചിത്രം)|ചിത്രം]]'' (1988) എന്നിവ അവരുടെ ശ്രദ്ധേയമായ വേഷങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.

== ആദ്യകാല ജീവിതം ==
കേരളത്തിലെ [[കൊച്ചി|കൊച്ചിയിലെ]] [[പൂക്കാട്ടുപടി|പഴങ്ങനാട് പുക്കാട്ടുപടിയിൽ]] നെല്ലിക്കാട്ടിൽ പാപ്പച്ചന്റെയും (എൻ.ഡി. വർക്കി)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://malayalam.filmibeat.com/news/actress-lissy-s-father-nellikkattil-pappachan-passed-away-034761.html|title=ഇത്ര ക്രൂരമാകരുത്, അവസാനം നിമിഷം വരെ അച്ഛനെ കാണാൻ ലിസി വന്നില്ല, വർക്കി മരണത്തിന് കീഴടങ്ങി}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.mangalam.com/cinema/chit-chat/325335|title=നടി ലിസി പിതാവിന്‌ 5500 രൂപ വീതം നൽകണം|access-date=10 June 2015|publisher=mangalam.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20150610130558/http://www.mangalam.com/cinema/chit-chat/325335|archive-date=10 June 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2016/Feb/11/actor-lissys-father-moves-high-court-for-dna-test-890879.html|title=നടി ലിസിയുടെ 'അച്ഛൻ' ഡിഎൻഎ പരിശോധനയ്ക്കായി ഹൈക്കോടതിയിൽ}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.rashtradeepika.com/father-of-malayalam-actress-lissy-passed-away/|title=മൈക്കാഡ് പണിക്കാരൻ വർക്കിയ്ക്ക് കൂടെ നടന്ന ഏലിയാമ്മയിൽ പിറന്ന മകൾ അറിയപ്പെടുന്ന നടിയായി; മരിക്കുന്ന നിമിഷം വരെ വർക്കി കൊതിച്ചത് അപ്പച്ചാ എന്നുള്ള വിളി കേൾക്കാൻ…}}&lt;/ref&gt; ഏലിയാമ്മയുടെയും (പുക്കാട്ടുപടി ഏലിയാമ്മ) ഏകമകളായി ഒരു സീറോ-മലബാർ കത്തോലിക്കാ കുടുംബത്തിലാണ് ലിസി ജനിച്ചത്. അവളുടെ ചെറുപ്പത്തിൽ തന്നെ അവളുടെ മാതാപിതാക്കൾ വിവാഹമോചനം നേടി, അമ്മ ഏലിയാമ്മയാണ് അവളെ വളർത്തിയത്. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.mangalam.com/print-edition/sunday-mangalam/329322|title=ലിസി എന്റെ മകൾ|access-date=23 June 2015|publisher=Mangalam Publications|archive-date=2015-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20150624035655/http://www.mangalam.com/print-edition/sunday-mangalam/329322|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; [[സെന്റ്. തെരേസാസ് കോളേജ്|സെന്റ് തെരേസാസ്]] സ്കൂളിലും കോളേജിലുമാണ് ലിസി പഠനം നടത്തിയത്. &lt;ref&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=4EpHmTEfTDA Lissy Priyadarshan-ON Record], [https://www.youtube.com/watch?v=Z7Zx2DhMVU4 2], [https://www.youtube.com/watch?v=URpzw7Xzyck 3], [https://www.youtube.com/watch?v=mBO4_2_2pVM 4], [http://www.asianetnews.tv/programmes/69-life/119-kannadi Kannadi, Asianet News] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141214183058/http://www.asianetnews.tv/programmes/69-life/119-kannadi|date=14 December 2014}}. Lissy talks about her schooling, her introduction into film industry in 11th grade at age of 16 years, how she met Priyadarshan, her faith and religion, her current life etc.&lt;/ref&gt; പഠനത്തിൽ നല്ല മിടുക്കിയായിരുന്ന [[എസ്.എസ്.എൽ.സി.|അവൾ എസ്എസ്എൽസിയിൽ]] ഉയർന്ന മാർക്ക് നേടി, പതിനാറാം വയസ്സിൽ പ്രീ-യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഡിഗ്രിക്ക് പഠിക്കുമ്പോഴാണ് അവൾ തന്റെ അഭിനയജീവിതം ആരംഭിച്ചത്. കരിയറിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കാൻ അവൾക്ക് പഠനം നിർത്തേണ്ടി വന്നു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.mathrubhumi.com/mb4eves/online/malayalam/kerala/women/articles/infocus_interview-article-546535|title=തല ഉയർത്തിപ്പിടിക്കാൻ വീടുവിട്ടിറങ്ങി|access-date=9 July 2015|publisher=mathrubhumi.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20150713213017/http://www.mathrubhumi.com/mb4eves/online/malayalam/kerala/women/articles/infocus_interview-article-546535|archive-date=13 July 2015}}&lt;/ref&gt; പഠനം നിർത്താനും സിനിമയിൽ അഭിനയിക്കാനും ആദ്യം താൽപ്പര്യമില്ലായിരുന്നു. അമ്മയാണ് നടിയാകാൻ അവളെ പ്രേരിപ്പിച്ചത്. ലിസിയും പിതാവ് നെല്ലിക്കാട്ട് പാപ്പച്ചനും തമ്മിൽ ഏറെക്കാലം നീണ്ടുനിന്ന കോടതി വ്യവഹാരം അവരുടെ സ്വകാര്യ ജീവിതത്തിൽ കരിനിഴൽ വിരിച്ച ഒരു വിവാദ വിഷയമായിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiaz.com/content/3633/Lissy-was-ordered-to-give-Rs-5500-per-month-to-her-old-father|title=Lissy was ordered to give Rs 5500 per month to her old father}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/kerala/kerala-man-who-claimed-be-father-yesteryear-actor-lissy-dies-61304|title=Kerala man who claimed to be father of yesteryear actor Lissy dies}}&lt;/ref&gt;

== കരിയർ ==
80-കളുടെ തുടക്കത്തിലാണ് സിനിമയിലേക്കുള്ള അവളുടെ അരങ്ങേറ്റം, ചുരുങ്ങിയ സമയത്തിനുള്ളിൽ അവർ അക്കാലത്തെ മുൻനിര നായികമാരിൽ ഒരാളായി മാറി. എൺപതുകളിൽ അവൾ ഒരു സാധാരണ മുഖമായിരുന്നു. എൺപതുകളിലെ മിക്കവാറും എല്ലാ മുൻനിര നായകന്മാരുമായും ലിസ്സി ജോടിയായി [[മോഹൻലാൽ|അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും]], [[മുകേഷ് (നടൻ)|മോഹൻലാലിനും മുകേഷിനുമൊപ്പം]] ലിസിക്ക് സ്ക്രീനിൽ മാന്ത്രികത സൃഷ്ടിക്കാൻ കഴിഞ്ഞു. കരിയറിന്റെ കൊടുമുടിയിൽ നിൽക്കുമ്പോഴും സഹോദരി വേഷങ്ങളായും അയൽവാസിയായ പെൺകുട്ടിയായും നായികയുടെ സുഹൃത്തായും അഭിനയിച്ചു. അതിശയകരവും ആകർഷകവുമായ രൂപത്തിന് പേരുകേട്ട അവൾക്ക് കാഴ്ചക്കാരുടെ ഹൃദയം കീഴടക്കാൻ കഴിഞ്ഞു. മലയാളം സിനിമകൾക്കൊപ്പം നിരവധി [[തമിഴ്]], [[തെലുഗു ചലച്ചിത്രം|തെലുങ്ക്]] സിനിമകളിലും ലിസി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടിരുന്നു. [[ചിത്രം (ചലച്ചിത്രം)|ചിത്രം]], [[താളവട്ടം]], ഓടരുതമ്മാവ അളറിയാം, മുത്താരംകുന്ന് പിഒ, [[ബോയിംഗ് ബോയിംഗ്]] എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ വേഷങ്ങളിലൂടെയാണ് ലിസ്സി ഏറെ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടുന്നത്. മാനം മാസികയ്ക്ക് നൽകിയ അഭിമുഖത്തിൽ അവൾ പ്രസ്താവിച്ചതുപോലെ &lt;ref&gt;http://manam.online/Special-Interviews/2016-JUN-30/Lissy-Open-talk{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; [[കമൽ ഹാസൻ]] തന്റെ ഹോം പ്രൊഡക്ഷൻ, വിക്രം എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് കമൽ ഹാസന്റെ നായികയായി അവളെ തമിഴ് സിനിമകളിലേക്ക് പരിചയപ്പെടുത്തിയത്. നായികയായി അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും സൈഡ്‌ലൈൻ റോളുകളിൽ അഭിനയിക്കാൻ അവർ തയ്യാറായിരുന്നു.

== സ്വകാര്യ ജീവിതം ==
പ്രശസ്ത ചലച്ചിത്ര സംവിധായകൻ പ്രിയദർശനുമായി പ്രണയത്തിലായ അവർ 1990 ഡിസംബർ 13 ന് അദ്ദേഹത്തെ വിവാഹം കഴിച്ചു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://newindianexpress.com/entertainment/interviews/article460867.ece|title=Lissy Priyadarshan, on her husband|access-date=2022-01-31|archive-date=2016-08-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20160807084145/http://www.newindianexpress.com/entertainment/interviews/article460867.ece|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; വിവാഹശേഷം ലിസി അഭിനയം ഉപേക്ഷിച്ച് മതപരമായ കാരണങ്ങളാൽ ലക്ഷ്മി എന്ന പേര് സ്വീകരിച്ചു. &lt;ref&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=mBO4_2_2pVM Interview with Lissy] by [[T. N. Gopakumar]], Kannadi, [[Asianet News]]&lt;/ref&gt; മകൻ സിദ്ധാർത്ഥിന്റെ ജനനത്തിനുശേഷം ശേഷം ലിസി [[കത്തോലിക്കാസഭ|കത്തോലിക്കാ]] മതത്തിൽ നിന്ന് [[ഹിന്ദു]] മതം സ്വീകരിച്ചു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.mathrubhumi.com/mb4eves/online/malayalam/kerala/women/articles/infocus_interview-article-142120|title=വിജയങ്ങളുടെ വീട്ടിൽ|access-date=2014-02-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20131230232538/http://www.mathrubhumi.com/mb4eves/online/malayalam/kerala/women/articles/infocus_interview-article-142120|archive-date=30 December 2013}}&lt;/ref&gt;

ലിസ്സി 2014 ഡിസംബർ 1 ന് [[ചെന്നൈ]] കുടുംബ കോടതിയിൽ വിവാഹമോചനത്തിന് അപേക്ഷ നൽകി, 26 വർഷത്തെ ദാമ്പത്യത്തിന് ശേഷം 2016 സെപ്റ്റംബർ 1 ന് വിവാഹമോചനം നേടി. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://chennaivision.com/lissy-gets-divorce-says-fierce-battle/|title=Lissy gets divorce, says it was fierce battle - ChennaiVision|access-date=2016-09-16|date=2016-09-16|language=en-US|archive-date=2016-09-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20160920022340/http://chennaivision.com/lissy-gets-divorce-says-fierce-battle/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

വളർന്നു വരുന്ന അഭിനേത്രിയായ [[കല്യാണി പ്രിയദർശൻ]] മകളാണ്. മറ്റൊരു മകൻ സിദ്ധാർത്ഥ് പ്രിയദർശൻ.

2016-ൽ വിവാഹമോചനം നേടി ഒരു പതിറ്റാണ്ടിനുശേഷം, 2026 മാർച്ചിൽ, ലിസി തന്റെ മുൻ ഭർത്താവ് പ്രിയദർശനുമായി അനുരഞ്ജനത്തിലായി. പുനർവിവാഹം കഴിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിലും, അവർ ഒരുമിച്ച് താമസിക്കുന്നുണ്ടെന്നും ബന്ധം പുനരാരംഭിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും പ്രിയദർശൻ പറഞ്ഞു.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Priyadarshan confirms reunion with ex-wife Lissy Says ‘We are living the same life together’ - Reports|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/priyadarshan-confirms-reunion-with-lissy-says-we-are-living-the-same-life-together-reports/articleshow/129690898.cms|work=The Times of India|date=2026-03-20}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title='ഞങ്ങൾ വിവാഹം ചെയ്തില്ല, കുടുംബം പോലെ കഴിയുന്നു'; ലിസിക്കൊപ്പം ഒന്നിച്ചെന്ന വാർത്തയിൽ പ്രിയദർശൻ|url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/priyadarshan-lissy-reunion-living-together-clarification-malayalam-cinema-tw96j8wo|work=Mathrubhumi  News|date=2026-03-21}}&lt;/ref&gt;

== ഫിലിമോഗ്രാഫി ==

=== മലയാളം ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Year
!Title
!Role
!Notes
|-
|1982
|''[[ഇത്തിരി നേരം ഒത്തിരി കാര്യം]]''
|ലത
|Debut film
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |1983
|''അന്ന''
|ആനി
|
|-
|''[[പ്രശ്നം ഗുരുതരം]]''
|അയൽക്കാരി
|
|-
|''[[അസ്ത്രം (ചലച്ചിത്രം)]]''
|ലില്ലി
|
|-
|''[[ശേഷം കാഴ്ചയിൽ]]''
|സുധ
|
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |1984
|'' [[അടുത്തടുത്ത്]]''
|രമ
|
|-
|''[[പറന്നു പറന്നു പറന്ന്]]''
|സുധ
|
|-
|''[[ഓടരുതമ്മാവാ ആളറിയാം]]''
|മിനു
|
|-
|''[[കളിയിൽ അൽപ്പം കാര്യം]]''
|കല്പന
|
|-
|''[[അതിരാത്രം (ചലച്ചിത്രം)]]''
|സിസിലി
|
|-
| rowspan=&quot;16&quot; |1985
|''[[പറയാനുംവയ്യ പറയാതിരിക്കാനുംവയ്യa]]''
|ശ്രീദേവി
|
|-
|''[[പുലി വരുന്നേ പുലി]] ''
|സുഭാഷിണി
|
|-
|''[[ആരാന്റെ മുല്ല കൊച്ചുമുല്ല]]''
|ബിന്ദു
|
|-
|''[[ഒന്നാനാം കുന്നിൽ ഓരടിക്കുന്നിൽ]]''
|മീനാക്ഷി
|
|-
|''[[മുത്താരംകുന്ന് പി.ഒ.]]''
|കെ.പി അമ്മിണിക്കുട്ടി
|
|-
|''[[ബോയിംഗ് ബോയിംഗ്]]''
|എലീന
|
|-
|''[[അരം + അരം = കിന്നരം]]''
|സുജാത
|
|-
|''[[പുന്നാരം ചൊല്ലി ചൊല്ലി]] ''
|രമ
|
|-
|''[[അയനം (ചലച്ചിത്രം)|അയനം ]]''
|ലിസി
|
|-
|''[[അങ്ങാടിക്കപ്പുറത്ത്]]''
|രതി
|
|-
|''[[നിറക്കൂട്ട്]]''
|ഡോ.സുമ
|
|-
|''[[ഒന്നിങ്ങു വന്നെങ്കിൽ]]''
|പ്രിയ
|
|-
|''[[ആ നേരം അല്പദൂരം]]''
|വത്സല
|
|-
|''[[കാതോട് കാതോരം]]''
|തരേസ
|
|-
|''[[തമ്മിൽ തമ്മിൽ]]''
|കവിതയുടെ തോഴി
|
|-
|''തേടിയ വള്ളി കാലിൽ ചുറ്റി ''
|
|
|-
| rowspan=&quot;20&quot; |1986
|''[[താളവട്ടം]]''
|അനിത
|
|-
|''[[രാക്കുയിലിൻ രാഗസദസ്സിൽ]]''
|രേവതി മേനോൻ
|
|-
|''[[മഴ പെയ്യുന്നു മദ്ദളം കൊട്ടുന്നു]]''
|ശോഭ
|
|-
|''[[പപ്പൻ പ്രിയപ്പെട്ട പപ്പൻ]]''
|സറീന
|
|-
|''[[ഇനിയും കുരുക്ഷേത്രം]]''
|അമ്മിണി
|
|-
|''[[ഹലോ മൈഡിയർ റോംഗ് നമ്പർ]]''
|സുനിത മേനോൻ
|
|-
|''[[ചേക്കേറാൻ ഒരു ചില്ല]]''
|ചിന്നു
|
|-
|''[[ഗീതം]]''
|സ്വന്തം
|
|-
|''[[ധീം തരികിട തോം]]''
|രോഹിണി
|
|-
|''[[കട്ടുറുമ്പിനും കാതുകുത്ത്]]''
|പ്രഭ
|
|-
|''[[അയൽവാസി ഒരു ദരിദ്രവാസി]]''
|ഇന്ദിര
|
|-
|''[[ഐസ്ക്രീം]]''
|രേഖ
|
|-
|''[[ഇലഞ്ഞിപ്പൂക്കൾ]] ''
|മാലിനി
|
|-
|''[[അഷ്ടബന്ധം (ചലച്ചിത്രം)]] ''
|സുബൈദ
|
|-
|''[[രേവതിക്കൊരു പാവക്കുട്ടി]]''
|രേവതി മേനോൻ
|
|-
|''[[മിഴിനീർപൂവുകൾ]]''
|സോഫിയ
|
|-
|'' [[എന്ന് നാഥന്റെ നിമ്മി]]''
|റീന
|
|-
|''[[അടുക്കാൻ എന്തെളുപ്പം]] ''
|
|
|-
|''[[വിശ്വസിച്ചാലും ഇല്ലെങ്കിലും]]''
| -
|
|-
|''[[അവൾ കാത്തിരുന്നു അവനും]]''
| -
|
|-
| rowspan=&quot;10&quot; |1987
|''[[ചെപ്പ്]]''
|മിനി
|
|-
|''[[സർവകലാശാല (ചലച്ചിത്രം)]]''
|ജ്യോതി
|
|-
|''[[നീയെത്ര ധന്യ]] ''
|ലൈല
|
|-
|''[[ഒരു സിന്ദൂരപൊട്ടിന്റെ ഓർമയ്ക്ക്]]''
|ബിന്ദു
|
|-
|''[[അടിമകൾ ഉടമകൾl]]''
|രാജി
|
|-
|''[[മണിവത്തൂരിലെ ആയിരം ശിവരാത്രികൾ]]''
|റാണി
|
|-
|''[[നാൽക്കവല]]''
|നഴ്സ് മേഴ്സി
|
|-
|''[[ഇവിടെ എല്ലാവർക്കും സുഖം]]''
|അനിത മാത്യു
|
|-
|''[[കൊട്ടും കുരവയും]]''
| -
|
|-
|''[[ഇതാ സമയമായി]]''
|
|
|-
| rowspan=&quot;13&quot; |1988
|''[[വെള്ളാനകളുടെ നാട്]]''
|ദീപ
|
|-
|''[[ഒരു സി.ബി.ഐ. ഡയറിക്കുറിപ്പ്]]''
|ഓമന
|
|-
|''[[മൃത്യുഞ്ജയം]] ''
|ആനി
|
|-
|''[[മനു അങ്കിൾ]]''
|ഉമ
|
|-
|''[[ആലിലക്കുരുവികൾ]]''
|രാജമ്മ
|
|-
|''[[ആഗസ്റ്റ് 1 (ചലച്ചിത്രം)]]''
|സുന്ദരിയായ മോഷ്ടാവ്
|
|-
|''[[ഉണ്ണികൃഷ്ണന്റെ ആദ്യത്തെ ക്രിസ്തുമസ്]]''
|ശ്രീദേവി
|
|-
|''[[ഡേവിഡ് ഡേവിഡ് മിസ്റ്റർ ഡേവിഡ്]]''
|ലിസ
|
|-
|''[[ഒരു മുത്തശ്ശിക്കഥ]]''
|ത്രേസ്യ
|
|-
|''[[ചിത്രം (ചലച്ചിത്രം)]]''
|രേവതി
|
|-
|''[[ആറ്റിനക്കരെ]]''
|സൗമ്യ
|
|-
|''[[ഒരു വിവാദ വിഷയം]]''
| -
|
|-
|''അർജുൻ ഡന്നീസ്''
|
|
|-
| rowspan=&quot;12&quot; |1989
|''[[വടക്കുനോക്കിയന്ത്രം (ചലച്ചിത്രം)]]''
|സരള
|
|-
|'' [[അമ്മാവനു പറ്റിയ അമളി]]''
|സുലോചന
|
|-
|''[[ദൗത്യം]]''
|സരള
|
|-
|''[[അടിക്കുറിപ്പ്]]''
|വീണ
|
|-
|''[[നായർസാബ്‌]]''
|പാർവതി
|
|-
|''[[ദ ന്യൂസ് ]]''
|ജോളി
|
|-
|''[[അക്ഷരത്തെറ്റ്]]''
|എൽസി
|
|-
|''[[ഞങ്ങളുടെ കൊച്ചു ഡോക്ടർ]]''
|ആലിസ്
|
|-
|''[[രുഗ്മിണി (ചലച്ചിത്രം)]]''
|മീര
|
|-
|''[[ചരിത്രം (ചലച്ചിത്രം)]]''
|രേണു
|
|-
|''Illikkaadum Chellakkaattum ''
|
|
|-
|''Chodhyam''
|
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1990
|''[[മിണ്ടാപ്പൂച്ചക്ക് കല്യാണം]]''
|മിനി
|
|-
|''[[കുട്ടേട്ടൻ]]''
|രേവതി
|
|-
|1991
|''[[മേയ്‌ ദിനം (ചലച്ചിത്രം‌)|മെയ് ദിനം]] ''
|എലിസബത്ത്
|
|-
|}

=== തമിഴ് ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!വർഷം
! തലക്കെട്ട്
! പങ്ക്
! കുറിപ്പുകൾ
|-
| 1986
| ''വിക്രം''
| പ്രീതി
| അരങ്ങേറ്റ തമിഴ് ചിത്രം
|-
| 1987
| ''ആനന്ദ ആരാധനായി''
| കവിത
|
|-
| 1988
| ''മനസ്സുകൾ മത്തപ്പ്''
| അനിത
|
|-
| 1990
| ''പഗലിൽ പൗർണമി''
| റഹ്മാന്റെ കാമുകൻ
|
|-
|}

=== തെലുങ്ക് ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!വർഷം
! തലക്കെട്ട്
! പങ്ക്
! കുറിപ്പുകൾ
|-
| 1989
| ''സാക്ഷി''
| സ്വപ്ന
|
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | 1990
| ''മഗഡു''
| ശ്വേത
|
|-
| ''ദോഷി നിർദോഷി''
| അനുരാധ
|
|-
| ''20വാ ശതാബ്ദം''
| റാണി
|
|-
| ''മാമാശ്രീ''
| ധീരജ
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 1991
| ''ആത്മബന്ധം''
| ശൈലജ
|
|-
| ''ശിവശക്തി''
| കല്യാണി
|
|-
| ''സ്തുവർതുപുരം ഡോംഗലു''
| വന്ദന
|
|-
| 2018
| ''ചൽ മോഹൻ രംഗ''
| മിസിസ്. സുബ്രഹ്മണ്യം,&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;/br&gt;&lt;/nowiki&gt; മേഘയുടെ അമ്മ
|
|}

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{Reflist}}

==പുറംകണ്ണികൾ==
*{{IMDb name|0515488|name=Lizy}}
*[https://web.archive.org/web/20160304044957/http://en.msidb.org/displayProfile.php?category=actors&amp;artist=Lizzy&amp;limit=70 Lizzy at MSI]
{{Commons category|Lizy Priyadarshan}}
[[വർഗ്ഗം:ഹിന്ദുമതത്തിലേക്ക് പരിവർത്തനം ചെയ്തവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1967-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:തെലുഗു ചലച്ചിത്രനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളത്തിലെ ബാലനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:ക്രിസ്തുമതത്തിൽ നിന്ന് ഹിന്ദുമതത്തിലേക്ക് പരിവർത്തനം ചെയ്തവർ]]
[[വർഗ്ഗം:എറണാകുളം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ചലച്ചിത്ര ദമ്പതികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:വിവാഹമോചിതരായ ചലച്ചിത്രദമ്പതികൾ]]</text>
      <sha1>po1mmxqs81vy2v22wx7rltdel44lznl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>പിണ്ടിമന ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>137290</id>
    <revision>
      <id>4649960</id>
      <parentid>3850785</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T20:48:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>വിവരം ചേർത്തു.</comment>
      <origin>4649960</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5799" sha1="2o8i0idrc3yykw3s7f6c5thtb41r33n" xml:space="preserve">{{prettyurl|Pindimana Gramapanchayat}}
{{Infobox LSG/Wikidata}}
[[എറണാകുളം]] ജില്ലയിൽ കോതമംഗലം താലൂക്കിലെ [[കോതമംഗലം]] ബ്ളോക്കിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഗ്രാമപഞ്ചായത്താണ് പിണ്ടിമന, [[തൃക്കാരിയൂർ]] വില്ലേജുപരിധിയിലുള്ളതും 25.77 ചതുരശ്രകിലോമീറ്റർ വിസ്തീർണ്ണമുള്ളതുമായ പിണ്ടിമന ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്.  

ചെമ്മീൻകുത്ത് പബ്ളിക് ലൈബ്രറി, കുമാരനാശാൻ മെമ്മോറിയൽ നാഷണൽ ലൈബ്രറി, മുത്തംകുഴി, വേട്ടാമ്പാറ പബ്ളിക്ക് ലൈബ്രറി എന്നിവയാണ് പഞ്ചായത്തിലെ പ്രധാന സാംസ്കാരികകേന്ദ്രങ്ങൾ. 7 സർക്കാർ-സർക്കാരേതര സ്കൂളുകളാണ് പഞ്ചായത്തിലുളളത്. ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസത്തിനായി ഒരു കോളേജും സാങ്കേതിക വിദ്യാഭ്യാസരംഗത്ത് ഒരു ഗവ.പോളിടെക്നിക് കോളേജും ചേലാടിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
==ചരിത്രം==
പിണ്ടിമന ഗ്രാമത്തിൽ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്ന പ്രദേശങ്ങൾ ഒരുകാലത്ത് ഒരു മനയുടെ കീഴിലായിരുന്നു എന്നും പിൽക്കാലത്ത് പ്രസ്തുത മനയിലെ കർത്താക്കൻമാർ ഈ ഭൂസ്വത്തുക്കൾ പലർക്കായി വിഭജിച്ചു നൽകുകയാണുണ്ടായതെന്നും പറയപ്പെടുന്നു. അങ്ങനെയാണ് പിണ്ടിമന എന്ന പേരു വന്നത്.  ഭൂതത്താൻകെട്ട് ഇവിടെയാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ഇതും  തൃക്കാരിയൂർ ശിവക്ഷേത്രവും തമ്മിൽ പരസ്പരബന്ധമുള്ളതായി പറയപ്പെടുന്നു. തമിഴ്നാട്ടിലെ തിരുനെൽവേലി, ദിണ്ഡിഗൽ എന്നീ വാണിജ്യ നഗരങ്ങളേയും കോതമംഗലത്തിനെയും, തൃക്കാരിയൂരിനെയും ബന്ധിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് പുരാതനകാലത്ത് ഒരു നടപ്പാത ഈ പഞ്ചായത്തിലൂടെ ഉണ്ടായിരുന്നു. 

==അതിരുകൾ==
*തെക്ക്‌ - കോതമംഗലം നഗരസഭയും, നെല്ലിക്കുഴി പഞ്ചായത്തും
*വടക്ക് -കോട്ടപ്പടി, വേങ്ങൂർ, കുട്ടമ്പുഴ പഞ്ചായത്തുകൾ
*കിഴക്ക് - കീരംപാറ പഞ്ചായത്ത്
*പടിഞ്ഞാറ് - കോട്ടപ്പടി പഞ്ചായത്ത്

==ആരാധനാലയങ്ങൾ==
തൃക്കാരിയൂർ മഹാദേവക്ഷേത്രം, ചിറ്റേക്കാട് ക്ഷേത്രം, കോതമംഗലം ചെറിയ പള്ളി, കുറുമറ്റം പള്ളി, വെറ്റിലപ്പാറ മോസ്ക്, ഐരൂർ പാടം മോസ്ക് എന്നിവയാണ് ഇവിടുത്തെ പ്രിധാന ആരാധനാലയങ്ങൾ.

== വാർഡുകൾ==
#വേട്ടാംപാറ  	 
#ഭൂതത്താൻകെട്ട് 	
#നാടോടി 	 
#ചേലാട് 	 
#പഴങ്കര 	
#പാടംമാലി 	 
#പിണ്ടിമന 	
#ആയക്കാട് 	
#പുലിമല 	 
#ആയിരൂർപ്പാടം 	
#മുത്തംകുഴി 	 
#വെറ്റിലപ്പാറ 	 
#മാലിപ്പാറ

==സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
| ജില്ല 
| എറണാകുളം
|-
| ബ്ലോക്ക് 	
| കോതമംഗലം
|-
| വിസ്തീര്ണ്ണം  
|25.77 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ
|-
| ജനസംഖ്യ 
|14,951
|-
| പുരുഷന്മാർ 
|7513
|-
| സ്ത്രീകൾ 	
|7438
|-
| ജനസാന്ദ്രത 	
|580
|-
| സ്ത്രീ : പുരുഷ അനുപാതം
|990
|-
| സാക്ഷരത 
| 89.79%
|}

==അവലംബം==
*http://www.trend.kerala.gov.in {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190902161720/http://www.trend.kerala.gov.in/ |date=2019-09-02 }} 
*http://lsgkerala.in/pindimanapanchayat {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100923212104/http://lsgkerala.in/pindimanapanchayat/ |date=2010-09-23 }}
*Census data 2001
{{ernakulam-geo-stub}}
{{ എറണാകുളം ജില്ല}}
{{reflist}}
{{എറണാകുളം ജില്ല}}
[[Category: എറണാകുളം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ]]
{{ എറണാകുളം ജില്ലയിലെ ഭരണസംവിധാനം}}</text>
      <sha1>2o8i0idrc3yykw3s7f6c5thtb41r33n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കുട്ടവള്ളം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151463</id>
    <revision>
      <id>4650054</id>
      <parentid>3628559</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T07:27:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4650054</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6837" sha1="5etzlvnudyga3kd76je3q2qzy5f4hg7" xml:space="preserve">{{PU|Kuttavallam}}
[[File:നാടോടി വഞ്ചി.jpg|thumb|കുട്ടവഞ്ചി]]
മീൻ പിടിക്കാനും വെള്ളത്തിൽ യാത്ര ചെയ്യാനും മറ്റും ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു യാനമാണ് '''കുട്ടവഞ്ചി''' അഥവാ '''വട്ടത്തോണി'''. നാടോടി വഞ്ചി എന്നും ഇത് അറിയപ്പെടുന്നുണ്ട്. [[തമിഴ്|തമിഴിൽ]] പെരിസൽ&lt;ref name = binni&gt;{{cite news|first=ബിന്നി|last=യു.എം.|title=കാവേരിയുടെ പ്രിയപ്പെട്ട ഹൊഗനക്കൽ|url=http://news.keralakaumudi.com/news.php?nid=e4f99ba06ed6e3b821b1df35c5e8258b|accessdate=21 ഏപ്രിൽ 2013|newspaper=കേരള കൗമുദി|date=28 ജൂലൈ 2012}}&lt;/ref&gt; എന്നാണ് ഇതിനെ വിളിക്കുന്നത്.

==വിശദാംശങ്ങൾ==
രണ്ടരമീറ്ററോളമാണ് ഇതിന്റെ വ്യാസം. അഞ്ചോളം ആളുകൾക്ക് ചില കുട്ടവഞ്ചികളിൽ ഇരിക്കാൻ സാധിക്കും. ഒറ്റത്തുഴ വച്ചാണ്ട് വഞ്ചിയിൽ ഇരുന്നാണ് തുഴയുന്നത്. മുള കീറിയത് വരിഞ്ഞുകെട്ടിയാണ് കുട്ടവള്ളമുണ്ടാക്കുന്നത്. വെള്ളം കയറാതിരിക്കാൻ അടിയിൽ പ്ലാസ്റ്റിക് വച്ചുകെട്ടും. ഒരാൾക്ക് എടുത്തുകൊണ്ടു നടക്കാനുള്ള ഭാരമേ കുട്ടവഞ്ചിക്ക് ഉണ്ടാകാറുള്ളൂ.&lt;ref name = binni/&gt;

==ഉപയോഗിക്കുന്ന സ്ഥലങ്ങൾ==
[[File:കുട്ടവഞ്ചി അടവി എക്കോടൂറിസം 01.jpg|thumb|അടവി എക്കോടൂറിസത്തിന്റെ ഭാഗമായി തുടങ്ങിയ കുട്ടിവഞ്ചിസവാരിക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്ന കുട്ടവഞ്ചികൾ. നാലു പേർക്ക് യാത്ര ചെയ്യാം.]]
[[ദക്ഷിണേന്ത്യ]]യിൽ പല സ്ഥലങ്ങളിലും ഇത് ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. [[കാവേരി|കാവേരിനദിയിൽ]] [[ഹൊഗെനക്കൽ വെള്ളച്ചാട്ടം|ഹൊഗനക്കലിൽ]] വിനോദസഞ്ചാരികൾക്ക് കുട്ടവണ്ടിയിൽ യാത്ര ചെയ്യാനുള്ള സൗകര്യമുണ്ട്.&lt;ref name = binni/&gt; കാവേരിയുടെ മറ്റു ഭാഗങ്ങളിലും ഈ വള്ളം ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite news|first=കണ്ണനുണ്ണി|title=മേക്കടത്ത് യാത്ര|url=http://yathrakal.com/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=171:2010-06-21-09-20-27&amp;catid=64:karnataka&amp;Itemid=2|accessdate=21 ഏപ്രിൽ 2013|newspaper=കൗമുദി|date=21 ജൂൺ 2010}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
കേരളത്തിൽ [[കോന്നി]]ക്കടുത്തുള്ള അടവി എക്കോ ടൂറിസം പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി [[കല്ലാർ നദി]]യിൽ കുട്ടവഞ്ചി സഞ്ചാരത്തിന് അവസരം ഉണ്ട്.

== ചരിത്രം ==
[[File:Britons_with_coracles_-_from_Cassell's_History_of_England,_Vol._I_-_anonymous_author_and_artists.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Britons_with_coracles_-_from_Cassell's_History_of_England,_Vol._I_-_anonymous_author_and_artists.jpg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|കുട്ടവള്ളം ഉപയോഗിക്കുന്ന ബ്രിട്ടീഷുകാർ - കാസലിന്റെ ഹിസ്റ്ററി ഓഫ് ഇംഗ്ലണ്ട്, വാല്യം I, 1909 ൽ നിന്ന്.&lt;ref&gt;[https://www.gutenberg.org/files/48451/48451-h/48451-h.htm#Page_12 Project Gutenberg. Accessed 21 February 2023]&lt;/ref&gt;]]
വേഗത്തിൽ ഒഴുകുന്ന അരുവികളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നതിനായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്‌തിരിക്കുന്ന കുട്ടവള്ളം ബ്രിട്ടീഷ് ദ്വീപുകളിൽ സഹസ്രാബ്ദങ്ങളായി ഉപയോഗത്തിലുണ്ടായിരുന്നു. ബിസി ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തിൽ ബ്രിട്ടണിലേക്കുള്ള തന്റെ അധിനിവേശകാലത്ത് ജൂലിയസ് സീസർ ശ്രദ്ധിച്ചിരുന്നു, കൂടാതെ സ്പെയിനിലെ തന്റെ സൈനിക നടപടികളിലും  ഇത് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. കുട്ടവള്ളങ്ങളുടെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ ഡാൽഗെറ്റി ബേയ്‌ക്ക് സമീപമുള്ള ബാർൺസ് ഫാമിലെ ഒരു ആദ്യകാല വെങ്കലയുഗ ശവക്കുഴിയിൽ നിന്ന് കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. കോർബ്രിഡ്ജിൽ നിന്നും നോർത്ത് ഫെറിബിക്ക് സമീപത്തുനിന്നും ഇത്തരം കുട്ടവള്ളം  കണ്ടെടുത്താതായി രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു.

== ചിത്രശാല ==
&lt;gallery&gt;
File:Tungabhadra River and Coracle Boats.JPG|[[തുംഗഭദ്ര നദി|തുംഗഭദ്ര നദിയിൽ]] നിന്ന്
File:Indian coracle.jpg|[[കബനി|കബനിപ്പുഴയിൽ]] നിന്നുള്ള ചിത്രം
File:பரிசல்_பயணம்.JPG|
File:A scene of Repairing a Coracle.ogv
&lt;/gallery&gt;

==അവലംബം==
{{reflist}}

[[വർഗ്ഗം:ജലഗതാഗതം]]</text>
      <sha1>5etzlvnudyga3kd76je3q2qzy5f4hg7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>മാപ്പിള ഖലാസി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>152687</id>
    <revision>
      <id>4649898</id>
      <parentid>4109911</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T12:42:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vicharam</username>
        <id>9387</id>
      </contributor>
      <comment>/* പദോല്പത്തി */</comment>
      <origin>4649898</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9719" sha1="og2jomn0asc6qhmkyq4666durhxhf4i" xml:space="preserve">{{prettyurl|Mappila Khalasi}}
കേരളത്തിൽ, കോഴിക്കോട് ജില്ലയിലെ [[ബേപ്പൂർ തുറമുഖം]] കേന്ദ്രീകരിച്ച് ജോലിചെയ്യുന്ന [[കപ്പൽ]] നിർമ്മാണ തൊഴിലാളികളാണ് '''മാപ്പിള ഖലാസികൾ'''. [[തുറമുഖം|തുറമുഖങ്ങളിലും]] കപ്പൽ നിർമ്മാണശാലകളിലും ജോലിചെയ്യുന്ന തൊഴിലാളികൾക്ക് അറബിയിലുള്ള പദമാണ് ഖലാസി. മലബാറിലെ മുസ്ലിംകളാണ് ഈ തൊഴിലിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നവർ. അതുകൊണ്ടായിരിക്കണം മാപ്പിള ഖലാസി എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ടത്. കപ്പലിനേയും ഉരുവിനേയും അറ്റകുറ്റപണികൾക്കും നിർമ്മാണപ്രവർത്തനങ്ങൾക്കുമായി കരക്കടുപ്പിക്കുകയും പിന്നീട് പണിപൂർത്തിയാക്കി കരയിൽ നിന്ന് തിരികെ കടലിലേക്ക് തള്ളിനീക്കലുമാണ് പരമ്പരാഗതമായി മാപ്പിള ഖലാസികളുടെ തൊഴിൽ. പ്രത്യേകമായ ആധുനിക യന്ത്രങ്ങളൊന്നും മാപ്പിള ഖലാസികൾ തങ്ങളുടെ ജോലിക്കായി ഉപയോഗിക്കാറില്ല. [[കപ്പി]],[[കയർ]],ഡബ്ബർ തുടങ്ങിയ ഉപകരണങ്ങൾ മാത്രമാണിവർ ഉപയോഗിക്കുക. ഭാരിച്ചതും സങ്കീർണ്ണവുമായ ജോലികൾ കായിക ശക്തിയുടെയും, സംഘശക്തിയുടെയും, തൊഴിൽ നിപുണതയുടെയും മികവിൽ വിജയകരമായി ചെയ്തുതീർക്കുന്നു എന്നതാണ് മാപ്പിള ഖലാസികളുടെ പ്രത്യേകത. മികച്ച മുങ്ങൽ വൈദഗ്ദ്യമുള്ളവരാണ് മാപ്പിള ഖലാസികൾ.

കേരളത്തിലേതുൾപ്പടെ ഇന്ത്യയിലെ  പല വൻകിട നിർമ്മാണ പദ്ധതികളിലും മാപ്പിള ഖലാസികളുടെ സേവനം തേടിയിട്ടുണ്ട്. [[ഇടുക്കി അണക്കെട്ട്|ഇടുക്കി ഡാം]], ഫറോക്കിലെ പാലങ്ങളായ [[വടക്കുമ്പാടം പാലം|വടക്കുമ്പാടം]], [[കല്ലായിപ്പാലം|കല്ലായി]] പാലം, ഒറീസ്സയിലെ മഹാനദി പാലം ,ഗോവയിലെ മാംഗനീസ് ഫാക്ടറി എന്നിവ ഇവയിൽ പെടുന്നു. &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.keralatourism.org/video-clips/mappila-khalasis-14.php |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-06-29 |archive-date=2011-09-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110909055714/http://www.keralatourism.org/video-clips/mappila-khalasis-14.php |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. [[പെരുമൺ ദുരന്തം|പെരുമൺ തീവണ്ടി ദുരന്തത്തിൽ]] അഷ്ടമുടിക്കായലിൽ നിന്ന് യാത്രികർ കുടുങ്ങിക്കിടന്ന ഐലന്റ് എക്സ്പ്രസ്സിന്റെ ബോഗികൾ പുറത്തെടുക്കുന്നതിനായി മാപ്പിള ഖലാസികളുടെ സേവനം ഉപയോഗപ്പെടുത്തുകയുണ്ടായി.&lt;ref&gt;http://www.jstor.org/pss/4394759&lt;/ref&gt;.  [[കോന്നി|കോന്നിയിലെ]] ഐരവൺ തൂക്കുപാലത്തിന്റെ നിർമ്മാണ പ്രവർത്തികളും മാപ്പിള ഖലാസികളാണ് ഏറ്റെടുത്തിരിക്കുന്നത്.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.madhyamam.com/news/123200/111003 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-10-06 |archive-date=2011-10-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111005170535/http://www.madhyamam.com/news/123200/111003 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; മക്കയിലെ മക്ക റോയൽ ക്ലോക്ക് ടവറിന്റെ നിർമ്മാണത്തിൽ കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള മാപ്പിള ഖലാസികൾ പങ്കാളികളായിട്ടുൻട്. &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/nri/features/article_209210/ |title=മക്കയിൽ ഒരു ഖലാസി വീരഗാഥ-ഹസ്സൻ ചെറൂപ്പ-മാതൃഭൂമി ഓൺലൈൻ 2011 |access-date=2013-10-26 |archive-date=2013-11-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131122123735/http://www.mathrubhumi.com/nri/features/article_209210/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;ആധുനിക ഉപകരണങ്ങളും എഞ്ചിനിയറിംഗ് സാങ്കേതികതയും പരാജയപെട്ടിടത്ത് പരമ്പരാഗത സങ്കേതങ്ങളും രീതികളും ഉപയോഗപ്പെടുത്തികൊണ്ടാണ് മാപ്പിള ഖലാസികൾ ഇതു സാധിച്ചെടുത്തത്.യന്ത്രങ്ങൾക്ക് പോലും അപ്രാപ്യമായ സാഹസിക തുറമുഖ തൊഴിലുകൾ ചെയ്യുന്നവരാണ് ഇന്നത്തെ ഖലാസികൾ.

ചില വ്യവസായശാലകളിൽ ഖലാസി എന്ന തസ്തികയുണ്ട്. ഭാരം ഉയർത്തുന്ന ജോലികൾക്കാണ് ഇവരുടെ നിയമനം.

==പദോല്പത്തി==
കറുപ്പും വെളുപ്പും കൂടിക്കലർന്നത് എന്ന അർഥമുള്ള '''ഖിലാസി(خلاسي)'''എന്ന അറബി പദത്തിൽ നിന്നാണ് ഈ പദത്തിൻറെ ഉത്ഭവം. അറബിനാടുകളുമായി പുരാതന കാലം മുതൽക്കേ കോഴിക്കോടിനുണ്ടായ വാണിജ്യ ബന്ധമാകാം ഇതിന് കാരണം. രണ്ട് വർണ്ണങ്ങളിൽ പെട്ട മാതാപിതാക്കൾക്ക് ജനിച്ചവർ എന്ന അർഥത്തിൽ അറബികൾക്ക് കേരളീയ വനിതകളിൽ പിറന്ന സന്തതികളെയാണ് അതു കൊണ്ട് ഉദ്ദേശിച്ചിരുന്നത്. പിന്നീട് അവരുടെ തലമുറ ആ പേരിലറിയപ്പെട്ടു.&lt;ref&gt;[[ഇസ്ലാമിക വിജ്ഞാനകോശം]], ഐ.പി.എച്ച് ഭാഗം-9 പേജ് 327&lt;/ref&gt;

==സിനിമ==
മാപ്പിള ഖലാസികളെ കുറിച്ച് മലയാളത്തിലും ബോളിവുഡിലുമായി രണ്ട് സിനിമകൾ പുറത്തിറങ്ങാൻ ഒരുങ്ങുന്നു. വി.എ ശ്രീകുമാരമേനോന്റെ 
'മിഷൻ കൊങ്കൺ' എന്ന ചിത്രവും ദിലീപ് നായകനാവുന്ന മിഥിലാജ് സംവിധാനം നിർവ്വഹിക്കുന്ന 'ഖലാസി' എന്ന ചിത്രവുമാണിവ.&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Web |first1=Desk |title=മാപ്പിള ഖലാസികളുടെ കഥ പറയാൻ രണ്ട് ബ്രഹ്മാണ്ഡ സിനിമകൾ; ആരാണ് മാപ്പിള ഖലാസികൾ? |url=https://www.mediaonetv.in/entertainment/2020/09/04/who-are-mappila-khalasi |website=mediaonetv.in |publisher=mediaonetv |accessdate=7 സെപ്റ്റംബർ 2020 |ref=04 Sep, 2020 at 10:10 AM}}&lt;/ref&gt;

==കൃതികൾ==
* മാപ്പിള ഖലാസി കഥ പറയുന്നു- സി.എം മുസ്തഫഹാജി ചേലേമ്പ്ര, [[പ്രതീക്ഷ ബുക്സ്]], കോഴിക്കോട്&lt;ref&gt;[http://www.scribd.com/doc/59028468/Mapila-Qalasi പുസ്തക നീരൂപണം- സമകാലിക മലയാളം 1.7.2011]&lt;/ref&gt;.
*ചാലിയാർ രഘു എഴുതി  മില്ലേനിയം മീഡിയ പബ്ളിഷ് ചെയ്ത &quot;കലാസി&quot; തിരക്കഥ 

==അവലംബം==
{{reflist}}

[[വർഗ്ഗം: തൊഴിൽ-സേവന സംഘങ്ങൾ]]  [[വർഗ്ഗം:കപ്പൽ നിർമ്മാണം]] [[വർഗ്ഗം:കേരളചരിത്രം]]</text>
      <sha1>og2jomn0asc6qhmkyq4666durhxhf4i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഫഹദ് ഫാസിൽ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>155210</id>
    <revision>
      <id>4649951</id>
      <parentid>4626969</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T17:41:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-40804-16</username>
        <id>220699</id>
      </contributor>
      <comment>/* അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ */</comment>
      <origin>4649951</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23158" sha1="lg996vwh3n2wukggauj9mybyzc3fe1m" xml:space="preserve">{{prettyurl|Fahadh Faasil}}
{{Infobox actor
| name                    = ഫഹദ് ഫാസിൽ
| image                   = Fahadh Faasil at Kuttanpillayude Sivarathri Audio launch.jpg
| caption                 = ഫഹദ് ഫാസിൽ 2018ഇൽ
| birth_name              = അബ്ദുൽ ഹമീദ് മുഹമ്മദ് ഫഹദ് ഫാസിൽ
| birth_date              = {{birth date and age|1982|8|8}}&lt;ref&gt;[https://www.facebook.com/fahadh.faasil.9/info ഫഹദ് ഫാസിൽ – ഫേസ്ബുക്ക് ഇൻഫോ]&lt;/ref&gt;
| birth_place             =  [[ആലപ്പുഴ]]
| residence      = [[ആലപ്പുഴ]]
| yearsactive             = 2002 – ഇതുവരെ
| deathdate               = 
| deathplace              = 
| occupation              = ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്, നിർമ്മാതാവ്
| othername               = ഷാനു
| spouse= [[നസ്രിയ നസീം]]&lt;ref&gt;{{cite web|last=വിവാഹിതരായി|first=ഫഹദ് ഫാസിലും നസ്രിയയും|title=ഫഹദ് ഫാസിലും നസ്രിയയും വിവാഹിതരായി|url=http://www.indiavisiontv.com/2014/08/21/347150.html|work=21 ഓഗസ്റ്റ് 2014|publisher=ഇന്ത്യാവിഷൻ|accessdate=2014 ഓഗസ്റ്റ് 21|archive-date=2014-08-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20140823073518/http://www.indiavisiontv.com/2014/08/21/347150.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; (2014മുതൽ)
| parents        = [[Fazil (director)|ഫാസിൽ]] &lt;br&gt; റോസിന ഫാസിൽ
| relatives      = [[ഫർഹാൻ ഫാസിൽ]] (സഹോദരൻ)
| awards                  = 
}}
മലയാള ചലച്ചിത്രരംഗത്ത് പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു നടനും നിർമാതാവും ആണ് ഫഹദ് ഫാസിൽ '''(ജനനം: 8 ഓഗസ്റ്റ് 1982)'''. ദേശീയ ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരവും സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരവും നേടിയിട്ടുള്ള ഫഹദ് മലയാളത്തിന് പുറമെ തമിഴ്, തെലുങ്ക് ഭാഷാ ചിത്രങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. 

== ജീവിതരേഖ ==
പ്രശസ്ത മലയാള സിനിമ സംവിധായകൻ [[ഫാസിൽ| ഫാസിലിൻ്റെയും]] റോസീനയുടേയും മകനായി 1982 ഓഗസ്റ്റ് 8ന് [[ആലപ്പുഴ]]യിൽ ജനിച്ചു. മലയാള ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവായ
[[ഫർഹാൻ ഫാസിൽ]] സഹോദരനാണ്.

തൃപ്പൂണിത്തുറ ചോയ്സ് സ്ക്കൂളിലും , [[ഊട്ടി]] ലൗഡേലിലുള്ള [[ലോറൻസ് സ്കൂൾ, ലവ്ഡേൽ|ലോറൻസ് സ്ക്കൂളിലുമായാണ്]] ഫഹദ്  സ്ക്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയത്. അതിനുശേഷം എസ്.ഡി.കോളേജിൽ നിന്നും ബി.കോം.ബിരുദം എടുത്തു. മിയാമി സർവകലാശാലയിൽ നിന്നും ബിരുദാനന്തരബിരുദവും കരസ്ഥമാക്കി.

ഫഹദിന്റെ ആദ്യചിത്രം  ''[[കൈയെത്തും ദൂരത്ത്]]''  കാര്യമായ ചലനങ്ങളൊന്നും ഉണ്ടാക്കിയില്ലെങ്കിലും അതിലെ മനോഹരമായ ഗാനങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു. പിന്നീട് പഠനത്തിനായി വിദേശത്തേക്കു പോയ ഫഹദ്, തിരിച്ചു വരുന്നത് മലയാള സിനിമയിലെ നവീന സംരംഭമായ ''കേരള കഫേ'' എന്ന സിനിമയിലൂടെയാണ്. &quot;ഇതിലെ മൃത്യഞ്ജയം&quot; എന്ന ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിലൂടെ ഫഹദ് തന്റെ തിരിച്ചുവരവറിയിച്ചു. തുടർന്ന് ബി.ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ്റെ ''പ്രമാണി'' എന്ന സിനിമയിൽ മമ്മൂട്ടിക്കൊപ്പം ശ്രദ്ധേയമായ വേഷം ചെയ്തു. 

''കോക്ക്ടെയിൽ'' എന്ന സിനിമയിലാണ് ഫഹദ് ഫാസിലെന്ന പുത്തൻ താരോദയത്തിൻ്റെ പ്രതിഭകൾ ദൃശ്യമായത് ഫഹദ് അവതരിപ്പിച്ച ബിസിനസുകാരൻ ഏറെ പ്രേക്ഷക ശ്രദ്ധ പിടിച്ചുപറ്റി. ലാലിൻ്റെ ''ടൂർണമെൻറ്'' എന്ന സിനിമയിലെ വേഷം മികച്ചതായിരുന്നു എങ്കിലും സിനിമ വിജയിക്കാഞ്ഞത് കാരണം ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടില്ല. അഭിനയ ജീവിതത്തിൽ ഫഹദിൻ്റെ ഏറ്റവും മികച്ച വേഷങ്ങളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത് ''ചാപ്പാ കുരിശ്'', ''22 ഫീമെയ്ൽ കോട്ടയം'', ''ഡയമെണ്ട് നെക്ലേസ്'' എന്നീ സിനിമകളാണ്. ഈ മൂന്നു സിനിമകൾ റിലീസായതോടെ മലയാളത്തിലെ പുതു നായകസങ്കൽപ്പങ്ങൾക്ക് മാറ്റം വരുത്തി കൊണ്ട് ജനപ്രിയ യുവതാരമായി ഫഹദ് ഫാസിൽ മാറി.

സ്വാഭാവികമായ നടനവും ഡബ്ബിംഗുമാണ് ഫഹദിൻ്റെ കഥാപാത്രങ്ങളെ ശക്തമാക്കുന്നതെന്ന് പൊതുവെ  നിരീക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു.

* [[ഡയമണ്ട് നെക്‌ലെയ്സ്|ഡയമണ്ട് നെക്‌ലേസ്]]
* [[22 ഫീമെയിൽ കോട്ടയം|22 ഫീമെയിൽ കോട്ടയം]]
* [[അന്നയും റസൂലും]]
* [[ആമേൻ (ചലച്ചിത്രം)|ആമേൻ]] 
* [[ഒരു ഇന്ത്യൻ പ്രണയകഥ]]
* ''[[ഇയ്യോബിന്റെ പുസ്തകം (ചലച്ചിത്രം)|ഇയ്യോബിന്റെ പുസ്തകം]]'' 
* [[ബാംഗ്ലൂർ ഡെയ്സ്]] 
* [[മഹേഷിന്റെ പ്രതികാരം]]  
* [[തൊണ്ടിമുതലും ദൃക്സാക്ഷിയും]]&lt;ref&gt;[http://www.manoramaonline.com/movies/movie-news/2017/06/29/thondi-muthalum-driksakshiyum-must-watch-reasons.html Thondimuthalum Driksakshiyum Review in Malayalam]&lt;/ref&gt; എന്നീ സിനിമകളാണ് ഫഹദിന്റെ ശ്രദ്ധേയമായ മറ്റു ചിത്രങ്ങൾ.

==സ്വകാര്യ ജീവിതം==

ചലച്ചിത്രനടി [[നസ്രിയ നസീം|നസ്രിയ നസീമുമായി]]  21 ഓഗസ്റ്റ് 2014ൽ വിവാഹിതരായി.

''[[തൊണ്ടിമുതലും ദൃക്സാക്ഷിയും]]'' എന്ന ചലച്ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിന് മികച്ച സഹനടനുള്ള [[ദേശീയ ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം 2017|2017-ലെ ദേശീയ ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരവും]], &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/movies-music/specials/national-film-awards-2018/national-film-award-65th-national-film-award-best-actor-movie-director-indian-cinema--1.2739802 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2018-04-13 |archive-date=2018-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180414040544/http://www.mathrubhumi.com/movies-music/specials/national-film-awards-2018/national-film-award-65th-national-film-award-best-actor-movie-director-indian-cinema--1.2739802 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 2019 - ൽ ''കുമ്പളങ്ങി നൈറ്റ്സ്'' എന്ന ചലച്ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിന് മികച്ച സ്വഭാവനടനുള്ള [[കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം 2019|കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരവും]] ലഭിച്ചു. &lt;ref name=&quot;Mathrubhumi&quot;&gt;{{cite news |title=സുരാജ് മികച്ച നടൻ, കനി കുസൃതി നടി; വാസന്തി മികച്ച ചിത്രം |url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/specials/state-film-awards-2020/kerala-state-film-awards-2020-ak-balan-best-actress-actor-film-malayala-cinema-1.5126595 |accessdate=13 ഒക്ടോബർ 2020 |work=Mathrubhumi |publisher=മാതൃഭൂമി |language=en |archive-date=2020-10-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201013132443/https://www.mathrubhumi.com/movies-music/specials/state-film-awards-2020/kerala-state-film-awards-2020-ak-balan-best-actress-actor-film-malayala-cinema-1.5126595 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/movies/malayalam/287826/ |title=ദിലീപ് നടൻ, ശ്വേത-നടി, ഇന്ത്യൻ റുപ്പി മികച്ച ചിത്രം  |access-date=2012-07-19 |archive-date=2014-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140305125805/http://www.mathrubhumi.com/movies/malayalam/287826 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

==അവാർഡുകൾ==

===ദേശീയ ചലച്ചിത്ര അവാർഡ്===
* മികച്ച സഹനടൻ
* ടേക്ക് ഓഫ് 2014
===സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡ് ===
* മികച്ച നടൻ
* ആർട്ടിസ്റ്റ് 2013
* നോർത്ത് 24 കാതം 2013
* മികച്ച സ്വഭാവനടൻ
* അകം 2011
* ചാപ്പാ കുരിശ് 2014


*'''2019:'''മികച്ച സ്വഭാവനടൻ - [[കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം 2019]]&lt;ref name=&quot;Mathrubhumi&quot;/&gt;
*'''2017:'''മികച്ച സഹനടൻ - [[ദേശീയ ചലച്ചിത്ര പുരസ്‌കാരം 2017]]
*'''2013:'''മികച്ച നടൻ - [[കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം 2013]]
*'''2013:'''മികച്ച നടൻ (മലയാളം)- [[61-മത്‌ ഫിലിംഫെയർ പുരസ്കാരം സൗത്ത്]]
*'''2012:'''മികച്ച നടൻ (മലയാളം)- [[60-മത്‌ ഫിലിംഫെയർ പുരസ്കാരം സൗത്ത്]]
*'''2011:'''മികച്ച രണ്ടാമത്തെ നടൻ - [[കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം 2011]]

== അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ ==
===മലയാളം===
{| class = &quot;wikitable&quot;
! വർഷം !! ചലച്ചിത്രം !! കഥാപാത്രം  !! കുറിപ്പുകൾ
|-
| 1992 || [[പപ്പയുടെ സ്വന്തം അപ്പൂസ്]] ||ബാലതാരം  || 
|-
| 2002 || [[കൈയെത്തും ദൂരത്ത്]] || സച്ചിൻ മാധവൻ  || 
|-
| 2009 || [[കേരള കഫെ]] || പത്രപ്രവർത്തകൻ || 8 വർഷത്തെ ഇടവേളക്കു ശേഷം അഭിനയിച്ച ചിത്രം. ഉപചിത്രം - മൃത്യുഞ്ജയം
|-     
| rowspan=&quot;4&quot;| 2010 || [[പ്രമാണി]] || ബോബി|| സഹനടൻ.
|- 
| [[കോക്ക്ടെയിൽ (ചലച്ചിത്രം)|കോക്ക്ടെയ്‌ൽ]] || നവീൻ കൃഷ്ണമൂർത്തി || അരുൺ കുമാറിന്റെ ആദ്യ ചിത്രം.
|-      
| [[ടൂർണമെന്റ്]] || വിശ്വനാഥൻ || 
|-      
| [[ബെസ്റ്റ് ഓഫ് ലക്ക്]] || ഫഹദ് ഫാസിൽ || അതിഥി വേഷം
|-  
|rowspan=&quot;2&quot;| 2011 || [[ചാപ്പാ കുരിശ്]] || അർജുൻ ||
|-      
| [[ഇന്ത്യൻ റുപ്പി (ചലച്ചിത്രം)|ഇന്ത്യൻ റുപ്പി]]  || മുനീർ || അതിഥിതാരം
|-
| rowspan=&quot;4&quot;| 2012 || [[Padmasree Bharat Dr. Saroj Kumar|പത്മശ്രീ ഭരത് ഡോ: സരോജ് കുമാർ]] || അലക്സ് സാമുവൽ || 
|-
| [[22 ഫീമെയിൽ കോട്ടയം]] || സിറിൽ സി. മാത്യു|| 
|-
| [[ഡയമണ്ട് നെക്‌ലേസ്]] || ഡോ. അരുൺ കുമാർ || 
|-
| [[ഫ്രൈഡേ (ചലച്ചിത്രം)|ഫ്രൈഡേ]] || ബാലു || 
|-
| rowspan=&quot;12&quot;|2013 || [[അന്നയും റസൂലും]] || റസൂൽ || 
|-
| [[നത്തോലി ഒരു ചെറിയ മീനല്ല]] || പ്രേമൻ, നരേന്ദ്രൻ || 
|-
| [[ആമേൻ (ചലച്ചിത്രം)|ആമേൻ]] || സോളമൻ || 
|-
| [[റെഡ്‌ വൈൻ]] || സി.വി. അനൂപ്‌ || 
|-
| [[ഇമ്മാനുവൽ (ചലച്ചിത്രം)|ഇമ്മാനുവൽ]] || ജീവൻ രാജ്  ||
|-
| [[അകം]] || ശ്രീനി || 
|-
| [[5 സുന്ദരികൾ]] || അജ്മൽ || ഉപചിത്രം - ആമി.
|-
| [[ഒളിപ്പോര്]] || അജയൻ (ഒളിപ്പോരാളി) ||  
|-
| ''[[Artist (film)|ആർട്ടിസ്റ്റ്]]'' || മൈക്കിൾ ആന്റണി || &lt;ref&gt;{{cite web|author=Athira M. |url=http://www.thehindu.com/features/cinema/art-of-romance/article4557941.ece |title=Art of romance |publisher=The Hindu |date=2013-03-28 |accessdate=2013-04-14}}&lt;/ref&gt;  
|-
| ''[[നോർത്ത് 24 കാതം]]'' || ഹരികൃഷ്ണൻ || &lt;ref name=&quot;indiatimes1&quot;&gt;{{cite web |author=TNN Mar 13, 2013, 12.00AM IST |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-03-13/parties/37651914_1_fahadh-faasil-muhurth-iyer |title=Muhurth of Fahadh Faasil starrer Iyer in Pakistan in Kochi – Times Of India |publisher=Articles.timesofindia.indiatimes.com |date=2013-03-13 |accessdate=2013-04-14 |archive-date=2014-02-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140202114143/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-03-13/parties/37651914_1_fahadh-faasil-muhurth-iyer |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
| [[D Company (film)|ഡി കമ്പനി]] || ഡോ. സുനിൽ മാത്യൂ || ഉപചിത്രം - ഡേ ഓഫ് ജഡ്ജ്മെന്റ്.
|-
| [[ഒരു ഇന്ത്യൻ പ്രണയകഥ]] || അയ്മനം സിദ്ധാർത്ഥൻ || 
|-
| rowspan=&quot;5&quot;|2014|| [[1 ബൈ റ്റു]] || യൂസഫ് മരക്കാർ || 
|-
| [[ഗോഡ്സ് ഓൺ കൺട്രി]] || മനു ||
|-
| [[ബാംഗ്ലൂർ ഡെയ്സ്]] || ശിവ ദാസ്‌ ||
|-
| [[മണി രത്നം (ചലച്ചിത്രം)|മണി രത്നം]] || നീൽ ജോൺ സാമുവൽ ||
|-
| [[ഇയ്യോബിന്റെ പുസ്തകം (ചലച്ചിത്രം)|ഇയ്യോബിന്റെ പുസ്തകം]] || അലോഷി ||
|-
| rowspan=&quot;3&quot;|2015 ||[[മറിയം മുക്ക്]] || ||
|-
| [[ഹരം]] ||  || 
|-
| [[അയാൾ ഞാനല്ല]]|| || 
|-  
| rowspan=&quot;2&quot;|2016||മൺസൂൺ മാംഗോസ്|| ||
|-
| [[മഹേഷിന്റെ പ്രതികാരം]] ||മഹേഷ് ഭാവന || 
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2017
|''[[ടേക്ക് ഓഫ് (ചലച്ചിത്രം)|ടേക്ക് ഓഫ്]]''
|മനോജ് അബ്രാഹം
|
|-
|[[തൊണ്ടിമുതലും ദൃക്സാക്ഷിയും]]
|കള്ളൻ  പ്രസാദ്
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2018 ||''[[കാർബൺ (ചലച്ചിത്രം)|കാർബൺ]]''||സിബി||
|-
|[[വരത്തൻ (ചലച്ചിത്രം)|വരത്തൻ]]
|എബിൻ||
|-
| [[ഞാൻ പ്രകാശൻ]] ||P.R ആകാശ്|| 
|-
| 2019 ||''[[കുമ്പളങ്ങി നൈറ്റ്സ്]]''|| ഷമ്മി||
|-
|2019 
|[[അതിരൻ]]
|വിനയൻ 
|-
| 2019 || [[ട്രാൻസ് (ചലച്ചിത്രം)|ട്രാൻസ്]] ||വിജു പ്രസാദ് / പാസ്റ്റർ ജോഷ്വാ കാൾട്ടൻ ||
|-
|2020
|[[സി യു സൂൺ]] 
|ജിമ്മി കുര്യൻ
|[[ആമസോൺ പ്രൈം വീഡിയോ]] റിലീസ്
|-
|2021
|ഇരുൾ
|ഉണ്ണി
|[[നെറ്റ്ഫ്ലിക്സ്]] റിലീസ്
|-
|2021
|[[ജോജി (ചലച്ചിത്രം)|ജോജി]]
|ജോജി
|[[ആമസോൺ പ്രൈം വീഡിയോ]] റിലീസ്
|-
|2021
|[[മാലിക് (ചലച്ചിത്രം)|മാലിക്ക്]]
|അഹമ്മദ് അലി സുലൈമാൻ
|[[ആമസോൺ പ്രൈം വീഡിയോ]] റിലീസ്
|-
|2022
|മലയൻകുഞ്ഞ്
|അനിൽ കുമാർ
|
|-
|rowspan=2|2023
|[[പാച്ചുവും അത്ഭുത വിളക്കും]]
|പ്രശാന്ത് 
|
|-
|ധൂമം
|അവിനാഷ് 
|
|-
|rowspan=2|2024
|[[ആവേശം (2024-ലെ ചലച്ചിത്രം)|ആവേശം]]
|രംഗ 
|
|-
|[[ബോഗെയിൻവില്ല|ബോഗയ്ൻവില്ല]]
|ഡേവിഡ് കോശി 
|
|-
|2025
|[[ഓടും കുതിര ചാടും കുതിര]]
|എബി മാത്യു 
|
|-
|2026
|[[പേട്രിയറ്റ്]]
|ശക്തി സുന്ദരം
|
|}

===മറ്റ് ഭാഷകൾ===
{| class = &quot;wikitable&quot;
! വർഷം !! ചലച്ചിത്രം !! കഥാപാത്രം  !! ഭാഷ
|-
|2017
|വേലൈക്കരൻ 
|അധിബൻ &quot;ആദി&quot; മാധവ്
|[[തമിഴ്]]
|-
|2019
|സൂപ്പർ ഡീലക്സ്
|മുഗിൽ 
|[[തമിഴ്]]
|-
|2021
|[[പുഷ്പ: ദി റൈസ്]] 
|ഭൻവർ സിംഗ് ഷെഖാവത് ഐപിഎസ്
|[[തെലുങ്ക്]]
|-
|2022
|[[വിക്രം (ചലച്ചിത്രം)|വിക്രം]]
|അമർ 
|[[തമിഴ്]]
|-
|2023
|മാമന്നൻ 
|രത്നവേലു 
|[[തമിഴ്]]
|-
|rowspan=2|2024
|വേട്ടയൻ
|സൈബർ പാട്രിക് &quot;ബാറ്ററി&quot;
|[[തമിഴ്]]
|-
|[[പുഷ്പ 2: ദി റൂൾ]]
|ഭൻവർ സിംഗ് ഷെഖാവത് ഐപിഎസ്
|[[തെലുങ്ക്]]
|-
|2025 
|മാരീശൻ
|ധയാലൻ 
|[[തമിഴ്]]
|-
|2026
|ഇദയം മുരളി 
|സൂര്യ 
|[[തമിഴ്]]
|-
|{{TBA}}
|ഡോണ്ട് ട്രബിൾ ദ ട്രബിൾ
|{{TBA}}
|[[തെലുങ്ക്]]
|-
|}

=== നിർമ്മിച്ച ചിത്രങ്ങൾ===
''' ഫഹദ് ഫാസിൽ ആൻഡ് ഫ്രണ്ട്സിൻ്റെ  കീഴിൽ'''
* [[സി യു സൂൺ]] 2020
'''[[അമൽ നീരദ്|അമൽ നീരദ് പ്രൊഡക്ഷൻസുമായി]] സഹനിർമ്മാണം'''
* [[ഇയ്യോബിന്റെ പുസ്തകം (ചലച്ചിത്രം)|ഈയ്യോബിൻ്റെ പുസ്തകം]] 2014
* [[വരത്തൻ (ചലച്ചിത്രം)|വരത്തൻ]] 2018
'''[[ദിലീഷ് പോത്തൻ|വർക്കിംഗ് ക്ലാസ് ഹീറോയ്‌ക്കൊപ്പം]] സഹനിർമ്മാണം'''
* [[കുമ്പളങ്ങി നൈറ്റ്സ്]] 2019
'''[[ദിലീഷ് പോത്തൻ|വർക്കിംഗ് ക്ലാസ് ഹീറോ]], ഭാവന സ്റ്റുഡിയോസുമായി സഹനിർമ്മാണം'''
* [[ജോജി (ചലച്ചിത്രം)|ജോജി]] 2021
* പാൽത്തു ജാൻവർ 2022
* [[തങ്കം (ചലച്ചിത്രം)|തങ്കം]] 2023
* [[പ്രേമലു]] 2024
'''[[ഫാസിൽ|ഫാസിലിനൊപ്പം]] നിർമ്മാണം'''
* മലയൻകുഞ്ഞ് 2022
'''[[അൻവർ റഷീദ്|അൻവർ റഷീദ് എൻ്റർടെയ്ൻസുമായി]] സഹനിർമ്മാണം'''
* [[ആവേശം (2024-ലെ ചലച്ചിത്രം)|ആവേശം]] 2024
'''അർബൻ അനിമലുമായി സഹനിർമ്മാണം'''
* പൈങ്കിളി 2025

== അവലംബം ==
{{Reflist|2}}

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* [http://twitter.com/twitfahadh ഫഹദ് ഫാസിൽ ട്വിറ്ററിൽ]
* [http://www.imdb.com/name/nm4274408/ ഫഹദ് ഫാസിൽ ഐ.എം.ഡി.ബി യിൽ]
{{മികച്ച നടനുള്ള ഫിലിം ഫെയർ അവാർഡ് ലഭിച്ചവർ-മലയാളം}}
[[വർഗ്ഗം:1982-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഓഗസ്റ്റ് 8-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടന്മാർ]]
[[വർഗ്ഗം:മികച്ച രണ്ടാമത്തെ നടനുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മികച്ച നടനുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ചലച്ചിത്ര ദമ്പതികൾ]]</text>
      <sha1>lg996vwh3n2wukggauj9mybyzc3fe1m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>സൗത്ത് വാഴക്കുളം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>157912</id>
    <revision>
      <id>4649915</id>
      <parentid>4144532</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T15:41:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4649915</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8425" sha1="6nn1fgvid8cyeigxky47dnxmzrnwczt" xml:space="preserve">{{prettyurl|South Vazhakulam}} 
{{Otheruses4|ആലുവക്കടുത്തുള്ള വാഴക്കുളത്തെക്കുറിച്ചാണ്|മൂവാറ്റുപുഴയ്ക്കടുത്തുള്ള വാഴക്കുളം ടൗണിനെക്കുറിച്ചറിയാൻ|വാഴക്കുളം}}
{{Infobox settlement
| name                    = സൗത്ത് വാഴക്കുളം
| native_name             = Thadiyittaparambu
| native_name_lang        = 
| other_name              = Thekke Vazhakulam
| nickname                = 
| settlement_type         = village
| image_skyline           = Vazhakkulam Gramapanchayat Office, Marampilli.jpg
| image_alt               = Vazhakkulam Gramapanchayat Office, Marampilli
| image_caption           = Vazhakkulam Gramapanchayat Office, Marampilli
| pushpin_map             = India Kerala#India
| pushpin_label_position = 
| pushpin_map_alt         = 
| pushpin_map_caption     = Location in Kerala, India
| coordinates             = {{coord|10.09|N|76.42|E|display=inline,title}}
| subdivision_type        = Country
| subdivision_name        = {{flag|India}}
| subdivision_type1       = [[States and territories of India|State]]
| subdivision_name1       = [[Kerala]]
| subdivision_type2       = [[List of districts of India|District]]
| subdivision_name2       = [[Ernakulam district|Ernakulam]]
| established_title       = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date        = 
| founder                 = 
| named_for               = 
| government_type         = 
| governing_body          = Vazhakulam Panchayat
| unit_pref               = Metric
| area_footnotes          = 
| area_rank               = 
| area_total_km2          = 
| elevation_footnotes     = 
| elevation_m             = 
| population_total        = 28,591 (Census data 2001)
| population_as_of        = 
| population_rank         = 
| population_density_km2 = auto
| population_demonym      = 
| population_footnotes = 
| demographics_type1      = Languages
| demographics1_title1 = Official
| demographics1_info1     = [[Malayalam language|Malayalam]], [[English language|English]]
| timezone1               = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1             = +5:30
| postal_code_type        = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code             = 683105
| area_code_type          = Telephone code
| area_code               = 0484
| registration_plate      = KL-40
| blank1_name_sec1        = Nearest city
| blank1_info_sec1        = [[Aluva]], [[Perumbavoor]]
| blank2_name_sec1        = [[Lok Sabha]] constituency
| blank2_info_sec1        = [[Chalakkudy (Lok Sabha constituency)|Chalakkudy]]
| website                 = 
| footnotes               = 
}}
[[പ്രമാണം:Vazhakkulam Gramapanchayat Office, Marampilli.jpg|ലഘുചിത്രം|വലത്ത്‌|മാറംപിള്ളി കവലയിലുള്ള വാഴക്കുളം പഞ്ചായത്ത് കാര്യാലയം]]
ആലുവ-മൂന്നാർ സംസ്ഥാന പാതയിൽ (SH-16) ആലുവയ്ക്കും പെരുമ്പാവൂറിനും ഇടയിലുള്ള [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം ജില്ലയിലെ]] ഒരു ചെറിയ പട്ടണമാണ് '''സൗത്ത് വാഴക്കുളം'''. ഇത് വാഴക്കുളം എന്ന പേരിൽ തൽപ്രദേശങ്ങളിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. സൌത്ത് വാഴക്കുളം ആലുവ-പെരുമ്പാവൂർ റൂട്ടിൽ ആലുവയിൽ നിന്നും 8 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഈ ടൌൺ [[വാഴക്കുളം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|വാഴക്കുളം ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിന്റെ]] ഭാഗമാണ്. [[പെരിയാർ|പെരിയാറിന്റെ]] തീരഭൂമിയായ ഈ പ്രദേശം വളരെ ഫലഭൂയിഷ്ടമാണ്. ഈ ഭാഗത്ത് തടി മില്ലുകളും ചെറുകിട പ്ലാസ്റ്റിക്ക്, പ്ലൈവുഡ്ഡ് തുടങ്ങിയ വ്യവസായങ്ങൾ കൂടുതലായുണ്ട്. എടത്തല വ്യവസായ മേഖല സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് വാഴക്കുളത്താണ്. എല്ലാ സമുദായത്തിലും പെട്ടവർ ഇവിടെ കഴിയുന്നു. ഇവിടത്തെ ബ്ലോക്ക്‌ പഞ്ചായത്ത്‌ ഓഫീസ് വഴക്കുളം തടിയിട്ടപറമ്പ് കവലയിൽ നിന്നും നാനൂറു മീറ്റർ ദൂരത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. വാഴക്കുളം സഹകരണ ബാങ്ക്, കാത്തലിക് സിറിയൻ ബാങ്ക് എന്നീ ബാങ്കുകൾ ഇവിടെ ഉണ്ട്. ആലുവായിൽ നിന്നും പെരുമ്പാവൂരിലേക്ക് രണ്ടു വഴികൾ ഉണ്ട്. സ്വകാര്യ ബസ് റൂട്ടും KSRTC ബസ് റൂട്ടും. ഇതിൽ സ്വകാര്യ ബസ് റൂട്ട് തെക്കേ വാഴക്കുളം തടിയിട്ട പറമ്പ് കവല വഴി കടന്നു പോകുന്നു (ഈ വഴിയാണ് ആലുവ - മൂന്നാർ റോഡ്‌ എന്നറിയപ്പെടുന്നത്). KSRTC ബസ് റൂട്ട് വടക്കേ വാഴക്കുളം വഴിയും പോകുന്നു.

പരമ്പരാഗതമായി ഒരു കാർഷിക ഗ്രാമമായിരുന്ന വാഴക്കുളം, പരിസരത്ത് പ്രവർത്തിക്കുന്ന വലുതും ചെറുതുമായ നിരവധി വ്യവസായ യൂണിറ്റുകളും വലിയ വെയർഹൗസുകളും ഉള്ള ഒരു വ്യാവസായിക മേഖലയായി മാറിയിരിക്കുന്നു. ആലുവയ്ക്കും പെരുമ്പാവൂർക്ക ഇടയിലുള്ള നിവാസികളുടെ പ്രധാന ഷോപ്പിംഗ് ഏരിയയാണ് സൗത്ത് വാഴക്കുളം.

കൊച്ചിയുടെ പ്രാന്തപ്രദേശത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നതിനാലും മറ്റ് പ്രധാന പട്ടണങ്ങൾ, വിമാനത്താവളം, റെയിൽവേ നിലയം, മൾട്ടി-സ്പെഷ്യാലിറ്റി ആശുപത്രി എന്നിവയുമായി നല്ല രീതിയിൽ ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതിനാലും സംസ്ഥാനത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള നിരവധി ആളുകൾ ഈ പ്രദേശത്ത് സ്ഥിരതാമസമാക്കാൻ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു. വ്യത്യസ്ത മതവിശ്വാസങ്ങൾ പിന്തുടരുന്ന ആളുകൾ ഐക്യത്തോടെ ഒരുമിച്ച് ജീവിക്കുന്നു. പെരിയാർ വാലി ഇറിഗേഷൻ മെയിൻ കനാൽ വാഴക്കുളത്തിലൂടെ ഒഴുകുന്നതിനാൽ വേനൽക്കാലത്ത് ഇവിടെ ജലദൌർലഭ്യം അനുഭവപ്പെടുന്നില്ല. 

== അവലംബങ്ങൾ ==


{{Coord|10.09|N|76.42|E|type:edu|display=title}}
{{Ernakulam-geo-stub}}
{{എറണാകുളം ജില്ല}}
[[വർഗ്ഗം:എറണാകുളം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>6nn1fgvid8cyeigxky47dnxmzrnwczt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4649916</id>
      <parentid>4649915</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T15:43:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4649916</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8637" sha1="stvfsbv7mpkk3hnq8bfvzq4m10w6p8q" xml:space="preserve">{{prettyurl|South Vazhakulam}} 
{{Otheruses4|ആലുവക്കടുത്തുള്ള വാഴക്കുളത്തെക്കുറിച്ചാണ്|മൂവാറ്റുപുഴയ്ക്കടുത്തുള്ള വാഴക്കുളം ടൗണിനെക്കുറിച്ചറിയാൻ|വാഴക്കുളം}}
{{Infobox settlement
| name                    = സൗത്ത് വാഴക്കുളം
| native_name             = Thadiyittaparambu
| native_name_lang        = 
| other_name              = Thekke Vazhakulam
| nickname                = 
| settlement_type         = village
| image_skyline           = Vazhakkulam Gramapanchayat Office, Marampilli.jpg
| image_alt               = Vazhakkulam Gramapanchayat Office, Marampilli
| image_caption           = Vazhakkulam Gramapanchayat Office, Marampilli
| pushpin_map             = India Kerala#India
| pushpin_label_position = 
| pushpin_map_alt         = 
| pushpin_map_caption     = Location in Kerala, India
| coordinates             = {{coord|10.09|N|76.42|E|display=inline,title}}
| subdivision_type        = Country
| subdivision_name        = {{flag|India}}
| subdivision_type1       = [[States and territories of India|State]]
| subdivision_name1       = [[Kerala]]
| subdivision_type2       = [[List of districts of India|District]]
| subdivision_name2       = [[Ernakulam district|Ernakulam]]
| established_title       = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date        = 
| founder                 = 
| named_for               = 
| government_type         = 
| governing_body          = Vazhakulam Panchayat
| unit_pref               = Metric
| area_footnotes          = 
| area_rank               = 
| area_total_km2          = 
| elevation_footnotes     = 
| elevation_m             = 
| population_total        = 28,591 (Census data 2001)
| population_as_of        = 
| population_rank         = 
| population_density_km2 = auto
| population_demonym      = 
| population_footnotes = 
| demographics_type1      = Languages
| demographics1_title1 = Official
| demographics1_info1     = [[Malayalam language|Malayalam]], [[English language|English]]
| timezone1               = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1             = +5:30
| postal_code_type        = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code             = 683105
| area_code_type          = Telephone code
| area_code               = 0484
| registration_plate      = KL-40
| blank1_name_sec1        = Nearest city
| blank1_info_sec1        = [[Aluva]], [[Perumbavoor]]
| blank2_name_sec1        = [[Lok Sabha]] constituency
| blank2_info_sec1        = [[Chalakkudy (Lok Sabha constituency)|Chalakkudy]]
| website                 = 
| footnotes               = 
}}
[[പ്രമാണം:Vazhakkulam Gramapanchayat Office, Marampilli.jpg|ലഘുചിത്രം|വലത്ത്‌|മാറംപിള്ളി കവലയിലുള്ള വാഴക്കുളം പഞ്ചായത്ത് കാര്യാലയം]]
ആലുവ-മൂന്നാർ സംസ്ഥാന പാതയിൽ (SH-16) ആലുവയ്ക്കും പെരുമ്പാവൂറിനും ഇടയിലുള്ള [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം ജില്ലയിലെ]] ഒരു ചെറിയ പട്ടണമാണ് '''സൗത്ത് വാഴക്കുളം'''. ഇത് വാഴക്കുളം എന്ന പേരിൽ തൽപ്രദേശങ്ങളിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. സൌത്ത് വാഴക്കുളം ആലുവ-പെരുമ്പാവൂർ റൂട്ടിൽ ആലുവയിൽ നിന്നും 8 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഈ ടൌൺ [[വാഴക്കുളം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|വാഴക്കുളം ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിന്റെ]] ഭാഗമാണ്. [[പെരിയാർ|പെരിയാറിന്റെ]] തീരഭൂമിയായ ഈ പ്രദേശം വളരെ ഫലഭൂയിഷ്ടമാണ്. ഈ പ്രദേശത്ത് തടി മില്ലുകളും ചെറുകിട പ്ലാസ്റ്റിക്ക്, പ്ലൈവുഡ്ഡ് തുടങ്ങിയ വ്യവസായങ്ങൾ കൂടുതലായുണ്ട്. എടത്തല വ്യവസായ മേഖല സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് വാഴക്കുളത്താണ്. ഇവിടത്തെ ബ്ലോക്ക്‌ പഞ്ചായത്ത്‌ ഓഫീസ് വഴക്കുളം തടിയിട്ടപറമ്പ് കവലയിൽ നിന്നും നാനൂറു മീറ്റർ ദൂരത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. വാഴക്കുളം സഹകരണ ബാങ്ക്, കാത്തലിക് സിറിയൻ ബാങ്ക് എന്നീ ബാങ്കുകൾ ഇവിടെ ഉണ്ട്. ആലുവായിൽ നിന്നും പെരുമ്പാവൂരിലേക്ക് രണ്ടു വഴികൾ ഉണ്ട്. സ്വകാര്യ ബസ് റൂട്ടും KSRTC ബസ് റൂട്ടും. ഇതിൽ സ്വകാര്യ ബസ് റൂട്ട് തെക്കേ വാഴക്കുളം തടിയിട്ട പറമ്പ് കവല വഴി കടന്നു പോകുന്നു (ഈ വഴിയാണ് ആലുവ - മൂന്നാർ റോഡ്‌ എന്നറിയപ്പെടുന്നത്). KSRTC ബസ് റൂട്ട് വടക്കേ വാഴക്കുളം വഴിയും പോകുന്നു.

പരമ്പരാഗതമായി ഒരു കാർഷിക ഗ്രാമമായിരുന്ന വാഴക്കുളം, പരിസരത്ത് പ്രവർത്തിക്കുന്ന വലുതും ചെറുതുമായ നിരവധി വ്യവസായ യൂണിറ്റുകളും വലിയ വെയർഹൗസുകളും ഉള്ള ഒരു വ്യാവസായിക മേഖലയായി മാറിയിരിക്കുന്നു. ആലുവയ്ക്കും പെരുമ്പാവൂർക്ക ഇടയിലുള്ള നിവാസികളുടെ പ്രധാന ഷോപ്പിംഗ് ഏരിയയാണ് സൗത്ത് വാഴക്കുളം.

കൊച്ചിയുടെ പ്രാന്തപ്രദേശത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നതിനാലും മറ്റ് പ്രധാന പട്ടണങ്ങൾ, വിമാനത്താവളം, റെയിൽവേ നിലയം, മൾട്ടി-സ്പെഷ്യാലിറ്റി ആശുപത്രി എന്നിവയുമായി നല്ല രീതിയിൽ ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതിനാലും സംസ്ഥാനത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള നിരവധി ആളുകൾ ഈ പ്രദേശത്ത് സ്ഥിരതാമസമാക്കാൻ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു. വ്യത്യസ്ത മതവിശ്വാസങ്ങൾ പിന്തുടരുന്ന ആളുകൾ ഐക്യത്തോടെ ഒരുമിച്ച് ജീവിക്കുന്നു. പെരിയാർ വാലി ഇറിഗേഷൻ മെയിൻ കനാൽ വാഴക്കുളത്തിലൂടെ ഒഴുകുന്നതിനാൽ വേനൽക്കാലത്ത് ഇവിടെ ജലദൌർലഭ്യം അനുഭവപ്പെടുന്നില്ല. 

== സ്ഥാനം ==
{| style=&quot;right; margin:0 0 0 0;&quot;
|{{Geographic Location|title='''Areas of Kochi'''|Northwest=[[Keezhumadu]]|North=[[Marampally]]|Northeast=[[Perumbavoor]]|West=[[Chunangamvely]]|Centre=[[Vazhakulam]]|East=[[Chembarakky]]|Southwest=[[Edathala]]|South=[[Malayidomthuruth]]|Southeast=[[Oorakkad]]}}
|}

== അവലംബങ്ങൾ ==


{{Coord|10.09|N|76.42|E|type:edu|display=title}}
{{Ernakulam-geo-stub}}
{{എറണാകുളം ജില്ല}}
[[വർഗ്ഗം:എറണാകുളം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>stvfsbv7mpkk3hnq8bfvzq4m10w6p8q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4649917</id>
      <parentid>4649916</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T15:47:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4649917</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8801" sha1="sjb4nhl1no3ph8388jd7bcx86vjau6t" xml:space="preserve">{{prettyurl|South Vazhakulam}} 
{{Otheruses4|ആലുവക്കടുത്തുള്ള വാഴക്കുളത്തെക്കുറിച്ചാണ്|മൂവാറ്റുപുഴയ്ക്കടുത്തുള്ള വാഴക്കുളം ടൗണിനെക്കുറിച്ചറിയാൻ|വാഴക്കുളം}}
{{Infobox settlement
| name                    = സൗത്ത് വാഴക്കുളം
| native_name             = Thadiyittaparambu
| native_name_lang        = 
| other_name              = Thekke Vazhakulam
| nickname                = 
| settlement_type         = village
| image_skyline           = Vazhakkulam Gramapanchayat Office, Marampilli.jpg
| image_alt               = Vazhakkulam Gramapanchayat Office, Marampilli
| image_caption           = Vazhakkulam Gramapanchayat Office, Marampilli
| pushpin_map             = India Kerala#India
| pushpin_label_position = 
| pushpin_map_alt         = 
| pushpin_map_caption     = Location in Kerala, India
| coordinates             = {{coord|10.09|N|76.42|E|display=inline,title}}
| subdivision_type        = Country
| subdivision_name        = {{flag|India}}
| subdivision_type1       = [[States and territories of India|State]]
| subdivision_name1       = [[Kerala]]
| subdivision_type2       = [[List of districts of India|District]]
| subdivision_name2       = [[Ernakulam district|Ernakulam]]
| established_title       = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date        = 
| founder                 = 
| named_for               = 
| government_type         = 
| governing_body          = Vazhakulam Panchayat
| unit_pref               = Metric
| area_footnotes          = 
| area_rank               = 
| area_total_km2          = 
| elevation_footnotes     = 
| elevation_m             = 
| population_total        = 28,591 (Census data 2001)
| population_as_of        = 
| population_rank         = 
| population_density_km2 = auto
| population_demonym      = 
| population_footnotes = 
| demographics_type1      = Languages
| demographics1_title1 = Official
| demographics1_info1     = [[Malayalam language|Malayalam]], [[English language|English]]
| timezone1               = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1             = +5:30
| postal_code_type        = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code             = 683105
| area_code_type          = Telephone code
| area_code               = 0484
| registration_plate      = KL-40
| blank1_name_sec1        = Nearest city
| blank1_info_sec1        = [[Aluva]], [[Perumbavoor]]
| blank2_name_sec1        = [[Lok Sabha]] constituency
| blank2_info_sec1        = [[Chalakkudy (Lok Sabha constituency)|Chalakkudy]]
| website                 = 
| footnotes               = 
}}
[[പ്രമാണം:Vazhakkulam Gramapanchayat Office, Marampilli.jpg|ലഘുചിത്രം|വലത്ത്‌|മാറംപിള്ളി കവലയിലുള്ള വാഴക്കുളം പഞ്ചായത്ത് കാര്യാലയം]]
ആലുവ-മൂന്നാർ സംസ്ഥാന പാതയിൽ (SH-16) ആലുവയ്ക്കും പെരുമ്പാവൂറിനും ഇടയിലുള്ള [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം ജില്ലയിലെ]] ഒരു ചെറിയ പട്ടണമാണ് '''സൗത്ത് വാഴക്കുളം'''. ഇത് വാഴക്കുളം എന്ന പേരിൽ തൽപ്രദേശങ്ങളിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. സൌത്ത് വാഴക്കുളം ആലുവ-പെരുമ്പാവൂർ റൂട്ടിൽ ആലുവയിൽ നിന്നും 8 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഈ ടൌൺ [[വാഴക്കുളം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|വാഴക്കുളം ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിന്റെ]] ഭാഗമാണ്. [[പെരിയാർ|പെരിയാറിന്റെ]] തീരഭൂമിയായ ഈ പ്രദേശം വളരെ ഫലഭൂയിഷ്ടമാണ്. ഈ പ്രദേശത്ത് തടി മില്ലുകളും ചെറുകിട പ്ലാസ്റ്റിക്ക്, പ്ലൈവുഡ്ഡ് തുടങ്ങിയ വ്യവസായങ്ങൾ കൂടുതലായുണ്ട്. എടത്തല വ്യവസായ മേഖല സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് വാഴക്കുളത്താണ്. ഇവിടത്തെ ബ്ലോക്ക്‌ പഞ്ചായത്ത്‌ ഓഫീസ് വഴക്കുളം തടിയിട്ടപറമ്പ് കവലയിൽ നിന്നും നാനൂറു മീറ്റർ ദൂരത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. വാഴക്കുളം സഹകരണ ബാങ്ക്, കാത്തലിക് സിറിയൻ ബാങ്ക് എന്നീ ബാങ്കുകൾ ഇവിടെ ഉണ്ട്. ആലുവായിൽ നിന്നും പെരുമ്പാവൂരിലേക്ക് രണ്ടു വഴികൾ ഉണ്ട്. സ്വകാര്യ ബസ് റൂട്ടും KSRTC ബസ് റൂട്ടും. ഇതിൽ സ്വകാര്യ ബസ് റൂട്ട് തെക്കേ വാഴക്കുളം തടിയിട്ട പറമ്പ് കവല വഴി കടന്നു പോകുന്നു (ഈ വഴിയാണ് ആലുവ - മൂന്നാർ റോഡ്‌ എന്നറിയപ്പെടുന്നത്). KSRTC ബസ് റൂട്ട് വടക്കേ വാഴക്കുളം വഴിയും പോകുന്നു.

പരമ്പരാഗതമായി ഒരു കാർഷിക ഗ്രാമമായിരുന്ന വാഴക്കുളം, പരിസരത്ത് പ്രവർത്തിക്കുന്ന വലുതും ചെറുതുമായ നിരവധി വ്യവസായ യൂണിറ്റുകളും വലിയ വെയർഹൗസുകളും ഉള്ള ഒരു വ്യാവസായിക മേഖലയായി മാറിയിരിക്കുന്നു. ആലുവയ്ക്കും പെരുമ്പാവൂർക്ക ഇടയിലുള്ള നിവാസികളുടെ പ്രധാന ഷോപ്പിംഗ് ഏരിയയാണ് സൗത്ത് വാഴക്കുളം.

കൊച്ചിയുടെ പ്രാന്തപ്രദേശത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നതിനാലും മറ്റ് പ്രധാന പട്ടണങ്ങൾ, വിമാനത്താവളം, റെയിൽവേ നിലയം, മൾട്ടി-സ്പെഷ്യാലിറ്റി ആശുപത്രി എന്നിവയുമായി നല്ല രീതിയിൽ ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതിനാലും സംസ്ഥാനത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള നിരവധി ആളുകൾ ഈ പ്രദേശത്ത് സ്ഥിരതാമസമാക്കാൻ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു. വ്യത്യസ്ത മതവിശ്വാസങ്ങൾ പിന്തുടരുന്ന ആളുകൾ ഐക്യത്തോടെ ഒരുമിച്ച് ജീവിക്കുന്നു. പെരിയാർ വാലി ഇറിഗേഷൻ മെയിൻ കനാൽ വാഴക്കുളത്തിലൂടെ ഒഴുകുന്നതിനാൽ വേനൽക്കാലത്ത് ഇവിടെ ജലദൌർലഭ്യം അനുഭവപ്പെടുന്നില്ല. 

== സ്ഥാനം ==
{| style=&quot;right; margin:0 0 0 0;&quot;
|{{Geographic Location|title='''Areas of Kochi'''|Northwest=[[കീഴുമാട്]]|North=[[മാറമ്പള്ളി]]|Northeast=[[പെരുമ്പാവൂർ]]|West=[[ചുണങ്ങംവേലി]]|Centre=[[വാഴക്കുളം]]|East=[[ചെമ്പറക്കി]]|Southwest=[[എടത്തല]]|South=[[മലയിടംതുരുത്ത്]]|Southeast=[[ഊരക്കാട്]]}}
|}

== അവലംബങ്ങൾ ==


{{Coord|10.09|N|76.42|E|type:edu|display=title}}
{{Ernakulam-geo-stub}}
{{എറണാകുളം ജില്ല}}
[[വർഗ്ഗം:എറണാകുളം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>sjb4nhl1no3ph8388jd7bcx86vjau6t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഡോറ ദി എക്സ്പ്ലോറർ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>170100</id>
    <revision>
      <id>4649914</id>
      <parentid>4646458</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T15:20:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-41358-09</username>
        <id>220692</id>
      </contributor>
      <origin>4649914</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7961" sha1="49tnif6rs3k7et953swqvuzzy181cre" xml:space="preserve">{{Prettyurl|}}
{{Infobox television
| show_name =ഡോറയുടെ പ്രയാണം
| image = Dora the Explorer logo.svg
| caption = ലോഗോ
| alt = Logo
| genre = കുട്ടികൾക്കു വേണ്ടി&lt;br&gt;സാഹസികം
| creator = ക്രിസ് ഗിഫോർഡ്&lt;br&gt;വലേരി വാൽഷ്&lt;br&gt;എറിക് വെയ്നർ 
| director = ജോർജ്ജ് ചിയാൽറ്റസ്&lt;br&gt;ഗാരി കോൺറാഡ്&lt;br&gt;ഹെൻറി മാഡൻ &lt;br&gt;ഷെറി പൊള്ളാക്ക്&lt;br&gt;ആർനി വോങ്
| developer =
| presenter =
| starring =
| voices = കെയ്റ്റ്ലീൻ സാഞ്ചസ്&lt;br&gt;കാത്‌ലീൻ ഹെർലസ്&lt;br&gt;ഹാരിസൺ ചാഡ്&lt;br&gt;ജേക്ക് ബർബേജ്&lt;br/&gt;ആഷ്‌ലീ ഫ്ലെമിങ്ങ്&lt;br&gt;ജോസ് സെലായ&lt;br/&gt;മാർക് വെയ്നർ&lt;br/&gt;സാഷാ ടോട്ടോ&lt;br&gt;റീഗൻ മിസ്രാഹി
| narrated =
| theme_music_composer = ജോഷ്വാ സിട്രൺ&lt;br&gt;ബില്ല്യ് സ്ട്രോസ്സ്
| opentheme =
| endtheme =
| composer =
| country = യു. എസ്.
| language = [[ഇംഗ്ലീഷ്]] &lt;br/&gt; [[സ്പാനിഷ്]]
| num_seasons = 6
| num_episodes = 118
| executive_producer =  ക്രിസ് ഗിഫോർഡ്
| producer =
| supervising_producer =
| asst_producer =
| co-producer =
| editor = Gayle McIntyre&lt;br&gt;Karyn Finley Powell&lt;br&gt;David Wigforss
| story_editor =
| location =
| camera =
| runtime = 30 minutes
| network = നിക്കലോഡിയോൺ , നിക്ക് ജൂനിയർ 
| picture_format =
| audio_format =
| first_run =
| first_aired = {{Start date|2000|8|14}}
| last_aired = തുടരുന്നു
| status     =
| preceded_by =
| followed_by = ''ഗോ, ഡിയേഗോ, ഗോ!''
| related =
| website =
}}

നിക്കലോഡിയോൺ കേബിൾ ടെലിവിഷൻ നെറ്റ്‌വർക്കിലെ പ്രശസ്തമായ ഒരു കാർട്ടൂൺ പരമ്പരയാണ് '''ഡോറ ദി എക്സ്പ്ലോറർ'''. ക്രിസ് ഗിഫോർഡ്, വലേരി വാൽഷ്, എറിക് വെയ്നർ എന്നിവരാണ് ഇതിന്റെ സ്രഷ്ടാക്കൾ. 2000 മുതൽക്കാണ് കുട്ടികൾക്കായുള്ള ഈ പരമ്പര പതിവായി നിക്ക് ജൂനിയർ പോലെയുള്ള ചാനലുകളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു തുടങ്ങിയത്.

ഡോറ മാർക്വെസ് എന്ന 8-വയസ്സുകാരിയാണ് പ്രധാന കഥാപാത്രം. ലാറ്റിനമേരിക്കൻ വംശജയാണ് ഡോറ. ഓരോ കഥയിലും ഡോറ ഓരോ ദൗത്യവുമായി യാത്ര തിരിക്കുന്നു. കൂട്ടിന് മിക്കപ്പോഴും ഡോറയുടെ പ്രിയസുഹൃത്തായ ബൂട്ട്സ് എന്ന കുരങ്ങനും ഉണ്ടാകും. തന്റെ ബാക്ക്പാക്കിലെ ഭൂപടം, മറ്റു [[ഡോറ ദി എക്സ്പ്ലോറർ|ഉ]]&lt;nowiki/&gt;പകരണങ്ങൾ എന്നിവയുടെ സഹായത്തോടെ, പ്രേക്ഷകരായ കുട്ടികൾക്കും സംവദിക്കാൻ അവസരം നൽകി ഡോറ ദൗത്യങ്ങൾ വിജയകരമായി പൂർത്തിയാക്കുന്നു. പ്രധാന ഭാഷ ഇംഗ്ലീഷ് ആണെങ്കിലും, സ്പാനിഷും ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. രണ്ടു ഭാഷ പരിചയപ്പെടുന്നത് കുട്ടികളുടെ ബുദ്ധിവികാസത്തെ സഹായിക്കും എന്ന കണ്ടെത്തലാണ് ഇതിനു കാരണം.

==കഥാപാത്രങ്ങൾ==
* '''ഡോറ''' - പ്രധാന കഥാപാത്രം. സാഹസികയായ പെൺകുട്ടി.
* '''ബൂട്സ്''' - ഒരു കുട്ടിക്കുരങ്ങൻ. ഡോറയുടെ ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ട സുഹൃത്ത്.
* '''സ്വൈപ്പർ''' - ഒരു കള്ളക്കുറുക്കൻ. ഇടക്കിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട് ഡോറയുടെ സാധനങ്ങൾ മോഷ്ടിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
* '''ഈസ''' - തോട്ടക്കാരനായ ഇഗ്വാന.
* '''ടിക്കോ''' - സ്പാനിഷ് സംസാരിക്കുന്ന അണ്ണാൻ.
* '''ബെന്നി''' - ഒരു കാള. ഡോറയുടെ സുഹൃത്ത്.
* '''ബാക്ക്‌പാക്ക്''' - ഡോറയുടെ പർപ്പിൾ നിറത്തിലുള്ള തോൾസഞ്ചി. എത്ര വലിപ്പമുള്ള വസ്തുക്കളെയും ഉൾക്കൊള്ളാനും സംസാരിക്കാനും കഴിവുണ്ട്.
* '''മാപ്പ്''' - ദൗത്യങ്ങളിൽ ഡോറയുടെ വഴികാട്ടിയായ സംസാരിക്കുന്ന ഭൂപടം.
* '''ഫിയെസ്താ ട്രയോ''' - ഒരു പുൽച്ചാടി, ഒരു ഒച്ച്, ഒരു തവള. ഇത്രയും പേരടങ്ങുന്ന ഒരു ചെറു വൃന്ദവാദ്യസംഘം.

==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==

*[http://www.nickjr.com.au/shows.php?sh=1 ഡോറ ദി എക്സ്പ്ലോറർ -നിക്ക് ജൂനിയർ, ആസ്ത്രേലിയ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091228182608/http://www.nickjr.com.au/shows.php?sh=1 |date=2009-12-28 }}
*[http://www.nickjr.com/dora-the-explorer/ ഡോറ ദി എക്സ്പ്ലോറർ - നിക്ക് ജൂനിയർ, യു. എസ്.]
*[http://www.nickjr.co.uk/shows/dora/index.aspx ഡോറ ദി എക്സ്പ്ലോറർ - നിക്ക് ജൂനിയർ, യു. കെ. ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20031014092311/http://www.nickjr.co.uk/shows/dora/index.aspx |date=2003-10-14 }}
*[http://treehousetv.com/watch/shows/DoratheExplorer/default.aspx ഡോറ ദി എക്സ്പ്ലോറർ - ട്രീ ഹൗസ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071008220601/http://treehousetv.com/watch/shows/doratheexplorer/default.aspx |date=2007-10-08 }}
*[http://www.nickcanada.com/show/showpage/18/dora-the-explorer ഡോറ ദി എക്സ്പ്ലോറർ -നിക്ക് കാനഡ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100108034956/http://www.nickcanada.com/show/showpage/18/dora-the-explorer |date=2010-01-08 }}
*[http://www.doratheexplorer.co.uk അനൗദ്യോഗിക വെബ്‌സൈറ്റ്.]
*[http://www.speekee.co.uk/articles.php?p=6 ഡോറ ദി എക്സ്പ്ലോറർ - ലേഖനം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150212142320/http://www.speekee.co.uk/articles.php?p=6 |date=2015-02-12 }}
*{{imdb title|id=0235917|title=ഡോറ ദി എക്സ്പ്ലോറർ}}


[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകൾ‎]]</text>
      <sha1>49tnif6rs3k7et953swqvuzzy181cre</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വാൻഗ്വേറിയേ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>170920</id>
    <revision>
      <id>4650024</id>
      <parentid>3113560</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T04:25:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4650024</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8387" sha1="9571acsnxu1kqxiort6zi26dg94zz08" xml:space="preserve">{{prettyurl|Vanguerieae}}
{{automatic taxobox
|image = Canthium coromandelicum W2 IMG_3596.jpg
|image_caption = ''[[Canthium coromandelicum]]'' in [[Shamirpet]], [[India]]
|image_width = 250 px
|taxon = Vanguerieae
|authority = [[Barthélemy Charles Joseph Dumortier|Dumort.]]
|}}

[[പുഷ്പിക്കുന്ന സസ്യങ്ങൾ|പുഷ്പിക്കുന്ന സസ്യങ്ങളിൽ]] [[റുബിയേസീ ]]&lt;nowiki/&gt;കുടുംബത്തിലെ ഉപവിഭാഗമാണ് '''വാൻഗ്വേറിയേ''' - '''Vanguerieae'''. ആകെയുള്ള 600 സ്പീഷിസുകളിൽ 25 ഓളം സ്പീഷിസുകൾ മുഖ്യ ആധിപത്യം വഹിക്കുന്നവയാണ്. വാൻഗ്വേറിയേ വിഭാഗം സാധാരണയായി പ്രാധാന്യമർഹിക്കുന്നവയും വ്യത്യസ്തങ്ങളായ വാസസ്ഥലങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്നവയുമാണ്. ആഫ്രിക്കയിലെ നനവാർന്ന പ്രദേശങ്ങളിലും (മഴക്കാടുകൾ) വരണ്ട പ്രദേശങ്ങളിലും (മഡഗാസ്കറിലെ വരണ്ട ഭൂപ്രദേശങ്ങളിൽ) ഇവ ഒരു പോലെ വളരുന്നു. ഇവ സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്നും 2000 മീറ്റർ ഉയരമുള്ള പ്രദേശങ്ങളിലാണ് സമൃദ്ധമായി വളരുന്നത്.

==പ്രാധാന്യമുള്ളവ==
സാധാരണയായി പ്രചാരത്തിലുള്ള പ്രധാനപ്പെട്ട വിഭാഗങ്ങൾ
{{div col|3}}
* ''[[Afrocanthium]]'' &lt;small&gt;(Bridson) Lantz &amp; B.Bremer&lt;/small&gt;
* ''[[Bullockia]]'' &lt;small&gt;(Bridson) Razafim., Lantz &amp; B.Bremer&lt;/small&gt;
* ''[[Canthium]]'' &lt;small&gt;[[Jean-Baptiste Lamarck|Lam.]]&lt;/small&gt;
* ''[[Cuviera]]'' &lt;small&gt;[[Augustin Pyramus de Candolle|DC.]]&lt;/small&gt;
* ''[[Cyclophyllum]]'' &lt;small&gt;[[Joseph Dalton Hooker|Hook.f.]]&lt;/small&gt;
* ''[[Eriosemopsis]]'' &lt;small&gt;[[Frans Hubert Edouard Arthur Walter Robyns|Robyns]]&lt;/small&gt;
* ''[[Everistia]]'' &lt;small&gt;S.T.Reynolds &amp; R.J.F.Hend.&lt;/small&gt;
* ''[[Fadogia]]'' &lt;small&gt;[[Georg August Schweinfurth|Schweinf.]]&lt;/small&gt;
* ''[[Fadogiella]]'' &lt;small&gt;[[Frans Hubert Edouard Arthur Walter Robyns|Robyns]]&lt;/small&gt;
* ''[[Hutchinsonia]]'' &lt;small&gt;[[Frans Hubert Edouard Arthur Walter Robyns|Robyns]]&lt;/small&gt;
* ''[[Keetia]]'' &lt;small&gt;E.Philipps&lt;/small&gt;
* ''[[Meyna]]'' &lt;small&gt;[[William Roxburgh|Roxb.]] ex [[Johann Heinrich Friedrich Link|Link]]&lt;/small&gt;
* ''[[Multidentia]]'' &lt;small&gt;Gilli&lt;/small&gt;
* ''[[Peponidium]]'' &lt;small&gt;([[Henri Ernest Baillon|Baill.]]) Arènes&lt;/small&gt;
* ''[[Perakanthus]]'' &lt;small&gt;[[Frans Hubert Edouard Arthur Walter Robyns|Robyns]] ex [[Henry Nicholas Ridley|Ridl.]]&lt;/small&gt;
* ''[[Plectroniella]]'' &lt;small&gt;[[Frans Hubert Edouard Arthur Walter Robyns|Robyns]]&lt;/small&gt;
* ''[[Psydrax]]'' &lt;small&gt;[[Joseph Gaertner|Gaertn.]]&lt;/small&gt;
* ''[[Pygmaeothamnus]]'' &lt;small&gt;[[Frans Hubert Edouard Arthur Walter Robyns|Robyns]]&lt;/small&gt;
* ''[[Pyrostria]]'' &lt;small&gt;[[Philibert Commerson|Comm.]] ex [[Adrien-Henri de Jussieu|A.Juss.]]&lt;/small&gt;
* ''[[Robynsia]]'' &lt;small&gt;[[John Hutchinson (botanist)|Hutch.]]&lt;/small&gt;
* ''[[Rytigynia]]'' &lt;small&gt;[[Carl Ludwig Blume|Blume]]&lt;/small&gt;
* ''[[Temnocalyx]]'' &lt;small&gt;[[Frans Hubert Edouard Arthur Walter Robyns|Robyns]]&lt;/small&gt;
* ''[[Vangueria]]'' &lt;small&gt;[[Antoine Laurent de Jussieu|Juss.]]&lt;/small&gt;
* ''[[Vangueriella]]'' &lt;small&gt;[[Bernard Verdcourt|Verdc.]]&lt;/small&gt;
* ''[[Vangueriopsis]]'' &lt;small&gt;[[Frans Hubert Edouard Arthur Walter Robyns|Robyns]]&lt;/small&gt;
{{div col end}}

പ്രാചീനമായി ആധിപത്യമുള്ളവ
{{div col|2}}
* ''[[Ancylanthos]]'' &lt;small&gt;[[René Louiche Desfontaines|Desf.]]&lt;/small&gt; &gt; ''[[Vangueria]]''
* ''[[Clusiophyllea]]'' &lt;small&gt;[[Henri Ernest Baillon|Baill.]]&lt;/small&gt; &gt; ''[[Canthium]]''
* ''[[Dinocanthium]]'' &lt;small&gt;Bremek.&lt;/small&gt; &gt; ''[[Pyrostria]]''
* ''[[Dondisia]]'' &lt;small&gt;[[Augustin Pyramus de Candolle|DC.]]&lt;/small&gt; &gt; ''[[Canthium]]''
* ''[[Globulostylis]]'' &lt;small&gt;Wernham&lt;/small&gt; &gt; ''[[Cuviera]]''
* ''[[Lagynias]]'' &lt;small&gt;[[Ernst Heinrich Friedrich Meyer|E.Mey.]] ex [[Frans Hubert Edouard Arthur Walter Robyns|Robyns]]&lt;/small&gt; &gt; ''[[Vangueria]]''
* ''[[Leroya]]'' &lt;small&gt;Cavaco&lt;/small&gt; &gt; ''[[Pyrostria]]''
* ''[[Lycioserissa]]'' &lt;small&gt;Roem. &amp; [[Josef August Schultes|Schult.]]&lt;/small&gt; &gt; ''[[Canthium]]''
* ''[[Mesoptera (Rubiaceae genus)|Mesoptera]]'' &lt;small&gt;[[Joseph Dalton Hooker|Hook.f.]]&lt;/small&gt; &gt; ''[[Psydrax]]''
* ''[[Mitrastigma]]'' &lt;small&gt;[[William Henry Harvey|Harv.]]&lt;/small&gt; &gt; ''[[Psydrax]]''
* ''[[Neoleroya]]'' &lt;small&gt;Cavaco&lt;/small&gt; &gt; ''[[Pyrostria]]''
* ''[[Pachystigma]]'' &lt;small&gt;[[Christian Ferdinand Friedrich Hochstetter|Hochst.]]&lt;/small&gt; &gt; ''[[Vangueria]]''
* ''[[Phallaria (plant genus)|Phallaria]]'' &lt;small&gt;[[Heinrich Christian Friedrich Schumacher|Schumach.]] &amp; [[Peter Thonning|Thonn.]]&lt;/small&gt; &gt; ''[[Psydrax]]''
* ''[[Plectronia]]'' &lt;small&gt;[[João de Loureiro|Lour.]]&lt;/small&gt; &gt; ''[[Canthium]]'', ''[[Peponidium]]'', ''[[Psydrax]]''
* ''[[Pseudopeponidium]]'' &lt;small&gt;Homolle ex Arènes&lt;/small&gt; &gt; ''[[Pyrostria]]''
* ''[[Psilostoma]]'' &lt;small&gt;[[Johann Friedrich Klotzsch|Klotzsch]] ex [[Christian Friedrich Ecklon|Eckl.]] &amp; [[Karl Ludwig Philipp Zeyher|Zeyh.]]&lt;/small&gt; &gt; ''[[Canthium]]''
* ''[[Rhopalobrachium]]'' &lt;small&gt;[[Rudolf Schlechter|Schltr.]] &amp; K.Krause&lt;/small&gt; &gt; ''[[Cyclophyllum]]''
* ''[[Scyphochlamys]]'' &lt;small&gt;[[Isaac Bayley Balfour|Balf.f.]]&lt;/small&gt; &gt; ''[[Pyrostria]]''
* ''[[Tapiphyllum]]'' &lt;small&gt;[[Frans Hubert Edouard Arthur Walter Robyns|Robyns]]&lt;/small&gt; &gt; ''[[Vangueria]]''
* ''[[Vavanga]]'' &lt;small&gt;[[Julius von Röhr|Rohr]]&lt;/small&gt; &gt; ''[[Vangueria]]''
{{div col end}}

==ഫൈലോജെനി==
The following [[Phylogenetic tree]] is based on [[molecular phylogenetic]] [[Research|studies]] of [[DNA sequence]]s.&lt;ref name=Lantz2004&gt;{{cite journal|author=Lantz H, Bremer B|year=2004|title=Phylogeny inferred from morphology and DNA data: characterizing well-supported groups in Vanguerieae (Rubiaceae)|journal=Botanical Journal of the Linnean Society|volume=146|issue=3|pages=257–283|doi=10.1111/j.1095-8339.2004.00338.x}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Lantz2005&gt;{{cite journal|author=Lantz H, Bremer B|year=2005|title=Phylogeny of the complex Vanguerieae (Rubiaceae) genera ''Fadogia'', ''Rytigynia'', and ''Vangueria'' with close relatives and a new circumscription of ''Vangueria''|journal=Plant Systematics and Evolution|volume=253|issue=|pages=159–183|doi=10.1007/s00606-005-0313-9}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Razafim2009&gt;{{cite journal|author=Razafimandimbison SG, Lantz H, Mouly A, Bremer B|year= 2009 |title=Evolutionary trends, major lineages, and new generic limits in the dioecious group of the tribe Vanguerieae (Rubiaceae): insights into the evolution of functional dioecy|journal=Annals of the Missouri Botanical Garden|volume= 96 |issue=1|pages=161–181|doi=10.3417/2006191}}&lt;/ref&gt;

{{clade | style=font-size:100%;line-height:120%
|label1='''Vanguerieae'''
|1={{clade
 |1=''[[Psydrax|സൈഡ്രാക്സ്]]''
 |2={{clade
      |1=''[[Cyclophyllum]]''
      |2={{clade
         |1=''[[Bullockia]]''
         |2=''[[Peponidium]]''
         |3=''[[Pyrostria]]''
         }}
      }}
 |3={{clade
      |1=''[[Keetia|കീറ്റിയ]]''
      |2=''[[Afrocanthium]]''
      }}
 |4={{clade
      |1=''[[Canthium]]''
      |2={{clade
         |1={{clade
            |1=''[[Rytigynia]]''
            |2=''[[Fadogia]]''
            |3=''[[Fadogiella]]''
            }}
         |2={{clade
            |1=''[[Multidentia|മൾട്ടിഡെന്റിയ]]''
            |2=''[[Pygmaeothamnus]]''
            |3=''[[Robynsia]]''
            |4=''[[Vangueriopsis]]''
            |5=''[[Vangueria]]''
            }}
         }}
      }}
 }}
}}

==അവലംബം==
{{Reflist}}

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* [http://apps.kew.org/wcsp/rubiaceae/ World Checklist of Rubiaceae]
{{commonscat|Vanguerieae}}
{{plant-stub}}
[[വർഗ്ഗം:വാൻഗ്വേറിയേ]]
[[വർഗ്ഗം:റുബിയേസീ സസ്യകുടുംബം]]</text>
      <sha1>9571acsnxu1kqxiort6zi26dg94zz08</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഫലകം:Taxonomy/Commelinids</title>
    <ns>10</ns>
    <id>173546</id>
    <revision>
      <id>4650102</id>
      <parentid>2822877</parentid>
      <timestamp>2023-08-15T06:44:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;Paine Ellsworth</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <comment>High-use template + per edit request on talk page - show protection</comment>
      <origin>4650102</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="542" sha1="sfgbis2wovjl4xpt1snllo93n4r27pc" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;{{pp-template}}{{High-use}}
&lt;/noinclude&gt;{{Don't edit this line {{{machine code|}}}
|rank=clade
|link=Commelinids
|parent=Monocots
|always_display=true
|refs={{Cite journal|author=Angiosperm Phylogeny Group|year=2016|title=An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG IV|journal=Botanical Journal of the Linnean Society|volume=181|issue=1|pages=1–20|url=http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/boj.12385/epdf|format=PDF|issn=00244074|doi=10.1111/boj.12385}}
}}</text>
      <sha1>sfgbis2wovjl4xpt1snllo93n4r27pc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4650103</id>
      <parentid>4650102</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T10:27:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vinayaraj</username>
        <id>25055</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[:en:Template:Taxonomy/Commelinids]] എന്നതിൽ നിന്ന് ഒരു പതിപ്പ് ഇറക്കുമതി ചെയ്തു</comment>
      <origin>4650102</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="542" sha1="sfgbis2wovjl4xpt1snllo93n4r27pc" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;{{pp-template}}{{High-use}}
&lt;/noinclude&gt;{{Don't edit this line {{{machine code|}}}
|rank=clade
|link=Commelinids
|parent=Monocots
|always_display=true
|refs={{Cite journal|author=Angiosperm Phylogeny Group|year=2016|title=An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG IV|journal=Botanical Journal of the Linnean Society|volume=181|issue=1|pages=1–20|url=http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/boj.12385/epdf|format=PDF|issn=00244074|doi=10.1111/boj.12385}}
}}</text>
      <sha1>sfgbis2wovjl4xpt1snllo93n4r27pc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>പാരിജാതം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194489</id>
    <revision>
      <id>4649921</id>
      <parentid>4565086</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T16:03:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4649921</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7146" sha1="2rkbkfz8r1h4f5wk7n4jjtenxhz5k44" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Citharexylum spinosum}}
{{For|ഇതേ പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന മറ്റൊരു സസ്യത്തിനായി|പവിഴമല്ലി}}
{{taxobox
|name = പാരിജാതം
|image =Citharexylum spinosum.jpg
|status =
|status_system =
|status_ref =
|regnum = [[Plant]]ae
|unranked_divisio = [[Flowering plant|Angiosperms]]
|unranked_classis = [[Eudicots]]
|unranked_ordo = [[ആസ്റ്റെറൈഡ്സ്]]
|ordo = [[ലാമിയേൽസ്]]
|familia = [[വെർബനേസി]]
|genus = ''[[Citharexylum]]''
|species = '''''C. spinosum'''''
|binomial = ''Citharexylum spinosum''
|binomial_authority = [[Carl Linnaeus|L.]]
|synonyms =
{{hidden begin}}
* Citharexylum bahamense Millsp. ex Britton 
* Citharexylum broadwayi O.E.Schulz 
* Citharexylum coriaceum Desf. 
* Citharexylum fruticosum L. [Illegitimate] 
* Citharexylum fruticosum f. bahamense (Millsp. ex Britton) Moldenke 
* Citharexylum fruticosum var. brittonii Moldenke 
* Citharexylum fruticosum var. smallii Moldenke 
* Citharexylum fruticosum f. subserratum (Sw.) Moldenke 
* Citharexylum fruticosum var. subserratum (Sw.) Moldenke 
* Citharexylum fruticosum f. subvillosum (Moldenke) Moldenke 
* Citharexylum fruticosum var. subvillosum Moldenke 
* Citharexylum fruticosum var. villosum (Jacq.) O.E.Schulz 
* Citharexylum hybridum Moldenke 
* Citharexylum laevigatum Hostm. ex Griseb. 
* Citharexylum molle Salisb. 
* Citharexylum pentandrum Vent. 
* Citharexylum polystachyum Turcz. 
* Citharexylum pulverulentum Pers. 
* Citharexylum quadrangulare Jacq. 
* Citharexylum spinosum f. brittonii (Moldenke) I.E.Méndez 
* Citharexylum spinosum f. smallii (Moldenke) I.E.Méndez 
* Citharexylum spinosum f. subserratum (Sw.) I.E.Méndez 
* Citharexylum spinosum f. subvillosum (Moldenke) I.E.Méndez 
* Citharexylum spinosum f. villosum (Jacq.) I.E.Méndez 
* Citharexylum subserratum Sw. 
* Citharexylum surrectum Griseb. 
* Citharexylum teres Jacq. 
* Citharexylum tomentosum Poir. 
* Citharexylum villosum Jacq. 
* Colletia tetragona Brongn.
{{Hidden end}}
}}
വർഷം മുഴുവൻ വെളുത്ത സുഗന്ധമുള്ള പൂക്കളുണ്ടാകുന്ന ഒരു അലങ്കാരവൃക്ഷമാണ് '''പാരിജാതം'''. {{ശാനാ|Citharexylum spinosum}}.  [[United States|അമേരിക്കയിലെ]] [[ഫ്ലോറിഡ|ഫ്ലോറിഡയാണ്]] ഈ വൃക്ഷത്തിൻറെ ജന്മദേശം. കുറ്റിച്ചെടിയായും കാണപ്പെടുന്ന ഇതിന് തെക്കൻ ഫ്ലോറിഡയിലെ അവയുടെ സ്വാഭാവിക കാലാവസ്ഥകളിൽ ഏകദേശം 15 മീറ്റർ (49 അടി) വരെ ഉയരത്തിൽ വളരാൻ കഴിയുന്നു. ഫ്ലോറിഡ ഫിഡിൽവുഡ്, സ്പൈനി  ഫിഡിൽവുഡ് എന്നീ പേരുകളിലും ഈ മരം അറിയപ്പെടുന്നു. 50 അടിയോളം ഉയരം വയ്ക്കുന്ന ഒരു നിത്യഹരിതവൃക്ഷമാണിത്.&lt;ref&gt;http://www.issg.org/database/species/ecology.asp?si=1059{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; 20 സെൻറീമീറ്റർ മുതൽ 10 സെൻറീമീറ്റർ വരെ വലിപ്പത്തിലുള്ള തിളങ്ങുന്ന നീളമുള്ള ഹരിതാഭമായ ഇവയുടെ ഇലകൾ ഓറഞ്ച്-മഞ്ഞ ഇലഞെട്ടുകളിൽ ഘടിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നതും പൊഴിയാറാകുമ്പോൾ ഓറഞ്ച് നിറമാകുന്നതുമാണ്. 30 സെൻറീമീറ്റർ വരെ നീളമുള്ള ഏകലിംഗികളായ ഇതിൻറെ പൂങ്കുലകൾ സാധാരണയായി അറ്റത്തേയ്ക്ക് തൂങ്ങിക്കിടക്കുന്നു. തൂങ്ങിക്കിടക്കുന്ന മധുരമുള്ള ഓറഞ്ച് പഴങ്ങൾ തിന്നാൻ കൊള്ളുന്നതാണ്. വന്യമൃഗങ്ങൾക്ക് ഭക്ഷണത്തിനും [[തേനീച്ച|തേനീച്ചകൾക്ക്]] തേനിനും പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു മരമാണ് പാരിജാതം.&lt;ref&gt;http://regionalconservation.org/beta/nfyn/plantdetail.asp?tx=Cithspin&lt;/ref&gt;

യഥാക്രമം വീണ, അല്ലെങ്കിൽ വയലിൻ, മരം എന്നീ അർത്ഥങ്ങൾ വരുന്ന Cithara, Xylum എന്നിവയിൽനിന്നാണ് 'Citharexylum' എന്ന ജനുസിൻറെ നാമം ഉത്ഭവിച്ചത്. ഫിഡിൽവുഡ് എന്ന ഇതിൻറെ പൊതുനാമം സംഗീതോപകരണങ്ങളുടെ നിർമ്മിതിക്കായി ഇതിൻറെ തടി ഉപയോഗിച്ചതിൽനിന്നായിരിക്കാം ഉരുത്തിരിഞ്ഞതെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ]] ഫ്ലോറിഡയിൽനിന്നുള്ള [[വെർബനേസി|വെർബെനേസി]] കുടുംബത്തിലെ ഈ മരം [[കരീബിയൻ]], [[ഗയാന]], [[സുരിനാം]], [[വെനസ്വേല|വെനിസ്വേല]] എന്നിവിടങ്ങളിലും കണ്ടുവരുന്നു.

==അവലംബം==
{{reflist}}

==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == 
* [http://davesgarden.com/guides/pf/go/55692/ കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ]
* [http://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Fiddlewood.html ചിത്രങ്ങൾ, അറിവുകൾ]

{{WS|Citharexylum spinosum}}
{{CC|Citharexylum spinosum}}

{{കേരളത്തിലെ മരങ്ങൾ}}
[[വിഭാഗം: ഫലവൃക്ഷങ്ങൾ]]

[[വർഗ്ഗം:വൃക്ഷങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഔഷധസസ്യങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പുഷ്പങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:അലങ്കാരസസ്യങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പുഷ്പിക്കുന്ന സസ്യങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഭക്ഷ്യയോഗ്യമായ കായ്കൾ ഉള്ള സസ്യങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:വെർബനേസി]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സസ്യജാലം]]


{{Plant-stub}}</text>
      <sha1>2rkbkfz8r1h4f5wk7n4jjtenxhz5k44</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4649924</id>
      <parentid>4649921</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T16:15:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4649924</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8134" sha1="h1dhksthyp4ivgy253ycjhwodrsxhu3" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Citharexylum spinosum}}
{{For|ഇതേ പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന മറ്റൊരു സസ്യത്തിനായി|പവിഴമല്ലി}}
{{taxobox
|name = പാരിജാതം
|image =Citharexylum spinosum.jpg
|status =
|status_system =
|status_ref =
|regnum = [[Plant]]ae
|unranked_divisio = [[Flowering plant|Angiosperms]]
|unranked_classis = [[Eudicots]]
|unranked_ordo = [[ആസ്റ്റെറൈഡ്സ്]]
|ordo = [[ലാമിയേൽസ്]]
|familia = [[വെർബനേസി]]
|genus = ''[[Citharexylum]]''
|species = '''''C. spinosum'''''
|binomial = ''Citharexylum spinosum''
|binomial_authority = [[Carl Linnaeus|L.]]
|synonyms =
{{hidden begin}}
* Citharexylum bahamense Millsp. ex Britton 
* Citharexylum broadwayi O.E.Schulz 
* Citharexylum coriaceum Desf. 
* Citharexylum fruticosum L. [Illegitimate] 
* Citharexylum fruticosum f. bahamense (Millsp. ex Britton) Moldenke 
* Citharexylum fruticosum var. brittonii Moldenke 
* Citharexylum fruticosum var. smallii Moldenke 
* Citharexylum fruticosum f. subserratum (Sw.) Moldenke 
* Citharexylum fruticosum var. subserratum (Sw.) Moldenke 
* Citharexylum fruticosum f. subvillosum (Moldenke) Moldenke 
* Citharexylum fruticosum var. subvillosum Moldenke 
* Citharexylum fruticosum var. villosum (Jacq.) O.E.Schulz 
* Citharexylum hybridum Moldenke 
* Citharexylum laevigatum Hostm. ex Griseb. 
* Citharexylum molle Salisb. 
* Citharexylum pentandrum Vent. 
* Citharexylum polystachyum Turcz. 
* Citharexylum pulverulentum Pers. 
* Citharexylum quadrangulare Jacq. 
* Citharexylum spinosum f. brittonii (Moldenke) I.E.Méndez 
* Citharexylum spinosum f. smallii (Moldenke) I.E.Méndez 
* Citharexylum spinosum f. subserratum (Sw.) I.E.Méndez 
* Citharexylum spinosum f. subvillosum (Moldenke) I.E.Méndez 
* Citharexylum spinosum f. villosum (Jacq.) I.E.Méndez 
* Citharexylum subserratum Sw. 
* Citharexylum surrectum Griseb. 
* Citharexylum teres Jacq. 
* Citharexylum tomentosum Poir. 
* Citharexylum villosum Jacq. 
* Colletia tetragona Brongn.
{{Hidden end}}
}}
വർഷം മുഴുവൻ വെളുത്ത സുഗന്ധമുള്ള പൂക്കളുണ്ടാകുന്ന ഒരു അലങ്കാരവൃക്ഷമാണ് '''പാരിജാതം'''. {{ശാനാ|Citharexylum spinosum}}. ഇത് Verbenaceae കുടുംബത്തിൽപ്പെട്ട ഒരിനം പുഷ്പിക്കുന്ന മരം ആണ്. കരീബിയൻ മേഖല [[United States|അമേരിക്കയിലെ]] [[ഫ്ലോറിഡ]] തുടങ്ങിയവയാണ് ഈ വൃക്ഷത്തിൻറെ ജന്മദേശം. ഇന്ത്യയിൽ പ്രത്യേകിച്ച് തെക്കൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ ഇത് അലങ്കാര സസ്യമായി വളർത്തപ്പെടുന്നു. കുറ്റിച്ചെടിയായും കാണപ്പെടുന്ന ഇതിന് തെക്കൻ ഫ്ലോറിഡയിലെ അവയുടെ സ്വാഭാവിക കാലാവസ്ഥകളിൽ ഏകദേശം 15 മീറ്റർ (49 അടി) വരെ ഉയരത്തിൽ വളരാൻ കഴിയുന്നു. ഫ്ലോറിഡ ഫിഡിൽവുഡ്, സ്പൈനി  ഫിഡിൽവുഡ് എന്നീ പേരുകളിലും ഈ മരം അറിയപ്പെടുന്നു. 50 അടിയോളം ഉയരം വയ്ക്കുന്ന ഒരു നിത്യഹരിതവൃക്ഷമാണിത്.&lt;ref&gt;http://www.issg.org/database/species/ecology.asp?si=1059{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; 20 സെൻറീമീറ്റർ മുതൽ 10 സെൻറീമീറ്റർ വരെ വലിപ്പത്തിലുള്ള തിളങ്ങുന്ന നീളമുള്ള ഹരിതാഭമായ ഇവയുടെ ഇലകൾ ഓറഞ്ച്-മഞ്ഞ ഇലഞെട്ടുകളിൽ ഘടിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നതും പൊഴിയാറാകുമ്പോൾ ഓറഞ്ച് നിറമാകുന്നതുമാണ്. 30 സെൻറീമീറ്റർ വരെ നീളമുള്ള ഏകലിംഗികളായ ഇതിൻറെ പൂങ്കുലകൾ സാധാരണയായി അറ്റത്തേയ്ക്ക് തൂങ്ങിക്കിടക്കുന്നു. പാരിജാതത്തിന്റെ ചെറുതും മനോഹരവുമായ വെള്ള നിറത്തിലുള്ള പൂക്കൾ വളരെ ചെറുത അത്യന്തം സുഗന്ധം നിറഞ്ഞതാണ് ും തൂങ്ങിക്കിടക്കുന്ന മധുരമുള്ള ഓറഞ്ച് പഴങ്ങൾ തിന്നാൻ കൊള്ളുന്നതാണ്. വന്യമൃഗങ്ങൾക്ക് ഭക്ഷണത്തിനും [[തേനീച്ച|തേനീച്ചകൾക്ക്]] തേനിനും പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു മരമാണ് പാരിജാതം.&lt;ref&gt;http://regionalconservation.org/beta/nfyn/plantdetail.asp?tx=Cithspin&lt;/ref&gt;

യഥാക്രമം വീണ, അല്ലെങ്കിൽ വയലിൻ, മരം എന്നീ അർത്ഥങ്ങൾ വരുന്ന Cithara, Xylum എന്നിവയിൽനിന്നാണ് 'Citharexylum' എന്ന ജനുസിൻറെ നാമം ഉത്ഭവിച്ചത്. ഫിഡിൽവുഡ് എന്ന ഇതിൻറെ പൊതുനാമം സംഗീതോപകരണങ്ങളുടെ നിർമ്മിതിക്കായി ഇതിൻറെ തടി ഉപയോഗിച്ചതിൽനിന്നായിരിക്കാം ഉരുത്തിരിഞ്ഞതെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ]] ഫ്ലോറിഡയിൽനിന്നുള്ള [[വെർബനേസി|വെർബെനേസി]] കുടുംബത്തിലെ ഈ മരം [[കരീബിയൻ]], [[ഗയാന]], [[സുരിനാം]], [[വെനസ്വേല|വെനിസ്വേല]] എന്നിവിടങ്ങളിലും കണ്ടുവരുന്നു.

പക്ഷികൾക്കും ചെറുപ്രാണികൾക്കും ആഹാരമാകുന്നതുകൊണ്ട് പരിസ്ഥിതി ബാലൻസിൽ ഈ സസ്യത്തിന് വലിയ പങ്കുണ്ട്.

==അവലംബം==
{{reflist}}

==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == 
* [http://davesgarden.com/guides/pf/go/55692/ കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ]
* [http://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Fiddlewood.html ചിത്രങ്ങൾ, അറിവുകൾ]

{{WS|Citharexylum spinosum}}
{{CC|Citharexylum spinosum}}

{{കേരളത്തിലെ മരങ്ങൾ}}
[[വിഭാഗം: ഫലവൃക്ഷങ്ങൾ]]

[[വർഗ്ഗം:വൃക്ഷങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഔഷധസസ്യങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പുഷ്പങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:അലങ്കാരസസ്യങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പുഷ്പിക്കുന്ന സസ്യങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഭക്ഷ്യയോഗ്യമായ കായ്കൾ ഉള്ള സസ്യങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:വെർബനേസി]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സസ്യജാലം]]


{{Plant-stub}}</text>
      <sha1>h1dhksthyp4ivgy253ycjhwodrsxhu3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4649926</id>
      <parentid>4649924</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T16:20:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4649926</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8064" sha1="4pn14c3gjq1a42gjl8iqtchqviaz8jo" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Citharexylum spinosum}}
{{For|ഇതേ പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന മറ്റൊരു സസ്യത്തിനായി|പവിഴമല്ലി}}
{{taxobox
|name = പാരിജാതം
|image =Citharexylum spinosum.jpg
|status =
|status_system =
|status_ref =
|regnum = [[Plant]]ae
|unranked_divisio = [[Flowering plant|Angiosperms]]
|unranked_classis = [[Eudicots]]
|unranked_ordo = [[ആസ്റ്റെറൈഡ്സ്]]
|ordo = [[ലാമിയേൽസ്]]
|familia = [[വെർബനേസി]]
|genus = ''[[Citharexylum]]''
|species = '''''C. spinosum'''''
|binomial = ''Citharexylum spinosum''
|binomial_authority = [[Carl Linnaeus|L.]]
|synonyms =
{{hidden begin}}
* Citharexylum bahamense Millsp. ex Britton 
* Citharexylum broadwayi O.E.Schulz 
* Citharexylum coriaceum Desf. 
* Citharexylum fruticosum L. [Illegitimate] 
* Citharexylum fruticosum f. bahamense (Millsp. ex Britton) Moldenke 
* Citharexylum fruticosum var. brittonii Moldenke 
* Citharexylum fruticosum var. smallii Moldenke 
* Citharexylum fruticosum f. subserratum (Sw.) Moldenke 
* Citharexylum fruticosum var. subserratum (Sw.) Moldenke 
* Citharexylum fruticosum f. subvillosum (Moldenke) Moldenke 
* Citharexylum fruticosum var. subvillosum Moldenke 
* Citharexylum fruticosum var. villosum (Jacq.) O.E.Schulz 
* Citharexylum hybridum Moldenke 
* Citharexylum laevigatum Hostm. ex Griseb. 
* Citharexylum molle Salisb. 
* Citharexylum pentandrum Vent. 
* Citharexylum polystachyum Turcz. 
* Citharexylum pulverulentum Pers. 
* Citharexylum quadrangulare Jacq. 
* Citharexylum spinosum f. brittonii (Moldenke) I.E.Méndez 
* Citharexylum spinosum f. smallii (Moldenke) I.E.Méndez 
* Citharexylum spinosum f. subserratum (Sw.) I.E.Méndez 
* Citharexylum spinosum f. subvillosum (Moldenke) I.E.Méndez 
* Citharexylum spinosum f. villosum (Jacq.) I.E.Méndez 
* Citharexylum subserratum Sw. 
* Citharexylum surrectum Griseb. 
* Citharexylum teres Jacq. 
* Citharexylum tomentosum Poir. 
* Citharexylum villosum Jacq. 
* Colletia tetragona Brongn.
{{Hidden end}}
}}
വർഷം മുഴുവൻ വെളുത്ത സുഗന്ധമുള്ള പൂക്കളുണ്ടാകുന്ന ഒരു അലങ്കാരവൃക്ഷമാണ് '''പാരിജാതം'''. {{ശാനാ|Citharexylum spinosum}}. ഇത് Verbenaceae കുടുംബത്തിൽപ്പെട്ട ഒരിനം പുഷ്പിക്കുന്ന മരം ആണ്. കരീബിയൻ മേഖല [[United States|അമേരിക്കയിലെ]] [[ഫ്ലോറിഡ]] തുടങ്ങിയവയാണ് ഈ വൃക്ഷത്തിൻറെ ജന്മദേശം. ഇന്ത്യയിൽ പ്രത്യേകിച്ച് തെക്കൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ ഇത് അലങ്കാര സസ്യമായി വളർത്തപ്പെടുന്നു. കുറ്റിച്ചെടിയായും കാണപ്പെടുന്ന ഇതിന് തെക്കൻ ഫ്ലോറിഡയിലെ അവയുടെ സ്വാഭാവിക കാലാവസ്ഥകളിൽ ഏകദേശം 15 മീറ്റർ (49 അടി) വരെ ഉയരത്തിൽ വളരാൻ കഴിയുന്നു. ഫ്ലോറിഡ ഫിഡിൽവുഡ്, സ്പൈനി  ഫിഡിൽവുഡ് എന്നീ പേരുകളിലും ഈ മരം അറിയപ്പെടുന്നു. 50 അടിയോളം ഉയരം വയ്ക്കുന്ന ഒരു നിത്യഹരിതവൃക്ഷമാണിത്.&lt;ref&gt;http://www.issg.org/database/species/ecology.asp?si=1059{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; 20 സെൻറീമീറ്റർ മുതൽ 10 സെൻറീമീറ്റർ വരെ വലിപ്പത്തിലുള്ള തിളങ്ങുന്ന നീളമുള്ള ഹരിതാഭമായ ഇവയുടെ ഇലകൾ ഓറഞ്ച്-മഞ്ഞ ഇലഞെട്ടുകളിൽ ഘടിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നതും പൊഴിയാറാകുമ്പോൾ ഓറഞ്ച് നിറമാകുന്നതുമാണ്. 30 സെൻറീമീറ്റർ വരെ നീളമുള്ള ഏകലിംഗികളായ ഇതിൻറെ പൂങ്കുലകൾ സാധാരണയായി അറ്റത്തേയ്ക്ക് തൂങ്ങിക്കിടക്കുന്നു. ചെറുതും മനോഹരവുമായ വെള്ള നിറത്തിലുള്ള പൂക്കൾ അത്യന്തം സുഗന്ധം നിറഞ്ഞതാണ്. തൂങ്ങിക്കിടക്കുന്ന മധുരമുള്ള ഓറഞ്ച് പഴങ്ങൾ തിന്നാൻ കൊള്ളുന്നതാണ്. വന്യമൃഗങ്ങൾക്ക് ഭക്ഷണത്തിനും [[തേനീച്ച|തേനീച്ചകൾക്ക്]] തേനിനും പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു മരമാണ് പാരിജാതം.&lt;ref&gt;http://regionalconservation.org/beta/nfyn/plantdetail.asp?tx=Cithspin&lt;/ref&gt; പക്ഷികൾക്കും ചെറുപ്രാണികൾക്കും ആഹാരമാകുന്നതുകൊണ്ട് പരിസ്ഥിതി സംതുലനത്തിൽ ഈ സസ്യത്തിന് വലിയ പങ്കുണ്ട്.

യഥാക്രമം വീണ, അല്ലെങ്കിൽ വയലിൻ, മരം എന്നീ അർത്ഥങ്ങൾ വരുന്ന Cithara, Xylum എന്നിവയിൽനിന്നാണ് 'Citharexylum' എന്ന ജനുസിൻറെ നാമം ഉത്ഭവിച്ചത്. ഫിഡിൽവുഡ് എന്ന ഇതിൻറെ പൊതുനാമം സംഗീതോപകരണങ്ങളുടെ നിർമ്മിതിക്കായി ഇതിൻറെ തടി ഉപയോഗിച്ചതിൽനിന്നായിരിക്കാം ഉരുത്തിരിഞ്ഞതെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ]] ഫ്ലോറിഡയിൽനിന്നുള്ള [[വെർബനേസി|വെർബെനേസി]] കുടുംബത്തിലെ ഈ മരം [[കരീബിയൻ]], [[ഗയാന]], [[സുരിനാം]], [[വെനസ്വേല|വെനിസ്വേല]] എന്നിവിടങ്ങളിലും കണ്ടുവരുന്നു.

==അവലംബം==
{{reflist}}

==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == 
* [http://davesgarden.com/guides/pf/go/55692/ കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ]
* [http://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Fiddlewood.html ചിത്രങ്ങൾ, അറിവുകൾ]

{{WS|Citharexylum spinosum}}
{{CC|Citharexylum spinosum}}

{{കേരളത്തിലെ മരങ്ങൾ}}
[[വിഭാഗം: ഫലവൃക്ഷങ്ങൾ]]

[[വർഗ്ഗം:വൃക്ഷങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഔഷധസസ്യങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പുഷ്പങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:അലങ്കാരസസ്യങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പുഷ്പിക്കുന്ന സസ്യങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഭക്ഷ്യയോഗ്യമായ കായ്കൾ ഉള്ള സസ്യങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:വെർബനേസി]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സസ്യജാലം]]


{{Plant-stub}}</text>
      <sha1>4pn14c3gjq1a42gjl8iqtchqviaz8jo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>രാജീവ് ആലുങ്കൽ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195893</id>
    <revision>
      <id>4649940</id>
      <parentid>4631163</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T16:51:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-41368-34</username>
        <id>220695</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>4649940</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35010" sha1="le9rbqpi2kmb70udyebxzx2b72euwsf" xml:space="preserve">{{PU|Rajeev Alunkal}}
{{Infobox person
| name               = രാജീവ് ആലുങ്കൽ
| image              = Rajeev Alunkal.jpg
| imagesize          = 
| caption            = 2012
| birth_name         = 
| birth_date         = {{birth date and age|1973|08|17}}
| birth_place        = [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ]], [[കേരളം]]
| death_date         = 
| death_place        = 
| occupation         = ഗാനരചയിതാവ്, [[കവി]], സംഗീത സംവിധായകൻ, പ്രഭാഷകൻ
| years_active       = 1997 – തുടരുന്നു
| othername          = 
| spouse             = 
| children           = 
| parents            = മാധവൻ നായർ (അച്ഛൻ), ഇന്ദിര (അമ്മ)
| awards             = കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി അവാർഡ് &lt;br /&gt;കേരള സർക്കാർ അവാർഡ് (മികച്ച നാടക ഗാന രചയിതാവ്) &lt;br /&gt;കേരള ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ് (മൂന്ന് പ്രാവശ്യം)
}}
ശ്രദ്ധേയനായ മലയാള കവിയും, ഗാനരചയിതാവും, പ്രഭാഷകനുമായ '''രാജീവ് ആലുങ്കൽ''' ഇപ്പോൾ മലയാള ചലച്ചിത്ര രംഗത്തെ സാങ്കേതിക പ്രവർത്തകരുടെ സംഘടനയായ മാക്ടയുടെ വൈസ് ചെയർമാനാണ്.  [[സെൻസർ ബോർഡ്|കേന്ദ്ര ഫിലിം സെൻസർ ബോർഡ്‌]] അംഗവും, കേരള സർക്കാർ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള  പല്ലന കുമാരനാശാൻ സ്മാരകത്തിന്റെ ചെയർമാനായിരുന്നു.&lt;ref&gt;
{{cite news
|url=http://www.manoramaonline.com/music/music-news/rajeev-alunkal-become-chairman-of-kuamranasan-cultural-trust.html 
|title= Chairman of Kumaranashan Cultural Institution, Kerala
|date= March 18, 2017
|newspaper=Manorama Online
}}&lt;/ref&gt; പ്രണയവും, തത്ത്വചിന്തകളും നിറഞ്ഞതാണ് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രധാന കവിതകളും, ഗാനങ്ങളും. 2002 ൽ [[ഹരിഹരൻപിള്ള ഹാപ്പിയാണ്|ഹരിഹരൻ പിള്ള ഹാപ്പിയാണ്]] എന്ന മോഹൻലാൽ ചിത്രം മുതൽ, [[വെട്ടം (ചലച്ചിത്രം)|വെട്ടം]], [[കനകസിംഹാസനം]], [[മല്ലൂസിംഗ്|മല്ലു സിംഗ്]], [[റോമൻസ്]], [[അറബീം ഒട്ടകോം പി. മാധവൻ നായരും|അറബിം ഒട്ടകവും പി. മാധവൻ നായരും]], [[സൗണ്ട് തോമ]], [[ചട്ടക്കാരി (2012-ലെ ചലച്ചിത്രം)|ചട്ടക്കാരി]], [[ഹാപ്പി വെഡ്ഡിംഗ്|ഹാപ്പി വെഡിങ്]], [[Mkuttanada|കുട്ടനാടൻ മാർപാപ്പ]], [[ആനക്കള്ളൻ]], തുടങ്ങി 130 ലേറെ ചിത്രങ്ങൾക്ക് ഗാനങ്ങളെഴുതി. “ഇഷ്ടമാണെന്നാദ്യം ചൊല്ലിയതാരാണ്, സാമവേദം നാവിലുണർത്തിയ സ്വാമിയേ” തുടങ്ങിയ ആൽബം ഗാനങ്ങൾ ഏറെ പ്രശസ്തമാണ്. ഗാനരചന രംഗത്തെ സമഗ്രസംഭാവനയ്ക്കുള്ള കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമിയുടെ അവാർഡ്,&lt;ref&gt;
{{cite news
|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/akademi-awards-announced/article4438256.ece 
|title= Akademi awards announced
|date= February 21, 2013
|newspaper=The Hindu
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.keralaculture.org/light-music/467|title=|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;
{{cite news
|url=http://www.manoramaonline.com/music/interviews/interview-with-rajeev-alunkal.html 
|title= Rajeev Alunkal about Lyrics 
|date= September 1, 2015
|newspaper=Manoramaonline
}}&lt;/ref&gt; ഗാനരചനയ്ക്കുള്ള സംസ്ഥാന സർക്കാർ അവാർഡ്, മൂന്ന് പ്രാവശ്യം ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ്, വയലാർ രാമവർമ്മ അവാർഡ്, ജേസി അവാർഡ്, ഏഷ്യാനെറ്റ് അവാർഡ് തുടങ്ങി നിരവധി പുരസ്കാരങ്ങൾ രാജീവ് ആലുങ്കലിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. 

കഴിഞ്ഞ മുപ്പതു വർഷക്കാലം കൊണ്ട് നാടകം - ആൽബം - സിനിമ രംഗങ്ങളിലായി 4200 ൽപ്പരം ഗാനങ്ങൾ രചിച്ച രാജീവ് ആലുങ്കലിന്റെ കർമ്മ  വൈപുല്യം താരതമ്യങ്ങളില്ലാത്തതാണ്. പത്തൊൻപതാം വയസ്സിൽ എഴുത്തു ജീവിതോപാധിയായി സ്വീകരിച്ചു. പാട്ടെഴുത്തിന്റെ സമസ്ത മേഘലകളിലും വ്യക്തമായി അടയാളപ്പെട്ട രാജീവ് ആലുങ്കൽ മികച്ച പ്രഭാഷകൻ എന്ന നിലയിലും ഇന്ത്യക്കകത്തും പുറത്തുമുള്ള മലയാളി സമൂഹത്തിനു മുന്നിൽ സ്വീകാര്യനായി.

== ജീവിതരേഖ ==
===ബാല്യം, വിദ്യാഭ്യാസം===
[[ആലപ്പുഴ ജില്ല]]യിൽ [[ചേർത്തല താലൂക്ക്|ചേർത്തല താലൂക്കിലെ]]  കടക്കരപ്പള്ളി ഗ്രാമത്തിലെ ആലുങ്കലിൽ പരേതരായ കണ്ടനാട്ട് എസ്. മാധവൻ നായരുടെയും കാരുവള്ളി ആർ. ഇന്ദിരയുടെയും മൂത്ത മകനായി 1973 ഓഗസ്റ്റ് 17-ന് രാജീവ് ജനിച്ചു. സജീവ് എന്നൊരു അനുജൻ അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്നു.  ചെറുപ്പകാലത്ത് തന്നെ മാതാവിനെയും ഏക സഹോദരനേയും നഷ്ടപ്പെട്ട രാജീവിന് കയ്പേറിയ ജീവിതാനുഭവങ്ങളിലൂടെ കടന്നു പോകേണ്ടി വന്നു. ഔപചാരിക വിദ്യാഭ്യാസത്തോടൊപ്പം വയലാർ ശിരോമണി രാഘവപ്പണിക്കരുടെ കീഴിൽ പത്തു വർഷം [[സംസ്കൃതം]] പഠിച്ചു.

===കവിതാ രംഗത്ത്===
1987-ൽ എൻ.എസ്.എസിന്റെ സർവ്വീസ് വാരികയിലാണ് ആദ്യ കവിത പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നത്.  മലയാളത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ആനുകാലികങ്ങളിലെല്ലാം രാജീവ് ആലുങ്കലിന്റെ കവിതകൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു വരുന്നു. 

ഇന്ത്യയിലും വിദേശ രാജ്യങ്ങളിലുമുള്ള സാഹിത്യ സാംസ്ക്കാരിക സമ്മേളന വേദികളിൽ പ്രഭാഷകനായി ഇദ്ദേഹം പങ്കെടുത്തിട്ടുണ്ട്.  2016 ൽ സിങ്കപ്പൂരിലും, 2026 റഷ്യയിലും വച്ചു നടന്ന ലോക കവി സംഗമങ്ങളിൽ മലയാള ഭാഷയെ പ്രതിനിധികരിച്ചത് രാജീവ്‌ ആലുങ്കലാണ് 

വത്തിക്കാനിലെ സെന്റ് പീറ്റേഴ്‌സ് ബസിലിക്കയിൽ വച്ച്, മദർ തെരേസയുടെ വിശുദ്ധപദവി ചടങ്ങുകൾക്കു മുൻപായി രാജീവ് ആലുങ്കലിന്റെ &quot; തെരേസാമ്മ &quot; എന്ന കവിത ഫ്രാൻസിസ് മാർപ്പാപ്പ പ്രകാശിപ്പിച്ചു. ഉഷാ ഉതുപ്പ് വത്തിക്കാനിൽ ആലപിച്ച ഈ കവിത ഇംഗ്ലീഷ്, അൽബേനിയൻ, ഇറ്റാലിയൻ, ഹിന്ദി, ബംഗാളി, തമിഴ് തുടങ്ങിയ ഒൻപത് ഭാഷകളിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെട്ടു. &lt;ref&gt;
{{cite news
|url=http://www.manoramaonline.com/music/music-news/rajeev-alunkal-story.html 
|title= Canonisation of Mother Theresa
|date= August 22, 2016
|newspaper=Manoramaonline
}}&lt;/ref&gt; 

മഹാകവി കുമാരനാശാൻ അന്ത്യ വിശ്രമം കൊള്ളുന്ന ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ പല്ലന കുമാരകോടിയിൽ കേരള സർക്കാർ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള കുമാരനാശാൻ സ്മാരകത്തിന്റെ ചെയർമാൻ എന്ന നിലയിൽ 2017-2022 കാലഘട്ടത്തിൽ നടത്തിയ വിപുലമായ പുനരുദ്ധാരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും, കലാ സാഹിത്യ സംഗമങ്ങൾക്കും നേതൃത്വം നൽകിയത് രാജീവ്‌ ആലുങ്കലിനെ ഏറെ അഭിനന്ദനങ്ങൾക്ക് അർഹനാക്കുകയും, ഗുരുശ്രീ ദേശീയ പുരസ്കാരം മുംബൈയിൽ വച്ചു സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/music-news/rajeev-alunkal-become-chairman-of-kuamranasan-cultural-trust.html|title=രാജീവ് ആലുങ്കൽ കുമാരനാശാൻ സ്മാരക സമിതിയുടെ ചെയർമാനായി|access-date=2023-05-20|last=https://www.facebook.com/ManoramaOnline}}&lt;/ref&gt; 

===ഗാനരചനാ രംഗത്ത്===
1993-ൽ ചേർത്തല ഷൈലജ തീയറ്റേഴ്സിന്റെ ''മാന്ത്രികക്കരടി'' എന്ന നാടകത്തിലൂടെ ഗാനരചയിതാവായി അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു. കൊല്ലം കാളിദാസ കലാകേന്ദ്രം, കൊല്ലം അസ്സീസി, വൈക്കം മാളവിക, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി അമല, ചേർത്തല ജൂബിലി, തുടങ്ങി കേരളത്തിലെ ഒട്ടുമിക്ക പ്രശസ്ത നാടക സമിതികൾക്കു വേണ്ടിയും ഗാനരചന നിർവ്വഹിച്ചു. 
1995 മുതൽ ജോണി സാഗരിഗ, മാഗ്നാ സൗണ്ട്, ടി.സീരിസ്, തരംഗിണി, ഈസ്റ്റ് കോസ്റ്റ് തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ കമ്പനികളുടെ ആൽബങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി ഗാനങ്ങളെഴുതി.

2003-ൽ [[ഹരിഹരൻ പിള്ള ഹാപ്പിയാണ്]] എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ സിനിമാഗാനരചനാ രംഗത്തേക്ക് ഇദ്ദേഹം പ്രവേശിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite news
|url= http://www.hindu.com/mp/2003/11/27/stories/2003112701200400.htm
|title= Short-lived happiness
|date= November 27, 2003
|newspaper= The Hindu
|access-date= 2017-05-11
|archive-date= 2005-01-21
|archive-url= https://web.archive.org/web/20050121135503/http://www.hindu.com/mp/2003/11/27/stories/2003112701200400.htm
|url-status= dead
}}&lt;/ref&gt; തുടർന്ന്
[[വെട്ടം (ചലച്ചിത്രം)|വെട്ടം]], [[കനകസിംഹാസനം]], [[അറബിയും ഒട്ടകവും പി. മാധവൻ നായരും]], [[ചട്ടക്കാരി (2012-ലെ ചലച്ചിത്രം)|ചട്ടക്കാരി]], [[റോമൻസ്]], [[സൗണ്ട് തോമ]], [[മല്ലൂസിംഗ്]], [[ഷീ ടാക്സി (ചലച്ചിത്രം)|ഷീ ടാക്സി]], [[ഹാപ്പി വെഡ്ഡിംഗ്]], [[കുട്ടനാടൻ മാർപാപ്പ]], [[ആനക്കള്ളൻ]], മഹാറാണി തുടങ്ങി 130-ൽ ഏറെ ചിത്രങ്ങൾക്കായി നാനൂറോളം&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/music-news/2021/02/15/rajeev-alunkal-turns-30-years-in-musical-life.html|title=വിക്കിനെ അതിജീവിച്ച് ആദ്യ പ്രസംഗം; വയറിങ് ചെയ്ത ഹോട്ടലിൽ ഇരുന്ന് പിന്നീട് പാട്ടെഴുത്ത്: ജീവിതം പറഞ്ഞ് രാജീവ് ആലുങ്കൽ|access-date=2021-08-22|language=ml}}&lt;/ref&gt; ഗാനങ്ങളുടെ രചന നിർവ്വഹിച്ചു.നാടകം, ആൽബം സിനിമാ രംഗങ്ങളിലായി 4200 ഗാനങ്ങൾ രചിച്ച അപൂർവ നേട്ടത്തിന് URF നാഷണൽ റെക്കോർഡ് 2021 ൽ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=690250&amp;u=national-recognition-690250|title=യൂണിവേഴ്സൽ റെക്കാർഡ് ഫോറത്തിൻ്റെ ദേശീയ അംഗീകാരം കവിയും ഗാനരചയിതാവുമായ രാജീവ് ആലുങ്കലിന് ഗോവ ഗവർണർ പി.എസ്. ശ്രീധരൻപിള്ള സമ്മാനിക്കുന്നു|access-date=2022-05-13|last=Daily|first=Keralakaumudi|language=en}}&lt;/ref&gt;  

2004-ൽ കായംകുളം സപര്യയുടെ &quot;''ഓമൽക്കിനാവ്''  &quot;എന്ന നാടകത്തിലെ 'ആശതൻ കൂടാര കൂട്ടിൽ ' എന്ന ഗാനത്തിന് മികച്ച ഗാനരചയിതാവിനുള്ള സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു.  മികച്ച ഗാന രചയിതാവിനുള്ള സംസ്ഥാന ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ് 2006, 2012, 2018 വർഷങ്ങളിൽ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/apr/09/kerala-film-critics-awards-announced-1962020.html|title=|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/apr/09/kerala-film-critics-awards-announced-1962020.html|title=Kerala Film Critics Awards announced|access-date=2021-09-20}}&lt;/ref&gt; ഏ.ആർ.റഹ്മാന്റെ &quot;വൺ ലൗ &quot; എന്ന ബഹുഭാഷാ ആൽബത്തിലെ എക മലയാളഗാനത്തിന്റെ രചയിതാവാണ് രാജീവ് ആലുങ്കൽ. കെ.പി.കുമാരൻ സംവിധാനം ചെയ്ത [[ആകാശഗോപുരം]] എന്ന മലയാള ചിത്രത്തിനു വേണ്ടി [[ടൈറ്റാനിക് (ചലച്ചിത്രം)|ടൈറ്റാനിക്ക്]] എന്ന ചിത്രത്തിന് പശ്ചാത്തല സംഗീതം നൽകിയ. വിശ്വപ്രസിദ്ധ സംഗീതജ്ഞൻ ജോൺ ആൾട്ട്മാന്റെ ഈണത്തിലും ഇദ്ദേഹം ഗാനരചന നിർവ്വഹിച്ചു.

ഇതിനു പുറമേ നാടൻ പാട്ടുകൾ, ഭക്തിഗാനങ്ങൾ, ദേശഭക്തിഗാനങ്ങൾ, ആകാശവാണി-ദൂരദർശൻ ഗാനങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയും രാജീവ് ആലുങ്കൽ രചിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://m.dailyhunt.in/news/india/malayalam/prem28905-epaper-dh5b7828d8e0e0419f87e266d0d1bc4eaf/-newsid-dh5b7828d8e0e0419f87e266d0d1bc4eaf_09c23fe505f8494eb53251b364ac41e1?s=a&amp;uu=0x2f90e27b4448ca65&amp;ss=wsp|title=Dailyhunt|access-date=2021-08-22|language=en}}&lt;/ref&gt; ഒട്ടേറെ ഗാനങ്ങൾക്ക് രചനയോടൊപ്പം സംഗീതവും നൽകിയിട്ടുമുണ്ട്. 

മഹാകവി കുമാരനാശാൻ അന്ത്യവിശ്രമം കൊള്ളുന്ന പല്ലന കുമാര കോടിയിൽ കേരള സർക്കാർ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള സ്മാരകത്തിന്റെ ചെയർമാനായി 2017- 2022 കാലഘട്ടത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചു. സ്മാരകത്തിന്റെ സർവ്വതോന്മുഖമായ പുരോഗതിക്ക് നേതൃപരമായ പങ്കുവഹിച്ചു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/music-news/rajeev-alunkal-become-chairman-of-kuamranasan-cultural-trust.html|title=രാജീവ് ആലുങ്കൽ കുമാരനാശാൻ സ്മാരക സമിതിയുടെ ചെയർമാനായി|access-date=2022-08-15}}&lt;/ref&gt;

യൂട്യൂബിൽ കോടിക്കണക്കിന് വ്യൂവേഴ്സ് ഉള്ള ദേശഭക്തി ഗാനങ്ങളും, സംഘഗാനങ്ങളും, ലളിത ഗാനങ്ങളും, കുട്ടി പാട്ടുകളും, താരാട്ട് പാട്ടുകളും രാജീവ്‌ ആലുങ്കൽ എഴുതി ചിട്ടപ്പെടുത്തിയതാണ്. കലാലയ മത്സര വേദികളിൽ പുതിയ തലമുറ ഈ പാട്ടുകൾ പരക്കെ ഉപയോഗിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/music-news/2023/01/14/musical-journey-of-rajeev-alunkal.html|title=പാട്ടെഴുത്തിന്റെ 30 വർഷങ്ങൾ; രാജീവ് ആലുങ്കലിന്റെ ‘സൂപ്പർഹിറ്റ് സംഗീതജീവിതം’|access-date=2024-10-23|language=ml}}&lt;/ref&gt;

കേരളത്തിൽ ആയിരക്കണക്കിന് ഗ്രാമക്ഷേത്രങ്ങളിലെ ആദ്യ ഭക്തി ഗാനങ്ങളുടെ രചയിതാവും രാജീവ്‌ ആലുങ്കലാണ്. കേരളത്തിലെ സ്കൂൾ - യൂണിവേഴ്സിറ്റി തലങ്ങളിൽ രാജീവ്‌ ആലുങ്കലിന്റെ കവിതകൾ പാഠ്യ വിഷയമാണ്.

'''രാജീവ്‌ ആലുങ്കൽ എഴുതിയ ഹിറ്റ് ‌ഗാനങ്ങൾ''' 

1. തിങ്കൾ നിലാവിൽ ([[ഹരിഹരൻപിള്ള ഹാപ്പിയാണ്|ഹരിഹരൻ പിള്ള ഹാപ്പിയാണ്]])

2. മുന്തിരി വാവേ ([[ഹരിഹരൻപിള്ള ഹാപ്പിയാണ്|ഹരിഹരൻ പിള്ള ഹാപ്പിയാണ്]])

3. പ്രിയതമേ ശകുന്തളെ ([[കനകസിംഹാസനം]])

4. സുന്ദരനോ സൂരിയനോ ([[കനകസിംഹാസനം]])

5. I Love You December ([[വെട്ടം (ചലച്ചിത്രം)|വെട്ടം]])

6. ഇനിയും കൊതിയോടെ കാത്തിരിക്കാം (ഭാര്യ ഒന്ന് മക്കൾ മൂന്ന്)

7. ചെമ്പകവല്ലികളിൽ ([[അറബീം ഒട്ടകോം പി. മാധവൻ നായരും|അറബിയും ഒട്ടകവും]])

8. കാക്ക മലയിലെ ([[മല്ലൂസിംഗ്|മല്ലു സിംഗ്]])

9. ഒരു കിങ്ങിണി കാറ്റ് ([[മല്ലൂസിംഗ്|മല്ലു സിംഗ്]])

10. അർത്തുങ്കലെ പള്ളിയിൽ ([[റോമൻസ്]])

11. കന്നി പെണ്ണെ ([[സൗണ്ട് തോമ]])

12. മച്ചാൻ എന്റെ മാത്രമല്ലെ (നാടോടിമന്നൻ)

13. ഏതോ പ്രിയരാഗം (ആര്യ )

14. എൻ പ്രേമത്തിന് കോപം കാണും (ആര്യ)

15. I'm very Sorry ഒരു നാലായിരം സോറി (പ്രണയമായി)

16. സാമവേദം നാവിലുണർത്തിയ സ്വാമിയേ (ആൽബം - സ്വാമി അയ്യപ്പൻ - എം.ജി.ശ്രീകുമാർ)

17. ഇഷ്ടമാണെന്നാദ്യം ചൊല്ലിയതാരാണ് (ആൽബം - ഇഷ്ടമാണ്)

18. നിലാമഴ ഇതോ കിനാമഴ (ആൽബം - ഹാർട്ട്‌ ബീറ്റസ് - കെ.എസ്. ചിത്ര) 

19. മയിൽപീലി ഞാൻ തരാം (ആൽബം - മൽഹാർ - മലയാളം ഗസൽ - ഹരിഹരൻ)

20. പഴവങ്ങാടി ഗണേശൻ (ആൽബം - ഓം ഗണനാദം - കെ.ജെ.യേശുദാസ് )

==പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പുസ്തകങ്ങൾ==
*നിലവിളിത്തെയ്യം (കവിതാസമാഹാരം - പരിധി പബ്ലിക്കേഷൻസ്, തിരുവനന്തപുരം)
*എന്റെ പ്രിയ ഗീതങ്ങൾ (തിരഞ്ഞെടുത്ത 1001 ഗാനങ്ങൾ - H&amp;C പബ്ലിക്കേഷൻസ്. തൃശൂർ )&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/interviews/interview-with-rajeev-alunkal.html|title=നാലുവരി കൊണ്ട് പാട്ട് ഹിറ്റാകില്ല|access-date=2023-02-18}}&lt;/ref&gt;
* വേരുകളുടെ വേദാന്തം (കവിതാ സമാഹാരം) ഡി.സി. ബുക്സ്, കോട്ടയം. 
* പല്ലൊട്ടി മിഠായി (ബാല കവിതാ സമാഹാരം) പൂർണ്ണ പബ്ലികേഷൻസ്, കോഴിക്കോട്
* കനൽപ്പെണ്ണ് (കവിതാ സമാഹാരം) മാണി ബുക്സ്, ആലപ്പുഴ.
* ഇനിയും കൊതിയോടെ (സമ്പൂർണ്ണ ചലച്ചിത്ര ഗാനങ്ങൾ) ലിപി പബ്ലിക്കേഷൻസ്, കോഴിക്കോട് 


== പുരസ്‌കാരങ്ങൾ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Year !! Awards !! Notes
|-
|2026
|കേരള സംസ്ഥാന സർക്കാർ പുരസ്ക്കാരം 
|മികച്ച നാടക ഗാനരചയിതാവ് – ' (നാടകം - ''പകലിൽ പറഞ്ഞിരുന്നൊരാൾ'') [https://www.deshabhimani.com/News/kerala/kerala-sangeetha-nataka-academy-state-professional-drama-awards-announced-77232]
|-
|2022
|ആശാൻ ഭാരതി ദേശീയ സാഹിത്യ പുരസ്ക്കാരം. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/asan-bharati-national-literature-award-for-lyricist-rajeev-alunkal-1.7789266|title=തമിഴ് കൾച്ചറൽ റിസർച്ച് സെന്ററിന്റെ ആശാൻ - ഭാരതി ദേശീയ സാഹിത്യ പുരസ്‌കാരം രാജീവ്‌ ആലുങ്കലിന്|access-date=2022-08-17|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=883582&amp;u=local-news-ernakulam|title=തമിഴ് കൾച്ചറൽ റിസർച്ച് സെന്ററിന്റെ ആശാൻ - ഭാരതി ദേശീയ സാഹിത്യ പുരസ്‌കാരം രാജീവ്‌ ആലുങ്കലിന്|access-date=2022-08-17|last=Daily|first=Keralakaumudi|language=en}}&lt;/ref&gt;
|കലാ - സാഹിത്യ രംഗത്തെ സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്ക്
|-
|2021
|[https://www.universalrecordsforum.com/national-record URF നാഷ്ണൽ റെക്കോർഡ്] &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=690250&amp;u=national-recognition-690250|title=യൂണിവേഴ്സൽ റെക്കാർഡ് ഫോറത്തിൻ്റെ ദേശീയ അംഗീകാരം കവിയും ഗാനരചയിതാവുമായ രാജീവ് ആലുങ്കലിന് ഗോവ ഗവർണർ പി.എസ്. ശ്രീധരൻപിള്ള സമ്മാനിക്കുന്നു|access-date=2021-11-24|last=Daily|first=Keralakaumudi|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.canchannels.com/rajeev-alunkal-got-national-recognition-from-the-universal-records-forum/|title=രാജീവ് ആലുങ്കലിന് യൂണിവേഴ്‌സൽ റെക്കോർഡ് ഫോറത്തിന്റെ ദേശീയ അംഗീകാരം - Rajeev Alunkal Got National Recognition From The Universal Records Forum|access-date=2021-11-24|date=2021-11-22|language=en-GB}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|നാടകം, ആൽബം, സിനിമ എന്നീ മേഖലകളിലായി 4200 ഗാനങ്ങളുടെ രചനയ്ക്ക് 
|-
|2020
|[[കെടാമംഗലം സദാനന്ദൻ]] സ്മാരക &quot;കലാസാഗര&quot; പുരസ്കാരം &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/music-news/2021/03/01/lyricist-rajeev-alunkal-won-kala-sagara-award.html|title=കലാസാഗര പുരസ്‌കാരം സ്വന്തമാക്കി ഗാനരചയിതാവ് രാജീവ്‌ ആലുങ്കൽ|access-date=2021-06-17|language=ml}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/rajeev-alungal-will-be-awarded-with-kala-sagara-puraskaram-lyricist-poet-1.5480342|title=രാജീവ് ആലുങ്കലിന് കലാ സാഗര പുരസ്‌കാരം|access-date=2021-06-17|language=en}}&lt;/ref&gt;
|ഗാനരചനാരംഗത്തെ സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്ക്എ
|-
|2019
|ഗുരുശ്രീ പുരസ്കാരം
|ഗാനരചനാരംഗത്തെ സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്ക്
|-
|2018
|ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ്അവാർഡ് 
|മികച്ച ഗാനരചയിതാവ് -  [വെട്ടംതട്ടും വട്ടക്കായൽ]  ചിത്രം - ആനക്കള്ളൻ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/apr/09/kerala-film-critics-awards-announced-1962020.html|title=Kerala Film Critics Awards announced|access-date=2021-09-20}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/apr/09/kerala-film-critics-awards-announced-1962020.html|title=Kerala Film Critics Awards announced|access-date=2021-09-20}}&lt;/ref&gt;
|-
|2018
|പി.എൻ പണിക്കർ യുവപ്രതിഭാ പുരസ്കാരം
|കാവ്യ രംഗത്തെ സമഗ്ര സംഭാവനക്ക്&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/music-news/2018/06/18/rajeev-alunkal-bags-award.html|title=യുവപ്രതിഭാ പുരസ്കാരം രാജീവ് ആലുങ്കലിന്|access-date=2020-09-14}}&lt;/ref&gt;
|-
|2017
|ജേ.സി അവാർഡ്
|മികച്ച ഗാനരചന   -  [മദ്ധ്യാഹ്ന സൂര്യന്റെ.. ]ചിത്രം: ആറടി
|-
|2016
|കാവ്യശ്രീ പുരസ്ക്കാരം
|മികച്ച കവിതാ സമാഹാരം. (&quot;വേരുകളു  ടെ വേദാന്തം&quot; എന്ന കവിതാ സമാഹാരത്തിന് [ഇൻഡോ മലേഷ്യൻ കൾച്ചറൽ ഫോറം]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.keralaculture.org/light-music/467|title=|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;
{{cite news|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/akademi-awards-announced/article4438256.ece|title=Akademi awards announced|date=February 21, 2013|newspaper=The Hindu}}&lt;/ref&gt;)
|-
| 2016 || കൗമുദി ടീച്ചർ പുരസ്ക്കാരം || [കലാ-സാഹിത്യ രംഗത്തെ സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്ക് ] &lt;ref&gt;
{{cite news
|url=http://www.manoramaonline.com/music/music-news/rajeev-alunkal-got-koumudi-teacher-award.html 
|title= Kaumudi Teacher Award
|date= June 18, 2016
|newspaper=Manoramaonline
}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2015 || സാംബശിവൻ സ്മാരക അവാർഡ് || [20 വർഷത്തെ കലാസാംസ്ക്കാരിക, രംഗത്തെ സംഭാവനയ്ക്ക് ] &lt;ref&gt;
{{cite news
|url= http://www.manoramaonline.com/music/music-news/sambasivan-memorial-award-for-rajeev-alunkal.html
|title= Sambashivan Award for Rajeev Alunkal
|date= October 12, 2015
|newspaper= Manorama Online
}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2015 || തിക്കുറിശ്ശി അവാർഡ് || [മികച്ച ചലച്ചിത്ര ഗാനരചയിതാവ്] [മേലേ ചേലോടെ ...., ;ചിത്രം - ആംഗ്രിബേബിസ് ]
|-
| 2012 ||  കലാശ്രീപുരസ്‌കാരം || കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി
|-
| 2012 || ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ് || 'ചെമ്പകവല്ലികളിൽ' (''[[അറബീം ഒട്ടകോം പി. മാധവൻ നായരും]]'')
|-
| 2012 || രാജൻ പി.ദേവ് അവാർഡ് || [ മികച്ച നാടക ഗാന രചയിതാവ് ]
|-
| 2012 || S L .പുരം സദാനന്ദൻ അവാർഡ് || [ മികച്ച നാടക ഗാനരചയിതാവ് ]
|-
|2012
|ലോഹിതദാസ് അവാർഡ്
|[ മികച്ച നാടക ഗാനരചയിതാവ് ]
|-
| 2011 || ഏഷ്യാനെറ്റ് അവാർഡ് || മികച്ച ഗാനരചയിതാവ് – ''ഹരിചന്ദനം ( സീരിയൽ )''
|-
| 2010 || കലാദർപ്പണം അവാർഡ് || [ ആർട്ട് ആന്റ് കൾച്ചറൽ മൂവ്മെന്റ് ഓഫ് ഇന്ത്യ ]
|-
| 2009 || [[വയലാർ രാമവർമ്മ]] ചലച്ചിത്ര അവാർഡ് || മികച്ച ഗാനരചയിതാവ് – ഇനിയും കൊതിയോടെ (ചിത്രം - ''[[ഭാര്യ ഒന്ന് മക്കൾ മൂന്ന്]]'')
|-
| 2007 || ജീവൻ ടി.വി.അവാർഡ് || മികച്ച ഗാനരചയിതാവ് – ''ഏകാകികളുടെ ഗീതം'' (ആൽബം)
|-
| 2007 || ഹരിപ്രിയ പുരസ്കാരം || മികച്ച കവിതാസമാഹാരം – ''നിലവിളിത്തെയ്യം''
|-
| 2006 ||  കേരള ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ് || മികച്ച ഗാനരചയിതാവ് – 'പ്രിയതമേ ശകുന്തളേ' (ചിത്രം -''[[കനകസിംഹാസനം]]'')
|-
| 2004 || കേരളസംസ്ഥാന സർക്കാർ  പുരസ്കാരം || മികച്ച നാടക ഗാനരചയിതാവ് – 'ആശതൻ കൂടാര കൂട്ടിൽ' (നാടകം - ''ഓമൽക്കിനാവ്'')
|-
| 2002 || [[ഇ.എം.എസ്.]] അവാർഡ് || മികച്ച നാടക ഗാനരചയിതാവ്
|-
|-
| 1997|| നാന ഗാലപ് പോൾ അവാർഡ് || മികച്ച നാടക ഗാനരചയിതാവ്
|-
|1988
|മന്നം ട്രോഫി
|മികച്ച നവാഗത കവി (ഹൈസ്കൂൾ തലം)
|}

== അവലംബം ==
{{Reflist}}

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* {{Official website|http://www.rajeevalunkal.com/}}

[[വർഗ്ഗം:1973-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഓഗസ്റ്റ് 17-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രഗാനരചയിതാക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളകവികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>le9rbqpi2kmb70udyebxzx2b72euwsf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4649941</id>
      <parentid>4649940</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T16:53:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-41368-34</username>
        <id>220695</id>
      </contributor>
      <comment>Award</comment>
      <origin>4649941</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35037" sha1="m589o3ksb9tkhod4ftojtniqgait75z" xml:space="preserve">{{PU|Rajeev Alunkal}}
{{Infobox person
| name               = രാജീവ് ആലുങ്കൽ
| image              = Rajeev Alunkal.jpg
| imagesize          = 
| caption            = 2012
| birth_name         = 
| birth_date         = {{birth date and age|1973|08|17}}
| birth_place        = [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ]], [[കേരളം]]
| death_date         = 
| death_place        = 
| occupation         = ഗാനരചയിതാവ്, [[കവി]], സംഗീത സംവിധായകൻ, പ്രഭാഷകൻ
| years_active       = 1997 – തുടരുന്നു
| othername          = 
| spouse             = 
| children           = 
| parents            = മാധവൻ നായർ (അച്ഛൻ), ഇന്ദിര (അമ്മ)
| awards             = കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി അവാർഡ് &lt;br /&gt;കേരള സർക്കാർ അവാർഡ് (മികച്ച നാടക ഗാന രചയിതാവ്) &lt;br /&gt;കേരള ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ് (മൂന്ന് പ്രാവശ്യം)
}}
ശ്രദ്ധേയനായ മലയാള കവിയും, ഗാനരചയിതാവും, പ്രഭാഷകനുമായ '''രാജീവ് ആലുങ്കൽ''' ഇപ്പോൾ മലയാള ചലച്ചിത്ര രംഗത്തെ സാങ്കേതിക പ്രവർത്തകരുടെ സംഘടനയായ മാക്ടയുടെ വൈസ് ചെയർമാനാണ്.  [[സെൻസർ ബോർഡ്|കേന്ദ്ര ഫിലിം സെൻസർ ബോർഡ്‌]] അംഗം, കേരള സർക്കാർ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള  പല്ലന കുമാരനാശാൻ സ്മാരകത്തിന്റെ ചെയർമാൻ എന്നീ ചുമലതകൾ വഹിച്ചു.&lt;ref&gt;
{{cite news
|url=http://www.manoramaonline.com/music/music-news/rajeev-alunkal-become-chairman-of-kuamranasan-cultural-trust.html 
|title= Chairman of Kumaranashan Cultural Institution, Kerala
|date= March 18, 2017
|newspaper=Manorama Online
}}&lt;/ref&gt; പ്രണയവും, തത്ത്വചിന്തകളും നിറഞ്ഞതാണ് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രധാന കവിതകളും, ഗാനങ്ങളും. 2002 ൽ [[ഹരിഹരൻപിള്ള ഹാപ്പിയാണ്|ഹരിഹരൻ പിള്ള ഹാപ്പിയാണ്]] എന്ന മോഹൻലാൽ ചിത്രം മുതൽ, [[വെട്ടം (ചലച്ചിത്രം)|വെട്ടം]], [[കനകസിംഹാസനം]], [[മല്ലൂസിംഗ്|മല്ലു സിംഗ്]], [[റോമൻസ്]], [[അറബീം ഒട്ടകോം പി. മാധവൻ നായരും|അറബിം ഒട്ടകവും പി. മാധവൻ നായരും]], [[സൗണ്ട് തോമ]], [[ചട്ടക്കാരി (2012-ലെ ചലച്ചിത്രം)|ചട്ടക്കാരി]], [[ഹാപ്പി വെഡ്ഡിംഗ്|ഹാപ്പി വെഡിങ്]], [[Mkuttanada|കുട്ടനാടൻ മാർപാപ്പ]], [[ആനക്കള്ളൻ]], തുടങ്ങി 130 ലേറെ ചിത്രങ്ങൾക്ക് ഗാനങ്ങളെഴുതി. “ഇഷ്ടമാണെന്നാദ്യം ചൊല്ലിയതാരാണ്, സാമവേദം നാവിലുണർത്തിയ സ്വാമിയേ” തുടങ്ങിയ ആൽബം ഗാനങ്ങൾ ഏറെ പ്രശസ്തമാണ്. ഗാനരചന രംഗത്തെ സമഗ്രസംഭാവനയ്ക്കുള്ള കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമിയുടെ അവാർഡ്,&lt;ref&gt;
{{cite news
|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/akademi-awards-announced/article4438256.ece 
|title= Akademi awards announced
|date= February 21, 2013
|newspaper=The Hindu
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.keralaculture.org/light-music/467|title=|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;
{{cite news
|url=http://www.manoramaonline.com/music/interviews/interview-with-rajeev-alunkal.html 
|title= Rajeev Alunkal about Lyrics 
|date= September 1, 2015
|newspaper=Manoramaonline
}}&lt;/ref&gt; ഗാനരചനയ്ക്കുള്ള സംസ്ഥാന സർക്കാർ അവാർഡ്, മൂന്ന് പ്രാവശ്യം ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ്, വയലാർ രാമവർമ്മ അവാർഡ്, ജേസി അവാർഡ്, ഏഷ്യാനെറ്റ് അവാർഡ് തുടങ്ങി നിരവധി പുരസ്കാരങ്ങൾ രാജീവ് ആലുങ്കലിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. 

കഴിഞ്ഞ മുപ്പതു വർഷക്കാലം കൊണ്ട് നാടകം - ആൽബം - സിനിമ രംഗങ്ങളിലായി 4200 ൽപ്പരം ഗാനങ്ങൾ രചിച്ച രാജീവ് ആലുങ്കലിന്റെ കർമ്മ  വൈപുല്യം താരതമ്യങ്ങളില്ലാത്തതാണ്. പത്തൊൻപതാം വയസ്സിൽ എഴുത്തു ജീവിതോപാധിയായി സ്വീകരിച്ചു. പാട്ടെഴുത്തിന്റെ സമസ്ത മേഘലകളിലും വ്യക്തമായി അടയാളപ്പെട്ട രാജീവ് ആലുങ്കൽ മികച്ച പ്രഭാഷകൻ എന്ന നിലയിലും ഇന്ത്യക്കകത്തും പുറത്തുമുള്ള മലയാളി സമൂഹത്തിനു മുന്നിൽ സ്വീകാര്യനായി.

== ജീവിതരേഖ ==
===ബാല്യം, വിദ്യാഭ്യാസം===
[[ആലപ്പുഴ ജില്ല]]യിൽ [[ചേർത്തല താലൂക്ക്|ചേർത്തല താലൂക്കിലെ]]  കടക്കരപ്പള്ളി ഗ്രാമത്തിലെ ആലുങ്കലിൽ പരേതരായ കണ്ടനാട്ട് എസ്. മാധവൻ നായരുടെയും കാരുവള്ളി ആർ. ഇന്ദിരയുടെയും മൂത്ത മകനായി 1973 ഓഗസ്റ്റ് 17-ന് രാജീവ് ജനിച്ചു. സജീവ് എന്നൊരു അനുജൻ അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്നു.  ചെറുപ്പകാലത്ത് തന്നെ മാതാവിനെയും ഏക സഹോദരനേയും നഷ്ടപ്പെട്ട രാജീവിന് കയ്പേറിയ ജീവിതാനുഭവങ്ങളിലൂടെ കടന്നു പോകേണ്ടി വന്നു. ഔപചാരിക വിദ്യാഭ്യാസത്തോടൊപ്പം വയലാർ ശിരോമണി രാഘവപ്പണിക്കരുടെ കീഴിൽ പത്തു വർഷം [[സംസ്കൃതം]] പഠിച്ചു.

===കവിതാ രംഗത്ത്===
1987-ൽ എൻ.എസ്.എസിന്റെ സർവ്വീസ് വാരികയിലാണ് ആദ്യ കവിത പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നത്.  മലയാളത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ആനുകാലികങ്ങളിലെല്ലാം രാജീവ് ആലുങ്കലിന്റെ കവിതകൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു വരുന്നു. 

ഇന്ത്യയിലും വിദേശ രാജ്യങ്ങളിലുമുള്ള സാഹിത്യ സാംസ്ക്കാരിക സമ്മേളന വേദികളിൽ പ്രഭാഷകനായി ഇദ്ദേഹം പങ്കെടുത്തിട്ടുണ്ട്.  2016 ൽ സിങ്കപ്പൂരിലും, 2026 റഷ്യയിലും വച്ചു നടന്ന ലോക കവി സംഗമങ്ങളിൽ മലയാള ഭാഷയെ പ്രതിനിധികരിച്ചത് രാജീവ്‌ ആലുങ്കലാണ് 

വത്തിക്കാനിലെ സെന്റ് പീറ്റേഴ്‌സ് ബസിലിക്കയിൽ വച്ച്, മദർ തെരേസയുടെ വിശുദ്ധപദവി ചടങ്ങുകൾക്കു മുൻപായി രാജീവ് ആലുങ്കലിന്റെ &quot; തെരേസാമ്മ &quot; എന്ന കവിത ഫ്രാൻസിസ് മാർപ്പാപ്പ പ്രകാശിപ്പിച്ചു. ഉഷാ ഉതുപ്പ് വത്തിക്കാനിൽ ആലപിച്ച ഈ കവിത ഇംഗ്ലീഷ്, അൽബേനിയൻ, ഇറ്റാലിയൻ, ഹിന്ദി, ബംഗാളി, തമിഴ് തുടങ്ങിയ ഒൻപത് ഭാഷകളിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെട്ടു. &lt;ref&gt;
{{cite news
|url=http://www.manoramaonline.com/music/music-news/rajeev-alunkal-story.html 
|title= Canonisation of Mother Theresa
|date= August 22, 2016
|newspaper=Manoramaonline
}}&lt;/ref&gt; 

മഹാകവി കുമാരനാശാൻ അന്ത്യ വിശ്രമം കൊള്ളുന്ന ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ പല്ലന കുമാരകോടിയിൽ കേരള സർക്കാർ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള കുമാരനാശാൻ സ്മാരകത്തിന്റെ ചെയർമാൻ എന്ന നിലയിൽ 2017-2022 കാലഘട്ടത്തിൽ നടത്തിയ വിപുലമായ പുനരുദ്ധാരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും, കലാ സാഹിത്യ സംഗമങ്ങൾക്കും നേതൃത്വം നൽകിയത് രാജീവ്‌ ആലുങ്കലിനെ ഏറെ അഭിനന്ദനങ്ങൾക്ക് അർഹനാക്കുകയും, ഗുരുശ്രീ ദേശീയ പുരസ്കാരം മുംബൈയിൽ വച്ചു സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/music-news/rajeev-alunkal-become-chairman-of-kuamranasan-cultural-trust.html|title=രാജീവ് ആലുങ്കൽ കുമാരനാശാൻ സ്മാരക സമിതിയുടെ ചെയർമാനായി|access-date=2023-05-20|last=https://www.facebook.com/ManoramaOnline}}&lt;/ref&gt; 

===ഗാനരചനാ രംഗത്ത്===
1993-ൽ ചേർത്തല ഷൈലജ തീയറ്റേഴ്സിന്റെ ''മാന്ത്രികക്കരടി'' എന്ന നാടകത്തിലൂടെ ഗാനരചയിതാവായി അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു. കൊല്ലം കാളിദാസ കലാകേന്ദ്രം, കൊല്ലം അസ്സീസി, വൈക്കം മാളവിക, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി അമല, ചേർത്തല ജൂബിലി, തുടങ്ങി കേരളത്തിലെ ഒട്ടുമിക്ക പ്രശസ്ത നാടക സമിതികൾക്കു വേണ്ടിയും ഗാനരചന നിർവ്വഹിച്ചു. 
1995 മുതൽ ജോണി സാഗരിഗ, മാഗ്നാ സൗണ്ട്, ടി.സീരിസ്, തരംഗിണി, ഈസ്റ്റ് കോസ്റ്റ് തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ കമ്പനികളുടെ ആൽബങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി ഗാനങ്ങളെഴുതി.

2003-ൽ [[ഹരിഹരൻ പിള്ള ഹാപ്പിയാണ്]] എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ സിനിമാഗാനരചനാ രംഗത്തേക്ക് ഇദ്ദേഹം പ്രവേശിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite news
|url= http://www.hindu.com/mp/2003/11/27/stories/2003112701200400.htm
|title= Short-lived happiness
|date= November 27, 2003
|newspaper= The Hindu
|access-date= 2017-05-11
|archive-date= 2005-01-21
|archive-url= https://web.archive.org/web/20050121135503/http://www.hindu.com/mp/2003/11/27/stories/2003112701200400.htm
|url-status= dead
}}&lt;/ref&gt; തുടർന്ന്
[[വെട്ടം (ചലച്ചിത്രം)|വെട്ടം]], [[കനകസിംഹാസനം]], [[അറബിയും ഒട്ടകവും പി. മാധവൻ നായരും]], [[ചട്ടക്കാരി (2012-ലെ ചലച്ചിത്രം)|ചട്ടക്കാരി]], [[റോമൻസ്]], [[സൗണ്ട് തോമ]], [[മല്ലൂസിംഗ്]], [[ഷീ ടാക്സി (ചലച്ചിത്രം)|ഷീ ടാക്സി]], [[ഹാപ്പി വെഡ്ഡിംഗ്]], [[കുട്ടനാടൻ മാർപാപ്പ]], [[ആനക്കള്ളൻ]], മഹാറാണി തുടങ്ങി 130-ൽ ഏറെ ചിത്രങ്ങൾക്കായി നാനൂറോളം&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/music-news/2021/02/15/rajeev-alunkal-turns-30-years-in-musical-life.html|title=വിക്കിനെ അതിജീവിച്ച് ആദ്യ പ്രസംഗം; വയറിങ് ചെയ്ത ഹോട്ടലിൽ ഇരുന്ന് പിന്നീട് പാട്ടെഴുത്ത്: ജീവിതം പറഞ്ഞ് രാജീവ് ആലുങ്കൽ|access-date=2021-08-22|language=ml}}&lt;/ref&gt; ഗാനങ്ങളുടെ രചന നിർവ്വഹിച്ചു.നാടകം, ആൽബം സിനിമാ രംഗങ്ങളിലായി 4200 ഗാനങ്ങൾ രചിച്ച അപൂർവ നേട്ടത്തിന് URF നാഷണൽ റെക്കോർഡ് 2021 ൽ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=690250&amp;u=national-recognition-690250|title=യൂണിവേഴ്സൽ റെക്കാർഡ് ഫോറത്തിൻ്റെ ദേശീയ അംഗീകാരം കവിയും ഗാനരചയിതാവുമായ രാജീവ് ആലുങ്കലിന് ഗോവ ഗവർണർ പി.എസ്. ശ്രീധരൻപിള്ള സമ്മാനിക്കുന്നു|access-date=2022-05-13|last=Daily|first=Keralakaumudi|language=en}}&lt;/ref&gt;  

2004-ൽ കായംകുളം സപര്യയുടെ &quot;''ഓമൽക്കിനാവ്''  &quot;എന്ന നാടകത്തിലെ 'ആശതൻ കൂടാര കൂട്ടിൽ ' എന്ന ഗാനത്തിന് മികച്ച ഗാനരചയിതാവിനുള്ള സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു.  മികച്ച ഗാന രചയിതാവിനുള്ള സംസ്ഥാന ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ് 2006, 2012, 2018 വർഷങ്ങളിൽ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/apr/09/kerala-film-critics-awards-announced-1962020.html|title=|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/apr/09/kerala-film-critics-awards-announced-1962020.html|title=Kerala Film Critics Awards announced|access-date=2021-09-20}}&lt;/ref&gt; ഏ.ആർ.റഹ്മാന്റെ &quot;വൺ ലൗ &quot; എന്ന ബഹുഭാഷാ ആൽബത്തിലെ എക മലയാളഗാനത്തിന്റെ രചയിതാവാണ് രാജീവ് ആലുങ്കൽ. കെ.പി.കുമാരൻ സംവിധാനം ചെയ്ത [[ആകാശഗോപുരം]] എന്ന മലയാള ചിത്രത്തിനു വേണ്ടി [[ടൈറ്റാനിക് (ചലച്ചിത്രം)|ടൈറ്റാനിക്ക്]] എന്ന ചിത്രത്തിന് പശ്ചാത്തല സംഗീതം നൽകിയ. വിശ്വപ്രസിദ്ധ സംഗീതജ്ഞൻ ജോൺ ആൾട്ട്മാന്റെ ഈണത്തിലും ഇദ്ദേഹം ഗാനരചന നിർവ്വഹിച്ചു.

ഇതിനു പുറമേ നാടൻ പാട്ടുകൾ, ഭക്തിഗാനങ്ങൾ, ദേശഭക്തിഗാനങ്ങൾ, ആകാശവാണി-ദൂരദർശൻ ഗാനങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയും രാജീവ് ആലുങ്കൽ രചിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://m.dailyhunt.in/news/india/malayalam/prem28905-epaper-dh5b7828d8e0e0419f87e266d0d1bc4eaf/-newsid-dh5b7828d8e0e0419f87e266d0d1bc4eaf_09c23fe505f8494eb53251b364ac41e1?s=a&amp;uu=0x2f90e27b4448ca65&amp;ss=wsp|title=Dailyhunt|access-date=2021-08-22|language=en}}&lt;/ref&gt; ഒട്ടേറെ ഗാനങ്ങൾക്ക് രചനയോടൊപ്പം സംഗീതവും നൽകിയിട്ടുമുണ്ട്. 

മഹാകവി കുമാരനാശാൻ അന്ത്യവിശ്രമം കൊള്ളുന്ന പല്ലന കുമാര കോടിയിൽ കേരള സർക്കാർ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള സ്മാരകത്തിന്റെ ചെയർമാനായി 2017- 2022 കാലഘട്ടത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചു. സ്മാരകത്തിന്റെ സർവ്വതോന്മുഖമായ പുരോഗതിക്ക് നേതൃപരമായ പങ്കുവഹിച്ചു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/music-news/rajeev-alunkal-become-chairman-of-kuamranasan-cultural-trust.html|title=രാജീവ് ആലുങ്കൽ കുമാരനാശാൻ സ്മാരക സമിതിയുടെ ചെയർമാനായി|access-date=2022-08-15}}&lt;/ref&gt;

യൂട്യൂബിൽ കോടിക്കണക്കിന് വ്യൂവേഴ്സ് ഉള്ള ദേശഭക്തി ഗാനങ്ങളും, സംഘഗാനങ്ങളും, ലളിത ഗാനങ്ങളും, കുട്ടി പാട്ടുകളും, താരാട്ട് പാട്ടുകളും രാജീവ്‌ ആലുങ്കൽ എഴുതി ചിട്ടപ്പെടുത്തിയതാണ്. കലാലയ മത്സര വേദികളിൽ പുതിയ തലമുറ ഈ പാട്ടുകൾ പരക്കെ ഉപയോഗിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/music-news/2023/01/14/musical-journey-of-rajeev-alunkal.html|title=പാട്ടെഴുത്തിന്റെ 30 വർഷങ്ങൾ; രാജീവ് ആലുങ്കലിന്റെ ‘സൂപ്പർഹിറ്റ് സംഗീതജീവിതം’|access-date=2024-10-23|language=ml}}&lt;/ref&gt;

കേരളത്തിൽ ആയിരക്കണക്കിന് ഗ്രാമക്ഷേത്രങ്ങളിലെ ആദ്യ ഭക്തി ഗാനങ്ങളുടെ രചയിതാവും രാജീവ്‌ ആലുങ്കലാണ്. കേരളത്തിലെ സ്കൂൾ - യൂണിവേഴ്സിറ്റി തലങ്ങളിൽ രാജീവ്‌ ആലുങ്കലിന്റെ കവിതകൾ പാഠ്യ വിഷയമാണ്.

'''രാജീവ്‌ ആലുങ്കൽ എഴുതിയ ഹിറ്റ് ‌ഗാനങ്ങൾ''' 

1. തിങ്കൾ നിലാവിൽ ([[ഹരിഹരൻപിള്ള ഹാപ്പിയാണ്|ഹരിഹരൻ പിള്ള ഹാപ്പിയാണ്]])

2. മുന്തിരി വാവേ ([[ഹരിഹരൻപിള്ള ഹാപ്പിയാണ്|ഹരിഹരൻ പിള്ള ഹാപ്പിയാണ്]])

3. പ്രിയതമേ ശകുന്തളെ ([[കനകസിംഹാസനം]])

4. സുന്ദരനോ സൂരിയനോ ([[കനകസിംഹാസനം]])

5. I Love You December ([[വെട്ടം (ചലച്ചിത്രം)|വെട്ടം]])

6. ഇനിയും കൊതിയോടെ കാത്തിരിക്കാം (ഭാര്യ ഒന്ന് മക്കൾ മൂന്ന്)

7. ചെമ്പകവല്ലികളിൽ ([[അറബീം ഒട്ടകോം പി. മാധവൻ നായരും|അറബിയും ഒട്ടകവും]])

8. കാക്ക മലയിലെ ([[മല്ലൂസിംഗ്|മല്ലു സിംഗ്]])

9. ഒരു കിങ്ങിണി കാറ്റ് ([[മല്ലൂസിംഗ്|മല്ലു സിംഗ്]])

10. അർത്തുങ്കലെ പള്ളിയിൽ ([[റോമൻസ്]])

11. കന്നി പെണ്ണെ ([[സൗണ്ട് തോമ]])

12. മച്ചാൻ എന്റെ മാത്രമല്ലെ (നാടോടിമന്നൻ)

13. ഏതോ പ്രിയരാഗം (ആര്യ )

14. എൻ പ്രേമത്തിന് കോപം കാണും (ആര്യ)

15. I'm very Sorry ഒരു നാലായിരം സോറി (പ്രണയമായി)

16. സാമവേദം നാവിലുണർത്തിയ സ്വാമിയേ (ആൽബം - സ്വാമി അയ്യപ്പൻ - എം.ജി.ശ്രീകുമാർ)

17. ഇഷ്ടമാണെന്നാദ്യം ചൊല്ലിയതാരാണ് (ആൽബം - ഇഷ്ടമാണ്)

18. നിലാമഴ ഇതോ കിനാമഴ (ആൽബം - ഹാർട്ട്‌ ബീറ്റസ് - കെ.എസ്. ചിത്ര) 

19. മയിൽപീലി ഞാൻ തരാം (ആൽബം - മൽഹാർ - മലയാളം ഗസൽ - ഹരിഹരൻ)

20. പഴവങ്ങാടി ഗണേശൻ (ആൽബം - ഓം ഗണനാദം - കെ.ജെ.യേശുദാസ് )

==പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പുസ്തകങ്ങൾ==
*നിലവിളിത്തെയ്യം (കവിതാസമാഹാരം - പരിധി പബ്ലിക്കേഷൻസ്, തിരുവനന്തപുരം)
*എന്റെ പ്രിയ ഗീതങ്ങൾ (തിരഞ്ഞെടുത്ത 1001 ഗാനങ്ങൾ - H&amp;C പബ്ലിക്കേഷൻസ്. തൃശൂർ )&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/interviews/interview-with-rajeev-alunkal.html|title=നാലുവരി കൊണ്ട് പാട്ട് ഹിറ്റാകില്ല|access-date=2023-02-18}}&lt;/ref&gt;
* വേരുകളുടെ വേദാന്തം (കവിതാ സമാഹാരം) ഡി.സി. ബുക്സ്, കോട്ടയം. 
* പല്ലൊട്ടി മിഠായി (ബാല കവിതാ സമാഹാരം) പൂർണ്ണ പബ്ലികേഷൻസ്, കോഴിക്കോട്
* കനൽപ്പെണ്ണ് (കവിതാ സമാഹാരം) മാണി ബുക്സ്, ആലപ്പുഴ.
* ഇനിയും കൊതിയോടെ (സമ്പൂർണ്ണ ചലച്ചിത്ര ഗാനങ്ങൾ) ലിപി പബ്ലിക്കേഷൻസ്, കോഴിക്കോട് 


== പുരസ്‌കാരങ്ങൾ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Year !! Awards !! Notes
|-
|2026
|കേരള സംസ്ഥാന സർക്കാർ പുരസ്ക്കാരം 
|മികച്ച നാടക ഗാനരചയിതാവ് – ' (നാടകം - ''പകലിൽ പറഞ്ഞിരുന്നൊരാൾ'') [https://www.deshabhimani.com/News/kerala/kerala-sangeetha-nataka-academy-state-professional-drama-awards-announced-77232]
|-
|2022
|ആശാൻ ഭാരതി ദേശീയ സാഹിത്യ പുരസ്ക്കാരം. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/asan-bharati-national-literature-award-for-lyricist-rajeev-alunkal-1.7789266|title=തമിഴ് കൾച്ചറൽ റിസർച്ച് സെന്ററിന്റെ ആശാൻ - ഭാരതി ദേശീയ സാഹിത്യ പുരസ്‌കാരം രാജീവ്‌ ആലുങ്കലിന്|access-date=2022-08-17|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=883582&amp;u=local-news-ernakulam|title=തമിഴ് കൾച്ചറൽ റിസർച്ച് സെന്ററിന്റെ ആശാൻ - ഭാരതി ദേശീയ സാഹിത്യ പുരസ്‌കാരം രാജീവ്‌ ആലുങ്കലിന്|access-date=2022-08-17|last=Daily|first=Keralakaumudi|language=en}}&lt;/ref&gt;
|കലാ - സാഹിത്യ രംഗത്തെ സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്ക്
|-
|2021
|[https://www.universalrecordsforum.com/national-record URF നാഷ്ണൽ റെക്കോർഡ്] &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=690250&amp;u=national-recognition-690250|title=യൂണിവേഴ്സൽ റെക്കാർഡ് ഫോറത്തിൻ്റെ ദേശീയ അംഗീകാരം കവിയും ഗാനരചയിതാവുമായ രാജീവ് ആലുങ്കലിന് ഗോവ ഗവർണർ പി.എസ്. ശ്രീധരൻപിള്ള സമ്മാനിക്കുന്നു|access-date=2021-11-24|last=Daily|first=Keralakaumudi|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.canchannels.com/rajeev-alunkal-got-national-recognition-from-the-universal-records-forum/|title=രാജീവ് ആലുങ്കലിന് യൂണിവേഴ്‌സൽ റെക്കോർഡ് ഫോറത്തിന്റെ ദേശീയ അംഗീകാരം - Rajeev Alunkal Got National Recognition From The Universal Records Forum|access-date=2021-11-24|date=2021-11-22|language=en-GB}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|നാടകം, ആൽബം, സിനിമ എന്നീ മേഖലകളിലായി 4200 ഗാനങ്ങളുടെ രചനയ്ക്ക് 
|-
|2020
|[[കെടാമംഗലം സദാനന്ദൻ]] സ്മാരക &quot;കലാസാഗര&quot; പുരസ്കാരം &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/music-news/2021/03/01/lyricist-rajeev-alunkal-won-kala-sagara-award.html|title=കലാസാഗര പുരസ്‌കാരം സ്വന്തമാക്കി ഗാനരചയിതാവ് രാജീവ്‌ ആലുങ്കൽ|access-date=2021-06-17|language=ml}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/rajeev-alungal-will-be-awarded-with-kala-sagara-puraskaram-lyricist-poet-1.5480342|title=രാജീവ് ആലുങ്കലിന് കലാ സാഗര പുരസ്‌കാരം|access-date=2021-06-17|language=en}}&lt;/ref&gt;
|ഗാനരചനാരംഗത്തെ സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്ക്എ
|-
|2019
|ഗുരുശ്രീ പുരസ്കാരം
|ഗാനരചനാരംഗത്തെ സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്ക്
|-
|2018
|ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ്അവാർഡ് 
|മികച്ച ഗാനരചയിതാവ് -  [വെട്ടംതട്ടും വട്ടക്കായൽ]  ചിത്രം - ആനക്കള്ളൻ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/apr/09/kerala-film-critics-awards-announced-1962020.html|title=Kerala Film Critics Awards announced|access-date=2021-09-20}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/apr/09/kerala-film-critics-awards-announced-1962020.html|title=Kerala Film Critics Awards announced|access-date=2021-09-20}}&lt;/ref&gt;
|-
|2018
|പി.എൻ പണിക്കർ യുവപ്രതിഭാ പുരസ്കാരം
|കാവ്യ രംഗത്തെ സമഗ്ര സംഭാവനക്ക്&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/music-news/2018/06/18/rajeev-alunkal-bags-award.html|title=യുവപ്രതിഭാ പുരസ്കാരം രാജീവ് ആലുങ്കലിന്|access-date=2020-09-14}}&lt;/ref&gt;
|-
|2017
|ജേ.സി അവാർഡ്
|മികച്ച ഗാനരചന   -  [മദ്ധ്യാഹ്ന സൂര്യന്റെ.. ]ചിത്രം: ആറടി
|-
|2016
|കാവ്യശ്രീ പുരസ്ക്കാരം
|മികച്ച കവിതാ സമാഹാരം. (&quot;വേരുകളു  ടെ വേദാന്തം&quot; എന്ന കവിതാ സമാഹാരത്തിന് [ഇൻഡോ മലേഷ്യൻ കൾച്ചറൽ ഫോറം]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.keralaculture.org/light-music/467|title=|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;
{{cite news|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/akademi-awards-announced/article4438256.ece|title=Akademi awards announced|date=February 21, 2013|newspaper=The Hindu}}&lt;/ref&gt;)
|-
| 2016 || കൗമുദി ടീച്ചർ പുരസ്ക്കാരം || [കലാ-സാഹിത്യ രംഗത്തെ സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്ക് ] &lt;ref&gt;
{{cite news
|url=http://www.manoramaonline.com/music/music-news/rajeev-alunkal-got-koumudi-teacher-award.html 
|title= Kaumudi Teacher Award
|date= June 18, 2016
|newspaper=Manoramaonline
}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2015 || സാംബശിവൻ സ്മാരക അവാർഡ് || [20 വർഷത്തെ കലാസാംസ്ക്കാരിക, രംഗത്തെ സംഭാവനയ്ക്ക് ] &lt;ref&gt;
{{cite news
|url= http://www.manoramaonline.com/music/music-news/sambasivan-memorial-award-for-rajeev-alunkal.html
|title= Sambashivan Award for Rajeev Alunkal
|date= October 12, 2015
|newspaper= Manorama Online
}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2015 || തിക്കുറിശ്ശി അവാർഡ് || [മികച്ച ചലച്ചിത്ര ഗാനരചയിതാവ്] [മേലേ ചേലോടെ ...., ;ചിത്രം - ആംഗ്രിബേബിസ് ]
|-
| 2012 ||  കലാശ്രീപുരസ്‌കാരം || കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി
|-
| 2012 || ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ് || 'ചെമ്പകവല്ലികളിൽ' (''[[അറബീം ഒട്ടകോം പി. മാധവൻ നായരും]]'')
|-
| 2012 || രാജൻ പി.ദേവ് അവാർഡ് || [ മികച്ച നാടക ഗാന രചയിതാവ് ]
|-
| 2012 || S L .പുരം സദാനന്ദൻ അവാർഡ് || [ മികച്ച നാടക ഗാനരചയിതാവ് ]
|-
|2012
|ലോഹിതദാസ് അവാർഡ്
|[ മികച്ച നാടക ഗാനരചയിതാവ് ]
|-
| 2011 || ഏഷ്യാനെറ്റ് അവാർഡ് || മികച്ച ഗാനരചയിതാവ് – ''ഹരിചന്ദനം ( സീരിയൽ )''
|-
| 2010 || കലാദർപ്പണം അവാർഡ് || [ ആർട്ട് ആന്റ് കൾച്ചറൽ മൂവ്മെന്റ് ഓഫ് ഇന്ത്യ ]
|-
| 2009 || [[വയലാർ രാമവർമ്മ]] ചലച്ചിത്ര അവാർഡ് || മികച്ച ഗാനരചയിതാവ് – ഇനിയും കൊതിയോടെ (ചിത്രം - ''[[ഭാര്യ ഒന്ന് മക്കൾ മൂന്ന്]]'')
|-
| 2007 || ജീവൻ ടി.വി.അവാർഡ് || മികച്ച ഗാനരചയിതാവ് – ''ഏകാകികളുടെ ഗീതം'' (ആൽബം)
|-
| 2007 || ഹരിപ്രിയ പുരസ്കാരം || മികച്ച കവിതാസമാഹാരം – ''നിലവിളിത്തെയ്യം''
|-
| 2006 ||  കേരള ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ് || മികച്ച ഗാനരചയിതാവ് – 'പ്രിയതമേ ശകുന്തളേ' (ചിത്രം -''[[കനകസിംഹാസനം]]'')
|-
| 2004 || കേരളസംസ്ഥാന സർക്കാർ  പുരസ്കാരം || മികച്ച നാടക ഗാനരചയിതാവ് – 'ആശതൻ കൂടാര കൂട്ടിൽ' (നാടകം - ''ഓമൽക്കിനാവ്'')
|-
| 2002 || [[ഇ.എം.എസ്.]] അവാർഡ് || മികച്ച നാടക ഗാനരചയിതാവ്
|-
|-
| 1997|| നാന ഗാലപ് പോൾ അവാർഡ് || മികച്ച നാടക ഗാനരചയിതാവ്
|-
|1988
|മന്നം ട്രോഫി
|മികച്ച നവാഗത കവി (ഹൈസ്കൂൾ തലം)
|}

== അവലംബം ==
{{Reflist}}

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* {{Official website|http://www.rajeevalunkal.com/}}

[[വർഗ്ഗം:1973-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഓഗസ്റ്റ് 17-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രഗാനരചയിതാക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളകവികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>m589o3ksb9tkhod4ftojtniqgait75z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4649942</id>
      <parentid>4649941</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T16:54:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-41368-34</username>
        <id>220695</id>
      </contributor>
      <comment>/* പുരസ്‌കാരങ്ങൾ */</comment>
      <origin>4649942</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35046" sha1="ku7rd6tdvpi5nqhq1mi24wm4okacxda" xml:space="preserve">{{PU|Rajeev Alunkal}}
{{Infobox person
| name               = രാജീവ് ആലുങ്കൽ
| image              = Rajeev Alunkal.jpg
| imagesize          = 
| caption            = 2012
| birth_name         = 
| birth_date         = {{birth date and age|1973|08|17}}
| birth_place        = [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ]], [[കേരളം]]
| death_date         = 
| death_place        = 
| occupation         = ഗാനരചയിതാവ്, [[കവി]], സംഗീത സംവിധായകൻ, പ്രഭാഷകൻ
| years_active       = 1997 – തുടരുന്നു
| othername          = 
| spouse             = 
| children           = 
| parents            = മാധവൻ നായർ (അച്ഛൻ), ഇന്ദിര (അമ്മ)
| awards             = കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി അവാർഡ് &lt;br /&gt;കേരള സർക്കാർ അവാർഡ് (മികച്ച നാടക ഗാന രചയിതാവ്) &lt;br /&gt;കേരള ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ് (മൂന്ന് പ്രാവശ്യം)
}}
ശ്രദ്ധേയനായ മലയാള കവിയും, ഗാനരചയിതാവും, പ്രഭാഷകനുമായ '''രാജീവ് ആലുങ്കൽ''' ഇപ്പോൾ മലയാള ചലച്ചിത്ര രംഗത്തെ സാങ്കേതിക പ്രവർത്തകരുടെ സംഘടനയായ മാക്ടയുടെ വൈസ് ചെയർമാനാണ്.  [[സെൻസർ ബോർഡ്|കേന്ദ്ര ഫിലിം സെൻസർ ബോർഡ്‌]] അംഗം, കേരള സർക്കാർ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള  പല്ലന കുമാരനാശാൻ സ്മാരകത്തിന്റെ ചെയർമാൻ എന്നീ ചുമലതകൾ വഹിച്ചു.&lt;ref&gt;
{{cite news
|url=http://www.manoramaonline.com/music/music-news/rajeev-alunkal-become-chairman-of-kuamranasan-cultural-trust.html 
|title= Chairman of Kumaranashan Cultural Institution, Kerala
|date= March 18, 2017
|newspaper=Manorama Online
}}&lt;/ref&gt; പ്രണയവും, തത്ത്വചിന്തകളും നിറഞ്ഞതാണ് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രധാന കവിതകളും, ഗാനങ്ങളും. 2002 ൽ [[ഹരിഹരൻപിള്ള ഹാപ്പിയാണ്|ഹരിഹരൻ പിള്ള ഹാപ്പിയാണ്]] എന്ന മോഹൻലാൽ ചിത്രം മുതൽ, [[വെട്ടം (ചലച്ചിത്രം)|വെട്ടം]], [[കനകസിംഹാസനം]], [[മല്ലൂസിംഗ്|മല്ലു സിംഗ്]], [[റോമൻസ്]], [[അറബീം ഒട്ടകോം പി. മാധവൻ നായരും|അറബിം ഒട്ടകവും പി. മാധവൻ നായരും]], [[സൗണ്ട് തോമ]], [[ചട്ടക്കാരി (2012-ലെ ചലച്ചിത്രം)|ചട്ടക്കാരി]], [[ഹാപ്പി വെഡ്ഡിംഗ്|ഹാപ്പി വെഡിങ്]], [[Mkuttanada|കുട്ടനാടൻ മാർപാപ്പ]], [[ആനക്കള്ളൻ]], തുടങ്ങി 130 ലേറെ ചിത്രങ്ങൾക്ക് ഗാനങ്ങളെഴുതി. “ഇഷ്ടമാണെന്നാദ്യം ചൊല്ലിയതാരാണ്, സാമവേദം നാവിലുണർത്തിയ സ്വാമിയേ” തുടങ്ങിയ ആൽബം ഗാനങ്ങൾ ഏറെ പ്രശസ്തമാണ്. ഗാനരചന രംഗത്തെ സമഗ്രസംഭാവനയ്ക്കുള്ള കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമിയുടെ അവാർഡ്,&lt;ref&gt;
{{cite news
|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/akademi-awards-announced/article4438256.ece 
|title= Akademi awards announced
|date= February 21, 2013
|newspaper=The Hindu
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.keralaculture.org/light-music/467|title=|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;
{{cite news
|url=http://www.manoramaonline.com/music/interviews/interview-with-rajeev-alunkal.html 
|title= Rajeev Alunkal about Lyrics 
|date= September 1, 2015
|newspaper=Manoramaonline
}}&lt;/ref&gt; ഗാനരചനയ്ക്കുള്ള സംസ്ഥാന സർക്കാർ അവാർഡ്, മൂന്ന് പ്രാവശ്യം ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ്, വയലാർ രാമവർമ്മ അവാർഡ്, ജേസി അവാർഡ്, ഏഷ്യാനെറ്റ് അവാർഡ് തുടങ്ങി നിരവധി പുരസ്കാരങ്ങൾ രാജീവ് ആലുങ്കലിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. 

കഴിഞ്ഞ മുപ്പതു വർഷക്കാലം കൊണ്ട് നാടകം - ആൽബം - സിനിമ രംഗങ്ങളിലായി 4200 ൽപ്പരം ഗാനങ്ങൾ രചിച്ച രാജീവ് ആലുങ്കലിന്റെ കർമ്മ  വൈപുല്യം താരതമ്യങ്ങളില്ലാത്തതാണ്. പത്തൊൻപതാം വയസ്സിൽ എഴുത്തു ജീവിതോപാധിയായി സ്വീകരിച്ചു. പാട്ടെഴുത്തിന്റെ സമസ്ത മേഘലകളിലും വ്യക്തമായി അടയാളപ്പെട്ട രാജീവ് ആലുങ്കൽ മികച്ച പ്രഭാഷകൻ എന്ന നിലയിലും ഇന്ത്യക്കകത്തും പുറത്തുമുള്ള മലയാളി സമൂഹത്തിനു മുന്നിൽ സ്വീകാര്യനായി.

== ജീവിതരേഖ ==
===ബാല്യം, വിദ്യാഭ്യാസം===
[[ആലപ്പുഴ ജില്ല]]യിൽ [[ചേർത്തല താലൂക്ക്|ചേർത്തല താലൂക്കിലെ]]  കടക്കരപ്പള്ളി ഗ്രാമത്തിലെ ആലുങ്കലിൽ പരേതരായ കണ്ടനാട്ട് എസ്. മാധവൻ നായരുടെയും കാരുവള്ളി ആർ. ഇന്ദിരയുടെയും മൂത്ത മകനായി 1973 ഓഗസ്റ്റ് 17-ന് രാജീവ് ജനിച്ചു. സജീവ് എന്നൊരു അനുജൻ അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്നു.  ചെറുപ്പകാലത്ത് തന്നെ മാതാവിനെയും ഏക സഹോദരനേയും നഷ്ടപ്പെട്ട രാജീവിന് കയ്പേറിയ ജീവിതാനുഭവങ്ങളിലൂടെ കടന്നു പോകേണ്ടി വന്നു. ഔപചാരിക വിദ്യാഭ്യാസത്തോടൊപ്പം വയലാർ ശിരോമണി രാഘവപ്പണിക്കരുടെ കീഴിൽ പത്തു വർഷം [[സംസ്കൃതം]] പഠിച്ചു.

===കവിതാ രംഗത്ത്===
1987-ൽ എൻ.എസ്.എസിന്റെ സർവ്വീസ് വാരികയിലാണ് ആദ്യ കവിത പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നത്.  മലയാളത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ആനുകാലികങ്ങളിലെല്ലാം രാജീവ് ആലുങ്കലിന്റെ കവിതകൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു വരുന്നു. 

ഇന്ത്യയിലും വിദേശ രാജ്യങ്ങളിലുമുള്ള സാഹിത്യ സാംസ്ക്കാരിക സമ്മേളന വേദികളിൽ പ്രഭാഷകനായി ഇദ്ദേഹം പങ്കെടുത്തിട്ടുണ്ട്.  2016 ൽ സിങ്കപ്പൂരിലും, 2026 റഷ്യയിലും വച്ചു നടന്ന ലോക കവി സംഗമങ്ങളിൽ മലയാള ഭാഷയെ പ്രതിനിധികരിച്ചത് രാജീവ്‌ ആലുങ്കലാണ് 

വത്തിക്കാനിലെ സെന്റ് പീറ്റേഴ്‌സ് ബസിലിക്കയിൽ വച്ച്, മദർ തെരേസയുടെ വിശുദ്ധപദവി ചടങ്ങുകൾക്കു മുൻപായി രാജീവ് ആലുങ്കലിന്റെ &quot; തെരേസാമ്മ &quot; എന്ന കവിത ഫ്രാൻസിസ് മാർപ്പാപ്പ പ്രകാശിപ്പിച്ചു. ഉഷാ ഉതുപ്പ് വത്തിക്കാനിൽ ആലപിച്ച ഈ കവിത ഇംഗ്ലീഷ്, അൽബേനിയൻ, ഇറ്റാലിയൻ, ഹിന്ദി, ബംഗാളി, തമിഴ് തുടങ്ങിയ ഒൻപത് ഭാഷകളിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെട്ടു. &lt;ref&gt;
{{cite news
|url=http://www.manoramaonline.com/music/music-news/rajeev-alunkal-story.html 
|title= Canonisation of Mother Theresa
|date= August 22, 2016
|newspaper=Manoramaonline
}}&lt;/ref&gt; 

മഹാകവി കുമാരനാശാൻ അന്ത്യ വിശ്രമം കൊള്ളുന്ന ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ പല്ലന കുമാരകോടിയിൽ കേരള സർക്കാർ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള കുമാരനാശാൻ സ്മാരകത്തിന്റെ ചെയർമാൻ എന്ന നിലയിൽ 2017-2022 കാലഘട്ടത്തിൽ നടത്തിയ വിപുലമായ പുനരുദ്ധാരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും, കലാ സാഹിത്യ സംഗമങ്ങൾക്കും നേതൃത്വം നൽകിയത് രാജീവ്‌ ആലുങ്കലിനെ ഏറെ അഭിനന്ദനങ്ങൾക്ക് അർഹനാക്കുകയും, ഗുരുശ്രീ ദേശീയ പുരസ്കാരം മുംബൈയിൽ വച്ചു സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/music-news/rajeev-alunkal-become-chairman-of-kuamranasan-cultural-trust.html|title=രാജീവ് ആലുങ്കൽ കുമാരനാശാൻ സ്മാരക സമിതിയുടെ ചെയർമാനായി|access-date=2023-05-20|last=https://www.facebook.com/ManoramaOnline}}&lt;/ref&gt; 

===ഗാനരചനാ രംഗത്ത്===
1993-ൽ ചേർത്തല ഷൈലജ തീയറ്റേഴ്സിന്റെ ''മാന്ത്രികക്കരടി'' എന്ന നാടകത്തിലൂടെ ഗാനരചയിതാവായി അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു. കൊല്ലം കാളിദാസ കലാകേന്ദ്രം, കൊല്ലം അസ്സീസി, വൈക്കം മാളവിക, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി അമല, ചേർത്തല ജൂബിലി, തുടങ്ങി കേരളത്തിലെ ഒട്ടുമിക്ക പ്രശസ്ത നാടക സമിതികൾക്കു വേണ്ടിയും ഗാനരചന നിർവ്വഹിച്ചു. 
1995 മുതൽ ജോണി സാഗരിഗ, മാഗ്നാ സൗണ്ട്, ടി.സീരിസ്, തരംഗിണി, ഈസ്റ്റ് കോസ്റ്റ് തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ കമ്പനികളുടെ ആൽബങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി ഗാനങ്ങളെഴുതി.

2003-ൽ [[ഹരിഹരൻ പിള്ള ഹാപ്പിയാണ്]] എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ സിനിമാഗാനരചനാ രംഗത്തേക്ക് ഇദ്ദേഹം പ്രവേശിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite news
|url= http://www.hindu.com/mp/2003/11/27/stories/2003112701200400.htm
|title= Short-lived happiness
|date= November 27, 2003
|newspaper= The Hindu
|access-date= 2017-05-11
|archive-date= 2005-01-21
|archive-url= https://web.archive.org/web/20050121135503/http://www.hindu.com/mp/2003/11/27/stories/2003112701200400.htm
|url-status= dead
}}&lt;/ref&gt; തുടർന്ന്
[[വെട്ടം (ചലച്ചിത്രം)|വെട്ടം]], [[കനകസിംഹാസനം]], [[അറബിയും ഒട്ടകവും പി. മാധവൻ നായരും]], [[ചട്ടക്കാരി (2012-ലെ ചലച്ചിത്രം)|ചട്ടക്കാരി]], [[റോമൻസ്]], [[സൗണ്ട് തോമ]], [[മല്ലൂസിംഗ്]], [[ഷീ ടാക്സി (ചലച്ചിത്രം)|ഷീ ടാക്സി]], [[ഹാപ്പി വെഡ്ഡിംഗ്]], [[കുട്ടനാടൻ മാർപാപ്പ]], [[ആനക്കള്ളൻ]], മഹാറാണി തുടങ്ങി 130-ൽ ഏറെ ചിത്രങ്ങൾക്കായി നാനൂറോളം&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/music-news/2021/02/15/rajeev-alunkal-turns-30-years-in-musical-life.html|title=വിക്കിനെ അതിജീവിച്ച് ആദ്യ പ്രസംഗം; വയറിങ് ചെയ്ത ഹോട്ടലിൽ ഇരുന്ന് പിന്നീട് പാട്ടെഴുത്ത്: ജീവിതം പറഞ്ഞ് രാജീവ് ആലുങ്കൽ|access-date=2021-08-22|language=ml}}&lt;/ref&gt; ഗാനങ്ങളുടെ രചന നിർവ്വഹിച്ചു.നാടകം, ആൽബം സിനിമാ രംഗങ്ങളിലായി 4200 ഗാനങ്ങൾ രചിച്ച അപൂർവ നേട്ടത്തിന് URF നാഷണൽ റെക്കോർഡ് 2021 ൽ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=690250&amp;u=national-recognition-690250|title=യൂണിവേഴ്സൽ റെക്കാർഡ് ഫോറത്തിൻ്റെ ദേശീയ അംഗീകാരം കവിയും ഗാനരചയിതാവുമായ രാജീവ് ആലുങ്കലിന് ഗോവ ഗവർണർ പി.എസ്. ശ്രീധരൻപിള്ള സമ്മാനിക്കുന്നു|access-date=2022-05-13|last=Daily|first=Keralakaumudi|language=en}}&lt;/ref&gt;  

2004-ൽ കായംകുളം സപര്യയുടെ &quot;''ഓമൽക്കിനാവ്''  &quot;എന്ന നാടകത്തിലെ 'ആശതൻ കൂടാര കൂട്ടിൽ ' എന്ന ഗാനത്തിന് മികച്ച ഗാനരചയിതാവിനുള്ള സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു.  മികച്ച ഗാന രചയിതാവിനുള്ള സംസ്ഥാന ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ് 2006, 2012, 2018 വർഷങ്ങളിൽ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/apr/09/kerala-film-critics-awards-announced-1962020.html|title=|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/apr/09/kerala-film-critics-awards-announced-1962020.html|title=Kerala Film Critics Awards announced|access-date=2021-09-20}}&lt;/ref&gt; ഏ.ആർ.റഹ്മാന്റെ &quot;വൺ ലൗ &quot; എന്ന ബഹുഭാഷാ ആൽബത്തിലെ എക മലയാളഗാനത്തിന്റെ രചയിതാവാണ് രാജീവ് ആലുങ്കൽ. കെ.പി.കുമാരൻ സംവിധാനം ചെയ്ത [[ആകാശഗോപുരം]] എന്ന മലയാള ചിത്രത്തിനു വേണ്ടി [[ടൈറ്റാനിക് (ചലച്ചിത്രം)|ടൈറ്റാനിക്ക്]] എന്ന ചിത്രത്തിന് പശ്ചാത്തല സംഗീതം നൽകിയ. വിശ്വപ്രസിദ്ധ സംഗീതജ്ഞൻ ജോൺ ആൾട്ട്മാന്റെ ഈണത്തിലും ഇദ്ദേഹം ഗാനരചന നിർവ്വഹിച്ചു.

ഇതിനു പുറമേ നാടൻ പാട്ടുകൾ, ഭക്തിഗാനങ്ങൾ, ദേശഭക്തിഗാനങ്ങൾ, ആകാശവാണി-ദൂരദർശൻ ഗാനങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയും രാജീവ് ആലുങ്കൽ രചിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://m.dailyhunt.in/news/india/malayalam/prem28905-epaper-dh5b7828d8e0e0419f87e266d0d1bc4eaf/-newsid-dh5b7828d8e0e0419f87e266d0d1bc4eaf_09c23fe505f8494eb53251b364ac41e1?s=a&amp;uu=0x2f90e27b4448ca65&amp;ss=wsp|title=Dailyhunt|access-date=2021-08-22|language=en}}&lt;/ref&gt; ഒട്ടേറെ ഗാനങ്ങൾക്ക് രചനയോടൊപ്പം സംഗീതവും നൽകിയിട്ടുമുണ്ട്. 

മഹാകവി കുമാരനാശാൻ അന്ത്യവിശ്രമം കൊള്ളുന്ന പല്ലന കുമാര കോടിയിൽ കേരള സർക്കാർ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള സ്മാരകത്തിന്റെ ചെയർമാനായി 2017- 2022 കാലഘട്ടത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചു. സ്മാരകത്തിന്റെ സർവ്വതോന്മുഖമായ പുരോഗതിക്ക് നേതൃപരമായ പങ്കുവഹിച്ചു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/music-news/rajeev-alunkal-become-chairman-of-kuamranasan-cultural-trust.html|title=രാജീവ് ആലുങ്കൽ കുമാരനാശാൻ സ്മാരക സമിതിയുടെ ചെയർമാനായി|access-date=2022-08-15}}&lt;/ref&gt;

യൂട്യൂബിൽ കോടിക്കണക്കിന് വ്യൂവേഴ്സ് ഉള്ള ദേശഭക്തി ഗാനങ്ങളും, സംഘഗാനങ്ങളും, ലളിത ഗാനങ്ങളും, കുട്ടി പാട്ടുകളും, താരാട്ട് പാട്ടുകളും രാജീവ്‌ ആലുങ്കൽ എഴുതി ചിട്ടപ്പെടുത്തിയതാണ്. കലാലയ മത്സര വേദികളിൽ പുതിയ തലമുറ ഈ പാട്ടുകൾ പരക്കെ ഉപയോഗിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/music-news/2023/01/14/musical-journey-of-rajeev-alunkal.html|title=പാട്ടെഴുത്തിന്റെ 30 വർഷങ്ങൾ; രാജീവ് ആലുങ്കലിന്റെ ‘സൂപ്പർഹിറ്റ് സംഗീതജീവിതം’|access-date=2024-10-23|language=ml}}&lt;/ref&gt;

കേരളത്തിൽ ആയിരക്കണക്കിന് ഗ്രാമക്ഷേത്രങ്ങളിലെ ആദ്യ ഭക്തി ഗാനങ്ങളുടെ രചയിതാവും രാജീവ്‌ ആലുങ്കലാണ്. കേരളത്തിലെ സ്കൂൾ - യൂണിവേഴ്സിറ്റി തലങ്ങളിൽ രാജീവ്‌ ആലുങ്കലിന്റെ കവിതകൾ പാഠ്യ വിഷയമാണ്.

'''രാജീവ്‌ ആലുങ്കൽ എഴുതിയ ഹിറ്റ് ‌ഗാനങ്ങൾ''' 

1. തിങ്കൾ നിലാവിൽ ([[ഹരിഹരൻപിള്ള ഹാപ്പിയാണ്|ഹരിഹരൻ പിള്ള ഹാപ്പിയാണ്]])

2. മുന്തിരി വാവേ ([[ഹരിഹരൻപിള്ള ഹാപ്പിയാണ്|ഹരിഹരൻ പിള്ള ഹാപ്പിയാണ്]])

3. പ്രിയതമേ ശകുന്തളെ ([[കനകസിംഹാസനം]])

4. സുന്ദരനോ സൂരിയനോ ([[കനകസിംഹാസനം]])

5. I Love You December ([[വെട്ടം (ചലച്ചിത്രം)|വെട്ടം]])

6. ഇനിയും കൊതിയോടെ കാത്തിരിക്കാം (ഭാര്യ ഒന്ന് മക്കൾ മൂന്ന്)

7. ചെമ്പകവല്ലികളിൽ ([[അറബീം ഒട്ടകോം പി. മാധവൻ നായരും|അറബിയും ഒട്ടകവും]])

8. കാക്ക മലയിലെ ([[മല്ലൂസിംഗ്|മല്ലു സിംഗ്]])

9. ഒരു കിങ്ങിണി കാറ്റ് ([[മല്ലൂസിംഗ്|മല്ലു സിംഗ്]])

10. അർത്തുങ്കലെ പള്ളിയിൽ ([[റോമൻസ്]])

11. കന്നി പെണ്ണെ ([[സൗണ്ട് തോമ]])

12. മച്ചാൻ എന്റെ മാത്രമല്ലെ (നാടോടിമന്നൻ)

13. ഏതോ പ്രിയരാഗം (ആര്യ )

14. എൻ പ്രേമത്തിന് കോപം കാണും (ആര്യ)

15. I'm very Sorry ഒരു നാലായിരം സോറി (പ്രണയമായി)

16. സാമവേദം നാവിലുണർത്തിയ സ്വാമിയേ (ആൽബം - സ്വാമി അയ്യപ്പൻ - എം.ജി.ശ്രീകുമാർ)

17. ഇഷ്ടമാണെന്നാദ്യം ചൊല്ലിയതാരാണ് (ആൽബം - ഇഷ്ടമാണ്)

18. നിലാമഴ ഇതോ കിനാമഴ (ആൽബം - ഹാർട്ട്‌ ബീറ്റസ് - കെ.എസ്. ചിത്ര) 

19. മയിൽപീലി ഞാൻ തരാം (ആൽബം - മൽഹാർ - മലയാളം ഗസൽ - ഹരിഹരൻ)

20. പഴവങ്ങാടി ഗണേശൻ (ആൽബം - ഓം ഗണനാദം - കെ.ജെ.യേശുദാസ് )

==പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പുസ്തകങ്ങൾ==
*നിലവിളിത്തെയ്യം (കവിതാസമാഹാരം - പരിധി പബ്ലിക്കേഷൻസ്, തിരുവനന്തപുരം)
*എന്റെ പ്രിയ ഗീതങ്ങൾ (തിരഞ്ഞെടുത്ത 1001 ഗാനങ്ങൾ - H&amp;C പബ്ലിക്കേഷൻസ്. തൃശൂർ )&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/interviews/interview-with-rajeev-alunkal.html|title=നാലുവരി കൊണ്ട് പാട്ട് ഹിറ്റാകില്ല|access-date=2023-02-18}}&lt;/ref&gt;
* വേരുകളുടെ വേദാന്തം (കവിതാ സമാഹാരം) ഡി.സി. ബുക്സ്, കോട്ടയം. 
* പല്ലൊട്ടി മിഠായി (ബാല കവിതാ സമാഹാരം) പൂർണ്ണ പബ്ലികേഷൻസ്, കോഴിക്കോട്
* കനൽപ്പെണ്ണ് (കവിതാ സമാഹാരം) മാണി ബുക്സ്, ആലപ്പുഴ.
* ഇനിയും കൊതിയോടെ (സമ്പൂർണ്ണ ചലച്ചിത്ര ഗാനങ്ങൾ) ലിപി പബ്ലിക്കേഷൻസ്, കോഴിക്കോട് 


== പുരസ്‌കാരങ്ങൾ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Year !! Awards !! Notes
|-
|2026
|കേരള സംസ്ഥാന സർക്കാർ പുരസ്ക്കാരം 
|മികച്ച നാടക ഗാനരചയിതാവ് – ' (നാടകം - ''പകലിൽ പറഞ്ഞിരുന്നൊരാൾ'') [https://www.deshabhimani.com/News/kerala/kerala-sangeetha-nataka-academy-state-professional-drama-awards-announced-77232]
|-
|
|
|
|-
|2022
|ആശാൻ ഭാരതി ദേശീയ സാഹിത്യ പുരസ്ക്കാരം. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/asan-bharati-national-literature-award-for-lyricist-rajeev-alunkal-1.7789266|title=തമിഴ് കൾച്ചറൽ റിസർച്ച് സെന്ററിന്റെ ആശാൻ - ഭാരതി ദേശീയ സാഹിത്യ പുരസ്‌കാരം രാജീവ്‌ ആലുങ്കലിന്|access-date=2022-08-17|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=883582&amp;u=local-news-ernakulam|title=തമിഴ് കൾച്ചറൽ റിസർച്ച് സെന്ററിന്റെ ആശാൻ - ഭാരതി ദേശീയ സാഹിത്യ പുരസ്‌കാരം രാജീവ്‌ ആലുങ്കലിന്|access-date=2022-08-17|last=Daily|first=Keralakaumudi|language=en}}&lt;/ref&gt;
|കലാ - സാഹിത്യ രംഗത്തെ സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്ക്
|-
|2021
|[https://www.universalrecordsforum.com/national-record URF നാഷ്ണൽ റെക്കോർഡ്] &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=690250&amp;u=national-recognition-690250|title=യൂണിവേഴ്സൽ റെക്കാർഡ് ഫോറത്തിൻ്റെ ദേശീയ അംഗീകാരം കവിയും ഗാനരചയിതാവുമായ രാജീവ് ആലുങ്കലിന് ഗോവ ഗവർണർ പി.എസ്. ശ്രീധരൻപിള്ള സമ്മാനിക്കുന്നു|access-date=2021-11-24|last=Daily|first=Keralakaumudi|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.canchannels.com/rajeev-alunkal-got-national-recognition-from-the-universal-records-forum/|title=രാജീവ് ആലുങ്കലിന് യൂണിവേഴ്‌സൽ റെക്കോർഡ് ഫോറത്തിന്റെ ദേശീയ അംഗീകാരം - Rajeev Alunkal Got National Recognition From The Universal Records Forum|access-date=2021-11-24|date=2021-11-22|language=en-GB}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|നാടകം, ആൽബം, സിനിമ എന്നീ മേഖലകളിലായി 4200 ഗാനങ്ങളുടെ രചനയ്ക്ക് 
|-
|2020
|[[കെടാമംഗലം സദാനന്ദൻ]] സ്മാരക &quot;കലാസാഗര&quot; പുരസ്കാരം &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/music-news/2021/03/01/lyricist-rajeev-alunkal-won-kala-sagara-award.html|title=കലാസാഗര പുരസ്‌കാരം സ്വന്തമാക്കി ഗാനരചയിതാവ് രാജീവ്‌ ആലുങ്കൽ|access-date=2021-06-17|language=ml}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/rajeev-alungal-will-be-awarded-with-kala-sagara-puraskaram-lyricist-poet-1.5480342|title=രാജീവ് ആലുങ്കലിന് കലാ സാഗര പുരസ്‌കാരം|access-date=2021-06-17|language=en}}&lt;/ref&gt;
|ഗാനരചനാരംഗത്തെ സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്ക്എ
|-
|2019
|ഗുരുശ്രീ പുരസ്കാരം
|ഗാനരചനാരംഗത്തെ സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്ക്
|-
|2018
|ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ്അവാർഡ് 
|മികച്ച ഗാനരചയിതാവ് -  [വെട്ടംതട്ടും വട്ടക്കായൽ]  ചിത്രം - ആനക്കള്ളൻ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/apr/09/kerala-film-critics-awards-announced-1962020.html|title=Kerala Film Critics Awards announced|access-date=2021-09-20}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/apr/09/kerala-film-critics-awards-announced-1962020.html|title=Kerala Film Critics Awards announced|access-date=2021-09-20}}&lt;/ref&gt;
|-
|2018
|പി.എൻ പണിക്കർ യുവപ്രതിഭാ പുരസ്കാരം
|കാവ്യ രംഗത്തെ സമഗ്ര സംഭാവനക്ക്&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/music-news/2018/06/18/rajeev-alunkal-bags-award.html|title=യുവപ്രതിഭാ പുരസ്കാരം രാജീവ് ആലുങ്കലിന്|access-date=2020-09-14}}&lt;/ref&gt;
|-
|2017
|ജേ.സി അവാർഡ്
|മികച്ച ഗാനരചന   -  [മദ്ധ്യാഹ്ന സൂര്യന്റെ.. ]ചിത്രം: ആറടി
|-
|2016
|കാവ്യശ്രീ പുരസ്ക്കാരം
|മികച്ച കവിതാ സമാഹാരം. (&quot;വേരുകളു  ടെ വേദാന്തം&quot; എന്ന കവിതാ സമാഹാരത്തിന് [ഇൻഡോ മലേഷ്യൻ കൾച്ചറൽ ഫോറം]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.keralaculture.org/light-music/467|title=|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;
{{cite news|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/akademi-awards-announced/article4438256.ece|title=Akademi awards announced|date=February 21, 2013|newspaper=The Hindu}}&lt;/ref&gt;)
|-
| 2016 || കൗമുദി ടീച്ചർ പുരസ്ക്കാരം || [കലാ-സാഹിത്യ രംഗത്തെ സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്ക് ] &lt;ref&gt;
{{cite news
|url=http://www.manoramaonline.com/music/music-news/rajeev-alunkal-got-koumudi-teacher-award.html 
|title= Kaumudi Teacher Award
|date= June 18, 2016
|newspaper=Manoramaonline
}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2015 || സാംബശിവൻ സ്മാരക അവാർഡ് || [20 വർഷത്തെ കലാസാംസ്ക്കാരിക, രംഗത്തെ സംഭാവനയ്ക്ക് ] &lt;ref&gt;
{{cite news
|url= http://www.manoramaonline.com/music/music-news/sambasivan-memorial-award-for-rajeev-alunkal.html
|title= Sambashivan Award for Rajeev Alunkal
|date= October 12, 2015
|newspaper= Manorama Online
}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2015 || തിക്കുറിശ്ശി അവാർഡ് || [മികച്ച ചലച്ചിത്ര ഗാനരചയിതാവ്] [മേലേ ചേലോടെ ...., ;ചിത്രം - ആംഗ്രിബേബിസ് ]
|-
| 2012 ||  കലാശ്രീപുരസ്‌കാരം || കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി
|-
| 2012 || ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ് || 'ചെമ്പകവല്ലികളിൽ' (''[[അറബീം ഒട്ടകോം പി. മാധവൻ നായരും]]'')
|-
| 2012 || രാജൻ പി.ദേവ് അവാർഡ് || [ മികച്ച നാടക ഗാന രചയിതാവ് ]
|-
| 2012 || S L .പുരം സദാനന്ദൻ അവാർഡ് || [ മികച്ച നാടക ഗാനരചയിതാവ് ]
|-
|2012
|ലോഹിതദാസ് അവാർഡ്
|[ മികച്ച നാടക ഗാനരചയിതാവ് ]
|-
| 2011 || ഏഷ്യാനെറ്റ് അവാർഡ് || മികച്ച ഗാനരചയിതാവ് – ''ഹരിചന്ദനം ( സീരിയൽ )''
|-
| 2010 || കലാദർപ്പണം അവാർഡ് || [ ആർട്ട് ആന്റ് കൾച്ചറൽ മൂവ്മെന്റ് ഓഫ് ഇന്ത്യ ]
|-
| 2009 || [[വയലാർ രാമവർമ്മ]] ചലച്ചിത്ര അവാർഡ് || മികച്ച ഗാനരചയിതാവ് – ഇനിയും കൊതിയോടെ (ചിത്രം - ''[[ഭാര്യ ഒന്ന് മക്കൾ മൂന്ന്]]'')
|-
| 2007 || ജീവൻ ടി.വി.അവാർഡ് || മികച്ച ഗാനരചയിതാവ് – ''ഏകാകികളുടെ ഗീതം'' (ആൽബം)
|-
| 2007 || ഹരിപ്രിയ പുരസ്കാരം || മികച്ച കവിതാസമാഹാരം – ''നിലവിളിത്തെയ്യം''
|-
| 2006 ||  കേരള ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ് || മികച്ച ഗാനരചയിതാവ് – 'പ്രിയതമേ ശകുന്തളേ' (ചിത്രം -''[[കനകസിംഹാസനം]]'')
|-
| 2004 || കേരളസംസ്ഥാന സർക്കാർ  പുരസ്കാരം || മികച്ച നാടക ഗാനരചയിതാവ് – 'ആശതൻ കൂടാര കൂട്ടിൽ' (നാടകം - ''ഓമൽക്കിനാവ്'')
|-
| 2002 || [[ഇ.എം.എസ്.]] അവാർഡ് || മികച്ച നാടക ഗാനരചയിതാവ്
|-
|-
| 1997|| നാന ഗാലപ് പോൾ അവാർഡ് || മികച്ച നാടക ഗാനരചയിതാവ്
|-
|1988
|മന്നം ട്രോഫി
|മികച്ച നവാഗത കവി (ഹൈസ്കൂൾ തലം)
|}

== അവലംബം ==
{{Reflist}}

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* {{Official website|http://www.rajeevalunkal.com/}}

[[വർഗ്ഗം:1973-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഓഗസ്റ്റ് 17-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രഗാനരചയിതാക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളകവികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>ku7rd6tdvpi5nqhq1mi24wm4okacxda</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4649943</id>
      <parentid>4649942</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T16:56:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-41368-34</username>
        <id>220695</id>
      </contributor>
      <comment>/* പുരസ്‌കാരങ്ങൾ */</comment>
      <origin>4649943</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35201" sha1="6n5tdckp4bkizgu2no2o21y2b1f1k3i" xml:space="preserve">{{PU|Rajeev Alunkal}}
{{Infobox person
| name               = രാജീവ് ആലുങ്കൽ
| image              = Rajeev Alunkal.jpg
| imagesize          = 
| caption            = 2012
| birth_name         = 
| birth_date         = {{birth date and age|1973|08|17}}
| birth_place        = [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ]], [[കേരളം]]
| death_date         = 
| death_place        = 
| occupation         = ഗാനരചയിതാവ്, [[കവി]], സംഗീത സംവിധായകൻ, പ്രഭാഷകൻ
| years_active       = 1997 – തുടരുന്നു
| othername          = 
| spouse             = 
| children           = 
| parents            = മാധവൻ നായർ (അച്ഛൻ), ഇന്ദിര (അമ്മ)
| awards             = കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി അവാർഡ് &lt;br /&gt;കേരള സർക്കാർ അവാർഡ് (മികച്ച നാടക ഗാന രചയിതാവ്) &lt;br /&gt;കേരള ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ് (മൂന്ന് പ്രാവശ്യം)
}}
ശ്രദ്ധേയനായ മലയാള കവിയും, ഗാനരചയിതാവും, പ്രഭാഷകനുമായ '''രാജീവ് ആലുങ്കൽ''' ഇപ്പോൾ മലയാള ചലച്ചിത്ര രംഗത്തെ സാങ്കേതിക പ്രവർത്തകരുടെ സംഘടനയായ മാക്ടയുടെ വൈസ് ചെയർമാനാണ്.  [[സെൻസർ ബോർഡ്|കേന്ദ്ര ഫിലിം സെൻസർ ബോർഡ്‌]] അംഗം, കേരള സർക്കാർ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള  പല്ലന കുമാരനാശാൻ സ്മാരകത്തിന്റെ ചെയർമാൻ എന്നീ ചുമലതകൾ വഹിച്ചു.&lt;ref&gt;
{{cite news
|url=http://www.manoramaonline.com/music/music-news/rajeev-alunkal-become-chairman-of-kuamranasan-cultural-trust.html 
|title= Chairman of Kumaranashan Cultural Institution, Kerala
|date= March 18, 2017
|newspaper=Manorama Online
}}&lt;/ref&gt; പ്രണയവും, തത്ത്വചിന്തകളും നിറഞ്ഞതാണ് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രധാന കവിതകളും, ഗാനങ്ങളും. 2002 ൽ [[ഹരിഹരൻപിള്ള ഹാപ്പിയാണ്|ഹരിഹരൻ പിള്ള ഹാപ്പിയാണ്]] എന്ന മോഹൻലാൽ ചിത്രം മുതൽ, [[വെട്ടം (ചലച്ചിത്രം)|വെട്ടം]], [[കനകസിംഹാസനം]], [[മല്ലൂസിംഗ്|മല്ലു സിംഗ്]], [[റോമൻസ്]], [[അറബീം ഒട്ടകോം പി. മാധവൻ നായരും|അറബിം ഒട്ടകവും പി. മാധവൻ നായരും]], [[സൗണ്ട് തോമ]], [[ചട്ടക്കാരി (2012-ലെ ചലച്ചിത്രം)|ചട്ടക്കാരി]], [[ഹാപ്പി വെഡ്ഡിംഗ്|ഹാപ്പി വെഡിങ്]], [[Mkuttanada|കുട്ടനാടൻ മാർപാപ്പ]], [[ആനക്കള്ളൻ]], തുടങ്ങി 130 ലേറെ ചിത്രങ്ങൾക്ക് ഗാനങ്ങളെഴുതി. “ഇഷ്ടമാണെന്നാദ്യം ചൊല്ലിയതാരാണ്, സാമവേദം നാവിലുണർത്തിയ സ്വാമിയേ” തുടങ്ങിയ ആൽബം ഗാനങ്ങൾ ഏറെ പ്രശസ്തമാണ്. ഗാനരചന രംഗത്തെ സമഗ്രസംഭാവനയ്ക്കുള്ള കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമിയുടെ അവാർഡ്,&lt;ref&gt;
{{cite news
|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/akademi-awards-announced/article4438256.ece 
|title= Akademi awards announced
|date= February 21, 2013
|newspaper=The Hindu
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.keralaculture.org/light-music/467|title=|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;
{{cite news
|url=http://www.manoramaonline.com/music/interviews/interview-with-rajeev-alunkal.html 
|title= Rajeev Alunkal about Lyrics 
|date= September 1, 2015
|newspaper=Manoramaonline
}}&lt;/ref&gt; ഗാനരചനയ്ക്കുള്ള സംസ്ഥാന സർക്കാർ അവാർഡ്, മൂന്ന് പ്രാവശ്യം ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ്, വയലാർ രാമവർമ്മ അവാർഡ്, ജേസി അവാർഡ്, ഏഷ്യാനെറ്റ് അവാർഡ് തുടങ്ങി നിരവധി പുരസ്കാരങ്ങൾ രാജീവ് ആലുങ്കലിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. 

കഴിഞ്ഞ മുപ്പതു വർഷക്കാലം കൊണ്ട് നാടകം - ആൽബം - സിനിമ രംഗങ്ങളിലായി 4200 ൽപ്പരം ഗാനങ്ങൾ രചിച്ച രാജീവ് ആലുങ്കലിന്റെ കർമ്മ  വൈപുല്യം താരതമ്യങ്ങളില്ലാത്തതാണ്. പത്തൊൻപതാം വയസ്സിൽ എഴുത്തു ജീവിതോപാധിയായി സ്വീകരിച്ചു. പാട്ടെഴുത്തിന്റെ സമസ്ത മേഘലകളിലും വ്യക്തമായി അടയാളപ്പെട്ട രാജീവ് ആലുങ്കൽ മികച്ച പ്രഭാഷകൻ എന്ന നിലയിലും ഇന്ത്യക്കകത്തും പുറത്തുമുള്ള മലയാളി സമൂഹത്തിനു മുന്നിൽ സ്വീകാര്യനായി.

== ജീവിതരേഖ ==
===ബാല്യം, വിദ്യാഭ്യാസം===
[[ആലപ്പുഴ ജില്ല]]യിൽ [[ചേർത്തല താലൂക്ക്|ചേർത്തല താലൂക്കിലെ]]  കടക്കരപ്പള്ളി ഗ്രാമത്തിലെ ആലുങ്കലിൽ പരേതരായ കണ്ടനാട്ട് എസ്. മാധവൻ നായരുടെയും കാരുവള്ളി ആർ. ഇന്ദിരയുടെയും മൂത്ത മകനായി 1973 ഓഗസ്റ്റ് 17-ന് രാജീവ് ജനിച്ചു. സജീവ് എന്നൊരു അനുജൻ അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്നു.  ചെറുപ്പകാലത്ത് തന്നെ മാതാവിനെയും ഏക സഹോദരനേയും നഷ്ടപ്പെട്ട രാജീവിന് കയ്പേറിയ ജീവിതാനുഭവങ്ങളിലൂടെ കടന്നു പോകേണ്ടി വന്നു. ഔപചാരിക വിദ്യാഭ്യാസത്തോടൊപ്പം വയലാർ ശിരോമണി രാഘവപ്പണിക്കരുടെ കീഴിൽ പത്തു വർഷം [[സംസ്കൃതം]] പഠിച്ചു.

===കവിതാ രംഗത്ത്===
1987-ൽ എൻ.എസ്.എസിന്റെ സർവ്വീസ് വാരികയിലാണ് ആദ്യ കവിത പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നത്.  മലയാളത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ആനുകാലികങ്ങളിലെല്ലാം രാജീവ് ആലുങ്കലിന്റെ കവിതകൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു വരുന്നു. 

ഇന്ത്യയിലും വിദേശ രാജ്യങ്ങളിലുമുള്ള സാഹിത്യ സാംസ്ക്കാരിക സമ്മേളന വേദികളിൽ പ്രഭാഷകനായി ഇദ്ദേഹം പങ്കെടുത്തിട്ടുണ്ട്.  2016 ൽ സിങ്കപ്പൂരിലും, 2026 റഷ്യയിലും വച്ചു നടന്ന ലോക കവി സംഗമങ്ങളിൽ മലയാള ഭാഷയെ പ്രതിനിധികരിച്ചത് രാജീവ്‌ ആലുങ്കലാണ് 

വത്തിക്കാനിലെ സെന്റ് പീറ്റേഴ്‌സ് ബസിലിക്കയിൽ വച്ച്, മദർ തെരേസയുടെ വിശുദ്ധപദവി ചടങ്ങുകൾക്കു മുൻപായി രാജീവ് ആലുങ്കലിന്റെ &quot; തെരേസാമ്മ &quot; എന്ന കവിത ഫ്രാൻസിസ് മാർപ്പാപ്പ പ്രകാശിപ്പിച്ചു. ഉഷാ ഉതുപ്പ് വത്തിക്കാനിൽ ആലപിച്ച ഈ കവിത ഇംഗ്ലീഷ്, അൽബേനിയൻ, ഇറ്റാലിയൻ, ഹിന്ദി, ബംഗാളി, തമിഴ് തുടങ്ങിയ ഒൻപത് ഭാഷകളിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെട്ടു. &lt;ref&gt;
{{cite news
|url=http://www.manoramaonline.com/music/music-news/rajeev-alunkal-story.html 
|title= Canonisation of Mother Theresa
|date= August 22, 2016
|newspaper=Manoramaonline
}}&lt;/ref&gt; 

മഹാകവി കുമാരനാശാൻ അന്ത്യ വിശ്രമം കൊള്ളുന്ന ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ പല്ലന കുമാരകോടിയിൽ കേരള സർക്കാർ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള കുമാരനാശാൻ സ്മാരകത്തിന്റെ ചെയർമാൻ എന്ന നിലയിൽ 2017-2022 കാലഘട്ടത്തിൽ നടത്തിയ വിപുലമായ പുനരുദ്ധാരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും, കലാ സാഹിത്യ സംഗമങ്ങൾക്കും നേതൃത്വം നൽകിയത് രാജീവ്‌ ആലുങ്കലിനെ ഏറെ അഭിനന്ദനങ്ങൾക്ക് അർഹനാക്കുകയും, ഗുരുശ്രീ ദേശീയ പുരസ്കാരം മുംബൈയിൽ വച്ചു സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/music-news/rajeev-alunkal-become-chairman-of-kuamranasan-cultural-trust.html|title=രാജീവ് ആലുങ്കൽ കുമാരനാശാൻ സ്മാരക സമിതിയുടെ ചെയർമാനായി|access-date=2023-05-20|last=https://www.facebook.com/ManoramaOnline}}&lt;/ref&gt; 

===ഗാനരചനാ രംഗത്ത്===
1993-ൽ ചേർത്തല ഷൈലജ തീയറ്റേഴ്സിന്റെ ''മാന്ത്രികക്കരടി'' എന്ന നാടകത്തിലൂടെ ഗാനരചയിതാവായി അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു. കൊല്ലം കാളിദാസ കലാകേന്ദ്രം, കൊല്ലം അസ്സീസി, വൈക്കം മാളവിക, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി അമല, ചേർത്തല ജൂബിലി, തുടങ്ങി കേരളത്തിലെ ഒട്ടുമിക്ക പ്രശസ്ത നാടക സമിതികൾക്കു വേണ്ടിയും ഗാനരചന നിർവ്വഹിച്ചു. 
1995 മുതൽ ജോണി സാഗരിഗ, മാഗ്നാ സൗണ്ട്, ടി.സീരിസ്, തരംഗിണി, ഈസ്റ്റ് കോസ്റ്റ് തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ കമ്പനികളുടെ ആൽബങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി ഗാനങ്ങളെഴുതി.

2003-ൽ [[ഹരിഹരൻ പിള്ള ഹാപ്പിയാണ്]] എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ സിനിമാഗാനരചനാ രംഗത്തേക്ക് ഇദ്ദേഹം പ്രവേശിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite news
|url= http://www.hindu.com/mp/2003/11/27/stories/2003112701200400.htm
|title= Short-lived happiness
|date= November 27, 2003
|newspaper= The Hindu
|access-date= 2017-05-11
|archive-date= 2005-01-21
|archive-url= https://web.archive.org/web/20050121135503/http://www.hindu.com/mp/2003/11/27/stories/2003112701200400.htm
|url-status= dead
}}&lt;/ref&gt; തുടർന്ന്
[[വെട്ടം (ചലച്ചിത്രം)|വെട്ടം]], [[കനകസിംഹാസനം]], [[അറബിയും ഒട്ടകവും പി. മാധവൻ നായരും]], [[ചട്ടക്കാരി (2012-ലെ ചലച്ചിത്രം)|ചട്ടക്കാരി]], [[റോമൻസ്]], [[സൗണ്ട് തോമ]], [[മല്ലൂസിംഗ്]], [[ഷീ ടാക്സി (ചലച്ചിത്രം)|ഷീ ടാക്സി]], [[ഹാപ്പി വെഡ്ഡിംഗ്]], [[കുട്ടനാടൻ മാർപാപ്പ]], [[ആനക്കള്ളൻ]], മഹാറാണി തുടങ്ങി 130-ൽ ഏറെ ചിത്രങ്ങൾക്കായി നാനൂറോളം&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/music-news/2021/02/15/rajeev-alunkal-turns-30-years-in-musical-life.html|title=വിക്കിനെ അതിജീവിച്ച് ആദ്യ പ്രസംഗം; വയറിങ് ചെയ്ത ഹോട്ടലിൽ ഇരുന്ന് പിന്നീട് പാട്ടെഴുത്ത്: ജീവിതം പറഞ്ഞ് രാജീവ് ആലുങ്കൽ|access-date=2021-08-22|language=ml}}&lt;/ref&gt; ഗാനങ്ങളുടെ രചന നിർവ്വഹിച്ചു.നാടകം, ആൽബം സിനിമാ രംഗങ്ങളിലായി 4200 ഗാനങ്ങൾ രചിച്ച അപൂർവ നേട്ടത്തിന് URF നാഷണൽ റെക്കോർഡ് 2021 ൽ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=690250&amp;u=national-recognition-690250|title=യൂണിവേഴ്സൽ റെക്കാർഡ് ഫോറത്തിൻ്റെ ദേശീയ അംഗീകാരം കവിയും ഗാനരചയിതാവുമായ രാജീവ് ആലുങ്കലിന് ഗോവ ഗവർണർ പി.എസ്. ശ്രീധരൻപിള്ള സമ്മാനിക്കുന്നു|access-date=2022-05-13|last=Daily|first=Keralakaumudi|language=en}}&lt;/ref&gt;  

2004-ൽ കായംകുളം സപര്യയുടെ &quot;''ഓമൽക്കിനാവ്''  &quot;എന്ന നാടകത്തിലെ 'ആശതൻ കൂടാര കൂട്ടിൽ ' എന്ന ഗാനത്തിന് മികച്ച ഗാനരചയിതാവിനുള്ള സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു.  മികച്ച ഗാന രചയിതാവിനുള്ള സംസ്ഥാന ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ് 2006, 2012, 2018 വർഷങ്ങളിൽ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/apr/09/kerala-film-critics-awards-announced-1962020.html|title=|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/apr/09/kerala-film-critics-awards-announced-1962020.html|title=Kerala Film Critics Awards announced|access-date=2021-09-20}}&lt;/ref&gt; ഏ.ആർ.റഹ്മാന്റെ &quot;വൺ ലൗ &quot; എന്ന ബഹുഭാഷാ ആൽബത്തിലെ എക മലയാളഗാനത്തിന്റെ രചയിതാവാണ് രാജീവ് ആലുങ്കൽ. കെ.പി.കുമാരൻ സംവിധാനം ചെയ്ത [[ആകാശഗോപുരം]] എന്ന മലയാള ചിത്രത്തിനു വേണ്ടി [[ടൈറ്റാനിക് (ചലച്ചിത്രം)|ടൈറ്റാനിക്ക്]] എന്ന ചിത്രത്തിന് പശ്ചാത്തല സംഗീതം നൽകിയ. വിശ്വപ്രസിദ്ധ സംഗീതജ്ഞൻ ജോൺ ആൾട്ട്മാന്റെ ഈണത്തിലും ഇദ്ദേഹം ഗാനരചന നിർവ്വഹിച്ചു.

ഇതിനു പുറമേ നാടൻ പാട്ടുകൾ, ഭക്തിഗാനങ്ങൾ, ദേശഭക്തിഗാനങ്ങൾ, ആകാശവാണി-ദൂരദർശൻ ഗാനങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയും രാജീവ് ആലുങ്കൽ രചിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://m.dailyhunt.in/news/india/malayalam/prem28905-epaper-dh5b7828d8e0e0419f87e266d0d1bc4eaf/-newsid-dh5b7828d8e0e0419f87e266d0d1bc4eaf_09c23fe505f8494eb53251b364ac41e1?s=a&amp;uu=0x2f90e27b4448ca65&amp;ss=wsp|title=Dailyhunt|access-date=2021-08-22|language=en}}&lt;/ref&gt; ഒട്ടേറെ ഗാനങ്ങൾക്ക് രചനയോടൊപ്പം സംഗീതവും നൽകിയിട്ടുമുണ്ട്. 

മഹാകവി കുമാരനാശാൻ അന്ത്യവിശ്രമം കൊള്ളുന്ന പല്ലന കുമാര കോടിയിൽ കേരള സർക്കാർ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള സ്മാരകത്തിന്റെ ചെയർമാനായി 2017- 2022 കാലഘട്ടത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചു. സ്മാരകത്തിന്റെ സർവ്വതോന്മുഖമായ പുരോഗതിക്ക് നേതൃപരമായ പങ്കുവഹിച്ചു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/music-news/rajeev-alunkal-become-chairman-of-kuamranasan-cultural-trust.html|title=രാജീവ് ആലുങ്കൽ കുമാരനാശാൻ സ്മാരക സമിതിയുടെ ചെയർമാനായി|access-date=2022-08-15}}&lt;/ref&gt;

യൂട്യൂബിൽ കോടിക്കണക്കിന് വ്യൂവേഴ്സ് ഉള്ള ദേശഭക്തി ഗാനങ്ങളും, സംഘഗാനങ്ങളും, ലളിത ഗാനങ്ങളും, കുട്ടി പാട്ടുകളും, താരാട്ട് പാട്ടുകളും രാജീവ്‌ ആലുങ്കൽ എഴുതി ചിട്ടപ്പെടുത്തിയതാണ്. കലാലയ മത്സര വേദികളിൽ പുതിയ തലമുറ ഈ പാട്ടുകൾ പരക്കെ ഉപയോഗിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/music-news/2023/01/14/musical-journey-of-rajeev-alunkal.html|title=പാട്ടെഴുത്തിന്റെ 30 വർഷങ്ങൾ; രാജീവ് ആലുങ്കലിന്റെ ‘സൂപ്പർഹിറ്റ് സംഗീതജീവിതം’|access-date=2024-10-23|language=ml}}&lt;/ref&gt;

കേരളത്തിൽ ആയിരക്കണക്കിന് ഗ്രാമക്ഷേത്രങ്ങളിലെ ആദ്യ ഭക്തി ഗാനങ്ങളുടെ രചയിതാവും രാജീവ്‌ ആലുങ്കലാണ്. കേരളത്തിലെ സ്കൂൾ - യൂണിവേഴ്സിറ്റി തലങ്ങളിൽ രാജീവ്‌ ആലുങ്കലിന്റെ കവിതകൾ പാഠ്യ വിഷയമാണ്.

'''രാജീവ്‌ ആലുങ്കൽ എഴുതിയ ഹിറ്റ് ‌ഗാനങ്ങൾ''' 

1. തിങ്കൾ നിലാവിൽ ([[ഹരിഹരൻപിള്ള ഹാപ്പിയാണ്|ഹരിഹരൻ പിള്ള ഹാപ്പിയാണ്]])

2. മുന്തിരി വാവേ ([[ഹരിഹരൻപിള്ള ഹാപ്പിയാണ്|ഹരിഹരൻ പിള്ള ഹാപ്പിയാണ്]])

3. പ്രിയതമേ ശകുന്തളെ ([[കനകസിംഹാസനം]])

4. സുന്ദരനോ സൂരിയനോ ([[കനകസിംഹാസനം]])

5. I Love You December ([[വെട്ടം (ചലച്ചിത്രം)|വെട്ടം]])

6. ഇനിയും കൊതിയോടെ കാത്തിരിക്കാം (ഭാര്യ ഒന്ന് മക്കൾ മൂന്ന്)

7. ചെമ്പകവല്ലികളിൽ ([[അറബീം ഒട്ടകോം പി. മാധവൻ നായരും|അറബിയും ഒട്ടകവും]])

8. കാക്ക മലയിലെ ([[മല്ലൂസിംഗ്|മല്ലു സിംഗ്]])

9. ഒരു കിങ്ങിണി കാറ്റ് ([[മല്ലൂസിംഗ്|മല്ലു സിംഗ്]])

10. അർത്തുങ്കലെ പള്ളിയിൽ ([[റോമൻസ്]])

11. കന്നി പെണ്ണെ ([[സൗണ്ട് തോമ]])

12. മച്ചാൻ എന്റെ മാത്രമല്ലെ (നാടോടിമന്നൻ)

13. ഏതോ പ്രിയരാഗം (ആര്യ )

14. എൻ പ്രേമത്തിന് കോപം കാണും (ആര്യ)

15. I'm very Sorry ഒരു നാലായിരം സോറി (പ്രണയമായി)

16. സാമവേദം നാവിലുണർത്തിയ സ്വാമിയേ (ആൽബം - സ്വാമി അയ്യപ്പൻ - എം.ജി.ശ്രീകുമാർ)

17. ഇഷ്ടമാണെന്നാദ്യം ചൊല്ലിയതാരാണ് (ആൽബം - ഇഷ്ടമാണ്)

18. നിലാമഴ ഇതോ കിനാമഴ (ആൽബം - ഹാർട്ട്‌ ബീറ്റസ് - കെ.എസ്. ചിത്ര) 

19. മയിൽപീലി ഞാൻ തരാം (ആൽബം - മൽഹാർ - മലയാളം ഗസൽ - ഹരിഹരൻ)

20. പഴവങ്ങാടി ഗണേശൻ (ആൽബം - ഓം ഗണനാദം - കെ.ജെ.യേശുദാസ് )

==പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പുസ്തകങ്ങൾ==
*നിലവിളിത്തെയ്യം (കവിതാസമാഹാരം - പരിധി പബ്ലിക്കേഷൻസ്, തിരുവനന്തപുരം)
*എന്റെ പ്രിയ ഗീതങ്ങൾ (തിരഞ്ഞെടുത്ത 1001 ഗാനങ്ങൾ - H&amp;C പബ്ലിക്കേഷൻസ്. തൃശൂർ )&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/interviews/interview-with-rajeev-alunkal.html|title=നാലുവരി കൊണ്ട് പാട്ട് ഹിറ്റാകില്ല|access-date=2023-02-18}}&lt;/ref&gt;
* വേരുകളുടെ വേദാന്തം (കവിതാ സമാഹാരം) ഡി.സി. ബുക്സ്, കോട്ടയം. 
* പല്ലൊട്ടി മിഠായി (ബാല കവിതാ സമാഹാരം) പൂർണ്ണ പബ്ലികേഷൻസ്, കോഴിക്കോട്
* കനൽപ്പെണ്ണ് (കവിതാ സമാഹാരം) മാണി ബുക്സ്, ആലപ്പുഴ.
* ഇനിയും കൊതിയോടെ (സമ്പൂർണ്ണ ചലച്ചിത്ര ഗാനങ്ങൾ) ലിപി പബ്ലിക്കേഷൻസ്, കോഴിക്കോട് 


== പുരസ്‌കാരങ്ങൾ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Year !! Awards !! Notes
|-
|2026
|കേരള സംസ്ഥാന സർക്കാർ പുരസ്ക്കാരം 
|മികച്ച നാടക ഗാനരചയിതാവ് – ' (നാടകം - ''പകലിൽ പറഞ്ഞിരുന്നൊരാൾ'') [https://www.deshabhimani.com/News/kerala/kerala-sangeetha-nataka-academy-state-professional-drama-awards-announced-77232]
|-
|2026
|കേരളഹോംമിനിസ്റ്റർ എക്സലൻസ് അവാർഡ്
|ലഹരി ബോധവൽകരണത്തിന്.
|-
|2022
|ആശാൻ ഭാരതി ദേശീയ സാഹിത്യ പുരസ്ക്കാരം. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/asan-bharati-national-literature-award-for-lyricist-rajeev-alunkal-1.7789266|title=തമിഴ് കൾച്ചറൽ റിസർച്ച് സെന്ററിന്റെ ആശാൻ - ഭാരതി ദേശീയ സാഹിത്യ പുരസ്‌കാരം രാജീവ്‌ ആലുങ്കലിന്|access-date=2022-08-17|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=883582&amp;u=local-news-ernakulam|title=തമിഴ് കൾച്ചറൽ റിസർച്ച് സെന്ററിന്റെ ആശാൻ - ഭാരതി ദേശീയ സാഹിത്യ പുരസ്‌കാരം രാജീവ്‌ ആലുങ്കലിന്|access-date=2022-08-17|last=Daily|first=Keralakaumudi|language=en}}&lt;/ref&gt;
|കലാ - സാഹിത്യ രംഗത്തെ സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്ക്
|-
|2021
|[https://www.universalrecordsforum.com/national-record URF നാഷ്ണൽ റെക്കോർഡ്] &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=690250&amp;u=national-recognition-690250|title=യൂണിവേഴ്സൽ റെക്കാർഡ് ഫോറത്തിൻ്റെ ദേശീയ അംഗീകാരം കവിയും ഗാനരചയിതാവുമായ രാജീവ് ആലുങ്കലിന് ഗോവ ഗവർണർ പി.എസ്. ശ്രീധരൻപിള്ള സമ്മാനിക്കുന്നു|access-date=2021-11-24|last=Daily|first=Keralakaumudi|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.canchannels.com/rajeev-alunkal-got-national-recognition-from-the-universal-records-forum/|title=രാജീവ് ആലുങ്കലിന് യൂണിവേഴ്‌സൽ റെക്കോർഡ് ഫോറത്തിന്റെ ദേശീയ അംഗീകാരം - Rajeev Alunkal Got National Recognition From The Universal Records Forum|access-date=2021-11-24|date=2021-11-22|language=en-GB}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|നാടകം, ആൽബം, സിനിമ എന്നീ മേഖലകളിലായി 4200 ഗാനങ്ങളുടെ രചനയ്ക്ക് 
|-
|2020
|[[കെടാമംഗലം സദാനന്ദൻ]] സ്മാരക &quot;കലാസാഗര&quot; പുരസ്കാരം &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/music-news/2021/03/01/lyricist-rajeev-alunkal-won-kala-sagara-award.html|title=കലാസാഗര പുരസ്‌കാരം സ്വന്തമാക്കി ഗാനരചയിതാവ് രാജീവ്‌ ആലുങ്കൽ|access-date=2021-06-17|language=ml}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/rajeev-alungal-will-be-awarded-with-kala-sagara-puraskaram-lyricist-poet-1.5480342|title=രാജീവ് ആലുങ്കലിന് കലാ സാഗര പുരസ്‌കാരം|access-date=2021-06-17|language=en}}&lt;/ref&gt;
|ഗാനരചനാരംഗത്തെ സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്ക്എ
|-
|2019
|ഗുരുശ്രീ പുരസ്കാരം
|ഗാനരചനാരംഗത്തെ സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്ക്
|-
|2018
|ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ്അവാർഡ് 
|മികച്ച ഗാനരചയിതാവ് -  [വെട്ടംതട്ടും വട്ടക്കായൽ]  ചിത്രം - ആനക്കള്ളൻ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/apr/09/kerala-film-critics-awards-announced-1962020.html|title=Kerala Film Critics Awards announced|access-date=2021-09-20}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/apr/09/kerala-film-critics-awards-announced-1962020.html|title=Kerala Film Critics Awards announced|access-date=2021-09-20}}&lt;/ref&gt;
|-
|2018
|പി.എൻ പണിക്കർ യുവപ്രതിഭാ പുരസ്കാരം
|കാവ്യ രംഗത്തെ സമഗ്ര സംഭാവനക്ക്&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/music-news/2018/06/18/rajeev-alunkal-bags-award.html|title=യുവപ്രതിഭാ പുരസ്കാരം രാജീവ് ആലുങ്കലിന്|access-date=2020-09-14}}&lt;/ref&gt;
|-
|2017
|ജേ.സി അവാർഡ്
|മികച്ച ഗാനരചന   -  [മദ്ധ്യാഹ്ന സൂര്യന്റെ.. ]ചിത്രം: ആറടി
|-
|2016
|കാവ്യശ്രീ പുരസ്ക്കാരം
|മികച്ച കവിതാ സമാഹാരം. (&quot;വേരുകളു  ടെ വേദാന്തം&quot; എന്ന കവിതാ സമാഹാരത്തിന് [ഇൻഡോ മലേഷ്യൻ കൾച്ചറൽ ഫോറം]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.keralaculture.org/light-music/467|title=|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;
{{cite news|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/akademi-awards-announced/article4438256.ece|title=Akademi awards announced|date=February 21, 2013|newspaper=The Hindu}}&lt;/ref&gt;)
|-
| 2016 || കൗമുദി ടീച്ചർ പുരസ്ക്കാരം || [കലാ-സാഹിത്യ രംഗത്തെ സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്ക് ] &lt;ref&gt;
{{cite news
|url=http://www.manoramaonline.com/music/music-news/rajeev-alunkal-got-koumudi-teacher-award.html 
|title= Kaumudi Teacher Award
|date= June 18, 2016
|newspaper=Manoramaonline
}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2015 || സാംബശിവൻ സ്മാരക അവാർഡ് || [20 വർഷത്തെ കലാസാംസ്ക്കാരിക, രംഗത്തെ സംഭാവനയ്ക്ക് ] &lt;ref&gt;
{{cite news
|url= http://www.manoramaonline.com/music/music-news/sambasivan-memorial-award-for-rajeev-alunkal.html
|title= Sambashivan Award for Rajeev Alunkal
|date= October 12, 2015
|newspaper= Manorama Online
}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2015 || തിക്കുറിശ്ശി അവാർഡ് || [മികച്ച ചലച്ചിത്ര ഗാനരചയിതാവ്] [മേലേ ചേലോടെ ...., ;ചിത്രം - ആംഗ്രിബേബിസ് ]
|-
| 2012 ||  കലാശ്രീപുരസ്‌കാരം || കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി
|-
| 2012 || ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ് || 'ചെമ്പകവല്ലികളിൽ' (''[[അറബീം ഒട്ടകോം പി. മാധവൻ നായരും]]'')
|-
| 2012 || രാജൻ പി.ദേവ് അവാർഡ് || [ മികച്ച നാടക ഗാന രചയിതാവ് ]
|-
| 2012 || S L .പുരം സദാനന്ദൻ അവാർഡ് || [ മികച്ച നാടക ഗാനരചയിതാവ് ]
|-
|2012
|ലോഹിതദാസ് അവാർഡ്
|[ മികച്ച നാടക ഗാനരചയിതാവ് ]
|-
| 2011 || ഏഷ്യാനെറ്റ് അവാർഡ് || മികച്ച ഗാനരചയിതാവ് – ''ഹരിചന്ദനം ( സീരിയൽ )''
|-
| 2010 || കലാദർപ്പണം അവാർഡ് || [ ആർട്ട് ആന്റ് കൾച്ചറൽ മൂവ്മെന്റ് ഓഫ് ഇന്ത്യ ]
|-
| 2009 || [[വയലാർ രാമവർമ്മ]] ചലച്ചിത്ര അവാർഡ് || മികച്ച ഗാനരചയിതാവ് – ഇനിയും കൊതിയോടെ (ചിത്രം - ''[[ഭാര്യ ഒന്ന് മക്കൾ മൂന്ന്]]'')
|-
| 2007 || ജീവൻ ടി.വി.അവാർഡ് || മികച്ച ഗാനരചയിതാവ് – ''ഏകാകികളുടെ ഗീതം'' (ആൽബം)
|-
| 2007 || ഹരിപ്രിയ പുരസ്കാരം || മികച്ച കവിതാസമാഹാരം – ''നിലവിളിത്തെയ്യം''
|-
| 2006 ||  കേരള ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ് || മികച്ച ഗാനരചയിതാവ് – 'പ്രിയതമേ ശകുന്തളേ' (ചിത്രം -''[[കനകസിംഹാസനം]]'')
|-
| 2004 || കേരളസംസ്ഥാന സർക്കാർ  പുരസ്കാരം || മികച്ച നാടക ഗാനരചയിതാവ് – 'ആശതൻ കൂടാര കൂട്ടിൽ' (നാടകം - ''ഓമൽക്കിനാവ്'')
|-
| 2002 || [[ഇ.എം.എസ്.]] അവാർഡ് || മികച്ച നാടക ഗാനരചയിതാവ്
|-
|-
| 1997|| നാന ഗാലപ് പോൾ അവാർഡ് || മികച്ച നാടക ഗാനരചയിതാവ്
|-
|1988
|മന്നം ട്രോഫി
|മികച്ച നവാഗത കവി (ഹൈസ്കൂൾ തലം)
|}

== അവലംബം ==
{{Reflist}}

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* {{Official website|http://www.rajeevalunkal.com/}}

[[വർഗ്ഗം:1973-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഓഗസ്റ്റ് 17-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രഗാനരചയിതാക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളകവികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>6n5tdckp4bkizgu2no2o21y2b1f1k3i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4649945</id>
      <parentid>4649943</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T16:57:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-41368-34</username>
        <id>220695</id>
      </contributor>
      <comment>/* പുരസ്‌കാരങ്ങൾ */</comment>
      <origin>4649945</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35232" sha1="5sybmfgr0p7qtlofa1b7cz5owjm0fjs" xml:space="preserve">{{PU|Rajeev Alunkal}}
{{Infobox person
| name               = രാജീവ് ആലുങ്കൽ
| image              = Rajeev Alunkal.jpg
| imagesize          = 
| caption            = 2012
| birth_name         = 
| birth_date         = {{birth date and age|1973|08|17}}
| birth_place        = [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ]], [[കേരളം]]
| death_date         = 
| death_place        = 
| occupation         = ഗാനരചയിതാവ്, [[കവി]], സംഗീത സംവിധായകൻ, പ്രഭാഷകൻ
| years_active       = 1997 – തുടരുന്നു
| othername          = 
| spouse             = 
| children           = 
| parents            = മാധവൻ നായർ (അച്ഛൻ), ഇന്ദിര (അമ്മ)
| awards             = കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി അവാർഡ് &lt;br /&gt;കേരള സർക്കാർ അവാർഡ് (മികച്ച നാടക ഗാന രചയിതാവ്) &lt;br /&gt;കേരള ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ് (മൂന്ന് പ്രാവശ്യം)
}}
ശ്രദ്ധേയനായ മലയാള കവിയും, ഗാനരചയിതാവും, പ്രഭാഷകനുമായ '''രാജീവ് ആലുങ്കൽ''' ഇപ്പോൾ മലയാള ചലച്ചിത്ര രംഗത്തെ സാങ്കേതിക പ്രവർത്തകരുടെ സംഘടനയായ മാക്ടയുടെ വൈസ് ചെയർമാനാണ്.  [[സെൻസർ ബോർഡ്|കേന്ദ്ര ഫിലിം സെൻസർ ബോർഡ്‌]] അംഗം, കേരള സർക്കാർ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള  പല്ലന കുമാരനാശാൻ സ്മാരകത്തിന്റെ ചെയർമാൻ എന്നീ ചുമലതകൾ വഹിച്ചു.&lt;ref&gt;
{{cite news
|url=http://www.manoramaonline.com/music/music-news/rajeev-alunkal-become-chairman-of-kuamranasan-cultural-trust.html 
|title= Chairman of Kumaranashan Cultural Institution, Kerala
|date= March 18, 2017
|newspaper=Manorama Online
}}&lt;/ref&gt; പ്രണയവും, തത്ത്വചിന്തകളും നിറഞ്ഞതാണ് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രധാന കവിതകളും, ഗാനങ്ങളും. 2002 ൽ [[ഹരിഹരൻപിള്ള ഹാപ്പിയാണ്|ഹരിഹരൻ പിള്ള ഹാപ്പിയാണ്]] എന്ന മോഹൻലാൽ ചിത്രം മുതൽ, [[വെട്ടം (ചലച്ചിത്രം)|വെട്ടം]], [[കനകസിംഹാസനം]], [[മല്ലൂസിംഗ്|മല്ലു സിംഗ്]], [[റോമൻസ്]], [[അറബീം ഒട്ടകോം പി. മാധവൻ നായരും|അറബിം ഒട്ടകവും പി. മാധവൻ നായരും]], [[സൗണ്ട് തോമ]], [[ചട്ടക്കാരി (2012-ലെ ചലച്ചിത്രം)|ചട്ടക്കാരി]], [[ഹാപ്പി വെഡ്ഡിംഗ്|ഹാപ്പി വെഡിങ്]], [[Mkuttanada|കുട്ടനാടൻ മാർപാപ്പ]], [[ആനക്കള്ളൻ]], തുടങ്ങി 130 ലേറെ ചിത്രങ്ങൾക്ക് ഗാനങ്ങളെഴുതി. “ഇഷ്ടമാണെന്നാദ്യം ചൊല്ലിയതാരാണ്, സാമവേദം നാവിലുണർത്തിയ സ്വാമിയേ” തുടങ്ങിയ ആൽബം ഗാനങ്ങൾ ഏറെ പ്രശസ്തമാണ്. ഗാനരചന രംഗത്തെ സമഗ്രസംഭാവനയ്ക്കുള്ള കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമിയുടെ അവാർഡ്,&lt;ref&gt;
{{cite news
|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/akademi-awards-announced/article4438256.ece 
|title= Akademi awards announced
|date= February 21, 2013
|newspaper=The Hindu
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.keralaculture.org/light-music/467|title=|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;
{{cite news
|url=http://www.manoramaonline.com/music/interviews/interview-with-rajeev-alunkal.html 
|title= Rajeev Alunkal about Lyrics 
|date= September 1, 2015
|newspaper=Manoramaonline
}}&lt;/ref&gt; ഗാനരചനയ്ക്കുള്ള സംസ്ഥാന സർക്കാർ അവാർഡ്, മൂന്ന് പ്രാവശ്യം ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ്, വയലാർ രാമവർമ്മ അവാർഡ്, ജേസി അവാർഡ്, ഏഷ്യാനെറ്റ് അവാർഡ് തുടങ്ങി നിരവധി പുരസ്കാരങ്ങൾ രാജീവ് ആലുങ്കലിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. 

കഴിഞ്ഞ മുപ്പതു വർഷക്കാലം കൊണ്ട് നാടകം - ആൽബം - സിനിമ രംഗങ്ങളിലായി 4200 ൽപ്പരം ഗാനങ്ങൾ രചിച്ച രാജീവ് ആലുങ്കലിന്റെ കർമ്മ  വൈപുല്യം താരതമ്യങ്ങളില്ലാത്തതാണ്. പത്തൊൻപതാം വയസ്സിൽ എഴുത്തു ജീവിതോപാധിയായി സ്വീകരിച്ചു. പാട്ടെഴുത്തിന്റെ സമസ്ത മേഘലകളിലും വ്യക്തമായി അടയാളപ്പെട്ട രാജീവ് ആലുങ്കൽ മികച്ച പ്രഭാഷകൻ എന്ന നിലയിലും ഇന്ത്യക്കകത്തും പുറത്തുമുള്ള മലയാളി സമൂഹത്തിനു മുന്നിൽ സ്വീകാര്യനായി.

== ജീവിതരേഖ ==
===ബാല്യം, വിദ്യാഭ്യാസം===
[[ആലപ്പുഴ ജില്ല]]യിൽ [[ചേർത്തല താലൂക്ക്|ചേർത്തല താലൂക്കിലെ]]  കടക്കരപ്പള്ളി ഗ്രാമത്തിലെ ആലുങ്കലിൽ പരേതരായ കണ്ടനാട്ട് എസ്. മാധവൻ നായരുടെയും കാരുവള്ളി ആർ. ഇന്ദിരയുടെയും മൂത്ത മകനായി 1973 ഓഗസ്റ്റ് 17-ന് രാജീവ് ജനിച്ചു. സജീവ് എന്നൊരു അനുജൻ അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്നു.  ചെറുപ്പകാലത്ത് തന്നെ മാതാവിനെയും ഏക സഹോദരനേയും നഷ്ടപ്പെട്ട രാജീവിന് കയ്പേറിയ ജീവിതാനുഭവങ്ങളിലൂടെ കടന്നു പോകേണ്ടി വന്നു. ഔപചാരിക വിദ്യാഭ്യാസത്തോടൊപ്പം വയലാർ ശിരോമണി രാഘവപ്പണിക്കരുടെ കീഴിൽ പത്തു വർഷം [[സംസ്കൃതം]] പഠിച്ചു.

===കവിതാ രംഗത്ത്===
1987-ൽ എൻ.എസ്.എസിന്റെ സർവ്വീസ് വാരികയിലാണ് ആദ്യ കവിത പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നത്.  മലയാളത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ആനുകാലികങ്ങളിലെല്ലാം രാജീവ് ആലുങ്കലിന്റെ കവിതകൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു വരുന്നു. 

ഇന്ത്യയിലും വിദേശ രാജ്യങ്ങളിലുമുള്ള സാഹിത്യ സാംസ്ക്കാരിക സമ്മേളന വേദികളിൽ പ്രഭാഷകനായി ഇദ്ദേഹം പങ്കെടുത്തിട്ടുണ്ട്.  2016 ൽ സിങ്കപ്പൂരിലും, 2026 റഷ്യയിലും വച്ചു നടന്ന ലോക കവി സംഗമങ്ങളിൽ മലയാള ഭാഷയെ പ്രതിനിധികരിച്ചത് രാജീവ്‌ ആലുങ്കലാണ് 

വത്തിക്കാനിലെ സെന്റ് പീറ്റേഴ്‌സ് ബസിലിക്കയിൽ വച്ച്, മദർ തെരേസയുടെ വിശുദ്ധപദവി ചടങ്ങുകൾക്കു മുൻപായി രാജീവ് ആലുങ്കലിന്റെ &quot; തെരേസാമ്മ &quot; എന്ന കവിത ഫ്രാൻസിസ് മാർപ്പാപ്പ പ്രകാശിപ്പിച്ചു. ഉഷാ ഉതുപ്പ് വത്തിക്കാനിൽ ആലപിച്ച ഈ കവിത ഇംഗ്ലീഷ്, അൽബേനിയൻ, ഇറ്റാലിയൻ, ഹിന്ദി, ബംഗാളി, തമിഴ് തുടങ്ങിയ ഒൻപത് ഭാഷകളിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെട്ടു. &lt;ref&gt;
{{cite news
|url=http://www.manoramaonline.com/music/music-news/rajeev-alunkal-story.html 
|title= Canonisation of Mother Theresa
|date= August 22, 2016
|newspaper=Manoramaonline
}}&lt;/ref&gt; 

മഹാകവി കുമാരനാശാൻ അന്ത്യ വിശ്രമം കൊള്ളുന്ന ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ പല്ലന കുമാരകോടിയിൽ കേരള സർക്കാർ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള കുമാരനാശാൻ സ്മാരകത്തിന്റെ ചെയർമാൻ എന്ന നിലയിൽ 2017-2022 കാലഘട്ടത്തിൽ നടത്തിയ വിപുലമായ പുനരുദ്ധാരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും, കലാ സാഹിത്യ സംഗമങ്ങൾക്കും നേതൃത്വം നൽകിയത് രാജീവ്‌ ആലുങ്കലിനെ ഏറെ അഭിനന്ദനങ്ങൾക്ക് അർഹനാക്കുകയും, ഗുരുശ്രീ ദേശീയ പുരസ്കാരം മുംബൈയിൽ വച്ചു സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/music-news/rajeev-alunkal-become-chairman-of-kuamranasan-cultural-trust.html|title=രാജീവ് ആലുങ്കൽ കുമാരനാശാൻ സ്മാരക സമിതിയുടെ ചെയർമാനായി|access-date=2023-05-20|last=https://www.facebook.com/ManoramaOnline}}&lt;/ref&gt; 

===ഗാനരചനാ രംഗത്ത്===
1993-ൽ ചേർത്തല ഷൈലജ തീയറ്റേഴ്സിന്റെ ''മാന്ത്രികക്കരടി'' എന്ന നാടകത്തിലൂടെ ഗാനരചയിതാവായി അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു. കൊല്ലം കാളിദാസ കലാകേന്ദ്രം, കൊല്ലം അസ്സീസി, വൈക്കം മാളവിക, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി അമല, ചേർത്തല ജൂബിലി, തുടങ്ങി കേരളത്തിലെ ഒട്ടുമിക്ക പ്രശസ്ത നാടക സമിതികൾക്കു വേണ്ടിയും ഗാനരചന നിർവ്വഹിച്ചു. 
1995 മുതൽ ജോണി സാഗരിഗ, മാഗ്നാ സൗണ്ട്, ടി.സീരിസ്, തരംഗിണി, ഈസ്റ്റ് കോസ്റ്റ് തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ കമ്പനികളുടെ ആൽബങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി ഗാനങ്ങളെഴുതി.

2003-ൽ [[ഹരിഹരൻ പിള്ള ഹാപ്പിയാണ്]] എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ സിനിമാഗാനരചനാ രംഗത്തേക്ക് ഇദ്ദേഹം പ്രവേശിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite news
|url= http://www.hindu.com/mp/2003/11/27/stories/2003112701200400.htm
|title= Short-lived happiness
|date= November 27, 2003
|newspaper= The Hindu
|access-date= 2017-05-11
|archive-date= 2005-01-21
|archive-url= https://web.archive.org/web/20050121135503/http://www.hindu.com/mp/2003/11/27/stories/2003112701200400.htm
|url-status= dead
}}&lt;/ref&gt; തുടർന്ന്
[[വെട്ടം (ചലച്ചിത്രം)|വെട്ടം]], [[കനകസിംഹാസനം]], [[അറബിയും ഒട്ടകവും പി. മാധവൻ നായരും]], [[ചട്ടക്കാരി (2012-ലെ ചലച്ചിത്രം)|ചട്ടക്കാരി]], [[റോമൻസ്]], [[സൗണ്ട് തോമ]], [[മല്ലൂസിംഗ്]], [[ഷീ ടാക്സി (ചലച്ചിത്രം)|ഷീ ടാക്സി]], [[ഹാപ്പി വെഡ്ഡിംഗ്]], [[കുട്ടനാടൻ മാർപാപ്പ]], [[ആനക്കള്ളൻ]], മഹാറാണി തുടങ്ങി 130-ൽ ഏറെ ചിത്രങ്ങൾക്കായി നാനൂറോളം&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/music-news/2021/02/15/rajeev-alunkal-turns-30-years-in-musical-life.html|title=വിക്കിനെ അതിജീവിച്ച് ആദ്യ പ്രസംഗം; വയറിങ് ചെയ്ത ഹോട്ടലിൽ ഇരുന്ന് പിന്നീട് പാട്ടെഴുത്ത്: ജീവിതം പറഞ്ഞ് രാജീവ് ആലുങ്കൽ|access-date=2021-08-22|language=ml}}&lt;/ref&gt; ഗാനങ്ങളുടെ രചന നിർവ്വഹിച്ചു.നാടകം, ആൽബം സിനിമാ രംഗങ്ങളിലായി 4200 ഗാനങ്ങൾ രചിച്ച അപൂർവ നേട്ടത്തിന് URF നാഷണൽ റെക്കോർഡ് 2021 ൽ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=690250&amp;u=national-recognition-690250|title=യൂണിവേഴ്സൽ റെക്കാർഡ് ഫോറത്തിൻ്റെ ദേശീയ അംഗീകാരം കവിയും ഗാനരചയിതാവുമായ രാജീവ് ആലുങ്കലിന് ഗോവ ഗവർണർ പി.എസ്. ശ്രീധരൻപിള്ള സമ്മാനിക്കുന്നു|access-date=2022-05-13|last=Daily|first=Keralakaumudi|language=en}}&lt;/ref&gt;  

2004-ൽ കായംകുളം സപര്യയുടെ &quot;''ഓമൽക്കിനാവ്''  &quot;എന്ന നാടകത്തിലെ 'ആശതൻ കൂടാര കൂട്ടിൽ ' എന്ന ഗാനത്തിന് മികച്ച ഗാനരചയിതാവിനുള്ള സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു.  മികച്ച ഗാന രചയിതാവിനുള്ള സംസ്ഥാന ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ് 2006, 2012, 2018 വർഷങ്ങളിൽ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/apr/09/kerala-film-critics-awards-announced-1962020.html|title=|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/apr/09/kerala-film-critics-awards-announced-1962020.html|title=Kerala Film Critics Awards announced|access-date=2021-09-20}}&lt;/ref&gt; ഏ.ആർ.റഹ്മാന്റെ &quot;വൺ ലൗ &quot; എന്ന ബഹുഭാഷാ ആൽബത്തിലെ എക മലയാളഗാനത്തിന്റെ രചയിതാവാണ് രാജീവ് ആലുങ്കൽ. കെ.പി.കുമാരൻ സംവിധാനം ചെയ്ത [[ആകാശഗോപുരം]] എന്ന മലയാള ചിത്രത്തിനു വേണ്ടി [[ടൈറ്റാനിക് (ചലച്ചിത്രം)|ടൈറ്റാനിക്ക്]] എന്ന ചിത്രത്തിന് പശ്ചാത്തല സംഗീതം നൽകിയ. വിശ്വപ്രസിദ്ധ സംഗീതജ്ഞൻ ജോൺ ആൾട്ട്മാന്റെ ഈണത്തിലും ഇദ്ദേഹം ഗാനരചന നിർവ്വഹിച്ചു.

ഇതിനു പുറമേ നാടൻ പാട്ടുകൾ, ഭക്തിഗാനങ്ങൾ, ദേശഭക്തിഗാനങ്ങൾ, ആകാശവാണി-ദൂരദർശൻ ഗാനങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയും രാജീവ് ആലുങ്കൽ രചിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://m.dailyhunt.in/news/india/malayalam/prem28905-epaper-dh5b7828d8e0e0419f87e266d0d1bc4eaf/-newsid-dh5b7828d8e0e0419f87e266d0d1bc4eaf_09c23fe505f8494eb53251b364ac41e1?s=a&amp;uu=0x2f90e27b4448ca65&amp;ss=wsp|title=Dailyhunt|access-date=2021-08-22|language=en}}&lt;/ref&gt; ഒട്ടേറെ ഗാനങ്ങൾക്ക് രചനയോടൊപ്പം സംഗീതവും നൽകിയിട്ടുമുണ്ട്. 

മഹാകവി കുമാരനാശാൻ അന്ത്യവിശ്രമം കൊള്ളുന്ന പല്ലന കുമാര കോടിയിൽ കേരള സർക്കാർ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള സ്മാരകത്തിന്റെ ചെയർമാനായി 2017- 2022 കാലഘട്ടത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചു. സ്മാരകത്തിന്റെ സർവ്വതോന്മുഖമായ പുരോഗതിക്ക് നേതൃപരമായ പങ്കുവഹിച്ചു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/music-news/rajeev-alunkal-become-chairman-of-kuamranasan-cultural-trust.html|title=രാജീവ് ആലുങ്കൽ കുമാരനാശാൻ സ്മാരക സമിതിയുടെ ചെയർമാനായി|access-date=2022-08-15}}&lt;/ref&gt;

യൂട്യൂബിൽ കോടിക്കണക്കിന് വ്യൂവേഴ്സ് ഉള്ള ദേശഭക്തി ഗാനങ്ങളും, സംഘഗാനങ്ങളും, ലളിത ഗാനങ്ങളും, കുട്ടി പാട്ടുകളും, താരാട്ട് പാട്ടുകളും രാജീവ്‌ ആലുങ്കൽ എഴുതി ചിട്ടപ്പെടുത്തിയതാണ്. കലാലയ മത്സര വേദികളിൽ പുതിയ തലമുറ ഈ പാട്ടുകൾ പരക്കെ ഉപയോഗിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/music-news/2023/01/14/musical-journey-of-rajeev-alunkal.html|title=പാട്ടെഴുത്തിന്റെ 30 വർഷങ്ങൾ; രാജീവ് ആലുങ്കലിന്റെ ‘സൂപ്പർഹിറ്റ് സംഗീതജീവിതം’|access-date=2024-10-23|language=ml}}&lt;/ref&gt;

കേരളത്തിൽ ആയിരക്കണക്കിന് ഗ്രാമക്ഷേത്രങ്ങളിലെ ആദ്യ ഭക്തി ഗാനങ്ങളുടെ രചയിതാവും രാജീവ്‌ ആലുങ്കലാണ്. കേരളത്തിലെ സ്കൂൾ - യൂണിവേഴ്സിറ്റി തലങ്ങളിൽ രാജീവ്‌ ആലുങ്കലിന്റെ കവിതകൾ പാഠ്യ വിഷയമാണ്.

'''രാജീവ്‌ ആലുങ്കൽ എഴുതിയ ഹിറ്റ് ‌ഗാനങ്ങൾ''' 

1. തിങ്കൾ നിലാവിൽ ([[ഹരിഹരൻപിള്ള ഹാപ്പിയാണ്|ഹരിഹരൻ പിള്ള ഹാപ്പിയാണ്]])

2. മുന്തിരി വാവേ ([[ഹരിഹരൻപിള്ള ഹാപ്പിയാണ്|ഹരിഹരൻ പിള്ള ഹാപ്പിയാണ്]])

3. പ്രിയതമേ ശകുന്തളെ ([[കനകസിംഹാസനം]])

4. സുന്ദരനോ സൂരിയനോ ([[കനകസിംഹാസനം]])

5. I Love You December ([[വെട്ടം (ചലച്ചിത്രം)|വെട്ടം]])

6. ഇനിയും കൊതിയോടെ കാത്തിരിക്കാം (ഭാര്യ ഒന്ന് മക്കൾ മൂന്ന്)

7. ചെമ്പകവല്ലികളിൽ ([[അറബീം ഒട്ടകോം പി. മാധവൻ നായരും|അറബിയും ഒട്ടകവും]])

8. കാക്ക മലയിലെ ([[മല്ലൂസിംഗ്|മല്ലു സിംഗ്]])

9. ഒരു കിങ്ങിണി കാറ്റ് ([[മല്ലൂസിംഗ്|മല്ലു സിംഗ്]])

10. അർത്തുങ്കലെ പള്ളിയിൽ ([[റോമൻസ്]])

11. കന്നി പെണ്ണെ ([[സൗണ്ട് തോമ]])

12. മച്ചാൻ എന്റെ മാത്രമല്ലെ (നാടോടിമന്നൻ)

13. ഏതോ പ്രിയരാഗം (ആര്യ )

14. എൻ പ്രേമത്തിന് കോപം കാണും (ആര്യ)

15. I'm very Sorry ഒരു നാലായിരം സോറി (പ്രണയമായി)

16. സാമവേദം നാവിലുണർത്തിയ സ്വാമിയേ (ആൽബം - സ്വാമി അയ്യപ്പൻ - എം.ജി.ശ്രീകുമാർ)

17. ഇഷ്ടമാണെന്നാദ്യം ചൊല്ലിയതാരാണ് (ആൽബം - ഇഷ്ടമാണ്)

18. നിലാമഴ ഇതോ കിനാമഴ (ആൽബം - ഹാർട്ട്‌ ബീറ്റസ് - കെ.എസ്. ചിത്ര) 

19. മയിൽപീലി ഞാൻ തരാം (ആൽബം - മൽഹാർ - മലയാളം ഗസൽ - ഹരിഹരൻ)

20. പഴവങ്ങാടി ഗണേശൻ (ആൽബം - ഓം ഗണനാദം - കെ.ജെ.യേശുദാസ് )

==പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പുസ്തകങ്ങൾ==
*നിലവിളിത്തെയ്യം (കവിതാസമാഹാരം - പരിധി പബ്ലിക്കേഷൻസ്, തിരുവനന്തപുരം)
*എന്റെ പ്രിയ ഗീതങ്ങൾ (തിരഞ്ഞെടുത്ത 1001 ഗാനങ്ങൾ - H&amp;C പബ്ലിക്കേഷൻസ്. തൃശൂർ )&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/interviews/interview-with-rajeev-alunkal.html|title=നാലുവരി കൊണ്ട് പാട്ട് ഹിറ്റാകില്ല|access-date=2023-02-18}}&lt;/ref&gt;
* വേരുകളുടെ വേദാന്തം (കവിതാ സമാഹാരം) ഡി.സി. ബുക്സ്, കോട്ടയം. 
* പല്ലൊട്ടി മിഠായി (ബാല കവിതാ സമാഹാരം) പൂർണ്ണ പബ്ലികേഷൻസ്, കോഴിക്കോട്
* കനൽപ്പെണ്ണ് (കവിതാ സമാഹാരം) മാണി ബുക്സ്, ആലപ്പുഴ.
* ഇനിയും കൊതിയോടെ (സമ്പൂർണ്ണ ചലച്ചിത്ര ഗാനങ്ങൾ) ലിപി പബ്ലിക്കേഷൻസ്, കോഴിക്കോട് 


== പുരസ്‌കാരങ്ങൾ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Year !! Awards !! Notes
|-
|2026
|കേരള സംസ്ഥാന സർക്കാർ പുരസ്ക്കാരം 
|മികച്ച നാടക ഗാനരചയിതാവ് – ' (നാടകം - ''പകലിൽ പറഞ്ഞിരുന്നൊരാൾ'') [https://www.deshabhimani.com/News/kerala/kerala-sangeetha-nataka-academy-state-professional-drama-awards-announced-77232]
|-
|2026
|കേരളഹോംമിനിസ്റ്റർ എക്സലൻസ് അവാർഡ്
|ലഹരി വിരുദ്ധ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക്.
|-
|2022
|ആശാൻ ഭാരതി ദേശീയ സാഹിത്യ പുരസ്ക്കാരം. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/asan-bharati-national-literature-award-for-lyricist-rajeev-alunkal-1.7789266|title=തമിഴ് കൾച്ചറൽ റിസർച്ച് സെന്ററിന്റെ ആശാൻ - ഭാരതി ദേശീയ സാഹിത്യ പുരസ്‌കാരം രാജീവ്‌ ആലുങ്കലിന്|access-date=2022-08-17|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=883582&amp;u=local-news-ernakulam|title=തമിഴ് കൾച്ചറൽ റിസർച്ച് സെന്ററിന്റെ ആശാൻ - ഭാരതി ദേശീയ സാഹിത്യ പുരസ്‌കാരം രാജീവ്‌ ആലുങ്കലിന്|access-date=2022-08-17|last=Daily|first=Keralakaumudi|language=en}}&lt;/ref&gt;
|കലാ - സാഹിത്യ രംഗത്തെ സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്ക്
|-
|2021
|[https://www.universalrecordsforum.com/national-record URF നാഷ്ണൽ റെക്കോർഡ്] &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=690250&amp;u=national-recognition-690250|title=യൂണിവേഴ്സൽ റെക്കാർഡ് ഫോറത്തിൻ്റെ ദേശീയ അംഗീകാരം കവിയും ഗാനരചയിതാവുമായ രാജീവ് ആലുങ്കലിന് ഗോവ ഗവർണർ പി.എസ്. ശ്രീധരൻപിള്ള സമ്മാനിക്കുന്നു|access-date=2021-11-24|last=Daily|first=Keralakaumudi|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.canchannels.com/rajeev-alunkal-got-national-recognition-from-the-universal-records-forum/|title=രാജീവ് ആലുങ്കലിന് യൂണിവേഴ്‌സൽ റെക്കോർഡ് ഫോറത്തിന്റെ ദേശീയ അംഗീകാരം - Rajeev Alunkal Got National Recognition From The Universal Records Forum|access-date=2021-11-24|date=2021-11-22|language=en-GB}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|നാടകം, ആൽബം, സിനിമ എന്നീ മേഖലകളിലായി 4200 ഗാനങ്ങളുടെ രചനയ്ക്ക് 
|-
|2020
|[[കെടാമംഗലം സദാനന്ദൻ]] സ്മാരക &quot;കലാസാഗര&quot; പുരസ്കാരം &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/music-news/2021/03/01/lyricist-rajeev-alunkal-won-kala-sagara-award.html|title=കലാസാഗര പുരസ്‌കാരം സ്വന്തമാക്കി ഗാനരചയിതാവ് രാജീവ്‌ ആലുങ്കൽ|access-date=2021-06-17|language=ml}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/rajeev-alungal-will-be-awarded-with-kala-sagara-puraskaram-lyricist-poet-1.5480342|title=രാജീവ് ആലുങ്കലിന് കലാ സാഗര പുരസ്‌കാരം|access-date=2021-06-17|language=en}}&lt;/ref&gt;
|ഗാനരചനാരംഗത്തെ സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്ക്എ
|-
|2019
|ഗുരുശ്രീ പുരസ്കാരം
|ഗാനരചനാരംഗത്തെ സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്ക്
|-
|2018
|ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ്അവാർഡ് 
|മികച്ച ഗാനരചയിതാവ് -  [വെട്ടംതട്ടും വട്ടക്കായൽ]  ചിത്രം - ആനക്കള്ളൻ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/apr/09/kerala-film-critics-awards-announced-1962020.html|title=Kerala Film Critics Awards announced|access-date=2021-09-20}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/apr/09/kerala-film-critics-awards-announced-1962020.html|title=Kerala Film Critics Awards announced|access-date=2021-09-20}}&lt;/ref&gt;
|-
|2018
|പി.എൻ പണിക്കർ യുവപ്രതിഭാ പുരസ്കാരം
|കാവ്യ രംഗത്തെ സമഗ്ര സംഭാവനക്ക്&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/music-news/2018/06/18/rajeev-alunkal-bags-award.html|title=യുവപ്രതിഭാ പുരസ്കാരം രാജീവ് ആലുങ്കലിന്|access-date=2020-09-14}}&lt;/ref&gt;
|-
|2017
|ജേ.സി അവാർഡ്
|മികച്ച ഗാനരചന   -  [മദ്ധ്യാഹ്ന സൂര്യന്റെ.. ]ചിത്രം: ആറടി
|-
|2016
|കാവ്യശ്രീ പുരസ്ക്കാരം
|മികച്ച കവിതാ സമാഹാരം. (&quot;വേരുകളു  ടെ വേദാന്തം&quot; എന്ന കവിതാ സമാഹാരത്തിന് [ഇൻഡോ മലേഷ്യൻ കൾച്ചറൽ ഫോറം]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.keralaculture.org/light-music/467|title=|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;
{{cite news|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/akademi-awards-announced/article4438256.ece|title=Akademi awards announced|date=February 21, 2013|newspaper=The Hindu}}&lt;/ref&gt;)
|-
| 2016 || കൗമുദി ടീച്ചർ പുരസ്ക്കാരം || [കലാ-സാഹിത്യ രംഗത്തെ സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്ക് ] &lt;ref&gt;
{{cite news
|url=http://www.manoramaonline.com/music/music-news/rajeev-alunkal-got-koumudi-teacher-award.html 
|title= Kaumudi Teacher Award
|date= June 18, 2016
|newspaper=Manoramaonline
}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2015 || സാംബശിവൻ സ്മാരക അവാർഡ് || [20 വർഷത്തെ കലാസാംസ്ക്കാരിക, രംഗത്തെ സംഭാവനയ്ക്ക് ] &lt;ref&gt;
{{cite news
|url= http://www.manoramaonline.com/music/music-news/sambasivan-memorial-award-for-rajeev-alunkal.html
|title= Sambashivan Award for Rajeev Alunkal
|date= October 12, 2015
|newspaper= Manorama Online
}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2015 || തിക്കുറിശ്ശി അവാർഡ് || [മികച്ച ചലച്ചിത്ര ഗാനരചയിതാവ്] [മേലേ ചേലോടെ ...., ;ചിത്രം - ആംഗ്രിബേബിസ് ]
|-
| 2012 ||  കലാശ്രീപുരസ്‌കാരം || കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി
|-
| 2012 || ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ് || 'ചെമ്പകവല്ലികളിൽ' (''[[അറബീം ഒട്ടകോം പി. മാധവൻ നായരും]]'')
|-
| 2012 || രാജൻ പി.ദേവ് അവാർഡ് || [ മികച്ച നാടക ഗാന രചയിതാവ് ]
|-
| 2012 || S L .പുരം സദാനന്ദൻ അവാർഡ് || [ മികച്ച നാടക ഗാനരചയിതാവ് ]
|-
|2012
|ലോഹിതദാസ് അവാർഡ്
|[ മികച്ച നാടക ഗാനരചയിതാവ് ]
|-
| 2011 || ഏഷ്യാനെറ്റ് അവാർഡ് || മികച്ച ഗാനരചയിതാവ് – ''ഹരിചന്ദനം ( സീരിയൽ )''
|-
| 2010 || കലാദർപ്പണം അവാർഡ് || [ ആർട്ട് ആന്റ് കൾച്ചറൽ മൂവ്മെന്റ് ഓഫ് ഇന്ത്യ ]
|-
| 2009 || [[വയലാർ രാമവർമ്മ]] ചലച്ചിത്ര അവാർഡ് || മികച്ച ഗാനരചയിതാവ് – ഇനിയും കൊതിയോടെ (ചിത്രം - ''[[ഭാര്യ ഒന്ന് മക്കൾ മൂന്ന്]]'')
|-
| 2007 || ജീവൻ ടി.വി.അവാർഡ് || മികച്ച ഗാനരചയിതാവ് – ''ഏകാകികളുടെ ഗീതം'' (ആൽബം)
|-
| 2007 || ഹരിപ്രിയ പുരസ്കാരം || മികച്ച കവിതാസമാഹാരം – ''നിലവിളിത്തെയ്യം''
|-
| 2006 ||  കേരള ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ് || മികച്ച ഗാനരചയിതാവ് – 'പ്രിയതമേ ശകുന്തളേ' (ചിത്രം -''[[കനകസിംഹാസനം]]'')
|-
| 2004 || കേരളസംസ്ഥാന സർക്കാർ  പുരസ്കാരം || മികച്ച നാടക ഗാനരചയിതാവ് – 'ആശതൻ കൂടാര കൂട്ടിൽ' (നാടകം - ''ഓമൽക്കിനാവ്'')
|-
| 2002 || [[ഇ.എം.എസ്.]] അവാർഡ് || മികച്ച നാടക ഗാനരചയിതാവ്
|-
|-
| 1997|| നാന ഗാലപ് പോൾ അവാർഡ് || മികച്ച നാടക ഗാനരചയിതാവ്
|-
|1988
|മന്നം ട്രോഫി
|മികച്ച നവാഗത കവി (ഹൈസ്കൂൾ തലം)
|}

== അവലംബം ==
{{Reflist}}

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* {{Official website|http://www.rajeevalunkal.com/}}

[[വർഗ്ഗം:1973-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഓഗസ്റ്റ് 17-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രഗാനരചയിതാക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളകവികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>5sybmfgr0p7qtlofa1b7cz5owjm0fjs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4649947</id>
      <parentid>4649945</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T16:59:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-41368-34</username>
        <id>220695</id>
      </contributor>
      <comment>/* ഗാനരചനാ രംഗത്ത് */</comment>
      <origin>4649947</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35587" sha1="34iv627krjl25stfy86hkx1ipxhz239" xml:space="preserve">{{PU|Rajeev Alunkal}}
{{Infobox person
| name               = രാജീവ് ആലുങ്കൽ
| image              = Rajeev Alunkal.jpg
| imagesize          = 
| caption            = 2012
| birth_name         = 
| birth_date         = {{birth date and age|1973|08|17}}
| birth_place        = [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ]], [[കേരളം]]
| death_date         = 
| death_place        = 
| occupation         = ഗാനരചയിതാവ്, [[കവി]], സംഗീത സംവിധായകൻ, പ്രഭാഷകൻ
| years_active       = 1997 – തുടരുന്നു
| othername          = 
| spouse             = 
| children           = 
| parents            = മാധവൻ നായർ (അച്ഛൻ), ഇന്ദിര (അമ്മ)
| awards             = കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി അവാർഡ് &lt;br /&gt;കേരള സർക്കാർ അവാർഡ് (മികച്ച നാടക ഗാന രചയിതാവ്) &lt;br /&gt;കേരള ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ് (മൂന്ന് പ്രാവശ്യം)
}}
ശ്രദ്ധേയനായ മലയാള കവിയും, ഗാനരചയിതാവും, പ്രഭാഷകനുമായ '''രാജീവ് ആലുങ്കൽ''' ഇപ്പോൾ മലയാള ചലച്ചിത്ര രംഗത്തെ സാങ്കേതിക പ്രവർത്തകരുടെ സംഘടനയായ മാക്ടയുടെ വൈസ് ചെയർമാനാണ്.  [[സെൻസർ ബോർഡ്|കേന്ദ്ര ഫിലിം സെൻസർ ബോർഡ്‌]] അംഗം, കേരള സർക്കാർ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള  പല്ലന കുമാരനാശാൻ സ്മാരകത്തിന്റെ ചെയർമാൻ എന്നീ ചുമലതകൾ വഹിച്ചു.&lt;ref&gt;
{{cite news
|url=http://www.manoramaonline.com/music/music-news/rajeev-alunkal-become-chairman-of-kuamranasan-cultural-trust.html 
|title= Chairman of Kumaranashan Cultural Institution, Kerala
|date= March 18, 2017
|newspaper=Manorama Online
}}&lt;/ref&gt; പ്രണയവും, തത്ത്വചിന്തകളും നിറഞ്ഞതാണ് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രധാന കവിതകളും, ഗാനങ്ങളും. 2002 ൽ [[ഹരിഹരൻപിള്ള ഹാപ്പിയാണ്|ഹരിഹരൻ പിള്ള ഹാപ്പിയാണ്]] എന്ന മോഹൻലാൽ ചിത്രം മുതൽ, [[വെട്ടം (ചലച്ചിത്രം)|വെട്ടം]], [[കനകസിംഹാസനം]], [[മല്ലൂസിംഗ്|മല്ലു സിംഗ്]], [[റോമൻസ്]], [[അറബീം ഒട്ടകോം പി. മാധവൻ നായരും|അറബിം ഒട്ടകവും പി. മാധവൻ നായരും]], [[സൗണ്ട് തോമ]], [[ചട്ടക്കാരി (2012-ലെ ചലച്ചിത്രം)|ചട്ടക്കാരി]], [[ഹാപ്പി വെഡ്ഡിംഗ്|ഹാപ്പി വെഡിങ്]], [[Mkuttanada|കുട്ടനാടൻ മാർപാപ്പ]], [[ആനക്കള്ളൻ]], തുടങ്ങി 130 ലേറെ ചിത്രങ്ങൾക്ക് ഗാനങ്ങളെഴുതി. “ഇഷ്ടമാണെന്നാദ്യം ചൊല്ലിയതാരാണ്, സാമവേദം നാവിലുണർത്തിയ സ്വാമിയേ” തുടങ്ങിയ ആൽബം ഗാനങ്ങൾ ഏറെ പ്രശസ്തമാണ്. ഗാനരചന രംഗത്തെ സമഗ്രസംഭാവനയ്ക്കുള്ള കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമിയുടെ അവാർഡ്,&lt;ref&gt;
{{cite news
|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/akademi-awards-announced/article4438256.ece 
|title= Akademi awards announced
|date= February 21, 2013
|newspaper=The Hindu
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.keralaculture.org/light-music/467|title=|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;
{{cite news
|url=http://www.manoramaonline.com/music/interviews/interview-with-rajeev-alunkal.html 
|title= Rajeev Alunkal about Lyrics 
|date= September 1, 2015
|newspaper=Manoramaonline
}}&lt;/ref&gt; ഗാനരചനയ്ക്കുള്ള സംസ്ഥാന സർക്കാർ അവാർഡ്, മൂന്ന് പ്രാവശ്യം ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ്, വയലാർ രാമവർമ്മ അവാർഡ്, ജേസി അവാർഡ്, ഏഷ്യാനെറ്റ് അവാർഡ് തുടങ്ങി നിരവധി പുരസ്കാരങ്ങൾ രാജീവ് ആലുങ്കലിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. 

കഴിഞ്ഞ മുപ്പതു വർഷക്കാലം കൊണ്ട് നാടകം - ആൽബം - സിനിമ രംഗങ്ങളിലായി 4200 ൽപ്പരം ഗാനങ്ങൾ രചിച്ച രാജീവ് ആലുങ്കലിന്റെ കർമ്മ  വൈപുല്യം താരതമ്യങ്ങളില്ലാത്തതാണ്. പത്തൊൻപതാം വയസ്സിൽ എഴുത്തു ജീവിതോപാധിയായി സ്വീകരിച്ചു. പാട്ടെഴുത്തിന്റെ സമസ്ത മേഘലകളിലും വ്യക്തമായി അടയാളപ്പെട്ട രാജീവ് ആലുങ്കൽ മികച്ച പ്രഭാഷകൻ എന്ന നിലയിലും ഇന്ത്യക്കകത്തും പുറത്തുമുള്ള മലയാളി സമൂഹത്തിനു മുന്നിൽ സ്വീകാര്യനായി.

== ജീവിതരേഖ ==
===ബാല്യം, വിദ്യാഭ്യാസം===
[[ആലപ്പുഴ ജില്ല]]യിൽ [[ചേർത്തല താലൂക്ക്|ചേർത്തല താലൂക്കിലെ]]  കടക്കരപ്പള്ളി ഗ്രാമത്തിലെ ആലുങ്കലിൽ പരേതരായ കണ്ടനാട്ട് എസ്. മാധവൻ നായരുടെയും കാരുവള്ളി ആർ. ഇന്ദിരയുടെയും മൂത്ത മകനായി 1973 ഓഗസ്റ്റ് 17-ന് രാജീവ് ജനിച്ചു. സജീവ് എന്നൊരു അനുജൻ അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്നു.  ചെറുപ്പകാലത്ത് തന്നെ മാതാവിനെയും ഏക സഹോദരനേയും നഷ്ടപ്പെട്ട രാജീവിന് കയ്പേറിയ ജീവിതാനുഭവങ്ങളിലൂടെ കടന്നു പോകേണ്ടി വന്നു. ഔപചാരിക വിദ്യാഭ്യാസത്തോടൊപ്പം വയലാർ ശിരോമണി രാഘവപ്പണിക്കരുടെ കീഴിൽ പത്തു വർഷം [[സംസ്കൃതം]] പഠിച്ചു.

===കവിതാ രംഗത്ത്===
1987-ൽ എൻ.എസ്.എസിന്റെ സർവ്വീസ് വാരികയിലാണ് ആദ്യ കവിത പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നത്.  മലയാളത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ആനുകാലികങ്ങളിലെല്ലാം രാജീവ് ആലുങ്കലിന്റെ കവിതകൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു വരുന്നു. 

ഇന്ത്യയിലും വിദേശ രാജ്യങ്ങളിലുമുള്ള സാഹിത്യ സാംസ്ക്കാരിക സമ്മേളന വേദികളിൽ പ്രഭാഷകനായി ഇദ്ദേഹം പങ്കെടുത്തിട്ടുണ്ട്.  2016 ൽ സിങ്കപ്പൂരിലും, 2026 റഷ്യയിലും വച്ചു നടന്ന ലോക കവി സംഗമങ്ങളിൽ മലയാള ഭാഷയെ പ്രതിനിധികരിച്ചത് രാജീവ്‌ ആലുങ്കലാണ് 

വത്തിക്കാനിലെ സെന്റ് പീറ്റേഴ്‌സ് ബസിലിക്കയിൽ വച്ച്, മദർ തെരേസയുടെ വിശുദ്ധപദവി ചടങ്ങുകൾക്കു മുൻപായി രാജീവ് ആലുങ്കലിന്റെ &quot; തെരേസാമ്മ &quot; എന്ന കവിത ഫ്രാൻസിസ് മാർപ്പാപ്പ പ്രകാശിപ്പിച്ചു. ഉഷാ ഉതുപ്പ് വത്തിക്കാനിൽ ആലപിച്ച ഈ കവിത ഇംഗ്ലീഷ്, അൽബേനിയൻ, ഇറ്റാലിയൻ, ഹിന്ദി, ബംഗാളി, തമിഴ് തുടങ്ങിയ ഒൻപത് ഭാഷകളിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെട്ടു. &lt;ref&gt;
{{cite news
|url=http://www.manoramaonline.com/music/music-news/rajeev-alunkal-story.html 
|title= Canonisation of Mother Theresa
|date= August 22, 2016
|newspaper=Manoramaonline
}}&lt;/ref&gt; 

മഹാകവി കുമാരനാശാൻ അന്ത്യ വിശ്രമം കൊള്ളുന്ന ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ പല്ലന കുമാരകോടിയിൽ കേരള സർക്കാർ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള കുമാരനാശാൻ സ്മാരകത്തിന്റെ ചെയർമാൻ എന്ന നിലയിൽ 2017-2022 കാലഘട്ടത്തിൽ നടത്തിയ വിപുലമായ പുനരുദ്ധാരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും, കലാ സാഹിത്യ സംഗമങ്ങൾക്കും നേതൃത്വം നൽകിയത് രാജീവ്‌ ആലുങ്കലിനെ ഏറെ അഭിനന്ദനങ്ങൾക്ക് അർഹനാക്കുകയും, ഗുരുശ്രീ ദേശീയ പുരസ്കാരം മുംബൈയിൽ വച്ചു സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/music-news/rajeev-alunkal-become-chairman-of-kuamranasan-cultural-trust.html|title=രാജീവ് ആലുങ്കൽ കുമാരനാശാൻ സ്മാരക സമിതിയുടെ ചെയർമാനായി|access-date=2023-05-20|last=https://www.facebook.com/ManoramaOnline}}&lt;/ref&gt; 

===ഗാനരചനാ രംഗത്ത്===
1993-ൽ ചേർത്തല ഷൈലജ തീയറ്റേഴ്സിന്റെ ''മാന്ത്രികക്കരടി'' എന്ന നാടകത്തിലൂടെ ഗാനരചയിതാവായി അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു. കൊല്ലം കാളിദാസ കലാകേന്ദ്രം, കൊല്ലം അസ്സീസി, വൈക്കം മാളവിക, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി അമല, ചേർത്തല ജൂബിലി, തുടങ്ങി കേരളത്തിലെ ഒട്ടുമിക്ക പ്രശസ്ത നാടക സമിതികൾക്കു വേണ്ടിയും ഗാനരചന നിർവ്വഹിച്ചു. 
1995 മുതൽ ജോണി സാഗരിഗ, മാഗ്നാ സൗണ്ട്, ടി.സീരിസ്, തരംഗിണി, ഈസ്റ്റ് കോസ്റ്റ് തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ കമ്പനികളുടെ ആൽബങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി ഗാനങ്ങളെഴുതി.

2003-ൽ [[ഹരിഹരൻ പിള്ള ഹാപ്പിയാണ്]] എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ സിനിമാഗാനരചനാ രംഗത്തേക്ക് ഇദ്ദേഹം പ്രവേശിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite news
|url= http://www.hindu.com/mp/2003/11/27/stories/2003112701200400.htm
|title= Short-lived happiness
|date= November 27, 2003
|newspaper= The Hindu
|access-date= 2017-05-11
|archive-date= 2005-01-21
|archive-url= https://web.archive.org/web/20050121135503/http://www.hindu.com/mp/2003/11/27/stories/2003112701200400.htm
|url-status= dead
}}&lt;/ref&gt; തുടർന്ന്
[[വെട്ടം (ചലച്ചിത്രം)|വെട്ടം]], [[കനകസിംഹാസനം]], [[അറബിയും ഒട്ടകവും പി. മാധവൻ നായരും]], [[ചട്ടക്കാരി (2012-ലെ ചലച്ചിത്രം)|ചട്ടക്കാരി]], [[റോമൻസ്]], [[സൗണ്ട് തോമ]], [[മല്ലൂസിംഗ്]], [[ഷീ ടാക്സി (ചലച്ചിത്രം)|ഷീ ടാക്സി]], [[ഹാപ്പി വെഡ്ഡിംഗ്]], [[കുട്ടനാടൻ മാർപാപ്പ]], [[ആനക്കള്ളൻ]], മഹാറാണി തുടങ്ങി 130-ൽ ഏറെ ചിത്രങ്ങൾക്കായി നാനൂറോളം&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/music-news/2021/02/15/rajeev-alunkal-turns-30-years-in-musical-life.html|title=വിക്കിനെ അതിജീവിച്ച് ആദ്യ പ്രസംഗം; വയറിങ് ചെയ്ത ഹോട്ടലിൽ ഇരുന്ന് പിന്നീട് പാട്ടെഴുത്ത്: ജീവിതം പറഞ്ഞ് രാജീവ് ആലുങ്കൽ|access-date=2021-08-22|language=ml}}&lt;/ref&gt; ഗാനങ്ങളുടെ രചന നിർവ്വഹിച്ചു.നാടകം, ആൽബം സിനിമാ രംഗങ്ങളിലായി 4200 ഗാനങ്ങൾ രചിച്ച അപൂർവ നേട്ടത്തിന് URF നാഷണൽ റെക്കോർഡ് 2021 ൽ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=690250&amp;u=national-recognition-690250|title=യൂണിവേഴ്സൽ റെക്കാർഡ് ഫോറത്തിൻ്റെ ദേശീയ അംഗീകാരം കവിയും ഗാനരചയിതാവുമായ രാജീവ് ആലുങ്കലിന് ഗോവ ഗവർണർ പി.എസ്. ശ്രീധരൻപിള്ള സമ്മാനിക്കുന്നു|access-date=2022-05-13|last=Daily|first=Keralakaumudi|language=en}}&lt;/ref&gt;  

2004-ൽ കായംകുളം സപര്യയുടെ &quot;''ഓമൽക്കിനാവ്''  &quot;എന്ന നാടകത്തിലെ 'ആശതൻ കൂടാര കൂട്ടിൽ ' എന്ന ഗാനത്തിന് മികച്ച ഗാനരചയിതാവിനുള്ള സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. 2025ൽ വള്ളുവനാട് ബഹ്മയുടെ പകലിൽ മറഞ്ഞിരുന്നാരാൾ എന്ന ഗാനങ്ങൾക്ക്   മികച്ച  ഗാനരചയിതാവിനുള്ള സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെ പുരസ്കാരം വീണ്ടും ലഭിച്ചു. ഗാനരചയിതാവിനുള്ള സംസ്ഥാന ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ് 2006, 2012, 2018 വർഷങ്ങളിൽ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/apr/09/kerala-film-critics-awards-announced-1962020.html|title=|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/apr/09/kerala-film-critics-awards-announced-1962020.html|title=Kerala Film Critics Awards announced|access-date=2021-09-20}}&lt;/ref&gt; ഏ.ആർ.റഹ്മാന്റെ &quot;വൺ ലൗ &quot; എന്ന ബഹുഭാഷാ ആൽബത്തിലെ എക മലയാളഗാനത്തിന്റെ രചയിതാവാണ് രാജീവ് ആലുങ്കൽ. കെ.പി.കുമാരൻ സംവിധാനം ചെയ്ത [[ആകാശഗോപുരം]] എന്ന മലയാള ചിത്രത്തിനു വേണ്ടി [[ടൈറ്റാനിക് (ചലച്ചിത്രം)|ടൈറ്റാനിക്ക്]] എന്ന ചിത്രത്തിന് പശ്ചാത്തല സംഗീതം നൽകിയ. വിശ്വപ്രസിദ്ധ സംഗീതജ്ഞൻ ജോൺ ആൾട്ട്മാന്റെ ഈണത്തിലും ഇദ്ദേഹം ഗാനരചന നിർവ്വഹിച്ചു.

ഇതിനു പുറമേ നാടൻ പാട്ടുകൾ, ഭക്തിഗാനങ്ങൾ, ദേശഭക്തിഗാനങ്ങൾ, ആകാശവാണി-ദൂരദർശൻ ഗാനങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയും രാജീവ് ആലുങ്കൽ രചിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://m.dailyhunt.in/news/india/malayalam/prem28905-epaper-dh5b7828d8e0e0419f87e266d0d1bc4eaf/-newsid-dh5b7828d8e0e0419f87e266d0d1bc4eaf_09c23fe505f8494eb53251b364ac41e1?s=a&amp;uu=0x2f90e27b4448ca65&amp;ss=wsp|title=Dailyhunt|access-date=2021-08-22|language=en}}&lt;/ref&gt; ഒട്ടേറെ ഗാനങ്ങൾക്ക് രചനയോടൊപ്പം സംഗീതവും നൽകിയിട്ടുമുണ്ട്. 

മഹാകവി കുമാരനാശാൻ അന്ത്യവിശ്രമം കൊള്ളുന്ന പല്ലന കുമാര കോടിയിൽ കേരള സർക്കാർ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള സ്മാരകത്തിന്റെ ചെയർമാനായി 2017- 2022 കാലഘട്ടത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചു. സ്മാരകത്തിന്റെ സർവ്വതോന്മുഖമായ പുരോഗതിക്ക് നേതൃപരമായ പങ്കുവഹിച്ചു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/music-news/rajeev-alunkal-become-chairman-of-kuamranasan-cultural-trust.html|title=രാജീവ് ആലുങ്കൽ കുമാരനാശാൻ സ്മാരക സമിതിയുടെ ചെയർമാനായി|access-date=2022-08-15}}&lt;/ref&gt;

യൂട്യൂബിൽ കോടിക്കണക്കിന് വ്യൂവേഴ്സ് ഉള്ള ദേശഭക്തി ഗാനങ്ങളും, സംഘഗാനങ്ങളും, ലളിത ഗാനങ്ങളും, കുട്ടി പാട്ടുകളും, താരാട്ട് പാട്ടുകളും രാജീവ്‌ ആലുങ്കൽ എഴുതി ചിട്ടപ്പെടുത്തിയതാണ്. കലാലയ മത്സര വേദികളിൽ പുതിയ തലമുറ ഈ പാട്ടുകൾ പരക്കെ ഉപയോഗിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/music-news/2023/01/14/musical-journey-of-rajeev-alunkal.html|title=പാട്ടെഴുത്തിന്റെ 30 വർഷങ്ങൾ; രാജീവ് ആലുങ്കലിന്റെ ‘സൂപ്പർഹിറ്റ് സംഗീതജീവിതം’|access-date=2024-10-23|language=ml}}&lt;/ref&gt;

കേരളത്തിൽ ആയിരക്കണക്കിന് ഗ്രാമക്ഷേത്രങ്ങളിലെ ആദ്യ ഭക്തി ഗാനങ്ങളുടെ രചയിതാവും രാജീവ്‌ ആലുങ്കലാണ്. കേരളത്തിലെ സ്കൂൾ - യൂണിവേഴ്സിറ്റി തലങ്ങളിൽ രാജീവ്‌ ആലുങ്കലിന്റെ കവിതകൾ പാഠ്യ വിഷയമാണ്.

'''രാജീവ്‌ ആലുങ്കൽ എഴുതിയ ഹിറ്റ് ‌ഗാനങ്ങൾ''' 

1. തിങ്കൾ നിലാവിൽ ([[ഹരിഹരൻപിള്ള ഹാപ്പിയാണ്|ഹരിഹരൻ പിള്ള ഹാപ്പിയാണ്]])

2. മുന്തിരി വാവേ ([[ഹരിഹരൻപിള്ള ഹാപ്പിയാണ്|ഹരിഹരൻ പിള്ള ഹാപ്പിയാണ്]])

3. പ്രിയതമേ ശകുന്തളെ ([[കനകസിംഹാസനം]])

4. സുന്ദരനോ സൂരിയനോ ([[കനകസിംഹാസനം]])

5. I Love You December ([[വെട്ടം (ചലച്ചിത്രം)|വെട്ടം]])

6. ഇനിയും കൊതിയോടെ കാത്തിരിക്കാം (ഭാര്യ ഒന്ന് മക്കൾ മൂന്ന്)

7. ചെമ്പകവല്ലികളിൽ ([[അറബീം ഒട്ടകോം പി. മാധവൻ നായരും|അറബിയും ഒട്ടകവും]])

8. കാക്ക മലയിലെ ([[മല്ലൂസിംഗ്|മല്ലു സിംഗ്]])

9. ഒരു കിങ്ങിണി കാറ്റ് ([[മല്ലൂസിംഗ്|മല്ലു സിംഗ്]])

10. അർത്തുങ്കലെ പള്ളിയിൽ ([[റോമൻസ്]])

11. കന്നി പെണ്ണെ ([[സൗണ്ട് തോമ]])

12. മച്ചാൻ എന്റെ മാത്രമല്ലെ (നാടോടിമന്നൻ)

13. ഏതോ പ്രിയരാഗം (ആര്യ )

14. എൻ പ്രേമത്തിന് കോപം കാണും (ആര്യ)

15. I'm very Sorry ഒരു നാലായിരം സോറി (പ്രണയമായി)

16. സാമവേദം നാവിലുണർത്തിയ സ്വാമിയേ (ആൽബം - സ്വാമി അയ്യപ്പൻ - എം.ജി.ശ്രീകുമാർ)

17. ഇഷ്ടമാണെന്നാദ്യം ചൊല്ലിയതാരാണ് (ആൽബം - ഇഷ്ടമാണ്)

18. നിലാമഴ ഇതോ കിനാമഴ (ആൽബം - ഹാർട്ട്‌ ബീറ്റസ് - കെ.എസ്. ചിത്ര) 

19. മയിൽപീലി ഞാൻ തരാം (ആൽബം - മൽഹാർ - മലയാളം ഗസൽ - ഹരിഹരൻ)

20. പഴവങ്ങാടി ഗണേശൻ (ആൽബം - ഓം ഗണനാദം - കെ.ജെ.യേശുദാസ് )

==പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പുസ്തകങ്ങൾ==
*നിലവിളിത്തെയ്യം (കവിതാസമാഹാരം - പരിധി പബ്ലിക്കേഷൻസ്, തിരുവനന്തപുരം)
*എന്റെ പ്രിയ ഗീതങ്ങൾ (തിരഞ്ഞെടുത്ത 1001 ഗാനങ്ങൾ - H&amp;C പബ്ലിക്കേഷൻസ്. തൃശൂർ )&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/interviews/interview-with-rajeev-alunkal.html|title=നാലുവരി കൊണ്ട് പാട്ട് ഹിറ്റാകില്ല|access-date=2023-02-18}}&lt;/ref&gt;
* വേരുകളുടെ വേദാന്തം (കവിതാ സമാഹാരം) ഡി.സി. ബുക്സ്, കോട്ടയം. 
* പല്ലൊട്ടി മിഠായി (ബാല കവിതാ സമാഹാരം) പൂർണ്ണ പബ്ലികേഷൻസ്, കോഴിക്കോട്
* കനൽപ്പെണ്ണ് (കവിതാ സമാഹാരം) മാണി ബുക്സ്, ആലപ്പുഴ.
* ഇനിയും കൊതിയോടെ (സമ്പൂർണ്ണ ചലച്ചിത്ര ഗാനങ്ങൾ) ലിപി പബ്ലിക്കേഷൻസ്, കോഴിക്കോട് 


== പുരസ്‌കാരങ്ങൾ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Year !! Awards !! Notes
|-
|2026
|കേരള സംസ്ഥാന സർക്കാർ പുരസ്ക്കാരം 
|മികച്ച നാടക ഗാനരചയിതാവ് – ' (നാടകം - ''പകലിൽ പറഞ്ഞിരുന്നൊരാൾ'') [https://www.deshabhimani.com/News/kerala/kerala-sangeetha-nataka-academy-state-professional-drama-awards-announced-77232]
|-
|2026
|കേരളഹോംമിനിസ്റ്റർ എക്സലൻസ് അവാർഡ്
|ലഹരി വിരുദ്ധ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക്.
|-
|2022
|ആശാൻ ഭാരതി ദേശീയ സാഹിത്യ പുരസ്ക്കാരം. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/asan-bharati-national-literature-award-for-lyricist-rajeev-alunkal-1.7789266|title=തമിഴ് കൾച്ചറൽ റിസർച്ച് സെന്ററിന്റെ ആശാൻ - ഭാരതി ദേശീയ സാഹിത്യ പുരസ്‌കാരം രാജീവ്‌ ആലുങ്കലിന്|access-date=2022-08-17|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=883582&amp;u=local-news-ernakulam|title=തമിഴ് കൾച്ചറൽ റിസർച്ച് സെന്ററിന്റെ ആശാൻ - ഭാരതി ദേശീയ സാഹിത്യ പുരസ്‌കാരം രാജീവ്‌ ആലുങ്കലിന്|access-date=2022-08-17|last=Daily|first=Keralakaumudi|language=en}}&lt;/ref&gt;
|കലാ - സാഹിത്യ രംഗത്തെ സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്ക്
|-
|2021
|[https://www.universalrecordsforum.com/national-record URF നാഷ്ണൽ റെക്കോർഡ്] &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=690250&amp;u=national-recognition-690250|title=യൂണിവേഴ്സൽ റെക്കാർഡ് ഫോറത്തിൻ്റെ ദേശീയ അംഗീകാരം കവിയും ഗാനരചയിതാവുമായ രാജീവ് ആലുങ്കലിന് ഗോവ ഗവർണർ പി.എസ്. ശ്രീധരൻപിള്ള സമ്മാനിക്കുന്നു|access-date=2021-11-24|last=Daily|first=Keralakaumudi|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.canchannels.com/rajeev-alunkal-got-national-recognition-from-the-universal-records-forum/|title=രാജീവ് ആലുങ്കലിന് യൂണിവേഴ്‌സൽ റെക്കോർഡ് ഫോറത്തിന്റെ ദേശീയ അംഗീകാരം - Rajeev Alunkal Got National Recognition From The Universal Records Forum|access-date=2021-11-24|date=2021-11-22|language=en-GB}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|നാടകം, ആൽബം, സിനിമ എന്നീ മേഖലകളിലായി 4200 ഗാനങ്ങളുടെ രചനയ്ക്ക് 
|-
|2020
|[[കെടാമംഗലം സദാനന്ദൻ]] സ്മാരക &quot;കലാസാഗര&quot; പുരസ്കാരം &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/music-news/2021/03/01/lyricist-rajeev-alunkal-won-kala-sagara-award.html|title=കലാസാഗര പുരസ്‌കാരം സ്വന്തമാക്കി ഗാനരചയിതാവ് രാജീവ്‌ ആലുങ്കൽ|access-date=2021-06-17|language=ml}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/rajeev-alungal-will-be-awarded-with-kala-sagara-puraskaram-lyricist-poet-1.5480342|title=രാജീവ് ആലുങ്കലിന് കലാ സാഗര പുരസ്‌കാരം|access-date=2021-06-17|language=en}}&lt;/ref&gt;
|ഗാനരചനാരംഗത്തെ സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്ക്എ
|-
|2019
|ഗുരുശ്രീ പുരസ്കാരം
|ഗാനരചനാരംഗത്തെ സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്ക്
|-
|2018
|ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ്അവാർഡ് 
|മികച്ച ഗാനരചയിതാവ് -  [വെട്ടംതട്ടും വട്ടക്കായൽ]  ചിത്രം - ആനക്കള്ളൻ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/apr/09/kerala-film-critics-awards-announced-1962020.html|title=Kerala Film Critics Awards announced|access-date=2021-09-20}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/apr/09/kerala-film-critics-awards-announced-1962020.html|title=Kerala Film Critics Awards announced|access-date=2021-09-20}}&lt;/ref&gt;
|-
|2018
|പി.എൻ പണിക്കർ യുവപ്രതിഭാ പുരസ്കാരം
|കാവ്യ രംഗത്തെ സമഗ്ര സംഭാവനക്ക്&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/music-news/2018/06/18/rajeev-alunkal-bags-award.html|title=യുവപ്രതിഭാ പുരസ്കാരം രാജീവ് ആലുങ്കലിന്|access-date=2020-09-14}}&lt;/ref&gt;
|-
|2017
|ജേ.സി അവാർഡ്
|മികച്ച ഗാനരചന   -  [മദ്ധ്യാഹ്ന സൂര്യന്റെ.. ]ചിത്രം: ആറടി
|-
|2016
|കാവ്യശ്രീ പുരസ്ക്കാരം
|മികച്ച കവിതാ സമാഹാരം. (&quot;വേരുകളു  ടെ വേദാന്തം&quot; എന്ന കവിതാ സമാഹാരത്തിന് [ഇൻഡോ മലേഷ്യൻ കൾച്ചറൽ ഫോറം]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.keralaculture.org/light-music/467|title=|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;
{{cite news|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/akademi-awards-announced/article4438256.ece|title=Akademi awards announced|date=February 21, 2013|newspaper=The Hindu}}&lt;/ref&gt;)
|-
| 2016 || കൗമുദി ടീച്ചർ പുരസ്ക്കാരം || [കലാ-സാഹിത്യ രംഗത്തെ സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്ക് ] &lt;ref&gt;
{{cite news
|url=http://www.manoramaonline.com/music/music-news/rajeev-alunkal-got-koumudi-teacher-award.html 
|title= Kaumudi Teacher Award
|date= June 18, 2016
|newspaper=Manoramaonline
}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2015 || സാംബശിവൻ സ്മാരക അവാർഡ് || [20 വർഷത്തെ കലാസാംസ്ക്കാരിക, രംഗത്തെ സംഭാവനയ്ക്ക് ] &lt;ref&gt;
{{cite news
|url= http://www.manoramaonline.com/music/music-news/sambasivan-memorial-award-for-rajeev-alunkal.html
|title= Sambashivan Award for Rajeev Alunkal
|date= October 12, 2015
|newspaper= Manorama Online
}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2015 || തിക്കുറിശ്ശി അവാർഡ് || [മികച്ച ചലച്ചിത്ര ഗാനരചയിതാവ്] [മേലേ ചേലോടെ ...., ;ചിത്രം - ആംഗ്രിബേബിസ് ]
|-
| 2012 ||  കലാശ്രീപുരസ്‌കാരം || കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി
|-
| 2012 || ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ് || 'ചെമ്പകവല്ലികളിൽ' (''[[അറബീം ഒട്ടകോം പി. മാധവൻ നായരും]]'')
|-
| 2012 || രാജൻ പി.ദേവ് അവാർഡ് || [ മികച്ച നാടക ഗാന രചയിതാവ് ]
|-
| 2012 || S L .പുരം സദാനന്ദൻ അവാർഡ് || [ മികച്ച നാടക ഗാനരചയിതാവ് ]
|-
|2012
|ലോഹിതദാസ് അവാർഡ്
|[ മികച്ച നാടക ഗാനരചയിതാവ് ]
|-
| 2011 || ഏഷ്യാനെറ്റ് അവാർഡ് || മികച്ച ഗാനരചയിതാവ് – ''ഹരിചന്ദനം ( സീരിയൽ )''
|-
| 2010 || കലാദർപ്പണം അവാർഡ് || [ ആർട്ട് ആന്റ് കൾച്ചറൽ മൂവ്മെന്റ് ഓഫ് ഇന്ത്യ ]
|-
| 2009 || [[വയലാർ രാമവർമ്മ]] ചലച്ചിത്ര അവാർഡ് || മികച്ച ഗാനരചയിതാവ് – ഇനിയും കൊതിയോടെ (ചിത്രം - ''[[ഭാര്യ ഒന്ന് മക്കൾ മൂന്ന്]]'')
|-
| 2007 || ജീവൻ ടി.വി.അവാർഡ് || മികച്ച ഗാനരചയിതാവ് – ''ഏകാകികളുടെ ഗീതം'' (ആൽബം)
|-
| 2007 || ഹരിപ്രിയ പുരസ്കാരം || മികച്ച കവിതാസമാഹാരം – ''നിലവിളിത്തെയ്യം''
|-
| 2006 ||  കേരള ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ് || മികച്ച ഗാനരചയിതാവ് – 'പ്രിയതമേ ശകുന്തളേ' (ചിത്രം -''[[കനകസിംഹാസനം]]'')
|-
| 2004 || കേരളസംസ്ഥാന സർക്കാർ  പുരസ്കാരം || മികച്ച നാടക ഗാനരചയിതാവ് – 'ആശതൻ കൂടാര കൂട്ടിൽ' (നാടകം - ''ഓമൽക്കിനാവ്'')
|-
| 2002 || [[ഇ.എം.എസ്.]] അവാർഡ് || മികച്ച നാടക ഗാനരചയിതാവ്
|-
|-
| 1997|| നാന ഗാലപ് പോൾ അവാർഡ് || മികച്ച നാടക ഗാനരചയിതാവ്
|-
|1988
|മന്നം ട്രോഫി
|മികച്ച നവാഗത കവി (ഹൈസ്കൂൾ തലം)
|}

== അവലംബം ==
{{Reflist}}

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* {{Official website|http://www.rajeevalunkal.com/}}

[[വർഗ്ഗം:1973-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഓഗസ്റ്റ് 17-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രഗാനരചയിതാക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളകവികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>34iv627krjl25stfy86hkx1ipxhz239</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4649949</id>
      <parentid>4649947</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T17:04:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-41368-34</username>
        <id>220695</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>4649949</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35746" sha1="gi9vr3rbvwp9cvgzl2f52ql7r10d1mm" xml:space="preserve">{{PU|Rajeev Alunkal}}
{{Infobox person
| name               = രാജീവ് ആലുങ്കൽ
| image              = Rajeev Alunkal.jpg
| imagesize          = 
| caption            = 2012
| birth_name         = 
| birth_date         = {{birth date and age|1973|08|17}}
| birth_place        = [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ]], [[കേരളം]]
| death_date         = 
| death_place        = 
| occupation         = ഗാനരചയിതാവ്, [[കവി]], സംഗീത സംവിധായകൻ, പ്രഭാഷകൻ
| years_active       = 1997 – തുടരുന്നു
| othername          = 
| spouse             = 
| children           = 
| parents            = മാധവൻ നായർ (അച്ഛൻ), ഇന്ദിര (അമ്മ)
| awards             = കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി അവാർഡ് &lt;br /&gt;കേരള സർക്കാർ അവാർഡ് (മികച്ച നാടക ഗാന രചയിതാവ്) &lt;br /&gt;കേരള ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ് (മൂന്ന് പ്രാവശ്യം)
}}
ശ്രദ്ധേയനായ മലയാള കവിയും, ഗാനരചയിതാവും, പ്രഭാഷകനുമായ '''രാജീവ് ആലുങ്കൽ''' ഇപ്പോൾ മലയാള ചലച്ചിത്ര രംഗത്തെ സാങ്കേതിക പ്രവർത്തകരുടെ സംഘടനയായ മാക്ടയുടെ വൈസ് ചെയർമാനാണ്.  [[സെൻസർ ബോർഡ്|കേന്ദ്ര ഫിലിം സെൻസർ ബോർഡ്‌]] അംഗം, കേരള സർക്കാർ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള  പല്ലന കുമാരനാശാൻ സ്മാരകത്തിന്റെ ചെയർമാൻ എന്നീ ചുമലതകൾ വഹിച്ചു.&lt;ref&gt;
{{cite news
|url=http://www.manoramaonline.com/music/music-news/rajeev-alunkal-become-chairman-of-kuamranasan-cultural-trust.html 
|title= Chairman of Kumaranashan Cultural Institution, Kerala
|date= March 18, 2017
|newspaper=Manorama Online
}}&lt;/ref&gt; പ്രണയവും, തത്ത്വചിന്തകളും നിറഞ്ഞതാണ് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രധാന കവിതകളും, ഗാനങ്ങളും. 2002 ൽ [[ഹരിഹരൻപിള്ള ഹാപ്പിയാണ്|ഹരിഹരൻ പിള്ള ഹാപ്പിയാണ്]] എന്ന മോഹൻലാൽ ചിത്രം മുതൽ, [[വെട്ടം (ചലച്ചിത്രം)|വെട്ടം]], [[കനകസിംഹാസനം]], [[മല്ലൂസിംഗ്|മല്ലു സിംഗ്]], [[റോമൻസ്]], [[അറബീം ഒട്ടകോം പി. മാധവൻ നായരും|അറബിം ഒട്ടകവും പി. മാധവൻ നായരും]], [[സൗണ്ട് തോമ]], [[ചട്ടക്കാരി (2012-ലെ ചലച്ചിത്രം)|ചട്ടക്കാരി]], [[ഹാപ്പി വെഡ്ഡിംഗ്|ഹാപ്പി വെഡിങ്]], [[Mkuttanada|കുട്ടനാടൻ മാർപാപ്പ]], [[ആനക്കള്ളൻ]], തുടങ്ങി 130 ലേറെ ചിത്രങ്ങൾക്ക് ഗാനങ്ങളെഴുതി. “ഇഷ്ടമാണെന്നാദ്യം ചൊല്ലിയതാരാണ്, സാമവേദം നാവിലുണർത്തിയ സ്വാമിയേ” തുടങ്ങിയ ആൽബം ഗാനങ്ങൾ ഏറെ പ്രശസ്തമാണ്. ഗാനരചന രംഗത്തെ സമഗ്രസംഭാവനയ്ക്കുള്ള കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമിയുടെ അവാർഡ്,&lt;ref&gt;
{{cite news
|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/akademi-awards-announced/article4438256.ece 
|title= Akademi awards announced
|date= February 21, 2013
|newspaper=The Hindu
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.keralaculture.org/light-music/467|title=|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;
{{cite news
|url=http://www.manoramaonline.com/music/interviews/interview-with-rajeev-alunkal.html 
|title= Rajeev Alunkal about Lyrics 
|date= September 1, 2015
|newspaper=Manoramaonline
}}&lt;/ref&gt; ഗാനരചനയ്ക്കുള്ള സംസ്ഥാന സർക്കാർ അവാർഡ്, മൂന്ന് പ്രാവശ്യം ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ്, വയലാർ രാമവർമ്മ അവാർഡ്, ജേസി അവാർഡ്, ഏഷ്യാനെറ്റ് അവാർഡ് തുടങ്ങി നിരവധി പുരസ്കാരങ്ങൾ രാജീവ് ആലുങ്കലിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. 

കഴിഞ്ഞ മുപ്പതു വർഷക്കാലം കൊണ്ട് നാടകം - ആൽബം - സിനിമ രംഗങ്ങളിലായി 4200 ൽപ്പരം ഗാനങ്ങൾ രചിച്ച രാജീവ് ആലുങ്കലിന്റെ മൂന്നരപതിറ്റാണ്ടോടടുക്കുന്ന ഗാനരചന രംഗത്തെ സംഭാവനകളോട് താരതമ്യം ചെയ്യാൻ  ആ തലമുറയിൽ മറ്റൊരാളില്ല. പത്തൊൻപതാം വയസ്സിൽ എഴുത്തു ജീവിതോപാധിയായി സ്വീകരിച്ചു. പാട്ടെഴുത്തിന്റെ സമസ്ത മേഘലകളിലും വ്യക്തമായി അടയാളപ്പെട്ട രാജീവ് ആലുങ്കൽ മികച്ച പ്രഭാഷകൻ എന്ന നിലയിലും ഇന്ത്യക്കകത്തും പുറത്തുമുള്ള മലയാളി സമൂഹത്തിനു മുന്നിൽ സ്വീകാര്യനായി.

== ജീവിതരേഖ ==
===ബാല്യം, വിദ്യാഭ്യാസം===
[[ആലപ്പുഴ ജില്ല]]യിൽ [[ചേർത്തല താലൂക്ക്|ചേർത്തല താലൂക്കിലെ]]  കടക്കരപ്പള്ളി ഗ്രാമത്തിലെ ആലുങ്കലിൽ പരേതരായ കണ്ടനാട്ട് എസ്. മാധവൻ നായരുടെയും കാരുവള്ളി ആർ. ഇന്ദിരയുടെയും മൂത്ത മകനായി 1973 ഓഗസ്റ്റ് 17-ന് രാജീവ് ജനിച്ചു. സജീവ് എന്നൊരു അനുജൻ അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്നു.  ചെറുപ്പകാലത്ത് തന്നെ മാതാവിനെയും ഏക സഹോദരനേയും നഷ്ടപ്പെട്ട രാജീവിന് കയ്പേറിയ ജീവിതാനുഭവങ്ങളിലൂടെ കടന്നു പോകേണ്ടി വന്നു. ഔപചാരിക വിദ്യാഭ്യാസത്തോടൊപ്പം വയലാർ ശിരോമണി രാഘവപ്പണിക്കരുടെ കീഴിൽ പത്തു വർഷം [[സംസ്കൃതം]] പഠിച്ചു.

===കവിതാ രംഗത്ത്===
1987-ൽ എൻ.എസ്.എസിന്റെ സർവ്വീസ് വാരികയിലാണ് ആദ്യ കവിത പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നത്.  മലയാളത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ആനുകാലികങ്ങളിലെല്ലാം രാജീവ് ആലുങ്കലിന്റെ കവിതകൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു വരുന്നു. 

ഇന്ത്യയിലും വിദേശ രാജ്യങ്ങളിലുമുള്ള സാഹിത്യ സാംസ്ക്കാരിക സമ്മേളന വേദികളിൽ പ്രഭാഷകനായി ഇദ്ദേഹം പങ്കെടുത്തിട്ടുണ്ട്.  2016 ൽ സിങ്കപ്പൂരിലും, 2026 റഷ്യയിലും വച്ചു നടന്ന ലോക കവി സംഗമങ്ങളിൽ മലയാള ഭാഷയെ പ്രതിനിധികരിച്ചത് രാജീവ്‌ ആലുങ്കലാണ് 

വത്തിക്കാനിലെ സെന്റ് പീറ്റേഴ്‌സ് ബസിലിക്കയിൽ വച്ച്, മദർ തെരേസയുടെ വിശുദ്ധപദവി ചടങ്ങുകൾക്കു മുൻപായി രാജീവ് ആലുങ്കലിന്റെ &quot; തെരേസാമ്മ &quot; എന്ന കവിത ഫ്രാൻസിസ് മാർപ്പാപ്പ പ്രകാശിപ്പിച്ചു. ഉഷാ ഉതുപ്പ് വത്തിക്കാനിൽ ആലപിച്ച ഈ കവിത ഇംഗ്ലീഷ്, അൽബേനിയൻ, ഇറ്റാലിയൻ, ഹിന്ദി, ബംഗാളി, തമിഴ് തുടങ്ങിയ ഒൻപത് ഭാഷകളിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെട്ടു. &lt;ref&gt;
{{cite news
|url=http://www.manoramaonline.com/music/music-news/rajeev-alunkal-story.html 
|title= Canonisation of Mother Theresa
|date= August 22, 2016
|newspaper=Manoramaonline
}}&lt;/ref&gt; 

മഹാകവി കുമാരനാശാൻ അന്ത്യ വിശ്രമം കൊള്ളുന്ന ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ പല്ലന കുമാരകോടിയിൽ കേരള സർക്കാർ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള കുമാരനാശാൻ സ്മാരകത്തിന്റെ ചെയർമാൻ എന്ന നിലയിൽ 2017-2022 കാലഘട്ടത്തിൽ നടത്തിയ വിപുലമായ പുനരുദ്ധാരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും, കലാ സാഹിത്യ സംഗമങ്ങൾക്കും നേതൃത്വം നൽകിയത് രാജീവ്‌ ആലുങ്കലിനെ ഏറെ അഭിനന്ദനങ്ങൾക്ക് അർഹനാക്കുകയും, ഗുരുശ്രീ ദേശീയ പുരസ്കാരം മുംബൈയിൽ വച്ചു സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/music-news/rajeev-alunkal-become-chairman-of-kuamranasan-cultural-trust.html|title=രാജീവ് ആലുങ്കൽ കുമാരനാശാൻ സ്മാരക സമിതിയുടെ ചെയർമാനായി|access-date=2023-05-20|last=https://www.facebook.com/ManoramaOnline}}&lt;/ref&gt; 

===ഗാനരചനാ രംഗത്ത്===
1993-ൽ ചേർത്തല ഷൈലജ തീയറ്റേഴ്സിന്റെ ''മാന്ത്രികക്കരടി'' എന്ന നാടകത്തിലൂടെ ഗാനരചയിതാവായി അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു. കൊല്ലം കാളിദാസ കലാകേന്ദ്രം, കൊല്ലം അസ്സീസി, വൈക്കം മാളവിക, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി അമല, ചേർത്തല ജൂബിലി, തുടങ്ങി കേരളത്തിലെ ഒട്ടുമിക്ക പ്രശസ്ത നാടക സമിതികൾക്കു വേണ്ടിയും ഗാനരചന നിർവ്വഹിച്ചു. 
1995 മുതൽ ജോണി സാഗരിഗ, മാഗ്നാ സൗണ്ട്, ടി.സീരിസ്, തരംഗിണി, ഈസ്റ്റ് കോസ്റ്റ് തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ കമ്പനികളുടെ ആൽബങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി ഗാനങ്ങളെഴുതി.

2003-ൽ [[ഹരിഹരൻ പിള്ള ഹാപ്പിയാണ്]] എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ സിനിമാഗാനരചനാ രംഗത്തേക്ക് ഇദ്ദേഹം പ്രവേശിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite news
|url= http://www.hindu.com/mp/2003/11/27/stories/2003112701200400.htm
|title= Short-lived happiness
|date= November 27, 2003
|newspaper= The Hindu
|access-date= 2017-05-11
|archive-date= 2005-01-21
|archive-url= https://web.archive.org/web/20050121135503/http://www.hindu.com/mp/2003/11/27/stories/2003112701200400.htm
|url-status= dead
}}&lt;/ref&gt; തുടർന്ന്
[[വെട്ടം (ചലച്ചിത്രം)|വെട്ടം]], [[കനകസിംഹാസനം]], [[അറബിയും ഒട്ടകവും പി. മാധവൻ നായരും]], [[ചട്ടക്കാരി (2012-ലെ ചലച്ചിത്രം)|ചട്ടക്കാരി]], [[റോമൻസ്]], [[സൗണ്ട് തോമ]], [[മല്ലൂസിംഗ്]], [[ഷീ ടാക്സി (ചലച്ചിത്രം)|ഷീ ടാക്സി]], [[ഹാപ്പി വെഡ്ഡിംഗ്]], [[കുട്ടനാടൻ മാർപാപ്പ]], [[ആനക്കള്ളൻ]], മഹാറാണി തുടങ്ങി 130-ൽ ഏറെ ചിത്രങ്ങൾക്കായി നാനൂറോളം&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/music-news/2021/02/15/rajeev-alunkal-turns-30-years-in-musical-life.html|title=വിക്കിനെ അതിജീവിച്ച് ആദ്യ പ്രസംഗം; വയറിങ് ചെയ്ത ഹോട്ടലിൽ ഇരുന്ന് പിന്നീട് പാട്ടെഴുത്ത്: ജീവിതം പറഞ്ഞ് രാജീവ് ആലുങ്കൽ|access-date=2021-08-22|language=ml}}&lt;/ref&gt; ഗാനങ്ങളുടെ രചന നിർവ്വഹിച്ചു.നാടകം, ആൽബം സിനിമാ രംഗങ്ങളിലായി 4200 ഗാനങ്ങൾ രചിച്ച അപൂർവ നേട്ടത്തിന് URF നാഷണൽ റെക്കോർഡ് 2021 ൽ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=690250&amp;u=national-recognition-690250|title=യൂണിവേഴ്സൽ റെക്കാർഡ് ഫോറത്തിൻ്റെ ദേശീയ അംഗീകാരം കവിയും ഗാനരചയിതാവുമായ രാജീവ് ആലുങ്കലിന് ഗോവ ഗവർണർ പി.എസ്. ശ്രീധരൻപിള്ള സമ്മാനിക്കുന്നു|access-date=2022-05-13|last=Daily|first=Keralakaumudi|language=en}}&lt;/ref&gt;  

2004-ൽ കായംകുളം സപര്യയുടെ &quot;''ഓമൽക്കിനാവ്''  &quot;എന്ന നാടകത്തിലെ 'ആശതൻ കൂടാര കൂട്ടിൽ ' എന്ന ഗാനത്തിന് മികച്ച ഗാനരചയിതാവിനുള്ള സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. 2025ൽ വള്ളുവനാട് ബഹ്മയുടെ പകലിൽ മറഞ്ഞിരുന്നാരാൾ എന്ന ഗാനങ്ങൾക്ക്   മികച്ച  ഗാനരചയിതാവിനുള്ള സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെ പുരസ്കാരം വീണ്ടും ലഭിച്ചു. ഗാനരചയിതാവിനുള്ള സംസ്ഥാന ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ് 2006, 2012, 2018 വർഷങ്ങളിൽ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/apr/09/kerala-film-critics-awards-announced-1962020.html|title=|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/apr/09/kerala-film-critics-awards-announced-1962020.html|title=Kerala Film Critics Awards announced|access-date=2021-09-20}}&lt;/ref&gt; ഏ.ആർ.റഹ്മാന്റെ &quot;വൺ ലൗ &quot; എന്ന ബഹുഭാഷാ ആൽബത്തിലെ എക മലയാളഗാനത്തിന്റെ രചയിതാവാണ് രാജീവ് ആലുങ്കൽ. കെ.പി.കുമാരൻ സംവിധാനം ചെയ്ത [[ആകാശഗോപുരം]] എന്ന മലയാള ചിത്രത്തിനു വേണ്ടി [[ടൈറ്റാനിക് (ചലച്ചിത്രം)|ടൈറ്റാനിക്ക്]] എന്ന ചിത്രത്തിന് പശ്ചാത്തല സംഗീതം നൽകിയ. വിശ്വപ്രസിദ്ധ സംഗീതജ്ഞൻ ജോൺ ആൾട്ട്മാന്റെ ഈണത്തിലും ഇദ്ദേഹം ഗാനരചന നിർവ്വഹിച്ചു.

ഇതിനു പുറമേ നാടൻ പാട്ടുകൾ, ഭക്തിഗാനങ്ങൾ, ദേശഭക്തിഗാനങ്ങൾ, ആകാശവാണി-ദൂരദർശൻ ഗാനങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയും രാജീവ് ആലുങ്കൽ രചിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://m.dailyhunt.in/news/india/malayalam/prem28905-epaper-dh5b7828d8e0e0419f87e266d0d1bc4eaf/-newsid-dh5b7828d8e0e0419f87e266d0d1bc4eaf_09c23fe505f8494eb53251b364ac41e1?s=a&amp;uu=0x2f90e27b4448ca65&amp;ss=wsp|title=Dailyhunt|access-date=2021-08-22|language=en}}&lt;/ref&gt; ഒട്ടേറെ ഗാനങ്ങൾക്ക് രചനയോടൊപ്പം സംഗീതവും നൽകിയിട്ടുമുണ്ട്. 

മഹാകവി കുമാരനാശാൻ അന്ത്യവിശ്രമം കൊള്ളുന്ന പല്ലന കുമാര കോടിയിൽ കേരള സർക്കാർ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള സ്മാരകത്തിന്റെ ചെയർമാനായി 2017- 2022 കാലഘട്ടത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചു. സ്മാരകത്തിന്റെ സർവ്വതോന്മുഖമായ പുരോഗതിക്ക് നേതൃപരമായ പങ്കുവഹിച്ചു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/music-news/rajeev-alunkal-become-chairman-of-kuamranasan-cultural-trust.html|title=രാജീവ് ആലുങ്കൽ കുമാരനാശാൻ സ്മാരക സമിതിയുടെ ചെയർമാനായി|access-date=2022-08-15}}&lt;/ref&gt;

യൂട്യൂബിൽ കോടിക്കണക്കിന് വ്യൂവേഴ്സ് ഉള്ള ദേശഭക്തി ഗാനങ്ങളും, സംഘഗാനങ്ങളും, ലളിത ഗാനങ്ങളും, കുട്ടി പാട്ടുകളും, താരാട്ട് പാട്ടുകളും രാജീവ്‌ ആലുങ്കൽ എഴുതി ചിട്ടപ്പെടുത്തിയതാണ്. കലാലയ മത്സര വേദികളിൽ പുതിയ തലമുറ ഈ പാട്ടുകൾ പരക്കെ ഉപയോഗിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/music-news/2023/01/14/musical-journey-of-rajeev-alunkal.html|title=പാട്ടെഴുത്തിന്റെ 30 വർഷങ്ങൾ; രാജീവ് ആലുങ്കലിന്റെ ‘സൂപ്പർഹിറ്റ് സംഗീതജീവിതം’|access-date=2024-10-23|language=ml}}&lt;/ref&gt;

കേരളത്തിൽ ആയിരക്കണക്കിന് ഗ്രാമക്ഷേത്രങ്ങളിലെ ആദ്യ ഭക്തി ഗാനങ്ങളുടെ രചയിതാവും രാജീവ്‌ ആലുങ്കലാണ്. കേരളത്തിലെ സ്കൂൾ - യൂണിവേഴ്സിറ്റി തലങ്ങളിൽ രാജീവ്‌ ആലുങ്കലിന്റെ കവിതകൾ പാഠ്യ വിഷയമാണ്.

'''രാജീവ്‌ ആലുങ്കൽ എഴുതിയ ഹിറ്റ് ‌ഗാനങ്ങൾ''' 

1. തിങ്കൾ നിലാവിൽ ([[ഹരിഹരൻപിള്ള ഹാപ്പിയാണ്|ഹരിഹരൻ പിള്ള ഹാപ്പിയാണ്]])

2. മുന്തിരി വാവേ ([[ഹരിഹരൻപിള്ള ഹാപ്പിയാണ്|ഹരിഹരൻ പിള്ള ഹാപ്പിയാണ്]])

3. പ്രിയതമേ ശകുന്തളെ ([[കനകസിംഹാസനം]])

4. സുന്ദരനോ സൂരിയനോ ([[കനകസിംഹാസനം]])

5. I Love You December ([[വെട്ടം (ചലച്ചിത്രം)|വെട്ടം]])

6. ഇനിയും കൊതിയോടെ കാത്തിരിക്കാം (ഭാര്യ ഒന്ന് മക്കൾ മൂന്ന്)

7. ചെമ്പകവല്ലികളിൽ ([[അറബീം ഒട്ടകോം പി. മാധവൻ നായരും|അറബിയും ഒട്ടകവും]])

8. കാക്ക മലയിലെ ([[മല്ലൂസിംഗ്|മല്ലു സിംഗ്]])

9. ഒരു കിങ്ങിണി കാറ്റ് ([[മല്ലൂസിംഗ്|മല്ലു സിംഗ്]])

10. അർത്തുങ്കലെ പള്ളിയിൽ ([[റോമൻസ്]])

11. കന്നി പെണ്ണെ ([[സൗണ്ട് തോമ]])

12. മച്ചാൻ എന്റെ മാത്രമല്ലെ (നാടോടിമന്നൻ)

13. ഏതോ പ്രിയരാഗം (ആര്യ )

14. എൻ പ്രേമത്തിന് കോപം കാണും (ആര്യ)

15. I'm very Sorry ഒരു നാലായിരം സോറി (പ്രണയമായി)

16. സാമവേദം നാവിലുണർത്തിയ സ്വാമിയേ (ആൽബം - സ്വാമി അയ്യപ്പൻ - എം.ജി.ശ്രീകുമാർ)

17. ഇഷ്ടമാണെന്നാദ്യം ചൊല്ലിയതാരാണ് (ആൽബം - ഇഷ്ടമാണ്)

18. നിലാമഴ ഇതോ കിനാമഴ (ആൽബം - ഹാർട്ട്‌ ബീറ്റസ് - കെ.എസ്. ചിത്ര) 

19. മയിൽപീലി ഞാൻ തരാം (ആൽബം - മൽഹാർ - മലയാളം ഗസൽ - ഹരിഹരൻ)

20. പഴവങ്ങാടി ഗണേശൻ (ആൽബം - ഓം ഗണനാദം - കെ.ജെ.യേശുദാസ് )

==പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പുസ്തകങ്ങൾ==
*നിലവിളിത്തെയ്യം (കവിതാസമാഹാരം - പരിധി പബ്ലിക്കേഷൻസ്, തിരുവനന്തപുരം)
*എന്റെ പ്രിയ ഗീതങ്ങൾ (തിരഞ്ഞെടുത്ത 1001 ഗാനങ്ങൾ - H&amp;C പബ്ലിക്കേഷൻസ്. തൃശൂർ )&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/interviews/interview-with-rajeev-alunkal.html|title=നാലുവരി കൊണ്ട് പാട്ട് ഹിറ്റാകില്ല|access-date=2023-02-18}}&lt;/ref&gt;
* വേരുകളുടെ വേദാന്തം (കവിതാ സമാഹാരം) ഡി.സി. ബുക്സ്, കോട്ടയം. 
* പല്ലൊട്ടി മിഠായി (ബാല കവിതാ സമാഹാരം) പൂർണ്ണ പബ്ലികേഷൻസ്, കോഴിക്കോട്
* കനൽപ്പെണ്ണ് (കവിതാ സമാഹാരം) മാണി ബുക്സ്, ആലപ്പുഴ.
* ഇനിയും കൊതിയോടെ (സമ്പൂർണ്ണ ചലച്ചിത്ര ഗാനങ്ങൾ) ലിപി പബ്ലിക്കേഷൻസ്, കോഴിക്കോട് 


== പുരസ്‌കാരങ്ങൾ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Year !! Awards !! Notes
|-
|2026
|കേരള സംസ്ഥാന സർക്കാർ പുരസ്ക്കാരം 
|മികച്ച നാടക ഗാനരചയിതാവ് – ' (നാടകം - ''പകലിൽ പറഞ്ഞിരുന്നൊരാൾ'') [https://www.deshabhimani.com/News/kerala/kerala-sangeetha-nataka-academy-state-professional-drama-awards-announced-77232]
|-
|2026
|കേരളഹോംമിനിസ്റ്റർ എക്സലൻസ് അവാർഡ്
|ലഹരി വിരുദ്ധ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക്.
|-
|2022
|ആശാൻ ഭാരതി ദേശീയ സാഹിത്യ പുരസ്ക്കാരം. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/asan-bharati-national-literature-award-for-lyricist-rajeev-alunkal-1.7789266|title=തമിഴ് കൾച്ചറൽ റിസർച്ച് സെന്ററിന്റെ ആശാൻ - ഭാരതി ദേശീയ സാഹിത്യ പുരസ്‌കാരം രാജീവ്‌ ആലുങ്കലിന്|access-date=2022-08-17|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=883582&amp;u=local-news-ernakulam|title=തമിഴ് കൾച്ചറൽ റിസർച്ച് സെന്ററിന്റെ ആശാൻ - ഭാരതി ദേശീയ സാഹിത്യ പുരസ്‌കാരം രാജീവ്‌ ആലുങ്കലിന്|access-date=2022-08-17|last=Daily|first=Keralakaumudi|language=en}}&lt;/ref&gt;
|കലാ - സാഹിത്യ രംഗത്തെ സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്ക്
|-
|2021
|[https://www.universalrecordsforum.com/national-record URF നാഷ്ണൽ റെക്കോർഡ്] &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=690250&amp;u=national-recognition-690250|title=യൂണിവേഴ്സൽ റെക്കാർഡ് ഫോറത്തിൻ്റെ ദേശീയ അംഗീകാരം കവിയും ഗാനരചയിതാവുമായ രാജീവ് ആലുങ്കലിന് ഗോവ ഗവർണർ പി.എസ്. ശ്രീധരൻപിള്ള സമ്മാനിക്കുന്നു|access-date=2021-11-24|last=Daily|first=Keralakaumudi|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.canchannels.com/rajeev-alunkal-got-national-recognition-from-the-universal-records-forum/|title=രാജീവ് ആലുങ്കലിന് യൂണിവേഴ്‌സൽ റെക്കോർഡ് ഫോറത്തിന്റെ ദേശീയ അംഗീകാരം - Rajeev Alunkal Got National Recognition From The Universal Records Forum|access-date=2021-11-24|date=2021-11-22|language=en-GB}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|നാടകം, ആൽബം, സിനിമ എന്നീ മേഖലകളിലായി 4200 ഗാനങ്ങളുടെ രചനയ്ക്ക് 
|-
|2020
|[[കെടാമംഗലം സദാനന്ദൻ]] സ്മാരക &quot;കലാസാഗര&quot; പുരസ്കാരം &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/music-news/2021/03/01/lyricist-rajeev-alunkal-won-kala-sagara-award.html|title=കലാസാഗര പുരസ്‌കാരം സ്വന്തമാക്കി ഗാനരചയിതാവ് രാജീവ്‌ ആലുങ്കൽ|access-date=2021-06-17|language=ml}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/rajeev-alungal-will-be-awarded-with-kala-sagara-puraskaram-lyricist-poet-1.5480342|title=രാജീവ് ആലുങ്കലിന് കലാ സാഗര പുരസ്‌കാരം|access-date=2021-06-17|language=en}}&lt;/ref&gt;
|ഗാനരചനാരംഗത്തെ സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്ക്എ
|-
|2019
|ഗുരുശ്രീ പുരസ്കാരം
|ഗാനരചനാരംഗത്തെ സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്ക്
|-
|2018
|ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ്അവാർഡ് 
|മികച്ച ഗാനരചയിതാവ് -  [വെട്ടംതട്ടും വട്ടക്കായൽ]  ചിത്രം - ആനക്കള്ളൻ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/apr/09/kerala-film-critics-awards-announced-1962020.html|title=Kerala Film Critics Awards announced|access-date=2021-09-20}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/apr/09/kerala-film-critics-awards-announced-1962020.html|title=Kerala Film Critics Awards announced|access-date=2021-09-20}}&lt;/ref&gt;
|-
|2018
|പി.എൻ പണിക്കർ യുവപ്രതിഭാ പുരസ്കാരം
|കാവ്യ രംഗത്തെ സമഗ്ര സംഭാവനക്ക്&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/music-news/2018/06/18/rajeev-alunkal-bags-award.html|title=യുവപ്രതിഭാ പുരസ്കാരം രാജീവ് ആലുങ്കലിന്|access-date=2020-09-14}}&lt;/ref&gt;
|-
|2017
|ജേ.സി അവാർഡ്
|മികച്ച ഗാനരചന   -  [മദ്ധ്യാഹ്ന സൂര്യന്റെ.. ]ചിത്രം: ആറടി
|-
|2016
|കാവ്യശ്രീ പുരസ്ക്കാരം
|മികച്ച കവിതാ സമാഹാരം. (&quot;വേരുകളു  ടെ വേദാന്തം&quot; എന്ന കവിതാ സമാഹാരത്തിന് [ഇൻഡോ മലേഷ്യൻ കൾച്ചറൽ ഫോറം]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.keralaculture.org/light-music/467|title=|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;
{{cite news|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/akademi-awards-announced/article4438256.ece|title=Akademi awards announced|date=February 21, 2013|newspaper=The Hindu}}&lt;/ref&gt;)
|-
| 2016 || കൗമുദി ടീച്ചർ പുരസ്ക്കാരം || [കലാ-സാഹിത്യ രംഗത്തെ സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്ക് ] &lt;ref&gt;
{{cite news
|url=http://www.manoramaonline.com/music/music-news/rajeev-alunkal-got-koumudi-teacher-award.html 
|title= Kaumudi Teacher Award
|date= June 18, 2016
|newspaper=Manoramaonline
}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2015 || സാംബശിവൻ സ്മാരക അവാർഡ് || [20 വർഷത്തെ കലാസാംസ്ക്കാരിക, രംഗത്തെ സംഭാവനയ്ക്ക് ] &lt;ref&gt;
{{cite news
|url= http://www.manoramaonline.com/music/music-news/sambasivan-memorial-award-for-rajeev-alunkal.html
|title= Sambashivan Award for Rajeev Alunkal
|date= October 12, 2015
|newspaper= Manorama Online
}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2015 || തിക്കുറിശ്ശി അവാർഡ് || [മികച്ച ചലച്ചിത്ര ഗാനരചയിതാവ്] [മേലേ ചേലോടെ ...., ;ചിത്രം - ആംഗ്രിബേബിസ് ]
|-
| 2012 ||  കലാശ്രീപുരസ്‌കാരം || കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി
|-
| 2012 || ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ് || 'ചെമ്പകവല്ലികളിൽ' (''[[അറബീം ഒട്ടകോം പി. മാധവൻ നായരും]]'')
|-
| 2012 || രാജൻ പി.ദേവ് അവാർഡ് || [ മികച്ച നാടക ഗാന രചയിതാവ് ]
|-
| 2012 || S L .പുരം സദാനന്ദൻ അവാർഡ് || [ മികച്ച നാടക ഗാനരചയിതാവ് ]
|-
|2012
|ലോഹിതദാസ് അവാർഡ്
|[ മികച്ച നാടക ഗാനരചയിതാവ് ]
|-
| 2011 || ഏഷ്യാനെറ്റ് അവാർഡ് || മികച്ച ഗാനരചയിതാവ് – ''ഹരിചന്ദനം ( സീരിയൽ )''
|-
| 2010 || കലാദർപ്പണം അവാർഡ് || [ ആർട്ട് ആന്റ് കൾച്ചറൽ മൂവ്മെന്റ് ഓഫ് ഇന്ത്യ ]
|-
| 2009 || [[വയലാർ രാമവർമ്മ]] ചലച്ചിത്ര അവാർഡ് || മികച്ച ഗാനരചയിതാവ് – ഇനിയും കൊതിയോടെ (ചിത്രം - ''[[ഭാര്യ ഒന്ന് മക്കൾ മൂന്ന്]]'')
|-
| 2007 || ജീവൻ ടി.വി.അവാർഡ് || മികച്ച ഗാനരചയിതാവ് – ''ഏകാകികളുടെ ഗീതം'' (ആൽബം)
|-
| 2007 || ഹരിപ്രിയ പുരസ്കാരം || മികച്ച കവിതാസമാഹാരം – ''നിലവിളിത്തെയ്യം''
|-
| 2006 ||  കേരള ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ് || മികച്ച ഗാനരചയിതാവ് – 'പ്രിയതമേ ശകുന്തളേ' (ചിത്രം -''[[കനകസിംഹാസനം]]'')
|-
| 2004 || കേരളസംസ്ഥാന സർക്കാർ  പുരസ്കാരം || മികച്ച നാടക ഗാനരചയിതാവ് – 'ആശതൻ കൂടാര കൂട്ടിൽ' (നാടകം - ''ഓമൽക്കിനാവ്'')
|-
| 2002 || [[ഇ.എം.എസ്.]] അവാർഡ് || മികച്ച നാടക ഗാനരചയിതാവ്
|-
|-
| 1997|| നാന ഗാലപ് പോൾ അവാർഡ് || മികച്ച നാടക ഗാനരചയിതാവ്
|-
|1988
|മന്നം ട്രോഫി
|മികച്ച നവാഗത കവി (ഹൈസ്കൂൾ തലം)
|}

== അവലംബം ==
{{Reflist}}

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* {{Official website|http://www.rajeevalunkal.com/}}

[[വർഗ്ഗം:1973-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഓഗസ്റ്റ് 17-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രഗാനരചയിതാക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളകവികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>gi9vr3rbvwp9cvgzl2f52ql7r10d1mm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഷെയ്ൻ വാട്സൺ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>208693</id>
    <revision>
      <id>4649897</id>
      <parentid>2171929</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T12:40:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4649897</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8294" sha1="9r39ngivm270tlyggg38lmb3qdc1pcu" xml:space="preserve">{{Infobox cricketer
|          playername = ഷെയ്ൻ വാട്സൺ
|              female =
|               image = Shane Watson.jpg
|             country = ഓസ്ട്രേലിയ
|            fullname = ഷെയ്ൻ റോബർട്ട് വാട്സൺ
|            nickname = വാട്ടോ, ഡെയ്ഞ്ചർ മാൻ
|              living = true
|          dayofbirth = 17
|        monthofbirth = 6
|         yearofbirth = 1981
|        placeofbirth = [[Ipswich, ക്യൂൻസ് ലാൻഡ്]]
|      countryofbirth = ഓസ്ട്രേലിയ
|            heightft =
|          heightinch =
|             heightm = 1.83
|            weightkg = 93
|             batting = വലം കൈ
|             bowling = വലം കൈ [[Seam bowling|ഫാസ്റ്റ്-മീഡിയം]]
|                role = [[ഓൾ റൗണ്ടർ]] (ഓപ്പണിംഗ് ബാറ്റ്സ്മാൻ)
|       international = true
|       testdebutdate = 2 ജനുവരി
|       testdebutyear = 2005
|    testdebutagainst = പാകിസ്താൻ
|             testcap = 391
|        lasttestdate = 27 ഏപ്രിൽ
|        lasttestyear = 2012
|     lasttestagainst = വെസ്റ്റ് ഇൻഡീസ്
|        odidebutdate = 24 മാർച്ച്
|        odidebutyear = 2002
|     odidebutagainst = സൗത്ത് ആഫ്രിക്ക
|              odicap = 148
|         lastodidate = 7 ജൂലൈ
|         lastodiyear = 2012
|      lastodiagainst = ഇംഗ്ലണ്ട്
|            odishirt = 33
|       T20Idebutdate = 24 ഫെബ്രുവരി
|       T20Idebutyear = 2006
|    T20Idebutagainst = സൗത്ത് ആഫ്രിക്ക
|             T20Icap = 19
|        lastT20Idate = 19 സെപ്റ്റംബർ
|        lastT20Iyear = 2012
|     lastT20Iagainst = ഐർലാൻഡ്
|               club1 = [[Tasmanian Tigers|ടാസ്മാനിയ]]
|                year1 = 2001–2004
|               club2 = [[Queensland Bulls|ക്വീൺസ് ലാൻഡ്]]
|               year2 = 2004–2009
|               club3 = [[Hampshire County Cricket Club|ഹാംഷെയർ]]
|               year3 = 2005
|               club4 = [[രാജസ്ഥാൻ റോയൽസ്]]
|               year4 = 2008–
|               club5 = [[New South Wales cricket team|ന്യൂ സൗത്ത് വെയ്ൽസ്]]
|               year5 = 2009–
|               club6 = [[സിഡ്നി സിക്സേഴ്സ്]]
|               year6 = 2011–

|             columns = 4
|             column1 = [[Test cricket|ടെസ്റ്റ്]]
|            matches1 = 35
|               runs1 = 2,328
|            bat avg1 = 37.54
|           100s/50s1 = 2/18
|          top score1 = 126
|         deliveries1 = 3,494
|            wickets1 = 59
|           bowl avg1 = 28.91
|            fivefor1 = 3
|             tenfor1 = 0
|       best bowling1 = 6/33
|  catches/stumpings1 = 25/–
|             column2 = [[One Day International|ഏകദിനം]]
|            matches2 = 154
|               runs2 = 4,563
|            bat avg2 = 41.48
|           100s/50s2 = 6/28
|          top score2 = 185*
|         deliveries2 = 5,586
|            wickets2 = 155
|           bowl avg2 = 28.83
|            fivefor2 = 0
|             tenfor2 = 0
|       best bowling2 = 4/36
|  catches/stumpings2 = 52/–
|             column3 = [[First-class cricket|ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ്]]
|            matches3 = 104
|               runs3 = 7,431
|            bat avg3 = 44.49
|           100s/50s3 = 17/42
|          top score3 = 203*
|         deliveries3 = 9,791
|            wickets3 = 193
|           bowl avg3 = 27.60
|            fivefor3 = 7
|             tenfor3 = 1
|       best bowling3 = 7/69
|  catches/stumpings3 = 82/–
|             column4 = [[List A cricket|ലിസ്റ്റ് എ]]
|            matches4 = 221
|               runs4 = 6,466
|            bat avg4 = 38.95
|           100s/50s4 = 8/39
|          top score4 = 185*
|         deliveries4 = 7,526
|            wickets4 = 200
|           bowl avg4 = 30.95
|            fivefor4 = 0
|             tenfor4 = 0
|       best bowling4 = 4/36
|  catches/stumpings4 = 71/–
|                date = 19 സെപ്റ്റംബർ
|                year = 2011
|              source = http://www.espncricinfo.com/australia/content/player/8180.html Cricinfo
}}

ഒരു ഓസ്ട്രേലിയൻ ക്രിക്കറ്റ് താരമാണ് '''ഷെയ്ൻ വാട്സൺ'''. ഒരു ഓൾ റൗണ്ടറാണ്. 1981 ജൂൺ 17 ന് ജനിച്ചു.

2002ലാണ് ഓസ്ട്രേലിയക്കു വേണ്ടി അന്താരാഷ്ട്ര ക്രിക്കറ്റിൽ അരങ്ങേറുന്നത്. സൗത്ത് ആഫ്രിക്കയ്ക്കെതിരെ നടന്ന ഏകദിന മത്സരത്തിലായിരുന്നു അരങ്ങേറ്റം. അന്നുമുതൽ ഓസ്ട്രേലിയൻ ടീമിന്റെ സ്ഥിര സാന്നിദ്ധ്യമായ് മാറി. ടെസ്റ്റ് ടിമിലെ അരങ്ങേറ്റം 2005 ജനുവരിയിൽ പാകിസ്താനെതിരെ [[സിഡ്നി ക്രിക്കറ്റ് ഗ്രൗണ്ട്|സിഡ്നി ക്രിക്കറ്റ് ഗ്രൗണ്ടിൽ]] നടന്ന മത്സരത്തിലായിരുന്നു. പരിക്കുകൾ അദ്ദേഹത്തെ സ്ഥിരമായി ടെസ്റ്റ് കളിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് വിലക്കി. പക്ഷെ 2009 പകുതിയോടെ ഓസീസ് ടെസ്റ്റ് ടീമിനു വേണ്ടി സ്ഥിരമായി ഓപ്പണിംഗ് ബാറ്റിംഗ് ചെയ്തു തുടങ്ങി.

2010ലും 2011ലും [[അലൻ ബോർഡർ അവാർഡ്]] നേടി. [[റിക്കി പോണ്ടിങ്|റിക്കി പോണ്ടിങിനു]] ശേഷം തുടരെ 2 വർഷം ഈ അവാർഡ് നേടുന്ന കളിക്കാരനാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.iccworldtwenty20.com/teams/men/australia/squad/227/Shane-Watson/ |title=ICC_ഷെയ്ൻ വാട്സൺ |access-date=2012-09-26 |archive-date=2012-09-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120930005332/http://www.iccworldtwenty20.com/teams/men/australia/squad/227/shane-watson |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== അന്താഷ്ട്ര കരിയർ ==

=== ടെസ്റ്റ് ===

=== ഏകദിനം ===

=== ട്വന്റി 20 ===
ട്വന്റി 20യിൽ ഒരു കളിയിൽ തന്നെ അർധസെഞ്ചുറി നേടുകയും 3 വിക്കറ്റ് വീഴ്ത്തുകയും ചെയ്ത ആദ്യ ഓൾറൗണ്ടറാണ് ഷെയ്ൻ വാട്സൺ. [[ട്വന്റി 20 ലോകകപ്പ് 2012|ശ്രീലങ്കയിൽ നടന്ന ട്വന്റി 20 ലോകകപ്പിൽ]] സൂപ്പർ 8 ഘട്ടത്തിൽ ഇന്ത്യക്കെതിരെയാണ് അദ്ദേഹം ഈ നേട്ടം കൈവരിച്ചത്. 72 റൺസാണ് അദ്ദേഹം നേടിയത്.&lt;ref&gt;[ദേശാഭിമാനി ദിന പത്രം 2012 സെപ്റ്റംബർ 30]&lt;/ref&gt;

== അവലംബം ==
{{reflist}}

{{Australian Test cricket captains}}
{{ഫലകം:രാജസ്ഥാൻ റോയൽസ് ടീം}}
[[വർഗ്ഗം:1981-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 17-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഓസ്ട്രേലിയൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഓസ്ട്രേലിയൻ ക്രിക്കറ്റ് ടീം നായകന്മാർ]]</text>
      <sha1>9r39ngivm270tlyggg38lmb3qdc1pcu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഫലകം:Taxonomy/Poales</title>
    <ns>10</ns>
    <id>218025</id>
    <revision>
      <id>4650100</id>
      <parentid>3993474</parentid>
      <timestamp>2023-12-28T13:34:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;Tom.Reding</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */{{High-use}}</comment>
      <origin>4650100</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="503" sha1="17slqoggr177wb1iyu1kh8nmndwmndd" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;{{High-use}}
&lt;/noinclude&gt;{{Don't edit this line {{{machine code|}}}
|rank=ordo
|link=Poales
|parent=Commelinids
|refs={{Cite journal|author=Angiosperm Phylogeny Group|year=2016|title=An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG IV|journal=Botanical Journal of the Linnean Society|volume=181|issue=1|pages=1–20|url=http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/boj.12385/epdf|format=PDF|issn=00244074|doi=10.1111/boj.12385}}
}}</text>
      <sha1>17slqoggr177wb1iyu1kh8nmndwmndd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4650101</id>
      <parentid>4650100</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T10:26:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vinayaraj</username>
        <id>25055</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[:en:Template:Taxonomy/Poales]] എന്നതിൽ നിന്ന് ഒരു പതിപ്പ് ഇറക്കുമതി ചെയ്തു</comment>
      <origin>4650100</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="503" sha1="17slqoggr177wb1iyu1kh8nmndwmndd" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;{{High-use}}
&lt;/noinclude&gt;{{Don't edit this line {{{machine code|}}}
|rank=ordo
|link=Poales
|parent=Commelinids
|refs={{Cite journal|author=Angiosperm Phylogeny Group|year=2016|title=An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG IV|journal=Botanical Journal of the Linnean Society|volume=181|issue=1|pages=1–20|url=http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/boj.12385/epdf|format=PDF|issn=00244074|doi=10.1111/boj.12385}}
}}</text>
      <sha1>17slqoggr177wb1iyu1kh8nmndwmndd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ലൂസി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>237638</id>
    <revision>
      <id>4650042</id>
      <parentid>4547114</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T06:10:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-41396-68</username>
        <id>220715</id>
      </contributor>
      <comment>പിത്തിക്കസ്‌ എന്നത്‌ ശരിയായ ഉച്ചാരണം അത്‌ തിരുത്തി. സ്ഥിരീകരണത്തിന്‌ ഓക്‌സ്‌ഫഡ്‌ ഡിക്‌ഷണറിയിലെ ഉച്ചാരണം നോക്കുക</comment>
      <origin>4650042</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2493" sha1="lrwb8eoo4pni3ym7h2mp1mkpel0bjy6" xml:space="preserve">{{prettyurl|Lucy (Australopithecus)}}
{{Infobox fossil
| img              = Lucy blackbg.jpg
| catalog number   = AL 288-1
| common name      = ലൂസി
| species          = ''[[Australopithecus afarensis|ഓസ്ട്രലോപിത്തിക്കസ് അഫാറെൻസിസ്]]''
| age              = 3.2 ദശലക്ഷം വർഷം&lt;ref name=&quot;age&quot; /&gt;
| place discovered = [[Afar Depression|അഫർ ഡിപ്രഷൻ]], [[Ethiopia|എത്യോപ്യ]]
| date discovered  = {{start date|1974|11|24}}
| discovered by    = &lt;!--not at discovery [[Yves Coppens|യീവ്സ് കോപ്പൻസ്]]/--&gt;[[Donald Johanson|ഡോണൾഡ് ജൊഹാൻസൺ]]&lt;br /&gt;[[Maurice Taieb|മൗറീസ് തയിയെബ്]]&lt;br /&gt;[[Yves Coppens|യീവ്സ് കോപ്പെൻസ്]]&lt;br /&gt;റ്റോം ഗ്രേ&lt;ref name=iho1&gt;{{cite web |url=http://www.asu.edu/clas/iho/lucy.html |title=Institute of Human Origins |accessdate=2007-08-30 |work= |archive-date=2009-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090305021646/http://www.asu.edu/clas/iho/lucy.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
}}
[[എത്യോപ്യ|എത്യോപ്യയിലെ]] അവാഷ് താഴ്‌വരയിൽനിന്നും 1974 നവംബർ 24ന് കണ്ടെത്തിയ [[ആസ്റ്റ്രലോപിത്തേക്കസ് അഫാറെൻസിസ്]] അസ്ഥികൂടത്തിന്റെ  നാമമാണ് '''ലൂസി''' ('''AL 288-1'''). [[മനുഷ്യൻ|മനുഷ്യന്റെ]] പൂർവ്വികരോ പൂർവ്വികരുമായി ബന്ധമുള്ളതോ ആയതിനാൽ [[ഹോമിനിൻ]] (hominin) ആയി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന ലൂസി,  32 ലക്ഷം വർഷങ്ങൾക്കുമുമ്പേയാണ് ജീവിച്ചിരുന്നതെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=age&gt;{{cite web | title=Mother of man - 3.2 million years ago | publisher=BBC Home | url=http://www.bbc.co.uk/sn/prehistoric_life/human/human_evolution/mother_of_man1.shtml | accessdate=2008-10-10}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Johanson 1981 22&quot;&gt;{{harvnb|Johanson|1981|p=22}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Rak&gt;{{cite doi|10.1073/pnas.0606454104 }}&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==
&lt;references/&gt;
[[വർഗ്ഗം:മനുഷ്യപരിണാമം]]</text>
      <sha1>lrwb8eoo4pni3ym7h2mp1mkpel0bjy6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>അംബിക സുകുമാരൻ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>240327</id>
    <revision>
      <id>4650047</id>
      <parentid>4586428</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T06:36:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4650047</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13004" sha1="lsrgxqrsqivsm67kaevjrfr6hhuzmeg" xml:space="preserve">{{prettyurl|Ambika_Sukumaran}}{{വിവക്ഷ|അംബിക|വ്യക്തി}}
{{Infobox person
| name               = അംബിക സുകുമാരൻ
| image              = 
| caption            = 
| birth_date         = &lt;!-- {{Birth date and age|df=yes|YYYY|MM|DD}} or {{Birth-date and age|Month DD, YYYY}} --&gt;
| birth_place        = [[Thiruvananthapuram district|തിരുവനന്തപുരം]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]]
| death_date         = 
| death_place        = 
| othername          = 
| occupation         = [[Indian classical dance|Classical dancer]]&lt;br/&gt;[[Actress]]
| years_active       = 1952 – 1979
| spouse             = കെ. വി. സുകുമാരൻ
| children           = 2
| parents            = എം. രാമവർമ്മ രാജ &lt;br/&gt;  മാധവിക്കുട്ടിയമ്മ
| relatives          = [[List of South Indian film families#Travancore family|Travancore family]], &lt;br/&gt;[[Raja Ravi Varma]] (Great Grandfather)
| website            = 
}}
1950 കളിലും 1960-കളിലും [[മലയാളം|മലയാള]] സിനിമയിൽ ശ്രദ്ധേയമായ അഭിനയം കാഴ്ച്ചവച്ച നടിമാരിൽ ഒരാളായിരുന്നു ''''''അംബിക''''' ([[English|English:]] [[:en:Ambika Sukumaran|Ambika Sukumaran]]). തിരുവിതാംകൂർ സഹോദരിമാരായ ലളിത, പത്മിനി, രാഗിണി എന്നിവരുടെ അടുത്ത ബന്ധുവായ അവർ ശോഭന, വിനീത്, കൃഷ്ണ, സുകുമാരി എന്നിവരുടേയും ബന്ധുവാണ്. 1952 ൽ ഉദയ സ്റ്റുഡിയോയുടെ വിശപ്പിന്റെ വിളി എന്ന ചിത്രത്തിൽ ഒരു നൃത്തരംഗത്ത് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടുകൊണ്ടാണ് അവർ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്. 1956-ൽ ‘കൂടപ്പിറപ്പ് എന്ന ചിത്രത്തിൽ ശ്രീ പ്രേംനസീറിന്റെ സഹോദരൻ നവാഗതനായ പ്രേംനവാസ് ആയിരുന്നു അവരുടെ ആദ്യ നായകൻ. ആദ്യചിത്രത്തിൽ‌ത്തന്നെ തന്റെ അഭിനയ പാടവം തെളിയിച്ച അവർ പിന്നീട് അനേകം ചിത്രങ്ങളിൽ വേഷമിട്ടു. 1968 ൽ പി. വേണു സംവിധാനം ചെയ്ത മലയാള സിനിമയിലെ ആദ്യത്തെ മുഴുനീള ഹാസ്യ ചിത്രമായ വിരുതൻ ശങ്കുവിൽ നായികയായി അഭിനയിച്ചു. 80 ലധികം സിനിമകളിൽ അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;thehindu.com&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/Vintage-memories/article15937353.ece|title=Vintage memories|date=27 February 2009|accessdate=18 July 2018|website=The Hindu}}&lt;/ref&gt;

==ജീവിതരേഖ==
[[ചലച്ചിത്രം|ചലച്ചിത്ര]] താരങ്ങളായ [[ലളിത]], [[പത്മിനി]], [[രാഗിണി|രാഗിണിമാരുടെ]] മാതൃസഹോദരിയായ മാധവിക്കുട്ടിയമ്മയുടെയും എം. രാമവർമ്മ രാജയുടെയും മകളായി [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്ത്]] [[ജനനം|ജനിച്ചു]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.veethi.com/india-people/ambika_(old_actress)-profile-4951-14.htm|title=അംബിക (പഴയകാല നടി)|publisher=വീഥി}}&lt;/ref&gt;. തിരുവിതാംകൂർ‌ സഹോദരിമാരുടെ നൃത്തനൃത്യ രംഗങ്ങളിലെ തിളക്കമാർന്ന പ്രകടനങ്ങളാണ്, അംബികയ്ക്കും നൃത്തം ചെയ്യുവാനും സിനിമയിൽ അഭിനയിക്കുവാനുമൊക്കെയുള്ള പ്രചോദനമായത്. ചെറുപ്പത്തിൽത്തന്നെ നൃത്തം അഭ്യസിച്ച അവർ  ലളിത-പത്മിനി-രാഗിണിമാർക്കൊപ്പം പല വേദികളിലും നൃത്തപരിപാടികളിൽ പങ്കെടുത്തിരുന്നു. പ്രധാനമായും ഗുരുഗോപിനാഥിന്റെ ശിക്ഷണത്തിലായിരുന്നു നൃത്തം അഭ്യസിച്ചിരുന്നത്. ആ സമയത്താണ് അവർക്ക് ഒരു സിനിമയിൽ നൃത്തം അവതരിപ്പിക്കുവാൻ ഉള്ള അവസരം ലഭിക്കുന്നത്.  വിവാഹശേഷം കഴിഞ്ഞ നാല്പതു വർഷത്തിലേറെയായി, ഭർത്താവ് കെ.വി. സുകുമാരനോടും പ്രഭ, രമ എന്നീ  2 പെൺ മക്കളോടുമൊപ്പം [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കയിലെ]] [[ന്യൂജഴ്സി|ന്യൂജഴ്സിയിലും]] [[ഹ്യൂസ്റ്റൻ|ഹ്യൂസ്റ്റനിലുമായി]] [[കുടുംബം|കുടുംബസമേതം]] കഴിഞ്ഞുകൂടുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://msidb.org/displayProfile.php?category=actors&amp;artist=Ambika%20%28Old%29 |title=മലയാളം സിനീമ ഇന്റ്രനെറ്റ് ഡാറ്റാബേസിൽ നിന്ന് |access-date=2013-04-14 |archive-date=2014-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140118101902/http://msidb.org/displayProfile.php?category=actors&amp;artist=Ambika%20(Old) |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Innalathe Tharam-Amritatv|url=https://www.youtube.com/watch?v=KkHcBRSP4Po|via=YouTube|accessdate=1 November 2013}}&lt;/ref&gt; പരിശീലനം ലഭിച്ച ഒരു ഭരതനാട്യം നർത്തകിയായ അവർ കലാരംഗത്തുനിന്ന് വിരമിക്കുന്നതിനുമുമ്പ് ന്യൂജേഴ്‌സിയിൽ ഒരു നൃത്ത വിദ്യാലയം നടത്തിയിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;thehindu.com2&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/Vintage-memories/article15937353.ece|title=Vintage memories|date=27 February 2009|accessdate=18 July 2018|website=The Hindu}}&lt;/ref&gt;

==ചലച്ചിത്രരംഗത്ത്==
[[വിദ്യാർത്ഥി|വിദ്യാർത്ഥിനിയായിരിക്കുമ്പോൾ]] [[വിശപ്പിന്റെ വിളി]] എന്ന ചിത്രത്തിനു വേണ്ടി [[നൃത്തം]] ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.  ഒരു നടി എന്നനിലയിൽ ആദ്യം അഭിനയിച്ച ചിത്രം [[കൂടപ്പിറപ്പ്|കൂടപ്പിറപ്പാണ്]].  അവസാനം അഭിനയിച്ച [[ശിക്ഷ (ചലച്ചിത്രം)|ശിക്ഷ]] എന്ന ചിത്രത്തോടുകൂടി 68 ചിത്രങ്ങളിൽ വേഷമിട്ടിട്ടുള്ള അംബിക [[മലയാളം|മലയാളത്തിനു]] പുറമേ [[തമിഴ്]] ചിത്രങ്ങളിലും ഒരു [[ഹിന്ദി]] ചിത്രത്തിലും അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://kazcha.com/%E0%B4%AE%E0%B4%95%E0%B4%B3%E0%B5%86-%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%A3%E0%B4%BE%E0%B5%BB/|title=മകളെ കാണാൻ…..!|publisher=കാഴ്ച.കോം|access-date=2017-10-17|archive-date=2017-05-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20170519181120/http://kazcha.com/%E0%B4%AE%E0%B4%95%E0%B4%B3%E0%B5%86-%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%A3%E0%B4%BE%E0%B5%BB/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ==
{{Div col begin|4}}
# [[കൂടപ്പിറപ്പ്]] - 1956
# [[നാടോടികൾ (മലയാളചലച്ചിത്രം)|നാടോടികൾ]] - 1959
# [[സ്ത്രീഹൃദയം]] - 1950
# [[മുടിയനായ പുത്രൻ (ചലച്ചിത്രം)|മുടിയനായ പുത്രൻ]] - 1961
# [[അരപ്പവൻ]] - 1961
# [[ക്രിസ്തുമസ് രാത്രി (ചലച്ചിത്രം)|ക്രിസ്തുമസ് രാത്രി]] - 1961
# [[ഉമ്മിണിത്തങ്ക]] - 1961
# [[കണ്ടംബെച്ച കോട്ട്]] - 1961
# [[കൃഷ്ണകുചേല]] - 1961
# [[കണ്ണും കരളും]] - 1962
# [[ശ്രീകോവിൽ]] - 1962
# [[വേലുത്തമ്പി ദളവ]] - 1962
# [[സ്വർഗ്ഗരാജ്യം]] - 1962
# [[നിണമണിഞ്ഞ കാൽപ്പാടുകൾ]] - 1963
# [[മൂടുപടം]] - 1963
# [[സുശീല (ചലച്ചിത്രം)|സുശീല]] - 1963
# [[അമ്മയെ കാണാൻ]] - 1963
# [[ചിലമ്പൊലി]] - 1963
# [[സത്യഭാമ]] - 1963
# [[നിത്യകന്യക]] - 1963
# [[ഒരാൾകൂടി കള്ളനായി]] - 1964
# [[സ്കൂൾ മാസ്റ്റർ]] - 1964
# [[കളഞ്ഞു കിട്ടിയ തങ്കം]] - 1964
# [[തച്ചോളി ഒതേനൻ (ചലച്ചിത്രം)|തച്ചോളി ഒതേനൻ]] - 1964
# [[കുട്ടിക്കുപ്പായം]] - 1964
# [[ഓമനക്കുട്ടൻ (ചലച്ചിത്രം)|ഓമനക്കുട്ടൻ]] - 1964
# [[ആദ്യകിരണങ്ങൾ]] - 1964
# [[ദേവാലയം (ചലച്ചിത്രം)|ദേവാലയം]] - 1964
# [[ശ്രീ ഗുരുവായൂരപ്പൻ]] - 1964
# [[അമ്മു]] - 1965
# [[കാത്തിരുന്ന നിക്കാഹ്]] - 1965
# [[ചേട്ടത്തി]] - 1965
# [[ജീവിതയാത്ര]] - 1965
# [[ദേവത (ചലച്ചിത്രം)|ദേവത]] - 1965
# [[സുബൈദ (ചലച്ചിത്രം)|സുബൈദ]] - 1965
# [[ശ്യാമളച്ചേച്ചി]] - 1965
# [[കടത്തുകാരൻ]] - 1965
# [[തൊമ്മന്റെ മക്കൾ]] - 1965
# [[സർപ്പക്കാട്]] - 1965
# [[കുപ്പിവള (ചലച്ചിത്രം)|കുപ്പിവള]] - 1965
# [[തങ്കക്കുടം]] - 1965
# [[കൂട്ടുകാർ]] - 1966
# [[കുസൃതിക്കുട്ടൻ]] - 1966
# [[പൂച്ചക്കണ്ണി]] - 1966
# [[പിഞ്ചുഹൃദയം]] - 1966
# [[അനാർക്കലി]] - 1966
# [[ചെകുത്താന്റെ കോട്ട]] - 1967
# [[എൻ.ജി.ഒ. (ചലച്ചിത്രം)|എൻ.ജി.ഒ.]] - 1967
# [[കളക്ടർ മാലതി]] - 1967
# [[വിരുതൻ ശങ്കു]] - 1968
# [[മിടുമിടുക്കി]] - 1968
# [[വഴിപിഴച്ച സന്തതി]] - 1968
# [[അദ്ധ്യാപിക (ചലച്ചിത്രം)|അദ്ധ്യപിക]] - 1968
# [[അപരാധിനി]] - 1968
# [[വിലക്കപ്പെട്ട ബന്ധങ്ങൾ]] - 1969
# [[വെള്ളിയാഴ്ച]] - 1969
# [[വിരുന്നുകാരി]] - 1969
# [[നദി]] - 1969
# [[ശബരിമല ശ്രീ ധർമശാസ്ത]] - 1970
# [[അരനാഴികനേരം]] - 1970
# [[സ്ത്രീ]] - 1970
# [[മൂന്നു പൂക്കൾ]] - 1971
# [[കളിപ്പാവ]] - 1972
# [[ചെക്ക് പോസ്റ്റ് (ചലച്ചിത്രം)|ചെക്ക് പോസ്റ്റ്]] - 1974
{{Div col end}}

==അവലംബം==
{{reflist}}

==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
* [http://pazhayathu.blogspot.in/2013/04/1013-ambika-famous-old-malayalam-film.html പഴയകാല ഫോട്ടോകൾ]

[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടിമാർ]]</text>
      <sha1>lsrgxqrsqivsm67kaevjrfr6hhuzmeg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ജമീല മാലിക്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>243988</id>
    <revision>
      <id>4650050</id>
      <parentid>4520934</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T06:55:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <comment>/* ജീവിതരേഖ */</comment>
      <origin>4650050</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10830" sha1="gbwewnp8611kl4vfhuzgd9z0tneikph" xml:space="preserve">{{prettyurl|Jameela malik}}
{{Infobox person
| name               = ജമീല മാലിക്
| image              = ജമീല മാലിക്.png
| imagesize          = 
| caption            = 
| birthname          = 
| birth_date         = {{Birth date|1946|05|23}}
| birth_place        = [[മുതുകുളം]], [[ആലപ്പുഴ]], [[കേരളം]], [[ഇൻഡ്യ]]
| death_date         = 28 ജനുവരി 2020 (74 വയസ്)
| death_place        = [[തിരുവനന്തപുരം]]
| deathplace         = [[കോഴിക്കോട്]], [[കേരളം]], [[ഇൻഡ്യ]]
| restingplace       = ജോനകപുരം, [[കൊല്ലം]]
| restingplacecoordinates = 
| othername          = 
| occupation         = [[ചലച്ചിത്ര നടി]], ഹിന്ദി ടീച്ചർ
| yearsactive        = 1972-86,2016-
| spouse             = [[]]
| partner            = 
| children           = അൻസർ മാലിക്&lt;ref&gt;https://www.manoramaonline.com/literature/literaryworld/2018/05/26/jameela-malik-first-woman-from-kerala-to-graduate-from-pune-film-institute-4.html&lt;/ref&gt;
| parents            = മാലിക് മുഹമ്മദ്, തങ്കമ്മ മാലിക്
| influences         = 
| influenced         = 
| website            = 
| imdb_id            = 
| academyawards      = 
| afiawards          = 
| arielaward         = 
| baftaawards        = 
| cesarawards        = 
| emmyawards         = 
| filmfareawards     = 
| geminiawards       = 
| goldenglobeawards  = 
| goldenraspberryawards = 
| goyaawards         = 
| grammyawards       = 
| iftaawards         = 
| laurenceolivierawards = 
| naacpimageawards   = 
| nationalfilmawards = 
| sagawards          = 
| tonyawards         = 
| awards             = 
}}
മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങളിലും സീരിയലുകളിലും അഭിനയിച്ചിട്ടുള്ള ശ്രദ്ധേയായ അഭിനേത്രിയും റേഡിയോ നാടക രചയിതാവുമാണ് '''ജമീല മാലിക്'''(23 മേയ് 1946 - 27 ഫെബ്രുവരി 2020). [[ഫിലിം ആൻഡ് ടെലിവിഷൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഇന്ത്യ|പൂനാ ഫിലിം ഇൻസ്റ്റിട്യൂട്ടി]]ൽനിന്ന് അഭിനയത്തിൽ ഡിപ്ലോമ നേടിയിട്ടുണ്ട്. ആകാശവാണിക്കായി നാടകങ്ങൾ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://cinidiary.com/peopleinfo.php?sletter=J&amp;pigsection=Actor&amp;picata=2 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-05-15 |archive-date=2013-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130928130806/http://cinidiary.com/peopleinfo.php?sletter=J&amp;pigsection=Actor&amp;picata=2 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; സ്കൂൾ നാടകങ്ങളിലൂടെ അഭിനയരംഗത്തെത്തി. ഒരിക്കൽ തൃശ്ശൂർ പൂരത്തിനു [[മധു (നടൻ)|മധു]]വിനൊപ്പം ലുബ്ധൻ ലൂക്കോസ് എന്ന നാടകത്തിൽ അഭിനയിച്ചു.&lt;ref&gt;https://www.manoramaonline.com/literature/literaryworld/2018/05/18/jameela-malik-first-woman-from-kerala-to-graduate-from-pune-film-institute-2.html&lt;/ref&gt;
==ജീവിതരേഖ==
[[കൊല്ലം]] [[ജോനകപ്പുറം|ജോനകപ്പുറത്ത്]] [[മാലിക് മുഹമ്മദ്|മാലിക് മുഹമ്മദിന്റെയും]] [[തങ്കമ്മ മാലിക്|തങ്കമ്മ മാലിക്കിന്റെയും]] മകളാണ്. പിതാവ് മാലിക് മുഹമ്മദ് കോൺഗ്രസ് നേതാവും മുനിസിപ്പൽ കൗൺസിലറുമായിരുന്നു. മൾഹറുൾ ഹക്, ഫസലുൽ ഹക്, സാറ എന്നിവർ സഹോദരങ്ങൾ. മാതാവ് തങ്കമ്മ മാലിക് ബാല്യത്തിലെ കോൺഗ്ഗ്രസിൽ ആകൃഷ്ടയായി വാർധ ആശ്രമത്തിലാണ് പഠിച്ചത്. ഭർത്താവിന്റെ മരണശേഷം അവരും മുനിസിപ്പൽ കൗൺസിലർ ആയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;https://www.manoramaonline.com/literature/literaryworld/2018/05/16/jameela-malik-first-woman-from-kerala-to-graduate-from-pune-film-institute.html&lt;/ref&gt; 1983ൽ വിവാഹിതയായെങ്കിലും ഒരു വർഷമേ ആ ബന്ധം നീണ്ടുനിന്നുള്ളു. ഒരു പുത്രനുണ്ട്. 

എസ്.എസ്.എൽ.സി പഠനത്തിനുശേഷം [[പൂനെ ഫിലിം ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്|പൂനെ ഫിലിം ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിൽ]] ചേർന്നു പഠിച്ചു. കേരളത്തിൽ നിന്ന് പൂനെ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിൽ ചേർന്നു പഠിക്കുന്ന ആദ്യ വനിതയാണ്. ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് പഠനകാലത്ത് [[കെ.ജി. ജോർജ്ജ്|കെ.ജി. ജോർജിന്റെ]] ഉൾപ്പെടെ ഡിപ്ലോമ ഫിലിമുകളിലും കോഴ്സ് സിനിമകളിലും അഭിനയിച്ചു. &quot;ജയ് ജവാൻ ജയ് മഖാൻ&quot;, &quot;വിലാപ്&quot; തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിലെല്ലാം നല്ല വേഷമായിരുന്നു. &quot;റാഗിങ്&quot; ആയിരുന്നു ആദ്യപടം. ആദ്യത്തെ കഥ, രാജഹംസം, ലഹരി തുടങ്ങി ഏതാനും ചിത്രങ്ങളിൽ നായികയായി. [[വിൻസെന്റ്]], [[അടൂർ ഭാസി]], [[പ്രേംനസീർ]], [[രാഘവൻ]] എന്നിവരോടൊത്ത് അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. ലക്ഷ്മി, അതിശയരാഗം എന്നീ തമിഴ് ചിത്രങ്ങളിലും നായികയായി. &quot;നദിയെ തേടിവന്ന കടൽ&quot; എന്ന പടത്തിൽ ജയലളിതയോടൊപ്പം പ്രധാന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ചു. തമിഴ്, തെലുങ്ക്, മലയാളം, കന്നഡ ഭാഷാപടങ്ങളിലായി അമ്പതോളം ചിത്രങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചു. [[ദൂരദർശൻ|ദൂരദർശന്റെ]] സാഗരിക, കയർ, മനുഷ്യബന്ധങ്ങൾ തുടങ്ങിയ സീരിയലുകളിലും അഭിനയിച്ചു. നിരവധി ഹിന്ദി ചിത്രങ്ങൾക്ക് ഡബ്ബുചെയ്തിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite news|last=ഷംസുദ്ദീൻ കുട്ടോത്ത്|title=തിരിച്ചുവരാൻ കൊതിച്ച്|url=http://www.deshabhimani.com/periodicalContent4.php?id=765|accessdate=2013 മെയ് 15|newspaper=ദേശാഭിമാനി|date=14മെയ് 2013|archive-date=2016-03-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305020433/http://www.deshabhimani.com/periodicalContent4.php?id=765|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

[[ആകാശവാണി|ആകാശവാണിക്കുവേണ്ടി]] പന്ത്രണ്ടോളം നാടകങ്ങൾ എഴുതി. ദാസ്താനി റൂഫ്, കരിനിഴൽ, തൗബ തുടങ്ങിയ നാടകങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.

== മരണം ==
തിരുവനന്തപുരം മെഡിക്കൽ കോളേജിൽ 2020 ജനുവരി 28 ന് രാത്രി 73 വയസ്സുള്ളപ്പോഴാണ് ജമീല മാലിക് അന്തരിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/entertainment/veteran-south-actress-jameela-malik-dies-at-73-2170947|title=Veteran South Actress Jameela Malik Dies At 73}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/veteran-actress-jameela-malik-dies-in-thiruvananthapuram/articleshow/73686916.cms|title=Veteran actress Jameela Malik dies in Thiruvananthapuram}}&lt;/ref&gt; ഏറെ നാളായി ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ അവരെ അലട്ടിയിരുന്നു.

==അഭിനയിച്ച സിനിമകൾ &lt;ref&gt;https://www.m3db.com/artists/28826&lt;/ref&gt;==
#[[ആദ്യത്തെ കഥ]]1972
#[[റാഗിംഗ്]]1973
#[[ഏണിപ്പടികൾ]]1973
#[[രാജഹംസം (ചലച്ചിത്രം)|രാജഹംസം]] 1974 
#[[നീലക്കണ്ണുകൾ]]	1974	
#[[രഹസ്യരാത്രി]]	1974	
#[[ബോയ് ഫ്രണ്ട് (1975-ലെ ചലച്ചിത്രം)|ബോയ്‌ ഫ്രണ്ട്‌]]	1975	
#[[നിറമാല]]	1975	
#[[ഉല്ലാസയാത്ര (ചലച്ചിത്രം)|ഉല്ലാസയാത്ര]]	1975	
#[[ചോറ്റാനിക്കര അമ്മ]]	1976	
#[[സെക്സില്ല സ്റ്റണ്ടില്ല]]	1976
#[[അവകാശം (ചലച്ചിത്രം)|അവകാശം]]1978	
#[[കഴുകൻ (ചലച്ചിത്രം)|കഴുകൻ]]	1979
#[[ലഹരി (ചലച്ചിത്രം) |ലഹരി]]	1982
#[[ഒരു മെയ്‌മാസപ്പുലരിയിൽ]] 1987
#[[ഉണ്ണിക്കുട്ടന് ജോലി കിട്ടി]]
#ലക്ഷ്മി (തമിഴ്)
#അതിശയരാഗം(തമിഴ്)

==അവലംബം==
&lt;references/&gt;

[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കൊല്ലം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:പൂനെ ഫിലിം ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിലെ പൂർവ വിദ്യാർത്ഥികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:1946-ൽ ജനിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>gbwewnp8611kl4vfhuzgd9z0tneikph</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വേണു (കാർട്ടൂണിസ്റ്റ്)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>244950</id>
    <revision>
      <id>4649909</id>
      <parentid>3645686</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T14:52:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Venu cartoonist</username>
        <id>220489</id>
      </contributor>
      <origin>4649909</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2621" sha1="f1fxoi8nmxfrd491pa9o1nln9zrv22s" xml:space="preserve">ഒരു കാർട്ടൂണിസ്റ്റും പംക്തി എഴുത്തുകാരനും പെയ്ന്ററും ദ്വിമാന ചിത്രകാരനുമാണ് '''വേണു'''. മുഴുവൻ പേര് വേണുഗോപാൽ. (ജനനം:21 ഏപ്രിൽ 1954).&lt;ref&gt;http://keralacartoonists.blogspot.ae/2008/01/venu.html&lt;/ref&gt;

==ജീവിതം==
ജനാർദ്ദനന്റെയും പങ്കജാക്ഷിയുടേയും മകനായി 1954 ഏപ്രിൽ 21 ന് കോട്ടയം ജില്ലയിലെ മടപ്പള്ളിയിൽ ജനനം. സ്കൂൾ പഠനത്തിനു ശേഷം വരയിലും ചിത്ര രചനയിലും പഠനം നടത്തി. ബാല പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളായ ബാലരമ, ബാലഭൂമി എന്നിവയക്ക് വേണ്ടി ചിത്രങ്ങൾ വർച്ചു. ആദ്യം മനോരമ ദിനപത്രത്തിലും പിന്നീട് മാധ്യമം പത്രത്തിലും കാർട്ടൂണിസ്റ്റായി ജോലിനോക്കി.  കാർട്ടൂണുകൾക്ക് പുറമെ രാഷ്ട്രീയ ആക്ഷേപ ഹാസ്യങ്ങൾക്കും ഹാസ കഥകൾക്കും വേണ്ടി വരക്കാറുണ്ട്. മനോരമ, മാതൃഭൂമി,മാധ്യമം,ദേശാഭിമാനി എന്നീ  പത്രങ്ങളിൽ വേണുവിന്റെ സൃഷ്ടികൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു വരുന്നു. ബാലരമയിൽ വർഷങ്ങളായി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു വരുന്ന  ജമ്പനും തുമ്പനും വേണുവിന്റെ സൃഷ്ടിയാണ് സെൻ ഫീച്ചേഴ്സ് സിൻഡിക്കേറ്റാണ് വേണുവിന്റെ സൃഷ്ടികൾ വിതരണം ചെയ്യുന്നത്.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.venuonline.com/biodata.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-05-24 |archive-date=2013-06-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130630232809/http://www.venuonline.com/biodata.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==
{{reflist}}

{{വർഗ്ഗം:കാർട്ടൂണിസ്റ്റുകൾ}}</text>
      <sha1>f1fxoi8nmxfrd491pa9o1nln9zrv22s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4649911</id>
      <parentid>4649909</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T14:54:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Venu cartoonist</username>
        <id>220489</id>
      </contributor>
      <origin>4649911</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2766" sha1="2wku4hepq7vp0a3m7kgm2a94c4par4t" xml:space="preserve">ഒരു കാർട്ടൂണിസ്റ്റും പംക്തി എഴുത്തുകാരനും പെയ്ന്ററും ദ്വിമാന ചിത്രകാരനുമാണ് '''വേണു'''. മുഴുവൻ പേര് വേണുഗോപാൽ. (ജനനം:21 ഏപ്രിൽ 1954).&lt;ref&gt;http://keralacartoonists.blogspot.ae/2008/01/venu.html&lt;/ref&gt;

==ജീവിതം==
ജനാർദ്ദനന്റെയും പങ്കജാക്ഷിയുടേയും മകനായി 1954 ഏപ്രിൽ 21 ന് കോട്ടയം ജില്ലയിലെ മടപ്പള്ളിയിൽ ജനനം. സ്കൂൾ പഠനത്തിനു ശേഷം വരയിലും ചിത്ര രചനയിലും പഠനം നടത്തി. ഇപ്പോൾ മലപ്പുറം ജില്ലയിലേ തിരൂരിൽ താമസിച്ചു വരുന്നു .ബാല പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളായ ബാലരമ, ബാലഭൂമി എന്നിവയക്ക് വേണ്ടി ചിത്രങ്ങൾ വർച്ചു. ആദ്യം മനോരമ ദിനപത്രത്തിലും പിന്നീട് മാധ്യമം പത്രത്തിലും കാർട്ടൂണിസ്റ്റായി ജോലിനോക്കി.  കാർട്ടൂണുകൾക്ക് പുറമെ രാഷ്ട്രീയ ആക്ഷേപ ഹാസ്യങ്ങൾക്കും ഹാസ കഥകൾക്കും വേണ്ടി വരക്കാറുണ്ട്. മനോരമ, മാതൃഭൂമി,മാധ്യമം,ദേശാഭിമാനി എന്നീ  പത്രങ്ങളിൽ വേണുവിന്റെ സൃഷ്ടികൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു വരുന്നു. ബാലരമയിൽ വർഷങ്ങളായി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു വരുന്ന  ജമ്പനും തുമ്പനും വേണുവിന്റെ സൃഷ്ടിയാണ് സെൻ ഫീച്ചേഴ്സ് സിൻഡിക്കേറ്റാണ് വേണുവിന്റെ സൃഷ്ടികൾ വിതരണം ചെയ്യുന്നത്.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.venuonline.com/biodata.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-05-24 |archive-date=2013-06-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130630232809/http://www.venuonline.com/biodata.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==
{{reflist}}

{{വർഗ്ഗം:കാർട്ടൂണിസ്റ്റുകൾ}}</text>
      <sha1>2wku4hepq7vp0a3m7kgm2a94c4par4t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ധർമ്മേന്ദ്ര പ്രധാൻ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>280786</id>
    <revision>
      <id>4650083</id>
      <parentid>3985070</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T09:32:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Altocar 2020</username>
        <id>144384</id>
      </contributor>
      <comment>/* രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം */</comment>
      <origin>4650083</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7381" sha1="39tubq9jpy18kgv08w7f74slwp3kkyu" xml:space="preserve">{{prettyurl|Dharmendra Pradhan}}
{{Infobox officeholder
| name = ധർമ്മേന്ദ്ര പ്രധാൻ
| image = Shri Dharmendra Pradhan Petroleum Minister.jpg
| office = കേന്ദ്ര മാനവവിഭവശേഷി, വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് മന്ത്രി
| term = 2021 - തുടരുന്നു
| predecessor = രമേശ് പൊക്രിയാൽ നിഷാന്ത്
| office2 = കേന്ദ്ര ഉരുക്ക് വകുപ്പ് മന്ത്രി
| term2 = 2019 - 2021
| predecessor2 = ചൗധരി ബീരേന്ദ്ര സിംഗ്
| successor2 = രാമചന്ദ്ര പ്രസാദ് സിംഗ്
| office3 = രാജ്യസഭാംഗം
| term3 = 2018-തുടരുന്നു, 2012-2018
| constituency3 =
* മധ്യ പ്രദേശ്
* ബീഹാർ
| office4    = കേന്ദ്ര പെട്രോളിയം, പ്രകൃതിവാതക വകുപ്പ് മന്ത്രി
|primeminister4  = [[Narendra Modi]]
| predecessor4 = [[Veerappa Moily]]
| term4 = 2014 - 2021 
| birth_date ={{Birth date and age|1969|6|26|df=y}}
| birth_place =[[Angul]], [[Orissa]]
| residence =[[Angul]]
| death_date =
| death_place =
| office5 = ലോക്സഭാംഗം
| constituency5 = [[Deogarh (Lok Sabha constituency)|Deogarh]]
| term5 = 2004 - 2009
| party =[[Bharatiya Janata Party|BJP]] 
| religion = 
| spouse = Mridula Pradhan
| children = 1 son and 1 daughter
| website = 
| footnotes = 
| date = ഓഗസ്റ്റ് 27
| year = 2023
| source = https://www.msde.gov.in/en/ministers/profile-honble-minister ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്
}}
2021 ജൂലൈ 7 മുതൽ കേന്ദ്ര മാനവ വിഭവശേഷി വകുപ്പ്, വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി തുടരുന്ന ഒഡീസയിൽ നിന്നുള്ള മുതിർന്ന ബി.ജെ.പി നേതാവാണ് 
''' ധർമ്മേന്ദ്ര പ്രധാൻ''' (ജനനം : 26 ജൂൺ 1969).
2012 മുതൽ രാജ്യസഭാംഗമായ പ്രധാൻ കേന്ദ്ര പെട്രോളിയം, പ്രകൃതിവാതക വകുപ്പ് മന്ത്രി, കേന്ദ്ര ഉരുക്ക് വകുപ്പ് മന്ത്രി, ഒരു തവണ ലോക്സഭാംഗം, ബി.ജെ.പി ദേശീയ ജനറൽ സെക്രട്ടറി എന്നീ നിലകളിലും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;[https://www.manoramaonline.com/news/india/2021/07/07/new-cabinet-ministers-and-their-departments.html കേന്ദ്രമന്ത്രിസഭ പുന:സംഘടന, മന്ത്രിമാരും വകുപ്പുകളും]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2021/07/07/new-cabinet-ministers-and-their-departments.html ധർമ്മേന്ദ്ര പ്രധാന് വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പിൻ്റെ ചുമതല]&lt;/ref&gt;

==ജീവിതരേഖ==
ബി.ജെ.പി.യുടെയും ആർ.എസ്.എസിന്റെയും പ്രധാന സംഘാടകരിലൊരാളായ ഇദ്ദേഹം മുൻ ബി.ജെ.പി എം.പി ഡോ. ദേബേന്ദ്ര പ്രധാന്റെ മകനാണ്.
എം.എയാണ് വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യത.

പതിനാറാം ലോക്സഭയിലെ പെട്രോളിയത്തിന്റെയും പ്രകൃതി വാതകത്തിന്റെയും  സ്വതന്ത്ര ചുമതലയുള്ള സഹ മന്ത്രിയായിരുന്നു '''ധർമ്മേന്ദ്ര പ്രധാൻ''' (26 ജൂൺ 1969).  2012-ൽ ബീഹാറിൽ നിന്ന് രാജ്യസഭയിലേക്ക് തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 
പതിനാലാം ലോക്സഭയിലേക്ക് ഒഡീഷയിലെ ദിയോഗാർഹ് ലോക്സഭാ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
&lt;ref&gt;{{Cite web   | last =   | first =   | authorlink =   | coauthors =   | title =BJP gives in to JD(U) pressure, denies Rajya Sabha ticket to Ahluwalia   | work =   | publisher =Indian Express   | date =20 March 2012   | url =http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-03-20/india/31214282_1_central-election-committee-meeting-bjp-s-s-ahluwalia   | format =   | doi =   | accessdate =   | archive-date =2013-10-31   | archive-url =https://web.archive.org/web/20131031105851/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-03-20/india/31214282_1_central-election-committee-meeting-bjp-s-s-ahluwalia   | url-status =dead   }}&lt;/ref&gt;

== രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == 

* 2021-2026 : കേന്ദ്ര മാനവ വിഭവശേഷി വകുപ്പ് മന്ത്രി
* 2024 : ലോക്‌സഭാംഗം, സമ്പൽപൂർ
* 2019-2021 : കേന്ദ്ര ഉരുക്ക് വകുപ്പ് മന്ത്രി
* 2014-2021 : കേന്ദ്ര പെട്രോളിയം വകുപ്പ് മന്ത്രി
* 2018- 2024 : രാജ്യസഭാംഗം, മധ്യപ്രദേശ്
* 2012-2018 : രാജ്യസഭാംഗം, ബീഹാർ
* 2010-2015 : ബി.ജെ.പി ദേശീയ ജനറൽ സെക്രട്ടറി
* 2007-2010 : ബി.ജെ.പി ദേശീയ സെക്രട്ടറി
* 2004-2009 : ലോക്സഭാംഗം, ദിയോഗർഹ്
* 2004-2006 : യുവമോർച്ച, ദേശീയ അധ്യക്ഷൻ
* 2000-2004 : നിയമസഭാംഗം, ഒഡീസ
* 1995 : എ.ബി.വി.പി, ദേശീയ സെക്രട്ടറി
* 1985 : പ്രസിഡൻ്റ് കോളേജ് വിദ്യാർത്ഥി യൂണിയൻ
* 1983 : എ.ബി.വി.പി അംഗം

==അവലംബം==
&lt;references/&gt;

[[വർഗ്ഗം:രാജ്യസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:1969-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 26-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം ലോക്‌സഭയിലെ സ്വതന്ത്ര ചുമതലയുള്ള സഹ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ബി.ജെ.പി നേതാക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:നരേന്ദ്ര മോദി മന്ത്രിസഭ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ബീഹാറിൽ നിന്നും രാജ്യസഭയിൽ അംഗമായവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഒഡീഷയിൽ നിന്നുള്ള ലോക്‌സഭാംഗങ്ങൾ‎]]</text>
      <sha1>39tubq9jpy18kgv08w7f74slwp3kkyu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4650084</id>
      <parentid>4650083</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T09:34:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Altocar 2020</username>
        <id>144384</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>4650084</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7393" sha1="87rgswd8zyyw22aup3v9gfis9mn3y4m" xml:space="preserve">{{prettyurl|Dharmendra Pradhan}}
{{Infobox officeholder
| name = ധർമ്മേന്ദ്ര പ്രധാൻ
| image = Shri Dharmendra Pradhan Petroleum Minister.jpg
| office = കേന്ദ്ര മാനവവിഭവശേഷി, വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് മന്ത്രി
| term = 2021 - 2026
| predecessor = രമേശ് പൊക്രിയാൽ നിഷാന്ത്
| successor = TBD
| office2 = കേന്ദ്ര ഉരുക്ക് വകുപ്പ് മന്ത്രി
| term2 = 2019 - 2021
| predecessor2 = ചൗധരി ബീരേന്ദ്ര സിംഗ്
| successor2 = രാമചന്ദ്ര പ്രസാദ് സിംഗ്
| office3 = രാജ്യസഭാംഗം
| term3 = 2018-2024, 2012-2018
| constituency3 =
* മധ്യ പ്രദേശ്
* ബീഹാർ
| office4    = കേന്ദ്ര പെട്രോളിയം, പ്രകൃതിവാതക വകുപ്പ് മന്ത്രി
|primeminister4  = [[Narendra Modi]]
| predecessor4 = [[Veerappa Moily]]
| term4 = 2014 - 2021 
| birth_date ={{Birth date and age|1969|6|26|df=y}}
| birth_place =[[Angul]], [[Orissa]]
| residence =[[Angul]]
| death_date =
| death_place =
| office5 = ലോക്സഭാംഗം
| constituency5 = 
* സമ്പൽപൂർ
* ദിയോഗഡ്
| term5 = 2024-തുടരുന്നു,  2004-2009
| party =[[Bharatiya Janata Party|BJP]] 
| religion = 
| spouse = Mridula Pradhan
| children = 1 son and 1 daughter
| website = 
| footnotes = 
| date = ഓഗസ്റ്റ് 27
| year = 2023
| source = https://www.msde.gov.in/en/ministers/profile-honble-minister ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്
}}
2021 ജൂലൈ 7 മുതൽ കേന്ദ്ര മാനവ വിഭവശേഷി വകുപ്പ്, വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി തുടരുന്ന ഒഡീസയിൽ നിന്നുള്ള മുതിർന്ന ബി.ജെ.പി നേതാവാണ് 
''' ധർമ്മേന്ദ്ര പ്രധാൻ''' (ജനനം : 26 ജൂൺ 1969).
2012 മുതൽ രാജ്യസഭാംഗമായ പ്രധാൻ കേന്ദ്ര പെട്രോളിയം, പ്രകൃതിവാതക വകുപ്പ് മന്ത്രി, കേന്ദ്ര ഉരുക്ക് വകുപ്പ് മന്ത്രി, ഒരു തവണ ലോക്സഭാംഗം, ബി.ജെ.പി ദേശീയ ജനറൽ സെക്രട്ടറി എന്നീ നിലകളിലും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;[https://www.manoramaonline.com/news/india/2021/07/07/new-cabinet-ministers-and-their-departments.html കേന്ദ്രമന്ത്രിസഭ പുന:സംഘടന, മന്ത്രിമാരും വകുപ്പുകളും]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2021/07/07/new-cabinet-ministers-and-their-departments.html ധർമ്മേന്ദ്ര പ്രധാന് വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പിൻ്റെ ചുമതല]&lt;/ref&gt;

==ജീവിതരേഖ==
ബി.ജെ.പി.യുടെയും ആർ.എസ്.എസിന്റെയും പ്രധാന സംഘാടകരിലൊരാളായ ഇദ്ദേഹം മുൻ ബി.ജെ.പി എം.പി ഡോ. ദേബേന്ദ്ര പ്രധാന്റെ മകനാണ്.
എം.എയാണ് വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യത.

പതിനാറാം ലോക്സഭയിലെ പെട്രോളിയത്തിന്റെയും പ്രകൃതി വാതകത്തിന്റെയും  സ്വതന്ത്ര ചുമതലയുള്ള സഹ മന്ത്രിയായിരുന്നു '''ധർമ്മേന്ദ്ര പ്രധാൻ''' (26 ജൂൺ 1969).  2012-ൽ ബീഹാറിൽ നിന്ന് രാജ്യസഭയിലേക്ക് തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 
പതിനാലാം ലോക്സഭയിലേക്ക് ഒഡീഷയിലെ ദിയോഗാർഹ് ലോക്സഭാ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
&lt;ref&gt;{{Cite web   | last =   | first =   | authorlink =   | coauthors =   | title =BJP gives in to JD(U) pressure, denies Rajya Sabha ticket to Ahluwalia   | work =   | publisher =Indian Express   | date =20 March 2012   | url =http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-03-20/india/31214282_1_central-election-committee-meeting-bjp-s-s-ahluwalia   | format =   | doi =   | accessdate =   | archive-date =2013-10-31   | archive-url =https://web.archive.org/web/20131031105851/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-03-20/india/31214282_1_central-election-committee-meeting-bjp-s-s-ahluwalia   | url-status =dead   }}&lt;/ref&gt;

== രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == 

* 2021-2026 : കേന്ദ്ര മാനവ വിഭവശേഷി വകുപ്പ് മന്ത്രി
* 2024 : ലോക്‌സഭാംഗം, സമ്പൽപൂർ
* 2019-2021 : കേന്ദ്ര ഉരുക്ക് വകുപ്പ് മന്ത്രി
* 2014-2021 : കേന്ദ്ര പെട്രോളിയം വകുപ്പ് മന്ത്രി
* 2018- 2024 : രാജ്യസഭാംഗം, മധ്യപ്രദേശ്
* 2012-2018 : രാജ്യസഭാംഗം, ബീഹാർ
* 2010-2015 : ബി.ജെ.പി ദേശീയ ജനറൽ സെക്രട്ടറി
* 2007-2010 : ബി.ജെ.പി ദേശീയ സെക്രട്ടറി
* 2004-2009 : ലോക്സഭാംഗം, ദിയോഗർഹ്
* 2004-2006 : യുവമോർച്ച, ദേശീയ അധ്യക്ഷൻ
* 2000-2004 : നിയമസഭാംഗം, ഒഡീസ
* 1995 : എ.ബി.വി.പി, ദേശീയ സെക്രട്ടറി
* 1985 : പ്രസിഡൻ്റ് കോളേജ് വിദ്യാർത്ഥി യൂണിയൻ
* 1983 : എ.ബി.വി.പി അംഗം

==അവലംബം==
&lt;references/&gt;

[[വർഗ്ഗം:രാജ്യസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:1969-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 26-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം ലോക്‌സഭയിലെ സ്വതന്ത്ര ചുമതലയുള്ള സഹ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ബി.ജെ.പി നേതാക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:നരേന്ദ്ര മോദി മന്ത്രിസഭ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ബീഹാറിൽ നിന്നും രാജ്യസഭയിൽ അംഗമായവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഒഡീഷയിൽ നിന്നുള്ള ലോക്‌സഭാംഗങ്ങൾ‎]]</text>
      <sha1>87rgswd8zyyw22aup3v9gfis9mn3y4m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കടകംപള്ളി സുരേന്ദ്രൻ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>302268</id>
    <revision>
      <id>4649913</id>
      <parentid>4630135</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T15:04:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39419-32</username>
        <id>220210</id>
      </contributor>
      <comment>/* */.</comment>
      <origin>4649913</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16952" sha1="q0fw6hnimw07r6y3qlcbnip7jpqs7cn" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Kadakampally Surendran}}
{{Infobox officeholder
| name                = കടകംപള്ളി സുരേന്ദ്രൻ
| image               =Kadakampally Surendran New.jpg
| caption             = 
| office = കേരളത്തിലെ ദേവസ്വം, സഹകരണം, ടൂറിസം വകുപ്പ് മന്ത്രി
| term= 22 നവംബർ 2016 - 03 മെയ് 2021
| predecessor = [[എ.സി. മൊയ്തീൻ]]
| successor = [[വി.എൻ. വാസവൻ]], [[പി.എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ്]], [[കെ. രാധാകൃഷ്ണൻ (പൊതുപ്രവർത്തകൻ)|കെ. രാധാകൃഷ്ണൻ]]

| office3              = കേരളത്തിലെ ദേവസ്വം, വൈദ്യുതി  മന്ത്രി
| term_start3         = [[മേയ് 25]] [[2016]]
| term_end3            = [[നവംബർ 21]] [[2016]]
| predecessor3         = [[ആര്യാടൻ മുഹമ്മദ്]](വൈദ്യുതി)  [[വി.എസ്. ശിവകുമാർ]]
| successor3           = [[എം.എം. മണി]] (വൈദ്യുതി) കടകംപള്ളി സുരേന്ദ്രൻ (ദേവസ്വം)
| office7             = [[കേരള നിയമസഭ|കേരളനിയമസഭയിലെ]] അംഗം
| constituency7       = [[കഴക്കൂട്ടം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കഴക്കൂട്ടം]]
| term_start7         = [[മേയ് 21]] [[2016]]
| term_end7           = 
| predecessor7        = [[എം.എ. വാഹിദ്]]
| successor7          = 
| term_start8         = [[മേയ് 14]] [[1996]]
| term_end8          = [[മേയ് 16]] [[2001]]
| predecessor8       = [[എം.വി. രാഘവൻ]]
| successor8         = [[എം.എ. വാഹിദ്]]
| salary              = 
| birth_date          = {{birth date and age|1954|10|12|df=y}}
| birth_place         = [[തിരുവനന്തപുരം]]
| residence           = [[തിരുവനന്തപുരം]]
| death_date          = 
| death_place         = 
| party               = [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സി.പിഎം.]]
| religion            = 
| father              = സി.കെ. കൃഷ്ണൻകുട്ടി
| mother              = ഭഗവതിക്കുട്ടി
| spouse              = എസ്. സുലേഖ
| children            = രണ്ട് മകൻ
| website             = www.kadakampallysurendran.in
| footnotes           = 
| date                = സെപ്റ്റംബർ 23
| year                = 2020
| source              = http://niyamasabha.org/codes/14kla/Members-Eng/124%20Kadakampally%20Surendran.pdf നിയമസഭ
}} മുൻ മന്ത്രിയും കഴക്കൂട്ടം മുൻ MLA യും ആണ് '''കടകംപള്ളി സുരേന്ദ്രൻ''' (ജനനം:1954 ഓക്ടോബർ 12). നിലവിൽ സി.പി.ഐ (എം)  സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റി അംഗമാണ്. 2007 -2016 വരെ സി.പി.ഐ.എം [[തിരുവനന്തപുരം]] ജില്ലാ സെക്രട്ടറിയായ് പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. തലസ്ഥാന ജില്ലയിലെ ഇടതുപക്ഷ സമര-സംഘടന പ്രവർത്തനത്തിലും പുരോഗമന സാംസ്‌കാരിക ഇടങ്ങളിലും&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/ONVs-Flag-is-of-Green-Politics/2015/03/27/article2732095.ece |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2016-03-22 |archive-date=2015-11-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151127233254/http://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/ONVs-Flag-is-of-Green-Politics/2015/03/27/article2732095.ece |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; കഴിഞ്ഞ 30 വർഷത്തിലധികമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

== ജീവിതരേഖ ==
തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ കടകംപള്ളി പ്രദേശത്ത് സി.കെ.കൃഷ്ണൻകുട്ടിയുടെയും ഭഗവതികുട്ടിയുടെയും മകനായി 1954 ഡിസംബർ മാസം 31 ന് ജനനം.
ശംഭുവട്ടം ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ, മാധവപുരം അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ, സെന്റ്‌ ജോസഫ്‌ ഹൈസ്കൂൾ, എസ്.എൻ കോളേജ് ചെമ്പഴന്തി, തിരുവനന്തപുരം യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജ് എന്നിവിടങ്ങളിലായി വിദ്യാഭ്യാസം പൂര്ത്തിയാക്കി.&lt;br /&gt;
ശ്രീകാര്യം ഇളംകുളം സ്വദേശിയും ഹൈസ്കൂൾ അധ്യാപികയുമായ സുലേഖയാണ് ഭാര്യ (AMHSS, തിരുമല, തിരുവനന്തപുരം). അരുൺ സുരേന്ദ്രൻ, അനൂപ്‌ സുരേന്ദ്രൻ എന്നിവർ മക്കളും സ്മൃതി ശ്രീകുമാർ, ഗീതു എസ്മ രമേശ്‌ എന്നിവർ മരുമകളുമാണ്&lt;ref name=&quot;niyamasabha&quot;&gt;http://www.niyamasabha.org/codes/members/m676.htm&lt;/ref&gt;.

== രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ==
സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസ കാലത്ത് തന്നെ വിദ്യാർഥി സംഘടന രംഗത്ത് സജീവം ആയിരുന്നു. നാട്ടിലെ സാംസ്കാരിക യുവജന പ്രസ്ഥാനങ്ങളിലെ സജീവ പ്രവർത്തകനായിരുന്നു. യുവജന സംഘടന പ്രവർത്തനത്തിലൂടെയാണ് പൊതു പ്രവർത്തന രംഗത്തേക്ക് കടന്നു വന്നത്.
[[ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ.]]യുടെ ആദ്യ രൂപമായ കെ.എസ്.വൈ.എഫിന്റെ യൂണിറ്റ് ഭാരവാഹിയായും കടകംപള്ളി പഞ്ചായത്ത് സെക്രട്ടറിയായും തുടർന്ന് താലൂക്ക് സെക്രട്ടറിയായും ജില്ലാ സെക്രട്ടറിയായും പ്രവർത്തിച്ചു. [[ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ.]] രൂപീകരിച്ചപ്പോൾ പ്രഥമ തിരുവനന്തപുരം ജില്ലാ സെക്രട്ടറിയായി തിരഞ്ഞെടുത്തു. [[ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ.]] സംസ്ഥാന ട്രഷറർ, അഖിലേന്ത്യാ വൈസ്-പ്രസിഡന്റ്‌ (1980-1995) എന്നീ നിലകളിൽ ദീർഘകാലം പ്രവര്ത്തിച്ചു.

1974-ൽ [[സി.പി.ഐ.എം.]] അംഗമായി.[[സി.പി.ഐ.എം.]] ആനയറ ബ്രാഞ്ച് സെക്രട്ടറി, പേട്ട ലോക്കൽ കമ്മിറ്റി സെക്രട്ടറി, വഞ്ചിയൂർ ഏരിയ കമ്മിറ്റി സെക്രട്ടറി, തിരുവനന്തപുരം ജില്ലാ കമ്മിറ്റി അംഗം, ജില്ലാ സെക്രട്ടേറിയറ്റ്‌ അംഗം എന്നീ നിലകളിൽ പ്രവർത്തിച്ച് 2007 മുതൽ [[സി.പി.ഐ.എം.]]ന്റെ തിരുവനന്തപുരം ജില്ലാ സെക്രട്ടറിയായി പ്രവത്തിക്കുന്നു &lt;ref name=&quot;ele1&quot;&gt;http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/surendran-to-head-cpim-in-capital/article1976961.ece&lt;/ref&gt;. 2008-ൽ കോട്ടയത്ത്‌ വച്ച് നടന്ന [[സി.പി.ഐ.എം.]] പത്തൊൻപതാം സംസ്ഥാന സമ്മേളനത്തിൽ വച്ച് സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റി അംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. സി പി എം  മുഖ്യമന്ത്രിസ്ഥാനത്തേക്ക് പുതിയതായി ആലോചിക്കുന്ന നേതാക്കൻമാരിൽ ഒരാളാണ് കടകം പള്ളി

== സമര ജീവിതം ==
തൊഴിൽ ഇല്ലായ്മ വേതനത്തിനായ് ‘''തൊഴിൽ അല്ലെങ്കിൽ തൊഴിൽ ഇല്ലായ്മ വേതനം''’ എന്ന മുദ്രാവാക്യം ഉയർത്തി സംഘടിപ്പിക്കപെട്ട ''സെക്രട്ടേറിയറ്റ്‌ ഘെരാവോ'', ''മത സൗഹാർദ റാലി'', ''വഴി തടയൽ സമരം'', മത നിരപേക്ഷ മുദ്രാവാക്യം ഉയർത്തി സംഘടിപ്പിച്ച ‘''മനുഷ്യ ചങ്ങല''’, ‘''മനുഷ്യ കോട്ട''’ തുടങ്ങി ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ സംഘടിപ്പിച്ച സമാനതകളില്ലാത്ത യുവജന പ്രക്ഷോഭങ്ങളുടെ പ്രധാന ശില്പിയും സംഘാടകനുമായിരുന്നു. ഇതിനിടയിൽ നിരവധി തവണ പോലീസ്-ഗുണ്ട ആക്രമണങ്ങൾക്ക് വിധേയനായിട്ടുണ്ട്.&lt;br /&gt;
2012-ൽ [[സി.പി.ഐ.എം.]] ഇരുപതാം സംസ്ഥാന സമ്മേളനത്തോടു അനുബന്ധിച്ച് തിരുവനന്തപുരം സെൻട്രൽ സ്റ്റേടിയത്തിൽ നടന്ന പൊതു സമ്മേളനവും,  2014-ൽ ‘സോളാർ വിവാദവുമായി’ ബന്ധപെട്ട് ഇടതുപക്ഷം ലക്ഷത്തിലധികം പേരെ പങ്കാളിയാക്കി സംഘടിപ്പിച്ച സെക്രട്ടേറിയറ്റ്‌ ഉപരോധ സമരവും, 2016-ൽ പിണറായി വിജയൻ ക്യാപ്റ്റനായിട്ടുള്ള ‘നവ കേരള യാത്രയുടെ’ സമാപനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ശംഖുമുഖം കടപ്പുറത്ത് സംഘടിപ്പിച്ച മഹാറാലിയും അവിസ്മരണീയമാക്കുന്നതിൽ കടകംപള്ളി വഹിച്ച പങ്ക് എതിരാളികളുടെ പോലും അഭിനന്ദനത്തിന് ഇടയാക്കിയിട്ടുണ്ട്.

== ജയിൽ വാസം ==
അടിയന്തരാവസ്ഥക്കാലത്ത് വിദ്യാർഥിയായിരിക്കെ മൂന്ന് മാസം ജയിൽ വാസം അനുഭവിച്ചിട്ടുണ്ട്.

== മറ്റ് ബഹുജന സംഘടന പ്രവർത്തനം ==
ഓട്ടോ-ടാക്സി വർക്കേഴ്സ് ഫെഡറേഷൻ, കെ.എസ്.എഫ്.ഡി.സി എംപ്ലോയീസ് യൂണിയൻ, സി-ഡിറ്റ് എംപ്ലോയീസ് അസോസിയേഷൻ, കേപ്പ് (CAPE) എംപ്ലോയീസ് യൂണിയൻ തുടങ്ങീ നിരവധി ട്രേഡ് യൂണിയൻ സംഘടനകളുടെ നേതൃനിരയിൽ പ്രവത്തിക്കുന്നു. നിലവിൽ സി.ഐ.റ്റി.യു (CITU) അഖിലേന്ത്യാ ജനറൽ കൗൺസിൽ അംഗമാണ്.

== പാർലമെന്ററി ജീവിതം ==
# കടകംപള്ളി ഗ്രാമ പഞ്ചായത്ത്‌ അംഗവും ഗ്രാമ-പഞ്ചായത്ത്‌ വൈസ്-പ്രസിഡന്റും ആയിരുന്നു (1977-1982). 
# പ്രഥമ തിരുവനന്തപുരം ജില്ലാ കൗൺസിൽ പേട്ട ഡിവിഷനിൽ നിന്ന് വൻ ഭൂരിപക്ഷത്തോടെ വിജയിച്ച് ജില്ലാ കൗൺസിൽ അംഗമായി (1990-1991).
# 1996ലെ പൊതു തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കഴക്കൂട്ടം മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നും മത്സരിച്ച് ഇരുപത്തിനാലായിരത്തിലേറെ വോട്ടിന്റെ ഭൂരിപക്ഷത്തിൽ വിജയിച്ച് നിയമസഭ സാമാജികനായി. നിയമസഭയിൽ പിന്നോക്ക സമുദായ ക്ഷേമ സമിതി ചെയർമാനായിരുന്നു (1996-2001)&lt;ref name=niyamasabha /&gt;.
# രണ്ട് തവണ കേരള സർവകലാശാല സിൻഡിക്കേറ്റ് അംഗം (2006 &amp; 2014).
# ലൈബ്രറി കൗൺസിലിന്റെ ജില്ലാ (തിരുവനന്തപുരം) പ്രസിഡന്റ്‌ (1995-2010).
# സംസ്ഥാന സഹകരണ ബാങ്ക് പ്രസിഡന്റ്‌ (2006-2008).

== തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ
|വർഷം||മണ്ഡലം||വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി||പാർട്ടിയും മുന്നണിയും||പരാജയപ്പെട്ട മുഖ്യസ്ഥാനാർത്ഥി ||പാർട്ടിയും മുന്നണിയും
|-
|1996||[[കഴക്കൂട്ടം നിയമസഭാമണ്ഡലം]]&lt;ref name=niyamasabha /&gt;||കടകംപള്ളി സുരേന്ദ്രൻ|| [[സി.പി.ഐ.എം.]] [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]||ഇ.എ. റഷീദ് 
|സ്വതന്ത്രൻ
|-
|2006
|[[കഴക്കൂട്ടം നിയമസഭാമണ്ഡലം]]&lt;ref name=&quot;niyamasabha&quot; /&gt;
|[[എം.എ. വാഹിദ്|അഡ്വ. എം.എ. വാഹീദ്]]
|[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോണ്ഗ്രസ്]] 
|കടകംപള്ളി സുരേന്ദ്രൻ 
|[[സി.പി.ഐ.എം.]] [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]
|-
|2016||[[കഴക്കൂട്ടം നിയമസഭാമണ്ഡലം]]&lt;ref name=niyamasabha /&gt;||കടകംപള്ളി സുരേന്ദ്രൻ|| [[സി.പി.ഐ.എം.]] [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]||വി. മുരളിധരൻ 
||ബി.ജെ.പി, എൻ.ഡി.എ 
|-
|}

== അവലംബം ==
{{reflist}}

== പുറംകണ്ണികൾ ==
* [https://www.facebook.com/kadakampally/?fref=ts ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ഫേസ്ബുക്ക് പേജ്]
{{Fourteenth KLA}}
{{DEFAULTSORT:സുരേന്ദ്രൻ}}
[[വർഗ്ഗം:1952-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഒക്ടോബർ 12-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:പത്താം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ വൈദ്യുതിവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ദേവസ്വം ബോർഡ് വകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സഹകരണവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ടൂറിസംവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>q0fw6hnimw07r6y3qlcbnip7jpqs7cn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>പറപ്പൂർ, തൃശ്ശൂർ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>304624</id>
    <revision>
      <id>4650025</id>
      <parentid>3344999</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T04:59:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-41367-94</username>
        <id>220714</id>
      </contributor>
      <comment>/* Changed Pin, Panchayat, Vehicle Registration KL-08/KL-46*/</comment>
      <origin>4650025</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4051" sha1="sqcbpndyr2jsvp37yl42gh8awt166p5" xml:space="preserve">{{PU|Parappur, Thrissur}}
{{for|ഇതേ പേരിലുള്ള മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമത്തിനായി|പറപ്പൂർ}}
{{Infobox settlement
| name                            = പറപ്പൂർ
| native_name                     = 
| native_name_lang                = 
| other_name                      = 
| nickname                        = 
| settlement_type                 = ഗ്രാമം
| image_skyline                   = 
| image_alt                       = 
| image_caption                   = 
| pushpin_map                     = India Kerala
| pushpin_label_position          = right
| pushpin_map_alt                 = 
| pushpin_map_caption             = കേരളത്തിലെ സ്ഥാനം
| latd                            = 10.564534
| latm                            = 
| lats                            = 
| latNS                           = N
| longd                           = 76.124333
| longm                           = 
| longs                           = 
| longEW                          = E
| coordinates_display             = inline,title
| subdivision_type                = രാജ്യം
| subdivision_name                = {{flag|ഇന്ത്യ}}
| subdivision_type1               = [[States and territories of India|സംസ്ഥാനം]]
| subdivision_name1               = [[കേരളം]]
| subdivision_type2               = [[List of districts of India|ജില്ല]]
| subdivision_name2               = [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ]]
| established_title               = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date                = 
| founder                         = 
| named_for                       = 
| government_type                 = 
| governing_body                  = Tholur Gramapanchayat
| unit_pref                       = Metric
| area_footnotes                  = 
| area_rank                       = 
| area_total_km2                  = 
| elevation_footnotes             = 
| elevation_m                     = 
| population_total                = 
| population_as_of                = 
| population_rank                 = 
| population_density_km2          = auto
| population_demonym              = 
| population_footnotes            = 
| demographics_type1              = ഭാഷകൾ
| demographics1_title1            = ഔദ്യോഗികം
| demographics1_info1             = [[Malayalam language|മലയാളം]], [[English language|ഇംഗ്ലീഷ്]]
| timezone1                       = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1                     = +5:30
| postal_code_type                = [[Postal Index Number|പിൻ]]
| postal_code                     = 680552
| registration_plate              = KL-08/KL-46
| blank1_name_sec1                = അടുത്തുള്ള നഗരം
| blank1_info_sec1                = [[തൃശ്ശൂർ]]
| blank2_name_sec1                = [[ലോകസഭ|ലോകസഭാ]]മണ്ഡലം
| blank2_info_sec1                = [[ആലത്തൂർ ലോക്‌സഭാ നിയോജകമണ്ഡലം|ആലത്തൂർ]]
| blank3_name_sec1                = [[നിയമസഭാമണ്ഡലം]]
| blank3_info_sec1                = [[വടക്കാഞ്ചേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|വടക്കാഞ്ചേരി]]
| website                         = 
| footnotes                       = 
}}
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല]]യിലെ ഒരു ഗ്രാമമാണ് '''പറപ്പൂർ'''. [[തോളൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തോളൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിന്റെ]] ഭാഗമാണിത്.

==അവലംബം==
{{reflist}}
{{തൃശ്ശൂർ ജില്ല}}
[[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>sqcbpndyr2jsvp37yl42gh8awt166p5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4650027</id>
      <parentid>4650025</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T05:10:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-41367-94</username>
        <id>220714</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ Changed Table</comment>
      <origin>4650027</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1898" sha1="1di0jub6ym5wim8rgruul5bo5xs2vfp" xml:space="preserve">{{PU|Parappur, Thrissur}}
{{for|ഇതേ പേരിലുള്ള മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമത്തിനായി|പറപ്പൂർ}}
{{Infobox settlement
| name                    = Parappur
| native_name             = പറപ്പൂർ
| native_name_lang        = ml
| settlement_type         = Village
| image_skyline           = 
| image_caption           = 
| pushpin_map             = India Kerala
| pushpin_map_caption     = Location in Kerala, India

| coordinates             = {{coord|10.5512|N|76.1368|E|region:IN-KL|display=inline,title}}
| subdivision_type        = Country
| subdivision_name        = India
| subdivision_type1       = State
| subdivision_name1       = Kerala
| subdivision_type2       = District
| subdivision_name2       = Thrissur
| subdivision_type3       = Taluk
| subdivision_name3       = Thrissur
| governance_type         = Grama Panchayat
| governing_body          = Tholur Grama Panchayat
| area_total_km2          = 12.98
| population_total        = 11712
| population_as_of        = 2011
| population_density_km2  = 902
| languages               = Malayalam, English
| timezone1               = IST
| utc_offset1             = +05:30
| postal_code_type        = PIN
| postal_code             = 680552
| area_code_type          = Telephone
| area_code               = +91 487
}}

[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല]]യിലെ ഒരു ഗ്രാമമാണ് '''പറപ്പൂർ'''. [[തോളൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തോളൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിന്റെ]] ഭാഗമാണിത്.

==അവലംബം==
{{reflist}}
{{തൃശ്ശൂർ ജില്ല}}
[[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>1di0jub6ym5wim8rgruul5bo5xs2vfp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>പാർവ്വതി തിരുവോത്ത്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>328015</id>
    <revision>
      <id>4650048</id>
      <parentid>4560793</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T06:50:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4650048</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8780" sha1="tpcw6lvaiubugf2w3o40y0acbp0r9n1" xml:space="preserve">{{നാനാർത്ഥം|പാർ‌വ്വതി}}
{{Infobox person
| image = Actress_Parvathi.jpg
| caption = Parvathy in 2018
| name = പാർവ്വതി തിരുവോത്ത്
| birth_name = പാർവ്വതി തിരുവോത്ത്
| birth_date = {{birth date and age|1987|4|7|df=yes}}
| birth_place = [[കോഴിക്കോട്]], [[കേരളം]], ഇന്ത്യ
| other_names = പാർവ്വതി ടി.കെ. , പാർവ്വതി
| occupation = [[അഭിനേത്രി]], [[നർത്തകി]]
| years_active = 2006–ഇതുവരെ
| website = 
}}
ഒരു ദക്ഷിണേന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടിയാണ്  '''പാർവ്വതി തിരുവോത്ത്. '''. 2006-ൽ റിലീസ് ചെയ്ത 'ഔട്ട് ഓഫ് സിലബസ്'  എന്ന ചലച്ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് പാർവ്വതി അഭിനയരംഗത്തെത്തുന്നത്. [[നോട്ട്ബുക്ക് (ചലച്ചിത്രം)|നോട്ട്ബുക്ക്]] (2006), സിറ്റി ഓഫ് ഗോഡ് (2011), [[മരിയാൻ]] (2013), [[ബാംഗ്ലൂർ ഡെയ്സ്]] ( 2014), [[എന്ന് നിന്റെ മൊയ്തീൻ]] (2015), [[ചാർലി]] ( 2015) [[ടേക്ക് ഓഫ്‌]] (2017),[[ഉയരെ]] (2019), [[ഉള്ളൊഴുക്ക്]] (2024) എന്നീ ചലച്ചിത്രങ്ങളിൽ പാർവ്വതി അഭിനയിച്ച കഥാപാത്രങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. 2015-ലെ കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരത്തിൽ [[എന്ന് നിന്റെ മൊയ്തീൻ]] , [[ചാർലി]] എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയത്തിനു മികച്ച നടിക്കള്ള പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു&lt;ref name=mat1&gt;{{cite news|title='ഒഴിവു ദിവത്തെ കളി' മികച്ച ചിത്രം; ദുൽഖർ നടൻ, പാർവ്വതി നടി......|url=http://www.mathrubhumi.com/movies-music/film-awards-2016-malayalam-news-1.899841|accessdate=2016 മാർച്ച് 1|publisher=മാതൃഭൂമി|ref=mat1|archiveurl=https://archive.today/20160301082554/http://www.mathrubhumi.com/movies-music/film-awards-2016-malayalam-news-1.899841|archivedate=2016-03-01|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. മികച്ച നടിയ്ക്കുള്ള 2017 ലെ [[കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം|കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരവും]] പാർവതിയ്ക്ക് ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.manoramaonline.com/movies/indepth/state-film-award-2017/2018/03/08/state-film-award-2018-live-updation.html|title=Kerala Film Awards 2018 Best Actress|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}&lt;/ref&gt;

== ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും ==
കേരളത്തിലെ [[കോഴിക്കോട് ജില്ല|കോഴിക്കോട് ജില്ലയിലെ]] അത്തോളിയിൽ 1988  ഏപ്രിൽ 7 ജനിച്ചു. അഭിഭാഷകരായ പി വിനോദ്കുമാറും, ടി.കെ. ഉഷകുമാരിയും ആണ് പാർ‌വ്വതിയുടെ മാതാപിതാക്കൾ. അവർക്ക് ഒരു സഹോദരനും ഉണ്ട്&lt;ref name=&quot;nita&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/my-name-is-parvathy/article1530215.ece|title=My name is Parvathy|author=Nita Sathyendran|work=The Hindu}}&lt;/ref&gt;. പാർവതിയുടെ സ്കൂൾ കാലത്ത് കുടുബം [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്തേക്ക്]] താമസം മാറ്റി. [[പാങ്ങോട്]] [[കേന്ദ്രീയവിദ്യാലയം|കേന്ദ്രീയവിദ്യാലയത്തിൽ]] നിന്ന് പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കി. കേരള സർവ്വകലാശാലയിൽ നിന്ന് [[ഇംഗ്ലീഷ്]] സാഹിത്യത്തിൽ ബി.എ നേടി.

തിരുവനന്തപുരത്ത് നിന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്ന കിരൺ ടിവി എന്ന മുഴുവൻ സമയ സംഗീത ചാനലിലെ വിജയകരമായ ഒരു ടെലിവിഷൻ അവതാരകയായിരുന്നു പാർവതി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.maheshwaran.com/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=239&amp;Itemid=50|title=Source 2|access-date=14 August 2015|date=16 June 2015|website=Maheshwaran.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402104134/http://www.maheshwaran.com/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=239&amp;Itemid=50|archive-date=2 April 2015|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ഭരതനാട്യത്തിൽ പ്രാവീണ്യം നേടിയ പരിശീലനം ലഭിച്ച ഒരു നർത്തകി കൂടിയാണ് അവർ.&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Sathyendran|first=Nita|date=11 March 2011|title=My name is Parvathy|language=en-IN|newspaper=[[The Hindu]]|url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/My-name-is-Parvathy/article14943232.ece|access-date=19 August 2020|issn=0971-751X|url-access=subscription|archive-date=28 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211228152342/https://www.thehindu.com/features/metroplus/My-name-is-Parvathy/article14943232.ece|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== സിനിമ ജീവിതം ==
2006 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ 'ഔട്ട് ഓഫ് സിലബസ്' എന്ന ചിത്രത്തിൽ സഹതാരമായി പാർവ്വതി അഭിനയരംഗത്ത് അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്&lt;ref name=&quot;Nta&quot;&gt;{{cite web|url=https://m.dailyhunt.in/news/india/malayalam/marunadan+malayali-epaper-marunada/+awtt+oph+silabas+enna+chithrathilude+thudakkam+malayalam+thazhanyappol+shobhichath+thamizhakathil+banglur+deysile+sarayilude+gambheera+thirichuvarav+dekk+ophile+sameeraye+anashvaramakkiyappol+rajyanthara+melayil+mikacha+nadiyayi+irphanoppam+bolivudilum+kaivechu+kasaba+vimarshanathil+judinod+oenkevi+paranya+parvathi+vyathyasthayakkunnath+nilapadukalile+vyakthatha+kond-newsid-78359266?listname=topicsList&amp;index=0&amp;topicIndex=0&amp;mode=pwa|title=പാർവതി ഔട്ട് ഓഫ് സിലബസ്||work=Daily hunt}}&lt;/ref&gt;. പന്ത്രണ്ടാംക്ലാസിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ കിരൺ ടിവിയിൽ അവതാരകയായിരിക്കെയാണ് ഔട്ട് ഓഫ് സിലബസ്. മലയാളത്തിന് പുറമേ തമിഴിലും, ബോളിവുഡിലും സാന്നിദ്ധ്യമറിയിച്ചിട്ടുണ്ട്.
&lt;br /&gt;
അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!വര്ഷം
!ചിത്രം
!കഥാപാത്രം
!ഭാഷ
!കുറിപ്പുകൾ
|-
|2006
|ഔട്ട്  ഓഫ്  സിലബസ്
|ഗായത്രി
|മലയാളം
|
|-
|2006
|[[നോട്ട്ബുക്ക്_(ചലച്ചിത്രം)]]
|പൂജ  കൃഷ്ണ
|മലയാളം
|
|-
|2007
|[[വിനോദയാത്ര]]
|രശ്മി
|[[മലയാളം]]
|
|-
|2007
|[[മിലാന]]
|അഞ്ജലി
|[[കന്നട]]
|
|-
|2007
|ഫ്ലാഷ്
|ധ്വനി
|മലയാളം
|
|-
|2008
|പൂ
|മാരി
|[[തമിഴ്]]
|
|-
|
|
|
|
|
|-
|
|
|
|
|
|-
|
|
|
|
|
|-
|
|
|
|
|
|-
|
|
|
|
|
|-
|
|
|
|
|
|-
|
|
|
|
|
|-
|}

==അവലംബം==
{{RL}}
{{National Film Award Special Mention feature film}}
{{Commonscat|Parvathy T. K.}}

[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:മികച്ച നടിക്കുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1988-ൽ ജനിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>tpcw6lvaiubugf2w3o40y0acbp0r9n1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>സുമതി (ചലച്ചിത്ര നടി)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>348795</id>
    <revision>
      <id>4650026</id>
      <parentid>4018841</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T05:04:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4650026</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16585" sha1="o4rqwo7n2shan42olo6wgubdy58fxa6" xml:space="preserve">{{prettyurl|Sumathi (actress)}}
{{Infobox person
| name               = സുമതി
| image              = Baby-Sumathy.jpg
| caption            = സുമതി
| image_size         = 
| birth_name         = സുമതി (സുമി)
| other_names        = ബേബി സുമതി
| birth_date         = {{Birth date|1964|8|19}}
| birth_place        = [[മദുരൈ]] [[തമിഴ്നാട്]], [[ഇന്ത്യ]] {{flagicon|India}}
| nationality        = {{IND}}
| occupation         = [[അഭിനേത്രി|ചലച്ചിത്രനടി.]]
| years_active       = 1966-1989
| known_for          = 
| spouse             = ആനന്ദരാമൻ
| website            = 
}}

മലയാള സിനിമയിലെ പഴയകാല ബാലതാരമായിരുന്നു '''സുമതി''' അഥവാ ബേബി സുമതി ([[തമിഴ്|Tamil]]: சுமதி) . 1964 ആഗസ്റ്റ് 19 ന് [[തമിഴ്‌നാട്|തമിഴ്നാട്ടിലെ]] [[മധുര|മധുരയിൽ]] ജനിച്ചു. അവരുടെ മാതൃഭാക്ഷ [[സൗരാഷ്ട്ര|സൌരാഷ്ട്രയാണ്]]. കേവലം 2 വയസ് പ്രായമുള്ളപ്പോഴാണ് സുമതി സിനിമകളിൽ അഭിനയിച്ചു തുടങ്ങുന്നത്. ബാലതാരമായി മലയാളം, [[തമിഴ്]], [[തെലുങ്ക്]], [[കന്നഡ|കന്നട]], [[ഹിന്ദി]] സിനിമകളിൽ അഭിനയിച്ചു.&lt;ref&gt;[http://cine-talkies.com/movies/malayalam-actress/sumathi/index.php Sumathi : Malayalam Film Actress Photo Gallery &amp; Biography - Movie Stills &amp; Pics, News &amp; Gossips | Cine Talkies&lt;!-- Bot generated title --&gt;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140331190137/http://cine-talkies.com/movies/malayalam-actress/sumathi/index.php|date=31 March 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://archive.today/20140514094835/http://newsle.com/person/sumathi/7780391 Sumathi&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt; സുമതിയുടെ പിതാവ് ഒരു ഫോട്ടോഗ്രാഫറായിരുന്നു. സുമതിയ്ക്ക് 7 സഹോദരൻമാരും 3 സഹോദരികളുമുണ്ട്. [[മാസ്റ്റർ പ്രഭാകർ]] എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന മൂത്ത സഹോദരനാണ് കുടുംബത്തിൽനിന്ന് ആദ്യമായി സിനിമാരംഗത്ത് എത്തിയത്.&lt;ref&gt;[http://www.telugucinema.com/c/publish/stars/interview_masterprabhakar_2008.php Stars : Star Interviews : Exclusive: Interview with Prabhakar&lt;!-- Bot generated title --&gt;] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090502133715/http://www.telugucinema.com/c/publish/stars/interview_masterprabhakar_2008.php|date=2009-05-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.thehindu.com/features/cinema/grill-mill-master-prabhakar/article859259.ece Grill Mill – Master Prabhakar - The Hindu&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt; 1960 കളുടെ അവസാനത്തിൽ ഒരു സംവിധായകൻ തന്റെ ചിത്രത്തിൽ അഭിനയിക്കുന്നതിന് ഒരു ബാലതാരത്തെ അന്വേഷിച്ചു നടക്കവേയാണ് സുമതിയെ അദ്ദേഹം കണ്ടെത്തുന്നത്. തുടർന്ന് തമിഴ് ചിത്രമായ ''എങ്കിരുന്തോ വന്താൽ''  എന്ന ചിത്രത്തിൽ ഗോപി എന്ന കഥാപാത്രത്തിന്റെ (കെ. ബാലാജി അവതരിപ്പിച്ചത്) മകളായി അഭിനയിച്ചതോടെ അഭനയ രംഗത്ത് വഴിത്തിരിവുണ്ടാകുകയും പിന്നീട് വൈവിധ്യമാർന്ന വേഷങ്ങളിലൂടെ ബാലതാരമായും പിൽക്കാലത്ത് ഒരു യുവ നടിയായും പ്രശസ്തി നേടുകയും ചെയ്തു.  

==സിനിമാ ജീവിതം==

ബേബി സുമതി എന്ന പേരിൽ മലയാള ചിത്രങ്ങളിലൂടെ അഭിനയജീവിതം ആരംഭിച്ചു. അനേകം മലയാള സിനിമകളിൽ ബാലതാരമായി അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. ചില സിനിമകളിൽ ആൺകുട്ടികളുടെ വേഷത്തിലും അഭിനയിച്ചിരിക്കുന്നു. [[സേതുബന്ധനം (ചലച്ചിത്രം)|സേതുബന്ധനം]] പോലെയുള്ള സിനിമകളിൽ ഇരട്ട വേഷങ്ങളിലും തിളങ്ങിയിരുന്നു. അക്കാലത്തെ ബാലതാരങ്ങളിലെ സൂപ്പർ താരമായിരുന്നു ബേബി സുമതി. ബാലതാരത്തിൽ നിന്നു കാലക്രമേണ മോഡലിംഗിലേയ്ക്കും ശ്രദ്ധ ചെലുത്തിയിരുന്നു. അവർ ബാലതാരമായിരുന്നപ്പോൾ അനേകം [[ഫിലിംഫെയർ പുരസ്കാരം|ഫിലിംഫെയർ]], നന്തി അവാർഡുകള്ക്ക് അക്കാലത്ത് അർഹയായി. മൂന്നാമത്തെ സഹോദനായ [[മാസ്റ്റർ പ്രഭാകർ]], ഇളയ സഹോദനായ [[മാസ്റ്റർ കുമാർ|മാസ്റ്റർ കുമാറിനോടൊപ്പവും]] കുറേ ചിത്രങ്ങളിൽ ഒരുമിച്ചഭിനയിച്ചു. കുടുംബത്തിലെ ഒരാളല്ലെങ്കിൽ മറ്റൊരാൾ സിനിമാരംഗവുമായി ചേർന്നു പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. മിക്ക ഭാഷകളിലും ബാലതാരങ്ങൾക്കുവേണ്ടി ഡബ്ബിംഗ് ആർട്ടിസ്റ്റായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[പ്രേംനസീർ]], [[ജയൻ]], [[സത്യൻ]], [[തിക്കുറിശ്ശി സുകുമാരൻ നായർ|തിക്കുറിശ്ശി]], [[എം.ജി. രാമചന്ദ്രൻ]], [[ശിവാജി ഗണേശൻ]], [[ജെമിനി ഗണേശൻ]], [[രജനികാന്ത്|രജനീകാന്ത്]], [[ജെ. ജയലളിത|ജയലളിത]], [[അംബിക സുകുമാരൻ|അംബിക]], [[കെ. ഭാഗ്യരാജ്|ഭാഗ്യരാജ്]] തുടങ്ങി പ്രശസ്തായ അക്കാലത്തെ പ്രശസ്തരായ താരങ്ങളോടൊപ്പം അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. യുവതിയായ ശേഷം ഭാഗ്യരാജിന്റെ സുവരില്ലാത്ത ചിത്രങ്കൾ (1979) എന്ന ചിത്രത്തിൽ നായികയായി അഭിനയിച്ചു. 1989 ല് വിവാഹശേഷം അഭിനയത്തോടു വിട പറഞ്ഞ് [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കയിൽ]] കുടുംബത്തോടൊപ്പം സ്ഥിരതാമസമാക്കിയിരിക്കുന്നു. [[നദി (ചലച്ചിത്രം)|നദി]] എന്ന സിനിമയിൽ [[പ്രേംനസീർ|പ്രേംനസീറനൊപ്പമുളള]] കഥാപാത്രമാണ് എടുത്തുപറയേണ്ടത്. ആ ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിന് നല്ല ബാലതാരത്തിനുള്ള ആദ്യ കേരള സംസ്ഥാന അവാർഡ് സുമതിയെ തേടിയെത്തി. 47 വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷവും നദി എന്ന ചിത്രത്തിലെ -ആയിരം പാദസരങ്ങൾ കിലുങ്ങി - എന്ന ഗാനരംഗവും അതിലെ സുമതി അവതരിപ്പിച്ച കഥാപാത്രത്തെയും മലയാളികൾ നെഞ്ചോടു ചേർക്കുന്നു.  മലയാളസിനിമയിൽ 1969 (നദി), 1972 (വിവിധ ചിത്രങ്ങൾ), 1977 ([[ശംഖുപുഷ്പം (ചലച്ചിത്രം)|ശംഖുപുഷ്പം]]) എന്നീ വർഷങ്ങളിലായി 3 തവണ മികച്ച ബാലതാരത്തിനുള്ള സംസ്ഥാന അവാർഡു നേടുവാൻ സുമതിയ്ക്കു സാധിച്ചു.

== വ്യക്തിജീവിതം ==
1980 കളുടെ അവസാനത്തിൽ സുമതി അഭിനയ രംഗത്തു നിന്ന് വിരമിച്ചു 1989 ൽ ആനന്ദരാമനെ വിവാഹം കഴിച്ച അവർ കുടുംബജീവിതത്തിന് മുൻഗണന നൽകുകയും അമേരിക്കയിലേക്ക് താമസം മാറ്റുകയും ചെയ്തു. അവർക്ക് ഒരു മകളും ഒരു മകനുമുണ്ട്. 

=='''അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ'''==

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|- 
! No.!! വർഷം !! സിനിമ !! കഥാപാത്രം !! സംവിധായകൻ !! ഒപ്പം അഭിനയിച്ചവർ
|-
| 1 ||1969||[[നദി (ചലച്ചിത്രം)|നദി]]  ||ബേബിമോൾ||     [[എ. വിൻസെന്റ്]]
||പ്രേംനസീർ, മധു, ശാരദ
|-
| 2 || 1970|| [[കുറ്റവാളി ]] ||ശാന്തി ||    KS Sethumadhavan
||സത്യൻ, ശാരദ
|-
| 3 || 1971|| [[കൊച്ചനിയത്തി ]] ||ഇന്ദു (നായികയുടെ ചെറുപ്പകാലം)||    P. Subramaniam
||മധു, ജയഭാരതി
|-
| 4 || 1971|| [[അനുഭവങ്ങൾ പാളിച്ചകൾ  ]] ||കുമാരി ||    K. S. Sethumadhavan
||സത്യൻ, പ്രേംനസീർ, ഷീല
|-
| 5 || 1971|| [[തെറ്റ് ]] ||മിനിമോൾ||    ||
|-
| 6 ||1971 ||[[മുത്തശ്ശി]] || രേഖ  ||   ||
|-
| 7 || 1972 ||[[പണിതീരാത്ത വീട് (ചലച്ചിത്രം)|പണിതീരാത്ത വീട്]]  ||   ||   ||
|-
| 8 || 1972 ||[[പ്രതികാരം]] ||ലീല||   ||
|-
| 9 || 1972 ||[[പ്രൊഫസർ]]|| റീമ ||   ||
|-
| 10 ||     1972
||      ഗുരുവായൂരപ്പൻ 
||   ||   ||
|-
| 11 ||     1972
||[[അച്ഛനും ബാപ്പയും]]
||   Young ആമിന
||   ||
|-
| 12 ||     1973
||[[പത്മവ്യൂഹം (ചലച്ചിത്രം)|പത്മവ്യൂഹം]]
||   ലീനാ മോൾ
||   ||
|-
| 13 ||     1973
||      [[അഴകുള്ള സെലീന]] 
||   സാജൻ
||   ||
|-
| 14 ||     1974
||[[കാമിനി]]
||   ||   ||
|-
| 15 ||     1974
||      മോഹം 
||   ||   ||
|-
| 16 ||     1974
||[[ചന്ദ്രകാന്തം (ചലച്ചിത്രം)|ചന്ദ്രകാന്തം]]
||   ||   ||
|-
| 17 ||     1974
||      [[പൂന്തേനരുവി]]&amp;nbsp;
||   Young വത്സമ്മ
||   ||
|-
|18
|1974
|[[ജീവിക്കാൻ മറന്നു പോയ സ്ത്രീ]] 
|
|KS Sethumadhavan
|Mohan Sharma, Sheela, Vijayasree
|-
|19
|1974
|[[സേതുബന്ധനം (ചലച്ചിത്രം)|സേതുബന്ധനം]] 
|സരിത, കവിത (ഡബിൾ റോൾ)
|J. Sasikumar
|Prem Naseer, Jayabharathi
|-
|20
|1975
|[[സ്വാമി അയ്യപ്പൻ (ചലച്ചിത്രം)|സ്വാമി അയ്യപ്പൻ]] 
|
|P. Subramaniam
|Madhu, Srividya, Master Raghu, Babysumathi
|-
|21
|1975
|[[ചട്ടമ്പിക്കല്ല്യാണി]] 
|Young കല്യാണി
|J. Sasikumar
|Prem Naseer, Lakshmi, Soman
|-
|22
|1975
|[[സൂര്യവംശം]]
|
|AB Raj
|Prem Naseer, Jayabharathi, Babysumathi
|-
|23
|1975
|[[പ്രവാഹം]]
|Young രാഗിണി
|
|
|-
|24
|1976
|[[ഹൃദയം ഒരു ക്ഷേത്രം]]
|സുമം 
|
|മധു, ശ്രീവിദ്യ
|-
|25
|1976
|[[ചെന്നായ് വളർത്തിയ കുട്ടി]]
|
|
|
|-
|26
|1976
|[[തുലാവർഷം (1976 ചലച്ചിത്രം)|തുലാവർഷം]]
|Young അമ്മിണി
|
|
|-
|27
|1977
|[[ശംഖുപുഷ്പം (ചലച്ചിത്രം)|ശംഖുപുഷ്]]പം
|മിനി
|
|
|-
|28
|1977
|[[സത്യവാൻ സാവിത്രി]]
|
|
|
|-
|28
|1977
|[[ഹൃദയമേ സാക്ഷി]]
|
|
|
|-
|30
|1977
|ശ്രീ മുരുകൻ 
|
|
|
|-
|31
|1977
|[[ആരാധന (ചലച്ചിത്രം)|ആരാധന]] 
|
|
|
|-
|32
|1977
|[[സ്നേഹയമുന]]
|
|
|
|-
|33
|1977
|അമ്മേ അനുപമേ 
|
|
|
|-
|34
|1977
|[[ആ നിമിഷം]]
|
|IV Sasi
|Madhu, Sheela, Sreedevi, Babysumathi
|-
|35
|1977
|[[വിടരുന്ന മൊട്ടുകൾ]] 
|കാഞ്ചന
|P. Subramaniam
|Madhu, Raghavan, Saikumar, Babysumathi
|-
|36
|1977
|സമുദ്രം 
|ബിന്ദു
|
|
|-
|37
|1978
|രതി നിർവ്വേദം 
|ശാന്തി
|
|കൃഷ്ണചന്ദ്രൻ, ജയഭാരതി
|-
|38
|1978
|കൈതപ്പൂ 
|
|
|
|-
|39
|1978
|[[അവളുടെ രാവുകൾ]] 
|
|
|
|-
|40
|1978
|അവൾക്കു മരണമില്ല 
|
|
|
|-
|41
|1978
|[[മുദ്രമോതിരം]]
|Amina
|Shashikumar
|Prem Nasir, Jayabharathi, Babysumathi
|-
|42
|1979
|[[ശരപഞ്ജരം]] 
|Young Baby
|
|ജയൻ, ഷീല.
|-
|43
|1979
|ചൂള 
|
|Shashikumar
|എം.ജി. സോമൻ
|-
|44
|1979
|ലജ്ജാവതി 
|സന്ധ്യ
|
|Krishnachandran, Ambika, Baby Sumathi
|-
|45
|1983
|എന്നെ ഞാൻ തേടുന്നു 
|ജാനകി
|
|Madhu, ശുഭ
|-
|46
|1986
|അവൾ കാത്തിരുന്നു അവനും 
|
|
|
|}

'''അഭിനയിച്ച തമിഴ് ചിത്രങ്ങൾ'''
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!No.
!വർഷം
!സിനിമ
!കഥാപാത്രം
!സംവിധായകൻ
!ഒപ്പം അഭിനയിച്ചവർ
|-
|1
|1967
|ഇരു കൊടുഗൾ
|
|
|
|-
|2
|1969
|വാ രാജാ വാ
|
|
|
|-
|3
|1970
|ബാലരാജു കഥ
|
|
|
|-
|4
|1970
|തിരുമലൈ തെൻകുമാരി
|
|
|
|-
|5
|1972
|വെള്ളി വിഴ
|
|
|
|-
|6
|1972
|ദിക്കു തെരിയാത കാട്ടിൽ
|
|
|
|-
|7
|1979
|സുവരില്ലാത ചിത്രങ്കൾ
|
|
|
|-
|8
|1985
|നാൻ സികപ്പു മനിതൻ
|
|
|
|}
'''അഭിനയിച്ച ഹിന്ദിചിത്രങ്ങൾ'''
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!No.
!വർഷം
!സിനിമ
!കഥാപാത്രം
!സംവിധായകൻ
!ഒപ്പം അഭിനയിച്ചവർ
|-
|1
|1978
|സ്വർഗ്ഗ നരക് 
|ബേബി സുമതി
|
|
|}

== അവലംബം ==
__പുതിയവിഭാഗംകണ്ണി__

[[വർഗ്ഗം:1964-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഹിന്ദി ചലച്ചിത്രനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടിമാർ]]</text>
      <sha1>o4rqwo7n2shan42olo6wgubdy58fxa6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഹൈ ഫോങ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>356523</id>
    <revision>
      <id>4650109</id>
      <parentid>4560828</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T11:31:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4650109</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16738" sha1="cogwpepe0m44x55kjd8lqnpamftfq76" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!--See Template:Infobox Settlement for additional fields that may be available--&gt;
&lt;!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--&gt;
&lt;!-- Basic info  ----------------&gt;
| name                   = ഹൈ ഫോങ്
| official_name          =
| native_name            = ''Thành phố Hải Phòng''
| other_name             = 
| settlement_type        = [[നഗരം]]
| image_skyline          =Catbi building.jpg
| imagesize              =300px
| image_caption          =
| image_flag             =
| flag_size              =
| image_seal             =
| seal_size              =
| image_shield           =
| shield_size            =
| image_blank_emblem     =
| blank_emblem_type      =
| blank_emblem_size      =
| nickname               = ഗുൽമോഹർ നഗരം
| motto                  =
&lt;!-- images and maps  -----------&gt;
| image_map              = Hai Phong in Vietnam.svg
| mapsize                =100px
| map_caption            = Provincial location in Vietnam
| image_map1             =
| mapsize1               =
| map_caption1           =
| pushpin_map            =&lt;!-- the name of a location map as per http://en.wikipedia.org/wiki/Template:Location_map --&gt;
| pushpin_label_position = &lt;!-- the position of the pushpin label: left, right, top, bottom, none --&gt;
| pushpin_mapsize        =
&lt;!-- Location ------------------&gt;
| pushpin_map_caption    =Location of in Vietnam
| latd=20 
| latm=51 
| lats=54.5 
| latNS=N
| longd=106 
| longm=41 
| longs=01.8 
| longEW=E
| subdivision_type       = രാജ്യം
| subdivision_name       = {{flag|വിയറ്റ്നാം}}
| subdivision_type2      =
| subdivision_name2      =
| established_title      =  &lt;!-- Settled --&gt;
| established_date       =
&lt;!-- Area    ---------------------&gt;
| seat_type              =
| seat                   =

&lt;!-- Politics -----------------&gt;
| government_footnotes   =
| government_type        =
| leader_title1          =Party Secretary:
| leader_name1           =ലേ വാൻ ടെൻ
| total_type             = &lt;!-- to set a non-standard label for total area and population rows --&gt;
| unit_pref                = &lt;!--Enter: Imperial, to display imperial  before metric--&gt;
| area_footnotes           =
| area_magnitude         =
| area_total_km2           = 1,527.4&lt;!-- ALL fields with measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
| area_total_sq_mi         =
| area_land_km2            = &lt;!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on unit conversion--&gt;
| area_land_sq_mi          =
| area_water_km2           =
| area_water_sq_mi         =
| area_water_percent       =
&lt;!-- Elevation --------------------------&gt;
| elevation_footnotes    =  &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; tags--&gt;
| elevation_m            =
| elevation_ft           =
| elevation_min_m            =
| elevation_min_ft           =
&lt;!-- Population   -----------------------&gt;
| population_total               = 2.103.500 ([[List of cities in Vietnam|3rd in Vietnam]])
| population_as_of               = 2015
| population_footnotes           =&lt;ref name=&quot;Statistic office&quot;&gt;[http://www.gso.gov.vn/default.aspx?tabid=387&amp;idmid=3&amp;ItemID=15571 Statistical Handbook of Vietnam 2015], General Statistics Office Of Vietnam&lt;/ref&gt;
| population_density_km2         = 1274
| population_density_sq_mi       =
&lt;!-- General information  ---------------&gt;
| population_note                =
| postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
| postal_code            =
| area_code              =225
| area_code_type         = [[Telephone numbers in Vietnam|Area codes]]
| website                = [http://www.haiphong.gov.vn Official website]
| footnotes              =
| image_dot_map          =
| dot_mapsize            =
| dot_map_caption        =
| dot_x =  
| dot_y =
| coordinates_region     = VN
| leader_title2          =People's Council Chairman:
| leader_name2           =ദ്യൂങ് ആൻ ഡെയ്ൻ
| leader_title3          =People's Committee Chairman:  &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
| leader_name3           =ലേ വാൻ ടെൻ
| elevation_max_m            =
| elevation_max_ft           =
| timezone               =[[Indochina Time|ICT]]
| utc_offset             =+07:00
| timezone_DST           =No DST
| utc_offset_DST         =+7
| coor_type              = &lt;!-- can be used to specify what the coordinates refer to --&gt;
| blank_name             = [[Köppen climate classification|Climate]]
| blank_info             = [[Humid subtropical climate|Cwa]]
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --------&gt;

}}വടക്കുകിഴക്കൻ  [[വിയറ്റ്നാം|വിയറ്റ്നാമിലെ]] ഒരു പ്രധാന നഗരമാണ് '''ഹൈ ഫോങ്'''. വിയറ്റ്നാമിലെ മൂന്നാമത്തെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരമായ ഹൈ ഫോങ് ,തലസ്ഥാന നഗരമായ ഹാനോയിൽ നിന്നും 120 കിലോമീറ്റർ കിഴക്കുമാറിയാണ് നിലകൊള്ളുന്നത്. ടോങ്കിൻ ഉൾക്കടലിന്റെ തീരത്തായാണ് ഈ തുറമുഖനഗരത്തിന്റെ സ്ഥാനം. വിയറ്റ്നാമിലെ ഏറ്റവും പ്രാധാന്യമേറിയ തുറമുഖമായ ഹൈ ഫോങ് കേന്ദ്രമാക്കി ഇന്ന് പൽ വ്യാവസായികസ്ഥാപനങ്ങളും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. നഗരത്തിലുടനീളം [[ഗുൽമോഹർ]] മരങ്ങൾ ഇടതൂർന്നു വളരുന്നതിനാൽ ''ഗുൽമോഹർ നഗരം'' എന്ന അപരനാമത്തിലും ഹൈ ഫോങ് അറിയപ്പെടുന്നു. ഔദ്യോഗിക ജനസംഖ്യാ കണക്കുകൾ പ്രകാരം 20 ലക്ഷത്തോളം ആളുകൾ ഈ നഗരത്തിൽ താമസിക്കുന്നു.

==ചരിത്രം==
എ.ഡി എട്ടിൽ മാക് സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ കീഴിലാണ് ഹൈ ഫോങ് നഗരം സ്ഥാപിതമായതെനു വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. മാക് രാജാക്കന്മാരുടെ കിഴക്കേ അതിരിലുള്ള തുറമുഖമായിരുന്നു ഈ പ്രദേശം. അതിഉശേഷം 19ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ വന്ന ങുയിൻ സാമ്രാജ്യത്തിലെ ടു ഡുക് ചക്രവർത്തി ഹൈ ഫോങ് പട്ടണത്തിന്റെയും തുറമുഖത്തിന്റെയും വളർച്ചയിൽ നിർണ്ണായക പങ്ക് വഹിച്ചു&lt;ref name=&quot;hphtourism-culture&quot;&gt;[http://www.haiphongtourism.gov.vn/about-hai-phong/haiphongs-culture/a.html Haiphong's Culture] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170629061433/http://www.haiphongtourism.gov.vn/about-hai-phong/haiphongs-culture/a.html |date=2017-06-29 }}. HaiphongTourism.gov.vn&lt;/ref&gt;.

[[രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധം|രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിലെ]] ജപ്പാന്റെ പരാജയത്തിനു ശേഷം, ഫ്രാൻസിൽനിന്നും സ്വാതന്ത്ര്യം നേടുനതിന്നായി വിയറ്റ്നാമിലെ ദേശീയവാദികൾ പ്രക്ഷോഭം ആരംഭിച്ചു. പ്രക്ഷോഭങ്ങളുടെ തുടർച്ചയായി നടന്ന ഇന്തോചൈനാ യുദ്ധത്തിൽ വടക്കൻ വിയറ്റ്നാമിലെ ഏക തുറമുഖമായിരുന്ന ഹൈ ഫോങ് തുറമുഖം അമേരിക്കൻ സൈന്യം ബോംബിട്ടു നശിപ്പിക്കുകയുണ്ടായി&lt;ref&gt;Interview with Thomas H. Moorer, 1981 &quot;We took about twenty-six aircraft off of one aircraft carrier, and they were airborne about an hour and a half, and we mined Hai Phong Harbor, and not one ship entered or left ah, that Harbor until we, ourselves, removed the mines. No one person was hurt, or in any way...&quot;, http://openvault.wgbh.org/catalog/vietnam-59ce8c-interview-with-thomas-h-moorer-1981 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304000402/http://openvault.wgbh.org/catalog/vietnam-59ce8c-interview-with-thomas-h-moorer-1981 |date=2016-03-04 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Forbes, Andrew, and Henley, David: ''Vietnam Past and Present: The North'' (History and culture of Hanoi and Tonkin). Chiang Mai. Cognoscenti Books, 2012. ASIN: B006DCCM9Q.&lt;/ref&gt;. യുദ്ധത്തിൽ താറുമാറായെങ്കിലും പിന്നീടു നടന്ന വ്യാവസായിക വിപ്ലവത്തിൽ കരുത്താർജ്ജിച്ച ഹൈ ഫോങ് ഇന്ന് വിയറ്റ്നാമില വൻകിട വ്യാവസായിക നഗരങ്ങളിലൊന്നാണ്.

==ഭൂമിശാസ്ത്രം==
ഒരു കടലോര നഗരം ആണ് ഹൈ ഫോങ്. ഹൈ ഫോങ് തുറമുഖത്തുവെച്ചാണ് കാം നദി ടോങ്കിൻ ഉൾക്കടലിൽ  പതിക്കുന്നത്&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.xuvn.com/vnexhibit/travel/red_river_delta_province.htm |title=Red River Delta |access-date=2016-11-23 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304023258/http://www.xuvn.com/vnexhibit/travel/red_river_delta_province.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. ക്വാ നിങ്ഹ്, ഹവി ഡോങ് എന്നീ പ്രവിശ്യകളുമായി ഹൈ ഫോങ് നഗരം അതിർത്തി പങ്കിടുന്നു. വിയറ്റ്നാമിലെ മറ്റ് പ്രദേശങ്ങളെപ്പോലെ ചൂടേറിയ കാലാവസ്ഥ ആണെങ്കിലും ഏപ്രിൽ മുതൽ ഒക്ടോബർ വരെയുള്ള കാലയളവിൽ ഇവിടെ കനത്ത മഴ ലഭിക്കാറുണ്ട്&lt;ref name=&quot;WCG&quot;&gt;[http://www.worldclimateguide.co.uk/climateguides/vietnam/haiphong.php Haiphong Climate Guide], Retrieved 9 August 2012.&lt;/ref&gt;. ജനുവരി, ഫെബ്രുവരി മാസങ്ങളിലാണ് ഇവിടെ ശൈത്യകാലം.

==ഗതാഗതം==
===റോഡ് മാർഗം===
വിയറ്റ്നാമിലെ ദേശീയപാത 1-എ, ദേശീയപാത 5 എന്നീ പ്രധാന റോഡുകൾ കൂടിച്ചേരുന്നത് ഹൈ ഫോങിൽ വെച്ചാണ്. ഇവിടെ നിന്നും ദേശിയപാത 1-എയിൽ കൂടി 120 കി.മി പടിഞ്ഞാറേക്ക് സഞ്ചരിച്ചാൽ രാജ്യതലസ്ഥാനമായ ഹനോയിലെത്താം&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.vidifi.vn/english/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=4:hanoi-%E2%80%93-hai-phong-expressway-project&amp;catid=3&amp;Itemid=65 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2016-11-23 |archive-date=2024-03-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240303070434/http://www.vidifi.vn/english/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=4%3Ahanoi-%E2%80%93-hai-phong-expressway-project&amp;catid=3&amp;Itemid=65 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. രാജ്യത്തെ എല്ലാ പ്രധാന നഗരങ്ങളുമായും ഹൈ ഫോങ് റോഡ് മാർഗ്ഗം ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നു.
===വ്യോമ മാർഗം===
നഗരത്തിലെ വിമാനത്താവളമായ കാറ്റ്-ബി വിമാനത്താവളം 2011ൽ  ഉദ്ഘാടനം ചെയ്യപ്പെട്ടു. പ്രാദേശിക വിമാനസർവീസുകൾക്കു പുറമേ ദക്ഷിണകൊറിയ, തായിലന്റ് എനീ വിദേശരാജ്യങ്ങളിലേക്കും ഇവിടെ നിന്നു വിമാനസർവീസുകൾ നടത്തിവരുന്നു&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/268708/thai-vietjet-air-w16-operation-changes/|title=Thai Vietjet Air W16 operation changes|publisher=routesonline|accessdate=6 September 2016}}&lt;/ref&gt;.  നിലവിൽ വടക്കൻ വിയറ്റ്നാമിലെ ഏറ്റവും വലുതും തിരക്കേറിയതുമായ വിമാനത്താവളമാണിത്.
===റെയിൽ മാർഗം===
1902ൽ സ്ഥാപിതമായ ഹൈ ഫോങ് റെയിൽവെ സ്റ്റേഷനിൽ നിന്നും രാജ്യത്തെ പ്രധാന നഗരങ്ങളിലേക്ക് വിയറ്റ്നാം റെയിൽവെ സർവീസ് നടത്തിവരുന്നു. പണ്ട് ഹൈ ഫോങിൽ നിന്നും ചൈനയിലേക്ക് തീവണ്ടി സർവീസുണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും നിലവിൽ താൽക്കാലികമായി അത് നിർത്തിവെച്ചിരിക്കുകയാണ്.
==സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ==
ഹാനോയ്, ഹോചിമിൻ സിറ്റി എന്നീ നഗരങ്ങൾ കഴിഞ്ഞാൽ വിയറ്റ്നാമിലെ ഏറ്റവും ജനസംഖ്യയേറിയ നഗരമാണ് ഹൈ ഫോങ്. 2015 ലെ ഔദ്യോഗിക കണക്കുകൾ പ്രകാരം 20.1 ലക്ഷം ആളുകൾ ഹൈഫോങ് നഗരത്തിൽ താമസിക്കുന്നു. നഗരത്തിലെ ജനസംഖ്യയുടെ 50.4 % സ്ത്രീകളാണ്&lt;ref name=&quot;census09mf&quot;&gt;[http://www.gso.gov.vn/default_en.aspx?tabid=515&amp;idmid=5&amp;ItemID=9813 The 2009 Vietnam Population and Housing census: Major findings]. General Statistics Office of Vietnam.&lt;/ref&gt;.
==സഹോദരനഗരങ്ങൾ==
താഴെപ്പറയുന്ന നഗരങ്ങളുമായി ഹൈ ഫോങ് നഗരം ബന്ധം സ്ഥാപിക്കുന്നു.
* {{Flagicon|Vietnam}} ഡാ നാങ്, [[വിയറ്റ്നാം]]
* {{Flagicon|South Korea}} ഇഞ്ചിയോൺ,  [[ദക്ഷിണ കൊറിയ]]
* {{Flagicon|Russia}} [[സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ്ബർഗ്]], [[റഷ്യ]]
* {{Flagicon|Russia}} വ്ലാഡിവോസ്റ്റോക്, [[റഷ്യ]]
* {{flagicon|United States}} സിയാറ്റിൽ, യു.എസ്.എ
* {{Flagicon|Japan}} കിറ്റാക്യുഷൂ, [[ജപ്പാൻ]]
==അവലംബം==
{{Reflist}}
==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
{{Wikivoyage|Haiphong}}
* [http://haiphong.gov.vn/Portal/ ഹൈ ഫോങ് നഗരസഭയുടെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120727060502/http://haiphong.gov.vn/Portal/ |date=2012-07-27 }}
* [http://www.haiphongtourism.gov.vn/english/ ഹൈ ഫോങ് ടൂറിസം കൗൺസിലിന്റെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101112165341/http://www.haiphongtourism.gov.vn/english |date=2010-11-12 }}.
* [http://g.co/maps/8mt6k History of Haiphong]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}: interactive Google Map with specific sites and historic views of the city from French colonial times.
*{{WAD|VVCI}}

[[വർഗ്ഗം:വിയറ്റ്നാമിലെ നഗരങ്ങൾ‍]]
[[വർഗ്ഗം:ഏഷ്യയിലെ തുറമുഖനഗരങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>cogwpepe0m44x55kjd8lqnpamftfq76</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>സൈനിക് സ്കൂളുകൾ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>392158</id>
    <revision>
      <id>4649961</id>
      <parentid>4618732</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T20:54:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4649961</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21661" sha1="act2bmv01qq7qet617qvllykjt8406q" xml:space="preserve">{{prettyurl|Sainik School}}
[[File:Sainik_School,_Kapurthala.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sainik_School,_Kapurthala.jpg|ലഘുചിത്രം|
സൈനിക് സ്കൂൾ, കപൂർത്തല (പഞ്ചാബ്, ഇന്ത്യ)
]]

ഇന്ത്യൻ പ്രതിരോധ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ കീഴിൽ, [[സൈനിക് സ്കൂൾ സൊസൈറ്റി]] സ്ഥാപിക്കുന്നതും നിയന്ത്രിക്കുന്നതുമായ ഇന്ത്യയിലെ സ്കൂളുകളുടെ ഒരു സംവിധാനമാണ് '''സൈനിക് സ്കൂളുകൾ''' എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. 1961 ൽ അക്കാലത്തെ ഇന്ത്യയുടെ പ്രതിരോധ മന്ത്രിയായിരുന്ന [[വി.കെ. കൃഷ്ണമേനോൻ|വി.കെ.കൃഷ് മേനോൻ]], ഇന്ത്യൻ മിലിട്ടറിയിലെ ഓഫീസർ കേഡർമാർക്കിടയിലെ പ്രാദേശികവും വർഗ്ഗപരവുമായ അസന്തുലിത്വം പരിഹരിക്കാനും, [[പൂണെ|പൂനയിലെ]] [[ഖഡൿവാസ്‍ല|ഖഡൿവാസ്‍ലയിലുള്ള]] &amp;nbsp;[[നാഷണൽ ഡിഫൻസ് അക്കാദമി|നാഷണൽ ഡിഫൻസ് അക്കാദമിയിലേയ്ക്കും]] (എൻ ഡി എ) [[ഇന്ത്യൻ നാവിക അക്കാദമി|ഇന്ത്യൻ നാവിക അക്കാഡമി]] എന്നിവയിലേയ്ക്കുമുള്ള പ്രവേശനത്തിന് വിദ്യാർത്ഥികളെ പ്രാപ്തരാക്കുവാനുമായിട്ടാണ് ഇത്തരം സ്കൂളുകൾ ആവിഷ്ക്കരിച്ചത്. ഇന്ന് രാജ്യത്തെ എല്ലാ സംസ്ഥാനങ്ങളിലുമായി ആകെ 26 സൈനിക സ്കൂളുകൾ നിലവിലുണ്ട്.&lt;ref&gt;[http://mod.nic.in/rec&amp;training/welcome.html official website of ministry of defence, government of india]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;sainikschoolsociety.org&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sainikschoolsociety.org/listofsainik.html|title=Sainik Schools Society|publisher=}}&lt;/ref&gt;

ഈ വിദ്യാലയങ്ങൾ ബന്ധപ്പെട്ട സംസ്ഥാന സർക്കാരുകളുടെയും പ്രതിരോധ വകുപ്പിന്റേയും പരിധിയിൽ വരുന്നതാണ്. 2008 ലെ കേന്ദ്ര ബജറ്റിൽ അന്നത്തെ ധനകാര്യമന്ത്രിയായിരുന്ന [[പി. ചിദംബരം]], പ്രതിരോധ സേനയിലെ ഉയർന്ന തോതിലുള്ള കൊഴിഞ്ഞുപോക്കിനെ, പ്രത്യേകിച്ച് ഓഫീസർ തലത്തിൽ, പ്രതിരോധിക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യം മുൻനിറുത്തി രാജ്യത്തു നിലവിലുള്ള ഓരോ സൈനിക് സ്കൂളിനും 2 കോടി രൂപവീതം വകയിരുത്തിയിരുന്നു.&lt;ref&gt;[http://economictimes.indiatimes.com/articleshow/2837956.cms Budget bounty lifts spirits at Sainik schools] [[The Economic Times]], March 5, 2008&lt;/ref&gt;

== '''ചരിത്രം''' ==
സൈനിക് സ്കൂളുകൾ സ്ഥാപിക്കുന്നതിനുള്ള പ്രചോദനം ലഭിച്ചത്, അനേകം സേനാ മേധവികളെ ഭാരതത്തിനു സംഭാവന ചെയ്ത രാഷ്ട്രീയ ഇൻഡ്യൻ മിലിറ്ററി കോളെജിൽ (ആർഐഎംസി) നിന്നും ഒപ്പം [[ഇംഗ്ലണ്ട്|ഇംഗ്ലണ്ടിലെ]] പബ്ലിക് സ്കൂൾ സംവിധാനത്തിൽനിന്നുമാണ്. സാധാരണ പൗരന്മാരുടെ പൊതു വിദ്യാലയമായി സൈനിക് സ്കൂളുകളെ കണക്കാക്കാവുന്നതാണ്. അർഹരായ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് അവരുടെ വരുമാനമോ വംശ പശ്ചാത്തലമോ കണക്കിലെടുക്കാതെ ഉന്നത നിലവാരത്തിലുള്ള വിദ്യാഭ്യാസം ഇവിടെനിന്നു നേടാനാകുന്നു. പ്രതിരോധ സേനകളിൽ സേവനമനുഷ്ടിക്കുന്നവരുടെ കുട്ടികൾക്ക് സീറ്റുകളിൽ റിസർവ്വേഷനും സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ കുട്ടികൾക്ക് ആനുകൂല്യങ്ങളും ലഭിക്കുന്നു.

1960 ൽ സ്ഥാപിതമായ [[ഉത്തർ‌പ്രദേശ്|ഉത്തർപ്രദേശ്]] സൈനിക് സ്കൂൾ, ലഖ്നൗ, ഇത്തരത്തിലുള്ള ആദ്യ സ്കൂളായിരുന്നെങ്കിലും, ഇത് സൈനിക് സ്കൂൾ സൊസൈറ്റിക്ക് കീഴിലല്ല, മറിച്ച് ഇന്ത്യൻ സൊസൈറ്റീസ് രജിസ്ട്രേഷൻ ആക്ട് (1860) പ്രകാരം രജിസ്റ്റർ ചെയ്യപ്പെട്ട ഉത്തർപ്രദേശ് സൈനിക് സ്കൂൾസ് സൊസൈറ്റിയുടെ കീഴിലാണ്.&lt;ref name=&quot;sainikschoolsociety.org2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sainikschoolsociety.org/listofsainik.html|title=Sainik Schools Society|publisher=}}&lt;/ref&gt; രാജ്യത്തിന്റെ പ്രതിരോധസേനയിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥന്മാരായി മാറുവാൻ വിദ്യാർത്ഥികളെ തയ്യാറാക്കുക എന്നതാണ് സൈനിക് സ്കൂളുകളുടെ പ്രാഥമിക ലക്ഷ്യം.

ഒരു ദേശീയ പ്രവേശന പരീക്ഷയിലൂടെ തിളക്കമാർന്ന അക്കാദമിക് ബാക്ഗ്രൌണ്ടുള്ളതും, &amp;nbsp;മികച്ച വാഗ്ദാനങ്ങളുമായ വിദ്യാർത്ഥികളെ തെരഞ്ഞെടുക്കാനും, പാഠ്യേതര പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഊന്നൽ നൽകിക്കൊണ്ട് അവരുടെ മൊത്തത്തിലുള്ള വ്യക്തിത്വത്തെ കൂടുതൽ ആകർഷകമാക്കാനും ഈ സ്കൂൾ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നു.

സൈനിക് സ്കൂളുകളുടെ പാഠ്യേതര വിഷയങ്ങളിൽ റണ്ണിംഗ് ട്രാക്കുകൾ, ക്രോസ് കൺട്രി ട്രാക്കുകൾ, ഇൻഡോർ ഗെയിമുകൾ, പരേഡ് ഗ്രൗണ്ട്, ബോക്സിംഗ് റിങ്ങുകൾ, വെടിവയ്പ് പരിശീലനങ്ങൾ, കനോയിംഗ് ക്ലബ്ബുകൾ, കുതിര സവാരി ക്ലബുകൾ, പർവ്വതാരോഹണ ക്ലബുകൾ, ട്രെക്കിങ്, ഹൈക്കിങ് ക്ലബ്ബ്, പ്രതിരോധ കോഴ്സുകൾ, ഫുട്ബോൾ, ഹോക്കി, ക്രിക്കറ്റ് ഫീൽഡുകൾ, വോളിബോൾ, ബാസ്കറ്റ് ബോൾ കോർട്ടുകൾ എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു. കേഡറ്റുകൾ എൻ.സി.സി.യുടേയും ഭാഗമാണ്. പന്ത്രണ്ടാം ക്ലാസ് പൂർത്തിയാക്കുന്ന ഒരു കേഡറ്റിന് എൻ.സി.സി. ബി സർട്ടിഫിക്കറ്റിന് അർഹത ഉണ്ടായിരിക്കുന്നതാണ്.

കേഡറ്റുകളെ ഹൌസുകളായി ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. പഠിക്കുന്ന ക്ലാസുകളനുസരിച്ച് അവർ സബ് ജൂനിയർ, ജൂനിയർ, സീനിയേഴ്സ് എന്നിങ്ങനെ തരം തിരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. സ്പോർട്സ്, ഫിസിക്കൽ ട്രെയ്നിങ്, അക്കാദമിക്സ്, ക്രോസ്സ് കൺട്രി, ഡ്രിൽ അങ്ങനെ മറ്റു പല മത്സരങ്ങളിലും അവരുടെ ഹൌസ് ട്രോഫിക്കുവേണ്ടിയാണ് കേഡറ്റുകൾ മത്സരിക്കുന്നത്.

== സൈനിക് സ്കൂൾ സൈസൈറ്റി ==
പ്രതിരോധമന്ത്രാലയത്തിന്റെ കീഴിലുള്ള ഒരു സംഘടനയാണ് സൈനിക് സ്കൂളുകൾ സൊസൈറ്റി എന്നത്. സൈനിക് സ്കൂൾ സൊസൈറ്റിയുടെ ചീഫ് എക്സിക്യൂട്ടീവ് ബോഡി, ഒരു ബോർഡ് ഓഫ് ഗവർണേർസിൽ നിക്ഷിപ്തമാണ്. ഇത് പ്രതിരോധമന്ത്രിയുടെ അധ്യക്ഷതയിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. സൈനിക് സ്കൂളുകളുടെ കാര്യങ്ങളിൽ കൂടുതൽ സൂക്ഷ്മമായ മേൽനോട്ടവും നിയന്ത്രണവും സാദ്ധ്യമാക്കുന്നതിനായി പ്രതിരോധ സെക്രട്ടറി ചെയർമാനായി ഒരു എക്സിക്യൂട്ടീവ് കമ്മിറ്റി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

സൊസൈറ്റിയുടെ ദൈനം ദിന പ്രവർത്തനങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത് ('''GOC-in-C''' അഥവാ '''general officer commanding-in-chief'''&amp;nbsp;) ആണ്. &amp;nbsp;&amp;nbsp;ഇൻസ്പെക്ടിങ് ഓഫീസർമാർ, അണ്ടർ സെക്രട്ടറി, സൈനിക് സ്കൂൾ സൊസൈറ്റി, എസ്.ഒ &amp;nbsp;(സൈനിക് സ്കൂൾ സെൽ) എന്നിവരുടെ സഹായത്തോടെയാണ് അദ്ദേഹം ഇതു നിർവ്വഹിക്കുന്നത്. ഈ സെല്ലിനു ജീവനക്കാരെ നൽകുന്നത് MoD ആണ്. സ്കൂളിന്റെ പ്രാദേശിക ഭരണനിർവ്വഹണം ഒരു ലോക്കൽ ബോർഡ് ഓഫ് അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ ആണ് നടത്തുന്നത്. അതിന്റെ ചെയർമാൻ സൈനിക് സ്കൂൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ബന്ധപ്പെട്ട കമാൻഡിൻറെ '''GOC-in-C ആണ്.'''

== സൈനിക് സ്കൂളുകൾ ==
'''സൈനിക് സ്കൂൾ സൊസൈറ്റിയുടെ ,MOD കീഴിലുള്ള നിലവിലെ സൈനിക് സ്കൂളുകൾ'''
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!സംസ്ഥാനം
!'''സ്ഥാനം'''
!'''രൂപികരണം'''
|-
|[[ഹരിയാണ|ഹരിയാന]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.kunjeyans.org/|title=Sainik School Kunjpura - kunjeyans.org|publisher=|access-date=2017-10-31|archive-date=2010-07-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20100717233639/http://www.kunjeyans.org/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|[[കുൻജ്പുര]]
|24-ജൂലൈ-1961
|-
|[[മഹാരാഷ്ട്ര]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.sainikschoolsatara.com/index.html|title=Official website of Sainik School, Satara|publisher=|access-date=2017-10-31|archive-date=2011-12-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20111206064107/http://www.sainikschoolsatara.com/index.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|[[സത്താറ]]
|23-ജൂൺ-1961
|-
|[[പഞ്ചാബ്, ഇന്ത്യ|പഞ്ചാബ്]]
|[[കപൂർത്തല|കപൂർത്തല]]
|08-ജൂലൈ-1961
|-
|[[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്ത്]]&lt;ref&gt;[http://www.ssbalachadi.org/ Official website of Sainik School, Balachadi]&lt;/ref&gt;
|[[:en:Sainik_School,_Balachadi|Balachadi]]
|08-ജൂലൈ-1961
|-
|[[രാജസ്ഥാൻ]] &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.sainikschool-chittorgarh.org/|title=Official website of Sainik School, Chittorgarh|publisher=|access-date=2017-10-31|archive-date=2006-07-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20060708080900/http://www.sainikschool-chittorgarh.org/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|[[ചിത്തോർഗഡ്]] 
|07-ആഗസ്റ്റ്-1961
|-
|[[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്‌|ആന്ധ്ര പ്രദേശ്]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.sainikschoolkorukonda.org|title=Sainik School Korukonda - Home|publisher=}}&lt;/ref&gt;
|[[:en:Sainik_School,_Korukonda|Korukonda]]
|18-ജനുവരി-1962
|-
|[[കേരളം]]&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.sainikschooltvm.org/ |title=Official website of Sainik School, Kazhatoottam |access-date=2017-10-31 |archive-date=2010-08-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100830152041/http://www.sainikschooltvm.org/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|[[കഴക്കൂട്ടം]], തിരുവനന്തപുരം
|26-ജനുവരി-1962
|-
|[[പശ്ചിമ ബംഗാൾ|പശ്ചിമ ബംഗാ]]ൾ&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.sainikschoolpurulia.com/|title=Sainik School Purulia|publisher=}}&lt;/ref&gt;
|[[പുരുളിയ]]
|29-ജനുവരി-1962
|-
|[[ഒഡീഷ|ഒഡിഷ]] &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.sainikschoolbhubaneswar.org/|title=SainikSchool Bhubaneswar - (Seva, Kartyab, Gyana, Virta)|publisher=}}&lt;/ref&gt;
|[[ഭുവനേശ്വർ|ഭുവനേശ്വർ]]
|01-ഫെബ്രുവരി-1962
|-
|[[തമിഴ്‌നാട്|തമിഴ്നാട്]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.sainikschoolamaravathinagar.edu.in/|title=Sainik School Amaravathinagar - Index|publisher=}}&lt;/ref&gt;
|[[അമരാവതിനഗർ]]
|16-ജൂലൈ-1962
|-
|[[മധ്യപ്രദേശ്‌|മദ്ധ്യപ്രദേശ്]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.sainikschoolrewa.ac.in|title=:: SAINIK SCHOOL REWA ::|publisher=}}&lt;/ref&gt;
|Rewa
|20-ജൂലൈ-1962
|-
|ത്ധാർഖണ്ഡ് &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.sainikschooltilaiya.org|title=SAINIK SCHOOL TILAIYA|publisher=}}&lt;/ref&gt;
|[[:en:Sainik_School,_Tilaiya|Tilaiya]]
|16-സെപ്റ്റംബർ-1963
|-
|[[കർണാടക|കർണ്ണാടക]] &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ssbj.in/|title=SAINIK SCHOOL BIJAPUR|access-date=2017-10-31|archive-date=2017-10-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20171029094612/http://ssbj.in/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|[[ബിജാപ്പൂർ ജില്ല, കർണ്ണാടക|ബീജാപ്പൂർ]]
|16-സെപ്റ്റംബർ-1963
|-
|[[ആസാം]] &lt;ref&gt;[http://www.sainikschoolgoalpara.org/ Sainik School Goalpara, Assam]&lt;/ref&gt;
|[[:en:Sainik_School,_Goalpara|Goalpara]]
|12-നവംബർ-1964
|-
|[[ഉത്തരാഖണ്ഡ്|ഉത്തർഖണ്ഡ്]] &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ssghorakhal.org/|title=Official website of Sainik School Ghorakhal|publisher=|access-date=2017-10-31|archive-date=2017-10-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20171028083909/http://www.ssghorakhal.org/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|[[:en:Sainik_School,_Ghorakhal|Ghorakhal]]
|21-മാർച്ച്-1966
|-
|[[ജമ്മു-കശ്മീർ|ജമ്മു &amp; കാശ്മീർ]] &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.sainikschoolnagrota.com/|title=Sainik School Nagrota – Gyan, Veerta, Anushasan|publisher=|access-date=2017-10-31|archive-date=2017-10-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20171027135115/http://sainikschoolnagrota.com/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|[[:en:Sainik_School,_Nagrota|Nagrota]]
|22-ആഗസ്റ്റ്-1970
|-
|[[മണിപ്പൂർ]] &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://ssimphal.nic.in/c_about_sainik_schools.htm|title=c_about_sainik_schools|publisher=}}&lt;/ref&gt;
|[[ഇംഫാൽ|ഇംഫാൽ]]
|07-ഒക്ടോബർ-1971
|-
|[[ഹിമാചൽ പ്രദേശ്‌|ഹിമാചൽ പ്രദേശ്]] &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.sainikschoolsujanpurtira.org/|title=Welcome To Sainik School Sujanpur Tira|publisher=}}&lt;/ref&gt;
|[[:en:Sainik_School,_Sujanpur_Tira|Sujanpur Tira]]
|02-ജൂലൈ-1978
|-
|[[ബിഹാർ|ബീഹാർ]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://sainikschoolnalanda.bih.nic.in/|title=HOME|publisher=|access-date=2017-10-31|archive-date=2017-10-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20171030100702/http://sainikschoolnalanda.bih.nic.in/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|നളന്ദ
|12-ഒക്ടോബർ-2003
|-
|[[ബിഹാർ|ബീഹാർ]] &lt;ref&gt;[http://www.ssgopalganj.in Official website of Sainik School, Gopalganj]&lt;/ref&gt;
|[[ഗോപാൽഗഞ്ച്]]
|12-ഒക്ടോബർ-2003
|-
|[[നാഗാലാ‌ൻഡ്|നാഗാലാൻറ്]] &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.sainikschoolpunglwa.nic.in/|title=Sainik School Punglwa (Nagaland)|access-date=2017-10-31|archive-date=2014-11-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20141129075150/http://www.sainikschoolpunglwa.nic.in/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|[[:en:Sainik_School,_Punglwa|Punglwa]]
|02-ഏപ്രിൽ-2007
|-
|[[കർണാടക]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.sainikschoolkodagu.edu.in/|title=Sainik School Kodagu}}&lt;/ref&gt;
|[[കൊടക് ജില്ല|കൊടക്]]
|18-ഒക്ടോബർ-2007
|-
|[[ചത്തീസ്ഗഡ്]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ssap.org.in/|title=Welcome to SAINIK SCHOOL AMBIKAPUR, CHHATTISGARH|publisher=}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|[[അംബികാപൂർ]]
|01-സെപ്റ്റംബർ-2008
|-
|[[ഹരിയാണ|ഹരിയാന]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ssrw.org|title=Welcome to Sainik School Rewari|last=Administrator|first=|publisher=}}&lt;/ref&gt;
|[[റെവാരി]]
|29-ആഗസ്റ്റ്-2009
|-
|[[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്‌|ആന്ധ്ര പ്രദേശ്]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.kalikirisainikschool.com/|title=Kalikiri Sainik School|publisher=|access-date=2017-10-31|archive-date=2017-10-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20171031225948/http://www.kalikirisainikschool.com/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|[[കാലികിരി]]
|20-ആഗസ്റ്റ്-2014
|}

=== നിർദ്ദിഷ്ട സൈനിക് സ്കൂളുകൾ ===

* Sainik School, Silchar, Assam
* Sainik School, Golaghat, Assam
* Sainik School, [[:en:Sambalpur|Sambalpur]], [[:en:Odisha|Odisha]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-12-17/bhubaneswar/30528168_1_mini-marathon-odisha-sambalpur|title=Second Sainik School near Sambalpur soon - The Times of India|publisher=|access-date=2017-10-31|archive-date=2013-01-03|archive-url=https://archive.today/20130103090824/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-12-17/bhubaneswar/30528168_1_mini-marathon-odisha-sambalpur|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.dailypioneer.com/state-editions/bhubaneswar/53295-sainik-school-to-come-up-in-sambalpur-soon.html|title=The Pioneer|publisher=|access-date=2017-10-31|archive-date=2017-08-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20170821043449/http://www.dailypioneer.com/state-editions/bhubaneswar/53295-sainik-school-to-come-up-in-sambalpur-soon.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* Sainik School, [[:en:Alwar|Alwar]], [[:en:Rajasthan|Rajasthan]]&lt;ref name=&quot;zeenews.india.com&quot;&gt;{{Cite web|url=http://zeenews.india.com/news/nation/in-principle-approval-for-3-sainik-schools-in-up-2-in-rajasthan_950103.html|title=In-principle approval for 3 Sainik schools in UP, 2 in Rajasthan|access-date=|last=|first=|date=2014-07-25|website=Zee News|language=en|archive-url=|archive-date=|dead-url=}}&lt;/ref&gt;
* Sainik School, Chhingchhip, Mizoram
* Sainik School, Matanhail, Jhajjar (Hr.)
* Sainik school, Jhansi, Uttar pradesh

== അവലംബം ==

[[വർഗ്ഗം:സെൻട്രൽ ബോർഡ്‌ ഓഫ് സെക്കന്ററി എജ്യുക്കേഷൻ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ സർക്കാർ വിദ്യാലയങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>act2bmv01qq7qet617qvllykjt8406q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini</title>
    <ns>3</ns>
    <id>392467</id>
    <revision>
      <id>4649903</id>
      <parentid>4633755</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T13:07:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>/* പുതിയ ലേഖനങ്ങളിലെ വാചക പ്രശ്നങ്ങൾ */ പുതിയ ഉപവിഭാഗം</comment>
      <origin>4649903</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27169" sha1="kzwcv8y99f4a2ffbnzxtcahtcbe2mtq" xml:space="preserve">{| border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;3&quot; style=&quot;float: right; background-color:#f9f9f9;margin:1px;border: thin solid red; width: 160px; border-collapse: collapse; font-size: 95%;&quot;
|+ colspan=&quot;3&quot; style=&quot;margin-left: inherit; background:red; color:#ffffff;text-align:center;&quot;| '''ഞാനുമായുള്ള പഴയ സം‌വാദങ്ങൾ ഇവിടെ കാണാം'''
|-
!align=&quot;center&quot;|[[Image:Vista-file-manager.png|50px|സംവാദ നിലവറ]]&lt;br/&gt;
|-
|
&lt;center&gt;[[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Meenakshi nandhini/നിലവറ_1|'''ഒന്നാം നിലവറ'''&lt;/center&gt;]]
|-
|}
'''നമസ്കാരം  {{#if: Meenakshi nandhini | Meenakshi nandhini | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 14:10, 4 നവംബർ 2017 (UTC)

== Wikipedia Asian Month 2024 Barnstar ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;border: 2px solid gold; background: #FAFAD2; padding: 1em; text-align: left;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
&lt;/div&gt;

'''Dear {{ROOTPAGENAME}}''',

Thank you for joining us in celebrating the 10th year of Wikipedia Asian Month!&lt;br&gt; 
We truly appreciate your contributions, and we look forward to seeing more articles about Asia written in different languages.

We also hope you continue to participate each year!

'''Sincerely,&lt;br&gt;'''
'''Wikipedia Asian Month User Group'''

[[File:2024 Wikipedia Asian Month Barnstar.png|center|300px]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Betty2407/WAMMassMessagelist&amp;oldid=28737105 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Betty2407@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

==അഭിനന്ദനങ്ങൾ==
അഭിനന്ദനങ്ങൾ.
വിക്കി റമദാനെ സ്നേഹിക്കുന്നു  എന്ന ശീർഷകത്തിൽ നടത്തിയ വിക്കി ലേഖനമെഴുത്ത് മത്സരത്തിൽ പങ്കെടുത്ത് കൂടുതൽ ലേഖനങ്ങളെഴുതിയ പട്ടികയിൽ ഇടംപിടിച്ചതിന് താങ്കൾക്ക് നന്ദി.ഭാവിയിലും കൂടുതൽ ലേഖനങ്ങൾ എഴുതുവാനും നിലവിലുള്ള ലേഖനങ്ങൾ മികവുറ്റതാക്കുവാനും ശ്രമിക്കുമല്ലോ. [[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;അക്ബറലി&lt;/span&gt;{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]])

== Share Your Feedback – Wiki Loves Ramadan 2025 ==

Dear Meenakshi nandhini

Thank you for being a part of '''[[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2025|Wiki Loves Ramadan 2025]]''' — whether as a contributor, jury member, or local organizer. Your efforts helped make this campaign a meaningful celebration of culture, heritage, and community on Wikimedia platforms.

To help us improve and grow this initiative in future years, we kindly ask you to complete a short '''feedback form'''. Your responses are valuable in shaping how we support contributors like you.

* '''Feedback Form:''' [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdXEtaqszxcwmTJa8pGT60E7GDtpbssNadR9vZFVFbLicGFBg/viewform Submit your feedback here]
* '''Deadline to submit:''' 31 May 2025

It will only take a few minutes to complete, and your input will directly impact how we plan, communicate, and collaborate in the future.

Thank you again for your support. We look forward to having you with us in future campaigns!


Warm regards,&lt;br/&gt;
''Wiki Loves Ramadan International Team'' 08:51, 19 മേയ് 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:ZI_Jony/MassMessage/WLR/List/Participants&amp;oldid=28751574 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:ZI Jony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== താങ്കളുടെ ഉപയോക്തൃതാളിലെ നശീകരണപ്രവർത്തനം ==

പ്രിയ @[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|മീനാക്ഷി നന്ദിനി]],&lt;br&gt;
താങ്കളുടെ ഉപയോക്തൃതാളിൽ [[User:31.215.9.199|31.215.9.199]] ([[User talk:31.215.9.199#top|സംവാദം]] • [[Special:Contributions/31.215.9.199|സംഭാവനകൾ]]) എന്ന ip addressൽ നിന്ന് നശീകരണപ്രവർത്തനം നടന്നിട്ടുണ്ട്. ഞാൻ revert ചെയ്ത് താൾ പഴയരൂപത്തിലാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ദയവായി ഭാവിയിൽ ഇത്തരം പ്രവൃത്തികൾ തടയാനായി ip addressകൾക്ക് തിരുത്താൻ സാധിക്കാത്ത വിധം ഉപയോക്തൃതാൾ സംരക്ഷിക്കുക.--[[ഉപയോക്താവ്:Adarshjchandran|Adarshjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adarshjchandran|സംവാദം]]) 07:45, 25 ജൂൺ 2025 (UTC)

@[[ഉപയോക്താവ്:Adarshjchandran|Adarshjchandran]] നന്ദി ആദർശ്.--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 04:32, 26 ജൂൺ 2025 (UTC)

== ഡോക്സിംഗ് എന്ന ലേഖനം ==

[[ഡോക്സിംഗ്]] എന്നലേഖനത്തിൽ 21ദിവസംമുൻപാണ് തിരുത്തൽ നടത്തിയിട്ടുള്ളത്. under construction എടുത്തുമാറ്റുകയോ ലേഖനം നന്നാക്കുകയോ ചെയ്യുമല്ലോ. ഈ ഫലകം അനന്തമായി ലേഖനത്തിലിടുന്നത് നിറുത്തുക. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 08:47, 19 ജൂലൈ 2025 (UTC)

== മുഖ്യ താളിന്റെ പുതുക്കലിനെക്കുറിച്ചുള്ള നിർദ്ദേശം ==
നമസ്കാരം,
മുഖ്യ താളിന്റെ പുതുക്കൽ സംബന്ധിച്ച് ഒരു നിർദ്ദേശം Talk page-ൽ നൽകിയിട്ടുണ്ട്. സമയം കിട്ടുമ്പോൾ ദയവായി അഭിപ്രായം അറിയിക്കാമോ? നന്ദി.

 [[ഉപയോക്താവ്:Jaisonll799|Jaisonll799]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jaisonll799|സംവാദം]]) 14:48, 14 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC)

== Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''{{int:please-translate}}''

Dear Wikimedian,

We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner.

[[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026.

* You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]]

* '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST'''

With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply.

For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page.

Warm regards,
&lt;br&gt;
on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team

''This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) on 18:30, 11 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)''
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&amp;oldid=30389801 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== You may be an eligible candidate for the U4C election ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Greetings,

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years.

This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required.

The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run.

In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20:06, 28 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) &lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&amp;oldid=30472432 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Keegan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== സ്റ്റെഫാനിയ ലേഖനത്തിലെ ഭാഗം ==

[[സ്റ്റെഫാനിയ]] തുടങ്ങിയതിന് നന്ദി. എന്നാൽ അതിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട വിഭാഗം വിട്ടുപോയിരിക്കുന്നു. വിവർത്തനം ചെയ്യുമ്പോൾ വിട്ടുപോകാതെ ശ്രദ്ധിക്കുക. ഈ കാര്യം ഒന്നിലധികം പ്രാവശ്യം പറഞ്ഞിട്ടുള്ളതാണ് എങ്കിലും വീണ്ടും പറയുന്നു. ശ്രദ്ധിക്കുക. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 08:54, 15 ജൂൺ 2026 (UTC)

{{ശരി}}--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 11:13, 15 ജൂൺ 2026 (UTC)
==  [[:ധമ്മാനന്ദ ഭിഖുനി]]  എന്ന ലേഖനം നീക്കം ചെയ്യാനുള്ള നാമനിർദ്ദേശം ==
&lt;div class=&quot;floatleft&quot; style=&quot;margin-bottom:0&quot;&gt;[[File:Ambox warning orange.svg|48px|alt=|link=]]&lt;/div&gt;  '''[[:ധമ്മാനന്ദ ഭിഖുനി]]''' എന്ന ലേഖനം വിക്കിപീഡിയയുടെ മാനദണ്ഡങ്ങൾക്കും നയരേഖകൾക്കും അനുസൃതമായി നിലനിർത്താവുന്നതാണോ അതോ  [[Wikipedia:Deletion policy|നീക്കം ചെയ്യേണ്ടതാണോ]] എന്ന വിഷയത്തെക്കുറിച്ച്  [[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ധമ്മാനന്ദ ഭിഖുനി]] എന്ന താളിൽ ഒരു ചർച്ച ആരംഭിച്ചിരിക്കുന്നു. പ്രസ്തുത താളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയ ലേഖനം നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനു മുൻപായി താങ്കളുടെ അഭിപ്രായം അറിയുവാൻ 7 ദിവസം വരെ സമയം ലഭിക്കുന്നതാണ്. കൂടാതെ താല്പര്യമുള്ള മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളും ചർച്ചയിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതായിരിക്കും. ലേഖനം വിക്കിപീഡിയയിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ തക്ക വിധത്തിലുള്ള ശ്രദ്ധേയത, നിഷ്പക്ഷത, സ്വീകാര്യത എന്നിവയെ ലക്ഷ്യമാക്കിയുള്ള ശക്തമായ അവലംബങ്ങളും വാദഗതികളുമാണു് ഈ ചർച്ചയിൽ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നതു്. ഈ ചർച്ച നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾത്തന്നെ കൂടുതൽ വിവരങ്ങളും അവലംബങ്ങളും മറ്റും ചേർത്ത് പ്രസ്തുത ലേഖനം പുഷ്ടിപ്പെടുത്താവുന്നതാണു്. എന്നാൽ, കാര്യനിർവ്വാഹകരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ കൂട്ടായി ഒരു അന്തിമതീരുമാനം ഉണ്ടാവുന്നതുവരെ, ലേഖനത്തിന്റെ മുകളിൽ ചേർത്തിട്ടുള്ള, ലേഖനം മായ്ക്കാൻ  നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ട അറിയിപ്പ് നീക്കം ചെയ്തുകൂടാ.- [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 11:30, 26 ജൂൺ 2026 (UTC)
==  [[:അംഗനമാർമൗലേ, ബാലേ]]  എന്ന ലേഖനം നീക്കം ചെയ്യാനുള്ള നാമനിർദ്ദേശം ==
&lt;div class=&quot;floatleft&quot; style=&quot;margin-bottom:0&quot;&gt;[[File:Ambox warning orange.svg|48px|alt=|link=]]&lt;/div&gt;  '''[[:അംഗനമാർമൗലേ, ബാലേ]]''' എന്ന ലേഖനം വിക്കിപീഡിയയുടെ മാനദണ്ഡങ്ങൾക്കും നയരേഖകൾക്കും അനുസൃതമായി നിലനിർത്താവുന്നതാണോ അതോ  [[Wikipedia:Deletion policy|നീക്കം ചെയ്യേണ്ടതാണോ]] എന്ന വിഷയത്തെക്കുറിച്ച്  [[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അംഗനമാർമൗലേ, ബാലേ]] എന്ന താളിൽ ഒരു ചർച്ച ആരംഭിച്ചിരിക്കുന്നു. പ്രസ്തുത താളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയ ലേഖനം നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനു മുൻപായി താങ്കളുടെ അഭിപ്രായം അറിയുവാൻ 7 ദിവസം വരെ സമയം ലഭിക്കുന്നതാണ്. കൂടാതെ താല്പര്യമുള്ള മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളും ചർച്ചയിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതായിരിക്കും. ലേഖനം വിക്കിപീഡിയയിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ തക്ക വിധത്തിലുള്ള ശ്രദ്ധേയത, നിഷ്പക്ഷത, സ്വീകാര്യത എന്നിവയെ ലക്ഷ്യമാക്കിയുള്ള ശക്തമായ അവലംബങ്ങളും വാദഗതികളുമാണു് ഈ ചർച്ചയിൽ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നതു്. ഈ ചർച്ച നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾത്തന്നെ കൂടുതൽ വിവരങ്ങളും അവലംബങ്ങളും മറ്റും ചേർത്ത് പ്രസ്തുത ലേഖനം പുഷ്ടിപ്പെടുത്താവുന്നതാണു്. എന്നാൽ, കാര്യനിർവ്വാഹകരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ കൂട്ടായി ഒരു അന്തിമതീരുമാനം ഉണ്ടാവുന്നതുവരെ, ലേഖനത്തിന്റെ മുകളിൽ ചേർത്തിട്ടുള്ള, ലേഖനം മായ്ക്കാൻ  നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ട അറിയിപ്പ് നീക്കം ചെയ്തുകൂടാ.- [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 11:32, 26 ജൂൺ 2026 (UTC)

== പുതിയ ലേഖനങ്ങളിലെ വാചക പ്രശ്നങ്ങൾ ==

വിവിധ തവളകളെപ്പറ്റി ലേഖനമെഴുതുന്നതിന് നന്ദി. ഈ ലേഖനങ്ങളിലെല്ലാം വ്യാപകമായ വാചകപ്രശ്നങ്ങൾ ശ്രദ്ധയിൽ പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ദയവായി അവ നേരെയാക്കുമല്ലോ. പുതിയ ലേഖനം തുടങ്ങുന്നതിനുമുൻപ് ഇത് ശ്രദ്ധിച്ചാൽ നന്നായിരുന്നു. മുൻപ് പലപ്രാവശ്യം ഈ കാര്യം പറഞ്ഞിട്ടുള്ളതാണ്. എന്നാലും വീണ്ടും പറയുന്നു. അല്ലെങ്കിൽ നന്നാക്കുന്നതുവരെ കരടിലേക്ക് മാറ്റേണ്ടിവരും. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 13:07, 24 ജൂലൈ 2026 (UTC)</text>
      <sha1>kzwcv8y99f4a2ffbnzxtcahtcbe2mtq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വാൻകൂവർ ദ്വീപ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>404422</id>
    <revision>
      <id>4650010</id>
      <parentid>4648954</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T03:28:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4650010</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29541" sha1="ajqwc1l8cvewvka7ox729y3yx22s3ir" xml:space="preserve">{{distinguish|വാൻകൂവർ}}
{{Infobox Islands
| name             = വാൻകൂവർ ദ്വീപ് - Vancouver Island
| image name       = Vancouver Island contour map.png
| image caption    =
| image size       =
| locator map      =
| native name      =
| native name link =
| nickname         =
| location         = [[Pacific Ocean]], on Canada's southern west coast.
| coordinates      = {{Coord|49|30|N|125|30|W|type:isle_scale:2500000|display=inline,title}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://atlas.nrcan.gc.ca/site/english/learningresources/facts/islands.html/#pacific|archiveurl=https://www.webcitation.org/652MzLLWS?url=http://atlas.nrcan.gc.ca/site/english/learningresources/facts/islands.html/#pacific|archivedate=2012-01-28|title=The Atlas of Canada – Sea Islands|accessdate=2010-09-16|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| archipelago      =
| total islands    =
| major islands    =
| area_km2         = 31285
| rank             = 43rd
| highest mount    = [[Golden Hinde (mountain)|Golden Hinde]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.vancouverisland.com/parks/?id=411|title=BC Parks – Strathcona Provincial Park, Central Vancouver Island, British Columbia|accessdate=2010-09-16}}&lt;/ref&gt;
| elevation_m      = 2,195
| country         = Canada
| country admin divisions title     = [[Provinces and territories of Canada|Province]]
| country admin divisions           = [[British Columbia]]
| country admin divisions title 1   =
| country admin divisions 1         =
| country admin divisions title 2   =
| country admin divisions 2         =
| country capital city              =
| country largest city              = [[Saanich, British Columbia|Saanich]] (city proper), [[Victoria, British Columbia|Victoria]] (metropolitan area)
| country largest city population   =  108,265 in Saanich; 344,615 in [[Greater Victoria]] &lt;ref&gt;{{cite web
|url=http://www12.statcan.ca/census-recensement/2011/dp-pd/prof/details/page.cfm?Lang=E&amp;Geo1=CSD&amp;Code1=5917021&amp;Geo2=CD&amp;Code2=5917&amp;Data=Count&amp;SearchText=saanich&amp;SearchType=Begins&amp;SearchPR=01&amp;B1=All&amp;Custom=&amp;TABID=1
|title=Saanich, BC Census Profile
|accessdate=2014-11-12
|archive-date=2014-11-15
|archive-url=https://web.archive.org/web/20141115120819/http://www12.statcan.ca/census-recensement/2011/dp-pd/prof/details/page.cfm?Lang=E&amp;Geo1=CSD&amp;Code1=5917021&amp;Geo2=CD&amp;Code2=5917&amp;Data=Count&amp;SearchText=saanich&amp;SearchType=Begins&amp;SearchPR=01&amp;B1=All&amp;Custom=&amp;TABID=1
|url-status=dead
}}&lt;/ref&gt;
| country leader title              =
| country leader name               =
| population       = 759,366&lt;ref name=&quot;bcstats.gov.bc.ca&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.bcstats.gov.bc.ca/data/pop/pop/dynamic/PopulationStatistics/Query.asp?category=Census&amp;type=SR&amp;topic=Estimates&amp;agegrouptype=Standard&amp;subtype=&amp;region=400&amp;year=2009&amp;agegroup=totals&amp;gender=t&amp;output=browser&amp;rowsperpage=all |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110611214150/http://www.bcstats.gov.bc.ca/data/pop/pop/dynamic/PopulationStatistics/Query.asp?category=Census&amp;type=SR&amp;topic=Estimates&amp;agegrouptype=Standard&amp;subtype=&amp;region=400&amp;year=2009&amp;agegroup=totals&amp;gender=t&amp;output=browser&amp;rowsperpage=all |archivedate=2011-06-11 |title=Vancouver Island Population Figures 2008 |publisher=Bcstats.gov.bc.ca |date=2009-01-15 |accessdate=2011-02-19 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
| population as of = 2011
| density_km2      = 23.94
| ethnic groups    =
| additional info  =
}}

[[File:Vancouver-island-relief.jpg|thumb|right|Vancouver Island is separated from mainland British Columbia by the Strait of Georgia and Queen Charlotte Strait, and from Washington by the Juan De Fuca Strait.]]
[[കാനഡ|കാനഡയുടെ]] തെക്ക് പടിഞ്ഞാറു ഭാഗത്തായി, വടക്കുകിഴക്കൻ ശാന്തമഹാസമുദ്രത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ദ്വീപാണ് '''വാൻകൂവർ ദ്വീപ്'''( '''Vancouver Island''') കനേഡിയൻ പ്രവിശ്യയായ [[ബ്രിട്ടീഷ് കൊളംബിയ|ബ്രിട്ടീഷ് കൊളംബിയയുടെ]] ഭാഗമായ ഈ ദ്വീപിന് 456 കിലോമീറ്റർ (283 മൈൽ) നീളവും ഏറ്റവും വീതിയുള്ള ഭാഗത്ത് 100 കിലോമീറ്റർ (62 മൈൽ) വീതിയുമുണ്ട്&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.hellobc.com/vancouver-island/regional-geography.aspx |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2017-12-31 |archive-date=2017-08-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170808075654/http://www.hellobc.com/vancouver-island/regional-geography.aspx |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. 32,100 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ  (12,400 ച മൈ) വിസ്തീർണ്ണമുള്ള ഇത് വടക്കേ അമേരിക്കൻ വൻകരയുടെ പടിഞ്ഞാറേ തീരത്തെ ഏറ്റവും വലിയ ദ്വീപാണ്. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ 43-ാമത്തെ ദ്വീപായ വാൻകൂവർ ദ്വീപ്, കാനഡയിലെ പതിനൊന്നാമത്തെ  ഏറ്റവും വലിയ ദ്വീപുകൂടിയാണ്.

വാൻകൂവർ ദ്വീപിന്റെ തെക്കൻ ഭാഗവും സമീപത്തുള്ള ചില ഗൾഫ് ദ്വീപുകളും മാത്രമാണ് ബ്രിട്ടീഷ് കൊളംബിയയിലോ പടിഞ്ഞാറൻ കാനഡയിലോ 49-ാം സമാന്തര അക്ഷാംശ വൃത്തത്തിന് തെക്ക് ഭാഗത്തായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ദ്വീപിന്റെ തെക്കുകിഴക്കൻ ഭാഗത്താണ് കാനഡയിലെ ഏറ്റവും ചൂടുള്ള കാലാവസ്ഥയുള്ളതും, 1990-കളുടെ മധ്യം മുതൽ ഒലിവ്, നാരങ്ങ തുടങ്ങിയ മെഡിറ്ററേനിയൻ വിളകൾ വളർത്താൻ കഴിയുന്നത്ര സൗമ്യമായ കാലാവസ്ഥ അനുഭവപ്പെടുന്നതുമായ ചില പ്രദേശങ്ങൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.theglobeandmail.com/life/food-and-wine/food-trends/milder-winters-allow-growth-of-lemons-and-olives-on-vancouver-island/article11821575/|title=Milder winters allow growth of lemons and olives on Vancouver Island|newspaper=[[The Globe and Mail]]|access-date=8 January 2018|archive-date=1 July 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150701180442/http://www.theglobeandmail.com/life/food-and-wine/food-trends/milder-winters-allow-growth-of-lemons-and-olives-on-vancouver-island/article11821575/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2021 ലെ കണക്കനുസരിച്ച് വാൻകൂവർ ദ്വീപിലെ ജനസംഖ്യ 864,864 ആയിരുന്നു. ആ ജനസംഖ്യയുടെ ഏകദേശം പകുതി (~400,000) ബ്രിട്ടീഷ് കൊളംബിയയുടെ തലസ്ഥാനമായ വിക്ടോറിയ ഉൾപ്പെടുന്ന ദ്വീപിന്റെ തെക്കേയറ്റത്തുള്ള ഗ്രേറ്റർ വിക്ടോറിയയുടെ മെട്രോപൊളിറ്റൻ പ്രദേശത്താണ് താമസിക്കുന്നത്. കിഴക്കൻ തീരത്തോ സമീപത്തോ ഉള്ള നനൈമോ, കാംബെൽ നദി, കോർട്ടനെ, പോർട്ട് ആൽബെർണി, പാർക്ക്‌സ്‌വില്ലെ എന്നിവയാണ് വാൻകൂവർ ദ്വീപിലെ മറ്റ് ശ്രദ്ധേയമായ നഗരങ്ങളും പട്ടണങ്ങളും.

പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ സ്പാനിഷ്, ബ്രിട്ടീഷ് നാവിക പര്യവേഷണങ്ങൾ എത്തുന്നതിനു വളരെ മുമ്പ്, ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളായി തദ്ദേശീയ ജനത വാൻകൂവർ ദ്വീപിൽ അധിവസിച്ചിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;Heritage2007&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.britishcolumbia.com/general/details.asp?id=24|title=History and Heritage of Vancouver Island, British Columbia|access-date=2007-07-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20121023145905/http://www.britishcolumbia.com/general/details.asp?id=24|archive-date=2012-10-23|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; നൂറ്റ്ക പ്രതിസന്ധിയുടെ സമയത്ത് 1792-ൽ നൂറ്റ്ക സൗണ്ടിലെ ഫോർട്ട് സാൻ മിഗുവേലിന്റെ സ്പാനിഷ് കമാൻഡറായ ജുവാൻ ഫ്രാൻസിസ്കോ ഡി ലാ ബൊഡെഗ വൈ ക്വാഡ്രയും ബ്രിട്ടീഷ് നാവിക ക്യാപ്റ്റൻ ജോർജ്ജ് വാൻകൂവറും തമ്മിൽ നടന്ന സൗഹൃദ ചർച്ചകളുടെ സ്മരണയ്ക്കായി സ്പാനിഷുകാരും ബ്രിട്ടീഷുകാരും സംയുക്തമായി ഇതിന് ക്വാഡ്രാസ് ആൻഡ് വാൻകൂവേഴ്‌സ് ഐലൻഡ് എന്ന് പേരിട്ടു (എന്നാൽ ഒടുവിൽ ബോഡെഗ വൈ ക്വാഡ്രയുടെ പേര് ഒഴിവാക്കി). 1791 നും 1794 നും ഇടയിൽ പസഫിക് വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ മേഖല പര്യവേക്ഷണം നടത്തിയ ജോർജ്ജ് വാൻകൂവറിന്റെ പേരിലുള്ള നിരവധി വടക്കേ അമേരിക്കൻ സ്ഥലങ്ങളിൽ ഒന്നാണിത്.

ലോകത്തിലെ 43-ാമത്തെ വലിയ ദ്വീപും, കാനഡയിലെ 11-ാമത്തെ വലിയ ദ്വീപും, ക്യൂബെക്കിലെ മോൺട്രിയൽ ദ്വീപിന് ശേഷം കാനഡയിലെ രണ്ടാമത്തെ ഏറ്റവും ജനസംഖ്യയുള്ള ദ്വീപുമാണ് വാൻകൂവർ ദ്വീപ്.

== ചരിത്രം ==
ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളായി നിരവധി തദ്ദേശീയ ജനതയുടെ ജന്മദേശമാണ് വാൻകൂവർ ദ്വീപ്.&lt;ref name=&quot;Heritage20072&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.britishcolumbia.com/general/details.asp?id=24|title=History and Heritage of Vancouver Island, British Columbia|access-date=2007-07-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20121023145905/http://www.britishcolumbia.com/general/details.asp?id=24|archive-date=2012-10-23|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ഭാഷയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ, ക്വാക്വാക്കാവക്വ് (ക്വാക്കിയുൾ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു), നു-ച-നൾത്ത്, വിവിധ തീരദേശ സാലിഷ് ജനത എന്നിവയാണ് ഈ വംശീയ വിഭാഗങ്ങൾ. ചില വ്യത്യാസങ്ങൾ ഉണ്ടെങ്കിലും, ക്വാക്വാക്കാവക്വ് പ്രദേശത്തിൽ വടക്കൻ, വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ വാൻകൂവർ ദ്വീപും പ്രധാന ഭൂപ്രദേശത്തിന്റെ സമീപ പ്രദേശങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു, നു-ച-നൾത്ത് പടിഞ്ഞാറൻ തീരത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു, അതേസമയം കോസ്റ്റ് സാലിഷ് തെക്കുകിഴക്കൻ ദ്വീപിനെയും ജുവാൻ ഡി ഫുക കടലിടുക്കിന്റെ തെക്കേ അറ്റത്തെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. അവരുടെ സംസ്കാരങ്ങൾ പ്രദേശത്തെ സമൃദ്ധമായ പ്രകൃതിവിഭവങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

== ഭൂമിശാസ്ത്രം ==
ബ്രിട്ടീഷ് കൊളംബിയ പ്രവിശ്യയുടെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ മൂലയിലാണ് വാൻകൂവർ ദ്വീപ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ബ്രിട്ടീഷ് കൊളംബിയയുടെ പ്രധാന ഭൂപ്രദേശത്തിൽ നിന്ന് വടക്കും വടക്കുകിഴക്കും ജോൺസ്റ്റോൺ കടലിടുക്കും ക്വീൻ ഷാർലറ്റ് കടലിടുക്കും ഇതിനെ വേർതിരിക്കുമ്പോൾ തെക്കുകിഴക്ക് ഭാഗത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ജോർജിയ കടലിടുക്ക്, തെക്ക് പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്തുള്ള ജുവാൻ ഡി ഫ്യൂക്ക കടലിടുക്കിനൊപ്പം, അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിൽ നിന്ന് ഇതിനെ വേർതിരിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://new.visitparksvillequalicumbeach.com/about/about-vancouver-island/|title=About Vancouver Island British Columbia|access-date=2022-03-11|website=Parksville Qualicum Beach Tourism|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20230122031012/https://www.visitparksvillequalicumbeach.com/about/about-vancouver-island/|archive-date=2023-01-22|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ദ്വീപിന്റെ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് തുറന്ന പസഫിക് സമുദ്രവും വടക്ക് ഭാഗത്ത് ക്വീൻ ഷാർലറ്റ് ജലസന്ധയുമാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.britannica.com/place/Vancouver-Island|title=Vancouver Island {{!}} History &amp; Facts {{!}} Britannica|access-date=2022-02-12|website=www.britannica.com|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20220227034456/https://www.britannica.com/place/Vancouver-Island|archive-date=2022-02-27|url-status=live}}&lt;/ref&gt; പുഗെറ്റ് സൗണ്ടും കൂടി ഉൾപ്പെടുന്ന ജോർജിയ കടലിടുക്കും ജുവാൻ ഡി ഫുകയും ഇപ്പോൾ ഔദ്യോഗികമായി സാലിഷ് കടലിന്റെ ഭാഗമാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cbc.ca/news/canada/british-columbia/b-c-waters-officially-renamed-salish-sea-1.909504|title=B.C. waters officially renamed Salish Sea – British Columbia – CBC News|access-date=2022-03-11|date=2013-12-04|website=|archive-url=https://web.archive.org/web/20131204083146/https://www.cbc.ca/news/canada/british-columbia/b-c-waters-officially-renamed-salish-sea-1.909504|archive-date=4 December 2013|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ദ്വീപിന്റെ ഭൂരിഭാഗത്തിലും ഈർപ്പമുള്ളതും പരുക്കൻതുമായ പടിഞ്ഞാറൻ തീരം, വരണ്ടതും കൂടുതൽ ഉരുണ്ടുകിടക്കുന്നതുമായ കിഴക്കൻ തീരം എന്നിങ്ങനെ ദ്വീപിനെ രണ്ടായി വിഭജിക്കുന്ന വാൻകൂവർ ദ്വീപ് ശ്രേണികൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഈ ശ്രേണികളിലെയും ദ്വീപിലെയും ഏറ്റവും ഉയർന്ന സ്ഥലം 2,195 മീറ്റർ (7,201 അടി) ഉയരമുള്ള ഗോൾഡൻ ഹിൻഡെ ആണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://gsc.nrcan.gc.ca/cordgeo/insular_e.php|title=Cordilleran Geoscience – Island mountains and sea floor|access-date=2022-03-11|date=2006-10-20|website=|archive-url=https://web.archive.org/web/20061020010959/http://gsc.nrcan.gc.ca/cordgeo/insular_e.php|archive-date=20 October 2006|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; വാൻകൂവർ ദ്വീപിന്റെ ഏകദേശം മധ്യഭാഗത്തായി 2,500 കിലോമീറ്റർ (970 ചതുരശ്ര മൈൽ) വിസ്തീർണ്ണത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഇത്, ദ്വീപിലെ ഏക ഹിമാനികൾ ഉൾപ്പെടുന്ന ഒരു കൂട്ടം കൊടുമുടികളുടെ ഭാഗമാണ്. അതിൽ ഏറ്റവും വലുത് കോമോക്സ് ഹിമാനിയാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://bcparks.ca/explore/parkpgs/strath/#:~:text=Strathcona%20Provincial%20Park,%20designated%20in,with%20snow%20%E2%80%93%20dominate%20the%20park.|title=Strathcona Provincial Park – BC Parks|access-date=2022-03-11|last=Environment|first=Ministry of|website=bcparks.ca|archive-url=https://web.archive.org/web/20220312145455/https://bcparks.ca/explore/parkpgs/strath/#:~:text=Strathcona%20Provincial%20Park,%20designated%20in,with%20snow%20%E2%80%93%20dominate%20the%20park.|archive-date=2022-03-12|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ദ്വീപിന്റെ പടിഞ്ഞാറൻ തീരം ഒരു പരുക്കൻ പ്രദേശവും പലയിടത്തും പർവതനിരകൾ നിറഞ്ഞതും നിരവധി ഫ്‌ജോർഡുകൾ, ഉൾക്കടലുകൾ, ഇടക്കടലുകൾ എന്നിവയുൾപ്പെടുന്ന സവിശേഷതയുണ്ട്. ദ്വീപിന്റെ ഉൾഭാഗത്ത് നിരവധി തടാകങ്ങളും (ഉക്ലൂലെറ്റിന് വടക്കുള്ള കെന്നഡി തടാകമാണ് ഏറ്റവും വലുത്) നദികളും ഉണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www2.gov.bc.ca/gov/content/environment/natural-resource-stewardship/cumulative-effects-framework/regional-assessments/west-coast|title=West Coast – Province of British Columbia|access-date=2022-03-11|last=Ministry of Forests|first=Lands|website=www2.gov.bc.ca|archive-url=https://web.archive.org/web/20220124063221/https://www2.gov.bc.ca/gov/content/environment/natural-resource-stewardship/cumulative-effects-framework/regional-assessments/west-coast|archive-date=2022-01-24|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

49° സമാന്തര വടക്കൻ അക്ഷാംശ വൃത്തം കിഴക്ക് ലേഡിസ്മിത്തിനും പടിഞ്ഞാറ് യുക്ല്യൂട്ടിനും തൊട്ടു വടക്കായി ദ്വീപിനെ മുറിച്ചുകടക്കുന്നുപോകുമ്പോൾ, 50° സമാന്തര വടക്കൻ അക്ഷാംശ വൃത്തം കാംബെൽ നദിയിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നു.

കോർട്ടനെ നഗരത്തിന്റെ തെക്ക് ഭാഗത്തെ സതേൺ വാൻകൂവർ ദ്വീപ് എന്ന് സാധാരണയായി വിളിക്കുമ്പോൾ, നോർത്തേൺ വാൻകൂവർ ദ്വീപ് അഥവാ ദ്വീപിന്റെ വടക്കൻ മേഖല, കാംബെൽ നദിക്ക് ഒരു മണിക്കൂർ വടക്ക് സെവാർഡ് ഗ്രാമത്തിലേയ്ക്കുള്ള ദിശയിലാണ് ആരംഭിക്കുന്നത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://vancouverisland.travel/regions/north-island/|title=North Island|access-date=2025-01-21|date=2024-09-06|website=Tourism Vancouver Island|language=en-US}}&lt;/ref&gt; സതേൺ, നോർത്തേൺ വാൻകൂവർ ദ്വീപുകൾക്കിടയിലുള്ള നനൈമോ, പാർക്ക്‌സ്‌വില്ലെ, ക്വാളിക്കം ബീച്ച്, ഡീപ് ബേ, പോർട്ട് ആൽബെർണി തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളും പട്ടണങ്ങളും ചേർന്ന് മദ്ധ്യ ഐലൻഡ് മേഖല സൃഷ്ടിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.discovervancouverisland.com/regions/central-island/|title=Central Island Region|access-date=2025-01-21|website=Discover Vancouver Island|language=en-US}}&lt;/ref&gt;

=== തടാകങ്ങൾ ===
{{Cmn|* [[അമേഡ്രോസ് തടാകം]]
* [[ആംഗസ് തടാകം]]
* [[ആരം തടാകം]]
* [[ബ്യൂഫോർട്ട് തടാകം]]
* [[ബ്യൂലെ തടാകം]]
* [[ബ്രൂസ്റ്റർ തടാകം]]
* [[ബട്ട്ൽ തടാകം]]
* [[Cameron Lake (British Columbia)|കാമറൂൺ തടാകം]]
* [[കേപ്സ് തടാകം]]
* [[കോമോക്സ് തടാകം]]
* [[കോവിച്ചൻ തടാകം]]
* [[ഡാർലിംഗ്ടൺ തടാകം]]
* [[Elk Lake (British Columbia)|എൽക്ക് തടാകം]]
* [[എൽസി തടാകം]]
* [[ഫോർബുഷ് തടാകം]]
* [[ഗ്ലോബ് ഫ്ലവർ തടാകം]]
* [[ഗ്രേറ്റ് സെൻട്രൽ തടാകം]]
* [[ഹെല്ലെബോർ തടാകം]]
* [[ഹോർൺ തടാകം]]
* [[ഹുക്കുക്റ്റ്ലിസ് തടാകം]]
* [[ജോൺ ഹാർട്ട് തടാകം]]
* [[Kennedy Lake (Vancouver Island)|കെന്നഡി തടാകം]]
* [[കിൽഡോണൻ തടാകം]]
* [[കിം തടാകം]]
* [[സുന്ദരമായ തടാകം]]
* [[ഹെലൻ മക്കെൻസി തടാകം]]
* [[Lizard Lake (Juan de Fuca, Vancouver Island)|ലിസാർഡ് തടാകം (തലസ്ഥാന പ്രാദേശിക ജില്ല)]]
* [[Lizard Lake (Vancouver Island)|ലിസാർഡ് തടാകം (വില്യംസ് ക്രീക്ക്)]]
* [[ലോവർ കാംബെൽ തടാകം]]
* [[നഹ്മിന്റ് തടാകം]]
* [[നനൈമോ തടാകങ്ങൾ]]
* [[നിംപ്കിഷ് തടാകം]]
* [[നിതിനാട് തടാകം]]
* [[ക്വാമിച്ചൻ തടാകം]]
* [[റാൽഫ് തടാകം]]
* [[സരിത തടാകം]]
* [[Shawnigan Lake (British Columbia)|ഷാനിഗൻ തടാകം]]
* [[സോമെനോസ് തടാകം]]
* [[സൂക്ക് തടാകം]]
* [[സ്പ്രോട്ട് തടാകം]]
* [[തീറ്റിസ് തടാകം]]
* [[അപ്പർ കാംപ്ബെൽ തടാകം]]|colwidth=12em|rules=yes}}

=== നദികൾ ===
ദ്വീപിലൂടെ ഒഴുകുന്ന നിരവധി നദികളിൽ, ചിലത് ചെറുതാണെങ്കിലും വലുപ്പമുള്ളതാണ്. ദ്വീപിലെ കൂടുതൽ ശ്രദ്ധേയമായ നദികളിൽ ആൽബെർണി താഴ്‌വരയിലെ [[സോമാസ് നദി]], നോർത്ത് ഐലൻഡ് മേഖലയിലെ [[നിംപ്കിഷ് നദി]], പാർക്ക്‌സ്‌വില്ലിനടുത്തുള്ള നാനൈമോയിൽ നിന്ന് ദ്വീപിലേക്ക് ഒഴുകുന്ന ഇംഗ്ലീഷ്മാൻ നദി, സൗത്ത് ഐലൻഡ് മേഖലയിലെ കോവിച്ചാൻ വാലി മേഖലയെ രൂപപ്പെടുത്തുന്ന കോവിച്ചാൻ നദി എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.

=== കാലാവസ്ഥ ===
കാനഡയിലെ ഏറ്റവും സൗമ്യമായ കാലാവസ്ഥ അനുഭവപ്പെടുന്ന വാൻകൂവർ ദ്വീപിൽ, ജനുവരിയിൽപ്പോലും തീരദേശ താപനില സാധാരണയായി 0 °C (32 °F) ന് മുകളിലായിരിക്കും. വേനൽക്കാലത്ത്, ഏറ്റവും ചൂടുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ സാധാരണയായി പരമാവധി ചുട് 28–33 °C (82–91 °F) ആയിരിക്കും. ദ്വീപിന്റെ തെക്കുകിഴക്കൻ ഭാഗത്ത് നിരവധി മുന്തിരിത്തോട്ടങ്ങളുള്ള ഭാഗങ്ങളിൽ ചൂടുള്ള വേനൽക്കാല (Csb) മെഡിറ്ററേനിയൻ കാലാവസ്ഥയാണ് അനുഭവപ്പെടുന്നത്.

ദ്വീപിലെ പർവതനിരകളുടെയും വാഷിംഗ്ടണിലെ ഒളിമ്പിക് അർദ്ധദ്വീപിലെ പർവതനിരകളുടെയും മഴനിഴൽ പ്രഭാവം ഇവിടുത്തെ മഴയിൽ വലിയ വ്യതിയാനം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. കിഴക്കൻ തീരത്തേക്കാൾ പടിഞ്ഞാറൻ തീരം ഗണ്യമായി ഈർപ്പമുള്ളതാണ്. പടിഞ്ഞാറൻ തീരത്തുള്ള ഹുക്കുക്ട്ലിസ് തടാകത്തിൽ (വടക്കേ അമേരിക്കയിലെ ഏറ്റവും ഈർപ്പമുള്ള സ്ഥലമാണിത്) ശരാശരി വാർഷിക മഴ 6,650 മില്ലിമീറ്റർ (262 ഇഞ്ച്) മുതലും പ്രവിശ്യാ തലസ്ഥാനമായ വിക്ടോറിയയിലെ ഏറ്റവും വരണ്ട റെക്കോർഡിംഗ് സ്റ്റേഷനായ വിക്ടോറിയ ഗോൺസാലെസിൽ 608 മില്ലിമീറ്ററും (23.9 ഇഞ്ച്) വരെയാണ്. ശരത്കാലത്തും ശൈത്യകാലത്തുമാണ് ഏറ്റവും കൂടുതൽ വർഷപാതം അനുഭവപ്പെടുന്നത്. താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ മഞ്ഞ് വീഴ്ച അപൂർവമാണെങ്കിലും ശൈത്യകാലത്ത് ദ്വീപിലെ പർവതശിഖരങ്ങളിൽ ഇത് സർവ്വസാധാരണമാണ്. ദ്വീപിന്റെ മധ്യത്തിലെ 1,588 മീറ്റർ (5,210 അടി) ഉയരമുള്ള വാഷിംഗ്ടൺ പർവ്വതത്തിൽ സ്കീയിംഗ് ജനപ്രിയമാണ്.

വാൻകൂവർ ദ്വീപിന്റെ ഒരു ശ്രദ്ധേയമായ സവിശേഷത, വേനൽക്കാല വരൾച്ച 50 °N വരെ ഉയർന്ന അക്ഷാംശങ്ങളിലേക്ക് വ്യാപിക്കുന്നുവെന്നതാണ്. പോർട്ട് ഹാർഡിക്ക് സമീപമുള്ള ദ്വീപിന്റെ ഏറ്റവും വടക്കുള്ള ഭാഗത്ത് മാത്രമാണ് ഏറ്റവും വരണ്ട വേനൽക്കാല മാസങ്ങളിലെ മഴ ലഭിക്കുന്നത്. ഇവിടെ നവംബർ മുതൽ മാർച്ച് വരെയുള്ള ഏറ്റവും ഈർപ്പമുള്ള മാസങ്ങളിൽ പെയ്യുന്ന അഞ്ചിലൊന്ന് മഴയും ലഭിക്കുന്നു. സമാനമായ അക്ഷാംശങ്ങളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന മറ്റ് ഭൂഖണ്ഡങ്ങളുടെ പടിഞ്ഞാറൻ തീരങ്ങളിൽ വർഷം മുഴുവനും മഴയുടെ വിതരണം ഏതാണ്ട് തുല്യമാണ്.

==അവലംബം==
{{അവലംബങ്ങൾ}}</text>
      <sha1>ajqwc1l8cvewvka7ox729y3yx22s3ir</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4650011</id>
      <parentid>4650010</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T03:30:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4650011</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29589" sha1="rf58c7w4r1xv1uinkzaifed6m69o950" xml:space="preserve">{{distinguish|വാൻകൂവർ}}
{{Infobox Islands
| name             = വാൻകൂവർ ദ്വീപ് - Vancouver Island
| image name       = Vancouver Island contour map.png
| image caption    =
| image size       =
| locator map      =
| native name      =
| native name link =
| nickname         =
| location         = [[Pacific Ocean]], on Canada's southern west coast.
| coordinates      = {{Coord|49|30|N|125|30|W|type:isle_scale:2500000|display=inline,title}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://atlas.nrcan.gc.ca/site/english/learningresources/facts/islands.html/#pacific|archiveurl=https://www.webcitation.org/652MzLLWS?url=http://atlas.nrcan.gc.ca/site/english/learningresources/facts/islands.html/#pacific|archivedate=2012-01-28|title=The Atlas of Canada – Sea Islands|accessdate=2010-09-16|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| archipelago      =
| total islands    =
| major islands    =
| area_km2         = 31285
| rank             = 43rd
| highest mount    = [[Golden Hinde (mountain)|Golden Hinde]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.vancouverisland.com/parks/?id=411|title=BC Parks – Strathcona Provincial Park, Central Vancouver Island, British Columbia|accessdate=2010-09-16}}&lt;/ref&gt;
| elevation_m      = 2,195
| country         = Canada
| country admin divisions title     = [[Provinces and territories of Canada|Province]]
| country admin divisions           = [[British Columbia]]
| country admin divisions title 1   =
| country admin divisions 1         =
| country admin divisions title 2   =
| country admin divisions 2         =
| country capital city              =
| country largest city              = [[Saanich, British Columbia|Saanich]] (city proper), [[Victoria, British Columbia|Victoria]] (metropolitan area)
| country largest city population   =  108,265 in Saanich; 344,615 in [[Greater Victoria]] &lt;ref&gt;{{cite web
|url=http://www12.statcan.ca/census-recensement/2011/dp-pd/prof/details/page.cfm?Lang=E&amp;Geo1=CSD&amp;Code1=5917021&amp;Geo2=CD&amp;Code2=5917&amp;Data=Count&amp;SearchText=saanich&amp;SearchType=Begins&amp;SearchPR=01&amp;B1=All&amp;Custom=&amp;TABID=1
|title=Saanich, BC Census Profile
|accessdate=2014-11-12
|archive-date=2014-11-15
|archive-url=https://web.archive.org/web/20141115120819/http://www12.statcan.ca/census-recensement/2011/dp-pd/prof/details/page.cfm?Lang=E&amp;Geo1=CSD&amp;Code1=5917021&amp;Geo2=CD&amp;Code2=5917&amp;Data=Count&amp;SearchText=saanich&amp;SearchType=Begins&amp;SearchPR=01&amp;B1=All&amp;Custom=&amp;TABID=1
|url-status=dead
}}&lt;/ref&gt;
| country leader title              =
| country leader name               =
| population       = 759,366&lt;ref name=&quot;bcstats.gov.bc.ca&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.bcstats.gov.bc.ca/data/pop/pop/dynamic/PopulationStatistics/Query.asp?category=Census&amp;type=SR&amp;topic=Estimates&amp;agegrouptype=Standard&amp;subtype=&amp;region=400&amp;year=2009&amp;agegroup=totals&amp;gender=t&amp;output=browser&amp;rowsperpage=all |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110611214150/http://www.bcstats.gov.bc.ca/data/pop/pop/dynamic/PopulationStatistics/Query.asp?category=Census&amp;type=SR&amp;topic=Estimates&amp;agegrouptype=Standard&amp;subtype=&amp;region=400&amp;year=2009&amp;agegroup=totals&amp;gender=t&amp;output=browser&amp;rowsperpage=all |archivedate=2011-06-11 |title=Vancouver Island Population Figures 2008 |publisher=Bcstats.gov.bc.ca |date=2009-01-15 |accessdate=2011-02-19 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
| population as of = 2011
| density_km2      = 23.94
| ethnic groups    =
| additional info  =
}}

[[File:Vancouver-island-relief.jpg|thumb|right|Vancouver Island is separated from mainland British Columbia by the Strait of Georgia and Queen Charlotte Strait, and from Washington by the Juan De Fuca Strait.]]
[[കാനഡ|കാനഡയുടെ]] തെക്ക് പടിഞ്ഞാറു ഭാഗത്തായി, വടക്കുകിഴക്കൻ ശാന്തമഹാസമുദ്രത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ദ്വീപാണ് '''വാൻകൂവർ ദ്വീപ്'''( '''Vancouver Island''') കനേഡിയൻ പ്രവിശ്യയായ [[ബ്രിട്ടീഷ് കൊളംബിയ|ബ്രിട്ടീഷ് കൊളംബിയയുടെ]] ഭാഗമായ ഈ ദ്വീപിന് 456 കിലോമീറ്റർ (283 മൈൽ) നീളവും ഏറ്റവും വീതിയുള്ള ഭാഗത്ത് 100 കിലോമീറ്റർ (62 മൈൽ) വീതിയുമുണ്ട്&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.hellobc.com/vancouver-island/regional-geography.aspx |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2017-12-31 |archive-date=2017-08-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170808075654/http://www.hellobc.com/vancouver-island/regional-geography.aspx |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. 32,100 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ  (12,400 ച മൈ) വിസ്തീർണ്ണമുള്ള ഇത് വടക്കേ അമേരിക്കൻ വൻകരയുടെ പടിഞ്ഞാറേ തീരത്തെ ഏറ്റവും വലിയ ദ്വീപാണ്. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ 43-ാമത്തെ ദ്വീപായ വാൻകൂവർ ദ്വീപ്, കാനഡയിലെ പതിനൊന്നാമത്തെ  ഏറ്റവും വലിയ ദ്വീപുകൂടിയാണ്.

വാൻകൂവർ ദ്വീപിന്റെ തെക്കൻ ഭാഗവും സമീപത്തുള്ള ചില ഗൾഫ് ദ്വീപുകളും മാത്രമാണ് ബ്രിട്ടീഷ് കൊളംബിയ അല്ലെങ്കിൽ പടിഞ്ഞാറൻ കാനഡയിലെ 49-ാം സമാന്തര അക്ഷാംശ വൃത്തത്തിന് തെക്ക് ഭാഗത്തായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ദ്വീപിന്റെ തെക്കുകിഴക്കൻ ഭാഗത്താണ് കാനഡയിലെ ഏറ്റവും ചൂടുള്ള കാലാവസ്ഥയുള്ളതും, 1990-കളുടെ മധ്യം മുതൽ ഒലിവ്, നാരങ്ങ തുടങ്ങിയ മെഡിറ്ററേനിയൻ വിളകൾ വളർത്താൻ കഴിയുന്നത്ര സൗമ്യമായ കാലാവസ്ഥ അനുഭവപ്പെടുന്നതുമായ ചില പ്രദേശങ്ങൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.theglobeandmail.com/life/food-and-wine/food-trends/milder-winters-allow-growth-of-lemons-and-olives-on-vancouver-island/article11821575/|title=Milder winters allow growth of lemons and olives on Vancouver Island|newspaper=[[The Globe and Mail]]|access-date=8 January 2018|archive-date=1 July 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150701180442/http://www.theglobeandmail.com/life/food-and-wine/food-trends/milder-winters-allow-growth-of-lemons-and-olives-on-vancouver-island/article11821575/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2021 ലെ കണക്കനുസരിച്ച് വാൻകൂവർ ദ്വീപിലെ ജനസംഖ്യ 864,864 ആയിരുന്നു. ആ ജനസംഖ്യയുടെ ഏകദേശം പകുതി (~400,000) ബ്രിട്ടീഷ് കൊളംബിയയുടെ തലസ്ഥാനമായ വിക്ടോറിയ ഉൾപ്പെടുന്ന ദ്വീപിന്റെ തെക്കേയറ്റത്തുള്ള ഗ്രേറ്റർ വിക്ടോറിയയുടെ മെട്രോപൊളിറ്റൻ പ്രദേശത്താണ് താമസിക്കുന്നത്. കിഴക്കൻ തീരത്തോ സമീപത്തോ ഉള്ള നനൈമോ, കാംബെൽ നദി, കോർട്ടനെ, പോർട്ട് ആൽബെർണി, പാർക്ക്‌സ്‌വില്ലെ എന്നിവയാണ് വാൻകൂവർ ദ്വീപിലെ മറ്റ് ശ്രദ്ധേയമായ നഗരങ്ങളും പട്ടണങ്ങളും.

പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ സ്പാനിഷ്, ബ്രിട്ടീഷ് നാവിക പര്യവേഷണങ്ങൾ എത്തുന്നതിനു വളരെ മുമ്പ്, ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളായി തദ്ദേശീയ ജനത വാൻകൂവർ ദ്വീപിൽ അധിവസിച്ചിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;Heritage2007&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.britishcolumbia.com/general/details.asp?id=24|title=History and Heritage of Vancouver Island, British Columbia|access-date=2007-07-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20121023145905/http://www.britishcolumbia.com/general/details.asp?id=24|archive-date=2012-10-23|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; നൂറ്റ്ക പ്രതിസന്ധിയുടെ സമയത്ത് 1792-ൽ നൂറ്റ്ക സൗണ്ടിലെ ഫോർട്ട് സാൻ മിഗുവേലിന്റെ സ്പാനിഷ് കമാൻഡറായ ജുവാൻ ഫ്രാൻസിസ്കോ ഡി ലാ ബൊഡെഗ വൈ ക്വാഡ്രയും ബ്രിട്ടീഷ് നാവിക ക്യാപ്റ്റൻ ജോർജ്ജ് വാൻകൂവറും തമ്മിൽ നടന്ന സൗഹൃദ ചർച്ചകളുടെ സ്മരണയ്ക്കായി സ്പാനിഷുകാരും ബ്രിട്ടീഷുകാരും സംയുക്തമായി ഇതിന് ക്വാഡ്രാസ് ആൻഡ് വാൻകൂവേഴ്‌സ് ഐലൻഡ് എന്ന് പേരിട്ടു (എന്നാൽ ഒടുവിൽ ബോഡെഗ വൈ ക്വാഡ്രയുടെ പേര് ഒഴിവാക്കി). 1791 നും 1794 നും ഇടയിൽ പസഫിക് വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ മേഖല പര്യവേക്ഷണം നടത്തിയ ജോർജ്ജ് വാൻകൂവറിന്റെ പേരിലുള്ള നിരവധി വടക്കേ അമേരിക്കൻ സ്ഥലങ്ങളിൽ ഒന്നാണിത്.

ലോകത്തിലെ 43-ാമത്തെ വലിയ ദ്വീപും, കാനഡയിലെ 11-ാമത്തെ വലിയ ദ്വീപും, [[ക്യൂബെക്|ക്യൂബെക്കിലെ]] മോൺട്രിയൽ ദ്വീപിന് ശേഷം കാനഡയിലെ രണ്ടാമത്തെ ഏറ്റവും ജനസംഖ്യയുള്ള ദ്വീപുമാണ് വാൻകൂവർ ദ്വീപ്.

== ചരിത്രം ==
ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളായി നിരവധി തദ്ദേശീയ ജനതയുടെ ജന്മദേശമാണ് വാൻകൂവർ ദ്വീപ്.&lt;ref name=&quot;Heritage20072&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.britishcolumbia.com/general/details.asp?id=24|title=History and Heritage of Vancouver Island, British Columbia|access-date=2007-07-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20121023145905/http://www.britishcolumbia.com/general/details.asp?id=24|archive-date=2012-10-23|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ഭാഷയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ, ക്വാക്വാക്കാവക്വ് (ക്വാക്കിയുൾ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു), നു-ച-നൾത്ത്, വിവിധ തീരദേശ സാലിഷ് ജനത എന്നിവയാണ് ഈ വംശീയ വിഭാഗങ്ങൾ. ചില വ്യത്യാസങ്ങൾ ഉണ്ടെങ്കിലും, ക്വാക്വാക്കാവക്വ് പ്രദേശത്തിൽ വടക്കൻ, വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ വാൻകൂവർ ദ്വീപും പ്രധാന ഭൂപ്രദേശത്തിന്റെ സമീപ പ്രദേശങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു, നു-ച-നൾത്ത് പടിഞ്ഞാറൻ തീരത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു, അതേസമയം കോസ്റ്റ് സാലിഷ് തെക്കുകിഴക്കൻ ദ്വീപിനെയും ജുവാൻ ഡി ഫുക കടലിടുക്കിന്റെ തെക്കേ അറ്റത്തെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. അവരുടെ സംസ്കാരങ്ങൾ പ്രദേശത്തെ സമൃദ്ധമായ പ്രകൃതിവിഭവങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

== ഭൂമിശാസ്ത്രം ==
ബ്രിട്ടീഷ് കൊളംബിയ പ്രവിശ്യയുടെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ മൂലയിലാണ് വാൻകൂവർ ദ്വീപ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ബ്രിട്ടീഷ് കൊളംബിയയുടെ പ്രധാന ഭൂപ്രദേശത്തിൽ നിന്ന് വടക്കും വടക്കുകിഴക്കും ജോൺസ്റ്റോൺ കടലിടുക്കും ക്വീൻ ഷാർലറ്റ് കടലിടുക്കും ഇതിനെ വേർതിരിക്കുമ്പോൾ തെക്കുകിഴക്ക് ഭാഗത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ജോർജിയ കടലിടുക്ക്, തെക്ക് പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്തുള്ള ജുവാൻ ഡി ഫ്യൂക്ക കടലിടുക്കിനൊപ്പം, അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിൽ നിന്ന് ഇതിനെ വേർതിരിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://new.visitparksvillequalicumbeach.com/about/about-vancouver-island/|title=About Vancouver Island British Columbia|access-date=2022-03-11|website=Parksville Qualicum Beach Tourism|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20230122031012/https://www.visitparksvillequalicumbeach.com/about/about-vancouver-island/|archive-date=2023-01-22|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ദ്വീപിന്റെ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് തുറന്ന പസഫിക് സമുദ്രവും വടക്ക് ഭാഗത്ത് ക്വീൻ ഷാർലറ്റ് ജലസന്ധയുമാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.britannica.com/place/Vancouver-Island|title=Vancouver Island {{!}} History &amp; Facts {{!}} Britannica|access-date=2022-02-12|website=www.britannica.com|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20220227034456/https://www.britannica.com/place/Vancouver-Island|archive-date=2022-02-27|url-status=live}}&lt;/ref&gt; പുഗെറ്റ് സൗണ്ടും കൂടി ഉൾപ്പെടുന്ന ജോർജിയ കടലിടുക്കും ജുവാൻ ഡി ഫുകയും ഇപ്പോൾ ഔദ്യോഗികമായി സാലിഷ് കടലിന്റെ ഭാഗമാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cbc.ca/news/canada/british-columbia/b-c-waters-officially-renamed-salish-sea-1.909504|title=B.C. waters officially renamed Salish Sea – British Columbia – CBC News|access-date=2022-03-11|date=2013-12-04|website=|archive-url=https://web.archive.org/web/20131204083146/https://www.cbc.ca/news/canada/british-columbia/b-c-waters-officially-renamed-salish-sea-1.909504|archive-date=4 December 2013|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ദ്വീപിന്റെ ഭൂരിഭാഗത്തിലും ഈർപ്പമുള്ളതും പരുക്കൻതുമായ പടിഞ്ഞാറൻ തീരം, വരണ്ടതും കൂടുതൽ ഉരുണ്ടുകിടക്കുന്നതുമായ കിഴക്കൻ തീരം എന്നിങ്ങനെ ദ്വീപിനെ രണ്ടായി വിഭജിക്കുന്ന വാൻകൂവർ ദ്വീപ് ശ്രേണികൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഈ ശ്രേണികളിലെയും ദ്വീപിലെയും ഏറ്റവും ഉയർന്ന സ്ഥലം 2,195 മീറ്റർ (7,201 അടി) ഉയരമുള്ള ഗോൾഡൻ ഹിൻഡെ ആണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://gsc.nrcan.gc.ca/cordgeo/insular_e.php|title=Cordilleran Geoscience – Island mountains and sea floor|access-date=2022-03-11|date=2006-10-20|website=|archive-url=https://web.archive.org/web/20061020010959/http://gsc.nrcan.gc.ca/cordgeo/insular_e.php|archive-date=20 October 2006|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; വാൻകൂവർ ദ്വീപിന്റെ ഏകദേശം മധ്യഭാഗത്തായി 2,500 കിലോമീറ്റർ (970 ചതുരശ്ര മൈൽ) വിസ്തീർണ്ണത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഇത്, ദ്വീപിലെ ഏക ഹിമാനികൾ ഉൾപ്പെടുന്ന ഒരു കൂട്ടം കൊടുമുടികളുടെ ഭാഗമാണ്. അതിൽ ഏറ്റവും വലുത് കോമോക്സ് ഹിമാനിയാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://bcparks.ca/explore/parkpgs/strath/#:~:text=Strathcona%20Provincial%20Park,%20designated%20in,with%20snow%20%E2%80%93%20dominate%20the%20park.|title=Strathcona Provincial Park – BC Parks|access-date=2022-03-11|last=Environment|first=Ministry of|website=bcparks.ca|archive-url=https://web.archive.org/web/20220312145455/https://bcparks.ca/explore/parkpgs/strath/#:~:text=Strathcona%20Provincial%20Park,%20designated%20in,with%20snow%20%E2%80%93%20dominate%20the%20park.|archive-date=2022-03-12|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ദ്വീപിന്റെ പടിഞ്ഞാറൻ തീരം ഒരു പരുക്കൻ പ്രദേശവും പലയിടത്തും പർവതനിരകൾ നിറഞ്ഞതും നിരവധി ഫ്‌ജോർഡുകൾ, ഉൾക്കടലുകൾ, ഇടക്കടലുകൾ എന്നിവയുൾപ്പെടുന്ന സവിശേഷതയുണ്ട്. ദ്വീപിന്റെ ഉൾഭാഗത്ത് നിരവധി തടാകങ്ങളും (ഉക്ലൂലെറ്റിന് വടക്കുള്ള കെന്നഡി തടാകമാണ് ഏറ്റവും വലുത്) നദികളും ഉണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www2.gov.bc.ca/gov/content/environment/natural-resource-stewardship/cumulative-effects-framework/regional-assessments/west-coast|title=West Coast – Province of British Columbia|access-date=2022-03-11|last=Ministry of Forests|first=Lands|website=www2.gov.bc.ca|archive-url=https://web.archive.org/web/20220124063221/https://www2.gov.bc.ca/gov/content/environment/natural-resource-stewardship/cumulative-effects-framework/regional-assessments/west-coast|archive-date=2022-01-24|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

49° സമാന്തര വടക്കൻ അക്ഷാംശ വൃത്തം കിഴക്ക് ലേഡിസ്മിത്തിനും പടിഞ്ഞാറ് യുക്ല്യൂട്ടിനും തൊട്ടു വടക്കായി ദ്വീപിനെ മുറിച്ചുകടക്കുന്നുപോകുമ്പോൾ, 50° സമാന്തര വടക്കൻ അക്ഷാംശ വൃത്തം കാംബെൽ നദിയിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നു.

കോർട്ടനെ നഗരത്തിന്റെ തെക്ക് ഭാഗത്തെ സതേൺ വാൻകൂവർ ദ്വീപ് എന്ന് സാധാരണയായി വിളിക്കുമ്പോൾ, നോർത്തേൺ വാൻകൂവർ ദ്വീപ് അഥവാ ദ്വീപിന്റെ വടക്കൻ മേഖല, കാംബെൽ നദിക്ക് ഒരു മണിക്കൂർ വടക്ക് സെവാർഡ് ഗ്രാമത്തിലേയ്ക്കുള്ള ദിശയിലാണ് ആരംഭിക്കുന്നത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://vancouverisland.travel/regions/north-island/|title=North Island|access-date=2025-01-21|date=2024-09-06|website=Tourism Vancouver Island|language=en-US}}&lt;/ref&gt; സതേൺ, നോർത്തേൺ വാൻകൂവർ ദ്വീപുകൾക്കിടയിലുള്ള നനൈമോ, പാർക്ക്‌സ്‌വില്ലെ, ക്വാളിക്കം ബീച്ച്, ഡീപ് ബേ, പോർട്ട് ആൽബെർണി തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളും പട്ടണങ്ങളും ചേർന്ന് മദ്ധ്യ ഐലൻഡ് മേഖല സൃഷ്ടിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.discovervancouverisland.com/regions/central-island/|title=Central Island Region|access-date=2025-01-21|website=Discover Vancouver Island|language=en-US}}&lt;/ref&gt;

=== തടാകങ്ങൾ ===
{{Cmn|* [[അമേഡ്രോസ് തടാകം]]
* [[ആംഗസ് തടാകം]]
* [[ആരം തടാകം]]
* [[ബ്യൂഫോർട്ട് തടാകം]]
* [[ബ്യൂലെ തടാകം]]
* [[ബ്രൂസ്റ്റർ തടാകം]]
* [[ബട്ട്ൽ തടാകം]]
* [[Cameron Lake (British Columbia)|കാമറൂൺ തടാകം]]
* [[കേപ്സ് തടാകം]]
* [[കോമോക്സ് തടാകം]]
* [[കോവിച്ചൻ തടാകം]]
* [[ഡാർലിംഗ്ടൺ തടാകം]]
* [[Elk Lake (British Columbia)|എൽക്ക് തടാകം]]
* [[എൽസി തടാകം]]
* [[ഫോർബുഷ് തടാകം]]
* [[ഗ്ലോബ് ഫ്ലവർ തടാകം]]
* [[ഗ്രേറ്റ് സെൻട്രൽ തടാകം]]
* [[ഹെല്ലെബോർ തടാകം]]
* [[ഹോർൺ തടാകം]]
* [[ഹുക്കുക്റ്റ്ലിസ് തടാകം]]
* [[ജോൺ ഹാർട്ട് തടാകം]]
* [[Kennedy Lake (Vancouver Island)|കെന്നഡി തടാകം]]
* [[കിൽഡോണൻ തടാകം]]
* [[കിം തടാകം]]
* [[സുന്ദരമായ തടാകം]]
* [[ഹെലൻ മക്കെൻസി തടാകം]]
* [[Lizard Lake (Juan de Fuca, Vancouver Island)|ലിസാർഡ് തടാകം (തലസ്ഥാന പ്രാദേശിക ജില്ല)]]
* [[Lizard Lake (Vancouver Island)|ലിസാർഡ് തടാകം (വില്യംസ് ക്രീക്ക്)]]
* [[ലോവർ കാംബെൽ തടാകം]]
* [[നഹ്മിന്റ് തടാകം]]
* [[നനൈമോ തടാകങ്ങൾ]]
* [[നിംപ്കിഷ് തടാകം]]
* [[നിതിനാട് തടാകം]]
* [[ക്വാമിച്ചൻ തടാകം]]
* [[റാൽഫ് തടാകം]]
* [[സരിത തടാകം]]
* [[Shawnigan Lake (British Columbia)|ഷാനിഗൻ തടാകം]]
* [[സോമെനോസ് തടാകം]]
* [[സൂക്ക് തടാകം]]
* [[സ്പ്രോട്ട് തടാകം]]
* [[തീറ്റിസ് തടാകം]]
* [[അപ്പർ കാംപ്ബെൽ തടാകം]]|colwidth=12em|rules=yes}}

=== നദികൾ ===
ദ്വീപിലൂടെ ഒഴുകുന്ന നിരവധി നദികളിൽ, ചിലത് ചെറുതാണെങ്കിലും വലുപ്പമുള്ളതാണ്. ദ്വീപിലെ കൂടുതൽ ശ്രദ്ധേയമായ നദികളിൽ ആൽബെർണി താഴ്‌വരയിലെ [[സോമാസ് നദി]], നോർത്ത് ഐലൻഡ് മേഖലയിലെ [[നിംപ്കിഷ് നദി]], പാർക്ക്‌സ്‌വില്ലിനടുത്തുള്ള നാനൈമോയിൽ നിന്ന് ദ്വീപിലേക്ക് ഒഴുകുന്ന ഇംഗ്ലീഷ്മാൻ നദി, സൗത്ത് ഐലൻഡ് മേഖലയിലെ കോവിച്ചാൻ വാലി മേഖലയെ രൂപപ്പെടുത്തുന്ന കോവിച്ചാൻ നദി എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.

=== കാലാവസ്ഥ ===
കാനഡയിലെ ഏറ്റവും സൗമ്യമായ കാലാവസ്ഥ അനുഭവപ്പെടുന്ന വാൻകൂവർ ദ്വീപിൽ, ജനുവരിയിൽപ്പോലും തീരദേശ താപനില സാധാരണയായി 0 °C (32 °F) ന് മുകളിലായിരിക്കും. വേനൽക്കാലത്ത്, ഏറ്റവും ചൂടുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ സാധാരണയായി പരമാവധി ചുട് 28–33 °C (82–91 °F) ആയിരിക്കും. ദ്വീപിന്റെ തെക്കുകിഴക്കൻ ഭാഗത്ത് നിരവധി മുന്തിരിത്തോട്ടങ്ങളുള്ള ഭാഗങ്ങളിൽ ചൂടുള്ള വേനൽക്കാല (Csb) മെഡിറ്ററേനിയൻ കാലാവസ്ഥയാണ് അനുഭവപ്പെടുന്നത്.

ദ്വീപിലെ പർവതനിരകളുടെയും വാഷിംഗ്ടണിലെ ഒളിമ്പിക് അർദ്ധദ്വീപിലെ പർവതനിരകളുടെയും മഴനിഴൽ പ്രഭാവം ഇവിടുത്തെ മഴയിൽ വലിയ വ്യതിയാനം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. കിഴക്കൻ തീരത്തേക്കാൾ പടിഞ്ഞാറൻ തീരം ഗണ്യമായി ഈർപ്പമുള്ളതാണ്. പടിഞ്ഞാറൻ തീരത്തുള്ള ഹുക്കുക്ട്ലിസ് തടാകത്തിൽ (വടക്കേ അമേരിക്കയിലെ ഏറ്റവും ഈർപ്പമുള്ള സ്ഥലമാണിത്) ശരാശരി വാർഷിക മഴ 6,650 മില്ലിമീറ്റർ (262 ഇഞ്ച്) മുതലും പ്രവിശ്യാ തലസ്ഥാനമായ വിക്ടോറിയയിലെ ഏറ്റവും വരണ്ട റെക്കോർഡിംഗ് സ്റ്റേഷനായ വിക്ടോറിയ ഗോൺസാലെസിൽ 608 മില്ലിമീറ്ററും (23.9 ഇഞ്ച്) വരെയാണ്. ശരത്കാലത്തും ശൈത്യകാലത്തുമാണ് ഏറ്റവും കൂടുതൽ വർഷപാതം അനുഭവപ്പെടുന്നത്. താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ മഞ്ഞ് വീഴ്ച അപൂർവമാണെങ്കിലും ശൈത്യകാലത്ത് ദ്വീപിലെ പർവതശിഖരങ്ങളിൽ ഇത് സർവ്വസാധാരണമാണ്. ദ്വീപിന്റെ മധ്യത്തിലെ 1,588 മീറ്റർ (5,210 അടി) ഉയരമുള്ള വാഷിംഗ്ടൺ പർവ്വതത്തിൽ സ്കീയിംഗ് ജനപ്രിയമാണ്.

വാൻകൂവർ ദ്വീപിന്റെ ഒരു ശ്രദ്ധേയമായ സവിശേഷത, വേനൽക്കാല വരൾച്ച 50 °N വരെ ഉയർന്ന അക്ഷാംശങ്ങളിലേക്ക് വ്യാപിക്കുന്നുവെന്നതാണ്. പോർട്ട് ഹാർഡിക്ക് സമീപമുള്ള ദ്വീപിന്റെ ഏറ്റവും വടക്കുള്ള ഭാഗത്ത് മാത്രമാണ് ഏറ്റവും വരണ്ട വേനൽക്കാല മാസങ്ങളിലെ മഴ ലഭിക്കുന്നത്. ഇവിടെ നവംബർ മുതൽ മാർച്ച് വരെയുള്ള ഏറ്റവും ഈർപ്പമുള്ള മാസങ്ങളിൽ പെയ്യുന്ന അഞ്ചിലൊന്ന് മഴയും ലഭിക്കുന്നു. സമാനമായ അക്ഷാംശങ്ങളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന മറ്റ് ഭൂഖണ്ഡങ്ങളുടെ പടിഞ്ഞാറൻ തീരങ്ങളിൽ വർഷം മുഴുവനും മഴയുടെ വിതരണം ഏതാണ്ട് തുല്യമാണ്.

==അവലംബം==
{{അവലംബങ്ങൾ}}</text>
      <sha1>rf58c7w4r1xv1uinkzaifed6m69o950</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4650013</id>
      <parentid>4650011</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T03:36:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4650013</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29662" sha1="q8ag5lbak3qzc5bnje4tjh7m62e9rtj" xml:space="preserve">{{distinguish|വാൻകൂവർ}}
{{Infobox Islands
| name             = വാൻകൂവർ ദ്വീപ് - Vancouver Island
| image name       = Vancouver Island contour map.png
| image caption    =
| image size       =
| locator map      =
| native name      =
| native name link =
| nickname         =
| location         = [[Pacific Ocean]], on Canada's southern west coast.
| coordinates      = {{Coord|49|30|N|125|30|W|type:isle_scale:2500000|display=inline,title}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://atlas.nrcan.gc.ca/site/english/learningresources/facts/islands.html/#pacific|archiveurl=https://www.webcitation.org/652MzLLWS?url=http://atlas.nrcan.gc.ca/site/english/learningresources/facts/islands.html/#pacific|archivedate=2012-01-28|title=The Atlas of Canada – Sea Islands|accessdate=2010-09-16|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| archipelago      =
| total islands    =
| major islands    =
| area_km2         = 31285
| rank             = 43rd
| highest mount    = [[Golden Hinde (mountain)|Golden Hinde]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.vancouverisland.com/parks/?id=411|title=BC Parks – Strathcona Provincial Park, Central Vancouver Island, British Columbia|accessdate=2010-09-16}}&lt;/ref&gt;
| elevation_m      = 2,195
| country         = Canada
| country admin divisions title     = [[Provinces and territories of Canada|Province]]
| country admin divisions           = [[British Columbia]]
| country admin divisions title 1   =
| country admin divisions 1         =
| country admin divisions title 2   =
| country admin divisions 2         =
| country capital city              =
| country largest city              = [[Saanich, British Columbia|Saanich]] (city proper), [[Victoria, British Columbia|Victoria]] (metropolitan area)
| country largest city population   =  108,265 in Saanich; 344,615 in [[Greater Victoria]] &lt;ref&gt;{{cite web
|url=http://www12.statcan.ca/census-recensement/2011/dp-pd/prof/details/page.cfm?Lang=E&amp;Geo1=CSD&amp;Code1=5917021&amp;Geo2=CD&amp;Code2=5917&amp;Data=Count&amp;SearchText=saanich&amp;SearchType=Begins&amp;SearchPR=01&amp;B1=All&amp;Custom=&amp;TABID=1
|title=Saanich, BC Census Profile
|accessdate=2014-11-12
|archive-date=2014-11-15
|archive-url=https://web.archive.org/web/20141115120819/http://www12.statcan.ca/census-recensement/2011/dp-pd/prof/details/page.cfm?Lang=E&amp;Geo1=CSD&amp;Code1=5917021&amp;Geo2=CD&amp;Code2=5917&amp;Data=Count&amp;SearchText=saanich&amp;SearchType=Begins&amp;SearchPR=01&amp;B1=All&amp;Custom=&amp;TABID=1
|url-status=dead
}}&lt;/ref&gt;
| country leader title              =
| country leader name               =
| population       = 759,366&lt;ref name=&quot;bcstats.gov.bc.ca&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.bcstats.gov.bc.ca/data/pop/pop/dynamic/PopulationStatistics/Query.asp?category=Census&amp;type=SR&amp;topic=Estimates&amp;agegrouptype=Standard&amp;subtype=&amp;region=400&amp;year=2009&amp;agegroup=totals&amp;gender=t&amp;output=browser&amp;rowsperpage=all |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110611214150/http://www.bcstats.gov.bc.ca/data/pop/pop/dynamic/PopulationStatistics/Query.asp?category=Census&amp;type=SR&amp;topic=Estimates&amp;agegrouptype=Standard&amp;subtype=&amp;region=400&amp;year=2009&amp;agegroup=totals&amp;gender=t&amp;output=browser&amp;rowsperpage=all |archivedate=2011-06-11 |title=Vancouver Island Population Figures 2008 |publisher=Bcstats.gov.bc.ca |date=2009-01-15 |accessdate=2011-02-19 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
| population as of = 2011
| density_km2      = 23.94
| ethnic groups    =
| additional info  =
}}

[[File:Vancouver-island-relief.jpg|thumb|right|Vancouver Island is separated from mainland British Columbia by the Strait of Georgia and Queen Charlotte Strait, and from Washington by the Juan De Fuca Strait.]]
[[കാനഡ|കാനഡയുടെ]] തെക്ക് പടിഞ്ഞാറു ഭാഗത്തായി, വടക്കുകിഴക്കൻ ശാന്തമഹാസമുദ്രത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ദ്വീപാണ് '''വാൻകൂവർ ദ്വീപ്'''( '''Vancouver Island''') കനേഡിയൻ പ്രവിശ്യയായ [[ബ്രിട്ടീഷ് കൊളംബിയ|ബ്രിട്ടീഷ് കൊളംബിയയുടെ]] ഭാഗമായ ഈ ദ്വീപിന് 456 കിലോമീറ്റർ (283 മൈൽ) നീളവും ഏറ്റവും വീതിയുള്ള ഭാഗത്ത് 100 കിലോമീറ്റർ (62 മൈൽ) വീതിയുമുണ്ട്&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.hellobc.com/vancouver-island/regional-geography.aspx |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2017-12-31 |archive-date=2017-08-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170808075654/http://www.hellobc.com/vancouver-island/regional-geography.aspx |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. 32,100 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ  (12,400 ച മൈ) വിസ്തീർണ്ണമുള്ള ഇത് വടക്കേ അമേരിക്കൻ വൻകരയുടെ പടിഞ്ഞാറേ തീരത്തെ ഏറ്റവും വലിയ ദ്വീപാണ്. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ 43-ാമത്തെ ദ്വീപായ വാൻകൂവർ ദ്വീപ്, കാനഡയിലെ പതിനൊന്നാമത്തെ  ഏറ്റവും വലിയ ദ്വീപുകൂടിയാണ്.

വാൻകൂവർ ദ്വീപിന്റെ തെക്കൻ ഭാഗവും സമീപത്തുള്ള ചില ഗൾഫ് ദ്വീപുകളും മാത്രമാണ് ബ്രിട്ടീഷ് കൊളംബിയ അല്ലെങ്കിൽ പടിഞ്ഞാറൻ കാനഡയിലെ 49-ാം സമാന്തര അക്ഷാംശ വൃത്തത്തിന് തെക്ക് ഭാഗത്തായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ദ്വീപിന്റെ തെക്കുകിഴക്കൻ ഭാഗത്താണ് കാനഡയിലെ ഏറ്റവും ചൂടുള്ള കാലാവസ്ഥയുള്ളതും, 1990-കളുടെ മധ്യം മുതൽ ഒലിവ്, നാരങ്ങ തുടങ്ങിയ മെഡിറ്ററേനിയൻ വിളകൾ വളർത്താൻ കഴിയുന്നത്ര സൗമ്യമായ കാലാവസ്ഥ അനുഭവപ്പെടുന്നതുമായ ചില പ്രദേശങ്ങൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.theglobeandmail.com/life/food-and-wine/food-trends/milder-winters-allow-growth-of-lemons-and-olives-on-vancouver-island/article11821575/|title=Milder winters allow growth of lemons and olives on Vancouver Island|newspaper=[[The Globe and Mail]]|access-date=8 January 2018|archive-date=1 July 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150701180442/http://www.theglobeandmail.com/life/food-and-wine/food-trends/milder-winters-allow-growth-of-lemons-and-olives-on-vancouver-island/article11821575/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2021 ലെ കണക്കനുസരിച്ച് വാൻകൂവർ ദ്വീപിലെ ജനസംഖ്യ 864,864 ആയിരുന്നു. ആ ജനസംഖ്യയുടെ ഏകദേശം പകുതി (~400,000) ബ്രിട്ടീഷ് കൊളംബിയയുടെ തലസ്ഥാനമായ വിക്ടോറിയ ഉൾപ്പെടുന്ന ദ്വീപിന്റെ തെക്കേയറ്റത്തുള്ള ഗ്രേറ്റർ വിക്ടോറിയയുടെ മെട്രോപൊളിറ്റൻ പ്രദേശത്താണ് താമസിക്കുന്നത്. കിഴക്കൻ തീരത്തോ സമീപത്തോ ഉള്ള നനൈമോ, കാംബെൽ നദി, കോർട്ടനെ, പോർട്ട് ആൽബെർണി, പാർക്ക്‌സ്‌വില്ലെ എന്നിവയാണ് വാൻകൂവർ ദ്വീപിലെ മറ്റ് ശ്രദ്ധേയമായ നഗരങ്ങളും പട്ടണങ്ങളും.

പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ സ്പാനിഷ്, ബ്രിട്ടീഷ് നാവിക പര്യവേഷണങ്ങൾ എത്തുന്നതിനു വളരെ മുമ്പ്, ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളായി തദ്ദേശീയ ജനത വാൻകൂവർ ദ്വീപിൽ അധിവസിച്ചിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;Heritage2007&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.britishcolumbia.com/general/details.asp?id=24|title=History and Heritage of Vancouver Island, British Columbia|access-date=2007-07-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20121023145905/http://www.britishcolumbia.com/general/details.asp?id=24|archive-date=2012-10-23|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; നൂറ്റ്ക പ്രതിസന്ധിയുടെ സമയത്ത് 1792-ൽ നൂറ്റ്ക സൗണ്ടിലെ ഫോർട്ട് സാൻ മിഗുവേലിന്റെ സ്പാനിഷ് കമാൻഡറായ ജുവാൻ ഫ്രാൻസിസ്കോ ഡി ലാ ബൊഡെഗ വൈ ക്വാഡ്രയും ബ്രിട്ടീഷ് നാവിക ക്യാപ്റ്റൻ ജോർജ്ജ് വാൻകൂവറും തമ്മിൽ നടന്ന സൗഹൃദ ചർച്ചകളുടെ സ്മരണയ്ക്കായി സ്പാനിഷുകാരും ബ്രിട്ടീഷുകാരും സംയുക്തമായി ഇതിന് ക്വാഡ്രാസ് ആൻഡ് വാൻകൂവേഴ്‌സ് ഐലൻഡ് എന്ന് പേരിട്ടു (എന്നാൽ ഒടുവിൽ ബോഡെഗ വൈ ക്വാഡ്രയുടെ പേര് ഒഴിവാക്കി). 1791 നും 1794 നും ഇടയിൽ പസഫിക് വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ മേഖല പര്യവേക്ഷണം നടത്തിയ ജോർജ്ജ് വാൻകൂവറിന്റെ പേരിലുള്ള നിരവധി വടക്കേ അമേരിക്കൻ സ്ഥലങ്ങളിൽ ഒന്നാണിത്.

ലോകത്തിലെ 43-ാമത്തെ വലിയ ദ്വീപും, കാനഡയിലെ 11-ാമത്തെ വലിയ ദ്വീപും, [[ക്യൂബെക്|ക്യൂബെക്കിലെ]] മോൺട്രിയൽ ദ്വീപിന് ശേഷം കാനഡയിലെ രണ്ടാമത്തെ ഏറ്റവും ജനസംഖ്യയുള്ള ദ്വീപുമാണ് വാൻകൂവർ ദ്വീപ്.

== ചരിത്രം ==
ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളായി നിരവധി തദ്ദേശീയ ജനതയുടെ ജന്മദേശമാണ് വാൻകൂവർ ദ്വീപ്.&lt;ref name=&quot;Heritage20072&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.britishcolumbia.com/general/details.asp?id=24|title=History and Heritage of Vancouver Island, British Columbia|access-date=2007-07-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20121023145905/http://www.britishcolumbia.com/general/details.asp?id=24|archive-date=2012-10-23|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ഭാഷയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ, ക്വാക്വാക്കാവക്വ് (ക്വാക്കിയുൾ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു), നു-ച-നൾത്ത്, വിവിധ തീരദേശ സാലിഷ് ജനത എന്നിവയാണ് ഈ വംശീയ വിഭാഗങ്ങൾ. ചില വ്യത്യാസങ്ങൾ ഉണ്ടെങ്കിലും, ക്വാക്വാക്കാവക്വ് പ്രദേശത്തിൽ വടക്കൻ, വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ വാൻകൂവർ ദ്വീപും പ്രധാന ഭൂപ്രദേശത്തിന്റെ സമീപ പ്രദേശങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു, നു-ച-നൾത്ത് പടിഞ്ഞാറൻ തീരത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു, അതേസമയം കോസ്റ്റ് സാലിഷ് തെക്കുകിഴക്കൻ ദ്വീപിനെയും ജുവാൻ ഡി ഫുക കടലിടുക്കിന്റെ തെക്കേ അറ്റത്തെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. അവരുടെ സംസ്കാരങ്ങൾ പ്രദേശത്തെ സമൃദ്ധമായ പ്രകൃതിവിഭവങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

== ഭൂമിശാസ്ത്രം ==
ബ്രിട്ടീഷ് കൊളംബിയ പ്രവിശ്യയുടെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ മൂലയിലാണ് വാൻകൂവർ ദ്വീപ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ബ്രിട്ടീഷ് കൊളംബിയയുടെ പ്രധാന ഭൂപ്രദേശത്തിൽ നിന്ന് വടക്കും വടക്കുകിഴക്കും ജോൺസ്റ്റോൺ കടലിടുക്കും ക്വീൻ ഷാർലറ്റ് കടലിടുക്കും ഇതിനെ വേർതിരിക്കുമ്പോൾ തെക്കുകിഴക്ക് ഭാഗത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ജോർജിയ കടലിടുക്ക്, തെക്ക് പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്തുള്ള ജുവാൻ ഡി ഫ്യൂക്ക കടലിടുക്കിനൊപ്പം, അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിൽ നിന്ന് ഇതിനെ വേർതിരിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://new.visitparksvillequalicumbeach.com/about/about-vancouver-island/|title=About Vancouver Island British Columbia|access-date=2022-03-11|website=Parksville Qualicum Beach Tourism|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20230122031012/https://www.visitparksvillequalicumbeach.com/about/about-vancouver-island/|archive-date=2023-01-22|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ദ്വീപിന്റെ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് തുറന്ന പസഫിക് സമുദ്രവും വടക്ക് ഭാഗത്ത് ക്വീൻ ഷാർലറ്റ് ജലസന്ധയുമാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.britannica.com/place/Vancouver-Island|title=Vancouver Island {{!}} History &amp; Facts {{!}} Britannica|access-date=2022-02-12|website=www.britannica.com|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20220227034456/https://www.britannica.com/place/Vancouver-Island|archive-date=2022-02-27|url-status=live}}&lt;/ref&gt; പുഗെറ്റ് സൗണ്ടും കൂടി ഉൾപ്പെടുന്ന ജോർജിയ കടലിടുക്കും ജുവാൻ ഡി ഫുകയും ഇപ്പോൾ ഔദ്യോഗികമായി സാലിഷ് കടലിന്റെ ഭാഗമാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cbc.ca/news/canada/british-columbia/b-c-waters-officially-renamed-salish-sea-1.909504|title=B.C. waters officially renamed Salish Sea – British Columbia – CBC News|access-date=2022-03-11|date=2013-12-04|website=|archive-url=https://web.archive.org/web/20131204083146/https://www.cbc.ca/news/canada/british-columbia/b-c-waters-officially-renamed-salish-sea-1.909504|archive-date=4 December 2013|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ദ്വീപിന്റെ ഭൂരിഭാഗത്തിലും ഈർപ്പമുള്ളതും പരുക്കൻതുമായ പടിഞ്ഞാറൻ തീരം, വരണ്ടതും കൂടുതൽ ഉരുണ്ടുകിടക്കുന്നതുമായ കിഴക്കൻ തീരം എന്നിങ്ങനെ ദ്വീപിനെ രണ്ടായി വിഭജിക്കുന്ന വാൻകൂവർ ദ്വീപ് ശ്രേണികൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഈ ശ്രേണികളിലെയും ദ്വീപിലെയും ഏറ്റവും ഉയർന്ന സ്ഥലം 2,195 മീറ്റർ (7,201 അടി) ഉയരമുള്ള ഗോൾഡൻ ഹിൻഡെ ആണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://gsc.nrcan.gc.ca/cordgeo/insular_e.php|title=Cordilleran Geoscience – Island mountains and sea floor|access-date=2022-03-11|date=2006-10-20|website=|archive-url=https://web.archive.org/web/20061020010959/http://gsc.nrcan.gc.ca/cordgeo/insular_e.php|archive-date=20 October 2006|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; വാൻകൂവർ ദ്വീപിന്റെ ഏകദേശം മധ്യഭാഗത്തായി 2,500 കിലോമീറ്റർ (970 ചതുരശ്ര മൈൽ) വിസ്തീർണ്ണത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഇത്, ദ്വീപിലെ ഏക ഹിമാനികൾ ഉൾപ്പെടുന്ന ഒരു കൂട്ടം കൊടുമുടികളുടെ ഭാഗമാണ്. അതിൽ ഏറ്റവും വലുത് കോമോക്സ് ഹിമാനിയാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://bcparks.ca/explore/parkpgs/strath/#:~:text=Strathcona%20Provincial%20Park,%20designated%20in,with%20snow%20%E2%80%93%20dominate%20the%20park.|title=Strathcona Provincial Park – BC Parks|access-date=2022-03-11|last=Environment|first=Ministry of|website=bcparks.ca|archive-url=https://web.archive.org/web/20220312145455/https://bcparks.ca/explore/parkpgs/strath/#:~:text=Strathcona%20Provincial%20Park,%20designated%20in,with%20snow%20%E2%80%93%20dominate%20the%20park.|archive-date=2022-03-12|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ദ്വീപിന്റെ പടിഞ്ഞാറൻ തീരം ഒരു പരുക്കൻ പ്രദേശവും പലയിടത്തും പർവതനിരകൾ നിറഞ്ഞതും നിരവധി ഫ്‌ജോർഡുകൾ, ഉൾക്കടലുകൾ, ഇടക്കടലുകൾ എന്നിവയുൾപ്പെടുന്ന സവിശേഷതയുണ്ട്. ദ്വീപിന്റെ ഉൾഭാഗത്ത് നിരവധി തടാകങ്ങളും (ഉക്ലൂലെറ്റിന് വടക്കുള്ള കെന്നഡി തടാകമാണ് ഏറ്റവും വലുത്) നദികളും ഉണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www2.gov.bc.ca/gov/content/environment/natural-resource-stewardship/cumulative-effects-framework/regional-assessments/west-coast|title=West Coast – Province of British Columbia|access-date=2022-03-11|last=Ministry of Forests|first=Lands|website=www2.gov.bc.ca|archive-url=https://web.archive.org/web/20220124063221/https://www2.gov.bc.ca/gov/content/environment/natural-resource-stewardship/cumulative-effects-framework/regional-assessments/west-coast|archive-date=2022-01-24|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

49° സമാന്തര വടക്കൻ അക്ഷാംശ വൃത്തം കിഴക്ക് ലേഡിസ്മിത്തിനും പടിഞ്ഞാറ് യുക്ല്യൂട്ടിനും തൊട്ടു വടക്കായി ദ്വീപിനെ മുറിച്ചുകടക്കുന്നുപോകുമ്പോൾ, 50° സമാന്തര വടക്കൻ അക്ഷാംശ വൃത്തം കാംബെൽ നദിയിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നു.

കോർട്ടനെ നഗരത്തിന്റെ തെക്ക് ഭാഗത്തെ സതേൺ വാൻകൂവർ ദ്വീപ് എന്ന് സാധാരണയായി വിളിക്കുമ്പോൾ, നോർത്തേൺ വാൻകൂവർ ദ്വീപ് അഥവാ ദ്വീപിന്റെ വടക്കൻ മേഖല, കാംബെൽ നദിക്ക് ഒരു മണിക്കൂർ വടക്ക് സെവാർഡ് ഗ്രാമത്തിലേയ്ക്കുള്ള ദിശയിലാണ് ആരംഭിക്കുന്നത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://vancouverisland.travel/regions/north-island/|title=North Island|access-date=2025-01-21|date=2024-09-06|website=Tourism Vancouver Island|language=en-US}}&lt;/ref&gt; സതേൺ, നോർത്തേൺ വാൻകൂവർ ദ്വീപുകൾക്കിടയിലുള്ള നനൈമോ, പാർക്ക്‌സ്‌വില്ലെ, ക്വാളിക്കം ബീച്ച്, ഡീപ് ബേ, പോർട്ട് ആൽബെർണി തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളും പട്ടണങ്ങളും ചേർന്ന് മദ്ധ്യ ഐലൻഡ് മേഖല സൃഷ്ടിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.discovervancouverisland.com/regions/central-island/|title=Central Island Region|access-date=2025-01-21|website=Discover Vancouver Island|language=en-US}}&lt;/ref&gt;

=== തടാകങ്ങൾ ===
{{Cmn|* [[അമേഡ്രോസ് തടാകം]]
* [[ആംഗസ് തടാകം]]
* [[ആരം തടാകം]]
* [[ബ്യൂഫോർട്ട് തടാകം]]
* [[ബ്യൂലെ തടാകം]]
* [[ബ്രൂസ്റ്റർ തടാകം]]
* [[ബട്ട്ൽ തടാകം]]
* [[Cameron Lake (British Columbia)|കാമറൂൺ തടാകം]]
* [[കേപ്സ് തടാകം]]
* [[കോമോക്സ് തടാകം]]
* [[കോവിച്ചൻ തടാകം]]
* [[ഡാർലിംഗ്ടൺ തടാകം]]
* [[Elk Lake (British Columbia)|എൽക്ക് തടാകം]]
* [[എൽസി തടാകം]]
* [[ഫോർബുഷ് തടാകം]]
* [[ഗ്ലോബ് ഫ്ലവർ തടാകം]]
* [[ഗ്രേറ്റ് സെൻട്രൽ തടാകം]]
* [[ഹെല്ലെബോർ തടാകം]]
* [[ഹോർൺ തടാകം]]
* [[ഹുക്കുക്റ്റ്ലിസ് തടാകം]]
* [[ജോൺ ഹാർട്ട് തടാകം]]
* [[Kennedy Lake (Vancouver Island)|കെന്നഡി തടാകം]]
* [[കിൽഡോണൻ തടാകം]]
* [[കിം തടാകം]]
* [[സുന്ദരമായ തടാകം]]
* [[ഹെലൻ മക്കെൻസി തടാകം]]
* [[Lizard Lake (Juan de Fuca, Vancouver Island)|ലിസാർഡ് തടാകം (തലസ്ഥാന പ്രാദേശിക ജില്ല)]]
* [[Lizard Lake (Vancouver Island)|ലിസാർഡ് തടാകം (വില്യംസ് ക്രീക്ക്)]]
* [[ലോവർ കാംബെൽ തടാകം]]
* [[നഹ്മിന്റ് തടാകം]]
* [[നനൈമോ തടാകങ്ങൾ]]
* [[നിംപ്കിഷ് തടാകം]]
* [[നിതിനാട് തടാകം]]
* [[ക്വാമിച്ചൻ തടാകം]]
* [[റാൽഫ് തടാകം]]
* [[സരിത തടാകം]]
* [[Shawnigan Lake (British Columbia)|ഷാനിഗൻ തടാകം]]
* [[സോമെനോസ് തടാകം]]
* [[സൂക്ക് തടാകം]]
* [[സ്പ്രോട്ട് തടാകം]]
* [[തീറ്റിസ് തടാകം]]
* [[അപ്പർ കാംപ്ബെൽ തടാകം]]|colwidth=12em|rules=yes}}

=== നദികൾ ===
ദ്വീപിലൂടെ ഒഴുകുന്ന നിരവധി നദികളിൽ, ചിലത് ചെറുതാണെങ്കിലും വലുപ്പമുള്ളതാണ്. ദ്വീപിലെ കൂടുതൽ ശ്രദ്ധേയമായ നദികളിൽ ആൽബെർണി താഴ്‌വരയിലെ [[സോമാസ് നദി]], നോർത്ത് ഐലൻഡ് മേഖലയിലെ [[നിംപ്കിഷ് നദി]], പാർക്ക്‌സ്‌വില്ലിനടുത്തുള്ള നാനൈമോയിൽ നിന്ന് ദ്വീപിലേക്ക് ഒഴുകുന്ന ഇംഗ്ലീഷ്മാൻ നദി, സൗത്ത് ഐലൻഡ് മേഖലയിലെ കോവിച്ചാൻ വാലി മേഖലയെ രൂപപ്പെടുത്തുന്ന കോവിച്ചാൻ നദി എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.

=== കാലാവസ്ഥ ===
കാനഡയിലെ ഏറ്റവും സൗമ്യമായ കാലാവസ്ഥ അനുഭവപ്പെടുന്ന വാൻകൂവർ ദ്വീപിൽ, ജനുവരിയിൽപ്പോലും തീരദേശ താപനില സാധാരണയായി 0 °C (32 °F) ന് മുകളിലായിരിക്കും. വേനൽക്കാലത്തെ ഏറ്റവും ചൂടുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ സാധാരണയായി പരമാവധി ചൂട് 28–33 °C (82–91 °F) ആയിരിക്കും. ദ്വീപിന്റെ തെക്കുകിഴക്കൻ ഭാഗത്തെ നിരവധി മുന്തിരിത്തോട്ടങ്ങളുള്ള ഭാഗങ്ങളിൽ ചൂടുള്ള വേനൽക്കാല (Csb) മെഡിറ്ററേനിയൻ കാലാവസ്ഥയാണ് അനുഭവപ്പെടുന്നത്.

ദ്വീപിലെ പർവതനിരകളുടെയും വാഷിംഗ്ടണിലെ ഒളിമ്പിക് അർദ്ധദ്വീപിലെ പർവതനിരകളുടെയും [[മഴനിഴൽ പ്രദേശം|മഴനിഴൽ പ്രഭാവം]] ഇവിടുത്തെ മഴയിൽ വലിയ വ്യതിയാനം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. കിഴക്കൻ തീരത്തേക്കാൾ പടിഞ്ഞാറൻ തീരം ഗണ്യമായി ഈർപ്പമുള്ളതാണ്. പടിഞ്ഞാറൻ തീരത്തുള്ള ഹുക്കുക്ട്ലിസ് തടാകത്തിൽ (വടക്കേ അമേരിക്കയിലെ ഏറ്റവും ഈർപ്പമുള്ള സ്ഥലമാണിത്) ശരാശരി വാർഷിക മഴ 6,650 മില്ലിമീറ്റർ (262 ഇഞ്ച്) മുതലും പ്രവിശ്യാ തലസ്ഥാനമായ വിക്ടോറിയയിലെ ഏറ്റവും വരണ്ട റെക്കോർഡിംഗ് സ്റ്റേഷനായ വിക്ടോറിയ ഗോൺസാലെസിൽ 608 മില്ലിമീറ്ററും (23.9 ഇഞ്ച്) വരെയാണ്. [[ശരത്കാലം|ശരത്കാലത്തും]] ശൈത്യകാലത്തുമാണ് ഏറ്റവും കൂടുതൽ വർഷപാതം അനുഭവപ്പെടുന്നത്. താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ മഞ്ഞ് വീഴ്ച അപൂർവമാണെങ്കിലും ശൈത്യകാലത്ത് ദ്വീപിലെ പർവതശിഖരങ്ങളിൽ ഇത് സർവ്വസാധാരണമാണ്. ദ്വീപിന്റെ മധ്യത്തിലെ 1,588 മീറ്റർ (5,210 അടി) ഉയരമുള്ള വാഷിംഗ്ടൺ പർവ്വതത്തിൽ സ്കീയിംഗ് ജനപ്രിയമാണ്.

വാൻകൂവർ ദ്വീപിന്റെ ഒരു ശ്രദ്ധേയമായ സവിശേഷത, വേനൽക്കാല വരൾച്ച 50 °N വരെ ഉയർന്ന അക്ഷാംശങ്ങളിലേക്ക് വ്യാപിക്കുന്നുവെന്നതാണ്. പോർട്ട് ഹാർഡിക്ക് സമീപമുള്ള ദ്വീപിന്റെ ഏറ്റവും വടക്കുള്ള ഭാഗത്ത് മാത്രമാണ് ഏറ്റവും വരണ്ട വേനൽക്കാല മാസങ്ങളിലെ മഴ ലഭിക്കുന്നത്. ഇവിടെ നവംബർ മുതൽ മാർച്ച് വരെയുള്ള ഏറ്റവും ഈർപ്പമുള്ള മാസങ്ങളിൽ പെയ്യുന്ന അഞ്ചിലൊന്ന് മഴയും ലഭിക്കുന്നു. സമാനമായ അക്ഷാംശങ്ങളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന മറ്റ് ഭൂഖണ്ഡങ്ങളുടെ പടിഞ്ഞാറൻ തീരങ്ങളിൽ വർഷം മുഴുവനും മഴയുടെ വിതരണം ഏതാണ്ട് തുല്യമാണ്.

==അവലംബം==
{{അവലംബങ്ങൾ}}</text>
      <sha1>q8ag5lbak3qzc5bnje4tjh7m62e9rtj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4650017</id>
      <parentid>4650013</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T04:05:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4650017</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31257" sha1="n8kypvg3iloeodsqe8kob8ckdvpx8qe" xml:space="preserve">{{distinguish|വാൻകൂവർ}}
{{Infobox Islands
| name             = വാൻകൂവർ ദ്വീപ് - Vancouver Island
| image name       = Vancouver Island contour map.png
| image caption    =
| image size       =
| locator map      =
| native name      =
| native name link =
| nickname         =
| location         = [[Pacific Ocean]], on Canada's southern west coast.
| coordinates      = {{Coord|49|30|N|125|30|W|type:isle_scale:2500000|display=inline,title}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://atlas.nrcan.gc.ca/site/english/learningresources/facts/islands.html/#pacific|archiveurl=https://www.webcitation.org/652MzLLWS?url=http://atlas.nrcan.gc.ca/site/english/learningresources/facts/islands.html/#pacific|archivedate=2012-01-28|title=The Atlas of Canada – Sea Islands|accessdate=2010-09-16|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| archipelago      =
| total islands    =
| major islands    =
| area_km2         = 31285
| rank             = 43rd
| highest mount    = [[Golden Hinde (mountain)|Golden Hinde]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.vancouverisland.com/parks/?id=411|title=BC Parks – Strathcona Provincial Park, Central Vancouver Island, British Columbia|accessdate=2010-09-16}}&lt;/ref&gt;
| elevation_m      = 2,195
| country         = Canada
| country admin divisions title     = [[Provinces and territories of Canada|Province]]
| country admin divisions           = [[British Columbia]]
| country admin divisions title 1   =
| country admin divisions 1         =
| country admin divisions title 2   =
| country admin divisions 2         =
| country capital city              =
| country largest city              = [[Saanich, British Columbia|Saanich]] (city proper), [[Victoria, British Columbia|Victoria]] (metropolitan area)
| country largest city population   =  108,265 in Saanich; 344,615 in [[Greater Victoria]] &lt;ref&gt;{{cite web
|url=http://www12.statcan.ca/census-recensement/2011/dp-pd/prof/details/page.cfm?Lang=E&amp;Geo1=CSD&amp;Code1=5917021&amp;Geo2=CD&amp;Code2=5917&amp;Data=Count&amp;SearchText=saanich&amp;SearchType=Begins&amp;SearchPR=01&amp;B1=All&amp;Custom=&amp;TABID=1
|title=Saanich, BC Census Profile
|accessdate=2014-11-12
|archive-date=2014-11-15
|archive-url=https://web.archive.org/web/20141115120819/http://www12.statcan.ca/census-recensement/2011/dp-pd/prof/details/page.cfm?Lang=E&amp;Geo1=CSD&amp;Code1=5917021&amp;Geo2=CD&amp;Code2=5917&amp;Data=Count&amp;SearchText=saanich&amp;SearchType=Begins&amp;SearchPR=01&amp;B1=All&amp;Custom=&amp;TABID=1
|url-status=dead
}}&lt;/ref&gt;
| country leader title              =
| country leader name               =
| population       = 759,366&lt;ref name=&quot;bcstats.gov.bc.ca&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.bcstats.gov.bc.ca/data/pop/pop/dynamic/PopulationStatistics/Query.asp?category=Census&amp;type=SR&amp;topic=Estimates&amp;agegrouptype=Standard&amp;subtype=&amp;region=400&amp;year=2009&amp;agegroup=totals&amp;gender=t&amp;output=browser&amp;rowsperpage=all |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110611214150/http://www.bcstats.gov.bc.ca/data/pop/pop/dynamic/PopulationStatistics/Query.asp?category=Census&amp;type=SR&amp;topic=Estimates&amp;agegrouptype=Standard&amp;subtype=&amp;region=400&amp;year=2009&amp;agegroup=totals&amp;gender=t&amp;output=browser&amp;rowsperpage=all |archivedate=2011-06-11 |title=Vancouver Island Population Figures 2008 |publisher=Bcstats.gov.bc.ca |date=2009-01-15 |accessdate=2011-02-19 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
| population as of = 2011
| density_km2      = 23.94
| ethnic groups    =
| additional info  =
}}

[[File:Vancouver-island-relief.jpg|thumb|right|Vancouver Island is separated from mainland British Columbia by the Strait of Georgia and Queen Charlotte Strait, and from Washington by the Juan De Fuca Strait.]]
[[കാനഡ|കാനഡയുടെ]] തെക്ക് പടിഞ്ഞാറു ഭാഗത്തായി, വടക്കുകിഴക്കൻ ശാന്തമഹാസമുദ്രത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ദ്വീപാണ് '''വാൻകൂവർ ദ്വീപ്'''( '''Vancouver Island''') കനേഡിയൻ പ്രവിശ്യയായ [[ബ്രിട്ടീഷ് കൊളംബിയ|ബ്രിട്ടീഷ് കൊളംബിയയുടെ]] ഭാഗമായ ഈ ദ്വീപിന് 456 കിലോമീറ്റർ (283 മൈൽ) നീളവും ഏറ്റവും വീതിയുള്ള ഭാഗത്ത് 100 കിലോമീറ്റർ (62 മൈൽ) വീതിയുമുണ്ട്&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.hellobc.com/vancouver-island/regional-geography.aspx |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2017-12-31 |archive-date=2017-08-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170808075654/http://www.hellobc.com/vancouver-island/regional-geography.aspx |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. 32,100 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ  (12,400 ച മൈ) വിസ്തീർണ്ണമുള്ള ഇത് വടക്കേ അമേരിക്കൻ വൻകരയുടെ പടിഞ്ഞാറേ തീരത്തെ ഏറ്റവും വലിയ ദ്വീപാണ്. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ 43-ാമത്തെ ദ്വീപായ വാൻകൂവർ ദ്വീപ്, കാനഡയിലെ പതിനൊന്നാമത്തെ  ഏറ്റവും വലിയ ദ്വീപുകൂടിയാണ്.

വാൻകൂവർ ദ്വീപിന്റെ തെക്കൻ ഭാഗവും സമീപത്തുള്ള ചില ഗൾഫ് ദ്വീപുകളും മാത്രമാണ് ബ്രിട്ടീഷ് കൊളംബിയ അല്ലെങ്കിൽ പടിഞ്ഞാറൻ കാനഡയിലെ 49-ാം സമാന്തര അക്ഷാംശ വൃത്തത്തിന് തെക്ക് ഭാഗത്തായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ദ്വീപിന്റെ തെക്കുകിഴക്കൻ ഭാഗത്താണ് കാനഡയിലെ ഏറ്റവും ചൂടുള്ള കാലാവസ്ഥയുള്ളതും, 1990-കളുടെ മധ്യം മുതൽ ഒലിവ്, നാരങ്ങ തുടങ്ങിയ മെഡിറ്ററേനിയൻ വിളകൾ വളർത്താൻ കഴിയുന്നത്ര സൗമ്യമായ കാലാവസ്ഥ അനുഭവപ്പെടുന്നതുമായ ചില പ്രദേശങ്ങൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.theglobeandmail.com/life/food-and-wine/food-trends/milder-winters-allow-growth-of-lemons-and-olives-on-vancouver-island/article11821575/|title=Milder winters allow growth of lemons and olives on Vancouver Island|newspaper=[[The Globe and Mail]]|access-date=8 January 2018|archive-date=1 July 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150701180442/http://www.theglobeandmail.com/life/food-and-wine/food-trends/milder-winters-allow-growth-of-lemons-and-olives-on-vancouver-island/article11821575/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2021 ലെ കണക്കനുസരിച്ച് വാൻകൂവർ ദ്വീപിലെ ജനസംഖ്യ 864,864 ആയിരുന്നു. ആ ജനസംഖ്യയുടെ ഏകദേശം പകുതി (~400,000) ബ്രിട്ടീഷ് കൊളംബിയയുടെ തലസ്ഥാനമായ വിക്ടോറിയ ഉൾപ്പെടുന്ന ദ്വീപിന്റെ തെക്കേയറ്റത്തുള്ള ഗ്രേറ്റർ വിക്ടോറിയയുടെ മെട്രോപൊളിറ്റൻ പ്രദേശത്താണ് താമസിക്കുന്നത്. കിഴക്കൻ തീരത്തോ സമീപത്തോ ഉള്ള നനൈമോ, കാംബെൽ നദി, കോർട്ടനെ, പോർട്ട് ആൽബെർണി, പാർക്ക്‌സ്‌വില്ലെ എന്നിവയാണ് വാൻകൂവർ ദ്വീപിലെ മറ്റ് ശ്രദ്ധേയമായ നഗരങ്ങളും പട്ടണങ്ങളും.

പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ സ്പാനിഷ്, ബ്രിട്ടീഷ് നാവിക പര്യവേഷണങ്ങൾ എത്തുന്നതിനു വളരെ മുമ്പ്, ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളായി തദ്ദേശീയ ജനത വാൻകൂവർ ദ്വീപിൽ അധിവസിച്ചിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;Heritage2007&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.britishcolumbia.com/general/details.asp?id=24|title=History and Heritage of Vancouver Island, British Columbia|access-date=2007-07-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20121023145905/http://www.britishcolumbia.com/general/details.asp?id=24|archive-date=2012-10-23|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; നൂറ്റ്ക പ്രതിസന്ധിയുടെ സമയത്ത് 1792-ൽ നൂറ്റ്ക സൗണ്ടിലെ ഫോർട്ട് സാൻ മിഗുവേലിന്റെ സ്പാനിഷ് കമാൻഡറായ ജുവാൻ ഫ്രാൻസിസ്കോ ഡി ലാ ബൊഡെഗ വൈ ക്വാഡ്രയും ബ്രിട്ടീഷ് നാവിക ക്യാപ്റ്റൻ ജോർജ്ജ് വാൻകൂവറും തമ്മിൽ നടന്ന സൗഹൃദ ചർച്ചകളുടെ സ്മരണയ്ക്കായി സ്പാനിഷുകാരും ബ്രിട്ടീഷുകാരും സംയുക്തമായി ഇതിന് ക്വാഡ്രാസ് ആൻഡ് വാൻകൂവേഴ്‌സ് ഐലൻഡ് എന്ന് പേരിട്ടു (എന്നാൽ ഒടുവിൽ ബോഡെഗ വൈ ക്വാഡ്രയുടെ പേര് ഒഴിവാക്കി). 1791 നും 1794 നും ഇടയിൽ പസഫിക് വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ മേഖല പര്യവേക്ഷണം നടത്തിയ ജോർജ്ജ് വാൻകൂവറിന്റെ പേരിലുള്ള നിരവധി വടക്കേ അമേരിക്കൻ സ്ഥലങ്ങളിൽ ഒന്നാണിത്.

ലോകത്തിലെ 43-ാമത്തെ വലിയ ദ്വീപും, കാനഡയിലെ 11-ാമത്തെ വലിയ ദ്വീപും, [[ക്യൂബെക്|ക്യൂബെക്കിലെ]] മോൺട്രിയൽ ദ്വീപിന് ശേഷം കാനഡയിലെ രണ്ടാമത്തെ ഏറ്റവും ജനസംഖ്യയുള്ള ദ്വീപുമാണ് വാൻകൂവർ ദ്വീപ്.

== ചരിത്രം ==
ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളായി നിരവധി തദ്ദേശീയ ജനതയുടെ ജന്മദേശമാണ് വാൻകൂവർ ദ്വീപ്.&lt;ref name=&quot;Heritage20072&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.britishcolumbia.com/general/details.asp?id=24|title=History and Heritage of Vancouver Island, British Columbia|access-date=2007-07-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20121023145905/http://www.britishcolumbia.com/general/details.asp?id=24|archive-date=2012-10-23|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ഭാഷയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ, ക്വാക്വാക്കാവക്വ് (ക്വാക്കിയുൾ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു), നു-ച-നൾത്ത്, വിവിധ തീരദേശ സാലിഷ് ജനത എന്നിവയാണ് ഈ വംശീയ വിഭാഗങ്ങൾ. ചില വ്യത്യാസങ്ങൾ ഉണ്ടെങ്കിലും, ക്വാക്വാക്കാവക്വ് പ്രദേശത്തിൽ വടക്കൻ, വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ വാൻകൂവർ ദ്വീപും പ്രധാന ഭൂപ്രദേശത്തിന്റെ സമീപ പ്രദേശങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു, നു-ച-നൾത്ത് പടിഞ്ഞാറൻ തീരത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു, അതേസമയം കോസ്റ്റ് സാലിഷ് തെക്കുകിഴക്കൻ ദ്വീപിനെയും ജുവാൻ ഡി ഫുക കടലിടുക്കിന്റെ തെക്കേ അറ്റത്തെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. അവരുടെ സംസ്കാരങ്ങൾ പ്രദേശത്തെ സമൃദ്ധമായ പ്രകൃതിവിഭവങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

== ഭൂമിശാസ്ത്രം ==
ബ്രിട്ടീഷ് കൊളംബിയ പ്രവിശ്യയുടെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ മൂലയിലാണ് വാൻകൂവർ ദ്വീപ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ബ്രിട്ടീഷ് കൊളംബിയയുടെ പ്രധാന ഭൂപ്രദേശത്തിൽ നിന്ന് വടക്കും വടക്കുകിഴക്കും ജോൺസ്റ്റോൺ കടലിടുക്കും ക്വീൻ ഷാർലറ്റ് കടലിടുക്കും ഇതിനെ വേർതിരിക്കുമ്പോൾ തെക്കുകിഴക്ക് ഭാഗത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ജോർജിയ കടലിടുക്ക്, തെക്ക് പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്തുള്ള ജുവാൻ ഡി ഫ്യൂക്ക കടലിടുക്കിനൊപ്പം, അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിൽ നിന്ന് ഇതിനെ വേർതിരിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://new.visitparksvillequalicumbeach.com/about/about-vancouver-island/|title=About Vancouver Island British Columbia|access-date=2022-03-11|website=Parksville Qualicum Beach Tourism|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20230122031012/https://www.visitparksvillequalicumbeach.com/about/about-vancouver-island/|archive-date=2023-01-22|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ദ്വീപിന്റെ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് തുറന്ന പസഫിക് സമുദ്രവും വടക്ക് ഭാഗത്ത് ക്വീൻ ഷാർലറ്റ് ജലസന്ധയുമാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.britannica.com/place/Vancouver-Island|title=Vancouver Island {{!}} History &amp; Facts {{!}} Britannica|access-date=2022-02-12|website=www.britannica.com|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20220227034456/https://www.britannica.com/place/Vancouver-Island|archive-date=2022-02-27|url-status=live}}&lt;/ref&gt; പുഗെറ്റ് സൗണ്ടും കൂടി ഉൾപ്പെടുന്ന ജോർജിയ കടലിടുക്കും ജുവാൻ ഡി ഫുകയും ഇപ്പോൾ ഔദ്യോഗികമായി സാലിഷ് കടലിന്റെ ഭാഗമാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cbc.ca/news/canada/british-columbia/b-c-waters-officially-renamed-salish-sea-1.909504|title=B.C. waters officially renamed Salish Sea – British Columbia – CBC News|access-date=2022-03-11|date=2013-12-04|website=|archive-url=https://web.archive.org/web/20131204083146/https://www.cbc.ca/news/canada/british-columbia/b-c-waters-officially-renamed-salish-sea-1.909504|archive-date=4 December 2013|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ദ്വീപിന്റെ ഭൂരിഭാഗത്തിലും ഈർപ്പമുള്ളതും പരുക്കൻതുമായ പടിഞ്ഞാറൻ തീരം, വരണ്ടതും കൂടുതൽ ഉരുണ്ടുകിടക്കുന്നതുമായ കിഴക്കൻ തീരം എന്നിങ്ങനെ ദ്വീപിനെ രണ്ടായി വിഭജിക്കുന്ന വാൻകൂവർ ദ്വീപ് ശ്രേണികൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഈ ശ്രേണികളിലെയും ദ്വീപിലെയും ഏറ്റവും ഉയർന്ന സ്ഥലം 2,195 മീറ്റർ (7,201 അടി) ഉയരമുള്ള ഗോൾഡൻ ഹിൻഡെ ആണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://gsc.nrcan.gc.ca/cordgeo/insular_e.php|title=Cordilleran Geoscience – Island mountains and sea floor|access-date=2022-03-11|date=2006-10-20|website=|archive-url=https://web.archive.org/web/20061020010959/http://gsc.nrcan.gc.ca/cordgeo/insular_e.php|archive-date=20 October 2006|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; വാൻകൂവർ ദ്വീപിന്റെ ഏകദേശം മധ്യഭാഗത്തായി 2,500 കിലോമീറ്റർ (970 ചതുരശ്ര മൈൽ) വിസ്തീർണ്ണത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഇത്, ദ്വീപിലെ ഏക ഹിമാനികൾ ഉൾപ്പെടുന്ന ഒരു കൂട്ടം കൊടുമുടികളുടെ ഭാഗമാണ്. അതിൽ ഏറ്റവും വലുത് കോമോക്സ് ഹിമാനിയാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://bcparks.ca/explore/parkpgs/strath/#:~:text=Strathcona%20Provincial%20Park,%20designated%20in,with%20snow%20%E2%80%93%20dominate%20the%20park.|title=Strathcona Provincial Park – BC Parks|access-date=2022-03-11|last=Environment|first=Ministry of|website=bcparks.ca|archive-url=https://web.archive.org/web/20220312145455/https://bcparks.ca/explore/parkpgs/strath/#:~:text=Strathcona%20Provincial%20Park,%20designated%20in,with%20snow%20%E2%80%93%20dominate%20the%20park.|archive-date=2022-03-12|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ദ്വീപിന്റെ പടിഞ്ഞാറൻ തീരം ഒരു പരുക്കൻ പ്രദേശവും പലയിടത്തും പർവതനിരകൾ നിറഞ്ഞതും നിരവധി ഫ്‌ജോർഡുകൾ, ഉൾക്കടലുകൾ, ഇടക്കടലുകൾ എന്നിവയുൾപ്പെടുന്ന സവിശേഷതയുണ്ട്. ദ്വീപിന്റെ ഉൾഭാഗത്ത് നിരവധി തടാകങ്ങളും (ഉക്ലൂലെറ്റിന് വടക്കുള്ള കെന്നഡി തടാകമാണ് ഏറ്റവും വലുത്) നദികളും ഉണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www2.gov.bc.ca/gov/content/environment/natural-resource-stewardship/cumulative-effects-framework/regional-assessments/west-coast|title=West Coast – Province of British Columbia|access-date=2022-03-11|last=Ministry of Forests|first=Lands|website=www2.gov.bc.ca|archive-url=https://web.archive.org/web/20220124063221/https://www2.gov.bc.ca/gov/content/environment/natural-resource-stewardship/cumulative-effects-framework/regional-assessments/west-coast|archive-date=2022-01-24|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

49° സമാന്തര വടക്കൻ അക്ഷാംശ വൃത്തം കിഴക്ക് ലേഡിസ്മിത്തിനും പടിഞ്ഞാറ് യുക്ല്യൂട്ടിനും തൊട്ടു വടക്കായി ദ്വീപിനെ മുറിച്ചുകടക്കുന്നുപോകുമ്പോൾ, 50° സമാന്തര വടക്കൻ അക്ഷാംശ വൃത്തം കാംബെൽ നദിയിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നു.

കോർട്ടനെ നഗരത്തിന്റെ തെക്ക് ഭാഗത്തെ സതേൺ വാൻകൂവർ ദ്വീപ് എന്ന് സാധാരണയായി വിളിക്കുമ്പോൾ, നോർത്തേൺ വാൻകൂവർ ദ്വീപ് അഥവാ ദ്വീപിന്റെ വടക്കൻ മേഖല, കാംബെൽ നദിക്ക് ഒരു മണിക്കൂർ വടക്ക് സെവാർഡ് ഗ്രാമത്തിലേയ്ക്കുള്ള ദിശയിലാണ് ആരംഭിക്കുന്നത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://vancouverisland.travel/regions/north-island/|title=North Island|access-date=2025-01-21|date=2024-09-06|website=Tourism Vancouver Island|language=en-US}}&lt;/ref&gt; സതേൺ, നോർത്തേൺ വാൻകൂവർ ദ്വീപുകൾക്കിടയിലുള്ള നനൈമോ, പാർക്ക്‌സ്‌വില്ലെ, ക്വാളിക്കം ബീച്ച്, ഡീപ് ബേ, പോർട്ട് ആൽബെർണി തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളും പട്ടണങ്ങളും ചേർന്ന് മദ്ധ്യ ഐലൻഡ് മേഖല സൃഷ്ടിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.discovervancouverisland.com/regions/central-island/|title=Central Island Region|access-date=2025-01-21|website=Discover Vancouver Island|language=en-US}}&lt;/ref&gt;

=== തടാകങ്ങൾ ===
{{Cmn|* [[അമേഡ്രോസ് തടാകം]]
* [[ആംഗസ് തടാകം]]
* [[ആരം തടാകം]]
* [[ബ്യൂഫോർട്ട് തടാകം]]
* [[ബ്യൂലെ തടാകം]]
* [[ബ്രൂസ്റ്റർ തടാകം]]
* [[ബട്ട്ൽ തടാകം]]
* [[Cameron Lake (British Columbia)|കാമറൂൺ തടാകം]]
* [[കേപ്സ് തടാകം]]
* [[കോമോക്സ് തടാകം]]
* [[കോവിച്ചൻ തടാകം]]
* [[ഡാർലിംഗ്ടൺ തടാകം]]
* [[Elk Lake (British Columbia)|എൽക്ക് തടാകം]]
* [[എൽസി തടാകം]]
* [[ഫോർബുഷ് തടാകം]]
* [[ഗ്ലോബ് ഫ്ലവർ തടാകം]]
* [[ഗ്രേറ്റ് സെൻട്രൽ തടാകം]]
* [[ഹെല്ലെബോർ തടാകം]]
* [[ഹോർൺ തടാകം]]
* [[ഹുക്കുക്റ്റ്ലിസ് തടാകം]]
* [[ജോൺ ഹാർട്ട് തടാകം]]
* [[Kennedy Lake (Vancouver Island)|കെന്നഡി തടാകം]]
* [[കിൽഡോണൻ തടാകം]]
* [[കിം തടാകം]]
* [[സുന്ദരമായ തടാകം]]
* [[ഹെലൻ മക്കെൻസി തടാകം]]
* [[Lizard Lake (Juan de Fuca, Vancouver Island)|ലിസാർഡ് തടാകം (തലസ്ഥാന പ്രാദേശിക ജില്ല)]]
* [[Lizard Lake (Vancouver Island)|ലിസാർഡ് തടാകം (വില്യംസ് ക്രീക്ക്)]]
* [[ലോവർ കാംബെൽ തടാകം]]
* [[നഹ്മിന്റ് തടാകം]]
* [[നനൈമോ തടാകങ്ങൾ]]
* [[നിംപ്കിഷ് തടാകം]]
* [[നിതിനാട് തടാകം]]
* [[ക്വാമിച്ചൻ തടാകം]]
* [[റാൽഫ് തടാകം]]
* [[സരിത തടാകം]]
* [[Shawnigan Lake (British Columbia)|ഷാനിഗൻ തടാകം]]
* [[സോമെനോസ് തടാകം]]
* [[സൂക്ക് തടാകം]]
* [[സ്പ്രോട്ട് തടാകം]]
* [[തീറ്റിസ് തടാകം]]
* [[അപ്പർ കാംപ്ബെൽ തടാകം]]|colwidth=12em|rules=yes}}

=== നദികൾ ===
ദ്വീപിലൂടെ ഒഴുകുന്ന നിരവധി നദികളിൽ, ചിലത് ചെറുതാണെങ്കിലും വലുപ്പമുള്ളതാണ്. ദ്വീപിലെ കൂടുതൽ ശ്രദ്ധേയമായ നദികളിൽ ആൽബെർണി താഴ്‌വരയിലെ [[സോമാസ് നദി]], നോർത്ത് ഐലൻഡ് മേഖലയിലെ [[നിംപ്കിഷ് നദി]], പാർക്ക്‌സ്‌വില്ലിനടുത്തുള്ള നാനൈമോയിൽ നിന്ന് ദ്വീപിലേക്ക് ഒഴുകുന്ന ഇംഗ്ലീഷ്മാൻ നദി, സൗത്ത് ഐലൻഡ് മേഖലയിലെ കോവിച്ചാൻ വാലി മേഖലയെ രൂപപ്പെടുത്തുന്ന കോവിച്ചാൻ നദി എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.

=== കാലാവസ്ഥ ===
കാനഡയിലെ ഏറ്റവും സൗമ്യമായ കാലാവസ്ഥ അനുഭവപ്പെടുന്ന വാൻകൂവർ ദ്വീപിൽ, ജനുവരിയിൽപ്പോലും തീരദേശ താപനില സാധാരണയായി 0 °C (32 °F) ന് മുകളിലായിരിക്കും. വേനൽക്കാലത്തെ ഏറ്റവും ചൂടുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ സാധാരണയായി പരമാവധി ചൂട് 28–33 °C (82–91 °F) ആയിരിക്കും. ദ്വീപിന്റെ തെക്കുകിഴക്കൻ ഭാഗത്തെ നിരവധി മുന്തിരിത്തോട്ടങ്ങളുള്ള ഭാഗങ്ങളിൽ ചൂടുള്ള വേനൽക്കാല (Csb) മെഡിറ്ററേനിയൻ കാലാവസ്ഥയാണ് അനുഭവപ്പെടുന്നത്.

ദ്വീപിലെ പർവതനിരകളുടെയും വാഷിംഗ്ടണിലെ ഒളിമ്പിക് അർദ്ധദ്വീപിലെ പർവതനിരകളുടെയും [[മഴനിഴൽ പ്രദേശം|മഴനിഴൽ പ്രഭാവം]] ഇവിടുത്തെ മഴയിൽ വലിയ വ്യതിയാനം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. കിഴക്കൻ തീരത്തേക്കാൾ പടിഞ്ഞാറൻ തീരം ഗണ്യമായി ഈർപ്പമുള്ളതാണ്. പടിഞ്ഞാറൻ തീരത്തുള്ള ഹുക്കുക്ട്ലിസ് തടാകത്തിൽ (വടക്കേ അമേരിക്കയിലെ ഏറ്റവും ഈർപ്പമുള്ള സ്ഥലമാണിത്) ശരാശരി വാർഷിക മഴ 6,650 മില്ലിമീറ്റർ (262 ഇഞ്ച്) മുതലും പ്രവിശ്യാ തലസ്ഥാനമായ വിക്ടോറിയയിലെ ഏറ്റവും വരണ്ട റെക്കോർഡിംഗ് സ്റ്റേഷനായ വിക്ടോറിയ ഗോൺസാലെസിൽ 608 മില്ലിമീറ്ററും (23.9 ഇഞ്ച്) വരെയാണ്. [[ശരത്കാലം|ശരത്കാലത്തും]] ശൈത്യകാലത്തുമാണ് ഏറ്റവും കൂടുതൽ വർഷപാതം അനുഭവപ്പെടുന്നത്. താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ മഞ്ഞ് വീഴ്ച അപൂർവമാണെങ്കിലും ശൈത്യകാലത്ത് ദ്വീപിലെ പർവതശിഖരങ്ങളിൽ ഇത് സർവ്വസാധാരണമാണ്. ദ്വീപിന്റെ മധ്യത്തിലെ 1,588 മീറ്റർ (5,210 അടി) ഉയരമുള്ള വാഷിംഗ്ടൺ പർവ്വതത്തിൽ സ്കീയിംഗ് ജനപ്രിയമാണ്.

വാൻകൂവർ ദ്വീപിന്റെ ഒരു ശ്രദ്ധേയമായ സവിശേഷത, വേനൽക്കാല വരൾച്ച 50 °N വരെ ഉയർന്ന അക്ഷാംശങ്ങളിലേക്ക് വ്യാപിക്കുന്നുവെന്നതാണ്. പോർട്ട് ഹാർഡിക്ക് സമീപമുള്ള ദ്വീപിന്റെ ഏറ്റവും വടക്കുള്ള ഭാഗത്ത് മാത്രമാണ് ഏറ്റവും വരണ്ട വേനൽക്കാല മാസങ്ങളിലെ മഴ ലഭിക്കുന്നത്. ഇവിടെ നവംബർ മുതൽ മാർച്ച് വരെയുള്ള ഏറ്റവും ഈർപ്പമുള്ള മാസങ്ങളിൽ പെയ്യുന്ന അഞ്ചിലൊന്ന് മഴയും ലഭിക്കുന്നു. സമാനമായ അക്ഷാംശങ്ങളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന മറ്റ് ഭൂഖണ്ഡങ്ങളുടെ പടിഞ്ഞാറൻ തീരങ്ങളിൽ വർഷം മുഴുവനും മഴയുടെ വിതരണം ഏതാണ്ട് തുല്യമാണ്.

=== ജനസംഖ്യാശാസ്‌ത്രം ===
വാൻകൂവർ ദ്വീപിലെ ജനസംഖ്യയുടെ ഭൂരിഭാഗവും തലസ്ഥാന തലസ്ഥാന മേഖലാ ജില്ലയിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് പ്രൈമേറ്റ് നഗരത്തിലും വിക്ടോറിയയുടെ പ്രവിശ്യാ തലസ്ഥാനത്തും താമസിക്കുന്നു. 397,237 (2021) ജനസംഖ്യയുള്ള ഗ്രേറ്റർ വിക്ടോറിയ ഈ ദ്വീപിലെ ഏറ്റവും വലിയ ജനവാസ കേന്ദ്രവും അതിലെ രണ്ട് സെൻസസ് മെട്രോപൊളിറ്റൻ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഒന്നുമാണ്. 2021 ലെ കണക്കനുസരിച്ച് 115,459 ജനസംഖ്യയുള്ള നനൈമോയാണ് ദ്വീപിന്റെ മറ്റൊരു മെട്രോപൊളിറ്റൻ പ്രദേശം. സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്സ് കാനഡ നിർവചിച്ചിരിക്കുന്നതുപോലെ അഞ്ച് സെൻസസ് അഗ്ലോമറേഷൻ പ്രദേശങ്ങളും (ആൽബെർണി വാലി, കാംബെൽ നദി, കോമോക്സ് വാലി, കോവിച്ചൻ വാലി, ഓഷ്യൻസൈഡ്) ദ്വീപിലുണ്ട്.

==അവലംബം==
{{അവലംബങ്ങൾ}}</text>
      <sha1>n8kypvg3iloeodsqe8kob8ckdvpx8qe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4650020</id>
      <parentid>4650017</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T04:09:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4650020</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31642" sha1="b2q6gl106hgyi05jt0e4djbqxxu201o" xml:space="preserve">{{distinguish|വാൻകൂവർ}}
{{Infobox Islands
| name             = വാൻകൂവർ ദ്വീപ് - Vancouver Island
| image name       = Vancouver Island contour map.png
| image caption    =
| image size       =
| locator map      =
| native name      =
| native name link =
| nickname         =
| location         = [[Pacific Ocean]], on Canada's southern west coast.
| coordinates      = {{Coord|49|30|N|125|30|W|type:isle_scale:2500000|display=inline,title}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://atlas.nrcan.gc.ca/site/english/learningresources/facts/islands.html/#pacific|archiveurl=https://www.webcitation.org/652MzLLWS?url=http://atlas.nrcan.gc.ca/site/english/learningresources/facts/islands.html/#pacific|archivedate=2012-01-28|title=The Atlas of Canada – Sea Islands|accessdate=2010-09-16|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| archipelago      =
| total islands    =
| major islands    =
| area_km2         = 31285
| rank             = 43rd
| highest mount    = [[Golden Hinde (mountain)|Golden Hinde]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.vancouverisland.com/parks/?id=411|title=BC Parks – Strathcona Provincial Park, Central Vancouver Island, British Columbia|accessdate=2010-09-16}}&lt;/ref&gt;
| elevation_m      = 2,195
| country         = Canada
| country admin divisions title     = [[Provinces and territories of Canada|Province]]
| country admin divisions           = [[British Columbia]]
| country admin divisions title 1   =
| country admin divisions 1         =
| country admin divisions title 2   =
| country admin divisions 2         =
| country capital city              =
| country largest city              = [[Saanich, British Columbia|Saanich]] (city proper), [[Victoria, British Columbia|Victoria]] (metropolitan area)
| country largest city population   =  108,265 in Saanich; 344,615 in [[Greater Victoria]] &lt;ref&gt;{{cite web
|url=http://www12.statcan.ca/census-recensement/2011/dp-pd/prof/details/page.cfm?Lang=E&amp;Geo1=CSD&amp;Code1=5917021&amp;Geo2=CD&amp;Code2=5917&amp;Data=Count&amp;SearchText=saanich&amp;SearchType=Begins&amp;SearchPR=01&amp;B1=All&amp;Custom=&amp;TABID=1
|title=Saanich, BC Census Profile
|accessdate=2014-11-12
|archive-date=2014-11-15
|archive-url=https://web.archive.org/web/20141115120819/http://www12.statcan.ca/census-recensement/2011/dp-pd/prof/details/page.cfm?Lang=E&amp;Geo1=CSD&amp;Code1=5917021&amp;Geo2=CD&amp;Code2=5917&amp;Data=Count&amp;SearchText=saanich&amp;SearchType=Begins&amp;SearchPR=01&amp;B1=All&amp;Custom=&amp;TABID=1
|url-status=dead
}}&lt;/ref&gt;
| country leader title              =
| country leader name               =
| population       = 759,366&lt;ref name=&quot;bcstats.gov.bc.ca&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.bcstats.gov.bc.ca/data/pop/pop/dynamic/PopulationStatistics/Query.asp?category=Census&amp;type=SR&amp;topic=Estimates&amp;agegrouptype=Standard&amp;subtype=&amp;region=400&amp;year=2009&amp;agegroup=totals&amp;gender=t&amp;output=browser&amp;rowsperpage=all |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110611214150/http://www.bcstats.gov.bc.ca/data/pop/pop/dynamic/PopulationStatistics/Query.asp?category=Census&amp;type=SR&amp;topic=Estimates&amp;agegrouptype=Standard&amp;subtype=&amp;region=400&amp;year=2009&amp;agegroup=totals&amp;gender=t&amp;output=browser&amp;rowsperpage=all |archivedate=2011-06-11 |title=Vancouver Island Population Figures 2008 |publisher=Bcstats.gov.bc.ca |date=2009-01-15 |accessdate=2011-02-19 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
| population as of = 2011
| density_km2      = 23.94
| ethnic groups    =
| additional info  =
}}

[[File:Vancouver-island-relief.jpg|thumb|right|ബ്രിട്ടീഷ് കൊളംബിയയുടെ പ്രധാന ഭൂപ്രദേശത്തുനിന്നും ജോർജിയ കടലിടുക്കും ക്വീൻ ഷാർലറ്റ് കടലിടുക്കും വാൻകൂവർ ദ്വീപിനെ വേർതിരിക്കുമ്പോൾ, വാഷിംഗ്ടണിൽ നിന്ന് ഇതിനെ ജുവാൻ ഡി ഫുക കടലിടുക്ക് വേർതിരിക്കുന്നു.]]
[[കാനഡ|കാനഡയുടെ]] തെക്ക് പടിഞ്ഞാറു ഭാഗത്തായി, വടക്കുകിഴക്കൻ ശാന്തമഹാസമുദ്രത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ദ്വീപാണ് '''വാൻകൂവർ ദ്വീപ്'''( '''Vancouver Island''') കനേഡിയൻ പ്രവിശ്യയായ [[ബ്രിട്ടീഷ് കൊളംബിയ|ബ്രിട്ടീഷ് കൊളംബിയയുടെ]] ഭാഗമായ ഈ ദ്വീപിന് 456 കിലോമീറ്റർ (283 മൈൽ) നീളവും ഏറ്റവും വീതിയുള്ള ഭാഗത്ത് 100 കിലോമീറ്റർ (62 മൈൽ) വീതിയുമുണ്ട്&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.hellobc.com/vancouver-island/regional-geography.aspx |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2017-12-31 |archive-date=2017-08-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170808075654/http://www.hellobc.com/vancouver-island/regional-geography.aspx |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. 32,100 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ  (12,400 ച മൈ) വിസ്തീർണ്ണമുള്ള ഇത് വടക്കേ അമേരിക്കൻ വൻകരയുടെ പടിഞ്ഞാറേ തീരത്തെ ഏറ്റവും വലിയ ദ്വീപാണ്. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ 43-ാമത്തെ ദ്വീപായ വാൻകൂവർ ദ്വീപ്, കാനഡയിലെ പതിനൊന്നാമത്തെ  ഏറ്റവും വലിയ ദ്വീപുകൂടിയാണ്.

വാൻകൂവർ ദ്വീപിന്റെ തെക്കൻ ഭാഗവും സമീപത്തുള്ള ചില ഗൾഫ് ദ്വീപുകളും മാത്രമാണ് ബ്രിട്ടീഷ് കൊളംബിയ അല്ലെങ്കിൽ പടിഞ്ഞാറൻ കാനഡയിലെ 49-ാം സമാന്തര അക്ഷാംശ വൃത്തത്തിന് തെക്ക് ഭാഗത്തായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ദ്വീപിന്റെ തെക്കുകിഴക്കൻ ഭാഗത്താണ് കാനഡയിലെ ഏറ്റവും ചൂടുള്ള കാലാവസ്ഥയുള്ളതും, 1990-കളുടെ മധ്യം മുതൽ ഒലിവ്, നാരങ്ങ തുടങ്ങിയ മെഡിറ്ററേനിയൻ വിളകൾ വളർത്താൻ കഴിയുന്നത്ര സൗമ്യമായ കാലാവസ്ഥ അനുഭവപ്പെടുന്നതുമായ ചില പ്രദേശങ്ങൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.theglobeandmail.com/life/food-and-wine/food-trends/milder-winters-allow-growth-of-lemons-and-olives-on-vancouver-island/article11821575/|title=Milder winters allow growth of lemons and olives on Vancouver Island|newspaper=[[The Globe and Mail]]|access-date=8 January 2018|archive-date=1 July 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150701180442/http://www.theglobeandmail.com/life/food-and-wine/food-trends/milder-winters-allow-growth-of-lemons-and-olives-on-vancouver-island/article11821575/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2021 ലെ കണക്കനുസരിച്ച് വാൻകൂവർ ദ്വീപിലെ ജനസംഖ്യ 864,864 ആയിരുന്നു. ആ ജനസംഖ്യയുടെ ഏകദേശം പകുതി (~400,000) ബ്രിട്ടീഷ് കൊളംബിയയുടെ തലസ്ഥാനമായ വിക്ടോറിയ ഉൾപ്പെടുന്ന ദ്വീപിന്റെ തെക്കേയറ്റത്തുള്ള ഗ്രേറ്റർ വിക്ടോറിയയുടെ മെട്രോപൊളിറ്റൻ പ്രദേശത്താണ് താമസിക്കുന്നത്. കിഴക്കൻ തീരത്തോ സമീപത്തോ ഉള്ള നനൈമോ, കാംബെൽ നദി, കോർട്ടനെ, പോർട്ട് ആൽബെർണി, പാർക്ക്‌സ്‌വില്ലെ എന്നിവയാണ് വാൻകൂവർ ദ്വീപിലെ മറ്റ് ശ്രദ്ധേയമായ നഗരങ്ങളും പട്ടണങ്ങളും.

പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ സ്പാനിഷ്, ബ്രിട്ടീഷ് നാവിക പര്യവേഷണങ്ങൾ എത്തുന്നതിനു വളരെ മുമ്പ്, ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളായി തദ്ദേശീയ ജനത വാൻകൂവർ ദ്വീപിൽ അധിവസിച്ചിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;Heritage2007&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.britishcolumbia.com/general/details.asp?id=24|title=History and Heritage of Vancouver Island, British Columbia|access-date=2007-07-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20121023145905/http://www.britishcolumbia.com/general/details.asp?id=24|archive-date=2012-10-23|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; നൂറ്റ്ക പ്രതിസന്ധിയുടെ സമയത്ത് 1792-ൽ നൂറ്റ്ക സൗണ്ടിലെ ഫോർട്ട് സാൻ മിഗുവേലിന്റെ സ്പാനിഷ് കമാൻഡറായ ജുവാൻ ഫ്രാൻസിസ്കോ ഡി ലാ ബൊഡെഗ വൈ ക്വാഡ്രയും ബ്രിട്ടീഷ് നാവിക ക്യാപ്റ്റൻ ജോർജ്ജ് വാൻകൂവറും തമ്മിൽ നടന്ന സൗഹൃദ ചർച്ചകളുടെ സ്മരണയ്ക്കായി സ്പാനിഷുകാരും ബ്രിട്ടീഷുകാരും സംയുക്തമായി ഇതിന് ക്വാഡ്രാസ് ആൻഡ് വാൻകൂവേഴ്‌സ് ഐലൻഡ് എന്ന് പേരിട്ടു (എന്നാൽ ഒടുവിൽ ബോഡെഗ വൈ ക്വാഡ്രയുടെ പേര് ഒഴിവാക്കി). 1791 നും 1794 നും ഇടയിൽ പസഫിക് വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ മേഖല പര്യവേക്ഷണം നടത്തിയ ജോർജ്ജ് വാൻകൂവറിന്റെ പേരിലുള്ള നിരവധി വടക്കേ അമേരിക്കൻ സ്ഥലങ്ങളിൽ ഒന്നാണിത്.

ലോകത്തിലെ 43-ാമത്തെ വലിയ ദ്വീപും, കാനഡയിലെ 11-ാമത്തെ വലിയ ദ്വീപും, [[ക്യൂബെക്|ക്യൂബെക്കിലെ]] മോൺട്രിയൽ ദ്വീപിന് ശേഷം കാനഡയിലെ രണ്ടാമത്തെ ഏറ്റവും ജനസംഖ്യയുള്ള ദ്വീപുമാണ് വാൻകൂവർ ദ്വീപ്.

== ചരിത്രം ==
ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളായി നിരവധി തദ്ദേശീയ ജനതയുടെ ജന്മദേശമാണ് വാൻകൂവർ ദ്വീപ്.&lt;ref name=&quot;Heritage20072&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.britishcolumbia.com/general/details.asp?id=24|title=History and Heritage of Vancouver Island, British Columbia|access-date=2007-07-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20121023145905/http://www.britishcolumbia.com/general/details.asp?id=24|archive-date=2012-10-23|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ഭാഷയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ, ക്വാക്വാക്കാവക്വ് (ക്വാക്കിയുൾ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു), നു-ച-നൾത്ത്, വിവിധ തീരദേശ സാലിഷ് ജനത എന്നിവയാണ് ഈ വംശീയ വിഭാഗങ്ങൾ. ചില വ്യത്യാസങ്ങൾ ഉണ്ടെങ്കിലും, ക്വാക്വാക്കാവക്വ് പ്രദേശത്തിൽ വടക്കൻ, വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ വാൻകൂവർ ദ്വീപും പ്രധാന ഭൂപ്രദേശത്തിന്റെ സമീപ പ്രദേശങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു, നു-ച-നൾത്ത് പടിഞ്ഞാറൻ തീരത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു, അതേസമയം കോസ്റ്റ് സാലിഷ് തെക്കുകിഴക്കൻ ദ്വീപിനെയും ജുവാൻ ഡി ഫുക കടലിടുക്കിന്റെ തെക്കേ അറ്റത്തെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. അവരുടെ സംസ്കാരങ്ങൾ പ്രദേശത്തെ സമൃദ്ധമായ പ്രകൃതിവിഭവങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

== ഭൂമിശാസ്ത്രം ==
ബ്രിട്ടീഷ് കൊളംബിയ പ്രവിശ്യയുടെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ മൂലയിലാണ് വാൻകൂവർ ദ്വീപ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ബ്രിട്ടീഷ് കൊളംബിയയുടെ പ്രധാന ഭൂപ്രദേശത്തിൽ നിന്ന് വടക്കും വടക്കുകിഴക്കും ജോൺസ്റ്റോൺ കടലിടുക്കും ക്വീൻ ഷാർലറ്റ് കടലിടുക്കും ഇതിനെ വേർതിരിക്കുമ്പോൾ തെക്കുകിഴക്ക് ഭാഗത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ജോർജിയ കടലിടുക്ക്, തെക്ക് പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്തുള്ള ജുവാൻ ഡി ഫ്യൂക്ക കടലിടുക്കിനൊപ്പം, അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിൽ നിന്ന് ഇതിനെ വേർതിരിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://new.visitparksvillequalicumbeach.com/about/about-vancouver-island/|title=About Vancouver Island British Columbia|access-date=2022-03-11|website=Parksville Qualicum Beach Tourism|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20230122031012/https://www.visitparksvillequalicumbeach.com/about/about-vancouver-island/|archive-date=2023-01-22|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ദ്വീപിന്റെ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് തുറന്ന പസഫിക് സമുദ്രവും വടക്ക് ഭാഗത്ത് ക്വീൻ ഷാർലറ്റ് ജലസന്ധയുമാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.britannica.com/place/Vancouver-Island|title=Vancouver Island {{!}} History &amp; Facts {{!}} Britannica|access-date=2022-02-12|website=www.britannica.com|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20220227034456/https://www.britannica.com/place/Vancouver-Island|archive-date=2022-02-27|url-status=live}}&lt;/ref&gt; പുഗെറ്റ് സൗണ്ടും കൂടി ഉൾപ്പെടുന്ന ജോർജിയ കടലിടുക്കും ജുവാൻ ഡി ഫുകയും ഇപ്പോൾ ഔദ്യോഗികമായി സാലിഷ് കടലിന്റെ ഭാഗമാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cbc.ca/news/canada/british-columbia/b-c-waters-officially-renamed-salish-sea-1.909504|title=B.C. waters officially renamed Salish Sea – British Columbia – CBC News|access-date=2022-03-11|date=2013-12-04|website=|archive-url=https://web.archive.org/web/20131204083146/https://www.cbc.ca/news/canada/british-columbia/b-c-waters-officially-renamed-salish-sea-1.909504|archive-date=4 December 2013|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ദ്വീപിന്റെ ഭൂരിഭാഗത്തിലും ഈർപ്പമുള്ളതും പരുക്കൻതുമായ പടിഞ്ഞാറൻ തീരം, വരണ്ടതും കൂടുതൽ ഉരുണ്ടുകിടക്കുന്നതുമായ കിഴക്കൻ തീരം എന്നിങ്ങനെ ദ്വീപിനെ രണ്ടായി വിഭജിക്കുന്ന വാൻകൂവർ ദ്വീപ് ശ്രേണികൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഈ ശ്രേണികളിലെയും ദ്വീപിലെയും ഏറ്റവും ഉയർന്ന സ്ഥലം 2,195 മീറ്റർ (7,201 അടി) ഉയരമുള്ള ഗോൾഡൻ ഹിൻഡെ ആണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://gsc.nrcan.gc.ca/cordgeo/insular_e.php|title=Cordilleran Geoscience – Island mountains and sea floor|access-date=2022-03-11|date=2006-10-20|website=|archive-url=https://web.archive.org/web/20061020010959/http://gsc.nrcan.gc.ca/cordgeo/insular_e.php|archive-date=20 October 2006|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; വാൻകൂവർ ദ്വീപിന്റെ ഏകദേശം മധ്യഭാഗത്തായി 2,500 കിലോമീറ്റർ (970 ചതുരശ്ര മൈൽ) വിസ്തീർണ്ണത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഇത്, ദ്വീപിലെ ഏക ഹിമാനികൾ ഉൾപ്പെടുന്ന ഒരു കൂട്ടം കൊടുമുടികളുടെ ഭാഗമാണ്. അതിൽ ഏറ്റവും വലുത് കോമോക്സ് ഹിമാനിയാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://bcparks.ca/explore/parkpgs/strath/#:~:text=Strathcona%20Provincial%20Park,%20designated%20in,with%20snow%20%E2%80%93%20dominate%20the%20park.|title=Strathcona Provincial Park – BC Parks|access-date=2022-03-11|last=Environment|first=Ministry of|website=bcparks.ca|archive-url=https://web.archive.org/web/20220312145455/https://bcparks.ca/explore/parkpgs/strath/#:~:text=Strathcona%20Provincial%20Park,%20designated%20in,with%20snow%20%E2%80%93%20dominate%20the%20park.|archive-date=2022-03-12|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ദ്വീപിന്റെ പടിഞ്ഞാറൻ തീരം ഒരു പരുക്കൻ പ്രദേശവും പലയിടത്തും പർവതനിരകൾ നിറഞ്ഞതും നിരവധി ഫ്‌ജോർഡുകൾ, ഉൾക്കടലുകൾ, ഇടക്കടലുകൾ എന്നിവയുൾപ്പെടുന്ന സവിശേഷതയുണ്ട്. ദ്വീപിന്റെ ഉൾഭാഗത്ത് നിരവധി തടാകങ്ങളും (ഉക്ലൂലെറ്റിന് വടക്കുള്ള കെന്നഡി തടാകമാണ് ഏറ്റവും വലുത്) നദികളും ഉണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www2.gov.bc.ca/gov/content/environment/natural-resource-stewardship/cumulative-effects-framework/regional-assessments/west-coast|title=West Coast – Province of British Columbia|access-date=2022-03-11|last=Ministry of Forests|first=Lands|website=www2.gov.bc.ca|archive-url=https://web.archive.org/web/20220124063221/https://www2.gov.bc.ca/gov/content/environment/natural-resource-stewardship/cumulative-effects-framework/regional-assessments/west-coast|archive-date=2022-01-24|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

49° സമാന്തര വടക്കൻ അക്ഷാംശ വൃത്തം കിഴക്ക് ലേഡിസ്മിത്തിനും പടിഞ്ഞാറ് യുക്ല്യൂട്ടിനും തൊട്ടു വടക്കായി ദ്വീപിനെ മുറിച്ചുകടക്കുന്നുപോകുമ്പോൾ, 50° സമാന്തര വടക്കൻ അക്ഷാംശ വൃത്തം കാംബെൽ നദിയിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നു.

കോർട്ടനെ നഗരത്തിന്റെ തെക്ക് ഭാഗത്തെ സതേൺ വാൻകൂവർ ദ്വീപ് എന്ന് സാധാരണയായി വിളിക്കുമ്പോൾ, നോർത്തേൺ വാൻകൂവർ ദ്വീപ് അഥവാ ദ്വീപിന്റെ വടക്കൻ മേഖല, കാംബെൽ നദിക്ക് ഒരു മണിക്കൂർ വടക്ക് സെവാർഡ് ഗ്രാമത്തിലേയ്ക്കുള്ള ദിശയിലാണ് ആരംഭിക്കുന്നത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://vancouverisland.travel/regions/north-island/|title=North Island|access-date=2025-01-21|date=2024-09-06|website=Tourism Vancouver Island|language=en-US}}&lt;/ref&gt; സതേൺ, നോർത്തേൺ വാൻകൂവർ ദ്വീപുകൾക്കിടയിലുള്ള നനൈമോ, പാർക്ക്‌സ്‌വില്ലെ, ക്വാളിക്കം ബീച്ച്, ഡീപ് ബേ, പോർട്ട് ആൽബെർണി തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളും പട്ടണങ്ങളും ചേർന്ന് മദ്ധ്യ ഐലൻഡ് മേഖല സൃഷ്ടിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.discovervancouverisland.com/regions/central-island/|title=Central Island Region|access-date=2025-01-21|website=Discover Vancouver Island|language=en-US}}&lt;/ref&gt;

=== തടാകങ്ങൾ ===
{{Cmn|* [[അമേഡ്രോസ് തടാകം]]
* [[ആംഗസ് തടാകം]]
* [[ആരം തടാകം]]
* [[ബ്യൂഫോർട്ട് തടാകം]]
* [[ബ്യൂലെ തടാകം]]
* [[ബ്രൂസ്റ്റർ തടാകം]]
* [[ബട്ട്ൽ തടാകം]]
* [[Cameron Lake (British Columbia)|കാമറൂൺ തടാകം]]
* [[കേപ്സ് തടാകം]]
* [[കോമോക്സ് തടാകം]]
* [[കോവിച്ചൻ തടാകം]]
* [[ഡാർലിംഗ്ടൺ തടാകം]]
* [[Elk Lake (British Columbia)|എൽക്ക് തടാകം]]
* [[എൽസി തടാകം]]
* [[ഫോർബുഷ് തടാകം]]
* [[ഗ്ലോബ് ഫ്ലവർ തടാകം]]
* [[ഗ്രേറ്റ് സെൻട്രൽ തടാകം]]
* [[ഹെല്ലെബോർ തടാകം]]
* [[ഹോർൺ തടാകം]]
* [[ഹുക്കുക്റ്റ്ലിസ് തടാകം]]
* [[ജോൺ ഹാർട്ട് തടാകം]]
* [[Kennedy Lake (Vancouver Island)|കെന്നഡി തടാകം]]
* [[കിൽഡോണൻ തടാകം]]
* [[കിം തടാകം]]
* [[സുന്ദരമായ തടാകം]]
* [[ഹെലൻ മക്കെൻസി തടാകം]]
* [[Lizard Lake (Juan de Fuca, Vancouver Island)|ലിസാർഡ് തടാകം (തലസ്ഥാന പ്രാദേശിക ജില്ല)]]
* [[Lizard Lake (Vancouver Island)|ലിസാർഡ് തടാകം (വില്യംസ് ക്രീക്ക്)]]
* [[ലോവർ കാംബെൽ തടാകം]]
* [[നഹ്മിന്റ് തടാകം]]
* [[നനൈമോ തടാകങ്ങൾ]]
* [[നിംപ്കിഷ് തടാകം]]
* [[നിതിനാട് തടാകം]]
* [[ക്വാമിച്ചൻ തടാകം]]
* [[റാൽഫ് തടാകം]]
* [[സരിത തടാകം]]
* [[Shawnigan Lake (British Columbia)|ഷാനിഗൻ തടാകം]]
* [[സോമെനോസ് തടാകം]]
* [[സൂക്ക് തടാകം]]
* [[സ്പ്രോട്ട് തടാകം]]
* [[തീറ്റിസ് തടാകം]]
* [[അപ്പർ കാംപ്ബെൽ തടാകം]]|colwidth=12em|rules=yes}}

=== നദികൾ ===
ദ്വീപിലൂടെ ഒഴുകുന്ന നിരവധി നദികളിൽ, ചിലത് ചെറുതാണെങ്കിലും വലുപ്പമുള്ളതാണ്. ദ്വീപിലെ കൂടുതൽ ശ്രദ്ധേയമായ നദികളിൽ ആൽബെർണി താഴ്‌വരയിലെ [[സോമാസ് നദി]], നോർത്ത് ഐലൻഡ് മേഖലയിലെ [[നിംപ്കിഷ് നദി]], പാർക്ക്‌സ്‌വില്ലിനടുത്തുള്ള നാനൈമോയിൽ നിന്ന് ദ്വീപിലേക്ക് ഒഴുകുന്ന ഇംഗ്ലീഷ്മാൻ നദി, സൗത്ത് ഐലൻഡ് മേഖലയിലെ കോവിച്ചാൻ വാലി മേഖലയെ രൂപപ്പെടുത്തുന്ന കോവിച്ചാൻ നദി എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.

=== കാലാവസ്ഥ ===
കാനഡയിലെ ഏറ്റവും സൗമ്യമായ കാലാവസ്ഥ അനുഭവപ്പെടുന്ന വാൻകൂവർ ദ്വീപിൽ, ജനുവരിയിൽപ്പോലും തീരദേശ താപനില സാധാരണയായി 0 °C (32 °F) ന് മുകളിലായിരിക്കും. വേനൽക്കാലത്തെ ഏറ്റവും ചൂടുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ സാധാരണയായി പരമാവധി ചൂട് 28–33 °C (82–91 °F) ആയിരിക്കും. ദ്വീപിന്റെ തെക്കുകിഴക്കൻ ഭാഗത്തെ നിരവധി മുന്തിരിത്തോട്ടങ്ങളുള്ള ഭാഗങ്ങളിൽ ചൂടുള്ള വേനൽക്കാല (Csb) മെഡിറ്ററേനിയൻ കാലാവസ്ഥയാണ് അനുഭവപ്പെടുന്നത്.

ദ്വീപിലെ പർവതനിരകളുടെയും വാഷിംഗ്ടണിലെ ഒളിമ്പിക് അർദ്ധദ്വീപിലെ പർവതനിരകളുടെയും [[മഴനിഴൽ പ്രദേശം|മഴനിഴൽ പ്രഭാവം]] ഇവിടുത്തെ മഴയിൽ വലിയ വ്യതിയാനം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. കിഴക്കൻ തീരത്തേക്കാൾ പടിഞ്ഞാറൻ തീരം ഗണ്യമായി ഈർപ്പമുള്ളതാണ്. പടിഞ്ഞാറൻ തീരത്തുള്ള ഹുക്കുക്ട്ലിസ് തടാകത്തിൽ (വടക്കേ അമേരിക്കയിലെ ഏറ്റവും ഈർപ്പമുള്ള സ്ഥലമാണിത്) ശരാശരി വാർഷിക മഴ 6,650 മില്ലിമീറ്റർ (262 ഇഞ്ച്) മുതലും പ്രവിശ്യാ തലസ്ഥാനമായ വിക്ടോറിയയിലെ ഏറ്റവും വരണ്ട റെക്കോർഡിംഗ് സ്റ്റേഷനായ വിക്ടോറിയ ഗോൺസാലെസിൽ 608 മില്ലിമീറ്ററും (23.9 ഇഞ്ച്) വരെയാണ്. [[ശരത്കാലം|ശരത്കാലത്തും]] ശൈത്യകാലത്തുമാണ് ഏറ്റവും കൂടുതൽ വർഷപാതം അനുഭവപ്പെടുന്നത്. താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ മഞ്ഞ് വീഴ്ച അപൂർവമാണെങ്കിലും ശൈത്യകാലത്ത് ദ്വീപിലെ പർവതശിഖരങ്ങളിൽ ഇത് സർവ്വസാധാരണമാണ്. ദ്വീപിന്റെ മധ്യത്തിലെ 1,588 മീറ്റർ (5,210 അടി) ഉയരമുള്ള വാഷിംഗ്ടൺ പർവ്വതത്തിൽ സ്കീയിംഗ് ജനപ്രിയമാണ്.

വാൻകൂവർ ദ്വീപിന്റെ ഒരു ശ്രദ്ധേയമായ സവിശേഷത, വേനൽക്കാല വരൾച്ച 50 °N വരെ ഉയർന്ന അക്ഷാംശങ്ങളിലേക്ക് വ്യാപിക്കുന്നുവെന്നതാണ്. പോർട്ട് ഹാർഡിക്ക് സമീപമുള്ള ദ്വീപിന്റെ ഏറ്റവും വടക്കുള്ള ഭാഗത്ത് മാത്രമാണ് ഏറ്റവും വരണ്ട വേനൽക്കാല മാസങ്ങളിലെ മഴ ലഭിക്കുന്നത്. ഇവിടെ നവംബർ മുതൽ മാർച്ച് വരെയുള്ള ഏറ്റവും ഈർപ്പമുള്ള മാസങ്ങളിൽ പെയ്യുന്ന അഞ്ചിലൊന്ന് മഴയും ലഭിക്കുന്നു. സമാനമായ അക്ഷാംശങ്ങളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന മറ്റ് ഭൂഖണ്ഡങ്ങളുടെ പടിഞ്ഞാറൻ തീരങ്ങളിൽ വർഷം മുഴുവനും മഴയുടെ വിതരണം ഏതാണ്ട് തുല്യമാണ്.

=== ജനസംഖ്യാശാസ്‌ത്രം ===
വാൻകൂവർ ദ്വീപിലെ ജനസംഖ്യയുടെ ഭൂരിഭാഗവും തലസ്ഥാന തലസ്ഥാന മേഖലാ ജില്ലയിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് പ്രൈമേറ്റ് നഗരത്തിലും വിക്ടോറിയയുടെ പ്രവിശ്യാ തലസ്ഥാനത്തും താമസിക്കുന്നു. 397,237 (2021) ജനസംഖ്യയുള്ള ഗ്രേറ്റർ വിക്ടോറിയ ഈ ദ്വീപിലെ ഏറ്റവും വലിയ ജനവാസ കേന്ദ്രവും അതിലെ രണ്ട് സെൻസസ് മെട്രോപൊളിറ്റൻ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഒന്നുമാണ്. 2021 ലെ കണക്കനുസരിച്ച് 115,459 ജനസംഖ്യയുള്ള നനൈമോയാണ് ദ്വീപിന്റെ മറ്റൊരു മെട്രോപൊളിറ്റൻ പ്രദേശം. സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്സ് കാനഡ നിർവചിച്ചിരിക്കുന്നതുപോലെ അഞ്ച് സെൻസസ് അഗ്ലോമറേഷൻ പ്രദേശങ്ങളും (ആൽബെർണി വാലി, കാംബെൽ നദി, കോമോക്സ് വാലി, കോവിച്ചൻ വാലി, ഓഷ്യൻസൈഡ്) ദ്വീപിലുണ്ട്.

==അവലംബം==
{{അവലംബങ്ങൾ}}</text>
      <sha1>b2q6gl106hgyi05jt0e4djbqxxu201o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sekidoki</title>
    <ns>3</ns>
    <id>410265</id>
    <revision>
      <id>4650021</id>
      <parentid>2688852</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T04:17:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SHB2000</username>
        <id>151408</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>SHB2000 എന്ന ഉപയോക്താവ് [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Taiwania Justo]] എന്ന താൾ [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sekidoki]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു: &quot;[[Special:CentralAuth/Taiwania Justo|Taiwania Justo]]&quot; എന്ന ഉപയോക്താവിനെ &quot;[[Special:CentralAuth/Sekidoki|Sekidoki]]&quot; എന്നു പേരുമാറ്റിയപ്പോൾ താൾ കൂടെ സ്വയം മാറിയിട്ടുണ്ട്.</comment>
      <origin>2688852</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6853" sha1="rf14kpj9you04s06s5fouqsnq1xl6v5" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: Taiwania Justo | Taiwania Justo | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 04:02, 10 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC)</text>
      <sha1>rf14kpj9you04s06s5fouqsnq1xl6v5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വി.കെ. പ്രശാന്ത്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>434151</id>
    <revision>
      <id>4649912</id>
      <parentid>3710244</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T15:03:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39419-32</username>
        <id>220210</id>
      </contributor>
      <comment>/* */.</comment>
      <origin>4649912</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5671" sha1="hwqyhvc3hd7wt5e9lx6w84rkh3fqc9j" xml:space="preserve">{{prettyurl|V.K. Prasanth}}വി. കെ. പ്രശാന്ത്. തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ കഴക്കൂട്ടത്താണ് ജനിച്ചത്. എസ്. എഫ്.ഐ കഴക്കൂട്ടം ഏര്യാ സെക്രട്ടറിയായിരുന്ന കാലത്ത്   പഞ്ചായത്ത്‌ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിച്ച് കരിയിൽ വാർഡിനെ പ്രതിനിധീകരിച്ചു കൊണ്ട് പ്രായം കുറഞ്ഞ പഞ്ചായത്ത്‌ അംഗമായി തെരെഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 2015 നടന്ന കോർപ്പറേഷൻ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കഴക്കൂട്ടം വാർഡിനെ പ്രധിനിധികരിച്ചു നഗരസഭ അംഗമായി, തിരുവനന്തപുരം നഗരസഭയുടെ 44 മത് മേയറായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.DYFI തിരുവനന്തപുരം ജില്ലാ കമ്മിറ്റി അംഗം . DYFI കഴക്കൂട്ടം ബ്ലോക്ക്‌ സെക്രട്ടറി തുടങ്ങിയ സംഘടന ഭാരവാഹിത്വം വഹിച്ചിരുന്നു. നിലവിൽ വട്ടിയൂർക്കാവ് നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. സിപിഐഎം തിരുവനന്തപുരം ജില്ലാ കമ്മിറ്റി അംഗമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു  
{{Infobox officeholder
| name = വി.കെ. പ്രശാന്ത്
| image =Trivandrum Mayor VK Prasanth.jpg
|caption = 
|office         =  [[കേരള നിയമസഭ|കേരളനിയമസഭയിലെ]] അംഗം
|constituency   =[[വട്ടിയൂർക്കാവ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|വട്ടിയൂർക്കാവ്]]
|term_start     = [[ഒക്ടോബർ 28]] [[2019]]
|term_end       = 
|predecessor    = [[കെ. മുരളീധരൻ]]
|successor      =  
| office1 = [[തിരുവനന്തപുരം കോർപ്പറേഷൻ]] മേയർ
| term_start1 = [[നവംബർ 18]] [[2015]]
| term_end1  = [[ഒക്ടോബർ 26]] [[2019]]
|predecessor1  = [[കെ. ചന്ദ്രിക]]
|successor1    = കെ. ശ്രീകുമാർ
| salary =
| birth_date ={{birth date and age|1981|4|11|df=y}}
| birth_place =[[കഴക്കൂട്ടം]]
| residence =[[കഴക്കൂട്ടം]]
| death_date =
| death_place =
| party =  [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സി.പി.എം.]]
| religion = 
|father =
|mother=
| spouse =
| children =
| website = http://www.vkprasanth.in/
| footnotes = 
| date = 
| year = 
| source =
}}
തിരുവനന്തപുരം നഗരസഭയുടെ 44-ാമത് മേയറാണ് വി.കെ. പ്രശാന്ത്&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.corporationoftrivandrum.in/ml/mayors|title=മേയർമാർ {{!}} City Of Thiruvananthapuram|access-date=2020-10-27|archive-date=2012-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20120217093618/http://www.corporationoftrivandrum.in/ml/mayors|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. 34-ാം വയസ്സിൽ മേയറായ അദ്ദേഹം തിരുവനന്തപുരം  നഗരസഭയുടെ ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ മേയറാണ്.

2019 ൽ വട്ടിയൂർക്കാവിൽ നടന്ന ഉപതെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 14465 വോട്ടിന്റെ ഭൂരിപക്ഷത്തിൽ വിജയം നേടി. മുൻപൊരിക്കലും എൽ ഡി എഫ് ജയിക്കാത്ത മണ്ഡലത്തിലായിരുന്നു പ്രശാന്ത് വിജയിച്ചത്  &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/cities/Thiruvananthapuram/v-k-prasanth-elected-thiruvananthapuram-mayor/article7891641.ece|title=V. K. Prasanth elected Thiruvananthapuram Mayor|last=S|first=Anil Radhakrishnan|date=2015-11-18|work=The Hindu|access-date=2018-07-19|language=en-IN|issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/V-K-Prasanth-set-to-become-youngest-mayor/articleshow/49777207.cms|title=V K Prasanth set to become youngest mayor - Times of India|work=The Times of India|access-date=2018-07-19}}&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==
&lt;references /&gt;
{{DEFAULTSORT:പ്രശാന്ത്}}
{{Fourteenth KLA}}
[[വർഗ്ഗം:1981-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഏപ്രിൽ 11-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സി.പി.ഐ.എം. പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരത്തിന്റെ മേയർമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഉപതിരഞ്ഞെടുപ്പിൽകൂടി നിയമസഭാംഗമായവർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>hwqyhvc3hd7wt5e9lx6w84rkh3fqc9j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>സിസ്റ്റൈൻ മഡോണ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>467518</id>
    <revision>
      <id>4649952</id>
      <parentid>3970259</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T17:54:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4649952</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5680" sha1="1rpgtr6mfpy3nfrnt26wsb226e4rp88" xml:space="preserve">{{prettyurl|Sistine Madonna}}
{{Infobox artwork
| image_file = RAFAEL - Madonna Sixtina (Gemäldegalerie Alter Meister, Dresde, 1513-14. Óleo sobre lienzo, 265 x 196 cm).jpg
| title = Sistine Madonna
| artist = Raphael
| year = 1512
| medium = Oil on canvas
| height_metric = 265
| width_metric = 196
| metric_unit = cm
| imperial_unit = in
| city = Dresden
| museum = [[Gemäldegalerie Alte Meister]]
}}
[[ഇറ്റാലിയൻ]] ചിത്രകാരനായ [[റാഫേൽ|റാഫേൽ സാൻസിയോയുടെ]] ഒരു ഓയിൽ പെയിന്റിംഗ് ആണ് '''സിസ്റ്റൈൻ മഡോണ.''' [[San Sisto, Piacenza|പിയാസെൻസ സാൻസിസ്റ്റോ]] പള്ളിയിൽ [[Pope Julius II|ജൂലിയസ് രണ്ടാമൻ മാർപ്പാപ്പ]] 1512-ൽ ഈ ചിത്രത്തിൻറെ ചിത്രീകരണത്തിനായി ഏർപ്പാടു ചെയ്തു. റാഫേൽ വരച്ച അവസാന മഡോണ ചിത്രം ആണിത്. [[ജോർജിയോ വസാരി|ജോർജിയോ വാസരി]] ഇതിനെ &quot;വളരെ അപൂർവവും അസാധാരണവുമായ&quot; ഒരു ചിത്രമായി കാണുന്നു.&lt;ref&gt;''Raphael'', Masters Collections., ''The Masterpieces'': ''Sistine Madonna''&lt;/ref&gt;
== ചിത്രകാരനെക്കുറിച്ച് ==
[[File:Raffaello Sanzio.jpg|thumb|left|200px]] 
നവോത്ഥാനകാല ഇറ്റലിയിലെ ചിത്രകാരനും ശില്പിയുമായിരുന്നു റാഫേൽ. പിതാവായ ജിയോവാനി സാന്റി ഡ്യൂക്കിന്റെ കൊട്ടാരം ചിത്രകാരനായിരുന്നു. പിതാവ് തന്നെയായിരുന്നു റാഫേലിന്റെ ആദ്യ ഗുരു. പതിനഞ്ചാം വയസ്സിൽ റാഫേൽ പ്രശസ്ത ചിത്രകാരനായിരുന്ന പിയെട്രോ പെറുഗിനോയുടെ കീഴിൽ പരിശീലനം നേടി. 1502-ൽ പെറുഗിനോയുടെ ശിഷ്യനായിരുന്ന പിന്റുറിക്ക്യോയുടെ ക്ഷണം സ്വീകരിച്ച് റാഫേൽ സിയേനയിലേക്ക് പോയി. 1504-ലെ കന്യകയുടെ വിവാഹം (Wedding of the Virgin) ആണ്‌ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ പ്രധാന രചനയായി കണക്കാക്കുന്നത്. റാഫേൽ തന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ അവസാനത്തെ 12 വർഷങ്ങൾ കഴിച്ചുകൂട്ടിയതും പ്രശസ്തമായ രചനകളിലധികവും നടത്തിയതും റോമിൽ വച്ചായിരുന്നു. രൂപത്തിന്റെ വ്യക്തത, രചനാരീതി, മനുഷ്യന്റെ ആഡംബരത്തിന്റെ നിയോപ്ലാറ്റോണിക് ആദർശത്തിന്റെ ദൃശ്യനേട്ടം എന്നിവയിലൂടെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചിത്രങ്ങൾ പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;On Neoplatonism, see [https://books.google.co.uk/books?id=SC7Id_HAa7IC&amp;pg=PA104 Chapter 4, &quot;The Real and the Imaginary&quot;], in Kleinbub, Christian K., ''Vision and the Visionary in Raphael'', 2011, Penn State Press, {{ISBN|0271037040}}, 9780271037042&lt;/ref&gt; 
റാഫേൽ ഒരു &quot;നാടോടികളുടെ&quot; ജീവിതം നയിച്ചു, വടക്കൻ ഇറ്റലിയിലെ വിവിധ കേന്ദ്രങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. 1504 മുതൽ ഫ്ലോറൻസിൽ കൂടുതൽ സമയം ചെലവഴിച്ചു.

== Notes ==
{{reflist|2}}

==അവലംബം==
* {{cite book|last=Carus|first=Carl Gustav|year=1867|title=Ueber die sixtinische Madonna des Raphael|location=Dresden}} Complete [http://digital.slub-dresden.de/werkansicht/dlf/97275/11/ digitalized version] available at Die Sächsische Landesbibliothek – Staats- und Universitätsbibliothek Dresden ([[Saxon State and University Library Dresden|SLUB]])
* F.A. Gruyer, Les Vierges de Raphaël, Paris 1869, In Esther Singleton, Great Pictures as Seen and Described by Famous Writers, Dodd, Mead and Co., New York 1899, [https://archive.today/20150406045722/http://www.grandearte.encyclopaedic.net/great-pictures-seen-and-described-famous-writers/sistine-madonna?page=2 English translation]

==പുറം കണ്ണികൾ==
*[https://web.archive.org/web/20130411100333/http://www.skd.museum/en/museums-institutions/zwinger-with-semperbau/gemaeldegalerie-alte-meister/sistine-madonna/index.html Webpage of Staatliche Kunstsammlung Dresden]
*[http://colourlex.com/project/raphael-sistine-madonna/ Raphael, ''Sistine Madonna'', ColourLex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150614223146/http://colourlex.com/project/raphael-sistine-madonna/ |date=2015-06-14 }}

{{Commons category|Sistine Madonna}}
{{Raphael}}

[[വർഗ്ഗം:മഡോണയുടെയും കുട്ടിയുടെയും ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:റാഫേൽ മഡോണാസ്]]</text>
      <sha1>1rpgtr6mfpy3nfrnt26wsb226e4rp88</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കെ.എ. തുളസി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>469870</id>
    <revision>
      <id>4650012</id>
      <parentid>4621587</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T03:32:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-41307-76</username>
        <id>220712</id>
      </contributor>
      <comment>/* വ്യക്തി ജീവിതം */</comment>
      <origin>4650012</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7038" sha1="0ulla6d3fy6d0f68srmmgoovbmvfeoi" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
| name                = 
| image               = 
| caption             = 
| office              = പട്ടികജാതി, പട്ടികവർഗ, പിന്നാക്ക വിഭാഗ ക്ഷേമ മന്ത്രി&lt;/br&gt;[[കേരള സർക്കാർ]]
| predecessor         = [[ഒ.ആർ.കേളു]]
| term_start          = {{Start date|2026|05|18|df=yes}}
| term_end            = 
| office1             = കേരള [[നിയമസഭാംഗം]]
| term_start1         = {{Start date|2026|05|18|df=yes}}
| term_end1           = 
| constituency1       = [[Kongad Assembly constituency|കോങ്ങാട്]]
| predecessor1        = [[കെ.ശാന്തകുമാരി]]
| successor1          = 
| birth_date          = {{Birth year and age|1974}}
| birth_place         = [[Palakkad district|പാലക്കാട്]], [[കേരളം]], ഇന്ത്യ
| party               = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
| 1blankname          = ഗവർണർ
| 1namedata           = [[രാജേന്ദ്ര അർലേക്കർ]]
| 2blankname          = മുഖ്യമന്ത്രി
| 2namedata           = [[വി.ഡി. സതീശൻ]]
| occupation          = {{hlist|രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ|ടീച്ചർ}}
| education           = {{Unbulleted_list|[[Master of Arts]] (History)|[[മാസ്റ്റർ ഓഫ് ഫിലോസഫി]]}}
| alma_mater          = [[ഗവൺമെൻ്റ് വിക്ടോറിയ കോളേജ്, പാലക്കാട്]] &lt;ref&gt;https://www.myneta.info/Kerala2026/candidate.php?candidate_id=5&lt;/ref&gt;
| spouse              = [[വി. കെ.ശ്രീകണ്ഠൻ]]
}}
പതിനാറാം കേരള മന്ത്രിസഭയിലെ ഒരു മന്ത്രിയാണ് കെ. എ തുളസി. [[കോങ്ങാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോങ്ങാട്]]നിന്നുള്ള നിയമസഭാംഗമായ തുളസി ഹരിജനക്ഷേമവകുപ്പ് കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു. [[പാലക്കാട് ലോക്‌സഭാ നിയോജകമണ്ഡലം|പാലക്കാട് ലോകസ്ഭാംഗ]]മായ [[വി.കെ. ശ്രീകണ്ഠൻ|വി.കെ ശ്രീകണ്ഠൻ]] ആണ് ഭർത്താവ്.

==വ്യക്തി ജീവിതം==
1974-ൽ തൃശൂർ ജില്ലയിലെ കൊണ്ടാഴിയിലാണ് തുളസി ജനിച്ചത്.മാതാപിതാക്കൾ: കോൺഗ്രസിന്റെ സജീവ പ്രവർത്തകനായിരുന്ന കെ.എ. അയ്യപ്പന്റെയും എം.കെ. അമ്മിണിയുടെയും മകളാണ്.ഏറെ ദാരിദ്ര്യം നിറഞ്ഞ ഒരു ബാല്യകാലമായിരുന്നു അവരുടേത്. പഴയന്നൂർ ഹൈസ്കൂളിൽ നിന്നാണ് പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയത്.ഇരിങ്ങാലക്കുട സെന്റ് ജോസഫ് കോളജ്, ഗുരുവായൂർ ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ കോളജ്, പാലക്കാട് ഗവ. വിക്ടോറിയ കോളജ് എന്നിവിടങ്ങളിൽ പഠനം നടത്തി. ചരിത്രത്തിൽ എം.എ. , യുജിസി  നെറ്റ് നേടിയിട്ടുണ്ട്.പഠനകാലത്ത് സ്പോർട്സ്, കലാരംഗം എന്നിവയിലും അവർ തിളങ്ങിയിരുന്നു.രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സജീവമാകുന്നതിനൊപ്പംവിവിധ എൻ.എസ്.എസ്.കോളജുകളിൽ ചരിത്രാധ്യാപികയായും നെന്മാറ കോളജിലെ ചരിത്ര വിഭാഗം മേധാവിയായി അവർ പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.  പൊതുപ്രവർത്തന രംഗത്തെ സജീവ ഇടപെടലുകൾക്കിടയിലെ പരിചയവും പ്രണയവുമാണ് വി.കെ. ശ്രീകണ്ഠനു മായി വിവാഹത്തിൽ എത്തിയത്.  
[[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരള നിയമസഭയിലെ വനിതാ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പിന്നോക്കക്ഷേമവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]

== രാഷ്ട്രീയരംഗം ==
1994-ൽ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിൽ അംഗത്വം എടുത്തുകൊണ്ടാണ് തുളസി തന്റെ പൊതുപ്രവർത്തനം ആരംഭിക്കുന്നത്. 2004-ൽ കെ.പി.സി.സി എക്സിക്യുട്ടീവ് അംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. എ.ഐ.സി.സി (AICC) അംഗമായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.കെ.പി.സി.സി ഭാരവാഹി: 2021 മുതൽ കെ.പി.സി.സി (KPCC) ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായി പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നു.2012 മുതൽ 2017 വരെയുള്ള കാലയളവിൽ സംസ്ഥാന വനിതാ കമ്മീഷൻ അംഗമായും അവർ സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. തൃശൂർ ജില്ലാ പഞ്ചായത്തിലെ ചേലക്കര ഡിവിഷനിൽ നിന്നുള്ള അംഗമായിരുന്നു. 2001-ൽ ചേലക്കര നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും, 2004-ൽ ഒറ്റപ്പാലം ലോക്സഭാ മണ്ഡലത്തിലും യു.ഡി.എഫ് (UDF) സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മത്സരിച്ചെങ്കിലും അന്ന് പരാജയപ്പെടുകയാണുണ്ടായത്. 2026ൽ [[കോങ്ങാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോങ്ങാട്നിന്ന് ]]നിയമസഭാംഗവും മന്ത്രിയും ആയി.</text>
      <sha1>0ulla6d3fy6d0f68srmmgoovbmvfeoi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kinavoor Puthumana Ganesh Prasad</title>
    <ns>3</ns>
    <id>470600</id>
    <revision>
      <id>4650082</id>
      <parentid>4144803</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T09:09:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-41235-31</username>
        <id>220719</id>
      </contributor>
      <comment>/* Kinavoor Puthumana Ganesh Prasad */ മറുപടി</comment>
      <origin>4650082</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8158" sha1="4dbt2bq7b5gser80ps03ksls61w9nzd" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: Kinavoor Puthumana Ganesh Prasad | Kinavoor Puthumana Ganesh Prasad | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 05:33, 5 ഏപ്രിൽ 2019 (UTC)

== Investing for periodic film projects ==

Do you thing the investment in periodic film projects are safer??? [[ഉപയോക്താവ്:Kinavoor Puthumana Ganesh Prasad|Kinavoor Puthumana Ganesh Prasad]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kinavoor Puthumana Ganesh Prasad|സംവാദം]]) 01:25, 17 നവംബർ 2022 (UTC)

:IT MAY NOT BE SAFER AS PER THE REVIEW OF EXPERT... INVESTMENT HAVE TO CONSIDER ON THE BASE OF EFFICACY OF THE PROJECT [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/27.121.100.197|27.121.100.197]] 10:46, 9 നവംബർ 2023 (UTC)

== Kinavoor Puthumana Ganesh Prasad  ==

Author, social influencer, social worker, individualist, fundamentalist [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/2409:40C1:10BC:3CA8:A8:395E:F920:1D08|2409:40C1:10BC:3CA8:A8:395E:F920:1D08]] 19:02, 11 ഡിസംബർ 2024 (UTC)

:yes, he is an author, writer, social influencer who is having own views about the nation, and he is a sociologist, historian and management professional [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-41235-31|&amp;#126;2026-41235-31]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-41235-31|talk]]) 09:09, 25 ജൂലൈ 2026 (UTC)</text>
      <sha1>4dbt2bq7b5gser80ps03ksls61w9nzd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>എ.സി. ജോർജ്ജ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>471121</id>
    <revision>
      <id>4650057</id>
      <parentid>4592860</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T08:11:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-40253-03</username>
        <id>220491</id>
      </contributor>
      <origin>4650057</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3372" sha1="9kcvxfzhhgc0l9i15v8oqbk5bi9krlh" xml:space="preserve">{{PU|A.C. George}}
കേരളത്തിലെ പൊതുപ്രവർത്തകനും കോൺഗ്രസ് നേതാവുമായിരുന്നു '''എ.സി. ജോർജ്'''.

== അധികാരസ്ഥാനങ്ങൾ ==
* കേന്ദ്ര സിവിൽസപ്ലൈസ് - സഹകരണ സഹ മന്ത്രി 1976 ഓഗസ്റ്റ് 9 - 1977 മാർച്ച് 24 
* കേന്ദ്ര വ്യവസായ - സിവിൽ സപ്ലൈ സഹമന്ത്രി 
* കേന്ദ്ര വിദേശ വ്യാപാര, വാണിജ്യ ഉപ മന്ത്രി

== തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-11 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-08-09 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|വർഷം|| മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി||പാർട്ടിയും മുന്നണിയും||പരാജയപ്പെട്ട മുഖ്യസ്ഥാനാർത്ഥി ||പാർട്ടിയും മുന്നണിയും
|-
|[[1977-ലെ ഇന്ത്യയിലെ പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പ്|1977]] || [[മുകുന്ദപുരം ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[എ.സി. ജോർജ്]]||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]] ||[[എസ്.സി.എസ്. മേനോൻ]]||[[സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥി]]
|-
| 1971&lt;ref&gt;http://www.ceo.kerala.gov.in/pdf/LOKSABHA-HISTORY/1971-LS.pdf&lt;/ref&gt; || [[മുകുന്ദപുരം ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[എ.സി. ജോർജ്]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]] || [[സി.ഒ. പോൾ]] || [[സി.പി.എം.]]
|-
| 1970* || [[മുകുന്ദപുരം ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[എ.സി. ജോർജ്]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]] || [[എ. തയ്യിൽ]] || [[സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥി]]
|-
|}

* 1970 - [[പനമ്പിള്ളി ഗോവിന്ദമേനോൻ]] മരണപ്പെട്ടതിനെ തുടർന്ന് നടന്ന ഉപതിരഞ്ഞെടുപ്പ്.

== അവലംബം ==
{{reflist}}

== കുടുംബം ==
സഹോദരൻ [[എ.സി. ജോസ്]].

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:ആറാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:അഞ്ചാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:നാലാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>9kcvxfzhhgc0l9i15v8oqbk5bi9krlh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4650058</id>
      <parentid>4650057</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T08:14:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-40253-03</username>
        <id>220491</id>
      </contributor>
      <origin>4650058</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3431" sha1="3jbnhmqxg2jono8s4mywawbs6pr1t6i" xml:space="preserve">{{PU|A.C. George}}
കേരളത്തിലെ പൊതുപ്രവർത്തകനും കോൺഗ്രസ് നേതാവുമായിരുന്നു '''എ.സി. ജോർജ്'''.

== അധികാരസ്ഥാനങ്ങൾ ==
* കേന്ദ്ര സിവിൽസപ്ലൈസ് - സഹകരണ സഹ മന്ത്രി 1976 ഓഗസ്റ്റ് 9 - 1977 മാർച്ച് 24 
* കേന്ദ്ര വ്യവസായ - സിവിൽ സപ്ലൈ സഹമന്ത്രി 
* കേന്ദ്ര വിദേശ വ്യാപാര, വാണിജ്യ ഉപ മന്ത്രി - 2 മെയ് 1971 - 5 ഫെബ്രുവരി 1973

== തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-11 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-08-09 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|വർഷം|| മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി||പാർട്ടിയും മുന്നണിയും||പരാജയപ്പെട്ട മുഖ്യസ്ഥാനാർത്ഥി ||പാർട്ടിയും മുന്നണിയും
|-
|[[1977-ലെ ഇന്ത്യയിലെ പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പ്|1977]] || [[മുകുന്ദപുരം ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[എ.സി. ജോർജ്]]||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]] ||[[എസ്.സി.എസ്. മേനോൻ]]||[[സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥി]]
|-
| 1971&lt;ref&gt;http://www.ceo.kerala.gov.in/pdf/LOKSABHA-HISTORY/1971-LS.pdf&lt;/ref&gt; || [[മുകുന്ദപുരം ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[എ.സി. ജോർജ്]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]] || [[സി.ഒ. പോൾ]] || [[സി.പി.എം.]]
|-
| 1970* || [[മുകുന്ദപുരം ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[എ.സി. ജോർജ്]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]] || [[എ. തയ്യിൽ]] || [[സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥി]]
|-
|}

* 1970 - [[പനമ്പിള്ളി ഗോവിന്ദമേനോൻ]] മരണപ്പെട്ടതിനെ തുടർന്ന് നടന്ന ഉപതിരഞ്ഞെടുപ്പ്.

== അവലംബം ==
{{reflist}}

== കുടുംബം ==
സഹോദരൻ [[എ.സി. ജോസ്]].

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:ആറാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:അഞ്ചാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:നാലാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>3jbnhmqxg2jono8s4mywawbs6pr1t6i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4650059</id>
      <parentid>4650058</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T08:15:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-40253-03</username>
        <id>220491</id>
      </contributor>
      <comment>/* അധികാരസ്ഥാനങ്ങൾ */</comment>
      <origin>4650059</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3495" sha1="2ux19xnzo01m684rcib7n36br4jurjs" xml:space="preserve">{{PU|A.C. George}}
കേരളത്തിലെ പൊതുപ്രവർത്തകനും കോൺഗ്രസ് നേതാവുമായിരുന്നു '''എ.സി. ജോർജ്'''.

== അധികാരസ്ഥാനങ്ങൾ ==
* കേന്ദ്ര സിവിൽസപ്ലൈസ് - സഹകരണ സഹ മന്ത്രി 1976 ഓഗസ്റ്റ് 9 - 1977 മാർച്ച് 24 
* കേന്ദ്ര വ്യവസായ - സിവിൽ സപ്ലൈ സഹമന്ത്രി 10 ഒക്ടോബർ 1974 - 09 ഓഗസ്റ്റ് 1976
* കേന്ദ്ര വിദേശ വ്യാപാര, വാണിജ്യ ഉപ മന്ത്രി - 2 മെയ് 1971 - 5 ഫെബ്രുവരി 1973

== തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-11 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-08-09 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|വർഷം|| മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി||പാർട്ടിയും മുന്നണിയും||പരാജയപ്പെട്ട മുഖ്യസ്ഥാനാർത്ഥി ||പാർട്ടിയും മുന്നണിയും
|-
|[[1977-ലെ ഇന്ത്യയിലെ പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പ്|1977]] || [[മുകുന്ദപുരം ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[എ.സി. ജോർജ്]]||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]] ||[[എസ്.സി.എസ്. മേനോൻ]]||[[സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥി]]
|-
| 1971&lt;ref&gt;http://www.ceo.kerala.gov.in/pdf/LOKSABHA-HISTORY/1971-LS.pdf&lt;/ref&gt; || [[മുകുന്ദപുരം ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[എ.സി. ജോർജ്]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]] || [[സി.ഒ. പോൾ]] || [[സി.പി.എം.]]
|-
| 1970* || [[മുകുന്ദപുരം ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[എ.സി. ജോർജ്]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]] || [[എ. തയ്യിൽ]] || [[സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥി]]
|-
|}

* 1970 - [[പനമ്പിള്ളി ഗോവിന്ദമേനോൻ]] മരണപ്പെട്ടതിനെ തുടർന്ന് നടന്ന ഉപതിരഞ്ഞെടുപ്പ്.

== അവലംബം ==
{{reflist}}

== കുടുംബം ==
സഹോദരൻ [[എ.സി. ജോസ്]].

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:ആറാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:അഞ്ചാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:നാലാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>2ux19xnzo01m684rcib7n36br4jurjs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഹാർലി-ഡേവിഡ്സൺ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>483256</id>
    <revision>
      <id>4650043</id>
      <parentid>3901221</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T06:18:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4650043</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13218" sha1="lbj188blhwoz0mchbz7w5swp33exug8" xml:space="preserve">{{Infobox company
| name              = '''ഹാർലി-ഡേവിഡ്സൺ''' 
| logo              = Harley Davidson Showroom Door.jpeg
| logo_size = 350px
| type              = Public
| traded_as         = {{nyse|HOG}}&lt;br&gt;[[S&amp;P 500|S&amp;P 500 Component]]
| foundation        = {{start date and age|1903}}
| founder           = [[William S. Harley]]&lt;br /&gt;[[Arthur Davidson (motorcycling)|Arthur Davidson]]&lt;br /&gt;Walter Davidson &lt;br /&gt;William A. Davidson
| location          = [[Milwaukee|Milwaukee, Wisconsin]] 
| key_people        = [[Matthew Levatich]] {{small|(President and CEO)}}
| industry          =
|subsid             = Harley-Davidson EMEA&lt;br/&gt;Harley-Davidson Brazil&lt;br/&gt;[[Harley-Davidson India]]&lt;br/&gt;Harley-Davidson Asia
| products          = Motorcycles
|production={{decrease}} 241,498 units {{small|(2017)}}&lt;ref name=&quot;10-K&quot; /&gt;
| revenue = {{decrease}} {{US$|5.647&amp;nbsp;billion|link=yes}} {{small|(2017)}}&lt;ref name=&quot;10-K&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.sec.gov/Archives/edgar/data/793952/000079395218000012/hog12-31x201710xk.htm |title=Harley-Davidson, Inc. 2017 Annual Report (Form 10-K) |date=February 2018 |website=sec.gov|publisher=[[U.S. Securities and Exchange Commission]] }}&lt;/ref&gt;
| operating_income = {{decrease}} {{US$|891 million}} {{small|(2017)}}&lt;ref name=&quot;10-K&quot; /&gt;
| net_income = {{decrease}} {{US$|522 million}} {{small|(2017)}}&lt;ref name=&quot;10-K&quot; /&gt;
| assets = {{increase}} {{US$|9.973 billion}} {{small|(2017)}}&lt;ref name=&quot;10-K&quot; /&gt;
| equity = {{decrease}} {{US$|1.844 billion}} {{small|(2017)}}&lt;ref name=&quot;10-K&quot; /&gt;
| num_employees = ≈5,800 {{small|(December 2017)}}&lt;ref name=&quot;10-K&quot; /&gt; 
| homepage={{URL|www.harley-davidson.com/}}
}}
{{coord|43|02|46|N|87|57|36|W|display=title}}
1903 ൽ അമേരിക്കയിലെ വിസ്കോൺസ് നഗരത്തിലെ മിൽ‌വാക്കിയിൽ സ്ഥാപിതമായ അമേരിക്കൻ ആഡംബര ക്രൂയിസർ ബൈക്ക് നിർമ്മാണ കമ്പനിയാണ് '''ഹാർലി-ഡേവിഡ്സൺ'''. സാമ്പത്തികമാന്ദ്യത്തെ അതിജീവിച്ച രണ്ട് പ്രധാന അമേരിക്കൻ മോട്ടോർ സൈക്കിൾ നിർമ്മാതാക്കളിൽ ഒന്നാണ് ഹാർലി-ഡേവിഡ്സൺ. ലോകമെമ്പാടുമുള്ള രാജ്യങ്ങളിൽ കമ്പനി തങ്ങളുടെ വാഹനങ്ങൾ വിപണനം ചെയ്യുന്നു. അവയിൽ മോട്ടോർ സൈക്കിളുകൾക്ക് പുറമെ വസ്ത്രങ്ങൾ, വീട്ടുപകരണങ്ങൾ, ആഭരണങ്ങൾ, കളിപ്പാട്ടങ്ങൾ, വീഡിയോ ഗെയിമുകൾ എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.jpcycles.com/countersteer/moto-101/harley-davidson-motorcycle-history |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-08-29 |archive-date=2019-08-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190829123648/https://www.jpcycles.com/countersteer/moto-101/harley-davidson-motorcycle-history |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
== ചരിത്രം ==
1901-ൽ 20 വയസുകാരനായ വില്യം എസ്. ഹാർലി 7.07 ക്യുബിക് ഇഞ്ച് (116 സിസി), നാല് ഇഞ്ച് (102 എംഎം) ഫ്ലൈ വീലുകൾ എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് ഒരു ചെറിയ പെഡൽ-സൈക്കിൾ ഫ്രെയിമിൽ വിളക്കിച്ചേർത്ത എഞ്ചിൻ നിർമിച്ചു. അടുത്ത രണ്ട് വർഷങ്ങളിൽ, ഹാർലിയും ബാല്യകാല സുഹൃത്തായ ആർതർ ഡേവിഡ്‌സണും ചേർന്ന് ഒരു മോട്ടോർ സൈക്കിളിൾ സ്വന്തമായി രൂപപ്പെടുത്താനുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടു. ആർതറിന്റെ സഹോദരൻ വാൾട്ടർ ഡേവിഡ്‌സന്റെ സഹായത്തോടെ അവർക്കിത് 1903 ൽ ഇത് പൂർത്തിയാക്കാനായി.  തങ്ങളുടെ മോട്ടോർ സൈക്കിളിൽ കൂടുതൽ പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തിയ അവർ, 1906 ൽ ചെസ്റ്റ്നട്ട് സ്ട്രീറ്റിൽ തങ്ങളുടെ ആദ്യത്തെ ഫാക്ടറി സ്ഥാപിക്കുകയും ആ വർഷം 50 ഓളം മോട്ടോർ സൈക്കിളുകൾ കമ്പനി നിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്തു. &lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.harley-davidson.com/us/en/museum/explore/hd-timeline.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-08-29 |archive-date=2019-08-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190829123643/https://www.harley-davidson.com/us/en/museum/explore/hd-timeline.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

1907 ൽ വില്യം എസ്. ഹാർലി വിസ്കോൺസിൻ-മാഡിസൺ സർവകലാശാലയിൽ നിന്ന് മെക്കാനിക്കൽ എഞ്ചിനീയറിംഗിൽ ബിരുദം നേടി. വൈകാതെ അവർ തങ്ങളുടെ കമ്പനി വികസിപ്പിച്ചു.  1907 ൽ ഉൽ‌പാദനം 150 മോട്ടോർ‌സൈക്കിളുകളായി ഉയർന്നു. ഈ സമയത്തുതന്നെ അവർ തങ്ങളുടെ മോട്ടോർസൈക്കിളുകൾ പോലീസ് വകുപ്പുകൾക്ക് വിൽക്കാൻ തുടങ്ങി.  2014 ആയപ്പോഴേക്കും ഉത്പാദനം 16,284 മെഷീനുകളായി ഉയർന്നു. ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധത്തെതുടർന്ന് 1917 ൽ അമേരിക്കൻ സൈന്യം യുദ്ധ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി  മോട്ടോർ സൈക്കിളുകൾ കമ്പനിയിൽ നിന്നും വാങ്ങിതുടങ്ങി. &lt;ref&gt;http://curious.astro.cornell.edu/our-solar-system/44-our-solar-system/the-moon/general-questions/105-what-happens-to-a-bullet-fired-on-the-moon-intermediate&lt;/ref&gt;

1920 ആയപ്പോഴേക്കും 67 രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് മോട്ടോർ സൈക്കിൾ കയറ്റി അയക്കുകയും അവിടെയെല്ലാം ഡീലർമാർ ഉണ്ടാവുകയും ചെയ്ത ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ മോട്ടോർ സൈക്കിൾ നിർമ്മാതാക്കളായി ഹാർലി-ഡേവിഡ്‌സൺ മാറിക്കഴിഞ്ഞിരുന്നു. 1921 ൽ, ഓട്ടോ വാക്കർ  എന്ന റൈഡർ ഒരു ഹാർലി-ഡേവിഡ്‌സണിൽ 100 ​​മൈൽ (മണിക്കൂറിൽ 160 കിലോമീറ്റർ) വേഗതയിൽ ചരിത്രത്തിൽ ആദ്യമായി ഒരു മോട്ടോർ സൈക്കിൾ ഓടിച്ചതിന്റെ റെക്കോർഡ് സ്ഥാപിച്ചു. &lt;ref&gt;https://www.harley-davidson.com/us/en/museum/explore/hd-history.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

1998 ൽ യുഎസിന് പുറത്തുള്ള ആദ്യത്തെ ഹാർലി-ഡേവിഡ്സൺ ഫാക്ടറി ബ്രസീലിലെ മനാസിൽ ആരംഭിച്ചു.
== ഇന്ത്യയിൽ ==
2009 ഓഗസ്റ്റിൽ, ഹാർലി-ഡേവിഡ്സൺ ഇന്ത്യൻ വിപണിയിൽ പ്രവേശിക്കാനുള്ള പദ്ധതികൾ പ്രഖ്യാപിക്കുകയും 2010 ൽ ഇന്ത്യയിൽ മോട്ടോർ സൈക്കിളുകൾ വിൽക്കാൻ ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു. 2011 ൽ ഗുഡ്ഗാവിൽ ഹാർലി-ഡേവിഡ്സൺ ഇന്ത്യ എന്ന അനുബന്ധ കമ്പനി സ്ഥാപിക്കുകയും, കമ്പനി ഒരു ഇന്ത്യൻ ഡീലർ ശൃംഖല സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്തു. 2009ൽ വില്പനയാരംഭിച്ചു ചുരുങ്ങിയ സമയത്തിനുള്ളിൽ ഹാർലി, ഇന്ത്യൻ ക്രൂയ്സർ ബൈക്ക് ആരാധകർക്കിടയിൽ പ്രിയതാരമായി. നിർണായകമായ ആദ്യ 10 വർഷത്തെ പ്രവർത്തന വിജയത്തെ അനുസ്മരിച്ചു ഹാർലി ഒരു ലിമിറ്റഡ് എഡിഷൻ മോഡൽ 2019 ൽ  പുറത്തിറക്കുകയും ചെയ്തു. ഹാർലിയുടെ ഏറ്റവും ചെറിയ മോഡലായ സ്ട്രീറ്റ് 750ക്കാണ് ലിമിറ്റഡ് എഡിഷൻ വകഭേദം വരുത്തിയത്. 5.47 ലക്ഷമാണ് ഇതിന് എക്സ്-ഷോറൂം വില വരുന്നത്. &lt;ref&gt;https://www.harley-davidson.com/in/en/index.html&lt;/ref&gt;
== ഇന്ത്യയിലെ ഷോറൂമുകൾ ==
ഹൈദരാബാദ്, കൊൽക്കത്ത, ഡൽഹി, ചെന്നൈ, ചത്തീസ്ഗഡ്, അഹമ്മദാബാദ്, മുംബൈ, ബംഗ്ളുരു, കൊച്ചി എന്നിവിടങ്ങളിലാണു ഹാർലി - ഡേവിഡ്സൺ ഷോറൂമുകൾ നിലവിലുള്ളത്. &lt;ref&gt;https://auto.ndtv.com/harley-davidson-bikes/dealers&lt;/ref&gt; 2012 ലാണ് ഹാർലി ഡേവിഡ്സൺ ഷോറൂം കൊച്ചിയിൽ ആരംഭിച്ചത്. &lt;ref&gt;https://www.bikewale.com/dealer-showrooms/harleydavidson/kochi/&lt;/ref&gt;
== ഹാർലി ഡേവിഡ്‌സൺ ഇന്ത്യയിൽ പുറത്തിറക്കുന്ന മോഡലുകൾ ==
* സ്ട്രീറ്റ് 750
* സ്ട്രീറ്റ് റോഡ്റോഡ്‌സ്റ്റർ
* റോഡ് കിംഗ്
* അയൺ 883 
* റോഡ് ഗ്ലൈഡ് സ്പെഷ്യൽ
* ഫാറ്റ് ബോബ്
* ഫാറ്റ് ബോയി 
* ഫോർട്ടി എയ്റ്റ് 
* റോഡ് കിങ് 
* റോഡ്സ്റ്റർ
* സിവിഒ ലിമിറ്റഡ്
* അയൺ 1200
== ഇലക്ട്രിക്ക് ബൈക്ക് ==
=== ലൈവ്‌വയർ ===
ഹാർലിയുടെ ആദ്യ ഇലക്ട്രിക്ക് ബൈക്കാണ് '''ലൈവ്‌വയർ'''. ആദ്യ ഗിയർലെസ് വാഹനം കൂടിയാണിത്. ക്ലച്ചും ഗിയറുമില്ല, ആക്‌സലറേറ്റർ മാത്രം നിയന്ത്രിച്ച് വാഹനം ഓടിക്കാം. &lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.rushlane.com/harley-davidson-electric-sound-12322009.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-08-29 |archive-date=2019-08-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190829123641/https://www.rushlane.com/harley-davidson-electric-sound-12322009.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
== ഉയർന്ന വില ==
നിലവിൽ പൂർണമായും അമേരിക്കയിൽ നിർമ്മിച്ച് ഇറക്കുമതി ചെയ്യുന്ന ബൈക്കുകൾക്ക് ഇന്ത്യയിൽ 50 ശതമാനം നികുതി നൽകണം. ഉയർന്ന ഇറക്കുമതി തീരുവയാണ് ഹാർലി ഡേവിഡ്സൺ ബൈക്കുകൾക്ക് ഇന്ത്യയിൽ ഉയർന്ന വിലയാകുന്നതിന്റെ മുഖ്യ കാരണം. &lt;ref&gt;https://www.google.com/search?q=harley+davidson+high+price+reason&amp;spell=1&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwjZvfuVi6jkAhVLSX0KHQoPD6cQBQguKAA&amp;biw=1600&amp;bih=757&lt;/ref&gt;
== അവലംബം ==
{{Reflist}}

[[വർഗ്ഗം:വാഹന നിർമ്മാണ കമ്പനികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇരുചക്രവാഹന നിർമ്മാണക്കമ്പനികൾ]]</text>
      <sha1>lbj188blhwoz0mchbz7w5swp33exug8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>എസ്‌. സോമനാഥ്‌</title>
    <ns>0</ns>
    <id>483373</id>
    <revision>
      <id>4649906</id>
      <parentid>4115071</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T14:27:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-41467-58</username>
        <id>220689</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>4649906</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7445" sha1="l7kjd7un0grf16esnddcsvtoqqzxh80" xml:space="preserve">[[File:S. Somanath, Director of VSSC, ISRO, speaks during the Heads of Agency Plenary of the 70th International Astronautical Congress.jpg|thumb|280x280px|വിക്രം സാരാഭായ് സ്‌പേസ് സെൻ്റർ ഡയറക്ടർ ശ്രീധര പണിക്കർ സോമനാഥ്, എഴുപതാമത് ഇൻ്റർനാഷണൽ ആസ്ട്രോനോട്ടിക്കൽ കോൺഗ്രസിൻ്റെ ഹെഡ്സ് ഓഫ് ഏജൻസി പ്ലീനറിയിൽ സംസാരിക്കുന്നു. ]]
ഇന്ത്യൻ എയ്‌റോസ്‌പേസ് എഞ്ചിനീയറും റോക്കറ്റ് ടെക്‌നോളജിസ്റ്റുമാണ് '''ശ്രീധര പണിക്കര് സോമനാഥ്'''. [[ചന്ദ്രയാൻ-2]] ദൗത്യത്തിന്റെ ആദ്യ വിക്ഷേപണത്തിനു തടസമായ ക്രയോജനിക്‌ എൻജിനിലെ തകരാർ പരിഹരിച്ചത്‌ മെക്കാനിക്കൽ എൻജിനീയറിങ്‌ വിദഗ്‌ധനും മലയാളിയുമായ ഡോ. സോമനാഥ്. 2022 ജനുവരിയിൽ ഇദ്ദേഹത്തെ ഐഎസ്ആർഒയുടെ ചെയർമാനായി തിരഞ്ഞെടുത്തു. കെ.ശിവൻ വിരമിച്ച ശേഷം ഇദ്ദേഹമായിരിക്കും ഐഎസ്ആർഒയുടെ ചെയർമാൻ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/pti-feed/story/somanath-takes-charge-as-vssc-director-1151719-2018-01-22|title=Somanath takes charge as VSSC director|last=|first=|date=22 January 2018|website=www.indiatoday.in|archive-url=|archive-date=|dead-url=|access-date=22 January 2018}}&lt;/ref&gt; തിരുവനന്തപുരത്തെ ലിക്വിഡ് പ്രൊപൽഷൻ സിസ്റ്റംസ് സെന്റർ ഡയറക്‌ടറായും സേവനം അനുഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.business-standard.com/article/pti-stories/somanath-takes-charge-as-vssc-director-118012201055_1.html|title=Somanath takes charge as VSSC director|last=|first=|date=22 January 2018|website=www.business-standard.com|archive-url=|archive-date=|dead-url=|access-date=22 January 2018}}&lt;/ref&gt; ഐ.എസ്.ആർ.ഒ യുടെ ലോഞ്ച് വെഹിക്കിൾ സിസ്റ്റംസ് എഞ്ചിനീയറിംഗ്, സ്ട്രക്ചറൽ ഡിസൈൻ, സ്ട്രക്ചറൽ ഡൈനാമിക്സ്, ഇന്ധന സാങ്കേതികവിദ്യ തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ അദ്ദേഹം  സംഭാവനകൾ നൽകിയിട്ടുണ്ട്. &lt;ref name=isro-215&gt;{{Cite web|url=https://www.isro.gov.in/update/01-jun-2015/new-directors-three-major-isro-centres-three-major-isro-centres-have-new|title=New Directors for Three Major ISRO Centres: Three major ISRO Centres have new Directors from today.|last=|first=|date=1 June 2015|website=www.isro.gov.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20180123072311/https://www.isro.gov.in/update/01-jun-2015/new-directors-three-major-isro-centres-three-major-isro-centres-have-new|archive-date=2018-01-23|dead-url=|access-date=22 January 2018|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
== ഔദ്യോഗിക ജീവിതം ==
ചേർത്തലയക്കടുത്തുള്ള തുറവൂർ സ്വദേശിയാണ്. സെൻറ് ഒഗസ്റ്റീൻ ഹൈസ്കൂളിൽ നിന്നാണ് സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയത്.എറണാംകുളം മഹാരാജാസ് കോളേജിൽ നിന്നും പ്രീഡിഗ്രി പൂർത്തിയാക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/nation/2022/jan/13/from-thuravoor-school-student-to-isro-chief-an-illustrious-journey-ofs-somanath-2406140.html|title=From Thuravoor school student to ISRO chief, an illustrious journey of S Somanath|access-date=2022-01-13}}&lt;/ref&gt; കൊല്ലത്തെ [[ടി.കെ.എം. കോളേജ് ഓഫ് എഞ്ചിനീയറിംഗ്, കൊല്ലം|ടി.കെ.എം. കോളേജ് ഓഫ് എഞ്ചിനീയറിംഗിൽ]] നിന്നും മെക്കാനിക്കൽ എഞ്ചിനീയറിംഗിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദവും ബാംഗ്ലൂരിലെ ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സയൻസിൽ നിന്ന് എയ്‌റോസ്‌പേസ് എഞ്ചിനീയറിംഗിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദവും അദ്ദേഹം നേടി. ബിരുദാനന്തര ബിരുദം നേടിയതിനു ശേഷം സോമനാഥ് 1985 ൽ ഇന്ത്യൻ ബഹിരാകാശ ഗവേഷണ സംഘടനയായ വിക്രം സാരാഭായ് ബഹിരാകാശ കേന്ദ്രത്തിൽ ചേർരുകയും പോളാർ സാറ്റലൈറ്റ് ലോഞ്ച് വെഹിക്കിൾ (പിഎസ്എൽവി) പദ്ധതിയുടെ പ്രാരംഭ നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഭാഗമാവുകയും ചെയ്തു.  &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/s-somnath-takes-charge-as-vikram-sarabhai-space-centres-director/articleshow/62609273.cms|title=S Somnath takes charge as Vikram Sarabhai Space Centre's director {{!}} Thiruvananthapuram News - Times of India|last=Jan 22|first=Laxmi Prasanna {{!}} TNN {{!}} Updated:|last2=2018|website=The Times of India|language=en|access-date=2019-05-26|last3=Ist|first3=22:29}}&lt;/ref&gt;

2015 ജൂണിൽ തിരുവനന്തപുരം വലിയമലയിലെ ലിക്വിഡ് പ്രൊപ്പൽഷൻ സിസ്റ്റംസ് സെന്റർ (എൽപിഎസ്സി) ഡയറക്ടറായി ചുമതലയേറ്റ അദ്ദേഹം 2018 ജനുവരി വരെ അവിടെ സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. തുടർന്ന് അദ്ദേഹം വി.എസ്.എസ്.സി ഡയറക്ടറായി ചുമതലയേറ്റു.

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
*[https://www.isro.gov.in/chandrayaan2-home-0 ഐ.എസ്.ആർ.ഒ യുടെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210724135314/https://www.isro.gov.in/chandrayaan2-home-0 |date=2021-07-24 }}
== അവലംബം ==
{{Reflist}}

[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ സ്പേസ് റിസർച്ച് ഓർഗനൈസേഷനിലെ ജീവനക്കാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളീയരായ ശാസ്ത്രജ്ഞർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]</text>
      <sha1>l7kjd7un0grf16esnddcsvtoqqzxh80</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>സർക്കാർ ദാദ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>484545</id>
    <revision>
      <id>4650000</id>
      <parentid>4543278</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T01:14:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4650000</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3248" sha1="97kwgw0oklvr0gwxum8f6ktm6144s67" xml:space="preserve">{{Needs Image}}

{{Infobox film
|name=സർക്കാർ ദാദ
|image=
|image_size=
|caption=
|director=[[ശശി ശങ്കർ]]
|producer=കള്ളീയൂർ ശശി
|writer=
|screenplay=
|starring=[[ജയറാം]]&lt;br&gt;[[നവ്യാ നായർ]]&lt;br&gt;[[സലീം കുമാർ]]&lt;br&gt;[[കലാശാല ബാബു]]
|music=[[എം. ജയചന്ദ്രൻ]]
|cinematography=
|editing=
|studio=
|distributor=
|released={{Film date|2005|11|18|df=y}}
|country=[[ഇന്ത്യ]]
|language=[[മലയാളം]]
}} 

2005-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ  [[മലയാളചലച്ചിത്രം|മലയാളചലച്ചിത്രമാണ്]] '''''സർക്കാർ ദാദ'''''. [[ശശിശങ്കർ]] സംവിധാനം ചെയ്ത് കള്ളിയൂർ ശശി നിർമിച്ച ചിത്രത്തിൽ [[ജയറാം]], [[നവ്യ നായർ]] [[സലീം കുമാർ|സലിം കുമാർ]] [[കലാശാല ബാബു]] എന്നിവർ പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിക്കുന്നു. [[എം. ജയചന്ദ്രൻ|എം ജയചന്ദ്രനാണ്]] ചിത്രത്തിന്റെ സംഗീത സംവിധായകൻ.&lt;ref name=&quot;gf&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;jik&quot;/&gt;&lt;ref name='hui3'/&gt; 

== അഭിനേതാക്കൾ ==

* [[ജയറാം]] - മുകുന്ദൻ മേനോനായി  
* [[നവ്യ നായർ]] - സന്ധ്യ 
* [[സലീം കുമാർ|സലിം കുമാർ]] - കുമാരൻ 
* കലാശാല ബാബു - നമ്പ്യാർ 
* [[ഹരിശ്രീ അശോകൻ]] - ഉറുമീസ് 
* [[ബൈജു]] -മുരളി 
* [[കൊച്ചിൻ ഹനീഫ|കൊച്ചി ഹനീഫ]] - സുന്ദരേശൻ 
* [[ജഗദീഷ്]] - വേലായുധൻ 
* നിവിയ റെബിൻ

== അവലംബം ==
{{Reflist|refs=
&lt;ref name=&quot;gf&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.filmibeat.com/malayalam/movies/sarkar-dada.html|title=Sarkar Dada|access-date=2014-09-20|publisher=filmibeat.com}}&lt;/ref&gt; 
&lt;ref name=&quot;jik&quot; &gt;{{Cite web|url=http://spicyonion.com/title/sarkar-dada-malayalam-movie/|title=Sarkar Dada|access-date=2014-09-20|publisher=spicyonion.com|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304033941/http://spicyonion.com/title/sarkar-dada-malayalam-movie/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 
&lt;ref name='hui3'&gt;{{Cite web|url=http://movies.sulekha.com/malayalam/sarkar-dada/default.htm|title=Sarkar Dada|access-date=2014-09-20|publisher=movies.sulekha.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂലൈ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
}}

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==

* {{IMDb title|1102325}}    
* {{YouTube|id=Sarkar Dada}}

[[വർഗ്ഗം:ജയറാം അഭിനയിച്ച മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:2005-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>97kwgw0oklvr0gwxum8f6ktm6144s67</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഭുവനേശ്വരി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>488076</id>
    <revision>
      <id>4649904</id>
      <parentid>4646792</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T14:10:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39072-89</username>
        <id>220133</id>
      </contributor>
      <comment>/* ഇതിഹാസങ്ങൾ */</comment>
      <origin>4649904</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="46435" sha1="70p3ahg6uv5o5bv2klmhtakhdsv5svp" xml:space="preserve">
{{Infobox hindu deity|Image=Devi Bhuvaneswari at Parashakthi Temple.jpg|Caption=|Name=ഭൂവനേശ്വരി|Devanagari=भुवनेश्वरी|Sanskrit_Transliteration=''Bhuvaneśvarī''|Affiliation=[[ആദിപരാശക്തി]], [[ഭഗവതി]], [[മഹാകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]],
[[പാർവതി]], [[Parvati|ശിവശക്തി]], [[മഹാവിദ്യ]], [[ജഗദംബ]], ത്രിപുര സുന്ദരി |God_of=|Abode=[[മണിദ്വീപം]]|Mantra=II bhūvanēşī mahāmāyā sūryāmandalārūpīnī I
I namanī varadhām sūddhām kāmākhyārūpīnī şīva II|Consort=[[Shiva]]|Weapon=Ankusa , Paasha}}

ഹൈന്ദവ, ശാക്തേയ വിശ്വാസപ്രകാരം [[ഹിന്ദുയിസം|ഹിന്ദുമതത്തിലെ]] [[ദശമഹാവിദ്യകൾ|പത്ത് മഹാവിദ്യ]] (ദശമഹാവിദ്യമാർ) അല്ലെങ്കിൽ [[പാർവ്വതി|ശിവശക്തി ഭഗവതിമാരിൽ]] നാലാമത്തേതാണ് '''ഭുവനേശ്വരി അല്ലെങ്കിൽ ഭുവനേശ്വരി ലളിത''' ( '''ഭുവനേശ്വരി''' ; [[സംസ്കൃതം|സംസ്‌കൃതം]] : भुवनेश्वरी, [[സംസ്കൃത ലിപ്യന്തരീകരണത്തിനുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര ലിപി|IAST]] : ''ഭുവനേശ്വരി'' ) '', ലോക സൃഷ്ടിക്ക് രൂപം നൽകിയ പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ നാഥയായ സാക്ഷാൽ [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തിയുടെ]]'' ഒരു പ്രധാന വശം ''''. '''മണിദ്വീപം എന്ന ലോകത്ത് വസിക്കുന്ന ഭഗവതി ത്രിപുര സുന്ദരിക്ക് സമാനമായി മനോഹരമായ രൂപ ഭാവങ്ങളോട് കൂടിയതാണ്. ശാക്തേയ വിഭാഗത്തിന്റെ പ്രധാന ആരാധനമൂർത്തിയായ ആദിപരാശക്തി തന്നെയാണ്  ഭുവനേശ്വരി. മാതൃദൈവം, ഊർവരത, കാർഷിക സമൃദ്ധി, പ്രകൃതി ആരാധന, ശാക്തേയ ആരാധന തുടങ്ങിയയുടെ പിന്തുടർച്ച ആണിത്. 

പേര് സൂചിപ്പിക്കുന്നത് പോലെ തന്നെ ത്രിഭുവനങ്ങളുടെ ഈശ്വരി, പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ രാജ്ഞി, ആദിപരാശക്തി, ലോകത്തിന്റെ സ്രഷ്ടാവ്, ജഗദീശ്വരി തുടങ്ങിയ വിശേഷണങ്ങൾ പലപ്പോഴും ഭുവനേശ്വരിക്ക് കൽപ്പിക്കുന്നതായി കാണാം. സ്ത്രീ ഭാവത്തോട് കൂടിയ ദൈവ സങ്കല്പം തന്നെയാണിത് എന്നതാണ് എടുത്തു പറയേണ്ട ഒരു പ്രത്യേകത.  

കേരളീയരായ ശാക്തേയ ഹൈന്ദവരുടെ കുലദൈവം കൂടിയാണ് ഭുവനേശ്വരി. മലയാളികളുടെ വീടുകളിൽ [[ഭദ്രകാളി|ഭദ്രകാളിയെ]] പോലെതന്നെ ആരാധിച്ചിരുന്ന ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട ഭഗവതിയാണ് ഭുവനേശ്വരി. പലപ്പോഴും മത്സ്യമാംസാദി പഞ്ചമകാര നിവേദ്യങ്ങളോട് കൂടിയ പ്രത്യേക പൂജകളും കേരളത്തിൽ ഭുവനേശ്വരിക്ക് കാണപ്പെട്ടിരുന്നു എന്നതാണ് മറ്റൊരു പ്രത്യേകത. ഹൈന്ദവ, ശാക്തേയ വിശ്വാസപ്രകാരം ജീവജാലങ്ങളുടെ നിലനിൽപ്പ്, ഐശ്വര്യം എന്നിവ ഭുവനേശ്വരിയുടെ നിയന്ത്രണത്തിലാണുള്ളത്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ദാരിദ്ര്യം, ദുരിതങ്ങൾ, പ്രതിസന്ധികൾ, ഐശ്വര്യക്കുറവ് എന്നിവ ഭുവനേശ്വരിയുടെ ആരാധനയാൽ പരിഹരിക്കപ്പെടും എന്നാണ് സങ്കല്പം. കഠിനമായ സാഹചര്യങ്ങളെ മാറ്റി മറിക്കാൻ ഈ ഭഗവതിക്ക് സാധിക്കും എന്ന്‌ കരുതപ്പെടുന്നു. നവഗ്രഹങ്ങളെ പോലും നിയന്ത്രിക്കുന്നത് ഭുവനേശ്വരി ആണെന്നാണ് വിശ്വാസം. ഈ ഭഗവതിയുടെ ആരാധന ഭുവനത്തിലെ സർവ്വ സുഖങ്ങളും ഐശ്വര്യവും പ്രതാപവും ഭക്തന് പ്രദാനം ചെയ്യുന്നു എന്ന്‌ കരുതപ്പെടുന്നു. [[മഹാലക്ഷ്മി]] തന്നെയാണ് ഭുവനേശ്വരി എന്നും പുരാണങ്ങളിൽ കാണാം.   

ദേവി മാഹാത്മ്യ പ്രകാരം ത്രിമൂർത്തികളായ ബ്രഹ്മാവിഷ്ണുമഹേശ്വരന്മാർ, [[കാളി]], [[ലക്ഷ്മി]], [[സരസ്വതി]] തുടങ്ങിയവർ ഭൂവനേശ്വരിയിൽ നിന്ന് ഉടലെടുത്തവരാണ് എന്നാണ് വിശ്വാസം. അതിനാൽ ത്രിമൂർത്തികളുടെയും തൃദേവിമാരുടെയും മാതാവായി ഭുവനേശ്വരിയെ കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ചിലയിടങ്ങളിൽ [[ദുർഗ്ഗ|ദുർഗ്ഗയെ]] തന്നെ ഭുവനേശ്വരി ഭാവത്തിൽ ആരാധിക്കുന്നതായി കാണാം. ദേവി മാഹാത്മ്യം കൂടാതെ, ദേവി ഭാഗവതം ചില താന്ത്രിക ഗ്രന്ഥങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ ഭുവനേശ്വരി ദേവിയെ സ്തുതിക്കുന്നവയാണ്. പ്രത്യേകിച്ച് ദേവി മാഹാത്മ്യത്തിലെ പ്രസിദ്ധമായ പതിനൊന്നാം അദ്ധ്യായം ‘ബാലാരവിദ്യുതിമിന്ദുകിരീടാം’ എന്ന ഭുവനേശ്വരി സ്തുതിയോടെയാണ് ആരംഭിക്കുന്നത് എന്ന്‌ കാണാം.   

ശൈവ, വൈഷ്ണവ, ബൗദ്ധ മതങ്ങളും, അബ്രഹാമിക മതങ്ങളും ഉടലെടുക്കുന്നതിന് മുൻപ് തന്നെ ലോകത്തിൽ മാതൃ ദൈവ ആരാധന വ്യാപകമായിരുന്നു. ക്രിസ്തുവർഷത്തിനു മുമ്പ് വളരെ പുരാതന കാലം മുതൽക്കേ തന്നെ ലോകത്തിൽ മാതൃദൈവ സങ്കൽപ്പം നിലനിന്നിരുന്നു. മാതൃദൈവ ആരാധന സിന്ധുനാഗരികതയ്ക്ക് മുൻപേ തന്നെ ഭാരതത്തിലും നിലനിന്നിരുന്നു. ഇത് ഉർവ്വരതാ സങ്കൽപവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് കിടക്കുന്നു. ഭഗവതി ക്ഷേത്രങ്ങളിലും കാവുകളിലും ഇന്നും തുടർന്നുവരുന്ന ആചാരാനുഷ്ഠാനങ്ങൾ ഇത്തരം പ്രകൃതി ആരാധനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നു. കാടിനെ കാക്കുന്ന കാവ് പ്രകൃതി സംരക്ഷണത്തിന്റെയും ജീവ വൈവിദ്ധ്യത്തിന്റെയും ഭാഗമായ ആരാധനാ സങ്കൽപവുമായി ചേർന്ന് നിൽക്കുന്നു. പ്രകൃതിയും വികൃതിയും ഭഗവതിയായി സങ്കൽപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.

പ്രപഞ്ച സൃഷ്ടിയുടെ അടിസ്ഥാനം മഹാശക്തിയായ സ്ത്രീയാണ് എന്ന കാഴ്ചപ്പാടിൽ നിന്നാണ് ശാക്തേയർ ആദിശക്തിയായ ഭഗവതിയെ ആരാധിച്ചു തുടങ്ങിയത്. ശാക്തേയ സമ്പ്രദായത്തിൽ സ്ത്രീക്ക് നൽകുന്ന പ്രാധാന്യം ഇതിന്‌ തെളിവായി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നു. ഭഗവതി ഭക്തർ സ്ത്രീകൾക്ക് ബഹുമാനവും തുല്യ അംഗീകാരവും നൽകേണ്ടതുണ്ട് എന്നാണ് വിശ്വാസം. സ്ത്രീകളിൽ ഭഗവതി വസിക്കുന്നു എന്ന സങ്കൽപ്പമാണ് ഇതിന്റെ കാരണം. ഭഗവതി ഉപാസകർ സ്ത്രീകളോട് അപമര്യാദയായി ഇടപെടാൻ പാടില്ല എന്ന്‌ പ്രത്യേകം നിഷ്‌ക്കർഷിക്കാറുണ്ട്. 

ആദികാലങ്ങളിൽ ഗോത്ര ജനത ഭുവനേശ്വരിയെ   പ്രകൃതി, ഊർവ്വരത, മണ്ണിന്റെ ഫലഭൂയിഷ്ടത എന്നി ഭാവങ്ങളിൽ ആരാധിച്ചിരുന്നു. കാർഷിക സമൃദ്ധി, യുദ്ധ വിജയം, രോഗമുക്തി, കുടുംബത്തിന്റെ ഐശ്വര്യം അല്ലെങ്കിൽ സമ്പത്ത്, സന്താനങ്ങളുടെ അഭിവൃദ്ധി, കുലത്തിന്റെ നിലനിൽപ്പ്, വ്യാപാരത്തിന്റെ അഭിവൃദ്ധി, മോക്ഷം എന്നിവയ്ക്കായി ഭഗവതിയെ ആരാധിക്കുന്ന രീതി വ്യാപകമായിരുന്നു.

ശ്രീമാതാ, ശ്രീ മഹാരാജ്ഞി, ശ്രീമദ് സിംഹാസനേശ്വരി തുടങ്ങിയ നാമങ്ങളാൽ ലളിത സഹസ്രനാമത്തിൽ സ്തുതിക്കപ്പെടുന്ന ദേവി ഭുവനേശ്വരി ആണെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ദേവി മാഹാത്മ്യത്തിലെ പ്രസിദ്ധമായ നാരായണി സ്തുതിയെന്ന പതിനൊന്നാം അധ്യായത്തിൽ ‘ബാലാരവിദ്യുതിമിന്തുകിരീടാം’ എന്ന്‌ തുടങ്ങുന്ന നാലുവരി ധ്യാനശ്ലോകം ഭുവനേശ്വരി സ്തുതിയാണ്. അതിൽ എല്ലാവിധ ആപത്തുകളും, പ്രതിസന്ധികളും അകറ്റി ഐശ്വര്യം പ്രദാനം ചെയ്യുന്ന ഭഗവതിയാണ് ഭുവനേശ്വരി എന്ന്‌ കാണാം. മറ്റെല്ലാ ദേവി രൂപങ്ങളും ഭൂവനേശ്വരിയുടെ വിവിധ ഭാവങ്ങളാണ് എന്നാണ് വിശ്വാസം. ഇതിൽ ഭുവനേശ്വരിയുടെ ഉഗ്രരൂപമായി [[ഭദ്രകാളി|ഭദ്രകാളിയെ]] അവതരിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.  

കേരളത്തിൽ വീടുകളുടെ മച്ചകത്തോ അഥവാ മുകൾ നിലയിലോ അല്ലെങ്കിൽ ശാക്തേയ പീഠം സ്ഥാപിച്ചോ ഭുവനേശ്വരിയെ ആരാധിക്കുന്നതായി കാണാം. കുടുംബത്തിന്റെ ഐശ്വര്യത്തിനും പ്രതാപത്തിനും  അനർഥങ്ങൾ ഒഴിവാക്കുവാനും വേണ്ടിയാണ് ഇതെന്നാണ്  വിശ്വാസം. മഹാലക്ഷ്മിയും ഭുവനേശ്വരിയും ഒന്ന് തന്നെ എന്നാണ് വിശ്വാസം.  

ആദിപരാശക്തി, സർവേശ്വരി, മഹാമായ, ജഗദംബ, നാരായണി, കാത്യായനി, ശിവശക്തി, മഹാവിദ്യ, മഹാരാത്രി, മഹാദേവി, രാജരാജേശ്വരി, മഹേശ്വരി, പരമേശ്വരി, നാരായണി, ഉമ, ലളിത, ഭവാനി, [[ദുർഗ്ഗ]], [[കാളി]], മഹാഭഗവതി, ഭൈരവി, മഹാലക്ഷ്മി തുടങ്ങിയ നാമങ്ങൾ ഭുവനേശ്വരിയുടെ പര്യായങ്ങളാണ്. വെള്ളിയാഴ്ച, പൗർണമി തുടങ്ങിയവ പ്രധാന ദിവസങ്ങൾ. [[നവരാത്രി]], [[തൃക്കാർത്തിക]], പൗർണമി തുടങ്ങിയവ അതിപ്രധാനം.  പൂർണ്ണ ചന്ദ്രൻ ഉദിക്കുന്ന (പൗർണമി ദിവസം) ഭുവനേശ്വരി [[ദുർഗ്ഗ|(ദുർഗ്ഗ]]) ആയും അമാവാസി ദിവസം [[കാളി]] ആയും സങ്കൽപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. നവരാത്രി വ്രതം, പൗർണമി വ്രതം തുടങ്ങിയവ ഭുവനേശ്വരി പ്രധാനമാണ്.

== വിശ്വാസം == 
ഹൈന്ദവ വിശ്വാസപ്രകാരവും ശാക്തേയ സമ്പ്രദായപ്രകാരവും [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തി]] അല്ലെങ്കിൽ [[പാർവ്വതി|ദുർഗ്ഗ]] പരമേശ്വരി എന്നൊക്കെ അറിയപ്പെടുന്നത് സർവ്വശക്തി സ്വരൂപയായ ഭുവനേശ്വരിയാണ്. ഭൗതിക ലോകത്തിൻ്റെ ഈശ്വരി എന്നർത്ഥമുള്ള ഭുവനേശ്വരി [[ശക്തി|ആദിശക്തിയുടെ]] ദശമഹാവിദ്യകളിലെ നാലാമത്തെ ഭാവമാണ്.  പ്രകൃതി പ്രതിഭാസങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുന്നതും പ്രജകളുടെ ക്ഷേമ  ഐശ്വര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുന്നതും ഈ മഹാദേവിയുടെ ചുമതലയാണ്. 

ത്രിപുരസുന്ദരിയോട് സാമ്യമുള്ള രൂപമാണ്
ഭുവനേശ്വരിയുടേത്. ചതുർഭുജങ്ങളിൽ
തോട്ടിയും പാശവും വരദാഭയങ്ങളും ധരിച്ച് ഉദയ സൂര്യശോഭയോടെ  ദേവി വിളങ്ങുന്നു.  ത്രിഭുവനങ്ങളുടേയും ഈശ്വരിയാണ്
മണിദ്വീപനിവാസിനിയായ ഭുവനേശ്വരി. അനന്തമായ ഈ ഭുവനം ദേവിയുടെ ശരീരമായി കരുതുന്നു. ഭുവനത്തിലെ ജീവജാലങ്ങൾ ദേവിയുടെ ആഭൂഷണങ്ങളും.  തന്നിൽ നിന്ന് വിടരുന്ന സുന്ദരമായ പൂവ് എന്നപോലെ ദേവി ഈ പ്രപഞ്ചത്തെ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. കാലത്തിൻ്റെ നിയതാവ് കാളിയാണെങ്കിൽ ദേശത്തിൻ്റെ അധിപ ഭുവനേശ്വരിയത്രേ. [[കാളി]] ക്രിയാശക്തിയാണ്; ത്രിപുരസുന്ദരി ജ്ഞാനശക്തിയാണ്; എന്നാൽ ഭുവനേശ്വരി പ്രേമസ്വരൂപമായ ഇച്ഛാശക്തി ആണ്.

[[ശിവൻ|ത്രയംബകൻ]] ([[ശിവൻ|ഭുവനേശ്വരൻ]]) എന്ന [[ശിവൻ|ശിവനാണ്]] ദേവിയുടെ ഭർത്താവ്.  മണിദ്വീപം എന്ന വിശുദ്ധ ലോകത്തിൽ ശ്രീചക്രരാജം എന്ന സിംഹാസനത്തിൽ സദാശിവന്റെ മടിത്തട്ടിൽ ഇരിക്കുന്ന മഹാരാജ്ഞിയാണ് ദേവി. ലക്ഷ്മിയും സരസ്വതിയും ദേവിയെ സേവിക്കുന്നു. ബ്രഹ്മാദി സകല ദേവകളും ഭുവനേശ്വരിയെ സ്തുതിക്കുന്നു. ശിവശക്തി ഐക്യരൂപിണിയായ ഈ ഭഗവതിയാണ് പ്രപഞ്ച സൃഷ്ടി നടത്തിയത് എന്ന്‌ ദേവി പുരാണങ്ങൾ, ശൈവ പുരാണങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയിൽ കാണാം. 

ശാക്തേയ വിശ്വാസപ്രകാരം കൗള മാർഗത്തിൽ പഞ്ചമകാരങ്ങളായ മത്സ്യം, ഭക്ഷ്യയോഗ്യമായ മാംസം (പൂവൻ കോഴി), മധു, മൈഥുനം, മുദ്ര എന്നിവ സമർപ്പിച്ചു പ്രാർത്ഥിച്ചാൽ ഭഗവതിയുടെ അനുഗ്രഹത്തിന് കാരണമാകും എന്നാണ് ആചാരം. ഇക്കാരണത്താൽ ഭഗവതിക്ക് സസ്യേതര ഭക്ഷണം നിവേദിക്കാറുണ്ട്. ഉദാഹരണത്തിന് ഭക്ഷ്യയോഗ്യമായ കോഴി, മത്സ്യം എന്നിവ കറിയാക്കിയോ അല്ലാതെയോ നിവേദിച്ചു കൊണ്ടുള്ള പൂജകൾ ശാക്തേയ സമ്പ്രദായത്തിൽ കാണാവുന്നതാണ്. എന്നാൽ ഇന്നിതിന് പകരമായി കുമ്പളങ്ങ ഉപയോഗിച്ചു കാണാറുണ്ട്.

പ്രാർത്ഥനാ ശ്ലോകം:

ഓം ബാലാരവിദ്യുതിമിന്ദു കിരീടാം 
തുംഗകുചാം നയനത്രയയുക്താം 
സ്മേരമുഖീം വരദാങ്കുശപാശാഭീതികരാം
പ്രഭജേത് ഭുവനെശീം (ഭുവനേശ്വരീം)

== പദോൽപ്പത്തി ==
ഭുവനേശ്വരി ഒരു സംയുക്തപദമാണ്.  ലോകങ്ങളുടെ ''(ത്രിഭുവനങ്ങളുടെ)'' അല്ലെങ്കിൽ (മൂന്ന് ''ഭുവനങ്ങളുടെ'' , &quot;ലോകങ്ങളുടെ ദേവി&quot; അല്ലെങ്കിൽ &quot;പ്രപഞ്ച രാജ്ഞി&quot;, അർഥം, വാക്കുകൾ ''ഭുവനങ്ങളുടെ ഈശ്വരി. 3 ഭുവനങ്ങൾ -'' ഭൂഃ (ഭൂമി ), ''ഭുവഃ'' (ഭുവർലോകം - [[അന്തരീക്ഷം]]) ''സ്വഃ'' (ആകാശം).

== ഇതിഹാസങ്ങൾ == 
സമയത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ [[ത്രിമൂർത്തികൾ]] - [[ബ്രഹ്മാവ്]], [[വിഷ്ണു]], രുദ്രൻ എന്നിവർക്ക് തങ്ങൾ ആരാണെന്നും തങ്ങളുടെ ജന്മ ഉദ്ദേശ്യം എന്താണെന്നും അറിയില്ലായിരുന്നു. ഈ സമയം ഒരു പറക്കുന്ന രഥം അവരുടെ മുമ്പാകെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു, ഒരു അശരീരി ശബ്ദം അവരെ രഥത്തിൽ കയറാൻ നിർദ്ദേശിച്ചു. [[ത്രിമൂർത്തികൾ]] രഥത്തിൽ കയറിയപ്പോൾ അത് മനസ്സിന്റെ വേഗതയിൽ പറക്കാൻ തുടങ്ങി ഒരു [[ത്രിമൂർത്തികൾ|നിഗൂഢമായ]] സ്ഥലത്തേക്ക് കൊണ്ടുപോയി, അമൃതിൻ്റെ  സാഗരത്തിന് നടുവിൽ കദംബ വൃക്ഷങ്ങൾ നിറഞ്ഞ അതിമനോഹരമായ രത്നങ്ങളുടെ ദ്വീപായിരുന്നു അത്. രഥത്തിൽ നിന്ന് പടിയിറങ്ങുമ്പോൾ, [[ത്രിമൂർത്തികൾ]] സ്ത്രീകളായി രൂപാന്തരപ്പെട്ടു, രത്നദ്വീപ് ചുറ്റിനടന്നപ്പോൾ  ഉഗ്രകോപിയായ കാല[[കാലഭൈരവൻ|ഭൈരവൻ]], [[സപ്തമാതാക്കൾ|സപ്തമാതൃക്കൾ]], ക്ഷേത്രപാലകർ, ദിക്പാലകർ എന്നിവർ കാവൽ നിൽക്കുന്ന ഒമ്പത് അനുബന്ധങ്ങളാൽ സംരക്ഷിതമായ ഒരു രാജകീയ നഗരം അവർ കണ്ടു. അതിലെ അഭിവൃദ്ധിയും അത്യുന്നതങ്ങളായ സൗകര്യങ്ങളും കണ്ട് അവർ ആശ്ചര്യപ്പെട്ടു, 
ഇതാണ് ഭുവനേശ്വരിയുടെ ആസ്ഥാനമായ ശ്രീപുരം (അഥവാ ദേവിപട്ടണം), ഒടുവിൽ
അവർ യോഗിനിമാർ കാവൽ നിൽക്കുന്ന '''ചിന്താമണിഗൃഹം''' എന്ന രാജകീയ കൊട്ടാരത്തിലെത്തി. ഇതാണ് മണിദ്വിപ ചക്രവർത്തിനിയായ, [[പരാശക്തി|ആദി പരശക്തിയുടെ]] വാസസ്ഥലം. കൊട്ടാരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചപ്പോൾ എല്ലാ ലോകങ്ങളുടെയും രാജ്ഞിയായ ദേവി ഭുവനേശ്വരിയെ അവർ കണ്ടു. 

അവളുടെ നിറം ചുവപ്പായിരുന്നു. അവൾക്ക് മൂന്ന് കണ്ണുകളും നാല് കൈകളും, മനോഹരമായ തലമുടിയുമുണ്ട്,  അവൾ താമരയുടെ മാല ധരിച്ചിരുന്നു, ചുവന്ന ആഭരണങ്ങൾ ധരിച്ചിരുന്നു. വെളുത്ത വസ്‌ത്രം ധരിച്ച അവളുടെ ശരീരത്തിൽ രക്തചന്ദനം ലേപനം ചെയ്തു. അവളുടെ നാല് കൈകൾ പാശം, അങ്കുശം,  അഭയ, വരദ [[മുദ്ര|മുദ്രകൾ]] പ്രദർശിപ്പിച്ചു, അവളുടെ ശിരസ്സിൽ ചന്ദ്രക്കലയുള്ള രത്നകിരീടം ധരിച്ചിരുന്നു. 

വെളുത്ത നിറമുള്ള [[ശിവൻ|ത്രയംബക ഭൈരവന്റെ]] ഇടത് തുടയിൽ സർവ്വാഭരണ
വിഭൂഷിതയായി അവൾ ഇരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജടയിൽ ചന്ദ്രക്കലയും ഗംഗയും അലങ്കരിച്ചിരുന്നു. നാല് കൈളിൽ ത്രിശൂലവും മഴുവും
വരദ അഭയ [[മുദ്ര|മുദ്രകളും]] ധരിച്ച  
അദ്ദേഹത്തിന് മൂന്ന് കണ്ണുകളുള്ള അഞ്ച് മുഖങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു . 

ദൈവിക ദമ്പതികൾ '''പഞ്ചപ്രേതാസനം,''' എന്ന സിംഹാസനത്തിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ നിരവധി യോഗിനികൾ അവരെ സേവിക്കുന്നു, ചിലർ അവരെ ആരാധിക്കുന്നു, ചിലർ കണ്ണാടി പിടിക്കുന്നു, ചിലർ [[കർപ്പൂരം (സുഗന്ധദ്രവ്യം)|കർപ്പൂരം]] [[വെറ്റില]] എന്നിവ പിടിക്കുന്നു, ചിലർ [[തേൻ]], [[നെയ്യ്]], [[വീഞ്ഞ്|മദ്യം]], [[നെയ്യ്|ഇളനീര് വെള്ളം എന്നിവ]] ചേർത്ത് ഉണ്ടാക്കുന്ന പാനീയം വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു. ചിലർ ഭുവനേശ്വരിയുടെ തലമുടി ഒരുക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു, ചിലർ ദേവിയെ അണിയിച്ചൊരുക്കാൻ  തയ്യാറായി നിന്നു, ചിലർ മഹാദേവിയെ രസിപ്പിക്കാൻ പാടുകയും നൃത്തം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. 

[[ത്രിമൂർത്തികൾ|ത്രിമൂർത്തികളും]] ആകാശങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്ന ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ലോകങ്ങളെ  ഭുവനെശ്വരിയുടെ പാദനഖകണ്ണാടിയിൽ കാണുന്നു.  [[ബ്രഹ്മാവ്]] സൃഷ്ടിക്കുന്നവയെ [[വിഷ്ണു]] പരിപാലിക്കുന്നു. രുദ്രൻ അതിനെ സംഹരിയ്ക്കുന്നു. 

[[ത്രിമൂർത്തികൾ| ത്രിമൂർത്തികളെ]] ഭുവനേശ്വരി തന്റെ മഹത്ത്വത്താൽ പ്രകാശിപ്പിച്ചു. ത്രയംബകൻ [[ബ്രഹ്മം|ബ്രഹ്മവും]] ഭുവനേശ്വരി [[ശക്തി|ബ്രഹ്മശക്തിയുമാണ്]] . അവർ രണ്ടായി കാണപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിലും, രണ്ടും പരസ്പരം ബന്ധമുള്ളവയാണ്. ത്രയംബകൻ ആദിപുരുഷനും ഭുവനേശ്വരി മൂലപ്രകൃതിയുമാണ് . [[ബ്രഹ്മാവ്|ബ്രഹ്മ]], [[വിഷ്ണു]], രുദ്രൻ എന്നിങ്ങനെ മൂന്നായി പിരിഞ്ഞ് പരബ്രഹ്മം കർമ്മങ്ങൾ നിർവ്വഹിക്കുന്നു. ഈ [[ത്രിമൂർത്തികൾ|ത്രിദേവാസ്]]  ത്രയംബകശിവൻ്റെ തന്നെ സ്വരൂപങ്ങളാണ്. അവരെ സഹായിക്കാനായി ഭുവനേശ്വരി അവളുടെ  ശക്തിസ്വരൂപങ്ങളായ  [[സരസ്വതി]]യെ [[ബ്രഹ്മാവ്|ബ്രഹ്മാവിനും]], [[ലക്ഷ്മി]]യെ [[വിഷ്ണു]]വിനും, [[കാളി]]യെ രുദ്രനും നൽകി. ഭഗവതിയെ നമസ്‌കരിച്ച് അവർ തങ്ങളുടെ വാസ സ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക്  തിരികെ പോയി.

ദേവിഭാഗവതം, ലളിതോപാഖ്യാനം, ലളിത സഹസ്രനാമം, സൗന്ദര്യ ലഹരി തുടങ്ങിയ ഹൈന്ദവ കൃതികളിൽ മണിദ്വീപത്തിൽ അതിസുന്ദരനായ സദാശിവന്റെ മടിത്തട്ടിൽ ഇരിക്കുന്ന രാജ്ഞിയായി ഭഗവതിയെ വർണ്ണിക്കുന്നു. ഇതിലെല്ലാം കീർത്തിക്കുന്ന ദേവീരൂപം അതിമനോഹരമാണ്. അമൃതക്കടലിൻ്റെ മധ്യത്തിലുള്ള കല്പക വൃക്ഷങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ആരാമത്താൽ ചുറ്റപ്പെട്ട രത്നദ്വീപ്. അവിടെ കദംബ വൃക്ഷങ്ങളുള്ള ഉപവനത്തിൽ ചിന്താമണികൾ കൊണ്ടു നിർമ്മിച്ച ഗൃഹം. അതിൽ പരമശിവനാകുന്ന മെത്തയിൽ ഭഗവതി വിരാജിക്കുന്നു. ബ്രഹ്മാവ്, വിഷ്ണു, ഗണപതി, മുരുകൻ എന്നിവർ ചുറ്റിലും നിന്ന് ഭജിക്കുന്നു. ലക്ഷ്മിയും സരസ്വതിയും ഭഗവതിക്ക് വെഞ്ചാമരം വീശുന്നു. വലതു കാൽ മുകളിൽ കയറ്റി മറ്റേ കാൽ ശ്രീചക്രത്തിൽ അമർത്തി ശ്രീചക്രരാജം എന്ന സിംഹാസനത്തിലാണ് ലളിതാ ത്രിപുരസുന്ദരി ഇരിക്കുന്നത്. പാശവും അങ്കുശവും വില്ലും അമ്പുമാണ് ആയുധങ്ങൾ. കരിമ്പാണ് വില്ല്. പഞ്ച തന്മാത്രകളാണ് അമ്പുകൾ. ആപത്തിൽ പെടുന്നവരെ എപ്പോഴും രക്ഷിക്കുന്ന, ഭക്തർക്ക് എല്ലാ സൗഭാഗ്യവും കൊടുക്കുന്ന ഭാവം. ശിവൻ്റെ നേർപാതിയായ ശക്തി എന്നും ത്രിപുരസുന്ദരിക്ക് അർത്ഥം പറയാം. പ്രപഞ്ചത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന ത്രിപുരസുന്ദരിയെ ആരാധിച്ചാൽ സർവ്വ ഐശ്വര്യങ്ങളും ലഭിക്കും എന്നാണ് ഭക്തരുടെ വിശ്വാസം. ത്രിപുരസുന്ദരി ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനം  കാഞ്ചിപുരത്തെ കാഞ്ചി കാമാക്ഷി ക്ഷേത്രമാണ്. ഇതിന്റെ അടുത്താണ് ഏകാംബരേശ്വര ശിവക്ഷേത്രമുള്ളത്.

== ക്ഷേത്രങ്ങൾ ==
[[പ്രമാണം:Bhuvaneshvari.jpg|ലഘുചിത്രം| ഭുവനേശ്വരി. ഭാര്യ - [[ശിവൻ|ശിവ]] ]]
[[പ്രമാണം:Bhubaneshwari_Janbazar_Sammilito_Kali_Puja_Samiti_Arnab_Dutta_2011.jpg|ലഘുചിത്രം| ഭുവനെശ്വരി ഒരു മറ്റ് മഹവിദ്യസ് കൂടെ നമസ്കരിച്ചു കാളി പൂജ ൽ പന്തൽ [[കൊൽക്കത്ത|കൊൽക്കത്ത]] . ]]
[[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലുടനീളം]] '''ഭുവനേശ്വരിക്ക്''' വേണ്ടി സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന നിരവധി ക്ഷേത്രങ്ങളുണ്ട്. ദക്ഷിണേന്ത്യയിൽ ശ്രീവിദ്യ പാരമ്പര്യത്തിൽ ഭൂരിഭാഗവും ഉപാസക അവളെ ആരാധിക്കുന്നു. [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] ശാക്തേയർക്കിടയിലും ഭഗവതി ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു. 

• ശാർങ്ങക്കാവ് ശ്രീ ഭുവനേശ്വരി ക്ഷേത്രം, വെണ്മണി, ആലപ്പുഴ 

* ചോറ്റാനിക്കര ശ്രീ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, എറണാകുളം
* കുമാരനെല്ലൂർ ശ്രീ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, കോട്ടയം
* തൃശൂർ ജില്ലയിലെ കാട്ടൂരിൽ ഉള്ള പൊഞ്ഞനം ഭഗവതിക്ഷേത്രം ഭുവനേശ്വരി സ്വയംഭൂവായി ഉള്ളതാണ്. https://m.facebook.com/ponjanambhagavathytemple/

*വലംചുഴി ശ്രീ ഭുവനേശ്വരി ക്ഷേത്രം, പത്തനംതിട്ട

*പാഞ്ചാലിമേട് ശ്രീ ഭുവനേശ്വരി ക്ഷേത്രം, കുട്ടിക്കാനം, ഇടുക്കി ജില്ല

*കിടങ്ങാംപറമ്പ് ശ്രീ ഭുവനേശ്വരി ക്ഷേത്രം, ആലപ്പുഴ

*അഞ്ചുമന ദേവി ക്ഷേത്രം, എറണാകുളം 
*എടക്കാട് ഭുവനേശ്വരി ക്ഷേത്രം, കല്ലൂർ, വടക്കേകാട്, തൃശ്ശൂർ ജില്ല 

* ഒഡിഷയുടെ തലസ്ഥാനമായ [[ഭുവനേശ്വർ|ഭുവനേശ്വറിന്റെ]] രക്ഷാ ദേവിയായും [[ഒഡീഷ|ഒഡീഷയിലെ]] ഉത്‌കല ബ്രാഹ്മണയായും അവളെ ആരാധിക്കുന്നു. 

* വടക്കൻ [[ശ്രീലങ്ക|ശ്രീലങ്കയിലെ]] ജാഫ്‌ന ഉപദ്വീപിന്റെ തീരത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന നൈനതിവിലാണ് (മണിപ്പല്ലവം) ഒരു [[ശക്തി പീഠങ്ങൾ|ശക്തിപീത]] സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 

* [[പ്രമാണം:Bhuvaneshwari_Goddess.jpg|ലഘുചിത്രം|298x298ബിന്ദു| ഇന്ത്യയിലെ ചന്ദനഗറിലെ വാർഷിക ഭുവനേശ്വരി പൂജ (2018) ]] ഒരു നത്മംദിര് ദേവതയായ സമർപ്പിക്കപ്പെട്ട ഹത്ഖൊല കാണാവുന്നതാണ് [[ചന്ദൻനഗർ|ഛംദന്നഗര്]] അവിടെ ദേവിയുടെ മാസം ഒരു മാസം തോറും ആരാധിക്കുന്ന സ്രവന് . [[ശിവൻ|ശിവയും]] മറ്റ് ദേവന്മാരും ചേർന്ന് പരമ്പരാഗത ബംഗാളി ശൈലിയിലാണ് ദേവിയുടെ ചിത്രം നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. 
* ഭുവനേശ്വരിക്ക് വേണ്ടി സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന മറ്റൊരു ക്ഷേത്രം തമിഴ്‌നാട്ടിലെ പുതുക്കോട്ടയിലാണ് . 
* [[പുരി ജഗന്നാഥക്ഷേത്രം|ജഗന്നാഥ ക്ഷേത്രത്തിനുള്ളിൽ]] ഒരു ചെറിയ ദേവാലയം സമർപ്പിക്കുന്നു [[പുരി ജഗന്നാഥക്ഷേത്രം|, പുരി]], ദേവി [[സുഭദ്ര (മഹാഭാരതം)|സുഭദ്ര]] എന്നിവരെ ഭുവനേശ്വരിയായി ആരാധിക്കുന്നു. 
* [[ഒഡീഷ|ഒഡീഷയിലെ]] സമലേശ്വരി ദേവാലയവും കട്ടക്ക് ചാണ്ടി ക്ഷേത്രവും അവർക്കായി സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. 
* മാ ഭുവനേശ്വരി ദേവിയുടെ ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് ഗുഞ്ച, ടാ: വിസ്നഗർ, dist: മെഹ്സാന, വടക്കൻ ഗുജറാത്ത്. മാതാജിയുടെ പല്ലിയുടെ പ്രവർത്തനം ശുഭദിനത്തിൽ നടന്നത് (നവരാത്രിയുടെ ആതം). 
* ഭുവനേശ്വരി ദേവി ഒരു സമർപ്പിത ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി മുന് ൽ [[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്ത്]] 1946 ൽ സ്ഥാപിതമായ  
* 900+ വർഷം പഴക്കമുള്ള ക്ഷേത്രമാണ് കേരളത്തിലെ കാലിക്കറ്റിലെ വെസ്റ്റിലിലുള്ള നോചിപ്ര ഭാഗവതി-ക്ഷത്രം ക്ഷേത്രം. ഇവിടെ പ്രധാന ദേവത ''ഭുവനേശ്വരി'' അമ്മയാണ്. ''ഭുവന ഐവാരി'', അതായത് &quot;ലോകങ്ങളുടെ ദേവി&quot; അല്ലെങ്കിൽ &quot;പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ രാജ്ഞി&quot;, ഇവിടെ ലോകങ്ങൾ ''ത്രിഭുവനം'' അല്ലെങ്കിൽ ''ഭ'' (ഭൂമി), ''ഭുവ'' (അന്തരീക്ഷം), ''സ്വ ḥ'' (ആകാശം) എന്നീ മൂന്ന് പ്രദേശങ്ങളാണ്. ഏറ്റവും പ്രിയങ്കരമായ ഈ രൂപത്തിൽ ''ഭുവനേശ്വരി അമ്മ'' ദാതാവായിത്തീരുകയും അവളുടെ ഭക്തർക്ക് സമൃദ്ധമായി എല്ലാം നൽകുകയും അവളുടെ ആഗ്രഹപ്രകാരം ഏത് സാഹചര്യവും മാറ്റാൻ പ്രാപ്തനാകുകയും ചെയ്യുന്നു. 
* [[കാമാഖ്യ ക്ഷേത്രം|കാമാഖ്യ ക്ഷേത്രത്തിൽ]] ഭുവനേശ്വരി ക്ഷേത്രം ഉണ്ട്. 
* ഭുവനേശ്വരി അമ്മ കർണാടക അഥവാ കന്നഡമ്മയുടെ ഭക്തനാണെന്നും ചരിത്ര നഗരമായ [[ബാദാമി|ബദാമിയിലെ]] ഭുവനേശ്വരി ക്ഷേത്രം ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന ക്ഷേത്രമാണെന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. 
* ഭുവനേശ്വരി ദേവിക്കായി സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു ക്ഷേത്രം ജംഷദ്‌പൂർ എന്ന ചെറുപട്ടണത്തിൽ ടെൽകോ എന്ന സ്ഥലത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ക്ഷേത്രം തികച്ചും ശക്തമാണെന്ന് പ്രദേശവാസികൾ വിശ്വസിക്കുന്നു, ഭക്തർ തങ്ങളുടെ പ്രാർത്ഥനയ്ക്ക് പകരമായി ദേവിയ്ക്ക് സാരികൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നതായി ക്ഷേത്രം കാണുന്നു. വെല്ലകുളങ്ങരയ്ക്കടുത്തുള്ള അദൂരിലെ ചൂരക്കോടിലാണ് ഭുവനേശ്വരി അമ്മയുടെ ശക്തമായ ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 
* [[മഹാരാഷ്ട്ര|മഹാരാഷ്ട്രയിലെ]] സാംഗ്ലി ജില്ലയിലെ ഭീലവാടിയിൽ കൃഷ്ണ നദിയുടെ തീരത്ത് ഭുവനേശ്വരി ദേവിക്കായി സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു ക്ഷേത്രമുണ്ട്. 

[[പ്രമാണം:Shreekshetra_Audumbar_river_bank.jpg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം| നദീതീരത്ത് ഭുവനേശ്വരി ദേവി ]]
ഉത്തരേന്ത്യയിൽ, മഥുരയിൽ കൃഷ്ണ നഗരത്തിന് നൂറ്റാണ്ടുകൾ പഴക്കമുള്ള &quot;ഭുവനേശ്വരി മഹാവിദ്യ&quot; ക്ഷേത്രമുണ്ട്. 

മഹാരാഷ്ട്രയിലെ ഒരു ക്ഷേത്രം കൂടി, ശ്രീ ഷെത്ര ud ഡംബർ, സാംഗ്ലി ജില്ല. 

* [[ഹിമാചൽ പ്രദേശ്‌|ഹിമാചൽ പ്രദേശിലെ]] [[കുളു]] ജില്ലയിൽ ദേവി ഭുവനേശ്വരിക്ക് വേണ്ടി ഒരു പ്രത്യേക ക്ഷേത്രം ഉണ്ട്, അവിടെ മാതാ ഭുവനേശ്വരി ജഗന്നാഥി എന്നറിയപ്പെടുന്നു. വർഷത്തിൽ രണ്ടുതവണ ദേവതയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് മേളകൾ നടക്കുന്നു. 

വടക്കേ അമേരിക്കയിൽ മിഷിഗനിലെ പോണ്ടിയാക്കിലെ പരാശക്തി ക്ഷേത്രത്തിലാണ് ഭുവനേശ്വരിയെ ആരാധിക്കുന്നത്. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.parashakthitemple.org/bhuvanehswari.aspx|title=Welcome to Parashakthi (Eternal Mother) Amman Temple, Pontiac, Michigan, USA|access-date=2012-03-03|publisher=Parashakthitemple.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20120326075342/http://www.parashakthitemple.org/bhuvanehswari.aspx|archive-date=2012-03-26}}&lt;/ref&gt;

== വിശേഷ ദിവസങ്ങൾ ==
[[നവരാത്രി]], [[തൃക്കാർത്തിക]] തുടങ്ങിയവ വിശേഷം. ചൊവ്വ, വെള്ളി, പൗർണമി ദിവസങ്ങൾ പ്രധാനം. ഞായറാഴ്ചയും പ്രധാന ദിവസം. പൗർണമി വ്രതം ഭഗവതിയെ ഉദ്ദേശിച്ചു എടുക്കുന്ന വ്രതമാണ്.

== ഇതും കാണുക ==

* ''[[ദേവി]]'' 
* മഹാവിദ്യ 
* [[അൻപൊലി|പട്ടമ്പലം]] 
* [[ലിംഗരാജ ക്ഷേത്രം|ലിംഗരാജ് ക്ഷേത്രം]] 
* ഭുവനേശ്വരി ക്ഷേത്രം സിദ്ധപൂർ, ഉത്തരകണ്ണട 

== പരാമർശങ്ങൾ ==
{{Reflist}}

== കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് ==
{{Shaktism}}
* ''താന്ത്രിക യോഗയും ജ്ഞാന ദേവതകളും'' ഡേവിഡ് ഫ്രോളി 
* ''ഹിന്ദു ദേവതകൾ:'' ഡേവിഡ് കിൻസ്ലി എഴുതിയ ''ഹിന്ദു'' മതപാരമ്പര്യങ്ങളിൽ () ''ദിവ്യ സ്ത്രീലിംഗത്തിന്റെ ദർശനം'' 
[[വർഗ്ഗം:പാർവ്വതിയുടെ രൂപങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഹിന്ദു ദേവതമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:Pages with unreviewed translations]]
[[വർഗ്ഗം:മഹാവിദ്യ]]</text>
      <sha1>70p3ahg6uv5o5bv2klmhtakhdsv5svp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4649905</id>
      <parentid>4649904</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T14:14:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39072-89</username>
        <id>220133</id>
      </contributor>
      <comment>/* ഇതിഹാസങ്ങൾ */</comment>
      <origin>4649905</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="46416" sha1="fuqfy7w1o8w0a2j7dwbgmihn7nlm58z" xml:space="preserve">
{{Infobox hindu deity|Image=Devi Bhuvaneswari at Parashakthi Temple.jpg|Caption=|Name=ഭൂവനേശ്വരി|Devanagari=भुवनेश्वरी|Sanskrit_Transliteration=''Bhuvaneśvarī''|Affiliation=[[ആദിപരാശക്തി]], [[ഭഗവതി]], [[മഹാകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]],
[[പാർവതി]], [[Parvati|ശിവശക്തി]], [[മഹാവിദ്യ]], [[ജഗദംബ]], ത്രിപുര സുന്ദരി |God_of=|Abode=[[മണിദ്വീപം]]|Mantra=II bhūvanēşī mahāmāyā sūryāmandalārūpīnī I
I namanī varadhām sūddhām kāmākhyārūpīnī şīva II|Consort=[[Shiva]]|Weapon=Ankusa , Paasha}}

ഹൈന്ദവ, ശാക്തേയ വിശ്വാസപ്രകാരം [[ഹിന്ദുയിസം|ഹിന്ദുമതത്തിലെ]] [[ദശമഹാവിദ്യകൾ|പത്ത് മഹാവിദ്യ]] (ദശമഹാവിദ്യമാർ) അല്ലെങ്കിൽ [[പാർവ്വതി|ശിവശക്തി ഭഗവതിമാരിൽ]] നാലാമത്തേതാണ് '''ഭുവനേശ്വരി അല്ലെങ്കിൽ ഭുവനേശ്വരി ലളിത''' ( '''ഭുവനേശ്വരി''' ; [[സംസ്കൃതം|സംസ്‌കൃതം]] : भुवनेश्वरी, [[സംസ്കൃത ലിപ്യന്തരീകരണത്തിനുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര ലിപി|IAST]] : ''ഭുവനേശ്വരി'' ) '', ലോക സൃഷ്ടിക്ക് രൂപം നൽകിയ പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ നാഥയായ സാക്ഷാൽ [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തിയുടെ]]'' ഒരു പ്രധാന വശം ''''. '''മണിദ്വീപം എന്ന ലോകത്ത് വസിക്കുന്ന ഭഗവതി ത്രിപുര സുന്ദരിക്ക് സമാനമായി മനോഹരമായ രൂപ ഭാവങ്ങളോട് കൂടിയതാണ്. ശാക്തേയ വിഭാഗത്തിന്റെ പ്രധാന ആരാധനമൂർത്തിയായ ആദിപരാശക്തി തന്നെയാണ്  ഭുവനേശ്വരി. മാതൃദൈവം, ഊർവരത, കാർഷിക സമൃദ്ധി, പ്രകൃതി ആരാധന, ശാക്തേയ ആരാധന തുടങ്ങിയയുടെ പിന്തുടർച്ച ആണിത്. 

പേര് സൂചിപ്പിക്കുന്നത് പോലെ തന്നെ ത്രിഭുവനങ്ങളുടെ ഈശ്വരി, പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ രാജ്ഞി, ആദിപരാശക്തി, ലോകത്തിന്റെ സ്രഷ്ടാവ്, ജഗദീശ്വരി തുടങ്ങിയ വിശേഷണങ്ങൾ പലപ്പോഴും ഭുവനേശ്വരിക്ക് കൽപ്പിക്കുന്നതായി കാണാം. സ്ത്രീ ഭാവത്തോട് കൂടിയ ദൈവ സങ്കല്പം തന്നെയാണിത് എന്നതാണ് എടുത്തു പറയേണ്ട ഒരു പ്രത്യേകത.  

കേരളീയരായ ശാക്തേയ ഹൈന്ദവരുടെ കുലദൈവം കൂടിയാണ് ഭുവനേശ്വരി. മലയാളികളുടെ വീടുകളിൽ [[ഭദ്രകാളി|ഭദ്രകാളിയെ]] പോലെതന്നെ ആരാധിച്ചിരുന്ന ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട ഭഗവതിയാണ് ഭുവനേശ്വരി. പലപ്പോഴും മത്സ്യമാംസാദി പഞ്ചമകാര നിവേദ്യങ്ങളോട് കൂടിയ പ്രത്യേക പൂജകളും കേരളത്തിൽ ഭുവനേശ്വരിക്ക് കാണപ്പെട്ടിരുന്നു എന്നതാണ് മറ്റൊരു പ്രത്യേകത. ഹൈന്ദവ, ശാക്തേയ വിശ്വാസപ്രകാരം ജീവജാലങ്ങളുടെ നിലനിൽപ്പ്, ഐശ്വര്യം എന്നിവ ഭുവനേശ്വരിയുടെ നിയന്ത്രണത്തിലാണുള്ളത്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ദാരിദ്ര്യം, ദുരിതങ്ങൾ, പ്രതിസന്ധികൾ, ഐശ്വര്യക്കുറവ് എന്നിവ ഭുവനേശ്വരിയുടെ ആരാധനയാൽ പരിഹരിക്കപ്പെടും എന്നാണ് സങ്കല്പം. കഠിനമായ സാഹചര്യങ്ങളെ മാറ്റി മറിക്കാൻ ഈ ഭഗവതിക്ക് സാധിക്കും എന്ന്‌ കരുതപ്പെടുന്നു. നവഗ്രഹങ്ങളെ പോലും നിയന്ത്രിക്കുന്നത് ഭുവനേശ്വരി ആണെന്നാണ് വിശ്വാസം. ഈ ഭഗവതിയുടെ ആരാധന ഭുവനത്തിലെ സർവ്വ സുഖങ്ങളും ഐശ്വര്യവും പ്രതാപവും ഭക്തന് പ്രദാനം ചെയ്യുന്നു എന്ന്‌ കരുതപ്പെടുന്നു. [[മഹാലക്ഷ്മി]] തന്നെയാണ് ഭുവനേശ്വരി എന്നും പുരാണങ്ങളിൽ കാണാം.   

ദേവി മാഹാത്മ്യ പ്രകാരം ത്രിമൂർത്തികളായ ബ്രഹ്മാവിഷ്ണുമഹേശ്വരന്മാർ, [[കാളി]], [[ലക്ഷ്മി]], [[സരസ്വതി]] തുടങ്ങിയവർ ഭൂവനേശ്വരിയിൽ നിന്ന് ഉടലെടുത്തവരാണ് എന്നാണ് വിശ്വാസം. അതിനാൽ ത്രിമൂർത്തികളുടെയും തൃദേവിമാരുടെയും മാതാവായി ഭുവനേശ്വരിയെ കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ചിലയിടങ്ങളിൽ [[ദുർഗ്ഗ|ദുർഗ്ഗയെ]] തന്നെ ഭുവനേശ്വരി ഭാവത്തിൽ ആരാധിക്കുന്നതായി കാണാം. ദേവി മാഹാത്മ്യം കൂടാതെ, ദേവി ഭാഗവതം ചില താന്ത്രിക ഗ്രന്ഥങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ ഭുവനേശ്വരി ദേവിയെ സ്തുതിക്കുന്നവയാണ്. പ്രത്യേകിച്ച് ദേവി മാഹാത്മ്യത്തിലെ പ്രസിദ്ധമായ പതിനൊന്നാം അദ്ധ്യായം ‘ബാലാരവിദ്യുതിമിന്ദുകിരീടാം’ എന്ന ഭുവനേശ്വരി സ്തുതിയോടെയാണ് ആരംഭിക്കുന്നത് എന്ന്‌ കാണാം.   

ശൈവ, വൈഷ്ണവ, ബൗദ്ധ മതങ്ങളും, അബ്രഹാമിക മതങ്ങളും ഉടലെടുക്കുന്നതിന് മുൻപ് തന്നെ ലോകത്തിൽ മാതൃ ദൈവ ആരാധന വ്യാപകമായിരുന്നു. ക്രിസ്തുവർഷത്തിനു മുമ്പ് വളരെ പുരാതന കാലം മുതൽക്കേ തന്നെ ലോകത്തിൽ മാതൃദൈവ സങ്കൽപ്പം നിലനിന്നിരുന്നു. മാതൃദൈവ ആരാധന സിന്ധുനാഗരികതയ്ക്ക് മുൻപേ തന്നെ ഭാരതത്തിലും നിലനിന്നിരുന്നു. ഇത് ഉർവ്വരതാ സങ്കൽപവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് കിടക്കുന്നു. ഭഗവതി ക്ഷേത്രങ്ങളിലും കാവുകളിലും ഇന്നും തുടർന്നുവരുന്ന ആചാരാനുഷ്ഠാനങ്ങൾ ഇത്തരം പ്രകൃതി ആരാധനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നു. കാടിനെ കാക്കുന്ന കാവ് പ്രകൃതി സംരക്ഷണത്തിന്റെയും ജീവ വൈവിദ്ധ്യത്തിന്റെയും ഭാഗമായ ആരാധനാ സങ്കൽപവുമായി ചേർന്ന് നിൽക്കുന്നു. പ്രകൃതിയും വികൃതിയും ഭഗവതിയായി സങ്കൽപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.

പ്രപഞ്ച സൃഷ്ടിയുടെ അടിസ്ഥാനം മഹാശക്തിയായ സ്ത്രീയാണ് എന്ന കാഴ്ചപ്പാടിൽ നിന്നാണ് ശാക്തേയർ ആദിശക്തിയായ ഭഗവതിയെ ആരാധിച്ചു തുടങ്ങിയത്. ശാക്തേയ സമ്പ്രദായത്തിൽ സ്ത്രീക്ക് നൽകുന്ന പ്രാധാന്യം ഇതിന്‌ തെളിവായി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നു. ഭഗവതി ഭക്തർ സ്ത്രീകൾക്ക് ബഹുമാനവും തുല്യ അംഗീകാരവും നൽകേണ്ടതുണ്ട് എന്നാണ് വിശ്വാസം. സ്ത്രീകളിൽ ഭഗവതി വസിക്കുന്നു എന്ന സങ്കൽപ്പമാണ് ഇതിന്റെ കാരണം. ഭഗവതി ഉപാസകർ സ്ത്രീകളോട് അപമര്യാദയായി ഇടപെടാൻ പാടില്ല എന്ന്‌ പ്രത്യേകം നിഷ്‌ക്കർഷിക്കാറുണ്ട്. 

ആദികാലങ്ങളിൽ ഗോത്ര ജനത ഭുവനേശ്വരിയെ   പ്രകൃതി, ഊർവ്വരത, മണ്ണിന്റെ ഫലഭൂയിഷ്ടത എന്നി ഭാവങ്ങളിൽ ആരാധിച്ചിരുന്നു. കാർഷിക സമൃദ്ധി, യുദ്ധ വിജയം, രോഗമുക്തി, കുടുംബത്തിന്റെ ഐശ്വര്യം അല്ലെങ്കിൽ സമ്പത്ത്, സന്താനങ്ങളുടെ അഭിവൃദ്ധി, കുലത്തിന്റെ നിലനിൽപ്പ്, വ്യാപാരത്തിന്റെ അഭിവൃദ്ധി, മോക്ഷം എന്നിവയ്ക്കായി ഭഗവതിയെ ആരാധിക്കുന്ന രീതി വ്യാപകമായിരുന്നു.

ശ്രീമാതാ, ശ്രീ മഹാരാജ്ഞി, ശ്രീമദ് സിംഹാസനേശ്വരി തുടങ്ങിയ നാമങ്ങളാൽ ലളിത സഹസ്രനാമത്തിൽ സ്തുതിക്കപ്പെടുന്ന ദേവി ഭുവനേശ്വരി ആണെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ദേവി മാഹാത്മ്യത്തിലെ പ്രസിദ്ധമായ നാരായണി സ്തുതിയെന്ന പതിനൊന്നാം അധ്യായത്തിൽ ‘ബാലാരവിദ്യുതിമിന്തുകിരീടാം’ എന്ന്‌ തുടങ്ങുന്ന നാലുവരി ധ്യാനശ്ലോകം ഭുവനേശ്വരി സ്തുതിയാണ്. അതിൽ എല്ലാവിധ ആപത്തുകളും, പ്രതിസന്ധികളും അകറ്റി ഐശ്വര്യം പ്രദാനം ചെയ്യുന്ന ഭഗവതിയാണ് ഭുവനേശ്വരി എന്ന്‌ കാണാം. മറ്റെല്ലാ ദേവി രൂപങ്ങളും ഭൂവനേശ്വരിയുടെ വിവിധ ഭാവങ്ങളാണ് എന്നാണ് വിശ്വാസം. ഇതിൽ ഭുവനേശ്വരിയുടെ ഉഗ്രരൂപമായി [[ഭദ്രകാളി|ഭദ്രകാളിയെ]] അവതരിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.  

കേരളത്തിൽ വീടുകളുടെ മച്ചകത്തോ അഥവാ മുകൾ നിലയിലോ അല്ലെങ്കിൽ ശാക്തേയ പീഠം സ്ഥാപിച്ചോ ഭുവനേശ്വരിയെ ആരാധിക്കുന്നതായി കാണാം. കുടുംബത്തിന്റെ ഐശ്വര്യത്തിനും പ്രതാപത്തിനും  അനർഥങ്ങൾ ഒഴിവാക്കുവാനും വേണ്ടിയാണ് ഇതെന്നാണ്  വിശ്വാസം. മഹാലക്ഷ്മിയും ഭുവനേശ്വരിയും ഒന്ന് തന്നെ എന്നാണ് വിശ്വാസം.  

ആദിപരാശക്തി, സർവേശ്വരി, മഹാമായ, ജഗദംബ, നാരായണി, കാത്യായനി, ശിവശക്തി, മഹാവിദ്യ, മഹാരാത്രി, മഹാദേവി, രാജരാജേശ്വരി, മഹേശ്വരി, പരമേശ്വരി, നാരായണി, ഉമ, ലളിത, ഭവാനി, [[ദുർഗ്ഗ]], [[കാളി]], മഹാഭഗവതി, ഭൈരവി, മഹാലക്ഷ്മി തുടങ്ങിയ നാമങ്ങൾ ഭുവനേശ്വരിയുടെ പര്യായങ്ങളാണ്. വെള്ളിയാഴ്ച, പൗർണമി തുടങ്ങിയവ പ്രധാന ദിവസങ്ങൾ. [[നവരാത്രി]], [[തൃക്കാർത്തിക]], പൗർണമി തുടങ്ങിയവ അതിപ്രധാനം.  പൂർണ്ണ ചന്ദ്രൻ ഉദിക്കുന്ന (പൗർണമി ദിവസം) ഭുവനേശ്വരി [[ദുർഗ്ഗ|(ദുർഗ്ഗ]]) ആയും അമാവാസി ദിവസം [[കാളി]] ആയും സങ്കൽപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. നവരാത്രി വ്രതം, പൗർണമി വ്രതം തുടങ്ങിയവ ഭുവനേശ്വരി പ്രധാനമാണ്.

== വിശ്വാസം == 
ഹൈന്ദവ വിശ്വാസപ്രകാരവും ശാക്തേയ സമ്പ്രദായപ്രകാരവും [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തി]] അല്ലെങ്കിൽ [[പാർവ്വതി|ദുർഗ്ഗ]] പരമേശ്വരി എന്നൊക്കെ അറിയപ്പെടുന്നത് സർവ്വശക്തി സ്വരൂപയായ ഭുവനേശ്വരിയാണ്. ഭൗതിക ലോകത്തിൻ്റെ ഈശ്വരി എന്നർത്ഥമുള്ള ഭുവനേശ്വരി [[ശക്തി|ആദിശക്തിയുടെ]] ദശമഹാവിദ്യകളിലെ നാലാമത്തെ ഭാവമാണ്.  പ്രകൃതി പ്രതിഭാസങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുന്നതും പ്രജകളുടെ ക്ഷേമ  ഐശ്വര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുന്നതും ഈ മഹാദേവിയുടെ ചുമതലയാണ്. 

ത്രിപുരസുന്ദരിയോട് സാമ്യമുള്ള രൂപമാണ്
ഭുവനേശ്വരിയുടേത്. ചതുർഭുജങ്ങളിൽ
തോട്ടിയും പാശവും വരദാഭയങ്ങളും ധരിച്ച് ഉദയ സൂര്യശോഭയോടെ  ദേവി വിളങ്ങുന്നു.  ത്രിഭുവനങ്ങളുടേയും ഈശ്വരിയാണ്
മണിദ്വീപനിവാസിനിയായ ഭുവനേശ്വരി. അനന്തമായ ഈ ഭുവനം ദേവിയുടെ ശരീരമായി കരുതുന്നു. ഭുവനത്തിലെ ജീവജാലങ്ങൾ ദേവിയുടെ ആഭൂഷണങ്ങളും.  തന്നിൽ നിന്ന് വിടരുന്ന സുന്ദരമായ പൂവ് എന്നപോലെ ദേവി ഈ പ്രപഞ്ചത്തെ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. കാലത്തിൻ്റെ നിയതാവ് കാളിയാണെങ്കിൽ ദേശത്തിൻ്റെ അധിപ ഭുവനേശ്വരിയത്രേ. [[കാളി]] ക്രിയാശക്തിയാണ്; ത്രിപുരസുന്ദരി ജ്ഞാനശക്തിയാണ്; എന്നാൽ ഭുവനേശ്വരി പ്രേമസ്വരൂപമായ ഇച്ഛാശക്തി ആണ്.

[[ശിവൻ|ത്രയംബകൻ]] ([[ശിവൻ|ഭുവനേശ്വരൻ]]) എന്ന [[ശിവൻ|ശിവനാണ്]] ദേവിയുടെ ഭർത്താവ്.  മണിദ്വീപം എന്ന വിശുദ്ധ ലോകത്തിൽ ശ്രീചക്രരാജം എന്ന സിംഹാസനത്തിൽ സദാശിവന്റെ മടിത്തട്ടിൽ ഇരിക്കുന്ന മഹാരാജ്ഞിയാണ് ദേവി. ലക്ഷ്മിയും സരസ്വതിയും ദേവിയെ സേവിക്കുന്നു. ബ്രഹ്മാദി സകല ദേവകളും ഭുവനേശ്വരിയെ സ്തുതിക്കുന്നു. ശിവശക്തി ഐക്യരൂപിണിയായ ഈ ഭഗവതിയാണ് പ്രപഞ്ച സൃഷ്ടി നടത്തിയത് എന്ന്‌ ദേവി പുരാണങ്ങൾ, ശൈവ പുരാണങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയിൽ കാണാം. 

ശാക്തേയ വിശ്വാസപ്രകാരം കൗള മാർഗത്തിൽ പഞ്ചമകാരങ്ങളായ മത്സ്യം, ഭക്ഷ്യയോഗ്യമായ മാംസം (പൂവൻ കോഴി), മധു, മൈഥുനം, മുദ്ര എന്നിവ സമർപ്പിച്ചു പ്രാർത്ഥിച്ചാൽ ഭഗവതിയുടെ അനുഗ്രഹത്തിന് കാരണമാകും എന്നാണ് ആചാരം. ഇക്കാരണത്താൽ ഭഗവതിക്ക് സസ്യേതര ഭക്ഷണം നിവേദിക്കാറുണ്ട്. ഉദാഹരണത്തിന് ഭക്ഷ്യയോഗ്യമായ കോഴി, മത്സ്യം എന്നിവ കറിയാക്കിയോ അല്ലാതെയോ നിവേദിച്ചു കൊണ്ടുള്ള പൂജകൾ ശാക്തേയ സമ്പ്രദായത്തിൽ കാണാവുന്നതാണ്. എന്നാൽ ഇന്നിതിന് പകരമായി കുമ്പളങ്ങ ഉപയോഗിച്ചു കാണാറുണ്ട്.

പ്രാർത്ഥനാ ശ്ലോകം:

ഓം ബാലാരവിദ്യുതിമിന്ദു കിരീടാം 
തുംഗകുചാം നയനത്രയയുക്താം 
സ്മേരമുഖീം വരദാങ്കുശപാശാഭീതികരാം
പ്രഭജേത് ഭുവനെശീം (ഭുവനേശ്വരീം)

== പദോൽപ്പത്തി ==
ഭുവനേശ്വരി ഒരു സംയുക്തപദമാണ്.  ലോകങ്ങളുടെ ''(ത്രിഭുവനങ്ങളുടെ)'' അല്ലെങ്കിൽ (മൂന്ന് ''ഭുവനങ്ങളുടെ'' , &quot;ലോകങ്ങളുടെ ദേവി&quot; അല്ലെങ്കിൽ &quot;പ്രപഞ്ച രാജ്ഞി&quot;, അർഥം, വാക്കുകൾ ''ഭുവനങ്ങളുടെ ഈശ്വരി. 3 ഭുവനങ്ങൾ -'' ഭൂഃ (ഭൂമി ), ''ഭുവഃ'' (ഭുവർലോകം - [[അന്തരീക്ഷം]]) ''സ്വഃ'' (ആകാശം).

== ഇതിഹാസങ്ങൾ == 
സമയത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ [[ത്രിമൂർത്തികൾ]] - [[ബ്രഹ്മാവ്]], [[വിഷ്ണു]], രുദ്രൻ എന്നിവർക്ക് തങ്ങൾ ആരാണെന്നും തങ്ങളുടെ ജന്മ ഉദ്ദേശ്യം എന്താണെന്നും അറിയില്ലായിരുന്നു. ഈ സമയം ഒരു പറക്കുന്ന രഥം അവരുടെ മുമ്പാകെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു, ഒരു അശരീരി ശബ്ദം അവരെ രഥത്തിൽ കയറാൻ നിർദ്ദേശിച്ചു. [[ത്രിമൂർത്തികൾ]] രഥത്തിൽ കയറിയപ്പോൾ അത് മനസ്സിന്റെ വേഗതയിൽ പറക്കാൻ തുടങ്ങി ഒരു [[ത്രിമൂർത്തികൾ|നിഗൂഢമായ]] സ്ഥലത്തേക്ക് കൊണ്ടുപോയി, അമൃതിൻ്റെ  സാഗരത്തിന് നടുവിൽ കദംബ വൃക്ഷങ്ങൾ നിറഞ്ഞ അതിമനോഹരമായ രത്നങ്ങളുടെ ദ്വീപായിരുന്നു അത്. രഥത്തിൽ നിന്ന് പടിയിറങ്ങുമ്പോൾ, [[ത്രിമൂർത്തികൾ]] സ്ത്രീകളായി രൂപാന്തരപ്പെട്ടു, രത്നദ്വീപ് ചുറ്റിനടന്നപ്പോൾ  ഉഗ്രകോപിയായ കാല[[കാലഭൈരവൻ|ഭൈരവൻ]], [[സപ്തമാതാക്കൾ|സപ്തമാതൃക്കൾ]], ക്ഷേത്രപാലകർ, ദിക്പാലകർ എന്നിവർ കാവൽ നിൽക്കുന്ന ഒമ്പത് അനുബന്ധങ്ങളാൽ സംരക്ഷിതമായ ഒരു രാജകീയ നഗരം അവർ കണ്ടു. അതിലെ അഭിവൃദ്ധിയും അത്യുന്നതങ്ങളായ സൗകര്യങ്ങളും കണ്ട് അവർ ആശ്ചര്യപ്പെട്ടു, 
ഇതാണ് ഭുവനേശ്വരിയുടെ ആസ്ഥാനമായ ശ്രീപുരം (അഥവാ ദേവിപട്ടണം), ഒടുവിൽ
അവർ യോഗിനിമാർ കാവൽ നിൽക്കുന്ന '''ചിന്താമണിഗൃഹം''' എന്ന രാജകീയ കൊട്ടാരത്തിലെത്തി. ഇതാണ് മണിദ്വിപ ചക്രവർത്തിനിയായ, [[പരാശക്തി|ആദി പരശക്തിയുടെ]] വാസസ്ഥലം. കൊട്ടാരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചപ്പോൾ എല്ലാ ലോകങ്ങളുടെയും രാജ്ഞിയായ ദേവി ഭുവനേശ്വരിയെ അവർ കണ്ടു. 

അവളുടെ നിറം ചുവപ്പായിരുന്നു. അവൾക്ക് മൂന്ന് കണ്ണുകളും നാല് കൈകളും, മനോഹരമായ തലമുടിയുമുണ്ട്,  അവൾ താമരയുടെ മാല ധരിച്ചിരുന്നു, ചുവന്ന ആഭരണങ്ങൾ ധരിച്ചിരുന്നു. വെളുത്ത വസ്‌ത്രം ധരിച്ച അവളുടെ ശരീരത്തിൽ രക്തചന്ദനം ലേപനം ചെയ്തു. അവളുടെ നാല് കൈകൾ പാശം, അങ്കുശം,  അഭയ, വരദ [[മുദ്ര|മുദ്രകൾ]] പ്രദർശിപ്പിച്ചു, അവളുടെ ശിരസ്സിൽ ചന്ദ്രക്കലയുള്ള രത്നകിരീടം ധരിച്ചിരുന്നു. 

വെളുത്ത നിറമുള്ള [[ശിവൻ|ത്രയംബക ഭൈരവന്റെ]] ഇടത് തുടയിൽ സർവ്വാഭരണ
വിഭൂഷിതയായി അവൾ ഇരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജടയിൽ ചന്ദ്രക്കലയും ഗംഗയും അലങ്കരിച്ചിരുന്നു. നാല് കൈളിൽ ത്രിശൂലവും മഴുവും
വരദ അഭയ [[മുദ്ര|മുദ്രകളും]] ധരിച്ച  
അദ്ദേഹത്തിന് മൂന്ന് കണ്ണുകളുള്ള അഞ്ച് മുഖങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു . 

ദൈവിക ദമ്പതികൾ '''പഞ്ചപ്രേതാസനം,''' എന്ന സിംഹാസനത്തിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ നിരവധി യോഗിനികൾ അവരെ സേവിക്കുന്നു, ചിലർ അവരെ ആരാധിക്കുന്നു, ചിലർ കണ്ണാടി പിടിക്കുന്നു, ചിലർ [[കർപ്പൂരം (സുഗന്ധദ്രവ്യം)|കർപ്പൂരം]] [[വെറ്റില]] എന്നിവ പിടിക്കുന്നു, ചിലർ [[തേൻ]], [[നെയ്യ്]], [[വീഞ്ഞ്|മദ്യം]], [[നെയ്യ്|ഇളനീര് വെള്ളം എന്നിവ]] ചേർത്ത് ഉണ്ടാക്കുന്ന പാനീയം വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു. ചിലർ ഭുവനേശ്വരിയുടെ തലമുടി ഒരുക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു, ചിലർ ദേവിയെ അണിയിച്ചൊരുക്കാൻ  തയ്യാറായി നിന്നു, ചിലർ മഹാദേവിയെ രസിപ്പിക്കാൻ പാടുകയും നൃത്തം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. 

[[ത്രിമൂർത്തികൾ|ത്രിമൂർത്തികളും]] ആകാശങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്ന ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ലോകങ്ങളെ  ഭുവനെശ്വരിയുടെ പാദനഖകണ്ണാടിയിൽ കാണുന്നു.  [[ബ്രഹ്മാവ്]] സൃഷ്ടിക്കുന്നവയെ [[വിഷ്ണു]] പരിപാലിക്കുന്നു. രുദ്രൻ അതിനെ സംഹരിയ്ക്കുന്നു. 

[[ത്രിമൂർത്തികൾ| ത്രിമൂർത്തികളെ]] ഭുവനേശ്വരി തന്റെ മഹത്ത്വത്താൽ പ്രകാശിപ്പിച്ചു. ത്രയംബകൻ [[ബ്രഹ്മം|ബ്രഹ്മവും]] ഭുവനേശ്വരി [[ശക്തി|ബ്രഹ്മശക്തിയുമാണ്]] . അവർ രണ്ടായി കാണപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിലും, രണ്ടും പരസ്പരം ബന്ധമുള്ളവയാണ്. ത്രയംബകൻ ആദിപുരുഷനും ഭുവനേശ്വരി മൂലപ്രകൃതിയുമാണ് . [[ബ്രഹ്മാവ്|ബ്രഹ്മ]], [[വിഷ്ണു]], രുദ്രൻ എന്നിങ്ങനെ മൂന്നായി പിരിഞ്ഞ് പരബ്രഹ്മം കർമ്മങ്ങൾ നിർവ്വഹിക്കുന്നു. ഈ [[ത്രിമൂർത്തികൾ|ത്രിദേവാസ്]]  ത്രയംബകശിവൻ്റെ തന്നെ സ്വരൂപങ്ങളാണ്. അവരെ സഹായിക്കാനായി ഭുവനേശ്വരി അവളുടെ  ശക്തിസ്വരൂപങ്ങളായ  [[സരസ്വതി]]യെ [[ബ്രഹ്മാവ്|ബ്രഹ്മാവിനും]], [[ലക്ഷ്മി]]യെ [[വിഷ്ണു]]വിനും, [[കാളി]]യെ രുദ്രനും നൽകി. ഭഗവതിയെ നമസ്‌കരിച്ച് അവർ തങ്ങളുടെ വാസ സ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക്  തിരികെ പോയി.

ദേവിഭാഗവതം, ലളിതോപാഖ്യാനം, ലളിത സഹസ്രനാമം, സൗന്ദര്യ ലഹരി തുടങ്ങിയ ഹൈന്ദവ കൃതികളിൽ മണിദ്വീപത്തിൽ അതിസുന്ദരനായ സദാശിവന്റെ മടിത്തട്ടിൽ ഇരിക്കുന്ന രാജ്ഞിയായി ഭഗവതിയെ വർണ്ണിക്കുന്നു. ഇതിലെല്ലാം കീർത്തിക്കുന്ന ദേവീരൂപം അതിമനോഹരമാണ്. അമൃതക്കടലിൻ്റെ മധ്യത്തിലുള്ള കല്പക വൃക്ഷങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ആരാമത്താൽ ചുറ്റപ്പെട്ട രത്നദ്വീപ്. അവിടെ കദംബ വൃക്ഷങ്ങളുള്ള ഉപവനത്തിൽ ചിന്താമണികൾ കൊണ്ടു നിർമ്മിച്ച ഗൃഹം. അതിൽ പരമശിവനാകുന്ന മെത്തയിൽ ഭഗവതി വിരാജിക്കുന്നു. ബ്രഹ്മാവ്, വിഷ്ണു, ഗണപതി, മുരുകൻ എന്നിവർ ചുറ്റിലും നിന്ന് ഭജിക്കുന്നു. ലക്ഷ്മിയും സരസ്വതിയും ഭഗവതിക്ക് വെഞ്ചാമരം വീശുന്നു. വലതു കാൽ മുകളിൽ കയറ്റി മറ്റേ കാൽ ശ്രീചക്രത്തിൽ അമർത്തി ശ്രീചക്രരാജം എന്ന സിംഹാസനത്തിലാണ് ലളിതാ ത്രിപുരസുന്ദരി ഇരിക്കുന്നത്. പാശവും അങ്കുശവും വില്ലും അമ്പുമാണ് ആയുധങ്ങൾ. കരിമ്പാണ് വില്ല്. പഞ്ച തന്മാത്രകളാണ് അമ്പുകൾ. ആപത്തിൽ പെടുന്നവരെ എപ്പോഴും രക്ഷിക്കുന്ന, ഭക്തർക്ക് എല്ലാ സൗഭാഗ്യവും കൊടുക്കുന്ന ഭാവം. ശിവൻ്റെ നേർപാതിയായ ശക്തി എന്നും ത്രിപുരസുന്ദരിക്ക് അർത്ഥം പറയാം. പ്രപഞ്ചത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന ത്രിപുരസുന്ദരിയെ ആരാധിച്ചാൽ സർവ്വ ഐശ്വര്യങ്ങളും ലഭിക്കും എന്നാണ് ഭക്തരുടെ വിശ്വാസം. ത്രിപുരസുന്ദരി ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനം  കാഞ്ചിപുരത്തെ കാമാക്ഷി ക്ഷേത്രമാണ്. ഇതിന്റെ അടുത്താണ് ഏകാംബരേശ്വര ശിവക്ഷേത്രമുള്ളത്.

== ക്ഷേത്രങ്ങൾ ==
[[പ്രമാണം:Bhuvaneshvari.jpg|ലഘുചിത്രം| ഭുവനേശ്വരി. ഭാര്യ - [[ശിവൻ|ശിവ]] ]]
[[പ്രമാണം:Bhubaneshwari_Janbazar_Sammilito_Kali_Puja_Samiti_Arnab_Dutta_2011.jpg|ലഘുചിത്രം| ഭുവനെശ്വരി ഒരു മറ്റ് മഹവിദ്യസ് കൂടെ നമസ്കരിച്ചു കാളി പൂജ ൽ പന്തൽ [[കൊൽക്കത്ത|കൊൽക്കത്ത]] . ]]
[[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലുടനീളം]] '''ഭുവനേശ്വരിക്ക്''' വേണ്ടി സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന നിരവധി ക്ഷേത്രങ്ങളുണ്ട്. ദക്ഷിണേന്ത്യയിൽ ശ്രീവിദ്യ പാരമ്പര്യത്തിൽ ഭൂരിഭാഗവും ഉപാസക അവളെ ആരാധിക്കുന്നു. [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] ശാക്തേയർക്കിടയിലും ഭഗവതി ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു. 

• ശാർങ്ങക്കാവ് ശ്രീ ഭുവനേശ്വരി ക്ഷേത്രം, വെണ്മണി, ആലപ്പുഴ 

* ചോറ്റാനിക്കര ശ്രീ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, എറണാകുളം
* കുമാരനെല്ലൂർ ശ്രീ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, കോട്ടയം
* തൃശൂർ ജില്ലയിലെ കാട്ടൂരിൽ ഉള്ള പൊഞ്ഞനം ഭഗവതിക്ഷേത്രം ഭുവനേശ്വരി സ്വയംഭൂവായി ഉള്ളതാണ്. https://m.facebook.com/ponjanambhagavathytemple/

*വലംചുഴി ശ്രീ ഭുവനേശ്വരി ക്ഷേത്രം, പത്തനംതിട്ട

*പാഞ്ചാലിമേട് ശ്രീ ഭുവനേശ്വരി ക്ഷേത്രം, കുട്ടിക്കാനം, ഇടുക്കി ജില്ല

*കിടങ്ങാംപറമ്പ് ശ്രീ ഭുവനേശ്വരി ക്ഷേത്രം, ആലപ്പുഴ

*അഞ്ചുമന ദേവി ക്ഷേത്രം, എറണാകുളം 
*എടക്കാട് ഭുവനേശ്വരി ക്ഷേത്രം, കല്ലൂർ, വടക്കേകാട്, തൃശ്ശൂർ ജില്ല 

* ഒഡിഷയുടെ തലസ്ഥാനമായ [[ഭുവനേശ്വർ|ഭുവനേശ്വറിന്റെ]] രക്ഷാ ദേവിയായും [[ഒഡീഷ|ഒഡീഷയിലെ]] ഉത്‌കല ബ്രാഹ്മണയായും അവളെ ആരാധിക്കുന്നു. 

* വടക്കൻ [[ശ്രീലങ്ക|ശ്രീലങ്കയിലെ]] ജാഫ്‌ന ഉപദ്വീപിന്റെ തീരത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന നൈനതിവിലാണ് (മണിപ്പല്ലവം) ഒരു [[ശക്തി പീഠങ്ങൾ|ശക്തിപീത]] സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 

* [[പ്രമാണം:Bhuvaneshwari_Goddess.jpg|ലഘുചിത്രം|298x298ബിന്ദു| ഇന്ത്യയിലെ ചന്ദനഗറിലെ വാർഷിക ഭുവനേശ്വരി പൂജ (2018) ]] ഒരു നത്മംദിര് ദേവതയായ സമർപ്പിക്കപ്പെട്ട ഹത്ഖൊല കാണാവുന്നതാണ് [[ചന്ദൻനഗർ|ഛംദന്നഗര്]] അവിടെ ദേവിയുടെ മാസം ഒരു മാസം തോറും ആരാധിക്കുന്ന സ്രവന് . [[ശിവൻ|ശിവയും]] മറ്റ് ദേവന്മാരും ചേർന്ന് പരമ്പരാഗത ബംഗാളി ശൈലിയിലാണ് ദേവിയുടെ ചിത്രം നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. 
* ഭുവനേശ്വരിക്ക് വേണ്ടി സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന മറ്റൊരു ക്ഷേത്രം തമിഴ്‌നാട്ടിലെ പുതുക്കോട്ടയിലാണ് . 
* [[പുരി ജഗന്നാഥക്ഷേത്രം|ജഗന്നാഥ ക്ഷേത്രത്തിനുള്ളിൽ]] ഒരു ചെറിയ ദേവാലയം സമർപ്പിക്കുന്നു [[പുരി ജഗന്നാഥക്ഷേത്രം|, പുരി]], ദേവി [[സുഭദ്ര (മഹാഭാരതം)|സുഭദ്ര]] എന്നിവരെ ഭുവനേശ്വരിയായി ആരാധിക്കുന്നു. 
* [[ഒഡീഷ|ഒഡീഷയിലെ]] സമലേശ്വരി ദേവാലയവും കട്ടക്ക് ചാണ്ടി ക്ഷേത്രവും അവർക്കായി സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. 
* മാ ഭുവനേശ്വരി ദേവിയുടെ ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് ഗുഞ്ച, ടാ: വിസ്നഗർ, dist: മെഹ്സാന, വടക്കൻ ഗുജറാത്ത്. മാതാജിയുടെ പല്ലിയുടെ പ്രവർത്തനം ശുഭദിനത്തിൽ നടന്നത് (നവരാത്രിയുടെ ആതം). 
* ഭുവനേശ്വരി ദേവി ഒരു സമർപ്പിത ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി മുന് ൽ [[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്ത്]] 1946 ൽ സ്ഥാപിതമായ  
* 900+ വർഷം പഴക്കമുള്ള ക്ഷേത്രമാണ് കേരളത്തിലെ കാലിക്കറ്റിലെ വെസ്റ്റിലിലുള്ള നോചിപ്ര ഭാഗവതി-ക്ഷത്രം ക്ഷേത്രം. ഇവിടെ പ്രധാന ദേവത ''ഭുവനേശ്വരി'' അമ്മയാണ്. ''ഭുവന ഐവാരി'', അതായത് &quot;ലോകങ്ങളുടെ ദേവി&quot; അല്ലെങ്കിൽ &quot;പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ രാജ്ഞി&quot;, ഇവിടെ ലോകങ്ങൾ ''ത്രിഭുവനം'' അല്ലെങ്കിൽ ''ഭ'' (ഭൂമി), ''ഭുവ'' (അന്തരീക്ഷം), ''സ്വ ḥ'' (ആകാശം) എന്നീ മൂന്ന് പ്രദേശങ്ങളാണ്. ഏറ്റവും പ്രിയങ്കരമായ ഈ രൂപത്തിൽ ''ഭുവനേശ്വരി അമ്മ'' ദാതാവായിത്തീരുകയും അവളുടെ ഭക്തർക്ക് സമൃദ്ധമായി എല്ലാം നൽകുകയും അവളുടെ ആഗ്രഹപ്രകാരം ഏത് സാഹചര്യവും മാറ്റാൻ പ്രാപ്തനാകുകയും ചെയ്യുന്നു. 
* [[കാമാഖ്യ ക്ഷേത്രം|കാമാഖ്യ ക്ഷേത്രത്തിൽ]] ഭുവനേശ്വരി ക്ഷേത്രം ഉണ്ട്. 
* ഭുവനേശ്വരി അമ്മ കർണാടക അഥവാ കന്നഡമ്മയുടെ ഭക്തനാണെന്നും ചരിത്ര നഗരമായ [[ബാദാമി|ബദാമിയിലെ]] ഭുവനേശ്വരി ക്ഷേത്രം ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന ക്ഷേത്രമാണെന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. 
* ഭുവനേശ്വരി ദേവിക്കായി സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു ക്ഷേത്രം ജംഷദ്‌പൂർ എന്ന ചെറുപട്ടണത്തിൽ ടെൽകോ എന്ന സ്ഥലത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ക്ഷേത്രം തികച്ചും ശക്തമാണെന്ന് പ്രദേശവാസികൾ വിശ്വസിക്കുന്നു, ഭക്തർ തങ്ങളുടെ പ്രാർത്ഥനയ്ക്ക് പകരമായി ദേവിയ്ക്ക് സാരികൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നതായി ക്ഷേത്രം കാണുന്നു. വെല്ലകുളങ്ങരയ്ക്കടുത്തുള്ള അദൂരിലെ ചൂരക്കോടിലാണ് ഭുവനേശ്വരി അമ്മയുടെ ശക്തമായ ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 
* [[മഹാരാഷ്ട്ര|മഹാരാഷ്ട്രയിലെ]] സാംഗ്ലി ജില്ലയിലെ ഭീലവാടിയിൽ കൃഷ്ണ നദിയുടെ തീരത്ത് ഭുവനേശ്വരി ദേവിക്കായി സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു ക്ഷേത്രമുണ്ട്. 

[[പ്രമാണം:Shreekshetra_Audumbar_river_bank.jpg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം| നദീതീരത്ത് ഭുവനേശ്വരി ദേവി ]]
ഉത്തരേന്ത്യയിൽ, മഥുരയിൽ കൃഷ്ണ നഗരത്തിന് നൂറ്റാണ്ടുകൾ പഴക്കമുള്ള &quot;ഭുവനേശ്വരി മഹാവിദ്യ&quot; ക്ഷേത്രമുണ്ട്. 

മഹാരാഷ്ട്രയിലെ ഒരു ക്ഷേത്രം കൂടി, ശ്രീ ഷെത്ര ud ഡംബർ, സാംഗ്ലി ജില്ല. 

* [[ഹിമാചൽ പ്രദേശ്‌|ഹിമാചൽ പ്രദേശിലെ]] [[കുളു]] ജില്ലയിൽ ദേവി ഭുവനേശ്വരിക്ക് വേണ്ടി ഒരു പ്രത്യേക ക്ഷേത്രം ഉണ്ട്, അവിടെ മാതാ ഭുവനേശ്വരി ജഗന്നാഥി എന്നറിയപ്പെടുന്നു. വർഷത്തിൽ രണ്ടുതവണ ദേവതയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് മേളകൾ നടക്കുന്നു. 

വടക്കേ അമേരിക്കയിൽ മിഷിഗനിലെ പോണ്ടിയാക്കിലെ പരാശക്തി ക്ഷേത്രത്തിലാണ് ഭുവനേശ്വരിയെ ആരാധിക്കുന്നത്. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.parashakthitemple.org/bhuvanehswari.aspx|title=Welcome to Parashakthi (Eternal Mother) Amman Temple, Pontiac, Michigan, USA|access-date=2012-03-03|publisher=Parashakthitemple.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20120326075342/http://www.parashakthitemple.org/bhuvanehswari.aspx|archive-date=2012-03-26}}&lt;/ref&gt;

== വിശേഷ ദിവസങ്ങൾ ==
[[നവരാത്രി]], [[തൃക്കാർത്തിക]] തുടങ്ങിയവ വിശേഷം. ചൊവ്വ, വെള്ളി, പൗർണമി ദിവസങ്ങൾ പ്രധാനം. ഞായറാഴ്ചയും പ്രധാന ദിവസം. പൗർണമി വ്രതം ഭഗവതിയെ ഉദ്ദേശിച്ചു എടുക്കുന്ന വ്രതമാണ്.

== ഇതും കാണുക ==

* ''[[ദേവി]]'' 
* മഹാവിദ്യ 
* [[അൻപൊലി|പട്ടമ്പലം]] 
* [[ലിംഗരാജ ക്ഷേത്രം|ലിംഗരാജ് ക്ഷേത്രം]] 
* ഭുവനേശ്വരി ക്ഷേത്രം സിദ്ധപൂർ, ഉത്തരകണ്ണട 

== പരാമർശങ്ങൾ ==
{{Reflist}}

== കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് ==
{{Shaktism}}
* ''താന്ത്രിക യോഗയും ജ്ഞാന ദേവതകളും'' ഡേവിഡ് ഫ്രോളി 
* ''ഹിന്ദു ദേവതകൾ:'' ഡേവിഡ് കിൻസ്ലി എഴുതിയ ''ഹിന്ദു'' മതപാരമ്പര്യങ്ങളിൽ () ''ദിവ്യ സ്ത്രീലിംഗത്തിന്റെ ദർശനം'' 
[[വർഗ്ഗം:പാർവ്വതിയുടെ രൂപങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഹിന്ദു ദേവതമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:Pages with unreviewed translations]]
[[വർഗ്ഗം:മഹാവിദ്യ]]</text>
      <sha1>fuqfy7w1o8w0a2j7dwbgmihn7nlm58z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>സ്നെല്ലെൻ ചാർട്ട്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>504061</id>
    <revision>
      <id>4649973</id>
      <parentid>3448302</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T22:09:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4649973</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18425" sha1="izi0lx18kgdwfeqvavaah38wp4elot4" xml:space="preserve">{{prettyurl|Snellen chart}}
{{Infobox diagnostic|Name=സ്നെല്ലെൻ ചാർട്ട്|Calculator=|OPS301=&lt;!--{{OPS301|code}}--&gt;|MeshID=|eMedicine=&lt;!--article_number--&gt;|MedlinePlus=&lt;!--article_number--&gt;|ICD9=|ICD10=&lt;!--{{ICD10|Group|Major|minor|LinkGroup|LinkMajor}} or {{ICD10PCS|code|char1/char2/char3/char4}}--&gt;|reference_range=|image=Snellen chart.svg|Synonyms=|Based on=|Test of=|Purpose=കാഴ്ച പരിശോധിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു സാധാരണ സ്നെല്ലെൻ ചാർട്ട്|pronounce=|caption=|alt=|LOINC=&lt;!--{{LOINC|code}}--&gt;}} കാഴ്ച പരിശോധിക്കാൻ ലോകവ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കുന്നതും ഏറ്റവും സാധാരണമായതുമായ ഒരു ചാർട്ട് ആണ് '''സ്നെല്ലെൻ ചാർട്ട്.''' 1862 ൽ ഈ ചാർട്ട് വികസിപ്പിച്ച ഡച്ച് [[നേത്രവിജ്ഞാനം|നേത്രരോഗവിദഗ്ദ്ധൻ]] [[ഹെർമൻ സ്നെല്ലൻ|ഹെർമൻ സ്നെല്ലന്റെ]] പേരിലാണ് സ്നെല്ലെൻ ചാർട്ടുകൾ അറിയപ്പെടുന്നത്. &lt;ref&gt;H. Snellen, Probebuchstaben zur Bestimmung der Sehschärfe, Utrecht 1862.&lt;/ref&gt; പല നേത്രരോഗവിദഗ്ദ്ധരും കാഴ്ച ശാസ്ത്രജ്ഞരും ഇപ്പോൾ [[കാഴ്ച ശക്തി]] പരിശോധിക്കാൻ [[ ലോഗ്മാർ ചാർട്ട് |ലോഗ്മാർ ചാർട്ട്]] എന്നറിയപ്പെടുന്ന കൂടുതൽ മെച്ചപ്പെട്ട ചാർട്ട് ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. 

== ചരിത്രം ==
5 × 5 യൂണിറ്റ് ഗ്രിഡ് അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ചിഹ്നങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ആണ് സ്നെല്ലെൻ ചാർട്ടുകൾ വികസിപ്പിച്ചത്. 1861 ൽ വികസിപ്പിച്ച പരീക്ഷണാത്മക ചാർട്ടുകൾ അമൂർത്ത ചിഹ്നങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ആണ് നിർമ്മിച്ചത്. &lt;ref name=&quot;Pfoff Laser and Eye Home&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.pfofflaserandeye.com/The%20Informed%20Patient/Contrast%20and%20Glare/Contrast%20and%20Glare%20BG.htm|title=New Page 1|access-date=May 10, 2017|website=Pfoff Laser and Eye Home}}&lt;/ref&gt; 1862-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച സ്നെല്ലൻ ചാർട്ടുകളിൽ 5 × 5 ഗ്രിഡിൽ വലിയ അക്ഷരങ്ങൾ ആണ് ഉപയോഗിച്ചത്. ആദ്യം അവതരിപ്പിച്ച യഥാർത്ഥ ചാർട്ടിൽ ഉണ്ടായിരുന്നത് A, C, E, G, L, N, P, R, T, 5, V, Z, B, D, 4, F, H, K, O, S, 3, U, Y, A, C, E, G, L, 2 എന്നീ അക്ഷരങ്ങളാണ്. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://web.archive.org/web/*/http://www.ski.org/Colenbrander/Images/History_VA_Measuremnt.pdf|title=Wayback Machine|access-date=10 May 2017|website=web.archive.org}}&lt;/ref&gt; 

== വിവരണം ==
ഏഴ് മുതൽ പതിനൊന്ന് വരികളുള്ള ബ്ലോക്ക് അക്ഷരങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് അച്ചടിച്ചതാണ് സാധാരണ സ്നെല്ലെൻ ചാർട്ട്. ആദ്യ വരിയിൽ വളരെ വലിയ ഒരു അക്ഷരം അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. തുടർന്നുള്ള വരികൾക്ക് വലിപ്പം കുറയുന്നതിന് അനുസരിച്ച് അക്ഷരങ്ങളുടെ എണ്ണം വർദ്ധിക്കുന്നു. പല ചാർട്ടുകളിലും പല തരത്തിലുള്ള അക്ഷരങ്ങളാണ് ഉള്ളത്. പരിശോധന നടത്തുന്ന ഒരാൾ 6 മീറ്ററിൽ (അല്ലെങ്കിൽ 20 അടി) ദൂരത്ത് നിന്ന് ഒരു കണ്ണ് മൂടി, ഓരോ വരിയിലേയും അക്ഷരങ്ങൾ മുകളിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് താഴേക്ക് വായിക്കുന്നു. കൃത്യമായി വായിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഏറ്റവും ചെറിയ വരി ആ നിർദ്ദിഷ്ട കണ്ണിലെ വിഷ്വൽ അക്വിറ്റി അല്ലെങ്കിൽ കാഴ്ച ശക്തിയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഒരു അക്വിറ്റി ചാർട്ടിലെ ചിഹ്നങ്ങളെ ഔപചാരികമായി &quot; ഒപ്‌ടോടൈപ്പുകൾ &quot; എന്ന് വിളിക്കുന്നു. പരമ്പരാഗത സ്നെല്ലെൻ ചാർട്ടിന്റെ കാര്യത്തിൽ, ഒപ്‌ടോടൈപ്പുകൾക്ക് ബ്ലോക്ക് അക്ഷരങ്ങളുടെ രൂപമുണ്ട്, മാത്രമല്ല അവ അക്ഷരങ്ങളായി കാണാനും വായിക്കാനും ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതാണ്. എന്നിരുന്നാലും അവ ഏതെങ്കിലും സാധാരണ ടൈപ്പോഗ്രാഫിക് ഫോണ്ടിൽ നിന്നുള്ള അക്ഷരങ്ങളല്ല. ചാർട്ടിലെ അക്ഷരങ്ങൾക്കും ചിഹ്നങ്ങൾക്കും പ്രത്യേകവും ലളിതവുമായ ജ്യാമിതി ഉണ്ട്. ഇംഗ്ലീഷ് അല്ലാതെ, നമ്പറുകളും, ഇൻഡ്യയിലെ വിവിധഭാഷളും ഒക്കെയായായി വിവിധ തരത്തിലുള്ള സ്നെല്ലെൻ ചാർട്ടുകളുണ്ട്. 

* അക്ഷരത്തിന്റെ കനം, വരികൾക്കിടയിലുള്ള വെളുത്ത ഇടങ്ങളുടെ കനം, &quot;സി&quot; അക്ഷരത്തിലെ വിടവിന്റെ കനം എന്നിവ തുല്യമാണ്.
* അക്ഷരത്തിന്റെ കനത്തിന്റെ അഞ്ചിരട്ടിയാണ് ഒപ്‌ടോടൈപ്പിന്റെ ഉയരവും വീതിയും (അക്ഷരം മുഴുവനായി) .

ഏത് ഭാഷയിലും 5*5 രീതിയിൽ എഴുതാവുന്ന അക്ഷരങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് സ്നെല്ലെൻ ചാർട്ട് ഉണ്ടാക്കാറുണ്ട്. മതിലിൽ തൂക്കാവുന്ന തരത്തിലുള്ള സ്നെല്ലെൻ ചാർട്ടുകൾ വിലകുറഞ്ഞവയാണ്, ഉള്ളിൽ വെളിച്ചമുള്ള തരത്തിലുള്ള ചാർട്ടുകളാണ് കൂടുതൽകൃത്യതയുള്ളത്.  &quot;[[കാഴ്ച ശക്തി|ദൂര കാഴ്ച]] നിർണ്ണയിക്കുന്നതിനുള്ള ടെസ്റ്റ് ചാർട്ടുകൾ‌ക്കായുള്ള സവിശേഷതയായി ബി‌എസ് (ബ്രിട്ടീഷ് സ്റ്റാൻഡേഡ്) 4274-1: 2003 പറയുന്നത് &quot;വിദൂര കാഴ്ചയുടെ ക്ലിനിക്കൽ നിർണ്ണയത്തിനായുള്ള ടെസ്റ്റ് അക്ഷരങ്ങളുടെ തിളക്കം 120 സിഡി / മീ &lt;sup&gt;2 ൽ&lt;/sup&gt; കുറയാത്തത് ആയിരിക്കണം. അതുപോലെ ടെസ്റ്റ് ചാർട്ടിലുടനീളമുള്ള ഏത് വ്യത്യാസവും 20% കവിയാൻ പാടില്ല&quot; എന്നാണ്. ബി‌എസ് 4274-1: 2003 അനുസരിച്ച് സി, ഡി, ഇ, എഫ്, എച്ച്, കെ, എൻ, പി, ആർ, യു, വി, ഇസെഡ് എന്നീ അക്ഷരങ്ങൾ മാത്രമേ അക്ഷരങ്ങളുടെ തുല്യ വ്യക്തതയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി കാഴ്ച പരിശോധനയ്ക്കായി ഉപയോഗിക്കാവൂ എന്നും പറയുന്നുണ്ട്. പക്ഷെ ഇങ്ങനെയുള്ള അക്ഷരങ്ങൾക്ക് പകരം മറ്റ് അക്ഷരങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്ന ചാർട്ടുകളും വിപണിയിൽ ലഭ്യമാണ്.
== സ്നെല്ലെൻ ഭിന്നസംഖ്യ ==
വിഷ്വൽ അക്യുറ്റി അഥവാ കാഴ്ച ശക്തി രേഖപ്പെടുത്തുന്നത് ടെസ്റ്റ് ചെയ്യുന്ന ദൂരം / വായിച്ച അക്ഷരം 5 മിനിറ്റ് ആങ്കിൾ ഉണ്ടാക്കുന്നത് ഏത് ദൂരത്തിലാണ് എന്ന രീതിയിലാണ്. അതായത് ഒരാളുടെ കാഴ്ച 6/12 (ഇത് ഒരു കുറഞ്ഞ കാഴ്ചയാണ്) എന്ന് രേഖപ്പെടുത്തിയാൽ ടെസ്റ്റ് ചെയ്യുന്ന ദൂരം 6 മീറ്റർ ആണെന്നും, വായിച്ച അക്ഷരം സാധാരണ കണ്ണിൽ 5 മിനിറ്റ് ആംഗിൾ ഉണ്ടാക്കുന്ന ദൂരം 12 മീറ്റർ ആണ് എന്നും മനസ്സിലാക്കാം.    

== &quot;6/6&quot; (മീ) അല്ലെങ്കിൽ &quot;20/20&quot; (അടി) കാഴ്ച ==
5 മിനിറ്റ് ആർക്ക് വരുന്ന ഒപ്‌ടോടൈപ്പ് തിരിച്ചറിയാനുള്ള കഴിവാണ് “സ്റ്റാൻഡേർഡ് വിഷൻ” എന്ന് സ്നെല്ലെൻ നിർവചിച്ചത്. ഒപ്റ്റോടൈപ്പ് കാണുന്ന വ്യക്തിക്ക് ഒരു [[ആർക്കും മിനിറ്റും രണ്ടാമത്തേതും|മിനിറ്റ് ആർക്ക്]] [[വിഷ്വൽ ആംഗിൾ|വിഷ്വൽ ആംഗിൾ ഉപയോഗിച്ച്]] വേർതിരിച്ച ഒരു സ്പേഷ്യൽ പാറ്റേൺ വിവേചിച്ചറിയാൻ മാത്രമേ കഴിയൂ. 

ഇൻഡ്യയിൽ, സ്റ്റാൻഡേർഡ് ചാർട്ട് ദൂരം {{Convert|6|m}} എന്നും , സാധാരണ അക്വിറ്റി &quot;6/6&quot; എന്നും നിയുക്തമാക്കിയിരിക്കുന്നു. മറ്റ് അക്വിറ്റികൾ 6 എന്ന സംഖ്യയുള്ള അനുപാതങ്ങളായി പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു. ചില ക്ലിനിക്കുകളിൽ 6 മീറ്റർ ലഭ്യമല്ല എങ്കിൽ, ഒന്നുകിൽ പകുതി വലുപ്പമുള്ള ചാർട്ട് ഒരേ കോണുകളിൽ {{Convert|3|m}}, അല്ലെങ്കിൽ ശരിയായ വലുപ്പത്തിലുള്ള അക്ഷരങ്ങൾ നേടാൻ ഒരു കണ്ണാടിയിൽ പ്രൊജക്റ്റുചെയ്‌ത് കാണുന്ന വിപരീത ചാർട്ട് ഉപയോഗിക്കുന്നു. 

ഏറ്റവും പരിചിതമായ അക്വിറ്റി പരിശോധനയിൽ, ഒരു സ്നെല്ലെൻ ചാർട്ട് സാധാരണ 6 മീറ്റർ അകലത്തിൽ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു. ഈ അകലത്തിൽ, &quot;സാധാരണ കാഴ്ചയെ&quot; സൂചിപ്പിക്കുന്ന വരിയിലെ അക്ഷരങ്ങൾ/ ചിഹ്നങ്ങൾ സാധാരണ കണ്ണിൽ 6 മീറ്റർ ദൂരത്തുനിന്നും അഞ്ച് മിനിറ്റ് ആർക്ക് കോൺ ഉണ്ടാകും, വരികളുടെയും വരികൾക്കിടയിലുള്ള ഇടങ്ങളുടെയും കനം ഒരു മിനിറ്റ് ആർക്ക് ആണ്. ഈ വരി, സാധാരണ കാഴ്ചശക്തി ഉള്ള ഒരാൾക്ക് 6 മീറ്റർ അകലെ വായിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഏറ്റവും ചെറിയ വരിയായിരിക്കും. ഈ വരി 6 മീറ്ററിൽ വായിച്ചാൽ കാഴ്ച 6/6 ഉണ്ട് എന്ന് പറയും. 

കണ്ണട കുറിപ്പടി നിർണ്ണയിക്കാൻ ഉള്ള പരിശോധന ഉൾപ്പടെയുള്ള പലതരം കാഴ്ച പരിശോധനകളിൽ അക്വിറ്റി ചാർട്ടുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു. 

== ഇലക്ട്രോണിക് ചാർട്ട് ==
സ്നെല്ലെൻ ചാർട്ടുകളുടെ മതിയായ പ്രകാശം ഉറപ്പാക്കുന്നതിന്, വിവിധ മെഡിക്കൽ ഉപകരണ നിർമ്മാതാക്കൾ ഉള്ളിൽ നിന്ന് പ്രകാശിക്കുന്ന അല്ലെങ്കിൽ പ്രൊജക്ഷൻ ഉപയോഗിച്ച് കാണുന്ന തരത്തിലുള്ള സ്നെല്ലെൻ ചാർട്ട് ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ വികസിപ്പിച്ചെടുത്തിട്ടുണ്ട്. 

== ഡിജിറ്റൽ ചാർട്ട് ==
കമ്പ്യൂട്ടർ മോണിറ്ററുകൾക്ക് സാധാരണയായി വായനയ്ക്ക് പറ്റിയ നല്ല ലൈറ്റിംഗും, എൽസിഡി / എൽഇഡി മോണിറ്ററുകൾക്ക് ഉയർന്ന ഡിപിഐ-യും (96 നും 480 നും ഇടയിൽ) ഉള്ളതിനാൽ, ഒപ്‌ടോടൈപ്പുകൾ പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നതിന് അവ അനുയോജ്യമാണ്. സാധാരണ ഡിജിറ്റൽ ചാർട്ടുകൾ, പരിശോധിക്കുന്ന വ്യക്തി‌ ചാർട്ട് മനപാഠമാക്കി വന്ന് പരിശോധകനെ വഞ്ചിക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കാൻ, ഒപ്ടോടൈപ്പുകളെ ക്രമരഹിതമായി പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നു. 

[[ഗൂഗിൾ പ്ലേ|Google Play]], [[ആപ്പ് സ്റ്റോർ (ഐ.ഒ.എസ്.)|App Store (iOS) എന്നിവയിൽ]], സ്മാർട്ട് ഫോണുകൾക്കും ടാബ്‌ലെറ്റുകൾക്കുമായി സ്നെല്ലെൻ ചാർട്ട് അപ്ലിക്കേഷനുകൾ ഉണ്ട്. പക്ഷെ ഇവയ്ക്ക് കൃത്യത കുറവാണ്.  

== ഇതും കാണുക ==
* [[ ഇ ചാർട്ട് |ഇ ചാർട്ട്]] 
* [[ ഗൊലോവിൻ-സിവറ്റ്‌സെവ് പട്ടിക|ഗൊലോവിൻ-സിവറ്റ്‌സെവ് പട്ടിക]] 
* [[ ജെയ്‌ഗർ ചാർട്ട് |ജെയ്‌ഗർ ചാർട്ട്]] 
* [[ ലാൻ‌ഡോൾട്ട് സി ചാർട്ട് |ലാൻ‌ഡോൾട്ട് സി]] 
* [[ ലിയ ടെസ്റ്റ്|ലിയ ടെസ്റ്റ്റ്റ്]] 
* [[ ലോഗ്മാർ ചാർട്ട് |ലോഗ്മാർ ചാർട്ട്]] 
* [[ മോണോയർ ചാർട്ട് |മോണോയർ ചാർട്ട്]] 
* [[ സ്ലോൺ അക്ഷരങ്ങൾ |സ്ലോൺ അക്ഷരങ്ങൾ]] 
* [[ വിഷ്വൽ അക്വിറ്റി |വിഷ്വൽ അക്വിറ്റി]]

== പരാമർശങ്ങൾ ==
{{Reflist}}

== ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ ==
* [http://www.i-see.org/block_letter_eye_chart.pdf സ്നെല്ലെൻ ചാർട്ട്] 
* [http://www.veatchinstruments.com/Automated-Chart-Projectors ചാർട്ട് പ്രൊജക്ടർ] 
* [https://acuitypro.com/features/ അക്വിറ്റി പ്രോ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200328050731/https://acuitypro.com/features/ |date=2020-03-28 }} 
* [https://visualacuity.info/ വിഷ്വൽ അക്വിറ്റി ചാർട്ടുകൾ] 
* [https://www.journalmtm.com/2014/validation-of-a-portable-electronic-visual-acuity-system/ പോർട്ടബിൾ ഇലക്ട്രോണിക് വിഷ്വൽ അക്വിറ്റി സിസ്റ്റത്തിന്റെ മൂല്യനിർണ്ണയം] 
[[വർഗ്ഗം:നേത്രവിജ്ഞാനം]]
[[വർഗ്ഗം:ഡച്ച് കണ്ടുപിടുത്തങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കണ്ണ്]]
[[വർഗ്ഗം:ഒപ്റ്റോമെട്രി]]</text>
      <sha1>izi0lx18kgdwfeqvavaah38wp4elot4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>മഹാവിഷ്‌ണു</title>
    <ns>0</ns>
    <id>507918</id>
    <revision>
      <id>4650052</id>
      <parentid>4646651</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T07:17:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39304-19</username>
        <id>220175</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>4650052</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62124" sha1="bubew4wx90i1fd25afdjsvoh9kvtuwk" xml:space="preserve">{{prettyurl|ആദിനാരായണൻ }} 
{{Infobox deity &lt;!--Wikipedia:WikiProject Hindu mythology--&gt; 
| type = ഹിന്ദു
| image = File:Avatars of Vishnu.jpg
| caption = [[ഭഗവദ്‌ഗീത|ഗീതോപദേശത്തിനൊടുവിൽ]] ഭഗവാൻ [[Krishna|ശ്രീകൃഷ്‌ണൻ]] അർജ്ജുനന് തൻ്റെ വിശ്വരൂപം കാട്ടികൊടുക്കുന്നു.
| name = ആദിനാരായണൻ/മഹാവിഷ്ണു
| Devanagari = आदिनारायण/महाविष्णु/आदि विराट पुरुष
| Sanskrit_transliteration = {{IAST|Māhāviṣṇu}}
|affiliation = '''[[ബ്രഹ്മം|പരബ്രഹ്മം]]'''([[ശ്രീമദ്ഭാഗവതം|മഹാഭാഗവതം]], [[വേദം|വേദം]], [[വൈഷ്ണവമതം|വൈഷ്ണവിസം]], [[പുരുഷസൂക്തം|മഹാപുരുഷസൂക്തം]], മഹാവിഷ്ണുസൂക്തം, മഹാനാരായണസൂക്തം, [[വിഷ്ണു പുരാണം|മഹാവിഷ്‌ണു പുരാണം]], [[ഭഗവദ്‌ഗീത]], [[ഉപനിഷത്ത്|ഉപനിഷത്ത്]], [[രാമായണം]], [[Vishnu Sahasranama|വിഷ്‌ണു സഹസ്രനാമം]], [[നാരായണീയം]]), [[മഹാവിഷ്‌ണു|ആദിനാരായണൻ]], [[മഹാവിഷ്‌ണു|പരമാത്മാവ്]],‌ [[ഹരി]], [[ഹിരണ്യഗർഭഃ|ഹിരണ്യഗർഭൻ]], [[മഹാവിഷ്‌ണു|ത്രിവിക്രമൻ]],
[[ദശാവതാരം]], [[മഹാവിഷ്‌ണു|ആദിവിരാട്പുരുഷൻ]], [[മഹാവിഷ്‌ണു|അനന്തപത്മനാഭൻ]], [[ഈശ്വരൻ]], [[ഭഗവാൻ]],  [[ധന്വന്തരി]], [[മഹാവിഷ്‌ണു|സുരേഷൻ]]. 
| deity_of = സർവ്വ സംരക്ഷണത്തിന്റെ ദൈവം, സർവ്വതിന്റെയും അധിപനായ ദൈവം, സർവ്വൈശ്വര്യത്തിന്റെ അധിപതി, പരമമോക്ഷത്തിന്റെ ദൈവം, ആപത്തുകളിൽ രക്ഷകനായ ദൈവം, ആരോഗ്യത്തിന്റെ ദൈവം &lt;ref&gt;{{cite book|author=Wendy Doniger|title=Merriam-Webster's Encyclopedia of World Religions |url=https://books.google.com/books?id=ZP_f9icf2roC&amp;pg=PA1134 |year=1999|publisher=Merriam-Webster|isbn=978-0-87779-044-0|page=1134}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Editors of Encyclopaedia Britannica|title=Encyclopedia of World Religions|url=https://books.google.com/books?id=dbibAAAAQBAJ&amp;pg=PA445|year=2008|publisher=Encyclopaedia Britannica, Inc.|isbn=978-1-59339-491-2|pages=445–448}}&lt;/ref&gt;
| abode = [[വൈകുണ്ഠം|മഹാവൈകുണ്‌ഠം]], [[ക്ഷീരസാഗരം]], [[ആകാശഗംഗ|ക്ഷീരപഥതേജസ്വിജന മണ്ഡലം]]
| mantra  = ഓം നമോ നാരായണായ (Om Namo Narayanaya, ॐ नमो नारायणाया )&lt;br/&gt; ഓം നമോ ഭഗവതേ വാസുദേവായ (Om Namo Bhagavate Vasudevaya, ॐ नमो भगवते वासुदेवाय) &lt;br/&gt; ഹരി ഓം (Hari Om, हरि ॐ)
| weapon = ചക്രം, ഗദ, വില്ല്, വാൾ
| consorts = [[Lakshmi|മഹാലക്ഷ്മി]] (ശ്രീദേവി), [[ഭൂമി|ഭൂദേവി/ഭൂമിദേവി]], [[നിളാദേവി]], [[തുളസി]]
| mount = [[ശേഷനാഗം|ആദിശേഷൻ]], ([[ശേഷനാഗം|അനന്തൻ]] [[ശേഷനാഗം]]), [[ഗരുഡൻ]]&lt;ref name=jones492/&gt;
| festivals = [[ഏകാദശി]], [[ഹോളി]], [[രാമനവമി]], [[ശ്രീകൃഷ്ണ ജന്മാഷ്ടമി]], [[വിഷു]], [[നരസിംഹ ജയന്തി]], [[ദീപാവലി]], [[ഓണം]], [[വിജയദശമി]], [[കർക്കിടകമാസം]], [[അക്ഷയ ത്രിതീയ]], [[വിവാഹ പഞ്ചമി]], [[ആനന്ദ ചതുർദശി]], [[ദേവസ്യാനി ഏകാദശി]], [[കാർത്തിക പൂർണ്ണിമ]], [[തുളസി വിവാഹം]]  [[വൈശാഖമാസം]] &lt;ref&gt;{{cite book|author=Muriel Marion Underhill|title=The Hindu Religious Year|url=https://books.google.com/books?id=Fb9Zc0yPVUUC |year=1991|publisher=Asian Educational Services|isbn=978-81-206-0523-7|pages=75–91}}&lt;/ref&gt;
| symbols= [[ശംഖ്‌|ശംഖ്‌]], [[സാളഗ്രാമം]], [[താമര]]
}}
'''ആദിനാരായണൻ അഥവാ''' '''മഹാവിഷ്ണു''' ([[ദേവനാഗരി]]   :आदिनारायण/महाविष्णु)('''ആദിവിരാട്പുരുഷൻ''', '''ത്രിവിക്രമൻ''', '''ഹരി''', '''അനന്തപത്മനാഭൻ''', '''ഈശ്വരൻ''', ''' ഭഗവാൻ''', '''പരമാത്മാവ്''', '''പരബ്രഹ്മം''',
'''പരാവാസുദേവൻ''', '''സുരേഷൻ''' (ഈശ്വരന്മാരുടെ ഈശ്വരൻ), '''മോക്ഷദായകൻ''') ഹിന്ദുമതത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ദൈവമാണ്. ഹൈന്ദവ വിശ്വാസപ്രകാരം മനുഷ്യന്റെ ഗ്രാഹ്യത്തിനും എല്ലാ ഗുണങ്ങൾക്കും അതീതമായി സമ്പൂർണ്ണ പ്രപഞ്ചങ്ങളുടേയും സംരക്ഷകൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ആയതിനാൽ അദ്ദേഹം [[ആകാശഗംഗ|ക്ഷീരപഥതേജസ്വിജനമണ്ഡലത്തിൽ]] അനന്തമായി ശയിക്കുന്നു എന്ന്‌ വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. വ്യാഴാഴ്ച, തിരുവോണം നക്ഷത്രം, ഏകാദശി തുടങ്ങിയവ ശ്രീമഹാവിഷ്ണുവിന് പ്രധാന ദിവസങ്ങളാണ്. 

ശ്രീമഹാവിഷ്ണു ഭക്തർക്ക് വിശേഷാൽ  അനുഗ്രഹം ചൊരിയുന്ന ദിവസമായി വ്യാഴം കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. വിഷു, ദീപാവലി, ഓണം, വൈശാഖ പുണ്യമാസം തുടങ്ങിയവ ശ്രീമഹാവിഷ്ണുവിന് വിശേഷ ദിവസങ്ങൾ. [[മഹാവിഷ്‌ണു|മഹാവിഷ്‌ണു]] അഥവാ [[മഹാവിഷ്‌ണു|കാരണോദകശായി]] 
(പരബ്രഹ്മം, ആദിവിരാട്പുരുഷൻ, ആദിനാരായണൻ) പരമോന്നതനും, സ്വയം പരബ്രഹ്മവുമായതിനാൽ പങ്കാളികൾ ആരുമുണ്ടെന്ന്‌ സങ്കൽപ്പിക്കപ്പെടുന്നില്ലാ.  [[Vishnu|വിഷ്‌ണുഭാവത്തിൽ]]/[[Vishnu|ഗർഭോദകശായി]]   അദ്ദേഹത്തിന് [[Lakshmi|മഹാലക്ഷ്മി]] (ശ്രീദേവി), [[ഭൂമി|ഭൂദേവി/ഭൂമിദേവി]], [[നിളാദേവി]], [[തുളസി]] തുടങ്ങിയ പങ്കാളികളുണ്ടന്ന്‌ വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ഈ പ്രക്രിയ ബഹുപ്രപഞ്ചങ്ങളെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

സാളഗ്രാമ തത്ത്വം (The Abstract Form of Vishnu)നേപ്പാളിലെ ഹിമാലയൻ മേഖലയിലൂടെ ഒഴുകുന്ന ഗണ്ഡകി നദിയിൽ നിന്ന് മാത്രം ലഭിക്കുന്ന പ്രത്യേകതരം ശിലകളാണ് സാളഗ്രാമങ്ങൾ. ശിവലിംഗം പോലെ തന്നെ ഇതിനും പ്രത്യേക അവയവങ്ങളോ മനുഷ്യ രൂപമോ ഇല്ല. പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ അടയാളമായിട്ട് സാളഗ്രാമത്തിന്റെ ഉള്ളിൽ പ്രകൃതിദത്തമായ ചില ചുരുളുകൾ (Spirals) കാണാം. ഇവ സാക്ഷാൽ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ സുദർശന ചക്രത്തിന്റെ പ്രതീകമായാണ് ഭക്തർ കാണുന്നത്. ആധുനിക ശാസ്ത്ര ദൃഷ്ടിയിൽ നോക്കിയാൽ, നമ്മുടെ ഗാലക്സികളുടെ ഘടനയും ഇതുപോലെ ചുരുളുകൾ നിറഞ്ഞതാണ്. പ്രപഞ്ചം മുഴുവൻ ആദിവിരാടപുരുഷനായ മഹാവിഷ്ണുവിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു എന്ന വേദാന്ത ചിന്തയെയാണ് ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.
ശുദ്ധമായ ഊർജ്ജം: സാളഗ്രാമങ്ങൾ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ പ്രതിഷ്ഠിക്കുമ്പോൾ അവയ്ക്ക് പ്രത്യേകമായി 'പ്രാണപ്രതിഷ്ഠ' (ആവാഹനം) ചെയ്യേണ്ടതില്ല എന്നാണ് വിശ്വാസം. കാരണം, അത് പ്രകൃത്യാ തന്നെ ഭഗവാന്റെ സാന്നിധ്യമുള്ള, ഉയർന്ന കാന്തിക ഊർജ്ജം പുറപ്പെടുവിക്കുന്ന നിർഗുണ പ്രതീകമാണ്. 

യോഗനിദ്ര (The State of Cosmic Potential) മഹാവിഷ്ണു പാലാഴിയിൽ അനന്തശായിയായി (നാഗത്തിന്റെ മുകളിൽ) കിടക്കുന്ന രൂപത്തെയാണ് നമ്മൾ യോഗനിദ്ര എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. ഇത് സാധാരണ മനുഷ്യർ ഉറങ്ങുന്നതുപോലെയുള്ള ഒരു ഉറക്കമല്ല. നിർഗുണത്തിൽ നിന്ന് സഗുണത്തിലേക്ക്: പ്രപഞ്ചം ഉണ്ടാകുന്നതിന് മുൻപ് എല്ലാം ശൂന്യമായിരുന്നു. ആ അവസ്ഥയിൽ പരബ്രഹ്മം യാതൊരു ചലനവുമില്ലാതെ, ശാന്തമായി ഇരിക്കുന്ന അവസ്ഥയാണ് ഭഗവാന്റെ യോഗനിദ്ര. ഇവിടെ ഭഗവാൻ നിർഗുണനാണ്. സൃഷ്ടിയുടെ തുടക്കം: ഭഗവാന്റെ മനസ്സിൽ പ്രപഞ്ചം സൃഷ്ടിക്കണമെന്ന ചിന്ത (സഗുണ ഭാവം) ഉണ്ടാകുമ്പോൾ, ഭഗവാന്റെ നാഭിയിൽ (Umbilical cord) നിന്ന് ഒരു താമര വിരിയുന്നു. ആ താമരയിൽ പ്രപഞ്ച ശില്പിയായ ബ്രഹ്മാവ് ജനിക്കുന്നു. ഒരു അമ്മയുടെ നാഭിയിൽ നിന്നുള്ള പൊക്കിൾക്കൊടിയിലൂടെയാണ് കുഞ്ഞിന് ജീവൻ ലഭിക്കുന്നത് എന്നതുപോലെ, മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ (ഗർഭോദകശായി വിഷ്ണു) നാഭിയിൽ നിന്നാണ് സമസ്ത പ്രപഞ്ചത്തിനും ജീവൻ ലഭിക്കുന്നത്. അനന്തൻ (Time and Space): ഭഗവാൻ ശയിക്കുന്ന 'അനന്തൻ' അല്ലെങ്കിൽ 'ആദിശേഷൻ' എന്ന സർപ്പം സമയത്തെ (Time) സൂചിപ്പിക്കുന്നു. പ്രപഞ്ചം നശിച്ചാലും ഭഗവാനും സമയവും അവശേഷിക്കും. 'ശേഷൻ' എന്ന വാക്കിന്റെ അർത്ഥം തന്നെ 'ബാക്കിയുള്ളത്' (Remainder) എന്നാണ്.

ഹൈന്ദവ പ്രമാണങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനമായ വേദങ്ങളിൽ വെച്ച് ഏറ്റവും മൂലവത്തായ ഋഗ്വേദത്തിലും, യജുർവേദം, സാമവേദം, അഥർവ്വവേദം എന്നിവയിലും ഇതിനോട് അനുബന്ധിച്ചുള്ള ഉപനിഷത്തുകളിലും (ഉദാഹരണത്തിന്: കഠോപനിഷത്ത്, നാരായണോപനിഷത്ത്) ആവർത്തിച്ചുപയോഗിക്കുന്ന പരമമായ മോക്ഷം എന്ന് അർത്ഥം ആകുന്ന ഒരു പദം ഉണ്ട് &quot;പരമപദം&quot; അതായത് 'പരമം' എന്നാൽ ഏറ്റവും ഉയർന്നത് (Supreme) എന്നും, 'പദം' എന്നാൽ സ്ഥാനം, അവസ്ഥ അല്ലെങ്കിൽ ലക്ഷ്യം (Abode) എന്നുമാണ് അർത്ഥം. മനുഷ്യ ജന്മത്തിന്റെ അന്തിമ ലക്ഷ്യമായ മോക്ഷത്തെയും (ജനന-മരണ ചക്രങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള മുക്തി) പരമാത്മാവിന്റെ (ആദിനാരായണൻ അഥവാ ആദിവിരാടപുരുഷന്റെ) സന്നിധിയെയും സൂചിപ്പിക്കാൻ വേദങ്ങളിൽ ഉപയോഗിച്ചിട്ടുള്ള ഏറ്റവും പവിത്രമായ പദമാണിത്. അങ്ങനെ എല്ലാ വേദങ്ങളിലും ഉപനിഷത്തുകളിലും 'പരമപദം' എന്നത് സാക്ഷാൽ മഹാവിഷ്ണുവിന് (ആദിനാരായണന്) മാത്രമാണ് കൽപ്പിച്ച് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. വേദങ്ങളിലും, ഉപനിഷത്തുകളിലും ജീവാത്മാവിന്റെ അന്തിമ ലക്ഷ്യത്തെ &quot;തദ് വിഷ്ണോഃ പരമം പദം&quot; (മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ പരമപദം) എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്. ആയതിനാൽ വേദങ്ങളിൽ പരമപദം എന്ന് പറയുന്നത് പരമോന്നത മോക്ഷാവസ്ഥയാണ്(പരമമോക്ഷം). ആ അവസ്ഥ സർവ്വവ്യാപിയായ ആദിനാരായണന്റേതാണ്. ഇങ്ങനെ വേദങ്ങൾ മരണാനന്തരമുള്ള മോക്ഷാവസ്ഥയെ മഹാവിഷ്ണുപദവുമായി (വിഷ്ണുപദം പൂകി) ബന്ധിപ്പിച്ചതുകൊണ്ട് പരമ്പരാഗതമായി പുതുതലമുറയിലും ഈ വാക്ക് ഇപ്പോഴും ഉപയോഗിച്ചുപോരുന്നു. ആയതിനാൽ ഹിന്ദു ആചാരപ്രകാരം മരണാനന്തര ചടങ്ങുകളായ ബലിയിടൽ, ശ്രാദ്ധം (കർമ്മങ്ങൾ) എന്നിവയെല്ലാം സമർപ്പിക്കുന്നത് സാക്ഷാൽ മഹാവിഷ്ണുവിനാണ് (ജനാർദ്ദനൻ). &quot;ഗയ&quot; പോലുള്ള പുണ്യഭൂമികളിൽ വിഷ്ണുപാദത്തിലാണ് പിതൃക്കൾക്ക് പിണ്ഡം സമർപ്പിക്കുന്നത്. ആദിവിരാടപുരുഷനായ മഹാവിഷ്ണു പിതൃക്കൾക്ക് പരമ മോക്ഷം നൽകുന്ന ദൈവമായതുകൊണ്ട് മരിച്ചവർ പരബ്രഹ്മം ആയ വിഷ്ണുപദത്തിലേക്ക് യാത്രയായി എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.

==പ്രപഞ്ച സൃഷ്ടിയുടെ ഘട്ടങ്ങൾ==

ഒന്നാം ഘട്ടം കാരണോദകശായി വിഷ്ണു - മഹാവിഷ്ണു (ആദിവിരാടപുരുഷൻ, മഹാവിഷ്ണു, തൃവിക്രമൻ, പരമപുരുഷൻ, ആദിനാരായണൻ, പൂർണ്ണത്രെയീശൻ, പരബ്രഹ്മം): ഇദ്ദേഹമാണ് മൂല രൂപം. കാരണക്കടലിൽ (പാലാഴിയിൽ) ശയിക്കുന്ന ഭഗവാന്റെ ഓരോ ശ്വാസത്തിലും, ശരീരത്തിലെ കോടാനുകോടി രോമകൂപങ്ങളിൽ നിന്നും ബ്രഹ്മാണ്ഡങ്ങൾ (Universes) വിത്തുകൾ പോലെ പുറത്തേക്ക് വരുന്നു. ഈ ഘട്ടത്തിൽ അവ വെറും ശൂന്യമായ ഗോളങ്ങൾ മാത്രമാണ്.രണ്ടാം ഘട്ടമായ (ഗർഭോദകശായി വിഷ്ണു): ഈ മഹാവിഷ്ണു ഓരോ ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിന് ഉള്ളിലേക്കും പ്രത്യേകം പ്രത്യേകമായി പ്രവേശിക്കുന്നു. ഓരോ പ്രപഞ്ചത്തിന് ഉള്ളിലും ഭഗവാൻ തന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്നുള്ള ജലം നിറയ്ക്കുന്നു (ഇതാണ് ഗർഭോദകം). അതിൽ അനന്തശേഷന്റെ മുകളിൽ ഭഗവാൻ ശയിക്കുന്നു. ഈ ഗർഭോദകശായി വിഷ്ണുവിന്റെ നാഭിയിൽ നിന്നാണ് താമരപ്പൂവ് വിരിയുന്നതും അതിൽ ബ്രഹ്മാവ് ജനിക്കുന്നതും. പിന്നീട്  ശിവഭഗവാൻ ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഭ്രൂമധ്യത്തിൽ (നെറ്റിത്തടത്തിൽ) നിന്നാണ് പ്രകടമാകുന്നത്.
 
മൂന്നാം ഘട്ടമായ (ക്ഷീരോദകശായി വിഷ്ണു) എന്നത് ബ്രഹ്മാവ് സൃഷ്ടിക്കുന്ന എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളുടെയും ഉള്ളിൽ അന്തർയാമിയായി (പരമാത്മാവായി) നിലകൊള്ളുന്ന ഭാവമാണിത്. ക്ഷീരം' എന്നാൽ പാൽ എന്നും 'ഉദകം' എന്നാൽ ജലം എന്നുമാണ് അർത്ഥം. നമ്മുടെ പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ഉള്ളിലുള്ള 'ക്ഷീരസാഗരത്തിൽ' (പാലാഴിയിൽ) ശയിക്കുന്ന ഭഗവാനാണിത്.

പക്ഷെ സാധാരണക്കാർക്ക് വേണ്ടി സംസാരിക്കുമ്പോൾ ഈ മൂന്ന് പുരുഷ രൂപങ്ങളെയും വേർതിരിച്ചു പറയാതെ പൊതുവായി 'മഹാവിഷ്ണു' അല്ലെങ്കിൽ 'ആദിനാരായണൻ' എന്ന് പറയാറാണ് പതിവ്. കാരണം ഗർഭോദകശായി വിഷ്ണു എന്നത് മൂലരൂപമായ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ തന്നെ മറ്റൊരു ഭാവം മാത്രമാണ്.

ത്രിമൂർത്തികളുടെ ഉത്ഭവംപ്രപഞ്ചത്തിന്റെ മൂലകാരണമായ പരബ്രഹ്മം അഥവാ പരമാത്മവായ മഹാവിഷ്ണു (കാരണോദകശായി വിഷ്ണു) സൃഷ്ടിക്ക് മുൻപ് ഒരൊറ്റ ചൈതന്യമായി കാരണക്കടലിൽ അഥവാ ക്ഷീരപദത്തിൽ ശയിക്കുന്നു. തുടർന്ന് അദ്ദേഹം ഓരോ ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിലും (Universe) പ്രവേശിച്ച് ഗർഭോദകശായി വിഷ്ണുവായി മാറുന്നു. ഈ ഗർഭോദകശായി വിഷ്ണുവിൽ നിന്നാണ് പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ കാര്യങ്ങൾ നടത്താനുള്ള ത്രിമൂർത്തികൾ ഉണ്ടാകുന്നത്:ഭഗവാന്റെ നാഭിയിലെ താമരയിൽ നിന്ന് ബ്രഹ്മാവ് (സൃഷ്ടികർത്താവ്) ഉണ്ടാകുന്നു. ഭഗവാന്റെ ക്രോധത്തിൽ നിന്നോ അല്ലെങ്കിൽ ലയന ശക്തിയിൽ നിന്നോ പരമശിവൻ (സംഹാരകർത്താവ്) അല്ലെങ്കിൽ ബ്രഹ്മാവ് മുഖേന (ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഭ്രൂമധ്യത്തിൽ നിന്ന്) പ്രകടമാകുന്നു. ഈ ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിന്റെ നിലനിൽപ്പിനായി ഭഗവാൻ തന്നെ വിഷ്ണു എന്ന സഗുണ രൂപത്തിൽ (സ്ഥിതികർത്താവായി) നിലകൊള്ളുന്നു. ചുരുക്കത്തിൽ, ബ്രഹ്മാവിനും ശിവനും ഒപ്പം നിൽക്കുന്ന ത്രിമൂർത്തികളിലെ 'വിഷ്ണു' എന്നത് ഗർഭോദകശായി വിഷ്ണുവിന്റെ തന്നെ ഭാവമാണ്.


മഹാവിഷ്ണു (ആദിനാരായണൻ): പ്രപഞ്ചങ്ങൾക്കെല്ലാം അപ്പുറമുള്ള പരബ്രഹ്മമാണ്. അദ്ദേഹം സർവ്വേശ്വരൻ അഥവാ സർവ്വവ്യാപിയാണ്. ചുരുക്കത്തിൽ ത്രിമൂർത്തികളിലെ വിഷ്ണു എന്ന് പറയുന്നത് ഒരു പ്രത്യേക ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തെ പരിപാലിക്കാൻ വേണ്ടി അവതരിച്ച ഗർഭോദകശായി ഭാവമാണ്.
ക്ഷീരോദകശായി വിഷ്ണു എന്നത് ബ്രഹ്മാവ് സൃഷ്ടിക്കുന്ന എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളുടെയും ഉള്ളിൽ അന്തർയാമിയായി (പരമാത്മാവായി) നിലകൊള്ളുന്ന ഭാവമാണ്.

== വിശ്വാസം ==
ദൈവാനുഗ്രഹം അഥവാ ദൈവാധീനം (ഈശ്വരാധീനം) മഹാവിഷ്ണു ഭഗവാന്റെ അനുഗ്രഹമായി പറയപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ ആദിനാരായണനെ ഭജിക്കുന്നവർക്ക് ആപത്തുകളോ അനർഥങ്ങളോ ബാധിക്കുകയില്ല എന്നാണ് വിശ്വാസം. നിത്യവും മഹാവിഷ്ണുവിനെയോ അവതാരങ്ങളെയോ ആരാധിക്കുന്ന ഭക്തന്മാരുടെ ആത്മാവ് മരണാനന്തരം മഹാവിഷ്ണുസാരൂപ്യം നേടി സാക്ഷാൽ മഹാവിഷ്ണുവായി തീരുന്നുവെന്നും, മഹാവൈകുണ്ഠത്തിൽ എത്തിച്ചേർന്നു മഹാവിഷ്ണുവിങ്കൽ ലയിച്ചു മോക്ഷം പ്രാപിക്കുന്നുവെന്നുമാണ് വിശ്വാസം.  [[ബ്രഹ്മം|ബ്രഹ്മത്തിന്റെ]] സമ്പൂർണ്ണ സങ്കൽപ്പമായി മഹാവിഷ്‌ണു അറിയപ്പെടുന്നു. [[ഗൗഡീയ വൈഷ്ണവമതം|ഗൗഡീയ വൈഷ്‌ണവിസം]] ([[വൈഷ്ണവമതം|വൈഷ്ണവിസത്തിന്റെ]] വിദ്യാലയം) സാത്വത-തന്ത്ര മൂന്ന് വ്യത്യസ്ത രൂപങ്ങൾ വിവരിക്കുന്നു. കാരണോദക്ഷായി വിഷ്‌ണുവായും(മഹാവിഷ്‌ണു), ഗർഭോദക്ഷായി വിഷ്ണുവായും, ക്ഷീരോദക്ഷായി വിഷ്ണുവായും. ഈ മൂന്നു വ്യാഖ്യാനങ്ങളാൽ മഹാവിഷ്‌ണുവിനെ ബ്രഹ്മൻ അല്ലെങ്കിൽ പരബ്രഹ്മം, (വ്യക്തിപരമല്ലാത്ത അദൃശ്യ വശം) പരമാത്മാവായി സൂചിപ്പിക്കുന്നു (പൂർണത കൊണ്ടുവരാനുള്ള പോലെ ഒടുവിൽ മനുഷ്യ ആത്മാവിന്റെ എണ്ണമില്ലാത്ത അനുപാതം) അഥവാ നിർഗുണബ്രഹ്മവും, സഗുണ ബ്രഹ്മവും, പ്രജ്ഞാനം ബ്രഹ്മവും, അഹം ബ്രഹ്മാസ്മി, തത്(ബ്രഹ്മ)ത്വമസി, അയമാത്മ ബ്രഹ്മവും, ബ്രഹ്മാണ്ഡം, ബ്രഹ്മവൈവർത്തം, ഇവയെല്ലാം കൂടിചേർന്നതാണ്‌ ഭഗവാന്റെ പരമമായ സ്വരൂപം. അതിനാൽ [[ഭക്തി]] (സ്നേഹപൂർവമായ ഭക്തി) സർവ്വത്മാനിലേക്ക് പോകുന്നു ( [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ]] അല്ലെങ്കിൽ [[ശ്രീരാമൻ]], [[നരസിംഹം]], ധന്വന്തരി ഏറ്റവും പ്രാധാന്യമുള്ള മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ അവതാരങ്ങൾ, നാരായണൻ ജീവജാലങ്ങളുടെ സമാധാനവും പരിപൂർണ്ണതയും നൽകുന്നു). ഈ രീതിയിൽ, ഭക്തി യോഗയെപ്പോലും മറികടക്കുന്നു. അത്  പരമത്മാൻ ലക്ഷ്യമിടുന്നു. എല്ലാ ഭൗതിക പ്രപഞ്ചങ്ങളിലെയും എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളുടെയും (ജീവാത്മ) പരമാത്മാവാണ്‌ മഹാവിഷ്ണു. തിരുവോണം മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ നക്ഷത്രമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

പ്രപഞ്ചത്തിൽ അധർമം വർധിച്ചപ്പോഴൊക്കെ ധർമത്തെ പുനഃസ്ഥാപിക്കാനായി മഹാവിഷ്ണു അസംഖ്യം അവതാരങ്ങൾ എടുക്കുകയുണ്ടായി. പൂർണാവതാരങ്ങൾ, അംശാവതാരങ്ങൾ തുടങ്ങിയ ഭഗവാന്റെ അസംഖ്യം അവതാരങ്ങളിൽപ്പെടുന്നവയാണ് [[സൂര്യദേവൻ|സൂര്യഭഗവാൻ]], കപിലൻ, ദത്താത്രേയൻ, നാരദൻ, മോഹിനി, ഗരുഡൻ, ധന്വന്തരി, വ്യാസൻ, ദേവന്മാർ, മനുക്കൾ, മനുപുത്രന്മാർ, പ്രജാപതികൾ തുടങ്ങിയവർ. അതിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടവയെന്ന് കരുതുന്ന ദശാവതാരങ്ങളാണ് മത്സ്യം, കൂർമം, വരാഹം, നരസിംഹം, വാമനൻ, പരശുരാമൻ, ശ്രീരാമൻ, ബലരാമൻ, ശ്രീകൃഷ്ണൻ, കൽക്കി എന്നിവർ. അതിൽ ശ്രീകൃഷ്ണൻ എല്ലാ അർഥത്തിലും മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ പൂർണാവതാരമാണ്. നരസിംഹവതാരത്തിൻ്റെ വിപുലീകരണമായി ബന്ധപ്പെട്ട്‌ [[Gandaberunda|ഗണ്ഡബെരുണ്ടയായി]] മഹാവിഷ്‌ണു അവതരിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന്‌ നിരവധി ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ പരാമർശിക്കുന്നുണ്ട്‌. ചില ഗ്രന്ഥങ്ങൾ [[ബുദ്ധൻ|ശ്രീബുദ്ധൻ]], [[പന്തിരുകുലം|പറയിപ്പെറ്റ പന്തിരുകുലം]] എന്നിവ മഹാവിഷ്‌ണുവിന്റെ അംശാവതാരങ്ങളാണെന്ന്‌ വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നുണ്ട്‌.  മഹാലക്ഷ്മിനാരായണൻ എന്ന ഭാവം ഭക്തർക്ക് ഐശ്വര്യവും സമ്പത്തും നൽകി അനുഗ്രഹിക്കുന്ന ഭഗവാൻ ആണ് എന്നും ഐതീഹ്യമുണ്ട്. എന്നാൽ ഇത്തരത്തിൽ ഉള്ള ക്ഷേത്രങ്ങൾ പൊതുവേ കുറവാണ്. മറ്റൊരു പ്രത്യേക അവതാരമായ ധന്വന്തരി ഭക്തർക്ക് ആരോഗ്യവും ദീർഘായുസും  മാറാരോഗങ്ങളിൽ നിന്നും മുക്തിയും പ്രദാനം ചെയ്യുന്ന മഹാവിഷ്ണുസ്വരൂപം ആണെന്നാണ് വിശ്വാസം. രോഗികളും ആരോഗ്യപ്രവർത്തകരും ഒരുപോലെ ആരാധിക്കുന്ന ഭഗവാനാണ് ധന്വന്തരി. രോഗമുക്തിക്കായി മരുന്നുകൾ കഴിക്കുമ്പോൾ അവ വിഷ്ണുരൂപനായ ധന്വന്ദരിയെ പ്രാർഥിച്ചു അത് ഭഗവാന്റെ പ്രസാദമാക്കി സേവിക്കുന്ന ചടങ്ങും  കാണാം. 

ആദിയിൽ എല്ലാത്തിനും കാരണഭൂതനായ ദൈവം ആയതിനാൽ &quot;ആദി&quot; എന്ന വാക്കും; &quot;മനുഷ്യന് ആശ്രയിക്കാവുന്ന ദൈവം&quot;,&quot;അല്ലെങ്കിൽ നരത്തെ അയനം ചെയ്യുന്നവൻ അഥവാ പ്രപഞ്ചത്തെ കറക്കികൊണ്ടിരിക്കുന്ന ദൈവം&quot; എന്ന അർത്ഥത്തിൽ &quot;നാരായണൻ&quot; എന്ന് മറ്റൊരു പേരും സാക്ഷാൽ മഹാവിഷ്‌ണുവിന്‌ അറിയപ്പെടുന്നു. സൃഷ്ടി, സ്ഥിതി, സംഹാരം, അനുഗ്രഹം, തിരോധാനം തുടങ്ങിയ പഞ്ചകൃത്യങ്ങൾ പരബ്രഹ്മമായ സാക്ഷാൽ ആദിനാരായണനായ മഹാവിഷ്‌ണുവാണ്‌ നിർവഹിക്കുന്നത്. 

നാരായണത്തിലെ കറ്റൂർ-വ്യൂഹത്തിന്റെ ശങ്കർസന (രൂപം) എന്നാണ് കാരണോഡക്സായി വിഷ്ണു അറിയപ്പെടുന്നത്. വിഷ്ണുവിനൊപ്പം &quot;മഹാ&quot; എന്ന ആരംഭ സൂചകമായി നാരായണന്റെ മഹത്വത്തെയും വിശാലതയെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നതിനാൽ ഭക്തി സൂചിപ്പിക്കുന്നതിന് ഇത് പലപ്പോഴും മഹാവിഷ്ണുവിനൊപ്പം പരസ്പരം ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. ദേശകാല പരിധികളില്ലാതെ എല്ലാത്തിലും വ്യാപിക്കുന്ന പരമചൈതന്യത്തെയാണ് മഹാവിഷ്ണു സ്വരൂപമെന്ന് പറയുന്നത്‌. സാക്ഷാൽ ആദിനാരായണനായ മഹാവിഷ്‌ണു തന്നിൽ നിന്നു അടർത്തിമാറ്റിയ മൂന്നു വകഭേദങ്ങളാണ്‌ ത്രിമൂർത്തികൾ എന്നും മിക്ക പുരാണങ്ങളിലും പ്രതിപാദിക്കുന്നുണ്ട്‌. അതുകൊണ്ട്‌ മഹാവിഷ്ണുവിന് ത്രിഗുണങ്ങളും ചേർന്ന വിരാട് രൂപവും, അഥവാ വിശ്വരൂപമെന്നും പറയുന്നുണ്ട്‌. ഇതിലൂടെ മനസ്സിലാക്കേണ്ടത്‌ സമസ്ഥ ദേവകളും, സൂര്യനും, ചന്ദ്രനും, ഗ്രഹങ്ങളും, നക്ഷത്രങ്ങളും, താരമണ്ഡലവും, പഞ്ചഭൂതങ്ങളും തുടങ്ങി സമസ്ഥ ബ്രഹ്മാണ്ഡവും തന്നിൽ തന്നെയാണ്‌ നിലനിൽക്കുന്നതെന്നാണ്‌ വസ്‌തുത. ഇതിനാൽ ഭഗവാനെ സർവ്വേശ്വരനെന്നും ഭക്തർ വിശ്വസിക്കുന്നു. അതാണ്‌ [വിശ്വസ്വരൂപം]. ആയതിനാൽ [[ത്രിമൂർത്തികൾ]] സാക്ഷാൽ ആദിനാരായണന്റെ സാത്വിക, രാജസിക, താമസിക ഗുണങ്ങളിൽ നിന്നും ഉണ്ടായി എന്നും പുരാണങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്‌. ഇതാണ് ത്രിഗുണങ്ങൾ. ഇവർ ബ്രഹ്മാ, വിഷ്ണു, മഹേശ്വരൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നു. അങ്ങനെയിരിക്കെ തന്നെ [[Vishnu|വിഷ്‌ണുവിന്‌]] (ഗർഭോദക്ഷായി)  തൻസ്വരൂപം തന്നെ ഭഗവാൻ നൽകി കൊണ്ടാണ്‌ സ്ഥിതി നടത്തുന്നത്‌. ആയതിനാൽ ഭഗവാന്‌ ത്രിഗുണാത്മൻ എന്ന നാമവുമുണ്ട്‌.  ബ്രഹ്മാവ്, വിഷ്ണു (ഗർഭോദക്ഷായി), ശിവൻ എന്നിവർ ഒന്ന് തന്നെ എന്നാണ് വിശ്വാസം. തന്മൂലം [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തി]], [[ബ്രഹ്മാവ്]],
[[ശിവൻ|പരമശിവൻ]], [[ദുർഗ്ഗ]], [[Lakshmi|മഹാലക്ഷ്‌മി]], [[സരസ്വതി]], [[ഗണപതി]], [[മുരുകൻ]]  തുടങ്ങിയ  എല്ലാ ദൈവങ്ങളെയും മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ വിപുലീകരണത്തിന്റെ ഭാഗമായി കണക്കാക്കുന്നുവെന്ന്‌ മഹാഭാഗവതത്തിലും, മഹാവിഷ്‌ണുപുരാണത്തിലും, വൈഷ്‌ണവിസത്തിലും, വേദങ്ങളിലും, സൂക്തങ്ങളിലും പരാമർശിക്കുന്നുണ്ട്‌.
നാം കാണുന്ന ഈ പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ സൃഷ്ടി, സ്ഥിതി സംഹാരാദികളാകുന്ന ലീലക്കുള്ള ഉപാദികളാണ് അവയെല്ലാം. എല്ലാ നദികളും ഒടുവിൽ കടലിൽ ചേരുന്നതുപോലെ ഏതു രീതിയിൽ ഈശ്വര ആരാധന നടത്തിയാലും അത് ഒടുവിൽ ഭഗവാനിൽ തന്നെ എത്തിച്ചേരുന്നു എന്നാണ് ഭഗവത്ഗീതയിലെ തത്വം. 

ബ്രഹ്മനായ മഹാവിഷ്ണു തന്റെ കാൽ‌വെയ്പുകൾ കൊണ്ട് മൂന്ന് ലോകവും സൃഷ്ടിച്ചു എന്നും പറയുന്നുണ്ട്‌ പുരാണങ്ങളിൽ. അതിനാലാണ്‌ ഭഗവാന്‌ ത്രിവിക്രമൻ എന്ന പേര്‌ വന്നത്. ആദിനാരായണൻ സമുദ്രത്തിലോ കരനോഡക്കിലോ കിടക്കുന്നു. ഈ ഭൗതിക പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ വിത്ത്‌ മഹാമായയിൽ (ആദിലക്ഷ്മി) അവളെ നോക്കിക്കൊണ്ട് ഭഗവാൻ ഇടുന്നു. പരമോന്നതനായ കർത്താവിന്റെ തുല്യ പൂരകശക്തിയായ പ്രകൃതിയായി മഹാലക്ഷ്മി ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു. നിലനിൽപ്പിന് ഐശ്വര്യവും സമൃദ്ധിയും ആവശ്യമായതിനാൽ ശ്രീലക്ഷ്മി മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ പത്നിയായി സങ്കൽപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. മനസ്സ്, ബുദ്ധി, തെറ്റായ അർഥം എന്നിവയ്ക്കൊപ്പം ആകാശം, അഗ്നി, ജലം, വായു, കര എന്നിവയുൾപ്പെടെ എല്ലാ പ്രകൃതി ഘടകങ്ങളും സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നു. 
നാലുവേദങ്ങളും വേദാംഗങ്ങളും പുരാണങ്ങളും ഇതിഹാസങ്ങളും സംഗീതശാസ്‌ത്രവും, സർവ്വശാസ്‌ത്രങ്ങളും ശബ്‌ദ ബ്രഹ്‌മസ്വരൂപനയായ ഭഗവാൻ നാരായണന്റെ ശരീരമാകുന്നു. പഞ്ചഭൂതങ്ങളും പഞ്ചതന്മാത്രകളും, മനസ്സും, ഇന്ദ്രിയങ്ങളും എല്ലാംതന്നെ മഹാവിഷ്‌ണുവാകുന്നു. ഇങ്ങനെയുള്ള ഭഗവാൻ ആദിവിഷ്‌ണു പാലാഴിയിൽ ആദിശേഷന്റെ (അനന്തൻ) മുകളിൽ ശയിക്കുന്നു. ഭഗവാന്റെ നീല നിറം അനന്തതയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. അതായത്‌ സമസ്ഥ ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിൽ നിറഞ്ഞു നിൽക്കുന്ന പരമ ചൈതന്യത്തെ ഭഗവാൻ മഹാവിഷ്‌ണുവിന്റെ അഥവാ ആദിനാരായണ സ്വരൂപമെന്ന്‌ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു. അങ്ങനെയാണ്‌ ഭഗവാന്‌ ആദിവിഷ്‌ണു അഥവാ ബ്രഹ്മാണ്ഡനാഥൻ എന്ന നാമങ്ങൾ വന്നതെന്ന്‌ പല പുരാണങ്ങളും വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നു. ഭഗവാൻ ശയിക്കുന്ന അഞ്ചു ശിരസ്സുകൾ ഉള്ള ആദിശേഷൻ എന്നു പേരുള്ള അനന്തൻ എന്ന നാഗരാജാവ് പഞ്ചഭൂതങ്ങളെയും, ആദിയും അന്തവുമില്ലാത്ത പ്രപഞ്ചത്തിനെയും പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. അനന്തന്റെ ഉടൽ മൂന്നു ചുറ്റുകളായി കാണപ്പെടുന്നു. അത്‌ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്‌ ത്രിഗുണങ്ങളേയാണ്‌. ഭഗവാന്റെ നാഭിയിലെ താമരയിൽ ബ്രഹ്മാവ്‌ സൃഷ്‌ടി കർത്തവ്യം നിർവ്വഹിക്കുന്നു. ഈ കാരണങ്ങളാലാണ്‌ ഭഗവാന്‌ അനന്തപത്മനാഭൻ എന്ന നാമവും കൂടി വന്നത്‌. ഇതെല്ലാം വൈഷ്‌ണവരും, മഹാവിഷ്‌ണു പുരാണവും, മഹാഭാഗവതവും തുടങ്ങി പല പുരാണങ്ങളും രേഖപ്പെടുത്തുന്നുണ്ട്‌.

ഇതിനുശേഷം, മഹാവിഷ്ണു അങ്ങനെ സൃഷ്ടിച്ച അനേകം പ്രപഞ്ചങ്ങളിലേക്കും പ്രവേശിക്കുന്നു (അവന്റെ ചർമ്മത്തിന്റെ സുഷിരങ്ങളിൽ നിന്ന് ഉയർന്നുവരുന്ന വിത്തുകൾ) അതാണ്‌ ഗർഭോദക്ഷായി വിഷ്ണു, ഈ ഓരോ  പ്രപഞ്ചങ്ങളിലും (ബ്രഹ്മണ്ഡങ്ങൾ) കിടക്കുന്നു. ഒരു പ്രത്യേക പ്രപഞ്ചത്തിലെ എല്ലാ ആത്മാക്കളുടെയും കൂട്ടായ ആത്മാവാണ് ഗർബോദക്ഷായി വിഷ്ണു എന്നും പ്രപഞ്ചങ്ങളിലെ എല്ലാ ആത്മാക്കളുടെയും കൂട്ടായ ആത്മാവാണ് മഹാവിഷ്ണു എന്നും വ്യാഖ്യാനിക്കാം. ആയതിനാൽ ബ്രഹ്മം എന്ന സങ്കൽപ്പത്തിന്റെ അവസാന പര്യായമായി മഹാവിഷ്ണു കരുതപ്പെടുന്നു. ആദിപരാശക്തിയായ&quot;[[Lakshmi|മഹാലക്ഷ്മിയെയാണ്‌]]&quot; പത്നിയായി സങ്കല്പിച്ചിരിക്കുന്നത്.

ഗർഭോദക്ഷായിയിൽ നിന്ന് വിഷ്ണു പിന്നീട് ബ്രഹ്മമായി ഉയർന്നുവരുന്നു    ( പ്രപഞ്ചത്തിൽ ഗ്രഹങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കാൻ ധ്യാനിക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത കാരണം) പ്രത്യേകിച്ചും ഈ  പ്രപഞ്ചത്തിനുള്ളിലെ ( ബ്രഹ്മാണ്ട ) ഗ്രഹവ്യവസ്ഥകളുടെ. 

[[ശ്രീമദ്ഭാഗവതം|ശ്രീമദ് ഭാഗവതത്തിലും]], [[ഭഗവദ്‌ഗീത|ഭഗവദ്‌ഗീതയിലും]], വൈഷ്‌ണവത്തിലും, മഹാവിഷ്‌ണുപുരാണത്തിലും, മറ്റു പുരാണങ്ങളിലും ഇവയെല്ലാം ഇപ്രകാരം വിശദീകരിച്ചിരിക്കുന്നു.

== പ്രധാന നാമങ്ങൾ ==
* ബ്രഹ്മൻ
* പരമാത്മാവ്‌
* സ്വയംഭഗവാൻ
* ആദിവിഷ്‌ണു
* ആദിവിരാട്‌പുരുഷൻ
* ആദിമഹേശ്വരൻ
* മഹാപ്രഭു
* മഹാപുരുഷൻ
* ത്രിഗുണാത്മൻ
* ത്രിലോകനാഥൻ
* ത്രിവിക്രമൻ
* വാസുദേവൻ
* ഭഗവാൻ
* പരബ്രഹ്മം
* അനന്തപത്മനാഭൻ
* വെങ്കടേശ്വരൻ
* രംഗനാഥസ്വാമി
* പെരുമാൾ
* ഗോവിന്ദൻ
* മുകുന്ദൻ
* കേശവൻ
* പൂർണ്ണത്രയീശ്വരൻ
* ഗുരുവായൂരപ്പൻ
* ബ്രഹ്മാണ്ഡനാഥൻ
* വൈകുണ്ഠനാഥൻ
* ജഗന്നാഥൻ
* ജഗദ്ദാതാ
* സർവ്വേശ്വരൻ
* അഖിലാണ്ഡേശ്വരൻ
* വിധാതാ
* വിശ്വംഭരൻ
* പ്രജാപതി
* ബാലാജി
* ലക്ഷ്‌മി കാന്തൻ
* സർവ്വോത്തമൻ
* പുരുഷോത്തമൻ
* പരമപ്രഭു
* പരമപുരുഷൻ
* പരമേശ്വരൻ
* ചക്രധരൻ
* ചക്രപാണി
* ശ്രീഹരി
* ശ്രീവല്ലഭൻ
* ശ്രീകൃഷ്‌ണൻ
* ശ്രീപതി
* ശ്രീധരൻ
* മാധവൻ
* രഘുനാഥൻ
* ശ്രീനിവാസൻ
* ഋഷികേശൻ
* പീതാംബരൻ
* ജനാർദ്ദനൻ
* ഹിരണ്യഗർഭൻ
* ഓംകാരം
* നാരായണൻ
* ആദി നാരായണൻ 
* ലക്ഷ്മി നാരായണൻ
* മഹി നാരായണൻ 
* ഹരി നാരായണൻ
* നര നാരായണൻ 
* ശ്രീമന്ന നാരായണൻ
* നരസിംഹം
* ലക്ഷ്മി നരസിംഹമൂർത്തി
* ശ്രീരാമൻ
* ധന്വന്തരി 
* ശ്രീവല്ലഭൻ 
* സുരേഷൻ
*

== അവതാരങ്ങൾ ==
പൂർണാവതാരങ്ങൾ, അംശാവതാരങ്ങൾ തുടങ്ങിയ മഹാവിഷ്ണു ഭഗവാന്റെ അസംഖ്യം അവതാരങ്ങളിൽപ്പെടുന്നവയാണ് [[സൂര്യദേവൻ|സൂര്യഭഗവാൻ]] അഥവാ സൂര്യനാരായണൻ, കപിലൻ, ദത്താത്രേയൻ, നാരദൻ, മോഹിനി, ഗരുഡൻ, ധന്വന്തരി, വ്യാസൻ, ദേവന്മാർ, മനുക്കൾ, മനുപുത്രന്മാർ, പ്രജാപതികൾ തുടങ്ങിയവർ. അതിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടവയെന്ന് കരുതുന്ന ദശാവതാരങ്ങളാണ്.
== ദശാവതാരങ്ങൾ ==
മത്സ്യം, കൂർമം, വരാഹം, നരസിംഹം, വാമനൻ, പരശുരാമൻ, ശ്രീരാമൻ, ബലരാമൻ, ശ്രീകൃഷ്ണൻ, കൽക്കി എന്നിവർ. അതിൽ ശ്രീകൃഷ്ണൻ എല്ലാ അർഥത്തിലും മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ പൂർണാവതാരമാണ്. ചില ഗ്രന്ഥങ്ങൾ [[ബുദ്ധൻ|ശ്രീബുദ്ധൻ]], [[പന്തിരുകുലം|പറിയിപ്പെറ്റ പന്തിരുകുലം]] എന്നിവ മഹാവിഷ്‌ണുവിന്റെ അവതാരങ്ങളാണെന്ന്‌ വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നുണ്ട്‌. വൈഷ്ണവ വിശ്വാസപ്രകാരം ഭഗവാന്റെ ഉഗ്രവും തീക്ഷണവും അതിവേഗം ഫലംതരുന്നതുമായ അവതാരമാണ് നരസിംഹം. നരസിംഹ മൂർത്തിയെ ഭജിച്ചാൽ ഉപദ്രവകാരികളായ ശത്രുക്കളുടെ വീര്യം നശിക്കുമെന്നും കഠിനമായ ദുരിതങ്ങൾ ഇല്ലാതാകുമെന്നുമാണ് വിശ്വാസം. ലക്ഷ്മി ദേവിയോട് ചേർന്നിരിക്കുന്ന ലക്ഷ്മി നരസിംഹമൂർത്തി ആകട്ടെ ഭക്തർക്ക് സമ്പത്തും ഐശ്വര്യവും ദുരിതമുക്തിയും നൽകുന്ന ഭാവമാണ് എന്നാണ് സങ്കല്പം. ധാരാളം ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ലക്ഷ്മി നരസിംഹമൂർത്തി പ്രതിഷ്ഠ കാണാം.

== വൈശാഖ പുണ്യമാസം ==
'''''മാധവമാസം''''' എന്നറിയപ്പെടുന്ന ‘''വൈശാഖമാസം‘''[[മഹാവിഷ്ണു|മഹാവിഷ്ണുവിനെ]] ഉപാസിക്കാൻ അത്യുത്തമമാണെന്നാണ്‌ വിശ്വാസം. [[വൈശാഖം|വൈശാഖ പുണ്യകാലം]] എന്ന്‌ പറയപ്പെടുന്നു. ഭഗവാൻ മഹാവിഷ്ണുവിനും ലക്ഷ്മിദേവിക്കും ഏറ്റവും പ്രധാനമായ മാസമാണ് വൈശാഖം. മാധവന് പ്രിയങ്കരമായതിനാൽ മാധവ മാസം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. പൊതുവേ മേയ് മാസത്തിലാണ് വൈശാഖ പുണ്യമാസവും കടന്നു വരുന്നത്. 27 ദിവസങ്ങളുള്ള ഈ മാസം ഭഗവാൻ വൈകുണ്ടം വിട്ടു ഭൂമിയിൽ ഭക്തരുടെ ഭവനങ്ങൾ സന്ദർശിക്കാൻ ലക്ഷ്മി ദേവിയോടൊപ്പം എത്തിച്ചേരുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. [[ചാന്ദ്രമാസം|ചാന്ദ്രമാസങ്ങളിൽ]] ആദ്യത്തേത് [[ചൈത്രം]], പിന്നെ വൈശാഖം, ഇവ രണ്ടും ചേർന്നത് [[വസന്തം]]. പ്രകൃതിതന്നെ പൂവണിയുന്ന കാലമാണിത്. സർവസൽകർമ്മങ്ങൾക്കും വസന്തമാണ് ഉത്തമമായി ആചാര്യന്മാർ വിധിക്കുന്നത്. യജ്ഞങ്ങൾ വസന്തത്തിലാണ്. ക്ഷേത്രോത്സവങ്ങളും ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ തന്നെ വരും. മഹാവിഷ്ണുവിന്റെയും അവതാരങ്ങളുടെയും പേരിലുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഈ മാസത്തിൽ ദർശനം നടത്തുന്നത് അതീവ വിശേഷവും സർവ്വ അനുഗ്രഹദായകവുമാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. കേരളത്തിൽ [[ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം|ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രത്തിലെ]] ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ദിവസങ്ങൾ ആണ് വൈശാഖ പുണ്യകാലം.

വൈശാഖധർമ്മങ്ങളിൽ പ്രഭാത സ്നാനവും, നാരായണ നാമജപവും, പാവങ്ങൾക്ക് ദാനവും ആണ് അത്യുത്തമം എന്ന്‌ വിശ്വാസം. ആറ് നാഴിക പുലരുന്നവരെ ജലാശയങ്ങളിൽ എല്ലാം ഗംഗാദേവിമാരുടെ സാന്നിദ്ധ്യമുണ്ടാകും. [[ജപം]], [[ഹോമം]], പുരാണപാരായണം, സജ്ജനസംസർഗം എന്നിവയും വൈശാഖ കാലത്ത് അത്യന്തം പുണ്യപ്രദങ്ങളാണ്. ഈ സുദിനങ്ങളിൽ, അതിഥിയെ ഭഗവാനായി സങ്കൽപ്പിച്ച് സ്വീകരിയ്‌ക്കണമെന്ന് സങ്കല്പം. മഹാവിഷ്ണു വൈകുണ്ഠം വിട്ട് ഓരോ ഭക്തനേയും നേരിൽകാണാൻ വേഷപ്രച്ഛന്നനായി സമീപിയ്‌ക്കുന്നതും ഈ പുണ്യമാസത്തിലാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. അതുകൊണ്ടുതന്നെ വീട്ടിലെത്തുന്ന അതിഥിയെ ഭഗവാനായി സങ്കൽപ്പിച്ച് ‘അതിഥി ദേവോ ഭവ:” എന്ന സങ്കൽപ്പത്തോടെ സ്വീകരിച്ചിരുത്തണമെന്നു പുരാണങ്ങൾ പറയുന്നു. മാത്രമല്ല, അതിഥിയ്‌ക്ക് ഭക്ഷണം, വസ്ത്രം, ധനം തുടങ്ങിയവ നൽകിവേണം യാത്രയയ്‌ക്കാനെന്നും പുരാണങ്ങൾ നിഷ്‌ക്കർഷിക്കുന്നു. 

ലക്ഷ്മി നാരായണ ഭജനത്തിന് ഏറ്റവും  യോജിച്ചകാലമാണിത്. പ്രഭാതത്തിലും സന്ധ്യയ്ക്കും നിലവിളക്കു കൊളുത്തി നാരായണനാമം ജപിക്കുക. വിഷ്ണു സഹസ്രനാമം , നാരായണീയം,  അഷ്ടാക്ഷരി (ഓം നമോ നാരായണായ ), ദ്വാദശാക്ഷരി (ഓം നമോ ഭഗവതേ വാസുദേവായ), ഭാഗവത പാരായണം, മഹാലക്ഷ്മി അഷ്ടകം, കനകധാരാസ്തവം എന്നിവ മാധവമാസക്കാലത്ത് അഭീഷ്ടസിദ്ധി നൽകും.  വൈശാഖമാസം മുഴുവൻ വ്രതം നോറ്റു ഭഗവാനെയും ലക്ഷ്മിദേവിയെയും ധ്യാനിക്കുന്നതു സർവൈശ്വര്യദായകമാണ്. വ്രതം ശ്രദ്ധയും ഭക്തിയോടെയും അനുഷ്ഠിച്ചാൽ ദുഃഖശാന്തി, ഐശ്വര്യം, സമ്പത്തു എന്നിവ ഉണ്ടാകുമെന്നു വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. വൈശാഖത്തിലെ വെളുത്ത ദ്വാദശി, പൗർണമി എന്നിവയ്ക്ക് വ്രതം എടുക്കുന്നവർക്കും മുഴുവൻ മാസവും വ്രതമെടുത്തത്തിന് തുല്യമായ ഫലം ലഭിക്കുമെന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. 

എല്ലാ ശുഭകാര്യങ്ങളും ആരംഭിക്കാൻ ഉത്തമമാസമാണ് വൈശാഖം. 

വൈശാഖകാലത്ത് അനേകം പുണ്യദിവസങ്ങളുണ്ട്. ആദ്യംതന്നെ [[അക്ഷയതൃതീയ]]. അതത്രേ [[ബലരാമൻ|ബലരാമന്റെ]]&lt;nowiki/&gt;ജന്മദിവസം. ആ ദിവസം ചെയ്യുന്ന സൽകർമ്മങ്ങൾക്ക് ഒരിക്കലും ക്ഷയിക്കാത്ത ഫലമുള്ളതിനാലാണ് അക്ഷയതൃതീയ എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. [[പരശുരാമൻ|പരശുരാമാവതാരവും]], [[അന്നപൂർണേശ്വരി]] അവതാര ദിവസവും അക്ഷയതൃതീയ ദിവസം തന്നെയാണ്. വൈശാകത്തിലെ ശുക്ലചതുർശീ ദിവസമാത്രെ [[നരസിംഹം|നരസിംഹജയന്തി]]. 27 ദിവസങ്ങൾ നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന ഈ പുണ്യ മാസത്തിൽ വേറെയും വിശേഷ ദിവസങ്ങളും ഉണ്ട്. ആദിശങ്കരന്റെ ജന്മദിനമായ ശങ്കര ജയന്തി, ദത്താത്രേയ ജയന്തി, ബുദ്ധപൂർണ്ണിമ തുടങ്ങി ഒട്ടേറെ പ്രധാന ദിനങ്ങളാൽ സമ്പന്നമാണ് വൈശാഖ പുണ്യമാസം. അക്ഷയതൃതീയ, ശുക്ലപക്ഷ ദ്വാദശി, പൗർണ്ണമി എന്നീ മൂന്ന് ദിനങ്ങളിൽ വ്രതം അനുഷ്ഠിച്ചാൽ വൈശാഖം മുഴുവൻ വ്രതം അനുഷ്ഠിച്ചതിന് തുല്ല്യമാണെന്നും പുരാണങ്ങൾ ഓർമ്മപ്പെടുത്തുന്നു. ഇങ്ങനെ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ പല പ്രധാന അവതാരങ്ങളും വരുന്ന ഈ വൈശാഖമാസം വിഷ്ണുപ്രീതിക്ക് ഉത്തമം എന്ന്‌ വിശ്വാസം.

== ഇതും കാണുക ==

* കാരണദോക്ഷായി വിഷ്‌ണു ([[മഹാവിഷ്‌ണു|ആദിവിരാടപുരുഷൻ]]/[[പരബ്രഹ്മം]]/[[മഹാവിഷ്‌ണു|ആദിനാരായണൻ]])
* ഗർഭോദക്ഷായി വിഷ്ണു ([[Vishnu|വിഷ്‌ണു]])
* ക്ഷീരോദക്ഷായി വിഷ്ണു ([[Vishnu|വിഷ്‌ണു]])
* [[നാരായണൻ|ആദിനാരായണൻ]] 
* [[ബ്രഹ്മം|പരമാത്മാവ്‌]]
* [[മഹാവിഷ്‌ണു|ത്രിവിക്രമൻ]]
* [[മഹാവിഷ്‌ണു|ത്രിഗുണാത്മൻ]]

== പരാമർശങ്ങൾ ==
{{Reflist}}

== ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ ==

* [http://www.stephen-knapp.com/thousand_names_of_the_supreme.htm പരമോന്നതന്റെ ആയിരം പേരുകൾ] (മഹാവിഷ്ണു സഹസ്രനാമ സ്തോത്രം) 
* [http://www.stephen-knapp.com/lord_vishnu.htm സ്റ്റീഫൻ നാപ്പിന്റെ വിശദമായ ലേഖനം] 
[[വർഗ്ഗം:വേദാന്തം]]
[[വർഗ്ഗം:വിഷ്ണുവിന്റെ അവതാരങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:Pages with citations having bare URLs]]
[[വർഗ്ഗം:CS1 errors: external links]]
[[വർഗ്ഗം:Pages with citations lacking titles]]</text>
      <sha1>bubew4wx90i1fd25afdjsvoh9kvtuwk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4650053</id>
      <parentid>4650052</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T07:18:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39304-19</username>
        <id>220175</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>4650053</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62123" sha1="1zdr0p7wfp23pmlng6riqzc3ksp4a03" xml:space="preserve">{{prettyurl|ആദിനാരായണൻ}} 
{{Infobox deity &lt;!--Wikipedia:WikiProject Hindu mythology--&gt; 
| type = ഹിന്ദു
| image = File:Avatars of Vishnu.jpg
| caption = [[ഭഗവദ്‌ഗീത|ഗീതോപദേശത്തിനൊടുവിൽ]] ഭഗവാൻ [[Krishna|ശ്രീകൃഷ്‌ണൻ]] അർജ്ജുനന് തൻ്റെ വിശ്വരൂപം കാട്ടികൊടുക്കുന്നു.
| name = ആദിനാരായണൻ/മഹാവിഷ്ണു
| Devanagari = आदिनारायण/महाविष्णु/आदि विराट पुरुष
| Sanskrit_transliteration = {{IAST|Māhāviṣṇu}}
|affiliation = '''[[ബ്രഹ്മം|പരബ്രഹ്മം]]'''([[ശ്രീമദ്ഭാഗവതം|മഹാഭാഗവതം]], [[വേദം|വേദം]], [[വൈഷ്ണവമതം|വൈഷ്ണവിസം]], [[പുരുഷസൂക്തം|മഹാപുരുഷസൂക്തം]], മഹാവിഷ്ണുസൂക്തം, മഹാനാരായണസൂക്തം, [[വിഷ്ണു പുരാണം|മഹാവിഷ്‌ണു പുരാണം]], [[ഭഗവദ്‌ഗീത]], [[ഉപനിഷത്ത്|ഉപനിഷത്ത്]], [[രാമായണം]], [[Vishnu Sahasranama|വിഷ്‌ണു സഹസ്രനാമം]], [[നാരായണീയം]]), [[മഹാവിഷ്‌ണു|ആദിനാരായണൻ]], [[മഹാവിഷ്‌ണു|പരമാത്മാവ്]],‌ [[ഹരി]], [[ഹിരണ്യഗർഭഃ|ഹിരണ്യഗർഭൻ]], [[മഹാവിഷ്‌ണു|ത്രിവിക്രമൻ]],
[[ദശാവതാരം]], [[മഹാവിഷ്‌ണു|ആദിവിരാട്പുരുഷൻ]], [[മഹാവിഷ്‌ണു|അനന്തപത്മനാഭൻ]], [[ഈശ്വരൻ]], [[ഭഗവാൻ]],  [[ധന്വന്തരി]], [[മഹാവിഷ്‌ണു|സുരേഷൻ]]. 
| deity_of = സർവ്വ സംരക്ഷണത്തിന്റെ ദൈവം, സർവ്വതിന്റെയും അധിപനായ ദൈവം, സർവ്വൈശ്വര്യത്തിന്റെ അധിപതി, പരമമോക്ഷത്തിന്റെ ദൈവം, ആപത്തുകളിൽ രക്ഷകനായ ദൈവം, ആരോഗ്യത്തിന്റെ ദൈവം &lt;ref&gt;{{cite book|author=Wendy Doniger|title=Merriam-Webster's Encyclopedia of World Religions |url=https://books.google.com/books?id=ZP_f9icf2roC&amp;pg=PA1134 |year=1999|publisher=Merriam-Webster|isbn=978-0-87779-044-0|page=1134}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Editors of Encyclopaedia Britannica|title=Encyclopedia of World Religions|url=https://books.google.com/books?id=dbibAAAAQBAJ&amp;pg=PA445|year=2008|publisher=Encyclopaedia Britannica, Inc.|isbn=978-1-59339-491-2|pages=445–448}}&lt;/ref&gt;
| abode = [[വൈകുണ്ഠം|മഹാവൈകുണ്‌ഠം]], [[ക്ഷീരസാഗരം]], [[ആകാശഗംഗ|ക്ഷീരപഥതേജസ്വിജന മണ്ഡലം]]
| mantra  = ഓം നമോ നാരായണായ (Om Namo Narayanaya, ॐ नमो नारायणाया )&lt;br/&gt; ഓം നമോ ഭഗവതേ വാസുദേവായ (Om Namo Bhagavate Vasudevaya, ॐ नमो भगवते वासुदेवाय) &lt;br/&gt; ഹരി ഓം (Hari Om, हरि ॐ)
| weapon = ചക്രം, ഗദ, വില്ല്, വാൾ
| consorts = [[Lakshmi|മഹാലക്ഷ്മി]] (ശ്രീദേവി), [[ഭൂമി|ഭൂദേവി/ഭൂമിദേവി]], [[നിളാദേവി]], [[തുളസി]]
| mount = [[ശേഷനാഗം|ആദിശേഷൻ]], ([[ശേഷനാഗം|അനന്തൻ]] [[ശേഷനാഗം]]), [[ഗരുഡൻ]]&lt;ref name=jones492/&gt;
| festivals = [[ഏകാദശി]], [[ഹോളി]], [[രാമനവമി]], [[ശ്രീകൃഷ്ണ ജന്മാഷ്ടമി]], [[വിഷു]], [[നരസിംഹ ജയന്തി]], [[ദീപാവലി]], [[ഓണം]], [[വിജയദശമി]], [[കർക്കിടകമാസം]], [[അക്ഷയ ത്രിതീയ]], [[വിവാഹ പഞ്ചമി]], [[ആനന്ദ ചതുർദശി]], [[ദേവസ്യാനി ഏകാദശി]], [[കാർത്തിക പൂർണ്ണിമ]], [[തുളസി വിവാഹം]]  [[വൈശാഖമാസം]] &lt;ref&gt;{{cite book|author=Muriel Marion Underhill|title=The Hindu Religious Year|url=https://books.google.com/books?id=Fb9Zc0yPVUUC |year=1991|publisher=Asian Educational Services|isbn=978-81-206-0523-7|pages=75–91}}&lt;/ref&gt;
| symbols= [[ശംഖ്‌|ശംഖ്‌]], [[സാളഗ്രാമം]], [[താമര]]
}}
'''ആദിനാരായണൻ അഥവാ''' '''മഹാവിഷ്ണു''' ([[ദേവനാഗരി]]   :आदिनारायण/महाविष्णु)('''ആദിവിരാട്പുരുഷൻ''', '''ത്രിവിക്രമൻ''', '''ഹരി''', '''അനന്തപത്മനാഭൻ''', '''ഈശ്വരൻ''', ''' ഭഗവാൻ''', '''പരമാത്മാവ്''', '''പരബ്രഹ്മം''',
'''പരാവാസുദേവൻ''', '''സുരേഷൻ''' (ഈശ്വരന്മാരുടെ ഈശ്വരൻ), '''മോക്ഷദായകൻ''') ഹിന്ദുമതത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ദൈവമാണ്. ഹൈന്ദവ വിശ്വാസപ്രകാരം മനുഷ്യന്റെ ഗ്രാഹ്യത്തിനും എല്ലാ ഗുണങ്ങൾക്കും അതീതമായി സമ്പൂർണ്ണ പ്രപഞ്ചങ്ങളുടേയും സംരക്ഷകൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ആയതിനാൽ അദ്ദേഹം [[ആകാശഗംഗ|ക്ഷീരപഥതേജസ്വിജനമണ്ഡലത്തിൽ]] അനന്തമായി ശയിക്കുന്നു എന്ന്‌ വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. വ്യാഴാഴ്ച, തിരുവോണം നക്ഷത്രം, ഏകാദശി തുടങ്ങിയവ ശ്രീമഹാവിഷ്ണുവിന് പ്രധാന ദിവസങ്ങളാണ്. 

ശ്രീമഹാവിഷ്ണു ഭക്തർക്ക് വിശേഷാൽ  അനുഗ്രഹം ചൊരിയുന്ന ദിവസമായി വ്യാഴം കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. വിഷു, ദീപാവലി, ഓണം, വൈശാഖ പുണ്യമാസം തുടങ്ങിയവ ശ്രീമഹാവിഷ്ണുവിന് വിശേഷ ദിവസങ്ങൾ. [[മഹാവിഷ്‌ണു|മഹാവിഷ്‌ണു]] അഥവാ [[മഹാവിഷ്‌ണു|കാരണോദകശായി]] 
(പരബ്രഹ്മം, ആദിവിരാട്പുരുഷൻ, ആദിനാരായണൻ) പരമോന്നതനും, സ്വയം പരബ്രഹ്മവുമായതിനാൽ പങ്കാളികൾ ആരുമുണ്ടെന്ന്‌ സങ്കൽപ്പിക്കപ്പെടുന്നില്ലാ.  [[Vishnu|വിഷ്‌ണുഭാവത്തിൽ]]/[[Vishnu|ഗർഭോദകശായി]]   അദ്ദേഹത്തിന് [[Lakshmi|മഹാലക്ഷ്മി]] (ശ്രീദേവി), [[ഭൂമി|ഭൂദേവി/ഭൂമിദേവി]], [[നിളാദേവി]], [[തുളസി]] തുടങ്ങിയ പങ്കാളികളുണ്ടന്ന്‌ വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ഈ പ്രക്രിയ ബഹുപ്രപഞ്ചങ്ങളെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

സാളഗ്രാമ തത്ത്വം (The Abstract Form of Vishnu)നേപ്പാളിലെ ഹിമാലയൻ മേഖലയിലൂടെ ഒഴുകുന്ന ഗണ്ഡകി നദിയിൽ നിന്ന് മാത്രം ലഭിക്കുന്ന പ്രത്യേകതരം ശിലകളാണ് സാളഗ്രാമങ്ങൾ. ശിവലിംഗം പോലെ തന്നെ ഇതിനും പ്രത്യേക അവയവങ്ങളോ മനുഷ്യ രൂപമോ ഇല്ല. പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ അടയാളമായിട്ട് സാളഗ്രാമത്തിന്റെ ഉള്ളിൽ പ്രകൃതിദത്തമായ ചില ചുരുളുകൾ (Spirals) കാണാം. ഇവ സാക്ഷാൽ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ സുദർശന ചക്രത്തിന്റെ പ്രതീകമായാണ് ഭക്തർ കാണുന്നത്. ആധുനിക ശാസ്ത്ര ദൃഷ്ടിയിൽ നോക്കിയാൽ, നമ്മുടെ ഗാലക്സികളുടെ ഘടനയും ഇതുപോലെ ചുരുളുകൾ നിറഞ്ഞതാണ്. പ്രപഞ്ചം മുഴുവൻ ആദിവിരാടപുരുഷനായ മഹാവിഷ്ണുവിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു എന്ന വേദാന്ത ചിന്തയെയാണ് ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.
ശുദ്ധമായ ഊർജ്ജം: സാളഗ്രാമങ്ങൾ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ പ്രതിഷ്ഠിക്കുമ്പോൾ അവയ്ക്ക് പ്രത്യേകമായി 'പ്രാണപ്രതിഷ്ഠ' (ആവാഹനം) ചെയ്യേണ്ടതില്ല എന്നാണ് വിശ്വാസം. കാരണം, അത് പ്രകൃത്യാ തന്നെ ഭഗവാന്റെ സാന്നിധ്യമുള്ള, ഉയർന്ന കാന്തിക ഊർജ്ജം പുറപ്പെടുവിക്കുന്ന നിർഗുണ പ്രതീകമാണ്. 

യോഗനിദ്ര (The State of Cosmic Potential) മഹാവിഷ്ണു പാലാഴിയിൽ അനന്തശായിയായി (നാഗത്തിന്റെ മുകളിൽ) കിടക്കുന്ന രൂപത്തെയാണ് നമ്മൾ യോഗനിദ്ര എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. ഇത് സാധാരണ മനുഷ്യർ ഉറങ്ങുന്നതുപോലെയുള്ള ഒരു ഉറക്കമല്ല. നിർഗുണത്തിൽ നിന്ന് സഗുണത്തിലേക്ക്: പ്രപഞ്ചം ഉണ്ടാകുന്നതിന് മുൻപ് എല്ലാം ശൂന്യമായിരുന്നു. ആ അവസ്ഥയിൽ പരബ്രഹ്മം യാതൊരു ചലനവുമില്ലാതെ, ശാന്തമായി ഇരിക്കുന്ന അവസ്ഥയാണ് ഭഗവാന്റെ യോഗനിദ്ര. ഇവിടെ ഭഗവാൻ നിർഗുണനാണ്. സൃഷ്ടിയുടെ തുടക്കം: ഭഗവാന്റെ മനസ്സിൽ പ്രപഞ്ചം സൃഷ്ടിക്കണമെന്ന ചിന്ത (സഗുണ ഭാവം) ഉണ്ടാകുമ്പോൾ, ഭഗവാന്റെ നാഭിയിൽ (Umbilical cord) നിന്ന് ഒരു താമര വിരിയുന്നു. ആ താമരയിൽ പ്രപഞ്ച ശില്പിയായ ബ്രഹ്മാവ് ജനിക്കുന്നു. ഒരു അമ്മയുടെ നാഭിയിൽ നിന്നുള്ള പൊക്കിൾക്കൊടിയിലൂടെയാണ് കുഞ്ഞിന് ജീവൻ ലഭിക്കുന്നത് എന്നതുപോലെ, മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ (ഗർഭോദകശായി വിഷ്ണു) നാഭിയിൽ നിന്നാണ് സമസ്ത പ്രപഞ്ചത്തിനും ജീവൻ ലഭിക്കുന്നത്. അനന്തൻ (Time and Space): ഭഗവാൻ ശയിക്കുന്ന 'അനന്തൻ' അല്ലെങ്കിൽ 'ആദിശേഷൻ' എന്ന സർപ്പം സമയത്തെ (Time) സൂചിപ്പിക്കുന്നു. പ്രപഞ്ചം നശിച്ചാലും ഭഗവാനും സമയവും അവശേഷിക്കും. 'ശേഷൻ' എന്ന വാക്കിന്റെ അർത്ഥം തന്നെ 'ബാക്കിയുള്ളത്' (Remainder) എന്നാണ്.

ഹൈന്ദവ പ്രമാണങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനമായ വേദങ്ങളിൽ വെച്ച് ഏറ്റവും മൂലവത്തായ ഋഗ്വേദത്തിലും, യജുർവേദം, സാമവേദം, അഥർവ്വവേദം എന്നിവയിലും ഇതിനോട് അനുബന്ധിച്ചുള്ള ഉപനിഷത്തുകളിലും (ഉദാഹരണത്തിന്: കഠോപനിഷത്ത്, നാരായണോപനിഷത്ത്) ആവർത്തിച്ചുപയോഗിക്കുന്ന പരമമായ മോക്ഷം എന്ന് അർത്ഥം ആകുന്ന ഒരു പദം ഉണ്ട് &quot;പരമപദം&quot; അതായത് 'പരമം' എന്നാൽ ഏറ്റവും ഉയർന്നത് (Supreme) എന്നും, 'പദം' എന്നാൽ സ്ഥാനം, അവസ്ഥ അല്ലെങ്കിൽ ലക്ഷ്യം (Abode) എന്നുമാണ് അർത്ഥം. മനുഷ്യ ജന്മത്തിന്റെ അന്തിമ ലക്ഷ്യമായ മോക്ഷത്തെയും (ജനന-മരണ ചക്രങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള മുക്തി) പരമാത്മാവിന്റെ (ആദിനാരായണൻ അഥവാ ആദിവിരാടപുരുഷന്റെ) സന്നിധിയെയും സൂചിപ്പിക്കാൻ വേദങ്ങളിൽ ഉപയോഗിച്ചിട്ടുള്ള ഏറ്റവും പവിത്രമായ പദമാണിത്. അങ്ങനെ എല്ലാ വേദങ്ങളിലും ഉപനിഷത്തുകളിലും 'പരമപദം' എന്നത് സാക്ഷാൽ മഹാവിഷ്ണുവിന് (ആദിനാരായണന്) മാത്രമാണ് കൽപ്പിച്ച് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. വേദങ്ങളിലും, ഉപനിഷത്തുകളിലും ജീവാത്മാവിന്റെ അന്തിമ ലക്ഷ്യത്തെ &quot;തദ് വിഷ്ണോഃ പരമം പദം&quot; (മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ പരമപദം) എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്. ആയതിനാൽ വേദങ്ങളിൽ പരമപദം എന്ന് പറയുന്നത് പരമോന്നത മോക്ഷാവസ്ഥയാണ്(പരമമോക്ഷം). ആ അവസ്ഥ സർവ്വവ്യാപിയായ ആദിനാരായണന്റേതാണ്. ഇങ്ങനെ വേദങ്ങൾ മരണാനന്തരമുള്ള മോക്ഷാവസ്ഥയെ മഹാവിഷ്ണുപദവുമായി (വിഷ്ണുപദം പൂകി) ബന്ധിപ്പിച്ചതുകൊണ്ട് പരമ്പരാഗതമായി പുതുതലമുറയിലും ഈ വാക്ക് ഇപ്പോഴും ഉപയോഗിച്ചുപോരുന്നു. ആയതിനാൽ ഹിന്ദു ആചാരപ്രകാരം മരണാനന്തര ചടങ്ങുകളായ ബലിയിടൽ, ശ്രാദ്ധം (കർമ്മങ്ങൾ) എന്നിവയെല്ലാം സമർപ്പിക്കുന്നത് സാക്ഷാൽ മഹാവിഷ്ണുവിനാണ് (ജനാർദ്ദനൻ). &quot;ഗയ&quot; പോലുള്ള പുണ്യഭൂമികളിൽ വിഷ്ണുപാദത്തിലാണ് പിതൃക്കൾക്ക് പിണ്ഡം സമർപ്പിക്കുന്നത്. ആദിവിരാടപുരുഷനായ മഹാവിഷ്ണു പിതൃക്കൾക്ക് പരമ മോക്ഷം നൽകുന്ന ദൈവമായതുകൊണ്ട് മരിച്ചവർ പരബ്രഹ്മം ആയ വിഷ്ണുപദത്തിലേക്ക് യാത്രയായി എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.

==പ്രപഞ്ച സൃഷ്ടിയുടെ ഘട്ടങ്ങൾ==

ഒന്നാം ഘട്ടം കാരണോദകശായി വിഷ്ണു - മഹാവിഷ്ണു (ആദിവിരാടപുരുഷൻ, മഹാവിഷ്ണു, തൃവിക്രമൻ, പരമപുരുഷൻ, ആദിനാരായണൻ, പൂർണ്ണത്രെയീശൻ, പരബ്രഹ്മം): ഇദ്ദേഹമാണ് മൂല രൂപം. കാരണക്കടലിൽ (പാലാഴിയിൽ) ശയിക്കുന്ന ഭഗവാന്റെ ഓരോ ശ്വാസത്തിലും, ശരീരത്തിലെ കോടാനുകോടി രോമകൂപങ്ങളിൽ നിന്നും ബ്രഹ്മാണ്ഡങ്ങൾ (Universes) വിത്തുകൾ പോലെ പുറത്തേക്ക് വരുന്നു. ഈ ഘട്ടത്തിൽ അവ വെറും ശൂന്യമായ ഗോളങ്ങൾ മാത്രമാണ്.രണ്ടാം ഘട്ടമായ (ഗർഭോദകശായി വിഷ്ണു): ഈ മഹാവിഷ്ണു ഓരോ ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിന് ഉള്ളിലേക്കും പ്രത്യേകം പ്രത്യേകമായി പ്രവേശിക്കുന്നു. ഓരോ പ്രപഞ്ചത്തിന് ഉള്ളിലും ഭഗവാൻ തന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്നുള്ള ജലം നിറയ്ക്കുന്നു (ഇതാണ് ഗർഭോദകം). അതിൽ അനന്തശേഷന്റെ മുകളിൽ ഭഗവാൻ ശയിക്കുന്നു. ഈ ഗർഭോദകശായി വിഷ്ണുവിന്റെ നാഭിയിൽ നിന്നാണ് താമരപ്പൂവ് വിരിയുന്നതും അതിൽ ബ്രഹ്മാവ് ജനിക്കുന്നതും. പിന്നീട്  ശിവഭഗവാൻ ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഭ്രൂമധ്യത്തിൽ (നെറ്റിത്തടത്തിൽ) നിന്നാണ് പ്രകടമാകുന്നത്.
 
മൂന്നാം ഘട്ടമായ (ക്ഷീരോദകശായി വിഷ്ണു) എന്നത് ബ്രഹ്മാവ് സൃഷ്ടിക്കുന്ന എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളുടെയും ഉള്ളിൽ അന്തർയാമിയായി (പരമാത്മാവായി) നിലകൊള്ളുന്ന ഭാവമാണിത്. ക്ഷീരം' എന്നാൽ പാൽ എന്നും 'ഉദകം' എന്നാൽ ജലം എന്നുമാണ് അർത്ഥം. നമ്മുടെ പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ഉള്ളിലുള്ള 'ക്ഷീരസാഗരത്തിൽ' (പാലാഴിയിൽ) ശയിക്കുന്ന ഭഗവാനാണിത്.

പക്ഷെ സാധാരണക്കാർക്ക് വേണ്ടി സംസാരിക്കുമ്പോൾ ഈ മൂന്ന് പുരുഷ രൂപങ്ങളെയും വേർതിരിച്ചു പറയാതെ പൊതുവായി 'മഹാവിഷ്ണു' അല്ലെങ്കിൽ 'ആദിനാരായണൻ' എന്ന് പറയാറാണ് പതിവ്. കാരണം ഗർഭോദകശായി വിഷ്ണു എന്നത് മൂലരൂപമായ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ തന്നെ മറ്റൊരു ഭാവം മാത്രമാണ്.

ത്രിമൂർത്തികളുടെ ഉത്ഭവംപ്രപഞ്ചത്തിന്റെ മൂലകാരണമായ പരബ്രഹ്മം അഥവാ പരമാത്മവായ മഹാവിഷ്ണു (കാരണോദകശായി വിഷ്ണു) സൃഷ്ടിക്ക് മുൻപ് ഒരൊറ്റ ചൈതന്യമായി കാരണക്കടലിൽ അഥവാ ക്ഷീരപദത്തിൽ ശയിക്കുന്നു. തുടർന്ന് അദ്ദേഹം ഓരോ ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിലും (Universe) പ്രവേശിച്ച് ഗർഭോദകശായി വിഷ്ണുവായി മാറുന്നു. ഈ ഗർഭോദകശായി വിഷ്ണുവിൽ നിന്നാണ് പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ കാര്യങ്ങൾ നടത്താനുള്ള ത്രിമൂർത്തികൾ ഉണ്ടാകുന്നത്:ഭഗവാന്റെ നാഭിയിലെ താമരയിൽ നിന്ന് ബ്രഹ്മാവ് (സൃഷ്ടികർത്താവ്) ഉണ്ടാകുന്നു. ഭഗവാന്റെ ക്രോധത്തിൽ നിന്നോ അല്ലെങ്കിൽ ലയന ശക്തിയിൽ നിന്നോ പരമശിവൻ (സംഹാരകർത്താവ്) അല്ലെങ്കിൽ ബ്രഹ്മാവ് മുഖേന (ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഭ്രൂമധ്യത്തിൽ നിന്ന്) പ്രകടമാകുന്നു. ഈ ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിന്റെ നിലനിൽപ്പിനായി ഭഗവാൻ തന്നെ വിഷ്ണു എന്ന സഗുണ രൂപത്തിൽ (സ്ഥിതികർത്താവായി) നിലകൊള്ളുന്നു. ചുരുക്കത്തിൽ, ബ്രഹ്മാവിനും ശിവനും ഒപ്പം നിൽക്കുന്ന ത്രിമൂർത്തികളിലെ 'വിഷ്ണു' എന്നത് ഗർഭോദകശായി വിഷ്ണുവിന്റെ തന്നെ ഭാവമാണ്.


മഹാവിഷ്ണു (ആദിനാരായണൻ): പ്രപഞ്ചങ്ങൾക്കെല്ലാം അപ്പുറമുള്ള പരബ്രഹ്മമാണ്. അദ്ദേഹം സർവ്വേശ്വരൻ അഥവാ സർവ്വവ്യാപിയാണ്. ചുരുക്കത്തിൽ ത്രിമൂർത്തികളിലെ വിഷ്ണു എന്ന് പറയുന്നത് ഒരു പ്രത്യേക ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തെ പരിപാലിക്കാൻ വേണ്ടി അവതരിച്ച ഗർഭോദകശായി ഭാവമാണ്.
ക്ഷീരോദകശായി വിഷ്ണു എന്നത് ബ്രഹ്മാവ് സൃഷ്ടിക്കുന്ന എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളുടെയും ഉള്ളിൽ അന്തർയാമിയായി (പരമാത്മാവായി) നിലകൊള്ളുന്ന ഭാവമാണ്.

== വിശ്വാസം ==
ദൈവാനുഗ്രഹം അഥവാ ദൈവാധീനം (ഈശ്വരാധീനം) മഹാവിഷ്ണു ഭഗവാന്റെ അനുഗ്രഹമായി പറയപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ ആദിനാരായണനെ ഭജിക്കുന്നവർക്ക് ആപത്തുകളോ അനർഥങ്ങളോ ബാധിക്കുകയില്ല എന്നാണ് വിശ്വാസം. നിത്യവും മഹാവിഷ്ണുവിനെയോ അവതാരങ്ങളെയോ ആരാധിക്കുന്ന ഭക്തന്മാരുടെ ആത്മാവ് മരണാനന്തരം മഹാവിഷ്ണുസാരൂപ്യം നേടി സാക്ഷാൽ മഹാവിഷ്ണുവായി തീരുന്നുവെന്നും, മഹാവൈകുണ്ഠത്തിൽ എത്തിച്ചേർന്നു മഹാവിഷ്ണുവിങ്കൽ ലയിച്ചു മോക്ഷം പ്രാപിക്കുന്നുവെന്നുമാണ് വിശ്വാസം.  [[ബ്രഹ്മം|ബ്രഹ്മത്തിന്റെ]] സമ്പൂർണ്ണ സങ്കൽപ്പമായി മഹാവിഷ്‌ണു അറിയപ്പെടുന്നു. [[ഗൗഡീയ വൈഷ്ണവമതം|ഗൗഡീയ വൈഷ്‌ണവിസം]] ([[വൈഷ്ണവമതം|വൈഷ്ണവിസത്തിന്റെ]] വിദ്യാലയം) സാത്വത-തന്ത്ര മൂന്ന് വ്യത്യസ്ത രൂപങ്ങൾ വിവരിക്കുന്നു. കാരണോദക്ഷായി വിഷ്‌ണുവായും(മഹാവിഷ്‌ണു), ഗർഭോദക്ഷായി വിഷ്ണുവായും, ക്ഷീരോദക്ഷായി വിഷ്ണുവായും. ഈ മൂന്നു വ്യാഖ്യാനങ്ങളാൽ മഹാവിഷ്‌ണുവിനെ ബ്രഹ്മൻ അല്ലെങ്കിൽ പരബ്രഹ്മം, (വ്യക്തിപരമല്ലാത്ത അദൃശ്യ വശം) പരമാത്മാവായി സൂചിപ്പിക്കുന്നു (പൂർണത കൊണ്ടുവരാനുള്ള പോലെ ഒടുവിൽ മനുഷ്യ ആത്മാവിന്റെ എണ്ണമില്ലാത്ത അനുപാതം) അഥവാ നിർഗുണബ്രഹ്മവും, സഗുണ ബ്രഹ്മവും, പ്രജ്ഞാനം ബ്രഹ്മവും, അഹം ബ്രഹ്മാസ്മി, തത്(ബ്രഹ്മ)ത്വമസി, അയമാത്മ ബ്രഹ്മവും, ബ്രഹ്മാണ്ഡം, ബ്രഹ്മവൈവർത്തം, ഇവയെല്ലാം കൂടിചേർന്നതാണ്‌ ഭഗവാന്റെ പരമമായ സ്വരൂപം. അതിനാൽ [[ഭക്തി]] (സ്നേഹപൂർവമായ ഭക്തി) സർവ്വത്മാനിലേക്ക് പോകുന്നു ( [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ]] അല്ലെങ്കിൽ [[ശ്രീരാമൻ]], [[നരസിംഹം]], ധന്വന്തരി ഏറ്റവും പ്രാധാന്യമുള്ള മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ അവതാരങ്ങൾ, നാരായണൻ ജീവജാലങ്ങളുടെ സമാധാനവും പരിപൂർണ്ണതയും നൽകുന്നു). ഈ രീതിയിൽ, ഭക്തി യോഗയെപ്പോലും മറികടക്കുന്നു. അത്  പരമത്മാൻ ലക്ഷ്യമിടുന്നു. എല്ലാ ഭൗതിക പ്രപഞ്ചങ്ങളിലെയും എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളുടെയും (ജീവാത്മ) പരമാത്മാവാണ്‌ മഹാവിഷ്ണു. തിരുവോണം മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ നക്ഷത്രമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

പ്രപഞ്ചത്തിൽ അധർമം വർധിച്ചപ്പോഴൊക്കെ ധർമത്തെ പുനഃസ്ഥാപിക്കാനായി മഹാവിഷ്ണു അസംഖ്യം അവതാരങ്ങൾ എടുക്കുകയുണ്ടായി. പൂർണാവതാരങ്ങൾ, അംശാവതാരങ്ങൾ തുടങ്ങിയ ഭഗവാന്റെ അസംഖ്യം അവതാരങ്ങളിൽപ്പെടുന്നവയാണ് [[സൂര്യദേവൻ|സൂര്യഭഗവാൻ]], കപിലൻ, ദത്താത്രേയൻ, നാരദൻ, മോഹിനി, ഗരുഡൻ, ധന്വന്തരി, വ്യാസൻ, ദേവന്മാർ, മനുക്കൾ, മനുപുത്രന്മാർ, പ്രജാപതികൾ തുടങ്ങിയവർ. അതിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടവയെന്ന് കരുതുന്ന ദശാവതാരങ്ങളാണ് മത്സ്യം, കൂർമം, വരാഹം, നരസിംഹം, വാമനൻ, പരശുരാമൻ, ശ്രീരാമൻ, ബലരാമൻ, ശ്രീകൃഷ്ണൻ, കൽക്കി എന്നിവർ. അതിൽ ശ്രീകൃഷ്ണൻ എല്ലാ അർഥത്തിലും മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ പൂർണാവതാരമാണ്. നരസിംഹവതാരത്തിൻ്റെ വിപുലീകരണമായി ബന്ധപ്പെട്ട്‌ [[Gandaberunda|ഗണ്ഡബെരുണ്ടയായി]] മഹാവിഷ്‌ണു അവതരിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന്‌ നിരവധി ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ പരാമർശിക്കുന്നുണ്ട്‌. ചില ഗ്രന്ഥങ്ങൾ [[ബുദ്ധൻ|ശ്രീബുദ്ധൻ]], [[പന്തിരുകുലം|പറയിപ്പെറ്റ പന്തിരുകുലം]] എന്നിവ മഹാവിഷ്‌ണുവിന്റെ അംശാവതാരങ്ങളാണെന്ന്‌ വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നുണ്ട്‌.  മഹാലക്ഷ്മിനാരായണൻ എന്ന ഭാവം ഭക്തർക്ക് ഐശ്വര്യവും സമ്പത്തും നൽകി അനുഗ്രഹിക്കുന്ന ഭഗവാൻ ആണ് എന്നും ഐതീഹ്യമുണ്ട്. എന്നാൽ ഇത്തരത്തിൽ ഉള്ള ക്ഷേത്രങ്ങൾ പൊതുവേ കുറവാണ്. മറ്റൊരു പ്രത്യേക അവതാരമായ ധന്വന്തരി ഭക്തർക്ക് ആരോഗ്യവും ദീർഘായുസും  മാറാരോഗങ്ങളിൽ നിന്നും മുക്തിയും പ്രദാനം ചെയ്യുന്ന മഹാവിഷ്ണുസ്വരൂപം ആണെന്നാണ് വിശ്വാസം. രോഗികളും ആരോഗ്യപ്രവർത്തകരും ഒരുപോലെ ആരാധിക്കുന്ന ഭഗവാനാണ് ധന്വന്തരി. രോഗമുക്തിക്കായി മരുന്നുകൾ കഴിക്കുമ്പോൾ അവ വിഷ്ണുരൂപനായ ധന്വന്ദരിയെ പ്രാർഥിച്ചു അത് ഭഗവാന്റെ പ്രസാദമാക്കി സേവിക്കുന്ന ചടങ്ങും  കാണാം. 

ആദിയിൽ എല്ലാത്തിനും കാരണഭൂതനായ ദൈവം ആയതിനാൽ &quot;ആദി&quot; എന്ന വാക്കും; &quot;മനുഷ്യന് ആശ്രയിക്കാവുന്ന ദൈവം&quot;,&quot;അല്ലെങ്കിൽ നരത്തെ അയനം ചെയ്യുന്നവൻ അഥവാ പ്രപഞ്ചത്തെ കറക്കികൊണ്ടിരിക്കുന്ന ദൈവം&quot; എന്ന അർത്ഥത്തിൽ &quot;നാരായണൻ&quot; എന്ന് മറ്റൊരു പേരും സാക്ഷാൽ മഹാവിഷ്‌ണുവിന്‌ അറിയപ്പെടുന്നു. സൃഷ്ടി, സ്ഥിതി, സംഹാരം, അനുഗ്രഹം, തിരോധാനം തുടങ്ങിയ പഞ്ചകൃത്യങ്ങൾ പരബ്രഹ്മമായ സാക്ഷാൽ ആദിനാരായണനായ മഹാവിഷ്‌ണുവാണ്‌ നിർവഹിക്കുന്നത്. 

നാരായണത്തിലെ കറ്റൂർ-വ്യൂഹത്തിന്റെ ശങ്കർസന (രൂപം) എന്നാണ് കാരണോഡക്സായി വിഷ്ണു അറിയപ്പെടുന്നത്. വിഷ്ണുവിനൊപ്പം &quot;മഹാ&quot; എന്ന ആരംഭ സൂചകമായി നാരായണന്റെ മഹത്വത്തെയും വിശാലതയെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നതിനാൽ ഭക്തി സൂചിപ്പിക്കുന്നതിന് ഇത് പലപ്പോഴും മഹാവിഷ്ണുവിനൊപ്പം പരസ്പരം ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. ദേശകാല പരിധികളില്ലാതെ എല്ലാത്തിലും വ്യാപിക്കുന്ന പരമചൈതന്യത്തെയാണ് മഹാവിഷ്ണു സ്വരൂപമെന്ന് പറയുന്നത്‌. സാക്ഷാൽ ആദിനാരായണനായ മഹാവിഷ്‌ണു തന്നിൽ നിന്നു അടർത്തിമാറ്റിയ മൂന്നു വകഭേദങ്ങളാണ്‌ ത്രിമൂർത്തികൾ എന്നും മിക്ക പുരാണങ്ങളിലും പ്രതിപാദിക്കുന്നുണ്ട്‌. അതുകൊണ്ട്‌ മഹാവിഷ്ണുവിന് ത്രിഗുണങ്ങളും ചേർന്ന വിരാട് രൂപവും, അഥവാ വിശ്വരൂപമെന്നും പറയുന്നുണ്ട്‌. ഇതിലൂടെ മനസ്സിലാക്കേണ്ടത്‌ സമസ്ഥ ദേവകളും, സൂര്യനും, ചന്ദ്രനും, ഗ്രഹങ്ങളും, നക്ഷത്രങ്ങളും, താരമണ്ഡലവും, പഞ്ചഭൂതങ്ങളും തുടങ്ങി സമസ്ഥ ബ്രഹ്മാണ്ഡവും തന്നിൽ തന്നെയാണ്‌ നിലനിൽക്കുന്നതെന്നാണ്‌ വസ്‌തുത. ഇതിനാൽ ഭഗവാനെ സർവ്വേശ്വരനെന്നും ഭക്തർ വിശ്വസിക്കുന്നു. അതാണ്‌ [വിശ്വസ്വരൂപം]. ആയതിനാൽ [[ത്രിമൂർത്തികൾ]] സാക്ഷാൽ ആദിനാരായണന്റെ സാത്വിക, രാജസിക, താമസിക ഗുണങ്ങളിൽ നിന്നും ഉണ്ടായി എന്നും പുരാണങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്‌. ഇതാണ് ത്രിഗുണങ്ങൾ. ഇവർ ബ്രഹ്മാ, വിഷ്ണു, മഹേശ്വരൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നു. അങ്ങനെയിരിക്കെ തന്നെ [[Vishnu|വിഷ്‌ണുവിന്‌]] (ഗർഭോദക്ഷായി)  തൻസ്വരൂപം തന്നെ ഭഗവാൻ നൽകി കൊണ്ടാണ്‌ സ്ഥിതി നടത്തുന്നത്‌. ആയതിനാൽ ഭഗവാന്‌ ത്രിഗുണാത്മൻ എന്ന നാമവുമുണ്ട്‌.  ബ്രഹ്മാവ്, വിഷ്ണു (ഗർഭോദക്ഷായി), ശിവൻ എന്നിവർ ഒന്ന് തന്നെ എന്നാണ് വിശ്വാസം. തന്മൂലം [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തി]], [[ബ്രഹ്മാവ്]],
[[ശിവൻ|പരമശിവൻ]], [[ദുർഗ്ഗ]], [[Lakshmi|മഹാലക്ഷ്‌മി]], [[സരസ്വതി]], [[ഗണപതി]], [[മുരുകൻ]]  തുടങ്ങിയ  എല്ലാ ദൈവങ്ങളെയും മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ വിപുലീകരണത്തിന്റെ ഭാഗമായി കണക്കാക്കുന്നുവെന്ന്‌ മഹാഭാഗവതത്തിലും, മഹാവിഷ്‌ണുപുരാണത്തിലും, വൈഷ്‌ണവിസത്തിലും, വേദങ്ങളിലും, സൂക്തങ്ങളിലും പരാമർശിക്കുന്നുണ്ട്‌.
നാം കാണുന്ന ഈ പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ സൃഷ്ടി, സ്ഥിതി സംഹാരാദികളാകുന്ന ലീലക്കുള്ള ഉപാദികളാണ് അവയെല്ലാം. എല്ലാ നദികളും ഒടുവിൽ കടലിൽ ചേരുന്നതുപോലെ ഏതു രീതിയിൽ ഈശ്വര ആരാധന നടത്തിയാലും അത് ഒടുവിൽ ഭഗവാനിൽ തന്നെ എത്തിച്ചേരുന്നു എന്നാണ് ഭഗവത്ഗീതയിലെ തത്വം. 

ബ്രഹ്മനായ മഹാവിഷ്ണു തന്റെ കാൽ‌വെയ്പുകൾ കൊണ്ട് മൂന്ന് ലോകവും സൃഷ്ടിച്ചു എന്നും പറയുന്നുണ്ട്‌ പുരാണങ്ങളിൽ. അതിനാലാണ്‌ ഭഗവാന്‌ ത്രിവിക്രമൻ എന്ന പേര്‌ വന്നത്. ആദിനാരായണൻ സമുദ്രത്തിലോ കരനോഡക്കിലോ കിടക്കുന്നു. ഈ ഭൗതിക പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ വിത്ത്‌ മഹാമായയിൽ (ആദിലക്ഷ്മി) അവളെ നോക്കിക്കൊണ്ട് ഭഗവാൻ ഇടുന്നു. പരമോന്നതനായ കർത്താവിന്റെ തുല്യ പൂരകശക്തിയായ പ്രകൃതിയായി മഹാലക്ഷ്മി ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു. നിലനിൽപ്പിന് ഐശ്വര്യവും സമൃദ്ധിയും ആവശ്യമായതിനാൽ ശ്രീലക്ഷ്മി മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ പത്നിയായി സങ്കൽപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. മനസ്സ്, ബുദ്ധി, തെറ്റായ അർഥം എന്നിവയ്ക്കൊപ്പം ആകാശം, അഗ്നി, ജലം, വായു, കര എന്നിവയുൾപ്പെടെ എല്ലാ പ്രകൃതി ഘടകങ്ങളും സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നു. 
നാലുവേദങ്ങളും വേദാംഗങ്ങളും പുരാണങ്ങളും ഇതിഹാസങ്ങളും സംഗീതശാസ്‌ത്രവും, സർവ്വശാസ്‌ത്രങ്ങളും ശബ്‌ദ ബ്രഹ്‌മസ്വരൂപനയായ ഭഗവാൻ നാരായണന്റെ ശരീരമാകുന്നു. പഞ്ചഭൂതങ്ങളും പഞ്ചതന്മാത്രകളും, മനസ്സും, ഇന്ദ്രിയങ്ങളും എല്ലാംതന്നെ മഹാവിഷ്‌ണുവാകുന്നു. ഇങ്ങനെയുള്ള ഭഗവാൻ ആദിവിഷ്‌ണു പാലാഴിയിൽ ആദിശേഷന്റെ (അനന്തൻ) മുകളിൽ ശയിക്കുന്നു. ഭഗവാന്റെ നീല നിറം അനന്തതയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. അതായത്‌ സമസ്ഥ ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിൽ നിറഞ്ഞു നിൽക്കുന്ന പരമ ചൈതന്യത്തെ ഭഗവാൻ മഹാവിഷ്‌ണുവിന്റെ അഥവാ ആദിനാരായണ സ്വരൂപമെന്ന്‌ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു. അങ്ങനെയാണ്‌ ഭഗവാന്‌ ആദിവിഷ്‌ണു അഥവാ ബ്രഹ്മാണ്ഡനാഥൻ എന്ന നാമങ്ങൾ വന്നതെന്ന്‌ പല പുരാണങ്ങളും വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നു. ഭഗവാൻ ശയിക്കുന്ന അഞ്ചു ശിരസ്സുകൾ ഉള്ള ആദിശേഷൻ എന്നു പേരുള്ള അനന്തൻ എന്ന നാഗരാജാവ് പഞ്ചഭൂതങ്ങളെയും, ആദിയും അന്തവുമില്ലാത്ത പ്രപഞ്ചത്തിനെയും പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. അനന്തന്റെ ഉടൽ മൂന്നു ചുറ്റുകളായി കാണപ്പെടുന്നു. അത്‌ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്‌ ത്രിഗുണങ്ങളേയാണ്‌. ഭഗവാന്റെ നാഭിയിലെ താമരയിൽ ബ്രഹ്മാവ്‌ സൃഷ്‌ടി കർത്തവ്യം നിർവ്വഹിക്കുന്നു. ഈ കാരണങ്ങളാലാണ്‌ ഭഗവാന്‌ അനന്തപത്മനാഭൻ എന്ന നാമവും കൂടി വന്നത്‌. ഇതെല്ലാം വൈഷ്‌ണവരും, മഹാവിഷ്‌ണു പുരാണവും, മഹാഭാഗവതവും തുടങ്ങി പല പുരാണങ്ങളും രേഖപ്പെടുത്തുന്നുണ്ട്‌.

ഇതിനുശേഷം, മഹാവിഷ്ണു അങ്ങനെ സൃഷ്ടിച്ച അനേകം പ്രപഞ്ചങ്ങളിലേക്കും പ്രവേശിക്കുന്നു (അവന്റെ ചർമ്മത്തിന്റെ സുഷിരങ്ങളിൽ നിന്ന് ഉയർന്നുവരുന്ന വിത്തുകൾ) അതാണ്‌ ഗർഭോദക്ഷായി വിഷ്ണു, ഈ ഓരോ  പ്രപഞ്ചങ്ങളിലും (ബ്രഹ്മണ്ഡങ്ങൾ) കിടക്കുന്നു. ഒരു പ്രത്യേക പ്രപഞ്ചത്തിലെ എല്ലാ ആത്മാക്കളുടെയും കൂട്ടായ ആത്മാവാണ് ഗർബോദക്ഷായി വിഷ്ണു എന്നും പ്രപഞ്ചങ്ങളിലെ എല്ലാ ആത്മാക്കളുടെയും കൂട്ടായ ആത്മാവാണ് മഹാവിഷ്ണു എന്നും വ്യാഖ്യാനിക്കാം. ആയതിനാൽ ബ്രഹ്മം എന്ന സങ്കൽപ്പത്തിന്റെ അവസാന പര്യായമായി മഹാവിഷ്ണു കരുതപ്പെടുന്നു. ആദിപരാശക്തിയായ&quot;[[Lakshmi|മഹാലക്ഷ്മിയെയാണ്‌]]&quot; പത്നിയായി സങ്കല്പിച്ചിരിക്കുന്നത്.

ഗർഭോദക്ഷായിയിൽ നിന്ന് വിഷ്ണു പിന്നീട് ബ്രഹ്മമായി ഉയർന്നുവരുന്നു    ( പ്രപഞ്ചത്തിൽ ഗ്രഹങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കാൻ ധ്യാനിക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത കാരണം) പ്രത്യേകിച്ചും ഈ  പ്രപഞ്ചത്തിനുള്ളിലെ ( ബ്രഹ്മാണ്ട ) ഗ്രഹവ്യവസ്ഥകളുടെ. 

[[ശ്രീമദ്ഭാഗവതം|ശ്രീമദ് ഭാഗവതത്തിലും]], [[ഭഗവദ്‌ഗീത|ഭഗവദ്‌ഗീതയിലും]], വൈഷ്‌ണവത്തിലും, മഹാവിഷ്‌ണുപുരാണത്തിലും, മറ്റു പുരാണങ്ങളിലും ഇവയെല്ലാം ഇപ്രകാരം വിശദീകരിച്ചിരിക്കുന്നു.

== പ്രധാന നാമങ്ങൾ ==
* ബ്രഹ്മൻ
* പരമാത്മാവ്‌
* സ്വയംഭഗവാൻ
* ആദിവിഷ്‌ണു
* ആദിവിരാട്‌പുരുഷൻ
* ആദിമഹേശ്വരൻ
* മഹാപ്രഭു
* മഹാപുരുഷൻ
* ത്രിഗുണാത്മൻ
* ത്രിലോകനാഥൻ
* ത്രിവിക്രമൻ
* വാസുദേവൻ
* ഭഗവാൻ
* പരബ്രഹ്മം
* അനന്തപത്മനാഭൻ
* വെങ്കടേശ്വരൻ
* രംഗനാഥസ്വാമി
* പെരുമാൾ
* ഗോവിന്ദൻ
* മുകുന്ദൻ
* കേശവൻ
* പൂർണ്ണത്രയീശ്വരൻ
* ഗുരുവായൂരപ്പൻ
* ബ്രഹ്മാണ്ഡനാഥൻ
* വൈകുണ്ഠനാഥൻ
* ജഗന്നാഥൻ
* ജഗദ്ദാതാ
* സർവ്വേശ്വരൻ
* അഖിലാണ്ഡേശ്വരൻ
* വിധാതാ
* വിശ്വംഭരൻ
* പ്രജാപതി
* ബാലാജി
* ലക്ഷ്‌മി കാന്തൻ
* സർവ്വോത്തമൻ
* പുരുഷോത്തമൻ
* പരമപ്രഭു
* പരമപുരുഷൻ
* പരമേശ്വരൻ
* ചക്രധരൻ
* ചക്രപാണി
* ശ്രീഹരി
* ശ്രീവല്ലഭൻ
* ശ്രീകൃഷ്‌ണൻ
* ശ്രീപതി
* ശ്രീധരൻ
* മാധവൻ
* രഘുനാഥൻ
* ശ്രീനിവാസൻ
* ഋഷികേശൻ
* പീതാംബരൻ
* ജനാർദ്ദനൻ
* ഹിരണ്യഗർഭൻ
* ഓംകാരം
* നാരായണൻ
* ആദി നാരായണൻ 
* ലക്ഷ്മി നാരായണൻ
* മഹി നാരായണൻ 
* ഹരി നാരായണൻ
* നര നാരായണൻ 
* ശ്രീമന്ന നാരായണൻ
* നരസിംഹം
* ലക്ഷ്മി നരസിംഹമൂർത്തി
* ശ്രീരാമൻ
* ധന്വന്തരി 
* ശ്രീവല്ലഭൻ 
* സുരേഷൻ
*

== അവതാരങ്ങൾ ==
പൂർണാവതാരങ്ങൾ, അംശാവതാരങ്ങൾ തുടങ്ങിയ മഹാവിഷ്ണു ഭഗവാന്റെ അസംഖ്യം അവതാരങ്ങളിൽപ്പെടുന്നവയാണ് [[സൂര്യദേവൻ|സൂര്യഭഗവാൻ]] അഥവാ സൂര്യനാരായണൻ, കപിലൻ, ദത്താത്രേയൻ, നാരദൻ, മോഹിനി, ഗരുഡൻ, ധന്വന്തരി, വ്യാസൻ, ദേവന്മാർ, മനുക്കൾ, മനുപുത്രന്മാർ, പ്രജാപതികൾ തുടങ്ങിയവർ. അതിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടവയെന്ന് കരുതുന്ന ദശാവതാരങ്ങളാണ്.
== ദശാവതാരങ്ങൾ ==
മത്സ്യം, കൂർമം, വരാഹം, നരസിംഹം, വാമനൻ, പരശുരാമൻ, ശ്രീരാമൻ, ബലരാമൻ, ശ്രീകൃഷ്ണൻ, കൽക്കി എന്നിവർ. അതിൽ ശ്രീകൃഷ്ണൻ എല്ലാ അർഥത്തിലും മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ പൂർണാവതാരമാണ്. ചില ഗ്രന്ഥങ്ങൾ [[ബുദ്ധൻ|ശ്രീബുദ്ധൻ]], [[പന്തിരുകുലം|പറിയിപ്പെറ്റ പന്തിരുകുലം]] എന്നിവ മഹാവിഷ്‌ണുവിന്റെ അവതാരങ്ങളാണെന്ന്‌ വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നുണ്ട്‌. വൈഷ്ണവ വിശ്വാസപ്രകാരം ഭഗവാന്റെ ഉഗ്രവും തീക്ഷണവും അതിവേഗം ഫലംതരുന്നതുമായ അവതാരമാണ് നരസിംഹം. നരസിംഹ മൂർത്തിയെ ഭജിച്ചാൽ ഉപദ്രവകാരികളായ ശത്രുക്കളുടെ വീര്യം നശിക്കുമെന്നും കഠിനമായ ദുരിതങ്ങൾ ഇല്ലാതാകുമെന്നുമാണ് വിശ്വാസം. ലക്ഷ്മി ദേവിയോട് ചേർന്നിരിക്കുന്ന ലക്ഷ്മി നരസിംഹമൂർത്തി ആകട്ടെ ഭക്തർക്ക് സമ്പത്തും ഐശ്വര്യവും ദുരിതമുക്തിയും നൽകുന്ന ഭാവമാണ് എന്നാണ് സങ്കല്പം. ധാരാളം ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ലക്ഷ്മി നരസിംഹമൂർത്തി പ്രതിഷ്ഠ കാണാം.

== വൈശാഖ പുണ്യമാസം ==
'''''മാധവമാസം''''' എന്നറിയപ്പെടുന്ന ‘''വൈശാഖമാസം‘''[[മഹാവിഷ്ണു|മഹാവിഷ്ണുവിനെ]] ഉപാസിക്കാൻ അത്യുത്തമമാണെന്നാണ്‌ വിശ്വാസം. [[വൈശാഖം|വൈശാഖ പുണ്യകാലം]] എന്ന്‌ പറയപ്പെടുന്നു. ഭഗവാൻ മഹാവിഷ്ണുവിനും ലക്ഷ്മിദേവിക്കും ഏറ്റവും പ്രധാനമായ മാസമാണ് വൈശാഖം. മാധവന് പ്രിയങ്കരമായതിനാൽ മാധവ മാസം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. പൊതുവേ മേയ് മാസത്തിലാണ് വൈശാഖ പുണ്യമാസവും കടന്നു വരുന്നത്. 27 ദിവസങ്ങളുള്ള ഈ മാസം ഭഗവാൻ വൈകുണ്ടം വിട്ടു ഭൂമിയിൽ ഭക്തരുടെ ഭവനങ്ങൾ സന്ദർശിക്കാൻ ലക്ഷ്മി ദേവിയോടൊപ്പം എത്തിച്ചേരുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. [[ചാന്ദ്രമാസം|ചാന്ദ്രമാസങ്ങളിൽ]] ആദ്യത്തേത് [[ചൈത്രം]], പിന്നെ വൈശാഖം, ഇവ രണ്ടും ചേർന്നത് [[വസന്തം]]. പ്രകൃതിതന്നെ പൂവണിയുന്ന കാലമാണിത്. സർവസൽകർമ്മങ്ങൾക്കും വസന്തമാണ് ഉത്തമമായി ആചാര്യന്മാർ വിധിക്കുന്നത്. യജ്ഞങ്ങൾ വസന്തത്തിലാണ്. ക്ഷേത്രോത്സവങ്ങളും ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ തന്നെ വരും. മഹാവിഷ്ണുവിന്റെയും അവതാരങ്ങളുടെയും പേരിലുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഈ മാസത്തിൽ ദർശനം നടത്തുന്നത് അതീവ വിശേഷവും സർവ്വ അനുഗ്രഹദായകവുമാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. കേരളത്തിൽ [[ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം|ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രത്തിലെ]] ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ദിവസങ്ങൾ ആണ് വൈശാഖ പുണ്യകാലം.

വൈശാഖധർമ്മങ്ങളിൽ പ്രഭാത സ്നാനവും, നാരായണ നാമജപവും, പാവങ്ങൾക്ക് ദാനവും ആണ് അത്യുത്തമം എന്ന്‌ വിശ്വാസം. ആറ് നാഴിക പുലരുന്നവരെ ജലാശയങ്ങളിൽ എല്ലാം ഗംഗാദേവിമാരുടെ സാന്നിദ്ധ്യമുണ്ടാകും. [[ജപം]], [[ഹോമം]], പുരാണപാരായണം, സജ്ജനസംസർഗം എന്നിവയും വൈശാഖ കാലത്ത് അത്യന്തം പുണ്യപ്രദങ്ങളാണ്. ഈ സുദിനങ്ങളിൽ, അതിഥിയെ ഭഗവാനായി സങ്കൽപ്പിച്ച് സ്വീകരിയ്‌ക്കണമെന്ന് സങ്കല്പം. മഹാവിഷ്ണു വൈകുണ്ഠം വിട്ട് ഓരോ ഭക്തനേയും നേരിൽകാണാൻ വേഷപ്രച്ഛന്നനായി സമീപിയ്‌ക്കുന്നതും ഈ പുണ്യമാസത്തിലാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. അതുകൊണ്ടുതന്നെ വീട്ടിലെത്തുന്ന അതിഥിയെ ഭഗവാനായി സങ്കൽപ്പിച്ച് ‘അതിഥി ദേവോ ഭവ:” എന്ന സങ്കൽപ്പത്തോടെ സ്വീകരിച്ചിരുത്തണമെന്നു പുരാണങ്ങൾ പറയുന്നു. മാത്രമല്ല, അതിഥിയ്‌ക്ക് ഭക്ഷണം, വസ്ത്രം, ധനം തുടങ്ങിയവ നൽകിവേണം യാത്രയയ്‌ക്കാനെന്നും പുരാണങ്ങൾ നിഷ്‌ക്കർഷിക്കുന്നു. 

ലക്ഷ്മി നാരായണ ഭജനത്തിന് ഏറ്റവും  യോജിച്ചകാലമാണിത്. പ്രഭാതത്തിലും സന്ധ്യയ്ക്കും നിലവിളക്കു കൊളുത്തി നാരായണനാമം ജപിക്കുക. വിഷ്ണു സഹസ്രനാമം , നാരായണീയം,  അഷ്ടാക്ഷരി (ഓം നമോ നാരായണായ ), ദ്വാദശാക്ഷരി (ഓം നമോ ഭഗവതേ വാസുദേവായ), ഭാഗവത പാരായണം, മഹാലക്ഷ്മി അഷ്ടകം, കനകധാരാസ്തവം എന്നിവ മാധവമാസക്കാലത്ത് അഭീഷ്ടസിദ്ധി നൽകും.  വൈശാഖമാസം മുഴുവൻ വ്രതം നോറ്റു ഭഗവാനെയും ലക്ഷ്മിദേവിയെയും ധ്യാനിക്കുന്നതു സർവൈശ്വര്യദായകമാണ്. വ്രതം ശ്രദ്ധയും ഭക്തിയോടെയും അനുഷ്ഠിച്ചാൽ ദുഃഖശാന്തി, ഐശ്വര്യം, സമ്പത്തു എന്നിവ ഉണ്ടാകുമെന്നു വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. വൈശാഖത്തിലെ വെളുത്ത ദ്വാദശി, പൗർണമി എന്നിവയ്ക്ക് വ്രതം എടുക്കുന്നവർക്കും മുഴുവൻ മാസവും വ്രതമെടുത്തത്തിന് തുല്യമായ ഫലം ലഭിക്കുമെന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. 

എല്ലാ ശുഭകാര്യങ്ങളും ആരംഭിക്കാൻ ഉത്തമമാസമാണ് വൈശാഖം. 

വൈശാഖകാലത്ത് അനേകം പുണ്യദിവസങ്ങളുണ്ട്. ആദ്യംതന്നെ [[അക്ഷയതൃതീയ]]. അതത്രേ [[ബലരാമൻ|ബലരാമന്റെ]]&lt;nowiki/&gt;ജന്മദിവസം. ആ ദിവസം ചെയ്യുന്ന സൽകർമ്മങ്ങൾക്ക് ഒരിക്കലും ക്ഷയിക്കാത്ത ഫലമുള്ളതിനാലാണ് അക്ഷയതൃതീയ എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. [[പരശുരാമൻ|പരശുരാമാവതാരവും]], [[അന്നപൂർണേശ്വരി]] അവതാര ദിവസവും അക്ഷയതൃതീയ ദിവസം തന്നെയാണ്. വൈശാകത്തിലെ ശുക്ലചതുർശീ ദിവസമാത്രെ [[നരസിംഹം|നരസിംഹജയന്തി]]. 27 ദിവസങ്ങൾ നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന ഈ പുണ്യ മാസത്തിൽ വേറെയും വിശേഷ ദിവസങ്ങളും ഉണ്ട്. ആദിശങ്കരന്റെ ജന്മദിനമായ ശങ്കര ജയന്തി, ദത്താത്രേയ ജയന്തി, ബുദ്ധപൂർണ്ണിമ തുടങ്ങി ഒട്ടേറെ പ്രധാന ദിനങ്ങളാൽ സമ്പന്നമാണ് വൈശാഖ പുണ്യമാസം. അക്ഷയതൃതീയ, ശുക്ലപക്ഷ ദ്വാദശി, പൗർണ്ണമി എന്നീ മൂന്ന് ദിനങ്ങളിൽ വ്രതം അനുഷ്ഠിച്ചാൽ വൈശാഖം മുഴുവൻ വ്രതം അനുഷ്ഠിച്ചതിന് തുല്ല്യമാണെന്നും പുരാണങ്ങൾ ഓർമ്മപ്പെടുത്തുന്നു. ഇങ്ങനെ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ പല പ്രധാന അവതാരങ്ങളും വരുന്ന ഈ വൈശാഖമാസം വിഷ്ണുപ്രീതിക്ക് ഉത്തമം എന്ന്‌ വിശ്വാസം.

== ഇതും കാണുക ==

* കാരണദോക്ഷായി വിഷ്‌ണു ([[മഹാവിഷ്‌ണു|ആദിവിരാടപുരുഷൻ]]/[[പരബ്രഹ്മം]]/[[മഹാവിഷ്‌ണു|ആദിനാരായണൻ]])
* ഗർഭോദക്ഷായി വിഷ്ണു ([[Vishnu|വിഷ്‌ണു]])
* ക്ഷീരോദക്ഷായി വിഷ്ണു ([[Vishnu|വിഷ്‌ണു]])
* [[നാരായണൻ|ആദിനാരായണൻ]] 
* [[ബ്രഹ്മം|പരമാത്മാവ്‌]]
* [[മഹാവിഷ്‌ണു|ത്രിവിക്രമൻ]]
* [[മഹാവിഷ്‌ണു|ത്രിഗുണാത്മൻ]]

== പരാമർശങ്ങൾ ==
{{Reflist}}

== ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ ==

* [http://www.stephen-knapp.com/thousand_names_of_the_supreme.htm പരമോന്നതന്റെ ആയിരം പേരുകൾ] (മഹാവിഷ്ണു സഹസ്രനാമ സ്തോത്രം) 
* [http://www.stephen-knapp.com/lord_vishnu.htm സ്റ്റീഫൻ നാപ്പിന്റെ വിശദമായ ലേഖനം] 
[[വർഗ്ഗം:വേദാന്തം]]
[[വർഗ്ഗം:വിഷ്ണുവിന്റെ അവതാരങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:Pages with citations having bare URLs]]
[[വർഗ്ഗം:CS1 errors: external links]]
[[വർഗ്ഗം:Pages with citations lacking titles]]</text>
      <sha1>1zdr0p7wfp23pmlng6riqzc3ksp4a03</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഹലാൽ ലൗ സ്റ്റോറി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>513480</id>
    <revision>
      <id>4650016</id>
      <parentid>4561262</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T04:00:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4650016</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24056" sha1="pyrj75m3o4jprs8go826ofsmwqgtv70" xml:space="preserve">{{short description|2020-ലെ മലയാള ചലച്ചിത്രം}}
{{prettyurl|Halal Love Story}}
{{Infobox film
| name           = ഹലാൽ ലൗ സ്റ്റോറി
| image          = HalalLoveStory.jpg
| caption        = ചലച്ചിത്ര പോസ്റ്റർ
| director       = [[സക്കരിയ മുഹമ്മദ്]]
| producer       = [[ആഷിഖ് അബു]]&lt;br/&gt;ജെസ്ന ആഷിം&lt;br/&gt;ഹർഷദ് അലി
| screenplay     = [[സക്കരിയ മുഹമ്മദ്]]&lt;br /&gt;[[മുഹ്സിൻ പരാരി]]&lt;br&gt;ആഷിഫ് കാക്കോടി&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.filmyrhythm.com/movies/halal-love-story/|title=Halal Love Story Malayalam Movie Cast And Crew Information, Budget|website=Filmy Rhythm|date=January 3, 2020|access-date=2020-07-05|archive-date=2020-06-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20200618073953/https://filmyrhythm.com/movies/halal-love-story/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| story          = 
| starring       = {{ubl|[[ഇന്ദ്രജിത്ത് സുകുമാരൻ]]|[[ജോജു ജോർജ്]]|[[ഷറഫുദ്ദീൻ]]|[[ഗ്രെയ്സ് ആന്റണി]]|[[സൗബിൻ ഷാഹിർ]]}}
| music          = [[ബിജിബാൽ]]&lt;br /&gt;[[ഷഹബാസ് അമൻ]]&lt;br&gt;[[റെക്സ് വിജയൻ]]&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.sify.com/movies/parvathy-in-halal-love-storyposter--news-malayalam-udmk18jhejgjb.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2020-07-05 |archive-date=2020-03-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200312104126/https://www.sify.com/movies/parvathy-in-halal-love-storyposter--news-malayalam-udmk18jhejgjb.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
| cinematography = അജയ് മേനോൻ
| editing        = സൈജു ശ്രീധരൻ
| studio         = പപ്പായ ഫിലിംസ്&lt;br/&gt;അവർഹുഡ് മൂവീസ്
| distributor    = ഒ.പി.എം. സിനിമാസ്
| released       = 15 ഒക്റ്റോബർ 2020
| runtime        = 
| country        = ഇന്ത്യ
| language       = മലയാളം
| budget         = 
| gross          = 
}}
[[സക്കരിയ മുഹമ്മദ്]] സംവിധാനം ചെയ്ത് 2020 ഒക്ടോബർ 15 ന് ആമസോൺ പ്രൈമിലൂടെ പുറത്തിറങ്ങിയ ഒരു [[മലയാളം|മലയാള]] കോമഡി ചലച്ചിത്രമാണ്&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Priya |first1=Lakshmi |title='Halal Love Story' is a family comedy-drama: Zakariya |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2020/jan/16/halal-love-story-is-a-family-comedy-drama-zakariya-2090006.html |accessdate=16 February 2020 |publisher=The New Indian Express |date=16 January 2020}}&lt;/ref&gt; '''ഹലാൽ ലൗ സ്റ്റോറി'''. [[സക്കരിയ മുഹമ്മദ്|സക്കരിയ]], [[മുഹ്സിൻ പരാരി]], ആഷിഫ് കാക്കോടി എന്നിവർ ചേർന്നാണ് ഈ ചിത്രത്തിന്റെ തിരക്കഥ രചിച്ചിരിക്കുന്നത്. [[ആഷിഖ് അബു]], ജെസ്ന ആഷിം, [[ഹർഷദ് അലി]] എന്നിവർ ചേർന്ന് പപ്പായ ഫിലിംസിന്റെ ബാനറിൽ നിർമ്മിക്കുന്ന ഈ ചിത്രത്തിന്റെ സഹ നിർമ്മാതാക്കളായി സകരിയയും മുഹ്സിൻ പരാരിയും ഛായാഗ്രാഹകൻ അജയ് മേനോനും ചിത്രസംയോജകൻ സൈജു ശ്രീധരനും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Malayalam |first1=Samayam |title=വൻ താരനിരയുമായി 'ഹലാൽ ലവ് സ്റ്റോറി'; പുത്തൻ പോസ്റ്റർ പുറത്ത് വിട്ട് ടീം: ഇത് പൊളിക്കുമെന്ന് പ്രേക്ഷകർ! |url=https://malayalam.samayam.com/malayalam-cinema/movie-news/sudani-from-nigeria-director-zakariya-mohammeds-next-movie-halal-love-story-second-look-poster-released/articleshow/74497565.cms |accessdate=12 March 2020 |publisher=Samayam |date=5 March 2020}}&lt;/ref&gt; [[ഇന്ദ്രജിത്ത് സുകുമാരൻ]], [[ജോജു ജോർജ്ജ്]], [[ഷറഫുദ്ദീൻ|ഷറഫുദീൻ]], [[ഗ്രേസ് ആന്റണി]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ]], [[പാർവ്വതി ടി.കെ.|പാർവതി തിരുവോത്ത്]] എന്നിവരാണ് ചിത്രത്തിലെ കേന്ദ്ര കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിക്കുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Narative |first1=Digital |title=Parvathy to make cameo appearance in ‘Halal Love Story’ |url=https://www.thenewsminute.com/article/parvathy-make-cameo-appearance-halal-love-story-116457 |accessdate=16 February 2020 |publisher=The News Minute |date=20 January 2020}}&lt;/ref&gt;. മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ വാഴക്കാട് എന്ന പ്രദേശത്ത് വച്ചാണ് ചിത്രത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും ചിത്രീകരിച്ചത്.

==സിനിമാ ഇതിവൃത്തം==
കേരളത്തിലെ ഇസ്ലാമിക സംഘടനകളിലെ പുരോഗമന പ്രസ്ഥാനം എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ജമാഅത്തെ ഇസ്ലാമിയുടെ സംസ്‌കാരിക സംഘടനയായ തനിമയുടെ സിനിമാ പ്രവേശനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ് ഈ സിനിമയുടെ ഇതിവൃത്തം.
'ഹലാലായ' സിനിമ പിടിക്കാനിറങ്ങുന്ന മുസ്ലിം പ്രസ്ഥാനത്തിലെ ഒരു കൂട്ടം ആളുകളുടെ കഥയാണ് ഈ ചിത്രം പറയുന്നത്&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.samakalikamalayalam.com/chalachithram-film/2020/oct/22/നമ്മുടെ-സിനിമയിൽ-കിടപ്പറ-രംഗം-നടക്കില്ല-ഒരന്യ-സ്ത്രീയും-പുരുഷനും-ഒരു-മുറിയിൽ-അടച്ചിരിക്കാൻ-പാടില്ല-103152.html|title=സമകാലിക മലയാളം ഓൺലൈൻ|date=22 October 2020|access-date=2020-10-24}}&lt;/ref&gt;.

വളരെയധികം ഇസ്ലാമിക ആചാരനിഷ്ഠ പുലർത്തുന്ന കുടുംബത്തിൽ നിന്നുള്ള, ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാണത്തിൽ തൽപ്പരനായ തൗഫീക്ക് (ഷറഫുദ്ദീൻ) എന്ന യുവാവും അതേ ആഗ്രഹമുള്ള  സംഘടനാ സുഹൃത്തുക്കളായ റഹീമും (നാസർ കറുത്തേനി) ഷെരീഫും (ഇന്ദ്രജിത് സുകുമാരൻ) സിനിമ ചെയ്യാമെന്ന ആശയവുമായി മുന്നോട്ട് പോകുന്നതും തുടർന്നുണ്ടാകുന്ന സംഭവ വികാസങ്ങളുമാണ് ചിത്രത്തിന്റെ ആശയം. ആക്ഷേപഹാസ്യരീതിയിലാണ് ചിത്രം ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നത്. നിർമ്മാണത്തിന്റെ ഓരോ ഘട്ടത്തിലും മതപരമായ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ അണികൾ പാലിക്കുമ്പോൾ ഇതിൽ വലിയ ആശയക്കുഴപ്പങ്ങൾ സംഭവിക്കുന്നു. ഇത് രസകരമായി അവതരിപ്പിച്ചിരിക്കുകയാണ് ചിത്രത്തിൽ.&lt;ref&gt;https://cinemapranthan.com/videos-trailer-halal-love-story-trailer-out/&lt;/ref&gt;

==കഥാതന്തു==
മുഹ്സിൻ പരാരിയുടെ സംവിധാനത്തിൽ പുറത്തിറങ്ങുന്ന 'കാക്കത്തൊള്ളയായിരത്തി ഇരുപത്തിയൊന്ന്'എന്ന ചിത്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് കോഴിക്കോട് ഉണ്ടായിരിക്കുമ്പോൾ പരേതനായ ഒരു പ്രമുഖ കവിയുടെ അനുസ്മരണ പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുക്കാനിടവരികയുണ്ടായെന്നും അവിടെ താൻകേട്ട ഒരു പ്രഭാഷണത്തിൽനിന്നാണ് ഹലാൽ ലൗ സ്റ്റോറിയുടെ കഥാതന്തു ലഭിച്ചതെന്നും സംവിധായകൻ സകരിയ പറയുന്നു.&lt;ref&gt;https://gulfnews.com/entertainment/bollywood/director-zakariya-mohammed-decodes-how-he-made-halal-love-story-1.1602771487726&lt;/ref&gt;

==സോഷ്യൽമീഡിയ==
ഹലാൽ ലവ്‌ സ്റ്റോറിയെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾ സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ നിരവധി ഉണ്ടായി. 'ഹലാലായ' സിനിമ പിടിക്കാനിറങ്ങുന്ന മുസ്ലിം പ്രസ്ഥാനത്തിലെ ഒരു കൂട്ടം ആളുകളുടെ കഥയാണ് ചിത്രം പറയുന്നത്.&lt;ref&gt;https://www.madhyamam.com/entertainment/movie-reviews/halal-love-story-review-by-madhyamam-585649&lt;/ref&gt; ഹലാൽ ലവ് സ്റ്റോറിയെ വിമർശിച്ചും പിന്തുണച്ചും നിരവധി പേരാണ് എത്തുന്നത്.

==അഭിനേതാക്കൾ==
* [[ഇന്ദ്രജിത്ത് സുകുമാരൻ]]- ഷെരീഫ്
* [[ജോജു ജോർജ്]]- സിറാജ്
* [[ഗ്രെയ്സ് ആന്റണി]]-സുഹറ
* [[സൗബിൻ ഷാഹിർ]]
* [[ഷറഫുദ്ദീൻ]]-തൗഫീഖ് സാഹിബ്
* [[നാസർ കറുത്തേനി]]-റഹീം സാഹിബ്
* അഭിരാം പൊതുവാൾ
* ഉണ്ണിമായ പ്രസാദ് - സിറാജിന്റെ ഭാര്യ
* സിദ്ദിഖ് കൊടിയത്തൂർ
* [[പാർവ്വതി ടി.കെ.|പാർവതി തിരുവോത്ത്]]- ഹസീന
* [[നിലമ്പൂർ ആയിഷ]]
* [[മാമുക്കോയ]]
* [[സീനത്ത്]]
* പി.എ.എം ഹനീഫ്
* സമീർ ബിൻസി
* ബന്ന ചേന്നമംഗലൂർ
* ഷംസുദ്ദീൻ
* ഡോ.ഹിക്മതുല്ല
* നിഅ്മത്തുല്ല കടന്നമണ്ണ
* നീരജ രാജേന്ദ്രൻ- തൗഫീഖിന്റെ അമ്മ
* ഇർഷാദ് പരാരി -ബിലാൽ അളിയൻ
* ഷഹീർ മുഹമ്മദ് -കരീം സാഹിബ്
* നവാസ് വള്ളിക്കുന്ന്- വക്കീൽ
* നൂറുദ്ദീൻ അലിഅഹമ്മദ്- നടൻ
* ഷാഹിദ് ഷമീം
* ആസിഫ് യോഗി- ക്യാമറമാൻ
* അമീൻ ജൗഹർ

==സംഗീതം==
[[ബിജിബാൽ]], [[ഷഹബാസ് അമൻ]], [[റെക്സ് വിജയൻ]] എന്നിവരാണ് സംഗീത സംവിധായകരായി പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുള്ളത്. 
{{Track listing
| headline        = ഗാനങ്ങൾ
| extra_column    = ഗായകർ
| lyrics_credits  = yes
| title1          = സുന്ദരനായവനേ
| lyrics1         = [[മുഹ്സിൻ പരാരി]]
| extra1          = [[ഷഹബാസ് അമൻ]]
| length1         = 3:13
| title2          = ബിസ്മില്ലാ
| lyrics2         = [[മുഹ്സിൻ പരാരി]]
| extra2          = [[ഷഹബാസ് അമൻ]]
| length2         = 
| title3          = മുറ്റത്ത്
| lyrics3         = [[അൻവർ അലി]]
| extra3          = [[സൗമ്യ രാമകൃഷ്ണൻ]]
| length3         = 
}}
==അഭിപ്രായങ്ങൾ==
നിരവധി എഴുത്തുകാരുടെയും സാഹിത്യ സാംസ്കാരിക വിമർശകരുടെയും അനുകൂലിച്ചും പ്രതികൂലിച്ചുമുള്ള വിശകലനങ്ങൾ ഇതിനകം പുറത്തിറങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. [[ടി.ടി. ശ്രീകുമാർ]]&lt;ref&gt;{{cite web |last1=ശ്രീകുമാർ |first1=ടി.ടി |title=ഹലാൽ സ്നേഹകഥ;ഇസ്‌ലാമോഫോബിയ കാലത്തെ ലാവണ്യ സന്ദേഹങ്ങൾ |url=https://www.madhyamam.com/columns/naalamkannu/halal-love-story-movie-in-the-time-of-islamophobia-587634 |website=madhyamam.com |publisher=Madhyamam |accessdate=20 നവംബർ 2020 |ref=published on 20 Oct 2020}}&lt;/ref&gt;,[[പി.കെ. പോക്കർ]],&lt;ref&gt;{{cite web |last1=പോക്കർ |first1=ഡോ. പി.കെ |title=ഹലാലും സിനിമയും പിന്നെ പ്രണയവും |url=https://muzirizpost.com/news/5528/malayalm-film-controversy-halal-love-story-feature-by-professor-pk-pokker |website=muzirizpost.com |publisher=muzirizpost |accessdate=20 നവംബർ 2020 |archive-date=2020-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201130180101/https://muzirizpost.com/news/5528/malayalm-film-controversy-halal-love-story-feature-by-professor-pk-pokker |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ദാമോദർ പ്രസാദ്,&lt;ref&gt;{{cite web |last1=പ്രസാദ് |first1=ദാമോദർ |title=സിനിമ എന്ന ഹലാക്ക് |url=https://muzirizpost.com/news/5516/halal-love-story-review-by-damodar-prasad |website=muzirizpost.com |publisher=muzirizpost |accessdate=20 നവംബർ 2020 |archive-date=2020-12-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201201092205/https://muzirizpost.com/news/5516/halal-love-story-review-by-damodar-prasad |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;റഷീദുദ്ദീൻ,&lt;ref&gt;{{cite web |last1=റശീദുദ്ദീൻ |first1=എ. |title=ഹലാൽ ലവ് സറ്റോറി: ജമാഅത്തിനെ ഒളിച്ചു കടത്തുകയല്ല തേച്ചൊട്ടിക്കുകയാണ് |url=https://www.doolnews.com/how-halal-love-story-is-trolling-and-criticising-jamaat-e-islami-a-rasheedudheen-writes-421.html |website=doolnews.com |publisher=doolnews |accessdate=20 നവംബർ 2020 |ref=published on 19 Oct 2020}}&lt;/ref&gt;ഷെറിൻ ബി.എസ്&lt;ref&gt;{{cite web |last1=ബി.എസ് |first1=ഡോ. ഷെറിൻ |title=ഹലാൽ - ഹറാം എന്നീ ദ്വന്ദ്വങ്ങൾക്കപ്പുറം ചില സാധ്യതകൾ പരിശോധിക്കുന്ന 'ഹലാൽ ലവ് സ്റ്റോറി'; ഒരു പുതിയ സൗന്ദര്യശാസ്ത്രം? |url=https://www.azhimukham.com/columnist/a-note-on-malayalam-movie-halal-love-story-836302 |website=azhimukham.com |publisher=azhimukham |accessdate=20 നവംബർ 2020 |ref=published on 22 Oct 2020 |archive-date=2020-11-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201101105424/https://www.azhimukham.com/columnist/a-note-on-malayalam-movie-halal-love-story-836302 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;രാജീവ് രാമചന്ദ്രൻ,പി.എം.എ ഗഫൂർ,ഷാഹിന നഫീസ,റോസി തമ്പി,[[സലാം ബാപ്പു]]&lt;ref&gt;{{cite web |last1=ബാപ്പു |first1=സലാം |title=വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് ഒരു ഹലാൽ സിനിമ സംവിധാനം ചെയ്ത കഥയുമായി സലാം ബാപ്പു |url=https://www.madhyamam.com/entertainment/movie-news/salam-bappu-about-halal-love-story-588478 |website=madhyamam.com |publisher=Madhyamam |accessdate=20 നവംബർ 2020 |ref=published on 21 Oct 2020}}&lt;/ref&gt;തുടങ്ങിയ പ്രമുഖർ അനുകൂല അഭിപ്രായം രേഖപ്പെടുത്തിയപ്പോൾ പ്രമോദ് പുഴങ്കര,&lt;ref&gt;{{cite web |last1=പുഴങ്കര |first1=പ്രമോദ് |title=ആർക്കാണ് ലവ്സ്റ്റോറിയെ ഹലാലാക്കേണ്ടത്? |url=https://www.doolnews.com/halal-love-story-review-pramod-puzhankara-124.html |website=doolnews.com |publisher=doolnews |accessdate=20 നവംബർ 2020 |ref=published on 16 Oct 2020}}&lt;/ref&gt;മനീഷ് നാരായണൻ&lt;ref&gt;{{cite web |last1=നാരായണൻ |first1=മനീഷ് |title=ഹലാൽ കട്ടിന് കയ്യടിക്കുമ്പോൾ |url=https://www.thecue.in/videos/entertainment/film-review/halal-love-story-movie-review-2 |website=thecue.in |publisher=thecue |accessdate=20 നവംബർ 2020 |ref=published on 21 Oct 2020}}&lt;/ref&gt;,താഹ മാടായി,&lt;ref&gt;{{cite web |last1=മാടായി |first1=താഹ |title=ഹലാൽ ലൗ സ്റ്റോറി ഒരു മുസ്‌ലിം വിരുദ്ധ മലയാള സിനിമ |url=https://truecopythink.media/halal-love-story-malayalam-movie-review-by-thaha-madayi?utm_source=Whatsapp&amp;utm_medium=WA&amp;utm_campaign=Whatsapp%20Link |website=truecopythink.media |publisher=truecopythink |accessdate=20 നവംബർ 2020 |ref=published on 18 Oct 2020}}&lt;/ref&gt;എൻ.പി ആഷ്‌ലി&lt;ref&gt;{{cite web |last1=എൻ.പി |first1=ആഷ്‌ലി |title=ഹലാൽ ലവ് സ്റ്റോറിക്ക് സ്റ്റാനിസ്‌ളാവിസ്‌കിയെ ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടിവന്നതെവിടെ? |url=https://www.thecue.in/opinion/halal-love-story-malayalam-movie-review-ashley-np |website=thecue.in |publisher=thecue |accessdate=20 നവംബർ 2020 |ref=published on 22 Oct 2020}}&lt;/ref&gt;,ശ്രീഹരി ശ്രീധരൻ,&lt;ref&gt;{{cite web |last1=ശ്രീധരൻ |first1=ശ്രീഹരി |title=സേഫ് സോണിൽ കളിക്കുന്ന ഹലാൽ ലൗ സ്റ്റോറി |url=https://truecopythink.media/halal-love-story-malayalam-movie-review-by-sreehari-sreedharan |website=truecopythink.media |publisher=truecopythink |accessdate=20 നവംബർ 2020 |ref=published on 15 Oct 2020}}&lt;/ref&gt;നാടക സംവിധായകനായ റഫീഖ് മംഗലശ്ശേരി&lt;ref&gt;{{cite web |last1=BOSE |first1=S C |title=മുസ്ലിങ്ങൾ ഹലാലായ സിനിമ മാത്രമാണ് കാണേണ്ടതെന്ന് ഹലാൽ ലൗ സ്റ്റോറി അടിവരയിടുന്നു: റഫീഖ് മംഗലശ്ശേരി |url=https://www.southlive.in/mirror/socialwall/rafeeq-mangalasseri-on-halal-love-story/ |website=doolnews.com |publisher=doolnews |accessdate=20 നവംബർ 2020 |ref=published on 20 Oct 2020 |archive-date=2020-10-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201026125907/https://www.southlive.in/mirror/socialwall/rafeeq-mangalasseri-on-halal-love-story/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; തുടങ്ങിയവർ പ്രതികൂല അഭിപ്രായം എഴുതിയവരാണ്.

[[ജമാഅത്തെ ഇസ്‌ലാമി ഹിന്ദ്|ജമാ‌അത്തെ ഇസ്‌ലാമി]] അവരുടെ ആശയങ്ങളെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്ന സിനിമ ചിത്രീകരിച്ച് ഹലാൽ എന്ന് അവതരിപ്പിക്കുകയല്ലേ ചെയ്യുന്നതെന്ന് [[എം.എൻ. കാരശ്ശേരി|കാരശ്ശേരി]] ചോദിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web |last1=താമരശ്ശേരി |first1=ശഫീഖ് |title='മാധ്യമ'ത്തിലിപ്പോഴും സിനിമാ പരസ്യം കൊടുക്കാത്തവരുടെ സിനിമ, സിനിമയിലെ മുസ്‌ലിങ്ങൾ:എം.എൻ കാരശ്ശേരി |url=https://www.doolnews.com/malayalam-cinema-and-muslims-mn-karassery-talks-412.html |website=doolnews.com |publisher=doolnews |accessdate=20 നവംബർ 2020 |ref=published on 24 Oct 2020}}&lt;/ref&gt;. ഇടതനുകൂല ചലച്ചിത്ര നിരൂപകൻ ജി.പി രാമചന്ദ്രൻ ഇങ്ങനെ അഭിപ്രായപ്പെട്ടു:&quot;കൊക്കക്കോളയ്‌ക്കെതിരെ മുതലാളിത്ത വിരുദ്ധ സമരം പ്ലക്കാർഡുകളുടെ സഹായത്തോടെ തെരുവുനാടക രൂപത്തിലവതരിപ്പിക്കുന്ന 'പ്രസ്ഥാന'ത്തെ ഹലാൽ ലവ് സ്റ്റോറി മഹത്വവത്ക്കരിക്കുന്നുണ്ട്. അങ്ങനെയാണെങ്കിൽ; വംശവെറിക്കും അന്തമില്ലാത്ത ഉപഭോഗഭ്രാന്തിനും കടുത്ത തൊഴിലാളി ചൂഷണത്തിനും എല്ലാം ദുഷ് പേരു കേട്ടിട്ടുള്ള ആമസോൺ പ്രൈമിന്റെ (ഡിജിറ്റൽ) തൊഴുത്തിൽ തങ്ങളുടെ സോദ്ദേശ്യ സിനിമയെ എങ്ങനെയാണ് കൊണ്ടു ചെന്നു കെട്ടിക്കുക എന്ന ചോദ്യം ഈ ചിത്രത്തിന്റെ നിർമാതാക്കളും തിരക്കഥാകൃത്തും സംവിധായകനും സ്വയം ചോദിച്ചിട്ടുണ്ടോ എന്നറിയില്ല&quot;.&lt;ref&gt;{{cite web |last1=രാമചന്ദ്രൻ |first1=ജി.പി |title=ഹലാൽ ലവ് സ്‌റ്റോറി: മലപ്പുറത്തിന്റെ സിനിമാ പാരഡിസോ |url=https://www.thecue.in/film-review/2020/11/02/halal-love-story-movie-review-by-ramachandran-g-p |website=thecue.in |publisher=thecue |accessdate=20 നവംബർ 2020 |ref=published on 3 Nov 2020}}&lt;/ref&gt;

== അവലംബം ==
{{reflist}}
== പുറംകണ്ണികൾ ==
* {{IMDb title|11112338}}

[[വർഗ്ഗം:2020-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:സൗബിൻ സാഹിർ അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ജോജു ജോർജ് അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>pyrj75m3o4jprs8go826ofsmwqgtv70</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>സൂസാന ഷ്‌നാർഡോർഫ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>518228</id>
    <revision>
      <id>4649956</id>
      <parentid>4648519</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T19:45:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4649956</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27750" sha1="dtc2o88wwybx5i0brm14zvemfcfd0cp" xml:space="preserve">{{prettyurl|Susana Schnarndorf}}
{{Infobox sportsperson
| image = Susana Schnarndorf 2015.jpg
| caption = Brazilian Paralympic Swimmer Susana Schnarndorf during a photo shoot in 2015 at Barra da Tijuca beach in Rio de Janeiro, Brazil.
| nationality = Brazilian
| birth_place = October 12, 1967, Porto Alegre, Rio Grande do Sul, Brazil
| years_active = 1990–2019
| website = http://www.susanaschnarndorf.com.br
| sport = Paralympic Swimming
| disability = Multiple System Atrophy
| disability_class = S4, SB5, SM4
| club = Grêmio Náutico União
| medaltemplates = 
{{MedalCountry|{{BRA}}}}
{{MedalCompetition|[[Paralympic Games]]}}
{{MedalSilver| [[2016 Summer Paralympics|2016 Rio]] |[[Swimming at the 2016 Summer Paralympics – Mixed 4 x 50 metre freestyle relay 20pts|Mixed 4×50 m freestyle 20 pts]]}}
}}
ബ്രസീലിയൻ പാരാലിമ്പിക് നീന്തൽതാരമാണ് '''സൂസാന ഷ്‌നാർഡോർഫ് റിബീറോ''' (പോർട്ടോ അലെഗ്രെ, ഒക്ടോബർ 12, 1967). 2005-ൽ, ഒരു നീണ്ട ട്രയാത്ത്‌ലോൺ കരിയറിന് ശേഷം, 37-ാം വയസ്സിൽ, ഷ്‌നാർഡോർഫ് ഒരു ദുരൂഹമായ ഡീജനറേറ്റീവ് രോഗത്തിന്റെ ആദ്യ ലക്ഷണങ്ങൾ അനുഭവിക്കാൻ തുടങ്ങി. അത് പിന്നീട് ഒന്നിലധികം സിസ്റ്റം അട്രോഫി (എം‌എസ്‌എ) ആയി കണ്ടെത്തി. പ്രൊഫഷണൽ അത്‌ലറ്റിക്സിൽ നിന്നുള്ള ഇടവേളയ്ക്ക് ശേഷം, നീന്തൽക്കാരിയായി കായിക ലോകത്തേക്ക് മടങ്ങിയ ഷ്‌നാർഡോർഫ് ഇപ്പോൾ ബ്രസീലിയൻ പാരാലിമ്പിക് നീന്തൽ ടീമിൽ അംഗമാണ്.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite news|url=http://esporte.ig.com.br/olimpiadas/2016-09-08/doenca-rara-susana-ribeiro-rio-2016.html|title=&quot;Corpo está parando&quot;: nadadora luta contra doença rara – Olimpíadas – iG|last=BBC|date=September 8, 2016|work=Esporte|access-date=2017-11-08|language=pt-BR|archive-date=2017-11-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20171107011554/http://esporte.ig.com.br/olimpiadas/2016-09-08/doenca-rara-susana-ribeiro-rio-2016.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.brasil2016.gov.br/pt-br/megaeventos/paraolimpiadas/medalhistas/susana-schnarndorf|title=Susana Schnarndorf – Portal Brasil 2016|website=www.brasil2016.gov.br|language=pt-br|access-date=2017-11-08}}&lt;/ref&gt;

== പ്രൊഫഷണൽ ജീവിതം ==
[[Mauri Fonseca|മൗറി ഫോൺസെക്ക]]യുടെ പരിശീലനത്തിൽ 11-ാം വയസ്സിൽ റിയോ ഗ്രാൻഡെ ഡോ സുൽ, &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://gauchazh.clicrbs.com.br/esportes/noticia/2017/03/gremio-nautico-uniao-contrata-medalhista-paraolimpica-da-natacao-9761516.html|title=GaúchaZH|website=gauchazh.clicrbs.com.br|language=pt-BR|access-date=2017-11-08}}&lt;/ref&gt; പോർട്ടോ അലെഗ്രെയിലാണ് സൂസാന നീന്തൽ ജീവിതം ആരംഭിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.renataspallicci.com.br/realizacao/realizaca-pessoal/|title=Pronta para um novo desafio – Renata Spallicci|date=January 8, 2016|work=Renata Spallicci|access-date=2017-11-08|language=pt-BR|archive-date=2017-11-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20171107014033/http://www.renataspallicci.com.br/realizacao/realizaca-pessoal/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;അഞ്ച് തവണ ബ്രസീലിയൻ ട്രയാത്ത്ലോൺ ചാമ്പ്യനായിരുന്നു. 1993 നും 1997 നും ഇടയിൽ നിരവധി മൽസരങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്തു.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.supervasco.com/noticias/natacao-paralimpica-de-olho-em-2016-vasco-fecha-com-2-campeoes-mundiais-201625.html|title=Natação Paralímpica: De olho em 2016, Vasco fecha com 2 campeões mundiais|date=November 8, 2017|work=SuperVasco|access-date=2017-11-08|language=pt-BR}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot;/&gt;അർജന്റീനയിലെ മാർ ഡെൽ പ്ലാറ്റയിൽ നടന്ന പാൻ അമേരിക്കൻ ഗെയിംസിൽ സൂസാന മത്സരിച്ചു.&lt;ref name=&quot;O Globo&quot;&gt;{{Cite news|url=https://oglobo.globo.com/esportes/campea-mundial-paralimpica-de-natacao-se-prepara-para-importante-torneio-em-berlim-15721766|title=Campeã mundial paralímpica de natação se prepara para importante torneio em Berlim|date=March 28, 2015|work=O Globo|access-date=2017-11-08|language=pt-BR}}&lt;/ref&gt;റിയോ ഡി ജനീറോയിലേക്ക് താമസം മാറിയ ബ്രസീലിയൻ ട്രയാത്ത്ലെറ്റ് അലക്സാണ്ടർ റിബീറോയെ വിവാഹം കഴിച്ചു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.mundotri.com.br/2013/10/alexandre-ribeiro-20-anos-do-melhor-tempo-no-havai/|title=Alexandre Ribeiro: 20 anos do melhor tempo no Havaí {{!}} MundoTRI Triathlon|website=www.mundotri.com.br|language=pt-BR|access-date=2017-11-08|archive-date=2017-11-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20171107013804/http://www.mundotri.com.br/2013/10/alexandre-ribeiro-20-anos-do-melhor-tempo-no-havai/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://blogs.oglobo.globo.com/pulso/post/nadadora-paraolimpica-destaque-da-travessia-dos-fortes-371254.html|title=Nadadora paraolímpica é destaque da Travessia dos Fortes {{!}} Pulso – O Globo|last=Totti|first=Iúri|website=Pulso – O Globo|language=pt-BR|access-date=2017-11-08}}&lt;/ref&gt; അവർ നിരവധി അന്താരാഷ്ട്ര ട്രയാത്ത്ലോൺ മത്സരങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.esportealternativo.com.br/londres2012-maratona-aquatica/8179-ex-triatleta-consagrada-agora-brilha-nas-piscinas-e-maratonas-aquaticas|title=Ex-triatleta consagrada agora brilha nas piscinas e maratonas aquáticas {{!}} Esporte Alternativo – O site de quem pratica esportes !|website=www.esportealternativo.com.br|language=pt-br|access-date=2017-11-08|archive-date=2017-11-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20171107003131/http://www.esportealternativo.com.br/londres2012-maratona-aquatica/8179-ex-triatleta-consagrada-agora-brilha-nas-piscinas-e-maratonas-aquaticas|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ആകെ 13 ഡബ്ല്യുടിസി [[Ironman Triathlon|അയൺമാൻ ട്രയാത്ത്‌ലോണുകളിൽ]] സൂസാന മത്സരിച്ചു. &lt;ref name=&quot;:3&quot;/&gt; അതിൽ ആറെണ്ണം വിജയിച്ചു. അലക്സാണ്ടർ റിബീറോയ്‌ക്കൊപ്പം സൂസാനയ്ക്ക് മൂന്ന് മക്കളുണ്ടായിരുന്നു: കെയ്‌ലാനി, കൈപ്പോ, മൈല.&lt;ref&gt;{{Citation|title=Esquenta! {{!}} Nadadora Susana Schnarndorf Ribeiro conta história de superação {{!}} Globo Play|url=https://globoplay.globo.com/v/3629214/|language=pt-br|accessdate=2017-11-08}}&lt;/ref&gt;എന്നിരുന്നാലും, 2005-ൽ, മകൾ ജനിച്ച് ഏതാനും മാസങ്ങൾക്ക് ശേഷം, ദമ്പതികൾ വിവാഹമോചനം നേടി.&lt;ref&gt;{{Citation|title=Esporte Espetacular {{!}} Mulheres Espetaculares: conheça a história surpreendente de Susana Schnarndorf {{!}} Globo Play|url=https://globoplay.globo.com/v/4284128/|language=pt-br|accessdate=2017-11-08}}&lt;/ref&gt;ആ വർഷത്തിന്റെ അവസാനത്തിൽ, ഷ്നാർഡോർഫിന് ഒരു നിഗൂഢമായ ഡീജനറേറ്റീവ് രോഗത്തിന്റെ ആദ്യ ലക്ഷണങ്ങൾ അനുഭവപ്പെട്ടു തുടങ്ങി. അത് പിന്നീട് മൾട്ടിപ്പിൾ സിസ്റ്റം അട്രോഫി എന്ന് കണ്ടെത്തി.&lt;ref&gt;{{Citation|title=Jogos Paralímpicos {{!}} Susana Schnarndorf, que já disputou Ironman, participa das Paralimpíadas {{!}} Globo Play|url=https://globoplay.globo.com/v/2119176/|language=pt-br|accessdate=2017-11-08|archive-date=2017-11-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20171107032402/https://globoplay.globo.com/v/2119176/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.buzzfeed.com/davirocha/get-to-know-the-paralympic-athletes|title=12 Things You May Not Have Known About This Year's Paralympic Athletes|work=BuzzFeed|access-date=2017-11-09|language=en}}&lt;/ref&gt;

മിക്സഡ് 4x50 മീറ്റർ ഫ്രീസ്റ്റൈൽ റിലേ വിഭാഗത്തിൽ ബ്രസീലിനെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് [[റിയോ ഡി ജനീറോ]]യിൽ നടന്ന [[2016 Summer Paralympics|2016-ലെ സമ്മർ പാരാലിമ്പിക് ഗെയിംസിൽ]] സുസാന വെള്ളി മെഡൽ നേടി.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.brasil2016.gov.br/pt-br/megaeventos/paraolimpiadas/medalhistas/susana-schnarndorf|title=Susana Schnarndorf – Portal Brasil 2016|website=www.brasil2016.gov.br|language=pt-br|access-date=2017-11-08}}&lt;/ref&gt;

== മൾട്ടിപ്പിൾ സിസ്റ്റം അട്രോഫി ==
മൾട്ടിപ്പിൾ സിസ്റ്റം അട്രോഫിയുടെ ശരിയായ രോഗനിർണയം ഷ്‌നാർഡോർഫിന് ലഭിക്കുന്നതിന് കുറച്ച് വർഷങ്ങളെടുത്തു. &lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; 2008-ൽ ശരീരത്തിന്റെ ഇടതുവശത്തെ ഏകോപനം നഷ്ടപ്പെട്ടപ്പോൾ അവരുടെ നില വഷളായി. അവരുടെ വൈകല്യത്തിന്റെ പുരോഗമന ഫലമായി തന്റെ മൂന്ന് മക്കളെ തനിയെ വളർത്താൻ ഷ്‌നാർഡോർഫിന് കഴിഞ്ഞില്ല. ഇത് അവരെ പിതാവിന്റെ വീട്ടിലേക്ക് തിരികെയെത്താൻ കാരണമായി.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;മൾട്ടിപ്പിൾ സിസ്റ്റം അട്രോഫി (എം‌എസ്‌എ) നാഡീവ്യവസ്ഥയുടെ ഒന്നിലധികം ഭാഗങ്ങളുടെ അപചയത്തിന് കാരണമാവുകയും പേശികളുടെ കാഠിന്യം വർദ്ധിക്കുകയും ശ്വാസകോശം, ഹൃദയം തുടങ്ങിയ സുപ്രധാന അവയവങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനം കുറയുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=França|first=Adriele Ribeiro|last2=Filho|first2=Antônio de Souza Andrade|date=August 3, 2015|title=ATROFIA DE MÚLTIPLOS E O SINAL DA CRUZ: UM RELATO DE CASO|url=https://revneuropsiq.com.br/rbnp/article/view/133|journal=Revista Brasileira de Neurologia e Psiquiatria|volume=19|issue=1}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|date=July 19, 2017|title=Multiple System Atrophy: Background, Etiology and Pathophysiology, Epidemiology|url=https://emedicine.medscape.com/article/1154583-overview}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ninds.nih.gov&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.ninds.nih.gov/Disorders/Patient-Caregiver-Education/Fact-Sheets/Multiple-System-Atrophy|title=Multiple System Atrophy Fact Sheet {{!}} National Institute of Neurological Disorders and Stroke|website=www.ninds.nih.gov|access-date=2017-11-08}}&lt;/ref&gt;

== പാരാലിമ്പിക് സ്പോർട്ട്==
[[file:Brazilian swimmer Susana Schnarndorf in 2012.jpg|thumb|left|ലണ്ടനിൽ 2012 പാരാലിമ്പിക്‌സിൽ നീന്തുന്നു]]
കടുത്ത വിഷാദാവസ്ഥയ്ക്ക് ശേഷം, ഷ്‌നാർഡോർഫ് 2010-ൽ ബ്രസീലിയൻ പാരാലിമ്പിക് നീന്തൽ ടീമിൽ ചേർന്നു.&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite news|url=https://oglobo.globo.com/esportes/nadadora-paralimpica-brasileira-corre-contra-relogio-19758054|title=Nadadora paralímpica brasileira corre contra o relógio|date=July 21, 2016|work=O Globo|access-date=2017-11-08|language=pt-BR}}&lt;/ref&gt;2010 നും 2012 നും ഇടയിൽ 50 മീറ്റർ ഫ്രീസ്റ്റൈൽ, 100 മീറ്റർ ഫ്രീസ്റ്റൈൽ, 400 മീറ്റർ ഫ്രീസ്റ്റൈൽ, 100 മീറ്റർ ബ്രെസ്റ്റ്സ്ട്രോക്ക്, 200 മീറ്റർ മെഡ്‌ലി എന്നിവയിൽ ബ്രസീലിയൻ ചാമ്പ്യനും റെക്കോർഡ് ഉടമയുമായിരുന്നു സൂസാന.&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;O Globo&quot;/&gt; ലണ്ടൻ 2012 സമ്മർ പാരാലിമ്പിക്‌സിൽ 100 മീറ്റർ ബ്രെസ്റ്റ്‌ട്രോക്കിൽ (എസ്ബി 7) നാലാം സ്ഥാനത്തും 200 മീറ്റർ മെഡ്‌ലിയിൽ (എസ്എം 7) അഞ്ചാം സ്ഥാനത്തുമാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://globoesporte.globo.com/paralimpiadas/noticia/2012/09/mulher-de-ferro-ignora-previsao-de-morte-para-vencer-em-londres.html|title=‘Mulher de ferro’ ignora previsão de morte para vencer em Londres|work=globoesporte.com|access-date=2017-11-08}}&lt;/ref&gt;2013-ൽ [[കാനഡ]]യിലെ മോൺ‌ട്രിയാലിൽ‌ നടന്ന ഐ‌പി‌സി പാരാലിമ്പിക് വേൾഡ് നീന്തൽ ചാമ്പ്യൻ‌ഷിപ്പിൽ എസ്ബി 6 വിഭാഗത്തിൽ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.paralympic.org/static/info/montreal/ENG/SW/SWR173A_MO2013SWW326301ENG.htm|title=Results: (Swimming) Women's 100m Breaststroke SB6 Final|website=www.paralympic.org|access-date=2017-11-08}}&lt;/ref&gt; 100 മീറ്റർ ഫ്രീസ്റ്റൈൽ ലോക ചാമ്പ്യൻഷിപ്പ് നേടി. മികച്ച വനിതാ അത്‌ലറ്റിനുള്ള അവാർഡ് സൂസാനയ്ക്ക് ലഭിച്ചു. കൂടാതെ 2013 ലും റിയോ ഡി ജനീറോയിൽ നടന്ന പാരാലിമ്പിക് സമ്മാനവും ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://globoesporte.globo.com/olimpiadas/noticia/2013/12/daniel-dias-e-susana-schnarndorf-vencem-premio-paralimpicos-2013.html|title=Daniel Dias e Susana Schnarndorf vencem Prêmio Paralímpicos 2013|work=globoesporte.com|access-date=2017-11-08|language=pt-br}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.paralympic.org/news/dias-schnarndorf-ribeiro-voted-best-para-athletes-2013-brazil|title=Dias, Schnarndorf Ribeiro voted best para-athletes of 2013 in Brazil|website=www.paralympic.org|language=en|access-date=2017-11-09}}&lt;/ref&gt; സെപ്റ്റംബർ 9, 2016 ന്, റിയോ 2016 പാരാലിമ്പിക് ഗെയിംസിൽ 4x50 മീറ്റർ ഫ്രീസ്റ്റൈൽ മിക്സഡ് റിലേയിൽ ഷ്നാർഡോർഫ് നീന്തൽ താരങ്ങളായ ഡാനിയേൽ ഡയസ്, ജോവാന സിൽവ, ക്ലോഡോൾഡോ സിൽവ എന്നിവരോടൊപ്പം വെള്ളി മെഡൽ നേടി.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;

== ഡോക്യുമെന്ററികൾ== 
2016-ൽ, [https://www.imdb.com/title/tt5850550 4All] &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.filmeparatodos.com.br/|title=Filme PARATODOS|website=PARATODOS|language=pt-br|access-date=2017-11-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20171107022649/http://www.filmeparatodos.com.br/|archive-date=November 7, 2017|url-status=dead|df=mdy-all}}&lt;/ref&gt;എന്ന ഡോക്യുമെന്ററിയിൽ മറ്റ് പ്രശസ്ത ബ്രസീലിയൻ പാരാലിമ്പിയന്മാർക്കൊപ്പം ഷ്‌നാർഡോർഫ് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.huffpostbrasil.com/2016/08/26/paratodos-documentario-sobre-atletas-paralimpicos-brasileiros_a_21697196/|title='Paratodos', documentário sobre atletas paralímpicos brasileiros, é disponibilizado na Netflix|date=August 26, 2016|work=HuffPost Brasil|access-date=2017-11-08|language=pt-BR|archive-date=2017-11-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20171107030524/http://www.huffpostbrasil.com/2016/08/26/paratodos-documentario-sobre-atletas-paralimpicos-brasileiros_a_21697196/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://esportes.estadao.com.br/noticias/jogos-olimpicos,filme-paratodos-retrata-a-superacao-do-paratleta-brasileiro,10000024770|title=Filme 'Paratodos' retrata a superação do paratleta brasileiro – Esportes – Estadão|work=Estadão|access-date=2017-11-08|language=pt-BR|archive-date=2017-11-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20171107004858/http://esportes.estadao.com.br/noticias/jogos-olimpicos,filme-paratodos-retrata-a-superacao-do-paratleta-brasileiro,10000024770|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.cartacapital.com.br/cultura/paratodos-contra-a-lei-da-gravidade|title=&quot;Paratodos&quot; contra a lei da gravidade|last=Matheus|work=CartaCapital|access-date=2017-11-08|language=pt-BR}}&lt;/ref&gt;

2018-ൽ, ജിയോവന്ന ജിയോവാനിയും റോഡ്രിഗോ ബോക്കറും സംവിധാനം ചെയ്ത '[[imdbtitle:3636882|എ ഡേ ഫോർ സൂസാന]]'യിൽ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.adayforsusana.com/|title=A Day For Susana|website=A Day For Susana|language=en|access-date=2019-03-21|archive-date=2018-08-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20180808033905/http://adayforsusana.com/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation|title=A Day for Susana|url=http://www.imdb.com/title/tt3636882/|access-date=2019-03-21}}&lt;/ref&gt; 2014 നും 2016 നും ഇടയിലുള്ള സൂസാനയെ അവതരിപ്പിക്കുകയും 2016-ലെ പാരാലിമ്പിക് [[റിയോ ഡി ജനീറോ]]യിലെ ഗെയിംസിലേക്കുള്ള യാത്രയിൽ അവരുടെ കുടുംബത്തെയും ആരോഗ്യപരമായ പ്രശ്നങ്ങളെയും ഇതിൽ കാണിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hypeness.com.br/2018/10/24-eventos-para-ser-feliz-em-meio-a-loucura-em-sao-paulo-e-no-rio/|title=24 eventos para ser feliz em meio à loucura em São Paulo e no Rio|last=Rassy|first=Gabriela|date=2018-10-17|website=Hypeness|language=pt-BR|access-date=2019-03-21|archive-date=2019-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20190321152843/https://www.hypeness.com.br/2018/10/24-eventos-para-ser-feliz-em-meio-a-loucura-em-sao-paulo-e-no-rio/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.esquinadacultura.com.br/single-post/Diretores-falam-sobre-realizacao-do-documentario-Um-Dia-para-Susana|title=Diretores falam sobre realização do documentário 'Um Dia para Susana'|website=Esquina da Cultura|language=en|access-date=2019-03-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.surtoolimpico.com.br/2018/10/um-dia-para-susana-um-filme-para-se-ver.html|title=&quot;Um dia para Susana&quot;, um filme para se ver! - Surto Olimpico|access-date=2019-03-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.cpb.org.br/noticias/-/asset_publisher/lU3LNvrdeyoz/content/id/117053|title=Recorde e estreia de filme: gaúcha tem fim de semana agitado no CT Paralímpico - Notícias - CPB|website=www.cpb.org.br|access-date=2019-03-21}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;[[São Paulo International Film Festival|42-ാമത് സാവോ പോളോ അന്താരാഷ്ട്ര ചലച്ചിത്രമേള]]യിൽ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://42.mostra.org/br/jornal_interno/1973-42a.-Mostra-Internacional-de-Cinema-divulga-filmes-selecionados|title=42ª Mostra Internacional de Cinema - Jornal - 42ª Mostra Internacional de Cinema divulga filmes selecionados|website=42.mostra.org|access-date=2019-03-21|archive-date=2024-03-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20240324101146/http://42.mostra.org/br/jornal_interno/1973-42a.-Mostra-Internacional-de-Cinema-divulga-filmes-selecionados|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://42.mostra.org/br/filme/9480-UM-DIA-PARA-SUSANA|title=42ª Mostra Internacional de Cinema - Filme - UM DIA PARA SUSANA|website=42.mostra.org|access-date=2019-03-21|archive-date=2019-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20190321152848/http://42.mostra.org/br/filme/9480-UM-DIA-PARA-SUSANA|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://guia.folha.uol.com.br/42a-mostra-internacional-de-cinema/2018/10/lenda-do-tenis-paratleta-e-craque-bobao-estao-entre-os-destaques-esportivos-da-mostra.shtml|title=Lenda do tênis, paratleta e craque bobão estão entre os destaques esportivos da Mostra|date=2018-10-19|website=Guia Folha|language=pt-BR|access-date=2019-03-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation|last=William Douglas|title=Filme Um Dia para Susana é lançado em São Paulo|date=2018-10-22|url=https://www.youtube.com/watch?v=kDnoMx2w49M|access-date=2019-03-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.papodecinema.com.br/filmes/um-dia-para-susana/|title=Um Dia para Susana|website=Papo de Cinema|language=pt-BR|access-date=2019-03-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://42.mostra.org/br/conteudo/noticias-e-eventos/699-Giovanna-Giovanini-e-Rodrigo-Boecker,-diretores-de-ldquoUm-Dia-Para-Susanardquo|title=42ª Mostra Internacional de Cinema - Giovanna Giovanini e Rodrigo Boecker, diretores de &quot;Um Dia Para Susana&quot;|website=42.mostra.org|access-date=2019-03-21}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂലൈ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;ഈ സിനിമയുടെ വേൾഡ് പ്രീമിയർ പ്രദർശിപ്പിക്കുകയും 40-ാമത്തെ [[Havana Film Festival|ഹവാന ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലിനായി]] ഔദ്യോഗികമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://habanafilmfestival.com/filme/um-dia-para-susana/filme28783/|title=Um dia para Susana|website=Festival Internacional del Nuevo Cine Latinoamericano|language=es-ES|access-date=2019-03-21|archive-date=2023-10-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20231006191850/http://habanafilmfestival.com/filme/um-dia-para-susana/filme28783/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.cinevitor.com.br/40o-festival-de-havana-conheca-os-vencedores-filmes-brasileiros-sao-premiados/|title=40º Festival de Havana: conheça os vencedores; filmes brasileiros são premiados|last=Cinevitor|date=2018-12-14|website=CINEVITOR|language=pt-BR|access-date=2019-03-21}}&lt;/ref&gt; 43-ാമത് [[Atlanta Film Festival|അറ്റ്ലാന്റ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവൽ]], &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.atlantafilmfestival.com/atlff-news/2019/3/1/43rd-annual-atlanta-film-festival-announces-lineup-of-feature-length-and-short-films|title=43rd Annual Atlanta Film Festival Announces Complete Lineup|website=Atlanta Film Festival|language=en-US|access-date=2019-03-21|archive-date=2020-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20200322045606/https://www.atlantafilmfestival.com/atlff-news/2019/3/1/43rd-annual-atlanta-film-festival-announces-lineup-of-feature-length-and-short-films|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 17-ാമത് പോളണ്ടിലെ ഗ്ഡാൻസ്ക് ഡോക്ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവൽ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.facebook.com/gdansk.docfilm.festival/posts/10156324709996472|title=Gdansk DocFilm Festival|website=www.facebook.com|language=en|access-date=2019-05-24}}&lt;/ref&gt;, 13-ാമത് ഓസ്ട്രിയയിലെ ദിസ് ഹ്യൂമൻ വേൾഡ് &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.facebook.com/this.human.world.festival/posts/2081314158573193|title=this human world|website=www.facebook.com|language=en|access-date=2019-03-21}}&lt;/ref&gt; എന്നിവിടങ്ങളിൽ അപ് ആന്റ് കമിംഗ് സെഷനിൽ മാന്യമായ ജൂറി പരാമർശം ഇതിന് ലഭിച്ചു.

== ഗവേഷണത്തിനും ജീവകാരുണ്യ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കുമുള്ള പിന്തുണ ==
മെഡിക്കൽ വിദ്യാഭ്യാസം, ശാസ്ത്രീയ ഗവേഷണം, എം‌എസ്‌എ രോഗികൾക്ക്, പ്രത്യേകിച്ച് [[തെക്കേ അമേരിക്ക]]യിലെ രോഗം ബാധിച്ചവർ എന്നിവർക്കായി പണം സ്വരൂപിക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ യുഎസ് സർക്കാരിതര സംഘടനയായ ഡിഫീറ്റ് എം‌എസ്‌എ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://defeatmsa.org/|title=Defeat MSA – #kickmsa #defeatmsa #defeatmsafdn #multiplesystematrophy #multiplesystemsatrophy #msa|website=defeatmsa.org|language=en-US|access-date=2017-11-09}}&lt;/ref&gt;2017 സെപ്റ്റംബറിൽ 'സൂസാന ഷ്‌നാർഡോർഫ് എം.എസ്.എ ലെഗസി ഫണ്ട്' &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://defeatmsa.org/six-new-defeat-msa-legacy-grants-announced/|title=Six New Defeat MSA Legacy Grants Announced – Defeat MSA|website=defeatmsa.org|language=en-US|access-date=2017-11-09|archive-date=2017-11-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20171109080653/https://defeatmsa.org/six-new-defeat-msa-legacy-grants-announced/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;സ്ഥാപിച്ചു.

== അവലംബം==
{{Reflist}}

== ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ ==
* [http://www.susanaschnarndorf.com.br] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200812184436/http://susanaschnarndorf.com.br/ |date=2020-08-12 }} Susana Schnarndorf – Official website
* [https://www.rio2016.com/paralimpiadas/atleta/susana-ribeiro Susana Ribeiro] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160922201207/https://www.rio2016.com/paralimpiadas/atleta/susana-ribeiro |date=2016-09-22 }} Rio 2016 Paralympic Games profile

{{Authority control}}
[[വർഗ്ഗം:2016-ലെ സമ്മർ പാരാലിമ്പിക്‌സിലെ നീന്തൽ താരങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:2016-ലെ സമ്മർ പാരാലിമ്പിക്‌സിലെ മെഡൽ ജേതാക്കൾ]]</text>
      <sha1>dtc2o88wwybx5i0brm14zvemfcfd0cp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഹരിപുര</title>
    <ns>0</ns>
    <id>523456</id>
    <revision>
      <id>4650014</id>
      <parentid>4589241</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T03:37:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4650014</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7339" sha1="qioywwxbrt6phb7yiees4gklw02bk4a" xml:space="preserve">[[File:Haripura nadi.jpg|right|thumb|ഹരിപുര ഗ്രാമത്തിലൂടെ ഒഴുകുന്ന തപ്തി നദി 2006 ലെ ചിത്രം.]]
[[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] [[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്തിലെ]] [[സൂറത്ത് ജില്ല|സൂറത്ത് ജില്ലയിലെ]] പൽസന താലൂക്കിലെ ഒരു ഗ്രാമമാണ് '''ഹരിപുര'''.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.onefivenine.com/india/villages/Surat/Palsana/Haripura|title=Haripura Village , Palsana Taluka , Surat District|access-date=2020-10-02|archive-date=2019-09-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20190911110543/http://www.onefivenine.com/india/villages/Surat/Palsana/Haripura|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; [[ബർദോളി|ബർദോളിയിൽ]] നിന്ന് 13 കിലോമീറ്റർ വടക്കുകിഴക്കായിട്ടാണ് ഇത്. [[ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യസമരം|ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരകാലത്ത്]], 1938 ൽ [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ ദേശീയ കോൺഗ്രസിന്റെ]] വാർഷിക സമ്മേളനത്തിന്റെ വേദിയായിരുന്നു ഇത്, 'ഹരിപുര സെഷൻ' എന്നറിയപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.civilsdaily.com/prelims-spotlight-important-sessions-of-indian-national-congress/|title=[Prelims Spotlight] Important Sessions of Indian National Congress – Civilsdaily|access-date=2020-10-02}}&lt;/ref&gt;

മോറി, സാംതാൻ, കഡോഡ്, കോസാഡി എന്നിവയാണ് ഹരിപുരയ്ക്ക് ചുറ്റുമുള്ള ഗ്രാമങ്ങൾ.

== ഭൂമിശാസ്ത്രം ==
തപ്തി [[തപ്തി|നദിയുടെ]] തീരത്താണ് ഹരിപുര സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.

== ചരിത്രം ==
[[പ്രമാണം:Gandhi_at_Haripura_Congress.jpg|ലഘുചിത്രം|190x190ബിന്ദു|[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിന്റെ]] 'ഹരിപുര സെഷനിൽ' [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|മഹാത്മാഗാന്ധി]]]]
[[സുഭാസ് ചന്ദ്ര ബോസ്|സുഭാഷ് ചന്ദ്രബോസിന്റെ]] അധ്യക്ഷതയിൽ 1938 ഫെബ്രുവരി 19 മുതൽ 22 വരെ [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] ഹരിപുരയിൽ യോഗം ചേർന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.gktoday.in/gk/subahsh-chandra-bose-and-congress-haripura-session-1938/|title=Subahsh Chandra Bose and Congress Haripura Session 1938 - GKToday|access-date=2020-10-02|language=en-US|archive-date=2021-01-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20210123033351/https://www.gktoday.in/gk/subahsh-chandra-bose-and-congress-haripura-session-1938/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സിന്റെ 51-ാമത് യോഗമായിരുന്നു ഇത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.marxists.org/history/international/comintern/sections/britain/periodicals/labour_monthly/1938/04/x01.htm|title=The Haripura Session|access-date=2020-10-02}}&lt;/ref&gt; സുഭാഷ് ചന്ദ്രബോസ് പ്രസിഡന്റായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.marxists.org/history/international/comintern/sections/britain/periodicals/labour_monthly/1938/04/x01.htm|title=The Haripura Session|access-date=2020-10-02}}&lt;/ref&gt; [[വല്ലഭായി പട്ടേൽ|സർദാർ വല്ലഭായ് പട്ടേലാണ്]]  ഈ കൺവെൻഷനുവേണ്ടി ഹരിപുരയെ തിരഞ്ഞെടുത്തത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://sreenivasaraos.com/tag/the-congress-at-haripura-session/|title=the Congress at Haripura session|access-date=2020-10-02|language=en}}&lt;/ref&gt; അന്നത്തെ വാൻസ്‌ഡ സംസ്ഥാനത്തെ മഹാരാജാസാഹേബ് ശ്രീ ഇന്ദ്രസിങ്‌ജി പ്രതാപ്‌സിങ്‌ജി സോളങ്കി കാളവണ്ടി രഥം അലങ്കരിച്ച് അയച്ചു. പ്രശസ്ത ചിത്രകാരൻ, [[നന്ദലാൽ ബോസ്|നന്ദലാൽ ബോസ്]]  ഏഴു പോസ്റ്ററുകൾ [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|മഹാത്മാഗാന്ധിയുടെ]] ആവശ്യപ്രകാരം ഹരിപുര സെഷൻ വേണ്ടി നിർമ്മിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.nationalheraldindia.com/art/nandalal-boses-haripura-congress-paintings-to-visit-venice-biennale|title=Nandalal Bose’s Haripura Congress paintings to visit Venice Biennale|access-date=2020-10-02|last=Shrivastava|first=Girish|date=2019-04-28|language=en}}&lt;/ref&gt;  ചലച്ചിത്ര സംവിധായകനും, വാഡിയ മൂവിടോൺ സ്റ്റുഡിയോയിൽനിന്നുള്ള  ജെബിഎച്ച് വാഡിയ, ''ഹരിപുര കോൺഗ്രസിനു വേണ്ടി'' സിനിമയുടെ ദൈർഘ്യമുള്ള ഡോക്യുമെന്ററി നിർമ്മിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://sreenivasaraos.com/tag/the-congress-at-haripura-session/|title=the Congress at Haripura session|access-date=2020-10-02|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://pib.gov.in/Pressreleaseshare.aspx?PRID=1586398|title=30 film reels of unedited footage of Mahatma Gandhi discovered|access-date=2020-10-02}}&lt;/ref&gt;

== പ്രധാന സ്ഥാപനങ്ങൾ ==
ഈ ഗ്രാമത്തിൽ ഒരു [[കൃഷ്ണൻ|കൃഷ്ണ]] ക്ഷേത്രവും [[സുഭാസ് ചന്ദ്ര ബോസ്|സുഭാഷ് ചന്ദ്രബോസിന്റെ]] പ്രതിമയും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.

== ഗാലറി ==
&lt;gallery&gt;
പ്രമാണം:Haripura Gaam Padar.gif|ഹരിപുര, 1980 കളിലെ ചിത്രം
പ്രമാണം:Haripura pri Shala.gif|ഹരിപുര, 1980 കളിലെ ചിത്രം
പ്രമാണം:Haripura nadi.jpg|ഹരിപുര, 2000 കളിലെ ചിത്രം
പ്രമാണം:Ganeshji 2010.jpg
&lt;/gallery&gt;

== അവലംബങ്ങൾ ==
&lt;references /&gt;

== ഇതും കാണുക ==

* സൂറത്തിലെ വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങളുടെ പട്ടിക
[[വർഗ്ഗം:ഗുജറാത്തിന്റെ ചരിത്രം]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]</text>
      <sha1>qioywwxbrt6phb7yiees4gklw02bk4a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>സാവോ ടോം അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>529210</id>
    <revision>
      <id>4649918</id>
      <parentid>3948427</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T15:56:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4649918</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4189" sha1="d5qr7ioe2wjeaz7qme4w7hyv8fnznhx" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| name         = São Tomé International Airport
| nativename   = {{lang|pt|Aeroporto Internacional de São Tomé}}
| image        = Sao_Tome_Airport_1_(15627228594).jpg
| image-width  = 250
| IATA         = TMS
| ICAO         = FPST
| pushpin_map            = Sao Tome and Principe
| pushpin_map_caption    = Location of airport in São Tomé and Príncipe
| pushpin_label          = TMS
| pushpin_label_position = left
| type         = Public
| owner        = 
| operator     = 
| city-served  = [[São Tomé]], [[São Tomé Island]], São Tomé and Príncipe
| location     = 
| elevation-f  = 33
| elevation-m  = 10
| coordinates  = {{coord|00|22|41|N|006|42|44|E|region:ST_type:airport}}
| metric-rwy   = y
| r1-number    = 11/29
| r1-length-m  = 2,220
| r1-length-f  = 7,283
| r1-surface   = [[Asphalt]]
| footnotes    = Source: [[DAFIF]]&lt;ref name=&quot;WAD&quot;&gt;[http://www.worldaerodata.com/wad.cgi?airport=FPST Airport information for FPST] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110806062647/http://www.worldaerodata.com/wad.cgi?airport=FPST |date=2011-08-06 }} from [[DAFIF]] (effective October 2006)&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;GCM&quot;&gt;{{GCM|TMS|source=DAFIF}}&lt;/ref&gt;
}}
സാവോ ടോം നഗരത്തിൽ നിന്നും {{convert|5|km|mi|0}} മാറി സാവോ ടോംദ്വീപിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു ചെറിയ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളമാണ് സാവോ ടോം അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം ({{lang-pt|Aeroporto Internacional de São Tomé}}) {{airport codes|TMS|FPST}} &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.flytap.com/index.php?object=2587|title=Destinos em São Tomé e Príncipe (São Tomé)|publisher=[[TAP Portugal]]}}{{dead link|date=July 2020|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}&lt;/ref&gt;. സാവോ ടോം രാജ്യത്തിലെ പ്രധാന വിമാനത്താവളമാണിത്.
==വിമാനക്കമ്പനികളും ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങളും==
{{Airport-dest-list
&lt;!-- --&gt;
|[[Africa's Connection STP]] | [[Port Harcourt International Airport|Port Harcourt]], [[Príncipe Airport|Príncipe]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.africas-connection.com/|title=Vols réguliers entre Sao Tome et Principe|website=Africa's Connection - Aviation d'affaires|access-date=2020-12-19|archive-date=2017-08-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20170806142704/http://www.africas-connection.com/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
&lt;!-- --&gt;
|[[Afrijet Business Service|Afrijet]] | [[Libreville International Airport|Libreville]]
&lt;!-- --&gt;
|[[CEIBA Intercontinental]]|[[Léon-Mba International Airport|Libreville]], [[Malabo International Airport|Malabo]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.saotomeislands.com/flight.html|title=Sao Tome and Principe Flights Schedule|website=www.saotomeislands.com|access-date=2020-12-19|archive-date=2020-02-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20200221214103/https://www.saotomeislands.com/flight.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
&lt;!-- --&gt;
|[[STP Airways]]|[[ലിസ്ബൺ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം|ലിസ്ബൺ]]
&lt;!-- --&gt;
|[[TAAG Angola Airlines]]|[[Quatro de Fevereiro Airport|Luanda]],&lt;ref&gt;[https://www.cleartrip.com/flight-booking/taag-angola-airlines-sao-tome-luanda-flights.html Cleartrip Booking]&lt;/ref&gt; [[Amílcar Cabral International Airport|Sal]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/283730/taag-angola-resumes-ilha-do-sal-service-from-april-2019/|title=TAAG Angola resumes Ilha do Sal service from April 2019|website=Routesonline}}&lt;/ref&gt;
&lt;!-- --&gt;
|[[TAP Air Portugal]]|[[Kotoka International Airport|Accra]], [[Lisbon Airport|Lisbon]]
&lt;!-- --&gt;
|Airlines=[[ആഫ്രിജെറ്റ്]]|Destination=[[Libreville]]}}
==അവലംബം==
{{reflist}}

==പുറം കണ്ണികൾ==
{{Commons category-inline}}
* {{NWS-current|FPST}}
* {{ASN|TMS}}

[[വർഗ്ഗം:സാവോ ടോം ആൻഡ് പ്രിൻസിപ്പെയിലെ വിമാനത്താവളങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>d5qr7ioe2wjeaz7qme4w7hyv8fnznhx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ലയണൽ സ്കലോണി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>531981</id>
    <revision>
      <id>4650001</id>
      <parentid>4630117</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T01:29:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-41392-82</username>
        <id>220709</id>
      </contributor>
      <origin>4650001</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7932" sha1="ei73cf58g51v8copg0zr37ik1ct0k28" xml:space="preserve">{{Infobox football biography
| name = Lionel Scaloni
| image = 
| image_size = 
| caption = 
| fullname = Lionel Sebastián Scaloni&lt;ref name=&quot;FIFA&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.fifadata.com/document/fwc/2006/PDF/FWC_2006_SquadLists.pdf|title=2006 FIFA World Cup Germany List of Players|publisher=FIFA|pages=2|format=PDF|access-date=8 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190610174527/https://www.fifadata.com/document/fwc/2006/PDF/FWC_2006_SquadLists.pdf|archive-date=10 June 2019|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| birth_date = {{birth date and age|1978|5|16|df=y}}&lt;ref name=&quot;FIFA&quot;/&gt;
| birth_place = [[Rosario, Santa Fe|Rosario]], Argentina
| height = 1.82 m&lt;ref name=&quot;FIFA&quot;/&gt;
| position = [[Defender (association football)#Wing-back|Wingback]]
| currentclub = [[Argentina national football team|Argentina]] (manager)
| clubnumber = 
| youthyears1 = | youthclubs1 = 
| years1 = 1995–1996 | clubs1 = [[Newell's Old Boys]] | caps1 = 12 | goals1 = 0
| years2 = 1996–1997 | clubs2 = [[Estudiantes de La Plata|Estudiantes]] | caps2 = 37 | goals2 = 7
| years3 = 1998–2006 | clubs3 = [[Deportivo de La Coruña|Deportivo La Coruña]] | caps3 = 200 | goals3 = 14
| years4 = 2006 | clubs4 = → [[West Ham United F.C.|West Ham United]] (loan) | caps4 = 13 | goals4 = 0
| years5 = 2006–2007 | clubs5 = [[Racing de Santander|Racing Santander]] | caps5 = 30 | goals5 = 1
| years6 = 2007–2013 | clubs6 = [[S.S. Lazio|Lazio]] | caps6 = 52 | goals6 = 1
| years7 = 2008–2009 | clubs7 = → [[RCD Mallorca|Mallorca]] (loan) | caps7 = 28 | goals7 = 0
| years8 = 2013–2015 | clubs8 = [[Atalanta B.C.|Atalanta]] | caps8 = 15 | goals8 = 0
| totalcaps = 387 | totalgoals = 23 
| nationalyears1 = 1997 | nationalteam1 = [[Argentina national under-20 football team|Argentina U20]] | nationalcaps1 = 7 | nationalgoals1 = 2
| nationalyears2 = 2003–2006 | nationalteam2 = [[Argentina national football team|Argentina]] | nationalcaps2 = 7 | nationalgoals2 = 0
| manageryears1 = 2016–2017 | managerclubs1 = [[Sevilla FC|Sevilla]] (assistant)
| manageryears2 = 2017–2018 | managerclubs2 = [[Argentina national football team|Argentina]] (assistant)
| manageryears3 = 2018 | managerclubs3 = [[Argentina national football team|Argentina]] (caretaker)
| manageryears4 = 2018–2026 | managerclubs4 = [[Argentina national football team|Argentina]]
| club-update = 
| nationalteam-update = 
| medaltemplates = {{MedalCountry|{{fb|ARG}}}}
{{MedalCompetition|[[FIFA U-20 World Cup]]}}
{{Medal|Winner|[[1997 FIFA World Youth Championship|1997 Malaysia]]|[[Argentina national under-20 football team|U-20 Team]]}}
}}
[[അർജന്റീന]]യിലെ വിരമിച്ച ഫുട്ബോൾ കളിക്കാരനും [[അർജന്റീന ദേശീയ ഫുട്ബോൾ ടീം|അർജന്റീന ദേശീയ ടീമിന്റെ]] ഇപ്പോഴത്തെ മാനേജരുമാണ് '''ലയണൽ സെബാസ്റ്റ്യൻ സ്കലോനി''' (സ്പാനിഷ് ഉച്ചാരണം: [ljoˈnel eskaˈloni]; ജനനം: 16 മെയ് 1978). വൈഡ് റേഞ്ച് കളിക്കാരനായ അദ്ദേഹം റൈറ്റ് ബാക്ക് അല്ലെങ്കിൽ റൈറ്റ് മിഡ്ഫീൽഡറായി പ്രവർത്തിച്ചു.

സാന്താ ഫെയിലെ പുജാറ്റോയിൽ ജനിച്ച സ്കലോണി 1995-ൽ ന്യൂവെൽസ് ഓൾഡ് ബോയ്‌സിന്റെ കളിക്കാരനായി അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു. തന്റെ പ്രൊഫഷണൽ കരിയറിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും സ്പെയിനിൽ ചെലവഴിച്ചു, പ്രധാനമായും ഡിപോർട്ടീവോ ഡി ലാ കൊറൂണയിൽ, അവിടെ അദ്ദേഹം 1999–2000 സ്പാനിഷ് ലീഗ് കിരീടവും 2001–02 കോപ്പ ഡെൽ റേയും നേടി. മൊത്തത്തിൽ, ലാ ലിഗയിൽ 12 സീസണുകളിലായി മൂന്ന് വ്യത്യസ്ത ടീമുകൾക്കൊപ്പം 258 ഗെയിമുകളും 15 ഗോളുകളും അദ്ദേഹം നേടി. 2015-ൽ വിരമിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ഇറ്റലിയിൽ ലാസിയോ, അറ്റലാന്റ എന്നിവരോടൊപ്പം നിരവധി വർഷങ്ങൾ കളിച്ചു. അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ, അർജന്റീനയ്ക്കുവേണ്ടി അണ്ടർ-20 തലത്തിൽ കളിച്ച അദ്ദേഹം 2003-ൽ സീനിയർ ടീമിനായി അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു; 2003 നും 2006 നും ഇടയിൽ ടീമിനായി ഏഴ് മത്സരങ്ങൾ കളിച്ചു. 2006-ലെ ലോകകപ്പ് ടീമിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു.

2016-ൽ സ്കലോണി  സെവില്ലയിലും അർജന്റീനയുടെ അണ്ടർ-20 ടീമിലും  അസിസ്റ്റന്റ് മാനേജരായി. 2018-ൽ, അണ്ടർ-20 ടീമിന്റെ മാനേജരായി അദ്ദേഹത്തെ നിയമിച്ചു, ആ വർഷം അവസാനം അർജന്റീന സീനിയർ ടീമിനെ നയിക്കാൻ അദ്ദേഹം തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. സീനിയർ ടീമിനൊപ്പം, ബ്രസീലിൽ നടന്ന തന്റെ ആദ്യ അന്താരാഷ്ട്ര ടൂർണമെന്റായ 2019 കോപ്പ അമേരിക്കയിൽ അദ്ദേഹം അർജന്റീനയെ മൂന്നാം സ്ഥാനത്ത് എത്തിച്ചു.2021-ൽ 28 വർഷത്തിനുശേഷം അദ്ദേഹത്തിൻറെ കീഴിൽ കോപ്പ അമേരിക്ക കിരീടം നേടി. തുടർന്ന് 2022 ഫിനാലിസിമയിൽ ഇറ്റലിയെ പരാജയപ്പെടുത്തി. അതിനുശേഷം, 2022-ൽ ഖത്തറിൽ, സ്കലോണി നയിക്കുന്ന ദേശീയ ടീം 1986 ന് ശേഷമുള്ള അവരുടെ മൂന്നാമത്തെ ലോകകപ്പ് കിരീടം നേടി. അർജന്റീന മാനേജരായി അദ്ദേഹം 2024-ൽ കോപ്പ അമേരിക്കയും നേടി.  തുടർച്ചയായി മൂന്ന് ടൂർണമെന്റുകൾ!

==അവലംബം==
{{reflist}}

==പുറംകണ്ണികൾ==
*{{BDFutbol|1754}}
*[http://deportivo-la-coruna.com/profiles/pastplayers/scaloni.html Deportivo archives]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
*{{Soccerbase}}
*{{TuttoCalciatori|Scaloni_Lionel}}
*{{NFT player|320}}
*{{FIFA player|183380}}
*{{Soccerway|lionel-sebastian-scaloni/116}}
*{{FootballDatabase.eu|1658}}

{{Navboxes 
|title= Argentina squads
| bg        = #6AB5FF
| fg        = white
| bordercolor = #00355E
|list1=
{{Argentina squad 2006 FIFA World Cup}}
{{Argentina squad 2019 Copa América}}
}}
{{Argentina national football team managers}}
{{Current managers of CONMEBOL national teams}}
[[വർഗ്ഗം:1978-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:അർജന്റീനൻ ഫുട്ബോൾ കളിക്കാർ]]</text>
      <sha1>ei73cf58g51v8copg0zr37ik1ct0k28</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വിക്കിപീഡിയ:വാക്സിൻ തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2021/In English</title>
    <ns>4</ns>
    <id>537664</id>
    <revision>
      <id>4649971</id>
      <parentid>4648642</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T21:58:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ListeriaBot</username>
        <id>105900</id>
      </contributor>
      <comment>Wikidata list updated [V2]</comment>
      <origin>4649971</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31630" sha1="moj1r9srr55js18jcww7y0kk3a5kjna" xml:space="preserve">__NOTOC__
&lt;div style=&quot;width: 99%; color: ##FFE5B4; {{box-shadow|0|0|6px|rgba(0, 0, 0, 0.40)}} {{border-radius|2px}}&quot;&gt;
{| width=&quot;100%&quot; cellpadding=&quot;5&quot; cellspacing=&quot;10&quot; style=&quot;background:#ffffff; border-style:solid; border-width:4px; border-color:#F99273&quot;
| width=&quot;55%&quot; style=&quot;vertical-align:top;padding: 0; margin:0;&quot; |
&lt;div style=&quot;clear:both; width:100%&quot;&gt;
{{Vaccination header}}
Welcome to the event page of the vaccination edit-a-thon! The Vaccination edit-a-thon is a month long event to create content related to vaccination on Wikipedia. The event spans from 8 to 31 May, 2021.

The World Health Organization has named vaccine hesitancy, or anti-vaccination, as one of the top ten threats to global health in 2019. At the same time, the spread of health-related misinformation has fuelled concerns about the potential dangers or inefficacy of vaccines.

Wikipedia is an important resource for up-to-date, accurate vaccine information, and it is currently one of the most frequently visited sites for healthcare information worldwide. Malayalam Wikimedians are now conducting a month-long edit-a-thon to expand Malayalam Wikipedia’s vaccine-related content. The partners in this initiative are [https://newsq.net/2020/09/30/newsq-know-science-addressing-vaccine-hesitancy/ NewsQ’s KNoW Science initiative], WHO’s [https://www.vaccinesafetynet.org/ Vaccine Safety Net], [https://wikimediadc.org/wiki/Home Wikimedia DC], [https://infoclinic.in/ Infoclinic] and [https://cis-india.org/ Centre for Internet and Society].

The event will be open to anyone interested in promoting accurate vaccine information online. Training will be provided in Malayalam and English- so no experience is necessary to join the event!

==Inaugural event==
&lt;span style=&quot;font-size:120%;&quot;&gt;When&lt;/span&gt;
:'''8 May 2021''' 18:00 to 21:00 IST

&lt;span style=&quot;font-size:150%;&quot;&gt;Register&lt;/span&gt;
:'''''&lt;span style=&quot;font-size:120%;&quot;&gt;[https://www.eventbrite.com/e/malayalam-vaccine-safety-wikipedia-edit-a-thon-tickets-150765306089 Register via Eventbrite]&lt;/span&gt;'''''

&lt;span style=&quot;font-size:120%;&quot;&gt;Agenda&lt;/span&gt;
:
* Welcome
* KNoW Science Overview : Andrea Bras (2 min)
* Wikimedia DC Introduction (2 min)
* CIS-A2K Introduction: Tito Dutta (2 min)
* Infoclinic Introduction: Dr. Arun M.A (2 min)
* Inauguration event
** The event will be inaugurated by Dr. Ajay Balachandran, Professor, Amrita Institute of Medical Sciences, Kerala by making the first edit. (4 min)
* Introduction to event page and editing training 
** Introduction in English : [https://wikimediadc.org/wiki/Ariel_Cetrone Ariel Cetrone], Wikimedia DC
** Introduction in Malayalam : Ranjith Siji, Administrator, Malayalam Wikipedia
* Editing time
{{-}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
* 
*

==Participants==
If you are participating in the edit-a-thon in English, please add your name below:Ashtamoorthy T S
* --[[User:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;navy&quot;&gt;നത&lt;/font&gt;]] [[User talk:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;purple&quot;&gt;(സംവാദം)&lt;/font&gt;]] 18:32, 4 ഏപ്രിൽ 2021 (UTC)
* [[ഉപയോക്താവ്:Econterms|Econterms]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Econterms|സംവാദം]]) 16:17, 7 മേയ് 2021 (UTC)
*

== Wikimedia policies, quick tips and related resources==
{{columns-list|colwidth=20em|
'''Policies'''
* [https://wikimediadc.org/wiki/Safe_space_policy Wikimedia DC's Safe Space Policy]
* [[w:en:Wikipedia:Five pillars]]
* [[w:en:Wikipedia:Core content policies]]
* [[w:en:Wikipedia:General notability guideline]]
* [[w:en:Wikipedia:Notability (organizations and companies)]]
* [[w:en:Wikipedia:Verifiability]]
* [[w:en:Wikipedia:Conflict of interest]]
* [[w:en:Wikipedia:Identifying reliable sources]]
* [[w:en:Wikipedia:No original research]] [[w:en:Wikipedia:No original research/Examples|(Examples of Original Research)]]
* [[w:en:Wikipedia:Citing sources]]
* [[w:en:Wikipedia:Identifying and using primary sources]]
* [[w:en:Wikipedia: Quality control]]
* [[w:en:Wikipedia: Patrols]]
* [[w:en:Wikipedia:Admin]]

'''Your first article'''
* [[w:en:Help:Getting started]]
* [[w:en:Wikipedia:Your first article]]
* [[w:en:Help:Referencing for beginners]]

'''Tips'''
* [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Redirect#Using_VisualEditor Creating Redirects with Visual Editor]
* [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Redirect#Editing_the_source_directly Creating Redirector with Source Editor]
* [[w:en:Help:Category| Using categories]]
* [[w:en:Help:Cheatsheet|Cheatsheet for Wiki markup]]
* [https://dashboard.wikiedu.org/training/students Wiki Ed Foundation's online training modules]
* [https://commons.wikimedia.org/wiki/Main_Page Wikicommons]
* [[w:en:Wikipedia:Manual of Style]]

'''Wikimedia and other related projects'''
* [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:Main_Page Wikidata]
* [https://wikiedu.org Wiki Education Foundation]
* [[w:en:Wikipedia:Meetup/NYC/SureWeCan3|Covid-oriented ediathon on Sept 6]]

'''Tools, Resources'''
* [https://tools.wmflabs.org/pageviews Track Wikipedia Page Views]
* [https://stats.wikimedia.org Wikimedia Statistics]
* [https://archive.org/ Internet Archive Wayback Machine]
'''Medicine, health, and Wikimedia'''
* [[m:Wiki Project Med]]
* [[w:en:Wikipedia:WikiProject Medicine]]
}}

==Task list==
If you are interested in a task list curated specifically for beginner, intermediate and advanced editors, please go to the Vaccine Safety portal's [[w:en:Wikipedia:Vaccine_safety/Task_list|task list]] here. If you are interested in writing India-specific articles in English, some suggestions are as follows:
===Articles for cleanup and expansion===
* [[w:en:Pulse Polio]]
* [[w:en:Universal Immunisation Programme]]
* [[w:en:Accredited Social Health Activist]]
* [[w:en:Green card scheme in Odisha]]
* [[w:en:Deen Dayal Antyoday Upchar Yojna]]
* [[w:en:District Programme Manager]]
* [[w:en:National TB Elimination Program (India)]]
* [[w:en:Tobacco cessation clinics in India]]
* [[w:en:District AIDS Prevention and Control Unit]]
* [[w:en:Swasth Jeevan Sewa Guarantee Yojana]]
===Articles for creation===
'''Select a blue link below to start your article'''
====Public health programs in India====
{{colbegin}}
* [[w:en:National Leprosy Eradication Program]] 
* [[w:en:National Vector Borne Disease Control Program]]
* [[w:en:Revised National Tuberculosis Control Program]]
* [[w:en:National AIDS Control Program]]
* [[w:en:Universal Immunization Program]]
* [[w:en:Yaws Control Program]]
* [[w:en:Integrated Disease Surveillance Program]]
* [[w:en:National Guinea Worm Eradication Program]]
* [[w:en:National Cancer Control Program]]
* [[w:en:National Mental Health Program]]
* [[w:en:National Diabetes Control Program]]
* [[w:en:National Program for Control and Treatment of Occupational Diseases]]
* [[w:en:National Program for Control of Blindness]]
* [[w:en:National Program for Control of Diabetes, Cardiovascular diseases and Stroke]]
* [[w:en:National Program for Prevention and Control of Deafness]]
* [[w:en:Integrated Child Development Services Scheme]]
* [[w:en:Midday Meal Scheme]]
* [[w:en:Special Nutrition Program]]
* [[w:en:National Nutritional Anemia Prophylaxis Program]]
* [[w:en:National Iodine Deficiency Disorders Control Program]]
* [[w:en:20 Points Program]]
* [[w:en:National Water Supply and Sanitation Program]]
* [[w:en:National Rural Health Mission]]
* [[w:en:Reproductive and Child Health Program]]
* [[w:en:National Health Policy 2002]]
* [[w:en:National Population Policy 2000]]
* [[w:en:National Blood Policy]]
* [[w:en:National AIDS Control and Prevention Policy]]
* [[w:en:National Policy for Empowerment of Women 2001]]
* [[w:en:National Charter for Children]]
* [[w:en:National Youth Policy]]
* [[w:en:National Nutrition Policy]]
* [[w:en:Balwadi Nutrition Programme]]
* [[w:en:Family planning in India]]
* [[w:en:Health campaigns in Kerala]] ([https://kerala.gov.in/health-campaigns Link])
{{colend}}

====Institutes in India====
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q494230. ?item wdt:P17 wd:Q668. }
|section=
|columns=label:Article
|thumb=128
|min_section=2
}}
{| class='wikitable sortable'
! Article
|-
| [[ഡോ. സമ്പൂർണാനന്ദ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]]
|-
| [[ഡോ. സോമർവെൽ മെമ്മോറിയൽ സിഎസ്ഐ മെഡിക്കൽ കോളേജ്]]
|-
| [[ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ഹൽദ്വാനി]]
|-
| [[ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജു് &amp; ഹോസ്പിറ്റൽ, നാഗ്പൂർ]]
|-
| [[ഗ്രാന്റ് ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]]
|-
| [[ഐപിജിഎംഇആർ ആൻഡ് എസ്എസ്കെഎം ഹോസ്പിറ്റൽ]]
|-
| ''[[:d:Q4671517|അക്കാദമി ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ്]]''
|-
| [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഹൈജീൻ ആൻഡ് പബ്ലിക് ഹെൽത്ത്]]
|-
| [[അമൃത ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]]
|-
| [[കൊൽക്കത്ത സ്കൂൾ ഓഫ് ട്രോപ്പിക്കൽ മെഡിസിൻ]]
|-
| ''[[:d:Q5146788|കോളേജ് ഓഫ് നഴ്സിങ്, തിരുവനന്തപുരം]]''
|-
| [[പട്‌ന മെഡിക്കൽ കോളജ് ആന്റ് ഹോസ്പിറ്റൽ]]
|-
| ''[[:d:Q7165491|People's College of Medical Sciences and Research]]''
|-
| [[പോസ്റ്റ് ഗ്രാജുവേറ്റ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ എഡ്യൂക്കേഷൻ ആൻഡ് റിസർച്ച് ചണ്ഡീഗഡ്|പോസ്റ്റ്ഗ്രാജുവേറ്റ്ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ എഡ്യൂക്കേഷൻ ആൻഡ് റിസർച്ച്]]
|-
| [[പണ്ഡിറ്റ് ഭഗവത് ദയാൽ ശർമ്മ പോസ്റ്റ് ഗ്രാജുവേറ്റ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]]
|-
| [[ആർ.സി.എസ്.എം. ഗവൺമെന്റ് കോളജ് ആന്റ് സി.പി.ആർ ഹോസ്പിറ്റൽ, കോലാപ്പൂർ]]
|-
| [[രാജേന്ദ്ര ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]]
|-
| [[ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ശ്രീകാകുളം|ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ശ്രീകാകുളം]]
|-
| ''[[:d:Q7387852|S. S. Institute of Medical Sciences]]''
|-
| ''[[:d:Q7392844|SRM Institute of Science and Technology]]''
|-
| ''[[:d:Q7395054|SUT Academy of Medical Sciences]]''
|-
| [[ഷേർ-ഇ-കശ്മീർ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]]
|-
| [[ശ്രീ വസന്തറാവു നായിക് ഗവണ്മെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]]
|-
| [[കിംഗ് എഡ്വേർഡ് മെമ്മോറിയൽ ഹോസ്പിറ്റൽ ആന്റ് സേത്ത് ഗോർഡന്ദാസ് സുന്ദർദാസ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]]
|-
| [[ഡോ. വി.എം. ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]]
|-
| [[ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, അകോല|സർക്കാർ മെഡിക്കൽ കോളേജ് (അകോല)]]
|-
| [[ജിപ്മെർ]]
|-
| [[ക്രിസ്ത്യൻ മെഡിക്കൽ കോളേജ് &amp; ഹോസ്പിറ്റൽ]]
|-
| [[ആംഡ് ഫോഴ്സസ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]]
|-
| [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി മെഡിക്കൽ കോളേജ്]]
|-
| [[ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, ബനാറസ് ഹിന്ദു യൂണിവേഴ്സിറ്റി]]
|-
| [[ജവഹർലാൽ നെഹ്റു മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ഭഗൽപൂർ]]
|-
| [[കെ.എസ്. ഹെഗ്ഡെ മെഡിക്കൽ അക്കാദമി]]
|-
| ''[[:d:Q6374846|Kasturba Medical College, Mangalore]]''
|-
| [[കസ്തൂർബ മെഡിക്കൽ കോളേജ്|കസ്തൂർബ മെഡിക്കൽ കോളേജ്, മണിപ്പാൽ]]
|-
| [[കെമ്പഗൗഡ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]]
|-
| [[ലാല ലജ്പത് റായ് മെമ്മോറിയൽ മെഡിക്കൽ കോളേജ്]]
|-
| [[മഹർഷി മാർക്കണ്ഡേശ്വർ സർവകലാശാല, മുല്ലാന]]
|-
| [[മാൾഡ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]]
|-
| [[എൻആർഐ അക്കാദമി ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]]
|-
| [[ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, രജൗരി|ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, രജൗരി]]
|-
| [[ഓട്ടോണമസ് സ്റ്റേറ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ബസ്തി]]
|-
| [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, രാജ്കോട്ട്]]
|-
| [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, വിജയ്പൂർ]]
|-
| ''[[:d:Q109561766|Santiniketan Medical College]]''
|-
| ''[[:d:Q115152073|Soban Singh Jeena Government Institute of Medical Science and Research, Almora]]''
|-
| ''[[:d:Q115631919|Himalayan Institute of Medical Sciences, Dehradun]]''
|-
| ''[[:d:Q115801984|Government Medical College, Alibag]]''
|-
| ''[[:d:Q115802202|Government Medical College, Sindhudurg]]''
|-
| ''[[:d:Q118383178|Nalbari Medical College and Hospital]]''
|-
| ''[[:d:Q118899885|Nagaon Medical College and Hospital]]''
|-
| ''[[:d:Q119285956|Amrita Schools of Medicine]]''
|-
| ''[[:d:Q127393424|All India Institute of Medical Sciences, Darbhanga]]''
|-
| ''[[:d:Q136384237|United Institute of Medical Sciences]]''
|-
| ''[[:d:Q136452426|KMC Medical College &amp; Hospital]]''
|-
| ''[[:d:Q136721736|IQ City Institute of Nursing Sciences]]''
|-
| ''[[:d:Q7917918|Vedanta University]]''
|-
| [[വൈദേഹി ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ് ആൻഡ് റിസർച്ച് സെന്റർ]]
|-
| ''[[:d:Q14957044|Saveetha Institute of Medical And Technical Sciences]]''
|-
| ''[[:d:Q14957046|Smt. NHL Municipal Medical College, Ahmedabad]]''
|-
| [[ഇഎസ്ഐസി മെഡിക്കൽ കോളേജ്, കൊൽക്കത്ത]]
|-
| [[കോളേജ് ഓഫ് മെഡിസിൻ &amp; സാഗോർ ദത്ത ഹോസ്പിറ്റൽ]]
|-
| [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, ന്യൂഡൽഹി]]
|-
| [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, ഭോപ്പാൽ]]
|-
| [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസ്, ജോധ്പൂർ]]
|-
| [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, ഋഷികേശ്]]
|-
| [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസ്, ഭുവനേശ്വർ]]
|-
| [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ് പട്‌ന]]
|-
| [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, റായ്പൂർ]]
|-
| [[ബാബ രാഘവ് ദാസ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]]
|-
| [[ഭഗത് ഫൂൽ സിങ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]]
|-
| [[ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ശ്രീനഗർ]]
|-
| [[മമത മെഡിക്കൽ കോളേജ്]]
|-
| [[മഹാരാജാ അഗ്രസെൻ മെഡിക്കൽ കോളേജ്, അഗ്രോഹ]]
|-
| [[ഗവണ്മെന്റ് ടി ഡി മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ആലപ്പുഴ|ഗവണ്മെന്റ് ടി ഡി മെഡിക്കൽ കോളേജ്]]
|-
| [[സോറാം മെഡിക്കൽ കോളേജ്]]
|-
| [[ഗവണ്മെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, കൊല്ലം]]
|-
| [[കൽപന ചൗള ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]]
|-
| ''[[:d:Q18358246|Shri Guru Ram Rai Institute of Medical &amp; Health Sciences]]''
|-
| [[രുക്ഷ്മണിബെൻ ദീപ്ചന്ദ് ഗാർഡി മെഡിക്കൽ കോളേജ്]]
|-
| ''[[:d:Q22080288|All India Institute of Medical Sciences Delhi Extension, Jhajjar]]''
|-
| [[ഉത്തർപ്രദേശ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]]
|-
| [[എം.എസ് രാമയ്യ മെഡിക്കൽ കോളേജ്]]
|-
| ''[[:d:Q28173184|Dr. D. Y. Patil Medical College, Hospital &amp; Research Centre]]''
|-
| [[ഡോ. പഞ്ചബ്രാവു ദേശ്മുഖ് മെമ്മോറിയൽ മെഡിക്കൽ കോളേജ്]]
|-
| ''[[:d:Q28173195|Swami Ramanand Teerth Rural Medical College]]''
|-
| ''[[:d:Q30260701|Smt. Kashibai Navale Medical College and General hospital]]''
|-
| ''[[:d:Q30261219|മഹാത്മാഗാന്ധി മിഷൻ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]]''
|-
| ''[[:d:Q30280709|Sinhgad Dental College and Hospital]]''
|-
| [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, കല്ല്യാണി]]
|-
| ''[[:d:Q39046585|The Calcutta Homoeopathic Medical College &amp; Hospital]]''
|-
| [[ശ്രീ വെങ്കടേശ്വര മെഡിക്കൽ കോളേജ്]]
|-
| [[മാണ്ഡ്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]]
|-
| [[സിസിഎം മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ദുർഗ്]]
|-
| [[ഡോ. ബി.സി. റോയ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ് &amp; റിസർച്ച്|ഡോ ബിസി റോയ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ് &amp; റിസർച്ച്]]
|-
| [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, മംഗളഗിരി]]
|-
| [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, നാഗ്പൂർ]]
|-
| ''[[:d:Q61800918|അഹല്യാ സ്കൂൾ ഓഫ് ഫാർമസി]]''
|-
| ''[[:d:Q61800921|അൽ ഷിഫ കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]''
|-
| ''[[:d:Q61800944|അമൃത സ്കൂൾ ഓഫ് ഫാർമസി]]''
|-
| ''[[:d:Q61801020|കെമിസ്റ്റ്സ് കോള‍ജ് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ് ആന്റ് റിസർച്ച്]]''
|-
| ''[[:d:Q61801158|കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ്]]''
|-
| ''[[:d:Q61801160|കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ്]]''
|-
| ''[[:d:Q61801161|കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ്, ഗവൺമെന്റ് ടി.ഡി.മെഡിക്കൽ കോളേജ്]]''
|-
| ''[[:d:Q61801162|കോളജ് ഓഫ് ഫാർമസി - കണ്ണൂർ മെഡിക്കൽ കോളജ്]]''
|-
| ''[[:d:Q61801166|ക്രസന്റ് കോളജ് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ്, കണ്ണൂർ]]''
|-
| ''[[:d:Q61801183|ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ്, മഹാത്മാ ഗാന്ധി യൂനിവേഴ്സിറ്റി, ചെറുവണ്ണൂ‍ ക്യാമ്പസ്]]''
|-
| ''[[:d:Q61801185|ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ്, റീജിയണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ് ആൻഡ് റിസർച്ച്]]''
|-
| ''[[:d:Q61801195|ദേവകി അമ്മ മെമ്മോറിയൽ കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]''
|-
| ''[[:d:Q61801197|ഡി.എം വിംസ് കോളജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]''
|-
| ''[[:d:Q61801200|ഡോ. ജോസഫ് മാർ തോമ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ് ആൻഡ് റിസർച്ച്]]''
|-
| ''[[:d:Q61801204|എലിംസ് കോളജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]''
|-
| ''[[:d:Q61801330|ഗവൺമെന്റ് കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ്]]''
|-
| ''[[:d:Q61801355|ഗ്രേസ് കോളജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]''
|-
| ''[[:d:Q61801411|ജാമിയ സലഫിയ ഫാർമസി കോളേജ്]]''
|-
| ''[[:d:Q61801414|ജെഡിടി ഇസ്ലാം കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]''
|-
| ''[[:d:Q61801427|കെ.ടി.എൻ കോളജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]''
|-
| ''[[:d:Q61801428|കെ.വി.എം. കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]''
|-
| ''[[:d:Q61801430|കരുണ കോളജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]''
|-
| ''[[:d:Q61801455|കെഎംസിടി  കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ്]]''
|-
| ''[[:d:Q61801537|മാലിക് ദീനാർ കോളജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]''
|-
| ''[[:d:Q61801609|മാർ ഡയോസ്‌കോറസ് കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]''
|-
| ''[[:d:Q61801731|മൂകാമ്പിക കോളജ് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ് ആൻഡ് റിസർച്ച്]]''
|-
| ''[[:d:Q61801734|മൗലാന കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]''
|-
| ''[[:d:Q61801743|മൌണ്ട് സിയോൺ കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ് &amp; റിസർച്ച്]]''
|-
| ''[[:d:Q61801772|നാഷണൽ കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]''
|-
| ''[[:d:Q61801781|നസ്രെത്ത് കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]''
|-
| ''[[:d:Q61801791|നെഹ്രു കോളജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]''
|-
| ''[[:d:Q61801809|നിർമ്മല കോളജ് ഓഫ് ഫാർമസി, മൂവാറ്റുപുഴ]]''
|-
| ''[[:d:Q61801846|പ്രൈം കോളജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]''
|-
| ''[[:d:Q61801870|പുഷ്പഗിരി കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]''
|-
| ''[[:d:Q61801894|രാജീവ് ഗാന്ധി ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഫാർമസി]]''
|-
| ''[[:d:Q61801935|സാൻജോ കോളജ് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സ്റ്റഡീസ്]]''
|-
| ''[[:d:Q61802076|സെന്റ.ജെയിംസ് കോളജ് ഓഫ് ഫ്ർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസ്]]''
|-
| ''[[:d:Q61802087|സെന്റ് ജോസഫ്സ് കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]''
|-
| ''[[:d:Q61802096|സെന്റ് ജോൺസ് കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ് &amp; റിസർച്ച്]]''
|-
| ''[[:d:Q61802125|ദി ഡേൽ വ്യൂ കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസി &amp; റിസർച്ച് സെന്റർ]]''
|-
| [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, ഗോരഖ്പൂർ]]
|-
| [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, റായ്ബറേലി]]
|-
| ''[[:d:Q65284623|All India Institute of Medical Sciences, Madurai]]''
|-
| ''[[:d:Q77977463|ഈസ്റ്റ് പോയിന്റ് കോളേജ് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]]''
|-
| ''[[:d:Q84013922|Aditya College of Nursing]]''
|-
| ''[[:d:Q84014322|Sapthagiri College of Nursing]]''
|-
| ''[[:d:Q84014484|Vivekananda College of Pharmacy]]''
|-
| ''[[:d:Q84014490|Vydehi Institute of Medical Sciences]]''
|-
| ''[[:d:Q84014820|SS Institute of Nursing Sciences]]''
|-
| [[മധുബനി മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]]
|-
| [[ബുന്ദേൽഖണ്ഡ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]]
|-
| ''[[:d:Q91774495|Aditya College of Nursing, Kakinada]]''
|-
| ''[[:d:Q91774872|Guntur Medical College, Guntur]]''
|-
| ''[[:d:Q91775902|Andhra Medical College, Visakhapatnam]]''
|-
| [[ബി.കെ.എൽ. വലവൽക്കർ റൂറൽ മെഡിക്കൽ കോളേജ്]]
|-
| ''[[:d:Q96376588|Dr. D Y Patil Medical College, Kolhapur]]''
|-
| ''[[:d:Q96376589|Dr. D Y Patil Medical College, Navi Mumbai]]''
|-
| [[ഡോ. വസന്തറാവു പവാർ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ഹോസ്പിറ്റൽ ആൻഡ് റിസർച്ച് സെന്റർ]]
|-
| ''[[:d:Q96378970|GMERS Medical College and Hospital, Sola]]''
|-
| [[ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, അനന്ത്നാഗ്|ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, അനന്ത്നാഗ്]]
|-
| [[ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ഗോണ്ടിയ]]
|-
| [[ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ഷാഹ്ദോൾ]]
|-
| ''[[:d:Q96384042|Jagannath Gupta Institute of Medical Sciences and Hospital]]''
|-
| ''[[:d:Q96384259|ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റു മെമ്മോറിയൽ കോളേജ്, വാർദ്ധ]]''
|-
| [[നമോ മെഡിക്കൽ എഡ്യൂക്കേഷൻ ആൻഡ് റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്|ശ്രീ വിനോബ ഭാവെ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]]
|-
| ''[[:d:Q96398475|Parul Institute of Medical Science and Research]]''
|-
| ''[[:d:Q97256936|Maharajah Institute of Medical Sciences]]''
|-
| ''[[:d:Q99298695|Aligarh Muslim University Faculty of Medicine]]''
|-
| ''[[:d:Q99298698|Aligarh Muslim University Faculty of Unani Medicine]]''
|-
| ''[[:d:Q99298699|Annamalai University Faculty of Medicine]]''
|-
| ''[[:d:Q99298700|Annamalai University Rajah Muthaiah Medical College]]''
|-
| ''[[:d:Q99298701|KLE University's Shri B M Kankanawadi Ayurveda Mahavidyalaya]]''
|-
| ''[[:d:Q99298703|Siksha O Anusandhan University Institute of Medical Sciences and SUM Hospital]]''
|-
| ''[[:d:Q99298704|Saveetha University Saveetha Medical College and Hospital]]''
|-
| ''[[:d:Q99298706|Baba Farid University of Health Sciences Guru Gobind Singh Medical College and Hospital]]''
|-
| ''[[:d:Q99298707|Galgotias University School of Medical and Allied Sciences]]''
|-
| ''[[:d:Q99298708|Sharda University School of Medical Sciences and Research]]''
|-
| ''[[:d:Q99298710|SRM University College of Medicine and Health Sciences]]''
|-
| ''[[:d:Q99298711|Aliah University Faculty of Medical Sciences]]''
|-
| ''[[:d:Q99298713|Mahatma Gandhi University School of Medical Education]]''
|-
| ''[[:d:Q99298714|Desh Bhagat University School of Ayurveda]]''
|-
| ''[[:d:Q99298715|University of Delhi Faculty of Ayurvedic and Unami Medicine]]''
|-
| ''[[:d:Q99298716|University of Delhi Faculty of Homeopathic Medicine]]''
|-
| ''[[:d:Q99298718|University of Delhi Faculty of Medical Sciences]]''
|-
| ''[[:d:Q99298720|Punjabi University Faculty of Medicine]]''
|-
| ''[[:d:Q99298721|Vinayaka Missions University Faculty of Homoeopathy]]''
|-
| ''[[:d:Q99298723|Vinayaka Missions University Faculty of Medicine]]''
|-
| ''[[:d:Q99298724|Assam University Susruta School of Medical and Paramedical Sciences]]''
|-
| ''[[:d:Q99518028|All India Institute of Medical Sciences, Bilaspur]]''
|-
| [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, ഗുവാഹത്തി]]
|-
| ''[[:d:Q100993109|SRM University - Ramapuram Campus]]''
|-
| ''[[:d:Q101003387|പഞ്ചാബ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി  ഫാക്കൽട്ടി ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസെസ്]]''
|-
| ''[[:d:Q101003456|HIHT University]]''
|-
| ''[[:d:Q101003565|Amity University Haryana Medical Program]]''
|-
| ''[[:d:Q101003572|Shree Guru Gobind Singh Tricentenary University Faculty of Medicine and Health Sciences]]''
|-
| ''[[:d:Q101003679|University of Jammu Faculty of Medicine]]''
|-
| ''[[:d:Q101003709|Rama University Faculty of Medical Sciences]]''
|-
| ''[[:d:Q101003925|Central University of Haryana School of Medical Sciences]]''
|-
| ''[[:d:Q101003976|ഭാരതി വിദ്യാപീഠ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഡെൻ്റൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]]''
|}
{{Wikidata list end}}
You are welcome to write about topics that are not included in this list. For more vaccine related articles needing creation, please visit the [[w:en:Wikipedia:Vaccine_safety/Task_list|task list]] on the [[w:en:Wikipedia:Vaccine_safety|Vaccine Safety Project]].
{{-}}
&lt;/div&gt;</text>
      <sha1>moj1r9srr55js18jcww7y0kk3a5kjna</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>സൗരയൂഥത്തിന്റെ രൂപീകരണവും പരിണാമവും</title>
    <ns>0</ns>
    <id>561041</id>
    <revision>
      <id>4649998</id>
      <parentid>4648048</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T00:33:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4649998</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="169018" sha1="q38ockexu0ffm7frkkqteiet4ll2q3r" xml:space="preserve">[[പ്രമാണം:Protoplanetary-disk.jpg|ലഘുചിത്രം| ഒരു പ്രോട്ടോപ്ലാനറ്ററി ഡിസ്ക് കലാകാരന്റെ ഭാവനയിൽ]]
ഒരു ഭീമാകാരമായ [[തന്മാത്രാ മേഘം|തന്മാത്രാ മേഘത്തിന്റെ]] ഒരു ചെറിയ ഭാഗത്തിന് ഏകദേശം 450 കോടി വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് സംഭവിച്ച ഗുരുത്വാകർഷണ തകർച്ചയിൽ നിന്നാണ് സൗരയൂഥം രൂപം കൊണ്ടത് . &lt;ref name=&quot;Bouvier&quot;&gt;{{Cite journal|last=Audrey Bouvier|last2=Meenakshi Wadhwa|title=The age of the solar system redefined by the oldest Pb-Pb age of a meteoritic inclusion|journal=Nature Geoscience|year=2010|doi=10.1038/NGEO941|volume=3|issue=9|pages=637–641|bibcode=2010NatGe...3..637B}}&lt;/ref&gt; തകർന്ന പിണ്ഡത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും മധ്യഭാഗത്ത് ശേഖരിക്കപ്പെടുകയും അതിൽ നിന്ന് [[സൂര്യൻ]] ഉണ്ടായി വരികയും ചെയ്തു. പ്രോട്ടോപ്ലാനറ്ററി ഡിസ്കിൽ ബാക്കി വന്ന പദാർത്ഥങ്ങളിൽ നിന്നാണ് [[ഗ്രഹം|ഗ്രഹങ്ങളും]] [[ഉപഗ്രഹം|ഉപഗ്രഹങ്ങളും]] [[ഛിന്നഗ്രഹം|ഛിന്നഗ്രഹങ്ങളും]] മറ്റ് ചെറിയ സൗരയൂഥ വസ്തുക്കളും രൂപം കൊണ്ടത്.

നെബുലാർ ഹൈപ്പോതെസിസ് എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ മാതൃക 18-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഇമ്മാനുവൽ സ്വീഡൻബർഗ്, [[ഇമ്മാനുവേൽ കാന്റ്|ഇമ്മാനുവൽ കാന്റ്]], [[പിയറെ സൈമൺ ലാപ്ലേസ്|പിയറി-സൈമൺ ലാപ്ലേസ്]] എന്നിവർ ചേർന്ന് വികസിപ്പിച്ചെടുത്തു. ഈ സിദ്ധാന്തത്തിന്റെ തുടർന്നുള്ള വികസനം [[ജ്യോതിഃശാസ്ത്രം|ജ്യോതിശാസ്ത്രം]], [[രസതന്ത്രം]], [[ഭൂഗർഭശാസ്ത്രം]], [[ഭൗതികശാസ്ത്രം]], ഗ്രഹശാസ്ത്രം എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള വിവിധ ശാസ്ത്രശാഖകളുമായി ഇഴചേർന്നാണ് നടന്നത്. 1950-കളിലെ ബഹിരാകാശ യുഗത്തിന്റെ ഉദയവും [[സൗരയൂഥേതരഗ്രഹം|1990-കളിൽ സൗരയൂഥേതര ഗ്രഹങ്ങളുടെ]] കണ്ടെത്തലും ഈ മാതൃകയെ വെല്ലുവിളിച്ചു. തുടർന്ന് ഇത് പരിഷ്കരിക്കപ്പെടുകയുണ്ടായി.

സൗരയൂഥം അതിന്റെ രൂപീകരണത്തിനു ശേഷം നിരവധി മാറ്റങ്ങൾക്ക് വിധേയമായിട്ടുണ്ട്. പല ഉപഗ്രഹങ്ങളും അവയുടെ മാതൃഗ്രഹങ്ങൾക്ക് ചുറ്റുമുള്ള വാതകത്തിന്റെയും പൊടിപടലങ്ങളുടെയും വൃത്താകൃതിയിലുള്ള ഡിസ്കുകളിൽ നിന്നാണ് രൂപപ്പെട്ടത്. മറ്റ് ചില ഉപഗ്രഹങ്ങൾ സ്വതന്ത്രമായി രൂപപ്പെട്ടതായും പിന്നീട് അവയുടെ ഗ്രഹങ്ങളാൽ പിടിച്ചെടുക്കപ്പെട്ടതായും കരുതപ്പെടുന്നു. [[ചന്ദ്രൻ|ഭൂമിയുടെ ഉപഗ്രമായ ചന്ദ്രനെ]] പോലെയുള്ള ചിലത് ഭീമാകാരമായ കൂട്ടിയിടികളുടെ ഫലമായിട്ടായിരിക്കാം രൂപം കൊണ്ടത്. ഇത്തരം കൂട്ടിയിടികൾ സൗരയൂഥത്തിന്റെ പരിണാമത്തിന്റെ കേന്ദ്രബിന്ദുവാണ്. ഗുരുത്വാകർഷണ ഇടപെടലുകൾ കാരണം ഗ്രഹങ്ങളുടെ സ്ഥാനം മാറിയിരിക്കാനും സാദ്ധ്യതയുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Gomes&quot;&gt;{{Cite journal|title=Origin of the cataclysmic Late Heavy Bombardment period of the terrestrial planets|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2005-05-26_435_7041/page/466|last=Gomes, R.|last2=Levison, Harold F.|last3=Tsiganis, K.|last4=Morbidelli, Alessandro|journal=Nature|year=2005|volume=435|pages=466–9|doi=10.1038/nature03676|pmid=15917802|issue=7041|bibcode=2005Natur.435..466G}}&lt;/ref&gt; സൗരയൂഥത്തിന്റെ ആദ്യകാല പരിണാമത്തിന് കാരണമായത്  ഗ്രഹങ്ങളുടെ ഈ സ്ഥാനമാറ്റമാണെന്ന് ഇപ്പോൾ കരുതപ്പെടുന്നു.

ഏകദേശം 5 കോടി വർഷം കൂടി കഴിഞ്ഞാൽ സൂര്യൻ തണുക്കാൻ തുടങ്ങുകയും അതിന്റെ ഇപ്പോഴത്തെ വ്യാസത്തിന്റെ പലമടങ്ങ് വികസിച്ച ഒരു [[ചുവപ്പുഭീമൻ|ചുവന്ന ഭീമനാകുകയും]] ചെയ്യും. പിന്നീട് അതിന്റെ പുറം പാളികൾ ഒരു [[ഗ്രഹ നീഹാരിക|ഗ്രഹ നെബുലയായി]] മാറി സൂര്യൻ ഒരു [[വെളുത്ത കുള്ളൻ]] നക്ഷത്രമായി അവശേഷിക്കുകയും ചെയ്യും. വിദൂര ഭാവിയിൽ, സൗരയൂഥത്തിനു സമീപത്തു കൂടി കടന്നുപോകുന്ന നക്ഷത്രങ്ങളുടെ ഗുരുത്വാകർഷണം സൗരയൂഥത്തിന്റെ ഘടനക്ക് കാര്യമായ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തും. ചില ഗ്രഹങ്ങൾ നശിപ്പിക്കപ്പെടുകയും മറ്റുള്ളവ [[ബഹിരാകാശം|നക്ഷത്രാന്തര ബഹിരാകാശത്തേക്ക്]] പുറന്തള്ളപ്പെടുകയും ചെയ്യും. അതായത് കോടിക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞാൽ സൂര്യന് ചുറ്റുമുള്ള ഭ്രമണപഥത്തിൽ യഥാർത്ഥ വസ്തുക്കളൊന്നും അവശേഷിക്കാൻ സാധ്യതയില്ല. &lt;ref name=&quot;dyson&quot;&gt;{{Cite journal|title=Time Without End: Physics and Biology in an open universe|last=Freeman Dyson|journal=Reviews of Modern Physics|volume=51|pages=447–460|date=July 1979|doi=10.1103/RevModPhys.51.447|issue=3|bibcode=1979RvMP...51..447D}}&lt;/ref&gt;

===ചരിത്രം===
{{Main article|സൗരയൂഥ രൂപീകരണത്തിന്റെയും പരിണാമ സിദ്ധാന്തത്തിന്റെയും ചരിത്രം}}
[[File:Pierre-Simon Laplace.jpg|thumb|right|200px|പിയറെ സൈമൺ ലാപ്ലേസ്]]
ഇന്നു നമ്മൾ കരുതുന്നതു പോലെയുളള സൗരയൂഥ സങ്കൽപം പുരാതന കാലത്ത് ഇല്ലാതിരുന്നതു കൊണ്ട് പുരാതന സാഹിത്യങ്ങളിലൊന്നും സൗരയൂഥത്തെ കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ ഇല്ല. സൗരയൂഥത്തിന്റെ ഉത്ഭവത്തെയും വികാസത്തെയും കുറിച്ചുണ്ടായ സിദ്ധാന്തങ്ങളിൽ ആദ്യത്തേത് സൂര്യകേന്ദ്ര സിദ്ധാന്തം ആയിരുന്നു. ബി.സി.ഇ 250ൽ തന്നെ [[സാമോസിലെ അരിസ്റ്റാർക്കസ്]] ഈ ആശയം വികസിപ്പിച്ചിരുന്നെങ്കിലും 17-ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനം വരെയും ഇതിന് വ്യാപകമായ അംഗീകാരം ലഭിക്കുകയുണ്ടായില്ല. സൗരയൂഥം (solar system) എന്ന പദം ആദ്യമായി രേഖപ്പെടുത്തിക്കാണുന്നത് 1704ൽ ആണ്.&lt;ref&gt;{{cite web | work=Merriam Webster Online Dictionary | title=Solar system | url = http://www.merriam-webster.com/dictionary/solar%20system | access-date=2008-04-15 |year=2008 }}&lt;/ref&gt;

18-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ [[ഇമ്മാനുവൽ സ്വീഡൻബർഗ്]], [[ഇമ്മാനുവേൽ കാന്റ്]], [[പിയറെ സൈമൺ ലാപ്ലേസ്]] എന്നിവർ ചേർന്ന് രൂപപ്പെടുത്തിയ [[നെബുലാർ പരികല്പന]] പിന്നീട് ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെട്ടു. ഗ്രഹങ്ങളുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ സൂര്യന്റെ ആപേക്ഷിക [[കോണീയ ആവേഗം|കോണീയ ആവേഗത്തിന്റെ]] അഭാവം വിശദീകരിക്കാനുള്ള കഴിവില്ലായ്മയാണ് ഈ സിദ്ധാന്തം ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടാനുള്ള പ്രധാന കാരണം.&lt;ref&gt;{{cite journal | author=Michael Mark Woolfson | author-link=Michael Woolfson | journal=Philosophical Transactions of the Royal Society | volume=313 | title=Rotation in the Solar System | issue=1524 |year=1984 | pages=5–18 | bibcode=1984RSPTA.313....5W | doi=10.1098/rsta.1984.0078 | s2cid=120193937 }}&lt;/ref&gt; എന്നാൽ 1980-കളുടെ ആരംഭം മുതൽ നടന്ന യുവതാരങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനങ്ങൾ അവ പൊടിയുടെയും വാതകത്തിന്റെയും തണുത്ത ഡിസ്കുകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടതായി കാണിച്ചു. ഇത് വീണ്ടും നെബുലാർ സിദ്ധാന്തം പുനരാലോചനക്ക് വിധേയമാകുന്നതിനു കാരണമായി.&lt;ref&gt;{{cite web | url = https://www.newscientist.com/channel/solar-system/comets-asteroids/mg13117837.100 | title=Birth of the planets: The Earth and its fellow planets may be survivors from a time when planets ricocheted around the Sun like ball bearings on a pinball table | work=New Scientist | author=Nigel Henbest |year=1991 | access-date=2008-04-18 }}&lt;/ref&gt;

സൂര്യന്റെ ഉദ്ഭവത്തെ കുറിച്ച് പഠിച്ചു കൊണ്ടു മാത്രമേ അതിന്റെ പരിണാമത്തെ കുറിച്ചും മനസ്സിലാക്കാനാവൂ. [[ആൽബർട്ട് ഐൻസ്റ്റൈൻ|ആൽബർട്ട് ഐൻസ്റ്റീന്റെ]] [[ആപേക്ഷികതാസിദ്ധാന്തം]] സൂര്യന്റെ ഊർജം അതിന്റെ കാമ്പിലെ [[അണുസംയോജനം|ന്യൂക്ലിയർ ഫ്യൂഷൻ]] പ്രതിപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടാവുന്നതെന്ന തിരിച്ചറിവിലേക്ക് നയിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite book | title=The Sun: A Biography | url=https://archive.org/details/sunbiography0000whit | author=David Whitehouse | date=2005 | publisher=John Wiley and Sons | isbn=978-0-470-09297-2 }}&lt;/ref&gt; 1935-ൽ, [[ആർതർ എഡിങ്ടൺ|എഡിംഗ്ടൺ]] നക്ഷത്രങ്ങൾക്കുള്ളിൽ മറ്റ് മൂലകങ്ങളും രൂപപ്പെടാമെന്ന ആശയം മുന്നോട്ടു വെച്ചു.&lt;ref name=Hoyle2005&gt;{{cite book | title=Fred Hoyle: A Life in Science | url=https://archive.org/details/fredhoylelifeins0000mitt | author=Simon Mitton | publisher=Aurum|date=2005|chapter=Origin of the Chemical Elements|pages=[https://archive.org/details/fredhoylelifeins0000mitt/page/197 197]–222 | isbn=978-1-85410-961-3 }}&lt;/ref&gt; [[ചുവപ്പുഭീമൻ|ചുവന്ന ഭീമന്മാരായി]] പരിണമിച്ച നക്ഷത്രങ്ങളുടെ കാമ്പുകളിൽ ഹൈഡ്രജൻ, ഹീലിയം എന്നിവയെക്കാൾ ഭാരമുള്ള പല മൂലകങ്ങളും ഉണ്ടാകാമെന്ന് [[ഫ്രെഡ് ഹോയ്ൽ]] സമർത്ഥിച്ചു. ചുവപ്പു ഭീമന്മാരുടെ അവശിഷ്ടങ്ങളിൽ നിന്നും വീണ്ടും നക്ഷത്രങ്ങൾ രൂപപ്പെടുമ്പോൾ ഈ മൂലകങ്ങൾ അവയുടെ ഭാഗമാവും.&lt;ref name=Hoyle2005/&gt;

==രൂപീകരണം==
{{See also|നെബുലാർ പരികല്പന}}
===പ്രീസോളാർ നെബുല===
[[File:M42proplyds.jpg|thumb|right|200px|[[ഓറിയൺ നെബുല|ഓറിയോൺ നെബുലയിലെ]] പ്രോട്ടോപ്ലാനറ്ററി ഡിസ്ക്. ]]
ഭീമാകാരമായ തന്മാത്രാ മേഘത്തിന്റെ ഒരു ശകലത്തിന്റെ ഗുരുത്വാകർഷണ തകർച്ചയിൽ നിന്നാണ് [[സൗരയൂഥം]] രൂപപ്പെട്ടതെന്ന് നെബുലാർ സിദ്ധാന്തം പറയുന്നു.&lt;ref name=&quot;Montmerle2006&quot; /&gt; ഈ മേഘത്തിന് ഏകദേശം 20 പാർസെക് (65 പ്രകാശവർഷം) വ്യാസം ഉണ്ടായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;Montmerle2006&quot; /&gt; സൗരയൂഥ രൂപീകരണത്തിന്  കാരണമായ ഭാഗത്തിന് 1 [[പാർസെക്]] (3.25 പ്രകാശവർഷം) വ്യാസമുണ്ടായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;Arizona&quot;&gt;{{cite web | title=Lecture 13: The Nebular Theory of the origin of the Solar System | url=http://atropos.as.arizona.edu/aiz/teaching/nats102/mario/solar_system.html | author=Ann Zabludoff | author-link=Ann Zabludoff | access-date=2006-12-27 | date=Spring 2003 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; ഈ ഗുരുത്വാകർഷണ തകർച്ചയുടെ ഫലമായി ഇതിന്റെ കേന്ദ്രം 2000 മുതൽ 20000 ജ്യോതിർമാത്രയായി ചുരുങ്ങി.&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot;&gt;An astronomical unit, or AU, is the average distance between the Earth and the Sun, or about 150 million kilometres. It is the standard unit of measurement for interplanetary distances.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Montmerle2006&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|journal=Earth, Moon, and Planets|publisher=Springer Netherlands|volume=34|year=1986|pages=93–100 |title= Further Considerations on Contracting Solar Nebula|url=https://archive.org/details/earth-moon-and-planets_1986-01_34_1/page/93|author=J. J. Rawal|place=Nehru Planetarium, Bombay India| doi=10.1007/BF00054038|issue=1|bibcode=1986EM&amp;P...34...93R |s2cid=121914773}}&lt;/ref&gt; പ്രീസോളാർ നെബുല എന്നറിയപ്പെട്ട ഈ ഭാഗമാണ് പിന്നീട് സൗരയൂഥമായി രൂപപ്പെട്ടത്.&lt;ref name=&quot;composition&quot;&gt;{{cite conference | author=W. M. Irvine | title=The chemical composition of the pre-solar nebula | book-title=Cometary Exploration |year=1983 | volume=1 | editor=T. I. Gombosi | pages=3–12 | bibcode=1983coex....1....3I }}&lt;/ref&gt; ഈ പ്രീസോളാർ നെബുലയുടെ ഘടന ഇന്നത്തെ സൂര്യന്റെ ഘടനക്ക് ഏകദേശം തുല്യമായിരുന്നു. ഇതിൽ 98 ശതമാനവും [[ഹൈഡ്രജൻ|ഹൈഡ്രജനും]] [[ഹീലിയം|ഹീലിയവും]] ബിഗ് ബാംഗ് ന്യൂക്ലിയോസിന്തസിസിന്റെ ഭാഗമായി നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട [[ലിഥിയം|ലിഥിയവും]] അടങ്ങിയതായിരുന്നു. ബാക്കി വരുന്ന രണ്ടു ശതമാനം ഈ നെബുലക്കു കാരണമായ മുൻനക്ഷത്രങ്ങളിൽ രൂപം കൊണ്ട ഘനമൂലകങ്ങളും ആയിരുന്നു.{{sfn|Zeilik|Gregory|1998|p=207}} ഈ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിന്റെ അവസാനത്തിൽ, അവയിലെ ഭാരമേറിയ മൂലകങ്ങൾനക്ഷത്രാന്തര മാധ്യമത്തിലേക്ക് പുറന്തള്ളുന്നു.&lt;ref name=Lineweaver2001&gt;{{cite journal |title=An Estimate of the Age Distribution of Terrestrial Planets in the Universe: Quantifying Metallicity as a Selection Effect |author=Charles H. Lineweaver | journal=Icarus | volume=151 |issue=2 | pages=307–313 |year=2001 | doi=10.1006/icar.2001.6607 | arxiv=astro-ph/0012399 | bibcode=2001Icar..151..307L |s2cid=14077895 }}&lt;/ref&gt;

പ്രീസോളാർ നെബുലയുടെ ഭാഗമാണ് എന്നു കരുതുന്ന, ലഭ്യമായതിൽ ഏറ്റവും പഴയ ഉൽക്കാശിലയുടെ പ്രായം കണക്കാക്കിയിരിക്കുന്നത് 4568.2 മില്യൻ വർഷമാണ്. പുരാതന ഉൽക്കാശിലകളെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനങ്ങൾ, പൊട്ടിത്തെറിക്കുന്ന ഹ്രസ്വകാല [[നക്ഷത്രം|നക്ഷത്രങ്ങളിൽ]] മാത്രം രൂപം കൊള്ളുന Fe-60 പോലെയുള്ള  [[ഐസോടോപ്പ്|ഐസോടോപ്പുകളെ]] കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ നൽകുന്നുണ്ട്. ഒന്നോ അതിലധികമോ [[സൂപ്പർനോവ]] സ്ഫോടനങ്ങൾ സൗരയൂഥം നിൽക്കുന്ന സ്ഥാനത്ത് നടന്നിട്ടുണ്ട് എന്ന് ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഒരു സൂപ്പർനോവയിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ഷോക്ക് തരംഗം നെബുലക്കുള്ളിൽ താരതമ്യേന സാന്ദ്രമായ പ്രദേശങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ച് സൂര്യന്റെ രൂപീകരണത്തിന് കാരണമായിരിക്കാം. വളരെ വലിയ നക്ഷത്രങ്ങൾ മാത്രമേ സൂപ്പർനോവകളായി മാറുന്നുള്ളു എന്നതിനാൽ ഒറിയൺ [[നെബുല]] പോലെയുള്ള നക്ഷത്രരൂപീകരണ മേഖലയിൽ നിന്നായിരിക്കാം സൂര്യനും രൂപം കൊണ്ടത്. കൈപ്പർ ബെൽറ്റിന്റെ ഘടനയെയും അതിനുള്ളിലെ അസാധാരണ വസ്തുക്കളെയും കുറിച്ചുള്ള പഠനങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത് 6.5 നും 19.5 [[പ്രകാശവർഷം|പ്രകാശവർഷത്തിനും]] ഇടയിൽ വ്യാസവും 3,000 സൗരപിണ്ഡവുമുള്ള 1,000-നും 10,000-നും ഇടയിലുള്ള നക്ഷത്രങ്ങളുടെ ഒരു കൂട്ടത്തിലാണ് സൂര്യനും രൂപപ്പെട്ടതെന്നാണ്. രൂപീകരണത്തിന് ശേഷം 135 ദശലക്ഷത്തിനും 535 ദശലക്ഷത്തിനും ഇടയിൽ ഈ ക്ലസ്റ്റർ പിളരാൻ തുടങ്ങി. പലസിമുലേഷനുകളിലും സൂര്യന്റെ ആദ്യത്തെ 100 വർഷങ്ങളിൽ അതിനടുത്തു കൂടെ നക്ഷത്രങ്ങളും മറ്റു വസ്തുക്കളും കടന്നു പോകുന്നതായ് കാണിക്കുന്നുണ്ട്.

[[കോണീയ പ്രവേഗം|കോണീയ ആവേഗം]] നിലനി‍ർത്തുന്നതിനു വേണ്ടി നെബുല അതിവേഗം കറങ്ങിത്തുടങ്ങുന്നു. നെബുലയ്ക്കുള്ളിലെ പദാർത്ഥം ഘനീഭവിക്കുമ്പോൾ അതിനുള്ളിലെ ആറ്റങ്ങൾ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ആവൃത്തിയിൽ കൂട്ടിമുട്ടാൻ തുടങ്ങുകയും അവയുടെ [[ഗതികോർജ്ജം]] താപോർജ്ജമായി മാറുകയും ചെയ്യും. ഭൂരിഭാഗം ദ്രവ്യവും ശേഖരിക്കപ്പെട്ട കേന്ദ്രം ചുറ്റുമുള്ള ഡിസ്കിനെക്കാൾ കൂടുതൽ ചൂടുള്ളതാവും.&lt;ref name= &quot;Arizona&quot; /&gt; ഇതിന് ഒരു ലക്ഷത്തിലേറെ വർഷങ്ങൾ എടുക്കും.&lt;ref name=Montmerle2006&gt;{{cite journal|author1=Thierry Montmerle |author2=Jean-Charles Augereau |author3=Marc Chaussidon |title=Solar System Formation and Early Evolution: the First 100 Million Years|journal=Earth, Moon, and Planets|volume=98|issue=1–4|publisher=Springer|pages=39–95|year=2006|doi=10.1007/s11038-006-9087-5| bibcode=2006EM&amp;P...98...39M |s2cid=120504344 }}&lt;/ref&gt; [[ഗുരുത്വാകർഷണം]], വാതക മർദ്ദം, കാന്തികക്ഷേത്രങ്ങൾ, ഭ്രമണം എന്നിവ കാരണം ചുരുങ്ങുന്ന നെബുലയുടെ കേന്ദ്രത്തിൽ ഒരു പ്രാങ്നക്ഷത്രം (ഹൈഡ്രജൻ സംയോജനം ഇതുവരെ ആരംഭിച്ചിട്ടില്ലാത്ത ഒരു നക്ഷത്രം) രൂപം കൊള്ളുന്നു.&lt;ref name= &quot;Arizona&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |year= 2005|author=Jane S. Greaves | title= Disks Around Stars and the Growth of Planetary Systems|url= https://archive.org/details/sim_science_2005-01-07_307_5706/page/68| journal=Science | volume=307 | pages=68–71 | doi=10.1126/science.1101979 | pmid= 15637266 | issue= 5706 |bibcode = 2005Sci...307...68G |s2cid=27720602 }}&lt;/ref&gt;

പരിണാമത്തിന്റെ ഈ ഘട്ടത്തിൽ [[സൂര്യൻ]] ഒരു ടി ടൗറി നക്ഷത്രമായിരുന്നു എന്നാണ് കരുതപ്പെടുന്നത്.&lt;ref name=apj2_313&gt;{{cite journal |author1=Caffe, M. W. |author2=Hohenberg, C. M. |author3=Swindle, T. D. |author4=Goswami, J. N. | title=Evidence in meteorites for an active early sun | journal=Astrophysical Journal Letters | volume=313 | date=February 1, 1987 | pages=L31–L35 | doi=10.1086/184826 | bibcode=1987ApJ...313L..31C | hdl=2060/19850018239 | hdl-access=free }}&lt;/ref&gt; ടി ടൗരി നക്ഷത്രങ്ങളെ കുറിച്ചുള്ള പഠനങ്ങൾ കാണിക്കുന്നത് നക്ഷത്രരൂപീകരണത്തിനു മുമ്പുള്ള അവയുടെ ഡിസ്കുകൾക്ക്  0.001–0.1 സൗരപിണ്ഡം മാത്രമേ ഉണ്ടായിരിക്കൂ എന്നാണ്.&lt;ref name= &quot;Kitamara&quot;&gt;{{cite conference |author1=M. Momose |author2=Y. Kitamura |author3=S. Yokogawa |author4=R. Kawabe |author5=M. Tamura |author6=S. Ida | title=Investigation of the Physical Properties of Protoplanetary Disks around T Tauri Stars by a High-resolution Imaging Survey at lambda = 2 mm |journal=The Proceedings of the IAU 8Th Asian-Pacific Regional Meeting | book-title=The Proceedings of the IAU 8th Asian-Pacific Regional Meeting, Volume I |year=2003 | publisher=Astronomical Society of the Pacific Conference Series | volume=289 | editor=Ikeuchi, S. |editor2=Hearnshaw, J. |editor3= Hanawa, T. | pages=85 |bibcode=2003ASPC..289...85M }}&lt;/ref&gt; എന്നാൽ ഇവയുടെ വിസ്താരം നൂറുകണക്കിന് [[അസ്ട്രോണമിക്കൽ യൂണിറ്റ്|ജ്യോതിർമാത്ര]] വരും. [[ഹബിൾ ബഹിരാകാശ ദൂരദർശിനി]] [[ഓറിയൺ നെബുല
|ഓറിയോൺ നെബുല]] പോലുള്ള [[നക്ഷത്രരൂപീകരണം|നക്ഷത്ര രൂപീകരണ മേഖലകളിൽ]] 1000 AU വരെ വ്യാസമുള്ള പ്രോട്ടോപ്ലാനറ്ററി ഡിസ്കുകളെ നിരീക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite journal| journal=The Astronomical Journal|date=March 1999| volume= 117| issue=3| pages=1490–1504| doi=10.1086/300781| title=Hubble Space Telescope/NICMOS Imaging of Disks and Envelopes around Very Young Stars| url=https://archive.org/details/sim_astronomical-journal_1999-03_117_3/page/1490|author1=Deborah L. Padgett |author2=Wolfgang Brandner |author3=Karl R. Stapelfeldt |display-authors=etal | bibcode=1999AJ....117.1490P|arxiv = astro-ph/9902101 |s2cid=16498360}}&lt;/ref&gt; ഇവയുടെ ഉപരിതല താപനില ഏറ്റവും ചൂടേറിയ സമയത്ത് പോലും ഏകദേശം 1,000 K മാത്രമേ കാണൂ.&lt;ref&gt;{{cite journal |author1=M. Küker |author2=T. Henning |author3=G. Rüdiger | title=Magnetic Star-Disk Coupling in Classical T Tauri Systems | journal=Astrophysical Journal |year=2003 | volume=589 | issue=1 | pages=397–409 | doi=10.1086/374408 | bibcode=2003ApJ...589..397K |s2cid=54039084 |url=http://pdfs.semanticscholar.org/8402/67bfa6887ea23cc1e4610c42cfe012fc8de6.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20200412143753/http://pdfs.semanticscholar.org/8402/67bfa6887ea23cc1e4610c42cfe012fc8de6.pdf |url-status=dead |archive-date=2020-04-12 }}&lt;/ref&gt; 50 ദശലക്ഷം വർഷം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ സൂര്യന്റെ കാമ്പിലെ താപനിലയും മർദ്ദവും വളരെ ഉയരുകയും അതിന്റെ [[ഹൈഡ്രജൻ]] ഫ്യൂസ് ചെയ്യാൻ തുടങ്ങുകയും ചെയ്തു. ഇങ്ങനെ ഉണ്ടായ [[ഊർജ്ജം]] അതിന്റെ ഗുരുത്വാകർഷണ സങ്കോചത്തെ പ്രതിരോധിക്കുന്നതിനും ഹൈഡ്രോസ്റ്റാറ്റിക് സന്തുലിതാവസ്ഥ കൈവരിക്കുന്നതിനും ഇടയാക്കി.&lt;ref name=&quot;Yi2001&quot;&gt;{{cite journal |author1=Sukyoung Yi |author2=Pierre Demarque |author3=Yong-Cheol Kim |author4=Young-Wook Lee |author5=Chang H. Ree |author6=Thibault Lejeune |author7=Sydney Barnes | title=Toward Better Age Estimates for Stellar Populations: The &lt;math&gt;Y^{2}&lt;/math&gt; Isochrones for Solar Mixture | journal=Astrophysical Journal Supplement | arxiv=astro-ph/0104292 | date=2001 | volume=136 |issue=2 | pages=417–437 | doi=10.1086/321795 | bibcode=2001ApJS..136..417Y |s2cid=118940644 }}&lt;/ref&gt; ഇതോടെ [[സൂര്യൻ]] അതിന്റെ [[മുഖ്യധാര (ജ്യോതിശാസ്ത്രം)|മുഖ്യധാരാ]] ഘട്ടത്തിലേക്കു കടന്നു. മുഖ്യധാരാനക്ഷത്രങ്ങൾ അവയുടെ കോറുകളിൽ നടക്കുന്ന ഹൈഡ്രജൻ സംയോജനത്തിൽ നിന്നാണ് ഊർജ്ജം നേടുന്നത്. സൂര്യൻ ഇപ്പോഴും ഒരു മുഖ്യധാരാനക്ഷത്രമായി തന്നെയാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്.&lt;ref name=sequence&gt;{{harvnb|Zeilik|Gregory|1998|loc=p. 320 }}&lt;/ref&gt; ആദ്യകാല സൗരയൂഥം വികസിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നതിനാൽ, അത് ഒടുവിൽ നക്ഷത്രരൂപീകരണ മേഖലയിലെ മറ്റു ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നു വേർപെട്ട് ക്ഷീരപഥത്തിന്റെ കേന്ദ്രത്തെ സ്വന്തമായി ഭ്രമണം ചെയ്തു തുടങ്ങി.

===ഗ്രഹങ്ങളുടെ രൂപീകരണം===
{{See also|പ്രോട്ടോപ്ലാനറ്ററി ഡിസ്ക്}}

വിവിധ ഗ്രഹങ്ങൾ സൗരനെബുലയിൽ നിന്നാണ് രൂപപ്പെട്ടതെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. സൂര്യന്റെ രൂപീകരണത്തിനു ശേഷം അവശേഷിച്ച ധൂളിപടലങ്ങളിൽ നിന്നാണ് [[ഗ്രഹം|ഗ്രഹങ്ങളുടെ]] ജനനം. ഇപ്പോൾ പൊതുവെ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത് പ്രാങ്‌നക്ഷത്രത്തിനു ചുറ്റും കറങ്ങിക്കൊണ്ടിരുന്ന അക്രിഷൻ ഡിസ്കിലെ പൊടിപടലങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ഗ്രഹങ്ങൾ രൂപകൊണ്ടിരിക്കുന്നത് എന്ന ആശയമാണ്. ഈ പൊടിപടലങ്ങൾ ആദ്യം 200 മീറ്റർ വരെ വ്യാസമുള്ള ചെറിയ കൂട്ടങ്ങളായി രൂപപ്പെട്ടു. പിന്നിട് ഇവ തമ്മിൽ കൂട്ടിയിടിച്ച് ഏകദേശം 100 കി.മീറ്ററോളം വ്യാസമുള്ള ഗ്രഹശകലങ്ങളായി മാറി. തുടർന്നുള്ള കൂട്ടിയിടികളിലൂടെ ഇവ സാവധാനം വലുതായി കൊണ്ടിരുന്നു. പ്രതിവർഷം ഏതാനും സെന്റീമീറ്റർ എന്ന തോതിലായിരുന്നു വളർച്ച.&lt;ref name=Goldreich1973&gt;{{cite journal |author1=P. Goldreich |author2=W. R. Ward | title=The Formation of Planetesimals |url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_1973-08-01_183_3/page/1050 | journal=Astrophysical Journal |year=1973 | volume=183 | pages=1051 | bibcode=1973ApJ...183.1051G | doi=10.1086/152291 }}&lt;/ref&gt;

സൂര്യനിൽ നിന്ന് 4 ജ്യോതിർമാത്ര ദൂരത്തിനുള്ളിൽ വരുന്ന ഭാഗമാണ് ആന്തരസൗരയൂഥം. [[ജലം]], [[മീഥെയ്ൻ]] തുടങ്ങിയവക്ക് ഘനീഭവിക്കാൻ കഴിയാത്ത തരത്തിലുള്ള താപനില ഇവിടെയുണ്ടാവും.അതിനാൽ അവിടെ രൂപം കൊള്ളുന്ന ഗ്രഹശകലങ്ങൾ, ഉയർന്ന ദ്രവണാങ്കങ്ങളുള്ള ലോഹങ്ങളും (ഇരുമ്പ്, നിക്കൽ, അലൂമിനിയം പോലെയുള്ളവ) പാറകൾ നിറഞ്ഞ സിലിക്കേറ്റുകളും പോലെയുള്ള സംയുക്തങ്ങളിൽ നിന്നു മാത്രമേ ഉണ്ടാകൂ. ഈ സംയുക്തങ്ങൾ പ്രപഞ്ചത്തിൽ വളരെ വിരളമാണ്. നെബുലയുടെ പിണ്ഡത്തിന്റെ 0.6% മാത്രമേ ഇവ കാണുകയുള്ളു. അതിനാൽ ഭൗമഗ്രഹങ്ങൾക്ക് വളരെയധികം വളരാൻ കഴിയില്ല.&lt;ref name=Arizona /&gt; ഭൗമഗ്രഹങ്ങൾ രൂപം കൊണ്ടു തുടങ്ങുമ്പോൾ 0.05 ഭൌമ പിണ്ഡം മാത്രമേ കാണുകയുള്ളൂ. പിന്നീട് ഇവ സാവധാനം സാവധാനം വളർന്നു തുടങ്ങും. [[സൂര്യൻ]] ഉണ്ടായതിനു ശേഷം ഒരു ലക്ഷം വർഷത്തോളം ഈ വളർച്ച തുടർന്നു കൊണ്ടിരിക്കും. ഈ ഗ്രഹത്തിന്റെ വലിപ്പമുള്ള വസ്തുക്കൾ തമ്മിലുണ്ടായ കൂട്ടിയിടികളുടേയും ലയനങ്ങളുടേയും‌ ഫലമായാണ് ഭൗമ ഗ്രഹങ്ങൾ അവയുടെ ഇപ്പോഴത്തെ വലുപ്പത്തിലേക്ക് എത്തിയത്.&lt;ref name=sciam /&gt;

ഭൗമ ഗ്രഹങ്ങൾ രൂപപ്പെടുമ്പോൾ, അവക്കു ചുറ്റും ധൂളീപടലങ്ങളുടെ ഒരു ഡിസ്ക് ഉണ്ടായിരുന്നു. ഈ ധൂളീപടലങ്ങൾക്ക് ഗ്രഹങ്ങളോളം വേഗത്തിൽ സൂരുനെ ചുറ്റാൻ കഴിഞ്ഞിരുന്നില്ല. ഇത് ഗ്രഹങ്ങളുടെ കോണിയ ആക്കത്തിന് മാറ്റം വരുത്തുകയും അവ പുതിയൊരു ഭ്രമണപഥത്തിലേക്ക് മാറുകയും ചെയ്തു.ഡിസ്കിന്റെ സാന്ദ്രതയും താപനിലയിലെ വ്യതിയാനങ്ങളും സ്ഥാനാന്തരണത്തിന്റെ നിരക്കിനെ നിയന്ത്രിക്കുന്നുവെന്നാണ് മോഡലുകൾ കാണിക്കുന്നത്.&lt;ref name=dangelo_lubow_2010&gt;{{cite journal|last=D'Angelo|first=G.|author2=Lubow, S. H. |title=Three-dimensional Disk-Planet Torques in a Locally Isothermal Disk|journal=The Astrophysical Journal|date=2010|volume=724|issue=1|pages=730–747|doi=10.1088/0004-637X/724/1/730|arxiv = 1009.4148 |bibcode = 2010ApJ...724..730D |s2cid=119204765}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=li2011&gt;{{cite book|last=Lubow|first=S. H.|author2=Ida, S. |chapter=Planet Migration |bibcode=2011exop.book..347L| title=Exoplanets |publisher=University of Arizona Press, Tucson, AZ| editor=S. Seager. |pages=347–371|year=2011|arxiv=1004.4137 }}&lt;/ref&gt; ഡിസ്ക് ചിതറിപ്പോകുന്നതിനനുസരിച്ച് ഈ ഗ്രഹങ്ങൾ കൂടുതൽ കൂടുതൽ ഉള്ളിലേക്ക് നീങ്ങിക്കൊണ്ടിരുന്നു. ഇങ്ങനെയാണ് ആന്തര ഗ്രഹങ്ങൾ അവയുടെ ഇന്നത്തെ ഭ്രമണപഥത്തിലേക്ക് എത്തിയത്.&lt;ref&gt;{{cite web
 | author=Staff | title=How Earth Survived Birth
 | work=Astrobiology Magazine
 | date=12 January 2010
 | url = http://www.astrobio.net/pressrelease/3370/how-earth-survived-birth | access-date=2010-02-04
 }}&lt;/ref&gt;

[[ചൊവ്വ|ചൊവ്വക്കപ്പുറത്ത്]] ഹിമകണങ്ങൾ രൂപം കൊള്ളുന്നതിനാവശ്യമായത്രയും താപനില കുറയുന്ന പ്രദേശത്തെ ഹിമരേഖ എന്നു വിളിക്കും. ഈ ഹിമരേഖക്കപ്പുറത്തുള്ള ഭാഗങ്ങളിൽ ഭീമൻ ഗ്രഹങ്ങൾ രൂപംകൊണ്ടു. ഇവയെ [[ജോവിയൻ ഗ്രഹങ്ങൾ]] എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്. ലോഹങ്ങളെക്കാളും സിലിക്കേറ്റുകളെക്കാളും സമൃദ്ധമായിരുന്നു ജോവിയൻ ഗ്രഹങ്ങളുടെ നിർമ്മിതിക്കാവശ്യമായ മഞ്ഞുപാളികൾ. [[ഹൈഡ്രജൻ]], [[ഹീലിയം]] തുടങ്ങിയ വാതകങ്ങളെ കൂടുതലായി പിടിച്ചെടുക്കുന്നതിന് ഈ വലിപ്പക്കൂടുതൽ സഹായിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Arizona&quot; /&gt; ഹിമരേഖയ്ക്ക് അപ്പുറത്തുള്ള ഗ്രഹശകലങ്ങൾ ഏകദേശം 3 ദശലക്ഷം വർഷങ്ങൾക്കുള്ളിൽ [[ഭൂമി|ഭൂമിയുടെ]] നാല് മടങ്ങ് ദ്രവ്യം ശേഖരിച്ചു.&lt;ref name=sciam /&gt; ഇപ്പോൾ നാല് ഭീമൻ ഗ്രഹങ്ങളുടെ ആകെ ദ്രവ്യമാനം സൂര്യനൊഴികെയുള്ള സൗരയൂഥ പദാർത്ഥങ്ങളുടെ 99% വരും. [[വ്യാഴം]] മഞ്ഞ് രേഖയ്ക്ക് അപ്പുറത്ത് കിടക്കുന്നത് യാദൃശ്ചികമല്ലെന്ന് ശാസ്ത്രജ്ഞർ വിശ്വസിക്കുന്നു. മഞ്ഞുമൂടിയ വസ്തുക്കളിൽ നിന്നുള്ള ബാഷ്പീകരണത്തിലൂടെ ഹിമരേഖ വലിയ അളവിൽ ജലം ശേഖരിക്കുന്നതിനാൽ, അത് താഴ്ന്ന മർദ്ദമുള്ള ഒരു പ്രദേശം സൃഷ്ടിച്ചു. ഇത് പൊടിപടലങ്ങളുടെ പരിക്രമണവേഗത വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും സൂര്യനിലേക്കുള്ള അവയുടെ ചലനം തടയുകയും ചെയ്തു. സൂര്യനിൽ നിന്നും 5 ജ്യോതിർമാത്രക്ക് അപ്പുറത്ത് ഇങ്ങനെ വൻതോതിൽ ദ്രവ്യസാന്ദ്രീകരണം നടന്നു.ഇങ്ങനെ കൂടിച്ചേർന്ന ദ്രവ്യം വളരെ വലിയ കാമ്പായി രൂപപ്പെട്ടു. ഇതിന് ഭൂമിയുടേതിനേക്കാൾ 10 മടങ്ങ് പിണ്ഡമുണ്ടായിരുന്നു. ഇതിന്റെ ഫലമായി വർദ്ധിച്ച തോതിൽ ചുറ്റുപാടു നിന്നും വാതകങ്ങൾ വലിച്ചെടുക്കുകയും അവ കാമ്പിനെ പൊതിഞ്ഞു നിൽക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name=ayliffe_bate_2009&gt;{{cite journal|last=Ayliffe|first=B.|author2= Bate, M. R.|title=Gas accretion on to planetary cores: three-dimensional self-gravitating radiation hydrodynamical calculations|journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society|year=2009|volume=393|issue=1|pages=49–64|doi=10.1111/j.1365-2966.2008.14184.x|arxiv = 0811.1259 |bibcode = 2009MNRAS.393...49A |s2cid=15124882}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=dangelo_bodenheimer_2013&gt;{{cite journal|last=D'Angelo|first=G.|author2= Bodenheimer, P. |title=Three-dimensional Radiation-hydrodynamics Calculations of the Envelopes of Young Planets Embedded in Protoplanetary Disks|journal=The Astrophysical Journal|year=2013|volume=778|issue=1|pages=77 (29 pp.)|doi=10.1088/0004-637X/778/1/77|arxiv = 1310.2211 |bibcode = 2013ApJ...778...77D |s2cid=118522228}}&lt;/ref&gt; ആവരണ വാതങ്ങളുടെ പിണ്ഡവും കാമ്പിന്റെ പിണ്ഡവും തുല്യമാകുന്നതോടെ ഈ ഗ്രഹങ്ങളുടെ വളർച്ചാനിരക്ക് വളരെ ഉയരുകയും ഏകദേശം 10&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt; വർഷങ്ങൾ കൊണ്ട് ഭൂമിയുടെ 150 മടങ്ങ് പിണ്ഡമുള്ളവയായി മാറുകയും ചെയ്യുന്നു. അവസാനം ഇത് 318 ഭൗമപിണ്ഡം വരെയാകുന്നു.&lt;ref name=lhdb2009&gt;{{cite journal|last=Lissauer|first=J. J.|author2=Hubickyj, O. |author3=D'Angelo, G. |author4=Bodenheimer, P. |title=Models of Jupiter's growth incorporating thermal and hydrodynamic constraints| journal=Icarus|year=2009|volume=199|issue=2| pages=338–350|arxiv=0810.5186|doi=10.1016/j.icarus.2008.10.004|bibcode=2009Icar..199..338L |s2cid=18964068}}&lt;/ref&gt; [[ശനി]] വ്യാഴം രൂപം കൊണ്ട് ഏതാനും ദശലക്ഷം വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷമാണ്ഉണ്ടായത്. അതിനാൽ ശനിക്ക് വ്യാഴത്തെ അപേക്ഷിച്ച് കുറച്ച് വാതക പടലങ്ങൾ മാത്രമാണ് ലഭ്യമായത്. ഇതാണ് ശനിയുടെ വലിപ്പം വ്യാഴത്തിനേക്കാൾ ചെറുതായത്.&lt;ref name=sciam&gt;{{cite journal|title=The Genesis of Planets|author=Douglas N. C. Lin | journal=Scientific American | issue=5|volume=298|date=May 2008 | pages=50–59 | url = http://www.sciam.com/article.cfm?id=the-genesis-of-planets | format=fee required|doi=10.1038/scientificamerican0508-50|pmid=18444325 |bibcode = 2008SciAm.298e..50C }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ddl2011&quot;&gt;{{cite book |chapter=Giant Planet Formation |title=Exoplanets |url=https://archive.org/details/exoplanets0000unse |publisher=University of Arizona Press |first1=Gennaro |last1=D'Angelo |first2=Richard H. |last2=Durisen |first3=Jack J. |last3=Lissauer |editor-first=Sara |editor-last=Seager |pages=[https://archive.org/details/exoplanets0000unse/page/319 319]–346 |date=December 2010 |isbn=978-0-8165-2945-2 |bibcode=2010exop.book..319D |arxiv=1006.5486}}&lt;/ref&gt;

യുവസൂര്യനെ പോലെയുള്ള ടി ടൗരി നക്ഷത്രങ്ങളിൽ പ്രായമായ നക്ഷത്രങ്ങളിൽ നിന്നുള്ളതിനേക്കാൾ കൂടുതൽ ശക്തമായ [[സൗരവാതം]] ഉള്ളതായി കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. വ്യാഴവും ശനിയും ഉണ്ടായതിന് ശേഷമാണ് യുറാനസും നെപ്റ്റ്യൂണും രൂപപ്പെട്ടത് എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. ശക്തമായ സൗരകാറ്റ് മൂലം വളരെ ദൂരേക്ക് പറന്നു പോയ ധൂളീപടലങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ഈ ഗ്രഹങ്ങൾ രൂപംകൊണ്ടത്. തൽഫലമായി ആ ഗ്രഹങ്ങൾക്ക് കുറച്ച് ഹൈഡ്രജനും ഹീലിയവും ശേഖരിക്കാനേ കഴിഞ്ഞുള്ളു. ഈ ഗ്രഹങ്ങളുടെ രൂപീകരണ സിദ്ധാന്തങ്ങളുടെ പ്രധാന പ്രശ്നം അവ രൂപം കൊണ്ട കാലവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്. നിലവിലുള്ള സ്ഥാനങ്ങളിലാണ് അവ രൂപം കൊണ്ടത് എങ്കിൽ അവയുടെ കോറുകൾ ഉണ്ടാവുന്നതിന് ദശലക്ഷക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളെടുക്കുമായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;ddl2011&quot; /&gt; ഇതിനർത്ഥം യുറാനസും നെപ്റ്റ്യൂണും കുറേ കൂടി സൂര്യനോട് അടുത്ത പ്രദേശത്തായിരിക്കാം രൂപപ്പെട്ടിരിക്കുക എന്നാണ്. ഇത് വ്യാഴത്തിനും ശനിക്കും ഇടയിലോ അവക്കടുത്തോ ആയിരിക്കാം‌. പിന്നീട് പുറത്തേക്ക് നീങ്ങിയതായിരിക്കാം. ഗ്രഹശകല രൂപീകരണകാലത്ത് എല്ലാ പദാർത്ഥങ്ങളും സൂര്യനു സമീപത്തേക്കു മാത്രം നീങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നവ ആയിരുന്നില്ല. [[ധൂമകേതു]] വൈൽഡ് 2-നെ പഠിച്ചതിൽ നിന്നും കിട്ടിയ വിവരങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത് സൗരയൂഥത്തിന്റെ ആദ്യകാല രൂപീകരണ സമയത്ത് ചൂടേറിയ ആന്തരിക സൗരയൂഥ പദാർത്ഥങ്ങൾ കൈപ്പർ ബെൽറ്റിന്റെ മേഖലയിലേക്ക് കുടിയേറുകയായിരുന്നു എന്നാണ്.&lt;ref name=&quot;thommes&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Levison2007&quot; /&gt;

[[സൂര്യൻ]] ഉണ്ടായതിനു ശേഷം മൂന്നു മുതൽ പത്തു ബില്യൻ വർഷങ്ങൾക്കിടയിൽ യുവസൂരനിൽ നിന്നുള്ള സൗരവാതം പ്രോട്ടോപ്ലാനറ്ററി ഡിസ്കിലെ ധൂളീപടലങ്ങളെയും വാതകങ്ങളെയും നക്ഷത്രാന്തരീയ സ്ഥലത്തേക്ക് അടിച്ചു പറത്തി.&lt;ref name=sciam/&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal | author=B. G. Elmegreen| title=On the disruption of a protoplanetary disc nebula by a T Tauri like solar wind | url=https://archive.org/details/astronomy-and-astrophysics_1979-11_80_1/page/77| journal=Astronomy &amp; Astrophysics |year=1979 | volume=80 | issue=1 | pages=77 | bibcode=1979A&amp;A....80...77E }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |date=24 November 2004 |author=Heng Hao |publisher=Harvard University |title=Disc-Protoplanet interactions |url=http://cfa-www.harvard.edu/~kstanek/astro200/disk-protoplanet.pdf |access-date=2006-11-19 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060907170907/http://cfa-www.harvard.edu/~kstanek/astro200/disk-protoplanet.pdf |archive-date=7 September 2006 }}&lt;/ref&gt;

==തുടർന്നുള്ള പരിണാമം==
ഗ്രഹങ്ങൾ അവയുടെ നിലവിലെ ഭ്രമണപഥത്തിലോ അതിനടുത്തോ രൂപപ്പെട്ടതാണെന്നാണ് ആദ്യം കരുതിയിരുന്നത്. 20 വർഷങ്ങൾക്കു മുമ്പ് ഇത് ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെട്ടു. ഇപ്പോൾ പല ഗ്രഹ ശാസ്ത്രജ്ഞരും സൗരയൂഥം അതിന്റെ പ്രാരംഭ രൂപീകരണത്തിന് ശേഷം വളരെയേറെ രൂപമാറ്റം വന്നു കഴിഞ്ഞതാണ് എന്നു കരുതുന്നു. ആദ്യകാലത്ത് ബുധന്റെ അത്രയും പിണ്ഡമുള്ള നിരവധി വസ്തുക്കൾ ആന്തരിക സൗരയൂഥത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു. ബാഹ്യ സൗരയൂഥം ഇപ്പോൾ ഉള്ളതിനേക്കാൾ വളരെ ഒതുക്കമുള്ളതായിരുന്നു. [[കൈപ്പർ വലയം]] സൂര്യനോട് വളരെ അടുത്തായിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|author=Mike Brown |url = http://www.gps.caltech.edu/~mbrown/planetlila/moon/index.html |title=Dysnomia, the moon of Eris |work=Personal web site|access-date=2008-02-01 |author-link = Michael E. Brown }}&lt;/ref&gt;

===ഭൗമഗ്രഹങ്ങൾ===
ഗ്രഹരൂപീകരണത്തിന്റെ അവസാനഘട്ടത്തിൽ ആന്തര സൗരയൂഥത്തിൽ [[ചന്ദ്രൻ|ചന്ദ്രന്റെയും]] ചൊവ്വയുടെയുമിടക്കു വലിപ്പമുള്ള 50 മുതൽ 100 വരെ കുഞ്ഞുഗ്രഹങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;Petit2001&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kominami&quot;&gt;{{cite journal|title=The Effect of Tidal Interaction with a Gas Disk on Formation of Terrestrial Planets|author1=Junko Kominami |author2=Shigeru Ida |place=Department of Earth and Planetary Sciences, Tokyo Institute of Technology, Ookayama, Meguro-ku, Tokyo, Department of Earth and Planetary Sciences, Tokyo Institute of Technology, Ookayama, Meguro-ku, Tokyo|year=2001 | doi=10.1006/icar.2001.6811|journal=Icarus
|volume=157|issue=1|pages=43–56|bibcode=2002Icar..157...43K }}&lt;/ref&gt; ഇവ കൂട്ടിയിടിച്ചും കൂടിച്ചേർന്നും കൂടുതൽ വലിയ ഗ്രഹങ്ങൾ ഉണ്ടാവാൻ ഒരു ദശലക്ഷം വർഷത്തോളം എടുത്തു. ഇന്നു കാണുന്ന നാലു ഭൗമഗ്രഹങ്ങൾ രൂപം കൊള്ളുന്നതു വരെ ഈ പ്രകൃയ തുടർന്നു.&lt;ref name=sciam /&gt; ഇത്തരം ഒരു കൂട്ടിയിടിയുടെ ഫലമായാണ് ഭൂമിയുടെ ഉപഗ്രഹമായ [[ചന്ദ്രൻ]] രൂപംകൊണ്ടത് എന്നു കരുതുന്നു. [[ബുധൻ|ബുധന്റെ]] പുറംപാളി തെറിച്ചു പോയതും ഇതിലൊരു കൂട്ടിയിടി മൂലമാകാം.&lt;ref name=Solomon2003&gt;{{cite journal|author=Sean C. Solomon|title=Mercury: the enigmatic innermost planet|journal=Earth and Planetary Science Letters|volume=216|issue=4|year=2003|pages=441–455|doi=10.1016/S0012-821X(03)00546-6| bibcode=2003E&amp;PSL.216..441S }}&lt;/ref&gt;

ഈ മോഡലിന്റെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു പ്രശ്നം പ്രോട്ടോ ടെറസ്ട്രിയൽ ഗ്രഹങ്ങളുടെ പ്രാരംഭ ഭ്രമണപഥം എങ്ങനെയെന്ന് വിശദീകരിക്കാൻ കഴിയില്ല എന്നതാണ്. ഇതനുസരിച്ച് ഇവക്ക് വളരെ കൂടിയ [[വികേന്ദ്രത]] ആവശ്യമാണ്.  എന്നാൽ ഇന്ന് അവയ്ക്ക് സുസ്ഥിരവും ഏതാണ്ട് വൃത്താകൃതിയിലുള്ളതുമായ ഭ്രമണപഥങ്ങൾ ഉള്ളത്.&lt;ref name=&quot;Petit2001&quot; /&gt; ഈ ഗ്രഹങ്ങൾ രൂപം കൊള്ളുമ്പോൾ ധൂളീപടലവലയം പൂർണ്ണമായും സൂര്യനാൽ പുറംതള്ളപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടാവില്ല എന്നതാണ് ഒരു പരികല്പന. ഈ ധൂളീവലയങ്ങളുടെ ഗുരുത്വവലിവു മൂലം ഗ്രഹങ്ങളുടെ ഊർജ്ജ നില കുറയുകയും അവ ഇന്നത്തെ ഭ്രമണപഥത്തിൽ എത്തുകയും ചെയ്തിരിക്കാം.&lt;ref name= Kominami /&gt; മറ്റൊരു പരികല്പന പറയുന്നത് ഈ ഗ്രഹങ്ങൾക്കിടയിലൂടെ സഞ്ചരിച്ചു കൊണ്ടിരുന്ന ചെറു ഗ്രഹശകലങ്ങളോ മറ്റു വസ്തുക്കളോ ആയിരിക്കാം ഈ ഗുരുത്വവലിവിന് കാരണമായത് എന്നാണ്. ഇത് ഗ്രഹങ്ങളുടെ വേഗത കുറക്കുകയും ഇന്നത്തെ അവസ്ഥയിലേക്കെത്തിക്കുകയും ചെയ്തു എന്നാണ് ഈ പരികല്പന പറയുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite journal|title=Final Stages of Planet Formation|url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2004-10-10_614_1/page/497|author1=Peter Goldreich |author2=Yoram Lithwick |author3=Re'em Sari |journal=The Astrophysical Journal|volume=614|issue=1|pages=497–507|date=10 October 2004|doi=10.1086/423612|bibcode=2004ApJ...614..497G|arxiv = astro-ph/0404240 |s2cid=16419857 }}&lt;/ref&gt;

===ഛിന്നഗ്രഹവലയം===
ഭൗമഗ്രഹങ്ങൾക്കു പുറത്ത് സൂര്യനിൽ നിന്നും 2 ജ്യോതിർമാത്രക്കും‌ 4 ജ്യോതിർമാത്രക്കും ഇടയിൽ കിടക്കുന്ന പെഅദേശമാണ് [[ഛിന്നഗ്രഹവലയം]. ഭൂമിയെ പോലെയുള്ള രണ്ടോ മൂന്നോ ഗ്രഹങ്ങൾ രൂപപ്പെടാനുള്ള ദ്രവ്യം ഈ മേഖലയിലുണ്ട്. എന്നാൽ അവിടെ ധാരാളം ഗ്രഹശകലങ്ങൾ രൂപം കൊള്ളുകയാണുണ്ടായത്. ഇവ ചേർന്ന് ചന്ദ്രനെയും ചൊവ്വയെയും പോലുള്ള ചെറുഗ്രഹങ്ങൾ രൂപം കൊള്ളുകയുണ്ടായെങ്കിലും വ്യാഴത്തിന്റെ സാമിപ്യം മൂലം പിന്നീട് വളരെ നാടകീയമായ മാറ്റങ്ങളാണ് ഈ മേഖലയിലുണ്ടായത്. &lt;ref name=&quot;Bottke2005&quot;&gt;{{cite journal |author1=Bottke, William F. |author2=Durda, Daniel D. |author3=Nesvorny, David |display-authors=et al. | title=Linking the collisional history of the main asteroid belt to its dynamical excitation and depletion | journal=Icarus | volume=179|issue=1 | pages=63–94|year=2005 | doi=10.1016/j.icarus.2005.05.017 | url = http://www.boulder.swri.edu/~bottke/Reprints/Bottke_Icarus_2005_179_63-94_Linking_Collision_Dynamics_MB.pdf| bibcode=2005Icar..179...63B }}&lt;/ref&gt;.&lt;ref name=&quot;Petit2001&quot;&gt;{{cite journal |first1=Jean-Marc |last1=Petit |first2=Alessandro |last2=Morbidelli |title=The Primordial Excitation and Clearing of the Asteroid Belt |journal=Icarus |volume=153 |issue=2 |pages=338–347 |year=2001 |doi=10.1006/icar.2001.6702 |url=http://www.gps.caltech.edu/classes/ge133/reading/asteroids.pdf |bibcode=2001Icar..153..338P |access-date=2006-11-19 |archive-date=2007-02-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070221085835/http://www.gps.caltech.edu/classes/ge133/reading/asteroids.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; വ്യാഴവും ശനിയും ഛിന്നഗ്രഹവലയത്തിൽ സൃഷ്ടിക്കുന്ന അനുരണനങ്ങൾ അതിശക്തമാണ്.  ഇതിന്റെ ഫലമായി ഈ ചെറുഗ്രഹങ്ങൾ ഛിന്നഭിന്നമായി. വ്യാഴത്തിന്റെ ശക്തമായ ഗുരുത്വബലം ഛിന്നഗ്രഹവലയത്തിലെ ഗ്രഹശകലങ്ങളുടെ വേഗത വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും അവ തമ്മിൽ കൂട്ടിയിടിക്കുന്നതിനു കാരണമാവുകയും ചെയ്തു. ഈ കൂട്ടിയിടിയുടെ ഫലമായി ഇവ വീണ്ടും ചെറുകഷണങ്ങളായി മാറി.&lt;ref&gt;{{cite journal |author1=R. Edgar |author2=P. Artymowicz | title=Pumping of a Planetesimal Disc by a Rapidly Migrating Planet | journal=[[Monthly Notices of the Royal Astronomical Society]] |year=2004 | volume=354 | issue=3 | pages=769–772 | url = http://www.utsc.utoronto.ca/~pawel/edgar+artymowicz.pdf | access-date=2008-05-12 | doi = 10.1111/j.1365-2966.2004.08238.x | bibcode=2004MNRAS.354..769E|arxiv = astro-ph/0409017 |s2cid=18355985 }}&lt;/ref&gt;

വ്യാഴം അതിന്റെ രൂപീകരണത്തെത്തുടർന്ന് സൗരയൂഥത്തിന്റെ അകത്തേക്ക് നീങ്ങിയതിന്റെ ഫലമായി അനുരണനങ്ങൾ ഛിന്നഗ്രഹ വലയത്തിൽ കൂടുതൽ വ്യാപിക്കുകയും ആ ഭാഗത്തെ ഗ്രഹശകലങ്ങളുടെ വേഗത ആപേക്ഷികമായി വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{cite conference | author=E. R. D. Scott | title=Constraints on Jupiter's Age and Formation Mechanism and the Nebula Lifetime from Chondrites and Asteroids | book-title = Proceedings 37th Annual Lunar and Planetary Science Conference | publisher = Lunar and Planetary Society |year=2006 | location = League City, Texas | bibcode =2006LPI....37.2367S }}&lt;/ref&gt; വലിയ ഗ്രഹങ്ങളുടെ ഗുരുത്വബലത്തിന്റെയും ഗ്രഹശകലങ്ങളുടെ ചിതറിത്തെറിക്കലിന്റെയും ഫലമായി ഛിന്നഗ്രഹവലയത്തിലെ ചെറുഗ്രഹങ്ങളുടെ പരിക്രമണപഥത്തിൽ ചില മാറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടായി..&lt;ref name=&quot;Bottke2005&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;OBrien2007&quot; /&gt; ഇവയിൽ കുറെയെണ്ണം വ്യാഴത്തിന്റെ ആകർഷണവും കൂട്ടിയിടിയും മൂലം പുറത്തേക്കു തെറിച്ചു പോകുകയും കുറേയെണ്ണം  ആന്തരസൗരയൂഥത്തിലേക്കു കുടിയേറുകയും ഭൗമഗ്രഹങ്ങൾ രൂപപ്പെടുമ്പോൾ അവയോടു കൂടിച്ചേരുകയും ചെയ്തിരിക്കാം.&lt;ref name=&quot;Bottke2005&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Raymond2007&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web| author = Susan Watanabe| date = 20 July 2001| url = http://www.jpl.nasa.gov/news/features.cfm?feature=520| title = Mysteries of the Solar Nebula| publisher = NASA| access-date = 2007-04-02| archive-date = 2012-01-17| archive-url = https://web.archive.org/web/20120117093701/http://www.jpl.nasa.gov/news/features.cfm?feature=520| url-status = dead}}&lt;/ref&gt; ഈ ശോഷണകാലഘട്ടത്തിൽ ഛിന്നഗ്രഹവലയത്തിന്റെ ആകെ പിണ്ഡം ഭൂമിയുടെതിന്റെ ഒരു ശതമാനത്തിൽ താഴെയാവുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name=OBrien2007&gt;{{cite journal|author1=O'Brien, David |author2=Morbidelli, Alessandro |author3=Bottke, William F. |title=The primordial excitation and clearing of the asteroid belt—Revisited |journal=Icarus |volume=191 |issue=2 |pages=434–452 |year=2007 |doi=10.1016/j.icarus.2007.05.005 |url=http://www.boulder.swri.edu/~bottke/Reprints/OBrien_2007_Icarus_191_434_Primordial_Excitation_Clearing_Asteroid_Belt.pdf|bibcode=2007Icar..191..434O }}&lt;/ref&gt; അപ്പോഴും ഇന്നുള്ളതിനേക്കാൾ 10-20 മടങ്ങ് പിണ്ഡമുണ്ടായിരുന്നു അതിന്. ഇപ്പോൾ ഛിന്നഗ്രഹവലയത്തിന്  0.0005 ഭൗമപിണ്ഡം മാത്രമാണുള്ളത്.&lt;ref name=Krasinsky2002&gt;{{cite journal |author=Georgij A. Krasinsky |author2=Elena V. Pitjeva |author3=M. V. Vasilyev |author4=E. I. Yagudina | bibcode=2002Icar..158...98K |title=Hidden Mass in the Asteroid Belt |journal=Icarus |volume=158 |issue=1 |pages=98–105 |date=July 2002 |doi=10.1006/icar.2002.6837 |author2-link=Elena V. Pitjeva |author-link=Georgij A. Krasinsky }}&lt;/ref&gt; വ്യാഴത്തിന്റെയും ശനിയുടെയും ഭ്രമണപഥത്തിൽ പിന്നീടുണ്ടായ മാറ്റങ്ങളാണ് ഛിന്നഗ്രഹവലയത്തെ വീണ്ടും ശോഷിപ്പിച്ച് ഇന്നത്തെ അവസ്ഥയിലാക്കിയത്.

ഭൂമിയിൽ നിലവിലുള്ള ജലാംശത്തിൽ (~6×1021 കി.ഗ്രാം) ഒരു പങ്ക് സൗരയൂഥത്തിലെ ഇത്തരം വലിയ ആഘാതങ്ങളിലൂടെ ആദ്യകാല ഛിന്നഗ്രഹ വലയത്തിൽ നിന്ന് കരസ്ഥമാക്കിയതായിരിക്കാം. ഭൂമിയുടെ രൂപീകരണ സമയത്ത് ജലം വളരെ കുറവാണ്. അത് പിന്നീട് പുറത്തു നിന്ന് ലഭിച്ചതായിരിക്കണം.&lt;ref name=Hsieh2006 /&gt; ഗ്രഹശകലങ്ങളിൽ നിന്നും വ്യാഴത്തിന്റെ സമ്മർദ്ദത്താൽ ഛിന്നഗ്രഹവലയത്തിൽ നിന്നും പുറത്തേക്കു തെറിച്ച ഛിന്നഗ്രഹങ്ങളിൽ നിന്നുമായിരിക്കാം ഇങ്ങനെ അധികജലം കിട്ടിയത് എന്നാണ് കരുതുന്നത്.&lt;ref name=Raymond2007&gt;{{cite journal |author1=Raymond, Sean N. |author2=Quinn, Thomas |author3=Lunine, Jonathan I. |title=High-resolution simulations of the final assembly of Earth-like planets 2: water delivery and planetary habitability | journal=Astrobiology | volume=7 | pages=66–84 |year=2007 | doi=10.1089/ast.2006.06-0126 | bibcode=2007AsBio...7...66R | pmid=17407404 | issue=1|arxiv = astro-ph/0510285 |s2cid=10257401 }}&lt;/ref&gt; 2006ൽ കണ്ടെത്തിയ [[മുഖ്യധാരാവാൽനക്ഷത്രങ്ങൾ|മുഖ്യധാരാധൂമകേതുക്കളും]] ഭൂമിയിലേക്കു ജലമെത്തിക്കുന്നതിൽ പ്രധാന പങ്കു വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=Hsieh2006&gt;{{cite journal|title=A Population of Comets in the Main Asteroid Belt |author=Henry H. Hsieh |author2=David Jewitt |journal=Science|date=23 March 2006 | volume=312|pages=561–563 | doi=10.1126/science.1125150 |pmid=16556801|issue=5773|bibcode = 2006Sci...312..561H |s2cid=29242874 |author2-link=David Jewitt |url=http://pdfs.semanticscholar.org/27c8/90717985ed970189e4577179cb3ad6f2e8c9.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20200412143808/http://pdfs.semanticscholar.org/27c8/90717985ed970189e4577179cb3ad6f2e8c9.pdf |url-status=dead |archive-date=12 April 2020 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=New comet class in Earth's backyard|url = http://www.astronomy.com/asy/default.aspx?c=a&amp;id=4100| publisher=astronomy.com|author=Francis Reddy|year=2006|access-date=2008-04-29 }}&lt;/ref&gt; എന്നാൽ കൈപ്പർ ബെൽറ്റിൽ നിന്നോ വിദൂര പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നോ ഉള്ള [[ധൂമകേതു|ധൂമകേതുക്കൾ]] ഭൂമിയിലെ ജലത്തിന്റെ 6% ൽ കൂടുതൽ വിതരണം ചെയ്യുന്നില്ല..&lt;ref name=&quot;Gomes&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |author1=Morbidelli, Alessandro |author2=Chambers, J. |author3=Lunine, Jonathan I. |author4=Petit, Jean-Marc |author5=Robert, F. |author6=Valsecchi, Giovanni B. |author7=Cyr, K. E. | title= Source regions and timescales for the delivery of water to the Earth | journal= Meteoritics &amp; Planetary Science | volume=35 | pages=1309–1320 | issn= 1086-9379 |year=2000 |bibcode = 2000M&amp;PS...35.1309M |doi = 10.1111/j.1945-5100.2000.tb01518.x | issue= 6 |doi-access=free }}&lt;/ref&gt; ജീവൻ തന്നെ ഈ രീതിയിൽ ഭൂമിയിൽ നിക്ഷേപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കാമെന്നാണ് [[പാൻസ്പെർമിയ]] സിദ്ധാന്തം പറയുന്നത്. എന്നാൽ ഈ ആശയം പൊതുവെ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല..&lt;ref&gt;{{cite journal|title=From Panspermia to Bioastronomy, the Evolution of the Hypothesis of Universal Life|url=https://archive.org/details/sim_origins-of-life-and-evolution-of-biospheres_1998-10_28_4-6/page/597|author1=Florence Raulin-Cerceau |author2=Marie-Christine Maurel |author3=Jean Schneider |publisher=Springer Netherlands|journal=Origins of Life and Evolution of Biospheres|year=1998|volume=28|issue=4/6|doi=10.1023/A:1006566518046 | pages=597–612|pmid=11536892 |bibcode=1998OLEB...28..597R |s2cid=7806411 }}&lt;/ref&gt;

===ഗ്രഹസ്ഥാനാന്തരം===
{{Main article|ശുദ്ധമാതൃക|ഗ്രാന്റ് ടാക്ക് പരികല്പന}}
നെബുലാർ പരികല്പനയനുസരിച്ച് [[യുറാനസ്|യുറാനസും]] [[നെപ്റ്റ്യൂൺ|നെപ്റ്റ്യൂണും]] ഇപ്പോഴത്തെ സ്ഥാനത്തായിരിക്കില്ല രൂപം കൊണ്ടിട്ടുണ്ടാവുക. സൗര നെബുലയുടെ സാന്ദ്രത ഇത്രയെറെ കുറവുള്ള പ്രദേശത്ത് ഇവ രൂപം കൊള്ളാനുള്ള സാദ്ധ്യത വളരെ കുറവാണ്..&lt;ref name=Taylor2001&gt;{{cite web|url = http://www.psrd.hawaii.edu/Aug01/bombardment.html|title= Uranus, Neptune, and the Mountains of the Moon|work= Planetary Science Research Discoveries | date=21 August 2001 | author=G. Jeffrey Taylor | publisher = Hawaii Institute of Geophysics &amp; Planetology |access-date=2008-02-01 }}&lt;/ref&gt; ഇവ രണ്ടും വ്യാഴത്തിനും ശനിക്കും സമീപമുള്ള ഭ്രമണപഥങ്ങളിൽ രൂപപ്പെട്ടതായി കരുതപ്പെടുന്നു. അവിടെ ഗ്രഹരൂപീകരണത്തിനാവശ്യമായ കൂടുതൽ വസ്തുക്കൾ ലഭ്യമായിരുന്നു. പിന്നീട്ദ ശലക്ഷക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾ കൊണ്ട് അവയുടെ നിലവിലെ സ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് കുടിയേറുകയാണുണ്ടായത്.&lt;ref name=&quot;thommes&quot;&gt;{{cite journal |author1=Thommes, E. W. |author2=Duncan, M. J. |author3=Levison, Harold F. | title=The Formation of Uranus and Neptune among Jupiter and Saturn |url=https://archive.org/details/sim_astronomical-journal_2002-05_123_5/page/2862 | journal=Astronomical Journal | arxiv=astro-ph/0111290 |year=2002 | volume=123 | issue=5 | pages=2862–2883 | doi=10.1086/339975 | bibcode=2002AJ....123.2862T |s2cid=17510705 }}&lt;/ref&gt;

ഗ്രഹങ്ങളുടെ സ്ഥാനാന്തരം എന്ന ആശയം വെച്ചുകൊണ്ട് മാത്രമെ ബാഹ്യഗ്രഹങ്ങളുടെ നിലനില്പും സവിശേഷതകളും വിശദീകരിക്കാൻ കഴിയൂ.&lt;ref name=&quot;Levison2007&quot;&gt;{{cite journal | first1=Harold F. |last1=Levison |first2=Alessandro |last2=Morbidelli |first3=Christa |last3=Van Laerhoven | display-authors=etal | title=Origin of the Structure of the Kuiper Belt during a Dynamical Instability in the Orbits of Uranus and Neptune|year=2007| bibcode=2008Icar..196..258L | arxiv=0712.0553 | doi=10.1016/j.icarus.2007.11.035 | journal=Icarus | volume=196 | issue=1 | pages=258–273 |s2cid=7035885 }}&lt;/ref&gt; നെപ്ട്യൂണിനപ്പുറം [[കൈപ്പർ വലയം|കൈപ്പർ ബെൽറ്റ്]], സ്കാറ്റേർഡ് ഡിസ്ക്, [[ഒർട്ട് മേഘം|ഊർട്ട് മേഘം]] എന്നിങ്ങനെ [[സൗരയൂഥം]] പരന്നു കിടക്കുന്നുണ്ട്. നിരീക്ഷിക്കപ്പെടുന്ന മിക്ക [[ധൂമകേതു|ധൂമകേതുക്കളുടെയും]] ഉത്ഭവസ്ഥാനം ഈ പ്രദേശമാണ്. സൂര്യനിൽ നിന്ന് ഇത്രയും അകലത്തിൽ ഗ്രഹങ്ങൾ രൂപപ്പെടാൻ അനുവദിക്കാത്തവിധം പദാർത്ഥങ്ങളുടെ കൂടിച്ചേരൽ വളരെ മന്ദഗതിയിലായിരിക്കും.&lt;ref name=&quot;Taylor2001&quot; /&gt; കൈപ്പർ ബെൽറ്റ് സൂര്യനിൽ നിന്ന് 30നും 55നും ജ്യോതിർമാത്ര ഇടയിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. അതേസമയം സ്കാറ്റേർഡ് ഡിസ്ക് 100 ജ്യോതിർമാത്രയിലധികം ദൂരം വ്യാപിച്ചു കിടക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;Levison2007&quot; /&gt; ഊർട്ട് ക്ലൗഡ് ഏകദേശം 50,000 ജ്യോതിർമാത്രക്കും അപ്പുറമാണ് കിടക്കുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite arXiv
 | title=Origin and dynamical evolution of comets and their reservoirs
 | first=Alessandro |last=Morbidelli
 | eprint=astro-ph/0512256
 | date=3 February 2008
}}&lt;/ref&gt; യുറാനസിന്റെയും നെപ്ട്യൂണിന്റെയും ഭ്രമണപഥങ്ങൾക്കപ്പുറമായിരുന്നു കൈപ്പർ വലയത്തിന്റെ അകത്തെ അറ്റം. ഈ ഗ്രഹങ്ങൾ രൂപപ്പെടുമ്പോൾ സൂര്യനോട് വളരെ അടുത്തായിരുന്നു. 50% സിമുലേഷനുകളിലും യുറാനസ് നെപ്റ്റ്യൂണിനേക്കാൾ അകലെയാണ്.&lt;ref name=&quot;Tsiganis05&quot;&gt;
{{cite journal
  |last1=Tsiganis |first1=K.
  |first2=R. |last2=Gomes
  |first3=A. |last3=Morbidelli
  |first4=H. |last4=F. Levison
  |date=2005
  |title=Origin of the orbital architecture of the giant planets of the Solar System
  |journal=Nature
  |volume=435   |issue=7041 |pages=459–461
  |url= https://www-n.oca.eu/morby/papers/nature-papers-5-26-05.pdf
  |doi=10.1038/nature03539
  |pmid=15917800
  |bibcode = 2005Natur.435..459T |s2cid=4430973
 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Gomes&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Levison2007&quot; /&gt;

നൈസ് മോഡൽ അനുസരിച്ച് സൗരയൂഥത്തിന്റെ രൂപീകരണത്തിനു ശേഷം എല്ലാ ഭീമൻ ഗ്രഹങ്ങളുടെയും ഭ്രമണപഥങ്ങൾ സാവധാനത്തിൽ മാറുന്നത് തുടർന്നു. ഏതാണ്ട് 400 കോടി വർഷങ്ങൾക്കു മുമ്പ് [[വ്യാഴം]] രണ്ടു പരിക്രമണം പൂർത്തിയാക്കുമ്പോൾ [[ശനി]] ഒരു തവണ എന്ന നിലയിലേക്കായി ഇവയുടെ ഭ്രമണപഥങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള അകലം.&lt;ref name=&quot;Levison2007&quot; /&gt; ഇതിന്റെ ഫലമായി ബാഹ്യഗ്രഹങ്ങളിലേക്കുള്ള ഗുരുത്വതള്ളൽ വർദ്ധിക്കുകയും നെപ്റ്റ്യൂൺ യുറാനസ്സിനും അപ്പുറത്തുള്ള പുരാതന കൈപ്പർ വലയത്തിലേക്ക് തള്ളിനീക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു..&lt;ref name=&quot;Tsiganis05&quot; /&gt; ഈ ഗ്രഹങ്ങൾ പുറത്തേക്കു നീങ്ങിയപ്പോൾ അവിടെയുള്ള ഹിമശകലങ്ങൾ ഇവയിലേക്ക് അടിഞ്ഞുകൂടി.&lt;ref name=&quot;Levison2007&quot; /&gt; ആന്തരിക ഗ്രഹങ്ങൾ ഗണ്യമായി കുടിയേറിയതായി കരുതുന്നില്ല.&lt;ref name=sciam/&gt;

ഭൂമിയുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ [[ചൊവ്വ]] ഇത്ര ചെറുതായത് എന്തുകൊണ്ടാണ് എന്നൊരു സംശയവും നിലവിലുണ്ട്. ടെക്സാസിലെ സാൻ അന്റോണിയോയിലെ സൗത്ത് വെസ്റ്റ് റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിന്റെ ഒരു പഠനം (ഗ്രാൻഡ് ടാക്ക് ഹൈപ്പോതെസിസ് എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു) അനുസരിച്ച് വ്യാഴം ഇപ്പോഴുള്ളതിനേക്കാൾ കുറെകൂടി ഉൾഭാഗത്തായിരുന്നു എന്നു പറയുന്നു. പിന്നീടാണ് ഇത് ഇപ്പോൾ നിലവിലുള്ള സ്ഥാനത്തേക്ക് കുടിയേറിയത്. അതിനാൽ ചൊവ്വക്കാവശ്യമുള്ള വസ്തുക്കളിൽ വലിയൊരു ഭാഗം വ്യാഴം പിടിച്ചെടുത്തു. വരണ്ട ഛിന്നഗ്രഹങ്ങളും ധൂമകേതുക്കൾക്ക് സമാനമായ ജലസമൃദ്ധമായ വസ്തുക്കളും ഉള്ള ആധുനിക ഛിന്നഗ്രഹ വലയത്തിന്റെ സവിശേഷതകളെ കുറിച്ച് വിശദീകരിക്കാനും ഇതേ സിമുലേഷൻ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite press release | url=http://www.astronomy.com/News-Observing/News/2011/06/Jupiter%20may%20have%20robbed%20Mars%20of%20mass%20new%20report%20indicates.aspx | title= Jupiter may have robbed Mars of mass, new report indicates | work= Southwest Research Institute, San Antonio, Texas | date=June 6, 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal |author1=Walsh, K. J. |author2=Morbidelli, Alessandro |author3=Raymond, S. N. |author4=O'Brien, D. P. |author5=Mandell, A. M. | title = A low mass for Mars from Jupiter's early gas-driven migration |url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2011-07-14_475_7355/page/206 | doi = 10.1038/nature10201 | journal = Nature | volume = 475 | issue = 7355 | pages = 206–209  |year = 2011 | pmid =  21642961 | arxiv = 1201.5177 | bibcode = 2011Natur.475..206W |s2cid=4431823 }}&lt;/ref&gt; എന്നാൽ ഈ പരികല്പന ഇപ്പോഴും അപൂർണ്ണമാണ്.&lt;ref name=dangelo_marzari_2012&gt;{{cite journal|last=D'Angelo|first=G.|author2= Marzari, F. |title=Outward Migration of Jupiter and Saturn in Evolved Gaseous Disks|journal=The Astrophysical Journal|year=2012|volume=757|issue=1|pages=50 (23 pp.)|doi=10.1088/0004-637X/757/1/50|arxiv = 1207.2737 |bibcode = 2012ApJ...757...50D |s2cid=118587166}}&lt;/ref&gt; ചൊവ്വയുടെ ചെറിയ പിണ്ഡത്തിന് ബദൽ വിശദീകരണങ്ങളും നിലവിലുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Chambers2013&quot;&gt;{{cite journal|last=Chambers|first=J. E.|title=Late-stage planetary accretion including hit-and-run collisions and fragmentation|journal=Icarus|year=2013|volume=224|issue=1|pages=43–56|doi=10.1016/j.icarus.2013.02.015|bibcode=2013Icar..224...43C }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Izidoro2014&gt;{{cite journal|last=Izidoro|first=A.|author2=Haghighipour, N.|author3=Winter, O. C.|author4=Tsuchida, M.|title=Terrestrial Planet Formation in a Protoplanetary Disk with a Local Mass Depletion: A Successful Scenario for the Formation of Mars|journal=The Astrophysical Journal|year=2014|volume=782|issue=1|pages= 31, (20 pp.)|doi=10.1088/0004-637X/782/1/31|arxiv = 1312.3959|bibcode=2014ApJ...782...31I |s2cid=118419463}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=fischer2014&gt;{{cite journal|last=Fischer|first=R. A.|author2= Ciesla, F. J.|title=Dynamics of the terrestrial planets from a large number of N-body simulations|journal=Earth and Planetary Science Letters|year=2014|volume=392|pages= 28–38|doi=10.1016/j.epsl.2014.02.011|bibcode=2014E&amp;PSL.392...28F }}&lt;/ref&gt;

===ശിലാവർഷവും അതിന്റെ തുടർച്ചയും===
{{Main article|ലേറ്റ് ഹെവി ബോംബാഡ്ർ‌മെന്റ്}}
[[File:Barringer Crater aerial photo by USGS.jpg|thumb|200px|അരിസോണയിലെ ഉൽക്കാ ഗർത്തം]]
ബാഹ്യഗ്രഹങ്ങളുടെ സ്ഥാനാന്തരത്തിന്റെ ഫലമായി ഗുരുത്വാകർഷണത്തിലുണ്ടായ വ്യത്യാസം അന്തരസൗരയൂഥത്തിലേക്ക് വൻതോതിൽ ഛിന്നഗ്രഹങ്ങൾ ചെന്നുവീഴുന്നതിനു കാരണമായി. ഛിന്നഗ്രഹവലയ ത്തിലെ അംഗങ്ങളുടെ എണ്ണം ഇന്നത്തെ നിലയിൽ എത്തുന്നതു വരെ ഇതു തുടർന്നു.&lt;ref name=OBrien2007/&gt; ഏകദേശം 4 കോടി വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് (സൗരയൂഥം രൂപപ്പെട്ട് 500-600 ദശലക്ഷം വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം) ആയിരിക്കാം ഏറ്റവും ശക്തമായ ശിലാവർഷം ഉണ്ടായിട്ടുണ്ടായിരിക്കുക.&lt;ref name=&quot;Gomes&quot; /&gt;&lt;ref name=shuffle&gt;{{cite web | year=2005 | author=Kathryn Hansen | title=Orbital shuffle for early solar system | work=Geotimes | url=http://www.agiweb.org/geotimes/june05/WebExtra060705.html | access-date=2006-06-22 | archive-date=2020-09-02 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200902134105/http://www.agiweb.org/geotimes/june05/WebExtra060705.html | url-status=dead }}&lt;/ref&gt; കനത്ത ശിലാവർഷത്തിന്റെ ഈ കാലഘട്ടം ലക്ഷക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾ നീണ്ടുനിന്നു. ചന്ദ്രനിലും ബുധനിലുമെല്ലാം ദൃശ്യമാകുന്ന ഗർത്തങ്ങൾ ഇതുമൂലമുണ്ടായതാണ്.&lt;ref name=&quot;Gomes&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url = https://history.nasa.gov/SP-467/ch3.htm | title=Chronology of Planetary surfaces|work=NASA History Division|access-date=2008-03-13 }}&lt;/ref&gt; ഭൂമിയിലെ ജീവന്റെ ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന തെളിവുകൾ 380 കോടി വർഷം പഴക്കമുള്ളവയാണ്. അതായത് ഈ ശിലാവർഷം അവസാനിച്ചതിന് തൊട്ടുപിന്നാലെ.&lt;ref name=life&gt;{{cite press release | title=UCLA scientists strengthen case for life more than 3.8 billion years ago | url=http://www.eurekalert.org/pub_releases/2006-07/uoc--uss072006.php | date=21 July 2006 | publisher=University of California-Los Angeles | access-date=2008-04-29 | archive-date=2021-07-15 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210715124930/https://www.eurekalert.org/pub_releases/2006-07/uoc--uss072006.php | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

സൗരയൂഥത്തിന്റെ സ്വാഭാവിക പരിണാമത്തിൽ ഒരു പങ്ക് ഈ ആഘാതങ്ങൾക്കുമുണ്ടെന്നു കരുതുന്നു. 1994-ൽ വ്യാഴവുമായി ധൂമകേതു ഷൂമേക്കർ-ലെവി 9 കൂട്ടിയിടിച്ചതും 2009-ൽ വ്യാഴത്തിലുണ്ടായ തുംഗഷ്ക സംഭവവും ചെല്യാബിൻസ്‌ക് ഉൽക്കാപതനവും അരിസോണയിൽ ഉൽക്കാ ഗർത്തം സൃഷ്ടിച്ച ആഘാതവും അവ തുടർന്നും സംഭവിക്കുന്നു എന്നതിന് തെളിവാണ്. അത് ഇനിയും ഭൂമിയിലെ ജീവന് ഭീഷണിയായേക്കാം.&lt;ref&gt;{{cite journal |journal=Abhandlungen der Geologischen Bundeanstalt, Wien |volume=53 |pages=51–54 |year=1996 |title=The Risk to Civilization From Extraterrestrial Objects and Implications of the Shoemaker-Levy 9 Comet Crash |author=Clark R. Chapman |url=http://www.geologie.ac.at/filestore/download/AB0053_051_A.pdf |access-date=2008-05-06 |issn=0016-7800 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080910084647/http://www.geologie.ac.at/filestore/download/AB0053_051_A.pdf |archive-date=2008-09-10 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Agnor2006&gt;{{cite journal|title=Neptune's capture of its moon Triton in a binary-planet gravitational encounter |author1=Craig B. Agnor |author2=Hamilton P. Douglas |journal=Nature |volume=441 |pages=192–194 |doi=10.1038/nature04792 |url=http://www.es.ucsc.edu/~cagnor/papers_pdf/2006AgnorHamilton.pdf |year=2006 |pmid=16688170 |issue=7090 |bibcode=2006Natur.441..192A |s2cid=4420518 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070621182809/http://www.es.ucsc.edu/~cagnor/papers_pdf/2006AgnorHamilton.pdf |archive-date=2007-06-21 }}&lt;/ref&gt;

സൗരയൂഥത്തിന്റെ പരിണാമത്തിന്റെ ഒരു ഘട്ടത്തിൽ ഭീമാകാരമായ ഗ്രഹങ്ങളുടെ ഗുരുത്വാകർഷണത്താൽ ധൂമകേതുക്കൾ ആന്തരിക സൗരയൂഥത്തിൽ നിന്ന് പുറന്തള്ളപ്പെടുകയും ഇത് [[ഒർട്ട് മേഘം|ഊർട്ട് മേഘം]] രൂപപ്പെടാൻ കാരണമായിത്തീരുകയും ചെയ്തു. ഒടുവിൽ ഏകദേശം 800 ദശലക്ഷം വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം, ഗാലക്സി വേലിയേറ്റങ്ങൾ, സൗരയൂഥത്തിനു സമീപത്തു കൂടി കടന്നുപോകുന്ന നക്ഷത്രങ്ങൾ, ഭീമാകാരമായ തന്മാത്രാ മേഘങ്ങൾ എന്നിവയുടെ ഗുരുത്വാകർഷണത്തിന്റെ ഇടപെടലുകളുടെ ഫലമായി ധൂമകേതുക്കളിൽ കുറെയെണ്ണം സൗരയൂഥത്തിനുള്ളിലേക്കും എത്തിത്തുടങ്ങി.&lt;ref name=&quot;Morbidelli2006&quot;&gt;{{cite arXiv
 | title=Origin and dynamical evolution of comets and their reservoirs
 | first=Alessandro |last=Morbidelli
 | eprint=astro-ph/0512256
 | date=2008-02-03
}}&lt;/ref&gt; സൗരവാതം, മൈക്രോമെറ്റോറൈറ്റുകൾ, നക്ഷത്രാന്തര മാധ്യമത്തിലെ ചില ഘടകങ്ങൾ എന്നിവയും ബാഹ്യ സൗരയൂഥത്തിന്റെ പരിണാമത്തെ സ്വാധീനിച്ചതായി കരുതുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite journal | url = http://www.agu.org/sci_soc/EISclark.html | title=Interplanetary Weathering: Surface Erosion in Outer Space|author1=Beth E. Clark |author2=Robert E. Johnson | journal= [[Eos (journal)|Eos, Transactions, American Geophysical Union]] | doi=10.1029/96EO00094 | volume=77 | issue=15 | pages=141 |year=1996 | access-date=2008-03-13| archive-url = https://web.archive.org/web/20080306012954/http://www.agu.org/sci_soc/EISclark.html| archive-date = March 6, 2008 | bibcode=1996EOSTr..77Q.141C }}&lt;/ref&gt;

ശിലാവർഷത്തിനു ശേഷമുള്ള [[ഛിന്നഗ്രഹവലയം|ഛിന്നഗ്രഹ വലയത്തിന്റെ]] പരിണാമം പ്രധാനമായും നിയന്ത്രിച്ചത് കൂട്ടിയിടികളാണ്..&lt;ref name=&quot;Bottke2005b&quot;&gt;{{cite conference|author1=Bottke, William F. |author2=Durba, D. |author3=Nesvorny, D. |display-authors=etal|title=The origin and evolution of stony meteorites|conference=Dynamics of Populations of Planetary Systems|book-title=Proceedings of the International Astronomical Union|volume=197|pages=357–374|year=2005|doi=10.1017/S1743921304008865| url = http://www.boulder.swri.edu/~bottke/Reprints/Bottke_IAU197_Belgrade_Origin_Stony_Met.pdf |doi-access=free}}&lt;/ref&gt; വലിയ പിണ്ഡമുള്ള വസ്തുക്കൾക്ക് വലിയ കൂട്ടിയിടി മൂലം പുറന്തള്ളുന്ന ഏതൊരു വസ്തുവിനെയും നിലനിർത്താൻ മതിയായ ഗുരുത്വാകർഷണമുണ്ട്. എന്നാൽ ഛിന്നഗ്രഹ വലയത്തിൽ ഇത് പലപ്പോഴും സാധ്യമാകാറില്ല. പല വലിയ വസ്തുക്കളും ഇതിൽ നിന്നും ചിതറി തെറിച്ചുപോയി. ചില കൂട്ടിയിടികളുടെ അവശിഷ്ടങ്ങളിൽ നിന്ന് പുതിയ വസ്തുക്കൾ രൂപപ്പെട്ടിട്ടുമുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Bottke2005b&quot; /&gt; ചില ഛിന്നഗ്രഹങ്ങൾക്ക് ചുറ്റുമുള്ള ഉപഗ്രഹങ്ങൾ വലിയ വസ്തുവിൽ നിന്നും തെറിച്ചു പോയതും എന്നാൽ അതിന്റെ ഗുരുത്വാകർഷണത്തിൽ നിന്ന് പൂർണ്ണമായും രക്ഷപ്പെടാൻ ആവശ്യമായ ഊർജ്ജമില്ലാത്തതിനാൽ മാതൃ വസ്തുവിനു ചുറ്റും കറങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന വസ്തുക്കളായും മാത്രമേ വിശദീകരിക്കാൻ കഴിയൂ.&lt;ref&gt;{{cite web
 |author1=H. Alfvén |author2=G. Arrhenius | date=1976
 | url = https://history.nasa.gov/SP-345/ch4.htm
 | title =The Small Bodies
 | work=SP–345 Evolution of the Solar System
 | publisher = NASA
 | access-date = 2007-04-12 }}&lt;/ref&gt;

==ഉപഗ്രഹങ്ങൾ==
{{See also|മഹാ-ആഘാത പരികല്പന}}
ഭൂരിഭാഗം ഗ്രഹങ്ങൾക്കും മറ്റു പല സൗരയൂഥ വസ്തുക്കൾക്കും ഉപഗ്രഹങ്ങൾ ഉണ്ട്. ഈ പ്രകൃതിദത്ത ഉപഗ്രഹങ്ങളുടെ ഉത്ഭവത്തിന് കാരണം താഴെ കൊടുത്ത മൂന്ന് സാധ്യതകളിൽ എതെങ്കിലും ഒന്നായിരിക്കും.
*ഒരു വൃത്താകൃതിയിലുള്ള ഡിസ്കിൽ നിന്ന് ഗ്രഹത്തോടൊപ്പം തന്നെയുള്ള രൂപീകരണം. (ഭീമൻ ഗ്രഹങ്ങളുടെ സന്ദർഭങ്ങളിൽ മാത്രം);
*ഗ്രഹങ്ങളിൽ മറ്റേതെങ്കിലും വസ്തു വന്നിടിച്ച് തെറിച്ചു പോകുന്ന അവശിഷ്ടങ്ങൾ ഉപഗ്രഹമായി മാറുന്നു.
*അരികിലൂടെ കടന്നു പോകുന്ന വസ്തുക്കളെ പിടിച്ചെടുത്ത് ഉപഗ്രഹമാക്കുന്നു.
[[File:Artist's concept of collision at HD 172555.jpg|thumb|left|[[ചന്ദ്രൻ|ചന്ദ്രന്റെ]] ഉത്ഭവത്തിനു കാരണമായ ആഘാതത്തിന്റെ ചിത്രീകരണം]]

[[വ്യാഴം|വ്യാഴത്തിനും]] [[ശനി|ശനിക്കും]] [[അയോ]], [[യൂറോപ്പ]], [[ഗാനിമീഡ്]], [[ടൈറ്റൻ]] എന്നിങ്ങനെ നിരവധി വലിയ ഉപഗ്രഹങ്ങളുണ്ട്. അവ സൂര്യനു ചുറ്റുമുള്ള ഡിസ്കിൽ നിന്ന് ഗ്രഹങ്ങൾ രൂപപ്പെട്ട അതേ രീതിയിൽ തന്നെ ഓരോ ഭീമൻ ഗ്രഹത്തിനും ചുറ്റുമുള്ള ഡിസ്കുകളിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ചിരിക്കാം.&lt;ref name=&quot;arxiv0812&quot;&gt;{{cite book |author1=Canup, Robin M. |author2=Ward, William R. |title=Origin of Europa and the Galilean Satellites |url=https://archive.org/details/europa0000unse_y7v1 |publisher=University of Arizona Press |date=2008-12-30 |arxiv=0812.4995|bibcode = 2009euro.book...59C |page=[https://archive.org/details/europa0000unse_y7v1/page/59 59]|isbn=978-0-8165-2844-8}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=dangelo_podolak_2015&gt;{{cite journal|last=D'Angelo|first=G.|author2= Podolak, M.|title=Capture and Evolution of Planetesimals in Circumjovian Disks|journal=The Astrophysical Journal|date=2015|volume=806|issue=1|pages=29pp|doi=10.1088/0004-637X/806/2/203|arxiv = 1504.04364 |bibcode = 2015ApJ...806..203D |s2cid=119216797}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |author1=N. Takato |author2=S. J. Bus | display-authors=etal | title=Detection of a Deep 3-&lt;math&gt;\mu&lt;/math&gt;m Absorption Feature in the Spectrum of Amalthea (JV) |url=https://archive.org/details/sim_science_2004-12-24_306_5705/page/2223 | journal=Science |year=2004 | volume=306 | pages=2224–7 | doi=10.1126/science.1105427 | bibcode=2004Sci...306.2224T | pmid=15618511 | issue=5705 |s2cid=129845022 }}&lt;br /&gt;
See also {{cite news | url = http://www.universetoday.com/2004/12/24/jovian-moon-was-probably-captured/ | work=Universe Today | date=24 December 2004 | title=Jovian Moon Was Probably Captured | author=Fraser Cain | access-date=2008-04-03 |archive-url = https://web.archive.org/web/20080130030816/http://www.universetoday.com/2004/12/24/jovian-moon-was-probably-captured/ &lt;!-- Bot retrieved archive --&gt; |archive-date = 2008-01-30 }}&lt;/ref&gt; ഇതിനു കാരണമായി പറയുന്നത് ഉപഗ്രഹങ്ങളുടെ വലിയ വലിപ്പവും ഗ്രഹത്തോടുള്ള അവയുടെ സാമീപ്യവുമാണ്. ഗുരുത്വബലം ഉപയോഗിച്ച് ഇവയെ പിടിച്ചെടുക്കുക അസാധ്യമാണ്. വാതകഗ്രഹങ്ങളായതിനാൽ കൂട്ടിയിടിയിൽ നിന്നു രൂപപ്പെട്ടതാവാനും തരമില്ല. പുറമെയുള്ള ഉപഗ്രഹങ്ങൾ താരതമ്യേന ചെറുതും [[ഉൽകേന്ദ്രത (ജ്യോതിശാസ്ത്രം)|ഉൽകേന്ദ്രത]] കൂടിയവയുമാണ്. ഇവ പിന്നീട് പിടിച്ചെടുത്തവയായിരിക്കാം.&lt;ref&gt;{{cite conference|author1=D. C. Jewitt |author2=S. Sheppard |author3=C. Porco |title=Jupiter's outer satellites and Trojans |book-title=Jupiter. The Planet, Satellites and Magnetosphere |year=2004 |pages=263–280 |url=http://www.ifa.hawaii.edu/~jewitt/papers/JUPITER/JSP.2003.pdf |editor=[[Frances Bagenal|Fran Bagenal]] |editor2=Timothy E. Dowling |editor3=William B. McKinnon |publisher=Cambridge University Press |isbn=0-521-81808-7 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070614045102/http://www.ifa.hawaii.edu/~jewitt/papers/JUPITER/JSP.2003.pdf |archive-date=2007-06-14 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.dtm.ciw.edu/sheppard/satellites/ | title=The Giant Planet Satellite and Moon Page | author=Scott S. Sheppard | work=Personal web page | access-date=2008-03-13 | url-status=dead | archive-url=https://web.archive.org/web/20080311120653/http://www.dtm.ciw.edu/sheppard/satellites/ | archive-date=2008-03-11 }}&lt;/ref&gt; അത്തരം ഉപഗ്രഹങ്ങളിൽ ഭൂരിഭാഗവും അവയുടെ സ്വയംഭ്രമണത്തിന് എതിർ ദിശയിലാണ് പരിക്രമണം ചെയ്യുന്നത്. ഏറ്റവും വലിയ ക്രമരഹിത ഉപഗ്രഹം നെപ്റ്റ്യൂണിന്റെ ഉപഗ്രഹമായ [[ട്രിറ്റോൺ]] ആണ്. ഇത് [[കൈപ്പർ വലയം|കൈപ്പർ വലയത്തിൽ]] നിന്ന് പിടിച്ചെടുത്തതാണെന്ന കരുതപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=Agnor2006/&gt;

ഖരരൂപത്തിലുള്ള ഗ്രഹങ്ങളുടെ ഉപഗ്രഹങ്ങൾ കൂട്ടിയിടികളിലൂടെയും പിടിച്ചെടുക്കലിലൂടെയും ഉണ്ടായവയാണ്. [[ചൊവ്വ|ചൊവ്വയുടെ]] രണ്ട് ചെറിയ ഉപഗ്രഹങ്ങളായ [[ഡീമോസ്]], [[ഫോബോസ് (ഉപഗ്രഹം)|ഫോബോസ്]] എന്നിവ പിടിച്ചെടുത്ത [[ഛിന്നഗ്രഹം|ഛിന്നഗ്രഹങ്ങളാണെന്ന്]] കരുതപ്പെടുന്നു.{{sfn|Zeilik|Gregory|1998|pp=118–120}} [[ഭൂമി|ഭൂമിയുടെ]] [[ചന്ദ്രൻ]] വലിയൊരു കൂട്ടിയിടിയുടെ ഫലമായാണ് രൂപപ്പെട്ടതെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=Canup2005/&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal | author=D. J. Stevenson | title=Origin of the moon&amp;nbsp;–&amp;nbsp;The collision hypothesis | journal=Annual Review of Earth and Planetary Sciences |year=1987 | volume=15 | issue=1 | pages=271–315 | doi=10.1146/annurev.ea.15.050187.001415 | bibcode=1987AREPS..15..271S | s2cid=53516498 | url=http://pdfs.semanticscholar.org/6cd0/5a92552fe0b618abbb1dbb1a8dba79acbba5.pdf | archive-url=https://web.archive.org/web/20200412143819/http://pdfs.semanticscholar.org/6cd0/5a92552fe0b618abbb1dbb1a8dba79acbba5.pdf | url-status=dead | archive-date=2020-04-12 }}&lt;/ref&gt; ഇടിച്ച വസ്തുവിന് ഏകദേശം ചൊവ്വയുടെ പിണ്ഡം ഉണ്ടായിരിക്കാം. ഭീമാകാരമായ ആഘാതങ്ങളുടെ കാലഘട്ടത്തിന്റെ അവസാനത്തോടടുത്താണ് ആഘാതം സംഭവിച്ചത്. ഈ കൂട്ടിയിടിയുടെ ഫലമായി ഭൂമിയുടെ കുറെ ഭാഗം പുറത്തേക്ക് തെറിച്ചു പോകുകയും അവ കൂടിച്ചേർന്ന് ചന്ദ്രൻ രൂപം കൊള്ളുകയും ചെയ്തിരിക്കാം.&lt;ref name=Canup2005&gt;{{cite journal |author1=R. M. Canup |author2=E. Asphaug | title=Origin of the Moon in a giant impact near the end of the Earth's formation |url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2001-08-16_412_6848/page/708 | journal=Nature |year=2001 | volume=412 | pages=708–12 | bibcode=2001Natur.412..708C | doi=10.1038/35089010 | pmid=11507633 | issue=6848 |s2cid=4413525 }}&lt;/ref&gt; ഭൂമിയെ രൂപപ്പെടുത്തിയ ലയന പരമ്പരയിലെ അവസാനത്തേതാണ് ആഘാതം. ചൊവ്വയുടെ വലിപ്പമുള്ള വസ്തു ഭൂമിയുടെയും സൂര്യന്റെയും ലഗ്രാൻജിയൻ പോയിന്റുകളിലൊന്നിൽ (L4 അല്ലെങ്കിൽ L5) രൂപപ്പെടുകയും പിന്നീട് അതിന്റെ സ്ഥാനത്ത് നിന്ന് നീങ്ങിപ്പോകുകയും ചെയ്തിരിക്കാമെന്നും അനുമാനിക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web | url = http://www.psrd.hawaii.edu/Dec98/OriginEarthMoon.html | title = Origin of the Earth and Moon | date=31 December 1998 | author=G. Jeffrey Taylor | work = Planetary Science Research Discoveries | publisher = Hawaii Institute of Geophysics &amp; Planetology | access-date = 2007-07-25 }}&lt;/ref&gt; ട്രാൻസ്-നെപ്ടൂണിയൻ വസ്തുക്കളായ [[പ്ലൂട്ടോ]] ([[ഷാരോൺ]]), [[ഓർക്കസ്]] ([[വാന്ത്]]) എന്നിവയുടെ ഉപഗ്രഹങ്ങളും ഒരു വലിയ കൂട്ടിയിടിയിലൂടെ രൂപപ്പെട്ടതാകാം. പ്ലൂട്ടോ-ഷോരോൺ, ഓർക്കസ്-വാന്ത്, ഭൂമി-ചന്ദ്രൻ സിസ്റ്റങ്ങൾ സൗരയൂഥത്തിൽ അസാധാരണമാണ്. ഉപഗ്രഹത്തിന്റെ പിണ്ഡം ഗ്രഹത്തിന്റെ 1% എങ്കിലും ആണ്.&lt;ref name=impact_Pluto&gt;{{cite journal|title=A Giant Impact Origin of Pluto-Charon|author=Robin M. Canup | journal=Science | date=28 January 2005 |volume=307 | pages=546–550 | doi=10.1126/science.1106818 |pmid=15681378|issue=5709|bibcode = 2005Sci...307..546C |s2cid=19558835 |url=https://authors.library.caltech.edu/51983/7/Canup.SOM.pdf }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal | last1 = Brown | first1 = M. E. | last2 = Ragozzine | first2 = D. | last3 = Stansberry | first3 = J. | last4 = Fraser | first4 = W. C. | title = The Size, Density, and Formation of the Orcus-Vanth System in the Kuiper Belt | doi = 10.1088/0004-6256/139/6/2700 | journal = The Astronomical Journal | volume = 139 | issue = 6 | pages = 2700–2705 | year = 2010 | bibcode=2010AJ....139.2700B| arxiv= 0910.4784| s2cid = 8864460 }}&lt;/ref&gt;

==ഭാവി==
സൂര്യന്റെ കാമ്പിലെ വലിയ പങ്ക് ഹൈഡ്രജനും ഹീലിയമായി മാറുന്നതു വരെ സൗരയൂഥത്തിന്റെ നിലവിലെ അവസ്ഥയിൽ കാര്യമായ മാറ്റമുണ്ടാകില്ലെന്ന് ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞർ കണക്കാക്കുന്നു. പിന്നീട് [[ഹെർട്സ്പ്രങ്-റസ്സൽ ആരേഖം|ഹെർട്സ്പ്രംഗ്-റസൽ ഡയഗ്രാമിന്റെ]] [[മുഖ്യധാര (ജ്യോതിശാസ്ത്രം)|മുഖ്യധാരാ ശ്രേണിയിൽ]] നിന്ന് [[നക്ഷത്രപരിണാമം|പരിണമിച്ച്]] [[ചുവപ്പുഭീമൻ|ചുവന്ന ഭീമൻ]] ആയി മാറും. അതുവരെ സൗരയൂഥം വികസിച്ചുകൊണ്ടേയിരിക്കും. ആത്യന്തികമായി [[സൂര്യൻ]] ആന്തരിക ഗ്രഹങ്ങളെ (ബുധൻ, ശുക്രൻ, ഒരുപക്ഷേ ഭൂമിയും) ഉള്ളിലൊതുക്കാൻ വേണ്ടത്ര വികസിക്കും. പക്ഷേ വ്യാഴവും ശനിയും ഉൾപ്പെടെയുള്ള ബാഹ്യ ഗ്രഹങ്ങളിലേക്ക് എത്തില്ല. അതിനുശേഷം സൂര്യൻ ഒരു [[വെളുത്ത കുള്ളൻ|വെളുത്ത കുള്ളന്റെ]] വലുപ്പത്തിലേക്ക് ചുരുങ്ങും. ബാഹ്യഗ്രഹങ്ങളും അവയുടെ ഉപഗ്രഹങ്ങളും ഈ ചെറിയ സൗര അവശിഷ്ടത്തെ പരിക്രമണം ചെയ്യുന്നത് തുടരും. വെളുത്ത കുള്ളൻ നക്ഷത്രമായ [[എം.ഒ.എ-2010-ബി.എൽ.ജി-477എൽ‍]]ന്റെ ഗ്രഹവ്യവസ്ഥക്ക് സമാനമായിരിക്കും ഇതെന്നു കരുതപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;NAT-20211013&quot;&gt;{{cite journal |author=Blackman, J. W. |display-authors=et al. |title=A Jovian analogue orbiting a white dwarf star |url=https://www.nature.com/articles/s41586-021-03869-6 |date=13 October 2021 |journal=[[Nature (journal)|Nature]] |volume=598 |issue=7880 |pages=272–275 |doi=10.1038/s41586-021-03869-6 |pmid=34646001 |arxiv=2110.07934 |bibcode=2021Natur.598..272B |s2cid=238860454 |access-date=14 October 2021 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;KO-20211013&quot;&gt;{{cite news |last1=Blackman |first1=Joshua |last2=Bennett |first2=David |last3= Beaulieu |first3=Jean-Philippe |title=A Crystal Ball Into Our Solar System's Future - Giant Gas Planet Orbiting a Dead Star Gives Glimpse Into the Predicted Aftermath of our Sun's Demise |url=https://keckobservatory.org/white-dwarf-system/ |date=13 October 2021 |work=[[Keck Observatory]] |access-date=14 October 2021 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NYT-20211013&quot;&gt;{{cite news |last=Ferreira |first=Becky |title=Astronomers Found a Planet That Survived Its Star's Death - The Jupiter-size planet orbits a type of star called a white dwarf, and hints at what our solar system could be like when the sun burns out. |url=https://www.nytimes.com/2021/10/13/science/white-dwarf-planet.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20211228/https://www.nytimes.com/2021/10/13/science/white-dwarf-planet.html |archive-date=2021-12-28 |url-access=limited |date=13 October 2021 |work=[[The New York Times]] |access-date=14 October 2021 }}{{cbignore}}&lt;/ref&gt;

===ദീർഘകാലമാറ്റങ്ങൾ===
സൗരയൂഥത്തിന് കോടിക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളുടെ സമയക്രമത്തിൽ സ്ഥിരത അവകാശപ്പെടാൻ കഴിയില്ല.&lt;ref name=laskar94&gt;{{cite journal
|title=Large-scale chaos in the solar system
|author=J. Laskar
|journal=Astronomy and Astrophysics
|volume=287
|pages=L9–L12
|year=1994
|bibcode=1994A&amp;A...287L...9L }}&lt;/ref&gt; ഗ്രഹങ്ങളുടെ ഭ്രമണപഥത്തിലും ദീർഘകാലാടിസ്ഥാനത്തിൽ മാറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടാകാം. [[പ്ലൂട്ടോ]]. [[നെപ്റ്റ്യൂൺ]] തുടങ്ങിയ ഗ്രഹങ്ങളുടെ [[പരിക്രമണ അനുരണനം]] ഇതിന് ഉദാഹരണമായി ചൂണ്ടിക്കാട്ടാം. അടുത്ത കാലത്തൊന്നും പരിക്രമണപഥത്തിൽ മാറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടാവാൻ സാദ്ധ്യതയില്ലെങ്കിലും പ്ലൂട്ടോയുടെ സ്ഥാനം ഭാവിയിൽ 100-200 ലക്ഷം വർഷങ്ങൾക്കപ്പുറത്തേക്ക് ([[ല്യാപുനോവ് സമയം]]) പ്രവചിക്കുക അസാധ്യമാണ്.&lt;ref&gt;{{cite journal | title = Numerical evidence that the motion of Pluto is chaotic |author1=Gerald Jay Sussman |author2=Jack Wisdom | journal = Science | volume = 241 | pages = 433–437 |year = 1988 | url = http://groups.csail.mit.edu/mac/users/wisdom/pluto-chaos.pdf | doi = 10.1126/science.241.4864.433 | pmid = 17792606 | issue = 4864 | bibcode=1988Sci...241..433S
 |hdl=1721.1/6038 |s2cid=1398095 | hdl-access = free }}&lt;/ref&gt; മറ്റൊരു ഉദാഹരണം ഭൂമിയുടെ [[അച്ചുതണ്ടിലെ ചരിവ്]] ആണ്. ചന്ദ്രനുമായുള്ള ടൈഡൽ പ്രതിപ്രവർത്തനം മൂലം ഭൂമിയുടെ മാന്റിലിൽ ഉണ്ടാവുന്ന ഘർഷണം മൂലം ഭൂമിയുടെ ഭ്രമണപഥത്തിലുണ്ടാവുന്ന മാറ്റം അതിദീർഘകാലയളവിൽ കണക്കാക്കാൻ കഴിയില്ല.&lt;ref&gt;{{cite journal|title=On the long term evolution of the spin of the Earth|url=https://archive.org/details/sim_astronomy-and-astrophysics_1997-02_318_3/page/975|author=O. Neron de Surgy |author2=J. Laskar|journal=Astronomy and Astrophysics|date=February 1997|volume=318|pages=975–989 |bibcode=1997A&amp;A...318..975N }}&lt;/ref&gt;

ബാഹ്യഗ്രഹങ്ങളുടെ ഭ്രമണപഥങ്ങളേയും ദീർഘകാലാടിസ്ഥാനത്തിൽ പ്രവചിക്കുക അസാദ്ധ്യമാണ്.&lt;ref name=hayes07&gt;{{cite journal | author=Wayne B. Hayes | title=Is the outer Solar System chaotic? | journal=Nature Physics | arxiv=astro-ph/0702179 |year=2007 | volume=3 | issue=10 | pages=689–691 | doi=10.1038/nphys728 | bibcode=2007NatPh...3..689H | s2cid=18705038 }}&lt;/ref&gt; ഇവയുടെ ല്യാപുനോവ് സമയം 2–230 ദശലക്ഷം വർഷങ്ങളാണ്. ഭ്രമണപഥത്തിലുള്ള സ്ഥാനം ആത്യന്തികമായി ഒരു ഉറപ്പോടെയും പ്രവചിക്കാൻ സാധിക്കില്ല എന്നാണ് ഇതിനർത്ഥം. ചില ഗ്രഹങ്ങളുടെ പരിക്രമണപഥങ്ങൾ ദീർഘവൃത്താകാരം ഗണ്യമായ രീതിയിൽ തന്നെ കൂടുകയോ കുറയുകയോ ചെയ്തേക്കാം.&lt;ref name=&quot;Stewart1997&quot;&gt;{{cite book
| first = Ian | last = Stewart
| title = Does God Play Dice?
| url = https://archive.org/details/doesgodplaydicen0000stew | publisher = Penguin Books
| edition = 2nd
| pages = [https://archive.org/details/doesgodplaydicen0000stew/page/246 246]–249
| date = 1997
| isbn = 0-14-025602-4 }}&lt;/ref&gt;

എന്തായാലും [[സൗരയൂഥം]] ഇപ്പോൾ സുസ്ഥിരമാണ്. അടുത്ത ഏതാനും ബില്യൺ വർഷങ്ങളിൽ ഗ്രഹങ്ങളൊന്നും പരസ്പരം കൂട്ടിമുട്ടുകയോ സിസ്റ്റത്തിൽ നിന്ന് പുറന്തള്ളപ്പെടുകയോ ചെയ്യില്ല.&lt;ref name=hayes07/&gt; എന്നാൽ ഏതാണ്ട് അഞ്ച് ബില്യൺ വർഷങ്ങൾക്കുള്ളിൽ [[ചൊവ്വ|ചൊവ്വയുടെ]] [[ഉൽകേന്ദ്രത (ജ്യോതിശാസ്ത്രം)|ഉത്കേന്ദ്രത]] ഏകദേശം 0.2 ആയി വളർന്നേക്കാം. അതായത്, അത് [[ഭൂമി|ഭൂമിയുടെ]] ഭ്രമണപഥത്തെ മുറിച്ചു കടക്കും. ഇത് കൂട്ടിയിടിക്കലിന് കാരണമാകും. ഇതേ സമയത്തു തന്നെ ബുധന്റെ ഉത്കേന്ദ്രത കൂടുതലാവുകയും [[ശുക്രൻ|ശുക്രനുമായി]] വളരെ അടുത്തു വരുന്നതിനുള്ള സാധ്യത കൂടുകയും ചെയ്യും. ഇത് ബുധനെ സൗരയൂഥത്തിൽ നിന്ന് പുറംതള്ളുകയോ ശുക്രനുമായോ ഭൂമിയുമായോ കൂട്ടിയിടുക്കുന്നതിന് കാരണമാക്കുകയോ ചെയ്യും.&lt;ref name=laskar94/&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=The solar system could go haywire before the sun dies|url = https://www.newscientist.com/article/dn13757-solar-system-could-go-haywire-before-the-sun-dies.html | author=David Shiga | work=NewScientist.com News Service | date=23 April 2008 | access-date=2008-04-28 }}&lt;/ref&gt; ചില സിമുലേഷനുകൾ അനുസരിച്ച് ബുധന്റെ ഭ്രമണപഥത്തിലുണ്ടാവുന്ന ഈ വ്യതിയാനം നൂറു കോടി വർഷത്തിനുള്ളിൽ സംഭവിക്കാം.&lt;ref name=&quot;Batygin&quot;&gt;{{Cite journal | last1 = Batygin | first1 = K. | last2 = Laughlin | first2 = G. | doi = 10.1086/589232 | title = On the Dynamical Stability of the Solar System | url = https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2008-08-20_683_2/page/n638 | journal = The Astrophysical Journal | volume = 683 | issue = 2 | pages = 1207–1216 | year = 2008 |arxiv = 0804.1946 |bibcode = 2008ApJ...683.1207B | s2cid = 5999697 }}&lt;/ref&gt;

===ഉപഗ്രഹങ്ങളും വലയങ്ങളും===
[[File:Voyager 2 Neptune and Triton.jpg|thumb|നെപ്‌ട്യൂണും അതിന്റെ ഉപഗ്രഹമായ ട്രൈറ്റണും. [[വോയേജർ 2]] എടുത്ത ചിത്രം. ട്രൈറ്റണിന്റെ ഭ്രമണപഥം ഒടുവിൽ നെപ്‌ട്യൂണിന്റെ [[റോഷെ ലിമിറ്റ്|റോഷെ പരിധിക്കുള്ളിൽ]] കൊണ്ടുപോയി, അതിനെ ചിതറിച്ച് ഒരു പുതിയ റിംഗ് സിസ്റ്റം രൂപീകരിക്കും.]]
ടൈഡൽ നിയമങ്ങളാൽ നിർണ്ണയിക്കപ്പെട്ടതാണ് ഉപഗ്രഹങ്ങളും അവയുടെ പരിണാമവും. ഗുരുത്വാകർഷണത്തിന്റെ ഫലമായി ഉപഗ്രഹങ്ങൾ അവയുടെ ഗ്രഹങ്ങളിൽ വേലിയേറ്റമുഴകൾ സൃഷ്ടിക്കും. ഉപഗ്രഹം ഗ്രഹത്തിന്റെ ഭ്രമണത്തിന്റെ അതേ ദിശയിൽ കറങ്ങുകയും ഗ്രഹം ഉപഗ്രഹത്തിന്റെ പരിക്രമണ കാലയളവിനേക്കാൾ വേഗത്തിൽ കറങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നുവെങ്കിൽ, വേലിയേറ്റമുഴകൾ നിരന്തരം ഉപഗ്രഹത്തിനു മുന്നിലേക്കു വലിച്ചിടും.ഈ സാഹചര്യത്തിൽ ഗ്രഹത്തിന്റെ കോണീയ ആവേഗം ഉപഗ്രഹത്തിലേക്കു കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെടും. സാവധാനം ഉപഗ്രഹത്തിന്റെ ഭ്രമണവേഗത കൂടുകയും അത് പുറത്തേക്ക് നീങ്ങുകയും ചെയ്യും.

ഭൂമിയും അതിന്റെ ചന്ദ്രനും ഈ കോൺഫിഗറേഷന്റെ ഒരു ഉദാഹരണമാണ്. ഇപ്പോൾ [[ചന്ദ്രൻ]] ഭൂമിയുമായി [[ടൈഡൽ ലോക്ക്|ടൈഡൽ ലോക്കിലാണ്]] എന്നു പറയാം. ഭൂമിക്ക് ചുറ്റുമുള്ള അതിന്റെ ഒരു പരിക്രമണം (നിലവിൽ ഏകദേശം 29 ദിവസം) അതിന്റെ അച്ചുതണ്ടിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള ഒരു ഭ്രമണത്തിന് തുല്യമാണ്. അതിനാൽ എല്ലായ്പ്പോഴും ഭൂമിയിൽ നിന്നും നോക്കിയാൽ ചന്ദ്രന്റെ ഒരു വശം മാത്രമേ കാണുകയുള്ളു. ചന്ദ്രൻ ഭൂമിയിൽ നിന്ന് അകലുന്നത് തുടരും. ഭൂമിയുടെ ഭ്രമണം ക്രമേണ മന്ദഗതിയിലാകും. [[വ്യാഴം|വ്യാഴത്തിന്റെ]] [[ഗലീലിയൻ ഉപഗ്രഹങ്ങൾ|ഗലീലിയൻ ഉപഗ്രഹങ്ങളും]] [[ശനി|ശനിയുടെ]] വലിയ ഉപഗ്രഹങ്ങളിൽ ഭൂരിഭാഗവും ഈ വിഭാഗത്തിലുള്ളവയാണ്.&lt;ref&gt;{{cite journal | bibcode=1982MNRAS.201..415G | title=Tidal Heating of Io and orbital evolution of the Jovian satellites | journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society | author=A. Gailitis | volume=201 | issue=2 | pages=415–420 |year=1980 | doi = 10.1093/mnras/201.2.415 | doi-access=free }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |author1=R. Bevilacqua |author2=O. Menchi |author3=A. Milani |display-authors= etal |date=April 1980 |title= Resonances and close approaches. I. The Titan-Hyperion case|url=https://archive.org/details/earth-moon-and-planets_1980-04_22_2/page/141 |journal=Earth, Moon, and Planets |volume=22 |issue=2 |pages=141–152 |doi= 10.1007/BF00898423 |bibcode=1980M&amp;P....22..141B |s2cid=119442634 }}&lt;/ref&gt;

ഉപഗ്രഹം ഗ്രഹം കറങ്ങുന്നതിനേക്കാൾ വേഗത്തിൽ ഗ്രഹത്തിനു ചുറ്റും കറങ്ങുകയോ അല്ലെങ്കിൽ ഗ്രഹത്തിന്റെ ഭ്രമണത്തിന് എതിർ ദിശയിൽ കറങ്ങുകയോ ചെയ്യുമ്പോൾ വ്യത്യസ്തമായ ഒരു സാഹചര്യമാണ് സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നത്.ഈ സന്ദർഭങ്ങളിൽ വേലിയേറ്റ മുഴകൾ ഉപഗ്രഹത്തേക്കാൾ പിന്നിലാവും. മുൻപു കണ്ടതിൽ നിന്നു വ്യത്യസ്തമായി ഇവിടെ കോണീയ ആക്കം കൈമാറുന്നതിന്റെ ദിശ വിപരീതമാണ്. അതിനാൽ ഗ്രഹത്തിന്റെ ഭ്രമണം വേഗത്തിലാകുന്നു. രണ്ടു സന്ദർഭങ്ങളിലും ഉപഗ്രഹങ്ങളിൽ വേലിയേറ്റ സമ്മർദ്ദങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുകയും അത് ചിതറി ഗ്രഹവലയങ്ങൾ രൂപപ്പെടുന്നതിനോ ഗ്രഹത്തിൽ തട്ടി തകരുന്നതിനോ കാരണമാകുകയും ചെയ്യും. [[ഫോബോസ് (ഉപഗ്രഹം)|ഫോബോസ്]], [[ട്രിറ്റോൺ]], യുറാനസ്സിന്റെ ഏതാനും ചെറിയ ഉപഗ്രഹങ്ങൾ എന്നിവയെ കാത്തിരിക്കുന്ന വിധി ഇതാണ്.&lt;ref name=Bills2006&gt;{{cite journal |author1=Bruce G. Bills |author2=Gregory A. Neumann |author3=David E. Smith |author4=Maria T. Zuber |year=2006 |title=Improved estimate of tidal dissipation within Mars from MOLA observations of the shadow of Phobos|journal=Journal of Geophysical Research|volume=110 | issue=E7 |pages=E07004|doi=10.1029/2004JE002376| bibcode=2005JGRE..11007004B |s2cid=6125538 |doi-access=free }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Tidal evolution in the Neptune-Triton system |url=https://archive.org/details/sim_astronomy-and-astrophysics_1989-07_219_1-2/page/23 |author=C. F. Chyba |author2=D. G. Jankowski |author3=P. D. Nicholson |journal=Astronomy &amp; Astrophysics |volume=219 |issue=1–2 |page=23 |bibcode=1989A&amp;A...219L..23C |year=1989 }}&lt;/ref&gt; യുറാനസിന്റെ [[ഡെസ്ഡിമോണ]] അതിന്റെ അയൽപക്കത്തെ ഉപഗ്രഹങ്ങളിലൊന്നുമായി കൂട്ടിയിടിച്ചേക്കാം.{{sfn|Duncan|Lissauer|1997}}

മൂന്നാമത്തേത് ഗ്രഹവും ഉപഗ്രഹവും പരസ്പരം ടൈഡൽ ലോക്കിൽ വരിക എന്നതാണ്. അങ്ങനെയെങ്കിൽ വേലിയേറ്റ മുഴ ഉപഗ്രഹത്തിനു കീഴിൽ വരുന്നു. കോണീയ ആക്കം കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെടില്ല. ഇതിനാൽ പരിക്രമണ കാലയളവ് മാറില്ല. പ്ലൂട്ടോയും ഷാരോണും ഇത്തരത്തിലുള്ള കോൺഫിഗറേഷന്റെ ഒരു ഉദാഹരണമാണ്.&lt;ref&gt;{{cite journal | bibcode=2006AJ....132..290B | title=Orbits and Photometry of Pluto's Satellites: Charon, S/2005 P1, and S/2005 | url=https://archive.org/details/sim_astronomical-journal_2006-07_132_1/page/290 |author1=Marc Buie |author2=William Grundy |author3=Eliot Young |author4=Leslie Young |author5=Alan Stern | journal=The Astronomical Journal | volume=132 | issue=1 | pages=290–298 |year=2006 | doi=10.1086/504422 | arxiv=astro-ph/0512491 | s2cid=119386667 }}&lt;/ref&gt;

ശനിയുടെ വളയങ്ങളുടെ രൂപീകരണത്തിന്റെ കാരണത്തെ സംബന്ധിച്ച് ശാസ്ത്രസമൂഹത്തിൽ അഭിപ്രായ ഐക്യമില്ല. സൗരയൂഥത്തിന്റെ വളർച്ചയുടെ ഘട്ടത്തിൽ തന്നെ വളയങ്ങൾ രൂപപ്പെട്ടിരിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്ന് സൈദ്ധാന്തിക മാതൃകകൾ സൂചിപ്പിച്ചെങ്കിലും, കാസിനി-ഹ്യൂഗൻസ് ബഹിരാകാശ പേടകത്തിൽ നിന്നുള്ള വിവരങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത് അവ താരതമ്യേന വൈകിയാണ് രൂപപ്പെട്ടതെന്നാണ്.,&lt;ref name=&quot;Tiscareno&quot;&gt;{{cite book | first=M. S. | last=Tiscareno | editor-last=Kalas | editor-first=P. | editor2-last=French | editor2-first=L. | contribution=Planetary Rings | arxiv=1112.3305v2 | title=Planets, Stars and Stellar Systems | pages=61–63 | date=2012-07-04 | publisher=[[Springer Science+Business Media|Springer]] | url=http://refworks.springer.com/mrw/index.php?id=1654 | doi=10.1007/978-94-007-5606-9_7 | isbn=978-94-007-5605-2 | s2cid=118494597 | access-date=2012-10-05 | archive-date=2019-12-24 | archive-url=https://web.archive.org/web/20191224103240/https://meteor.springer.com/springerreference.jsf | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;IessMilitzer2019&quot;&gt;{{cite journal|last1= Iess|first1= L.|last2= Militzer|first2= B.|last3= Kaspi|first3= Y.|last4= Nicholson|first4= P.|last5= Durante|first5= D.|last6= Racioppa|first6= P.|last7= Anabtawi|first7= A.|last8= Galanti|first8= E.|last9= Hubbard|first9= W.|last10= Mariani|first10= M. J.|last11= Tortora|first11= P.|last12= Wahl|first12= S.|last13= Zannoni|first13= M.|title= Measurement and implications of Saturn's gravity field and ring mass|journal= Science|volume= 364|issue= 6445|year= 2019|pages= eaat2965|doi= 10.1126/science.aat2965|pmid= 30655447|bibcode= 2019Sci...364.2965I|hdl= 10150/633328|s2cid= 58631177|url= https://repository.arizona.edu/bitstream/10150/633328/1/aat2965_CombinedPDF_v4.pdf|doi-access= free|archive-date= 2020-04-12|access-date= 2022-06-29|archive-url= https://web.archive.org/web/20200412143852/https://repository.arizona.edu/bitstream/handle/10150/633328/aat2965_CombinedPDF_v4.pdf?sequence=1|url-status= dead}}&lt;/ref&gt;

===സൂര്യനും ഗ്രഹങ്ങളുടെ പാരിസ്ഥിതികസവിശേഷതകളും===
{{See also|നക്ഷത്രപരിണാണം|ഭൂമിയുടെ ഭാവി}}
{{CSS image crop
|Image = Nature_timespiral_vertical_layout.png
|bSize = 1350
|cWidth = 250
|cHeight = 250
|oTop = 410
|oLeft = 282
|Location = right
|Description = ഒരു പ്രോട്ടോപ്ലാനറ്ററി ഡിസ്കിലേക്ക് വാതകവും പൊടിയും അടിഞ്ഞുകൂടിയതിനുശേഷമുളള സൗരയൂഥത്തിന്റെ രൂപീകരണം. ഈ പദാർത്ഥങ്ങളുടെ ഭൂരിഭാഗവും ആദിമ [[സൂപ്പർനോവ|സൂപ്പർനോവയിൽ]] നിന്നാണ് ലഭിച്ചത്}}
ദീർഘകാലാടിസ്ഥാനത്തിൽ, സൗരയൂഥത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ മാറ്റങ്ങൾ സംഭവിക്കുന്നതിന് കാരണമാകുന്നത് പ്രായത്തിനനുസരിച്ച് സൂര്യനിൽ വരുന്ന മാറ്റങ്ങളായിരിക്കും. സൂര്യൻ ഹൈഡ്രജൻ സംലയനത്തിലൂടെ നിലനിൽക്കുന്നതിനാൽ അത് കൂടുതൽ ചൂടാകുന്നതിനനുസരിച്ച് ശേഷിക്കുന്ന ഇന്ധനം കൂടുതൽ വേഗത്തിൽ കത്തിത്തീരുകയും ചെയ്യുന്നു. തൽഫലമായി ഓരോ 110 കോടി വർഷത്തിലും പത്ത് ശതമാനം എന്ന തോതിൽ സൂര്യന്റെ പ്രകാശം വർദ്ധിക്കുന്നു.&lt;ref name=scientist&gt;{{cite news|title=Science: Fiery future for planet Earth |author=Jeff Hecht | work=New Scientist |url = https://www.newscientist.com/article/mg14219191.900.html | date=2 April 1994 | issue=1919 | page=14 |access-date=2007-10-29 }}&lt;/ref&gt; ഏകദേശം 600 ദശലക്ഷം വർഷങ്ങൾക്കുള്ളിൽ, സൂര്യന്റെ തീക്ഷ്ണത ഭൂമിയുടെ കാർബൺ ചക്രത്തെ തടസ്സപ്പെടുത്തും. ഇവിടെ മരങ്ങൾക്ക് (C3 ഫോട്ടോസിന്തറ്റിക് സസ്യജീവിതം) നിലനിൽക്കാൻ കഴിയാതാവും. ഏകദേശം 800 ദശലക്ഷം വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം ഭൂമിയുടെ ഉപരിതലത്തിലെയും സമുദ്രങ്ങളിലെയും സങ്കീർണ്ണമായ എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളെയും സൂര്യൻ നശിപ്പിക്കും. 110 കോടി വർഷത്തിനുള്ളിൽ സൂര്യന്റെ വർദ്ധിച്ച വികിരണം സൗരയൂഥത്തിലെ വാസയോഗ്യ മേഖലയെ പുറത്തേക്ക് നീക്കുന്നതിന് ഇടയാക്കും. ദ്രവജലം സ്വാഭാവികമായി നിലനിൽക്കാൻ കഴിയാത്തവിധം ഭൂമിയുടെ ഉപരിതലത്തെ ഇത് ചൂടുള്ളതാക്കും. ഈ ഘട്ടത്തിൽ ഭൂമിയിൽ ഏകകോശജീവികൾ മാത്രമേ കാണുകയുള്ളു.&lt;ref name=Schroder2008/&gt; സമുദ്രത്തിന്റെ ഉപരിതലത്തിൽ നിന്നും കൂടിയ തോതിലുള്ള ജലത്തിന്റെ ബാഷ്പീകരണം അന്തരീക്ഷ താപനിലയുടെ വർദ്ധനയെ ത്വരിതപ്പെടുത്തും. ഇത് ഭൂമിയിലെ എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളെയും വേഗത്തിൽ ഇല്ലാതാക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.cicero.uio.no/fulltext/index_e.aspx?id=2737|title=Our changing solar system|author1=Knut Jørgen|author2=Røed Ødegaard|work=Centre for International Climate and Environmental Research|year=2004|access-date=2008-03-27|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20081009015241/http://www.cicero.uio.no/fulltext/index_e.aspx?id=2737|archive-date=2008-10-09}}&lt;/ref&gt; ഈ സമയത്ത് ചൊവ്വയുടെ ഉപരിതല താപനില ക്രമാതീതമായി ഉയരും. കാർബൺ ഡൈ ഓക്സൈഡും ഉപരിതല ശിലാശകലങ്ങൾക്കു കീഴിലുള്ള തണുത്തുറഞ്ഞു കിടക്കുന്ന വെള്ളവും അന്തരീക്ഷത്തിലേക്ക് വരാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ഇത് ചൊവ്വയിൽ ഒരു ഹരിതഗൃഹ പ്രഭാവം സൃഷ്ടിക്കുയും ഇന്നത്തെ ഭൂമിക്ക് സമാനമായ അവസ്ഥ കൈവരിക്കുന്നതുവരെ ഗ്രഹത്തെ ചൂടാക്കുകയും ചെയ്യും. ജീവികളുടെ ഭാവി വാസസ്ഥലമായി ചൊവ്വ മാറിയേക്കാം.&lt;ref name=mars&gt;{{cite book|title=Mars: A Warmer, Wetter Planet|author=Jeffrey Stuart Kargel | url = https://books.google.com/books?id=0QY0U6qJKFUC&amp;q=mars+future+%22billion+years%22+sun&amp;pg=PA509 | isbn=1-85233-568-8 | date=2004 | publisher=Springer |access-date=2007-10-29 }}&lt;/ref&gt; 3.5 ബില്യൻ വർഷങ്ങൾക്കുള്ളിൽ ഭൂമിയുടെ ഉപരിതല അവസ്ഥ ഇന്നത്തെ ശുക്രന്റെ അവസ്ഥയ്ക്ക് സമാനമായിരിക്കും.&lt;ref name=scientist /&gt;

[[File:Sun red giant.svg|thumb|left|ഒരു ചുവന്ന ഭീമൻ എന്ന നിലയിൽ ഭാവിയിൽ കണക്കാക്കിയിരിക്കുന്ന വലുപ്പവുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ സൂര്യന്റെ ഇപ്പോഴത്തെ ആപേക്ഷിക വലുപ്പം ഇൻസെറ്റിൽ]]
ഏകദേശം 5.4 ബില്യൻ വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം സൂര്യന്റെ കാമ്പ് അതിന്റെ ചുറ്റുമുള്ള ഷെല്ലിൽ ഹൈഡ്രജൻ സംയോജനം നടത്താൻ തക്കവിധം ചൂടാകും.&lt;ref name=Schroder2008/&gt; ഇത് നക്ഷത്രത്തിന്റെ പുറം പാളികൾ വളരെയധികം വികസിക്കാൻ ഇടയാക്കും. കൂടാതെ നക്ഷത്രം അതിന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ അടുത്ത ഘട്ടമായ [[ചുവപ്പുഭീമൻ]] ആയി മാറുകയും ചെയ്യും.{{sfn|Zeilik|Gregory|1998|p=320–321}}&lt;ref&gt;{{cite web|title=Introduction to Cataclysmic Variables (CVs)|work=NASA Goddard Space Center|year=2006|url=http://heasarc.gsfc.nasa.gov/docs/objects/cvs/cvstext.html|access-date=2006-12-29|archive-date=2020-05-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20200507212645/https://heasarc.gsfc.nasa.gov/docs/objects/cvs/cvstext.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 7.5 ബില്യൺ വർഷങ്ങൾ കഴിയുമ്പോൾ സൂര്യന്റെ വ്യാസം 1.2 AU- ആയിരിക്കും.—ഇപ്പോഴത്തെ വലിപ്പത്തിന്റെ 256 ഇരട്ടി. ചുവന്ന ഭീമൻ അവസ്ഥയിൽ ഉപരിതല വിസ്തീർണ്ണം വർധിച്ചതിന്റെ ഫലമായി സൂര്യന്റെ ഉപരിതല താപനില ഇപ്പോഴുള്ളതിനേക്കാൾ  വളരെ താഴ്ന്നതായിരിക്കും.  ഏകദേശം 2600 കെൽവിൻ അപ്പോൾ അതിന്റെ താപനില. തിളക്കമാകട്ടെ ഇപ്പോഴുള്ളതിന്റെ 2,700 മടങ്ങ് വർദ്ധിക്കുകയും ചെയ്യും. ഈ സമയത്ത് സൂര്യനിൽ നിന്ന് ശക്തമായ സൗങ്ങൾ രൂപപ്പെടും, ഇത് അതിന്റെ പിണ്ഡത്തിന്റെ 33% വരെ പറത്തിക്കളയും.&lt;ref name=Schroder2008&gt;{{cite journal|author1=K. P. Schroder |author2=Robert Connon Smith |title= Distant future of the Sun and Earth revisited|journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society | volume=386|issue= 1 |pages=155–163 |year=2008 |doi=10.1111/j.1365-2966.2008.13022.x |bibcode=2008MNRAS.386..155S |arxiv = 0801.4031 |s2cid=10073988 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;sun_future&quot;&gt;{{cite journal |author1=I. J. Sackmann |author2=A. I. Boothroyd |author3=K. E. Kraemer | title=Our Sun. III. Present and Future |url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_1993-11-20_418_1/page/456 | pages=457 | journal=Astrophysical Journal |year=1993 | volume=418 | bibcode=1993ApJ...418..457S | doi=10.1086/173407 }}&lt;/ref&gt;{{sfn|Zeilik|Gregory|1998|p=322}} ഈ കാലമാവുമ്പോഴേക്കും [[ശനി|ശനിയുടെ]] ഉപഗ്രഹമായ [[ടൈറ്റൻ (ഉപഗ്രഹം)|ടൈറ്റൻ]] ജീവൻ നിലനിർത്താൻ ആവശ്യമായ ഉപരിതല താപനില കൈവരിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.&lt;ref name=Titan&gt;{{cite journal |title=Titan under a red giant sun: A new kind of &quot;habitable&quot; moon |author1=Ralph D. Lorenz |author2=Jonathan I. Lunine |author3=Christopher P. McKay |journal=Geophysical Research Letters |year=1997 |volume=24 |pages=2905–8 |url=http://www.lpl.arizona.edu/~rlorenz/redgiant.pdf |access-date=2008-03-21 |doi=10.1029/97GL52843 |pmid=11542268 |issue=22 |bibcode=1997GeoRL..24.2905L |citeseerx=10.1.1.683.8827 |archive-date=2011-07-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110724173621/http://www.lpl.arizona.edu/~rlorenz/redgiant.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | author=Marc Delehanty | title=Sun, the solar system's only star | work=Astronomy Today | url=http://www.astronomytoday.com/astronomy/sun.html | access-date=2006-06-23 | archive-date=2013-03-15 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130315063022/http://www.astronomytoday.com/astronomy/sun.html | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

സൂര്യൻ വികസിക്കുമ്പോൾ അത് [[ബുധൻ]], [[ശുക്രൻ]] എന്നീ ഗ്രഹങ്ങളെ വിഴുങ്ങും.&lt;ref name=Rybicki2001&gt;{{cite journal
 |author1=K. R. Rybicki |author2=C. Denis |title=On the Final Destiny of the Earth and the Solar System
 |journal=Icarus
 |volume=151 | issue=1 |pages=130–137 |date=2001
 |doi=10.1006/icar.2001.6591 |bibcode=2001Icar..151..130R }}&lt;/ref&gt; ഭൂമിയുടെ കാര്യം എന്താകുമെന്ന് വ്യക്തമല്ല. സൂര്യൻ ഭൂമിയുടെ നിലവിലെ ഭ്രമണപഥത്തെ വലയം ചെയ്യുമെങ്കിലും, സൂര്യന്റെ പിണ്ഡം നഷ്ടപ്പെടുന്നത് കാരണം അതിന്റെ ഗരുത്വാകർഷണം ദുർബലമാകുകയും ഗ്രഹങ്ങളുടെ ഭ്രമണപഥം കൂടുതൽ കൂടുതൽ പുറത്തേക്ക് നീങ്ങാൻ ഇടയാക്കുകയും [[ഭൂമി]] സൂര്യനിൽ നിന്ന് കൂടുതൽ അകലേക്ക് മാറുകയും ചെയ്തേക്കാം.&lt;ref name=Schroder2008/&gt;&lt;ref name=sun_future /&gt; എന്നാൽ 2008-ലെ ഒരു പഠനം സൂചിപ്പിക്കുന്നത്  ഭൂമി വിഴുങ്ങപ്പെടാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്നാണ്.&lt;ref name=Schroder2008/&gt;

വികാസത്തിന്റെ ഘട്ടത്തിനുശേഷം, വാസയോഗ്യമായ മേഖല ബാഹ്യ സൗരയൂഥത്തിലേക്കും കൈപ്പർ-ബെൽറ്റിലേക്കും മാറും. ഇതിനർത്ഥം, പ്ലൂട്ടോയിലെയും ഷാരോണിലെയും ഉപരിതല താപനില മഞ്ഞ് ഉരുകുന്നതിന് ആവശ്യമുള്ള അളവിലുള്ളതായിരിക്കും എന്നാണ്. പ്ലൂട്ടോയിലും ചാരോണിലും ഉപരിതല താപനില 0 °C ആയിരിക്കും. സബ്ലിമേഷൻ മൂലം അപ്പോഴേക്കും പ്ലൂട്ടോയ്ക്ക് അതിന്റെ മീഥേൻ പാളി നഷ്ടമായിട്ടുണ്ടാകും. [[പ്ലൂട്ടോ]] വളരെ ചെറുതായതിനാലും കാന്തികമണ്ഡലം വളരെ ദുർബലമായതിനാലും സൂര്യനിൽ നിന്നും വരുന്ന ചാർജ്ജിത കണങ്ങളെ തടയാനാവില്ല. ഈ സമയത്ത് സൗരപ്രവർത്തനങ്ങൾ വളരെയേറെ വർദ്ധിക്കുന്നതു കൊണ്ടും പ്ലൂട്ടോക്ക് അതിന്റെ അന്തരീക്ഷത്തെ പിടിച്ചു നിർത്താനാവില്ല. പ്ലൂട്ടോയിലേയും ഷാരോണിലേയും ഹിമം ആവിയായി ബഹിരാകാശത്തേക്ക് നഷ്ടപ്പെടും. അവസാനം ഇവയുടെ ശിലാരൂപത്തിലുള്ള കാമ്പ് മാത്രം അവശേഷിക്കും. ഇങ്ങനെ രണ്ടിനും അവയുടെ പിണ്ഡത്തിന്റെ 30-40% നഷ്ടപ്പെടും.

ക്രമേണ സൗരകേന്ദ്രത്തിനു ചുറ്റുമുള്ള ഷെല്ലിൽ കത്തുന്ന ഹൈഡ്രജൻ കാമ്പിന്റെ പിണ്ഡം വർദ്ധിക്കും. അത് നിലവിലെ സൗരപിണ്ഡത്തിന്റെ 45% ആവും. ഈ ഘട്ടത്തിൽ സാന്ദ്രതയും താപനിലയും വളരെ ഉയർന്നതായിത്തീരും. ഹീലിയം അണുകേന്ദ്രങ്ങൾ സംയോജിച്ച് [[കാർബൺ]] ആയിമാറുന്ന പ്രകൃയ ആരംഭിക്കും. ഇത് ഒരു [[ഹീലിയം ഫ്ലാഷ്|ഹീലിയം ഫ്ലാഷിലേക്ക്]] നയിക്കും. തുടർന്ന് സൂര്യന്റെ വലിപ്പം വളരെയേറെ ചുരുങ്ങും. അതിന്റെ തെളിച്ചം ഏകദേശം 54 മടങ്ങ് വരെ കുറയുകയും അതിന്റെ ഉപരിതല താപനില ഏകദേശം 4770 കെൽവിൻ ആയി വർദ്ധിക്കുകയും ചെയ്യും. [[സൂര്യൻ]] ഒരു [[തിരശ്ചീന ശാഖ|തിരശ്ചീന ഭീമനായി]] മാറും. ഇപ്പോൾ ഹൈഡ്രജൻ കത്തിന്നതു പോലെ അതിന്റെ കാമ്പിൽ ഹീലിയം കത്താൻ തുടങ്ങുന്നു. ഹീലിയം ഫ്യൂസിംഗ് ഘട്ടം 100 ദശലക്ഷം വർഷങ്ങൾ മാത്രമേ നിലനിൽക്കൂ. പിന്നീട് അതിന്റെ പുറം പാളികളിലെ ഹൈഡ്രജനും ഹീലിയവും ഉപയോഗിക്കാൻ തുടങ്ങും. അത് രണ്ടാം തവണയും വികസിക്കുകയും [[അസിംപ്റ്റോട്ടിക് ഭീമൻ]] എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഒന്നായി മാറുകയും ചെയ്യും. അപ്പോൾ സൂര്യന്റെ തിളക്കം വീണ്ടും വർദ്ധിക്കുകയും താപനില കുറഞ്ഞ് ഏകദേശം 3500 കെൽവിനിലേക്ക് എത്തുകയും ചെയ്യും.&lt;ref name=Schroder2008/&gt; ഈ ഘട്ടം ഏകദേശം 30 ദശലക്ഷം വർഷങ്ങൾ നീണ്ടുനിൽക്കും. അതിനുശേഷം 1,00,000 വർഷത്തിനുള്ളിൽ സൂര്യന്റെ ശേഷിക്കുന്ന പുറം പാളികൾ തെറിച്ചു പോകുകയും ഒരു [[ഗ്രഹ നീഹാരിക
|ഗ്രഹനെബുലയായി]] രൂപപ്പെടുകയും ചെയ്യും. പുറന്തള്ളപ്പെടുന്ന പദാർത്ഥത്തിൽ സൂര്യന്റെ ന്യൂക്ലിയർ പ്രതിപ്രവർത്തനങ്ങളാൽ ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ഹീലിയവും കാർബണും അടങ്ങിയിരിക്കും. ഭാവി തലമുറയിലെ നക്ഷത്രങ്ങൾക്കായി നക്ഷത്രാന്തര മാധ്യമത്തെ ഭാരമുള്ള മൂലകങ്ങളാൽ സമ്പുഷ്ടമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.&lt;ref name=nebula&gt;{{cite web | author=Bruce Balick | title=Planetary nebulae and the future of the Solar System | work=Personal web site | url=http://www.astro.washington.edu/balick/WFPC2/ | access-date=2006-06-23 | archive-url=https://web.archive.org/web/20081219010229/http://www.astro.washington.edu/balick/WFPC2/ | archive-date=2008-12-19 | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

[[File:M57 The Ring Nebula.JPG|thumb| [[റിങ് നെബുല]]. സൂര്യനും അവസാനം ഇതുപോലെ ഒരു ഗ്രഹനീഹാരികയായി മാറും.]]
ഇത് താരതമ്യേന ശാന്തമായി സംഭവിക്കുന്ന ഒന്നാണ്. ഒരു സൂപ്പർനോവയ്ക്ക് സമാനമായതല്ല. സൂര്യൻ അതിന്റെ പരിണാമത്തിന്റെ ഭാഗമായി [[സൂപ്പർനോവ]] ഘട്ടത്തിലൂടെ കടന്നുപോകാൻ കഴിയാത്തത്ര ചെറുതാണ്. സൂര്യന്റെ ഈ അവസാനകാലത്ത് സൗരവാതത്തിന്റെ വേഗതയിൽ വൻതോതിലുള്ള വർദ്ധനവ് കാണും. എന്നാൽ ഒരു ഗ്രഹത്തെ പൂർണ്ണമായും നശിപ്പിക്കാനുള്ള ശേഷി ഇതിനുണ്ടാവില്ല. എന്നിരുന്നാലും, സൂര്യന്റെ പിണ്ഡം നഷ്ടപ്പെടുന്നത് മൂലമുണ്ടാകുന്ന ഗരുത്വവ്യതിയാനം അതിജീവിക്കുന്ന ഗ്രഹങ്ങളിൽ ചിലത് കൂട്ടിയിടിക്കുന്നതിനും ചിലത് സൗരയൂഥത്തിൽ നിന്ന് പുറന്തള്ളപ്പെടുന്നതിനും മറ്റുള്ളവ ടൈഡൽ പ്രതിപ്രവർത്തനങ്ങളാൽ വിഘടിക്കപ്പെടുന്നതിനും ഇടയാക്കും.&lt;ref&gt;{{cite journal|title=A Gaseous Metal Disk Around a White Dwarf|url=https://archive.org/details/sim_science_2006-12-22_314_5807/page/1908|author1=B. T. Gänsicke |author2=T. R. Marsh |author3=J. Southworth |author4=A. Rebassa-Mansergas |journal=Science|year=2006 | volume=314 | pages=1908–1910 | doi=10.1126/science.1135033|pmid=17185598|issue=5807|arxiv = astro-ph/0612697 |bibcode = 2006Sci...314.1908G |s2cid=8066922 }}&lt;/ref&gt; അതിനുശേഷം, സൂര്യൻ ഒരു [[വെളുത്ത കുള്ളൻ]] നക്ഷത്രമായി മാറും. ഇത് വളരെയേറെ സാന്ദ്രമായ ഒരു അവസ്ഥയാണ്. അതിന്റെ യഥാർത്ഥ പിണ്ഡം ഇപ്പോഴുള്ളതിന്റെ 54% ആയിരിക്കും. എന്നാൽ ഭൂമിയുടെ വലിപ്പം മാത്രമേ കാണുകയുള്ളു. തുടക്കത്തിൽ ഈ വെളുത്ത കുള്ളൻ നക്ഷത്രത്തിന് ഇപ്പോൾ സൂര്യനുള്ളതിനേക്കാൾ 100 മടങ്ങ് പ്രകാശമുണ്ടായിരിക്കും. ഇത് പൂർണ്ണമായും [[കാർബൺ|കാർബണും]] [[ഓക്സിജൻ|ഓക്സിജനും]] അടങ്ങിയതായിരിക്കും. എന്നാൽ ഈ മൂലകങ്ങളെ സംയോജിപ്പിക്കാൻ ആവശ്യമായ താപനിലയിൽ ഒരിക്കലും എത്തുകയുമില്ല. വെളുത്ത കുള്ളൻ സൂര്യൻ ക്രമേണ തണുക്കുകയും തിളക്കം കുറഞ്ഞു പോകുകയും ചെയ്യും.&lt;ref name=&quot;future-sun&quot;&gt;{{cite web|author=Richard W. Pogge |year=1997 |url=http://www.astronomy.ohio-state.edu/~pogge/Lectures/vistas97.html |title=The Once &amp; Future Sun |format=lecture notes |work=New Vistas in Astronomy |access-date=2005-12-07 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20050527094435/http://www-astronomy.mps.ohio-state.edu/Vistas/ |archive-date=2005-05-27 }}&lt;/ref&gt;

സൂര്യൻ മരിക്കുമ്പോൾ ഗ്രഹങ്ങൾ, ധൂമകേതുക്കൾ, ഛിന്നഗ്രഹങ്ങൾ തുടങ്ങിയ പരിക്രമണ വസ്തുക്കളിൽ അതിന്റെ ഗുരുത്വാകർഷണം അതിന്റെ പിണ്ഡനഷ്ടം മൂലം ദുർബലമാകും. ശേഷിക്കുന്ന എല്ലാ ഗ്രഹങ്ങളുടെയും ഭ്രമണപഥങ്ങൾ വികസിക്കും. ശുക്രൻ, ഭൂമി, ചൊവ്വ എന്നിവ അപ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ അവയുടെ ഭ്രമണപഥങ്ങൾ ഏകദേശം 1.4 AU, 1.9 AU, 2.8 AU എന്ന ക്രമത്തിലായിരിക്കും. അവയും ബാക്കിയുള്ള മറ്റ് ഗ്രഹങ്ങളും ഇരുണ്ടതും തണുപ്പുള്ളതുമായ ഗോളങ്ങളായി മാറും. യാതൊരു തരത്തിലുള്ള ജീവനും ഉണ്ടായിരിക്കില്ല.&lt;ref name=&quot;sun_future&quot; /&gt; ഗ്രഹങ്ങൾ സൂര്യനെ ഭ്രമണം ചെയ്യുന്നത് തുടരുമെങ്കിലും ഗുരുത്വാകർഷണം കുറയുന്നതു കാരണം അവയുടെ വേഗതയും സൂര്യനിൽ നിന്നുള്ള ദൂരവും കൂടിവരും. രണ്ട് ബില്യൺ വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം സൂര്യന്റെ കാമ്പിലെ കാർബണും ഓക്സിജനും ഘനീഭവിക്കുകയും ശേഷിക്കുന്ന പിണ്ഡത്തിന്റെ 90% വും ഒരു ക്രിസറ്റലീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite journal |author1=T. S. Metcalfe |author2=M. H. Montgomery |author3=A. Kanaan | title=Testing White Dwarf Crystallization Theory with Asteroseismology of the Massive Pulsating DA Star BPM 37093 | journal=Astrophysical Journal | arxiv=astro-ph/0402046 |year=2004 | volume=605 |issue=2 | pages=L133 | doi=10.1086/420884 | bibcode=2004ApJ...605L.133M |s2cid=119378552 }}&lt;/ref&gt; ഒടുവിൽ ഏകദേശം 1 ക്വാഡ്രില്യൺ വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം സൂര്യൻ പൂർണ്ണമായും പ്രകാശിക്കുന്നത് അവസാനിപ്പിച്ച് ഒരു [[കറുത്ത കുള്ളൻ|കറുത്ത കുള്ളനായി]] മാറും.&lt;ref name=Fontaine2001&gt;{{cite journal|title=The Potential of White Dwarf Cosmochronology |author1=G. Fontaine |author2=P. Brassard |author3=P. Bergeron | journal=Publications of the Astronomical Society of the Pacific | volume=113|issue=782 | pages=409–435 |year=2001 | doi=10.1086/319535 | bibcode=2001PASP..113..409F |doi-access=free }}&lt;/ref&gt;

==താരാപഥ പ്രതിപ്രവർത്തനം==
[[File:Milky Way Spiral Arm.svg|left|thumb|ആകാശഗംഗയിൽ സൗരയൂഥത്തിന്റെ സ്ഥാനം]]
[[താരാപഥ കേന്ദ്രം|താരാപഥ കേന്ദ്രത്തിൽ]] നിന്ന് ഏകദേശം 30,000 [[പ്രകാശവർഷം]] അകലെയായി ഒരു വൃത്താകൃതിയിലുള്ള പരിക്രമണപഥത്തിലൂടെ സൗരയൂഥം സഞ്ചരിക്കുന്നുണ്ട്. അതിന്റെ വേഗത ഏകദേശം സെക്കന്റിൽ 220 കിലോമീറ്ററാണ്. സൗരയൂഥത്തിന് താരാപഥ കേന്ദ്രത്തിന് ചുറ്റും ഒരു പരിക്രമണം 
പൂർത്തിയാക്കാൻ ആവശ്യമായ കാലയളവിനെയാണ് [[കോസ്മിക്‌ വർഷം]] എന്നു പറയുന്നത്. ഇത് ഏകദേശം 220-250 ദശലക്ഷം ഭൗമവർഷങ്ങൾ വരും. 
[[സൗരയൂഥം]] അതിന്റെ രൂപീകരണത്തിനു ശേഷം കുറഞ്ഞത് 20 പരിക്രമണങ്ങളെങ്കിലും പൂർത്തിയാക്കിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;biblio&quot;&gt;{{cite web | url = http://hypertextbook.com/facts/2002/StacyLeong.shtml|work=The Physics Factbook (self-published)| author=Stacy Leong| editor=Glenn Elert |year=2002|title=Period of the Sun's Orbit around the Galaxy (Cosmic Year) | access-date=2008-06-26 }}&lt;/ref&gt;

[[ജീവാശ്മം|ഫോസിൽ]] പഠനങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ സൗരയൂഥത്തിന്റെ പരിക്രമണത്തിന് ഭൂമിയിലെ ജീവികളുടെ വംശനാശവുമായി ബന്ധമുണ്ട് എന്ന് ചില ശാസ്ത്രജ്ഞർ നിരീക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഗാലക്‌സിയുടെ കേന്ദ്രത്തെ ചുറ്റുമ്പോൾ സൂര്യന് ഉണ്ടാകുന്ന ലംബമായ ആന്ദോളനങ്ങൾ അതിന്റെ ഗാലക്‌സിയുടെ തലത്തിലൂടെയുള്ള ലംബമായ ചലനത്തിന് കാരണമാകുമെന്ന് ഒരു സിദ്ധാന്തം അനുമാനിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ ഭാഗമായി സൂര്യന്റെ ഭ്രമണപഥം ഗാലക്‌സി ഡിസ്കിന് പുറത്തേക്ക് നീങ്ങുമ്പോൾ [[താരാപഥ വേലിയേറ്റം|ഗാലക്സിയിലെ ടൈഡൽ‍]] സ്വാധീനം ദുർബലമാകാൻ കാരണമാകുന്നു. ഗാലക്സി ഡിസ്കിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുമ്പോൾ കൂടുതൽ ശക്തമാകുകയും ചെയ്യും. ഇത് ഓരോ 20-25 മില്യൺ വ‍ർഷത്തിലും സംഭവിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ഗണിതമാതൃകകൾ അനുസരിച്ച് ഇത് [[ഒർട്ട് മേഘം|ഊർട്ട് മേഘത്തിൽ]] നിന്നുള്ള ധൂമകേതുക്കൾ സൗരയൂഥത്തിനുള്ളിലേക്ക് ഒഴുകുന്നതിന് ഇടയാക്കുന്നു. ഇത് വിനാശകരമായ ആഘാതങ്ങളുടെ സാധ്യത വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web
| title = Perturbing the Oort Cloud
| first = Michael
| last = Szpir
| work = American Scientist
| url = http://www.americanscientist.org/issues/pub/perturbing-the-oort-cloud
| access-date = 2008-03-25
| publisher = The Scientific Research Society
| archive-date = 2012-04-02
| archive-url = https://web.archive.org/web/20120402163230/http://www.americanscientist.org/issues/pub/perturbing-the-oort-cloud
| url-status = dead
}}&lt;/ref&gt;

എന്നാൽ മറ്റു ചിലർ വാദിക്കുന്നത് സൂര്യൻ നിലവിൽ ഗാലക്‌സിയുടെ തലത്തോട് അടുത്താണെന്നും എന്നിട്ടും അവസാനത്തെ വലിയ വംശനാശം 15 ദശലക്ഷം വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് സംഭവിച്ചു എന്നുമാണ്. അതിനാൽ, സൂര്യന്റെ ലംബ സ്ഥാനത്തിന് അത്തരം ആനുകാലിക വംശനാശത്തെ വിശദീകരിക്കാൻ കഴിയില്ല. പകരം സൂര്യൻ ഗാലക്സിയുടെ സർപ്പിള കൈകളിലൂടെ കടന്നുപോകുമ്പോഴാണ് വംശനാശം സംഭവിക്കുന്നത് എന്നാണ് ഇവർ പറയുന്നത്. വളരെ ഉയർന്ന തോതിൽ തന്മാത്രാമേഘങ്ങളും [[നീലഭീമൻ|നീലഭീമൻ നക്ഷത്രങ്ങളും]] അടങ്ങിയിട്ടുള്ള ഈ [[സർപ്പിള താരാപഥം|സർപ്പിളകരങ്ങൾ]] അവയുടെ ഉയർന്ന ഗുരുത്വാകർഷണം മൂലം ഊർട്ട് മേഘത്തെ സ്വാധീനിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite journal|title=Mass Extinctions and The Sun's Encounters with Spiral Arms|author1=Erik M. Leitch |author2=Gautam Vasisht |year=1998|pages=51–56|issue=1|journal=New Astronomy|volume= 3|arxiv=astro-ph/9802174|doi=10.1016/S1384-1076(97)00044-4|bibcode = 1998NewA....3...51L |s2cid=17625755 }}&lt;/ref&gt;

===ഗാലക്‌സികളുടെ കൂട്ടിയിടിയും സൗരയൂഥത്തിന്റെ തകർച്ചയും===
{{Main article|ആൻഡ്രോമീഡ-ആകാശഗംഗ സംഘർഷണം}}
പ്രപഞ്ചത്തിലെ ബഹുഭൂരിപക്ഷം ഗാലക്‌സികളും ക്ഷീരപഥത്തിൽ നിന്ന് അകലുകയാണെങ്കിലും ഗാലക്‌സികളുടെ [[ലോക്കൽ ഗ്രൂപ്പ്|പ്രാദേശിക ഗ്രൂപ്പിലെ]] ഏറ്റവും വലിയ അംഗമായ ആൻഡ്രോമിഡ ഗാലക്‌സി സെക്കന്റിൽ ഏകദേശം 120 കിലോമീറ്റർ വേഗതയിൽ ക്ഷീരപഥത്തിന്റെ അടുത്തേക്ക് നീങ്ങുകയാണ്.&lt;ref name=cain /&gt; 4 ബില്യൺ വർഷത്തിനുള്ളിൽ ആൻഡ്രോമിഡയും ക്ഷീരപഥവും കൂട്ടിയിടിക്കും. അത് ഈ ഗാലക്സികളുടെ രൂപത്തിൽ മാറ്റം വരുത്തും. ഇങ്ങനെ സംഭവിക്കുകയാണെങ്കിൽ സൗരയൂഥം ക്ഷീരപഥത്തിന്റെ പുറത്തേക്ക് നീങ്ങാനുള്ള സാധ്യത 12% ആണെന്ന് കണക്കാക്കിയിരിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ തുടർച്ചയായി സൗരയൂഥം ആൻഡ്രോമീഡയുടെ ഭാഗമായി മാറാനുള്ള സാധ്യതയുമുണ്ട്. ഇതിന് 3% സാധ്യതയാണ് കണക്കാക്കുന്നത്.&lt;ref name=cain /&gt; തുടർച്ചയായ ആഘാതങ്ങൾ ഇതിനെ പുറംതള്ളുന്നതിനുള്ള സാധ്യത 30% ആയി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref name=cox /&gt; ഈ താരാപഥങ്ങളുടെ കേന്ദ്രത്തിലുള്ള തമോഗർത്തങ്ങളും ലയിച്ച് ഒന്നാവും. ഒടുവിൽ ഏകദേശം 6 ബില്യൺ വർഷങ്ങൾക്കുള്ളിൽ ക്ഷീരപഥവും ആൻഡ്രോമിഡയും ഒരു ഭീമാകാരമായ ദീർഘവൃത്താകൃതിയിലുള്ള ഗാലക്‌സിയായി അവരുടെ ലയനം പൂർത്തിയാക്കും. ലയന സമയത്ത് ധാരാളം വാതകം ഉണ്ടെങ്കിൽ, വർദ്ധിച്ച ഗുരുത്വാകർഷണം വാതകത്തെ പുതിയതായി രൂപപ്പെടുന്ന ദീർഘവൃത്താകൃതിയിലുള്ള ഗാലക്സിയുടെ മധ്യഭാഗത്തേക്ക് വലിച്ചെടുക്കുന്നു. ഇത് വളരെ കുറഞ്ഞ കാലം കൊണ്ട് കൂടുതൽ നക്ഷത്രങ്ങൾ രൂപം കൊള്ളുന്ന പ്രതിഭാസത്തിന് കാരണമായേക്കാം.&lt;ref name=cain /&gt; [[സ്റ്റാർബർസ്റ്റ്]] എന്നാണ് ഈ പ്രതിഭാസം അറിയപ്പെടുന്നത്. കൂടാതെ ഉള്ളിലേക്ക് വീഴുന്ന വാതകം പുതുതായി രൂപംകൊണ്ട തമോദ്വാരത്തെ പോഷിപ്പിക്കുകയും അതിനെ ഒരു [[സജീവ താരാപഥങ്ങൾ|സജീവ ഗാലക്സി ന്യൂക്ലിയസാക്കി]] മാറ്റുകയും ചെയ്യും. ഈ പ്രതിപ്രവർത്തനങ്ങൾ സൗരയൂഥത്തെ പുതിയ ഗാലക്‌സിയുടെ പുറം വലയത്തിലേക്ക് തള്ളിവിടും. ഈ കൂടിച്ചേരലിന്റെ ഭാഗമായുണ്ടാവുന്ന വികിരണങ്ങൾ സൗരയൂഥത്തെ കാര്യമായി ബാധിക്കാൻ സാധ്യതയില്ല.&lt;ref name=cain&gt;{{cite web|title=When Our Galaxy Smashes Into Andromeda, What Happens to the Sun?|author=Fraser Cain|work=Universe Today|url = http://www.universetoday.com/2007/05/10/when-our-galaxy-smashes-into-andromeda-what-happens-to-the-sun/|year=2007|access-date=2007-05-16 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=cox&gt;{{cite journal|title=The Collision Between The Milky Way And Andromeda |author1=J. T. Cox |author2=Abraham Loeb | journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |arxiv=0705.1170 |year=2007 | doi=10.1111/j.1365-2966.2008.13048.x|volume=386|issue=1|pages=461–474 | bibcode=2008MNRAS.386..461C |s2cid=14964036 }}&lt;/ref&gt;

ഈ കൂട്ടിയിടി സൗരയൂഥത്തിലെ ഗ്രഹങ്ങളുടെ ഭ്രമണപഥത്തിൽ മാറ്റം വരുത്തുമെന്നത് പൊതുവായ തെറ്റിദ്ധാരണയാണ്. സൗരയൂഥത്തിനു സമീപത്തു കൂടി കടന്നുപോകുന്ന നക്ഷത്രങ്ങളുടെ ഗുരുത്വാകർഷണത്തിന് ഗ്രഹങ്ങളെ നക്ഷത്രാന്തരീയ സ്ഥലത്തേക്ക് വലിച്ചിടാൻ കഴിയുമെന്നത് ശരിയാണെങ്കിലും നക്ഷത്രങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള അകലം വളരെ വലുതായതു കൊണ്ട് ക്ഷീരപഥം-ആൻഡ്രോമിഡ കൂട്ടിയിടി ഏതെങ്കിലും പ്രത്യേക നക്ഷത്രവ്യവസ്ഥയെ തകർക്കുന്നതിനുള്ള സാധ്യത വളരെ കുറവാണ്. സൗരയൂഥത്തെ മൊത്തത്തിൽ ഈ സംഭവങ്ങൾ ബാധിക്കാമെങ്കിലും സൂര്യനും ഗ്രഹങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തെ ഇതു തകർക്കുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നില്ല.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.nasa.gov/mission_pages/hubble/science/milky-way-collide.html |author=NASA|title=NASA's Hubble Shows Milky Way is Destined for Head-On Collision |work=NASA |date=2012-05-31 |access-date=2012-10-13}}&lt;/ref&gt;

എങ്കിലും ദീർഘകാലാടിസ്ഥാനത്തിൽ മറ്റൊരു നക്ഷത്രവുമായി കൂട്ടിയിടിക്കാനുള്ള സാധ്യത കൂടുന്നുണ്ട് എന്ന വസ്തുത കാണാതിരുന്നുകൂട. പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ അന്ത്യമായി കണക്കാക്കുന്ന മഹാശൈത്യം സംഭവിക്കുന്നില്ല എന്നു കരുതിയാൽ അടുത്തു കൂടി കടന്നുപോകുന്ന നക്ഷത്രങ്ങളുടെ ഗുരുത്വാകർഷണം 1 ക്വാഡ്രില്യൺ (10&lt;sup&gt;15&lt;/sup&gt;) വർഷത്തിനുള്ളിൽ മരിച്ച സൂര്യനെ അതിന്റെ ശേഷിക്കുന്ന ഗ്രഹങ്ങളിൽ നിന്ന് പൂർണ്ണമായും നീക്കം ചെയ്യുമെന്ന് കണക്കുകൂട്ടലുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഇത് സൗരയൂഥത്തിന്റെ അവസാനത്തെ അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു. സൂര്യനും ഗ്രഹങ്ങളും നിലനിൽക്കുമെങ്കിലും, സൗരയൂഥം അതിന്റെ യഥാർത്ഥമായ അർത്ഥത്തിൽ ഇല്ലാതാകും.&lt;ref name=&quot;dyson&quot;/&gt;

==കാലഗണന==
{{wide image|Solar Life Cycle.svg|600px|alt=Projected timeline of the Sun's life. From Formation To 14Gy}}
[[റേഡിയോമെട്രിക് ഡേറ്റിംഗ്]] ഉപയോഗിച്ചാണ് സൗരയൂഥത്തിന്റെ രൂപീകരണത്തിന്റെ കാലം മനസ്സിലാക്കിയിരിക്കുന്നത്. സൗരയൂഥത്തിന് 4.6 ബില്യൺ വർഷം പഴക്കമുണ്ടെന്ന് ശാസ്ത്രജ്ഞർ കണക്കാക്കുന്നു. ഭൂമിയിലെ അറിയപ്പെടുന്ന ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന ധാതുകണങ്ങൾക്ക് ഏകദേശം 4.4 ബില്യൺ വർഷം പഴക്കമുണ്ട്.&lt;ref name=Wilde&gt;{{cite journal | journal=Nature | volume=409 | pages=175–8 | title= Evidence from detrital zircons for the existence of continental crust and oceans on the Earth 4.4 Gyr ago |author1=Simon A. Wilde |author2=John W. Valley |author3=William H. Peck |author4=Colin M. Graham | doi=10.1038/35051550 | url = http://www.geology.wisc.edu/%7Evalley/zircons/Wilde2001Nature.pdf |year= 2001 | pmid=11196637 | issue=6817 | bibcode=2001Natur.409..175W | s2cid=4319774 }}&lt;/ref&gt; ഭൂമിയുടെ ഉപരിതലം [[മണ്ണൊലിപ്പ്]], [[അഗ്നിപർവ്വതങ്ങൾ]], [[ഫലകചലനസിദ്ധാന്തം|പ്ലേറ്റ് ടെക്റ്റോണിക്സ്]] എന്നിവയാൽ നിരന്തരം പുനർരൂപകൽപ്പന ചെയ്യപ്പെടുന്നതിനാൽ ഇത്രയും പഴക്കമുള്ള പാറകൾ അപൂർവമാണ്. സൗരയൂഥത്തിന്റെ പ്രായം കണക്കാക്കാൻ ശാസ്ത്രജ്ഞർ സൗരനെബുല ഘനീഭവിക്കുന്ന സമയത്ത് രൂപംകൊണ്ട ഉൽക്കാശിലകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു. മിക്കവാറും എല്ലാ ഉൽക്കാശിലകൾക്കും ([[കാന്യോൺ ഡയാബ്ലോ ഉൽക്കാശില]] കാണുക) 4.6 ബില്യൺ വർഷം പഴക്കമുള്ളതായി കണ്ടെത്തി. അതുകൊണ്ട് സൗരയൂഥത്തിന് ഇത്രയും പഴക്കമെങ്കിലും ഉണ്ടായിരിക്കുമെന്ന് കണക്കാക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite book | date=2000 |author=Gary Ernst Wallace|publisher=Cambridge University Press|chapter=Earth's Place in the Solar System|title=Earth Systems: Processes and Issues| url=https://archive.org/details/earthsystemsproc0000unse |pages=[https://archive.org/details/earthsystemsproc0000unse/page/45 45]–58|isbn=0-521-47895-2 }}&lt;/ref&gt;

മറ്റ് നക്ഷത്രങ്ങളെ വലയം ചെയ്തു കിടക്കുന്ന ഡിസ്കുകളുടെ പഠനങ്ങളും സൗരയൂഥത്തിന്റെ രൂപീകരണത്തിന് ഒരു കാലനിർണ്ണയത്തിന് വളരെയധികം സഹായിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഒരുലക്ഷത്തിനും മൂന്നുലക്ഷത്തിനും ഇടയിൽ പ്രായമുള്ള നക്ഷത്രങ്ങൾക്ക് വാതകത്താൽ സമ്പുഷ്ടമായ ഡിസ്കുകൾ ഉണ്ട്. അതേസമയം 10 മില്ല്യൺ വർഷത്തിലധികം പഴക്കമുള്ള നക്ഷത്രങ്ങൾക്ക് ഇത്തരത്തിലുള്ള വാതകവലയമില്ല.&lt;ref name=sciam /&gt;

==Notes==
{{notelist|1}}

==അവലംബം==
{{reflist
| colwidth = 30em
| refs =
}}


[[വർഗ്ഗം:സൗരയൂഥം]]
[[വർഗ്ഗം:ഗ്രഹശാസ്ത്രം]]
[[വർഗ്ഗം:നക്ഷത്ര ജ്യോതിശാസ്ത്രം]]
&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>q38ockexu0ffm7frkkqteiet4ll2q3r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>സുബ്രമണ്യം ജയശങ്കർ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>568523</id>
    <revision>
      <id>4649955</id>
      <parentid>4630577</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T19:00:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4649955</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="56809" sha1="8lnfwqx25d0djfl0fzcf4xy1viydktt" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
| name                = സുബ്രമണ്യം ജയശങ്കർ &lt;br&gt;S. Jaishankar
| birth_name          = Subrahmanyam Jaishankar
| image               = Minister Jaishankar (48823162971) (cropped).jpg
| caption             = ജയശങ്കർ 2019 ൽ
| birth_date          = {{birth date and age|1955|1|9|df=yes}}
| birth_place         = [[New Delhi|ന്യൂ ഡൽഹി]], [[India|ഇന്ത്യ]]
| party               = [[Bharatiya Janata Party|ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി]]
| spouse              = ക്യോക്കോ ജയശങ്കർ
| children            = 3
| father              = [[K. Subrahmanyam|കെ. സുബ്രമണ്യം]]
| relatives           = [[Sanjay Subrahmanyam]] (brother), [[S. Vijay Kumar]] (brother)
| awards              = [[Padma Shri|പദ്മശ്രീ]] (2019)
| office              = 30th [[Minister of External Affairs (India)|വിദേശകാര്യമന്ത്രി]]
| term_start          = 30 May 2019
| term_end            = 
| primeminister       = [[Narendra Modi|നരേന്ദ്ര മോദി]]
| predecessor         = [[Sushma Swaraj|സുഷമ സ്വരാജ്]]
| successor           = 
| office1             = [[Member of Parliament, Rajya Sabha|രാജ്യസഭാംഗം]]
| term_start1         = 5 July 2019
| term_end1           = 
| predecessor1        = [[Amit Shah|അമിത് ഷാ]]
| successor1          = 
| office2             = 31st [[Foreign Secretary (India)|ഫോറിൻ സെക്രട്ടറി ഓഫ് ഇന്ത്യ]]
| term_start2         = 28 January 2015
| term_end2           = 28 January 2018
| primeminister2      = [[Narendra Modi|നരേന്ദ്ര മോദി]]
| predecessor2        = [[Sujatha Singh|സുജാത സിങ്ങ്]]
| successor2          = [[Vijay Keshav Gokhale|വിജയ് കേശവ് ഗോഘലെ]]
| office3             = [[Indian Ambassador to the United States|Ambassador of India to the United States]]
| term_start3         = 1 December 2013
| term_end3           = 28 January 2015
| president3          = [[Pranab Mukherjee|പ്രണബ് മുഖർജി]]
| primeminister3      = [[Manmohan Singh|മന്മോഹൻ സിങ്ങ്]]&lt;br /&gt;[[Narendra Modi|നരേന്ദ്ര മോഡി]]
| predecessor3        = [[Nirupama Rao]]
| successor3          = [[Arun Kumar Singh]]
| office4             = [[List of ambassadors of India to China|Ambassador of India to China]]
| term_start4         = 1 June 2009
| term_end4           = 1 December 2013
| president4          = [[Pratibha Patil|പ്രതിഭാ പാട്ടേൽ]]
| primeminister4      = [[Manmohan Singh|മന്മോഹൻ സിങ്ങ്]]
| predecessor4        = [[Nirupama Rao]]
| successor4          = [[Ashok Kantha]]
| office5             = High Commissioner of India to Singapore
| term_start5         = 1 January 2007
| term_end5           = 1 June 2009
| president5          = [[Pratibha Patil|പ്രതിഭാ പാട്ടേൽ]]
| primeminister5      = [[Manmohan Singh|മന്മോഹൻ സിങ്ങ്]]
| predecessor5        = 
| successor5          = [[TCA Raghavan]]
| alma_mater          = [[University of Delhi|ദില്ലി സർവ്വകലാശാല]] ([[Bachelor of Arts|ബി എ]], [[Master of Arts|എം എ]])&lt;br /&gt;[[Jawaharlal Nehru University, Delhi|ജവഹർലാൽ നെഹ്രു സർവ്വകലാശാല]] ([[Master of Arts|എം എ]], [[Master of Philosophy|എം ഫിൽ]], [[Doctor of Philosophyല്പി എച്ഡി]])
| occupation          = *Retd.[[Civil Service|Central Civil Servant]] ([[Indian Foreign Service|IFS]])
*[[Politician]]
| office6             = Ambassador of India to the Czech Republic
| president6          = [[A.P.J. Abdul Kalam|എ പി ജെ അബ്ദുൾ കലാം]]
| successor6          = P.S. Raghavan
| primeminister6      = [[Atal Bihari Vajpayee|അടൽ ബിഹാരി ബാജ്പൈ]]
| term_end6           = 1 January 2004
| term_start6         = 1 January 2001
| constituency1       = [[Gujarat|ഗുജറാത്ത്]]
}}
[[ഭാരത സർക്കാർ|ഇന്ത്യയുടെ]] ഇപ്പോഴത്തെ [[ഇന്ത്യൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി|വിദേശകാര്യ മന്ത്രിയാണ്]] '''സുബ്രഹ്മണ്യം ജയശങ്കർ''' ('''Subrahmanyam Jaishankar)''' (ജനനം 9 ജനുവരി 1955). 2019 മെയ് 31 മുതൽ വിദേശകാര്യമന്ത്രിയായി സേവനം അനുഷ്ഠിക്കുന്ന ഇദ്ദേഹം ഒരു മുൻ നയതന്ത്രജ്ഞനാണ് . [[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി]] അംഗമായ ജയശങ്കർ [[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്തിനെ]] പ്രതിനിധീകരിച്ച് 2019 ജൂലൈ 5 മുതൽ [[രാജ്യസഭ|രാജ്യസഭയിൽ പാർലമെന്റ്]] അംഗമാണ് . അദ്ദേഹം മുമ്പ് 2015 ജനുവരി മുതൽ &lt;ref name=&quot;BVMN&quot;&gt;[http://pib.nic.in/newsite/eRelease.aspx?relid=115035 ACC Appointment], ''[[Press Information Bureau]]'', 29 January 2015&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.mea.gov.in/fs.htm|title=MEA {{!}} About MEA : Profiles : Foreign Secretary|access-date=7 February 2018|website=www.mea.gov.in|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;BVML&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20150128210444/http://www.hindustantimes.com/india-news/india-s-ambassador-to-us-s-jaishankar-is-the-new-foreign-secretary/article1-1311595.aspx S Jaishankar, is the new foreign secretary], ''[[Hindustan Times]]'', 29 January 2015&lt;/ref&gt; ജനുവരി 2018 വരെ [[ഇന്ത്യൻ വിദേശകാര്യ സെക്രട്ടറി|വിദേശകാര്യ സെക്രട്ടറിയായി]] സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. 

1977-ൽ [[ഇന്ത്യൻ വിദേശകാര്യ സർവീസ്|ഇന്ത്യൻ ഫോറിൻ സർവീസിൽ]] ചേർന്ന അദ്ദേഹം തന്റെ 38 വർഷത്തെ നയതന്ത്ര ജീവിതത്തിൽ [[സിംഗപ്പൂർ|സിംഗപ്പൂരിലെ]] ഹൈക്കമ്മീഷണറായും (2007-09) [[ചെക്ക്‌ റിപ്പബ്ലിക്ക്‌|ചെക്ക് റിപ്പബ്ലിക്കിലെ]] അംബാസഡറായും (2001-04) ചൈന (2009–2013), യുഎസ്എ (2014–2015) എന്നിവിടങ്ങളിലായി [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലും]] വിദേശത്തും വിവിധ തലങ്ങളിൽ സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. [[ഇന്ത്യ അമേരിക്ക ആണവക്കരാർ|ഇന്ത്യ-യുഎസ് സിവിലിയൻ ആണവ കരാർ]] നടപ്പാക്കുന്നതിൽ ജയശങ്കർ ഒരു പ്രധാന പങ്ക് വഹിച്ചു.

വിരമിച്ചശേഷം ജയശങ്കർ [[ടാറ്റാ സൺസ്|ടാറ്റ സൺസിന്റെ]] ഗ്ലോബൽ കോർപ്പറേറ്റ് അഫയേഴ്‌സ് പ്രസിഡന്റായി ചേർന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.tata.com/article/inside/tata-sons-announces-appointment-of-president-for-global-corporate-affairs|title=Tata Sons announces appointment of new president, Global Corporate Affairs|access-date=25 May 2018|date=23 April 2018|website=Tata|archive-url=https://web.archive.org/web/20180525204501/http://www.tata.com/article/inside/tata-sons-announces-appointment-of-president-for-global-corporate-affairs|archive-date=25 May 2018}}&lt;/ref&gt; 2019-ൽ, ഇന്ത്യയിലെ നാലാമത്തെ ഉയർന്ന സിവിലിയൻ ബഹുമതിയായ [[പത്മശ്രീ]] നൽകി രാജ്യം അദ്ദേഹത്തെ ആദരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.timesnownews.com/india/article/subrahmanyam-jaishankar-padma-shri-shankar-dayal-sharma-indo-us-civilian-nuclear-agreement-sino-indian-border-dispute-narendra-modi/354167|title=Former Indian foreign secretary Subrahmanyam Jaishankar to be conferred with Padma Shri|access-date=29 January 2019|website=www.timesnownews.com|language=en-GB|archive-date=2022-05-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20220503151137/https://www.timesnownews.com/india/article/subrahmanyam-jaishankar-padma-shri-shankar-dayal-sharma-indo-us-civilian-nuclear-agreement-sino-indian-border-dispute-narendra-modi/354167|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 2019 മെയ് 30 ന് അദ്ദേഹം രണ്ടാം മോഡി മന്ത്രിസഭയിൽ [[കേന്ദ്ര മന്ത്രിസഭ|ക്യാബിനറ്റ് മന്ത്രിയായി]] സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു.  2019 മെയ് 31 ന് [[ഇന്ത്യൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി|അദ്ദേഹം വിദേശകാര്യ മന്ത്രിയായി]] . [[കേന്ദ്ര മന്ത്രിസഭ|കാബിനറ്റ്]] മന്ത്രി എന്ന നിലയിൽ [[വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം (ഇന്ത്യ)|വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയത്തിന്]] നേതൃത്വം നൽകുന്ന ആദ്യ മുൻ [[ഇന്ത്യൻ വിദേശകാര്യ സെക്രട്ടറി|വിദേശകാര്യ സെക്രട്ടറിയാണ്]] അദ്ദേഹം. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://thewire.in/diplomacy/jaishankar-modi-favourite-diplomat-mea|title=S. Jaishankar: From Backroom to Corner Office, the Rise of Modi's Favourite Diplomat|access-date=9 July 2020|website=The Wire}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cnbctv18.com/politics/narendra-modi-government-2-0-former-foreign-secretary-s-jaishankar-appointed-as-minister-of-external-affairs-3518011.htm|title=Narendra Modi Government 2.0: Former foreign secretary S Jaishankar appointed as Minister of External Affairs|access-date=4 June 2019|date=31 May 2019|website=cnbctv18.com}}&lt;/ref&gt;  

== ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും ==
പ്രമുഖ ഇന്ത്യൻ സ്ട്രാറ്റജിക് അഫയേഴ്സ് അനലിസ്റ്റ്, കമന്റേറ്റർ, സിവിൽ സർവീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ എന്നീ സ്ഥാനങ്ങൾ വഹിച്ചിരുന്ന കെ. സുബ്രഹ്മണ്യത്തിന്റെയും സുലോചന സുബ്രഹ്മണ്യത്തിന്റെയും മകനായി ഇന്ത്യയിലെ ന്യൂഡൽഹിയിലാണ് ജയശങ്കർ ജനിച്ചത്.&lt;ref name=&quot;BVMP&quot;&gt;[http://firstpost.com/world/exclusive-s-jaishankar-to-be-indias-next-envoy-to-washington-1022463.html S Jaishankar to be India’s Next Envoy to Washington], ''[[First Post (India)|First Post]]'', 9 August 2013&lt;/ref&gt; അദ്ദേഹത്തിന് രണ്ട് സഹോദരന്മാരുണ്ട്: ചരിത്രകാരൻ സഞ്ജയ് സുബ്രഹ്മണ്യം, ഇന്ത്യയുടെ മുൻ ഗ്രാമവികസന സെക്രട്ടറിയായ [[ഇന്ത്യൻ അഡ്‌മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ്|ഐഎഎസ് ഓഫീസർ]] എസ്. വിജയ് കുമാർ എന്നിവർ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.teriin.org/profile/s-vijay-kumar|title=Mr S Vijay Kumar|access-date=4 June 2019|website=www.teriin.org}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite journal|url=https://www.resourcepanel.org/the-panel/s-vijay-kumar|title=S. Vijay Kumar|journal=Resource Panel|last=Manager|date=14 March 2017|accessdate=4 June 2019}}&lt;/ref&gt;

ന്യൂഡൽഹിയിലെ സുബ്രതോ പാർക്കിലെ എയർഫോഴ്സ് സ്കൂളിൽ നിന്ന് സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയ ജയശങ്കർ ഡൽഹി [[ഡെൽഹി സർവകലാശാല|യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെ]] സെന്റ് സ്റ്റീഫൻസ് കോളേജിൽ നിന്ന് രസതന്ത്രത്തിൽ ബിരുദം നേടിയിട്ടുണ്ട്.  പൊളിറ്റിക്കൽ സയൻസിൽ എം.എയും എം.ഫിലും നേടിയിട്ടുണ്ട്. ന്യൂക്ലിയർ ഡിപ്ലോസിയിൽ വൈദഗ്ധ്യം നേടിയ [[ജവഹർലാൽ നെഹ്രു സർവകലാശാല|ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റു യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ]] (ജെഎൻയു) നിന്ന് ഇന്റർനാഷണൽ റിലേഷൻസിൽ [[ഡോക്ടറേറ്റ്|പിഎച്ച്ഡിയും]] നേടിയ ഇദ്ദേഹം &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://indianembassy.org.cn/DynamicContent.aspx?MenuId=33&amp;SubMenuId=0|title=Dr. S. Jaishankar, Ambassador of India- Beijing. Embassy of India, Beijing, China|access-date=4 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20100116160023/http://www.indianembassy.org.cn/DynamicContent.aspx?MenuId=33&amp;SubMenuId=0|archive-date=16 January 2010}}&lt;/ref&gt;  ഇപ്പോൾ ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റിന്റെ [[ഇന്ത്യൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി|വിദേശകാര്യ മന്ത്രിയായി]] സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നു. 

== നയതന്ത്ര ജീവിതം ==
1977-ൽ [[ഇന്ത്യൻ വിദേശകാര്യ സർവീസ്|ഇന്ത്യൻ ഫോറിൻ സർവീസിൽ]] ചേർന്ന ശേഷം, ജയശങ്കർ 1979 മുതൽ 1981 വരെ [[മോസ്കോ|മോസ്കോയിൽ]] [[സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ|സോവിയറ്റ് യൂണിയനിലേക്കുള്ള]] ഇന്ത്യൻ മിഷനിൽ തേർഡ് സെക്രട്ടറിയും സെക്കൻഡ് സെക്രട്ടറിയുമായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു, അവിടെവച്ച് അദ്ദേഹം റഷ്യൻ ഭാഷ പഠിച്ചു. അദ്ദേഹം [[ന്യൂ ഡെൽഹി|ന്യൂഡൽഹിയിലേക്ക്]] മടങ്ങി, അവിടെ നയതന്ത്രജ്ഞനായ ഗോപാലസ്വാമി പാർത്ഥസാരഥിയുടെ സ്പെഷ്യൽ അസിസ്റ്റന്റായും അമേരിക്കയുമായി ഇടപെടുന്ന ഇന്ത്യയുടെ [[വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം (ഇന്ത്യ)|വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ]] അമേരിക്കാസ് ഡിവിഷനിൽ അണ്ടർ സെക്രട്ടറിയായും പ്രവർത്തിച്ചു. ഇന്ത്യയിലെ താരാപൂർ പവർ സ്റ്റേഷനുകളിലേക്ക് യുഎസ് ആണവ ഇന്ധനം വിതരണം ചെയ്യുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തർക്കം പരിഹരിച്ച ടീമിൽ അംഗമായിരുന്നു അദ്ദേഹം. &lt;ref name=&quot;BVMP&quot;/&gt; 1985 മുതൽ 1988 വരെ [[വാഷിങ്ടൺ, ഡി.സി.|വാഷിംഗ്ടൺ ഡിസിയിലെ]] ഇന്ത്യൻ എംബസിയിലെ ആദ്യ സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു &lt;ref name=&quot;BSA&quot;&gt;{{Cite web|url=http://indianembassy.org.cn/DynamicContent.aspx?MenuId=33&amp;SubMenuId=0|title=Dr. S. Jaishankar, Ambassador of India – Beijing. Embassy of India, Beijing, China|access-date=4 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20100116160023/http://www.indianembassy.org.cn/DynamicContent.aspx?MenuId=33&amp;SubMenuId=0|archive-date=16 January 2010}}&lt;/ref&gt; 

1988 മുതൽ 1990 വരെ അദ്ദേഹം [[ശ്രീലങ്ക|ശ്രീലങ്കയിൽ]] [[ശ്രീലങ്കയിലെ ഇന്ത്യൻ സമാധാനസംരക്ഷണസേന|ഇന്ത്യൻ സമാധാന സേനയുടെ]] (IPKF) ഫസ്റ്റ് സെക്രട്ടറിയായും രാഷ്ട്രീയ ഉപദേഷ്ടാവായും സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. &lt;ref name=&quot;BSA&quot;/&gt; &lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=gThuAAAAMAAJ&amp;q=jaishankar|title=Assignment Colombo|last=Dixit|first=Jyotindra Nath|date=4 June 1998|publisher=Konark Publishers|isbn=9788122004991|access-date=4 June 2019|via=Google Books}}&lt;/ref&gt; 1990 മുതൽ 1993 വരെ അദ്ദേഹം [[ബുഡാപെസ്റ്റ്|ബുഡാപെസ്റ്റിലെ]] ഇന്ത്യൻ മിഷനിൽ കൗൺസിലർ (കൊമേഴ്സ്യൽ) ആയിരുന്നു. ന്യൂഡൽഹിയിൽ തിരിച്ചെത്തിയ അദ്ദേഹം [[വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം (ഇന്ത്യ)|വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയത്തിൽ]] ഡയറക്ടറായും (കിഴക്കൻ യൂറോപ്പ്) [[രാഷ്ട്രപതി|ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രപതി]] [[ശങ്കർ ദയാൽ ശർമ്മ|ശങ്കർ ദയാൽ ശർമ്മയുടെ]] പ്രസ് സെക്രട്ടറിയായും പ്രസംഗലേഖകനായും സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു.  

1996 മുതൽ 2000 വരെ [[ടോക്കിയോ|ടോക്കിയോയിലെ]] ഇന്ത്യൻ എംബസിയിൽ ഡെപ്യൂട്ടി ചീഫ് ഓഫ് മിഷൻ ആയിരുന്നു ജയശങ്കർ&lt;ref name=&quot;BSA&quot;/&gt; . ഈ കാലയളവിൽ ഇന്ത്യയുടെ [[ഓപ്പറേഷൻ ശക്തി|പൊഖ്‌റാൻ-II]] ആണവപരീക്ഷണങ്ങളെത്തുടർന്ന് ഇന്ത്യ [[ഇന്ത്യ–ജപ്പാൻ ബന്ധങ്ങൾ|-ജപ്പാൻ ബന്ധങ്ങളിൽ]] മാന്ദ്യമുണ്ടായത് അന്നത്തെ ജാപ്പനീസ് പ്രധാനമന്ത്രി യോഷിറോ മോറിയുടെ ഇന്ത്യാ സന്ദർശനത്തിനെത്തുടർന്ന് വീണ്ടെടുക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;[http://www.mofa.go.jp/region/asia-paci/india/data.html Japan-India Relations (Basic Data)], ''[[Ministry of Foreign Affairs of Japan]]'', November 2012&lt;/ref&gt; ഭാവി ജപ്പാൻ പ്രധാനമന്ത്രി [[ഷിൻസോ ആബേ|ഷിൻസോ അബെയെ]] തന്റെ ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി [[മൻമോഹൻ സിങ്|മൻമോഹൻ സിങ്ങിനെ]] പരിചയപ്പെടുത്താൻ ജയശങ്കർ സഹായിച്ചതായി റിപ്പോർട്ടുണ്ട്. &lt;ref&gt;[http://thehindu.com/opinion/op-ed/the-importance-of-shinzo-abe/article4214264.ece The importance of Shinzo Abe] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140516151304/http://www.thehindu.com/opinion/op-ed/the-importance-of-shinzo-abe/article4214264.ece |date=2014-05-16 }}, ''[[The Hindu]]'', 19 December 2012&lt;/ref&gt; 2000-ൽ അദ്ദേഹം [[ചെക്ക്‌ റിപ്പബ്ലിക്ക്‌|ചെക്ക് റിപ്പബ്ലിക്കിലെ]] ഇന്ത്യൻ അംബാസഡറായി നിയമിതനായി.
[[പ്രമാണം:Visita_Primer_Ministro_de_la_República_de_la_India,_Narendra_Modi_(27519474086).jpg|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|230x230ബിന്ദു| പ്രധാനമന്ത്രി [[നരേന്ദ്ര മോദി|നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ]] ഇടതുവശത്ത് വിദേശകാര്യമന്ത്രി സുബ്രഹ്മണ്യം ജയശങ്കറും വലതുവശത്ത് ദേശീയ സുരക്ഷാ ഉപദേഷ്ടാവ് [[അജിത് ഡോവൽ|അജിത് ഡോവലുമാണ്]] .]]
2004 മുതൽ 2007 വരെ, ജയശങ്കർ ന്യൂഡൽഹിയിലെ [[വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം (ഇന്ത്യ)|വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയത്തിൽ]] ജോയിന്റ് സെക്രട്ടറി (അമേരിക്ക) ആയിരുന്നു. ഈ നിലയിൽ, [[2004-ലെ ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രഭൂകമ്പവും സുനാമിയും|2004-ലെ ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രത്തിലെ സുനാമിയെ]] തുടർന്നുള്ള ദുരിതാശ്വാസ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടെ, [[ഇന്ത്യ അമേരിക്ക ആണവക്കരാർ|യുഎസ്-ഇന്ത്യ സിവിൽ ആണവ കരാറിന്റെ]] ചർച്ചകളിലും പ്രതിരോധ സഹകരണം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിലും അദ്ദേഹം ഏർപ്പെട്ടിരുന്നു. &lt;ref&gt;[http://hindu.com/thehindu/holnus/000200706260901.htm ‘No too many holes in Indo-US nuke deal’] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070923063934/http://www.hindu.com/thehindu/holnus/000200706260901.htm|date=23 September 2007}},''[[ദ ഹിന്ദു|The Hindu]]'', 26 June 2007&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://ndu.edu/inss/symposia/Pacific2005/jaishankar.pdf|title=2004 Tsunami disaster – Consequences for Regional Cooperation|access-date=4 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20120907030328/http://www.ndu.edu/inss/symposia/Pacific2005/jaishankar.pdf|archive-date=7 September 2012}}&lt;/ref&gt; 2005 ലെ പുതിയ പ്രതിരോധ ചട്ടക്കൂട് &lt;ref&gt;[https://indianembassy.org/india-us-defense-relations.php India-US Defense Relations], ''[https://www.indianembassy.org/ Embassy of India – Washington D.C.]'', 28 June 2005&lt;/ref&gt;, ഓപ്പൺ സ്കൈസ് ഉടമ്പടി എന്നിവയുടെ സമാപനത്തിലും ജയശങ്കർ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു, &lt;ref&gt;[http://2001-2009.state.gov/r/pa/ei/pix/b/44621.htm U.S.-India Open Skies Agreement], ''U.S. Department of State'', 14 April 2005&lt;/ref&gt; യുഎസ്-ഇന്ത്യ എനർജി ഡയലോഗ്, &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://aspeninstitute.org/policy-work/aspen-strategy-group/USID/past-meetings|title=meetings of the U.S.-India Strategic Dialogue – The Aspen Institute|access-date=4 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20160404112441/http://www.aspeninstitute.org/policy-work/aspen-strategy-group/USID/past-meetings|archive-date=4 April 2016}}&lt;/ref&gt; ഇന്ത്യ-യുഎസ് സാമ്പത്തിക സംഭാഷണം ആരംഭിക്കുന്നതിലും കൂടാതെ ഇന്ത്യ-യുഎസ് സിഇഒ ഫോറത്തിലും അദ്ദേഹം ബന്ധപ്പെട്ടിരുന്നു.&lt;ref&gt;[http://indousstf.org/fullstory.aspx?mostprvmytitle=News%20and%20Report&amp;prevmytitle=Fact%20Sheets&amp;storyheadline=The%20U.S.-India%20Economic%20Dialogue&amp;sectionid=S181 The US-India Economic Dialogue] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140209152438/http://www.indousstf.org/fullstory.aspx?mostprvmytitle=News%20and%20Report&amp;prevmytitle=Fact%20Sheets&amp;storyheadline=The%20U.S.-India%20Economic%20Dialogue&amp;sectionid=S181 |date=2014-02-09 }}, ''Indo-US Science &amp; Technology Forum'', 2 March 2006&lt;/ref&gt; 2006-2007ൽ അമേരിക്കയുമായുള്ള 123 കരാറിന്റെ ചർച്ചകളിൽ ജയശങ്കർ ഇന്ത്യൻ ടീമിനെ നയിച്ചു.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20130923092453/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2007-07-22/us/27970156_1_technical-experts-indian-negotiators-nuclear-test US-India nuke deal: 1.. 2 ..3..go], ''[[Times of India]]'', 22 July 2007&lt;/ref&gt; 2007 ജൂണിൽ നടന്ന കാർണഗീ എൻഡോവ്‌മെന്റ് ഇന്റർനാഷണൽ നോൺ- &lt;ref&gt;[http://www.rediff.com/news/2007/jun/26ndeal.htm N-deal's not an arms control agreement: India], [[Rediff.com|''Rediff News'']], 26 June 2007&lt;/ref&gt; കോൺഫറൻസിലും അദ്ദേഹം ഇന്ത്യൻ സർക്കാരിനെ പ്രതിനിധീകരിച്ചു. 

2013 ൽ ഇന്ത്യയുടെ [[ഇന്ത്യൻ വിദേശകാര്യ സെക്രട്ടറി|വിദേശകാര്യ സെക്രട്ടറി]] സ്ഥാനത്തേക്ക് ജയശങ്കറിനെ പരിഗണിച്ചിരുന്നതായി റിപ്പോർട്ടുണ്ട്. &lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20130614083525/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-06-10/india/39872403_1_pm-manmohan-singh-ranjan-mathai-nirupama-rao Jaishankar is PM’s Choice for Foreign Secy Post],''[[Times of India]]'', 10 June 2013&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;[http://straitstimes.com/the-big-story/asia-report/india/story/interview-indian-foreign-minister-salman-khurshid-20130705 Interview with Indian Foreign Minister Salman Khurshid] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150202004942/http://www.straitstimes.com/the-big-story/asia-report/india/story/interview-indian-foreign-minister-salman-khurshid-20130705|date=2 February 2015}}, ''[[ദി സ്ട്രെയിറ്റ്സ് ടൈംസ്|The Straits Times]]'', 5 July 2013&lt;/ref&gt;

=== സിംഗപ്പൂരിലെ ഹൈക്കമ്മീഷണർ ===
2007 മുതൽ 2009 വരെ ജയശങ്കർ [[സിംഗപ്പൂർ|സിംഗപ്പൂരിലെ]] ഇന്ത്യൻ ഹൈക്കമ്മീഷണറായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.indianembassy.org.cn/DynamicContent.aspx?MenuId=33&amp;SubMenuId=0|title=Embassy Of India, Beijing|access-date=4 June 2019|date=16 January 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100116160023/http://www.indianembassy.org.cn/DynamicContent.aspx?MenuId=33&amp;SubMenuId=0|archive-date=16 January 2010}}&lt;/ref&gt; അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണകാലത്ത്, സിംഗപ്പൂരിലെ ഇന്ത്യൻ ബിസിനസ് സാന്നിധ്യം വിപുലീകരിക്കുന്ന സമഗ്ര സാമ്പത്തിക സഹകരണ കരാർ (സിഇസിഎ) നടപ്പിലാക്കാൻ അദ്ദേഹം സഹായിച്ചതു &lt;ref&gt;[http://articles.economictimes.indiatimes.com/2007-11-16/news/27687859_1_ceca-india-and-singapore-indian-chefs Singapore all set to attract skilled Indians] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305021039/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2007-11-16/news/27687859_1_ceca-india-and-singapore-indian-chefs |date=2016-03-05 }}, ''[[The Economic Times]]'', 16 November 2007&lt;/ref&gt; കൂടാതെ സിംഗപ്പൂർ അതിന്റെ ചില സൈനിക ഉപകരണങ്ങൾ സ്ഥിരമായി ഇന്ത്യയിൽ സൂക്ഷിക്കുന്ന ഒരു പ്രതിരോധ ക്രമീകരണത്തിന് മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.&lt;ref&gt;[http://www.domain-b.com/industry/defence/20071010_defence.htm India and Singapore sign defence cooperation pact], 10 October 2007&lt;/ref&gt; സിംഗപ്പൂരിൽ [[പ്രവാസി ദിനം|പ്രവാസി ഭാരതീയ ദിവസ്]], &lt;ref&gt;[http://www.thehindubusinessline.in/bline/2008/10/10/stories/2008101051891000.htm Pravasi Bharatiya Divas kicks off in Singapore], ''[[The Hindu Business Line]]'', 10 October 2008&lt;/ref&gt;, IIMPact &lt;ref&gt;[http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-international/indian-professionals-hailed-as-alternative-global-voices/article1244126.ece Indian professionals hailed as alternative global voices], [[The Hindu]], 22 April 2008&lt;/ref&gt; എന്നിവയും ജയശങ്കർ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു. 

=== ചൈനയിലെ അംബാസഡർ ===
നാലര വർഷത്തെ കാലാവധിയോടെ ചൈനയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം സേവനമനുഷ്ഠിച്ച ഇന്ത്യയുടെ അംബാസഡറായിരുന്നു ജയശങ്കർ. &lt;ref name=&quot;ADS&quot;&gt;[http://thehindu.com/news/national/jaishankar-moving-to-us-after-eventful-tenure-in-china/article5452656.ece Jaishankar moving to U.S. after eventful tenure in China], ''[[The Hindu]]'', 13 December 2013&lt;/ref&gt; ബെയ്ജിംഗിൽ, ചൈനയും ഇന്ത്യയും തമ്മിലുള്ള സാമ്പത്തിക, വ്യാപാര, സാംസ്കാരിക ബന്ധം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിലും ചൈന-ഇന്ത്യ അതിർത്തി തർക്കം കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിലും ജയശങ്കർ ഏർപ്പെട്ടിരുന്നു. &lt;ref&gt;[http://business-standard.com/article/news-ani/india-s-relationship-with-china-expanding-substantively-s-jaishankar-lead-jaishankar-113052001003_1.html India’s relationship with China expanding substantively: S. Jaishankar], [[Business Standard|''The Business Standard'']], 20 May 2013&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;[http://articles.economictimes.indiatimes.com/2013-08-21/news/41433273_1_indian-ambassador-indian-envoy-border-areas Disturbance of Peace at Border Can Vitiate Ties: India to China] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304230943/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2013-08-21/news/41433273_1_indian-ambassador-indian-envoy-border-areas |date=2016-03-04 }},''[[The Economic Times]]'', 21 August 2013&lt;/ref&gt;

ചൈനയിലെ ഇന്ത്യൻ അംബാസഡറായ ജയശങ്കറിന്റെ കാലാവധി ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തിലെ നിരവധി സുപ്രധാന സംഭവവികാസങ്ങൾക്കൊപ്പമായിരുന്നു. &lt;ref name=&quot;ADS&quot;/&gt; [[ഇന്ത്യൻ കരസേന|ഇന്ത്യൻ ആർമിയുടെ]] നോർത്തേൺ കമാൻഡ് മേധാവിക്ക് വിസ നൽകാൻ ചൈന വിസമ്മതിച്ചതിനെ കുറിച്ച് 2010-ൽ ഇന്ത്യൻ കാബിനറ്റ് കമ്മിറ്റിക്ക് അദ്ദേഹം നൽകിയ വിശദീകരണം, 2011 ഏപ്രിലിൽ സ്ഥിതിഗതികൾ പരിഹരിക്കപ്പെടുന്നതിന് മുമ്പ് ചൈനയുമായുള്ള ഇന്ത്യൻ പ്രതിരോധ സഹകരണം താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവയ്ക്കുന്നതിലേക്ക് നയിച്ചു. &lt;ref&gt;[http://articles.economictimes.indiatimes.com/2010-09-04/news/27628796_1_gilgit-baltistan-region-nyt-report-zhang-zhijun PLA Presence in PoK Worries India] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305034535/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2010-09-04/news/27628796_1_gilgit-baltistan-region-nyt-report-zhang-zhijun |date=2016-03-05 }},''[[The Economic Times]]'', 4 September 2010&lt;/ref&gt; 2010-ൽ, [[ജമ്മു-കശ്മീർ|ജമ്മു കശ്മീരിൽ]] നിന്നുള്ള ഇന്ത്യക്കാർക്ക് സ്റ്റേപ്പിൾഡ് വിസ നൽകുന്ന ചൈനീസ് നയം അവസാനിപ്പിക്കാൻ ജയശങ്കർ ചർച്ച നടത്തി. &lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20130925130451/http://www.hindustantimes.com/world-news/RestOfAsia/Understanding-reached-on-stapled-visa-issue-says-Indian-envoy/Article1-640420.aspx Understanding Reached on Stapled Visa Issue, Says Indian Envoy], [[Hindustan Times|''The Hindustan Times'']], 19 December 2010&lt;/ref&gt; 2012-ൽ, [[അരുണാചൽ പ്രദേശ്|അരുണാചൽ പ്രദേശും]] [[അക്സായ് ചിൻ|അക്‌സായ് ചിനും]] ചൈനയുടെ ഭാഗങ്ങളായി കാണിക്കുന്ന ചൈനീസ് പാസ്‌പോർട്ടുകൾക്ക് മറുപടിയായി, ആ പ്രദേശങ്ങൾ ഇന്ത്യയുടെ ഭാഗങ്ങളായി കാണിച്ച് ചൈനീസ് പൗരന്മാർക്ക് വിസ നൽകാൻ അദ്ദേഹം ഉത്തരവിട്ടു. &lt;ref&gt;Press Trust of India, [http://articles.economictimes.indiatimes.com/2012-11-23/news/35317418_1_map-row-aksai-chin-chinese-nationals Map Row: India Terms Chinese Action as Unacceptable] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130923054351/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2012-11-23/news/35317418_1_map-row-aksai-chin-chinese-nationals |date=2013-09-23 }},''[[The Economic Times]]'', 13 November 2012&lt;/ref&gt; 2013 മെയ് മാസത്തിൽ, ചൈനയുടെ പീപ്പിൾസ് ലിബറേഷൻ ആർമി [[ലഡാക്|ലഡാക്കിലെ]] ദെപ്സാങ് സമതലത്തിൽ പാളയമിട്ടതിന്റെ ഫലമായുണ്ടായ തർക്കം അവസാനിപ്പിക്കാൻ അദ്ദേഹം ചർച്ച നടത്തി, ചൈനീസ് സൈന്യം പിൻവലിച്ചില്ലെങ്കിൽ പ്രധാനമന്ത്രി [[ലീ കെച്യാങ്|ലീ കെകിയാങ്ങിന്റെ]] ഇന്ത്യാ സന്ദർശനം റദ്ദാക്കുമെന്ന് ഭീഷണിപ്പെടുത്തി &lt;ref&gt;Ranjit Bhushan and Manak Singh,[http://thesundayindian.com/en/story/the-inscrutables/25/47697/ The Inscrutables] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161016110957/http://www.thesundayindian.com/en/story/the-inscrutables/25/47697/ |date=2016-10-16 }}, [http://www.thesundayindian.com/ ''The Sunday Indian''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220412164245/http://www.thesundayindian.com/ |date=2022-04-12 }}, 2 June 2013&lt;/ref&gt; . &lt;ref&gt;Ranjit Bhushan and Manak Singh,[http://thesundayindian.com/en/story/the-inscrutables/25/47697/ The Inscrutables] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161016110957/http://www.thesundayindian.com/en/story/the-inscrutables/25/47697/ |date=2016-10-16 }}, [http://www.thesundayindian.com/ ''The Sunday Indian''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220412164245/http://www.thesundayindian.com/ |date=2022-04-12 }}, 2 June 2013&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;Press Trust of India, [http://ndtv.com/article/india/india-china-border-talks-today-defence-minister-ak-antony-to-visit-beijing-next-month-385235 India-China Border talks Today; Defence Minister AK Antony to Visit Beijing Next Month]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }},''[[NDTV]]'', 28 June 2013&lt;/ref&gt; ( 2013-ലെ ദൗലത്ത് ബേഗ് ഓൾഡി സംഭവം ''കൂടി കാണുക'' ). &lt;ref&gt;[http://mea.gov.in/media-advisory.htm?60/Media_Advisory Transcript of Media Briefing by Official Spokesperson and Indian Ambassador to China ''MEA Media Center''], 20 May 2013&lt;/ref&gt; മെയ് മാസത്തിൽ ലീയുടെ ന്യൂഡൽഹി സന്ദർശനത്തിന്റെ സമാപനത്തിന് ശേഷം മാധ്യമങ്ങളെ അറിയിച്ചത് ജയശങ്കർ ആണ്. 

ഇന്ത്യയുടെ &quot;പ്രധാന താൽപ്പര്യങ്ങൾ&quot; മാനിക്കപ്പെടുന്നിടത്തോളം കാലം ചൈനയുമായി ആഴത്തിലുള്ള ഇന്ത്യൻ സഹകരണം വേണമെന്ന് ജയശങ്കർ വാദിച്ചു, &lt;ref&gt;[http://isn.ethz.ch/Digital-Library/Publications/Detail/?ots591=0c54e3b3-1e9c-be1e-2c24-a6a8c7060233&amp;lng=en&amp;id=155547 S. Jaishankar, India and China: Fifty Years Later], ISAS Special Reports, [http://isas.nus.edu.sg/ ''Institute of South Asian Studies''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150129100427/http://www.isas.nus.edu.sg/|date=29 January 2015}}, 23 November 2012&lt;/ref&gt; ഉഭയകക്ഷി സാമ്പത്തിക ബന്ധത്തിന് കൂടുതൽ സന്തുലിതമായ വ്യാപാരം ആവശ്യമാണെന്നതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ചൈനയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഇന്ത്യൻ ബിസിനസുകൾക്ക് മികച്ച വിപണി പ്രവേശനത്തിനായി വാദിച്ചു. &lt;ref&gt;[http://www.indianembassy.org.cn/Interview-SpeechDetails.aspx?spchId=29&amp;intSpch=1 ‘Self-interest key to India-China ties’] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130923061409/http://www.indianembassy.org.cn/Interview-SpeechDetails.aspx?spchId=29&amp;intSpch=1|date=23 September 2013}}, [[ദ ഹിന്ദുസ്ഥാൻ ടൈംസ്|''The Hindustan Times'']], 4 September 2009&lt;/ref&gt; ഇന്ത്യയും ചൈനയും തമ്മിലുള്ള ആളുകൾ തമ്മിലുള്ള ബന്ധം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിലും 30 ചൈനീസ് നഗരങ്ങളിൽ ഇന്ത്യൻ സംസ്കാരം പ്രദർശിപ്പിക്കുന്ന പരിപാടികൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിലും അദ്ദേഹം ഏർപ്പെട്ടിരുന്നു. &lt;ref&gt;Selina Sun and William Wang, [http://www.indianembassy.org.cn/Interview-SpeechDetails.aspx?spchId=36&amp;intSpch=1 Interview of Ambassador of India to China, Dr. S. Jaishankar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130923061627/http://www.indianembassy.org.cn/Interview-SpeechDetails.aspx?spchId=36&amp;intSpch=1 |date=23 September 2013 }}, [http://chr.sagepub.com/ ''China Report''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050318001719/http://chr.sagepub.com/ |date=2005-03-18 }}, 4 September 2009&lt;/ref&gt; 

=== അമേരിക്കയിലെ അംബാസഡർ ===
[[പ്രമാണം:Secretary_Kerry_Shakes_Hands_With_Indian_Ambassador_Dr._S._Jaishankar.jpg|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|230x230ബിന്ദു| [[വാഷിങ്ടൺ, ഡി.സി.|വാഷിംഗ്ടൺ ഡിസിയിൽ]] യുഎസ് സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറി [[ജോൺ കെറി|ജോൺ കെറിക്കൊപ്പം]] ജയശങ്കറിന്റെ 2014-ലെ ഫോട്ടോ.]]
2013 സെപ്റ്റംബറിലാണ് ജയശങ്കറിനെ അമേരിക്കയിലെ ഇന്ത്യൻ അംബാസഡറായി നിയമിച്ചത്. [[നിരുപമ റാവു|നിരുപമ റാവുവിന്റെ]] പിൻഗാമിയായി 2013 ഡിസംബർ 23 ന് അദ്ദേഹം ചുമതലയേറ്റു. &lt;ref name=&quot;ADS&quot;/&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://news.biharprabha.com/2013/12/meet-subrahmanyam-jaishankar-the-new-indian-ambassador-to-usa/|title=Meet Subrahmanyam Jaishankar, the new Indian Ambassador to USA|access-date=24 December 2013|archive-date=2014-01-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20140111200527/http://news.biharprabha.com/2013/12/meet-subrahmanyam-jaishankar-the-new-indian-ambassador-to-usa/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; [[ദേവയാനി ഘോബ്രഗഡെ സംഭവം|ദേവയാനി ഖോബ്രഗഡെ സംഭവത്തിന്]] ഇടയിൽ അദ്ദേഹം അമേരിക്കയിൽ എത്തി, അവരുടെ അമേരിക്കയിൽ നിന്ന് പോകാനുള്ള സന്ധിചർച്ചകളിൽ ഏർപ്പെടുകയും ചെയ്തു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/|title=Business News Live, Share Market News – Read Latest Finance News, IPO, Mutual Funds News|access-date=4 June 2019|website=The Economic Times}}&lt;/ref&gt; 2014 ജനുവരി 29-ന്, അന്താരാഷ്ട്ര സമാധാനത്തിനായുള്ള കാർണഗീ എൻഡോവ്‌മെന്റിനെ അഭിസംബോധന ചെയ്ത് ജയശങ്കർ വാദിച്ചു, &quot;[ഇന്ത്യ-യുഎസ്] ബന്ധങ്ങൾക്ക് അണ്ടർറൈറ്റിംഗ് മഹത്തായ തന്ത്രം അടിസ്ഥാനപരമായി മികച്ചതാണ്&quot; എന്നാൽ ആ ബന്ധങ്ങൾ &quot;വികാരത്തിന്റെ പ്രശ്‌നമാണ്&quot; അനുഭവിക്കുന്നതെന്ന് അദ്ദേഹം വാദിച്ചു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://carnegieendowment.org/2014/01/29/ambassador-jaishankar-on-u.s.-india-relations-event-4309|title=Ambassador Jaishankar on U.S.-India Relations|access-date=4 June 2019|last=Mathews|first=S. Jaishankar, Jessica Tuchman|last2=Mathews|first2=S. Jaishankar, Jessica Tuchman|website=Carnegie Endowment for International Peace}}&lt;/ref&gt;  2014 മാർച്ച് 10 ന്, ഓവൽ ഓഫീസിൽ വച്ച് അദ്ദേഹം ഔദ്യോഗികമായി യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് [[ബറാക്ക് ഒബാമ|ബരാക് ഒബാമയ്ക്ക്]] തന്റെ യോഗ്യതാപത്രങ്ങൾ സമർപ്പിച്ചു. 

2014 സെപ്റ്റംബറിൽ [[ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി]] [[നരേന്ദ്ര മോദി|നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ]] കന്നി അമേരിക്കൻ സന്ദർശനം ആസൂത്രണം ചെയ്യുന്നതിൽ ജയശങ്കർ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു, അദ്ദേഹം എത്തിയപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തെ സ്വാഗതം ചെയ്യുകയും ഇന്ത്യൻ-അമേരിക്കൻ കമ്മ്യൂണിറ്റിയിലെ അംഗങ്ങൾക്ക് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ബഹുമാനാർത്ഥം അത്താഴം നൽകുകയും ചെയ്തു. &lt;ref&gt;Yashwant Raj, [https://web.archive.org/web/20140926163703/http://www.hindustantimes.com/india-news/pmmodiinus/modi-in-us-rapport-building-vision-sharing-on-priority/article1-1268791.aspx &quot;PM Modi Arrives in US&quot;], The Hindustan Times, 26 September 2014&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;[http://timesofindia.indiatimes.com/india/Modi-to-undertake-over-50-engagements-during-maiden-US-visit/articleshow/43227225.cms Modi to undertake over 50 engagements during maiden US visit], The Times of India, 23 September 2014.&lt;/ref&gt; 

=== വിദേശകാര്യ സെക്രട്ടറി ===
2015 ജനുവരി 29 -നാണ് ജയശങ്കർ ഇന്ത്യയുടെ [[ഇന്ത്യൻ വിദേശകാര്യ സെക്രട്ടറി|വിദേശകാര്യ സെക്രട്ടറിയായി]] നിയമിതനായത്. പ്രധാനമന്ത്രി [[നരേന്ദ്ര മോദി|നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ]] അധ്യക്ഷതയിൽ 2015 ജനുവരി 28-ന് ചേർന്ന മന്ത്രിസഭയുടെ അപ്പോയിന്റ്‌മെന്റ് കമ്മിറ്റി യോഗത്തിന് ശേഷമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിയമന പ്രഖ്യാപനം നടന്നത്. &lt;ref name=&quot;BVMN&quot;/&gt; &lt;ref name=&quot;BVML&quot;/&gt; &quot; 2015-ലെ നേപ്പാൾ ഉപരോധത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ ആസൂത്രകൻ&quot; എന്ന നിലയിൽ ജയശങ്കറിനെ നേപ്പാൾ വിശകലനവിദഗ്ധർ പരക്കെ കണക്കാക്കുന്നു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.onlinekhabar.com/2019/05/769938|title=नाकाबन्दीका योजनाकारलाई किन बनाइयो विदेशमन्त्री ?|access-date=4 June 2019}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.onlinekhabar.com/2019/05/769772|title=नाकाबन्दीका डिजाइनर बने मोदी सरकारका मन्त्री|access-date=4 June 2019}}&lt;/ref&gt;

== രാഷ്ട്രീയജീവിതം ==
[[പ്രമാണം:Cumbre_de_Líderes_del_G20._Día_2_(35798642875).jpg|ലഘുചിത്രം|230x230ബിന്ദു|[[ഇന്ത്യൻ വിദേശകാര്യ സെക്രട്ടറി]] ജയശങ്കർ [[ജി - 20|G20]] നേതാക്കളുടെ യോഗത്തിൽ പ്രധാനമന്ത്രി [[നരേന്ദ്ര മോദി|നരേന്ദ്ര മോഡിയോടൊപ്പം]].]]

=== വിദേശകാര്യ മന്ത്രി ===
2019 മെയ് 31 ന് അദ്ദേഹം [[ഇന്ത്യൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി|വിദേശകാര്യ മന്ത്രിയായി]] നിയമിതനായി. &lt;ref&gt;{{Citation|title=PM Modi allocates portfolios. Full list of new ministers|url=https://www.livemint.com/politics/news/pm-modi-allocates-portfolios-full-list-of-new-ministers-1559288502067.html|periodical=[[Live Mint]]|date=31 May 2019}}&lt;/ref&gt; ജയശങ്കർ 2019 മെയ് 30 ന് [[കേന്ദ്ര മന്ത്രിസഭ|ക്യാബിനറ്റ്]] മന്ത്രിയായി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു.

[[ഗുജറാത്ത്]] സംസ്ഥാനത്ത് നിന്ന് 2019 ജൂലൈ 5 ന്, [[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി|ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടിയിൽ]] നിന്ന് [[രാജ്യസഭ|രാജ്യസഭയിലേക്ക്]] [[ഇന്ത്യൻ പാർലമെന്റ്|പാർലമെന്റ് അംഗമായി]] ജയശങ്കർ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.  [[നരേന്ദ്ര മോദി മന്ത്രിസഭ|നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ]] സർക്കാരിൽ [[ഇന്ത്യൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി|വിദേശകാര്യ മന്ത്രിയായിരുന്ന]] അന്തരിച്ച [[സുഷമാ സ്വരാജ്|സുഷമ സ്വരാജിന്റെ]] പിൻഗാമിയായി അദ്ദേഹം തന്റെ ആദ്യ ഘട്ടത്തിൽ അധികാരത്തിലെത്തി. ആരോഗ്യപരമായ കാരണങ്ങളാൽ [[സുഷമാ സ്വരാജ്|സുഷമ സ്വരാജ്]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിച്ചില്ല.  
[[പ്രമാണം:201027-D-BN624-0179_(50537563941).jpg|ലഘുചിത്രം| 2020 ഒക്‌ടോബർ 27-ന് [[ന്യൂ ഡെൽഹി|ന്യൂ ഡൽഹിയിൽ]] നടന്ന യുഎസ്-ഇന്ത്യ 2+2 മിനിസ്റ്റീരിയലിന് ശേഷം ഒരു പത്രസമ്മേളനത്തിൽ യുഎസ് പ്രതിരോധ സെക്രട്ടറി മാർക്ക് ടി എസ്പർ, യുഎസ് സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറി മൈക്ക് പോംപിയോ, പ്രതിരോധ മന്ത്രി [[രാജ്‌നാഥ് സിങ്|രാജ്‌നാഥ് സിംഗ്]], വിദേശകാര്യ മന്ത്രി എസ് ജയശങ്കർ എന്നിവർ പങ്കെടുക്കുന്നു. .]]
2020 ഒക്ടോബറിൽ, ജയശങ്കറും [[ഇന്ത്യൻ പ്രതിരോധ മന്ത്രി]] [[രാജ്‌നാഥ് സിങ്|രാജ്‌നാഥ് സിംഗും]] യുഎസ് സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറി മൈക്ക് പോംപിയോ, യുഎസ് പ്രതിരോധ സെക്രട്ടറി മാർക്ക് ടി എസ്പർ എന്നിവരുമായി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തി, യുണൈറ്റഡ് സ്‌റ്റേറ്റ്‌സിനും ഇന്ത്യയ്ക്കും ഇടയിൽ വളരെ കൃത്യതയുള്ള നോട്ടിക്കൽ, എയറോനോട്ടിക്കൽ, ടോപ്പോഗ്രാഫിക്കൽ, ജിയോസ്‌പേഷ്യൽ ഡാറ്റകളിലേക്കുള്ള ആക്‌സസ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള സെൻസിറ്റീവ് വിവരങ്ങളുടെയും ഇന്റലിജൻസിന്റെയും ഉൾപ്പെടെ ജിയോസ്‌പാഷ്യൽ സഹകരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അടിസ്ഥാന വിനിമയ, സഹകരണ കരാറിൽ (BECA) ഒപ്പുവച്ചു. കരാർ ഒരു ദശാബ്ദത്തിലേറെയായി ചർച്ചയിലായിരുന്നു, എന്നാൽ വിവര സുരക്ഷയെക്കുറിച്ചുള്ള മുൻ ആശങ്കകൾ [[ഐക്യ പുരോഗമന സഖ്യം|യുപിഎ (യുപിഎ)]] സഖ്യ സർക്കാരിനെ ഇത് തടയാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചു.  സംഭാഷണത്തിന് മറുപടിയായി , വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ ചൈനീസ് വക്താവ് വാങ് വെൻബിൻ ഈ നീക്കത്തെ വിമർശിക്കുകയും &quot;തന്റെ ശീതയുദ്ധ മാനസികാവസ്ഥയും പൂജ്യം-സമാന ചിന്താഗതിയും ഉപേക്ഷിച്ച് 'ചൈന ഭീഷണി'യിൽ മുഴങ്ങുന്നത് നിർത്താൻ പോംപിയോയെ ഉപദേശിക്കുകയും ചെയ്തു.&quot; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://thehill.com/policy/defense/522943-us-signs-satellite-data-sharing-pact-with-india-warns-of-chinese-threats|title=US signs satellite data-sharing pact with India, warns of Chinese threats|access-date=4 November 2020|last=Homan|first=Timothy R.|date=27 October 2020|website=TheHill|language=en}}&lt;/ref&gt; 

== സ്വകാര്യ ജീവിതം ==
ജാപ്പനീസ് വംശജനായ ക്യോക്കോയെ ജയശങ്കർ വിവാഹം കഴിച്ചു, &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.outlookindia.com/website/story/india-news-s-jaishankar-surprise-pick-in-modis-cabinet-may-play-key-role-in-foreign-affairs/331257|title=S Jaishankar, Surprise Pick in Modi's Cabinet, May Play Key Role On Foreign Affairs|access-date=12 June 2019|date=30 May 2019|website=Pranay Sharma|publisher=Outlook}}&lt;/ref&gt; അവർക്ക് രണ്ട് ആൺമക്കളും -ധ്രുവ, അർജുൻ-ഒരു മകളും, മേധ- ഉണ്ട്.  അദ്ദേഹം [[റഷ്യൻ ഭാഷ|റഷ്യൻ]], [[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്]], [[തമിഴ്]], [[ഹിന്ദി]], [[ജാപ്പനീസ് ഭാഷ|ജാപ്പനീസ്]], [[ചൈനീസ് ഭാഷ|ചൈനീസ്]], കുറച്ച് [[ഹംഗേറിയൻ ഭാഷ|ഹംഗേറിയൻ]] എന്നിവ സംസാരിക്കുന്നു. &lt;ref name=&quot;BVMP&quot;/&gt;

== ഗ്രന്ഥസൂചിക ==

* {{Cite book|title=The India Way: Strategies for an Uncertain World|publisher=Harper Collins|year=2020|isbn=978-9390163878|pages=240}}

== ഇതും കാണുക ==

* [[കെ. നട്‌വർ സിങ്|നട്‌വർ സിംഗ്]]
* സയ്യിദ് അക്ബറുദ്ദീൻ
* വിജയ് കേശവ് ഗോഖലെ
* ഹർഷ് വർധൻ ശ്രിംഗ്ല

== അവലംബം ==
{{reflist}}

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==

* [https://web.archive.org/web/20140701174520/https://www.indianembassy.org/pages.php?id=90 അംബാസഡറുടെ ബയോ ഡാറ്റ], ഇന്ത്യൻ എംബസി, വാഷിംഗ്ടൺ ഡിസി
* [https://web.archive.org/web/20131002045356/http://english.cntv.cn/program/dialogue/20100803/104348.shtml അഭിമുഖം], ചൈന സെൻട്രൽ ടെലിവിഷൻ, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2010
{{S-start}}
{{S-dip}}
{{S-bef}}
{{s-ttl|title=Indian Ambassador to [[China]]|years=2009–2013}}
{{S-aft}}
{{s-ttl|title=[[Indian Ambassador to the United States]]|years=2013–2015}}
{{S-aft}}
{{S-bef}}
{{s-ttl|title=[[Foreign Secretary (India)|Foreign Secretary of India]]|years=2015–2018}}
{{S-aft}}
|-
{{s-off}}
{{S-bef}}
{{s-ttl|title=[[Minister of External Affairs (India)|Minister of External Affairs]]|years=30 May 2019 – present}}
{{s-inc}}
|-
{{End}}

[[വർഗ്ഗം:ഗുജറാത്തിൽ നിന്നും രാജ്യസഭയിൽ അംഗമായവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേന്ദ്ര കാബിനറ്റ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:നരേന്ദ്ര മോദി മന്ത്രിസഭ]]
[[വർഗ്ഗം:ജവഹർലാൽ നെഹ്രു സർവകലാശാലയിലെ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ നയതന്ത്രജ്ഞർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 9-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1955-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>8lnfwqx25d0djfl0fzcf4xy1viydktt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഹെർമൻ റോഷാക്ക്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>569615</id>
    <revision>
      <id>4650108</id>
      <parentid>4570388</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T11:04:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4650108</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26792" sha1="do5q2rj6padajfr3ail5byej9lic2n8" xml:space="preserve">{{PU|Hermann Rorschach}}
{{Infobox scientist
|name              = ഹെർമൻ റോഷാക്ക്
|image             = Hermann Rorschach c.1910.JPG
|caption           = ഹെർമൻ റോഷാക്ക് 1910 ൽ
|birth_date        = {{Birth date|1884|11|8|df=yes}}
|birth_place       = [[Zürich]], [[Canton of Zürich|Zürich]], Switzerland
|death_date        = {{Death date and age|1922|4|2|1884|11|8|df=yes}}
|death_place       = [[Herisau]], [[Canton of Appenzell Ausserrhoden|Appenzell AR]], Switzerland
|residence   = 
|citizenship = 
|nationality       = [[Swiss people|സ്വിസ്]]
|ethnicity         = 
|field             = [[സൈക്യാട്രി]], [[psychometrics|സൈക്കോമെട്രിക്സ്]]
|work_institutions = 
|alma_mater        = 
|doctoral_advisor  = 
|doctoral_students = 
|known_for         = [[റോഷാക്ക് ടെസ്റ്റ്]]
|influences        = [[Eugen Bleuler]]
|influenced        = 
|prizes            = 
|spouse            = {{Nowrap|Olga Stempelin ({{abbr|m.|married}} 1913–22; his death)}}
|children          = 2
}}
ഒരു സ്വിസ് [[സൈക്യാട്രി]]സ്റ്റും [[മാനസികാപഗ്രഥനം|സൈക്കോ അനലിസ്റ്റും]] ആയിരുന്നു '''ഹെർമൻ റോഷാക്ക്''' (8 നവംബർ 1884 - 2 ഏപ്രിൽ 1922). കലയിലുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസം, ആളുകളുടെ വ്യക്തിത്വത്തിന്റെ വിവിധ അബോധ ഭാഗങ്ങൾ അളക്കാൻ പരീക്ഷണാത്മകമായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന ഒരു കൂട്ടം മഷി ബ്ലോട്ടുകളുടെ വികസനത്തിന് സഹായകമായി. റോഷാക്ക് ടെസ്റ്റ് എന്ന് വിളിക്കുന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ രീതി, വ്യക്തിത്വം, സൈക്കോട്ടിക്, ന്യൂറോളജിക്കൽ ഡിസോർഡേഴ്സ് എന്നിവ തിരിച്ചറിയാൻ സഹായിക്കുന്നതിന് വർഷങ്ങളായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. 37 -ആം വയസ്സിൽ അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ അകാല മരണം വരെ ഈ ടെസ്റ്റ് പരിഷ്ക്കരിക്കുന്നത് അദ്ദേഹം തുടർന്നു.&lt;ref name=&quot;Schwarz1996&quot;&gt;{{Cite journal|last=Schwarz|first=W|date=1996|title=Hermann Rorschach, MD: His life and work|journal=Rorschachiana|volume=21|issue=1|pages=6–17|doi=10.1027/1192-5604.21.1.6}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Huffman, K. (2008), ''Psychology in Action'', John Wiley &amp; Sons, 9th Edition, {{ISBN|0-470-37911-1}}&lt;/ref&gt;

== ആദ്യകാല ജീവിതം ==
ഉൾറിച്ചിനും ഫിലിപ്പീൻ റോർഷാക്കിനും ജനിച്ച മൂന്ന് മക്കളിൽ മൂത്തയാളായി സ്വിറ്റ്‌സർലൻഡിലെ [[സൂറിച്ച്|സൂറിച്ചിലാണ്]] റോഷാക്ക് ജനിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=kTyhD3D4d8QC&amp;pg=PA65|title=History and Directory: Society for Personality Assessment Fiftieth Anniversary|date=2013|publisher=[[Routledge]]|isbn=978-0805805697|editor-last=Exner|editor-first=John E.|page=65|access-date=16 January 2015|editor-last2=O'Roark|editor-first2=Ann M.}}&lt;/ref&gt; അദ്ദേഹത്തിന് അന്ന എന്ന ഒരു സഹോദരിയും പോൾ എന്ന ഒരു സഹോദരനും ഉണ്ടായിരുന്നു. അദ്ദേഹം തന്റെ ബാല്യവും യൗവനവും ചെലവഴിച്ചത് വടക്കൻ സ്വിറ്റ്സർലൻഡിലെ ഷാഫൗസണിലാണ്. ക്ലെക്സോഗ്രാഫി ആസ്വദിച്ചിരുന്ന, സാങ്കൽപ്പിക ഇങ്ക് ബ്ലോട്ട് &quot;ചിത്രങ്ങൾ&quot; നിർമ്മിച്ചിരുന്ന അദ്ദേഹം തന്റെ സ്കൂൾ സുഹൃത്തുക്കൾക്കിടയിൽ ക്ലെക്സ് അല്ലെങ്കിൽ &quot;''ഇങ്ക്ബ്ലോട്ട്''&quot; എന്ന് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;Searls2017&quot;&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=0WKIDAAAQBAJ&amp;q=the+inkblots|title=''The Inkblots: Hermann Rorschach, His Iconic Test, and the Power of Seeing''|last=Searls|first=Damion|date=2017|publisher=[[Crown Publishing Group|Crown]]|isbn=978-080-4-1365-49|location=New York}}&lt;/ref&gt; റോഷാക്കിന്റെ യൗവനകാലത്തുതന്നെ, ഇങ്ക്‌ബ്ലോട്ടുകളുടെ പ്രൊജക്റ്റീവ് പ്രാധാന്യത്തിന് ചരിത്രപരമായ ചില സന്ദർഭങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന്, 1857-ൽ, ജർമ്മൻ ഡോക്ടർ ജസ്റ്റിനസ് കെർണർ ഒരു ജനപ്രിയ കവിതാ പുസ്തകം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു, അവയിൽ ഓരോന്നും ആകസ്മികമായ ഇങ്ക് ബ്ലോട്ടുകളിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ടിരുന്നു. ഈ പുസ്തകത്തെക്കുറിച്ച് റോഷാക്കിന് അറിയാമായിരുന്നുവെന്ന് ഊഹിക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;pichot&quot;&gt;{{Cite journal|doi=10.1207/s15327752jpa4806_3|pmid=6394738|title=Centenary of the Birth of Hermann Rorschach|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-personality-assessment_1984-12_48_6/page/591|journal=Journal of Personality Assessment|volume=48|issue=6|pages=591–596|year=1984|last=Pichot|first=Pierre}}&lt;/ref&gt; ഫ്രഞ്ച് മനഃശാസ്ത്രജ്ഞനായ ആൽഫ്രഡ് ബിനറ്റും ഒരു സർഗ്ഗാത്മകത പരീക്ഷ എന്ന നിലയിൽ ഇങ്ക് ബ്ലോട്ടുകൾ പരീക്ഷിച്ചിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;mhhe&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.mheducation.com/highered/contact.html|title=Higher Education Support &amp;#124; McGraw Hill Higher Education|website=McGraw Hill}}&lt;/ref&gt;

ചിത്രകലാ അധ്യാപകനായ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.biography.com/people/hermann-rorschach-20821095|title=Hermann Roschach.Biography|access-date=8 November 2013|website=Biography.com|publisher=Biography.com|archive-date=2013-11-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20131114125721/http://www.biography.com/people/hermann-rorschach-20821095|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; പിതാവ്, പരമ്പരാഗത ചിത്രങ്ങൾ വരച്ച് ക്രിയാത്മകമായി സ്വയം പ്രകടിപ്പിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തെ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു. ഹൈസ്‌കൂൾ ബിരുദപഠനത്തിന്റെ സമയം അടുത്തുവരുമ്പോൾ, കലയിലും ശാസ്ത്രത്തിലുമൊരു കരിയർ തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് കഴിഞ്ഞില്ല. [[ജർമ്മനി|ജർമ്മൻ]] ജീവശാസ്ത്രജ്ഞനായ [[ഏണസ്റ്റ് ഹെക്കൽ|ഏണസ്റ്റ് ഹേക്കലിന്]] ഉപദേശം തേടി അദ്ദേഹം ഒരു കത്ത് എഴുതി. എന്ത് പഠിക്കണമെന്ന് തീരുമാനിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നതിനിടയിൽ പിതാവ് മരിച്ചു.&lt;ref name=&quot;pichot&quot;/&gt;

== വിദ്യാഭ്യാസവും തൊഴിലും ==
[[പ്രമാണം:Rorschach_blot_04.jpg|ലഘുചിത്രം| റോഷാക്ക് പരിശോധനയിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു ഇങ്ക് ബ്ലോട്ട്]]
റോഷാക്ക് തന്റെ ആദ്യ വർഷങ്ങളിൽ, സ്വിറ്റ്സർലൻഡിലെ ഷാഫ്‌ഹൗസനിലുള്ള ഷാഫ്‌ഹൗസൻ കന്റോണൽ സ്കൂളിൽ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.stadtarchiv-schaffhausen.ch/fileadmin/Redaktoren/Dokumente/Rorschach_Hermann|title=Herrmann Rorschach|website=Stadtarchiv Schaffhausen|language=de|access-date=2022-05-04|archive-date=2022-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20220402071928/http://www.stadtarchiv-schaffhausen.ch/fileadmin/Redaktoren/Dokumente/Rorschach_Hermann|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ചേർന്നു. തുടക്കം മുതൽ മിടുക്കനായ വിദ്യാർത്ഥിയായിരുന്ന അദ്ദേഹം പലപ്പോഴും തന്റെ സ്കൂളിലെ മറ്റ് വിദ്യാർത്ഥികളെ പഠിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. [[ഏണസ്റ്റ് ഹെക്കൽ|ഏണസ്റ്റ് ഹേക്കൽ]] സയൻസിൽ ഒരു കരിയർ നിർദ്ദേശിച്ചതിന് ശേഷം, റോർഷാച്ച് 1904-ൽ അക്കാഡമി ഡി ന്യൂചാറ്റലിൽ ജിയോളജിയും ബോട്ടണിയും പഠിച്ചു. ഒരു ടേമിന് ശേഷം, ഫ്രഞ്ച് ക്ലാസുകൾ എടുക്കുന്നതിനായി അദ്ദേഹം ഡി ഡിജോൺ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയിലേക്ക് മാറ്റി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.famousscientists.org/hermann-rorschach/|title=Hermann Rorschach - Biography, Facts and Pictures}}&lt;/ref&gt; അതേ വർഷം അദ്ദേഹം സൂറിച്ച് സർവകലാശാല മെഡിക്കൽ സ്കൂളിൽ ചേർന്നു.&lt;ref name=&quot;Searls2017&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Schwarz1996&quot;/&gt; പഠിക്കുമ്പോൾ, റോർഷാക്ക് [[റഷ്യൻ ഭാഷ|റഷ്യൻ]] ഭാഷ പഠിക്കാൻ തുടങ്ങി, 1906-ൽ, [[ബെർലിൻ|ബെർലിനിൽ]] പഠിക്കുമ്പോൾ, അവധിക്കാലം ആഘോഷിക്കാൻ [[റഷ്യൻ സാമ്രാജ്യം|റഷ്യയിലേക്ക്]] പോയി.&lt;ref name=&quot;pichot&quot;/&gt;

മെഡിക്കൽ സ്‌കൂളിന് ശേഷം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ വലിയൊരു ഭാഗമായിരുന്നു യാത്രകൾ. ഫ്രാൻസിലെ ഡിജോണിലേക്കുള്ള ഒരു യാത്രയിൽ, റഷ്യൻ സംസ്കാരത്തെക്കുറിച്ച് പഠിപ്പിച്ച ഒരാളെ അദ്ദേഹം കണ്ടുമുട്ടി. സ്വിറ്റ്‌സർലൻഡിൽ തുടരണോ അതോ റഷ്യയിലേക്ക് പോകണോ എന്ന തീരുമാനത്തിൽ ഉടക്കിയ അദ്ദേഹം ഒടുവിൽ ഒരു കന്റോണൽ മെന്റൽ ഹോസ്പിറ്റലിൽ ആദ്യ സഹായിയായി ജോലിയിൽ പ്രവേശിച്ചു. ആശുപത്രിയിൽ ജോലി ചെയ്യുമ്പോൾ, [[കാൾ യുങ്|കാൾ ജംഗിനെ]] പഠിപ്പിച്ചിരുന്ന സൈക്യാട്രിസ്റ്റായ യൂജെൻ ബ്ലൂലറുടെ കീഴിൽ 1912-ൽ റോർഷാക്ക് തന്റെ ഡോക്ടറൽ പ്രബന്ധം പൂർത്തിയാക്കി. [[മാനസികാപഗ്രഥനം|മാനസികാപഗ്രഥനത്തിലെ]] ബൗദ്ധിക വൃത്തങ്ങൾ റോഷാക്കിനെ തൻ്റെ ബാല്യകാല മഷിച്ചിത്രങ്ങളെ നിരന്തരം ഓർമ്മിപ്പിച്ചു. വ്യത്യസ്ത ആളുകൾ പലപ്പോഴും ഒരേ ഇങ്ക് ബ്ലോട്ടുകളിൽ തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായ കാര്യങ്ങൾ കാണുന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണെന്ന് ആശ്ചര്യപ്പെട്ട അദ്ദേഹം ഒരു മെഡിക്കൽ വിദ്യാർത്ഥിയായിരിക്കുമ്പോൾ തന്നെ സ്കൂൾ കുട്ടികളോട് മഷി ബ്ലോട്ടുകൾ കാണിക്കുകയും അവരുടെ പ്രതികരണങ്ങൾ വിശകലനം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. &lt;ref name=&quot;pichot&quot;/&gt; ഈ പ്രബന്ധത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഇങ്ക് ബ്ലോട്ട് പരീക്ഷണത്തിന്റെ ഉത്ഭവം അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;Schwarz1996&quot;/&gt;

അപ്പോഴേക്കും, റോഷാക്ക് റഷ്യൻ സംസ്കാരത്തിൽ ആകൃഷ്ടനായിരുന്നു. 1913-ൽ അദ്ദേഹം റഷ്യയിൽ ഒരു ഫെലോഷിപ്പ് നേടി സമകാലിക മനോരോഗ രീതികൾ പഠിക്കുന്നത് തുടർന്നു.&lt;ref name=&quot;Searls2017&quot;/&gt; റോഷാക്ക് [[മോസ്കോ|മോസ്കോയ്ക്ക്]] പുറത്തുള്ള ക്രിയുക്കോവോ ഗ്രാമത്തിൽ കുറച്ചുകാലം ചെലവഴിച്ചു, 1914-ൽ അദ്ദേഹം സ്വിറ്റ്സർലൻഡിൽ തിരിച്ചെത്തി [[ബേൺ|ബേണിലെ]] വാൾഡോ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഹോസ്പിറ്റലിൽ ജോലി ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;Schwarz1996&quot;/&gt; 1915-ൽ, റോഷാക്ക് ഹെറിസൗവിലെ റീജിയണൽ സൈക്യാട്രിക് ഹോസ്പിറ്റലിൽ അസിസ്റ്റന്റ് ഡയറക്ടറായി ചുമതലയേറ്റു,&lt;ref name=&quot;mhhe&quot;/&gt; 1921-ൽ അദ്ദേഹം ''സൈക്കോഡയഗ്നോസ്റ്റിക്'' എന്ന തന്റെ പുസ്തകം എഴുതി, ഇത് ഇങ്ക് ബ്ലോട്ട് ടെസ്റ്റിന്റെ അടിസ്ഥാനമായി മാറി.&lt;ref name=&quot;Schwarz1996&quot; /&gt;

== സ്വകാര്യ ജീവിതം ==
റോഷാക്ക് 1909-ൽ സൂറിച്ചിൽ വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിൽ ബിരുദം നേടിയ അതേ സമയം [[കസാൻ|കസാനിൽ]] നിന്നുള്ള (ഇന്നത്തെ [[റഷ്യ|റഷ്യയിലെ]] ടാറ്റർസ്ഥാനിലെ [[ടാട്ടർസ്താൻ|റിപ്പബ്ലിക്കിൽ]]) ഓൾഗ സ്റ്റെംപെലിൻ എന്ന പെൺകുട്ടിയുമായി വിവാഹനിശ്ചയം നടത്തി. 1913-ൽ വിവാഹിതരായ ദമ്പതികൾ 1915-ൽ&lt;ref name=&quot;mhhe&quot;/&gt; ജോലിക്കായി സ്വിറ്റ്സർലൻഡിലേക്ക് മടങ്ങുന്നതുവരെ റഷ്യയിൽ താമസിച്ചു. അവർക്ക് രണ്ട് കുട്ടികളുണ്ടായിരുന്നു, ഒരു മകൾ എലിസബത്ത് (&quot;ലിസ&quot; എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ടു, 1917-2006) ഒരു മകൻ, ഉൾറിച്ച് വാദിൻ (&quot;വാദിം&quot; എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു, 1919-2010). ലിസയ്‌ക്കും വാദിമിനും കുട്ടികൾ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.&lt;ref name=&quot;Blots&quot;&gt;{{Citation|last=Searls|first=Damion|author-link=Damion Searls|year=2017|title=The Inkblots: Hermann Rorschach, His Iconic Test, and the Power of Seeing|publisher=[[Crown Publishing Group|Crown]]|place=New York|page=318|isbn=978-080-4-1365-49}}&lt;/ref&gt;

''സൈക്കോഡയഗ്നോസ്റ്റിക്'' എഴുതി ഒരു വർഷത്തിനുശേഷം, പെരിടോണിറ്റിസ് ബാധിച്ച് റോഷാക്ക് മരിച്ചു, ഇത് [[അപ്പെൻഡിസൈറ്റിസ്|അനുബന്ധം പൊട്ടിയതിന്റെ]] ഫലമായി ഉണ്ടായതാകാം.&lt;ref name=&quot;SwissInfo&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.swissinfo.ch/eng/front/A_blot_on_the_scientific_landscape.html?siteSect=107&amp;sid=8615517&amp;cKey=1200300859000&amp;ty=st|title=A blot on the scientific landscape|access-date=2009-07-04|date=2008-01-11|publisher=SwissInfo.ch|archive-url=https://www.webcitation.org/6I4cQyvYd?url=http://www.swissinfo.ch/eng/archive/A_blot_on_the_scientific_landscape.html?cid=6358258|archive-date=2013-07-13}}&lt;/ref&gt; 1922 ഏപ്രിൽ 2-ന് 37-ആം വയസ്സിൽ അദ്ദേഹം മരിക്കുമ്പോഴും ഹെറിസോ ഹോസ്പിറ്റലിന്റെ അസോസിയേറ്റ് ഡയറക്ടറായിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.britannica.com/biography/Hermann-Rorschach|title=Hermann Rorschach &amp;#124; Swiss psychiatrist|website=Encyclopedia Britannica}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://www.google.co.uk/books/edition/The_Cult_of_Personality_Testing/Njh9KgwSjs0C?hl=en&amp;gbpv=1&amp;dq=%22hermann+rorschach%22+died&amp;pg=PA24&amp;printsec=frontcover|title=The Cult of Personality Testing: How Personality Tests Are Leading Us to Miseducate Our Children, Mismanage Our Companies, and Misunderstand Ourselves|last=Paul|first=Annie Murphy|date=15 June 2010|publisher=[[Simon &amp; Schuster]]|isbn=978-0743280723|page=24}}&lt;/ref&gt;

== ലെഗസി ==
2001-ൽ ഇങ്ക്ബ്ലോട്ട് ടെസ്റ്റ് [[കപടശാസ്ത്രം|കപടശാസ്ത്രമാണെന്ന്]] വിമർശനങ്ങൾ ഉയരുകയും, അതിന്റെ ഉപയോഗം ''സയന്റിഫിക് അമേരിക്കൻ'' വിവാദമായി പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു.,&lt;ref name=&quot;sciam01&quot;&gt;Scott O. Lilienfeld, James M. Wood and Howard N. Garb: [http://www.psychologicalscience.org/newsresearch/publications/journals/sa1_2.pdf What's wrong with this picture?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101224025816/http://www.psychologicalscience.org/newsresearch/publications/journals/sa1_2.pdf |date=2010-12-24 }} ''[[Scientific American]]'', May 2001&lt;/ref&gt; 2013-ലും 2015-ലും രണ്ട് വ്യവസ്ഥാപിത അവലോകനങ്ങളും മെറ്റാ-വിശകലനങ്ങളും പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു, ഇത് കപടശാസ്ത്രം ആണെന്ന വിമർശനം തെറ്റണെന്ന് തെളിയിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite journal|doi=10.1037/a0029406|pmid=22925137|title=The validity of individual Rorschach variables: Systematic reviews and meta-analyses of the comprehensive system|url=https://archive.org/details/sim_psychological-bulletin_2013-05_139_3/page/548|journal=Psychological Bulletin|volume=139|issue=3|pages=548–605|year=2013|last=Mihura|first=Joni L.|last2=Meyer|first2=Gregory J.|last3=Dumitrascu|first3=Nicolae|last4=Bombel|first4=George}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|doi=10.1037/a0038445|pmid=25581288|title=Standards, accuracy, and questions of bias in Rorschach meta-analyses: Reply to Wood, Garb, Nezworski, Lilienfeld, and Duke (2015)|url=https://archive.org/details/sim_psychological-bulletin_psychological-bulletin_2015-01_141_1/page/250|journal=Psychological Bulletin|volume=141|pages=250–260|year=2015|last=Mihura|first=Joni L.|last2=Meyer|first2=Gregory J.|last3=Bombel|first3=George|last4=Dumitrascu|first4=Nicolae|issue=1}}&lt;/ref&gt; 2013 നവംബറിൽ, റോഷാക്കിന്റെ 129-ാം ജന്മവാർഷികത്തിലെ [[ഗൂഗിൾ]] [[ഗൂഗിൾ ഡൂഡിൽ|ഡൂഡിൽ]] അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഇൻക്ബ്ലോട്ട് ടെസ്റ്റിന്റെ വ്യാഖ്യാനം കാണിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/technology/2013/nov/08/hermann-rorschach-google-doodle-inkblot-test|title=Hermann Rorschach Google doodle asks users to interpret inkblot test|access-date=9 December 2013|date=8 November 2013&lt;!-- 10.52 GMT--&gt;|publisher=theguardian.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://news.biharprabha.com/2013/11/inkblot-doodle-on-google-marks-hermann-rorschachs-birthday/|title=Inkblot Doodle on Google marks Hermann Rorschach's Birthday|access-date=7 November 2013|website=Biharprabha News|archive-date=2021-02-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20210225043246/https://news.biharprabha.com/2013/11/inkblot-doodle-on-google-marks-hermann-rorschachs-birthday/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 

2005-ൽ വിന്റേജ് ബുക്‌സിന്റെ &quot;വിന്റേജ് ഫ്രോയിഡ്&quot; പരമ്പരയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച [[സിഗ്മണ്ട് ഫ്രോയിഡ്|സിഗ്മണ്ട് ഫ്രോയിഡിന്റെ]] ''ദ എസൻഷ്യൽസ് ഓഫ് സൈക്കോ-അനാലിസിസ്'' എന്നതിന്റെ പുറംചട്ടയിൽ, റോഷാക്ക് ഇങ്ക്‌ബ്ലോട്ടിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള മൈക്കൽ സാലുവിന്റെ കലാസൃഷ്ടിയുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=FI0XtY0LQUsC|title=The Essentials of Psycho-analysis|last=Freud|first=Sigmund|year=2005|isbn=9780099483649}}&lt;/ref&gt;

== പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങൾ ==

* റോഷാക്ക്, എച്ച്. (1924). ''Manual for Rorschach Ink-blot Test (റോഷാക്ക് ഇങ്ക്-ബ്ലോട്ട് ടെസ്റ്റിനുള്ള മാനുവൽ)''. ചിക്കാഗോ, IL: സ്റ്റോൾട്ടിംഗ്
* റോഷാക്ക്, എച്ച്., ഒബൻഹോസർ ഇ. (1924). ''The Application of the Interpretation of Form to Psychoanalysis (മനോവിശ്ലേഷണത്തിലേക്കുള്ള ഫോമിന്റെ വ്യാഖ്യാനത്തിന്റെ പ്രയോഗം)''. ചിക്കാഗോ.
* റോഷാക്ക്, എച്ച്. ബെക്ക്, എസ്.ജെ. (1932). ''The Rorschach Test as Applied to a Feeble-minded Group (ഒരു ദുർബ്ബല ചിന്താഗതിയുള്ള ഗ്രൂപ്പിന് ബാധകമായ റോഷാക്ക് ടെസ്റ്റ്)''. ന്യൂയോർക്ക്.
* റോഷാക്ക്, എച്ച്. ക്ലോഫർ ബി. (1938). ''റോർഷാച്ച് റിസർച്ച് എക്സ്ചേഞ്ച്''. ന്യൂയോർക്ക്.
* റോർഷാച്ച്, എച്ച്. (1942). ''Psychodiagnostics: A diagnostic test based on perception (സൈക്കോ ഡയഗ്നോസ്റ്റിക്സ്: ധാരണയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഒരു ഡയഗ്നോസ്റ്റിക് ടെസ്റ്റ്'') (പി. ലെംകൗ &amp; ബി. ക്രോനെൻബെർഗ്, വിവ.). ബേൺ, സ്വിറ്റ്സർലൻഡ്: ഹാൻസ് ഹുബർ.
* റോർഷാച്ച്, എച്ച്. (1948). ''Psychodiagnostik (tafeln): Psychodiagnostics (പ്ലേറ്റ്സ്)''. ബേൺ: ഹാൻസ് ഹുബർ; യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിനായുള്ള വിതരണക്കാർ: ഗ്രൂൺ ആൻഡ് സ്ട്രാറ്റൺ, ന്യൂയോർക്ക്

== ഇതും കാണുക ==
* [[Emil Oberholzer|എമിൽ ഒബെർഹോസർ]]

== അവലംബം ==
{{Reflist}}

== പുറം കണ്ണികൾ ==

* [http://www.whonamedit.com/doctor.cfm/1232.html WhoNamedIt.com-ൽ നിന്നുള്ള ജീവചരിത്രം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201108164633/http://www.whonamedit.com/doctor.cfm/1232.html |date=2020-11-08 }}
* [http://www.img.unibe.ch/dienstleistungen/rorschach_archiv/index_ger.html ഹെർമൻ റോർഷാക്ക് ആർക്കൈവ്സ് ആൻഡ് മ്യൂസിയം], ബെർണിലെ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ലൈബ്രറി, ഇന്റർനാഷണൽ സൊസൈറ്റി ഓഫ് ദി റോർഷാച്ച്, പ്രസിദ്ധീകരണ കമ്പനിയായ ഹാൻസ് ഹുബർ ഹോഗ്രെഫ് എജി എന്നിവർ സ്പോൺസർ ചെയ്യുന്നു.
* [http://www.swissinfo.ch/eng/front/A_blot_on_the_scientific_landscape.html?siteSect=107&amp;sid=8615517&amp;cKey=1200300859000&amp;ty=st Swiss Info bio]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131112185011/http://www.swissinfo.ch/eng/archive/A_blot_on_the_scientific_landscape.html?cid=6358258 |date=2013-11-12 }}
[[വർഗ്ഗം:1922-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1884-ൽ ജനിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>do5q2rj6padajfr3ail5byej9lic2n8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>സെർജി കൊറോലെവ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>572644</id>
    <revision>
      <id>4649958</id>
      <parentid>3936464</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T20:32:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4649958</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2992" sha1="p5sm81m9onolj7m6n7ea19bi784cpux" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = Sergei Korolev
| native_name        = {{nobold|{{native name|ru|Сергей Королёв|italics=no|nolink=yes|paren=omit}}&lt;br/&gt;{{native name|uk|Сергій Корольов|italics=no|nolink=yes|paren=omit}}}}
| image              = Korolyov (1934).jpg
| image_size         = 250px
| caption            = Korolev in 1934
| birth_date         = {{OldStyleDateDY|12 January|1907|30 December 1906}}
| birth_place        = [[Zhytomyr]], [[Volhynian Governorate]], [[Russian Empire]] (now [[Ukraine]])
| death_date         = {{Death date and age|1966|1|14|1907|1|12|df=yes}}
| death_place        = [[Moscow]], [[Russian Soviet Federative Socialist Republic|Russian SFSR]], [[Soviet Union]]
| resting_place      = [[Kremlin Wall Necropolis]], Moscow
| children           = 1
| module             = {{Infobox military person
     | embed        = yes
     | allegiance   = Soviet Union
     | branch       = [[Soviet Army]]
     | serviceyears = 1945–1952
     | rank         = [[Polkovnik]] (colonel)
     | awards       = 
     | laterwork    = 
| signature         = Sergei Korolyov Signature.svg
| signature_size    = 150px
}}
| footnotes          = 
| education          = [[Kyiv Polytechnic Institute]], [[Bauman Moscow State Technical University]]
| occupation         = Rocket engineer, Chief Designer of the [[Soviet space program]]
| spouse             = Ksenia Vincentini&lt;br /&gt;Nina Ivanovna Kotenkova&lt;ref&gt;Harford, p. 25, 94.&lt;/ref&gt;
| known              = 
}}
{{Soviet space program sidebar}}
'''സെർജി പാവ്‌ലോവിച്ച് കൊറോലെവ്''' (14 ജനുവരി 1966) 1950 കളിലും 1960 കളിലും യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്‌സും സോവിയറ്റ് യൂണിയനും തമ്മിലുള്ള ബഹിരാകാശ മത്സരത്തിനിടെ ഒരു പ്രമുഖ സോവിയറ്റ് റോക്കറ്റ് എഞ്ചിനീയറും ബഹിരാകാശ വാഹന ഡിസൈനറും ആയിരുന്നു. പ്രായോഗിക ബഹിരാകാശ ശാസ്ത്രത്തിന്റെ പിതാവായി പലരും അദ്ദേഹത്തെ കണക്കാക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;re1&quot;&gt;{{Cite web |url=https://podarilove.ru/ml/biografiya-koroleva-sergeya-pavlovicha-detei-biografiya-sergeya-korol-va/ |title=വിവരണം |access-date=2022-06-30 |archive-date=2025-01-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250125012028/https://podarilove.ru/ml/biografiya-koroleva-sergeya-pavlovicha-detei-biografiya-sergeya-korol-va/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
==അവലംബം==
{{reflist}}

[[വർഗ്ഗം:സോവിയറ്റ് ശാസ്ത്രജ്ഞർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 14-ന് മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1966-ൽ മരിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>p5sm81m9onolj7m6n7ea19bi784cpux</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>സരിത കുക്കു</title>
    <ns>0</ns>
    <id>582310</id>
    <revision>
      <id>4649907</id>
      <parentid>4597090</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T14:40:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4649907</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8963" sha1="3y5w579ocyet757ti0x21884xrkd1dd" xml:space="preserve">ഒരു [[മലയാളചലച്ചിത്രം|മലയാളചലച്ചിത്രനടിയും]] സ്റ്റേജ് ആർട്ടിസ്റ്റും ആണ് '''സരിത കുക്കു'''.&lt;ref name=AsianetNews-1&gt;{{cite web|title=ഷൂട്ടിംഗിനിടെ ഇന്ദ്രൻസിൻറെ അഭിനയം കണ്ട് നിന്നുപോയിട്ടുണ്ട്; വെയിൽ മരങ്ങളിലെ നായിക സരിത കുക്കു |url=https://www.asianetnews.com/celebrity-interviews/artist-saritha-kuku-interview-on-veyil-marangal-movie-puf46o|publisher=Asianet News}}&lt;/ref&gt; [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|മഹാത്മാ ഗാന്ധിയേയും]] [[ഗൗതമബുദ്ധൻ|ബുദ്ധനേയും]] അപമാനിക്കുന്നുവെന്നും അസഭ്യഭാഷ ഉപയോഗിച്ചുവെന്നും ചൂണ്ടിക്കാട്ടി [[സെൻട്രൽ ബോർഡ് ഓഫ് ഫിലിം സർട്ടിഫിക്കേഷൻ|ഇന്ത്യൻ സെൻസർ ബോർഡ്]] പ്രദർശനാനുമതി നിഷേധിച്ചു വിവാദത്തിലകപ്പെട്ട [[പാപ്പിലിയോ ബുദ്ധ (ചലച്ചിത്രം)|പാപ്പിലിയോ ബുദ്ധയിലെ]] അഭിനയത്തിന് 2012-ലെ [[കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അക്കാദമി|കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അക്കാദമിയുടെ]] പ്രത്യേക ജൂറി പുരസ്‌കാരം സരിത കുക്കുവിനു ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=SouthLive-1&gt;{{cite web|url=https://www.southlive.in/movie/film-news/saritha-kukku-artist|title=സരിത കുക്കുവിനെ നിങ്ങൾക്കറിയാമോ? ഇയ്യോബിൻറെ പുസ്തകത്തിൽ വിനായകനൊപ്പം തകർത്ത് അഭിനയിച്ച ചീരുവിനെയോ?|publisher=South Live|access-date=2022-12-04|archive-date=2022-12-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20221204194412/https://www.southlive.in/movie/film-news/saritha-kukku-artist|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=m3db-1&gt;{{cite web|url=https://m3db.com/film/papilio-buddha|title=Papilio Buddha|publisher=m3db}}&lt;/ref&gt;

== ജീവിതരേഖ ==
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം ജില്ലയിലെ]] [[കൊച്ചി|കൊച്ചിയിൽ]], ആർമിയിൽ ഓഫീസറായിരുന്ന കുഞ്ഞിക്കണ്ണൻ കണ്ണോത്തിൻറെയും സി. പി. കാർത്യായനിയുടെയും മകളായി 1983 ഒക്റ്റൊബർ 30 -ന് ജനിച്ചു. [[ബാംഗ്ലൂർ]], [[കൊൽക്കത്ത]] എന്നിവിടങ്ങളിലെ [[കേന്ദ്രീയ വിദ്യാലയം|കേന്ദ്രീയ വിദ്യാലയങ്ങളിലായിരുന്നു]] പത്താംക്ലാസ് വരെയുള്ള പഠനം. തുടർന്ന്, [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ]] [[കരിവെള്ളൂർ]] ജി. എച്ച്. എസിൽ നിന്നു പ്ളസ് ടുവും കണ്ണൂരിലെ [[പയ്യന്നൂർ കോളേജ്|പയ്യന്നൂർ കോളേജിൽ]] നിന്നു ബി. എസ്. സി. ബോട്ടണിയിൽ ബിരുദവും [[കോയമ്പത്തൂർ|കോയമ്പത്തൂരിലെ]] [[പി. എസ്. ജി. കോളേജ് ഓഫ് ആർട്സ് ആൻഡ് സയൻസ്|പി. എസ്. ജി. കോളേജ് ഓഫ് ആർട്സ് ആൻഡ് സയൻസിൽ]] നിന്ന് ഇലക്ട്രൊണിക് മീഡിയയിൽ മാസ്റ്റർ ബിരുദം നേടി.&lt;ref name=m3db-2&gt;{{cite web|url=https://m3db.com/saritha-cuckoo|title=Saritha Cuckoo|publisher=m3db}}&lt;/ref&gt;

== അഭിനയജീവിതം ==
[[കൊൽക്കത്ത|കൊൽക്കത്തയിൽ]], [[സത്യജിത് റായ്|സത്യജിത് റായുടെ]] പേരിലുള്ള [[സത്യജിത് റായ് ഫിലിം ആൻഡ് ടെലിവിഷൻ  ഇൻസ്റ്റിട്ട്യൂട്ട്|സത്യജിത് റായ് ഫിലിം ആൻഡ് ടെലിവിഷൻ  ഇൻസ്റ്റിട്ട്യൂട്ടിലൂടെയായിരുന്നു]] സരിത കുക്കുവിൻറെ അഭിനയരംഗത്തേക്കുള്ള തുടക്കം. 2004, 2005 വർഷങ്ങളിൽ, കണ്ണൂർ യൂണിവേഴ്സിറ്റി കലോത്സവ നാടകങ്ങളിലെ അഭിനയത്തിന് നല്ല നടിയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട സരിതയുടെ ആദ്യ സിനിമയായ [[പാപ്പിലിയോ ബുദ്ധ|പാപ്പിലിയോ ബുദ്ധയിലെ]] മഞ്ജുശ്രീ എന്ന കഥാപാത്രം സരിതയുടെ അഭിനയജീവിതത്തിലെ വഴിത്തിരിവായി. തുടർന്ന്, [[ഇയ്യോബിന്റെ പുസ്തകം]], [[കാറ്റ് (ചലച്ചിത്രം)|കാറ്റ്]], [[വൃത്താകൃതിയിലുള്ള ചതുരം]], [[വെയിൽ മരങ്ങൾ]], [[ആഭാസം (ചലച്ചിത്രം)|ആഭാസം]], [[വെളുത്ത രാത്രികൾ (ചലച്ചിത്രം)|വെളുത്ത രാത്രികൾ]]&lt;ref name=thehindu-1&gt;{{cite web|url=https://www.thehindu.com/features/cinema/velutha-rathrikal-an-independent-adaptation-of-dostoevskys-white-nights/article8413492.ece|title=Velutha Rathrikal|publisher=thehindu}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=malayalachalachithram-1&gt;{{cite web|url=https://www.malayalachalachithram.com/movie.php?i=5713|title=വെളുത്ത രാത്രികൾ|publisher=malayalachalachithram}}&lt;/ref&gt;തുടങ്ങി പതിനഞ്ചിലധികം സിനിമകളിലും '''''അടുക്കള''''', '''''ഒഥല്ലോ എ പോസ്റ്റ് മോഡേൺ ട്രാജടി''''', '''''റൈഡർ ഓഫ് ദി സീ''''' തുടങ്ങിയ നാടകങ്ങളിലും ഇതിനോടകം  സരിത അഭിനയിച്ചു കഴിഞ്ഞു.&lt;ref name=b4blaze&gt;{{cite web|url=https://ml.b4blaze.com/saritha-kukku-actress/|title=സരിത കുക്കു എന്ന നടിയെ നിങ്ങൾ കണ്ടതായി ഓർക്കുന്നുണ്ടോ ?|publisher=b4blaze|access-date=2022-12-04|archive-date=2022-12-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20221204210743/https://ml.b4blaze.com/saritha-kukku-actress/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=m3db-2/&gt;

==പുരസ്കാരങ്ങൾ==
* [[കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അക്കാദമി]] പ്രത്യേക ജൂറി പുരസ്‌കാരം-2012 

== അവലംബം ==
&lt;references/&gt;

==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
* {{IMDb name|id=9332250|name=Saritha Kukku}}
* [https://malayalam.filmibeat.com/celebs/saritha-kukku/biography.html സരിത കുക്കു ജീവചരിത്രം]
* [https://keralakaumudi.com/iffk2019/news.php?id=203936 ഫെസ്‌റ്റിവലിൽ സെലക്‌ട് ചെയ്യപ്പെടുക എന്നു പറയുന്നത് സിനിമയ്‌ക്കും അതിന് പിന്നിൽ പ്രവർത്തിച്ചവർക്കും കിട്ടുന്ന അംഗീകാരമാണ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221204213914/https://keralakaumudi.com/iffk2019/news.php?id=203936 |date=2022-12-04 }}
* [https://www.mathrubhumi.com/videos/interviews/sohan-seenulal-directorial-bharatha-circus-movie-stars-megha-ann-thomas-and-saritha-kukku-in-talkies-1.8086712 'ഭാരത സർക്കസ്' വിശേഷങ്ങളുമായി മേഘയും സരിതയും]

{{actor-stub}}
[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടിമാർ]]</text>
      <sha1>3y5w579ocyet757ti0x21884xrkd1dd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>സലോമി മാസ്വിം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>585991</id>
    <revision>
      <id>4649910</id>
      <parentid>4550358</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T14:53:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4649910</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21164" sha1="fs4aq78w41r9jkgc09bmkhxqmvxencl" xml:space="preserve">
{{Infobox scientist
| name              = സലോമി തുമിഷാങ് മാസ്വിമേ
| image             = Salome Maswime on Next Einstein Forum.jpg
| caption           = 2020-ൽ മാസ്വിമേ
| workplaces        = [[കേപ് ടൗൺ സർവ്വകലാശാല]]&lt;br /&gt;[[വിറ്റ്‌വാട്ടർസ്‌റാൻഡ് യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി]]&lt;br /&gt;[[ക്രിസ് ഹാനി ബരഗ്‌വനാഥ് ഹോസ്പിറ്റൽ]]
| alma_mater        = [[ക്വസുലു-നടാൽ സർവകലാശാല]] &lt;br /&gt;
[[വിറ്റ്‌വാട്ടർസ്‌റാൻഡ് സർവ്വകലാശാല]]
| thesis_title      = Reducing maternal morbidity and mortality from caesarean section-related haemorrhage in Southern Gauteng
| thesis_url        = http://wiredspace.wits.ac.za/bitstream/handle/10539/23162/Final%20PHD%20%282%29.pdf?sequence=1&amp;isAllowed=y
| children          = 
}}
[[Category:Articles with hCards]]

'''സലോമി മാസ്വിം''' ഒരു ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ ക്ലിനിക്കും ആഗോള ആരോഗ്യ വിദഗ്ധയുമാണ്. [[ഒബ്സ്റ്റട്രിക്ക്സ് ആൻഡ് ഗൈനക്കോളജി|ഒബ്‌സ്റ്റട്രീഷ്യൻ ആൻഡ് ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റും]] [[യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് കേപ്പ് ടൌൺ|കേപ്ടൗൺ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയിലെ]] ഗ്ലോബൽ [[ശസ്ത്രക്രിയ|സർജറി]] മേധാവിയുമാണ്. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.mrc.ac.za/news/samrc-funding-impacts-young-scientist%E2%80%99s-success-journey|title=SAMRC funding impacts on young scientist's success journey|access-date=2019-10-03|last=administrator|date=2019-08-05|website=South African Medical Research Council|language=en|archive-date=2020-07-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20200713161939/https://www.samrc.ac.za/news/samrc-funding-impacts-young-scientist%E2%80%99s-success-journey|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  സ്ത്രീകളുടെ ആരോഗ്യ അവകാശങ്ങൾ, ശസ്ത്രക്രിയയിലും മാതൃ പരിചരണത്തിലും തുല്യത, വിദൂരവും താഴ്ന്നതുമായ ജനങ്ങൾക്ക് മതിയായ ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ നൽകൽ എന്നിവയ്ക്കായി അവർ വാദിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.britannica.com/list/20-under-40-young-shapers-of-the-future-health-and-medicine|title=20 Under 40: Young Shapers of the Future (Health and Medicine) {{!}} Britannica|access-date=2022-01-07|website=www.britannica.com|language=en}}&lt;/ref&gt; [[ലോകാരോഗ്യസംഘടന|ലോകാരോഗ്യ സംഘടന]] ഉൾപ്പെടെ നിരവധി സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് അവർ ഉപദേശം നൽകുകയും ഉപദേശിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.globalsurgery.uct.ac.za/aprof-salome-maswime|title=A/Prof Salome Maswime {{!}} Global Surgery|access-date=2022-01-07|website=www.globalsurgery.uct.ac.za|language=en}}&lt;/ref&gt; 2017-ൽ ട്രെയിൽബ്ലേസർ, യംഗ് അച്ചീവർ അവാർഡ് എന്നിവ നൽകി അവരെ ആദരിച്ചു. ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ അക്കാദമി ഓഫ് സയൻസ് അംഗമാണ് അവർ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.assaf.org.za/members-directory/|title=Members – ASSAf|access-date=2022-08-17|language=en-US|archive-date=2022-08-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20220817194741/https://www.assaf.org.za/members-directory/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും ==
സലോമി മസ്‌വിം [[ലിംപോപോ|ലിംപോപോയിൽ]] നിന്നാണ്. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.wits.ac.za/news/sources/health-news/2017/witsie-is-honoured-as-young-trailblazer-and-achiever.html|title=2017 - Witsie is honoured as Young Trailblazer and Achiever - Wits University|access-date=2018-08-16|last=Johannesburg|first=The University of the Witwatersrand|website=www.wits.ac.za}}&lt;/ref&gt; അവളുടെ അച്ഛൻ വെൻഡ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ ദൈവശാസ്ത്ര പ്രൊഫസറായിരുന്നു.  2005-ൽ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://theconversation.com/profiles/salome-maswime-357685|title=Salome Maswime|access-date=2018-08-16|website=The Conversation}}&lt;/ref&gt; -നടാൽ സർവകലാശാലയിൽ നിന്ന് വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിൽ ബിരുദം നേടി. അവരുടെ മെഡിക്കൽ ഇന്റേൺഷിപ്പിനിടെ, ക്വാസുലു-നടാലിലെ ഗ്രേടൗണിലെ ഒരു പ്രസവ വാർഡിൽ രണ്ട് അമ്മമാർ മരിക്കുന്നത് അവൾ കണ്ടു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://ysa.mg.co.za/2017/dr-salome-maswime/|title=Dr Salome Maswime – 2017|access-date=2018-08-16|website=ysa.mg.co.za|archive-date=2020-07-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20200713180413/http://ysa.mg.co.za/2017/dr-salome-maswime/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ഈ അനുഭവം ഒരു സ്പെഷ്യലിസ്റ്റ് ഒബ്സ്റ്റട്രീഷ്യൻ ആൻഡ് ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റായി പരിശീലിപ്പിക്കാൻ അവരെ പ്രചോദിപ്പിച്ചു, കാരണം അവൾ &quot;തടയാവുന്നതും അന്യായവുമായ മാതൃമരണങ്ങളിലേക്ക് നയിക്കുന്ന പ്രശ്നത്തിന്റെ ഭാഗമായി തുടരുമെന്ന്&quot; അവൾ ഭയപ്പെട്ടു.

ജൊഹാനസ്‌ബെർഗിലെ വിറ്റ്‌വാട്ടർസ്‌റാൻഡ് യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയിലും സോവെറ്റോയിലെ ക്രിസ് ഹാനി ബരഗ്‌വനാഥ് അക്കാദമിക് ഹോസ്പിറ്റലിലും മാസ്‌വിം ഒരു ദശാബ്ദം ചെലവഴിച്ചു.  ഈ സമയത്ത്, പ്രസവത്തിൽ അമ്മമാർക്കും നവജാതശിശുക്കൾക്കും നെഗറ്റീവ് ഫലങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാന കാരണങ്ങൾ മനസിലാക്കാൻ തന്റെ ഔപചാരിക വിദ്യാഭ്യാസം തുടരണമെന്ന് അവൾ മനസ്സിലാക്കി.

ന്യൂയോർക്കിലെ കാർനെഗീ കോർപ്പറേഷന്റെയും ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ മെഡിക്കൽ റിസർച്ച് കൗൺസിലിന്റെയും പിന്തുണയോടെ അവർ പിഎച്ച്ഡി സ്ഥാനം നേടി, ഇത് അമ്മമാരുടെയും ശിശുക്കളുടെയും ജീവിതം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള വഴികൾ കണ്ടെത്താൻ അവരെ അനുവദിച്ചു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.wits.ac.za/news/sources/health-news/2017/witsie-is-honoured-as-young-trailblazer-and-achiever.html|title=2017 - Witsie is honoured as Young Trailblazer and Achiever - Wits University|access-date=2018-08-16|last=Johannesburg|first=The University of the Witwatersrand|website=www.wits.ac.za}}&lt;/ref&gt; [[വിറ്റ്‍വാട്ടർസ്രാന്റ് സർവ്വകലാശാല|വിറ്റ്‌വാട്ടർസ്‌റാൻഡ് സർവകലാശാലയിൽ]] അവർ മാസ്റ്റേഴ്‌സും പിഎച്ച്‌ഡി തീസിസും പൂർത്തിയാക്കി, അവിടെ [[ഗൗറ്റെങ്|ഗൗട്ടെങ്ങിലെ]] 15 ആശുപത്രികളിലായി സിസേറിയനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട രക്തസ്രാവത്തിൽ നിന്നുള്ള [[സീസേറിയൻ|മാതൃരോഗങ്ങൾ]] കുറയ്ക്കാൻ അവർ ശ്രമിച്ചു.  &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Maswime|first=Salome|last2=Buchmann|first2=Eckhart|date=2017-01-24|title=A systematic review of maternal near miss and mortality due to postpartum hemorrhage|journal=International Journal of Gynecology &amp; Obstetrics|volume=137|issue=1|pages=1–7|doi=10.1002/ijgo.12096|pmid=28099749|issn=0020-7292}}&lt;/ref&gt; 

== കരിയർ ==
ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ പെരിഓപ്പറേറ്റീവ് റിസർച്ച് ഗ്രൂപ്പിന്റെ എക്സിക്യൂട്ടീവ് അംഗമാണ് മാസ്വിം. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.saporg.co.za/news|title=South African Perioperative Research Group - News|access-date=2018-08-16|website=www.saporg.co.za|archive-date=2018-08-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20180817023203/http://www.saporg.co.za/news|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ഇന്റർനാഷണൽ നെറ്റ്‌വർക്ക് ഓഫ് ഒബ്‌സ്റ്റട്രിക് സർവേ സിസ്റ്റത്തിലെ അംഗമാണ്. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.wits.ac.za/news/sources/health-news/2017/witsie-is-honoured-as-young-trailblazer-and-achiever.html|title=2017 - Witsie is honoured as Young Trailblazer and Achiever - Wits University|access-date=2018-08-16|last=Johannesburg|first=The University of the Witwatersrand|website=www.wits.ac.za}}&lt;/ref&gt; [[വിറ്റ്‍വാട്ടർസ്രാന്റ് സർവ്വകലാശാല|വിറ്റ്‌വാട്ടർസ്‌റാൻഡ് യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി]] ഒബ്‌സ്റ്റട്രിക്‌സ് ആൻഡ് ഗൈനക്കോളജി ക്ലിനിക്കൽ റിസർച്ച് ഡിവിഷന്റെ ലക്ചററും ഡയറക്‌ടറും [[ക്രിസ് ഹാനി ബരഗ്വനാഥ് ആശുപത്രി|ക്രിസ് ഹാനി ബരഗ്‌വനാഥ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] അക്കാദമിക് ഹോസ്പിറ്റലിലെ ഒബ്‌സ്റ്റട്രീഷ്യനുമായിരുന്നു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.gov.za/speeches/media-briefing-newly-appointed-nyda-board-25-may-2017-0000|title=Media briefing on newly appointed NYDA board {{!}} South African Government|access-date=2018-08-16|website=www.gov.za}}&lt;/ref&gt; ഉയർന്ന അപകടസാധ്യതയുള്ള ഗർഭിണികൾക്കൊപ്പം അവർ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.  അവളുടെ ഗവേഷണം മാതൃസമീപത്തെ നഷ്ടവും മരണനിരക്കും പരിഗണിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Maswime|first=Salome|last2=Buchmann|first2=Eckhart|date=2017-01-24|title=A systematic review of maternal near miss and mortality due to postpartum hemorrhage|journal=International Journal of Gynecology &amp; Obstetrics|volume=137|issue=1|pages=1–7|doi=10.1002/ijgo.12096|pmid=28099749|issn=0020-7292}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Maswime 320–323&quot;&gt;{{Cite journal|last=Maswime|first=Salome|last2=Buchmann|first2=Eckhart|date=September 2016|title=Causes and avoidable factors in maternal death due to cesarean-related hemorrhage in South Africa|journal=International Journal of Gynecology &amp; Obstetrics|volume=134|issue=3|pages=320–323|doi=10.1016/j.ijgo.2016.03.013|pmid=27352737|issn=0020-7292}}&lt;/ref&gt; [[സീസേറിയൻ|സിസേറിയൻ]] സമയത്ത് രക്തസ്രാവം മൂലമുള്ള മാതൃമരണങ്ങൾ ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിൽ വർദ്ധിച്ചതായി അവർ കണ്ടെത്തി. &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Maswime|first=S.|last2=Buchmann|first2=E. J.|date=2017-01-09|title=Why women bleed and how they are saved: a cross-sectional study of caesarean section near-miss morbidity|journal=BMC Pregnancy and Childbirth|volume=17|issue=1|pages=15|doi=10.1186/s12884-016-1182-7|pmid=28068945|pmc=5223297|issn=1471-2393}}&lt;/ref&gt; തെക്കൻ [[ഗൗറ്റെങ്|ഗൗട്ടെങ്ങിലെ]] സിസേറിയൻ വിഭാഗങ്ങളിലെ ശസ്ത്രക്രിയാ സങ്കീർണതകൾക്കുള്ള ആശുപത്രികളുടെ തയ്യാറെടുപ്പ് അവർ താരതമ്യം ചെയ്തു. &lt;ref name=&quot;Maswime 320–323&quot; /&gt;

ആഫ്രിക്കയിൽ പ്രതിവർഷം 200,000 മാതൃമരണങ്ങൾ സംഭവിക്കുന്നതായി മാസ്വിം കണ്ടെത്തി; ലോകമെമ്പാടുമുള്ള മാതൃമരണങ്ങളുടെ മൂന്നിൽ രണ്ട് ഭാഗമാണിത്. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://theconversation.com/profiles/salome-maswime-357685|title=Salome Maswime|access-date=2018-08-16|website=The Conversation}}&lt;/ref&gt; 2017-ൽ, മെയിൽ &amp; ഗാർഡിയൻ അവരെ മികച്ച 200 ദക്ഷിണാഫ്രിക്കക്കാരിൽ ഒരാളായി തിരഞ്ഞെടുത്തു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.wits.ac.za/news/latest-news/general-news/2017/2017-07/witsies-recognised-in-mgs-200-young-south-africans-2017.html|title=2017-07 - Witsies recognised in M&amp;G's 200 Young South Africans 2017 - Wits University|access-date=2018-08-16|last=Johannesburg|first=The University of the Witwatersrand|website=www.wits.ac.za|archive-date=2018-08-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20180817023139/https://www.wits.ac.za/news/latest-news/general-news/2017/2017-07/witsies-recognised-in-mgs-200-young-south-africans-2017.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://bhekisisa.org/article/2017-08-11-00-black-experts-in-the-health-sector-where-are-they|title=Black experts in the health sector: Where are they?|access-date=2018-08-16|last=Pilane|first=Pontsho|date=2017-08-11|website=Bhekisisa}}&lt;/ref&gt; ആഫ്രിക്കയിൽ [[സീസേറിയൻ|സിസേറിയൻ വിഭാഗങ്ങളുടെ]] എണ്ണം വർധിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് അവർ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. 2017  ൽ [[ജേക്കബ് സുമ|ജേക്കബ് സുമയിൽ]] നിന്ന് ട്രെയിൽബ്ലേസറും യംഗ് അച്ചീവർ അവാർഡും അവർ നേടി.

2018-ൽ, അവർ ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ ക്ലിനിഷ്യൻ സയന്റിസ്റ്റ് സൊസൈറ്റി, വളർന്നുവരുന്ന സ്പെഷ്യലിസ്റ്റുകൾക്കും വിദേശ പരിശീലനത്തിൽ നിന്ന് മടങ്ങിവരുന്ന ഗവേഷകർക്കും വേണ്ടിയുള്ള ഒരു കൊളീജിയൽ ഗ്രൂപ്പായ മെന്റർഷിപ്പ്, നെറ്റ്‌വർക്കിംഗ്, മൾട്ടി ഡിസിപ്ലിനറി ഗവേഷണം എന്നിവയ്ക്ക് സൗകര്യമൊരുക്കി. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ukzn.ac.za/news/high-flying-ukzn-alumnus-forms-clinician-scientists-society/|title=High Flying UKZN Alumnus Forms Clinician Scientists Society|access-date=2018-08-14|last=|first=|date=|website=UKZN}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Maswime|first=Salome|last2=Masukume|first2=Gwinyai|last3=Chandiwana|first3=Nomathemba|date=November 21, 2018|title=African clinician scientists — mentors and networks help|url=https://www.nature.com/articles/d41586-018-07455-1|journal=Nature|volume=563|issue=7732|pages=473|doi=10.1038/d41586-018-07455-1|pmid=30464272|bibcode=2018Natur.563..473M}}&lt;/ref&gt; അവൾക്ക് 2018-ൽ [[Discovery Foundation|ഡിസ്കവറി ഫൗണ്ടേഷൻ]] [[ഹാർവാർഡ് സർവകലാശാല|ഹാർവാർഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി]], [[മസാച്ചുസെറ്റ്സ് ജനറൽ ഹോസ്പിറ്റൽ|മസാച്യുസെറ്റ്സ് ജനറൽ ഹോസ്പിറ്റൽ]] ഫെലോഷിപ്പ് ലഭിച്ചു. &lt;ref&gt;{{Citation|last=DiscoverySA|title=Dr Salome Maswime is determined that no mother should lose her baby at birth|date=2018-08-01|url=https://www.youtube.com/watch?v=MOFYOmrWMrg|access-date=2018-08-16}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.wits.ac.za/news/sources/alumni-news/2018/alumni-in-the-news-july-2018-.html|title=2018 - Alumni in the news July 2018 - Wits University|access-date=2018-08-16|last=Johannesburg|first=The University of the Witwatersrand|website=www.wits.ac.za}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.discovery.co.za/corporate/health-salome-no-mother-should-lose-a-baby|title=Dr Maswime believes no mother should lose her baby {{!}} Health - Discovery|access-date=2018-08-16|website=www.discovery.co.za}}&lt;/ref&gt; എച്ച്‌ഐവി പോസിറ്റീവ് ആളുകളിൽ മരിച്ചവരുടെ ജനന കാരണങ്ങൾ അന്വേഷിക്കാൻ അവരുടെ കൂട്ടായ്മ അവരെ അനുവദിക്കുന്നു. &lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.discovery.co.za/corporate/health-salome-wins-foundation-mgh-fellowship-award|title=Dr Maswime wins Foundation MGH Fellowship Award {{!}} Health - Discovery|access-date=2018-08-16|website=www.discovery.co.za}}&lt;/ref&gt; 2.1 മില്യൺ റാൻഡ് ആണ് ഫെലോഷിപ്പ്. &lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; തന്റെ പോസ്റ്റ്ഡോക്‌ടറൽ വർഷത്തിൽ, [[ലോകാരോഗ്യസംഘടന|ലോകാരോഗ്യ സംഘടനയിലോ]] [[യൂനിസെഫ്|യുണിസെഫിലോ]] നടന്ന മീറ്റിംഗുകളിൽ പങ്കെടുത്ത രണ്ടുപേരിൽ ഒരാളായിരുന്നു മസ്വിം  അമ്മമാരോടും കുട്ടികളോടും ബന്ധപ്പെട്ട മാനസികാരോഗ്യത്തോടുള്ള അവളുടെ സമീപനത്തിലും അവൾ പ്രവർത്തിച്ചു.

2019-ൽ [[യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് കേപ്പ് ടൌൺ|കേപ്ടൗൺ സർവകലാശാലയിൽ]] ഗ്ലോബൽ [[ശസ്ത്രക്രിയ|സർജറി]] പ്രൊഫസറായി നിയമിതയായി. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.mrc.ac.za/news/samrc-funding-impacts-young-scientist%E2%80%99s-success-journey|title=SAMRC funding impacts on young scientist's success journey|access-date=2019-10-03|last=administrator|date=2019-08-05|website=South African Medical Research Council|language=en|archive-date=2020-07-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20200713161939/https://www.samrc.ac.za/news/samrc-funding-impacts-young-scientist%E2%80%99s-success-journey|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 2020-ൽ, വേൾഡ് ഇക്കണോമിക് ഫോറത്തിന്റെ 2020 യുവ ശാസ്ത്രജ്ഞരുടെ ക്ലാസിൽ ഒരാളായി അവരെ പ്രഖ്യാപിച്ചു, &quot;ശാസ്ത്രീയ കണ്ടെത്തലുകളിൽ മുൻപന്തിയിലുള്ള&quot; 25 ശ്രദ്ധേയരായ ഗവേഷകർ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.weforum.org/agenda/2020/05/science-leads-the-response-to-covid19-these-25-scientists-are-tackling-the-other-global-challenges/|title=These 25 scientists are tackling the most important global challenges|access-date=2020-05-29|website=World Economic Forum|language=en}}&lt;/ref&gt;

== റഫറൻസുകൾ ==
{{Reflist}}
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]</text>
      <sha1>fs4aq78w41r9jkgc09bmkhxqmvxencl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>സൊസൈറ്റി ഓഫ് ഗൈനക്കോളജിക് നഴ്‌സ് ഓങ്കോളജിസ്റ്റ്സ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>586667</id>
    <revision>
      <id>4649963</id>
      <parentid>3937872</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T21:12:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4649963</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5550" sha1="o183pt97a4w7fg1c9fbooujvprjd63r" xml:space="preserve">{{pu|Society of Gynecologic Nurse Oncologists}}
[[ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ഓങ്കോളജി]], സ്ത്രീകളുടെ ആരോഗ്യ പരിപാലനം എന്നീ മേഖലകളിലെ [[നഴ്‌സിങ്|നഴ്‌സുമാരും]] മറ്റ് ആരോഗ്യ വിദഗ്ധരും ചേർന്ന ഒരു അന്താരാഷ്ട്ര സംഘടനയാണ് '''സൊസൈറ്റി ഓഫ് ഗൈനക്കോളജിക് നഴ്‌സ് ഓങ്കോളജിസ്റ്റ്സ്''' (SGNO).

== ദൗത്യം ==
രോഗി പരിചരണം, വിദ്യാഭ്യാസം, ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ഓങ്കോളജി, സ്ത്രീകളുടെ ആരോഗ്യ സംരക്ഷണം എന്നിവയിലെ ഗവേഷണം എന്നിവയുടെ പുരോഗതിക്കായി സമൂഹം പ്രതിജ്ഞാബദ്ധമാണ്. &lt;ref name=&quot;SGNO Today&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.sgno.org/home/aboutus/|title=The SGNO Today|access-date=28 July 2011|archive-date=2012-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20120328062902/http://www.sgno.org/home/aboutus/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== ചരിത്രം ==
ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ഓങ്കോളജി നഴ്‌സ് സൊസൈറ്റി രൂപീകരിക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ 1980-ൽ, യുഎസിലെയും കനഡയിലെയും പത്ത് നഴ്‌സുമാരുടെ ഒരു സംഘം സ്കോട്ട്‌സ്‌ഡെയ്‌ലിൽ ഒത്തുകൂടി. താഴെ പറയുന്ന ഈ പത്ത് നഴ്‌സുമാർ എസ്ജിഎൻഒ യുടെ സ്ഥാപക കൗൺസിൽ ആയി:

* സിന്തിയ ബീബെ
* ടെറി ചമോറോ
* ലിൻഡ റോണൻ-കോനൻ
* മേരി ലൂ കലൻ
* ടെറെ ക്യൂറി
* ഡയാന ഹോഫ്
* ജൂഡിത്ത് ഹബ്ബാർഡ്
* ഷാരോൺ കെല്ലി
* പോള മേജർ
* ഹെലൻ പീറ്റേഴ്സൺ

=== പ്രസിഡന്റുമാർ ===

* 1984-1988 ലിൻഡ റോണൻ-കോവൻ
* 1988-1992 ജൂഡി ഡീൻ-ഹബ്ബാർഡ്
* 1992-1994 ബെത്ത് കോൾവിൻ-ഹഫ്
* 1994-1996 ലോയിസ് അൽമാഡ്രോൺസ്
* 1996-1998 ലോയിസ് വിങ്കിൾമാൻ
* 1998-2000 ഷെറിൽ റെഡ്ലിൻ-ഫ്രേസിയർ
* 2000-2002 സുസി ലോക്ക്വുഡ്
* 2002-2004 ആലീസ് സ്പിനെല്ലി
* 2004-2006 സൂസൻ ക്ഷേത്രം
* 2006-2008 സൂസൻ മക്കിന്റയർ
* 2008-2010 സൂസൻ കോപ്പിൾസ്
* 2010-2012 ലിൻ ക്ലൂട്ടിയർ
* 2012-2014 വിക്കി വില്ലിസ്

== വാർഷിക സിമ്പോസിയം ==
1983 ജൂലൈയിൽ, ആദ്യത്തെ എസ്ജിഎൻഒ വിദ്യാഭ്യാസ സമ്മേളനം ഡെൻവറിൽ നടന്നു, യുഎസിൽ നിന്നും കാനഡയിൽ നിന്നുമുള്ള 75 നഴ്‌സുമാർ സമ്മേളനത്തിൽ പങ്കെടുത്തു. അതിനുശേഷം, ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ക്യാൻസർ ബാധിച്ച സ്ത്രീകളുടെ പരിചരണത്തിലും മൊത്തത്തിലുള്ള സ്ത്രീകളുടെ ആരോഗ്യത്തിലും ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്ന ഒരു വാർഷിക വിദ്യാഭ്യാസ സിമ്പോസിയം സൊസൈറ്റി ആതിഥേയത്വം വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്.

== എസ്ജിഎൻഒ പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങൾ ==

* ''Contemporary Issues in Women's Cancers (സ്ത്രീകളുടെ കാൻസറുകളിലെ സമകാലിക പ്രശ്നങ്ങൾ)''- റഫറൻസ് പുസ്തകം
* ''Women and Cancer (സ്ത്രീകളും കാൻസറും)'' - പാഠപുസ്തകം
* ''ദി ജേണൽ ഓഫ് ഗൈനക്കോളജിക് ഓങ്കോളജി നഴ്സിംഗ്'' - സൊസൈറ്റിയുടെ ഔദ്യോഗിക [[വിദഗ്ദ്ധ നിരൂപണം|പിയർ-റിവ്യൂഡ്]] ജേണൽ, അത് നഴ്സിംഗ് ആന്റ് അലൈഡ് ഹെൽത്ത് ലിറ്ററേച്ചറിലേക്കുള്ള ക്യുമുലേറ്റീവ് ഇൻഡക്സിൽ സൂചികപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.

== അവലംബം ==
{{Reflist}}

== പുറം കണ്ണികൾ ==

* http://www.sgno.org/
* http://www.sgno.org/publications/journal/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130509010038/http://www.sgno.org/publications/journal/ |date=2013-05-09 }}
{{Authority Control}}

[[വർഗ്ഗം:ഒബ്സ്റ്റട്രിക്സ് ആൻഡ് ഗൈനക്കോളജി സംഘടനകൾ]]</text>
      <sha1>o183pt97a4w7fg1c9fbooujvprjd63r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>തുമകൂരു ജില്ല</title>
    <ns>0</ns>
    <id>601742</id>
    <revision>
      <id>4650008</id>
      <parentid>4579717</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T03:23:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4650008</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6847" sha1="pcm2vod2qr45ge2qbwe1omkaj15xtdx" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name                            = തുമകൂറു ജില്ല
| native_name                     = 
| native_name_lang                = kn
| other_name                      = 
| nickname                        = Kalpataru Nadu (Coconut Country), Shikshanika Nagari (City of Educational Institutions)
| settlement_type                 = [[List of districts of Karnataka|District]] of [[Karnataka]]
| image_skyline                   = {{Photomontage
|size = 250
|photo1a = Shivagange near bengaluru.jpg
|photo1b = Markonahalli dam (2).JPG
|photo2a = Madhugiri Fort 1.JPG
|photo2b = A profile of the Chennakeshava Temple at Aralaguppe.JPG
|photo3a = View from Devarayanadurga (33897360691).jpg
|photo3b = Guru Mandir - Mandargiri Hill.jpg
}}
| image_alt                       = 
| image_caption                   = Clockwise from top-left: View from [[Shivagange]], [[Marconahalli|Markonahalli Reservoir]], [[Chennakeshava Temple, Aralaguppe|Chennakeshava Temple]] at Arlaguppe, [[Mandaragiri|Guru Mandir, Mandaragiri]], View from [[Devarayanadurga|Devarayanadurga Hill]], Madhugiri Fort
| image_map                       = Tumkur in Karnataka (India).svg
| image_map1                      = 
| map_alt                         = 
| map_caption                     = Location in Karnataka
| coordinates                     = {{coord|13.34|77.1|display=inline,title}}
| subdivision_type                = Country
| subdivision_name                = {{flag|India}}
| subdivision_type1               = State
| subdivision_name1               = [[Karnataka|കർണാടക]]
| established_title               = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date                = 
| founder                         = 
| named_for                       = 
| parts_type                      = [[Taluka]]s
| parts                           = [[Tumakuru]],&lt;br/&gt; [[Sira Taluk|Sira]],&lt;br/&gt; [[Gubbi]],&lt;br/&gt; [[Tiptur|Tipaturu]],&lt;br/&gt; [[Turuvekere]],&lt;br/&gt; [[Kunigal]],&lt;br/&gt; [[Madhugiri]],&lt;br/&gt; [[Pavagada]],&lt;br/&gt; [[Koratagere]],&lt;br/&gt; [[Chikkanayakanahalli]].
| seat_type                       = Headquarters
| seat                            = [[Tumakuru|തുംകൂർ]]
| government_type                 = 
| governing_body                  = 
| leader_title1                   = Deputy Commissioner
| leader_name1                    = Patil Yalagouda Shivanagouda, I.A.S &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tumkurzillapanchayat.gov.in/distadmin.html|title=District Administration|website=tumkurzillapanchayat.gov.in}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.karnataka.gov.in/gokdirectory/en|title=Karnataka Government|website=www.karnataka.gov.in}}&lt;/ref&gt;
| leader_title2                   = District In-charge Minister
| leader_name2                    = [[J. C. Madhu Swamy]] ([[Bharatiya Janata Party|BJP]]) &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/article/karnataka-govt-announces-district-charge-ministers-cm-yediyurappa-retains-bengaluru-108995|title=Karnataka govt announces district in-charge ministers, CM Yediyurappa retains Bengaluru|date=16 September 2019|website=The News Minute}}&lt;/ref&gt;
| leader_title3                   = President, Zilla Panchayat
| leader_name3                    = Latha Ravikumar ([[Janata Dal (Secular)|JDS]]) &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/jds-bags-president-post-in-tumakuru-zp/article8587385.ece|title=JD(S) bags president post in Tumakuru ZP|author=Staff Correspondent|date=12 May 2016|via=www.thehindu.com}}&lt;/ref&gt;
| unit_pref                       = Metric
| area_footnotes                  = &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.karnataka.com/districts/about-districts/|title=Districts in Karnataka|date=14 July 2013|website=Karnataka.com}}&lt;/ref&gt;
| area_rank                       = 
| area_total_km2                  = 10,597
| elevation_footnotes             = 
| elevation_m                     = 
| population_total                = 2,678,980
| population_as_of                = 2011
| population_rank                 = 150 in India
| population_density_km2          = auto
| population_demonym              = 
| population_footnotes            = 
| demographics_type1              = Languages
| demographics1_title1            = Official
| demographics1_info1             = [[കന്നഡ]]
| demographics1_title2            = Regional
| demographics1_info2             = [[Telugu language|തെലുങ്ക്]]
| timezone1                       = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1                     = +5:30
| postal_code_type                = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code                     = 572xxx
| area_code_type                  = 
| area_code                       = 
| registration_plate              = * Tumakuru KA 06
* Tipaturu KA 44
* Madhugiri KA 64
| website                         = {{URL|tumkur.nic.in}}
| footnotes                       = 
| official_name                   = 
}}


[[കർണാടകയിലെ ജില്ലകളുടെ പട്ടിക|കർണാടകയിലെ 31 ജില്ലകളിൽ]] ഒന്നാണ് '''തുമകൂറു ജില്ല''' (നേരത്തേ '''തുംകൂർ ജില്ല''' &lt;ref&gt;https://www.kasargodvartha.com/2014/11/mangalore-renamed-menga-luru.html&lt;/ref&gt;'''Tumakuru District''' ''ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್'') 10,598 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തീർണ്ണമുള്ള ഈ ജില്ല കർണാടകയിലെ ഏറ്റവും വിസ്തീർണ്ണമുള്ള മൂന്നാമത്തെ ജില്ലയും ജനസംഖ്യയിൽ നാലാം സ്ഥാനത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ജില്ലയുമാണ് &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2016-01-31 |title=Most Populous Districts in Karnataka |url=https://www.worldlistmania.com/most-populous-districts-in-karnataka-state/ |access-date=2022-06-21 |website=WorldlistMania |language=en-US}}&lt;/ref&gt;ഇവിടെ തെങ്ങുകൾ ധാരാളമായി കൃഷിചെയ്യപ്പെടുന്നതിനാൽ തുംകൂർ ''കല്പതാരു നാഡു'' എന്നറിയപ്പെടുന്നു .&lt;ref name=&quot;Tumakuru sets a green example&quot;&gt;{{Cite web|title=Tumakuru sets a green example|url=https://www.downtoearth.org.in/forests/tumakuru-sets-a-green-example-61113|access-date=2021-01-31|website=www.downtoearth.org.in}}&lt;/ref&gt;. ഈ ജില്ല ബാംഗ്ലൂർ ഡിവിഷനിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.

{{karnataka-geo-stub}}
{{കർണ്ണാടകത്തിലെ ജില്ലകൾ}}
[[വർഗ്ഗം:കർണ്ണാടകത്തിലെ ജില്ലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഗുൽബർഗ ഡിവിഷൻ]]</text>
      <sha1>pcm2vod2qr45ge2qbwe1omkaj15xtdx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jan Wajun - Wije</title>
    <ns>3</ns>
    <id>666110</id>
    <revision>
      <id>4649900</id>
      <parentid>4611028</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T12:51:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ternarius</username>
        <id>29989</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Ternarius എന്ന ഉപയോക്താവ് [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jan Majan - Wije]] എന്ന താൾ [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jan Wajun - Wije]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു: &quot;[[Special:CentralAuth/Jan Majan - Wije|Jan Majan - Wije]]&quot; എന്ന ഉപയോക്താവിനെ &quot;[[Special:CentralAuth/Jan Wajun - Wije|Jan Wajun - Wije]]&quot; എന്നു പേരുമാറ്റിയപ്പോൾ താൾ കൂടെ സ്വയം മാറിയിട്ടുണ്ട്.</comment>
      <origin>4611028</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6851" sha1="5oc73kd4714mzualaxrflmtk2uv3ood" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: Jan Majan - Wije | Jan Majan - Wije | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 09:38, 31 മാർച്ച് 2026 (UTC)</text>
      <sha1>5oc73kd4714mzualaxrflmtk2uv3ood</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കോക്രോച്ച് ജനതാ പാർട്ടി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>667385</id>
    <revision>
      <id>4649953</id>
      <parentid>4648602</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T18:31:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-41508-93</username>
        <id>220701</id>
      </contributor>
      <comment>/* പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ വളർച്ച */</comment>
      <origin>4649953</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10351" sha1="4m5ves5lfh57w8uwvczka0ru61d0one" xml:space="preserve">{{prettyurl|Cockroach Janta Party}}{{Infobox political party
| logo = Cockroach Janta Party logo.svg
| logo_size = 
| abbreviation = CJP
| founder = Abhijeet Dipke
| founded = {{Start date|2026|05|16|df=y}}
| ideology = {{ubl|[[Political satire]]|[[Youth rights]]|[[Anti-establishment]]|[[Secularism]]|[[Socialism]]}}
| slogan = Voice of the Lazy &amp; Unemployed
| website = {{URL|https://cockroachjantaparty.org}}
| country = India
}}
ഇന്ത്യയിലെ തൊഴിലില്ലായ്മ, രാഷ്ട്രീയ അസ്ഥിരത, ഭരണകൂടത്തോടുള്ള വിയോജിപ്പ് എന്നിവയ്ക്കെതിരെ ഉയർന്നുവന്ന ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനമാണ് '''കോക്രോച്ച് ജനതാ പാർട്ടി (CJP)''' . 2026 മെയ് 16-ന് [[ആം ആദ്മി പാർട്ടി|ആം ആദ്മി പാർട്ടിയുടെ]] മുൻ [[സോഷ്യൽ മീഡിയ]] സ്ട്രാറ്റജിസ്റ്റ് ആയിരുന്ന '''അഭിജീത് ദിപ്കെയാണ്''' (Abhijeet Dipke) ഈ പ്രസ്ഥാനം സ്ഥാപിച്ചത്.&lt;ref name=&quot;telegraph&quot;&gt;{{cite web |title=CJI may clarify but Cockroach Janata Party is ready for dissent, one laugh at a time |url=https://www.telegraphindia.com/india/cji-surya-kant-may-clarify-but-cockroach-janata-party-is-ready-for-dissent-one-laugh-at-a-time/cid/2161212 |website=The Telegraph India |date=18 May 2026 |access-date=19 May 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;indiatoday&quot;&gt;{{cite web |title=Cockroach Janta Party debuts, admits two TMC MPs within 2 days |url=https://www.indiatoday.in/india/story/cockroach-janta-party-40000-members-mahua-moitra-kirti-azad-gen-z-convention-2913347-2026-05-18 |website=India Today |date=18 May 2026 |access-date=19 May 2026}}&lt;/ref&gt;  2026 മെയ് 15-ന് സുപ്രീം കോടതിയിൽ നടന്ന ഒരു വാദത്തിനിടെ, ഇന്ത്യയുടെ ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് സൂര്യകാന്ത് തൊഴിലില്ലാത്ത യുവാക്കളെ &quot;പാറ്റകളോട്&quot; (cockroaches) ഉപമിച്ചുകൊണ്ട് നടത്തിയ പരാമർശം വൻ പ്രതിഷേധത്തിന് കാരണമായിരുന്നു. ഈ പരാമർശത്തിനുള്ള മറുപടിയായാണ് അഭിജീത് ദിപ്കെ 'കോക്രോച്ച് ജനതാ പാർട്ടി' എന്ന ആശയവുമായി രംഗത്തെത്തിയത്. &quot;അലസരുടെയും തൊഴിലില്ലാത്തവരുടെയും ശബ്ദം&quot; (Voice of the Lazy &amp; Unemployed) എന്നതാണ് ഈ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ മുദ്രാവാക്യം.&lt;ref name=&quot;cro1:&gt;[https://www.indiatoday.in/india/story/cockroach-janta-party-40000-members-mahua-moitra-kirti-azad-gen-z-convention-2913347-2026-05-18 India Today News]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;boom&quot;&gt;{{cite web |title=The Cockroach Janta Party: How A CJI Comment Became A Movement |url=https://www.boomlive.in/explainers/the-cockroach-janta-party-how-a-cji-comment-became-a-movement-31586 |website=BOOM Fact Check |date=18 May 2026 |access-date=19 May 2026}}&lt;/ref&gt;
==പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ വളർച്ച==
രൂപീകരണത്തിന് ശേഷം വളരെ വേഗത്തിലാണ് സിജെപി ജനശ്രദ്ധ ആകർഷിച്ചത്.&lt;ref name=&quot;nationalherald&quot;&gt;{{cite web |title=Laugh if you like but cockroaches uniting, joining 'Cockroach Janta Party' in droves |url=https://www.nationalheraldindia.com/national/laugh-if-you-want-but-cockroaches-uniting-joining-cockroach-janata-party-in-droves |website=National Herald |date=18 May 2026 |access-date=19 May 2026}}&lt;/ref&gt;
*'''അംഗത്വം''': തുടക്കത്തിൽ 48 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ 40,000-ത്തിലധികം രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത അംഗങ്ങളെ ലഭിച്ചു. 2026 മെയ് 21-ലെ കണക്കുകൾ പ്രകാരം 3,50,000-ത്തിലധികം അംഗങ്ങൾ ഈ പ്രസ്ഥാനത്തിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.
*'''സോഷ്യൽ മീഡിയ''': ഇൻസ്റ്റാഗ്രാമിൽ രണ്ട് കോടി ഇരുപത്തിഏഴ് ലക്ഷം ഫോളോവേഴ്‌സും എക്‌സിൽ (ട്വിറ്റർ) 1,50,000-ലധികം ഫോളോവേഴ്‌സുമുള്ള ഈ പ്രസ്ഥാനം വലിയൊരു ഓൺലൈൻ സ്വാധീനമായി മാറിയിരിക്കുന്നു.

==പ്രധാന ആവശ്യങ്ങളും പ്രകടനപത്രികയും==
ആക്ഷേപഹാസ്യമാണെങ്കിലും, പാർട്ടി ഗൗരവകരമായ ചില ആവശ്യങ്ങൾ മുന്നോട്ട് വെക്കുന്നുണ്ട്:&lt;ref name=&quot;timesnow&quot;&gt;{{cite web |title=What Is Cockroach Janta Party? Manifesto Creates Buzz |url=https://www.timesnownews.com/viral/cockroach-janta-party-5-point-manifesto-creates-buzz-mahua-moitra-kirti-azad-reacts-abhijeet-dipke-article-154349051 |website=Times Now |date=19 May 2026 |access-date=19 May 2026}}&lt;/ref&gt;
#'''നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥ''': വിരമിച്ച ശേഷം ഒരു ചീഫ് ജസ്റ്റിസിനും രാജ്യസഭ സീറ്റ് നൽകാൻ പാടില്ല.
#'''തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ''': വോട്ടർമാരുടെ പേര് പട്ടികയിൽ നിന്ന് നീക്കം ചെയ്യുന്നത് തീവ്രവാദമായി കണക്കാക്കി, ഉത്തരവാദികളായ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷണർമാരെ യുഎപിഎ (UAPA) പ്രകാരം അറസ്റ്റ് ചെയ്യണം.
#'''സ്ത്രീ സംവരണം''': പാർലമെന്റിലും ക്യാബിനറ്റിലും സ്ത്രീകൾക്ക് 50% സംവരണം നൽകണം.
#'''മാധ്യമ സ്വാതന്ത്ര്യം''': അദാനി ഗ്രൂപ്പിന്റെയും റിലയൻസ് ഇൻഡസ്ട്രീസിന്റെയും ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള മാധ്യമ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ലൈസൻസ് റദ്ദാക്കി സ്വതന്ത്ര മാധ്യമങ്ങൾക്ക് അവസരമൊരുക്കണം. 'ഗോദി മീഡിയ' അവതാരകരുടെ ബാങ്ക് അക്കൗണ്ടുകൾ അന്വേഷണത്തിന് വിധേയമാക്കണം.
#'''ആഭ്യന്തര രാഷ്ട്രീയം''': കൂറുമാറുന്ന എംപിമാർക്കും എംഎൽഎമാർക്കും 20 വർഷത്തേക്ക് തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിക്കുന്നതിന് വിലക്കേർപ്പെടുത്തണം.

==അംഗത്വ മാനദണ്ഡങ്ങൾ==
സിജെപിയുടെ അംഗത്വ മാനദണ്ഡങ്ങളും ആക്ഷേപഹാസ്യരൂപത്തിലുള്ളതാണ്:&lt;ref name=&quot;indiatoday2&quot;&gt;{{cite web |title=Cockroach Janta Party crosses 3.5 lakh members, Sabeer Bhatia extends support |url=https://www.indiatoday.in/india/story/cockroach-janta-party-350k-members-sabeer-bhatia-support-2914567-2026-05-20 |website=India Today |date=20 May 2026 |access-date=20 May 2026 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂൺ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
*നിർബന്ധിതമായോ, സ്വന്തം ഇഷ്ടപ്രകാരമോ, അല്ലെങ്കിൽ തത്വത്തിലോ തൊഴിലില്ലാത്തവർ.
*അലസരായവർ (ശാരീരിക അധ്വാനം കുറഞ്ഞവർ).
*ദിവസവും കുറഞ്ഞത് 11 മണിക്കൂർ ഓൺലൈനിൽ സമയം ചിലവഴിക്കുന്നവർ.
*പ്രൊഫഷണലായി കാര്യങ്ങൾ വിമർശിക്കാനുള്ള കഴിവുള്ളവർ.

==സ്വാധീനവും വിമർശനങ്ങളും==
[[ശശി തരൂർ]], '''മഹുവ മൊയ്ത്ര''', '''കീർത്തി ആസാദ്''' തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ രാഷ്ട്രീയ നേതാക്കൾ പ്രസ്ഥാനത്തിന് പിന്തുണ പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. NEET പരീക്ഷാ ക്രമക്കേടുകൾക്കെതിരെ സിജെപി പുറത്തിറക്കിയ &quot;ഹാൻ മെയിൻ ഹൂം കോക്രോച്ച്&quot; (Haan Main Hoon Cockroach) എന്ന ഗാനം വലിയ തരംഗമായിരുന്നു. ഡിജിറ്റൽ യുഗത്തിലെ യുവാക്കളുടെ പ്രതിഷേധത്തിന്റെ പുതിയ മുഖമായി പല നിരീക്ഷകരും ഇതിനെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;sasi1&quot;&gt;[https://www.mathrubhumi.com/news/india/shashi-tharoor-on-cockroach-janata-party-political-impact-a12xhxbu മാതൃഭൂമി പത്രം]&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==

[[വർഗ്ഗം:രാഷ്ട്രീയ മുന്നണികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ രാഷ്ട്രീയകക്ഷികൾ]]</text>
      <sha1>4m5ves5lfh57w8uwvczka0ru61d0one</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കനൽ സാംസ്കാരിക വേദി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>669399</id>
    <revision>
      <id>4649908</id>
      <parentid>4649427</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T14:44:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TheWikiholic</username>
        <id>77980</id>
      </contributor>
      <origin>4649908</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24327" sha1="fnw19g8us01w7ixhk7cb7lrfwvo8v3f" xml:space="preserve">{{notability}}[[പ്രമാണം:Kanal function.jpg|350x350px|'''കനൽ വയലാ പുരസ്കാരദാന ചടങ്ങിൽ'''  |പകരം=കനൽ വയലാ പുരസ്കാരദാന ചടങ്ങിൽ|ലഘുചിത്രം]]
[[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] തിരുവനന്തപുരം കേന്ദ്രീകരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്ന നാടകപ്രവർത്തകരുടെ സാംസ്കാരിക കൂട്ടായ്മയാണ് '''കനൽ സാംസ്കാരിക വേദി'''&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite book |last=നായർ |first=ഡോ. രാജൻ |title=തിരുവനന്തപുരം നാടകവേദി: ചരിത്രവും ഓർമകളും |publisher=കനൽ പുസ്തകശാല |year=2018 |isbn=978-81-936909-1-8 |edition=1st |location=Thiruvananthapuram |publication-date=2018 |pages=88-92 |language=Malayalam |trans-title=History and Memories of Trivandrum Theatre}}&lt;/ref&gt;. [[കേരള സർ‌വകലാശാല|കേരള സർവകലാശാലയിലെ]] 'സെന്റർ ഫോർ പെർഫോമിംഗ് ആന്റ് വിഷ്വൽ ആർട്സ്' വകുപ്പിലെ പൂർവ്വവിദ്യാർത്ഥികൾ ചേർന്ന് 2008 ജൂലൈ 15-ന് ഈ സംഘടന ആരംഭിച്ചു.

== ചരിത്രവും രൂപീകരണവും ==
2005-ൽ സ്കൂൾ ഓഫ് ഡ്രാമയിൽ നിന്ന് വിരമിച്ച ശേഷം പ്രശസ്ത നാടകകൃത്തും അധ്യാപകനുമായ [[വയലാ വാസുദേവൻ പിള്ള|ഡോ. വയലാ വാസുദേവൻ പിള്ള]] കേരള സർവകലാശാലയുമായി സഹകരിച്ച് 'സെന്റർ ഫോർ പെർഫോമിംഗ് ആന്റ് വിഷ്വൽ ആർട്സ്' ആരംഭിക്കുകയും ഗവേഷണ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകുകയും ചെയ്തു. പരീക്ഷണാർത്ഥം ആദ്യ മൂന്നു ബാച്ച് ഹ്രസ്വകാല സർട്ടിഫിക്കറ്റ് കോഴ്സും തുടർന്ന് എം.ഫിൽ., പി.എച്ച്.ഡി. ഗവേഷണ പദ്ധതികളുമായിരുന്നു വയലാ വിഭാവനം ചെയ്തിരുന്നത്.  സർട്ടിഫിക്കറ്റ് കോഴ്സിലെ  ആദ്യബാച്ചിലെ വിദ്യാർത്ഥികളായ സന്തോഷ് വെഞ്ഞാറമൂട്, കുളക്കട പ്രസന്നൻ, അനൂജ് രാമചന്ദ്രൻ, ചന്തുനാഥ്‌, എൻ.എസ്.താര, ഗാഥാ സി., ജിജിക്കുട്ടൻ, സുനിൽ കുമാർ എന്നിവരുടെ നേതൃത്വത്തിലാണ് അലുംനി അസോസിയേഷനായി കനൽ സാംസ്കാരിക വേദി രൂപീകൃതമായത്. വയലാ വാസുദേവൻ പിള്ളയുടെ കാർമികത്വത്തിൽ നന്ദാവനത്തുള്ള  [[എൻ. കൃഷ്ണപിള്ള|പ്രൊഫ.എൻ.കൃഷ്ണപിള്ള]] ഫൗണ്ടേഷനിൽ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://nkrishnapillaifoundation.org/|title=Official Website of Professor N Krishna Pillai Foundation|access-date=2026-07-22}}&lt;/ref&gt; വച്ചായിരുന്നു ഈ സംഘടനയുടെ ഉദ്ഘാടന യോഗം നടന്നത്. തുടക്കത്തിൽ ഹ്രസ്വകാല സർട്ടിഫിക്കറ്റ് കോഴ്സിലെ പഠിതാക്കളായിരുന്നു ഈ സംഘത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നതെങ്കിലും കാലാന്തരേണ എം.ഫിൽ. ഗവേഷണവിദ്യാർത്ഥികളും തുടർന്ന് തിരുവനന്തപുരത്തെ നാടകപ്രവർത്തകരും ഈ കലാസംഘത്തിന്റെ ഭാഗമായി.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=എൻ. സാം |first=ഡോ. |title=സമകാല മലയാളസാഹിത്യം |publisher=Current Books |year=2014 |isbn=9788124019696 |edition=1st |location=Kottayam |pages=102-112 |language=Malayalam |trans-title=Contemporary Malayalam Literature}}&lt;/ref&gt;

== പ്രധാന പ്രവർത്തനങ്ങൾ ==
[[പ്രമാണം:Kanal News.jpg|350x350px|'''കനൽ വാർത്തകൾ''' &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/2015/Nov/27/presenting-the-dangers-of-dictatorship-848717.html|title=Presenting the Dangers of Dictatorship|access-date=2026-07-21|author=Varsha Mohan|date=2015-11-27|website=The New Indian Express|language=en}}&lt;/ref&gt;|പകരം=കനൽ വാർത്തകൾ|ലഘുചിത്രം]]
'''പഠന ക്യാമ്പുകളും നാടകക്കളരികളും:''' സ്കൂൾ-കോളേജ് വിദ്യാർത്ഥികൾക്കും മുതിർന്നവർക്കുമായി നാടക രചന, സംവിധാനം, അഭിനയം, നാടകത്തിന്റെ സാങ്കേതിക മേഖലകൾ  എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള പഠന ക്യാമ്പുകളും വർക്ക്ഷോപ്പുകളും സംഘടിപ്പിക്കുന്നു.  &lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

'''നാടകസെമിനാറുകളും ഗ്രന്ഥപരിചയവും:''' നാടകസംബന്ധിയായി ആ മേഖലയിലെ പ്രഗത്ഭരെ ക്ഷണിച്ച് സെമിനാറുകൾ സംഘടിപ്പിക്കുകയും നാടകങ്ങളും നാടകപഠന ഗ്രന്ഥങ്ങളും പരിചയപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തുവരുന്നു.

'''ടിക്കറ്റ് ഷോ സംസ്കാരം:''' തിരുവനന്തപുരത്ത് ടിക്കറ്റെടുത്ത് നാടകം കാണുന്ന സംസ്കാരം പ്രൊഫഷണലായി വളർത്തുന്നതിൽ കനൽ തിയേറ്റർ നിർണ്ണായക പങ്ക് വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2018-ൽ കനലിന്റെ '[[വീണ്ടും ഭഗവാന്റെ മരണം]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/videos/city/kochi/bhagavante-maranam-veendum-play-was-held-in-capital-city/videoshow/65057679.cms|title=‘Bhagavante Maranam Veendum’ play was held in capital city|access-date=2026-07-21|website=The Times of India|language=en}}&lt;/ref&gt; നാടകം തുടർച്ചയായി 3 ദിവസം നിറഞ്ഞ സദസ്സിൽ ടിക്കറ്റ് ഷോയായി അവതരിപ്പിക്കുകയും, ടിക്കറ്റ് കിട്ടാതെ മടങ്ങിയ പ്രേക്ഷകർക്കായി നാലാം ദിനവും ടിക്കറ്റ് ഷോ സംഘടിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/district-news/my-news/2020/01/27/drama-veendum-bhagavante-maranam.html|title='വീണ്ടും ഭഗവാന്റെ മരണം'; കാണികളെ ഞെട്ടിച്ച നാടകം|access-date=2026-07-21|website=Manorama Online|language=ml}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite AV media |author=Asianet News |title=Bhagavante Maranam Veendum play was held at Trivandrum to collect fund for Distress relief fund |date=2018-08-31 |url=https://www.youtube.com/watch?v=c0RNs43xS1M |access-date=2026-07-21 |publisher=YouTube |language=ml}}&lt;/ref&gt;
[[പ്രമാണം:Kanal Pusthakashala Meeting.jpg|ലഘുചിത്രം|350x350ബിന്ദു|'''കനൽ സംഘടിപ്പിക്കുന്ന നാടകഗ്രന്ഥപരിചയ വേളയിൽ''' ]]
'''കനൽ പുസ്തകശാല (Kanal Publications):''' പെർഫോമിംഗ് ആർട്സുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പുസ്തകങ്ങളുടെ വിരളത മനസിലാക്കി അത്തരം പുസ്തകങ്ങളുടെ പ്രസിദ്ധീകരണത്തിനായി 2017 ൽ 'കനൽ പുസ്തകശാല' എന്ന പബ്ലിഷിംഗ് വിംഗ് ആരംഭിച്ചു. ഡോ. വയലാ വാസുദേവൻ പിള്ളയുടെ ‘അരങ്ങിന്റെ അർത്ഥതലങ്ങൾ’&lt;ref&gt;{{Cite book |last=വാസുദേവൻ പിള്ള |first=ഡോ. വയലാ |title=അരങ്ങിന്റെ അർത്ഥതലങ്ങൾ |publisher=കനൽ പുസ്തകശാല |year=2018 |isbn=978-81-936909-0-1 |edition=1st |location=Thiruvananthapuram |pages=1-100 |language=Malayalam |trans-title=Aranginte Arthathalangal: The Meanings of the Stage}}&lt;/ref&gt;, ഡോ. രാജൻനായരുടെ ‘തിരുവനന്തപുരം നാടകവേദി: ചരിത്രവും ഓർമകളും’ &lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;എന്നീ നാടകപഠനഗ്രന്ഥങ്ങൾ കനൽ പുസ്തകശാല വഴി പുറത്തിറക്കിയിട്ടുണ്ട്.

കനൽ അംഗങ്ങൾ രചിച്ച നാടകങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുത്തി 'പച്ചക്കൊടി', 'സ്വന്തം വീട്' എന്നീ നാടകപുസ്തകങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.  
[[പ്രമാണം:Theatre Calendar.jpg|ലഘുചിത്രം|350x350ബിന്ദു|'''2016ൽ കനൽ പുറത്തിറക്കിയ തിയേറ്റർ കലണ്ടർ മന്ത്രി പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു''' ]]
മണ്മറഞ്ഞുപോയ പ്രശസ്തരായ നാടകപ്രവർത്തകരെ സ്മരിക്കുന്നതിനും നാടകദിനങ്ങൾ ഓർക്കുന്നതിനുമായി ഇന്ത്യയിലാദ്യമായി ഒരു ''''നാടകദിന കലണ്ടർ' (Theatre Calendar 2018)''' കനൽ പുറത്തിറക്കിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/society/kanal-samskarika-vedis-calendar-focusses-on-theatre/article22463970.ece|title=A calendar for theatre|access-date=2018-01-18|author=Saraswathy Nagarajan|date=2018-01-18|website=The Hindu|publisher=The Hindu|language=en}}&lt;/ref&gt;

== കനൽ-വയലാ പുരസ്കാരം ==
നാടകമേഖലയിലെ മികച്ച പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് ആദരവായി 2009 മുതൽ '''&lt;nowiki/&gt;'കനൽ അവാർഡ്'&lt;nowiki/&gt;''' നൽകിവരുന്നു. വയലാ വാസുദേവൻ പിള്ളയുടെ നിര്യാണത്തെ തുടർന്ന് ആദരസൂചകമായി 2011 മുതൽ ഇത് '''&lt;nowiki/&gt;'കനൽ-വയലാ പുരസ്കാരം'''' എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്തു. കേരളത്തിലെ പ്രമുഖ നാടക വ്യക്തിത്വങ്ങൾക്ക് എല്ലാവർഷവും ഈ പുരസ്കാരം നൽകിവരുന്നു.  ഡോ. അഭിലാഷ് പിള്ള, ഡോ.  രാജാവാര്യർ, [[ദീപൻ ശിവരാമൻ]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/kochi/2017/Dec/18/rewarding-a-theatre-director-1730780.html|title=Rewarding a theatre director|access-date=2017-12-19|date=2017-12-19|website=The New Indian Express|publisher=The New Indian Express|language=en}}&lt;/ref&gt;, [[ശ്രീജിത്ത് രമണൻ|ശ്രീജിത്ത്‌ രമണൻ]] &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.iti.edu.sg/about/news/highlights/awards-for-alumni-in-india/|title=Awards for alumni in India|access-date=2026-07-21|publisher=Intercultural Theatre Institute|language=en}}&lt;/ref&gt; , [[സജിത മഠത്തിൽ|സജിത മഠത്തിൽ,]] [[സാംകുട്ടി പട്ടംകരി|ഡോ. സാംകുട്ടി പട്ടംകരി,]] [[സതീഷ് കെ. സതീഷ്|സതീഷ് കെ സതീഷ്]], ശ്രീകാന്ത് ക്യാമിയോ, പ്രശാന്ത് നാരായണൻ, തുളസിധരക്കുറുപ്പ് എന്നിവർ ഈ ബഹുമതിക്ക് അർഹരായവരാണ്.

== കനൽ തിയേറ്റർ ==
കനൽ തിയേറ്ററിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനമായ പ്രവർത്തനമാണ് നല്ല നാടകങ്ങളുടെ നിർമാണവും അതിന്റെ തുടരവതരണങ്ങളും സംഘടിപ്പിക്കുക എന്നത്. 2008 മുതൽ നാടകങ്ങൾ കനൽ സാംസ്‌കാരിക വേദി നിർമിച്ച് അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.
[[പ്രമാണം:Kanal Puraskaram.jpg|ലഘുചിത്രം|350x350ബിന്ദു|'''2017ലെ  കനൽ വയലാ പുരസ്കാരം ഡപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർ വി.ശശിയിൽ നിന്നും ഏറ്റുവാങ്ങുന്ന ദീപൻ ശിവരാമൻ''' &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/news/announcements/2017/12/18/deepam-sivaraman-award.html|title=ദീപൻ ശിവരാമന് കനൽ–വയലാ പുരസ്കാരം|access-date=2026-07-22}}&lt;/ref&gt;]]
[[പ്രമാണം:Kanal Award.jpg|350x350px|'''കനൽ വയലാ പുരസ്കാരം ശ്രീജിത്ത് രമണന് മന്ത്രി കടകംപള്ളി സുരേന്ദ്രൻ സമർപ്പിക്കുന്നു'''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/videos/entertainment/events/kochi/sreejith-ramanan-bags-kanal-vayala-award/videoshow/72883011.cms|title=Sreejith Ramanan bags Kanal-Vayala award|access-date=2026-07-22|language=en}}&lt;/ref&gt; |പകരം=2019ലെ കനൽ വയലാ പുരസ്കാരം ശ്രീജിത്ത് രമണന് മന്ത്രി കടകംപള്ളി സുരേന്ദ്രൻ സമർപ്പിക്കുന്നു|ലഘുചിത്രം]]
[[പ്രമാണം:Kanal Book Cover.jpg|ലഘുചിത്രം|350x350ബിന്ദു|'''കനൽ പുസ്തകശാല പ്രസിദ്ധീകരിച്ച 'തിരുവനന്തപുരം നാടകവേദി: ചരിത്രവും ഓർമകളും' നാടകഗ്രന്ഥത്തിന്റെ കവർ''' ]]
{| class=&quot;wikitable&quot;
!വർഷം
!നാടകം
!രചന
!സംവിധാനം
|-
|2008
|രക്ഷാകർത്താവ്
|ജിജിക്കുട്ടൻ
|ജിജിക്കുട്ടൻ
|-
|2009
|സൂതപുത്രൻ
|അനീഷ് ചിറയിൻകീഴ്
|അനീഷ് ചിറയിൻകീഴ്
|-
|2010
|കനൽക്കൂട്
|കുളക്കട പ്രസന്നൻ
|സന്തോഷ് വെഞ്ഞാറമൂട്
|-
|2011
|രാവണപുത്രി
|വയലാർ രാമവർമ്മ (കവിത)
|ഡോ. രാജ വാര്യർ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralabookstore.com/books-by/%E0%B4%A1%E0%B5%8B-%E0%B4%B0%E0%B4%BE%E0%B4%9C%E0%B4%BE-%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E2%80%8D/3726/|title=Dr Raja Varier Books|access-date=2026-07-21|publisher=Kerala Book Store|language=ml}}&lt;/ref&gt;
|-
|2012
|സത്യവാങ്മൂലം
|ആരോമൽ ടി.
|ആരോമൽ ടി.
|-
|2013
|മൃഗശാലക്കഥ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://grandham.in/language/ml/books/f2251f6b2e9879a4|title=മൃഗശാലക്കഥ|access-date=2026-07-21|website=Grandham|language=ml}}&lt;/ref&gt;
|എഡ്വേർഡ് ആൽബി
|ഡോ. രാജ വാര്യർ
|-
|2014
|ഖൈമേറ
|ആരോമൽ ടി.
|[[ഹസിം അമരവിള]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mediaoneonline.com/mediaone-shelf/interview/interview-with-kannan-nair-hazim-amaravila-207862|title=ഇറ്റ്‌ഫോക്കിന്റെ സ്വാധീനം മലയാള നാടകങ്ങളിൽ പ്രകടമായിത്തുടങ്ങി - ഹസിം അമരവിളയും കണ്ണൻ നായരും സംസാരിക്കുന്നു|access-date=2026-07-21|author=സക്കീർ ഹുസൈൻ|date=2023-02-08|website=MediaOne TV|language=ml}}&lt;/ref&gt;
|-
|2015
|നല്ലവനായ ഗോഡ്‌സെ
|ഓംചേരി എൻ.എൻ. പിള്ള
|[[ഹസിം അമരവിള]]
|-
|2015
|കിമർത്ഥം ദ്രൗപതി&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://thetheatretimes.com/kimartham-draupathy-a-play-about-everywoman/|title=&quot;Kimartham Draupathy&quot; A Play About Everywoman|access-date=2026-07-21|author=Aswathy Vijayan|date=2016-10-27|website=The Theatre Times|language=en}}&lt;/ref&gt;
|അശ്വതി വിജയൻ&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|അശ്വതി വിജയൻ
|-
|2016
|സ്വർണ സിംഹാസനം
|[[ആർ. നരേന്ദ്രപ്രസാദ്|പ്രൊഫ. ആർ. നരേന്ദ്രപ്രസാദ്]]
|[[ഹസിം അമരവിള]]
|-
|2017
|കഥമരുന്ന്
|ബഷീർ മണക്കാട്
|[[ഹസിം അമരവിള]]
|-
|2017
|കെണി
|ആരോമൽ ടി.
|ആരോമൽ ടി.
|-
|2018
|ടൈം ബോംബ്
|അരുൺ നായർ
|അരുൺ നായർ
|-
|2018
|[[വീണ്ടും ഭഗവാന്റെ മരണം]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mediaoneonline.com/entertainment/2020/02/01/veendum-bhagavante-maranam|title=‘‘ഈ കെട്ടകാലത്തിൽ ഈ നാടകം ഈ നാട് മുഴുവൻ കളിക്കണം; അതുകണ്ടുകൊണ്ട് ഒരു മതഭ്രാന്തനെങ്കിലും മനുഷ്യനാകണം..’’|access-date=2026-07-21|author=ഖാസിദ കലാം|date=2020-02-01|website=MediaOne TV|language=ml}}&lt;/ref&gt;
|[[ഹസിം അമരവിള]]
|[[ഹസിം അമരവിള]]
|-
|2020
|ലക്ഷദീപം (റേഡിയോ ഡ്രാമ)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/amp/story/kerala/malayalam-play-lakshadweep-row-finds-unique-stage-clubhouse-150110&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Cite web|url= https://www.thehindu.com/entertainment/theatre/theatre-group-from-kerala-to-stage-a-play-on-clubhouse/article34675461.ece/amp/ &lt;/ref&gt;
|[[ഹസിം അമരവിള]]
|[[ഹസിം അമരവിള]]
|-
|2022
|[[സോവിയറ്റ് സ്റ്റേഷൻ കടവ്]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/kerala/soviet-station-kadavu-when-hitler-travelled-through-time-kerala-168476|title=Soviet Station Kadavu: When Hitler travelled through time to Kerala|access-date=2026-07-21|author=Cris|date=2022-10-01|website=The News Minute|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/cities/chennai/chen-arts/chen-theatre/malayalam-play-soviet-station-kadavu-is-a-well-crafted-play-on-power-and-its-abuse/article65966430.ece|title=Malayalam play ‘Soviet Station Kadavu’ is a well-crafted play on power and its abuse|access-date=2022-10-05|author=Saraswathy Nagarajan|date=2022-10-05|website=The Hindu|publisher=The Hindu|language=en}}&lt;/ref&gt;
|[[ഹസിം അമരവിള]]
|[[ഹസിം അമരവിള]]
|-
|2024
|[[മാക്ബെത്ത്: ദ ലാസ്റ്റ്‌ ഷോ|മാക്ബെത്ത് : ദി ലാസ്റ്റ് ഷോ ]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramanews.com/nattuvartha/south/thiruvananthapuram/2025/04/15/macbeth-the-last-show-stage-play.html|title=പ്രേക്ഷകപ്രശംസ നേടി 'മാക്ബത്ത്–ദി ലാസ്റ്റ് ഷോ' നാടകം|access-date=2026-07-21|author=തിരുവനന്തപുരം ബ്യൂറോ|date=2025-04-15|website=Manorama News|language=ml}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.asianetnews.com/local-news/kanal-samskarika-vedhis-latest-drama-macbeth-the-last-show-to-present-in-trivandrum-11-april-2025-sujm1j|title='കനലി'ന്റെ മാക്ബത്ത്‌ - ദി ലാസ്റ്റ് ഷോ തിരുവനന്തപുരത്ത്|access-date=2026-07-21|publisher=Asianet News|language=ml}}&lt;/ref&gt;
|[[ഹസിം അമരവിള]]
|[[ഹസിം അമരവിള]]
|}

== പ്രമുഖ കലാകാരന്മാർ ==
[https://m3db.com/kannan-nayar കണ്ണൻ നായർ] &lt;ref&gt;{{Citation|last=Ananthapuri Online News|title=Star Interview With Kannan Nayar {{!}} Cold Case Actor {{!}} Ananthapuri Online|date=2021-07-07|url=https://www.youtube.com/watch?v=w47DvczF8Cw|access-date=2026-07-22}}&lt;/ref&gt;, സന്തോഷ് വെഞ്ഞാറമൂട്, [[ഹസിം അമരവിള]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/itfok-power-turns-everyone-a-hitler-says-theatre-director-hazim-amaravila/article66505153.ece|title=ITFoK: Power turns everyone a Hitler, says theatre director Hazim Amaravila|access-date=2023-02-13|author=The Hindu Bureau|date=2023-02-13|website=The Hindu|publisher=The Hindu|language=en}} &lt;/ref&gt; [https://m3db.com/arun-nair അരുൺ നായർ], റെജു കോലിയക്കോട്&lt;ref&gt;{{Cite AV media |author=Creative In |title=Talking with Reju Koliyacode |date=2021-10-16 |url=https://www.youtube.com/watch?v=zeiy2ki2nls |access-date=2026-07-21 |publisher=YouTube |language=ml}}&lt;/ref&gt;, [[:en:Chandhunadh|ചന്തുനാഥ്‌]], അനൂജ് രാമചന്ദ്രൻ,  ജോസ് പി. റാഫേൽ, വിജുവർമ,  ജിജിക്കുട്ടൻ, അമൽ കൃഷ്ണ, ആരോമൽ റ്റി., കുളക്കട പ്രസന്നൻ, ജയദേവ് രവി,  അർജുൻ ഗോപാൽ, ഉണ്ണി മഠത്തിൽ, രാജ് അനന്ദ്, അനൂപ് പൂന, പ്രദീപ്‌ ആയിരൂപ്പാറ, അശ്വതി വിജയൻ, എൻ. എസ്.  താര,  ഗാഥാ സി., ദേവകിരാജേന്ദ്രൻ, ചിഞ്ചു കെ. ഭവാനി, ഇശാ രേഷ്മ, വാണി രാജേന്ദ്ര, ശില്പമോഹൻ തുടങ്ങിയ പല പ്രമുഖ അഭിനേതാക്കളും സാങ്കേതിക പ്രവർത്തകരും കനൽതിയേറ്ററിന് ഒപ്പംചേർന്ന് പ്രവർത്തിക്കുകയും  ഇവരിൽ പലരെയും നാടകലോകത്തിന് സംഭാവന ചെയ്യാനും കനൽ തിയേറ്ററിന് കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.

== അവലംബം ==

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സാംസ്കാരിക പരിപാടികൾ]]</text>
      <sha1>fnw19g8us01w7ixhk7cb7lrfwvo8v3f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കരട്:കണ്ണൻ നായർ</title>
    <ns>118</ns>
    <id>669409</id>
    <revision>
      <id>4649899</id>
      <parentid>4649849</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T12:46:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kanalsamskarikavedhi</username>
        <id>206229</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Correct all in citations</comment>
      <origin>4649899</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11229" sha1="ti34mntks2qs06m0w12xa0zvt9cl14v" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = കണ്ണൻ നായർ
| native_name        = Kannan Nayar
| image              = KannanNayar_chithram.png
| caption            = 
| birth_date         = {{Birth date and age|1985|2|16}}
| birth_place        = [[തിരുവനന്തപുരം]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]]
| nationality        = [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]]
| occupation         = നടൻ, നാടകാധ്യാപകൻ, അഭിനയ പരിശീലകൻ
| years_active       = 2007 - നിലവിൽ
| parents            = സി. പ്രഭാകരൻ നായർ (പിതാവ്), പി. ശ്രീലത (മാതാവ്)
| alma_mater         = ഹിന്ദുസ്ഥാൻ കോളേജ് കോയമ്പത്തൂർ, [[കേരള സർവ്വകലാശാല]], SAE ചെന്നൈ
| known_for          = [[എസ് ദുർഗ|എസ് ദുർഗ (സെക്സി ദുർഗ)]], നാടകങ്ങൾ, അഭിനയ പരിശീലകൻ
}}

'''കണ്ണൻ നായർ''' (ജനനം: 16 ഫെബ്രുവരി 1985) കേരളത്തിൽ ജനിച്ച ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര-നാടക നടനും, അധ്യാപകനും, അഭിനയപരിശീലകനുമാണ്. അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ ശ്രദ്ധനേടിയ [[എസ് ദുർഗ|'എസ് ദുർഗ']] [[Sexy Durga|(Sexy Durga)]] എന്ന ചിത്രത്തിലെ നായക കഥാപാത്രത്തിലൂടെയാണ് ഇദ്ദേഹം ചലച്ചിത്രരംഗത്ത് കൂടുതൽ പ്രശസ്തനായത്.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.asianetnews.com/entertainment/interview-of-s-durga-actor-kannan-nair |title=എൻറെ മനസിൽ എൻറെ സിനിമ 'സെക്സി' തന്നെയായിരിക്കും: എസ് ദുർഗയിലെ നായകൻ കണ്ണൻ നായർ |website=Asianet News |access-date=2026-07-24 |language=ml}}&lt;/ref&gt; നിലവിൽ [[കേരള സർവ്വകലാശാല|കേരള സർവകലാശാലയുടെ]] അടൂരിലുള്ള അധ്യാപക പഠനകലാലയത്തിൽ (KUCTE) വിശ്വൽ ആൻഡ് പെർഫോമിങ് ആർട്സ് വിഭാഗത്തിൽ അസിസ്റ്റന്റ് പ്രൊഫസറായി സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://kucteacherednadoor.org/ |title=KUCTE Adoor Official Website |access-date=2026-07-24 |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും ==
1985 ഫെബ്രുവരി 16-ന് തിരുവനന്തപുരത്ത് സി. പ്രഭാകരൻ നായരുടെയും പി. ശ്രീലതയുടെയും മകനായി കണ്ണൻ നായർ ജനിച്ചു. തിരുവനന്തപുരം മോഡൽ സ്കൂളിലായിരുന്നു പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം. തുടർന്ന് കോയമ്പത്തൂരിലെ ഹിന്ദുസ്ഥാൻ കോളേജിൽ നിന്ന് വിഷ്വൽ കമ്മ്യൂണിക്കേഷനിൽ ബിരുദം നേടി. ചെന്നൈയിലെ പ്രശസ്തമായ SAE ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിൽ നിന്ന് ഓഡിയോ എഞ്ചിനീയറിങ്ങിൽ ഡിപ്ലോമ കരസ്ഥമാക്കിയ ഇദ്ദേഹം, [[കേരള സർ‌വകലാശാല|കേരള സർവ്വകലാശാലയിൽ]] നിന്ന് തിയേറ്റർ ആർട്സിൽ എം.ഫിൽ (M.Phil) ബിരുദവും പൂർത്തിയാക്കി.

== കരിയർ ==

=== സിനിമാരംഗം ===
2007-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ [[ചോക്ലേറ്റ് (ചലച്ചിത്രം)|ചോക്ലേറ്റ്]] എന്ന സിനിമയിലൂടെ ഛായാഗ്രാഹകൻ അഴകപ്പന്റെ അസിസ്റ്റന്റായാണ് കണ്ണൻ നായർ ചലച്ചിത്രരംഗത്തേക്ക് കടന്നുവരുന്നത്. തുടർന്ന് നിരവധി ചിത്രങ്ങളിൽ അസിസ്റ്റന്റ് ക്യാമറാമാനായി പ്രവർത്തിച്ചു.

സനൽ കുമാർ ശശിധരൻ സംവിധാനം ചെയ്ത് 2017-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ 'എസ് ദുർഗ' (Sexy Durga) എന്ന ചിത്രത്തിലെ 'കബീർ' എന്ന നായക കഥാപാത്രം കണ്ണൻ നായരുടെ അഭിനയജീവിതത്തിലെ പ്രധാന വഴിത്തിരിവായി. നെതർലൻഡ്സിലെ റോട്ടർഡാം അന്താരാഷ്ട്ര ചലച്ചിത്രമേളയിൽ (Hivos Tiger Award) പുരസ്കാരം നേടുന്ന ആദ്യ ഇന്ത്യൻ ചിത്രമാണ് 'എസ് ദുർഗ'.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://malayalam.indianexpress.com/entertainment/sanalkumar-sasidharan-sexy-durga-wins-top-award-at-rotterdam-festival/ |title=റോട്ടർഡാം അന്താരാഷ്ട്ര ചലച്ചിത്ര മേളയിൽ സനൽ കുമാർ ശശിധരൻറെ സെക്സി ദുർഗയ്ക്ക് പുരസ്കാരം |website=Indian Express Malayalam |access-date=2026-07-24 |language=ml}}&lt;/ref&gt;

തുടർന്ന് [[ലില്ലി (2018 ചലച്ചിത്രം)|ലില്ലി]] (2018), [[ആഭാസം (ചലച്ചിത്രം)|ആഭാസം]] (2018), [[ഫൈനൽസ്]] (2019), [[ട്രാൻസ് (ചലച്ചിത്രം)|ട്രാൻസ്]] (2020), [[കോൾഡ് കേസ്]] (2021), [[പട (ചലച്ചിത്രം)|പട]] (2022), [[:en:Antharam|അന്തരം]] (2022), [[:en:Mura_(film)|മുറ]] (2024), [[:en:Ithiri_Neram|ഇത്തിരി നേരം]] (2025) തുടങ്ങിയ വിവിധ സിനിമകളിൽ ശ്രദ്ധേയമായ വേഷങ്ങൾ ചെയ്തു. അൻപതോളം ചലച്ചിത്രങ്ങളിൽ ശബ്ദകലാകാരനായും (Dubbing Artist) അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.

=== നാടകരംഗവും ഹ്രസ്വചിത്രങ്ങളും ===
നാടകങ്ങളിൽ സജീവമായ ഇദ്ദേഹം 100-ലധികം നാടകങ്ങളിലായി 500-ൽ പരം വേദികളിൽ അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ 65-ലധികം ഹ്രസ്വചിത്രങ്ങളിലും (Short Films) വിവിധ വേഷങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുകയും നിരവധി പുരസ്കാരങ്ങൾ നേടുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. തിരുവനന്തപുരത്തെ [[കനൽ സാംസ്കാരിക വേദി]] എന്ന നാടക കൂട്ടായ്മയിൽ സജീവമായ കണ്ണൻ&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.newindianexpress.com/cities/kochi/2022/Sep/29/when-hitler-visited-soviet-station-kadavu-2502913.html |title=When Hitler visited Soviet Station Kadavu |last=Arya |first=U. R. |date=2022-09-29 |website=The New Indian Express |access-date=2026-07-24 |language=en}}&lt;/ref&gt; സോപാനം, കല, കലാവേദി, നാട്യഗൃഹം തുടങ്ങി നിരവധി നാടകസംഘങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഖൈമേറ&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/theatre/260616/embers-of-creativity.html |title=Embers of creativity |last=Manu |first=Meera |date=2016-06-26 |website=Deccan Chronicle |access-date=2026-07-24 |language=en}}&lt;/ref&gt;, [[വീണ്ടും ഭഗവാന്റെ മരണം]], സ്വാതി തിരുനാൾ, [[സോവിയറ്റ് സ്റ്റേഷൻ കടവ്]] &lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.thehindu.com/news/cities/chennai/chen-arts/chen-theatre/malayalam-play-soviet-station-kadavu-is-a-well-crafted-play-on-power-and-its-abuse/article65966430.ece |title=Malayalam play ‘Soviet Station Kadavu’ is a well-crafted play on power and its abuse |last=Nagarajan |first=Saraswathy |date=2022-10-05 |website=The Hindu |access-date=2022-10-05 |language=en}}&lt;/ref&gt; എന്നീ നാടകങ്ങളിലെ കണ്ണന്റെ അഭിനയം പ്രത്യേകം ജനശ്രദ്ധയും നിരൂപകപ്രശംസയും ഏറ്റുവാങ്ങിയതാണ്.

== പ്രധാന ചലച്ചിത്രങ്ങൾ ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! വർഷം !! ചിത്രം !! കഥാപാത്രം !! കുറിപ്പുകൾ
|-
| 2013 || പട്ടം പോലെ || ||
|-
| 2017 || [[എസ് ദുർഗ]] ([[Sexy Durga]]) || കബീർ || റോട്ടർഡാം ടൈഗർ അവാർഡ് നേടിയ ചിത്രം
|-
| 2018 || [[ലില്ലി (2018 ചലച്ചിത്രം)|ലില്ലി]] || സാലി ||
|-
| 2018 || [[ആഭാസം (ചലച്ചിത്രം)|ആഭാസം]] || ||
|-
| 2019 || ജീം ബൂം ഭാ || ||
|-
| 2019 || [[ഫൈനൽസ്]] || ||
|-
| 2020 || [[ട്രാൻസ് (ചലച്ചിത്രം)|ട്രാൻസ്]] || ||
|-
| 2021 || [[കോൾഡ് കേസ്]] || ||
|-
| 2022 || [[പട (ചലച്ചിത്രം)|പട]] || ||
|-
| 2022 || [[:en:Antharam|അന്തരം]] || ||
|-
| 2024 || [[:en:Mura_(film)|മുറ]] || സുനി ||
|-
| 2024 || [[സ്ഥാനാർത്ഥി ശ്രീക്കുട്ടൻ]] || ഗുപ്തൻ ||
|-
| 2025 || [[:en:Ithiri_Neram|ഇത്തിരി നേരം]] || ||
|-
| 2026 || [[അതിരടി (2026 ചലച്ചിത്രം)|അതിരടി]] || സി.പി.ഒ. സജി ||
|}

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{reflist}}

[[വർഗ്ഗം:മലയാള ചലച്ചിത്ര നടന്മാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നാടക പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള അഭിനേതാക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ അധ്യാപകർ]]</text>
      <sha1>ti34mntks2qs06m0w12xa0zvt9cl14v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>സിയറു അഅ്ലാമി നുബലാഅ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>669426</id>
    <revision>
      <id>4649894</id>
      <parentid>4649884</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T12:28:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vicharam</username>
        <id>9387</id>
      </contributor>
      <origin>4649894</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7664" sha1="avkkt5bpbu1eaps3qnfycs4jzuizo0q" xml:space="preserve">{{Draft article}}ഇസ്ലാമിക ചരിത്രത്തെയും പണ്ഡിതന്മാരെയും കുറിച്ച് പഠിക്കാൻ സാർവത്രികമായി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്ന ഗ്രന്ഥമാണ് സിയറു അഅ്ലാമി നുബലാഅ്. ഹിജ്റ ഏഴാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന [[അൽ ദഹബി|അല്ലാമ ദഹബിയാണ്]] ഈ ഗ്രന്ഥരചന നടത്തിയത്.&lt;ref&gt;[[https://www.researchgate.net/publication/382497144_The_Diversified_Methodology_Of_Imam_Al-Dhahabi_In_The_Biographies_Of_The_Ash'arites_And_Salafiyya_In_Siyar_ALam_Al-Nubala](https://www.researchgate.net/publication/382497144_The_Diversified_Methodology_Of_Imam_Al-Dhahabi_In_The_Biographies_Of_The_Ash'arites_And_Salafiyya_In_Siyar_ALam_Al-Nubala) The Diversified Methodology Of Imam Al-Dhahabi], ResearchGate.&lt;/ref&gt;

== ഗ്രന്ഥകാരൻ ==
1274 ഒക്ടോബർ 5 ന് ഡമസ്കസിലാണ് ദഹബി ജനിച്ചത്. തുർക്കി വംശജനായിരുന്ന ഇദ്ദേഹം കുടുംബസമേതം സിറിയയിലേക്ക് മാറി താമസിച്ചു. സ്വർണ്ണപ്പണി ആയിരുന്നു കുടുംബ തൊഴിൽ. അതിനാൽ സ്വർണ്ണം എന്ന് അർത്ഥം വരുന്ന ദഹബ് എന്ന അറബി പദത്തിലേക്ക് ചേർത്തിയാണ് ദഹബി എന്ന പേര് രൂപപ്പെട്ടത്. ഈജിപ്ത്, ലെബനാൻ, അറേബ്യ തുടങ്ങി വിവിധ ദേശങ്ങളിൽ നിന്ന് വിദ്യാഭ്യാസം നേടിയ അദ്ദേഹം ദമാസ്കസിലേക്ക് മടങ്ങി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ അധ്യാപകരിൽ ചിലർ സ്ത്രീകളായിരുന്നു. &lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Citation|title=The Female Teachers of the Historian of Islam: al-Ḏh̲ahabī|url=http://www.al-athariyyah.com/media/pdf/sisters/female_teachers.pdf}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation|title=&quot; al-Ḏh̲ahabī.&quot; Encyclopaedia of Islam, Second Edition. Brill Online, 2012. Reference. Princeton University Library. 09 June 2012|url=http://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-2/al-dhahabi-COM_0159}}&lt;/ref&gt; നിരവധി കൃതികൾ രചിച്ച അദ്ദേഹം ഹദീസുകളുടെ നിരൂപകൻ എന്ന നിലയിലും പരക്കെ അറിയപ്പെട്ടു. 

== ഗ്രന്ഥ പരിചയം ==
{{Infobox book|name=സിയർ അഅ്‌ലാം അന്നുബലാഅ്|title_orig=سير أعلام النبلاء|translator=|image=File:Siyar A'lam an-Nubala.jpg|caption=സിയർ അഅ്‌ലാം അന്നുബലാഅ് ഗ്രന്ഥം|author=[[അൽ-ദഹബി]]|country=[[മാംലൂക് സുൽത്താനേറ്റ്]]|language=അറബി|subject=[[ജീവചരിത്ര നിഘണ്ടു]]|genre=[[ജീവചരിത്രം]]|published=14-ാം നൂറ്റാണ്ട്|media_type=[[കൈയെഴുത്തുപ്രതി]]|pages=28 വാല്യങ്ങൾ|isbn=|oclc=}}
ഈ ഗ്രന്ഥനാമത്തെ ചൊല്ലി ചില തർക്കങ്ങളുണ്ട് . ''താരീഖുൽ ഉലമ'', ''താരീഖുൽ ഉലമാഇ'' ''നുബലാഅ്''  എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് അഭിപ്രായങ്ങൾ കാണാം. ഇസ്ലാമിക ചരിത്രത്തിന്റെ തുടക്കം മുതൽ അല്ലാമ ദഹബിയുടെ കാലഘട്ടം വരെയുള്ള പ്രമുഖരായ മുസ്‌ലിം വ്യക്തിത്വങ്ങളുടെ ജീവചരിത്രങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന, ഇമാം ദഹബി രചിച്ച ഒരു ജീവചരിത്ര നിഘണ്ടുവാണ് (Biographical dictionary) സിയർ അഅ്‌ലാം അന്നുബലാഅ് (അറബി: سير أعلام النبلاء, അർത്ഥം: 'പ്രഗത്ഭരുടെ ജീവചരിത്രങ്ങൾ'). ഹിജ്റ വർഷം 732 (732 AH)  ക്രിസ്തുവർഷം (AD / CE) 1331 - 1332 ലാണ് രചന ആരംഭിക്കുന്നത്.&lt;ref&gt;[[https://www.researchgate.net/publication/382497144_The_Diversified_Methodology_Of_Imam_Al-Dhahabi_In_The_Biographies_Of_The_Ash'arites_And_Salafiyya_In_Siyar_ALam_Al-Nubala](https://www.researchgate.net/publication/382497144_The_Diversified_Methodology_Of_Imam_Al-Dhahabi_In_The_Biographies_Of_The_Ash'arites_And_Salafiyya_In_Siyar_ALam_Al-Nubala) The Diversified Methodology Of Imam Al-Dhahabi], ResearchGate.&lt;/ref&gt; പതിനാല് വാല്യങ്ങളുള്ള ഈ ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ രണ്ട് വാല്യങ്ങൾ മുഹമ്മദ് നബിയുടെയും ഖുലഫാഉ റാഷിദുകളുടെയും ജീവിതമാണ് പ്രതിപാദിക്കുന്നത്. അല്ലാമ ദഹബിയുടെ തന്നെ കൂടുതൽ വിപുലമായ 'താരീഖ്' എന്ന ചരിത്രഗ്രന്ഥത്തിൽ നിന്നാണ് ഈ ഭാഗം പകർത്തിയിട്ടുള്ളത്. ഗ്രന്ഥത്തിൽ പലയിടത്തും മുൻവിധിയോടെയും പക്ഷപാതപരമായുമുള്ള സമീപനങ്ങൾ അല്ലാമ ദഹബി പുലർത്തിയത്  കാണാം. അശ്അരി പണ്ഡിതരുടെ വിവരണങ്ങൾ ചുരുക്കിയും പലയിടത്തും അവരെ വിമർശിച്ചും തന്റെ അഭിപ്രായങ്ങളെ ന്യായീകരിച്ചുമുള്ള ശൈലിയാണ് ഇദ്ദേഹം സ്വീകരിച്ചത്.&lt;ref&gt;[[https://www.researchgate.net/publication/382497144_The_Diversified_Methodology_Of_Imam_Al-Dhahabi_In_The_Biographies_Of_The_Ash'arites_And_Salafiyya_In_Siyar_ALam_Al-Nubala](https://www.researchgate.net/publication/382497144_The_Diversified_Methodology_Of_Imam_Al-Dhahabi_In_The_Biographies_Of_The_Ash'arites_And_Salafiyya_In_Siyar_ALam_Al-Nubala) The Diversified Methodology Of Imam Al-Dhahabi], ResearchGate.&lt;/ref&gt;  വിവിധ വ്യക്തികൾ ജീവിച്ചിരുന്ന തലമുറകളുടെ (Generations) അടിസ്ഥാനത്തിലാണ്  ഗ്രന്ഥത്തെ അധ്യായങ്ങളായി വിഭജിച്ചിരിക്കുന്നത്.
&lt;ref&gt;

{{Cite web|url=https://ar.islamway.net/article/43956|title=الذهبي ومنهجه في سير أعلام النبلاء - بشار عواد معروف|access-date=2023-04-04|website=ar.islamway.net|language=ar}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;Dzahabi, Imam (2017). ''Terjemah Siyar A'lam an-Nubala.'' Jakarta: Pustaka Azzam. {{ISBN|978-602-236-270-8}}.&lt;/ref&gt;

== അവലംബങ്ങൾ ==</text>
      <sha1>avkkt5bpbu1eaps3qnfycs4jzuizo0q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4649896</id>
      <parentid>4649894</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T12:32:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vicharam</username>
        <id>9387</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[വർഗ്ഗം:അറബി ഗ്രന്ഥങ്ങൾ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച്</comment>
      <origin>4649896</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7732" sha1="8cevlfsqc4tmpnytg8t3go7bsr0bbcm" xml:space="preserve">{{Draft article}}ഇസ്ലാമിക ചരിത്രത്തെയും പണ്ഡിതന്മാരെയും കുറിച്ച് പഠിക്കാൻ സാർവത്രികമായി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്ന ഗ്രന്ഥമാണ് സിയറു അഅ്ലാമി നുബലാഅ്. ഹിജ്റ ഏഴാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന [[അൽ ദഹബി|അല്ലാമ ദഹബിയാണ്]] ഈ ഗ്രന്ഥരചന നടത്തിയത്.&lt;ref&gt;[[https://www.researchgate.net/publication/382497144_The_Diversified_Methodology_Of_Imam_Al-Dhahabi_In_The_Biographies_Of_The_Ash'arites_And_Salafiyya_In_Siyar_ALam_Al-Nubala](https://www.researchgate.net/publication/382497144_The_Diversified_Methodology_Of_Imam_Al-Dhahabi_In_The_Biographies_Of_The_Ash'arites_And_Salafiyya_In_Siyar_ALam_Al-Nubala) The Diversified Methodology Of Imam Al-Dhahabi], ResearchGate.&lt;/ref&gt;

== ഗ്രന്ഥകാരൻ ==
1274 ഒക്ടോബർ 5 ന് ഡമസ്കസിലാണ് ദഹബി ജനിച്ചത്. തുർക്കി വംശജനായിരുന്ന ഇദ്ദേഹം കുടുംബസമേതം സിറിയയിലേക്ക് മാറി താമസിച്ചു. സ്വർണ്ണപ്പണി ആയിരുന്നു കുടുംബ തൊഴിൽ. അതിനാൽ സ്വർണ്ണം എന്ന് അർത്ഥം വരുന്ന ദഹബ് എന്ന അറബി പദത്തിലേക്ക് ചേർത്തിയാണ് ദഹബി എന്ന പേര് രൂപപ്പെട്ടത്. ഈജിപ്ത്, ലെബനാൻ, അറേബ്യ തുടങ്ങി വിവിധ ദേശങ്ങളിൽ നിന്ന് വിദ്യാഭ്യാസം നേടിയ അദ്ദേഹം ദമാസ്കസിലേക്ക് മടങ്ങി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ അധ്യാപകരിൽ ചിലർ സ്ത്രീകളായിരുന്നു. &lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Citation|title=The Female Teachers of the Historian of Islam: al-Ḏh̲ahabī|url=http://www.al-athariyyah.com/media/pdf/sisters/female_teachers.pdf}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation|title=&quot; al-Ḏh̲ahabī.&quot; Encyclopaedia of Islam, Second Edition. Brill Online, 2012. Reference. Princeton University Library. 09 June 2012|url=http://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-2/al-dhahabi-COM_0159}}&lt;/ref&gt; നിരവധി കൃതികൾ രചിച്ച അദ്ദേഹം ഹദീസുകളുടെ നിരൂപകൻ എന്ന നിലയിലും പരക്കെ അറിയപ്പെട്ടു. 

== ഗ്രന്ഥ പരിചയം ==
{{Infobox book|name=സിയർ അഅ്‌ലാം അന്നുബലാഅ്|title_orig=سير أعلام النبلاء|translator=|image=File:Siyar A'lam an-Nubala.jpg|caption=സിയർ അഅ്‌ലാം അന്നുബലാഅ് ഗ്രന്ഥം|author=[[അൽ-ദഹബി]]|country=[[മാംലൂക് സുൽത്താനേറ്റ്]]|language=അറബി|subject=[[ജീവചരിത്ര നിഘണ്ടു]]|genre=[[ജീവചരിത്രം]]|published=14-ാം നൂറ്റാണ്ട്|media_type=[[കൈയെഴുത്തുപ്രതി]]|pages=28 വാല്യങ്ങൾ|isbn=|oclc=}}
ഈ ഗ്രന്ഥനാമത്തെ ചൊല്ലി ചില തർക്കങ്ങളുണ്ട് . ''താരീഖുൽ ഉലമ'', ''താരീഖുൽ ഉലമാഇ'' ''നുബലാഅ്''  എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് അഭിപ്രായങ്ങൾ കാണാം. ഇസ്ലാമിക ചരിത്രത്തിന്റെ തുടക്കം മുതൽ അല്ലാമ ദഹബിയുടെ കാലഘട്ടം വരെയുള്ള പ്രമുഖരായ മുസ്‌ലിം വ്യക്തിത്വങ്ങളുടെ ജീവചരിത്രങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന, ഇമാം ദഹബി രചിച്ച ഒരു ജീവചരിത്ര നിഘണ്ടുവാണ് (Biographical dictionary) സിയർ അഅ്‌ലാം അന്നുബലാഅ് (അറബി: سير أعلام النبلاء, അർത്ഥം: 'പ്രഗത്ഭരുടെ ജീവചരിത്രങ്ങൾ'). ഹിജ്റ വർഷം 732 (732 AH)  ക്രിസ്തുവർഷം (AD / CE) 1331 - 1332 ലാണ് രചന ആരംഭിക്കുന്നത്.&lt;ref&gt;[[https://www.researchgate.net/publication/382497144_The_Diversified_Methodology_Of_Imam_Al-Dhahabi_In_The_Biographies_Of_The_Ash'arites_And_Salafiyya_In_Siyar_ALam_Al-Nubala](https://www.researchgate.net/publication/382497144_The_Diversified_Methodology_Of_Imam_Al-Dhahabi_In_The_Biographies_Of_The_Ash'arites_And_Salafiyya_In_Siyar_ALam_Al-Nubala) The Diversified Methodology Of Imam Al-Dhahabi], ResearchGate.&lt;/ref&gt; പതിനാല് വാല്യങ്ങളുള്ള ഈ ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ രണ്ട് വാല്യങ്ങൾ മുഹമ്മദ് നബിയുടെയും ഖുലഫാഉ റാഷിദുകളുടെയും ജീവിതമാണ് പ്രതിപാദിക്കുന്നത്. അല്ലാമ ദഹബിയുടെ തന്നെ കൂടുതൽ വിപുലമായ 'താരീഖ്' എന്ന ചരിത്രഗ്രന്ഥത്തിൽ നിന്നാണ് ഈ ഭാഗം പകർത്തിയിട്ടുള്ളത്. ഗ്രന്ഥത്തിൽ പലയിടത്തും മുൻവിധിയോടെയും പക്ഷപാതപരമായുമുള്ള സമീപനങ്ങൾ അല്ലാമ ദഹബി പുലർത്തിയത്  കാണാം. അശ്അരി പണ്ഡിതരുടെ വിവരണങ്ങൾ ചുരുക്കിയും പലയിടത്തും അവരെ വിമർശിച്ചും തന്റെ അഭിപ്രായങ്ങളെ ന്യായീകരിച്ചുമുള്ള ശൈലിയാണ് ഇദ്ദേഹം സ്വീകരിച്ചത്.&lt;ref&gt;[[https://www.researchgate.net/publication/382497144_The_Diversified_Methodology_Of_Imam_Al-Dhahabi_In_The_Biographies_Of_The_Ash'arites_And_Salafiyya_In_Siyar_ALam_Al-Nubala](https://www.researchgate.net/publication/382497144_The_Diversified_Methodology_Of_Imam_Al-Dhahabi_In_The_Biographies_Of_The_Ash'arites_And_Salafiyya_In_Siyar_ALam_Al-Nubala) The Diversified Methodology Of Imam Al-Dhahabi], ResearchGate.&lt;/ref&gt;  വിവിധ വ്യക്തികൾ ജീവിച്ചിരുന്ന തലമുറകളുടെ (Generations) അടിസ്ഥാനത്തിലാണ്  ഗ്രന്ഥത്തെ അധ്യായങ്ങളായി വിഭജിച്ചിരിക്കുന്നത്.
&lt;ref&gt;

{{Cite web|url=https://ar.islamway.net/article/43956|title=الذهبي ومنهجه في سير أعلام النبلاء - بشار عواد معروف|access-date=2023-04-04|website=ar.islamway.net|language=ar}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;Dzahabi, Imam (2017). ''Terjemah Siyar A'lam an-Nubala.'' Jakarta: Pustaka Azzam. {{ISBN|978-602-236-270-8}}.&lt;/ref&gt;

== അവലംബങ്ങൾ ==

[[വർഗ്ഗം:അറബി ഗ്രന്ഥങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>8cevlfsqc4tmpnytg8t3go7bsr0bbcm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4649902</id>
      <parentid>4649896</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T13:02:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>അവലംബങ്ങൾ വേണം.</comment>
      <origin>4649902</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7886" sha1="q21e84ac9dlh7e070k9lo5kc9mu14cw" xml:space="preserve">{{Draft article}}ഇസ്ലാമിക ചരിത്രത്തെയും പണ്ഡിതന്മാരെയും കുറിച്ച് പഠിക്കാൻ സാർവത്രികമായി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്ന ഗ്രന്ഥമാണ് സിയറു അഅ്ലാമി നുബലാഅ്.{{തെളിവ്}} ഹിജ്റ ഏഴാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന [[അൽ ദഹബി|അല്ലാമ ദഹബിയാണ്]] ഈ ഗ്രന്ഥരചന നടത്തിയത്.&lt;ref&gt;[[https://www.researchgate.net/publication/382497144_The_Diversified_Methodology_Of_Imam_Al-Dhahabi_In_The_Biographies_Of_The_Ash'arites_And_Salafiyya_In_Siyar_ALam_Al-Nubala](https://www.researchgate.net/publication/382497144_The_Diversified_Methodology_Of_Imam_Al-Dhahabi_In_The_Biographies_Of_The_Ash'arites_And_Salafiyya_In_Siyar_ALam_Al-Nubala) The Diversified Methodology Of Imam Al-Dhahabi], ResearchGate.&lt;/ref&gt;

== ഗ്രന്ഥകാരൻ ==
1274 ഒക്ടോബർ 5 ന് ഡമസ്കസിലാണ് ദഹബി ജനിച്ചത്.{{തെളിവ്}} തുർക്കി വംശജനായിരുന്ന ഇദ്ദേഹം കുടുംബസമേതം സിറിയയിലേക്ക് മാറി താമസിച്ചു.{{തെളിവ്}} സ്വർണ്ണപ്പണി ആയിരുന്നു കുടുംബ തൊഴിൽ.{{തെളിവ്}} അതിനാൽ സ്വർണ്ണം എന്ന് അർത്ഥം വരുന്ന ദഹബ് എന്ന അറബി പദത്തിലേക്ക് ചേർത്തിയാണ് ദഹബി എന്ന പേര് രൂപപ്പെട്ടത്. ഈജിപ്ത്, ലെബനാൻ, അറേബ്യ തുടങ്ങി വിവിധ ദേശങ്ങളിൽ നിന്ന് വിദ്യാഭ്യാസം നേടിയ അദ്ദേഹം ദമാസ്കസിലേക്ക് മടങ്ങി.{{തെളിവ്}} അദ്ദേഹത്തിന്റെ അധ്യാപകരിൽ ചിലർ സ്ത്രീകളായിരുന്നു. &lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Citation|title=The Female Teachers of the Historian of Islam: al-Ḏh̲ahabī|url=http://www.al-athariyyah.com/media/pdf/sisters/female_teachers.pdf}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation|title=&quot; al-Ḏh̲ahabī.&quot; Encyclopaedia of Islam, Second Edition. Brill Online, 2012. Reference. Princeton University Library. 09 June 2012|url=http://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-2/al-dhahabi-COM_0159}}&lt;/ref&gt; നിരവധി കൃതികൾ രചിച്ച അദ്ദേഹം ഹദീസുകളുടെ നിരൂപകൻ എന്ന നിലയിലും പരക്കെ അറിയപ്പെട്ടു. 

== ഗ്രന്ഥ പരിചയം ==
{{Infobox book|name=സിയർ അഅ്‌ലാം അന്നുബലാഅ്|title_orig=سير أعلام النبلاء|translator=|image=File:Siyar A'lam an-Nubala.jpg|caption=സിയർ അഅ്‌ലാം അന്നുബലാഅ് ഗ്രന്ഥം|author=[[അൽ-ദഹബി]]|country=[[മാംലൂക് സുൽത്താനേറ്റ്]]|language=അറബി|subject=[[ജീവചരിത്ര നിഘണ്ടു]]|genre=[[ജീവചരിത്രം]]|published=14-ാം നൂറ്റാണ്ട്|media_type=[[കൈയെഴുത്തുപ്രതി]]|pages=28 വാല്യങ്ങൾ|isbn=|oclc=}}
ഈ ഗ്രന്ഥനാമത്തെ ചൊല്ലി ചില തർക്കങ്ങളുണ്ട് .{{തെളിവ്}} ''താരീഖുൽ ഉലമ'', ''താരീഖുൽ ഉലമാഇ'' ''നുബലാഅ്''  എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് അഭിപ്രായങ്ങൾ കാണാം.{{തെളിവ്}} ഇസ്ലാമിക ചരിത്രത്തിന്റെ തുടക്കം മുതൽ അല്ലാമ ദഹബിയുടെ കാലഘട്ടം വരെയുള്ള പ്രമുഖരായ മുസ്‌ലിം വ്യക്തിത്വങ്ങളുടെ ജീവചരിത്രങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന, ഇമാം ദഹബി രചിച്ച ഒരു ജീവചരിത്ര നിഘണ്ടുവാണ് (Biographical dictionary) സിയർ അഅ്‌ലാം അന്നുബലാഅ് (അറബി: سير أعلام النبلاء, അർത്ഥം: 'പ്രഗത്ഭരുടെ ജീവചരിത്രങ്ങൾ'). ഹിജ്റ വർഷം 732 (732 AH)  ക്രിസ്തുവർഷം (AD / CE) 1331 - 1332 ലാണ് രചന ആരംഭിക്കുന്നത്.&lt;ref&gt;[[https://www.researchgate.net/publication/382497144_The_Diversified_Methodology_Of_Imam_Al-Dhahabi_In_The_Biographies_Of_The_Ash'arites_And_Salafiyya_In_Siyar_ALam_Al-Nubala](https://www.researchgate.net/publication/382497144_The_Diversified_Methodology_Of_Imam_Al-Dhahabi_In_The_Biographies_Of_The_Ash'arites_And_Salafiyya_In_Siyar_ALam_Al-Nubala) The Diversified Methodology Of Imam Al-Dhahabi], ResearchGate.&lt;/ref&gt; പതിനാല് വാല്യങ്ങളുള്ള ഈ ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ രണ്ട് വാല്യങ്ങൾ മുഹമ്മദ് നബിയുടെയും ഖുലഫാഉ റാഷിദുകളുടെയും ജീവിതമാണ് പ്രതിപാദിക്കുന്നത്. അല്ലാമ ദഹബിയുടെ തന്നെ കൂടുതൽ വിപുലമായ 'താരീഖ്' എന്ന ചരിത്രഗ്രന്ഥത്തിൽ നിന്നാണ് ഈ ഭാഗം പകർത്തിയിട്ടുള്ളത്. ഗ്രന്ഥത്തിൽ പലയിടത്തും മുൻവിധിയോടെയും പക്ഷപാതപരമായുമുള്ള സമീപനങ്ങൾ അല്ലാമ ദഹബി പുലർത്തിയത്  കാണാം. അശ്അരി പണ്ഡിതരുടെ വിവരണങ്ങൾ ചുരുക്കിയും പലയിടത്തും അവരെ വിമർശിച്ചും തന്റെ അഭിപ്രായങ്ങളെ ന്യായീകരിച്ചുമുള്ള ശൈലിയാണ് ഇദ്ദേഹം സ്വീകരിച്ചത്.&lt;ref&gt;[[https://www.researchgate.net/publication/382497144_The_Diversified_Methodology_Of_Imam_Al-Dhahabi_In_The_Biographies_Of_The_Ash'arites_And_Salafiyya_In_Siyar_ALam_Al-Nubala](https://www.researchgate.net/publication/382497144_The_Diversified_Methodology_Of_Imam_Al-Dhahabi_In_The_Biographies_Of_The_Ash'arites_And_Salafiyya_In_Siyar_ALam_Al-Nubala) The Diversified Methodology Of Imam Al-Dhahabi], ResearchGate.&lt;/ref&gt;  വിവിധ വ്യക്തികൾ ജീവിച്ചിരുന്ന തലമുറകളുടെ (Generations) അടിസ്ഥാനത്തിലാണ്  ഗ്രന്ഥത്തെ അധ്യായങ്ങളായി വിഭജിച്ചിരിക്കുന്നത്.
&lt;ref&gt;

{{Cite web|url=https://ar.islamway.net/article/43956|title=الذهبي ومنهجه في سير أعلام النبلاء - بشار عواد معروف|access-date=2023-04-04|website=ar.islamway.net|language=ar}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;Dzahabi, Imam (2017). ''Terjemah Siyar A'lam an-Nubala.'' Jakarta: Pustaka Azzam. {{ISBN|978-602-236-270-8}}.&lt;/ref&gt;

== അവലംബങ്ങൾ ==

[[വർഗ്ഗം:അറബി ഗ്രന്ഥങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>q21e84ac9dlh7e070k9lo5kc9mu14cw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>സംവാദം:സിയറു അഅ്ലാമി നുബലാഅ്</title>
    <ns>1</ns>
    <id>669478</id>
    <revision>
      <id>4649895</id>
      <timestamp>2026-07-24T12:31:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vicharam</username>
        <id>9387</id>
      </contributor>
      <comment>'സിയറു അഅ്ലാമി നുബലാഅ് എന്ന പേരിലെ സിയറു എന്നത് ശരിക്കും ഉച്ചാരണം സിയറു എന്നാണൊ അതല്ല സീറ എന്നോ ? ~~~~' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു</comment>
      <origin>4649895</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="451" sha1="i6gx4aqstjof9f3awkl9k3x356flk1d" xml:space="preserve">സിയറു അഅ്ലാമി നുബലാഅ് എന്ന പേരിലെ സിയറു എന്നത് ശരിക്കും ഉച്ചാരണം സിയറു എന്നാണൊ അതല്ല സീറ എന്നോ ? [[ഉപയോക്താവ്:Vicharam|വിചാരം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vicharam|സംവാദം]]) 12:31, 24 ജൂലൈ 2026 (UTC)</text>
      <sha1>i6gx4aqstjof9f3awkl9k3x356flk1d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jan Majan - Wije</title>
    <ns>3</ns>
    <id>669479</id>
    <redirect title="ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jan Wajun - Wije" />
    <revision>
      <id>4649901</id>
      <timestamp>2026-07-24T12:51:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ternarius</username>
        <id>29989</id>
      </contributor>
      <comment>Ternarius എന്ന ഉപയോക്താവ് [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jan Majan - Wije]] എന്ന താൾ [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jan Wajun - Wije]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു: &quot;[[Special:CentralAuth/Jan Majan - Wije|Jan Majan - Wije]]&quot; എന്ന ഉപയോക്താവിനെ &quot;[[Special:CentralAuth/Jan Wajun - Wije|Jan Wajun - Wije]]&quot; എന്നു പേരുമാറ്റിയപ്പോൾ താൾ കൂടെ സ്വയം മാറിയിട്ടുണ്ട്.</comment>
      <origin>4649901</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="123" sha1="9zgahvg7k79l6gng14rntdkie3u3ghv" xml:space="preserve">#തിരിച്ചുവിടുക [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jan Wajun - Wije]]</text>
      <sha1>9zgahvg7k79l6gng14rntdkie3u3ghv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>അഴീക്കൽ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>669480</id>
    <revision>
      <id>4649920</id>
      <timestamp>2026-07-24T16:02:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SijiR</username>
        <id>34798</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1340705392|Azheekal]]&quot; എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്.</comment>
      <origin>4649920</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2329" sha1="3knbztlb4qt7vm0ygocbo5byazkbeno" xml:space="preserve">
&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Infobox landform/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Infobox beach|name=Azheekal|image=File: Azheeckal Beach, Kayamkulam.jpg|caption=Azheekkal|pushpin_map=India Kerala|location=[[Azheekal]], [[Oachira]] (via [[Karunagappally]] Taluk), [[Kollam district|Kollam]], [[Kerala]].|coordinates={{coord|9|07|55.9164|N|76|27|49.9392|E|display=inline}}}} കേരളത്തിലെ തീരപ്രദേശങ്ങളുടെ പേരാണ് '''അഴീക്കൽ.'''&lt;ref name=&quot;DTPC&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.dtpckollam.com/places/azheekal-beach|title=Azheekal Beach|access-date=2025-11-09|website=DTPC Kollam}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;HED_Azheekkal&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.hed.kerala.gov.in/index.php/azheekkal|title=Azheekkal|access-date=9 November 2025|website=Higher Education Department, Government of Kerala|publisher=Government of Kerala}}&lt;/ref&gt;&quot;കായലിന്റെയും കടലിന്റെയും സംഗമസ്ഥാനം&quot; (അഴിമുഖം) എന്നർത്ഥം വരുന്ന ആഴി എന്ന മലയാള പദത്തിൽ നിന്നാണ് ഈ പേര് ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്.

കൊല്ലം മെട്രോപൊളിറ്റൻ പ്രദേശത്തെ [[കരുനാഗപ്പള്ളി]] താലൂക്കിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ തീരദേശ പട്ടണം പ്രധാനമായും ബീച്ചിന് (അഴീക്കൽ ബീച്ച്) പേരുകേട്ടതാണ്.&lt;ref name=&quot;DTPC&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.dtpckollam.com/places/azheekal-beach|title=Azheekal Beach|access-date=2025-11-09|website=DTPC Kollam}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://www.dtpckollam.com/places/azheekal-beach &quot;Azheekal Beach&quot;]. &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;  [[കൊല്ലം ജില്ല]]&lt;nowiki/&gt;യിലെ ഒരു തീരദേശ പട്ടണവും മത്സ്യബന്ധന തുറമുഖവുമായിയാണ് ഈ സ്ഥലം പ്രധാനമായും അറിയപ്പെടുന്നത് .
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിന്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രം]]</text>
      <sha1>3knbztlb4qt7vm0ygocbo5byazkbeno</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4649922</id>
      <parentid>4649920</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T16:03:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SijiR</username>
        <id>34798</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1340705392|Azheekal]]&quot; എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്.</comment>
      <origin>4649922</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2197" sha1="7glje59klq0mkm7msntaih6nlz6vodp" xml:space="preserve">
{{Infobox beach|name=Azheekal|image=File: Azheeckal Beach, Kayamkulam.jpg|caption=Azheekkal|pushpin_map=India Kerala|location=[[Azheekal]], [[Oachira]] (via [[Karunagappally]] Taluk), [[Kollam district|Kollam]], [[Kerala]].|coordinates={{coord|9|07|55.9164|N|76|27|49.9392|E|display=inline}}}} കേരളത്തിലെ തീരപ്രദേശങ്ങളുടെ പേരാണ് '''അഴീക്കൽ.'''&lt;ref name=&quot;DTPC&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.dtpckollam.com/places/azheekal-beach|title=Azheekal Beach|access-date=2025-11-09|website=DTPC Kollam}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;HED_Azheekkal&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.hed.kerala.gov.in/index.php/azheekkal|title=Azheekkal|access-date=9 November 2025|website=Higher Education Department, Government of Kerala|publisher=Government of Kerala}}&lt;/ref&gt;&quot;കായലിന്റെയും കടലിന്റെയും സംഗമസ്ഥാനം&quot; (അഴിമുഖം) എന്നർത്ഥം വരുന്ന ആഴി എന്ന മലയാള പദത്തിൽ നിന്നാണ് ഈ പേര് ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്.

കൊല്ലം മെട്രോപൊളിറ്റൻ പ്രദേശത്തെ [[കരുനാഗപ്പള്ളി]] താലൂക്കിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ തീരദേശ പട്ടണം പ്രധാനമായും ബീച്ചിന് (അഴീക്കൽ ബീച്ച്) പേരുകേട്ടതാണ്.&lt;ref name=&quot;DTPC&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.dtpckollam.com/places/azheekal-beach|title=Azheekal Beach|access-date=2025-11-09|website=DTPC Kollam}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://www.dtpckollam.com/places/azheekal-beach &quot;Azheekal Beach&quot;]. &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;  [[കൊല്ലം ജില്ല]]&lt;nowiki/&gt;യിലെ ഒരു തീരദേശ പട്ടണവും മത്സ്യബന്ധന തുറമുഖവുമായിയാണ് ഈ സ്ഥലം പ്രധാനമായും അറിയപ്പെടുന്നത് .
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിന്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രം]]</text>
      <sha1>7glje59klq0mkm7msntaih6nlz6vodp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4649923</id>
      <parentid>4649922</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T16:09:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SijiR</username>
        <id>34798</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1340705392|Azheekal]]&quot; എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്.</comment>
      <origin>4649923</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2773" sha1="8n1s4khycw91n1hvjcbojupznwi85wo" xml:space="preserve">
{{Infobox beach|name=Azheekal|image=File: Azheeckal Beach, Kayamkulam.jpg|caption=Azheekkal|pushpin_map=India Kerala|location=[[Azheekal]], [[Oachira]] (via [[Karunagappally]] Taluk), [[Kollam district|Kollam]], [[Kerala]].|coordinates={{coord|9|07|55.9164|N|76|27|49.9392|E|display=inline}}}} കേരളത്തിലെ തീരപ്രദേശങ്ങളുടെ പേരാണ് '''അഴീക്കൽ.'''&lt;ref name=&quot;DTPC&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.dtpckollam.com/places/azheekal-beach|title=Azheekal Beach|access-date=2025-11-09|website=DTPC Kollam}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;HED_Azheekkal&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.hed.kerala.gov.in/index.php/azheekkal|title=Azheekkal|access-date=9 November 2025|website=Higher Education Department, Government of Kerala|publisher=Government of Kerala}}&lt;/ref&gt;&quot;കായലിന്റെയും കടലിന്റെയും സംഗമസ്ഥാനം&quot; (അഴിമുഖം) എന്നർത്ഥം വരുന്ന ആഴി എന്ന മലയാള പദത്തിൽ നിന്നാണ് ഈ പേര് ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്.

കൊല്ലം മെട്രോപൊളിറ്റൻ പ്രദേശത്തെ [[കരുനാഗപ്പള്ളി]] താലൂക്കിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ തീരദേശ പട്ടണം പ്രധാനമായും ബീച്ചിന് (അഴീക്കൽ ബീച്ച്) പേരുകേട്ടതാണ്.&lt;ref name=&quot;DTPC&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.dtpckollam.com/places/azheekal-beach|title=Azheekal Beach|access-date=2025-11-09|website=DTPC Kollam}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://www.dtpckollam.com/places/azheekal-beach &quot;Azheekal Beach&quot;]. &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;  [[കൊല്ലം ജില്ല]]&lt;nowiki/&gt;യിലെ ഒരു തീരദേശ പട്ടണവും മത്സ്യബന്ധന തുറമുഖവുമായിയാണ് ഈ സ്ഥലം പ്രധാനമായും അറിയപ്പെടുന്നത് .

== ഭൂമിശാസ്ത്രവും സവിശേഷതകളും ==
കൊല്ലം ജില്ലയിലെ ആലപ്പാട് ഉപദ്വീപിന്റെ വടക്കേ അറ്റത്താണ് അഴീക്കൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.&lt;ref name=&quot;HED_Azheekkal&quot; /&gt;അഴീക്കൽ പടിഞ്ഞാറ് അറബിക്കടലിനെയും കിഴക്ക് കായംകുളം കായലിനെയും അഭിമുഖീകരിക്കുന്നു.
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിന്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രം]]</text>
      <sha1>8n1s4khycw91n1hvjcbojupznwi85wo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4649925</id>
      <parentid>4649923</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T16:16:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SijiR</username>
        <id>34798</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1340705392|Azheekal]]&quot; എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്.</comment>
      <origin>4649925</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4399" sha1="3fqlhdfhyazeekfwneb6xko6b1bai69" xml:space="preserve">
{{Infobox beach|name=Azheekal|image=File: Azheeckal Beach, Kayamkulam.jpg|caption=Azheekkal|pushpin_map=India Kerala|location=[[Azheekal]], [[Oachira]] (via [[Karunagappally]] Taluk), [[Kollam district|Kollam]], [[Kerala]].|coordinates={{coord|9|07|55.9164|N|76|27|49.9392|E|display=inline}}}}കേരളത്തിലെ തീരപ്രദേശങ്ങളുടെ പേരാണ് '''അഴീക്കൽ.'''&quot;കായലിന്റെയും കടലിന്റെയും സംഗമസ്ഥാനം&quot; (അഴിമുഖം) എന്നർത്ഥം വരുന്ന ആഴി എന്ന മലയാള പദത്തിൽ നിന്നാണ് ഈ പേര് ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്.

കൊല്ലം മെട്രോപൊളിറ്റൻ പ്രദേശത്തെ [[കരുനാഗപ്പള്ളി]] താലൂക്കിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ തീരദേശ പട്ടണം പ്രധാനമായും ബീച്ചിന് (അഴീക്കൽ ബീച്ച്) പേരുകേട്ടതാണ്.&lt;ref name=&quot;DTPC&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.dtpckollam.com/places/azheekal-beach|title=Azheekal Beach|access-date=2025-11-09|website=DTPC Kollam}}&lt;/ref&gt;  [[കൊല്ലം ജില്ല]]&lt;nowiki/&gt;യിലെ ഒരു തീരദേശ പട്ടണവും മത്സ്യബന്ധന തുറമുഖവുമായിയാണ് ഈ സ്ഥലം പ്രധാനമായും അറിയപ്പെടുന്നത് .

== ഭൂമിശാസ്ത്രവും സവിശേഷതകളും ==
കൊല്ലം ജില്ലയിലെ ആലപ്പാട് ഉപദ്വീപിന്റെ വടക്കേ അറ്റത്താണ് അഴീക്കൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.&lt;ref name=&quot;HED_Azheekkal&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.hed.kerala.gov.in/index.php/azheekkal|title=Azheekkal|access-date=9 November 2025|website=Higher Education Department, Government of Kerala|publisher=Government of Kerala}}&lt;/ref&gt;അഴീക്കൽ പടിഞ്ഞാറ് അറബിക്കടലിനെയും കിഴക്ക് കായംകുളം കായലിനെയും അഭിമുഖീകരിക്കുന്നു.

കേരള തീരത്തെ ഒരു പ്രധാന സജീവ മത്സ്യബന്ധന തുറമുഖമാണ് അഴീക്കൽ ഫിഷിംഗ് ഹാർബർ, ഇത് പ്രാദേശിക ജനസംഖ്യയുടെ സുപ്രധാന സാമ്പത്തിക കേന്ദ്രമായി വർത്തിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;blueDrive&quot;&gt;{{Cite web|url=https://thebluedrive.com/2021/04/09/azheekal-beach/|title=azheekal beach - thebluedrive|access-date=2025-11-09|website=thebluedrive}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;HED_Azheekkal&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.hed.kerala.gov.in/index.php/azheekkal|title=Azheekkal|access-date=9 November 2025|website=Higher Education Department, Government of Kerala|publisher=Government of Kerala}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[http://www.hed.kerala.gov.in/index.php/azheekkal &quot;Azheekkal&quot;]. &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;

[[വലിയഴീക്കൽ പാലം]] വഴി [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ]] വലിയഴീക്കലുമായി അഴീക്കൽ ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. അഴിമുഖത്തിന്റെ മുഖത്തിന് കുറുകെ ഏകദേശം 1,200 മീറ്റർ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന ഇത് ഏഷ്യയിലെ ഏറ്റവും നീളം കൂടിയ ടെൻഷൻ സ്റ്റീൽ ബാർ കോൺക്രീറ്റ് ബൗസ്ട്രിംഗ് പാലങ്ങളിൽ ഒന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു, കൂടാതെ നിർദ്ദിഷ്ട കേരള തീരദേശ ഹൈവേയിൽ ഒരു നിർണായക കണ്ണിയായി ഇത് മാറുന്നു.
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിന്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രം]]</text>
      <sha1>3fqlhdfhyazeekfwneb6xko6b1bai69</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4649927</id>
      <parentid>4649925</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T16:24:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SijiR</username>
        <id>34798</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1340705392|Azheekal]]&quot; എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്.</comment>
      <origin>4649927</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4812" sha1="9uj2gqefltp8qd94dy5peh2assswg1m" xml:space="preserve">
{{Infobox beach|name=Azheekal|image=File: Azheeckal Beach, Kayamkulam.jpg|caption=Azheekkal|pushpin_map=India Kerala|location=[[Azheekal]], [[Oachira]] (via [[Karunagappally]] Taluk), [[Kollam district|Kollam]], [[Kerala]].|coordinates={{coord|9|07|55.9164|N|76|27|49.9392|E|display=inline}}}}കേരളത്തിലെ തീരപ്രദേശങ്ങളുടെ പേരാണ് '''അഴീക്കൽ.'''&quot;കായലിന്റെയും കടലിന്റെയും സംഗമസ്ഥാനം&quot; (അഴിമുഖം) എന്നർത്ഥം വരുന്ന ആഴി എന്ന മലയാള പദത്തിൽ നിന്നാണ് ഈ പേര് ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്.

കൊല്ലം മെട്രോപൊളിറ്റൻ പ്രദേശത്തെ [[കരുനാഗപ്പള്ളി]] താലൂക്കിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ തീരദേശ പട്ടണം പ്രധാനമായും ബീച്ചിന് (അഴീക്കൽ ബീച്ച്) പേരുകേട്ടതാണ്.&lt;ref name=&quot;DTPC&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.dtpckollam.com/places/azheekal-beach|title=Azheekal Beach|access-date=2025-11-09|website=DTPC Kollam}}&lt;/ref&gt;  [[കൊല്ലം ജില്ല]]&lt;nowiki/&gt;യിലെ ഒരു തീരദേശ പട്ടണവും മത്സ്യബന്ധന തുറമുഖവുമായിയാണ് ഈ സ്ഥലം പ്രധാനമായും അറിയപ്പെടുന്നത് .

== ഭൂമിശാസ്ത്രവും സവിശേഷതകളും ==
കൊല്ലം ജില്ലയിലെ ആലപ്പാട് ഉപദ്വീപിന്റെ വടക്കേ അറ്റത്താണ് അഴീക്കൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.&lt;ref name=&quot;HED_Azheekkal&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.hed.kerala.gov.in/index.php/azheekkal|title=Azheekkal|access-date=9 November 2025|website=Higher Education Department, Government of Kerala|publisher=Government of Kerala}}&lt;/ref&gt;അഴീക്കൽ പടിഞ്ഞാറ് അറബിക്കടലിനെയും കിഴക്ക് കായംകുളം കായലിനെയും അഭിമുഖീകരിക്കുന്നു.

കേരള തീരത്തെ ഒരു പ്രധാന സജീവ മത്സ്യബന്ധന തുറമുഖമാണ് അഴീക്കൽ ഫിഷിംഗ് ഹാർബർ, ഇത് പ്രാദേശിക ജനസംഖ്യയുടെ സുപ്രധാന സാമ്പത്തിക കേന്ദ്രമായി വർത്തിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;blueDrive&quot;&gt;{{Cite web|url=https://thebluedrive.com/2021/04/09/azheekal-beach/|title=azheekal beach - thebluedrive|access-date=2025-11-09|website=thebluedrive}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;HED_Azheekkal&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.hed.kerala.gov.in/index.php/azheekkal|title=Azheekkal|access-date=9 November 2025|website=Higher Education Department, Government of Kerala|publisher=Government of Kerala}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[http://www.hed.kerala.gov.in/index.php/azheekkal &quot;Azheekkal&quot;]. &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;

[[വലിയഴീക്കൽ പാലം]] വഴി [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ]] വലിയഴീക്കലുമായി അഴീക്കൽ ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. അഴിമുഖത്തിന്റെ മുഖത്തിന് കുറുകെ ഏകദേശം 1,200 മീറ്റർ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന ഇത് ഏഷ്യയിലെ ഏറ്റവും നീളം കൂടിയ ടെൻഷൻ സ്റ്റീൽ ബാർ കോൺക്രീറ്റ് ബൗസ്ട്രിംഗ് പാലങ്ങളിൽ ഒന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു, കൂടാതെ നിർദ്ദിഷ്ട കേരള തീരദേശ ഹൈവേയിൽ ഒരു നിർണായക കണ്ണിയായി ഇത് മാറുന്നു.

ആയിരംതെങ്ങ് പാലം വഴി അഴീക്കൽ കൊല്ലം ജില്ലയിലെ ആയിരംതെങ്ങുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. ടി. എസ്. കനാലിനു കുറുകെ ഏകദേശം 759.8 മീറ്റർ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു.
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിന്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രം]]</text>
      <sha1>9uj2gqefltp8qd94dy5peh2assswg1m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4649928</id>
      <parentid>4649927</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T16:24:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SijiR</username>
        <id>34798</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1340705392|Azheekal]]&quot; എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്.</comment>
      <origin>4649928</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4864" sha1="heoal4vd8ydwy3lrp6ebfoh5btpc918" xml:space="preserve">
{{Infobox beach|name=Azheekal|image=File: Azheeckal Beach, Kayamkulam.jpg|caption=Azheekkal|pushpin_map=India Kerala|location=[[Azheekal]], [[Oachira]] (via [[Karunagappally]] Taluk), [[Kollam district|Kollam]], [[Kerala]].|coordinates={{coord|9|07|55.9164|N|76|27|49.9392|E|display=inline}}}}കേരളത്തിലെ തീരപ്രദേശങ്ങളുടെ പേരാണ് '''അഴീക്കൽ.'''&quot;കായലിന്റെയും കടലിന്റെയും സംഗമസ്ഥാനം&quot; (അഴിമുഖം) എന്നർത്ഥം വരുന്ന ആഴി എന്ന മലയാള പദത്തിൽ നിന്നാണ് ഈ പേര് ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്.

കൊല്ലം മെട്രോപൊളിറ്റൻ പ്രദേശത്തെ [[കരുനാഗപ്പള്ളി]] താലൂക്കിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ തീരദേശ പട്ടണം പ്രധാനമായും ബീച്ചിന് (അഴീക്കൽ ബീച്ച്) പേരുകേട്ടതാണ്.&lt;ref name=&quot;DTPC&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.dtpckollam.com/places/azheekal-beach|title=Azheekal Beach|access-date=2025-11-09|website=DTPC Kollam}}&lt;/ref&gt;  [[കൊല്ലം ജില്ല]]&lt;nowiki/&gt;യിലെ ഒരു തീരദേശ പട്ടണവും മത്സ്യബന്ധന തുറമുഖവുമായിയാണ് ഈ സ്ഥലം പ്രധാനമായും അറിയപ്പെടുന്നത് .

== ഭൂമിശാസ്ത്രവും സവിശേഷതകളും ==
കൊല്ലം ജില്ലയിലെ ആലപ്പാട് ഉപദ്വീപിന്റെ വടക്കേ അറ്റത്താണ് അഴീക്കൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.&lt;ref name=&quot;HED_Azheekkal&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.hed.kerala.gov.in/index.php/azheekkal|title=Azheekkal|access-date=9 November 2025|website=Higher Education Department, Government of Kerala|publisher=Government of Kerala}}&lt;/ref&gt;അഴീക്കൽ പടിഞ്ഞാറ് അറബിക്കടലിനെയും കിഴക്ക് കായംകുളം കായലിനെയും അഭിമുഖീകരിക്കുന്നു.

കേരള തീരത്തെ ഒരു പ്രധാന സജീവ മത്സ്യബന്ധന തുറമുഖമാണ് അഴീക്കൽ ഫിഷിംഗ് ഹാർബർ, ഇത് പ്രാദേശിക ജനസംഖ്യയുടെ സുപ്രധാന സാമ്പത്തിക കേന്ദ്രമായി വർത്തിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;blueDrive&quot;&gt;{{Cite web|url=https://thebluedrive.com/2021/04/09/azheekal-beach/|title=azheekal beach - thebluedrive|access-date=2025-11-09|website=thebluedrive}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;HED_Azheekkal&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.hed.kerala.gov.in/index.php/azheekkal|title=Azheekkal|access-date=9 November 2025|website=Higher Education Department, Government of Kerala|publisher=Government of Kerala}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[http://www.hed.kerala.gov.in/index.php/azheekkal &quot;Azheekkal&quot;]. &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;

[[വലിയഴീക്കൽ പാലം]] വഴി [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ]] വലിയഴീക്കലുമായി അഴീക്കൽ ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. അഴിമുഖത്തിന്റെ മുഖത്തിന് കുറുകെ ഏകദേശം 1,200 മീറ്റർ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന ഇത് ഏഷ്യയിലെ ഏറ്റവും നീളം കൂടിയ ടെൻഷൻ സ്റ്റീൽ ബാർ കോൺക്രീറ്റ് ബൗസ്ട്രിംഗ് പാലങ്ങളിൽ ഒന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു, കൂടാതെ നിർദ്ദിഷ്ട കേരള തീരദേശ ഹൈവേയിൽ ഒരു നിർണായക കണ്ണിയായി ഇത് മാറുന്നു.

ആയിരംതെങ്ങ് പാലം വഴി അഴീക്കൽ കൊല്ലം ജില്ലയിലെ ആയിരംതെങ്ങുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. ടി. എസ്. കനാലിനു കുറുകെ ഏകദേശം 759.8 മീറ്റർ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു.

== പരിസ്ഥിതി ആഘാതം ==

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിന്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രം]]</text>
      <sha1>heoal4vd8ydwy3lrp6ebfoh5btpc918</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4649930</id>
      <parentid>4649928</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T16:25:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SijiR</username>
        <id>34798</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1340705392|Azheekal]]&quot; എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്.</comment>
      <origin>4649930</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6142" sha1="sadig3qp9qh7dj870ejmd5ho6fr0l8t" xml:space="preserve">
{{Infobox beach|name=Azheekal|image=File: Azheeckal Beach, Kayamkulam.jpg|caption=Azheekkal|pushpin_map=India Kerala|location=[[Azheekal]], [[Oachira]] (via [[Karunagappally]] Taluk), [[Kollam district|Kollam]], [[Kerala]].|coordinates={{coord|9|07|55.9164|N|76|27|49.9392|E|display=inline}}}}കേരളത്തിലെ തീരപ്രദേശങ്ങളുടെ പേരാണ് '''അഴീക്കൽ.'''&quot;കായലിന്റെയും കടലിന്റെയും സംഗമസ്ഥാനം&quot; (അഴിമുഖം) എന്നർത്ഥം വരുന്ന ആഴി എന്ന മലയാള പദത്തിൽ നിന്നാണ് ഈ പേര് ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്.

കൊല്ലം മെട്രോപൊളിറ്റൻ പ്രദേശത്തെ [[കരുനാഗപ്പള്ളി]] താലൂക്കിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ തീരദേശ പട്ടണം പ്രധാനമായും ബീച്ചിന് (അഴീക്കൽ ബീച്ച്) പേരുകേട്ടതാണ്.&lt;ref name=&quot;DTPC&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.dtpckollam.com/places/azheekal-beach|title=Azheekal Beach|access-date=2025-11-09|website=DTPC Kollam}}&lt;/ref&gt;  [[കൊല്ലം ജില്ല]]&lt;nowiki/&gt;യിലെ ഒരു തീരദേശ പട്ടണവും മത്സ്യബന്ധന തുറമുഖവുമായിയാണ് ഈ സ്ഥലം പ്രധാനമായും അറിയപ്പെടുന്നത് .

== ഭൂമിശാസ്ത്രവും സവിശേഷതകളും ==
കൊല്ലം ജില്ലയിലെ ആലപ്പാട് ഉപദ്വീപിന്റെ വടക്കേ അറ്റത്താണ് അഴീക്കൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.&lt;ref name=&quot;HED_Azheekkal&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.hed.kerala.gov.in/index.php/azheekkal|title=Azheekkal|access-date=9 November 2025|website=Higher Education Department, Government of Kerala|publisher=Government of Kerala}}&lt;/ref&gt;അഴീക്കൽ പടിഞ്ഞാറ് അറബിക്കടലിനെയും കിഴക്ക് കായംകുളം കായലിനെയും അഭിമുഖീകരിക്കുന്നു.

കേരള തീരത്തെ ഒരു പ്രധാന സജീവ മത്സ്യബന്ധന തുറമുഖമാണ് അഴീക്കൽ ഫിഷിംഗ് ഹാർബർ, ഇത് പ്രാദേശിക ജനസംഖ്യയുടെ സുപ്രധാന സാമ്പത്തിക കേന്ദ്രമായി വർത്തിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;blueDrive&quot;&gt;{{Cite web|url=https://thebluedrive.com/2021/04/09/azheekal-beach/|title=azheekal beach - thebluedrive|access-date=2025-11-09|website=thebluedrive}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;HED_Azheekkal&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.hed.kerala.gov.in/index.php/azheekkal|title=Azheekkal|access-date=9 November 2025|website=Higher Education Department, Government of Kerala|publisher=Government of Kerala}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[http://www.hed.kerala.gov.in/index.php/azheekkal &quot;Azheekkal&quot;]. &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;

[[വലിയഴീക്കൽ പാലം]] വഴി [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ]] വലിയഴീക്കലുമായി അഴീക്കൽ ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. അഴിമുഖത്തിന്റെ മുഖത്തിന് കുറുകെ ഏകദേശം 1,200 മീറ്റർ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന ഇത് ഏഷ്യയിലെ ഏറ്റവും നീളം കൂടിയ ടെൻഷൻ സ്റ്റീൽ ബാർ കോൺക്രീറ്റ് ബൗസ്ട്രിംഗ് പാലങ്ങളിൽ ഒന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു, കൂടാതെ നിർദ്ദിഷ്ട കേരള തീരദേശ ഹൈവേയിൽ ഒരു നിർണായക കണ്ണിയായി ഇത് മാറുന്നു.

ആയിരംതെങ്ങ് പാലം വഴി അഴീക്കൽ കൊല്ലം ജില്ലയിലെ ആയിരംതെങ്ങുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. ടി. എസ്. കനാലിനു കുറുകെ ഏകദേശം 759.8 മീറ്റർ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു.

== പരിസ്ഥിതി ആഘാതം ==
അഴീക്കലിന് ചുറ്റുമുള്ള തീരദേശ മണലിൽ [[തോറിയം]] സമ്പുഷ്ടമായ മൊണാസൈറ്റ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള വിലയേറിയ അപൂർവ-ഭൌമ ധാതുക്കൾ അടങ്ങിയിട്ടുണ്ടെന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;Keralamining&quot;&gt;{{Cite web|url=https://dmg.kerala.gov.in/en/mineral-resources/|title=Mineral Resources|access-date=9 November 2025|website=Department of Mining and Geology - Government of Kerala|publisher=Government of Kerala|quote=The State possesses one of the world class deposits of mineral sands in the coastal tracts between Neendakara and Kayamkulam. This, commonly known as the Chavara deposit... The Heavy Mineral Sand deposits in Kerala contain an assemblage of Ilmenite, Rutile, Leucoxene, Monazite, Zircon and Sillimanite.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;blueDrive&quot;&gt;{{Cite web|url=https://thebluedrive.com/2021/04/09/azheekal-beach/|title=azheekal beach - thebluedrive|access-date=2025-11-09|website=thebluedrive}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://thebluedrive.com/2021/04/09/azheekal-beach/ &quot;azheekal beach - thebluedrive&quot;]. &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിന്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രം]]</text>
      <sha1>sadig3qp9qh7dj870ejmd5ho6fr0l8t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4649931</id>
      <parentid>4649930</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T16:27:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SijiR</username>
        <id>34798</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1340705392|Azheekal]]&quot; എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്.</comment>
      <origin>4649931</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6738" sha1="7yr77ei11vleg7hdfrb0gvvyl4qr2rv" xml:space="preserve">
{{Infobox beach|name=Azheekal|image=File: Azheeckal Beach, Kayamkulam.jpg|caption=Azheekkal|pushpin_map=India Kerala|location=[[Azheekal]], [[Oachira]] (via [[Karunagappally]] Taluk), [[Kollam district|Kollam]], [[Kerala]].|coordinates={{coord|9|07|55.9164|N|76|27|49.9392|E|display=inline}}}}കേരളത്തിലെ തീരപ്രദേശങ്ങളുടെ പേരാണ് '''അഴീക്കൽ.'''&quot;കായലിന്റെയും കടലിന്റെയും സംഗമസ്ഥാനം&quot; (അഴിമുഖം) എന്നർത്ഥം വരുന്ന ആഴി എന്ന മലയാള പദത്തിൽ നിന്നാണ് ഈ പേര് ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്.

കൊല്ലം മെട്രോപൊളിറ്റൻ പ്രദേശത്തെ [[കരുനാഗപ്പള്ളി]] താലൂക്കിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ തീരദേശ പട്ടണം പ്രധാനമായും ബീച്ചിന് (അഴീക്കൽ ബീച്ച്) പേരുകേട്ടതാണ്.&lt;ref name=&quot;DTPC&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.dtpckollam.com/places/azheekal-beach|title=Azheekal Beach|access-date=2025-11-09|website=DTPC Kollam}}&lt;/ref&gt;  [[കൊല്ലം ജില്ല]]&lt;nowiki/&gt;യിലെ ഒരു തീരദേശ പട്ടണവും മത്സ്യബന്ധന തുറമുഖവുമായിയാണ് ഈ സ്ഥലം പ്രധാനമായും അറിയപ്പെടുന്നത് .

== ഭൂമിശാസ്ത്രവും സവിശേഷതകളും ==
കൊല്ലം ജില്ലയിലെ ആലപ്പാട് ഉപദ്വീപിന്റെ വടക്കേ അറ്റത്താണ് അഴീക്കൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.&lt;ref name=&quot;HED_Azheekkal&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.hed.kerala.gov.in/index.php/azheekkal|title=Azheekkal|access-date=9 November 2025|website=Higher Education Department, Government of Kerala|publisher=Government of Kerala}}&lt;/ref&gt;അഴീക്കൽ പടിഞ്ഞാറ് അറബിക്കടലിനെയും കിഴക്ക് കായംകുളം കായലിനെയും അഭിമുഖീകരിക്കുന്നു.

കേരള തീരത്തെ ഒരു പ്രധാന സജീവ മത്സ്യബന്ധന തുറമുഖമാണ് അഴീക്കൽ ഫിഷിംഗ് ഹാർബർ, ഇത് പ്രാദേശിക ജനസംഖ്യയുടെ സുപ്രധാന സാമ്പത്തിക കേന്ദ്രമായി വർത്തിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;blueDrive&quot;&gt;{{Cite web|url=https://thebluedrive.com/2021/04/09/azheekal-beach/|title=azheekal beach - thebluedrive|access-date=2025-11-09|website=thebluedrive}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;HED_Azheekkal&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.hed.kerala.gov.in/index.php/azheekkal|title=Azheekkal|access-date=9 November 2025|website=Higher Education Department, Government of Kerala|publisher=Government of Kerala}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[http://www.hed.kerala.gov.in/index.php/azheekkal &quot;Azheekkal&quot;]. &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;

[[വലിയഴീക്കൽ പാലം]] വഴി [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ]] വലിയഴീക്കലുമായി അഴീക്കൽ ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. അഴിമുഖത്തിന്റെ മുഖത്തിന് കുറുകെ ഏകദേശം 1,200 മീറ്റർ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന ഇത് ഏഷ്യയിലെ ഏറ്റവും നീളം കൂടിയ ടെൻഷൻ സ്റ്റീൽ ബാർ കോൺക്രീറ്റ് ബൗസ്ട്രിംഗ് പാലങ്ങളിൽ ഒന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു, കൂടാതെ നിർദ്ദിഷ്ട കേരള തീരദേശ ഹൈവേയിൽ ഒരു നിർണായക കണ്ണിയായി ഇത് മാറുന്നു.

ആയിരംതെങ്ങ് പാലം വഴി അഴീക്കൽ കൊല്ലം ജില്ലയിലെ ആയിരംതെങ്ങുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. ടി. എസ്. കനാലിനു കുറുകെ ഏകദേശം 759.8 മീറ്റർ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു.

== പരിസ്ഥിതി ആഘാതം ==
അഴീക്കലിന് ചുറ്റുമുള്ള തീരദേശ മണലിൽ [[തോറിയം]] സമ്പുഷ്ടമായ മൊണാസൈറ്റ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള വിലയേറിയ അപൂർവ-ഭൌമ ധാതുക്കൾ അടങ്ങിയിട്ടുണ്ടെന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;Keralamining&quot;&gt;{{Cite web|url=https://dmg.kerala.gov.in/en/mineral-resources/|title=Mineral Resources|access-date=9 November 2025|website=Department of Mining and Geology - Government of Kerala|publisher=Government of Kerala|quote=The State possesses one of the world class deposits of mineral sands in the coastal tracts between Neendakara and Kayamkulam. This, commonly known as the Chavara deposit... The Heavy Mineral Sand deposits in Kerala contain an assemblage of Ilmenite, Rutile, Leucoxene, Monazite, Zircon and Sillimanite.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;blueDrive&quot;&gt;{{Cite web|url=https://thebluedrive.com/2021/04/09/azheekal-beach/|title=azheekal beach - thebluedrive|access-date=2025-11-09|website=thebluedrive}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://thebluedrive.com/2021/04/09/azheekal-beach/ &quot;azheekal beach - thebluedrive&quot;]. &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;

2004ലെ ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രത്തിലെ ഭൂകമ്പവും സുനാമിയും ഈ പ്രദേശത്തെ സാരമായി ബാധിച്ചു, അതിന്റെ ഫലമായി പല ജീവനുകളും നഷ്ടപ്പെടുകയും ഗണ്യമായ മണ്ണൊലിപ്പ് സംഭവിക്കുകയും തീരപ്രദേശത്ത് ഘടനാപരമായ നാശനഷ്ടങ്ങൾ സംഭവിക്കുകയും ചെയ്തു.
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിന്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രം]]</text>
      <sha1>7yr77ei11vleg7hdfrb0gvvyl4qr2rv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4649932</id>
      <parentid>4649931</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T16:28:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SijiR</username>
        <id>34798</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1340705392|Azheekal]]&quot; എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്.</comment>
      <origin>4649932</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6831" sha1="s79xkh0mpzazi1x6xonhrf9hxb067cx" xml:space="preserve">
{{Infobox beach|name=Azheekal|image=File: Azheeckal Beach, Kayamkulam.jpg|caption=Azheekkal|pushpin_map=India Kerala|location=[[Azheekal]], [[Oachira]] (via [[Karunagappally]] Taluk), [[Kollam district|Kollam]], [[Kerala]].|coordinates={{coord|9|07|55.9164|N|76|27|49.9392|E|display=inline}}}}കേരളത്തിലെ തീരപ്രദേശങ്ങളുടെ പേരാണ് '''അഴീക്കൽ.'''&quot;കായലിന്റെയും കടലിന്റെയും സംഗമസ്ഥാനം&quot; (അഴിമുഖം) എന്നർത്ഥം വരുന്ന ആഴി എന്ന മലയാള പദത്തിൽ നിന്നാണ് ഈ പേര് ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്.

കൊല്ലം മെട്രോപൊളിറ്റൻ പ്രദേശത്തെ [[കരുനാഗപ്പള്ളി]] താലൂക്കിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ തീരദേശ പട്ടണം പ്രധാനമായും ബീച്ചിന് (അഴീക്കൽ ബീച്ച്) പേരുകേട്ടതാണ്.&lt;ref name=&quot;DTPC&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.dtpckollam.com/places/azheekal-beach|title=Azheekal Beach|access-date=2025-11-09|website=DTPC Kollam}}&lt;/ref&gt;  [[കൊല്ലം ജില്ല]]&lt;nowiki/&gt;യിലെ ഒരു തീരദേശ പട്ടണവും മത്സ്യബന്ധന തുറമുഖവുമായിയാണ് ഈ സ്ഥലം പ്രധാനമായും അറിയപ്പെടുന്നത് .

== ഭൂമിശാസ്ത്രവും സവിശേഷതകളും ==
കൊല്ലം ജില്ലയിലെ ആലപ്പാട് ഉപദ്വീപിന്റെ വടക്കേ അറ്റത്താണ് അഴീക്കൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.&lt;ref name=&quot;HED_Azheekkal&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.hed.kerala.gov.in/index.php/azheekkal|title=Azheekkal|access-date=9 November 2025|website=Higher Education Department, Government of Kerala|publisher=Government of Kerala}}&lt;/ref&gt;അഴീക്കൽ പടിഞ്ഞാറ് അറബിക്കടലിനെയും കിഴക്ക് കായംകുളം കായലിനെയും അഭിമുഖീകരിക്കുന്നു.

കേരള തീരത്തെ ഒരു പ്രധാന സജീവ മത്സ്യബന്ധന തുറമുഖമാണ് അഴീക്കൽ ഫിഷിംഗ് ഹാർബർ, ഇത് പ്രാദേശിക ജനസംഖ്യയുടെ സുപ്രധാന സാമ്പത്തിക കേന്ദ്രമായി വർത്തിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;blueDrive&quot;&gt;{{Cite web|url=https://thebluedrive.com/2021/04/09/azheekal-beach/|title=azheekal beach - thebluedrive|access-date=2025-11-09|website=thebluedrive}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;HED_Azheekkal&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.hed.kerala.gov.in/index.php/azheekkal|title=Azheekkal|access-date=9 November 2025|website=Higher Education Department, Government of Kerala|publisher=Government of Kerala}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[http://www.hed.kerala.gov.in/index.php/azheekkal &quot;Azheekkal&quot;]. &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;

[[വലിയഴീക്കൽ പാലം]] വഴി [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ]] വലിയഴീക്കലുമായി അഴീക്കൽ ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. അഴിമുഖത്തിന്റെ മുഖത്തിന് കുറുകെ ഏകദേശം 1,200 മീറ്റർ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന ഇത് ഏഷ്യയിലെ ഏറ്റവും നീളം കൂടിയ ടെൻഷൻ സ്റ്റീൽ ബാർ കോൺക്രീറ്റ് ബൗസ്ട്രിംഗ് പാലങ്ങളിൽ ഒന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു, കൂടാതെ നിർദ്ദിഷ്ട കേരള തീരദേശ ഹൈവേയിൽ ഒരു നിർണായക കണ്ണിയായി ഇത് മാറുന്നു.

ആയിരംതെങ്ങ് പാലം വഴി അഴീക്കൽ കൊല്ലം ജില്ലയിലെ ആയിരംതെങ്ങുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. ടി. എസ്. കനാലിനു കുറുകെ ഏകദേശം 759.8 മീറ്റർ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു.

== പരിസ്ഥിതി ആഘാതം ==
അഴീക്കലിന് ചുറ്റുമുള്ള തീരദേശ മണലിൽ [[തോറിയം]] സമ്പുഷ്ടമായ മൊണാസൈറ്റ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള വിലയേറിയ അപൂർവ-ഭൌമ ധാതുക്കൾ അടങ്ങിയിട്ടുണ്ടെന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;Keralamining&quot;&gt;{{Cite web|url=https://dmg.kerala.gov.in/en/mineral-resources/|title=Mineral Resources|access-date=9 November 2025|website=Department of Mining and Geology - Government of Kerala|publisher=Government of Kerala|quote=The State possesses one of the world class deposits of mineral sands in the coastal tracts between Neendakara and Kayamkulam. This, commonly known as the Chavara deposit... The Heavy Mineral Sand deposits in Kerala contain an assemblage of Ilmenite, Rutile, Leucoxene, Monazite, Zircon and Sillimanite.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;blueDrive&quot;&gt;{{Cite web|url=https://thebluedrive.com/2021/04/09/azheekal-beach/|title=azheekal beach - thebluedrive|access-date=2025-11-09|website=thebluedrive}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://thebluedrive.com/2021/04/09/azheekal-beach/ &quot;azheekal beach - thebluedrive&quot;]. &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;

2004ലെ ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രത്തിലെ ഭൂകമ്പവും സുനാമിയും ഈ പ്രദേശത്തെ സാരമായി ബാധിച്ചു, അതിന്റെ ഫലമായി പല ജീവനുകളും നഷ്ടപ്പെടുകയും ഗണ്യമായ മണ്ണൊലിപ്പ് സംഭവിക്കുകയും തീരപ്രദേശത്ത് ഘടനാപരമായ നാശനഷ്ടങ്ങൾ സംഭവിക്കുകയും ചെയ്തു.

== പരാമർശങ്ങൾ ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{Reflist}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിന്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രം]]</text>
      <sha1>s79xkh0mpzazi1x6xonhrf9hxb067cx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4649933</id>
      <parentid>4649932</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T16:30:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SijiR</username>
        <id>34798</id>
      </contributor>
      <comment>/* പരാമർശങ്ങൾ */ heading changed.</comment>
      <origin>4649933</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6828" sha1="llt3k1rt9p8mcfwxyaoid109y9nel2w" xml:space="preserve">
{{Infobox beach|name=Azheekal|image=File: Azheeckal Beach, Kayamkulam.jpg|caption=Azheekkal|pushpin_map=India Kerala|location=[[Azheekal]], [[Oachira]] (via [[Karunagappally]] Taluk), [[Kollam district|Kollam]], [[Kerala]].|coordinates={{coord|9|07|55.9164|N|76|27|49.9392|E|display=inline}}}}കേരളത്തിലെ തീരപ്രദേശങ്ങളുടെ പേരാണ് '''അഴീക്കൽ.'''&quot;കായലിന്റെയും കടലിന്റെയും സംഗമസ്ഥാനം&quot; (അഴിമുഖം) എന്നർത്ഥം വരുന്ന ആഴി എന്ന മലയാള പദത്തിൽ നിന്നാണ് ഈ പേര് ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്.

കൊല്ലം മെട്രോപൊളിറ്റൻ പ്രദേശത്തെ [[കരുനാഗപ്പള്ളി]] താലൂക്കിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ തീരദേശ പട്ടണം പ്രധാനമായും ബീച്ചിന് (അഴീക്കൽ ബീച്ച്) പേരുകേട്ടതാണ്.&lt;ref name=&quot;DTPC&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.dtpckollam.com/places/azheekal-beach|title=Azheekal Beach|access-date=2025-11-09|website=DTPC Kollam}}&lt;/ref&gt;  [[കൊല്ലം ജില്ല]]&lt;nowiki/&gt;യിലെ ഒരു തീരദേശ പട്ടണവും മത്സ്യബന്ധന തുറമുഖവുമായിയാണ് ഈ സ്ഥലം പ്രധാനമായും അറിയപ്പെടുന്നത് .

== ഭൂമിശാസ്ത്രവും സവിശേഷതകളും ==
കൊല്ലം ജില്ലയിലെ ആലപ്പാട് ഉപദ്വീപിന്റെ വടക്കേ അറ്റത്താണ് അഴീക്കൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.&lt;ref name=&quot;HED_Azheekkal&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.hed.kerala.gov.in/index.php/azheekkal|title=Azheekkal|access-date=9 November 2025|website=Higher Education Department, Government of Kerala|publisher=Government of Kerala}}&lt;/ref&gt;അഴീക്കൽ പടിഞ്ഞാറ് അറബിക്കടലിനെയും കിഴക്ക് കായംകുളം കായലിനെയും അഭിമുഖീകരിക്കുന്നു.

കേരള തീരത്തെ ഒരു പ്രധാന സജീവ മത്സ്യബന്ധന തുറമുഖമാണ് അഴീക്കൽ ഫിഷിംഗ് ഹാർബർ, ഇത് പ്രാദേശിക ജനസംഖ്യയുടെ സുപ്രധാന സാമ്പത്തിക കേന്ദ്രമായി വർത്തിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;blueDrive&quot;&gt;{{Cite web|url=https://thebluedrive.com/2021/04/09/azheekal-beach/|title=azheekal beach - thebluedrive|access-date=2025-11-09|website=thebluedrive}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;HED_Azheekkal&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.hed.kerala.gov.in/index.php/azheekkal|title=Azheekkal|access-date=9 November 2025|website=Higher Education Department, Government of Kerala|publisher=Government of Kerala}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[http://www.hed.kerala.gov.in/index.php/azheekkal &quot;Azheekkal&quot;]. &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;

[[വലിയഴീക്കൽ പാലം]] വഴി [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ]] വലിയഴീക്കലുമായി അഴീക്കൽ ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. അഴിമുഖത്തിന്റെ മുഖത്തിന് കുറുകെ ഏകദേശം 1,200 മീറ്റർ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന ഇത് ഏഷ്യയിലെ ഏറ്റവും നീളം കൂടിയ ടെൻഷൻ സ്റ്റീൽ ബാർ കോൺക്രീറ്റ് ബൗസ്ട്രിംഗ് പാലങ്ങളിൽ ഒന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു, കൂടാതെ നിർദ്ദിഷ്ട കേരള തീരദേശ ഹൈവേയിൽ ഒരു നിർണായക കണ്ണിയായി ഇത് മാറുന്നു.

ആയിരംതെങ്ങ് പാലം വഴി അഴീക്കൽ കൊല്ലം ജില്ലയിലെ ആയിരംതെങ്ങുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. ടി. എസ്. കനാലിനു കുറുകെ ഏകദേശം 759.8 മീറ്റർ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു.

== പരിസ്ഥിതി ആഘാതം ==
അഴീക്കലിന് ചുറ്റുമുള്ള തീരദേശ മണലിൽ [[തോറിയം]] സമ്പുഷ്ടമായ മൊണാസൈറ്റ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള വിലയേറിയ അപൂർവ-ഭൌമ ധാതുക്കൾ അടങ്ങിയിട്ടുണ്ടെന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;Keralamining&quot;&gt;{{Cite web|url=https://dmg.kerala.gov.in/en/mineral-resources/|title=Mineral Resources|access-date=9 November 2025|website=Department of Mining and Geology - Government of Kerala|publisher=Government of Kerala|quote=The State possesses one of the world class deposits of mineral sands in the coastal tracts between Neendakara and Kayamkulam. This, commonly known as the Chavara deposit... The Heavy Mineral Sand deposits in Kerala contain an assemblage of Ilmenite, Rutile, Leucoxene, Monazite, Zircon and Sillimanite.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;blueDrive&quot;&gt;{{Cite web|url=https://thebluedrive.com/2021/04/09/azheekal-beach/|title=azheekal beach - thebluedrive|access-date=2025-11-09|website=thebluedrive}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://thebluedrive.com/2021/04/09/azheekal-beach/ &quot;azheekal beach - thebluedrive&quot;]. &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;

2004ലെ ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രത്തിലെ ഭൂകമ്പവും സുനാമിയും ഈ പ്രദേശത്തെ സാരമായി ബാധിച്ചു, അതിന്റെ ഫലമായി പല ജീവനുകളും നഷ്ടപ്പെടുകയും ഗണ്യമായ മണ്ണൊലിപ്പ് സംഭവിക്കുകയും തീരപ്രദേശത്ത് ഘടനാപരമായ നാശനഷ്ടങ്ങൾ സംഭവിക്കുകയും ചെയ്തു.

== അവലംബങ്ങൾ ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{Reflist}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിന്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രം]]</text>
      <sha1>llt3k1rt9p8mcfwxyaoid109y9nel2w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4649934</id>
      <parentid>4649933</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T16:34:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SijiR</username>
        <id>34798</id>
      </contributor>
      <comment>reference corrected.</comment>
      <origin>4649934</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6786" sha1="7a9wu9huyvd3fppp26p2drptci324n3" xml:space="preserve">
{{Infobox beach|name=Azheekal|image=File: Azheeckal Beach, Kayamkulam.jpg|caption=Azheekkal|pushpin_map=India Kerala|location=[[Azheekal]], [[Oachira]] (via [[Karunagappally]] Taluk), [[Kollam district|Kollam]], [[Kerala]].|coordinates={{coord|9|07|55.9164|N|76|27|49.9392|E|display=inline}}}}കേരളത്തിലെ തീരപ്രദേശങ്ങളുടെ പേരാണ് '''അഴീക്കൽ.'''&quot;കായലിന്റെയും കടലിന്റെയും സംഗമസ്ഥാനം&quot; (അഴിമുഖം) എന്നർത്ഥം വരുന്ന ആഴി എന്ന മലയാള പദത്തിൽ നിന്നാണ് ഈ പേര് ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്.

കൊല്ലം മെട്രോപൊളിറ്റൻ പ്രദേശത്തെ [[കരുനാഗപ്പള്ളി]] താലൂക്കിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ തീരദേശ പട്ടണം പ്രധാനമായും ബീച്ചിന് (അഴീക്കൽ ബീച്ച്) പേരുകേട്ടതാണ്.&lt;ref name=&quot;DTPC&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.dtpckollam.com/places/azheekal-beach|title=Azheekal Beach|access-date=2025-11-09|website=DTPC Kollam}}&lt;/ref&gt;  [[കൊല്ലം ജില്ല]]&lt;nowiki/&gt;യിലെ ഒരു തീരദേശ പട്ടണവും മത്സ്യബന്ധന തുറമുഖവുമായിയാണ് ഈ സ്ഥലം പ്രധാനമായും അറിയപ്പെടുന്നത് .

== ഭൂമിശാസ്ത്രവും സവിശേഷതകളും ==
കൊല്ലം ജില്ലയിലെ ആലപ്പാട് ഉപദ്വീപിന്റെ വടക്കേ അറ്റത്താണ് അഴീക്കൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.&lt;ref name=&quot;HED_Azheekkal&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.hed.kerala.gov.in/index.php/azheekkal|title=Azheekkal|access-date=9 November 2025|website=Higher Education Department, Government of Kerala|publisher=Government of Kerala}}&lt;/ref&gt;അഴീക്കൽ പടിഞ്ഞാറ് അറബിക്കടലിനെയും കിഴക്ക് കായംകുളം കായലിനെയും അഭിമുഖീകരിക്കുന്നു.

കേരള തീരത്തെ ഒരു പ്രധാന സജീവ മത്സ്യബന്ധന തുറമുഖമാണ് അഴീക്കൽ ഫിഷിംഗ് ഹാർബർ, ഇത് പ്രാദേശിക ജനസംഖ്യയുടെ സുപ്രധാന സാമ്പത്തിക കേന്ദ്രമായി വർത്തിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;blueDrive&quot;&gt;{{Cite web|url=https://thebluedrive.com/2021/04/09/azheekal-beach/|title=azheekal beach - thebluedrive|access-date=2025-11-09|website=thebluedrive}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;HED_Azheekkal&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.hed.kerala.gov.in/index.php/azheekkal|title=Azheekkal|access-date=9 November 2025|website=Higher Education Department, Government of Kerala|publisher=Government of Kerala}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[http://www.hed.kerala.gov.in/index.php/azheekkal &quot;Azheekkal&quot;]. &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;

[[വലിയഴീക്കൽ പാലം]] വഴി [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ]] വലിയഴീക്കലുമായി അഴീക്കൽ ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. അഴിമുഖത്തിന്റെ മുഖത്തിന് കുറുകെ ഏകദേശം 1,200 മീറ്റർ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന ഇത് ഏഷ്യയിലെ ഏറ്റവും നീളം കൂടിയ ടെൻഷൻ സ്റ്റീൽ ബാർ കോൺക്രീറ്റ് ബൗസ്ട്രിംഗ് പാലങ്ങളിൽ ഒന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു, കൂടാതെ നിർദ്ദിഷ്ട കേരള തീരദേശ ഹൈവേയിൽ ഒരു നിർണായക കണ്ണിയായി ഇത് മാറുന്നു.

ആയിരംതെങ്ങ് പാലം വഴി അഴീക്കൽ കൊല്ലം ജില്ലയിലെ ആയിരംതെങ്ങുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. ടി. എസ്. കനാലിനു കുറുകെ ഏകദേശം 759.8 മീറ്റർ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു.

== പരിസ്ഥിതി ആഘാതം ==
അഴീക്കലിന് ചുറ്റുമുള്ള തീരദേശ മണലിൽ [[തോറിയം]] സമ്പുഷ്ടമായ മൊണാസൈറ്റ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള വിലയേറിയ അപൂർവ-ഭൌമ ധാതുക്കൾ അടങ്ങിയിട്ടുണ്ടെന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;Keralamining&quot;&gt;{{Cite web|url=https://dmg.kerala.gov.in/en/mineral-resources/|title=Mineral Resources|access-date=9 November 2025|website=Department of Mining and Geology - Government of Kerala|publisher=Government of Kerala|quote=The State possesses one of the world class deposits of mineral sands in the coastal tracts between Neendakara and Kayamkulam. This, commonly known as the Chavara deposit... The Heavy Mineral Sand deposits in Kerala contain an assemblage of Ilmenite, Rutile, Leucoxene, Monazite, Zircon and Sillimanite.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;blueDrive&quot;&gt;{{Cite web|url=https://thebluedrive.com/2021/04/09/azheekal-beach/|title=azheekal beach - thebluedrive|access-date=2025-11-09|website=thebluedrive}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://thebluedrive.com/2021/04/09/azheekal-beach/ &quot;azheekal beach - thebluedrive&quot;]. &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;

2004ലെ ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രത്തിലെ ഭൂകമ്പവും സുനാമിയും ഈ പ്രദേശത്തെ സാരമായി ബാധിച്ചു, അതിന്റെ ഫലമായി പല ജീവനുകളും നഷ്ടപ്പെടുകയും ഗണ്യമായ മണ്ണൊലിപ്പ് സംഭവിക്കുകയും തീരപ്രദേശത്ത് ഘടനാപരമായ നാശനഷ്ടങ്ങൾ സംഭവിക്കുകയും ചെയ്തു.

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{reflist}}

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിന്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രം]]</text>
      <sha1>7a9wu9huyvd3fppp26p2drptci324n3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4649936</id>
      <parentid>4649934</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T16:45:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SijiR</username>
        <id>34798</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1340705392|Azheekal]]&quot; എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്.</comment>
      <origin>4649936</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7181" sha1="cftyfc28o9hrm66y5ogdu2qeeyx4cas" xml:space="preserve">
{{Infobox beach|name=Azheekal|image=File: Azheeckal Beach, Kayamkulam.jpg|caption=Azheekkal|pushpin_map=India Kerala|location=[[Azheekal]], [[Oachira]] (via [[Karunagappally]] Taluk), [[Kollam district|Kollam]], [[Kerala]].|coordinates={{coord|9|07|55.9164|N|76|27|49.9392|E|display=inline}}}}കേരളത്തിലെ തീരപ്രദേശങ്ങളുടെ പേരാണ് '''അഴീക്കൽ.'''&quot;കായലിന്റെയും കടലിന്റെയും സംഗമസ്ഥാനം&quot; (അഴിമുഖം) എന്നർത്ഥം വരുന്ന ആഴി എന്ന മലയാള പദത്തിൽ നിന്നാണ് ഈ പേര് ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്.

കൊല്ലം മെട്രോപൊളിറ്റൻ പ്രദേശത്തെ [[കരുനാഗപ്പള്ളി]] താലൂക്കിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ തീരദേശ പട്ടണം പ്രധാനമായും ബീച്ചിന് (അഴീക്കൽ ബീച്ച്) പേരുകേട്ടതാണ്.&lt;ref name=&quot;DTPC&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.dtpckollam.com/places/azheekal-beach|title=Azheekal Beach|access-date=2025-11-09|website=DTPC Kollam}}&lt;/ref&gt;  [[കൊല്ലം ജില്ല]]&lt;nowiki/&gt;യിലെ ഒരു തീരദേശ പട്ടണവും മത്സ്യബന്ധന തുറമുഖവുമായിയാണ് ഈ സ്ഥലം പ്രധാനമായും അറിയപ്പെടുന്നത് .

== ഭൂമിശാസ്ത്രവും സവിശേഷതകളും ==
കൊല്ലം ജില്ലയിലെ ആലപ്പാട് ഉപദ്വീപിന്റെ വടക്കേ അറ്റത്താണ് അഴീക്കൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.&lt;ref name=&quot;HED_Azheekkal&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.hed.kerala.gov.in/index.php/azheekkal|title=Azheekkal|access-date=9 November 2025|website=Higher Education Department, Government of Kerala|publisher=Government of Kerala}}&lt;/ref&gt;അഴീക്കൽ പടിഞ്ഞാറ് അറബിക്കടലിനെയും കിഴക്ക് കായംകുളം കായലിനെയും അഭിമുഖീകരിക്കുന്നു.

കേരള തീരത്തെ ഒരു പ്രധാന സജീവ മത്സ്യബന്ധന തുറമുഖമാണ് അഴീക്കൽ ഫിഷിംഗ് ഹാർബർ, ഇത് പ്രാദേശിക ജനസംഖ്യയുടെ സുപ്രധാന സാമ്പത്തിക കേന്ദ്രമായി വർത്തിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;blueDrive&quot;&gt;{{Cite web|url=https://thebluedrive.com/2021/04/09/azheekal-beach/|title=azheekal beach - thebluedrive|access-date=2025-11-09|website=thebluedrive}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;HED_Azheekkal&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.hed.kerala.gov.in/index.php/azheekkal|title=Azheekkal|access-date=9 November 2025|website=Higher Education Department, Government of Kerala|publisher=Government of Kerala}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[http://www.hed.kerala.gov.in/index.php/azheekkal &quot;Azheekkal&quot;]. &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;

[[വലിയഴീക്കൽ പാലം]] വഴി [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ]] വലിയഴീക്കലുമായി അഴീക്കൽ ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. അഴിമുഖത്തിന്റെ മുഖത്തിന് കുറുകെ ഏകദേശം 1,200 മീറ്റർ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന ഇത് ഏഷ്യയിലെ ഏറ്റവും നീളം കൂടിയ ടെൻഷൻ സ്റ്റീൽ ബാർ കോൺക്രീറ്റ് ബൗസ്ട്രിംഗ് പാലങ്ങളിൽ ഒന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു, കൂടാതെ നിർദ്ദിഷ്ട കേരള തീരദേശ ഹൈവേയിൽ ഒരു നിർണായക കണ്ണിയായി ഇത് മാറുന്നു.

ആയിരംതെങ്ങ് പാലം വഴി അഴീക്കൽ കൊല്ലം ജില്ലയിലെ ആയിരംതെങ്ങുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. ടി. എസ്. കനാലിനു.&lt;ref name=&quot;ADB-Ayiramthengu2&quot;&gt;{{cite report|title=Short Resettlement Plan: Ayiramthengu-Azheekal Bridge|url=https://www.adb.org/sites/default/files/project-documents//39114-01-ind-rp.pdf|date=August 2007|publisher=Asian Development Bank|series=Tsunami Emergency Assistance (Sector) Project|id=Project No. 39114|pages=9|access-date=2025-11-20}}&lt;/ref&gt; കുറുകെ ഏകദേശം 759.8 മീറ്റർ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു.

== പരിസ്ഥിതി ആഘാതം ==
അഴീക്കലിന് ചുറ്റുമുള്ള തീരദേശ മണലിൽ [[തോറിയം]] സമ്പുഷ്ടമായ മൊണാസൈറ്റ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള വിലയേറിയ അപൂർവ-ഭൌമ ധാതുക്കൾ അടങ്ങിയിട്ടുണ്ടെന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;Keralamining&quot;&gt;{{Cite web|url=https://dmg.kerala.gov.in/en/mineral-resources/|title=Mineral Resources|access-date=9 November 2025|website=Department of Mining and Geology - Government of Kerala|publisher=Government of Kerala|quote=The State possesses one of the world class deposits of mineral sands in the coastal tracts between Neendakara and Kayamkulam. This, commonly known as the Chavara deposit... The Heavy Mineral Sand deposits in Kerala contain an assemblage of Ilmenite, Rutile, Leucoxene, Monazite, Zircon and Sillimanite.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;blueDrive&quot;&gt;{{Cite web|url=https://thebluedrive.com/2021/04/09/azheekal-beach/|title=azheekal beach - thebluedrive|access-date=2025-11-09|website=thebluedrive}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://thebluedrive.com/2021/04/09/azheekal-beach/ &quot;azheekal beach - thebluedrive&quot;]. &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;

2004ലെ ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രത്തിലെ ഭൂകമ്പവും സുനാമിയും ഈ പ്രദേശത്തെ സാരമായി ബാധിച്ചു, അതിന്റെ ഫലമായി പല ജീവനുകളും നഷ്ടപ്പെടുകയും ഗണ്യമായ മണ്ണൊലിപ്പ് സംഭവിക്കുകയും തീരപ്രദേശത്ത് ഘടനാപരമായ നാശനഷ്ടങ്ങൾ സംഭവിക്കുകയും ചെയ്തു.

== പരാമർശങ്ങൾ ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{Reflist}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിന്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രം]]</text>
      <sha1>cftyfc28o9hrm66y5ogdu2qeeyx4cas</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4649944</id>
      <parentid>4649936</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T16:56:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SijiR</username>
        <id>34798</id>
      </contributor>
      <comment>link fixed</comment>
      <origin>4649944</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6863" sha1="cuso0uyln8nalch25djdz7juhtfliw3" xml:space="preserve">
{{Infobox beach|name=Azheekal|image=File: Azheeckal Beach, Kayamkulam.jpg|caption=Azheekkal|pushpin_map=India Kerala|location=[[Azheekal]], [[Oachira]] (via [[Karunagappally]] Taluk), [[Kollam district|Kollam]], [[Kerala]].|coordinates={{coord|9|07|55.9164|N|76|27|49.9392|E|display=inline}}}}കേരളത്തിലെ തീരപ്രദേശങ്ങളുടെ പേരാണ് '''അഴീക്കൽ.'''&quot;കായലിന്റെയും കടലിന്റെയും സംഗമസ്ഥാനം&quot; (അഴിമുഖം) എന്നർത്ഥം വരുന്ന ആഴി എന്ന മലയാള പദത്തിൽ നിന്നാണ് ഈ പേര് ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്.

കൊല്ലം മെട്രോപൊളിറ്റൻ പ്രദേശത്തെ [[കരുനാഗപ്പള്ളി]] താലൂക്കിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ തീരദേശ പട്ടണം പ്രധാനമായും ബീച്ചിന് (അഴീക്കൽ ബീച്ച്) പേരുകേട്ടതാണ്.&lt;ref name=&quot;DTPC&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.dtpckollam.com/places/azheekal-beach|title=Azheekal Beach|access-date=2025-11-09|website=DTPC Kollam}}&lt;/ref&gt;  [[കൊല്ലം ജില്ല]]&lt;nowiki/&gt;യിലെ ഒരു തീരദേശ പട്ടണവും മത്സ്യബന്ധന തുറമുഖവുമായിയാണ് ഈ സ്ഥലം പ്രധാനമായും അറിയപ്പെടുന്നത് .

== ഭൂമിശാസ്ത്രവും സവിശേഷതകളും ==
കൊല്ലം ജില്ലയിലെ ആലപ്പാട് ഉപദ്വീപിന്റെ വടക്കേ അറ്റത്താണ് അഴീക്കൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.&lt;ref name=&quot;HED_Azheekkal&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.hed.kerala.gov.in/index.php/azheekkal|title=Azheekkal|access-date=9 November 2025|website=Higher Education Department, Government of Kerala|publisher=Government of Kerala}}&lt;/ref&gt;അഴീക്കൽ പടിഞ്ഞാറ് അറബിക്കടലിനെയും കിഴക്ക് കായംകുളം കായലിനെയും അഭിമുഖീകരിക്കുന്നു.

കേരള തീരത്തെ ഒരു പ്രധാന സജീവ മത്സ്യബന്ധന തുറമുഖമാണ് അഴീക്കൽ ഫിഷിംഗ് ഹാർബർ, ഇത് പ്രാദേശിക ജനസംഖ്യയുടെ സുപ്രധാന സാമ്പത്തിക കേന്ദ്രമായി വർത്തിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;blueDrive&quot;&gt;{{Cite web|url=https://thebluedrive.com/2021/04/09/azheekal-beach/|title=azheekal beach - thebluedrive|access-date=2025-11-09|website=thebluedrive}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;HED_Azheekkal&quot;&gt;&lt;/ref&gt;

[[വലിയഴീക്കൽ പാലം]] വഴി [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ]] വലിയഴീക്കലുമായി അഴീക്കൽ ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. അഴിമുഖത്തിന്റെ മുഖത്തിന് കുറുകെ ഏകദേശം 1,200 മീറ്റർ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന ഇത് ഏഷ്യയിലെ ഏറ്റവും നീളം കൂടിയ ടെൻഷൻ സ്റ്റീൽ ബാർ കോൺക്രീറ്റ് ബൗസ്ട്രിംഗ് പാലങ്ങളിൽ ഒന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു, കൂടാതെ നിർദ്ദിഷ്ട കേരള തീരദേശ ഹൈവേയിൽ ഒരു നിർണായക കണ്ണിയായി ഇത് മാറുന്നു.

ആയിരംതെങ്ങ് പാലം വഴി അഴീക്കൽ കൊല്ലം ജില്ലയിലെ ആയിരംതെങ്ങുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. ടി. എസ്. കനാലിനു.&lt;ref name=&quot;ADB-Ayiramthengu2&quot;&gt;{{cite report|title=Short Resettlement Plan: Ayiramthengu-Azheekal Bridge|url=https://www.adb.org/sites/default/files/project-documents//39114-01-ind-rp.pdf|date=August 2007|publisher=Asian Development Bank|series=Tsunami Emergency Assistance (Sector) Project|id=Project No. 39114|pages=9|access-date=2025-11-20}}&lt;/ref&gt; കുറുകെ ഏകദേശം 759.8 മീറ്റർ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു.

== പരിസ്ഥിതി ആഘാതം ==
അഴീക്കലിന് ചുറ്റുമുള്ള തീരദേശ മണലിൽ [[തോറിയം]] സമ്പുഷ്ടമായ മൊണാസൈറ്റ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള വിലയേറിയ അപൂർവ-ഭൌമ ധാതുക്കൾ അടങ്ങിയിട്ടുണ്ടെന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;Keralamining&quot;&gt;{{Cite web|url=https://dmg.kerala.gov.in/en/mineral-resources/|title=Mineral Resources|access-date=9 November 2025|website=Department of Mining and Geology - Government of Kerala|publisher=Government of Kerala|quote=The State possesses one of the world class deposits of mineral sands in the coastal tracts between Neendakara and Kayamkulam. This, commonly known as the Chavara deposit... The Heavy Mineral Sand deposits in Kerala contain an assemblage of Ilmenite, Rutile, Leucoxene, Monazite, Zircon and Sillimanite.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;blueDrive&quot;&gt;{{Cite web|url=https://thebluedrive.com/2021/04/09/azheekal-beach/|title=azheekal beach - thebluedrive|access-date=2025-11-09|website=thebluedrive}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://thebluedrive.com/2021/04/09/azheekal-beach/ &quot;azheekal beach - thebluedrive&quot;]. &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;

2004ലെ ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രത്തിലെ ഭൂകമ്പവും സുനാമിയും ഈ പ്രദേശത്തെ സാരമായി ബാധിച്ചു, അതിന്റെ ഫലമായി പല ജീവനുകളും നഷ്ടപ്പെടുകയും ഗണ്യമായ മണ്ണൊലിപ്പ് സംഭവിക്കുകയും തീരപ്രദേശത്ത് ഘടനാപരമായ നാശനഷ്ടങ്ങൾ സംഭവിക്കുകയും ചെയ്തു.

== പരാമർശങ്ങൾ ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{Reflist}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിന്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രം]]</text>
      <sha1>cuso0uyln8nalch25djdz7juhtfliw3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4649946</id>
      <parentid>4649944</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T16:58:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SijiR</username>
        <id>34798</id>
      </contributor>
      <comment>link fixed</comment>
      <origin>4649946</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6572" sha1="tqtasqphlye39ubijdjw9rvrlhmmbu5" xml:space="preserve">
{{Infobox beach|name=Azheekal|image=File: Azheeckal Beach, Kayamkulam.jpg|caption=Azheekkal|pushpin_map=India Kerala|location=[[Azheekal]], [[Oachira]] (via [[Karunagappally]] Taluk), [[Kollam district|Kollam]], [[Kerala]].|coordinates={{coord|9|07|55.9164|N|76|27|49.9392|E|display=inline}}}}കേരളത്തിലെ തീരപ്രദേശങ്ങളുടെ പേരാണ് '''അഴീക്കൽ.'''&quot;കായലിന്റെയും കടലിന്റെയും സംഗമസ്ഥാനം&quot; (അഴിമുഖം) എന്നർത്ഥം വരുന്ന ആഴി എന്ന മലയാള പദത്തിൽ നിന്നാണ് ഈ പേര് ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്.

കൊല്ലം മെട്രോപൊളിറ്റൻ പ്രദേശത്തെ [[കരുനാഗപ്പള്ളി]] താലൂക്കിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ തീരദേശ പട്ടണം പ്രധാനമായും ബീച്ചിന് (അഴീക്കൽ ബീച്ച്) പേരുകേട്ടതാണ്.&lt;ref name=&quot;DTPC&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.dtpckollam.com/places/azheekal-beach|title=Azheekal Beach|access-date=2025-11-09|website=DTPC Kollam}}&lt;/ref&gt;  [[കൊല്ലം ജില്ല]]&lt;nowiki/&gt;യിലെ ഒരു തീരദേശ പട്ടണവും മത്സ്യബന്ധന തുറമുഖവുമായിയാണ് ഈ സ്ഥലം പ്രധാനമായും അറിയപ്പെടുന്നത് .

== ഭൂമിശാസ്ത്രവും സവിശേഷതകളും ==
കൊല്ലം ജില്ലയിലെ ആലപ്പാട് ഉപദ്വീപിന്റെ വടക്കേ അറ്റത്താണ് അഴീക്കൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.&lt;ref name=&quot;HED_Azheekkal&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.hed.kerala.gov.in/index.php/azheekkal|title=Azheekkal|access-date=9 November 2025|website=Higher Education Department, Government of Kerala|publisher=Government of Kerala}}&lt;/ref&gt;അഴീക്കൽ പടിഞ്ഞാറ് അറബിക്കടലിനെയും കിഴക്ക് കായംകുളം കായലിനെയും അഭിമുഖീകരിക്കുന്നു.

കേരള തീരത്തെ ഒരു പ്രധാന സജീവ മത്സ്യബന്ധന തുറമുഖമാണ് അഴീക്കൽ ഫിഷിംഗ് ഹാർബർ, ഇത് പ്രാദേശിക ജനസംഖ്യയുടെ സുപ്രധാന സാമ്പത്തിക കേന്ദ്രമായി വർത്തിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;blueDrive&quot;&gt;{{Cite web|url=https://thebluedrive.com/2021/04/09/azheekal-beach/|title=azheekal beach - thebluedrive|access-date=2025-11-09|website=thebluedrive}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;HED_Azheekkal&quot;&gt;&lt;/ref&gt;

[[വലിയഴീക്കൽ പാലം]] വഴി [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ]] വലിയഴീക്കലുമായി അഴീക്കൽ ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. അഴിമുഖത്തിന്റെ മുഖത്തിന് കുറുകെ ഏകദേശം 1,200 മീറ്റർ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന ഇത് ഏഷ്യയിലെ ഏറ്റവും നീളം കൂടിയ ടെൻഷൻ സ്റ്റീൽ ബാർ കോൺക്രീറ്റ് ബൗസ്ട്രിംഗ് പാലങ്ങളിൽ ഒന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു, കൂടാതെ നിർദ്ദിഷ്ട കേരള തീരദേശ ഹൈവേയിൽ ഒരു നിർണായക കണ്ണിയായി ഇത് മാറുന്നു.

ആയിരംതെങ്ങ് പാലം വഴി അഴീക്കൽ കൊല്ലം ജില്ലയിലെ ആയിരംതെങ്ങുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. ടി. എസ്. കനാലിനു.&lt;ref name=&quot;ADB-Ayiramthengu2&quot;&gt;{{cite report|title=Short Resettlement Plan: Ayiramthengu-Azheekal Bridge|url=https://www.adb.org/sites/default/files/project-documents//39114-01-ind-rp.pdf|date=August 2007|publisher=Asian Development Bank|series=Tsunami Emergency Assistance (Sector) Project|id=Project No. 39114|pages=9|access-date=2025-11-20}}&lt;/ref&gt; കുറുകെ ഏകദേശം 759.8 മീറ്റർ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു.

== പരിസ്ഥിതി ആഘാതം ==
അഴീക്കലിന് ചുറ്റുമുള്ള തീരദേശ മണലിൽ [[തോറിയം]] സമ്പുഷ്ടമായ മൊണാസൈറ്റ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള വിലയേറിയ അപൂർവ-ഭൌമ ധാതുക്കൾ അടങ്ങിയിട്ടുണ്ടെന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;Keralamining&quot;&gt;{{Cite web|url=https://dmg.kerala.gov.in/en/mineral-resources/|title=Mineral Resources|access-date=9 November 2025|website=Department of Mining and Geology - Government of Kerala|publisher=Government of Kerala|quote=The State possesses one of the world class deposits of mineral sands in the coastal tracts between Neendakara and Kayamkulam. This, commonly known as the Chavara deposit... The Heavy Mineral Sand deposits in Kerala contain an assemblage of Ilmenite, Rutile, Leucoxene, Monazite, Zircon and Sillimanite.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;blueDrive&quot;&gt;&lt;/ref&gt;

2004ലെ ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രത്തിലെ ഭൂകമ്പവും സുനാമിയും ഈ പ്രദേശത്തെ സാരമായി ബാധിച്ചു, അതിന്റെ ഫലമായി പല ജീവനുകളും നഷ്ടപ്പെടുകയും ഗണ്യമായ മണ്ണൊലിപ്പ് സംഭവിക്കുകയും തീരപ്രദേശത്ത് ഘടനാപരമായ നാശനഷ്ടങ്ങൾ സംഭവിക്കുകയും ചെയ്തു.

== പരാമർശങ്ങൾ ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{Reflist}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിന്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രം]]</text>
      <sha1>tqtasqphlye39ubijdjw9rvrlhmmbu5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4649948</id>
      <parentid>4649946</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T17:02:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SijiR</username>
        <id>34798</id>
      </contributor>
      <comment>/* പരാമർശങ്ങൾ */ heading changed.</comment>
      <origin>4649948</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6569" sha1="m8ahrl2pscol0iuyk319gvkz2a7byrc" xml:space="preserve">
{{Infobox beach|name=Azheekal|image=File: Azheeckal Beach, Kayamkulam.jpg|caption=Azheekkal|pushpin_map=India Kerala|location=[[Azheekal]], [[Oachira]] (via [[Karunagappally]] Taluk), [[Kollam district|Kollam]], [[Kerala]].|coordinates={{coord|9|07|55.9164|N|76|27|49.9392|E|display=inline}}}}കേരളത്തിലെ തീരപ്രദേശങ്ങളുടെ പേരാണ് '''അഴീക്കൽ.'''&quot;കായലിന്റെയും കടലിന്റെയും സംഗമസ്ഥാനം&quot; (അഴിമുഖം) എന്നർത്ഥം വരുന്ന ആഴി എന്ന മലയാള പദത്തിൽ നിന്നാണ് ഈ പേര് ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്.

കൊല്ലം മെട്രോപൊളിറ്റൻ പ്രദേശത്തെ [[കരുനാഗപ്പള്ളി]] താലൂക്കിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ തീരദേശ പട്ടണം പ്രധാനമായും ബീച്ചിന് (അഴീക്കൽ ബീച്ച്) പേരുകേട്ടതാണ്.&lt;ref name=&quot;DTPC&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.dtpckollam.com/places/azheekal-beach|title=Azheekal Beach|access-date=2025-11-09|website=DTPC Kollam}}&lt;/ref&gt;  [[കൊല്ലം ജില്ല]]&lt;nowiki/&gt;യിലെ ഒരു തീരദേശ പട്ടണവും മത്സ്യബന്ധന തുറമുഖവുമായിയാണ് ഈ സ്ഥലം പ്രധാനമായും അറിയപ്പെടുന്നത് .

== ഭൂമിശാസ്ത്രവും സവിശേഷതകളും ==
കൊല്ലം ജില്ലയിലെ ആലപ്പാട് ഉപദ്വീപിന്റെ വടക്കേ അറ്റത്താണ് അഴീക്കൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.&lt;ref name=&quot;HED_Azheekkal&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.hed.kerala.gov.in/index.php/azheekkal|title=Azheekkal|access-date=9 November 2025|website=Higher Education Department, Government of Kerala|publisher=Government of Kerala}}&lt;/ref&gt;അഴീക്കൽ പടിഞ്ഞാറ് അറബിക്കടലിനെയും കിഴക്ക് കായംകുളം കായലിനെയും അഭിമുഖീകരിക്കുന്നു.

കേരള തീരത്തെ ഒരു പ്രധാന സജീവ മത്സ്യബന്ധന തുറമുഖമാണ് അഴീക്കൽ ഫിഷിംഗ് ഹാർബർ, ഇത് പ്രാദേശിക ജനസംഖ്യയുടെ സുപ്രധാന സാമ്പത്തിക കേന്ദ്രമായി വർത്തിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;blueDrive&quot;&gt;{{Cite web|url=https://thebluedrive.com/2021/04/09/azheekal-beach/|title=azheekal beach - thebluedrive|access-date=2025-11-09|website=thebluedrive}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;HED_Azheekkal&quot;&gt;&lt;/ref&gt;

[[വലിയഴീക്കൽ പാലം]] വഴി [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ]] വലിയഴീക്കലുമായി അഴീക്കൽ ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. അഴിമുഖത്തിന്റെ മുഖത്തിന് കുറുകെ ഏകദേശം 1,200 മീറ്റർ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന ഇത് ഏഷ്യയിലെ ഏറ്റവും നീളം കൂടിയ ടെൻഷൻ സ്റ്റീൽ ബാർ കോൺക്രീറ്റ് ബൗസ്ട്രിംഗ് പാലങ്ങളിൽ ഒന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു, കൂടാതെ നിർദ്ദിഷ്ട കേരള തീരദേശ ഹൈവേയിൽ ഒരു നിർണായക കണ്ണിയായി ഇത് മാറുന്നു.

ആയിരംതെങ്ങ് പാലം വഴി അഴീക്കൽ കൊല്ലം ജില്ലയിലെ ആയിരംതെങ്ങുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. ടി. എസ്. കനാലിനു.&lt;ref name=&quot;ADB-Ayiramthengu2&quot;&gt;{{cite report|title=Short Resettlement Plan: Ayiramthengu-Azheekal Bridge|url=https://www.adb.org/sites/default/files/project-documents//39114-01-ind-rp.pdf|date=August 2007|publisher=Asian Development Bank|series=Tsunami Emergency Assistance (Sector) Project|id=Project No. 39114|pages=9|access-date=2025-11-20}}&lt;/ref&gt; കുറുകെ ഏകദേശം 759.8 മീറ്റർ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു.

== പരിസ്ഥിതി ആഘാതം ==
അഴീക്കലിന് ചുറ്റുമുള്ള തീരദേശ മണലിൽ [[തോറിയം]] സമ്പുഷ്ടമായ മൊണാസൈറ്റ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള വിലയേറിയ അപൂർവ-ഭൌമ ധാതുക്കൾ അടങ്ങിയിട്ടുണ്ടെന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;Keralamining&quot;&gt;{{Cite web|url=https://dmg.kerala.gov.in/en/mineral-resources/|title=Mineral Resources|access-date=9 November 2025|website=Department of Mining and Geology - Government of Kerala|publisher=Government of Kerala|quote=The State possesses one of the world class deposits of mineral sands in the coastal tracts between Neendakara and Kayamkulam. This, commonly known as the Chavara deposit... The Heavy Mineral Sand deposits in Kerala contain an assemblage of Ilmenite, Rutile, Leucoxene, Monazite, Zircon and Sillimanite.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;blueDrive&quot;&gt;&lt;/ref&gt;

2004ലെ ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രത്തിലെ ഭൂകമ്പവും സുനാമിയും ഈ പ്രദേശത്തെ സാരമായി ബാധിച്ചു, അതിന്റെ ഫലമായി പല ജീവനുകളും നഷ്ടപ്പെടുകയും ഗണ്യമായ മണ്ണൊലിപ്പ് സംഭവിക്കുകയും തീരപ്രദേശത്ത് ഘടനാപരമായ നാശനഷ്ടങ്ങൾ സംഭവിക്കുകയും ചെയ്തു.

== അവലംബങ്ങൾ ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{Reflist}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിന്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രം]]</text>
      <sha1>m8ahrl2pscol0iuyk319gvkz2a7byrc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4649950</id>
      <parentid>4649948</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T17:16:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SijiR</username>
        <id>34798</id>
      </contributor>
      <comment>/* ഭൂമിശാസ്ത്രവും സവിശേഷതകളും */</comment>
      <origin>4649950</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6570" sha1="qjodffhjfn0fa0jl6c58qlmgbo572g0" xml:space="preserve">
{{Infobox beach|name=Azheekal|image=File: Azheeckal Beach, Kayamkulam.jpg|caption=Azheekkal|pushpin_map=India Kerala|location=[[Azheekal]], [[Oachira]] (via [[Karunagappally]] Taluk), [[Kollam district|Kollam]], [[Kerala]].|coordinates={{coord|9|07|55.9164|N|76|27|49.9392|E|display=inline}}}}കേരളത്തിലെ തീരപ്രദേശങ്ങളുടെ പേരാണ് '''അഴീക്കൽ.'''&quot;കായലിന്റെയും കടലിന്റെയും സംഗമസ്ഥാനം&quot; (അഴിമുഖം) എന്നർത്ഥം വരുന്ന ആഴി എന്ന മലയാള പദത്തിൽ നിന്നാണ് ഈ പേര് ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്.

കൊല്ലം മെട്രോപൊളിറ്റൻ പ്രദേശത്തെ [[കരുനാഗപ്പള്ളി]] താലൂക്കിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ തീരദേശ പട്ടണം പ്രധാനമായും ബീച്ചിന് (അഴീക്കൽ ബീച്ച്) പേരുകേട്ടതാണ്.&lt;ref name=&quot;DTPC&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.dtpckollam.com/places/azheekal-beach|title=Azheekal Beach|access-date=2025-11-09|website=DTPC Kollam}}&lt;/ref&gt;  [[കൊല്ലം ജില്ല]]&lt;nowiki/&gt;യിലെ ഒരു തീരദേശ പട്ടണവും മത്സ്യബന്ധന തുറമുഖവുമായിയാണ് ഈ സ്ഥലം പ്രധാനമായും അറിയപ്പെടുന്നത് .

== ഭൂമിശാസ്ത്രവും സവിശേഷതകളും ==
കൊല്ലം ജില്ലയിലെ ആലപ്പാട് ഉപദ്വീപിന്റെ വടക്കേ അറ്റത്താണ് അഴീക്കൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.&lt;ref name=&quot;HED_Azheekkal&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.hed.kerala.gov.in/index.php/azheekkal|title=Azheekkal|access-date=9 November 2025|website=Higher Education Department, Government of Kerala|publisher=Government of Kerala}}&lt;/ref&gt; അഴീക്കൽ പടിഞ്ഞാറ് അറബിക്കടലിനെയും കിഴക്ക് കായംകുളം കായലിനെയും അഭിമുഖീകരിക്കുന്നു.

കേരള തീരത്തെ ഒരു പ്രധാന സജീവ മത്സ്യബന്ധന തുറമുഖമാണ് അഴീക്കൽ ഫിഷിംഗ് ഹാർബർ, ഇത് പ്രാദേശിക ജനസംഖ്യയുടെ സുപ്രധാന സാമ്പത്തിക കേന്ദ്രമായി വർത്തിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;blueDrive&quot;&gt;{{Cite web|url=https://thebluedrive.com/2021/04/09/azheekal-beach/|title=azheekal beach - thebluedrive|access-date=2025-11-09|website=thebluedrive}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;HED_Azheekkal&quot;&gt;&lt;/ref&gt;

[[വലിയഴീക്കൽ പാലം]] വഴി [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ]] വലിയഴീക്കലുമായി അഴീക്കൽ ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. അഴിമുഖത്തിന്റെ മുഖത്തിന് കുറുകെ ഏകദേശം 1,200 മീറ്റർ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന ഇത് ഏഷ്യയിലെ ഏറ്റവും നീളം കൂടിയ ടെൻഷൻ സ്റ്റീൽ ബാർ കോൺക്രീറ്റ് ബൗസ്ട്രിംഗ് പാലങ്ങളിൽ ഒന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു, കൂടാതെ നിർദ്ദിഷ്ട കേരള തീരദേശ ഹൈവേയിൽ ഒരു നിർണായക കണ്ണിയായി ഇത് മാറുന്നു.

ആയിരംതെങ്ങ് പാലം വഴി അഴീക്കൽ കൊല്ലം ജില്ലയിലെ ആയിരംതെങ്ങുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. ടി. എസ്. കനാലിനു.&lt;ref name=&quot;ADB-Ayiramthengu2&quot;&gt;{{cite report|title=Short Resettlement Plan: Ayiramthengu-Azheekal Bridge|url=https://www.adb.org/sites/default/files/project-documents//39114-01-ind-rp.pdf|date=August 2007|publisher=Asian Development Bank|series=Tsunami Emergency Assistance (Sector) Project|id=Project No. 39114|pages=9|access-date=2025-11-20}}&lt;/ref&gt; കുറുകെ ഏകദേശം 759.8 മീറ്റർ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു.

== പരിസ്ഥിതി ആഘാതം ==
അഴീക്കലിന് ചുറ്റുമുള്ള തീരദേശ മണലിൽ [[തോറിയം]] സമ്പുഷ്ടമായ മൊണാസൈറ്റ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള വിലയേറിയ അപൂർവ-ഭൌമ ധാതുക്കൾ അടങ്ങിയിട്ടുണ്ടെന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;Keralamining&quot;&gt;{{Cite web|url=https://dmg.kerala.gov.in/en/mineral-resources/|title=Mineral Resources|access-date=9 November 2025|website=Department of Mining and Geology - Government of Kerala|publisher=Government of Kerala|quote=The State possesses one of the world class deposits of mineral sands in the coastal tracts between Neendakara and Kayamkulam. This, commonly known as the Chavara deposit... The Heavy Mineral Sand deposits in Kerala contain an assemblage of Ilmenite, Rutile, Leucoxene, Monazite, Zircon and Sillimanite.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;blueDrive&quot;&gt;&lt;/ref&gt;

2004ലെ ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രത്തിലെ ഭൂകമ്പവും സുനാമിയും ഈ പ്രദേശത്തെ സാരമായി ബാധിച്ചു, അതിന്റെ ഫലമായി പല ജീവനുകളും നഷ്ടപ്പെടുകയും ഗണ്യമായ മണ്ണൊലിപ്പ് സംഭവിക്കുകയും തീരപ്രദേശത്ത് ഘടനാപരമായ നാശനഷ്ടങ്ങൾ സംഭവിക്കുകയും ചെയ്തു.

== അവലംബങ്ങൾ ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{Reflist}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിന്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രം]]</text>
      <sha1>qjodffhjfn0fa0jl6c58qlmgbo572g0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ദത്താത്രേയ നൈറ്റ് ഫ്രോഗ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>669481</id>
    <revision>
      <id>4649935</id>
      <timestamp>2026-07-24T16:45:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <comment>'{{Prettyurl|Dattatreya night frog}}{{Speciesbox | image = Nyc dat.jpg | status = EN | status_system = IUCN3.1 | status_ref = &lt;ref name=&quot;iucn status&quot;&gt;{{cite iucn |author=IUCN SSC Amphibian Specialist Group |date=2023 |title=''Nyctibatrachus dattatreyaensis'' |article-number=e.T173018A166114332 |doi=10.2305/IUCN.UK.2023-1.RLTS.T173018A166114332.en}}&lt;/ref&gt; | taxon = Nyctibatrachus dattatreyaensis | authority = Dinesh, Rad...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു</comment>
      <origin>4649935</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7897" sha1="5ms10n4ifnvrtvygq96z8ngfjbdiint" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Dattatreya night frog}}{{Speciesbox
| image = Nyc dat.jpg
| status = EN
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = &lt;ref name=&quot;iucn status&quot;&gt;{{cite iucn |author=IUCN SSC Amphibian Specialist Group |date=2023 |title=''Nyctibatrachus dattatreyaensis'' |article-number=e.T173018A166114332 |doi=10.2305/IUCN.UK.2023-1.RLTS.T173018A166114332.en}}&lt;/ref&gt;
| taxon = Nyctibatrachus dattatreyaensis
| authority = Dinesh, Radhakrishnan &amp; Bhatta, 2008
}}
കർണാടകയിലെ ചിക്കമഗളൂരു ജില്ലയിലെ ദത്താത്രേയ പീറ്റയ്ക്ക് ചുറ്റുമുള്ള ഷോല വനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള [[രാത്തവള|നൈക്ടിബാട്രാച്ചിഡേ]] കുടുംബത്തിലെ ഒരു ഇനമാണ് '''ദത്താത്രേയ നൈറ്റ് ഫ്രോഗ്''' (നൈക്റ്റിബാട്രാച്ചസ് ദത്താത്രേയൻസിസ്). ഇന്ത്യയിലെ പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ ഈ ഭാഗത്ത് നിന്ന് മാത്രമേ ഈ ഇനം ഇപ്പോഴും അറിയപ്പെടുന്നുള്ളൂ.
== വിവരണം ==
ഈ ഇനത്തിന്റെ തല വീതിയുള്ളതാണ്. പിൻഭാഗത്തുള്ള ചർമ്മം വളരെ ചുളിവുകളുള്ളതും തിരശ്ചീനമായ കോറഗേറ്റഡ് മടക്കുകളുള്ളതുമാണ് - മൂന്ന് തുടർച്ചയായ മടക്കുകൾ, ഒന്ന് ഡോർസോളാറ്ററലിലും രണ്ട് പാർശ്വസ്ഥമായും കാണപ്പെടുന്നു. കാൽവിരലുകളിലെ വെബ്ബിംഗ് ഇടത്തരം (നീളത്തിന്റെ മുക്കാൽ ഭാഗവും) ആണ്. ഡോർസോളാറ്ററൽ ഭാഗത്ത് രണ്ട് മഞ്ഞ വരകളും കാണപ്പെടുന്നു. പ്രായപൂർത്തിയായവരിൽ നിന്ന് മുതിർന്നവർ വരെ ഇത് പ്രകടമാണ്. ഫെമറൽ ഗ്രന്ഥികളും ഇതിന് കാണപ്പെടുന്നു. എൻ. ദത്താട്രീയൻസിസ് ഇടത്തരം വലിപ്പമുള്ള (ഏകദേശം 40 മില്ലീമീറ്റർ) ഒരു തവളയാണ്. പ്രായപൂർത്തിയായ ആൺതവളകളിൽ തള്ളവിരൽ പാഡും ഫെമറൽ ഗ്രന്ഥികളും കാണപ്പെടുന്നു. കണ്ണുകൾക്ക് സ്വർണ്ണ മഞ്ഞനിറമാണ്. ഇതിന് ദീർഘചതുരാകൃതിയുള്ള കറുത്ത കൃഷ്ണമണികളുമുണ്ട്. ശരീരത്തിന്റെ മുകൾഭാഗം ചുവപ്പ് കലർന്ന കറുപ്പ് മുതൽ കല്ല് കറുപ്പ് നിറം വരെയുണ്ട്. പാർശ്വസ്ഥമായി രണ്ട് ലാറ്ററൽ വരകളുമുണ്ട്. പകൽ സമയത്ത്, കുന്നിൻ പ്രദേശങ്ങളിലെ ഷോല വനങ്ങളിൽ സാവധാനത്തിൽ ഒഴുകുന്ന അരുവികളിൽ ചെറിയ പാറക്കല്ലുകൾക്കും നനഞ്ഞ ഇലകളുടെ അവശിഷ്ടങ്ങൾക്കും താഴെ ഒളിക്കാൻ ഈ തവള ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;Dinesh, KP, Radhakrishnan C &amp; Gopalakrishna Bhatta (2008) A new species of ''Nyctibatrachus'' Boulenger (Amphibia: Anura: Nyctibatrachidae) from the surroundings of Bhadra Wildlife Sanctuary, Western Ghats, India, Zootaxa 1914: 45–56&lt;/ref&gt;
== കണ്ടെത്തൽ ==
2008 ൽ സുവോളജിക്കൽ സർവേ ഓഫ് ഇന്ത്യയിലെ ശാസ്ത്രജ്ഞരാണ് തവളയെ കണ്ടെത്തിയത്. അതിന്റെ ആവാസ വ്യവസ്ഥയിലെ ദത്താത്രേയ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പേരിൽ നിന്നാണ് ഇതിന് നൈക്റ്റിബാട്രാക്കസ് ദത്താത്രേയൻസിസ് എന്ന് പേരിട്ടത്
== വിതരണം ==
[[Bhadra Wildlife Sanctuary|ഭദ്ര വന്യജീവി സങ്കേതം, കെമ്മൻഗുണ്ടി, ബാബ ബുദാൻഗിരി, ദത്താത്രേയ പീതയിൽ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് മാത്രമേ നിക്റ്റിബാട്രാക്കസ് ദത്താത്രേയൻസിസിനെ അറിയൂ. ഈ ഇടമെല്ലാം ഇന്ത്യയിലെ കർണാടകയിലെ ചിക്കമംഗളൂരു ജില്ലയിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.&lt;ref name=frost/&gt;

== സംരക്ഷണ നിലയും അപകടസാധ്യതകളും ==
ചന്ദ്ര ദ്രോണ പർവത കുന്നിൻ പ്രദേശങ്ങൾ ഔഷധ സസ്യങ്ങൾക്ക് പേരുകേട്ടതാണ്. അനധികൃത ഔഷധസസ്യ ശേഖരണം ഇവിടെ വ്യാപകമാണ്. പരിസ്ഥിതി ടൂറിസം മൂലം ഈ പ്രദേശം വലിയ മനുഷ്യ സമ്മർദ്ദത്തിലാണ്. മാണിക്യധാര വെള്ളച്ചാട്ടത്തിന്റെ ജലസ്രോതസ്സ് വംശനാശ ഭീഷണിയിലാണ്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.hindu.com/2008/11/30/stories/2008113054010500.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20121103134648/http://www.hindu.com/2008/11/30/stories/2008113054010500.htm |archive-date=2012-11-03 |title=Kerala / Kozhikode News: Another frog species discovered |date=2008-11-30 |newspaper=[[The Hindu]] |access-date=2011-09-21}}&lt;/ref&gt; തൽഫലമായി, നൈക്റ്റിബാട്രാക്കസ് ദത്താത്രേയൻസിസ് &quot;വംശനാശ ഭീഷണിയിലാണ്&quot; എന്ന് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;iucn status&quot; /&gt;
== ഭക്ഷണക്രമം ==
ഈ ഇനം പ്രധാനമായും [[ഡിപ്‌റ്റെറ|ഡിപ്റ്റെറ]] ഇനങ്ങളെയാണ് ഭക്ഷിക്കുന്നതെന്ന് കണ്ടെത്തി. തുടർന്ന് ഇരയായി ഹൈമനോപ്റ്റെറയും ലെപിഡോപ്റ്റെറയും ഭക്ഷിക്കുന്നുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Arpitha |first=Joy |last2=Ganesh |first2=Shama |date=2025 |title=Diet of the Dattatreya night frog Nyctibatrachus dattatreyaensis from the central Western Ghats, India |url=https://www.thebhs.org/publications/the-herpetological-bulletin/issue-number-171-spring-2025/4285-02-diet-of-the-dattatreya-night-frog-i-nyctibatrachus-dattatreyaensis-i-from-the-central-western-ghats-india |journal=The Herpetological Bulletin |language=en-gb |issue=171 |doi=10.33256/hb171.611|doi-access=free }}&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==
{{Commons category|Nyctibatrachus dattatreyaensis}}
{{Reflist}}

{{Taxonbar|from=Q3346620}}</text>
      <sha1>5ms10n4ifnvrtvygq96z8ngfjbdiint</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4649937</id>
      <parentid>4649935</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T16:46:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <comment>/* വിതരണം */</comment>
      <origin>4649937</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7899" sha1="d6zsros5x7tdbc9abei92vhbq0pg5au" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Dattatreya night frog}}{{Speciesbox
| image = Nyc dat.jpg
| status = EN
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = &lt;ref name=&quot;iucn status&quot;&gt;{{cite iucn |author=IUCN SSC Amphibian Specialist Group |date=2023 |title=''Nyctibatrachus dattatreyaensis'' |article-number=e.T173018A166114332 |doi=10.2305/IUCN.UK.2023-1.RLTS.T173018A166114332.en}}&lt;/ref&gt;
| taxon = Nyctibatrachus dattatreyaensis
| authority = Dinesh, Radhakrishnan &amp; Bhatta, 2008
}}
കർണാടകയിലെ ചിക്കമഗളൂരു ജില്ലയിലെ ദത്താത്രേയ പീറ്റയ്ക്ക് ചുറ്റുമുള്ള ഷോല വനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള [[രാത്തവള|നൈക്ടിബാട്രാച്ചിഡേ]] കുടുംബത്തിലെ ഒരു ഇനമാണ് '''ദത്താത്രേയ നൈറ്റ് ഫ്രോഗ്''' (നൈക്റ്റിബാട്രാച്ചസ് ദത്താത്രേയൻസിസ്). ഇന്ത്യയിലെ പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ ഈ ഭാഗത്ത് നിന്ന് മാത്രമേ ഈ ഇനം ഇപ്പോഴും അറിയപ്പെടുന്നുള്ളൂ.
== വിവരണം ==
ഈ ഇനത്തിന്റെ തല വീതിയുള്ളതാണ്. പിൻഭാഗത്തുള്ള ചർമ്മം വളരെ ചുളിവുകളുള്ളതും തിരശ്ചീനമായ കോറഗേറ്റഡ് മടക്കുകളുള്ളതുമാണ് - മൂന്ന് തുടർച്ചയായ മടക്കുകൾ, ഒന്ന് ഡോർസോളാറ്ററലിലും രണ്ട് പാർശ്വസ്ഥമായും കാണപ്പെടുന്നു. കാൽവിരലുകളിലെ വെബ്ബിംഗ് ഇടത്തരം (നീളത്തിന്റെ മുക്കാൽ ഭാഗവും) ആണ്. ഡോർസോളാറ്ററൽ ഭാഗത്ത് രണ്ട് മഞ്ഞ വരകളും കാണപ്പെടുന്നു. പ്രായപൂർത്തിയായവരിൽ നിന്ന് മുതിർന്നവർ വരെ ഇത് പ്രകടമാണ്. ഫെമറൽ ഗ്രന്ഥികളും ഇതിന് കാണപ്പെടുന്നു. എൻ. ദത്താട്രീയൻസിസ് ഇടത്തരം വലിപ്പമുള്ള (ഏകദേശം 40 മില്ലീമീറ്റർ) ഒരു തവളയാണ്. പ്രായപൂർത്തിയായ ആൺതവളകളിൽ തള്ളവിരൽ പാഡും ഫെമറൽ ഗ്രന്ഥികളും കാണപ്പെടുന്നു. കണ്ണുകൾക്ക് സ്വർണ്ണ മഞ്ഞനിറമാണ്. ഇതിന് ദീർഘചതുരാകൃതിയുള്ള കറുത്ത കൃഷ്ണമണികളുമുണ്ട്. ശരീരത്തിന്റെ മുകൾഭാഗം ചുവപ്പ് കലർന്ന കറുപ്പ് മുതൽ കല്ല് കറുപ്പ് നിറം വരെയുണ്ട്. പാർശ്വസ്ഥമായി രണ്ട് ലാറ്ററൽ വരകളുമുണ്ട്. പകൽ സമയത്ത്, കുന്നിൻ പ്രദേശങ്ങളിലെ ഷോല വനങ്ങളിൽ സാവധാനത്തിൽ ഒഴുകുന്ന അരുവികളിൽ ചെറിയ പാറക്കല്ലുകൾക്കും നനഞ്ഞ ഇലകളുടെ അവശിഷ്ടങ്ങൾക്കും താഴെ ഒളിക്കാൻ ഈ തവള ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;Dinesh, KP, Radhakrishnan C &amp; Gopalakrishna Bhatta (2008) A new species of ''Nyctibatrachus'' Boulenger (Amphibia: Anura: Nyctibatrachidae) from the surroundings of Bhadra Wildlife Sanctuary, Western Ghats, India, Zootaxa 1914: 45–56&lt;/ref&gt;
== കണ്ടെത്തൽ ==
2008 ൽ സുവോളജിക്കൽ സർവേ ഓഫ് ഇന്ത്യയിലെ ശാസ്ത്രജ്ഞരാണ് തവളയെ കണ്ടെത്തിയത്. അതിന്റെ ആവാസ വ്യവസ്ഥയിലെ ദത്താത്രേയ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പേരിൽ നിന്നാണ് ഇതിന് നൈക്റ്റിബാട്രാക്കസ് ദത്താത്രേയൻസിസ് എന്ന് പേരിട്ടത്
== വിതരണം ==
[[Bhadra Wildlife Sanctuary|ഭദ്ര വന്യജീവി സങ്കേതം]], കെമ്മൻഗുണ്ടി, ബാബ ബുദാൻഗിരി, ദത്താത്രേയ പീതയിൽ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് മാത്രമേ നിക്റ്റിബാട്രാക്കസ് ദത്താത്രേയൻസിസിനെ അറിയൂ. ഈ ഇടമെല്ലാം ഇന്ത്യയിലെ കർണാടകയിലെ ചിക്കമംഗളൂരു ജില്ലയിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.&lt;ref name=frost/&gt;

== സംരക്ഷണ നിലയും അപകടസാധ്യതകളും ==
ചന്ദ്ര ദ്രോണ പർവത കുന്നിൻ പ്രദേശങ്ങൾ ഔഷധ സസ്യങ്ങൾക്ക് പേരുകേട്ടതാണ്. അനധികൃത ഔഷധസസ്യ ശേഖരണം ഇവിടെ വ്യാപകമാണ്. പരിസ്ഥിതി ടൂറിസം മൂലം ഈ പ്രദേശം വലിയ മനുഷ്യ സമ്മർദ്ദത്തിലാണ്. മാണിക്യധാര വെള്ളച്ചാട്ടത്തിന്റെ ജലസ്രോതസ്സ് വംശനാശ ഭീഷണിയിലാണ്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.hindu.com/2008/11/30/stories/2008113054010500.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20121103134648/http://www.hindu.com/2008/11/30/stories/2008113054010500.htm |archive-date=2012-11-03 |title=Kerala / Kozhikode News: Another frog species discovered |date=2008-11-30 |newspaper=[[The Hindu]] |access-date=2011-09-21}}&lt;/ref&gt; തൽഫലമായി, നൈക്റ്റിബാട്രാക്കസ് ദത്താത്രേയൻസിസ് &quot;വംശനാശ ഭീഷണിയിലാണ്&quot; എന്ന് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;iucn status&quot; /&gt;
== ഭക്ഷണക്രമം ==
ഈ ഇനം പ്രധാനമായും [[ഡിപ്‌റ്റെറ|ഡിപ്റ്റെറ]] ഇനങ്ങളെയാണ് ഭക്ഷിക്കുന്നതെന്ന് കണ്ടെത്തി. തുടർന്ന് ഇരയായി ഹൈമനോപ്റ്റെറയും ലെപിഡോപ്റ്റെറയും ഭക്ഷിക്കുന്നുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Arpitha |first=Joy |last2=Ganesh |first2=Shama |date=2025 |title=Diet of the Dattatreya night frog Nyctibatrachus dattatreyaensis from the central Western Ghats, India |url=https://www.thebhs.org/publications/the-herpetological-bulletin/issue-number-171-spring-2025/4285-02-diet-of-the-dattatreya-night-frog-i-nyctibatrachus-dattatreyaensis-i-from-the-central-western-ghats-india |journal=The Herpetological Bulletin |language=en-gb |issue=171 |doi=10.33256/hb171.611|doi-access=free }}&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==
{{Commons category|Nyctibatrachus dattatreyaensis}}
{{Reflist}}

{{Taxonbar|from=Q3346620}}</text>
      <sha1>d6zsros5x7tdbc9abei92vhbq0pg5au</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4649939</id>
      <parentid>4649937</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T16:47:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <origin>4649939</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8293" sha1="nqszwz3z3lwixb2znc9abxjpyh9yvif" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Dattatreya night frog}}{{Speciesbox
| image = Nyc dat.jpg
| status = EN
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = &lt;ref name=&quot;iucn status&quot;&gt;{{cite iucn |author=IUCN SSC Amphibian Specialist Group |date=2023 |title=''Nyctibatrachus dattatreyaensis'' |article-number=e.T173018A166114332 |doi=10.2305/IUCN.UK.2023-1.RLTS.T173018A166114332.en}}&lt;/ref&gt;
| taxon = Nyctibatrachus dattatreyaensis
| authority = Dinesh, Radhakrishnan &amp; Bhatta, 2008
}}
കർണാടകയിലെ ചിക്കമഗളൂരു ജില്ലയിലെ ദത്താത്രേയ പീറ്റയ്ക്ക് ചുറ്റുമുള്ള ഷോല വനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള [[രാത്തവള|നൈക്ടിബാട്രാച്ചിഡേ]] കുടുംബത്തിലെ ഒരു ഇനമാണ് '''ദത്താത്രേയ നൈറ്റ് ഫ്രോഗ്''' (നൈക്റ്റിബാട്രാച്ചസ് ദത്താത്രേയൻസിസ്). ഇന്ത്യയിലെ പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ ഈ ഭാഗത്ത് നിന്ന് മാത്രമേ ഈ ഇനം ഇപ്പോഴും അറിയപ്പെടുന്നുള്ളൂ.&lt;ref name=frost&gt;{{cite web |url=http://research.amnh.org/vz/herpetology/amphibia/?action=names&amp;taxon=Nyctibatrachus+dattatreyaensis |title=''Nyctibatrachus dattatreyaensis'' Dinesh, Radhakrishnan, and Bhatta, 2008 |author=Frost, Darrel R. |year=2013 |work=Amphibian Species of the World 5.6, an Online Reference |publisher=American Museum of Natural History |access-date=4 December 2013}}&lt;/ref&gt;
== വിവരണം ==
ഈ ഇനത്തിന്റെ തല വീതിയുള്ളതാണ്. പിൻഭാഗത്തുള്ള ചർമ്മം വളരെ ചുളിവുകളുള്ളതും തിരശ്ചീനമായ കോറഗേറ്റഡ് മടക്കുകളുള്ളതുമാണ് - മൂന്ന് തുടർച്ചയായ മടക്കുകൾ, ഒന്ന് ഡോർസോളാറ്ററലിലും രണ്ട് പാർശ്വസ്ഥമായും കാണപ്പെടുന്നു. കാൽവിരലുകളിലെ വെബ്ബിംഗ് ഇടത്തരം (നീളത്തിന്റെ മുക്കാൽ ഭാഗവും) ആണ്. ഡോർസോളാറ്ററൽ ഭാഗത്ത് രണ്ട് മഞ്ഞ വരകളും കാണപ്പെടുന്നു. പ്രായപൂർത്തിയായവരിൽ നിന്ന് മുതിർന്നവർ വരെ ഇത് പ്രകടമാണ്. ഫെമറൽ ഗ്രന്ഥികളും ഇതിന് കാണപ്പെടുന്നു. എൻ. ദത്താട്രീയൻസിസ് ഇടത്തരം വലിപ്പമുള്ള (ഏകദേശം 40 മില്ലീമീറ്റർ) ഒരു തവളയാണ്. പ്രായപൂർത്തിയായ ആൺതവളകളിൽ തള്ളവിരൽ പാഡും ഫെമറൽ ഗ്രന്ഥികളും കാണപ്പെടുന്നു. കണ്ണുകൾക്ക് സ്വർണ്ണ മഞ്ഞനിറമാണ്. ഇതിന് ദീർഘചതുരാകൃതിയുള്ള കറുത്ത കൃഷ്ണമണികളുമുണ്ട്. ശരീരത്തിന്റെ മുകൾഭാഗം ചുവപ്പ് കലർന്ന കറുപ്പ് മുതൽ കല്ല് കറുപ്പ് നിറം വരെയുണ്ട്. പാർശ്വസ്ഥമായി രണ്ട് ലാറ്ററൽ വരകളുമുണ്ട്. പകൽ സമയത്ത്, കുന്നിൻ പ്രദേശങ്ങളിലെ ഷോല വനങ്ങളിൽ സാവധാനത്തിൽ ഒഴുകുന്ന അരുവികളിൽ ചെറിയ പാറക്കല്ലുകൾക്കും നനഞ്ഞ ഇലകളുടെ അവശിഷ്ടങ്ങൾക്കും താഴെ ഒളിക്കാൻ ഈ തവള ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;Dinesh, KP, Radhakrishnan C &amp; Gopalakrishna Bhatta (2008) A new species of ''Nyctibatrachus'' Boulenger (Amphibia: Anura: Nyctibatrachidae) from the surroundings of Bhadra Wildlife Sanctuary, Western Ghats, India, Zootaxa 1914: 45–56&lt;/ref&gt;
== കണ്ടെത്തൽ ==
2008 ൽ സുവോളജിക്കൽ സർവേ ഓഫ് ഇന്ത്യയിലെ ശാസ്ത്രജ്ഞരാണ് തവളയെ കണ്ടെത്തിയത്. അതിന്റെ ആവാസ വ്യവസ്ഥയിലെ ദത്താത്രേയ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പേരിൽ നിന്നാണ് ഇതിന് നൈക്റ്റിബാട്രാക്കസ് ദത്താത്രേയൻസിസ് എന്ന് പേരിട്ടത്
== വിതരണം ==
[[Bhadra Wildlife Sanctuary|ഭദ്ര വന്യജീവി സങ്കേതം]], കെമ്മൻഗുണ്ടി, ബാബ ബുദാൻഗിരി, ദത്താത്രേയ പീതയിൽ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് മാത്രമേ നിക്റ്റിബാട്രാക്കസ് ദത്താത്രേയൻസിസിനെ അറിയൂ. ഈ ഇടമെല്ലാം ഇന്ത്യയിലെ കർണാടകയിലെ ചിക്കമംഗളൂരു ജില്ലയിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.&lt;ref name=frost/&gt;

== സംരക്ഷണ നിലയും അപകടസാധ്യതകളും ==
ചന്ദ്ര ദ്രോണ പർവത കുന്നിൻ പ്രദേശങ്ങൾ ഔഷധ സസ്യങ്ങൾക്ക് പേരുകേട്ടതാണ്. അനധികൃത ഔഷധസസ്യ ശേഖരണം ഇവിടെ വ്യാപകമാണ്. പരിസ്ഥിതി ടൂറിസം മൂലം ഈ പ്രദേശം വലിയ മനുഷ്യ സമ്മർദ്ദത്തിലാണ്. മാണിക്യധാര വെള്ളച്ചാട്ടത്തിന്റെ ജലസ്രോതസ്സ് വംശനാശ ഭീഷണിയിലാണ്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.hindu.com/2008/11/30/stories/2008113054010500.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20121103134648/http://www.hindu.com/2008/11/30/stories/2008113054010500.htm |archive-date=2012-11-03 |title=Kerala / Kozhikode News: Another frog species discovered |date=2008-11-30 |newspaper=[[The Hindu]] |access-date=2011-09-21}}&lt;/ref&gt; തൽഫലമായി, നൈക്റ്റിബാട്രാക്കസ് ദത്താത്രേയൻസിസ് &quot;വംശനാശ ഭീഷണിയിലാണ്&quot; എന്ന് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;iucn status&quot; /&gt;
== ഭക്ഷണക്രമം ==
ഈ ഇനം പ്രധാനമായും [[ഡിപ്‌റ്റെറ|ഡിപ്റ്റെറ]] ഇനങ്ങളെയാണ് ഭക്ഷിക്കുന്നതെന്ന് കണ്ടെത്തി. തുടർന്ന് ഇരയായി ഹൈമനോപ്റ്റെറയും ലെപിഡോപ്റ്റെറയും ഭക്ഷിക്കുന്നുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Arpitha |first=Joy |last2=Ganesh |first2=Shama |date=2025 |title=Diet of the Dattatreya night frog Nyctibatrachus dattatreyaensis from the central Western Ghats, India |url=https://www.thebhs.org/publications/the-herpetological-bulletin/issue-number-171-spring-2025/4285-02-diet-of-the-dattatreya-night-frog-i-nyctibatrachus-dattatreyaensis-i-from-the-central-western-ghats-india |journal=The Herpetological Bulletin |language=en-gb |issue=171 |doi=10.33256/hb171.611|doi-access=free }}&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==
{{Commons category|Nyctibatrachus dattatreyaensis}}
{{Reflist}}

{{Taxonbar|from=Q3346620}}</text>
      <sha1>nqszwz3z3lwixb2znc9abxjpyh9yvif</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4649964</id>
      <parentid>4649939</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T21:21:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <comment>/* സംരക്ഷണ നിലയും അപകടസാധ്യതകളും */</comment>
      <origin>4649964</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8348" sha1="qeltn6sz4yrrwaipoio2hvro0xxayi4" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Dattatreya night frog}}{{Speciesbox
| image = Nyc dat.jpg
| status = EN
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = &lt;ref name=&quot;iucn status&quot;&gt;{{cite iucn |author=IUCN SSC Amphibian Specialist Group |date=2023 |title=''Nyctibatrachus dattatreyaensis'' |article-number=e.T173018A166114332 |doi=10.2305/IUCN.UK.2023-1.RLTS.T173018A166114332.en}}&lt;/ref&gt;
| taxon = Nyctibatrachus dattatreyaensis
| authority = Dinesh, Radhakrishnan &amp; Bhatta, 2008
}}
കർണാടകയിലെ ചിക്കമഗളൂരു ജില്ലയിലെ ദത്താത്രേയ പീറ്റയ്ക്ക് ചുറ്റുമുള്ള ഷോല വനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള [[രാത്തവള|നൈക്ടിബാട്രാച്ചിഡേ]] കുടുംബത്തിലെ ഒരു ഇനമാണ് '''ദത്താത്രേയ നൈറ്റ് ഫ്രോഗ്''' (നൈക്റ്റിബാട്രാച്ചസ് ദത്താത്രേയൻസിസ്). ഇന്ത്യയിലെ പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ ഈ ഭാഗത്ത് നിന്ന് മാത്രമേ ഈ ഇനം ഇപ്പോഴും അറിയപ്പെടുന്നുള്ളൂ.&lt;ref name=frost&gt;{{cite web |url=http://research.amnh.org/vz/herpetology/amphibia/?action=names&amp;taxon=Nyctibatrachus+dattatreyaensis |title=''Nyctibatrachus dattatreyaensis'' Dinesh, Radhakrishnan, and Bhatta, 2008 |author=Frost, Darrel R. |year=2013 |work=Amphibian Species of the World 5.6, an Online Reference |publisher=American Museum of Natural History |access-date=4 December 2013}}&lt;/ref&gt;
== വിവരണം ==
ഈ ഇനത്തിന്റെ തല വീതിയുള്ളതാണ്. പിൻഭാഗത്തുള്ള ചർമ്മം വളരെ ചുളിവുകളുള്ളതും തിരശ്ചീനമായ കോറഗേറ്റഡ് മടക്കുകളുള്ളതുമാണ് - മൂന്ന് തുടർച്ചയായ മടക്കുകൾ, ഒന്ന് ഡോർസോളാറ്ററലിലും രണ്ട് പാർശ്വസ്ഥമായും കാണപ്പെടുന്നു. കാൽവിരലുകളിലെ വെബ്ബിംഗ് ഇടത്തരം (നീളത്തിന്റെ മുക്കാൽ ഭാഗവും) ആണ്. ഡോർസോളാറ്ററൽ ഭാഗത്ത് രണ്ട് മഞ്ഞ വരകളും കാണപ്പെടുന്നു. പ്രായപൂർത്തിയായവരിൽ നിന്ന് മുതിർന്നവർ വരെ ഇത് പ്രകടമാണ്. ഫെമറൽ ഗ്രന്ഥികളും ഇതിന് കാണപ്പെടുന്നു. എൻ. ദത്താട്രീയൻസിസ് ഇടത്തരം വലിപ്പമുള്ള (ഏകദേശം 40 മില്ലീമീറ്റർ) ഒരു തവളയാണ്. പ്രായപൂർത്തിയായ ആൺതവളകളിൽ തള്ളവിരൽ പാഡും ഫെമറൽ ഗ്രന്ഥികളും കാണപ്പെടുന്നു. കണ്ണുകൾക്ക് സ്വർണ്ണ മഞ്ഞനിറമാണ്. ഇതിന് ദീർഘചതുരാകൃതിയുള്ള കറുത്ത കൃഷ്ണമണികളുമുണ്ട്. ശരീരത്തിന്റെ മുകൾഭാഗം ചുവപ്പ് കലർന്ന കറുപ്പ് മുതൽ കല്ല് കറുപ്പ് നിറം വരെയുണ്ട്. പാർശ്വസ്ഥമായി രണ്ട് ലാറ്ററൽ വരകളുമുണ്ട്. പകൽ സമയത്ത്, കുന്നിൻ പ്രദേശങ്ങളിലെ ഷോല വനങ്ങളിൽ സാവധാനത്തിൽ ഒഴുകുന്ന അരുവികളിൽ ചെറിയ പാറക്കല്ലുകൾക്കും നനഞ്ഞ ഇലകളുടെ അവശിഷ്ടങ്ങൾക്കും താഴെ ഒളിക്കാൻ ഈ തവള ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;Dinesh, KP, Radhakrishnan C &amp; Gopalakrishna Bhatta (2008) A new species of ''Nyctibatrachus'' Boulenger (Amphibia: Anura: Nyctibatrachidae) from the surroundings of Bhadra Wildlife Sanctuary, Western Ghats, India, Zootaxa 1914: 45–56&lt;/ref&gt;
== കണ്ടെത്തൽ ==
2008 ൽ സുവോളജിക്കൽ സർവേ ഓഫ് ഇന്ത്യയിലെ ശാസ്ത്രജ്ഞരാണ് തവളയെ കണ്ടെത്തിയത്. അതിന്റെ ആവാസ വ്യവസ്ഥയിലെ ദത്താത്രേയ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പേരിൽ നിന്നാണ് ഇതിന് നൈക്റ്റിബാട്രാക്കസ് ദത്താത്രേയൻസിസ് എന്ന് പേരിട്ടത്
== വിതരണം ==
[[Bhadra Wildlife Sanctuary|ഭദ്ര വന്യജീവി സങ്കേതം]], കെമ്മൻഗുണ്ടി, ബാബ ബുദാൻഗിരി, ദത്താത്രേയ പീതയിൽ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് മാത്രമേ നിക്റ്റിബാട്രാക്കസ് ദത്താത്രേയൻസിസിനെ അറിയൂ. ഈ ഇടമെല്ലാം ഇന്ത്യയിലെ കർണാടകയിലെ ചിക്കമംഗളൂരു ജില്ലയിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.&lt;ref name=frost/&gt;

== സംരക്ഷണ നിലയും അപകടസാധ്യതകളും ==
ചന്ദ്ര ദ്രോണ പർവത കുന്നിൻ പ്രദേശങ്ങൾ ഔഷധ സസ്യങ്ങൾക്ക് പേരുകേട്ടതാണ്. അനധികൃത ഔഷധസസ്യ ശേഖരണം ഇവിടെ വ്യാപകമാണ്. പരിസ്ഥിതി ടൂറിസം മൂലം ഈ പ്രദേശം മാനുഷിക സമ്മർദ്ദത്തിലായതിനാൽ ആവാസവ്യവസ്ഥ തകരാറിലാണ്. മാണിക്യധാര വെള്ളച്ചാട്ടത്തിന്റെ ജലസ്രോതസ്സ് നാശോന്മുഖമാണ്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.hindu.com/2008/11/30/stories/2008113054010500.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20121103134648/http://www.hindu.com/2008/11/30/stories/2008113054010500.htm |archive-date=2012-11-03 |title=Kerala / Kozhikode News: Another frog species discovered |date=2008-11-30 |newspaper=[[The Hindu]] |access-date=2011-09-21}}&lt;/ref&gt; തൽഫലമായി, നൈക്റ്റിബാട്രാക്കസ് ദത്താത്രേയൻസിസ് &quot;വംശനാശ ഭീഷണിയിലാണ്&quot; എന്ന് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;iucn status&quot; /&gt;

== ഭക്ഷണക്രമം ==
ഈ ഇനം പ്രധാനമായും [[ഡിപ്‌റ്റെറ|ഡിപ്റ്റെറ]] ഇനങ്ങളെയാണ് ഭക്ഷിക്കുന്നതെന്ന് കണ്ടെത്തി. തുടർന്ന് ഇരയായി ഹൈമനോപ്റ്റെറയും ലെപിഡോപ്റ്റെറയും ഭക്ഷിക്കുന്നുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Arpitha |first=Joy |last2=Ganesh |first2=Shama |date=2025 |title=Diet of the Dattatreya night frog Nyctibatrachus dattatreyaensis from the central Western Ghats, India |url=https://www.thebhs.org/publications/the-herpetological-bulletin/issue-number-171-spring-2025/4285-02-diet-of-the-dattatreya-night-frog-i-nyctibatrachus-dattatreyaensis-i-from-the-central-western-ghats-india |journal=The Herpetological Bulletin |language=en-gb |issue=171 |doi=10.33256/hb171.611|doi-access=free }}&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==
{{Commons category|Nyctibatrachus dattatreyaensis}}
{{Reflist}}

{{Taxonbar|from=Q3346620}}</text>
      <sha1>qeltn6sz4yrrwaipoio2hvro0xxayi4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4649965</id>
      <parentid>4649964</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T21:22:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <comment>/* ഭക്ഷണക്രമം */</comment>
      <origin>4649965</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8305" sha1="3wx321ucgm7x70bvvkcob93dmcmvzgp" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Dattatreya night frog}}{{Speciesbox
| image = Nyc dat.jpg
| status = EN
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = &lt;ref name=&quot;iucn status&quot;&gt;{{cite iucn |author=IUCN SSC Amphibian Specialist Group |date=2023 |title=''Nyctibatrachus dattatreyaensis'' |article-number=e.T173018A166114332 |doi=10.2305/IUCN.UK.2023-1.RLTS.T173018A166114332.en}}&lt;/ref&gt;
| taxon = Nyctibatrachus dattatreyaensis
| authority = Dinesh, Radhakrishnan &amp; Bhatta, 2008
}}
കർണാടകയിലെ ചിക്കമഗളൂരു ജില്ലയിലെ ദത്താത്രേയ പീറ്റയ്ക്ക് ചുറ്റുമുള്ള ഷോല വനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള [[രാത്തവള|നൈക്ടിബാട്രാച്ചിഡേ]] കുടുംബത്തിലെ ഒരു ഇനമാണ് '''ദത്താത്രേയ നൈറ്റ് ഫ്രോഗ്''' (നൈക്റ്റിബാട്രാച്ചസ് ദത്താത്രേയൻസിസ്). ഇന്ത്യയിലെ പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ ഈ ഭാഗത്ത് നിന്ന് മാത്രമേ ഈ ഇനം ഇപ്പോഴും അറിയപ്പെടുന്നുള്ളൂ.&lt;ref name=frost&gt;{{cite web |url=http://research.amnh.org/vz/herpetology/amphibia/?action=names&amp;taxon=Nyctibatrachus+dattatreyaensis |title=''Nyctibatrachus dattatreyaensis'' Dinesh, Radhakrishnan, and Bhatta, 2008 |author=Frost, Darrel R. |year=2013 |work=Amphibian Species of the World 5.6, an Online Reference |publisher=American Museum of Natural History |access-date=4 December 2013}}&lt;/ref&gt;
== വിവരണം ==
ഈ ഇനത്തിന്റെ തല വീതിയുള്ളതാണ്. പിൻഭാഗത്തുള്ള ചർമ്മം വളരെ ചുളിവുകളുള്ളതും തിരശ്ചീനമായ കോറഗേറ്റഡ് മടക്കുകളുള്ളതുമാണ് - മൂന്ന് തുടർച്ചയായ മടക്കുകൾ, ഒന്ന് ഡോർസോളാറ്ററലിലും രണ്ട് പാർശ്വസ്ഥമായും കാണപ്പെടുന്നു. കാൽവിരലുകളിലെ വെബ്ബിംഗ് ഇടത്തരം (നീളത്തിന്റെ മുക്കാൽ ഭാഗവും) ആണ്. ഡോർസോളാറ്ററൽ ഭാഗത്ത് രണ്ട് മഞ്ഞ വരകളും കാണപ്പെടുന്നു. പ്രായപൂർത്തിയായവരിൽ നിന്ന് മുതിർന്നവർ വരെ ഇത് പ്രകടമാണ്. ഫെമറൽ ഗ്രന്ഥികളും ഇതിന് കാണപ്പെടുന്നു. എൻ. ദത്താട്രീയൻസിസ് ഇടത്തരം വലിപ്പമുള്ള (ഏകദേശം 40 മില്ലീമീറ്റർ) ഒരു തവളയാണ്. പ്രായപൂർത്തിയായ ആൺതവളകളിൽ തള്ളവിരൽ പാഡും ഫെമറൽ ഗ്രന്ഥികളും കാണപ്പെടുന്നു. കണ്ണുകൾക്ക് സ്വർണ്ണ മഞ്ഞനിറമാണ്. ഇതിന് ദീർഘചതുരാകൃതിയുള്ള കറുത്ത കൃഷ്ണമണികളുമുണ്ട്. ശരീരത്തിന്റെ മുകൾഭാഗം ചുവപ്പ് കലർന്ന കറുപ്പ് മുതൽ കല്ല് കറുപ്പ് നിറം വരെയുണ്ട്. പാർശ്വസ്ഥമായി രണ്ട് ലാറ്ററൽ വരകളുമുണ്ട്. പകൽ സമയത്ത്, കുന്നിൻ പ്രദേശങ്ങളിലെ ഷോല വനങ്ങളിൽ സാവധാനത്തിൽ ഒഴുകുന്ന അരുവികളിൽ ചെറിയ പാറക്കല്ലുകൾക്കും നനഞ്ഞ ഇലകളുടെ അവശിഷ്ടങ്ങൾക്കും താഴെ ഒളിക്കാൻ ഈ തവള ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;Dinesh, KP, Radhakrishnan C &amp; Gopalakrishna Bhatta (2008) A new species of ''Nyctibatrachus'' Boulenger (Amphibia: Anura: Nyctibatrachidae) from the surroundings of Bhadra Wildlife Sanctuary, Western Ghats, India, Zootaxa 1914: 45–56&lt;/ref&gt;
== കണ്ടെത്തൽ ==
2008 ൽ സുവോളജിക്കൽ സർവേ ഓഫ് ഇന്ത്യയിലെ ശാസ്ത്രജ്ഞരാണ് തവളയെ കണ്ടെത്തിയത്. അതിന്റെ ആവാസ വ്യവസ്ഥയിലെ ദത്താത്രേയ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പേരിൽ നിന്നാണ് ഇതിന് നൈക്റ്റിബാട്രാക്കസ് ദത്താത്രേയൻസിസ് എന്ന് പേരിട്ടത്
== വിതരണം ==
[[Bhadra Wildlife Sanctuary|ഭദ്ര വന്യജീവി സങ്കേതം]], കെമ്മൻഗുണ്ടി, ബാബ ബുദാൻഗിരി, ദത്താത്രേയ പീതയിൽ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് മാത്രമേ നിക്റ്റിബാട്രാക്കസ് ദത്താത്രേയൻസിസിനെ അറിയൂ. ഈ ഇടമെല്ലാം ഇന്ത്യയിലെ കർണാടകയിലെ ചിക്കമംഗളൂരു ജില്ലയിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.&lt;ref name=frost/&gt;

== സംരക്ഷണ നിലയും അപകടസാധ്യതകളും ==
ചന്ദ്ര ദ്രോണ പർവത കുന്നിൻ പ്രദേശങ്ങൾ ഔഷധ സസ്യങ്ങൾക്ക് പേരുകേട്ടതാണ്. അനധികൃത ഔഷധസസ്യ ശേഖരണം ഇവിടെ വ്യാപകമാണ്. പരിസ്ഥിതി ടൂറിസം മൂലം ഈ പ്രദേശം മാനുഷിക സമ്മർദ്ദത്തിലായതിനാൽ ആവാസവ്യവസ്ഥ തകരാറിലാണ്. മാണിക്യധാര വെള്ളച്ചാട്ടത്തിന്റെ ജലസ്രോതസ്സ് നാശോന്മുഖമാണ്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.hindu.com/2008/11/30/stories/2008113054010500.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20121103134648/http://www.hindu.com/2008/11/30/stories/2008113054010500.htm |archive-date=2012-11-03 |title=Kerala / Kozhikode News: Another frog species discovered |date=2008-11-30 |newspaper=[[The Hindu]] |access-date=2011-09-21}}&lt;/ref&gt; തൽഫലമായി, നൈക്റ്റിബാട്രാക്കസ് ദത്താത്രേയൻസിസ് &quot;വംശനാശ ഭീഷണിയിലാണ്&quot; എന്ന് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;iucn status&quot; /&gt;

== ഭക്ഷണക്രമം ==
ഈ ഇനം പ്രധാനമായും [[ഡിപ്‌റ്റെറ|ഡിപ്റ്റെറ]] ഇനങ്ങളെയാണ് ഭക്ഷിക്കുന്നതെന്ന് കണ്ടെത്തി.  ഹൈമനോപ്റ്റെറയും ലെപിഡോപ്റ്റെറയും ഭക്ഷിക്കുന്നുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Arpitha |first=Joy |last2=Ganesh |first2=Shama |date=2025 |title=Diet of the Dattatreya night frog Nyctibatrachus dattatreyaensis from the central Western Ghats, India |url=https://www.thebhs.org/publications/the-herpetological-bulletin/issue-number-171-spring-2025/4285-02-diet-of-the-dattatreya-night-frog-i-nyctibatrachus-dattatreyaensis-i-from-the-central-western-ghats-india |journal=The Herpetological Bulletin |language=en-gb |issue=171 |doi=10.33256/hb171.611|doi-access=free }}&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==
{{Commons category|Nyctibatrachus dattatreyaensis}}
{{Reflist}}

{{Taxonbar|from=Q3346620}}</text>
      <sha1>3wx321ucgm7x70bvvkcob93dmcmvzgp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4649966</id>
      <parentid>4649965</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T21:28:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <comment>/* വിവരണം */</comment>
      <origin>4649966</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8119" sha1="md98zguswo3q0andmirb4htujhxc0pu" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Dattatreya night frog}}{{Speciesbox
| image = Nyc dat.jpg
| status = EN
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = &lt;ref name=&quot;iucn status&quot;&gt;{{cite iucn |author=IUCN SSC Amphibian Specialist Group |date=2023 |title=''Nyctibatrachus dattatreyaensis'' |article-number=e.T173018A166114332 |doi=10.2305/IUCN.UK.2023-1.RLTS.T173018A166114332.en}}&lt;/ref&gt;
| taxon = Nyctibatrachus dattatreyaensis
| authority = Dinesh, Radhakrishnan &amp; Bhatta, 2008
}}
കർണാടകയിലെ ചിക്കമഗളൂരു ജില്ലയിലെ ദത്താത്രേയ പീറ്റയ്ക്ക് ചുറ്റുമുള്ള ഷോല വനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള [[രാത്തവള|നൈക്ടിബാട്രാച്ചിഡേ]] കുടുംബത്തിലെ ഒരു ഇനമാണ് '''ദത്താത്രേയ നൈറ്റ് ഫ്രോഗ്''' (നൈക്റ്റിബാട്രാച്ചസ് ദത്താത്രേയൻസിസ്). ഇന്ത്യയിലെ പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ ഈ ഭാഗത്ത് നിന്ന് മാത്രമേ ഈ ഇനം ഇപ്പോഴും അറിയപ്പെടുന്നുള്ളൂ.&lt;ref name=frost&gt;{{cite web |url=http://research.amnh.org/vz/herpetology/amphibia/?action=names&amp;taxon=Nyctibatrachus+dattatreyaensis |title=''Nyctibatrachus dattatreyaensis'' Dinesh, Radhakrishnan, and Bhatta, 2008 |author=Frost, Darrel R. |year=2013 |work=Amphibian Species of the World 5.6, an Online Reference |publisher=American Museum of Natural History |access-date=4 December 2013}}&lt;/ref&gt;
== വിവരണം ==
ഈ ഇനത്തിന്റെ തല വീതിയുള്ളതാണ്. പിൻഭാഗത്തുള്ള ചർമ്മം വളരെ ചുളിവുകളുള്ളതും തിരശ്ചീനമായ കോറഗേറ്റഡ് മടക്കുകളുള്ളതുമാണ് - മൂന്ന് തുടർച്ചയായ മടക്കുകൾ, ഒന്ന് ഡോർസോളാറ്ററലിലും രണ്ട് പാർശ്വസ്ഥമായും കാണപ്പെടുന്നു.  ഡോർസോളാറ്ററൽ ഭാഗത്ത് രണ്ട് മഞ്ഞ വരകളും കാണപ്പെടുന്നു. പ്രായപൂർത്തിയായവരിലും മുതിർന്നവരിലും  ഇത് പ്രകടമാണ്. ഫെമറൽ ഗ്രന്ഥികളും ഇതിന് കാണപ്പെടുന്നു. എൻ. ദത്താട്രീയൻസിസ് ഇടത്തരം വലിപ്പമുള്ള (ഏകദേശം 40 മില്ലീമീറ്റർ) ഒരു തവളയാണ്. പ്രായപൂർത്തിയായ ആൺതവളകളിൽ തള്ളവിരൽ പാഡും ഫെമറൽ ഗ്രന്ഥികളും കാണപ്പെടുന്നു. കണ്ണുകൾക്ക് സ്വർണ്ണ മഞ്ഞനിറമാണ്. ഇതിന് ദീർഘചതുരാകൃതിയുള്ള കറുത്ത കൃഷ്ണമണികളുമുണ്ട്. ശരീരത്തിന്റെ മുകൾഭാഗം ചുവപ്പ് കലർന്ന കറുപ്പ് മുതൽ കല്ല് കറുപ്പ് നിറം വരെയുണ്ട്. പാർശ്വസ്ഥമായി രണ്ട് ലാറ്ററൽ വരകളുമുണ്ട്. പകൽ സമയത്ത്, കുന്നിൻ പ്രദേശങ്ങളിലെ ഷോല വനങ്ങളിൽ സാവധാനത്തിൽ ഒഴുകുന്ന അരുവികളിൽ ചെറിയ പാറക്കല്ലുകൾക്കും നനഞ്ഞ ഇലകളുടെ അവശിഷ്ടങ്ങൾക്കും താഴെ ഒളിക്കാൻ ഈ തവള ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;Dinesh, KP, Radhakrishnan C &amp; Gopalakrishna Bhatta (2008) A new species of ''Nyctibatrachus'' Boulenger (Amphibia: Anura: Nyctibatrachidae) from the surroundings of Bhadra Wildlife Sanctuary, Western Ghats, India, Zootaxa 1914: 45–56&lt;/ref&gt;

== കണ്ടെത്തൽ ==
2008 ൽ സുവോളജിക്കൽ സർവേ ഓഫ് ഇന്ത്യയിലെ ശാസ്ത്രജ്ഞരാണ് തവളയെ കണ്ടെത്തിയത്. അതിന്റെ ആവാസ വ്യവസ്ഥയിലെ ദത്താത്രേയ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പേരിൽ നിന്നാണ് ഇതിന് നൈക്റ്റിബാട്രാക്കസ് ദത്താത്രേയൻസിസ് എന്ന് പേരിട്ടത്
== വിതരണം ==
[[Bhadra Wildlife Sanctuary|ഭദ്ര വന്യജീവി സങ്കേതം]], കെമ്മൻഗുണ്ടി, ബാബ ബുദാൻഗിരി, ദത്താത്രേയ പീതയിൽ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് മാത്രമേ നിക്റ്റിബാട്രാക്കസ് ദത്താത്രേയൻസിസിനെ അറിയൂ. ഈ ഇടമെല്ലാം ഇന്ത്യയിലെ കർണാടകയിലെ ചിക്കമംഗളൂരു ജില്ലയിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.&lt;ref name=frost/&gt;

== സംരക്ഷണ നിലയും അപകടസാധ്യതകളും ==
ചന്ദ്ര ദ്രോണ പർവത കുന്നിൻ പ്രദേശങ്ങൾ ഔഷധ സസ്യങ്ങൾക്ക് പേരുകേട്ടതാണ്. അനധികൃത ഔഷധസസ്യ ശേഖരണം ഇവിടെ വ്യാപകമാണ്. പരിസ്ഥിതി ടൂറിസം മൂലം ഈ പ്രദേശം മാനുഷിക സമ്മർദ്ദത്തിലായതിനാൽ ആവാസവ്യവസ്ഥ തകരാറിലാണ്. മാണിക്യധാര വെള്ളച്ചാട്ടത്തിന്റെ ജലസ്രോതസ്സ് നാശോന്മുഖമാണ്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.hindu.com/2008/11/30/stories/2008113054010500.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20121103134648/http://www.hindu.com/2008/11/30/stories/2008113054010500.htm |archive-date=2012-11-03 |title=Kerala / Kozhikode News: Another frog species discovered |date=2008-11-30 |newspaper=[[The Hindu]] |access-date=2011-09-21}}&lt;/ref&gt; തൽഫലമായി, നൈക്റ്റിബാട്രാക്കസ് ദത്താത്രേയൻസിസ് &quot;വംശനാശ ഭീഷണിയിലാണ്&quot; എന്ന് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;iucn status&quot; /&gt;

== ഭക്ഷണക്രമം ==
ഈ ഇനം പ്രധാനമായും [[ഡിപ്‌റ്റെറ|ഡിപ്റ്റെറ]] ഇനങ്ങളെയാണ് ഭക്ഷിക്കുന്നതെന്ന് കണ്ടെത്തി.  ഹൈമനോപ്റ്റെറയും ലെപിഡോപ്റ്റെറയും ഭക്ഷിക്കുന്നുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Arpitha |first=Joy |last2=Ganesh |first2=Shama |date=2025 |title=Diet of the Dattatreya night frog Nyctibatrachus dattatreyaensis from the central Western Ghats, India |url=https://www.thebhs.org/publications/the-herpetological-bulletin/issue-number-171-spring-2025/4285-02-diet-of-the-dattatreya-night-frog-i-nyctibatrachus-dattatreyaensis-i-from-the-central-western-ghats-india |journal=The Herpetological Bulletin |language=en-gb |issue=171 |doi=10.33256/hb171.611|doi-access=free }}&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==
{{Commons category|Nyctibatrachus dattatreyaensis}}
{{Reflist}}

{{Taxonbar|from=Q3346620}}</text>
      <sha1>md98zguswo3q0andmirb4htujhxc0pu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4649967</id>
      <parentid>4649966</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T21:29:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <comment>/* വിവരണം */</comment>
      <origin>4649967</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8097" sha1="4kxhziickzfz1vhnriug6twq6pz7w98" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Dattatreya night frog}}{{Speciesbox
| image = Nyc dat.jpg
| status = EN
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = &lt;ref name=&quot;iucn status&quot;&gt;{{cite iucn |author=IUCN SSC Amphibian Specialist Group |date=2023 |title=''Nyctibatrachus dattatreyaensis'' |article-number=e.T173018A166114332 |doi=10.2305/IUCN.UK.2023-1.RLTS.T173018A166114332.en}}&lt;/ref&gt;
| taxon = Nyctibatrachus dattatreyaensis
| authority = Dinesh, Radhakrishnan &amp; Bhatta, 2008
}}
കർണാടകയിലെ ചിക്കമഗളൂരു ജില്ലയിലെ ദത്താത്രേയ പീറ്റയ്ക്ക് ചുറ്റുമുള്ള ഷോല വനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള [[രാത്തവള|നൈക്ടിബാട്രാച്ചിഡേ]] കുടുംബത്തിലെ ഒരു ഇനമാണ് '''ദത്താത്രേയ നൈറ്റ് ഫ്രോഗ്''' (നൈക്റ്റിബാട്രാച്ചസ് ദത്താത്രേയൻസിസ്). ഇന്ത്യയിലെ പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ ഈ ഭാഗത്ത് നിന്ന് മാത്രമേ ഈ ഇനം ഇപ്പോഴും അറിയപ്പെടുന്നുള്ളൂ.&lt;ref name=frost&gt;{{cite web |url=http://research.amnh.org/vz/herpetology/amphibia/?action=names&amp;taxon=Nyctibatrachus+dattatreyaensis |title=''Nyctibatrachus dattatreyaensis'' Dinesh, Radhakrishnan, and Bhatta, 2008 |author=Frost, Darrel R. |year=2013 |work=Amphibian Species of the World 5.6, an Online Reference |publisher=American Museum of Natural History |access-date=4 December 2013}}&lt;/ref&gt;
== വിവരണം ==
ഈ ഇനത്തിന്റെ തല വീതിയുള്ളതാണ്. പിൻഭാഗത്തുള്ള ചർമ്മം വളരെ ചുളിവുകളുള്ളതും തിരശ്ചീനമായ കോറഗേറ്റഡ് മടക്കുകളുള്ളതുമാണ് - മൂന്ന് തുടർച്ചയായ മടക്കുകൾ, ഒന്ന് ഡോർസോളാറ്ററലിലും രണ്ട് പാർശ്വസ്ഥമായും കാണപ്പെടുന്നു.  ഡോർസോളാറ്ററൽ ഭാഗത്ത് രണ്ട് മഞ്ഞ വരകളും കാണപ്പെടുന്നു. പ്രായപൂർത്തിയായവരിലും മുതിർന്നവരിലും  ഇത് പ്രകടമാണ്. ഫെമറൽ ഗ്രന്ഥികളും ഇതിന് കാണപ്പെടുന്നു. എൻ. ദത്താട്രീയൻസിസ് ഇടത്തരം വലിപ്പമുള്ള (ഏകദേശം 40 മില്ലീമീറ്റർ) ഒരു തവളയാണ്. പ്രായപൂർത്തിയായ ആൺതവളകളിൽ തള്ളവിരൽ പാഡും ഫെമറൽ ഗ്രന്ഥികളും കാണപ്പെടുന്നു. കണ്ണുകൾക്ക് സ്വർണ്ണ മഞ്ഞനിറമാണ്. ഇതിന് ദീർഘചതുരാകൃതിയുള്ള കറുത്ത കൃഷ്ണമണികളുമുണ്ട്. ശരീരത്തിന്റെ മുകൾഭാഗം ചുവപ്പ് കലർന്ന കറുപ്പ് മുതൽ കല്ല് കറുപ്പ് നിറം വരെയുണ്ട്. പാർശ്വസ്ഥമായി രണ്ട് വരകളുമുണ്ട്. പകൽ സമയത്ത്, കുന്നിൻ പ്രദേശങ്ങളിലെ ഷോല വനങ്ങളിൽ സാവധാനത്തിൽ ഒഴുകുന്ന അരുവികളിൽ ചെറിയ പാറക്കല്ലുകൾക്കും നനഞ്ഞ ഇലകളുടെ അവശിഷ്ടങ്ങൾക്കും താഴെ ഒളിക്കാൻ ഈ തവള ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;Dinesh, KP, Radhakrishnan C &amp; Gopalakrishna Bhatta (2008) A new species of ''Nyctibatrachus'' Boulenger (Amphibia: Anura: Nyctibatrachidae) from the surroundings of Bhadra Wildlife Sanctuary, Western Ghats, India, Zootaxa 1914: 45–56&lt;/ref&gt;

== കണ്ടെത്തൽ ==
2008 ൽ സുവോളജിക്കൽ സർവേ ഓഫ് ഇന്ത്യയിലെ ശാസ്ത്രജ്ഞരാണ് തവളയെ കണ്ടെത്തിയത്. അതിന്റെ ആവാസ വ്യവസ്ഥയിലെ ദത്താത്രേയ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പേരിൽ നിന്നാണ് ഇതിന് നൈക്റ്റിബാട്രാക്കസ് ദത്താത്രേയൻസിസ് എന്ന് പേരിട്ടത്
== വിതരണം ==
[[Bhadra Wildlife Sanctuary|ഭദ്ര വന്യജീവി സങ്കേതം]], കെമ്മൻഗുണ്ടി, ബാബ ബുദാൻഗിരി, ദത്താത്രേയ പീതയിൽ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് മാത്രമേ നിക്റ്റിബാട്രാക്കസ് ദത്താത്രേയൻസിസിനെ അറിയൂ. ഈ ഇടമെല്ലാം ഇന്ത്യയിലെ കർണാടകയിലെ ചിക്കമംഗളൂരു ജില്ലയിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.&lt;ref name=frost/&gt;

== സംരക്ഷണ നിലയും അപകടസാധ്യതകളും ==
ചന്ദ്ര ദ്രോണ പർവത കുന്നിൻ പ്രദേശങ്ങൾ ഔഷധ സസ്യങ്ങൾക്ക് പേരുകേട്ടതാണ്. അനധികൃത ഔഷധസസ്യ ശേഖരണം ഇവിടെ വ്യാപകമാണ്. പരിസ്ഥിതി ടൂറിസം മൂലം ഈ പ്രദേശം മാനുഷിക സമ്മർദ്ദത്തിലായതിനാൽ ആവാസവ്യവസ്ഥ തകരാറിലാണ്. മാണിക്യധാര വെള്ളച്ചാട്ടത്തിന്റെ ജലസ്രോതസ്സ് നാശോന്മുഖമാണ്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.hindu.com/2008/11/30/stories/2008113054010500.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20121103134648/http://www.hindu.com/2008/11/30/stories/2008113054010500.htm |archive-date=2012-11-03 |title=Kerala / Kozhikode News: Another frog species discovered |date=2008-11-30 |newspaper=[[The Hindu]] |access-date=2011-09-21}}&lt;/ref&gt; തൽഫലമായി, നൈക്റ്റിബാട്രാക്കസ് ദത്താത്രേയൻസിസ് &quot;വംശനാശ ഭീഷണിയിലാണ്&quot; എന്ന് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;iucn status&quot; /&gt;

== ഭക്ഷണക്രമം ==
ഈ ഇനം പ്രധാനമായും [[ഡിപ്‌റ്റെറ|ഡിപ്റ്റെറ]] ഇനങ്ങളെയാണ് ഭക്ഷിക്കുന്നതെന്ന് കണ്ടെത്തി.  ഹൈമനോപ്റ്റെറയും ലെപിഡോപ്റ്റെറയും ഭക്ഷിക്കുന്നുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Arpitha |first=Joy |last2=Ganesh |first2=Shama |date=2025 |title=Diet of the Dattatreya night frog Nyctibatrachus dattatreyaensis from the central Western Ghats, India |url=https://www.thebhs.org/publications/the-herpetological-bulletin/issue-number-171-spring-2025/4285-02-diet-of-the-dattatreya-night-frog-i-nyctibatrachus-dattatreyaensis-i-from-the-central-western-ghats-india |journal=The Herpetological Bulletin |language=en-gb |issue=171 |doi=10.33256/hb171.611|doi-access=free }}&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==
{{Commons category|Nyctibatrachus dattatreyaensis}}
{{Reflist}}

{{Taxonbar|from=Q3346620}}</text>
      <sha1>4kxhziickzfz1vhnriug6twq6pz7w98</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4649968</id>
      <parentid>4649967</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T21:31:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <comment>/* കണ്ടെത്തൽ */</comment>
      <origin>4649968</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8103" sha1="3lxkkjwleedl57idjn82zit1mmr4w2x" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Dattatreya night frog}}{{Speciesbox
| image = Nyc dat.jpg
| status = EN
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = &lt;ref name=&quot;iucn status&quot;&gt;{{cite iucn |author=IUCN SSC Amphibian Specialist Group |date=2023 |title=''Nyctibatrachus dattatreyaensis'' |article-number=e.T173018A166114332 |doi=10.2305/IUCN.UK.2023-1.RLTS.T173018A166114332.en}}&lt;/ref&gt;
| taxon = Nyctibatrachus dattatreyaensis
| authority = Dinesh, Radhakrishnan &amp; Bhatta, 2008
}}
കർണാടകയിലെ ചിക്കമഗളൂരു ജില്ലയിലെ ദത്താത്രേയ പീറ്റയ്ക്ക് ചുറ്റുമുള്ള ഷോല വനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള [[രാത്തവള|നൈക്ടിബാട്രാച്ചിഡേ]] കുടുംബത്തിലെ ഒരു ഇനമാണ് '''ദത്താത്രേയ നൈറ്റ് ഫ്രോഗ്''' (നൈക്റ്റിബാട്രാച്ചസ് ദത്താത്രേയൻസിസ്). ഇന്ത്യയിലെ പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ ഈ ഭാഗത്ത് നിന്ന് മാത്രമേ ഈ ഇനം ഇപ്പോഴും അറിയപ്പെടുന്നുള്ളൂ.&lt;ref name=frost&gt;{{cite web |url=http://research.amnh.org/vz/herpetology/amphibia/?action=names&amp;taxon=Nyctibatrachus+dattatreyaensis |title=''Nyctibatrachus dattatreyaensis'' Dinesh, Radhakrishnan, and Bhatta, 2008 |author=Frost, Darrel R. |year=2013 |work=Amphibian Species of the World 5.6, an Online Reference |publisher=American Museum of Natural History |access-date=4 December 2013}}&lt;/ref&gt;
== വിവരണം ==
ഈ ഇനത്തിന്റെ തല വീതിയുള്ളതാണ്. പിൻഭാഗത്തുള്ള ചർമ്മം വളരെ ചുളിവുകളുള്ളതും തിരശ്ചീനമായ കോറഗേറ്റഡ് മടക്കുകളുള്ളതുമാണ് - മൂന്ന് തുടർച്ചയായ മടക്കുകൾ, ഒന്ന് ഡോർസോളാറ്ററലിലും രണ്ട് പാർശ്വസ്ഥമായും കാണപ്പെടുന്നു.  ഡോർസോളാറ്ററൽ ഭാഗത്ത് രണ്ട് മഞ്ഞ വരകളും കാണപ്പെടുന്നു. പ്രായപൂർത്തിയായവരിലും മുതിർന്നവരിലും  ഇത് പ്രകടമാണ്. ഫെമറൽ ഗ്രന്ഥികളും ഇതിന് കാണപ്പെടുന്നു. എൻ. ദത്താട്രീയൻസിസ് ഇടത്തരം വലിപ്പമുള്ള (ഏകദേശം 40 മില്ലീമീറ്റർ) ഒരു തവളയാണ്. പ്രായപൂർത്തിയായ ആൺതവളകളിൽ തള്ളവിരൽ പാഡും ഫെമറൽ ഗ്രന്ഥികളും കാണപ്പെടുന്നു. കണ്ണുകൾക്ക് സ്വർണ്ണ മഞ്ഞനിറമാണ്. ഇതിന് ദീർഘചതുരാകൃതിയുള്ള കറുത്ത കൃഷ്ണമണികളുമുണ്ട്. ശരീരത്തിന്റെ മുകൾഭാഗം ചുവപ്പ് കലർന്ന കറുപ്പ് മുതൽ കല്ല് കറുപ്പ് നിറം വരെയുണ്ട്. പാർശ്വസ്ഥമായി രണ്ട് വരകളുമുണ്ട്. പകൽ സമയത്ത്, കുന്നിൻ പ്രദേശങ്ങളിലെ ഷോല വനങ്ങളിൽ സാവധാനത്തിൽ ഒഴുകുന്ന അരുവികളിൽ ചെറിയ പാറക്കല്ലുകൾക്കും നനഞ്ഞ ഇലകളുടെ അവശിഷ്ടങ്ങൾക്കും താഴെ ഒളിക്കാൻ ഈ തവള ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;Dinesh, KP, Radhakrishnan C &amp; Gopalakrishna Bhatta (2008) A new species of ''Nyctibatrachus'' Boulenger (Amphibia: Anura: Nyctibatrachidae) from the surroundings of Bhadra Wildlife Sanctuary, Western Ghats, India, Zootaxa 1914: 45–56&lt;/ref&gt;

== കണ്ടെത്തൽ ==
2008 ൽ സുവോളജിക്കൽ സർവേ ഓഫ് ഇന്ത്യയിലെ ശാസ്ത്രജ്ഞരാണ് തവളയെ കണ്ടെത്തിയത്. അതിന്റെ ജീവിതപരിസരത്തുള്ള ദത്താത്രേയ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പേരിൽ നിന്നാണ് ഇതിന് നൈക്റ്റിബാട്രാക്കസ് ദത്താത്രേയൻസിസ് എന്ന് പേരിട്ടത്

== വിതരണം ==
[[Bhadra Wildlife Sanctuary|ഭദ്ര വന്യജീവി സങ്കേതം]], കെമ്മൻഗുണ്ടി, ബാബ ബുദാൻഗിരി, ദത്താത്രേയ പീതയിൽ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് മാത്രമേ നിക്റ്റിബാട്രാക്കസ് ദത്താത്രേയൻസിസിനെ അറിയൂ. ഈ ഇടമെല്ലാം ഇന്ത്യയിലെ കർണാടകയിലെ ചിക്കമംഗളൂരു ജില്ലയിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.&lt;ref name=frost/&gt;

== സംരക്ഷണ നിലയും അപകടസാധ്യതകളും ==
ചന്ദ്ര ദ്രോണ പർവത കുന്നിൻ പ്രദേശങ്ങൾ ഔഷധ സസ്യങ്ങൾക്ക് പേരുകേട്ടതാണ്. അനധികൃത ഔഷധസസ്യ ശേഖരണം ഇവിടെ വ്യാപകമാണ്. പരിസ്ഥിതി ടൂറിസം മൂലം ഈ പ്രദേശം മാനുഷിക സമ്മർദ്ദത്തിലായതിനാൽ ആവാസവ്യവസ്ഥ തകരാറിലാണ്. മാണിക്യധാര വെള്ളച്ചാട്ടത്തിന്റെ ജലസ്രോതസ്സ് നാശോന്മുഖമാണ്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.hindu.com/2008/11/30/stories/2008113054010500.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20121103134648/http://www.hindu.com/2008/11/30/stories/2008113054010500.htm |archive-date=2012-11-03 |title=Kerala / Kozhikode News: Another frog species discovered |date=2008-11-30 |newspaper=[[The Hindu]] |access-date=2011-09-21}}&lt;/ref&gt; തൽഫലമായി, നൈക്റ്റിബാട്രാക്കസ് ദത്താത്രേയൻസിസ് &quot;വംശനാശ ഭീഷണിയിലാണ്&quot; എന്ന് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;iucn status&quot; /&gt;

== ഭക്ഷണക്രമം ==
ഈ ഇനം പ്രധാനമായും [[ഡിപ്‌റ്റെറ|ഡിപ്റ്റെറ]] ഇനങ്ങളെയാണ് ഭക്ഷിക്കുന്നതെന്ന് കണ്ടെത്തി.  ഹൈമനോപ്റ്റെറയും ലെപിഡോപ്റ്റെറയും ഭക്ഷിക്കുന്നുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Arpitha |first=Joy |last2=Ganesh |first2=Shama |date=2025 |title=Diet of the Dattatreya night frog Nyctibatrachus dattatreyaensis from the central Western Ghats, India |url=https://www.thebhs.org/publications/the-herpetological-bulletin/issue-number-171-spring-2025/4285-02-diet-of-the-dattatreya-night-frog-i-nyctibatrachus-dattatreyaensis-i-from-the-central-western-ghats-india |journal=The Herpetological Bulletin |language=en-gb |issue=171 |doi=10.33256/hb171.611|doi-access=free }}&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==
{{Commons category|Nyctibatrachus dattatreyaensis}}
{{Reflist}}

{{Taxonbar|from=Q3346620}}</text>
      <sha1>3lxkkjwleedl57idjn82zit1mmr4w2x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4649969</id>
      <parentid>4649968</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T21:39:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ തവളകൾ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച്</comment>
      <origin>4649969</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8174" sha1="rwgycerl0v2woa0942csnquvap1qka7" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Dattatreya night frog}}{{Speciesbox
| image = Nyc dat.jpg
| status = EN
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = &lt;ref name=&quot;iucn status&quot;&gt;{{cite iucn |author=IUCN SSC Amphibian Specialist Group |date=2023 |title=''Nyctibatrachus dattatreyaensis'' |article-number=e.T173018A166114332 |doi=10.2305/IUCN.UK.2023-1.RLTS.T173018A166114332.en}}&lt;/ref&gt;
| taxon = Nyctibatrachus dattatreyaensis
| authority = Dinesh, Radhakrishnan &amp; Bhatta, 2008
}}
കർണാടകയിലെ ചിക്കമഗളൂരു ജില്ലയിലെ ദത്താത്രേയ പീറ്റയ്ക്ക് ചുറ്റുമുള്ള ഷോല വനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള [[രാത്തവള|നൈക്ടിബാട്രാച്ചിഡേ]] കുടുംബത്തിലെ ഒരു ഇനമാണ് '''ദത്താത്രേയ നൈറ്റ് ഫ്രോഗ്''' (നൈക്റ്റിബാട്രാച്ചസ് ദത്താത്രേയൻസിസ്). ഇന്ത്യയിലെ പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ ഈ ഭാഗത്ത് നിന്ന് മാത്രമേ ഈ ഇനം ഇപ്പോഴും അറിയപ്പെടുന്നുള്ളൂ.&lt;ref name=frost&gt;{{cite web |url=http://research.amnh.org/vz/herpetology/amphibia/?action=names&amp;taxon=Nyctibatrachus+dattatreyaensis |title=''Nyctibatrachus dattatreyaensis'' Dinesh, Radhakrishnan, and Bhatta, 2008 |author=Frost, Darrel R. |year=2013 |work=Amphibian Species of the World 5.6, an Online Reference |publisher=American Museum of Natural History |access-date=4 December 2013}}&lt;/ref&gt;
== വിവരണം ==
ഈ ഇനത്തിന്റെ തല വീതിയുള്ളതാണ്. പിൻഭാഗത്തുള്ള ചർമ്മം വളരെ ചുളിവുകളുള്ളതും തിരശ്ചീനമായ കോറഗേറ്റഡ് മടക്കുകളുള്ളതുമാണ് - മൂന്ന് തുടർച്ചയായ മടക്കുകൾ, ഒന്ന് ഡോർസോളാറ്ററലിലും രണ്ട് പാർശ്വസ്ഥമായും കാണപ്പെടുന്നു.  ഡോർസോളാറ്ററൽ ഭാഗത്ത് രണ്ട് മഞ്ഞ വരകളും കാണപ്പെടുന്നു. പ്രായപൂർത്തിയായവരിലും മുതിർന്നവരിലും  ഇത് പ്രകടമാണ്. ഫെമറൽ ഗ്രന്ഥികളും ഇതിന് കാണപ്പെടുന്നു. എൻ. ദത്താട്രീയൻസിസ് ഇടത്തരം വലിപ്പമുള്ള (ഏകദേശം 40 മില്ലീമീറ്റർ) ഒരു തവളയാണ്. പ്രായപൂർത്തിയായ ആൺതവളകളിൽ തള്ളവിരൽ പാഡും ഫെമറൽ ഗ്രന്ഥികളും കാണപ്പെടുന്നു. കണ്ണുകൾക്ക് സ്വർണ്ണ മഞ്ഞനിറമാണ്. ഇതിന് ദീർഘചതുരാകൃതിയുള്ള കറുത്ത കൃഷ്ണമണികളുമുണ്ട്. ശരീരത്തിന്റെ മുകൾഭാഗം ചുവപ്പ് കലർന്ന കറുപ്പ് മുതൽ കല്ല് കറുപ്പ് നിറം വരെയുണ്ട്. പാർശ്വസ്ഥമായി രണ്ട് വരകളുമുണ്ട്. പകൽ സമയത്ത്, കുന്നിൻ പ്രദേശങ്ങളിലെ ഷോല വനങ്ങളിൽ സാവധാനത്തിൽ ഒഴുകുന്ന അരുവികളിൽ ചെറിയ പാറക്കല്ലുകൾക്കും നനഞ്ഞ ഇലകളുടെ അവശിഷ്ടങ്ങൾക്കും താഴെ ഒളിക്കാൻ ഈ തവള ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;Dinesh, KP, Radhakrishnan C &amp; Gopalakrishna Bhatta (2008) A new species of ''Nyctibatrachus'' Boulenger (Amphibia: Anura: Nyctibatrachidae) from the surroundings of Bhadra Wildlife Sanctuary, Western Ghats, India, Zootaxa 1914: 45–56&lt;/ref&gt;

== കണ്ടെത്തൽ ==
2008 ൽ സുവോളജിക്കൽ സർവേ ഓഫ് ഇന്ത്യയിലെ ശാസ്ത്രജ്ഞരാണ് തവളയെ കണ്ടെത്തിയത്. അതിന്റെ ജീവിതപരിസരത്തുള്ള ദത്താത്രേയ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പേരിൽ നിന്നാണ് ഇതിന് നൈക്റ്റിബാട്രാക്കസ് ദത്താത്രേയൻസിസ് എന്ന് പേരിട്ടത്

== വിതരണം ==
[[Bhadra Wildlife Sanctuary|ഭദ്ര വന്യജീവി സങ്കേതം]], കെമ്മൻഗുണ്ടി, ബാബ ബുദാൻഗിരി, ദത്താത്രേയ പീതയിൽ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് മാത്രമേ നിക്റ്റിബാട്രാക്കസ് ദത്താത്രേയൻസിസിനെ അറിയൂ. ഈ ഇടമെല്ലാം ഇന്ത്യയിലെ കർണാടകയിലെ ചിക്കമംഗളൂരു ജില്ലയിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.&lt;ref name=frost/&gt;

== സംരക്ഷണ നിലയും അപകടസാധ്യതകളും ==
ചന്ദ്ര ദ്രോണ പർവത കുന്നിൻ പ്രദേശങ്ങൾ ഔഷധ സസ്യങ്ങൾക്ക് പേരുകേട്ടതാണ്. അനധികൃത ഔഷധസസ്യ ശേഖരണം ഇവിടെ വ്യാപകമാണ്. പരിസ്ഥിതി ടൂറിസം മൂലം ഈ പ്രദേശം മാനുഷിക സമ്മർദ്ദത്തിലായതിനാൽ ആവാസവ്യവസ്ഥ തകരാറിലാണ്. മാണിക്യധാര വെള്ളച്ചാട്ടത്തിന്റെ ജലസ്രോതസ്സ് നാശോന്മുഖമാണ്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.hindu.com/2008/11/30/stories/2008113054010500.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20121103134648/http://www.hindu.com/2008/11/30/stories/2008113054010500.htm |archive-date=2012-11-03 |title=Kerala / Kozhikode News: Another frog species discovered |date=2008-11-30 |newspaper=[[The Hindu]] |access-date=2011-09-21}}&lt;/ref&gt; തൽഫലമായി, നൈക്റ്റിബാട്രാക്കസ് ദത്താത്രേയൻസിസ് &quot;വംശനാശ ഭീഷണിയിലാണ്&quot; എന്ന് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;iucn status&quot; /&gt;

== ഭക്ഷണക്രമം ==
ഈ ഇനം പ്രധാനമായും [[ഡിപ്‌റ്റെറ|ഡിപ്റ്റെറ]] ഇനങ്ങളെയാണ് ഭക്ഷിക്കുന്നതെന്ന് കണ്ടെത്തി.  ഹൈമനോപ്റ്റെറയും ലെപിഡോപ്റ്റെറയും ഭക്ഷിക്കുന്നുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Arpitha |first=Joy |last2=Ganesh |first2=Shama |date=2025 |title=Diet of the Dattatreya night frog Nyctibatrachus dattatreyaensis from the central Western Ghats, India |url=https://www.thebhs.org/publications/the-herpetological-bulletin/issue-number-171-spring-2025/4285-02-diet-of-the-dattatreya-night-frog-i-nyctibatrachus-dattatreyaensis-i-from-the-central-western-ghats-india |journal=The Herpetological Bulletin |language=en-gb |issue=171 |doi=10.33256/hb171.611|doi-access=free }}&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==
{{Commons category|Nyctibatrachus dattatreyaensis}}
{{Reflist}}

{{Taxonbar|from=Q3346620}}

[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ തവളകൾ]]</text>
      <sha1>rwgycerl0v2woa0942csnquvap1qka7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4649970</id>
      <parentid>4649969</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T21:40:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[വർഗ്ഗം:പശ്ചിമഘട്ടതദ്ദേശവാസിയായ ജീവികൾ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച്</comment>
      <origin>4649970</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8286" sha1="2pwqznzbnp100vehdgeti4d0di1dst3" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Dattatreya night frog}}{{Speciesbox
| image = Nyc dat.jpg
| status = EN
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = &lt;ref name=&quot;iucn status&quot;&gt;{{cite iucn |author=IUCN SSC Amphibian Specialist Group |date=2023 |title=''Nyctibatrachus dattatreyaensis'' |article-number=e.T173018A166114332 |doi=10.2305/IUCN.UK.2023-1.RLTS.T173018A166114332.en}}&lt;/ref&gt;
| taxon = Nyctibatrachus dattatreyaensis
| authority = Dinesh, Radhakrishnan &amp; Bhatta, 2008
}}
കർണാടകയിലെ ചിക്കമഗളൂരു ജില്ലയിലെ ദത്താത്രേയ പീറ്റയ്ക്ക് ചുറ്റുമുള്ള ഷോല വനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള [[രാത്തവള|നൈക്ടിബാട്രാച്ചിഡേ]] കുടുംബത്തിലെ ഒരു ഇനമാണ് '''ദത്താത്രേയ നൈറ്റ് ഫ്രോഗ്''' (നൈക്റ്റിബാട്രാച്ചസ് ദത്താത്രേയൻസിസ്). ഇന്ത്യയിലെ പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ ഈ ഭാഗത്ത് നിന്ന് മാത്രമേ ഈ ഇനം ഇപ്പോഴും അറിയപ്പെടുന്നുള്ളൂ.&lt;ref name=frost&gt;{{cite web |url=http://research.amnh.org/vz/herpetology/amphibia/?action=names&amp;taxon=Nyctibatrachus+dattatreyaensis |title=''Nyctibatrachus dattatreyaensis'' Dinesh, Radhakrishnan, and Bhatta, 2008 |author=Frost, Darrel R. |year=2013 |work=Amphibian Species of the World 5.6, an Online Reference |publisher=American Museum of Natural History |access-date=4 December 2013}}&lt;/ref&gt;
== വിവരണം ==
ഈ ഇനത്തിന്റെ തല വീതിയുള്ളതാണ്. പിൻഭാഗത്തുള്ള ചർമ്മം വളരെ ചുളിവുകളുള്ളതും തിരശ്ചീനമായ കോറഗേറ്റഡ് മടക്കുകളുള്ളതുമാണ് - മൂന്ന് തുടർച്ചയായ മടക്കുകൾ, ഒന്ന് ഡോർസോളാറ്ററലിലും രണ്ട് പാർശ്വസ്ഥമായും കാണപ്പെടുന്നു.  ഡോർസോളാറ്ററൽ ഭാഗത്ത് രണ്ട് മഞ്ഞ വരകളും കാണപ്പെടുന്നു. പ്രായപൂർത്തിയായവരിലും മുതിർന്നവരിലും  ഇത് പ്രകടമാണ്. ഫെമറൽ ഗ്രന്ഥികളും ഇതിന് കാണപ്പെടുന്നു. എൻ. ദത്താട്രീയൻസിസ് ഇടത്തരം വലിപ്പമുള്ള (ഏകദേശം 40 മില്ലീമീറ്റർ) ഒരു തവളയാണ്. പ്രായപൂർത്തിയായ ആൺതവളകളിൽ തള്ളവിരൽ പാഡും ഫെമറൽ ഗ്രന്ഥികളും കാണപ്പെടുന്നു. കണ്ണുകൾക്ക് സ്വർണ്ണ മഞ്ഞനിറമാണ്. ഇതിന് ദീർഘചതുരാകൃതിയുള്ള കറുത്ത കൃഷ്ണമണികളുമുണ്ട്. ശരീരത്തിന്റെ മുകൾഭാഗം ചുവപ്പ് കലർന്ന കറുപ്പ് മുതൽ കല്ല് കറുപ്പ് നിറം വരെയുണ്ട്. പാർശ്വസ്ഥമായി രണ്ട് വരകളുമുണ്ട്. പകൽ സമയത്ത്, കുന്നിൻ പ്രദേശങ്ങളിലെ ഷോല വനങ്ങളിൽ സാവധാനത്തിൽ ഒഴുകുന്ന അരുവികളിൽ ചെറിയ പാറക്കല്ലുകൾക്കും നനഞ്ഞ ഇലകളുടെ അവശിഷ്ടങ്ങൾക്കും താഴെ ഒളിക്കാൻ ഈ തവള ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;Dinesh, KP, Radhakrishnan C &amp; Gopalakrishna Bhatta (2008) A new species of ''Nyctibatrachus'' Boulenger (Amphibia: Anura: Nyctibatrachidae) from the surroundings of Bhadra Wildlife Sanctuary, Western Ghats, India, Zootaxa 1914: 45–56&lt;/ref&gt;

== കണ്ടെത്തൽ ==
2008 ൽ സുവോളജിക്കൽ സർവേ ഓഫ് ഇന്ത്യയിലെ ശാസ്ത്രജ്ഞരാണ് തവളയെ കണ്ടെത്തിയത്. അതിന്റെ ജീവിതപരിസരത്തുള്ള ദത്താത്രേയ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പേരിൽ നിന്നാണ് ഇതിന് നൈക്റ്റിബാട്രാക്കസ് ദത്താത്രേയൻസിസ് എന്ന് പേരിട്ടത്

== വിതരണം ==
[[Bhadra Wildlife Sanctuary|ഭദ്ര വന്യജീവി സങ്കേതം]], കെമ്മൻഗുണ്ടി, ബാബ ബുദാൻഗിരി, ദത്താത്രേയ പീതയിൽ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് മാത്രമേ നിക്റ്റിബാട്രാക്കസ് ദത്താത്രേയൻസിസിനെ അറിയൂ. ഈ ഇടമെല്ലാം ഇന്ത്യയിലെ കർണാടകയിലെ ചിക്കമംഗളൂരു ജില്ലയിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.&lt;ref name=frost/&gt;

== സംരക്ഷണ നിലയും അപകടസാധ്യതകളും ==
ചന്ദ്ര ദ്രോണ പർവത കുന്നിൻ പ്രദേശങ്ങൾ ഔഷധ സസ്യങ്ങൾക്ക് പേരുകേട്ടതാണ്. അനധികൃത ഔഷധസസ്യ ശേഖരണം ഇവിടെ വ്യാപകമാണ്. പരിസ്ഥിതി ടൂറിസം മൂലം ഈ പ്രദേശം മാനുഷിക സമ്മർദ്ദത്തിലായതിനാൽ ആവാസവ്യവസ്ഥ തകരാറിലാണ്. മാണിക്യധാര വെള്ളച്ചാട്ടത്തിന്റെ ജലസ്രോതസ്സ് നാശോന്മുഖമാണ്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.hindu.com/2008/11/30/stories/2008113054010500.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20121103134648/http://www.hindu.com/2008/11/30/stories/2008113054010500.htm |archive-date=2012-11-03 |title=Kerala / Kozhikode News: Another frog species discovered |date=2008-11-30 |newspaper=[[The Hindu]] |access-date=2011-09-21}}&lt;/ref&gt; തൽഫലമായി, നൈക്റ്റിബാട്രാക്കസ് ദത്താത്രേയൻസിസ് &quot;വംശനാശ ഭീഷണിയിലാണ്&quot; എന്ന് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;iucn status&quot; /&gt;

== ഭക്ഷണക്രമം ==
ഈ ഇനം പ്രധാനമായും [[ഡിപ്‌റ്റെറ|ഡിപ്റ്റെറ]] ഇനങ്ങളെയാണ് ഭക്ഷിക്കുന്നതെന്ന് കണ്ടെത്തി.  ഹൈമനോപ്റ്റെറയും ലെപിഡോപ്റ്റെറയും ഭക്ഷിക്കുന്നുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Arpitha |first=Joy |last2=Ganesh |first2=Shama |date=2025 |title=Diet of the Dattatreya night frog Nyctibatrachus dattatreyaensis from the central Western Ghats, India |url=https://www.thebhs.org/publications/the-herpetological-bulletin/issue-number-171-spring-2025/4285-02-diet-of-the-dattatreya-night-frog-i-nyctibatrachus-dattatreyaensis-i-from-the-central-western-ghats-india |journal=The Herpetological Bulletin |language=en-gb |issue=171 |doi=10.33256/hb171.611|doi-access=free }}&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==
{{Commons category|Nyctibatrachus dattatreyaensis}}
{{Reflist}}

{{Taxonbar|from=Q3346620}}

[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ തവളകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പശ്ചിമഘട്ടതദ്ദേശവാസിയായ ജീവികൾ]]</text>
      <sha1>2pwqznzbnp100vehdgeti4d0di1dst3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Travelhopez</title>
    <ns>3</ns>
    <id>669482</id>
    <revision>
      <id>4649957</id>
      <timestamp>2026-07-24T20:00:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>സ്വാഗതസംഘം</username>
        <id>39256</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[Template:Welcome|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു</comment>
      <origin>4649957</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6832" sha1="7g3p8d4h68tgys2ge0kf9m8ykfhkrm9" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: Travelhopez | Travelhopez | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 20:00, 24 ജൂലൈ 2026 (UTC)</text>
      <sha1>7g3p8d4h68tgys2ge0kf9m8ykfhkrm9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dattatreya night frog</title>
    <ns>0</ns>
    <id>669483</id>
    <redirect title="ദത്താത്രേയ നൈറ്റ് ഫ്രോഗ്" />
    <revision>
      <id>4649962</id>
      <timestamp>2026-07-24T21:11:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <comment>[[ദത്താത്രേയ നൈറ്റ് ഫ്രോഗ്]] എന്ന താളിലേക്ക് തിരിച്ചുവിടുന്നു</comment>
      <origin>4649962</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="112" sha1="ojah7ficbq7lt5cwdrnbxpw1h6ps207" xml:space="preserve">#തിരിച്ചുവിടുക[[ദത്താത്രേയ നൈറ്റ് ഫ്രോഗ്]]</text>
      <sha1>ojah7ficbq7lt5cwdrnbxpw1h6ps207</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>യുറയോട്ടിഫ്ലസ് മെനോണി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>669484</id>
    <revision>
      <id>4649974</id>
      <timestamp>2026-07-24T22:11:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <comment>'{{Prettyurl|Uraeotyphlus menoni}}{{Speciesbox  | image = Uraeotyphlus menoni habitus.JPG | image_caption = | status = DD | status_system = IUCN3.1 | status_ref = &lt;ref name=&quot;iucn status 19 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=Sushil Dutta, Gopalakrishna Bhatta, David Gower, Mark Wilkinson, Oommen V. Oommen |date=2004 |title=''Uraeotyphlus menoni'' |volume=2004 |article-number=e.T59656A11965158 |doi=10.2305/IUCN.UK.2004.RL...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു</comment>
      <origin>4649974</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7126" sha1="6p6q2js2x4ajmqysga95y3cemc88875" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Uraeotyphlus menoni}}{{Speciesbox 
| image = Uraeotyphlus menoni habitus.JPG
| image_caption =
| status = DD
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = &lt;ref name=&quot;iucn status 19 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=Sushil Dutta, Gopalakrishna Bhatta, David Gower, Mark Wilkinson, Oommen V. Oommen |date=2004 |title=''Uraeotyphlus menoni'' |volume=2004 |article-number=e.T59656A11965158 |doi=10.2305/IUCN.UK.2004.RLTS.T59656A11965158.en |access-date=19 November 2021}}&lt;/ref&gt;
| genus = Uraeotyphlus
| species = menoni
| authority =  [[Thomas Nelson Annandale|Annandale]], 1913
| synonyms = 
| synonyms_ref =
}}ഇക്ത്യോഫിഡേ കുടുംബത്തിലെ ഒരു [[സിസിലിയൻ|സീസിലിയൻ]] ഇനമാണ് '''യുറയോടൈഫ്ലസ് മെനോണി'''. മേനോൻസ് സീസിലിയൻ അല്ലെങ്കിൽ കേരള സീസിലിയൻ എന്നും ഇത് അറിയപ്പെടുന്നു. ഇന്ത്യയിലെ പശ്ചിമഘട്ടത്തിലെ കേരള സംസ്ഥാനത്ത് മാത്രം കാണപ്പെടുന്ന ഒരു പ്രത്യേക ഇനമാണിത്.&lt;ref name=&quot;iucn status 19 November 2021&quot; /&gt;&lt;ref name=Frost/&gt;  മെനോണി എന്ന പ്രത്യേക പേര് [[ഹോളോടൈപ്പ്|ഹോളോടൈപ്പ്]] കളക്ടറും പിന്നീട് [[മദ്രാസ് സർവകലാശാല]]യുടെ വൈസ് ചാൻസലറുമായി മാറിയ [[K. Ramunni Menon|കെ. രാമുണ്ണി മേനോന്റെ]] ബഹുമാനാർത്ഥമാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്.&lt;ref name=&quot;Beolens et al. 2013&quot;/&gt;
== വിവരണം ==
യുറയോടൈഫ്ലസ് മെനോണിക്ക് ആകെ 248 മില്ലിമീറ്റർ (9.8 ഇഞ്ച്) വരെ നീളം വളരാൻ കഴിയും.&lt;ref name=&quot;Venkataraman et al. 2013&quot;/&gt; ചാരനിറത്തിലുള്ള ഒരു ഇനമായ ഇതിന്റെ വെളുത്ത വയറിൽ ചാരനിറത്തിലുള്ള പുള്ളികളുണ്ട്. തലയ്ക്ക് ഇളം വയലറ്റ് നിറമാണ്. നേരിയ പുള്ളികളുമുണ്ട്, വ്യക്തമായ കണ്ണുകൾക്ക് ചുറ്റും നേരിയ ഒരു വളയത്താൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. മൂക്കിന്റെ അഗ്രവും താഴത്തെ താടിയെല്ലും വെളുത്ത നിറത്തിലാണ്. കൂടാതെ ചാരനിറത്തിലുള്ള പുള്ളികളുമുണ്ട്. ചെറിയ വാലിന്റെ അഗ്രം (&lt;1 സെ.മീ) വെളുത്ത നിറത്തിലാണ്. ടെന്റക്കിളുകൾ നാസാരന്ധ്രങ്ങൾക്ക് അടുത്തും താഴെയുമായി സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു. നാസാരന്ധ്രങ്ങൾ മുകളിൽ നിന്ന് ദൃശ്യമാണ്.&lt;ref name=&quot;Bhatta 1998&quot;/&gt;
== ആവാസ വ്യവസ്ഥയും സംരക്ഷണവും ==
യുറയോട്ടിഫ്ലസ് മെനോണി എന്നത് ഫലഭൂയിഷ്ഠമായതും അയഞ്ഞതും ഈർപ്പമുള്ളതുമായ മണ്ണുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഒരു ഭൂഗർഭ (ഫോസോറിയൽ) ഇനമാണ്. 500 മീറ്റർ (1,600 അടി) താഴെ ഉയരത്തിൽ ഉഷ്ണമേഖലാ ഈർപ്പമുള്ള വനങ്ങളിലും കാർഷിക ഭൂമിയിലും ഇവ കാണപ്പെടുന്നു. ഇവ കരയിൽ മുട്ടയിടുകയും ജലജീവികളായ ലാർവകളുമുള്ള അൺഡജവർഗ്ഗം ആയിരിക്കാനാണ് സാധ്യത.&lt;ref name=&quot;iucn status 19 November 2021&quot; /&gt;

ഈ ഇനം സാഹചര്യങ്ങളുമായി പൊരുത്തപ്പെടാൻ കഴിയുന്നതായി കാണപ്പെടുന്നു. മാത്രമല്ല ഇവ ഗുരുതരമായി വംശനാശ ഭീഷണി നേരിടുന്നില്ലായിരിക്കാം. എങ്കിലും ആവാസവ്യവസ്ഥയുടെ കടുത്ത നാശം മൂലം പ്രാദേശിക ജനവിഭാഗങ്ങൾക്ക് ഭീഷണി നേരിടേണ്ടി വന്നേക്കാം . കാർഷിക രാസവസ്തുക്കൾ, മണ്ണിന്റെ രാസഘടനയിലെ മാറ്റങ്ങൾ, ജൈവമണ്ണ് ശേഖരിക്കൽ എന്നിവയാൽ ഇവയ്ക്ക് ഭീഷണി നേരിടാം. ഏതെങ്കിലും സംരക്ഷിത പ്രദേശങ്ങളിൽ ഇവ കാണപ്പെടുന്നതായി അറിയില്ല.&lt;ref name=&quot;iucn status 19 November 2021&quot; /&gt;

==അവലംബം==
{{Reflist|refs=
&lt;ref name=&quot;Beolens et al. 2013&quot;&gt;{{cite book |last1 = Beolens | first1 = Bo | last2 = Watkins | first2 = Michael | last3 = Grayson | first3 = Michael |name-list-style=amp |title=The Eponym Dictionary of Amphibians |url=https://play.google.com/books/reader?id=QJY3BAAAQBAJ&amp;pg=GBS.PA140 |date=2013 |publisher=Pelagic Publishing |isbn=978-1-907807-42-8 |page=140}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Bhatta 1998&quot;&gt;{{cite journal |last1=Bhatta |first1=Gopalakrishna |title=A field guide to the caecilians of the Western Ghats, India |journal=Journal of Biosciences |date=1998 |volume=23 |issue=1 |pages=73–85 |doi=10.1007/BF02728526|s2cid=29374045 }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=Frost&gt;{{cite web |url=http://research.amnh.org/vz/herpetology/amphibia/Amphibia/Gymnophiona/Ichthyophiidae/Uraeotyphlus/Uraeotyphlus-menoni |title=''Uraeotyphlus menoni'' Annandale, 1913 |author=Frost, Darrel R. |year=2019 |work=Amphibian Species of the World: an Online Reference. Version 6.0 |publisher=American Museum of Natural History |access-date=30 August 2019}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Venkataraman et al. 2013&quot;&gt;{{cite book |editor1-last=Venkataraman| editor1-first= K.| editor2-last= Chattopadhyay| editor2-first= A.| editor3-last=Subramanian| editor3-first= K.A. |name-list-style=amp | date= 2013| title= Endemic Animals of India (Vertebrates) |publisher=Zoological Survey of India| location=Kolkata |pages=235 pp.+26 plates |no-pp=y | url= https://www.researchgate.net/publication/301693197 }} [''Uraeotyphlus menoni'': pp. 136–137]&lt;/ref&gt;
}}

{{Commons category|Uraeotyphlus menoni}}

{{Taxonbar|from=Q2713113}}</text>
      <sha1>6p6q2js2x4ajmqysga95y3cemc88875</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Uraeotyphlus menoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>669485</id>
    <redirect title="യുറയോട്ടിഫ്ലസ് മെനോണി" />
    <revision>
      <id>4649975</id>
      <timestamp>2026-07-24T22:12:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <comment>[[യുറയോട്ടിഫ്ലസ് മെനോണി]] എന്ന താളിലേക്ക് തിരിച്ചുവിടുന്നു</comment>
      <origin>4649975</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="105" sha1="6dtklcgv72cwflg30r8vmi5z2uhdw23" xml:space="preserve">#തിരിച്ചുവിടുക[[യുറയോട്ടിഫ്ലസ് മെനോണി]]</text>
      <sha1>6dtklcgv72cwflg30r8vmi5z2uhdw23</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഫലകം:Taxonomy/Uraeotyphlus</title>
    <ns>10</ns>
    <id>669486</id>
    <revision>
      <id>4649976</id>
      <timestamp>2018-04-08T12:57:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;Micromesistius</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=genus |link={{subst:#titleparts:{{subst:PAGENAME}}|2|2}} |parent=Ichthyophiidae |extinct=&lt;!--leave blank or dele...'</comment>
      <origin>4649976</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="528" sha1="juzil6ygl5jwjmcccpoup7t5k6alknw" xml:space="preserve">{{Don't edit this line {{{machine code|}}}
|rank=genus
|link=Uraeotyphlus
|parent=Ichthyophiidae
|extinct=&lt;!--leave blank or delete this line for &quot;not extinct&quot;; put &quot;yes&quot; for &quot;extinct&quot; --&gt;
|refs={{cite web |url=http://research.amnh.org/vz/herpetology/amphibia/Amphibia/Gymnophiona/Ichthyophiidae/Uraeotyphlus |title=''Uraeotyphlus'' Peters, 1880 |author=Frost, Darrel R. |year=2018 |work=Amphibian Species of the World: an Online Reference. Version 6.0 |publisher=American Museum of Natural History |accessdate=8 April 2018}}
}}</text>
      <sha1>juzil6ygl5jwjmcccpoup7t5k6alknw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4649977</id>
      <parentid>4649976</parentid>
      <timestamp>2019-10-08T02:27:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;Plantdrew</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <comment>update ref</comment>
      <origin>4649977</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="455" sha1="icmsgc21ncbgpcritpzu3ntoooe64z8" xml:space="preserve">{{Don't edit this line {{{machine code|}}}
|rank=genus
|link=Uraeotyphlus
|parent=Ichthyophiidae
|refs={{cite web |url=http://research.amnh.org/vz/herpetology/amphibia/index.php//Amphibia/Gymnophiona/Ichthyophiidae/Uraeotyphlus |title=Uraeotyphlus |last=Frost |first=Darrel R. |date=2019 |website=Amphibian Species of the World: an Online Reference. Version 6.0 |publisher=American Museum of Natural History, New York, USA |access-date=7 October 2019}}
}}</text>
      <sha1>icmsgc21ncbgpcritpzu3ntoooe64z8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4649978</id>
      <parentid>4649977</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T22:13:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[:en:Template:Taxonomy/Uraeotyphlus]] എന്നതിൽ നിന്ന് 2 പതിപ്പുകൾ ഇറക്കുമതി ചെയ്തു</comment>
      <origin>4649977</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="455" sha1="icmsgc21ncbgpcritpzu3ntoooe64z8" xml:space="preserve">{{Don't edit this line {{{machine code|}}}
|rank=genus
|link=Uraeotyphlus
|parent=Ichthyophiidae
|refs={{cite web |url=http://research.amnh.org/vz/herpetology/amphibia/index.php//Amphibia/Gymnophiona/Ichthyophiidae/Uraeotyphlus |title=Uraeotyphlus |last=Frost |first=Darrel R. |date=2019 |website=Amphibian Species of the World: an Online Reference. Version 6.0 |publisher=American Museum of Natural History, New York, USA |access-date=7 October 2019}}
}}</text>
      <sha1>icmsgc21ncbgpcritpzu3ntoooe64z8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഫലകം:Taxonomy/Ichthyophiidae</title>
    <ns>10</ns>
    <id>669487</id>
    <revision>
      <id>4649979</id>
      <timestamp>2011-10-29T07:03:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;ErikHaugen</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <comment>caecilian family</comment>
      <origin>4649979</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="182" sha1="jc8iql69dyl0c8ue7o5c4nr3tw9jrtl" xml:space="preserve">{{Don't edit this line {{{machine code|}}}|{{{1}}}
|rank=familia
|link=Ichthyophiidae
|parent=Gymnophiona
|extinct=
|refs=&lt;!--Shown on this page only; don't include &lt;ref&gt; tags --&gt;
}}</text>
      <sha1>jc8iql69dyl0c8ue7o5c4nr3tw9jrtl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4649980</id>
      <parentid>4649979</parentid>
      <timestamp>2017-01-30T19:19:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;JJMC89 bot</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Replace '{{Don't edit this line {{{machine code|}}}|{{{1}}}' with '{{Don't edit this line {{{machine code|}}}' in taxonomy templates</comment>
      <origin>4649980</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="174" sha1="l1jqe9dw5oix191ytqxg1gyi25b3tzt" xml:space="preserve">{{Don't edit this line {{{machine code|}}}
|rank=familia
|link=Ichthyophiidae
|parent=Gymnophiona
|extinct=
|refs=&lt;!--Shown on this page only; don't include &lt;ref&gt; tags --&gt;
}}</text>
      <sha1>l1jqe9dw5oix191ytqxg1gyi25b3tzt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4649981</id>
      <parentid>4649980</parentid>
      <timestamp>2019-02-04T01:53:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;Plantdrew</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <comment>parent</comment>
      <origin>4649981</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="158" sha1="d0xkk4hbm5bvzi23ae9fdu56wyhokke" xml:space="preserve">{{Don't edit this line {{{machine code|}}}
|rank=familia
|link=Ichthyophiidae
|parent=Apoda
|refs=&lt;!--Shown on this page only; don't include &lt;ref&gt; tags --&gt;
}}</text>
      <sha1>d0xkk4hbm5bvzi23ae9fdu56wyhokke</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4649982</id>
      <parentid>4649981</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T22:14:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[:en:Template:Taxonomy/Ichthyophiidae]] എന്നതിൽ നിന്ന് 3 പതിപ്പുകൾ ഇറക്കുമതി ചെയ്തു</comment>
      <origin>4649981</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="158" sha1="d0xkk4hbm5bvzi23ae9fdu56wyhokke" xml:space="preserve">{{Don't edit this line {{{machine code|}}}
|rank=familia
|link=Ichthyophiidae
|parent=Apoda
|refs=&lt;!--Shown on this page only; don't include &lt;ref&gt; tags --&gt;
}}</text>
      <sha1>d0xkk4hbm5bvzi23ae9fdu56wyhokke</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>യുറയോട്ടിഫ്ലസ് ഇന്ററപ്റ്റസ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>669488</id>
    <revision>
      <id>4649983</id>
      <timestamp>2026-07-24T22:40:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <comment>'{{Prettyurl|Uraeotyphlus interruptus}}{{Speciesbox  | image = Uraeotyphlus interruptus habitus.JPG | image_caption =  | status = DD | status_system = IUCN3.1 | status_ref = &lt;ref name=&quot;iucn status 20 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=Sushil Dutta, Gopalakrishna Bhatta, David Gower, Mark Wilkinson, Oommen V. Oommen |date=2004 |title=''Uraeotyphlus interruptus'' |volume=2004 |article-number=e.T59654A11976510 |doi=10.2305...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു</comment>
      <origin>4649983</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6223" sha1="n2g56myjqws1iwxruu7o87zxng8ntlq" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Uraeotyphlus interruptus}}{{Speciesbox 
| image = Uraeotyphlus interruptus habitus.JPG
| image_caption = 
| status = DD
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = &lt;ref name=&quot;iucn status 20 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=Sushil Dutta, Gopalakrishna Bhatta, David Gower, Mark Wilkinson, Oommen V. Oommen |date=2004 |title=''Uraeotyphlus interruptus'' |volume=2004 |article-number=e.T59654A11976510 |doi=10.2305/IUCN.UK.2004.RLTS.T59654A11976510.en |access-date=20 November 2021}}&lt;/ref&gt;
| genus = Uraeotyphlus
| species = interruptus
| authority =  {{interlanguage link multi|Raghavan Sridharan Pillai|fr|lt=Pillai}} and Ravichandran, 1999
| synonyms = 
| synonyms_ref = &lt;ref name=Frost/&gt;
}}ഇക്ത്യോഫിഡേ കുടുംബത്തിലെ ഒരു  [[സിസിലിയൻ|സീസിലിയൻ]]  ഇനമാണ് '''യുറയോട്ടിഫ്ലസ് ഇന്ററപ്റ്റസ്''' .ചെങ്ങളം സീസിലിയൻ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു  തെക്കേ ഇന്ത്യയിലെ പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ മാത്രം കാണപ്പെടുന്ന ഇവ കേരളത്തിലെ ചെങ്ങളം ഗ്രാമത്തിൽ നിന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.&lt;ref name=Frost/&gt;
== വിവരണം ==
185 മില്ലീമീറ്റർ (7.3 ഇഞ്ച്) നീളമുള്ള ഒരു ഇടത്തരം വലിപ്പമുള്ള സീസിലിയൻ ആണ് യുറയോട്ടിഫ്ലസ് ഇന്ററപ്റ്റസ്. ഇതിന്റെ ശരീരത്തിന് 162 മടക്കുകളുണ്ട്. പ്രാഥമിക വളയരൂപത്തിലുള്ള ഖണ്ഡങ്ങൾ അല്ലെങ്കിൽ ചുഴികൾ  പിൻഭാഗത്തെ പകുതിയിൽ മാത്രമേ ഡോർസത്തെ മുറിച്ചുകടക്കുന്നുള്ളൂ, വെന്ററിന് മുന്നിൽ മാത്രമേ രന്ധ്രം കാണപ്പെടുന്നുള്ളൂ. കോളർ ഭാഗം തലയേക്കാൾ അല്പം വീതിയുള്ളതാണ്; രണ്ട് കോളറുകളും ഡോർസൽ ആയി പൂർണ്ണമായും സംയോജിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും  വെൻട്രൽ ഭാഗത്ത് വ്യത്യസ്തമാണ്. കണ്ണുകൾ സ്പഷ്ടമാണ്. വെൻട്രൽ ടെന്റക്കിൾ നാസാരന്ധ്രത്തിന് താഴെയാണ്. നിറം മുകളിൽ സ്ലേറ്റ് വയലറ്റ് ആണ്. താഴെ അല്പം നിറം  കുറഞ്ഞതാണ്. ശരീരത്തിന്റെ പിൻഭാഗത്തെ വെൻട്രൽ മൂന്നിലൊന്ന് ഭാഗത്ത് കൂടുതൽ പ്രകടമാകുന്ന വെളുത്ത വരകളാൽ ശരീര മടക്കുകൾ അടയാളപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;Venkataraman et al. 2013&quot;/&gt;
== ആവാസ വ്യവസ്ഥയും സംരക്ഷണവും ==
യുറയോട്ടിഫ്ലസ് ഇന്ററപ്റ്റസ് അയഞ്ഞ മണ്ണുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഒരു ഭൂഗർഭ (ഫോസോറിയൽ) ഇനമാണ്. സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് 400 മീറ്റർ (1,300 അടി) ഉയരത്തിലുള്ള ഒരു റബ്ബർ തോട്ടത്തിലാണ്  മാതൃകാ ജീവികളുടെ തരം ശേഖരിച്ചത്. ഈ ഇനത്തിന്റെ സ്വാഭാവിക ആവാസ വ്യവസ്ഥ ഈർപ്പമുള്ള നിത്യഹരിത വനമാണെന്ന് അനുമാനിക്കാം. ഇവ കരയിൽ മുട്ടയിടുകയും ജലജീവികളായ ലാർവകളുമുള്ള അൺഡജവർഗ്ഗം ആയിരിക്കാനാണ് സാധ്യത.&lt;ref name=&quot;iucn status 20 November 2021&quot; /&gt;

ഈ ഇനത്തിന് പ്രത്യേക ഭീഷണികളൊന്നുമില്ല. എന്നിരുന്നാലും, ഇത് വ്യക്തമായും ഒരു പരിധിവരെ പൊരുത്തപ്പെടാൻ കഴിവുള്ളതാണ്. അതിനാൽ ആവാസ വ്യവസ്ഥയിലെ മാറ്റത്തിൽ നിന്ന് കാര്യമായ ഭീഷണി നേരിടേണ്ടിവരില്ല.  ഏതെങ്കിലും സംരക്ഷിത പ്രദേശങ്ങളിൽ ഇവ കാണപ്പെടുന്നതായി അറിവില്ല.&lt;ref name=&quot;iucn status 20 November 2021&quot; /&gt;

==അവലംബം==
{{Reflist|30em|refs=
&lt;ref name=Frost&gt;{{cite web |url=http://research.amnh.org/vz/herpetology/amphibia/Amphibia/Gymnophiona/Ichthyophiidae/Uraeotyphlus/Uraeotyphlus-interruptus |title=''Uraeotyphlus interruptus'' Pillai and Ravichandran, 1999 |author=Frost, Darrel R. |year=2019 |work=Amphibian Species of the World: an Online Reference. Version 6.0 |publisher=American Museum of Natural History |access-date=31 August 2019}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Venkataraman et al. 2013&quot;&gt;{{cite book |editor1-last=Venkataraman| editor1-first= K.| editor2-last= Chattopadhyay| editor2-first= A.| editor3-last=Subramanian| editor3-first= K.A. |name-list-style=amp | date= 2013| title= Endemic Animals of India (Vertebrates) |publisher=Zoological Survey of India| location=Kolkata |pages=235 pp.+26 plates |no-pp=y | url= https://www.researchgate.net/publication/301693197 }} [''Uraeotyphlus interruptus'': p. 136]&lt;/ref&gt;
}}

{{Commons category|Uraeotyphlus interruptus}}

{{Taxonbar|from=Q2712838}}</text>
      <sha1>n2g56myjqws1iwxruu7o87zxng8ntlq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4649984</id>
      <parentid>4649983</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T22:40:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <origin>4649984</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6233" sha1="ruqz54xqt9c1tcc6mh5113kyjwb5edl" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Uraeotyphlus interruptus}}{{Speciesbox 
| image = Uraeotyphlus interruptus habitus.JPG
| image_caption = 
| status = DD
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = &lt;ref name=&quot;iucn status 20 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=Sushil Dutta, Gopalakrishna Bhatta, David Gower, Mark Wilkinson, Oommen V. Oommen |date=2004 |title=''Uraeotyphlus interruptus'' |volume=2004 |article-number=e.T59654A11976510 |doi=10.2305/IUCN.UK.2004.RLTS.T59654A11976510.en |access-date=20 November 2021}}&lt;/ref&gt;
| genus = Uraeotyphlus
| species = interruptus
| authority =  {{interlanguage link multi|Raghavan Sridharan Pillai|fr|lt=Pillai}} and Ravichandran, 1999
| synonyms = 
| synonyms_ref = &lt;ref name=Frost/&gt;
}}ഇക്ത്യോഫിഡേ കുടുംബത്തിലെ ഒരു  [[സിസിലിയൻ|സീസിലിയൻ]]  ഇനമാണ് '''യുറയോട്ടിഫ്ലസ് ഇന്ററപ്റ്റസ്''' .ചെങ്ങളം സീസിലിയൻ എന്നും ഇത് അറിയപ്പെടുന്നു  തെക്കേ ഇന്ത്യയിലെ പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ മാത്രം കാണപ്പെടുന്ന ഇവ കേരളത്തിലെ ചെങ്ങളം ഗ്രാമത്തിൽ നിന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.&lt;ref name=Frost/&gt;
== വിവരണം ==
185 മില്ലീമീറ്റർ (7.3 ഇഞ്ച്) നീളമുള്ള ഒരു ഇടത്തരം വലിപ്പമുള്ള സീസിലിയൻ ആണ് യുറയോട്ടിഫ്ലസ് ഇന്ററപ്റ്റസ്. ഇതിന്റെ ശരീരത്തിന് 162 മടക്കുകളുണ്ട്. പ്രാഥമിക വളയരൂപത്തിലുള്ള ഖണ്ഡങ്ങൾ അല്ലെങ്കിൽ ചുഴികൾ  പിൻഭാഗത്തെ പകുതിയിൽ മാത്രമേ ഡോർസത്തെ മുറിച്ചുകടക്കുന്നുള്ളൂ, വെന്ററിന് മുന്നിൽ മാത്രമേ രന്ധ്രം കാണപ്പെടുന്നുള്ളൂ. കോളർ ഭാഗം തലയേക്കാൾ അല്പം വീതിയുള്ളതാണ്; രണ്ട് കോളറുകളും ഡോർസൽ ആയി പൂർണ്ണമായും സംയോജിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും  വെൻട്രൽ ഭാഗത്ത് വ്യത്യസ്തമാണ്. കണ്ണുകൾ സ്പഷ്ടമാണ്. വെൻട്രൽ ടെന്റക്കിൾ നാസാരന്ധ്രത്തിന് താഴെയാണ്. നിറം മുകളിൽ സ്ലേറ്റ് വയലറ്റ് ആണ്. താഴെ അല്പം നിറം  കുറഞ്ഞതാണ്. ശരീരത്തിന്റെ പിൻഭാഗത്തെ വെൻട്രൽ മൂന്നിലൊന്ന് ഭാഗത്ത് കൂടുതൽ പ്രകടമാകുന്ന വെളുത്ത വരകളാൽ ശരീര മടക്കുകൾ അടയാളപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;Venkataraman et al. 2013&quot;/&gt;
== ആവാസ വ്യവസ്ഥയും സംരക്ഷണവും ==
യുറയോട്ടിഫ്ലസ് ഇന്ററപ്റ്റസ് അയഞ്ഞ മണ്ണുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഒരു ഭൂഗർഭ (ഫോസോറിയൽ) ഇനമാണ്. സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് 400 മീറ്റർ (1,300 അടി) ഉയരത്തിലുള്ള ഒരു റബ്ബർ തോട്ടത്തിലാണ്  മാതൃകാ ജീവികളുടെ തരം ശേഖരിച്ചത്. ഈ ഇനത്തിന്റെ സ്വാഭാവിക ആവാസ വ്യവസ്ഥ ഈർപ്പമുള്ള നിത്യഹരിത വനമാണെന്ന് അനുമാനിക്കാം. ഇവ കരയിൽ മുട്ടയിടുകയും ജലജീവികളായ ലാർവകളുമുള്ള അൺഡജവർഗ്ഗം ആയിരിക്കാനാണ് സാധ്യത.&lt;ref name=&quot;iucn status 20 November 2021&quot; /&gt;

ഈ ഇനത്തിന് പ്രത്യേക ഭീഷണികളൊന്നുമില്ല. എന്നിരുന്നാലും, ഇത് വ്യക്തമായും ഒരു പരിധിവരെ പൊരുത്തപ്പെടാൻ കഴിവുള്ളതാണ്. അതിനാൽ ആവാസ വ്യവസ്ഥയിലെ മാറ്റത്തിൽ നിന്ന് കാര്യമായ ഭീഷണി നേരിടേണ്ടിവരില്ല.  ഏതെങ്കിലും സംരക്ഷിത പ്രദേശങ്ങളിൽ ഇവ കാണപ്പെടുന്നതായി അറിവില്ല.&lt;ref name=&quot;iucn status 20 November 2021&quot; /&gt;

==അവലംബം==
{{Reflist|30em|refs=
&lt;ref name=Frost&gt;{{cite web |url=http://research.amnh.org/vz/herpetology/amphibia/Amphibia/Gymnophiona/Ichthyophiidae/Uraeotyphlus/Uraeotyphlus-interruptus |title=''Uraeotyphlus interruptus'' Pillai and Ravichandran, 1999 |author=Frost, Darrel R. |year=2019 |work=Amphibian Species of the World: an Online Reference. Version 6.0 |publisher=American Museum of Natural History |access-date=31 August 2019}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Venkataraman et al. 2013&quot;&gt;{{cite book |editor1-last=Venkataraman| editor1-first= K.| editor2-last= Chattopadhyay| editor2-first= A.| editor3-last=Subramanian| editor3-first= K.A. |name-list-style=amp | date= 2013| title= Endemic Animals of India (Vertebrates) |publisher=Zoological Survey of India| location=Kolkata |pages=235 pp.+26 plates |no-pp=y | url= https://www.researchgate.net/publication/301693197 }} [''Uraeotyphlus interruptus'': p. 136]&lt;/ref&gt;
}}

{{Commons category|Uraeotyphlus interruptus}}

{{Taxonbar|from=Q2712838}}</text>
      <sha1>ruqz54xqt9c1tcc6mh5113kyjwb5edl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4649986</id>
      <parentid>4649984</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T22:44:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[വർഗ്ഗം:പശ്ചിമഘട്ടതദ്ദേശവാസിയായ ജീവികൾ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച്</comment>
      <origin>4649986</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6346" sha1="1v0jxe8w2pjz7pw8yhicx9wzm71p3u3" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Uraeotyphlus interruptus}}{{Speciesbox 
| image = Uraeotyphlus interruptus habitus.JPG
| image_caption = 
| status = DD
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = &lt;ref name=&quot;iucn status 20 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=Sushil Dutta, Gopalakrishna Bhatta, David Gower, Mark Wilkinson, Oommen V. Oommen |date=2004 |title=''Uraeotyphlus interruptus'' |volume=2004 |article-number=e.T59654A11976510 |doi=10.2305/IUCN.UK.2004.RLTS.T59654A11976510.en |access-date=20 November 2021}}&lt;/ref&gt;
| genus = Uraeotyphlus
| species = interruptus
| authority =  {{interlanguage link multi|Raghavan Sridharan Pillai|fr|lt=Pillai}} and Ravichandran, 1999
| synonyms = 
| synonyms_ref = &lt;ref name=Frost/&gt;
}}ഇക്ത്യോഫിഡേ കുടുംബത്തിലെ ഒരു  [[സിസിലിയൻ|സീസിലിയൻ]]  ഇനമാണ് '''യുറയോട്ടിഫ്ലസ് ഇന്ററപ്റ്റസ്''' .ചെങ്ങളം സീസിലിയൻ എന്നും ഇത് അറിയപ്പെടുന്നു  തെക്കേ ഇന്ത്യയിലെ പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ മാത്രം കാണപ്പെടുന്ന ഇവ കേരളത്തിലെ ചെങ്ങളം ഗ്രാമത്തിൽ നിന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.&lt;ref name=Frost/&gt;
== വിവരണം ==
185 മില്ലീമീറ്റർ (7.3 ഇഞ്ച്) നീളമുള്ള ഒരു ഇടത്തരം വലിപ്പമുള്ള സീസിലിയൻ ആണ് യുറയോട്ടിഫ്ലസ് ഇന്ററപ്റ്റസ്. ഇതിന്റെ ശരീരത്തിന് 162 മടക്കുകളുണ്ട്. പ്രാഥമിക വളയരൂപത്തിലുള്ള ഖണ്ഡങ്ങൾ അല്ലെങ്കിൽ ചുഴികൾ  പിൻഭാഗത്തെ പകുതിയിൽ മാത്രമേ ഡോർസത്തെ മുറിച്ചുകടക്കുന്നുള്ളൂ, വെന്ററിന് മുന്നിൽ മാത്രമേ രന്ധ്രം കാണപ്പെടുന്നുള്ളൂ. കോളർ ഭാഗം തലയേക്കാൾ അല്പം വീതിയുള്ളതാണ്; രണ്ട് കോളറുകളും ഡോർസൽ ആയി പൂർണ്ണമായും സംയോജിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും  വെൻട്രൽ ഭാഗത്ത് വ്യത്യസ്തമാണ്. കണ്ണുകൾ സ്പഷ്ടമാണ്. വെൻട്രൽ ടെന്റക്കിൾ നാസാരന്ധ്രത്തിന് താഴെയാണ്. നിറം മുകളിൽ സ്ലേറ്റ് വയലറ്റ് ആണ്. താഴെ അല്പം നിറം  കുറഞ്ഞതാണ്. ശരീരത്തിന്റെ പിൻഭാഗത്തെ വെൻട്രൽ മൂന്നിലൊന്ന് ഭാഗത്ത് കൂടുതൽ പ്രകടമാകുന്ന വെളുത്ത വരകളാൽ ശരീര മടക്കുകൾ അടയാളപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;Venkataraman et al. 2013&quot;/&gt;
== ആവാസ വ്യവസ്ഥയും സംരക്ഷണവും ==
യുറയോട്ടിഫ്ലസ് ഇന്ററപ്റ്റസ് അയഞ്ഞ മണ്ണുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഒരു ഭൂഗർഭ (ഫോസോറിയൽ) ഇനമാണ്. സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് 400 മീറ്റർ (1,300 അടി) ഉയരത്തിലുള്ള ഒരു റബ്ബർ തോട്ടത്തിലാണ്  മാതൃകാ ജീവികളുടെ തരം ശേഖരിച്ചത്. ഈ ഇനത്തിന്റെ സ്വാഭാവിക ആവാസ വ്യവസ്ഥ ഈർപ്പമുള്ള നിത്യഹരിത വനമാണെന്ന് അനുമാനിക്കാം. ഇവ കരയിൽ മുട്ടയിടുകയും ജലജീവികളായ ലാർവകളുമുള്ള അൺഡജവർഗ്ഗം ആയിരിക്കാനാണ് സാധ്യത.&lt;ref name=&quot;iucn status 20 November 2021&quot; /&gt;

ഈ ഇനത്തിന് പ്രത്യേക ഭീഷണികളൊന്നുമില്ല. എന്നിരുന്നാലും, ഇത് വ്യക്തമായും ഒരു പരിധിവരെ പൊരുത്തപ്പെടാൻ കഴിവുള്ളതാണ്. അതിനാൽ ആവാസ വ്യവസ്ഥയിലെ മാറ്റത്തിൽ നിന്ന് കാര്യമായ ഭീഷണി നേരിടേണ്ടിവരില്ല.  ഏതെങ്കിലും സംരക്ഷിത പ്രദേശങ്ങളിൽ ഇവ കാണപ്പെടുന്നതായി അറിവില്ല.&lt;ref name=&quot;iucn status 20 November 2021&quot; /&gt;

==അവലംബം==
{{Reflist|30em|refs=
&lt;ref name=Frost&gt;{{cite web |url=http://research.amnh.org/vz/herpetology/amphibia/Amphibia/Gymnophiona/Ichthyophiidae/Uraeotyphlus/Uraeotyphlus-interruptus |title=''Uraeotyphlus interruptus'' Pillai and Ravichandran, 1999 |author=Frost, Darrel R. |year=2019 |work=Amphibian Species of the World: an Online Reference. Version 6.0 |publisher=American Museum of Natural History |access-date=31 August 2019}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Venkataraman et al. 2013&quot;&gt;{{cite book |editor1-last=Venkataraman| editor1-first= K.| editor2-last= Chattopadhyay| editor2-first= A.| editor3-last=Subramanian| editor3-first= K.A. |name-list-style=amp | date= 2013| title= Endemic Animals of India (Vertebrates) |publisher=Zoological Survey of India| location=Kolkata |pages=235 pp.+26 plates |no-pp=y | url= https://www.researchgate.net/publication/301693197 }} [''Uraeotyphlus interruptus'': p. 136]&lt;/ref&gt;
}}

{{Commons category|Uraeotyphlus interruptus}}

{{Taxonbar|from=Q2712838}}

[[വർഗ്ഗം:പശ്ചിമഘട്ടതദ്ദേശവാസിയായ ജീവികൾ]]</text>
      <sha1>1v0jxe8w2pjz7pw8yhicx9wzm71p3u3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Uraeotyphlus interruptus</title>
    <ns>0</ns>
    <id>669489</id>
    <redirect title="യുറയോട്ടിഫ്ലസ് ഇന്ററപ്റ്റസ്" />
    <revision>
      <id>4649985</id>
      <timestamp>2026-07-24T22:43:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <comment>[[യുറയോട്ടിഫ്ലസ് ഇന്ററപ്റ്റസ്]] എന്ന താളിലേക്ക് തിരിച്ചുവിടുന്നു</comment>
      <origin>4649985</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="123" sha1="pdqc6ztyh2pjsu1mnulq3juduwk5r2w" xml:space="preserve">#തിരിച്ചുവിടുക[[യുറയോട്ടിഫ്ലസ് ഇന്ററപ്റ്റസ്]]</text>
      <sha1>pdqc6ztyh2pjsu1mnulq3juduwk5r2w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വാൽക്കറാന</title>
    <ns>0</ns>
    <id>669490</id>
    <revision>
      <id>4649987</id>
      <timestamp>2026-07-24T23:30:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <comment>'{{Prettyurl|Walkerana}}{{Automatic taxobox | image = Indirana diplosticta by Sandeep Das.jpg | image_caption = ''[[Walkerana diplosticta]]'' – [[type species]] | taxon = Walkerana | authority = [[Neelesh Dahanukar|Dahanukar]], Modak, Krutha, Nameer, Padhye, and Molur, 2016&lt;ref name=&quot;Dahanukar et al. 2016&quot;/&gt; | type_species = ''[[Walkerana diplosticta|Ixalus diplostictus]]'' | type_species_authority = Albert Günther...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു</comment>
      <origin>4649987</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7580" sha1="o8jh22s1c6nco398ng6dsav92e0stex" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Walkerana}}{{Automatic taxobox
| image = Indirana diplosticta by Sandeep Das.jpg
| image_caption = ''[[Walkerana diplosticta]]'' – [[type species]]
| taxon = Walkerana
| authority = [[Neelesh Dahanukar|Dahanukar]], Modak, Krutha, Nameer, Padhye, and Molur, 2016&lt;ref name=&quot;Dahanukar et al. 2016&quot;/&gt;
| type_species = ''[[Walkerana diplosticta|Ixalus diplostictus]]''
| type_species_authority = [[Albert Günther|Günther]], 1876
| synonyms = ''Sallywalkerana'' &lt;small&gt;[[Neelesh Dahanukar|Dahanukar]], Modak, Krutha, Nameer, Padhye, and Molur, 2016 – unnecessary [[replacement name]]&lt;/small&gt;
| synonyms_ref = &lt;ref name=Frost/&gt;
}}റാണിക്സാലിഡേ കുടുംബത്തിലെ തവളകളുടെ ഒരു ജനുസ്സാണ് '''വാൽക്കറാന''' &lt;ref name=&quot;Dahanukar et al. 2016&quot;/&gt;&lt;ref name=Frost/&gt; [[ഇന്ത്യ]]യിലെ [[കേരളം]], [[തമിഴ്നാട്]] സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ മാത്രം കാണപ്പെടുന്ന ഒരു ജനുസ്സാണ് ഇത്.&lt;ref name=Frost/&gt; അന്ന് വ്യാപകമായി നിർവചിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ഇൻഡിറാണയിൽ ജനിതകമായും രൂപശാസ്ത്രപരമായും വ്യത്യസ്തമായ ഒരു ക്ലേഡിനെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന മൂന്ന് ഇനം [[ഇൻഡിറാണ]]കളെ ഉൾക്കൊള്ളുന്നതിനായാണ് 2016 ൽ ഇത് രൂപീകരിച്ചത്. &lt;ref name=&quot;Dahanukar et al. 2016&quot;/&gt;  2020 ൽ [[Walkerana muduga|വാൽക്കറാന മുഡുഗ]]യെക്കുറിച്ച് വിവരിക്കുന്നതുവരെ, [[പാലക്കാട് ചുരം|പാലക്കാട് ചുരത്തിന്]] തെക്ക് പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ തെക്കേ അറ്റത്ത് നിന്ന് മാത്രമേ ഈ ജനുസ്സ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നുള്ളൂ.&lt;ref name=&quot;Dinesh  et al. 2020&quot;/&gt;
== പദോൽപ്പത്തി ==
സൂ ഔട്ട്റീച്ച് ഓർഗനൈസേഷനിലെ സംരക്ഷകയായ സാലി വാക്കറിന്റെ പേരിലാണ് ഈ ജനുസ് അറിയപ്പെടുന്നത്&lt;ref name=&quot;Dahanukar et al. 2016&quot;/&gt;ക്രിക്കറ്റ് ജനുസ്സായ വാൽക്കറാന ഒട്ടെ, പെരസ്-ഗെലബെർട്ട് 2009 യുമായി സമാനത പുലർത്തിയതിനാൽ ഈ ജനുസ്സിനെ പിന്നീട് സാലിവാൽക്കറാന എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്തു. എന്നാൽ രണ്ടാമത്തേത് [[Nomen nudum|നോമെൻ ന്യൂഡം]] ആയിരിക്കാം.&lt;ref name=Frost/&gt;
== വിവരണം ==
ജനിതകമായി റാനിക്സാലിഡേ കുടുംബത്തിൽ വളരെക്കാലം മുമ്പുണ്ടായിരുന്ന ഒരു  ക്ലേഡാണ് വാൽക്കെരാന. അതിന്റെ സഹോദരി ടാക്സോൺ ഇൻഡിറാണയിൽനിന്ന് വ്യത്യസ്തമാകുന്നത് വളരെ കുറഞ്ഞ വെബ്ബിംഗ് ഉള്ളതുകൊണ്ടും ആദ്യത്തെയും രണ്ടാമത്തെയും കാൽവിരലുകളിൽ ഒരു ഫാലാഞ്ച് വെബ്ബിംഗ് ഇല്ലാത്തതുകൊണ്ടുമാണ്. (ഇൻഡിറാണയിൽ ഇതില്ല). നാലാമത്തെ കാൽവിരലിൽ മൂന്ന് ഫാലാഞ്ചുകൾ സ്വതന്ത്രമാണ് (ഇൻഡിറാണയിൽ 2–2½). കൂടാതെ, വാൽക്കെരാനയിൽ ആദ്യത്തെ വിരൽ രണ്ടാമത്തെ വിരൽ നേക്കാൾ ചെറുതാണ്, അതേസമയം ഇൻഡിറാണയിൽ (I. leithii ഒഴികെ) അവ തുല്യ നീളമുള്ളതാണ് അല്ലെങ്കിൽ ആദ്യത്തെ വിരൽ രണ്ടാമത്തെ വിരലിനേക്കാൾ നീളമുള്ളതാണ്.&lt;ref name=&quot;Dahanukar et al. 2016&quot;/&gt;

==സ്പീഷീസ്==
നാല് അംഗീകൃത സ്പീഷീസുകളുണ്ട്:&lt;ref name=Frost/&gt;&lt;ref name=&quot;Dinesh  et al. 2020&quot;/&gt;
* ''[[വാൽക്കറാന ഡിപ്ലോസ്റ്റിക്റ്റ]]'' &lt;small&gt;(Günther, 1876)&lt;/small&gt;
* ''[[വാൽക്കറാന ലെപ്റ്റോഡാക്റ്റൈല]]'' &lt;small&gt;(Boulenger, 1882)&lt;/small&gt;
* ''[[വാൽക്കറാന മുഡുഗ]]'' &lt;small&gt;Dinesh, Vijayakumar, Ramesh, Jayarajan, Chandramouli, and Shanker, 2020&lt;/small&gt;
* ''[[വാൽക്കറാന ഫ്രൈനോഡെർമ]]'' &lt;small&gt;(Boulenger, 1882)&lt;/small&gt;

പാലക്കാട് ചുരത്തിന് വടക്കുഭാഗത്തുനിന്നുള്ള ഒരു മാതൃകയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ദിനേശും സഹപ്രവർത്തകരും ഒരു അധിക ഇനത്തെ തിരിച്ചറിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. പക്ഷേ പ്രസ്തുത മാതൃകയുടെ മോശം സംരക്ഷണം കാരണം അവർ അത് വിവരിച്ചിട്ടില്ല..&lt;ref name=&quot;Dinesh  et al. 2020&quot;/&gt;

[[File:Indirana phrynoderma - Davidraju IIMG 2484 a.jpg|thumb|''[[വാൽക്കറാന ഫ്രൈനോഡെർമ]]'']]

==അവലംബം==
{{Reflist|refs=
&lt;ref name=&quot;Dahanukar et al. 2016&quot;&gt;{{cite journal |last1=Dahanukar |first1=Neelesh |last2=Modak |first2=Nikhil |last3=Krutha |first3=Keerthi |last4=Nameer |first4=P. O. |last5=Padhye |first5=Anand D. |last6=Molur |first6=Sanjay |name-list-style=amp |title=Leaping frogs (Anura: Ranixalidae) of the Western Ghats of India: An integrated taxonomic review |journal=Journal of Threatened Taxa |date=2016 |volume=8 |issue=10 |pages=9221–9288 |doi=10.11609/jott.2532.8.10.9221-9288 |doi-access=free}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Dinesh  et al. 2020&quot;&gt;{{cite journal |last1=Dinesh |first1=K.P. |last2=Vijayakumar |first2=S.P. |last3=Ramesh |first3=Vijay |last4=Jayarajan |first4=Aditi |last5=Chandramouli |first5=S.R. |last6=Shanker |first6=Kartik |name-list-style=amp |title=A deeply divergent lineage of ''Walkerana'' (Anura: Ranixalidae) from the Western Ghats of Peninsular India |journal=Zootaxa |date=2020 |volume=4729 |issue=2 |pages=266–276 |doi=10.11646/zootaxa.4729.2.7|pmid=32229864 |s2cid=213656373 }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=Frost&gt;{{cite web |url=https://amphibiansoftheworld.amnh.org/Amphibia/Anura/Ranixalidae/Walkerana |title=''Walkerana'' Dahanukar, Modak, Krutha, Nameer, Padhye, and Molur, 2016 |author=Frost, Darrel R. |year=2020 |work=Amphibian Species of the World: an Online Reference. Version 6.0 |publisher=American Museum of Natural History |access-date=12 March 2020}}&lt;/ref&gt;
}}

{{Taxonbar|from=Q84591618|from2=Q27916648}}</text>
      <sha1>o8jh22s1c6nco398ng6dsav92e0stex</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4649988</id>
      <parentid>4649987</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T23:31:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <comment>/* പദോൽപ്പത്തി */</comment>
      <origin>4649988</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7654" sha1="k5joaz8bfi9ee27zmwm8zbcvtmrmo5u" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Walkerana}}{{Automatic taxobox
| image = Indirana diplosticta by Sandeep Das.jpg
| image_caption = ''[[Walkerana diplosticta]]'' – [[type species]]
| taxon = Walkerana
| authority = [[Neelesh Dahanukar|Dahanukar]], Modak, Krutha, Nameer, Padhye, and Molur, 2016&lt;ref name=&quot;Dahanukar et al. 2016&quot;/&gt;
| type_species = ''[[Walkerana diplosticta|Ixalus diplostictus]]''
| type_species_authority = [[Albert Günther|Günther]], 1876
| synonyms = ''Sallywalkerana'' &lt;small&gt;[[Neelesh Dahanukar|Dahanukar]], Modak, Krutha, Nameer, Padhye, and Molur, 2016 – unnecessary [[replacement name]]&lt;/small&gt;
| synonyms_ref = &lt;ref name=Frost/&gt;
}}റാണിക്സാലിഡേ കുടുംബത്തിലെ തവളകളുടെ ഒരു ജനുസ്സാണ് '''വാൽക്കറാന''' &lt;ref name=&quot;Dahanukar et al. 2016&quot;/&gt;&lt;ref name=Frost/&gt; [[ഇന്ത്യ]]യിലെ [[കേരളം]], [[തമിഴ്നാട്]] സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ മാത്രം കാണപ്പെടുന്ന ഒരു ജനുസ്സാണ് ഇത്.&lt;ref name=Frost/&gt; അന്ന് വ്യാപകമായി നിർവചിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ഇൻഡിറാണയിൽ ജനിതകമായും രൂപശാസ്ത്രപരമായും വ്യത്യസ്തമായ ഒരു ക്ലേഡിനെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന മൂന്ന് ഇനം [[ഇൻഡിറാണ]]കളെ ഉൾക്കൊള്ളുന്നതിനായാണ് 2016 ൽ ഇത് രൂപീകരിച്ചത്. &lt;ref name=&quot;Dahanukar et al. 2016&quot;/&gt;  2020 ൽ [[Walkerana muduga|വാൽക്കറാന മുഡുഗ]]യെക്കുറിച്ച് വിവരിക്കുന്നതുവരെ, [[പാലക്കാട് ചുരം|പാലക്കാട് ചുരത്തിന്]] തെക്ക് പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ തെക്കേ അറ്റത്ത് നിന്ന് മാത്രമേ ഈ ജനുസ്സ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നുള്ളൂ.&lt;ref name=&quot;Dinesh  et al. 2020&quot;/&gt;
== പദോൽപ്പത്തി ==
[[സൂ ഔട്ട്റീച്ച് ഓർഗനൈസേഷൻ|സൂ ഔട്ട്റീച്ച് ഓർഗനൈസേഷനിലെ]] സംരക്ഷകയായ സാലി വാക്കറിന്റെ പേരിലാണ് ഈ ജനുസ് അറിയപ്പെടുന്നത്&lt;ref name=&quot;Dahanukar et al. 2016&quot;/&gt;ക്രിക്കറ്റ് ജനുസ്സായ വാൽക്കറാന ഒട്ടെ, പെരസ്-ഗെലബെർട്ട് 2009 യുമായി സമാനത പുലർത്തിയതിനാൽ ഈ ജനുസ്സിനെ പിന്നീട് സാലിവാൽക്കറാന എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്തു. എന്നാൽ രണ്ടാമത്തേത് [[Nomen nudum|നോമെൻ ന്യൂഡം]] ആയിരിക്കാം.&lt;ref name=Frost/&gt;

== വിവരണം ==
ജനിതകമായി റാനിക്സാലിഡേ കുടുംബത്തിൽ വളരെക്കാലം മുമ്പുണ്ടായിരുന്ന ഒരു  ക്ലേഡാണ് വാൽക്കെരാന. അതിന്റെ സഹോദരി ടാക്സോൺ ഇൻഡിറാണയിൽനിന്ന് വ്യത്യസ്തമാകുന്നത് വളരെ കുറഞ്ഞ വെബ്ബിംഗ് ഉള്ളതുകൊണ്ടും ആദ്യത്തെയും രണ്ടാമത്തെയും കാൽവിരലുകളിൽ ഒരു ഫാലാഞ്ച് വെബ്ബിംഗ് ഇല്ലാത്തതുകൊണ്ടുമാണ്. (ഇൻഡിറാണയിൽ ഇതില്ല). നാലാമത്തെ കാൽവിരലിൽ മൂന്ന് ഫാലാഞ്ചുകൾ സ്വതന്ത്രമാണ് (ഇൻഡിറാണയിൽ 2–2½). കൂടാതെ, വാൽക്കെരാനയിൽ ആദ്യത്തെ വിരൽ രണ്ടാമത്തെ വിരൽ നേക്കാൾ ചെറുതാണ്, അതേസമയം ഇൻഡിറാണയിൽ (I. leithii ഒഴികെ) അവ തുല്യ നീളമുള്ളതാണ് അല്ലെങ്കിൽ ആദ്യത്തെ വിരൽ രണ്ടാമത്തെ വിരലിനേക്കാൾ നീളമുള്ളതാണ്.&lt;ref name=&quot;Dahanukar et al. 2016&quot;/&gt;

==സ്പീഷീസ്==
നാല് അംഗീകൃത സ്പീഷീസുകളുണ്ട്:&lt;ref name=Frost/&gt;&lt;ref name=&quot;Dinesh  et al. 2020&quot;/&gt;
* ''[[വാൽക്കറാന ഡിപ്ലോസ്റ്റിക്റ്റ]]'' &lt;small&gt;(Günther, 1876)&lt;/small&gt;
* ''[[വാൽക്കറാന ലെപ്റ്റോഡാക്റ്റൈല]]'' &lt;small&gt;(Boulenger, 1882)&lt;/small&gt;
* ''[[വാൽക്കറാന മുഡുഗ]]'' &lt;small&gt;Dinesh, Vijayakumar, Ramesh, Jayarajan, Chandramouli, and Shanker, 2020&lt;/small&gt;
* ''[[വാൽക്കറാന ഫ്രൈനോഡെർമ]]'' &lt;small&gt;(Boulenger, 1882)&lt;/small&gt;

പാലക്കാട് ചുരത്തിന് വടക്കുഭാഗത്തുനിന്നുള്ള ഒരു മാതൃകയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ദിനേശും സഹപ്രവർത്തകരും ഒരു അധിക ഇനത്തെ തിരിച്ചറിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. പക്ഷേ പ്രസ്തുത മാതൃകയുടെ മോശം സംരക്ഷണം കാരണം അവർ അത് വിവരിച്ചിട്ടില്ല..&lt;ref name=&quot;Dinesh  et al. 2020&quot;/&gt;

[[File:Indirana phrynoderma - Davidraju IIMG 2484 a.jpg|thumb|''[[വാൽക്കറാന ഫ്രൈനോഡെർമ]]'']]

==അവലംബം==
{{Reflist|refs=
&lt;ref name=&quot;Dahanukar et al. 2016&quot;&gt;{{cite journal |last1=Dahanukar |first1=Neelesh |last2=Modak |first2=Nikhil |last3=Krutha |first3=Keerthi |last4=Nameer |first4=P. O. |last5=Padhye |first5=Anand D. |last6=Molur |first6=Sanjay |name-list-style=amp |title=Leaping frogs (Anura: Ranixalidae) of the Western Ghats of India: An integrated taxonomic review |journal=Journal of Threatened Taxa |date=2016 |volume=8 |issue=10 |pages=9221–9288 |doi=10.11609/jott.2532.8.10.9221-9288 |doi-access=free}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Dinesh  et al. 2020&quot;&gt;{{cite journal |last1=Dinesh |first1=K.P. |last2=Vijayakumar |first2=S.P. |last3=Ramesh |first3=Vijay |last4=Jayarajan |first4=Aditi |last5=Chandramouli |first5=S.R. |last6=Shanker |first6=Kartik |name-list-style=amp |title=A deeply divergent lineage of ''Walkerana'' (Anura: Ranixalidae) from the Western Ghats of Peninsular India |journal=Zootaxa |date=2020 |volume=4729 |issue=2 |pages=266–276 |doi=10.11646/zootaxa.4729.2.7|pmid=32229864 |s2cid=213656373 }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=Frost&gt;{{cite web |url=https://amphibiansoftheworld.amnh.org/Amphibia/Anura/Ranixalidae/Walkerana |title=''Walkerana'' Dahanukar, Modak, Krutha, Nameer, Padhye, and Molur, 2016 |author=Frost, Darrel R. |year=2020 |work=Amphibian Species of the World: an Online Reference. Version 6.0 |publisher=American Museum of Natural History |access-date=12 March 2020}}&lt;/ref&gt;
}}

{{Taxonbar|from=Q84591618|from2=Q27916648}}</text>
      <sha1>k5joaz8bfi9ee27zmwm8zbcvtmrmo5u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4649989</id>
      <parentid>4649988</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T23:35:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <comment>/* സ്പീഷീസ് */</comment>
      <origin>4649989</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7728" sha1="7sy9x5tf79ceaqounl4v5bmcwnm70mi" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Walkerana}}{{Automatic taxobox
| image = Indirana diplosticta by Sandeep Das.jpg
| image_caption = ''[[Walkerana diplosticta]]'' – [[type species]]
| taxon = Walkerana
| authority = [[Neelesh Dahanukar|Dahanukar]], Modak, Krutha, Nameer, Padhye, and Molur, 2016&lt;ref name=&quot;Dahanukar et al. 2016&quot;/&gt;
| type_species = ''[[Walkerana diplosticta|Ixalus diplostictus]]''
| type_species_authority = [[Albert Günther|Günther]], 1876
| synonyms = ''Sallywalkerana'' &lt;small&gt;[[Neelesh Dahanukar|Dahanukar]], Modak, Krutha, Nameer, Padhye, and Molur, 2016 – unnecessary [[replacement name]]&lt;/small&gt;
| synonyms_ref = &lt;ref name=Frost/&gt;
}}റാണിക്സാലിഡേ കുടുംബത്തിലെ തവളകളുടെ ഒരു ജനുസ്സാണ് '''വാൽക്കറാന''' &lt;ref name=&quot;Dahanukar et al. 2016&quot;/&gt;&lt;ref name=Frost/&gt; [[ഇന്ത്യ]]യിലെ [[കേരളം]], [[തമിഴ്നാട്]] സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ മാത്രം കാണപ്പെടുന്ന ഒരു ജനുസ്സാണ് ഇത്.&lt;ref name=Frost/&gt; അന്ന് വ്യാപകമായി നിർവചിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ഇൻഡിറാണയിൽ ജനിതകമായും രൂപശാസ്ത്രപരമായും വ്യത്യസ്തമായ ഒരു ക്ലേഡിനെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന മൂന്ന് ഇനം [[ഇൻഡിറാണ]]കളെ ഉൾക്കൊള്ളുന്നതിനായാണ് 2016 ൽ ഇത് രൂപീകരിച്ചത്. &lt;ref name=&quot;Dahanukar et al. 2016&quot;/&gt;  2020 ൽ [[Walkerana muduga|വാൽക്കറാന മുഡുഗ]]യെക്കുറിച്ച് വിവരിക്കുന്നതുവരെ, [[പാലക്കാട് ചുരം|പാലക്കാട് ചുരത്തിന്]] തെക്ക് പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ തെക്കേ അറ്റത്ത് നിന്ന് മാത്രമേ ഈ ജനുസ്സ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നുള്ളൂ.&lt;ref name=&quot;Dinesh  et al. 2020&quot;/&gt;
== പദോൽപ്പത്തി ==
[[സൂ ഔട്ട്റീച്ച് ഓർഗനൈസേഷൻ|സൂ ഔട്ട്റീച്ച് ഓർഗനൈസേഷനിലെ]] സംരക്ഷകയായ സാലി വാക്കറിന്റെ പേരിലാണ് ഈ ജനുസ് അറിയപ്പെടുന്നത്&lt;ref name=&quot;Dahanukar et al. 2016&quot;/&gt;ക്രിക്കറ്റ് ജനുസ്സായ വാൽക്കറാന ഒട്ടെ, പെരസ്-ഗെലബെർട്ട് 2009 യുമായി സമാനത പുലർത്തിയതിനാൽ ഈ ജനുസ്സിനെ പിന്നീട് സാലിവാൽക്കറാന എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്തു. എന്നാൽ രണ്ടാമത്തേത് [[Nomen nudum|നോമെൻ ന്യൂഡം]] ആയിരിക്കാം.&lt;ref name=Frost/&gt;

== വിവരണം ==
ജനിതകമായി റാനിക്സാലിഡേ കുടുംബത്തിൽ വളരെക്കാലം മുമ്പുണ്ടായിരുന്ന ഒരു  ക്ലേഡാണ് വാൽക്കെരാന. അതിന്റെ സഹോദരി ടാക്സോൺ ഇൻഡിറാണയിൽനിന്ന് വ്യത്യസ്തമാകുന്നത് വളരെ കുറഞ്ഞ വെബ്ബിംഗ് ഉള്ളതുകൊണ്ടും ആദ്യത്തെയും രണ്ടാമത്തെയും കാൽവിരലുകളിൽ ഒരു ഫാലാഞ്ച് വെബ്ബിംഗ് ഇല്ലാത്തതുകൊണ്ടുമാണ്. (ഇൻഡിറാണയിൽ ഇതില്ല). നാലാമത്തെ കാൽവിരലിൽ മൂന്ന് ഫാലാഞ്ചുകൾ സ്വതന്ത്രമാണ് (ഇൻഡിറാണയിൽ 2–2½). കൂടാതെ, വാൽക്കെരാനയിൽ ആദ്യത്തെ വിരൽ രണ്ടാമത്തെ വിരൽ നേക്കാൾ ചെറുതാണ്, അതേസമയം ഇൻഡിറാണയിൽ (I. leithii ഒഴികെ) അവ തുല്യ നീളമുള്ളതാണ് അല്ലെങ്കിൽ ആദ്യത്തെ വിരൽ രണ്ടാമത്തെ വിരലിനേക്കാൾ നീളമുള്ളതാണ്.&lt;ref name=&quot;Dahanukar et al. 2016&quot;/&gt;

==സ്പീഷീസ്==
നാല് അംഗീകൃത സ്പീഷീസുകളുണ്ട്:&lt;ref name=Frost/&gt;&lt;ref name=&quot;Dinesh  et al. 2020&quot;/&gt;
* ''[[വാൽക്കറാന ഡിപ്ലോസ്റ്റിക്റ്റ]]'' &lt;small&gt;(Günther, 1876)&lt;/small&gt;
* ''[[വാൽക്കറാന ലെപ്റ്റോഡാക്റ്റൈല]]'' &lt;small&gt;(Boulenger, 1882)&lt;/small&gt;
* ''[[വാൽക്കറാന മുഡുഗ]]'' &lt;small&gt;Dinesh, Vijayakumar, Ramesh, Jayarajan, Chandramouli, and Shanker, 2020&lt;/small&gt;
* ''[[വാൽക്കറാന ഫ്രൈനോഡെർമ]]'' &lt;small&gt;(Boulenger, 1882)&lt;/small&gt;

പാലക്കാട് ചുരത്തിന് വടക്കുഭാഗത്തുനിന്നുള്ള ഒരു മാതൃകയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ദിനേശും സഹപ്രവർത്തകരും ഇതുകൂടാതെ ഒരു ഇനത്തെ കൂടി തിരിച്ചറിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. പക്ഷേ പ്രസ്തുത മാതൃകയുടെ മോശം സംരക്ഷണം കാരണം അവർ അതിനെക്കുറിച്ച് വിവരണം നൽകിയിട്ടില്ല..&lt;ref name=&quot;Dinesh  et al. 2020&quot;/&gt;

[[File:Indirana phrynoderma - Davidraju IIMG 2484 a.jpg|thumb|''[[വാൽക്കറാന ഫ്രൈനോഡെർമ]]'']]

==അവലംബം==
{{Reflist|refs=
&lt;ref name=&quot;Dahanukar et al. 2016&quot;&gt;{{cite journal |last1=Dahanukar |first1=Neelesh |last2=Modak |first2=Nikhil |last3=Krutha |first3=Keerthi |last4=Nameer |first4=P. O. |last5=Padhye |first5=Anand D. |last6=Molur |first6=Sanjay |name-list-style=amp |title=Leaping frogs (Anura: Ranixalidae) of the Western Ghats of India: An integrated taxonomic review |journal=Journal of Threatened Taxa |date=2016 |volume=8 |issue=10 |pages=9221–9288 |doi=10.11609/jott.2532.8.10.9221-9288 |doi-access=free}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Dinesh  et al. 2020&quot;&gt;{{cite journal |last1=Dinesh |first1=K.P. |last2=Vijayakumar |first2=S.P. |last3=Ramesh |first3=Vijay |last4=Jayarajan |first4=Aditi |last5=Chandramouli |first5=S.R. |last6=Shanker |first6=Kartik |name-list-style=amp |title=A deeply divergent lineage of ''Walkerana'' (Anura: Ranixalidae) from the Western Ghats of Peninsular India |journal=Zootaxa |date=2020 |volume=4729 |issue=2 |pages=266–276 |doi=10.11646/zootaxa.4729.2.7|pmid=32229864 |s2cid=213656373 }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=Frost&gt;{{cite web |url=https://amphibiansoftheworld.amnh.org/Amphibia/Anura/Ranixalidae/Walkerana |title=''Walkerana'' Dahanukar, Modak, Krutha, Nameer, Padhye, and Molur, 2016 |author=Frost, Darrel R. |year=2020 |work=Amphibian Species of the World: an Online Reference. Version 6.0 |publisher=American Museum of Natural History |access-date=12 March 2020}}&lt;/ref&gt;
}}

{{Taxonbar|from=Q84591618|from2=Q27916648}}</text>
      <sha1>7sy9x5tf79ceaqounl4v5bmcwnm70mi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Walkerana</title>
    <ns>0</ns>
    <id>669491</id>
    <redirect title="വാൽക്കറാന" />
    <revision>
      <id>4649990</id>
      <timestamp>2026-07-24T23:37:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <comment>[[വാൽക്കറാന]] എന്ന താളിലേക്ക് തിരിച്ചുവിടുന്നു</comment>
      <origin>4649990</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="71" sha1="ikt330598guzip98xlw3xv5ui9059oh" xml:space="preserve">#തിരിച്ചുവിടുക[[വാൽക്കറാന]]</text>
      <sha1>ikt330598guzip98xlw3xv5ui9059oh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഫലകം:Taxonomy/Walkerana</title>
    <ns>10</ns>
    <id>669492</id>
    <revision>
      <id>4649991</id>
      <timestamp>2020-01-19T14:16:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;Loopy30</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=genus |link={{subst:#titleparts:{{subst:PAGENAME}}|2|2}} |parent=Ranixalidae |refs= &lt;!--Shown on this page only;...'</comment>
      <origin>4649991</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="158" sha1="plf0ufbzok7j6uzom8x2tftinkb8tax" xml:space="preserve">{{Don't edit this line {{{machine code|}}}
|rank=genus
|link=Walkerana
|parent=Ranixalidae
|refs= &lt;!--Shown on this page only; don't include &lt;ref&gt; tags --&gt;
}}</text>
      <sha1>plf0ufbzok7j6uzom8x2tftinkb8tax</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4649992</id>
      <parentid>4649991</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T23:38:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[:en:Template:Taxonomy/Walkerana]] എന്നതിൽ നിന്ന് ഒരു പതിപ്പ് ഇറക്കുമതി ചെയ്തു</comment>
      <origin>4649991</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="158" sha1="plf0ufbzok7j6uzom8x2tftinkb8tax" xml:space="preserve">{{Don't edit this line {{{machine code|}}}
|rank=genus
|link=Walkerana
|parent=Ranixalidae
|refs= &lt;!--Shown on this page only; don't include &lt;ref&gt; tags --&gt;
}}</text>
      <sha1>plf0ufbzok7j6uzom8x2tftinkb8tax</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വാൽക്കറാന മുഡുഗ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>669493</id>
    <revision>
      <id>4649993</id>
      <timestamp>2026-07-25T00:24:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <comment>'{{Prettyurl|Walkerana muduga}}{{Speciesbox | status =DD | status_ref =&lt;ref name=IUCN/&gt; | status_system = IUCN3.1 | taxon = Walkerana muduga | authority = Dinesh, Vijayakumar, Ramesh, Jayarajan, Chandramouli, and Shanker, 2020&lt;ref name=&quot;Dinesh  et al. 2020&quot;/&gt; | synonyms_ref = &lt;ref name=Frost/&gt; | range_map = {{Location map | India  | relief = yes  | caption =  | alt     = Elivai Malai range in India  | lat_deg = 10.945...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു</comment>
      <origin>4649993</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11517" sha1="jnlahllir65dwwsrl6fno5pcymzdo8u" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Walkerana muduga}}{{Speciesbox
| status =DD
| status_ref =&lt;ref name=IUCN/&gt;
| status_system = IUCN3.1
| taxon = Walkerana muduga
| authority = Dinesh, Vijayakumar, Ramesh, Jayarajan, Chandramouli, and Shanker, 2020&lt;ref name=&quot;Dinesh  et al. 2020&quot;/&gt;
| synonyms_ref = &lt;ref name=Frost/&gt;
| range_map = {{Location map | India
 | relief = yes
 | caption =
 | alt     = Elivai Malai range in India
 | lat_deg = 10.945
 | lon_deg = 76.644
}}
| range_map_caption = ''Walkerana muduga'' is known from the [[Elivai Malai]] range in the [[Western Ghats]] of India
}}
റാണിക്സാലിഡേ കുടുംബത്തിലെ ഒരു തവള ഇനമാണ് '''വാൽക്കറാന മുഡുഗ'''.&lt;ref name=&quot;Dinesh  et al. 2020&quot;/&gt;&lt;ref name=Frost/&gt; മുഡുഗ മലയിൽ ചാടുന്ന തവള&lt;&lt;ref name=&quot;Dinesh  et al. 2020&quot;/&gt;&lt;ref name=Frost/&gt;{{efn| Capitalization as given by Dinesh and colleagues (2020)}} അല്ലെങ്കിൽ മുഡുഗ ചാടുന്ന തവള&lt;ref name=Mongabay/&gt;എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന ഇത് ഇന്ത്യയിലെ പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ മാത്രം കാണപ്പെടുന്നതും തമിഴ്നാട്ടിലെ പാലക്കാട് ചുരത്തിന് വടക്കുള്ള [[Elivai Mala|എലിവായ് മലൈ]] ശ്രേണിയിൽ നിന്ന് അറിയപ്പെടുന്നതുമാണ്.&lt;ref name=Frost/&gt; വാൽക്കറാനയുടെ മറ്റെല്ലാ അറിയപ്പെടുന്ന സ്പീഷീസുകളും പാലക്കാട് ചുരത്തിന് തെക്ക് ഭാഗത്താണ് കാണപ്പെടുന്നത്. കൂടാതെ തന്മാത്രാ ഡാറ്റ സൂചിപ്പിക്കുന്നത് വാൽക്കറാന മുഡുഗ കൂടുതൽ തെക്കൻ ഇനങ്ങളിൽ നിന്ന് വളരെ വ്യത്യസ്തമാണ്. എന്നിരുന്നാലും, [[പാലക്കാട് ചുരം|പാലക്കാട് ചുരത്തിന്]] വടക്ക് ഭാഗത്ത് നിന്ന് ഇതുവരെ വിവരിച്ചിട്ടില്ലാത്ത മറ്റൊരു വംശപരമ്പരയുണ്ട്. അത് മോശമായി സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള ഒരൊറ്റ മാതൃകയിൽ നിന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;Dinesh  et al. 2020&quot;/&gt;&lt;ref name=IUCN&gt;{{cite IUCN
|title= Muduga Mountain Leaping Frog: ''Walkerana muduga''
|url=https://www.iucnredlist.org/species/167468947/174221826
|article-number=e.T167468947A174221826
|doi=10.2305/IUCN.UK.2023-1.RLTS.T167468947A174221826.en
|id=167468947
|year=2023
|author1=IUCN SSC Amphibian Specialist Group
|accessdate=May 16, 2024}}&lt;/ref&gt;
== പദോൽപ്പത്തി ==
കേരളത്തിലെ [[പാലക്കാട്]] ജില്ലയിലെ മുദുഗർ ആദിവാസി സമൂഹത്തിന്റെ പേരിലാണ് വാൽക്കേരാന മുഡുഗ അറിയപ്പെടുന്നത്&lt;ref name=&quot;Dinesh  et al. 2020&quot;/&gt;
== വിവരണം ==
രണ്ട് സാമ്പിൾ ആൺ തവളയ്ക്ക് മൂക്കിന്റെ നീളം 23 ഉം 29 മില്ലീമീറ്ററും (0.9 ഉം 1.1 ഇഞ്ചും) നീളമുണ്ട്, അതേസമയം പ്രായപൂർത്തിയായ ഒരു പെൺ തവളയുടെ മൂക്കിന്റെ നീളം വളരെ വലുതാണ്, SVL-ൽ 45 മില്ലീമീറ്ററും (1.8 ഇഞ്ച്). ശരീരം തടിച്ചുകുറുകിയതും ഉയർന്നതുമാണ്. മൂക്ക് വ്യക്തമായി പരന്നിരിക്കും. കർണ്ണപടഹം അഥവാ ചെവിപ്പടം  വ്യക്തമാണ്, പക്ഷേ ഭാഗികമായി സുപ്രാറ്റിംപാനിക് മടക്കിനാൽ മറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. വിരലിലും കാൽവിരലിന്റെ അഗ്രത്തിലും ഹ്രസ്വവും, തടിച്ചുവീർക്കുന്നതുമായ ഡിസ്കുകൾ ഉണ്ട്. വിരലുകൾക്ക് വെബ്ബിംഗില്ല, അതേസമയം കാൽവിരലുകളിൽ തോൽചർമ്മം കുറവാണ്. ചർമ്മം പിൻഭാഗത്ത് മിനുസമാർന്നതാണ്. പക്ഷേ ചില ചെറിയ, നീളത്തിലുള്ള ഗ്രന്ഥി ചർമ്മ മടക്കുകളിലുണ്ട്. പിൻഭാഗത്ത് ഇളം മാംസളമായ തവിട്ടുനിറമാണ്. ഉയർന്ന മടക്കുകളുടെ അടിഭാഗം കടും തവിട്ടുനിറമാണ്. പരിക്രമണപഥങ്ങൾക്കിടയിൽ ഇളം തവിട്ടുനിറത്തിലുള്ള പാടുകളുണ്ട്. കീഴ്ച്ചുണ്ടിന് പുള്ളികളുണ്ട്. മൂക്കിന്റെ അഗ്രം മുതൽ സുപ്രാറ്റിംപാനിക് മടക്കിന്റെ അവസാനം വരെ ഇരുണ്ട തവിട്ടുനിറത്തിലുള്ള ഒരു വരയുണ്ട്. അടയാളങ്ങളൊന്നുമില്ലാതെ പാർശ്വഭാഗങ്ങൾ ഏകീകൃതമായ ഇളം തവിട്ടുനിറമാണ്. കൈകാലുകളിൽ പുള്ളികളുണ്ട്. തൊണ്ടയുടെ ഭാഗം മഞ്ഞകലർന്ന തവിട്ടുനിറമാണ്. വയറിന് വെളുത്ത ചാരനിറമാണ്.&lt;ref name=&quot;Dinesh  et al. 2020&quot;/&gt;
== വാൽമാക്രികൾ ==
ഈ തവളയുടെ വാൽമാക്രികൾ വെള്ളത്തിൽ മാത്രം വസിക്കുന്നില്ലെന്ന് ശാസ്ത്രജ്ഞർ അനുമാനിക്കുന്നു. പകരം, മറ്റ് ജീവിവർഗങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച് ചെറുപ്രായത്തിൽ വളരുന്ന വാലും പിൻകാലുകളും ഉപയോഗിച്ച് അവ നനഞ്ഞ പാറകളിലും പായലിലും സഞ്ചരിക്കുന്നു.ref name=IUCN /&gt;
== ആവാസ വ്യവസ്ഥയും സംരക്ഷണവും ==
സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് 1,554 മീറ്റർ (5,098 അടി) ഉയരത്തിൽ നിന്നാണ് മാതൃകാ ജീവികളുടെ തരം ശേഖരിച്ചത്. പാലക്കാട് ചുരത്തിന് വടക്കുള്ള വാൽക്കറാനയുടെ  ഒന്നിലധികം ജനസംഖ്യയെ നിരീക്ഷിച്ചതായി ദിനേശും സഹപ്രവർത്തകരും റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു.&lt;ref name=&quot;Dinesh  et al. 2020&quot;/&gt;പുൽമേടുകളിലും ചതുപ്പുനിലങ്ങളിലും തവളയെ നിരീക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഏലത്തോട്ടങ്ങൾ പോലുള്ള കാർഷിക മേഖലകളിലും ഇത് പ്രത്യക്ഷപ്പെടാമെന്ന് ശാസ്ത്രജ്ഞർ അനുമാനിക്കുന്നു, എന്നാൽ 2023 വരെ ഇത് നിരീക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് 800 നും 1900 നും ഇടയിൽ ഉയരത്തിലാണ് എല്ലാ നിരീക്ഷണങ്ങളും നടന്നിട്ടുള്ളത്.&lt;ref name=IUCN /&gt;

വനനശീകരണം, കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം എന്നിവ ഈ പ്രദേശത്തെ പൊതുവായ ഭീഷണികളാണ്.&lt;ref name=Mongabay/&gt; പ്രത്യേകിച്ചും, തവളയെ കണ്ടെത്തിയ ഉയരങ്ങളിൽ മിക്ക വിനോദസഞ്ചാരികളും അപൂർവ്വമായി മാത്രമേ സന്ദർശിക്കാറുള്ളൂവെങ്കിലും, IUCN ടൂറിസം ഒരു ഭീഷണിയായി ഉദ്ധരിക്കുന്നു. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനവും ഭീഷണി ഉയർത്തുന്നുണ്ട്. കാരണം തവള ഉയർന്ന പ്രദേശങ്ങളിലാണ് താമസിക്കുന്നത്. ഇതേ കുടുംബത്തിലെ മറ്റ് തവളകളിൽ ബാട്രാക്കോകൈട്രിയം ഡെൻഡ്രോബാറ്റിഡിസ് എന്ന ഫംഗസിനെ ശാസ്ത്രജ്ഞർ നിരീക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്. ബാട്രാക്കോകൈട്രിയം ഡെൻഡ്രോബാറ്റിഡിസ് കൈട്രിഡിയോമൈക്കോസിസ് എന്ന ഫംഗസ് രോഗത്തിന് കാരണമാകുന്നു.&lt;ref name=IUCN /&gt;

==കുറിപ്പുകൾ==
{{Notelist}}

==അവലംബം==
{{Reflist|refs=
&lt;ref name=&quot;Dinesh  et al. 2020&quot;&gt;{{cite journal |last1=Dinesh |first1=K.P. |last2=Vijayakumar |first2=S.P. |last3=Ramesh |first3=Vijay |last4=Jayarajan |first4=Aditi |last5=Chandramouli |first5=S.R. |last6=Shanker |first6=Kartik |name-list-style=amp |title=A deeply divergent lineage of ''Walkerana'' (Anura: Ranixalidae) from the Western Ghats of Peninsular India |journal=Zootaxa |date=2020 |volume=4729 |issue=2 |pages=266–276 |doi=10.11646/zootaxa.4729.2.7|pmid=32229864 |s2cid=213656373 |url=https://www.checklistbank.org/dataset/24219 }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=Frost&gt;{{cite web |url=https://amphibiansoftheworld.amnh.org/Amphibia/Anura/Ranixalidae/Walkerana/Walkerana-muduga |title=''Walkerana muduga'' Dinesh, Vijayakumar, Ramesh, Jayarajan, Chandramouli, and Shanker, 2020 |author=Frost, Darrel R. |year=2020 |work=Amphibian Species of the World: an Online Reference. Version 6.0 |publisher=American Museum of Natural History |access-date=12 March 2020}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=Mongabay&gt;{{cite web |url=https://news.mongabay.com/2020/03/muduga-leaping-frog-is-first-new-member-of-its-genus-found-in-over-a-century/ |title=Muduga leaping frog is first new member of its genus found in over a century |author= |date=11 March 2020 |work=Mongabay |access-date=12 March 2020}}&lt;/ref&gt;
}}

{{Taxonbar|from=Q96096729}}</text>
      <sha1>jnlahllir65dwwsrl6fno5pcymzdo8u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4649994</id>
      <parentid>4649993</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T00:31:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <comment>/* വിവരണം */</comment>
      <origin>4649994</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11600" sha1="91it5csj2wulg9d05v53b6el9eq9l0g" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Walkerana muduga}}{{Speciesbox
| status =DD
| status_ref =&lt;ref name=IUCN/&gt;
| status_system = IUCN3.1
| taxon = Walkerana muduga
| authority = Dinesh, Vijayakumar, Ramesh, Jayarajan, Chandramouli, and Shanker, 2020&lt;ref name=&quot;Dinesh  et al. 2020&quot;/&gt;
| synonyms_ref = &lt;ref name=Frost/&gt;
| range_map = {{Location map | India
 | relief = yes
 | caption =
 | alt     = Elivai Malai range in India
 | lat_deg = 10.945
 | lon_deg = 76.644
}}
| range_map_caption = ''Walkerana muduga'' is known from the [[Elivai Malai]] range in the [[Western Ghats]] of India
}}
റാണിക്സാലിഡേ കുടുംബത്തിലെ ഒരു തവള ഇനമാണ് '''വാൽക്കറാന മുഡുഗ'''.&lt;ref name=&quot;Dinesh  et al. 2020&quot;/&gt;&lt;ref name=Frost/&gt; മുഡുഗ മലയിൽ ചാടുന്ന തവള&lt;&lt;ref name=&quot;Dinesh  et al. 2020&quot;/&gt;&lt;ref name=Frost/&gt;{{efn| Capitalization as given by Dinesh and colleagues (2020)}} അല്ലെങ്കിൽ മുഡുഗ ചാടുന്ന തവള&lt;ref name=Mongabay/&gt;എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന ഇത് ഇന്ത്യയിലെ പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ മാത്രം കാണപ്പെടുന്നതും തമിഴ്നാട്ടിലെ പാലക്കാട് ചുരത്തിന് വടക്കുള്ള [[Elivai Mala|എലിവായ് മലൈ]] ശ്രേണിയിൽ നിന്ന് അറിയപ്പെടുന്നതുമാണ്.&lt;ref name=Frost/&gt; വാൽക്കറാനയുടെ മറ്റെല്ലാ അറിയപ്പെടുന്ന സ്പീഷീസുകളും പാലക്കാട് ചുരത്തിന് തെക്ക് ഭാഗത്താണ് കാണപ്പെടുന്നത്. കൂടാതെ തന്മാത്രാ ഡാറ്റ സൂചിപ്പിക്കുന്നത് വാൽക്കറാന മുഡുഗ കൂടുതൽ തെക്കൻ ഇനങ്ങളിൽ നിന്ന് വളരെ വ്യത്യസ്തമാണ്. എന്നിരുന്നാലും, [[പാലക്കാട് ചുരം|പാലക്കാട് ചുരത്തിന്]] വടക്ക് ഭാഗത്ത് നിന്ന് ഇതുവരെ വിവരിച്ചിട്ടില്ലാത്ത മറ്റൊരു വംശപരമ്പരയുണ്ട്. അത് മോശമായി സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള ഒരൊറ്റ മാതൃകയിൽ നിന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;Dinesh  et al. 2020&quot;/&gt;&lt;ref name=IUCN&gt;{{cite IUCN
|title= Muduga Mountain Leaping Frog: ''Walkerana muduga''
|url=https://www.iucnredlist.org/species/167468947/174221826
|article-number=e.T167468947A174221826
|doi=10.2305/IUCN.UK.2023-1.RLTS.T167468947A174221826.en
|id=167468947
|year=2023
|author1=IUCN SSC Amphibian Specialist Group
|accessdate=May 16, 2024}}&lt;/ref&gt;
== പദോൽപ്പത്തി ==
കേരളത്തിലെ [[പാലക്കാട്]] ജില്ലയിലെ മുദുഗർ ആദിവാസി സമൂഹത്തിന്റെ പേരിലാണ് വാൽക്കേരാന മുഡുഗ അറിയപ്പെടുന്നത്&lt;ref name=&quot;Dinesh  et al. 2020&quot;/&gt;
== വിവരണം ==
രണ്ട് സാമ്പിൾ ആൺ തവളയെടുത്തപ്പോൾ അവയുടെ മൂക്കിന്റെ നീളം 23 ഉം 29 മില്ലീമീറ്ററും (0.9 ഉം 1.1 ഇഞ്ചും) നീളമായിരുന്നു. അതേസമയം പ്രായപൂർത്തിയായ ഒരു പെൺ തവളയുടെ മൂക്കിന്റെ നീളം വളരെ വലുതാണ്, SVL-ൽ 45 മില്ലീമീറ്ററും (1.8 ഇഞ്ച് ) ആണ്. ശരീരം തടിച്ചുകുറുകിയതും ഉയർന്നതുമാണ്. മൂക്ക് വ്യക്തമായി പരന്നിരിക്കും. കർണ്ണപടഹം അഥവാ ചെവിപ്പടം  വ്യക്തമാണ്. പക്ഷേ ഭാഗികമായി സുപ്രാറ്റിംപാനിക് മടക്കിനാൽ മറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. വിരലിലും കാൽവിരലിന്റെ അഗ്രത്തിലും ഹ്രസ്വവും, തടിച്ചുവീർക്കുന്നതുമായ ഡിസ്കുകൾ ഉണ്ട്. വിരലുകൾക്ക് വെബ്ബിംഗില്ല, അതേസമയം കാൽവിരലുകളിൽ തോൽചർമ്മം കുറവാണ്. ചർമ്മം പിൻഭാഗത്ത് മിനുസമാർന്നതാണ്. പക്ഷേ ചില ചെറിയ, നീളത്തിലുള്ള ഗ്രന്ഥി ചർമ്മ മടക്കുകളിലുണ്ട്. പിൻഭാഗത്ത് ഇളം മാംസളമായ തവിട്ടുനിറമാണ്. ഉയർന്ന മടക്കുകളുടെ അടിഭാഗം കടും തവിട്ടുനിറമാണ്. കണ്ണുകളുടെ മധ്യഭാഗങ്ങൾക്കിടയിൽ ഇളം തവിട്ടുനിറത്തിലുള്ള പാടുകളുണ്ട്. കീഴ്ച്ചുണ്ടിന് പുള്ളികളുണ്ട്. മൂക്കിന്റെ അഗ്രം മുതൽ സുപ്രാറ്റിംപാനിക് മടക്കിന്റെ അവസാനം വരെ ഇരുണ്ട തവിട്ടുനിറത്തിലുള്ള ഒരു വരയുണ്ട്. അടയാളങ്ങളൊന്നുമില്ലാതെ പാർശ്വഭാഗങ്ങൾ ഏകീകൃതമായ ഇളം തവിട്ടുനിറമാണ്. കൈകാലുകളിൽ പുള്ളികളുണ്ട്. തൊണ്ടയുടെ ഭാഗം മഞ്ഞകലർന്ന തവിട്ടുനിറമാണ്. വയറിന് വെളുത്ത ചാരനിറമാണ്.&lt;ref name=&quot;Dinesh  et al. 2020&quot;/&gt;

== വാൽമാക്രികൾ ==
ഈ തവളയുടെ വാൽമാക്രികൾ വെള്ളത്തിൽ മാത്രം വസിക്കുന്നില്ലെന്ന് ശാസ്ത്രജ്ഞർ അനുമാനിക്കുന്നു. പകരം, മറ്റ് ജീവിവർഗങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച് ചെറുപ്രായത്തിൽ വളരുന്ന വാലും പിൻകാലുകളും ഉപയോഗിച്ച് അവ നനഞ്ഞ പാറകളിലും പായലിലും സഞ്ചരിക്കുന്നു.ref name=IUCN /&gt;
== ആവാസ വ്യവസ്ഥയും സംരക്ഷണവും ==
സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് 1,554 മീറ്റർ (5,098 അടി) ഉയരത്തിൽ നിന്നാണ് മാതൃകാ ജീവികളുടെ തരം ശേഖരിച്ചത്. പാലക്കാട് ചുരത്തിന് വടക്കുള്ള വാൽക്കറാനയുടെ  ഒന്നിലധികം ജനസംഖ്യയെ നിരീക്ഷിച്ചതായി ദിനേശും സഹപ്രവർത്തകരും റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു.&lt;ref name=&quot;Dinesh  et al. 2020&quot;/&gt;പുൽമേടുകളിലും ചതുപ്പുനിലങ്ങളിലും തവളയെ നിരീക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഏലത്തോട്ടങ്ങൾ പോലുള്ള കാർഷിക മേഖലകളിലും ഇത് പ്രത്യക്ഷപ്പെടാമെന്ന് ശാസ്ത്രജ്ഞർ അനുമാനിക്കുന്നു, എന്നാൽ 2023 വരെ ഇത് നിരീക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് 800 നും 1900 നും ഇടയിൽ ഉയരത്തിലാണ് എല്ലാ നിരീക്ഷണങ്ങളും നടന്നിട്ടുള്ളത്.&lt;ref name=IUCN /&gt;

വനനശീകരണം, കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം എന്നിവ ഈ പ്രദേശത്തെ പൊതുവായ ഭീഷണികളാണ്.&lt;ref name=Mongabay/&gt; പ്രത്യേകിച്ചും, തവളയെ കണ്ടെത്തിയ ഉയരങ്ങളിൽ മിക്ക വിനോദസഞ്ചാരികളും അപൂർവ്വമായി മാത്രമേ സന്ദർശിക്കാറുള്ളൂവെങ്കിലും, IUCN ടൂറിസം ഒരു ഭീഷണിയായി ഉദ്ധരിക്കുന്നു. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനവും ഭീഷണി ഉയർത്തുന്നുണ്ട്. കാരണം തവള ഉയർന്ന പ്രദേശങ്ങളിലാണ് താമസിക്കുന്നത്. ഇതേ കുടുംബത്തിലെ മറ്റ് തവളകളിൽ ബാട്രാക്കോകൈട്രിയം ഡെൻഡ്രോബാറ്റിഡിസ് എന്ന ഫംഗസിനെ ശാസ്ത്രജ്ഞർ നിരീക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്. ബാട്രാക്കോകൈട്രിയം ഡെൻഡ്രോബാറ്റിഡിസ് കൈട്രിഡിയോമൈക്കോസിസ് എന്ന ഫംഗസ് രോഗത്തിന് കാരണമാകുന്നു.&lt;ref name=IUCN /&gt;

==കുറിപ്പുകൾ==
{{Notelist}}

==അവലംബം==
{{Reflist|refs=
&lt;ref name=&quot;Dinesh  et al. 2020&quot;&gt;{{cite journal |last1=Dinesh |first1=K.P. |last2=Vijayakumar |first2=S.P. |last3=Ramesh |first3=Vijay |last4=Jayarajan |first4=Aditi |last5=Chandramouli |first5=S.R. |last6=Shanker |first6=Kartik |name-list-style=amp |title=A deeply divergent lineage of ''Walkerana'' (Anura: Ranixalidae) from the Western Ghats of Peninsular India |journal=Zootaxa |date=2020 |volume=4729 |issue=2 |pages=266–276 |doi=10.11646/zootaxa.4729.2.7|pmid=32229864 |s2cid=213656373 |url=https://www.checklistbank.org/dataset/24219 }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=Frost&gt;{{cite web |url=https://amphibiansoftheworld.amnh.org/Amphibia/Anura/Ranixalidae/Walkerana/Walkerana-muduga |title=''Walkerana muduga'' Dinesh, Vijayakumar, Ramesh, Jayarajan, Chandramouli, and Shanker, 2020 |author=Frost, Darrel R. |year=2020 |work=Amphibian Species of the World: an Online Reference. Version 6.0 |publisher=American Museum of Natural History |access-date=12 March 2020}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=Mongabay&gt;{{cite web |url=https://news.mongabay.com/2020/03/muduga-leaping-frog-is-first-new-member-of-its-genus-found-in-over-a-century/ |title=Muduga leaping frog is first new member of its genus found in over a century |author= |date=11 March 2020 |work=Mongabay |access-date=12 March 2020}}&lt;/ref&gt;
}}

{{Taxonbar|from=Q96096729}}</text>
      <sha1>91it5csj2wulg9d05v53b6el9eq9l0g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4649995</id>
      <parentid>4649994</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T00:32:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <comment>/* വാൽമാക്രികൾ */</comment>
      <origin>4649995</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11602" sha1="k9na4m45f3oxdx1fmhsymrlueaic3al" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Walkerana muduga}}{{Speciesbox
| status =DD
| status_ref =&lt;ref name=IUCN/&gt;
| status_system = IUCN3.1
| taxon = Walkerana muduga
| authority = Dinesh, Vijayakumar, Ramesh, Jayarajan, Chandramouli, and Shanker, 2020&lt;ref name=&quot;Dinesh  et al. 2020&quot;/&gt;
| synonyms_ref = &lt;ref name=Frost/&gt;
| range_map = {{Location map | India
 | relief = yes
 | caption =
 | alt     = Elivai Malai range in India
 | lat_deg = 10.945
 | lon_deg = 76.644
}}
| range_map_caption = ''Walkerana muduga'' is known from the [[Elivai Malai]] range in the [[Western Ghats]] of India
}}
റാണിക്സാലിഡേ കുടുംബത്തിലെ ഒരു തവള ഇനമാണ് '''വാൽക്കറാന മുഡുഗ'''.&lt;ref name=&quot;Dinesh  et al. 2020&quot;/&gt;&lt;ref name=Frost/&gt; മുഡുഗ മലയിൽ ചാടുന്ന തവള&lt;&lt;ref name=&quot;Dinesh  et al. 2020&quot;/&gt;&lt;ref name=Frost/&gt;{{efn| Capitalization as given by Dinesh and colleagues (2020)}} അല്ലെങ്കിൽ മുഡുഗ ചാടുന്ന തവള&lt;ref name=Mongabay/&gt;എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന ഇത് ഇന്ത്യയിലെ പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ മാത്രം കാണപ്പെടുന്നതും തമിഴ്നാട്ടിലെ പാലക്കാട് ചുരത്തിന് വടക്കുള്ള [[Elivai Mala|എലിവായ് മലൈ]] ശ്രേണിയിൽ നിന്ന് അറിയപ്പെടുന്നതുമാണ്.&lt;ref name=Frost/&gt; വാൽക്കറാനയുടെ മറ്റെല്ലാ അറിയപ്പെടുന്ന സ്പീഷീസുകളും പാലക്കാട് ചുരത്തിന് തെക്ക് ഭാഗത്താണ് കാണപ്പെടുന്നത്. കൂടാതെ തന്മാത്രാ ഡാറ്റ സൂചിപ്പിക്കുന്നത് വാൽക്കറാന മുഡുഗ കൂടുതൽ തെക്കൻ ഇനങ്ങളിൽ നിന്ന് വളരെ വ്യത്യസ്തമാണ്. എന്നിരുന്നാലും, [[പാലക്കാട് ചുരം|പാലക്കാട് ചുരത്തിന്]] വടക്ക് ഭാഗത്ത് നിന്ന് ഇതുവരെ വിവരിച്ചിട്ടില്ലാത്ത മറ്റൊരു വംശപരമ്പരയുണ്ട്. അത് മോശമായി സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള ഒരൊറ്റ മാതൃകയിൽ നിന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;Dinesh  et al. 2020&quot;/&gt;&lt;ref name=IUCN&gt;{{cite IUCN
|title= Muduga Mountain Leaping Frog: ''Walkerana muduga''
|url=https://www.iucnredlist.org/species/167468947/174221826
|article-number=e.T167468947A174221826
|doi=10.2305/IUCN.UK.2023-1.RLTS.T167468947A174221826.en
|id=167468947
|year=2023
|author1=IUCN SSC Amphibian Specialist Group
|accessdate=May 16, 2024}}&lt;/ref&gt;
== പദോൽപ്പത്തി ==
കേരളത്തിലെ [[പാലക്കാട്]] ജില്ലയിലെ മുദുഗർ ആദിവാസി സമൂഹത്തിന്റെ പേരിലാണ് വാൽക്കേരാന മുഡുഗ അറിയപ്പെടുന്നത്&lt;ref name=&quot;Dinesh  et al. 2020&quot;/&gt;
== വിവരണം ==
രണ്ട് സാമ്പിൾ ആൺ തവളയെടുത്തപ്പോൾ അവയുടെ മൂക്കിന്റെ നീളം 23 ഉം 29 മില്ലീമീറ്ററും (0.9 ഉം 1.1 ഇഞ്ചും) നീളമായിരുന്നു. അതേസമയം പ്രായപൂർത്തിയായ ഒരു പെൺ തവളയുടെ മൂക്കിന്റെ നീളം വളരെ വലുതാണ്, SVL-ൽ 45 മില്ലീമീറ്ററും (1.8 ഇഞ്ച് ) ആണ്. ശരീരം തടിച്ചുകുറുകിയതും ഉയർന്നതുമാണ്. മൂക്ക് വ്യക്തമായി പരന്നിരിക്കും. കർണ്ണപടഹം അഥവാ ചെവിപ്പടം  വ്യക്തമാണ്. പക്ഷേ ഭാഗികമായി സുപ്രാറ്റിംപാനിക് മടക്കിനാൽ മറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. വിരലിലും കാൽവിരലിന്റെ അഗ്രത്തിലും ഹ്രസ്വവും, തടിച്ചുവീർക്കുന്നതുമായ ഡിസ്കുകൾ ഉണ്ട്. വിരലുകൾക്ക് വെബ്ബിംഗില്ല, അതേസമയം കാൽവിരലുകളിൽ തോൽചർമ്മം കുറവാണ്. ചർമ്മം പിൻഭാഗത്ത് മിനുസമാർന്നതാണ്. പക്ഷേ ചില ചെറിയ, നീളത്തിലുള്ള ഗ്രന്ഥി ചർമ്മ മടക്കുകളിലുണ്ട്. പിൻഭാഗത്ത് ഇളം മാംസളമായ തവിട്ടുനിറമാണ്. ഉയർന്ന മടക്കുകളുടെ അടിഭാഗം കടും തവിട്ടുനിറമാണ്. കണ്ണുകളുടെ മധ്യഭാഗങ്ങൾക്കിടയിൽ ഇളം തവിട്ടുനിറത്തിലുള്ള പാടുകളുണ്ട്. കീഴ്ച്ചുണ്ടിന് പുള്ളികളുണ്ട്. മൂക്കിന്റെ അഗ്രം മുതൽ സുപ്രാറ്റിംപാനിക് മടക്കിന്റെ അവസാനം വരെ ഇരുണ്ട തവിട്ടുനിറത്തിലുള്ള ഒരു വരയുണ്ട്. അടയാളങ്ങളൊന്നുമില്ലാതെ പാർശ്വഭാഗങ്ങൾ ഏകീകൃതമായ ഇളം തവിട്ടുനിറമാണ്. കൈകാലുകളിൽ പുള്ളികളുണ്ട്. തൊണ്ടയുടെ ഭാഗം മഞ്ഞകലർന്ന തവിട്ടുനിറമാണ്. വയറിന് വെളുത്ത ചാരനിറമാണ്.&lt;ref name=&quot;Dinesh  et al. 2020&quot;/&gt;

== വാൽമാക്രികൾ ==
ഈ തവളയുടെ വാൽമാക്രികൾ വെള്ളത്തിൽ മാത്രം വസിക്കുന്നില്ലെന്ന് ശാസ്ത്രജ്ഞർ അനുമാനിക്കുന്നു. പകരം, മറ്റ് ജീവിവർഗങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച് ചെറുപ്രായത്തിൽ വളരുന്ന വാലും പിൻകാലുകളും ഉപയോഗിച്ച് അവ നനഞ്ഞ പാറകളിലും പായലിലും സഞ്ചരിക്കുന്നു.&lt;ref name=IUCN /&gt;

== ആവാസ വ്യവസ്ഥയും സംരക്ഷണവും ==
സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് 1,554 മീറ്റർ (5,098 അടി) ഉയരത്തിൽ നിന്നാണ് മാതൃകാ ജീവികളുടെ തരം ശേഖരിച്ചത്. പാലക്കാട് ചുരത്തിന് വടക്കുള്ള വാൽക്കറാനയുടെ  ഒന്നിലധികം ജനസംഖ്യയെ നിരീക്ഷിച്ചതായി ദിനേശും സഹപ്രവർത്തകരും റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു.&lt;ref name=&quot;Dinesh  et al. 2020&quot;/&gt;പുൽമേടുകളിലും ചതുപ്പുനിലങ്ങളിലും തവളയെ നിരീക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഏലത്തോട്ടങ്ങൾ പോലുള്ള കാർഷിക മേഖലകളിലും ഇത് പ്രത്യക്ഷപ്പെടാമെന്ന് ശാസ്ത്രജ്ഞർ അനുമാനിക്കുന്നു, എന്നാൽ 2023 വരെ ഇത് നിരീക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് 800 നും 1900 നും ഇടയിൽ ഉയരത്തിലാണ് എല്ലാ നിരീക്ഷണങ്ങളും നടന്നിട്ടുള്ളത്.&lt;ref name=IUCN /&gt;

വനനശീകരണം, കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം എന്നിവ ഈ പ്രദേശത്തെ പൊതുവായ ഭീഷണികളാണ്.&lt;ref name=Mongabay/&gt; പ്രത്യേകിച്ചും, തവളയെ കണ്ടെത്തിയ ഉയരങ്ങളിൽ മിക്ക വിനോദസഞ്ചാരികളും അപൂർവ്വമായി മാത്രമേ സന്ദർശിക്കാറുള്ളൂവെങ്കിലും, IUCN ടൂറിസം ഒരു ഭീഷണിയായി ഉദ്ധരിക്കുന്നു. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനവും ഭീഷണി ഉയർത്തുന്നുണ്ട്. കാരണം തവള ഉയർന്ന പ്രദേശങ്ങളിലാണ് താമസിക്കുന്നത്. ഇതേ കുടുംബത്തിലെ മറ്റ് തവളകളിൽ ബാട്രാക്കോകൈട്രിയം ഡെൻഡ്രോബാറ്റിഡിസ് എന്ന ഫംഗസിനെ ശാസ്ത്രജ്ഞർ നിരീക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്. ബാട്രാക്കോകൈട്രിയം ഡെൻഡ്രോബാറ്റിഡിസ് കൈട്രിഡിയോമൈക്കോസിസ് എന്ന ഫംഗസ് രോഗത്തിന് കാരണമാകുന്നു.&lt;ref name=IUCN /&gt;

==കുറിപ്പുകൾ==
{{Notelist}}

==അവലംബം==
{{Reflist|refs=
&lt;ref name=&quot;Dinesh  et al. 2020&quot;&gt;{{cite journal |last1=Dinesh |first1=K.P. |last2=Vijayakumar |first2=S.P. |last3=Ramesh |first3=Vijay |last4=Jayarajan |first4=Aditi |last5=Chandramouli |first5=S.R. |last6=Shanker |first6=Kartik |name-list-style=amp |title=A deeply divergent lineage of ''Walkerana'' (Anura: Ranixalidae) from the Western Ghats of Peninsular India |journal=Zootaxa |date=2020 |volume=4729 |issue=2 |pages=266–276 |doi=10.11646/zootaxa.4729.2.7|pmid=32229864 |s2cid=213656373 |url=https://www.checklistbank.org/dataset/24219 }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=Frost&gt;{{cite web |url=https://amphibiansoftheworld.amnh.org/Amphibia/Anura/Ranixalidae/Walkerana/Walkerana-muduga |title=''Walkerana muduga'' Dinesh, Vijayakumar, Ramesh, Jayarajan, Chandramouli, and Shanker, 2020 |author=Frost, Darrel R. |year=2020 |work=Amphibian Species of the World: an Online Reference. Version 6.0 |publisher=American Museum of Natural History |access-date=12 March 2020}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=Mongabay&gt;{{cite web |url=https://news.mongabay.com/2020/03/muduga-leaping-frog-is-first-new-member-of-its-genus-found-in-over-a-century/ |title=Muduga leaping frog is first new member of its genus found in over a century |author= |date=11 March 2020 |work=Mongabay |access-date=12 March 2020}}&lt;/ref&gt;
}}

{{Taxonbar|from=Q96096729}}</text>
      <sha1>k9na4m45f3oxdx1fmhsymrlueaic3al</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4649996</id>
      <parentid>4649995</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T00:33:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ തവളകൾ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച്</comment>
      <origin>4649996</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11673" sha1="auekyvhx8ol57e50qd5zen46qbofo66" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Walkerana muduga}}{{Speciesbox
| status =DD
| status_ref =&lt;ref name=IUCN/&gt;
| status_system = IUCN3.1
| taxon = Walkerana muduga
| authority = Dinesh, Vijayakumar, Ramesh, Jayarajan, Chandramouli, and Shanker, 2020&lt;ref name=&quot;Dinesh  et al. 2020&quot;/&gt;
| synonyms_ref = &lt;ref name=Frost/&gt;
| range_map = {{Location map | India
 | relief = yes
 | caption =
 | alt     = Elivai Malai range in India
 | lat_deg = 10.945
 | lon_deg = 76.644
}}
| range_map_caption = ''Walkerana muduga'' is known from the [[Elivai Malai]] range in the [[Western Ghats]] of India
}}
റാണിക്സാലിഡേ കുടുംബത്തിലെ ഒരു തവള ഇനമാണ് '''വാൽക്കറാന മുഡുഗ'''.&lt;ref name=&quot;Dinesh  et al. 2020&quot;/&gt;&lt;ref name=Frost/&gt; മുഡുഗ മലയിൽ ചാടുന്ന തവള&lt;&lt;ref name=&quot;Dinesh  et al. 2020&quot;/&gt;&lt;ref name=Frost/&gt;{{efn| Capitalization as given by Dinesh and colleagues (2020)}} അല്ലെങ്കിൽ മുഡുഗ ചാടുന്ന തവള&lt;ref name=Mongabay/&gt;എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന ഇത് ഇന്ത്യയിലെ പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ മാത്രം കാണപ്പെടുന്നതും തമിഴ്നാട്ടിലെ പാലക്കാട് ചുരത്തിന് വടക്കുള്ള [[Elivai Mala|എലിവായ് മലൈ]] ശ്രേണിയിൽ നിന്ന് അറിയപ്പെടുന്നതുമാണ്.&lt;ref name=Frost/&gt; വാൽക്കറാനയുടെ മറ്റെല്ലാ അറിയപ്പെടുന്ന സ്പീഷീസുകളും പാലക്കാട് ചുരത്തിന് തെക്ക് ഭാഗത്താണ് കാണപ്പെടുന്നത്. കൂടാതെ തന്മാത്രാ ഡാറ്റ സൂചിപ്പിക്കുന്നത് വാൽക്കറാന മുഡുഗ കൂടുതൽ തെക്കൻ ഇനങ്ങളിൽ നിന്ന് വളരെ വ്യത്യസ്തമാണ്. എന്നിരുന്നാലും, [[പാലക്കാട് ചുരം|പാലക്കാട് ചുരത്തിന്]] വടക്ക് ഭാഗത്ത് നിന്ന് ഇതുവരെ വിവരിച്ചിട്ടില്ലാത്ത മറ്റൊരു വംശപരമ്പരയുണ്ട്. അത് മോശമായി സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള ഒരൊറ്റ മാതൃകയിൽ നിന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;Dinesh  et al. 2020&quot;/&gt;&lt;ref name=IUCN&gt;{{cite IUCN
|title= Muduga Mountain Leaping Frog: ''Walkerana muduga''
|url=https://www.iucnredlist.org/species/167468947/174221826
|article-number=e.T167468947A174221826
|doi=10.2305/IUCN.UK.2023-1.RLTS.T167468947A174221826.en
|id=167468947
|year=2023
|author1=IUCN SSC Amphibian Specialist Group
|accessdate=May 16, 2024}}&lt;/ref&gt;
== പദോൽപ്പത്തി ==
കേരളത്തിലെ [[പാലക്കാട്]] ജില്ലയിലെ മുദുഗർ ആദിവാസി സമൂഹത്തിന്റെ പേരിലാണ് വാൽക്കേരാന മുഡുഗ അറിയപ്പെടുന്നത്&lt;ref name=&quot;Dinesh  et al. 2020&quot;/&gt;
== വിവരണം ==
രണ്ട് സാമ്പിൾ ആൺ തവളയെടുത്തപ്പോൾ അവയുടെ മൂക്കിന്റെ നീളം 23 ഉം 29 മില്ലീമീറ്ററും (0.9 ഉം 1.1 ഇഞ്ചും) നീളമായിരുന്നു. അതേസമയം പ്രായപൂർത്തിയായ ഒരു പെൺ തവളയുടെ മൂക്കിന്റെ നീളം വളരെ വലുതാണ്, SVL-ൽ 45 മില്ലീമീറ്ററും (1.8 ഇഞ്ച് ) ആണ്. ശരീരം തടിച്ചുകുറുകിയതും ഉയർന്നതുമാണ്. മൂക്ക് വ്യക്തമായി പരന്നിരിക്കും. കർണ്ണപടഹം അഥവാ ചെവിപ്പടം  വ്യക്തമാണ്. പക്ഷേ ഭാഗികമായി സുപ്രാറ്റിംപാനിക് മടക്കിനാൽ മറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. വിരലിലും കാൽവിരലിന്റെ അഗ്രത്തിലും ഹ്രസ്വവും, തടിച്ചുവീർക്കുന്നതുമായ ഡിസ്കുകൾ ഉണ്ട്. വിരലുകൾക്ക് വെബ്ബിംഗില്ല, അതേസമയം കാൽവിരലുകളിൽ തോൽചർമ്മം കുറവാണ്. ചർമ്മം പിൻഭാഗത്ത് മിനുസമാർന്നതാണ്. പക്ഷേ ചില ചെറിയ, നീളത്തിലുള്ള ഗ്രന്ഥി ചർമ്മ മടക്കുകളിലുണ്ട്. പിൻഭാഗത്ത് ഇളം മാംസളമായ തവിട്ടുനിറമാണ്. ഉയർന്ന മടക്കുകളുടെ അടിഭാഗം കടും തവിട്ടുനിറമാണ്. കണ്ണുകളുടെ മധ്യഭാഗങ്ങൾക്കിടയിൽ ഇളം തവിട്ടുനിറത്തിലുള്ള പാടുകളുണ്ട്. കീഴ്ച്ചുണ്ടിന് പുള്ളികളുണ്ട്. മൂക്കിന്റെ അഗ്രം മുതൽ സുപ്രാറ്റിംപാനിക് മടക്കിന്റെ അവസാനം വരെ ഇരുണ്ട തവിട്ടുനിറത്തിലുള്ള ഒരു വരയുണ്ട്. അടയാളങ്ങളൊന്നുമില്ലാതെ പാർശ്വഭാഗങ്ങൾ ഏകീകൃതമായ ഇളം തവിട്ടുനിറമാണ്. കൈകാലുകളിൽ പുള്ളികളുണ്ട്. തൊണ്ടയുടെ ഭാഗം മഞ്ഞകലർന്ന തവിട്ടുനിറമാണ്. വയറിന് വെളുത്ത ചാരനിറമാണ്.&lt;ref name=&quot;Dinesh  et al. 2020&quot;/&gt;

== വാൽമാക്രികൾ ==
ഈ തവളയുടെ വാൽമാക്രികൾ വെള്ളത്തിൽ മാത്രം വസിക്കുന്നില്ലെന്ന് ശാസ്ത്രജ്ഞർ അനുമാനിക്കുന്നു. പകരം, മറ്റ് ജീവിവർഗങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച് ചെറുപ്രായത്തിൽ വളരുന്ന വാലും പിൻകാലുകളും ഉപയോഗിച്ച് അവ നനഞ്ഞ പാറകളിലും പായലിലും സഞ്ചരിക്കുന്നു.&lt;ref name=IUCN /&gt;

== ആവാസ വ്യവസ്ഥയും സംരക്ഷണവും ==
സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് 1,554 മീറ്റർ (5,098 അടി) ഉയരത്തിൽ നിന്നാണ് മാതൃകാ ജീവികളുടെ തരം ശേഖരിച്ചത്. പാലക്കാട് ചുരത്തിന് വടക്കുള്ള വാൽക്കറാനയുടെ  ഒന്നിലധികം ജനസംഖ്യയെ നിരീക്ഷിച്ചതായി ദിനേശും സഹപ്രവർത്തകരും റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു.&lt;ref name=&quot;Dinesh  et al. 2020&quot;/&gt;പുൽമേടുകളിലും ചതുപ്പുനിലങ്ങളിലും തവളയെ നിരീക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഏലത്തോട്ടങ്ങൾ പോലുള്ള കാർഷിക മേഖലകളിലും ഇത് പ്രത്യക്ഷപ്പെടാമെന്ന് ശാസ്ത്രജ്ഞർ അനുമാനിക്കുന്നു, എന്നാൽ 2023 വരെ ഇത് നിരീക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് 800 നും 1900 നും ഇടയിൽ ഉയരത്തിലാണ് എല്ലാ നിരീക്ഷണങ്ങളും നടന്നിട്ടുള്ളത്.&lt;ref name=IUCN /&gt;

വനനശീകരണം, കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം എന്നിവ ഈ പ്രദേശത്തെ പൊതുവായ ഭീഷണികളാണ്.&lt;ref name=Mongabay/&gt; പ്രത്യേകിച്ചും, തവളയെ കണ്ടെത്തിയ ഉയരങ്ങളിൽ മിക്ക വിനോദസഞ്ചാരികളും അപൂർവ്വമായി മാത്രമേ സന്ദർശിക്കാറുള്ളൂവെങ്കിലും, IUCN ടൂറിസം ഒരു ഭീഷണിയായി ഉദ്ധരിക്കുന്നു. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനവും ഭീഷണി ഉയർത്തുന്നുണ്ട്. കാരണം തവള ഉയർന്ന പ്രദേശങ്ങളിലാണ് താമസിക്കുന്നത്. ഇതേ കുടുംബത്തിലെ മറ്റ് തവളകളിൽ ബാട്രാക്കോകൈട്രിയം ഡെൻഡ്രോബാറ്റിഡിസ് എന്ന ഫംഗസിനെ ശാസ്ത്രജ്ഞർ നിരീക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്. ബാട്രാക്കോകൈട്രിയം ഡെൻഡ്രോബാറ്റിഡിസ് കൈട്രിഡിയോമൈക്കോസിസ് എന്ന ഫംഗസ് രോഗത്തിന് കാരണമാകുന്നു.&lt;ref name=IUCN /&gt;

==കുറിപ്പുകൾ==
{{Notelist}}

==അവലംബം==
{{Reflist|refs=
&lt;ref name=&quot;Dinesh  et al. 2020&quot;&gt;{{cite journal |last1=Dinesh |first1=K.P. |last2=Vijayakumar |first2=S.P. |last3=Ramesh |first3=Vijay |last4=Jayarajan |first4=Aditi |last5=Chandramouli |first5=S.R. |last6=Shanker |first6=Kartik |name-list-style=amp |title=A deeply divergent lineage of ''Walkerana'' (Anura: Ranixalidae) from the Western Ghats of Peninsular India |journal=Zootaxa |date=2020 |volume=4729 |issue=2 |pages=266–276 |doi=10.11646/zootaxa.4729.2.7|pmid=32229864 |s2cid=213656373 |url=https://www.checklistbank.org/dataset/24219 }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=Frost&gt;{{cite web |url=https://amphibiansoftheworld.amnh.org/Amphibia/Anura/Ranixalidae/Walkerana/Walkerana-muduga |title=''Walkerana muduga'' Dinesh, Vijayakumar, Ramesh, Jayarajan, Chandramouli, and Shanker, 2020 |author=Frost, Darrel R. |year=2020 |work=Amphibian Species of the World: an Online Reference. Version 6.0 |publisher=American Museum of Natural History |access-date=12 March 2020}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=Mongabay&gt;{{cite web |url=https://news.mongabay.com/2020/03/muduga-leaping-frog-is-first-new-member-of-its-genus-found-in-over-a-century/ |title=Muduga leaping frog is first new member of its genus found in over a century |author= |date=11 March 2020 |work=Mongabay |access-date=12 March 2020}}&lt;/ref&gt;
}}

{{Taxonbar|from=Q96096729}}

[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ തവളകൾ]]</text>
      <sha1>auekyvhx8ol57e50qd5zen46qbofo66</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4649997</id>
      <parentid>4649996</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T00:33:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[വർഗ്ഗം:പശ്ചിമഘട്ടതദ്ദേശവാസിയായ ജീവികൾ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച്</comment>
      <origin>4649997</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11785" sha1="nhl621lunt8bixp4xf2h2kiupdce9zm" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Walkerana muduga}}{{Speciesbox
| status =DD
| status_ref =&lt;ref name=IUCN/&gt;
| status_system = IUCN3.1
| taxon = Walkerana muduga
| authority = Dinesh, Vijayakumar, Ramesh, Jayarajan, Chandramouli, and Shanker, 2020&lt;ref name=&quot;Dinesh  et al. 2020&quot;/&gt;
| synonyms_ref = &lt;ref name=Frost/&gt;
| range_map = {{Location map | India
 | relief = yes
 | caption =
 | alt     = Elivai Malai range in India
 | lat_deg = 10.945
 | lon_deg = 76.644
}}
| range_map_caption = ''Walkerana muduga'' is known from the [[Elivai Malai]] range in the [[Western Ghats]] of India
}}
റാണിക്സാലിഡേ കുടുംബത്തിലെ ഒരു തവള ഇനമാണ് '''വാൽക്കറാന മുഡുഗ'''.&lt;ref name=&quot;Dinesh  et al. 2020&quot;/&gt;&lt;ref name=Frost/&gt; മുഡുഗ മലയിൽ ചാടുന്ന തവള&lt;&lt;ref name=&quot;Dinesh  et al. 2020&quot;/&gt;&lt;ref name=Frost/&gt;{{efn| Capitalization as given by Dinesh and colleagues (2020)}} അല്ലെങ്കിൽ മുഡുഗ ചാടുന്ന തവള&lt;ref name=Mongabay/&gt;എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന ഇത് ഇന്ത്യയിലെ പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ മാത്രം കാണപ്പെടുന്നതും തമിഴ്നാട്ടിലെ പാലക്കാട് ചുരത്തിന് വടക്കുള്ള [[Elivai Mala|എലിവായ് മലൈ]] ശ്രേണിയിൽ നിന്ന് അറിയപ്പെടുന്നതുമാണ്.&lt;ref name=Frost/&gt; വാൽക്കറാനയുടെ മറ്റെല്ലാ അറിയപ്പെടുന്ന സ്പീഷീസുകളും പാലക്കാട് ചുരത്തിന് തെക്ക് ഭാഗത്താണ് കാണപ്പെടുന്നത്. കൂടാതെ തന്മാത്രാ ഡാറ്റ സൂചിപ്പിക്കുന്നത് വാൽക്കറാന മുഡുഗ കൂടുതൽ തെക്കൻ ഇനങ്ങളിൽ നിന്ന് വളരെ വ്യത്യസ്തമാണ്. എന്നിരുന്നാലും, [[പാലക്കാട് ചുരം|പാലക്കാട് ചുരത്തിന്]] വടക്ക് ഭാഗത്ത് നിന്ന് ഇതുവരെ വിവരിച്ചിട്ടില്ലാത്ത മറ്റൊരു വംശപരമ്പരയുണ്ട്. അത് മോശമായി സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള ഒരൊറ്റ മാതൃകയിൽ നിന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;Dinesh  et al. 2020&quot;/&gt;&lt;ref name=IUCN&gt;{{cite IUCN
|title= Muduga Mountain Leaping Frog: ''Walkerana muduga''
|url=https://www.iucnredlist.org/species/167468947/174221826
|article-number=e.T167468947A174221826
|doi=10.2305/IUCN.UK.2023-1.RLTS.T167468947A174221826.en
|id=167468947
|year=2023
|author1=IUCN SSC Amphibian Specialist Group
|accessdate=May 16, 2024}}&lt;/ref&gt;
== പദോൽപ്പത്തി ==
കേരളത്തിലെ [[പാലക്കാട്]] ജില്ലയിലെ മുദുഗർ ആദിവാസി സമൂഹത്തിന്റെ പേരിലാണ് വാൽക്കേരാന മുഡുഗ അറിയപ്പെടുന്നത്&lt;ref name=&quot;Dinesh  et al. 2020&quot;/&gt;
== വിവരണം ==
രണ്ട് സാമ്പിൾ ആൺ തവളയെടുത്തപ്പോൾ അവയുടെ മൂക്കിന്റെ നീളം 23 ഉം 29 മില്ലീമീറ്ററും (0.9 ഉം 1.1 ഇഞ്ചും) നീളമായിരുന്നു. അതേസമയം പ്രായപൂർത്തിയായ ഒരു പെൺ തവളയുടെ മൂക്കിന്റെ നീളം വളരെ വലുതാണ്, SVL-ൽ 45 മില്ലീമീറ്ററും (1.8 ഇഞ്ച് ) ആണ്. ശരീരം തടിച്ചുകുറുകിയതും ഉയർന്നതുമാണ്. മൂക്ക് വ്യക്തമായി പരന്നിരിക്കും. കർണ്ണപടഹം അഥവാ ചെവിപ്പടം  വ്യക്തമാണ്. പക്ഷേ ഭാഗികമായി സുപ്രാറ്റിംപാനിക് മടക്കിനാൽ മറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. വിരലിലും കാൽവിരലിന്റെ അഗ്രത്തിലും ഹ്രസ്വവും, തടിച്ചുവീർക്കുന്നതുമായ ഡിസ്കുകൾ ഉണ്ട്. വിരലുകൾക്ക് വെബ്ബിംഗില്ല, അതേസമയം കാൽവിരലുകളിൽ തോൽചർമ്മം കുറവാണ്. ചർമ്മം പിൻഭാഗത്ത് മിനുസമാർന്നതാണ്. പക്ഷേ ചില ചെറിയ, നീളത്തിലുള്ള ഗ്രന്ഥി ചർമ്മ മടക്കുകളിലുണ്ട്. പിൻഭാഗത്ത് ഇളം മാംസളമായ തവിട്ടുനിറമാണ്. ഉയർന്ന മടക്കുകളുടെ അടിഭാഗം കടും തവിട്ടുനിറമാണ്. കണ്ണുകളുടെ മധ്യഭാഗങ്ങൾക്കിടയിൽ ഇളം തവിട്ടുനിറത്തിലുള്ള പാടുകളുണ്ട്. കീഴ്ച്ചുണ്ടിന് പുള്ളികളുണ്ട്. മൂക്കിന്റെ അഗ്രം മുതൽ സുപ്രാറ്റിംപാനിക് മടക്കിന്റെ അവസാനം വരെ ഇരുണ്ട തവിട്ടുനിറത്തിലുള്ള ഒരു വരയുണ്ട്. അടയാളങ്ങളൊന്നുമില്ലാതെ പാർശ്വഭാഗങ്ങൾ ഏകീകൃതമായ ഇളം തവിട്ടുനിറമാണ്. കൈകാലുകളിൽ പുള്ളികളുണ്ട്. തൊണ്ടയുടെ ഭാഗം മഞ്ഞകലർന്ന തവിട്ടുനിറമാണ്. വയറിന് വെളുത്ത ചാരനിറമാണ്.&lt;ref name=&quot;Dinesh  et al. 2020&quot;/&gt;

== വാൽമാക്രികൾ ==
ഈ തവളയുടെ വാൽമാക്രികൾ വെള്ളത്തിൽ മാത്രം വസിക്കുന്നില്ലെന്ന് ശാസ്ത്രജ്ഞർ അനുമാനിക്കുന്നു. പകരം, മറ്റ് ജീവിവർഗങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച് ചെറുപ്രായത്തിൽ വളരുന്ന വാലും പിൻകാലുകളും ഉപയോഗിച്ച് അവ നനഞ്ഞ പാറകളിലും പായലിലും സഞ്ചരിക്കുന്നു.&lt;ref name=IUCN /&gt;

== ആവാസ വ്യവസ്ഥയും സംരക്ഷണവും ==
സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് 1,554 മീറ്റർ (5,098 അടി) ഉയരത്തിൽ നിന്നാണ് മാതൃകാ ജീവികളുടെ തരം ശേഖരിച്ചത്. പാലക്കാട് ചുരത്തിന് വടക്കുള്ള വാൽക്കറാനയുടെ  ഒന്നിലധികം ജനസംഖ്യയെ നിരീക്ഷിച്ചതായി ദിനേശും സഹപ്രവർത്തകരും റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു.&lt;ref name=&quot;Dinesh  et al. 2020&quot;/&gt;പുൽമേടുകളിലും ചതുപ്പുനിലങ്ങളിലും തവളയെ നിരീക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഏലത്തോട്ടങ്ങൾ പോലുള്ള കാർഷിക മേഖലകളിലും ഇത് പ്രത്യക്ഷപ്പെടാമെന്ന് ശാസ്ത്രജ്ഞർ അനുമാനിക്കുന്നു, എന്നാൽ 2023 വരെ ഇത് നിരീക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് 800 നും 1900 നും ഇടയിൽ ഉയരത്തിലാണ് എല്ലാ നിരീക്ഷണങ്ങളും നടന്നിട്ടുള്ളത്.&lt;ref name=IUCN /&gt;

വനനശീകരണം, കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം എന്നിവ ഈ പ്രദേശത്തെ പൊതുവായ ഭീഷണികളാണ്.&lt;ref name=Mongabay/&gt; പ്രത്യേകിച്ചും, തവളയെ കണ്ടെത്തിയ ഉയരങ്ങളിൽ മിക്ക വിനോദസഞ്ചാരികളും അപൂർവ്വമായി മാത്രമേ സന്ദർശിക്കാറുള്ളൂവെങ്കിലും, IUCN ടൂറിസം ഒരു ഭീഷണിയായി ഉദ്ധരിക്കുന്നു. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനവും ഭീഷണി ഉയർത്തുന്നുണ്ട്. കാരണം തവള ഉയർന്ന പ്രദേശങ്ങളിലാണ് താമസിക്കുന്നത്. ഇതേ കുടുംബത്തിലെ മറ്റ് തവളകളിൽ ബാട്രാക്കോകൈട്രിയം ഡെൻഡ്രോബാറ്റിഡിസ് എന്ന ഫംഗസിനെ ശാസ്ത്രജ്ഞർ നിരീക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്. ബാട്രാക്കോകൈട്രിയം ഡെൻഡ്രോബാറ്റിഡിസ് കൈട്രിഡിയോമൈക്കോസിസ് എന്ന ഫംഗസ് രോഗത്തിന് കാരണമാകുന്നു.&lt;ref name=IUCN /&gt;

==കുറിപ്പുകൾ==
{{Notelist}}

==അവലംബം==
{{Reflist|refs=
&lt;ref name=&quot;Dinesh  et al. 2020&quot;&gt;{{cite journal |last1=Dinesh |first1=K.P. |last2=Vijayakumar |first2=S.P. |last3=Ramesh |first3=Vijay |last4=Jayarajan |first4=Aditi |last5=Chandramouli |first5=S.R. |last6=Shanker |first6=Kartik |name-list-style=amp |title=A deeply divergent lineage of ''Walkerana'' (Anura: Ranixalidae) from the Western Ghats of Peninsular India |journal=Zootaxa |date=2020 |volume=4729 |issue=2 |pages=266–276 |doi=10.11646/zootaxa.4729.2.7|pmid=32229864 |s2cid=213656373 |url=https://www.checklistbank.org/dataset/24219 }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=Frost&gt;{{cite web |url=https://amphibiansoftheworld.amnh.org/Amphibia/Anura/Ranixalidae/Walkerana/Walkerana-muduga |title=''Walkerana muduga'' Dinesh, Vijayakumar, Ramesh, Jayarajan, Chandramouli, and Shanker, 2020 |author=Frost, Darrel R. |year=2020 |work=Amphibian Species of the World: an Online Reference. Version 6.0 |publisher=American Museum of Natural History |access-date=12 March 2020}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=Mongabay&gt;{{cite web |url=https://news.mongabay.com/2020/03/muduga-leaping-frog-is-first-new-member-of-its-genus-found-in-over-a-century/ |title=Muduga leaping frog is first new member of its genus found in over a century |author= |date=11 March 2020 |work=Mongabay |access-date=12 March 2020}}&lt;/ref&gt;
}}

{{Taxonbar|from=Q96096729}}

[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ തവളകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പശ്ചിമഘട്ടതദ്ദേശവാസിയായ ജീവികൾ]]</text>
      <sha1>nhl621lunt8bixp4xf2h2kiupdce9zm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4650009</id>
      <parentid>4649997</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T03:25:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <comment>/* വിവരണം */</comment>
      <origin>4650009</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11794" sha1="s1j2yqs66q8wq2bovqy4avy5fnsx9zp" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Walkerana muduga}}{{Speciesbox
| status =DD
| status_ref =&lt;ref name=IUCN/&gt;
| status_system = IUCN3.1
| taxon = Walkerana muduga
| authority = Dinesh, Vijayakumar, Ramesh, Jayarajan, Chandramouli, and Shanker, 2020&lt;ref name=&quot;Dinesh  et al. 2020&quot;/&gt;
| synonyms_ref = &lt;ref name=Frost/&gt;
| range_map = {{Location map | India
 | relief = yes
 | caption =
 | alt     = Elivai Malai range in India
 | lat_deg = 10.945
 | lon_deg = 76.644
}}
| range_map_caption = ''Walkerana muduga'' is known from the [[Elivai Malai]] range in the [[Western Ghats]] of India
}}
റാണിക്സാലിഡേ കുടുംബത്തിലെ ഒരു തവള ഇനമാണ് '''വാൽക്കറാന മുഡുഗ'''.&lt;ref name=&quot;Dinesh  et al. 2020&quot;/&gt;&lt;ref name=Frost/&gt; മുഡുഗ മലയിൽ ചാടുന്ന തവള&lt;&lt;ref name=&quot;Dinesh  et al. 2020&quot;/&gt;&lt;ref name=Frost/&gt;{{efn| Capitalization as given by Dinesh and colleagues (2020)}} അല്ലെങ്കിൽ മുഡുഗ ചാടുന്ന തവള&lt;ref name=Mongabay/&gt;എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന ഇത് ഇന്ത്യയിലെ പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ മാത്രം കാണപ്പെടുന്നതും തമിഴ്നാട്ടിലെ പാലക്കാട് ചുരത്തിന് വടക്കുള്ള [[Elivai Mala|എലിവായ് മലൈ]] ശ്രേണിയിൽ നിന്ന് അറിയപ്പെടുന്നതുമാണ്.&lt;ref name=Frost/&gt; വാൽക്കറാനയുടെ മറ്റെല്ലാ അറിയപ്പെടുന്ന സ്പീഷീസുകളും പാലക്കാട് ചുരത്തിന് തെക്ക് ഭാഗത്താണ് കാണപ്പെടുന്നത്. കൂടാതെ തന്മാത്രാ ഡാറ്റ സൂചിപ്പിക്കുന്നത് വാൽക്കറാന മുഡുഗ കൂടുതൽ തെക്കൻ ഇനങ്ങളിൽ നിന്ന് വളരെ വ്യത്യസ്തമാണ്. എന്നിരുന്നാലും, [[പാലക്കാട് ചുരം|പാലക്കാട് ചുരത്തിന്]] വടക്ക് ഭാഗത്ത് നിന്ന് ഇതുവരെ വിവരിച്ചിട്ടില്ലാത്ത മറ്റൊരു വംശപരമ്പരയുണ്ട്. അത് മോശമായി സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള ഒരൊറ്റ മാതൃകയിൽ നിന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;Dinesh  et al. 2020&quot;/&gt;&lt;ref name=IUCN&gt;{{cite IUCN
|title= Muduga Mountain Leaping Frog: ''Walkerana muduga''
|url=https://www.iucnredlist.org/species/167468947/174221826
|article-number=e.T167468947A174221826
|doi=10.2305/IUCN.UK.2023-1.RLTS.T167468947A174221826.en
|id=167468947
|year=2023
|author1=IUCN SSC Amphibian Specialist Group
|accessdate=May 16, 2024}}&lt;/ref&gt;
== പദോൽപ്പത്തി ==
കേരളത്തിലെ [[പാലക്കാട്]] ജില്ലയിലെ മുദുഗർ ആദിവാസി സമൂഹത്തിന്റെ പേരിലാണ് വാൽക്കേരാന മുഡുഗ അറിയപ്പെടുന്നത്&lt;ref name=&quot;Dinesh  et al. 2020&quot;/&gt;
== വിവരണം ==
രണ്ട് ആൺ തവളകളെ സാമ്പിളായെടുത്തപ്പോൾ അവയുടെ മൂക്കിന്റെ നീളം 23 ഉം 29 മില്ലീമീറ്ററും (0.9 ഉം 1.1 ഇഞ്ചും) നീളമായിരുന്നു. അതേസമയം പ്രായപൂർത്തിയായ ഒരു പെൺ തവളയുടെ മൂക്കിന്റെ നീളം വളരെ വലുതാണ്, SVL-ൽ 45 മില്ലീമീറ്ററും (1.8 ഇഞ്ച് ) ആണ്. ശരീരം തടിച്ചുകുറുകിയതും ഉയർന്നതുമാണ്. മൂക്ക് വ്യക്തമായി പരന്നിരിക്കും. കർണ്ണപടം അഥവാ ചെവിപ്പടം  വ്യക്തമാണ്. പക്ഷേ ഭാഗികമായി സുപ്രാറ്റിംപാനിക് മടക്കിനാൽ മറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. വിരലിലും കാൽവിരലിന്റെ അഗ്രത്തിലും ഹ്രസ്വവും, തടിച്ചുവീർക്കുന്നതുമായ ഡിസ്കുകൾ ഉണ്ട്. വിരലുകൾക്ക് വെബ്ബിംഗില്ല, അതേസമയം കാൽവിരലുകളിൽ തോൽചർമ്മം കുറവാണ്. ചർമ്മം പിൻഭാഗത്ത് മിനുസമാർന്നതാണ്. പക്ഷേ ചില ചെറിയ, നീളത്തിലുള്ള ഗ്രന്ഥി ചർമ്മ മടക്കുകളിലുണ്ട്. പിൻഭാഗത്ത് ഇളം മാംസളമായ തവിട്ടുനിറമാണ്. ഉയർന്ന മടക്കുകളുടെ അടിഭാഗം കടും തവിട്ടുനിറമാണ്. കണ്ണുകളുടെ മധ്യഭാഗങ്ങൾക്കിടയിൽ ഇളം തവിട്ടുനിറത്തിലുള്ള പാടുകളുണ്ട്. കീഴ്ച്ചുണ്ടിന് പുള്ളികളുണ്ട്. മൂക്കിന്റെ അഗ്രം മുതൽ സുപ്രാറ്റിംപാനിക് മടക്കിന്റെ അവസാനം വരെ ഇരുണ്ട തവിട്ടുനിറത്തിലുള്ള ഒരു വരയുണ്ട്. അടയാളങ്ങളൊന്നുമില്ലാതെ പാർശ്വഭാഗങ്ങൾ ഏകീകൃതമായ ഇളം തവിട്ടുനിറമാണ്. കൈകാലുകളിൽ പുള്ളികളുണ്ട്. തൊണ്ടയുടെ ഭാഗം മഞ്ഞകലർന്ന തവിട്ടുനിറമാണ്. വയറിന് വെളുത്ത ചാരനിറമാണ്.&lt;ref name=&quot;Dinesh  et al. 2020&quot;/&gt;

== വാൽമാക്രികൾ ==
ഈ തവളയുടെ വാൽമാക്രികൾ വെള്ളത്തിൽ മാത്രം വസിക്കുന്നില്ലെന്ന് ശാസ്ത്രജ്ഞർ അനുമാനിക്കുന്നു. പകരം, മറ്റ് ജീവിവർഗങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച് ചെറുപ്രായത്തിൽ വളരുന്ന വാലും പിൻകാലുകളും ഉപയോഗിച്ച് അവ നനഞ്ഞ പാറകളിലും പായലിലും സഞ്ചരിക്കുന്നു.&lt;ref name=IUCN /&gt;

== ആവാസ വ്യവസ്ഥയും സംരക്ഷണവും ==
സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് 1,554 മീറ്റർ (5,098 അടി) ഉയരത്തിൽ നിന്നാണ് മാതൃകാ ജീവികളുടെ തരം ശേഖരിച്ചത്. പാലക്കാട് ചുരത്തിന് വടക്കുള്ള വാൽക്കറാനയുടെ  ഒന്നിലധികം ജനസംഖ്യയെ നിരീക്ഷിച്ചതായി ദിനേശും സഹപ്രവർത്തകരും റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു.&lt;ref name=&quot;Dinesh  et al. 2020&quot;/&gt;പുൽമേടുകളിലും ചതുപ്പുനിലങ്ങളിലും തവളയെ നിരീക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഏലത്തോട്ടങ്ങൾ പോലുള്ള കാർഷിക മേഖലകളിലും ഇത് പ്രത്യക്ഷപ്പെടാമെന്ന് ശാസ്ത്രജ്ഞർ അനുമാനിക്കുന്നു, എന്നാൽ 2023 വരെ ഇത് നിരീക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് 800 നും 1900 നും ഇടയിൽ ഉയരത്തിലാണ് എല്ലാ നിരീക്ഷണങ്ങളും നടന്നിട്ടുള്ളത്.&lt;ref name=IUCN /&gt;

വനനശീകരണം, കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം എന്നിവ ഈ പ്രദേശത്തെ പൊതുവായ ഭീഷണികളാണ്.&lt;ref name=Mongabay/&gt; പ്രത്യേകിച്ചും, തവളയെ കണ്ടെത്തിയ ഉയരങ്ങളിൽ മിക്ക വിനോദസഞ്ചാരികളും അപൂർവ്വമായി മാത്രമേ സന്ദർശിക്കാറുള്ളൂവെങ്കിലും, IUCN ടൂറിസം ഒരു ഭീഷണിയായി ഉദ്ധരിക്കുന്നു. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനവും ഭീഷണി ഉയർത്തുന്നുണ്ട്. കാരണം തവള ഉയർന്ന പ്രദേശങ്ങളിലാണ് താമസിക്കുന്നത്. ഇതേ കുടുംബത്തിലെ മറ്റ് തവളകളിൽ ബാട്രാക്കോകൈട്രിയം ഡെൻഡ്രോബാറ്റിഡിസ് എന്ന ഫംഗസിനെ ശാസ്ത്രജ്ഞർ നിരീക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്. ബാട്രാക്കോകൈട്രിയം ഡെൻഡ്രോബാറ്റിഡിസ് കൈട്രിഡിയോമൈക്കോസിസ് എന്ന ഫംഗസ് രോഗത്തിന് കാരണമാകുന്നു.&lt;ref name=IUCN /&gt;

==കുറിപ്പുകൾ==
{{Notelist}}

==അവലംബം==
{{Reflist|refs=
&lt;ref name=&quot;Dinesh  et al. 2020&quot;&gt;{{cite journal |last1=Dinesh |first1=K.P. |last2=Vijayakumar |first2=S.P. |last3=Ramesh |first3=Vijay |last4=Jayarajan |first4=Aditi |last5=Chandramouli |first5=S.R. |last6=Shanker |first6=Kartik |name-list-style=amp |title=A deeply divergent lineage of ''Walkerana'' (Anura: Ranixalidae) from the Western Ghats of Peninsular India |journal=Zootaxa |date=2020 |volume=4729 |issue=2 |pages=266–276 |doi=10.11646/zootaxa.4729.2.7|pmid=32229864 |s2cid=213656373 |url=https://www.checklistbank.org/dataset/24219 }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=Frost&gt;{{cite web |url=https://amphibiansoftheworld.amnh.org/Amphibia/Anura/Ranixalidae/Walkerana/Walkerana-muduga |title=''Walkerana muduga'' Dinesh, Vijayakumar, Ramesh, Jayarajan, Chandramouli, and Shanker, 2020 |author=Frost, Darrel R. |year=2020 |work=Amphibian Species of the World: an Online Reference. Version 6.0 |publisher=American Museum of Natural History |access-date=12 March 2020}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=Mongabay&gt;{{cite web |url=https://news.mongabay.com/2020/03/muduga-leaping-frog-is-first-new-member-of-its-genus-found-in-over-a-century/ |title=Muduga leaping frog is first new member of its genus found in over a century |author= |date=11 March 2020 |work=Mongabay |access-date=12 March 2020}}&lt;/ref&gt;
}}

{{Taxonbar|from=Q96096729}}

[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ തവളകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പശ്ചിമഘട്ടതദ്ദേശവാസിയായ ജീവികൾ]]</text>
      <sha1>s1j2yqs66q8wq2bovqy4avy5fnsx9zp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Walkerana muduga</title>
    <ns>0</ns>
    <id>669494</id>
    <redirect title="വാൽക്കറാന മുഡുഗ" />
    <revision>
      <id>4649999</id>
      <timestamp>2026-07-25T00:36:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <comment>[[വാൽക്കറാന മുഡുഗ]] എന്ന താളിലേക്ക് തിരിച്ചുവിടുന്നു</comment>
      <origin>4649999</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="87" sha1="oaaezx6wnxpqt6a5nn33h8d4k9pxf8x" xml:space="preserve">#തിരിച്ചുവിടുക[[വാൽക്കറാന മുഡുഗ]]</text>
      <sha1>oaaezx6wnxpqt6a5nn33h8d4k9pxf8x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>യുറയോട്ടിഫ്ലസ് മലബാറിക്കസ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>669495</id>
    <revision>
      <id>4650002</id>
      <timestamp>2026-07-25T02:05:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <comment>'{{Prettyurl|Uraeotyphlus malabaricus}}{{Speciesbox  | status = DD | status_system = IUCN3.1 | status_ref = &lt;ref name=&quot;iucn status 20 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=M.S. Ravichandran, Sushil Dutta, Gopalakrishna Bhatta, David Gower, Mark Wilkinson, Oommen V. Oommen |date=2004 |title=''Uraeotyphlus malabaricus'' |volume=2004 |article-number=e.T59655A11976612 |doi=10.2305/IUCN.UK.2004.RLTS.T59655A11976612.en |access-d...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു</comment>
      <origin>4650002</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5701" sha1="quq4vdi074gwdtyh5r2f3qhd90etfl8" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Uraeotyphlus malabaricus}}{{Speciesbox 
| status = DD
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = &lt;ref name=&quot;iucn status 20 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=M.S. Ravichandran, Sushil Dutta, Gopalakrishna Bhatta, David Gower, Mark Wilkinson, Oommen V. Oommen |date=2004 |title=''Uraeotyphlus malabaricus'' |volume=2004 |article-number=e.T59655A11976612 |doi=10.2305/IUCN.UK.2004.RLTS.T59655A11976612.en |access-date=20 November 2021}}&lt;/ref&gt;
| genus = Uraeotyphlus
| species = malabaricus
| authority = ([[Richard Henry Beddome|Beddome]], 1870)
| synonyms = ''Cecilia malabarica'' &lt;small&gt;Beddome, 1870&lt;/small&gt;
| synonyms_ref = &lt;ref name=Frost/&gt;
}}ഇക്ത്യോഫിഡേ കുടുംബത്തിലെ ഒരു [[സിസിലിയൻ|സീസിലിയൻ]] ഇനമാണ് '''യുറയോട്ടിഫ്ലസ് മലബാറിക്കസ്'''. [[ഇന്ത്യ]]യിലെ പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ മാത്രം കാണപ്പെടുന്ന ഈ ഇനം കേരളത്തിലെ &quot;മലബാർ&quot; പ്രദേശത്തുനിന്നും തമിഴ്നാട്ടിലെ നീലഗിരി പർവതങ്ങളിൽ നിന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=Frost/&gt;ഇത് മലബാർ ടെയിൽഡ് സീസിലിയൻ, നീലഗിരിസ് സീസിലിയൻ, മലബാർ സീസിലിയൻ, വൈറ്റ്-ലിപ്ഡ് സീസിലിയൻ തുടങ്ങി പല പൊതുവായ പേരുകളിലും ഇത് അറിയപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=Frost/&gt;&lt;ref name=&quot;India Biodiversity Portal&quot;&gt;&lt;/ref&gt;
== വിവരണം ==
മുതിർന്നവയ്ക്ക് 145–234 മില്ലീമീറ്റർ (5.7–9.2 ഇഞ്ച്) നീളമുണ്ട് ഇതിൽ 3–6 മില്ലീമീറ്റർ (0.1–0.2 ഇഞ്ച്) വാൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ശരീരം ചെറുതും തടിച്ചതുമാണ്. പിന്നിൽ വയലറ്റ് നിറവും വയറിനോട് ചേർന്നുള്ള ഭാഗം മങ്ങിയ നിറവുമാണ്. കണ്ണുകൾ വ്യത്യസ്തവും ഒരു നേരിയ വളയത്താൽ ചുറ്റപ്പെട്ടതുമാണ്. ടെന്റക്കിളുകൾ ശരീരത്തിന്റെ മുൻഭാഗത്തുകൂടി ചുണ്ടിനോട് ചേർന്ന് സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു. നാസാരന്ധ്രങ്ങൾ, മൂക്കിന്റെ അഗ്രം, ടെന്റക്കിളുകൾ എന്നിവയ്ക്ക് ചുറ്റും ഇളം നിറമുള്ള ഭാഗങ്ങൾ കാണപ്പെടുന്നു. മുകളിലെ ചുണ്ടുകളും താഴത്തെ താടിയെല്ലും ഇളം ക്രീം നിറമാണ്. നിർഗ്ഗമനദ്വാരത്തിനടുത്ത് നേരിയ ഒരു പൊട്ടുണ്ട്. വാലിന്റെ അഗ്രം വെളുത്തതാണ്.&lt;ref name=&quot;Bhatta 1998&quot;&gt;&lt;/ref&gt;

== ആവാസ വ്യവസ്ഥയും സംരക്ഷണവും ==
യുറയോടൈഫ്ലസ് മലബാറിക്കസിനെ നിത്യഹരിത ഉഷ്ണമേഖലാ വനങ്ങളിൽ (സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് 600–1,200 മീറ്റർ (2,000–3,900 അടി) ഉയരത്തിൽ) കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ അതിന്റെ പരിസ്ഥിതി പൊതുവെ വളരെക്കുറച്ചേ അറിയൂ. മുതിർന്നവ ഫോസോറിയൽ ആണെന്ന് അനുമാനിക്കാം. ഇവ ഒരു ഓവിപാരിറ്റി ഇനമായിരിക്കാം. കരയിൽ മുട്ടയിടുകയും ജല ലാർവകൾ ഉണ്ടായിരിക്കുകയും ചെയ്യും.&lt;ref name=&quot;iucn status 20 November 2021&quot; /&gt;

ഈ ഇനത്തിന്റെ ഭീഷണി അജ്ഞാതമാണ്. ഇവ കലക്കാട് [[Kalakkad Mundanthurai Tiger Reserve|മുണ്ടൻതുറൈ കടുവ സംരക്ഷണ കേന്ദ്രത്തിലാണ്]] കാണപ്പെടുന്നത്.&lt;ref name=&quot;iucn status 20 November 2021&quot; /&gt;

==അവലംബം==
{{Reflist|refs=
&lt;ref name=&quot;Bhatta 1998&quot;&gt;{{cite journal |last1=Bhatta |first1=Gopalakrishna |title=A field guide to the caecilians of the Western Ghats, India |journal=Journal of Biosciences |date=1998 |volume=23 |issue=1 |pages=73–85 |doi=10.1007/BF02728526|s2cid=29374045 }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=Frost&gt;{{cite web |url=http://research.amnh.org/vz/herpetology/amphibia/Amphibia/Gymnophiona/Ichthyophiidae/Uraeotyphlus/Uraeotyphlus-malabaricus |title=''Uraeotyphlus malabaricus'' (Beddome, 1870) |author=Frost, Darrel R. |year=2018 |work=Amphibian Species of the World: an Online Reference. Version 6.0 |publisher=American Museum of Natural History |access-date=8 April 2018}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;India Biodiversity Portal&quot;&gt;{{cite web |url=http://indiabiodiversity.org/species/show/24836 |title=''Uraeotyphlus malabaricus'' (Beddome, 1870)|work=India Biodiversity Portal |access-date=8 April 2018}}&lt;/ref&gt;
}}

{{Taxonbar|from=Q2713128}}</text>
      <sha1>quq4vdi074gwdtyh5r2f3qhd90etfl8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4650003</id>
      <parentid>4650002</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T02:08:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <comment>/* ആവാസ വ്യവസ്ഥയും സംരക്ഷണവും */</comment>
      <origin>4650003</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5733" sha1="pyx5hawhiqzt84ekzw5fq582w7fiygy" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Uraeotyphlus malabaricus}}{{Speciesbox 
| status = DD
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = &lt;ref name=&quot;iucn status 20 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=M.S. Ravichandran, Sushil Dutta, Gopalakrishna Bhatta, David Gower, Mark Wilkinson, Oommen V. Oommen |date=2004 |title=''Uraeotyphlus malabaricus'' |volume=2004 |article-number=e.T59655A11976612 |doi=10.2305/IUCN.UK.2004.RLTS.T59655A11976612.en |access-date=20 November 2021}}&lt;/ref&gt;
| genus = Uraeotyphlus
| species = malabaricus
| authority = ([[Richard Henry Beddome|Beddome]], 1870)
| synonyms = ''Cecilia malabarica'' &lt;small&gt;Beddome, 1870&lt;/small&gt;
| synonyms_ref = &lt;ref name=Frost/&gt;
}}ഇക്ത്യോഫിഡേ കുടുംബത്തിലെ ഒരു [[സിസിലിയൻ|സീസിലിയൻ]] ഇനമാണ് '''യുറയോട്ടിഫ്ലസ് മലബാറിക്കസ്'''. [[ഇന്ത്യ]]യിലെ പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ മാത്രം കാണപ്പെടുന്ന ഈ ഇനം കേരളത്തിലെ &quot;മലബാർ&quot; പ്രദേശത്തുനിന്നും തമിഴ്നാട്ടിലെ നീലഗിരി പർവതങ്ങളിൽ നിന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=Frost/&gt;ഇത് മലബാർ ടെയിൽഡ് സീസിലിയൻ, നീലഗിരിസ് സീസിലിയൻ, മലബാർ സീസിലിയൻ, വൈറ്റ്-ലിപ്ഡ് സീസിലിയൻ തുടങ്ങി പല പൊതുവായ പേരുകളിലും ഇത് അറിയപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=Frost/&gt;&lt;ref name=&quot;India Biodiversity Portal&quot;&gt;&lt;/ref&gt;
== വിവരണം ==
മുതിർന്നവയ്ക്ക് 145–234 മില്ലീമീറ്റർ (5.7–9.2 ഇഞ്ച്) നീളമുണ്ട് ഇതിൽ 3–6 മില്ലീമീറ്റർ (0.1–0.2 ഇഞ്ച്) വാൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ശരീരം ചെറുതും തടിച്ചതുമാണ്. പിന്നിൽ വയലറ്റ് നിറവും വയറിനോട് ചേർന്നുള്ള ഭാഗം മങ്ങിയ നിറവുമാണ്. കണ്ണുകൾ വ്യത്യസ്തവും ഒരു നേരിയ വളയത്താൽ ചുറ്റപ്പെട്ടതുമാണ്. ടെന്റക്കിളുകൾ ശരീരത്തിന്റെ മുൻഭാഗത്തുകൂടി ചുണ്ടിനോട് ചേർന്ന് സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു. നാസാരന്ധ്രങ്ങൾ, മൂക്കിന്റെ അഗ്രം, ടെന്റക്കിളുകൾ എന്നിവയ്ക്ക് ചുറ്റും ഇളം നിറമുള്ള ഭാഗങ്ങൾ കാണപ്പെടുന്നു. മുകളിലെ ചുണ്ടുകളും താഴത്തെ താടിയെല്ലും ഇളം ക്രീം നിറമാണ്. നിർഗ്ഗമനദ്വാരത്തിനടുത്ത് നേരിയ ഒരു പൊട്ടുണ്ട്. വാലിന്റെ അഗ്രം വെളുത്തതാണ്.&lt;ref name=&quot;Bhatta 1998&quot;&gt;&lt;/ref&gt;

== ആവാസ വ്യവസ്ഥയും സംരക്ഷണവും ==
യുറയോടൈഫ്ലസ് മലബാറിക്കസിനെ നിത്യഹരിത ഉഷ്ണമേഖലാ വനങ്ങളിൽ (സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് 600–1,200 മീറ്റർ (2,000–3,900 അടി) ഉയരത്തിൽ) കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ അതിന്റെ പരിസ്ഥിതി പൊതുവെ വളരെക്കുറച്ചേ അറിയൂ. മുതിർന്നവ ഫോസോറിയൽ ആണെന്ന് അനുമാനിക്കാം. ഇവ ഒരു ഓവിപാരിറ്റി ഇനമായിരിക്കാം. ഇവ കരയിൽ മുട്ടയിടുകയും ഇവയ്ക്ക് ജല ലാർവകൾ ഉണ്ടായിരിക്കുകയും ചെയ്യും.&lt;ref name=&quot;iucn status 20 November 2021&quot; /&gt;

ഈ ഇനത്തിന്റെ ഭീഷണി അജ്ഞാതമാണ്. ഇവ കലക്കാട് [[Kalakkad Mundanthurai Tiger Reserve|മുണ്ടൻതുറൈ കടുവ സംരക്ഷണ കേന്ദ്രത്തിലാണ്]] കാണപ്പെടുന്നത്.&lt;ref name=&quot;iucn status 20 November 2021&quot; /&gt;

==അവലംബം==
{{Reflist|refs=
&lt;ref name=&quot;Bhatta 1998&quot;&gt;{{cite journal |last1=Bhatta |first1=Gopalakrishna |title=A field guide to the caecilians of the Western Ghats, India |journal=Journal of Biosciences |date=1998 |volume=23 |issue=1 |pages=73–85 |doi=10.1007/BF02728526|s2cid=29374045 }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=Frost&gt;{{cite web |url=http://research.amnh.org/vz/herpetology/amphibia/Amphibia/Gymnophiona/Ichthyophiidae/Uraeotyphlus/Uraeotyphlus-malabaricus |title=''Uraeotyphlus malabaricus'' (Beddome, 1870) |author=Frost, Darrel R. |year=2018 |work=Amphibian Species of the World: an Online Reference. Version 6.0 |publisher=American Museum of Natural History |access-date=8 April 2018}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;India Biodiversity Portal&quot;&gt;{{cite web |url=http://indiabiodiversity.org/species/show/24836 |title=''Uraeotyphlus malabaricus'' (Beddome, 1870)|work=India Biodiversity Portal |access-date=8 April 2018}}&lt;/ref&gt;
}}

{{Taxonbar|from=Q2713128}}</text>
      <sha1>pyx5hawhiqzt84ekzw5fq582w7fiygy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4650004</id>
      <parentid>4650003</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T02:11:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[വർഗ്ഗം:പശ്ചിമഘട്ടതദ്ദേശവാസിയായ ജീവികൾ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച്</comment>
      <origin>4650004</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5846" sha1="tropeuottt784coitwuihkor4ri1emn" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Uraeotyphlus malabaricus}}{{Speciesbox 
| status = DD
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = &lt;ref name=&quot;iucn status 20 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=M.S. Ravichandran, Sushil Dutta, Gopalakrishna Bhatta, David Gower, Mark Wilkinson, Oommen V. Oommen |date=2004 |title=''Uraeotyphlus malabaricus'' |volume=2004 |article-number=e.T59655A11976612 |doi=10.2305/IUCN.UK.2004.RLTS.T59655A11976612.en |access-date=20 November 2021}}&lt;/ref&gt;
| genus = Uraeotyphlus
| species = malabaricus
| authority = ([[Richard Henry Beddome|Beddome]], 1870)
| synonyms = ''Cecilia malabarica'' &lt;small&gt;Beddome, 1870&lt;/small&gt;
| synonyms_ref = &lt;ref name=Frost/&gt;
}}ഇക്ത്യോഫിഡേ കുടുംബത്തിലെ ഒരു [[സിസിലിയൻ|സീസിലിയൻ]] ഇനമാണ് '''യുറയോട്ടിഫ്ലസ് മലബാറിക്കസ്'''. [[ഇന്ത്യ]]യിലെ പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ മാത്രം കാണപ്പെടുന്ന ഈ ഇനം കേരളത്തിലെ &quot;മലബാർ&quot; പ്രദേശത്തുനിന്നും തമിഴ്നാട്ടിലെ നീലഗിരി പർവതങ്ങളിൽ നിന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=Frost/&gt;ഇത് മലബാർ ടെയിൽഡ് സീസിലിയൻ, നീലഗിരിസ് സീസിലിയൻ, മലബാർ സീസിലിയൻ, വൈറ്റ്-ലിപ്ഡ് സീസിലിയൻ തുടങ്ങി പല പൊതുവായ പേരുകളിലും ഇത് അറിയപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=Frost/&gt;&lt;ref name=&quot;India Biodiversity Portal&quot;&gt;&lt;/ref&gt;
== വിവരണം ==
മുതിർന്നവയ്ക്ക് 145–234 മില്ലീമീറ്റർ (5.7–9.2 ഇഞ്ച്) നീളമുണ്ട് ഇതിൽ 3–6 മില്ലീമീറ്റർ (0.1–0.2 ഇഞ്ച്) വാൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ശരീരം ചെറുതും തടിച്ചതുമാണ്. പിന്നിൽ വയലറ്റ് നിറവും വയറിനോട് ചേർന്നുള്ള ഭാഗം മങ്ങിയ നിറവുമാണ്. കണ്ണുകൾ വ്യത്യസ്തവും ഒരു നേരിയ വളയത്താൽ ചുറ്റപ്പെട്ടതുമാണ്. ടെന്റക്കിളുകൾ ശരീരത്തിന്റെ മുൻഭാഗത്തുകൂടി ചുണ്ടിനോട് ചേർന്ന് സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു. നാസാരന്ധ്രങ്ങൾ, മൂക്കിന്റെ അഗ്രം, ടെന്റക്കിളുകൾ എന്നിവയ്ക്ക് ചുറ്റും ഇളം നിറമുള്ള ഭാഗങ്ങൾ കാണപ്പെടുന്നു. മുകളിലെ ചുണ്ടുകളും താഴത്തെ താടിയെല്ലും ഇളം ക്രീം നിറമാണ്. നിർഗ്ഗമനദ്വാരത്തിനടുത്ത് നേരിയ ഒരു പൊട്ടുണ്ട്. വാലിന്റെ അഗ്രം വെളുത്തതാണ്.&lt;ref name=&quot;Bhatta 1998&quot;&gt;&lt;/ref&gt;

== ആവാസ വ്യവസ്ഥയും സംരക്ഷണവും ==
യുറയോടൈഫ്ലസ് മലബാറിക്കസിനെ നിത്യഹരിത ഉഷ്ണമേഖലാ വനങ്ങളിൽ (സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് 600–1,200 മീറ്റർ (2,000–3,900 അടി) ഉയരത്തിൽ) കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ അതിന്റെ പരിസ്ഥിതി പൊതുവെ വളരെക്കുറച്ചേ അറിയൂ. മുതിർന്നവ ഫോസോറിയൽ ആണെന്ന് അനുമാനിക്കാം. ഇവ ഒരു ഓവിപാരിറ്റി ഇനമായിരിക്കാം. ഇവ കരയിൽ മുട്ടയിടുകയും ഇവയ്ക്ക് ജല ലാർവകൾ ഉണ്ടായിരിക്കുകയും ചെയ്യും.&lt;ref name=&quot;iucn status 20 November 2021&quot; /&gt;

ഈ ഇനത്തിന്റെ ഭീഷണി അജ്ഞാതമാണ്. ഇവ കലക്കാട് [[Kalakkad Mundanthurai Tiger Reserve|മുണ്ടൻതുറൈ കടുവ സംരക്ഷണ കേന്ദ്രത്തിലാണ്]] കാണപ്പെടുന്നത്.&lt;ref name=&quot;iucn status 20 November 2021&quot; /&gt;

==അവലംബം==
{{Reflist|refs=
&lt;ref name=&quot;Bhatta 1998&quot;&gt;{{cite journal |last1=Bhatta |first1=Gopalakrishna |title=A field guide to the caecilians of the Western Ghats, India |journal=Journal of Biosciences |date=1998 |volume=23 |issue=1 |pages=73–85 |doi=10.1007/BF02728526|s2cid=29374045 }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=Frost&gt;{{cite web |url=http://research.amnh.org/vz/herpetology/amphibia/Amphibia/Gymnophiona/Ichthyophiidae/Uraeotyphlus/Uraeotyphlus-malabaricus |title=''Uraeotyphlus malabaricus'' (Beddome, 1870) |author=Frost, Darrel R. |year=2018 |work=Amphibian Species of the World: an Online Reference. Version 6.0 |publisher=American Museum of Natural History |access-date=8 April 2018}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;India Biodiversity Portal&quot;&gt;{{cite web |url=http://indiabiodiversity.org/species/show/24836 |title=''Uraeotyphlus malabaricus'' (Beddome, 1870)|work=India Biodiversity Portal |access-date=8 April 2018}}&lt;/ref&gt;
}}

{{Taxonbar|from=Q2713128}}

[[വർഗ്ഗം:പശ്ചിമഘട്ടതദ്ദേശവാസിയായ ജീവികൾ]]</text>
      <sha1>tropeuottt784coitwuihkor4ri1emn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ചിത്രദുർഗ്ഗ ജില്ല</title>
    <ns>0</ns>
    <id>669496</id>
    <redirect title="ചിത്രദുർഗ ജില്ല" />
    <revision>
      <id>4650005</id>
      <timestamp>2026-07-25T03:03:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ShajiA</username>
        <id>1528</id>
      </contributor>
      <comment>റീ</comment>
      <origin>4650005</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="88" sha1="1nh2gn93hnzuya6rbdavln7hb616ug3" xml:space="preserve">#തിരിച്ചുവിടുക [[ചിത്രദുർഗ ജില്ല]]</text>
      <sha1>1nh2gn93hnzuya6rbdavln7hb616ug3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>തൂമകൂരു ജില്ല</title>
    <ns>0</ns>
    <id>669497</id>
    <redirect title="തുമകൂരു ജില്ല" />
    <revision>
      <id>4650006</id>
      <timestamp>2026-07-25T03:04:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ShajiA</username>
        <id>1528</id>
      </contributor>
      <comment>റീ</comment>
      <origin>4650006</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="82" sha1="n9f8gevk18w18ukh6oecb67047v01zr" xml:space="preserve">#തിരിച്ചുവിടുക [[തുമകൂരു ജില്ല]]</text>
      <sha1>n9f8gevk18w18ukh6oecb67047v01zr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:JAYADEVAN K S</title>
    <ns>3</ns>
    <id>669498</id>
    <revision>
      <id>4650007</id>
      <timestamp>2026-07-25T03:20:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>സ്വാഗതസംഘം</username>
        <id>39256</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[Template:Welcome|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു</comment>
      <origin>4650007</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6836" sha1="av04ogzjbnmbh6ecsswya0tluhj7diw" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: JAYADEVAN K S | JAYADEVAN K S | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 03:20, 25 ജൂലൈ 2026 (UTC)</text>
      <sha1>av04ogzjbnmbh6ecsswya0tluhj7diw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4650015</id>
      <parentid>4650007</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T03:42:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JAYADEVAN K S</username>
        <id>220711</id>
      </contributor>
      <comment>/* NAME ADDING */ പുതിയ ഉപവിഭാഗം</comment>
      <origin>4650015</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7116" sha1="o5mjuugaqi116yoma4ouw12hrfne14d" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: JAYADEVAN K S | JAYADEVAN K S | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 03:20, 25 ജൂലൈ 2026 (UTC)

== NAME ADDING ==

JAYADEVAN K S.... JILLA SECRETARY. BJP IDUKKI SOUTH.. KERALAM [[ഉപയോക്താവ്:JAYADEVAN K S|JAYADEVAN K S]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:JAYADEVAN K S|സംവാദം]]) 03:42, 25 ജൂലൈ 2026 (UTC)</text>
      <sha1>o5mjuugaqi116yoma4ouw12hrfne14d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കരട്:സിറ്റി പോലീസ്</title>
    <ns>118</ns>
    <id>669499</id>
    <revision>
      <id>4650018</id>
      <timestamp>2026-07-25T04:07:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Shaiju.shivan</username>
        <id>220674</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1357211737|City Police (film)]]&quot; എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്.</comment>
      <origin>4650018</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8118" sha1="rj8j5fd9chvkp2kb9a5fpwpq96mtqwf" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox vevent&quot;
! colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-above summary&quot; style=&quot;font-size: 125%; font-style: italic;&quot; |സിറ്റി പോലീസ്
|-
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-image&quot; |[[File:City_Police_(film).jpg|ചട്ടരഹിതം]]&lt;div class=&quot;infobox-caption&quot;&gt;സിനിമയുടെ പോസ്റ്റർ&lt;/div&gt;
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;&quot; |സംവിധാനം ചെയ്തത്
| class=&quot;infobox-data&quot; |[[Venu B Nair|വേണു ബി. നായർ]]
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;&quot; |എഴുതിയത്
| class=&quot;infobox-data&quot; |[[Kaloor Dennis|കലൂർ ഡെന്നിസ്]]
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;&quot; |തിരക്കഥ എഴുതിയത്
| class=&quot;infobox-data&quot; |കലൂർ ഡെന്നിസ്
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;&quot; |നിർമ്മിച്ചത്
| class=&quot;infobox-data&quot; |പാലമുറ്റം മജീദ്
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;&quot; |അഭിനയം
| class=&quot;infobox-data&quot; |[[Suresh Gopi|സുരേഷ് ഗോപി]], കക്ക രവി[[Geetha (actress)|, ഗീത,]] [[Sukumari|സുകുമാരി]], പി.സി. ജോർജ്
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;&quot; |ഛായാഗ്രഹണം
| class=&quot;infobox-data&quot; |[[Saloo George|സാലൂ ജോർജ്]]
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;&quot; |എഡിറ്റ് ചെയ്തത്
| class=&quot;infobox-data&quot; |കെ. ശങ്കുണ്ണി
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;&quot; |സംഗീതം നൽകിയത്
| class=&quot;infobox-data&quot; |[[S. P. Venkatesh|എസ്. പി. വെങ്കിടേഷ്]]
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;&quot; |&lt;div style=&quot;display: inline-block; line-height: 1.2em; padding: .1em 0; &quot;&gt;നിർമ്മാണ കമ്പനി&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;
| class=&quot;infobox-data&quot; |&lt;div style=&quot;vertical-align: middle;&quot;&gt;കസീബ പ്രൊഡക്ഷൻസ്&lt;/div&gt;
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;&quot; |വിതരണം ചെയ്തത്
| class=&quot;infobox-data&quot; |കസീബ പ്രൊഡക്ഷൻസ്
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;&quot; |&lt;div style=&quot;display: inline-block; line-height: 1.2em; padding: .1em 0; white-space: normal;&quot;&gt;റിലീസ് തീയതി&lt;/div&gt;
| class=&quot;infobox-data&quot; |&lt;templatestyles src=&quot;Plainlist/styles.css&quot; /&gt;&lt;div class=&quot;plainlist film-date&quot;&gt;
* 1993 &lt;span style=&quot;display: none;&quot;&gt; (&lt;span class=&quot;bday dtstart published updated itvstart&quot;&gt;1993&lt;/span&gt;)&amp;nbsp;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;&quot; |രാജ്യം
| class=&quot;infobox-data&quot; |ഇന്ത്യ
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;&quot; |ഭാഷ
| class=&quot;infobox-data&quot; |[[മലയാളം]]
|}
വേണു ബി നായർ സംവിധാനം ചെയ്ത് പാലമുറ്റം മജീദ് നിർമ്മിച്ച 1993 ലെ [[ഇന്ത്യൻ സിനിമ|ഇന്ത്യൻ]] മലയാള ചിത്രമാണ് '''''സിറ്റി പോലീസ്'''''..  [[സുരേഷ് ഗോപി]], കക്ക രവി, [[ഗീത (നടി)|ഗീത]], [[സുകുമാരി]], പി. സി. ജോർജ് എന്നിവരാണ് ചിത്രത്തിലെ പ്രധാന താരങ്ങൾ. ചിത്രത്തിൻെറ സംഗീതം നിർവഹിച്ചിരിക്കുന്നത് എസ്. പി. വെങ്കിടേഷ് ആണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.malayalachalachithram.com/movie.php?i=2666|title=City Police|access-date=2014-09-27|publisher=malayalachalachithram.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.nthwall.com/ml/City-Police-1976/9465400334|title=City Police|access-date=2014-09-27|publisher=.nthwall.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20140426001527/http://www.nthwall.com/ml/City-Police-1976/9465400334|archive-date=26 April 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://malayalasangeetham.info/m.php?1832|title=City Police|access-date=2014-09-27|publisher=malayalasangeetham.info}}&lt;/ref&gt;

== കഥ ==
അരുൺ കുമാറിൻ്റെ സഹോദരി ഒരു രാഷ്ട്രീയനേതാവിൻ്റെ മകനാൽ ക്രൂരമായി കൊല്ലപ്പെടുന്നു. അരുണിനെ അവർ രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനം ഉപയോഗിച്ച് ജയിൽ അടക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.ഇതേ രാഷ്ട്രീയ നേതാവുമായി പ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്ന മറ്റൊരു രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ അരുണിനെ ജയിൽ മോചിതനാകി അവർക്കെതിരെ ഉപയോഗിക്കാൻ തീരുമാനിക്കുന്നു. ജയില് നിന്നും പുറത്ത് വരുന്ന അരുൺ തൻെറ ശത്രുക്കളെ വേട്ടയാടാൻ തുടങ്ങുന്നുണ്ടെങ്കിലും സാജൻ എന്ന സത്യസന്ധനായ പോലീസ് ഓഫീസർ നിരന്തരം അരുണിനെ പിന്തുടരുകയും അയാളെ ഒരു കുറ്റകൃത്യം ചെയ്യുന്നതിൽ നിന്നും തടയാൻ ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത് അരുണിന് തന്റെ ലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് എത്തുവാൻ തടസങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്നു. 

== അഭിനേതാക്കൾ ==
 അരുൺ കുമാറായി സുരേഷ് ഗോപി
സാജൻ മാത്യുവായി കക്ക രവി

ഡോക്ടർ ജെസ്സിയായി ഗീത

സാജൻ മാത്യുവിൻ്റെ അമ്മയായി സുകുമാരി

പി സി ജോർജ്ജ്

ജയൻ ആയി മഹേഷ്

ഡിഐജി ആയി പ്രതാപചന്ദ്രൻ 

മായയായി ഗീതാ വിജയൻ

ജഗന്നാഥ വർമ്മ

കെപിഎസി സണ്ണി

മാള അരവിന്ദൻ

നാരായണൻകുട്ടിയായി നാരായണൻകുട്ടി 

നന്ദുവായി ടി.എസ്.കൃഷ്ണൻ

നീന കുറുപ്പ്

== സംഗീതം ==
[[എസ്.പി. വെങ്കിടേഷ്|എസ്. പി. വെങ്കിടേഷ്]] ആണ് സംഗീത സംവിധാനം നിർവ്വഹിച്ചിരിക്കുന്നത്.
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:95%;&quot;
!ഇല്ല.
!പാട്ട്
!ഗായകർ
!വരികൾ
!നീളം (m: ss) 
|-
|1
|&quot;എന്നോളം  സുന്ദരിയാരൂണ്ട്&quot;
|[[മിന്മിനി|മിൻമിന]]
|കൈതപ്രം
|4:16
|}
{{Reflist}}
[[വർഗ്ഗം:1993-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:1993-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:Short description is different from Wikidata]]
[[വർഗ്ഗം:Articles with short description]]</text>
      <sha1>rj8j5fd9chvkp2kb9a5fpwpq96mtqwf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4650019</id>
      <parentid>4650018</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T04:07:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Shaiju.shivan</username>
        <id>220674</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1357211737|City Police (film)]]&quot; എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്.</comment>
      <origin>4650019</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8112" sha1="e0g54oqdxjs7yloe5h1w092wmvg3txb" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox vevent&quot;
! colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-above summary&quot; style=&quot;font-size: 125%; font-style: italic;&quot; |സിറ്റി പോലീസ്
|-
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-image&quot; |[[File:City_Police_(film).jpg|ചട്ടരഹിതം]]&lt;div class=&quot;infobox-caption&quot;&gt;സിനിമയുടെ പോസ്റ്റർ&lt;/div&gt;
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;&quot; |സംവിധാനം ചെയ്തത്
| class=&quot;infobox-data&quot; |[[Venu B Nair|വേണു ബി. നായർ]]
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;&quot; |എഴുതിയത്
| class=&quot;infobox-data&quot; |[[Kaloor Dennis|കലൂർ ഡെന്നിസ്]]
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;&quot; |തിരക്കഥ എഴുതിയത്
| class=&quot;infobox-data&quot; |കലൂർ ഡെന്നിസ്
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;&quot; |നിർമ്മിച്ചത്
| class=&quot;infobox-data&quot; |പാലമുറ്റം മജീദ്
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;&quot; |അഭിനയം
| class=&quot;infobox-data&quot; |[[Suresh Gopi|സുരേഷ് ഗോപി]], കക്ക രവി[[Geetha (actress)|, ഗീത,]] [[Sukumari|സുകുമാരി]], പി.സി. ജോർജ്
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;&quot; |ഛായാഗ്രഹണം
| class=&quot;infobox-data&quot; |[[Saloo George|സാലൂ ജോർജ്]]
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;&quot; |എഡിറ്റ് ചെയ്തത്
| class=&quot;infobox-data&quot; |കെ. ശങ്കുണ്ണി
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;&quot; |സംഗീതം നൽകിയത്
| class=&quot;infobox-data&quot; |[[S. P. Venkatesh|എസ്. പി. വെങ്കിടേഷ്]]
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;&quot; |&lt;div style=&quot;display: inline-block; line-height: 1.2em; padding: .1em 0; &quot;&gt;നിർമ്മാണ കമ്പനി&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;
| class=&quot;infobox-data&quot; |&lt;div style=&quot;vertical-align: middle;&quot;&gt;കസീബ പ്രൊഡക്ഷൻസ്&lt;/div&gt;
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;&quot; |വിതരണം ചെയ്തത്
| class=&quot;infobox-data&quot; |കസീബ പ്രൊഡക്ഷൻസ്
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;&quot; |&lt;div style=&quot;display: inline-block; line-height: 1.2em; padding: .1em 0; white-space: normal;&quot;&gt;റിലീസ് തീയതി&lt;/div&gt;
| class=&quot;infobox-data&quot; |&lt;templatestyles src=&quot;Plainlist/styles.css&quot; /&gt;&lt;div class=&quot;plainlist film-date&quot;&gt;
* 1993 &lt;span style=&quot;display: none;&quot;&gt; (&lt;span class=&quot;bday dtstart published updated itvstart&quot;&gt;1993&lt;/span&gt;)&amp;nbsp;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;&quot; |രാജ്യം
| class=&quot;infobox-data&quot; |ഇന്ത്യ
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;&quot; |ഭാഷ
| class=&quot;infobox-data&quot; |[[മലയാളം]]
|}
വേണു ബി നായർ സംവിധാനം ചെയ്ത് പാലമുറ്റം മജീദ് നിർമ്മിച്ച 1993 ലെ [[ഇന്ത്യൻ സിനിമ|ഇന്ത്യൻ]] മലയാള ചിത്രമാണ് '''''സിറ്റി പോലീസ്'''''..  [[സുരേഷ് ഗോപി]], കക്ക രവി, [[ഗീത (നടി)|ഗീത]], [[സുകുമാരി]], പി. സി. ജോർജ് എന്നിവരാണ് ചിത്രത്തിലെ പ്രധാന താരങ്ങൾ. ചിത്രത്തിൻെറ സംഗീതം നിർവഹിച്ചിരിക്കുന്നത് എസ്. പി. വെങ്കിടേഷ് ആണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.malayalachalachithram.com/movie.php?i=2666|title=City Police|access-date=2014-09-27|publisher=malayalachalachithram.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.nthwall.com/ml/City-Police-1976/9465400334|title=City Police|access-date=2014-09-27|publisher=.nthwall.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20140426001527/http://www.nthwall.com/ml/City-Police-1976/9465400334|archive-date=26 April 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://malayalasangeetham.info/m.php?1832|title=City Police|access-date=2014-09-27|publisher=malayalasangeetham.info}}&lt;/ref&gt;

== കഥ ==
അരുൺ കുമാറിൻ്റെ സഹോദരി ഒരു രാഷ്ട്രീയനേതാവിൻ്റെ മകനാൽ ക്രൂരമായി കൊല്ലപ്പെടുന്നു. അരുണിനെ അവർ രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനം ഉപയോഗിച്ച് ജയിൽ അടക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.ഇതേ രാഷ്ട്രീയ നേതാവുമായി പ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്ന മറ്റൊരു രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ അരുണിനെ ജയിൽ മോചിതനാകി അവർക്കെതിരെ ഉപയോഗിക്കാൻ തീരുമാനിക്കുന്നു. ജയില് നിന്നും പുറത്ത് വരുന്ന അരുൺ തൻെറ ശത്രുക്കളെ വേട്ടയാടാൻ തുടങ്ങുന്നുണ്ടെങ്കിലും സാജൻ എന്ന സത്യസന്ധനായ പോലീസ് ഓഫീസർ നിരന്തരം അരുണിനെ പിന്തുടരുകയും അയാളെ ഒരു കുറ്റകൃത്യം ചെയ്യുന്നതിൽ നിന്നും തടയാൻ ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത് അരുണിന് തന്റെ ലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് എത്തുവാൻ തടസങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്നു. 

== അഭിനേതാക്കൾ ==
 അരുൺ കുമാറായി സുരേഷ് ഗോപി
സാജൻ മാത്യുവായി കക്ക രവി

ഡോക്ടർ ജെസ്സിയായി ഗീത

സാജൻ മാത്യുവിൻ്റെ അമ്മയായി സുകുമാരി

പി സി ജോർജ്ജ്

ജയൻ ആയി മഹേഷ്

ഡിഐജി ആയി പ്രതാപചന്ദ്രൻ 

മായയായി ഗീതാ വിജയൻ

ജഗന്നാഥ വർമ്മ

കെപിഎസി സണ്ണി

മാള അരവിന്ദൻ

നാരായണൻകുട്ടിയായി നാരായണൻകുട്ടി 

നന്ദുവായി ടി.എസ്.കൃഷ്ണൻ

നീന കുറുപ്പ്

== സംഗീതം ==
[[എസ്.പി. വെങ്കിടേഷ്|എസ്. പി. വെങ്കിടേഷ്]] ആണ് സംഗീത സംവിധാനം നിർവ്വഹിച്ചിരിക്കുന്നത്.
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:95%;&quot;
!നം 
!പാട്ട്
!ഗായകർ
!വരികൾ
!നീളം (m: ss) 
|-
|1
|&quot;എന്നോളം  സുന്ദരിയാരൂണ്ട്&quot;
|[[മിന്മിനി|മിൻമിന]]
|കൈതപ്രം
|4:16
|}
{{Reflist}}
[[വർഗ്ഗം:1993-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:1993-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:Short description is different from Wikidata]]
[[വർഗ്ഗം:Articles with short description]]</text>
      <sha1>e0g54oqdxjs7yloe5h1w092wmvg3txb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4650023</id>
      <parentid>4650019</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T04:18:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Shaiju.shivan</username>
        <id>220674</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1357211737|City Police (film)]]&quot; എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്.</comment>
      <origin>4650023</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8114" sha1="a05weotcn7vlhg326fenvkomsk6wped" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox vevent&quot;
! colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-above summary&quot; style=&quot;font-size: 125%; font-style: italic;&quot; |സിറ്റി പോലീസ്
|-
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-image&quot; |[[File:City_Police_(film).jpg|ചട്ടരഹിതം]]&lt;div class=&quot;infobox-caption&quot;&gt;സിനിമയുടെ പോസ്റ്റർ&lt;/div&gt;
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;&quot; |സംവിധാനം ചെയ്തത്
| class=&quot;infobox-data&quot; |[[Venu B Nair|വേണു ബി. നായർ]]
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;&quot; |എഴുതിയത്
| class=&quot;infobox-data&quot; |[[Kaloor Dennis|കലൂർ ഡെന്നിസ്]]
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;&quot; |തിരക്കഥ എഴുതിയത്
| class=&quot;infobox-data&quot; |കലൂർ ഡെന്നിസ്
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;&quot; |നിർമ്മിച്ചത്
| class=&quot;infobox-data&quot; |പാലമുറ്റം മജീദ്
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;&quot; |അഭിനയം
| class=&quot;infobox-data&quot; |[[Suresh Gopi|സുരേഷ് ഗോപി]], കക്ക രവി[[Geetha (actress)|, ഗീത,]] [[Sukumari|സുകുമാരി]], പി.സി. ജോർജ്
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;&quot; |ഛായാഗ്രഹണം
| class=&quot;infobox-data&quot; |[[Saloo George|സാലൂ ജോർജ്]]
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;&quot; |എഡിറ്റ് ചെയ്തത്
| class=&quot;infobox-data&quot; |കെ. ശങ്കുണ്ണി
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;&quot; |സംഗീതം നൽകിയത്
| class=&quot;infobox-data&quot; |[[S. P. Venkatesh|എസ്. പി. വെങ്കിടേഷ്]]
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;&quot; |&lt;div style=&quot;display: inline-block; line-height: 1.2em; padding: .1em 0; &quot;&gt;നിർമ്മാണ കമ്പനി&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;
| class=&quot;infobox-data&quot; |&lt;div style=&quot;vertical-align: middle;&quot;&gt;കസീബ പ്രൊഡക്ഷൻസ്&lt;/div&gt;
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;&quot; |വിതരണം ചെയ്തത്
| class=&quot;infobox-data&quot; |കസീബ പ്രൊഡക്ഷൻസ്
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;&quot; |&lt;div style=&quot;display: inline-block; line-height: 1.2em; padding: .1em 0; white-space: normal;&quot;&gt;റിലീസ് തീയതി&lt;/div&gt;
| class=&quot;infobox-data&quot; |&lt;templatestyles src=&quot;Plainlist/styles.css&quot; /&gt;&lt;div class=&quot;plainlist film-date&quot;&gt;
* 1993 &lt;span style=&quot;display: none;&quot;&gt; (&lt;span class=&quot;bday dtstart published updated itvstart&quot;&gt;1993&lt;/span&gt;)&amp;nbsp;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;&quot; |രാജ്യം
| class=&quot;infobox-data&quot; |ഇന്ത്യ
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;&quot; |ഭാഷ
| class=&quot;infobox-data&quot; |[[മലയാളം]]
|}
വേണു ബി നായർ സംവിധാനം ചെയ്ത് പാലമുറ്റം മജീദ് നിർമ്മിച്ച 1993 ലെ [[ഇന്ത്യൻ സിനിമ|ഇന്ത്യൻ]] മലയാള ചിത്രമാണ് '''''സിറ്റി പോലീസ്'''''..  [[സുരേഷ് ഗോപി]], കക്ക രവി, [[ഗീത (നടി)|ഗീത]], [[സുകുമാരി]], പി. സി. ജോർജ് എന്നിവരാണ് ചിത്രത്തിലെ പ്രധാന താരങ്ങൾ. ചിത്രത്തിൻെറ സംഗീതം നിർവഹിച്ചിരിക്കുന്നത് എസ്. പി. വെങ്കിടേഷ് ആണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.malayalachalachithram.com/movie.php?i=2666|title=City Police|access-date=2014-09-27|publisher=malayalachalachithram.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.nthwall.com/ml/City-Police-1976/9465400334|title=City Police|access-date=2014-09-27|publisher=.nthwall.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20140426001527/http://www.nthwall.com/ml/City-Police-1976/9465400334|archive-date=26 April 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://malayalasangeetham.info/m.php?1832|title=City Police|access-date=2014-09-27|publisher=malayalasangeetham.info}}&lt;/ref&gt;

== കഥ ==
അരുൺ കുമാറിൻ്റെ സഹോദരി ഒരു രാഷ്ട്രീയനേതാവിൻ്റെ മകനാൽ ക്രൂരമായി കൊല്ലപ്പെടുന്നു. അരുണിനെ അവർ രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനം ഉപയോഗിച്ച് ജയിൽ അടക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.ഇതേ രാഷ്ട്രീയ നേതാവുമായി പ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്ന മറ്റൊരു രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ അരുണിനെ ജയിൽ മോചിതനാകി അവർക്കെതിരെ ഉപയോഗിക്കാൻ തീരുമാനിക്കുന്നു. ജയില് നിന്നും പുറത്ത് വരുന്ന അരുൺ തൻെറ ശത്രുക്കളെ വേട്ടയാടാൻ തുടങ്ങുന്നുണ്ടെങ്കിലും സാജൻ എന്ന സത്യസന്ധനായ പോലീസ് ഓഫീസർ നിരന്തരം അരുണിനെ പിന്തുടരുകയും അയാളെ ഒരു കുറ്റകൃത്യം ചെയ്യുന്നതിൽ നിന്നും തടയാൻ ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത് അരുണിന് തന്റെ ലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് എത്തുവാൻ തടസങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്നു. 

== അഭിനേതാക്കൾ ==
 അരുൺ കുമാറായി സുരേഷ് ഗോപി
സാജൻ മാത്യുവായി കക്ക രവി
ഡോക്ടർ ജെസ്സിയായി ഗീത
സാജൻ മാത്യുവിൻ്റെ അമ്മയായി സുകുമാരി

പി സി ജോർജ്ജ്

ജയൻ ആയി മഹേഷ്

ഡിഐജി ആയി പ്രതാപചന്ദ്രൻ 

മായയായി ഗീതാ വിജയൻ

ജഗന്നാഥ വർമ്മ

കെപിഎസി സണ്ണി

മാള അരവിന്ദൻ

നാരായണൻകുട്ടിയായി നാരായണൻകുട്ടി 

നന്ദുവായി ടി.എസ്.കൃഷ്ണൻ

നീന കുറുപ്പ്

== സംഗീതം ==
[[എസ്.പി. വെങ്കിടേഷ്|എസ്. പി. വെങ്കിടേഷ്]] ആണ് സംഗീത സംവിധാനം നിർവ്വഹിച്ചിരിക്കുന്നത്.
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:95%;&quot;
!നം 
!പാട്ട്
!ഗായകർ
!വരികൾ
!നീളം (m: ss) 
|-
|1
|&quot;എന്നോളം  സുന്ദരിയാരൂണ്ട്&quot;
|[[മിന്മിനി|മിൻമിനി]] 
|കൈതപ്രം
|4:16
|}
{{Reflist}}
[[വർഗ്ഗം:1993-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:1993-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:Short description is different from Wikidata]]
[[വർഗ്ഗം:Articles with short description]]</text>
      <sha1>a05weotcn7vlhg326fenvkomsk6wped</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Taiwania Justo</title>
    <ns>3</ns>
    <id>669500</id>
    <redirect title="ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sekidoki" />
    <revision>
      <id>4650022</id>
      <timestamp>2026-07-25T04:17:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SHB2000</username>
        <id>151408</id>
      </contributor>
      <comment>SHB2000 എന്ന ഉപയോക്താവ് [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Taiwania Justo]] എന്ന താൾ [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sekidoki]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു: &quot;[[Special:CentralAuth/Taiwania Justo|Taiwania Justo]]&quot; എന്ന ഉപയോക്താവിനെ &quot;[[Special:CentralAuth/Sekidoki|Sekidoki]]&quot; എന്നു പേരുമാറ്റിയപ്പോൾ താൾ കൂടെ സ്വയം മാറിയിട്ടുണ്ട്.</comment>
      <origin>4650022</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="115" sha1="s7oqcyqvh9ulxaa8utej7b82swvefdm" xml:space="preserve">#തിരിച്ചുവിടുക [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sekidoki]]</text>
      <sha1>s7oqcyqvh9ulxaa8utej7b82swvefdm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>669501</id>
    <revision>
      <id>4650032</id>
      <timestamp>2026-07-25T05:29:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vinayaraj</username>
        <id>25055</id>
      </contributor>
      <comment>'[[File:Seawifs global biosphere.jpg|thumb|300px|1997 സെപ്റ്റംബർ മുതൽ 2000 ഓഗസ്റ്റ് വരെയുള്ള ആഗോള സമുദ്ര-കര ഭാഗങ്ങളിലെ പ്രകാശസ്വയംപോഷികളുടെ അളവ്.]] പരിസ്ഥിതിശാസ്ത്രത്തിൽ, അന്തരീക്ഷത്തിലെയോ ജല...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു</comment>
      <origin>4650032</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19316" sha1="7ryt9upt1xjr5n82ywzq8nx0csrsqk9" xml:space="preserve">[[File:Seawifs global biosphere.jpg|thumb|300px|1997 സെപ്റ്റംബർ മുതൽ 2000 ഓഗസ്റ്റ് വരെയുള്ള ആഗോള സമുദ്ര-കര ഭാഗങ്ങളിലെ പ്രകാശസ്വയംപോഷികളുടെ അളവ്.]]
പരിസ്ഥിതിശാസ്ത്രത്തിൽ, അന്തരീക്ഷത്തിലെയോ ജലത്തിലെയോ കാർബൺ ഡയോക്സൈഡിൽ നിന്ന് ജൈവ സംയുക്തങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുന്ന പ്രക്രിയയെയാണ് '''പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനം''' എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. പ്രധാനമായും പ്രകാശത്തെ ഊർജ്ജസ്രോതസ്സായി ഉപയോഗിക്കുന്ന [[Photosynthesis|പ്രകാശസംശ്ലേഷണം]] വഴിയാണ് ഇത് നടക്കുന്നത്. എന്നാൽ, അജൈവ രാസസംയുക്തങ്ങളുടെ ഓക്സീകരണമോ നിരോക്സീകരണമോ വഴി ഊർജ്ജം കണ്ടെത്തുന്ന [[Chemosynthesis|രാസസംശ്ലേഷണം]] വഴിയും പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനം നടക്കാറുണ്ട്. ഭൂമിയിലെ ഏതാണ്ട് എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളും നേരിട്ടോ അല്ലാതെയോ പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനത്തെയാണ് ആശ്രയിക്കുന്നത്. പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനത്തിന് കാരണക്കാരായ ജീവികളെ [[Autotroph|സ്വയംപോഷികൾ]] അല്ലെങ്കിൽ പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദകർ എന്ന് വിളിക്കുന്നു, ഇവയാണ് [[Food chain|ഭക്ഷ്യശൃംഖലയുടെ]] അടിസ്ഥാനം. കരയിലെ പരിസ്ഥിതി വ്യവസ്ഥകളിൽ പ്രധാനമായും [[Plant|സസ്യങ്ങളാണ്]] ഈ ധർമ്മം നിർവ്വഹിക്കുന്നത്, എന്നാൽ ജലീയ പരിസ്ഥിതി വ്യവസ്ഥകളിൽ [[Algae|പായലുകളാണ് (ആൽഗകൾ)]] മുൻപന്തിയിൽ നിൽക്കുന്നത്. പരിസ്ഥിതി ശാസ്ത്രജ്ഞർ പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനത്തെ മൊത്തം ഉൽപ്പാദനം (Gross primary production) എന്നും അറ്റ ഉൽപ്പാദനം (Net primary production) എന്നും തരംതിരിക്കുന്നു. ഇതിൽ അറ്റ ഉൽപ്പാദനം കണക്കാക്കുന്നത് കോശശ്വസനം പോലുള്ള പ്രക്രിയകൾ മൂലമുണ്ടാകുന്ന നഷ്ടം കുറച്ചശേഷമാണ്.

== അവലോകനം (Overview) ==
[[Organic compound|ജൈവ സംയുക്തങ്ങളിൽ]] ജീവികൾ രാസോർജ്ജം ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന പ്രക്രിയയാണ് പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനം. സൂര്യപ്രകാശമാണ് ഈ ഊർജ്ജത്തിന്റെ പ്രധാന സ്രോതസ്സ്, എങ്കിലും അജൈവ തന്മാത്രകളുടെ രാസോർജ്ജം ഉപയോഗിക്കുന്ന ലിത്തോട്രോഫിക് ജീവികൾ വഴിയും വളരെ ചെറിയ അളവിൽ പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനം നടക്കുന്നുണ്ട്.

[[File:Calvin-cycle4.svg|thumb|180px|പ്രകാശസംശ്ലേഷണത്തിലെ കാൽവിൻ ചക്രം (Calvin cycle).]]
സ്രോതസ്സ് ഏതcontent ആയാലും, [[Carbon dioxide|കാർബൺ ഡയോക്സൈഡ്]] (CO&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;), [[Water|വെള്ളം]] (H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O) തുടങ്ങിയ ലളിതമായ അജൈവ സംയുക്തങ്ങളിൽ നിന്ന് സങ്കീർണ്ണമായ ജൈവ തന്മാത്രകൾ നിർമ്മിക്കാൻ ഈ ഊർജ്ജം ഉപയോഗിക്കുന്നു. പ്രകാശസംശ്ലേഷണത്തിന്റെയും രാസസംശ്ലേഷണത്തിന്റെയും ലളിതമാക്കിയ രാസസമവാക്യങ്ങൾ താഴെ നൽകുന്നു:

: CO&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; + H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O + light → CH&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O + O&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; ''(പ്രകാശസംശ്ലേഷണം)''
: CO&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; + O&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; + 4 H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;S → CH&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O + 4 S + 3 H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O ''(രാസസംശ്ലേഷണം)''

ഇവയിലെല്ലാം അവസാന ഉൽപ്പന്നം ഗ്ലൂക്കോസ് പോലെയുള്ള കാർബോഹൈഡ്രേറ്റ് തന്മാത്രകളാണ് ((CH&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O)&lt;sub&gt;n&lt;/sub&gt;). ഈ ലളിതമായ തന്മാത്രകളെ പിന്നീട് മാംസ്യങ്ങൾ (Proteins), സങ്കീർണ്ണ കാർബോഹൈഡ്രേറ്റുകൾ, ലിപിഡുകൾ, ന്യൂക്ലിക് ആസിഡുകൾ എന്നിവ നിർമ്മിക്കാനോ അല്ലെങ്കിൽ ശ്വസനപ്രക്രിയയിലൂടെ ഊർജ്ജം പുറത്തുവിടാനോ ഉപയോഗിക്കുന്നു. ജന്തുക്കൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള പരപോഷികൾ പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദകരെ ഭക്ഷണമാക്കുമ്പോൾ ഈ ജൈവ തന്മാത്രകൾ [[Food web|ഭക്ഷ്യശൃംഖലയിലെ]] ഉയർന്ന തലങ്ങളിലേക്ക് കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെടുന്നു.

== മൊത്തം പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനവും അറ്റ പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനവും ==
ഒരു നിശ്ചിത സമയത്തിനുള്ളിൽ പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദകർ നിർമ്മിക്കുന്ന മൊത്തം രാസോർജ്ജത്തിന്റെ അളവാണ് **മൊത്തം പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനം** (Gross Primary Production - GPP). ഈ ഊർജ്ജത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം കോശശ്വസനത്തിനും (Cellular respiration) കലകളുടെ പരിപാലനത്തിനുമായി സസ്യങ്ങൾ തന്നെ ഉപയോഗിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Amthor|first=J.S.|last2=Baldocchi|first2=D.D.|title=Terrestrial Global Productivity|publisher=Academic Press|year=2001|pages=33–59|chapter=Terrestrial Higher Plant Respiration and Net Primary Production}}&lt;/ref&gt; ബാക്കി വരുന്ന ഊർജ്ജമാണ് **അറ്റ പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനം** (Net Primary Production - NPP).

: '''NPP = GPP - ശ്വസനം [സസ്യങ്ങളുടെ]'''

ഒരു പരിസ്ഥിതി വ്യവസ്ഥയിലെ എല്ലാ സ്വയംപോഷികളും ചേർന്ന് ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന ഉപയോഗപ്രദമായ അറ്റ രാസോർജ്ജത്തിന്റെ നിരക്കാണ് അറ്റ പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനം. ഇത് സസ്യങ്ങളുടെ വളർച്ചയ്ക്കും പ്രത്യുത്പാദനത്തിനും ലഭ്യമാകുന്നു. തുടർന്ന് സസ്യഭുക്കുകളായ ജീവികൾക്ക് ഇത് ഭക്ഷണമായി മാറുന്നു.

GPP യും NPP യും സാധാരണയായി ഒരു യൂണിറ്റ് വിസ്തീർണ്ണത്തിൽ ഒരു നിശ്ചിത സമയത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന പിണ്ഡം (Mass per unit area per unit time) എന്ന അളവിലാണ് രേഖപ്പെടുത്തുന്നത്. കരയിലെ പരിസ്ഥിതി വ്യവസ്ഥകളിൽ, ഒരു ചതുരശ്ര മീറ്ററിൽ ഒരു വർഷം ഉണ്ടാകുന്ന കാർബണിന്റെ ഗ്രാം (g C m&lt;sup&gt;−2&lt;/sup&gt; yr&lt;sup&gt;−1&lt;/sup&gt;) എന്ന യൂണിറ്റാണ് കൂടുതലായി ഉപയോഗിക്കുന്നത്.

== കരയിലെ ഉൽപ്പാദനം (Terrestrial production) ==
[[File:MODIS_NPP_animation.gif|thumb|300px|2000 മുതൽ 2013 വരെയുള്ള ഭൂമിയിലെ പ്രതിമാസ അറ്റ പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനക്ഷമത വ്യക്തമാക്കുന്ന നാസയുടെ ചിത്രം.]]
കരയിൽ, പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും നടക്കുന്നത് [[Vascular plant|സംവഹന സസ്യങ്ങൾ]] (Vascular plants) വഴിയാണ്. ചെറിയൊരു ഭാഗം ആൽഗകളും ബാഹ്യസംവഹന വ്യവസ്ഥയില്ലാത്ത [[Moss|മോസുകൾ]], ലിപർവർട്ടുകൾ തുടങ്ങിയ സസ്യങ്ങളും നിർവ്വഹിക്കുന്നു. കരയിലെ പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനം പല ഘടകങ്ങളെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു; പ്രധാനമായും ജല ലഭ്യതയും താപനിലയുമാണ് ഇതിനെ സ്വാധീനിക്കുന്നത്. മരുഭൂമികളിലോ ധ്രുവപ്രദേശങ്ങളിലോ താപനില വളരെ കൂടുതലോ കുറവോ ആകുമ്പോഴും ജലലഭ്യത കുറയുമ്പോഴും പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനം ഗണ്യമായി കുറയുന്നു.

സസ്യങ്ങൾ പ്രകാശസംശ്ലേഷണത്തിലൂടെയും സ്വേദനത്തിലൂടെയും (Transpiration) ജലം ഉപയോഗിക്കുന്നു. വേരുകളിൽ നിന്ന് പോഷകങ്ങൾ ഇലകളിലേക്ക് എത്തിക്കുന്നതിനും സസ്യത്തെ തണുപ്പിക്കുന്നതിനും സ്വേദനം സഹായിക്കുന്നു. ഇലകളിലെ ആസ്യരന്ധ്രങ്ങൾ (Stomata) വഴിയാണ് ജലബാഷ്പവും കാർബൺ ഡയോക്സൈഡും വിനിമയം ചെയ്യപ്പെടുന്നത്. C4, CAM സസ്യങ്ങൾ വരണ്ട കാലാവസ്ഥയിലും കാര്യക്ഷമമായി പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനം നടത്താൻ തക്കവണ്ണം അനുയോജ്യമായ മാറ്റങ്ങൾ കൈവരിച്ചവയാണ്.

== സമുദ്രത്തിലെ ഉൽപ്പാദനം (Oceanic production) ==
[[File:Diatoms through a microscope.jpg|thumb|220px|സമുദ്രത്തിലെ പ്ലവക ആൽഗകൾക്ക് ഉദാഹരണമായ ഡയാറ്റമുകൾ.]]
കരയിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി സമുദ്രങ്ങളിൽ പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും നടത്തുന്നത് [[Algae|ആൽഗകളാണ് (പായലുകൾ)]]. ഏകാണു ജീവികൾ മുതൽ കടൽപ്പാசிகள் (Seaweeds) വരെയുള്ള ജീവികൾ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. സമുദ്രത്തിലെ പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനത്തിൽ സിംഹഭാഗവും നിർവ്വഹിക്കുന്നത് [[Phytoplankton|പ്ലവക സസ്യങ്ങൾ (ഫൈറ്റോപ്ലാങ്ക്ടൺ)]] എന്നറിയപ്പെടുന്ന സൂക്ഷ്മജീവികളാണ്. 

സമുദ്രത്തിൽ പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനത്തെ പരിമിതപ്പെടുത്തുന്ന പ്രധാന ഘടകങ്ങൾ പ്രകാശത്തിന്റെ ലഭ്യതയും അജൈവ പോഷകങ്ങളുമാണ് (Nutrients). 

=== പ്രകാശം (Light) ===
[[File:Kelp-forest-algae.jpg|thumb|220px|കടൽത്തട്ടിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഭീമൻ കെൽപ് പാസികൾ.]]
സമുദ്ര ഉപരിതലത്തിൽ പ്രകാശം ലഭ്യമാകുന്ന പാളിയെ ഫൊട്ടിക് സോൺ (Photic zone) എന്ന് വിളിക്കുന്നു. പ്രകാശസംശ്ലേഷണം നടക്കാൻ പര്യാപ്തമായ വെളിച്ചം ലഭിക്കുന്ന സാധാരണയായി 10 മുതൽ 100 മീറ്റർ വരെയുള്ള ഉപരിതല ഭാഗമാണിത്. ആഴം കൂടുന്തോറും ജലം പ്രകാശത്തെ ആഗിരണം ചെയ്യുകയും വിസരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതിനാൽ പ്രകാശലഭ്യത കുറയുന്നു.

=== പോഷകങ്ങൾ (Nutrients) ===
[[File:WOA09_mean_annual_nitrate_AY.png|thumb|280px|ലോക മഹാസമുദ്രങ്ങളിലെ വാർഷിക ശരാശരി നൈട്രേറ്റ് അളവ്.]]
ഫൈറ്റോപ്ലാങ്ക്ടണുകളുടെ വളർച്ചയ്ക്ക് നൈട്രേറ്റ്, ഫോസ്ഫേറ്റ്, സിലിക്കിക് ആസിഡ് തുടങ്ങിയ അജൈവ പോഷകങ്ങൾ അത്യാവശ്യമാണ്. ചത്ത ജീവികളുടെയും അവശിഷ്ടങ്ങളുടെയും അടിഞ്ഞുപോകൽ കാരണം ഉപരിതലത്തിൽ നിന്ന് പോഷകങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെടുന്നു. ആഴക്കടലിലെ ജലം ഉപരിതല ജലവുമായി കലരുമ്പോഴാണ് (Mixing / Upwelling) ഈ പോഷകങ്ങൾ തിരികെ ഉപരിതലത്തിൽ എത്തുന്നത്.

=== ഇരുമ്പ് (Iron) ===
സമുദ്രത്തിലെ പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനത്തെ സ്വാധീനിക്കുന്ന മറ്റൊരു പ്രധാന സൂക്ഷ്മപോഷകമാണ് [[Iron|ഇരുമ്പ് (Iron)]]. ചില മഹാസമുദ്ര മേഖലകളിൽ മറ്റ് പോഷകങ്ങൾ ധാരാളമുണ്ടെങ്കിലും ഇരുമ്പിന്റെ കുറവ് കാരണം പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനം പരിമിതപ്പെടാറുണ്ട്.

== അളക്കൽ രീതികൾ (Measurement) ==
പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനം അളക്കാൻ വിവിധ മാർഗ്ഗങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു:
* **കരയിൽ:** ഒരു നിശ്ചിത പ്രദേശത്തെ സസ്യപിണ്ഡം (Biomass harvesting) നേരിട്ട് ശേഖരിച്ചു തൂക്കി നോക്കിയോ, വായുവിലെ കാർബൺ ഡയോക്സൈഡിന്റെ വിനിമയ നിരക്ക് (Eddy covariance measurement) വിശകലനം ചെയ്തോ ഇത് അളക്കുന്നു.
* **ജലത്തിൽ:** ജലത്തിൽ ലയിച്ചുചേർന്ന ഓക്സിജന്റെ അളവിലുണ്ടാകുന്ന വ്യത്യാസം (Light and dark bottle method) അളന്നോ, റേഡിയോ ആക്ടീവ് കാർബൺ-14 (&lt;sup&gt;14&lt;/sup&gt;C) ഐസോടോപ്പുകൾ ഉപയോഗിച്ചോ പ്ലവകങ്ങളുടെ ഉൽപ്പാദന നിരക്ക് നിർണ്ണയിക്കുന്നു.
* **ആഗോളതലത്തിൽ:** നാസയുടെ ശാസ്ത്രീയ ഉപഗ്രഹങ്ങൾ (Satellite Remote Sensing) വഴി ക്ലോറോഫിലിന്റെ അളവും സമുദ്ര-കര ഭാഗങ്ങളിലെ പ്രകാശ സ്വീകരണവും അളന്ന് കമ്പ്യൂട്ടർ മോഡലുകളിലൂടെ മൊത്തം ഉൽപ്പാദനം കണക്കാക്കുന്നു.

== മാനവിക സ്വാധീനം (Human impact) ==
മനുഷ്യർ കൃഷി, വനനശീകരണം, നഗരവൽക്കരണം എന്നിവയിലൂടെ ഭൂമിയിലെ പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനത്തെയും അതിന്റെ സ്വാഭാവിക വിതരണത്തെയും വലിയ തോതിൽ സ്വാധീനിക്കുന്നുണ്ട്. ആഗോളതലത്തിൽ ലഭ്യമാകുന്ന അറ്റ പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനത്തിന്റെ 20% മുതൽ 30% വരെ പങ്ക് മനുഷ്യർ സ്വന്തം ആവശ്യങ്ങൾക്കായി (ഭക്ഷണം, ഇന്ധനം, വസ്ത്രം) നേരിട്ടോ അല്ലാതെയോ ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്നു (Human Appropriation of Net Primary Production - HANPP).

== ഇവയും കാണുക ==
* [[Autotroph|സ്വയംപോഷി]]
* [[Photosynthesis|പ്രകാശസംശ്ലേഷണം]]
* [[Food web|ഭക്ഷ്യശൃംഖല]]
* [[Biomass (ecology)|ജൈവപിണ്ഡം]]

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{Reflist}}</text>
      <sha1>7ryt9upt1xjr5n82ywzq8nx0csrsqk9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4650033</id>
      <parentid>4650032</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T05:31:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vinayaraj</username>
        <id>25055</id>
      </contributor>
      <origin>4650033</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18307" sha1="dy2f9yuttk3jtqecxlxzl1plau9kvpy" xml:space="preserve">[[File:Seawifs global biosphere.jpg|thumb|300px|1997 സെപ്റ്റംബർ മുതൽ 2000 ഓഗസ്റ്റ് വരെയുള്ള ആഗോള സമുദ്ര-കര ഭാഗങ്ങളിലെ പ്രകാശസ്വയംപോഷികളുടെ അളവ്.]]
പരിസ്ഥിതിശാസ്ത്രത്തിൽ, അന്തരീക്ഷത്തിലെയോ ജലത്തിലെയോ കാർബൺ ഡയോക്സൈഡിൽ നിന്ന് ജൈവ സംയുക്തങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുന്ന പ്രക്രിയയെയാണ് '''പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനം''' എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. പ്രധാനമായും പ്രകാശത്തെ ഊർജ്ജസ്രോതസ്സായി ഉപയോഗിക്കുന്ന [[Photosynthesis|പ്രകാശസംശ്ലേഷണം]] വഴിയാണ് ഇത് നടക്കുന്നത്, എന്നാൽ അജൈവ രാസസംയുക്തങ്ങളുടെ ഓക്സീകരണമോ നിരോക്സീകരണമോ വഴി ഊർജ്ജം കണ്ടെത്തുന്ന [[Chemosynthesis|രാസസംശ്ലേഷണം]] വഴിയും ഇത് നടക്കുന്നു. ഭൂമിയിലെ ഏതാണ്ട് എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളും നേരിട്ടോ അല്ലാതെയോ പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനത്തെയാണ് ആശ്രയിക്കുന്നത്. പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനത്തിന് കാരണക്കാരായ ജീവികളെ [[Autotroph|സ്വയംപോഷികൾ]] അല്ലെങ്കിൽ പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദകർ എന്ന് വിളിക്കുന്നു, ഇവയാണ് [[Food chain|ഭക്ഷ്യശൃംഖലയുടെ]] അടിസ്ഥാനം. കരയിലെ പരിസ്ഥിതി വ്യവസ്ഥകളിൽ പ്രധാനമായും [[Plant|സസ്യങ്ങളാണ്]] ഈ ധർമ്മം നിർവ്വഹിക്കുന്നത്, എന്നാൽ ജലീയ പരിസ്ഥിതി വ്യവസ്ഥകളിൽ [[Algae|പായലുകളാണ് (ആൽഗകൾ)]] മുൻപന്തിയിൽ നിൽക്കുന്നത്. പരിസ്ഥിതി ശാസ്ത്രജ്ഞർ പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനത്തെ മൊത്തം ഉൽപ്പാദനം (Gross primary production) എന്നും അറ്റ ഉൽപ്പാദനം (Net primary production) എന്നും തരംതിരിക്കുന്നു.

== അവലോകനം (Overview) ==
[[Organic compound|ജൈവ സംയുക്തങ്ങളിൽ]] ജീവികൾ രാസോർജ്ജം ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന പ്രക്രിയയാണ് പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനം. സൂര്യപ്രകാശമാണ് ഈ ഊർജ്ജത്തിന്റെ പ്രധാന സ്രോതസ്സ്, എങ്കിലും അജൈവ തന്മാത്രകളുടെ രാസോർജ്ജം ഉപയോഗിക്കുന്ന ലിത്തോട്രോഫിക് ജീവികൾ വഴിയും വളരെ ചെറിയ അളവിൽ പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനം നടക്കുന്നുണ്ട്.

[[File:Calvin-cycle4.svg|thumb|180px|പ്രകാശസംശ്ലേഷണത്തിലെ കാൽവിൻ ചക്രം (Calvin cycle).]]
സ്രോതസ്സ് ഏതായാലും, [[Carbon dioxide|കാർബൺ ഡയോക്സൈഡ്]] (CO&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;), [[Water|വെള്ളം]] (H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O) തുടങ്ങിയ ലളിതമായ അജൈവ സംയുക്തങ്ങളിൽ നിന്ന് സങ്കീർണ്ണമായ ജൈവ തന്മാത്രകൾ നിർമ്മിക്കാൻ ഈ ഊർജ്ജം ഉപയോഗിക്കുന്നു. പ്രകാശസംശ്ലേഷണത്തിന്റെയും രാസസംശ്ലേഷണത്തിന്റെയും ലളിതമാക്കിയ രാസസമവാക്യങ്ങൾ താഴെ നൽകുന്നു:

: CO&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; + H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O + light → CH&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O + O&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; ''(പ്രകാശസംശ്ലേഷണം)''
: CO&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; + O&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; + 4 H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;S → CH&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O + 4 S + 3 H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O ''(രാസസംശ്ലേഷണം)''

ഇവയിലെല്ലാം അവസാന ഉൽപ്പന്നം ഗ്ലൂക്കോസ് പോലെയുള്ള കാർബോഹൈഡ്രേറ്റ് തന്മാത്രകളാണ് ((CH&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O)&lt;sub&gt;n&lt;/sub&gt;). ഈ ലളിതമായ തന്മാത്രകളെ പിന്നീട് മാംസ്യങ്ങൾ (Proteins), സങ്കീർണ്ണ കാർബോഹൈഡ്രേറ്റുകൾ, ലിപിഡുകൾ, ന്യൂക്ലിക് ആസിഡുകൾ എന്നിവ നിർമ്മിക്കാനോ അല്ലെങ്കിൽ ശ്വസനപ്രക്രിയയിലൂടെ ഊർജ്ജം പുറത്തുവിടാനോ ഉപയോഗിക്കുന്നു. ജന്തുക്കൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള പരപോഷികൾ പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദകരെ ഭക്ഷണമാക്കുമ്പോൾ ഈ ജൈവ തന്മാത്രകൾ [[Food web|ഭക്ഷ്യശൃംഖലയിലെ]] ഉയർന്ന തലങ്ങളിലേക്ക് കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെടുന്നു.

== മൊത്തം പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനവും അറ്റ പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനവും ==
ഒരു നിശ്ചിത സമയത്തിനുള്ളിൽ പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദകർ നിർമ്മിക്കുന്ന മൊത്തം രാസോർജ്ജത്തിന്റെ അളവാണ് **മൊത്തം പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനം** (Gross Primary Production - GPP). ഈ ഊർജ്ജത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം കോശശ്വസനത്തിനും (Cellular respiration) കലകളുടെ പരിപാലനത്തിനുമായി സസ്യങ്ങൾ തന്നെ ഉപയോഗിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;Amthor2001&quot;&gt;{{cite book |last1=Amthor |first1=J.S. |last2=Baldocchi |first2=D.D. |editor1-last=Roy |editor1-first=J. |editor2-last=Saugier |editor2-first=B. |editor3-last=Mooney |editor3-first=H.A. |title=Terrestrial Global Productivity |publisher=Academic Press |year=2001 |pages=33–59 |chapter=Terrestrial Higher Plant Respiration and Net Primary Production |isbn=978-0-12-619110-3}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Waring1998&quot;&gt;{{cite book |last1=Waring |first1=R.H. |last2=Running |first2=S.W. |title=Forest Ecosystems: Analysis at Multiple Scales |publisher=Academic Press |year=1998 |isbn=978-0-12-735443-9}}&lt;/ref&gt; ബാക്കി വരുന്ന ഊർജ്ജമാണ് **അറ്റ പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനം** (Net Primary Production - NPP).

: '''NPP = GPP - ശ്വസനം [സസ്യങ്ങളുടെ]'''

ഒരു പരിസ്ഥിതി വ്യവസ്ഥയിലെ എല്ലാ സ്വയംപോഷികളും ചേർന്ന് ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന ഉപയോഗപ്രദമായ അറ്റ രാസോർജ്ജത്തിന്റെ നിരക്കാണ് അറ്റ പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനം. ഇത് സസ്യങ്ങളുടെ വളർച്ചയ്ക്കും പ്രത്യുത്പാദനത്തിനും ലഭ്യമാകുന്നു. തുടർന്ന് സസ്യഭുക്കുകളായ ജീവികൾക്ക് ഇത് ഭക്ഷണമായി മാറുന്നു.

GPP യും NPP യും സാധാരണയായി ഒരു യൂണിറ്റ് വിസ്തീർണ്ണത്തിൽ ഒരു നിശ്ചിത സമയത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന പിണ്ഡം (Mass per unit area per unit time) എന്ന അളവിലാണ് രേഖപ്പെടുത്തുന്നത്. കരയിലെ പരിസ്ഥിതി വ്യവസ്ഥകളിൽ, ഒരു ചതുരശ്ര മീറ്ററിൽ ഒരു വർഷം ഉണ്ടാകുന്ന കാർബണിന്റെ ഗ്രാം (g C m&lt;sup&gt;−2&lt;/sup&gt; yr&lt;sup&gt;−1&lt;/sup&gt;) എന്ന യൂണിറ്റാണ് കൂടുതലായി ഉപയോഗിക്കുന്നത്.

== കരയിലെ ഉൽപ്പാദനം (Terrestrial production) ==
[[File:MODIS_NPP_animation.gif|thumb|300px|2000 മുതൽ 2013 വരെയുള്ള ഭൂമിയിലെ പ്രതിമാസ അറ്റ പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനക്ഷമത വ്യക്തമാക്കുന്ന നാസയുടെ ചിത്രം.]]
കരയിൽ, പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും നടക്കുന്നത് [[Vascular plant|സംവഹന സസ്യങ്ങൾ]] (Vascular plants) വഴിയാണ്. ചെറിയൊരു ഭാഗം ആൽഗകളും ബാഹ്യസംവഹന വ്യവസ്ഥയില്ലാത്ത [[Moss|മോസുകൾ]], ലിപർവർട്ടുകൾ തുടങ്ങിയ സസ്യങ്ങളും നിർവ്വഹിക്കുന്നു. കരയിലെ പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനം പല ഘടകങ്ങളെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു; പ്രധാനമായും ജല ലഭ്യതയും താപനിലയുമാണ് ഇതിനെ സ്വാധീനിക്കുന്നത്.&lt;ref name=&quot;NASA_MODIS&quot;&gt;{{cite web |title=Net Primary Productivity |url=http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=MOD17A2_M_PSN |publisher=NASA Earth Observations |access-date=2018-02-12}}&lt;/ref&gt; മരുഭൂമികളിലോ ധ്രുവപ്രദേശങ്ങളിലോ താപനില വളരെ കൂടുതലോ കുറവോ ആകുമ്പോഴും ജലലഭ്യത കുറയുമ്പോഴും പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനം ഗണ്യമായി കുറയുന്നു.

സസ്യങ്ങൾ പ്രകാശസംശ്ലേഷണത്തിലൂടെയും സ്വേദനത്തിലൂടെയും (Transpiration) ജലം ഉപയോഗിക്കുന്നു. വേരുകളിൽ നിന്ന് പോഷകങ്ങൾ ഇലകളിലേക്ക് എത്തിക്കുന്നതിനും സസ്യത്തെ തണുപ്പിക്കുന്നതിനും സ്വേദനം സഹായിക്കുന്നു. ഇലകളിലെ ആസ്യരന്ധ്രങ്ങൾ (Stomata) വഴിയാണ് ജലബാഷ്പവും കാർബൺ ഡയോക്സൈഡും വിനിമയം ചെയ്യപ്പെടുന്നത്. C4, CAM സസ്യങ്ങൾ വരണ്ട കാലാവസ്ഥയിലും കാര്യക്ഷമമായി പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനം നടത്താൻ തക്കവണ്ണം അനുയോജ്യമായ മാറ്റങ്ങൾ കൈവരിച്ചവയാണ്.

== സമുദ്രത്തിലെ ഉൽപ്പാദനം (Oceanic production) ==
[[File:Diatoms through a microscope.jpg|thumb|220px|സമുദ്രത്തിലെ പ്ലവക ആൽഗകൾക്ക് ഉദാഹരണമായ ഡയാറ്റമുകൾ.]]
കരയിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി സമുദ്രങ്ങളിൽ പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും നടത്തുന്നത് [[Algae|ആൽഗകളാണ് (പായലുകൾ)]]. ഏകാണു ജീവികൾ മുതൽ കടൽപ്പാசிகள் (Seaweeds) വരെയുള്ള ജീവികൾ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഇവയിൽ യൂബാക്ടീരിയകളും ഉൾപ്പെടുന്നു, എന്നാൽ ആർക്കിയകൾ ജീവവാതകം പുറത്തുവിടുന്ന രീതിയിലുള്ള പ്രകാശസംശ്ലേഷണം നടത്തുന്നതായി അറിയപ്പെട്ടിട്ടില്ല.&lt;ref name=&quot;Valiela1995&quot;&gt;{{cite book |last1=Valiela |first1=I. |title=Marine Ecological Processes |publisher=Springer-Verlag |year=1995 |edition=2nd |isbn=978-0-387-94321-3}}&lt;/ref&gt; സമുദ്രത്തിലെ പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനത്തിൽ സിംഹഭാഗവും നിർവ്വഹിക്കുന്നത് [[Phytoplankton|പ്ലവക സസ്യങ്ങൾ (ഫൈറ്റോപ്ലാങ്ക്ടൺ)]] എന്നറിയപ്പെടുന്ന സൂക്ഷ്മജീവികളാണ്.

=== പ്രകാശം (Light) ===
[[File:Kelp-forest-algae.jpg|thumb|220px|കടൽത്തട്ടിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഭീമൻ കെൽപ് പാസികൾ.]]
സമുദ്ര ഉപരിതലത്തിൽ പ്രകാശം ലഭ്യമാകുന്ന പാളിയെ ഫൊട്ടിക് സോൺ (Photic zone) എന്ന് വിളിക്കുന്നു. പ്രകാശസംശ്ലേഷണം നടക്കാൻ പര്യാപ്തമായ വെളിച്ചം ലഭിക്കുന്ന സാധാരണയായി 10 മുതൽ 100 മീറ്റർ വരെയുള്ള ഉപരിതല ഭാഗമാണിത്. ഫൊട്ടിക് സോണിന്റെയും മിക്സഡ് ലെയറിന്റെയും സ്വഭാവമനുസരിച്ചാണ് പ്രകാശത്തിന്റെ ലഭ്യതയും പ്ലവകങ്ങളുടെ വളർച്ചയും നിർണ്ണയിക്കപ്പെടുന്നത്.&lt;ref name=&quot;MannLazier2006&quot;&gt;{{cite book |last1=Mann |first1=K.H. |last2=Lazier |first2=J.R.N. |title=Dynamics of Marine Ecosystems: Biological-Physical Interactions in the Oceans |publisher=Blackwell Publishing |year=2006 |edition=3rd |isbn=978-1-4051-1118-8}}&lt;/ref&gt;

=== പോഷകങ്ങൾ (Nutrients) ===
[[File:WOA09_mean_annual_nitrate_AY.png|thumb|280px|ലോക മഹാസമുദ്രങ്ങളിലെ വാർഷിക ശരാശരി നൈട്രേറ്റ് അളവ്.]]
ഫൈറ്റോപ്ലാങ്ക്ടണുകളുടെ വളർച്ചയ്ക്ക് നൈട്രേറ്റ്, ഫോസ്ഫേറ്റ്, സിലിക്കിക് ആസിഡ് തുടങ്ങിയ അജൈവ പോഷകങ്ങൾ അത്യാവശ്യമാണ്. ചത്ത ജീവികളുടെയും അവശിഷ്ടങ്ങളുടെയും അടിഞ്ഞുപോകൽ കാരണം ഉപരിതലത്തിൽ നിന്ന് പോഷകങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെടുന്നു. ആഴക്കടലിലെ ജലം ഉപരിതല ജലവുമായി കലരുമ്പോഴാണ് (Upwelling) ഈ പോഷകങ്ങൾ തിരികെ ഉപരിതലത്തിൽ എത്തുന്നത്. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം കാരണം വരുംകാലങ്ങളിൽ സമുദ്രങ്ങളിലെ അറ്റ പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനത്തിൽ 3% മുതൽ 10% വരെ കുറവുണ്ടായേക്കാമെന്ന് മോഡലുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;IPCC2019&quot;&gt;{{cite report |editor-last=Pörtner |editor-first=H.-O. |title=IPCC Special Report on the Ocean and Cryosphere in a Changing Climate |year=2019 |publisher=IPCC |chapter=Chapter 5: Changing Ocean, Marine Ecosystems, and Dependent Communities}}&lt;/ref&gt;

=== ഇരുമ്പ് (Iron) ===
സമുദ്രത്തിലെ പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനത്തെ സ്വാധീനിക്കുന്ന മറ്റൊരു പ്രധാന സൂക്ഷ്മപോഷകമാണ് [[Iron|ഇരുമ്പ് (Iron)]]. ചില മഹാസമുദ്ര മേഖലകളിൽ മറ്റ് പോഷകങ്ങൾ ധാരാളമുണ്ടെങ്കിലും ഇരുമ്പിന്റെ കുറവ് കാരണം പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനം പരിമിതപ്പെടാറുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Martin1990&quot;&gt;{{cite journal |last1=Martin |first1=J.H. |title=Glacial-interglacial CO2 change: The Iron Hypothesis |journal=Paleoceanography |year=1990 |volume=5 |issue=1 |pages=1–13 |doi=10.1029/PA005i001p00001}}&lt;/ref&gt;

== ഇവയും കാണുക ==
* [[Autotroph|സ്വയംപോഷി]]
* [[Photosynthesis|പ്രകാശസംശ്ലേഷണം]]
* [[Food web|ഭക്ഷ്യശൃംഖല]]
* [[Biomass (ecology)|ജൈവപിണ്ഡം]]

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{Reflist}}</text>
      <sha1>dy2f9yuttk3jtqecxlxzl1plau9kvpy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4650038</id>
      <parentid>4650033</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T05:58:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vinayaraj</username>
        <id>25055</id>
      </contributor>
      <origin>4650038</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22439" sha1="jtsdnq6prxorkfgxhofjwzpr7o6ksua" xml:space="preserve">[[File:Seawifs global biosphere.jpg|thumb|300px|1997 സെപ്റ്റംബർ മുതൽ 2000 ഓഗസ്റ്റ് വരെയുള്ള ആഗോള സമുദ്ര-കര ഭാഗങ്ങളിലെ പ്രകാശസ്വയംപോഷികളുടെ അളവ്.]]
പരിസ്ഥിതിശാസ്ത്രത്തിൽ, അന്തരീക്ഷത്തിലെയോ ജലത്തിലെയോ കാർബൺ ഡയോക്സൈഡിൽ നിന്ന് ജൈവ സംയുക്തങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുന്ന പ്രക്രിയയെയാണ് '''പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനം''' എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. പ്രധാനമായും പ്രകാശത്തെ ഊർജ്ജസ്രോതസ്സായി ഉപയോഗിക്കുന്ന [[Photosynthesis|പ്രകാശസംശ്ലേഷണം]] വഴിയാണ് ഇത് നടക്കുന്നത്, എന്നാൽ അജൈവ രാസസംയുക്തങ്ങളുടെ ഓക്സീകരണമോ നിരോക്സീകരണമോ വഴി ഊർജ്ജം കണ്ടെത്തുന്ന [[Chemosynthesis|രാസസംശ്ലേഷണം]] വഴിയും ഇത് നടക്കുന്നു. ഭൂമിയിലെ ഏതാണ്ട് എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളും നേരിട്ടോ അല്ലാതെയോ പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനത്തെയാണ് ആശ്രയിക്കുന്നത്. പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനത്തിന് കാരണക്കാരായ ജീവികളെ [[Autotroph|സ്വയംപോഷികൾ]] അല്ലെങ്കിൽ പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദകർ എന്ന് വിളിക്കുന്നു, ഇവയാണ് [[Food chain|ഭക്ഷ്യശൃംഖലയുടെ]] അടിസ്ഥാനം. കരയിലെ പരിസ്ഥിതി വ്യവസ്ഥകളിൽ പ്രധാനമായും [[Plant|സസ്യങ്ങളാണ്]] ഈ ധർമ്മം നിർവ്വഹിക്കുന്നത്, എന്നാൽ ജലീയ പരിസ്ഥിതി വ്യവസ്ഥകളിൽ [[Algae|പായലുകളാണ് (ആൽഗകൾ)]] മുൻപന്തിയിൽ നിൽക്കുന്നത്. പരിസ്ഥിതി ശാസ്ത്രജ്ഞർ പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനത്തെ മൊത്തം ഉൽപ്പാദനം (Gross primary production) എന്നും അറ്റ ഉൽപ്പാദനം (Net primary production) എന്നും തരംതിരിക്കുന്നു.

== അവലോകനം (Overview) ==
[[Organic compound|ജൈവ സംയുക്തങ്ങളിൽ]] ജീവികൾ രാസോർജ്ജം ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന പ്രക്രിയയാണ് പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനം. സൂര്യപ്രകാശമാണ് ഈ ഊർജ്ജത്തിന്റെ പ്രധാന സ്രോതസ്സ്, എങ്കിലും അജൈവ തന്മാത്രകളുടെ രാസോർജ്ജം ഉപയോഗിക്കുന്ന ലിത്തോട്രോഫിക് ജീവികൾ വഴിയും വളരെ ചെറിയ അളവിൽ പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനം നടക്കുന്നുണ്ട്.

[[File:Calvin-cycle4.svg|thumb|180px|പ്രകാശസംശ്ലേഷണത്തിലെ കാൽവിൻ ചക്രം (Calvin cycle).]]
സ്രോതസ്സ് ഏതായാലും, [[Carbon dioxide|കാർബൺ ഡയോക്സൈഡ്]] (CO&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;), [[Water|വെള്ളം]] (H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O) തുടങ്ങിയ ലളിതമായ അജൈവ സംയുക്തങ്ങളിൽ നിന്ന് സങ്കീർണ്ണമായ ജൈവ തന്മാത്രകൾ നിർമ്മിക്കാൻ ഈ ഊർജ്ജം ഉപയോഗിക്കുന്നു. പ്രകാശസംശ്ലേഷണത്തിന്റെയും രാസസംശ്ലേഷണത്തിന്റെയും ലളിതമാക്കിയ രാസസമവാക്യങ്ങൾ താഴെ നൽകുന്നു:

: CO&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; + H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O + light → CH&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O + O&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; ''(പ്രകാശസംശ്ലേഷണം)''
: CO&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; + O&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; + 4 H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;S → CH&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O + 4 S + 3 H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O ''(രാസസംശ്ലേഷണം)''

ഇവയിലെല്ലാം അവസാന ഉൽപ്പന്നം ഗ്ലൂക്കോസ് പോലെയുള്ള കാർബോഹൈഡ്രേറ്റ് തന്മാത്രകളാണ് ((CH&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O)&lt;sub&gt;n&lt;/sub&gt;). ഈ ലളിതമായ തന്മാത്രകളെ പിന്നീട് മാംസ്യങ്ങൾ (Proteins), സങ്കീർണ്ണ കാർബോഹൈഡ്രേറ്റുകൾ, ലിപിഡുകൾ, ന്യൂക്ലിക് ആസിഡുകൾ എന്നിവ നിർമ്മിക്കാനോ അല്ലെങ്കിൽ ശ്വസനപ്രക്രിയയിലൂടെ ഊർജ്ജം പുറത്തുവിടാനോ ഉപയോഗിക്കുന്നു. ജന്തുക്കൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള പരപോഷികൾ പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദകരെ ഭക്ഷണമാക്കുമ്പോൾ ഈ ജൈവ തന്മാത്രകൾ [[Food web|ഭക്ഷ്യശൃംഖലയിലെ]] ഉയർന്ന തലങ്ങളിലേക്ക് കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെടുന്നു.

== മൊത്തം പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനവും അറ്റ പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനവും ==
ഒരു നിശ്ചിത സമയത്തിനുള്ളിൽ പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദകർ നിർമ്മിക്കുന്ന മൊത്തം രാസോർജ്ജത്തിന്റെ അളവാണ് **മൊത്തം പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനം** (Gross Primary Production - GPP). ഈ ഊർജ്ജത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം കോശശ്വസനത്തിനും (Cellular respiration) കലകളുടെ പരിപാലനത്തിനുമായി സസ്യങ്ങൾ തന്നെ ഉപയോഗിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;Amthor2001&quot;&gt;{{cite book |last=Amthor |first=J.S. |last2=Baldocchi |first2=D.D. |editor-last=Roy |editor-first=J. |editor2-last=Saugier |editor2-first=B. |editor3-last=Mooney |editor3-first=H.A. |title=Terrestrial Global Productivity |publisher=Academic Press |year=2001 |pages=33–59 |chapter=Terrestrial Higher Plant Respiration and Net Primary Production |isbn=978-0-12-619110-3}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Waring1998&quot;&gt;{{cite book |last=Waring |first=R.H. |last2=Running |first2=S.W. |title=Forest Ecosystems: Analysis at Multiple Scales |publisher=Academic Press |year=1998 |isbn=978-0-12-735443-9}}&lt;/ref&gt; ബാക്കി വരുന്ന ഊർജ്ജമാണ് **അറ്റ പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനം** (Net Primary Production - NPP).

: '''NPP = GPP - ശ്വസനം [സസ്യങ്ങളുടെ]'''

ഒരു പരിസ്ഥിതി വ്യവസ്ഥയിലെ എല്ലാ സ്വയംപോഷികളും ചേർന്ന് ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന ഉപയോഗപ്രദമായ അറ്റ രാസോർജ്ജത്തിന്റെ നിരക്കാണ് അറ്റ പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനം. ഇത് സസ്യങ്ങളുടെ വളർച്ചയ്ക്കും പ്രത്യുത്പാദനത്തിനും ലഭ്യമാകുന്നു. തുടർന്ന് സസ്യഭുക്കുകളായ ജീവികൾക്ക് ഇത് ഭക്ഷണമായി മാറുന്നു.

GPP യും NPP യും സാധാരണയായി ഒരു യൂണിറ്റ് വിസ്തീർണ്ണത്തിൽ ഒരു നിശ്ചിത സമയത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന പിണ്ഡം (Mass per unit area per unit time) എന്ന അളവിലാണ് രേഖപ്പെടുത്തുന്നത്. കരയിലെ പരിസ്ഥിതി വ്യവസ്ഥകളിൽ, ഒരു ചതുരശ്ര മീറ്ററിൽ ഒരു വർഷം ഉണ്ടാകുന്ന കാർബണിന്റെ ഗ്രാം (g C m&lt;sup&gt;−2&lt;/sup&gt; yr&lt;sup&gt;−1&lt;/sup&gt;) എന്ന യൂണിറ്റാണ് കൂടുതലായി ഉപയോഗിക്കുന്നത്.

== കരയിലെ ഉൽപ്പാദനം (Terrestrial production) ==
[[File:MODIS_NPP_animation.gif|thumb|300px|2000 മുതൽ 2013 വരെയുള്ള ഭൂമിയിലെ പ്രതിമാസ അറ്റ പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനക്ഷമത വ്യക്തമാക്കുന്ന നാസയുടെ ചിത്രം.]]
കരയിൽ, പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും നടക്കുന്നത് [[Vascular plant|സംവഹന സസ്യങ്ങൾ]] (Vascular plants) വഴിയാണ്. ചെറിയൊരു ഭാഗം ആൽഗകളും ബാഹ്യസംവഹന വ്യവസ്ഥയില്ലാത്ത [[Moss|മോസുകൾ]], ലിപർവർട്ടുകൾ തുടങ്ങിയ സസ്യങ്ങളും നിർവ്വഹിക്കുന്നു. കരയിലെ പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനം പല ഘടകങ്ങളെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു; പ്രധാനമായും ജല ലഭ്യതയും താപനിലയുമാണ് ഇതിനെ സ്വാധീനിക്കുന്നത്.&lt;ref name=&quot;NASA_MODIS&quot;&gt;{{cite web |title=Net Primary Productivity |url=http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=MOD17A2_M_PSN |publisher=NASA Earth Observations |access-date=2018-02-12}}&lt;/ref&gt; മരുഭൂമികളിലോ ധ്രുവപ്രദേശങ്ങളിലോ താപനില വളരെ കൂടുതലോ കുറവോ ആകുമ്പോഴും ജലലഭ്യത കുറയുമ്പോഴും പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനം ഗണ്യമായി കുറയുന്നു.

സസ്യങ്ങൾ പ്രകാശസംശ്ലേഷണത്തിലൂടെയും സ്വേദനത്തിലൂടെയും (Transpiration) ജലം ഉപയോഗിക്കുന്നു. വേരുകളിൽ നിന്ന് പോഷകങ്ങൾ ഇലകളിലേക്ക് എത്തിക്കുന്നതിനും സസ്യത്തെ തണുപ്പിക്കുന്നതിനും സ്വേദനം സഹായിക്കുന്നു. ഇലകളിലെ ആസ്യരന്ധ്രങ്ങൾ (Stomata) വഴിയാണ് ജലബാഷ്പവും കാർബൺ ഡയോക്സൈഡും വിനിമയം ചെയ്യപ്പെടുന്നത്. C4, CAM സസ്യങ്ങൾ വരണ്ട കാലാവസ്ഥയിലും കാര്യക്ഷമമായി പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനം നടത്താൻ തക്കവണ്ണം അനുയോജ്യമായ മാറ്റങ്ങൾ കൈവരിച്ചവയാണ്.

== സമുദ്രത്തിലെ ഉൽപ്പാദനം (Oceanic production) ==
[[File:Diatoms through a microscope.jpg|thumb|220px|സമുദ്രത്തിലെ പ്ലവക ആൽഗകൾക്ക് ഉദാഹരണമായ ഡയാറ്റമുകൾ.]]
കരയിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി സമുദ്രങ്ങളിൽ പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും നടത്തുന്നത് [[Algae|ആൽഗകളാണ് (പായലുകൾ)]]. ഏകാണു ജീവികൾ മുതൽ കടൽപ്പാசிகள் (Seaweeds) വരെയുള്ള ജീവികൾ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഇവയിൽ യൂബാക്ടീരിയകളും ഉൾപ്പെടുന്നു, എന്നാൽ ആർക്കിയകൾ ജീവവാതകം പുറത്തുവിടുന്ന രീതിയിലുള്ള പ്രകാശസംശ്ലേഷണം നടത്തുന്നതായി അറിയപ്പെട്ടിട്ടില്ല.&lt;ref name=&quot;Valiela1995&quot;&gt;{{cite book |last=Valiela |first=I. |title=Marine Ecological Processes |publisher=Springer-Verlag |year=1995 |edition=2nd |isbn=978-0-387-94321-3}}&lt;/ref&gt; സമുദ്രത്തിലെ പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനത്തിൽ സിംഹഭാഗവും നിർവ്വഹിക്കുന്നത് [[Phytoplankton|പ്ലവക സസ്യങ്ങൾ (ഫൈറ്റോപ്ലാങ്ക്ടൺ)]] എന്നറിയപ്പെടുന്ന സൂക്ഷ്മജീവികളാണ്.

=== പ്രകാശം (Light) ===
[[File:Kelp-forest-algae.jpg|thumb|220px|കടൽത്തട്ടിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഭീമൻ കെൽപ് പാസികൾ.]]
സമുദ്ര ഉപരിതലത്തിൽ പ്രകാശം ലഭ്യമാകുന്ന പാളിയെ ഫൊട്ടിക് സോൺ (Photic zone) എന്ന് വിളിക്കുന്നു. പ്രകാശസംശ്ലേഷണം നടക്കാൻ പര്യാപ്തമായ വെളിച്ചം ലഭിക്കുന്ന സാധാരണയായി 10 മുതൽ 100 മീറ്റർ വരെയുള്ള ഉപരിതല ഭാഗമാണിത്. ഫൊട്ടിക് സോണിന്റെയും മിക്സഡ് ലെയറിന്റെയും സ്വഭാവമനുസരിച്ചാണ് പ്രകാശത്തിന്റെ ലഭ്യതയും പ്ലവകങ്ങളുടെ വളർച്ചയും നിർണ്ണയിക്കപ്പെടുന്നത്.&lt;ref name=&quot;MannLazier2006&quot;&gt;{{cite book |last=Mann |first=K.H. |last2=Lazier |first2=J.R.N. |title=Dynamics of Marine Ecosystems: Biological-Physical Interactions in the Oceans |publisher=Blackwell Publishing |year=2006 |edition=3rd |isbn=978-1-4051-1118-8}}&lt;/ref&gt;

=== പോഷകങ്ങൾ (Nutrients) ===
[[File:WOA09_mean_annual_nitrate_AY.png|thumb|280px|ലോക മഹാസമുദ്രങ്ങളിലെ വാർഷിക ശരാശരി നൈട്രേറ്റ് അളവ്.]]
ഫൈറ്റോപ്ലാങ്ക്ടണുകളുടെ വളർച്ചയ്ക്ക് നൈട്രേറ്റ്, ഫോസ്ഫേറ്റ്, സിലിക്കിക് ആസിഡ് തുടങ്ങിയ അജൈവ പോഷകങ്ങൾ അത്യാവശ്യമാണ്. ചത്ത ജീവികളുടെയും അവശിഷ്ടങ്ങളുടെയും അടിഞ്ഞുപോകൽ കാരണം ഉപരിതലത്തിൽ നിന്ന് പോഷകങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെടുന്നു. ആഴക്കടലിലെ ജലം ഉപരിതല ജലവുമായി കലരുമ്പോഴാണ് (Upwelling) ഈ പോഷകങ്ങൾ തിരികെ ഉപരിതലത്തിൽ എത്തുന്നത്. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം കാരണം വരുംകാലങ്ങളിൽ സമുദ്രങ്ങളിലെ അറ്റ പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനത്തിൽ 3% മുതൽ 10% വരെ കുറവുണ്ടായേക്കാമെന്ന് മോഡലുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;IPCC2019&quot;&gt;{{cite report |editor-last=Pörtner |editor-first=H.-O. |title=IPCC Special Report on the Ocean and Cryosphere in a Changing Climate |year=2019 |publisher=IPCC |chapter=Chapter 5: Changing Ocean, Marine Ecosystems, and Dependent Communities |url=https://www.ipcc.ch/srocc/}}&lt;/ref&gt;

=== ഇരുമ്പ് (Iron) ===
സമുദ്രത്തിലെ പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനത്തെ സ്വാധീനിക്കുന്ന മറ്റൊരു പ്രധാന സൂക്ഷ്മപോഷകമാണ് [[Iron|ഇരുമ്പ് (Iron)]]. ചില മഹാസമുദ്ര മേഖലകളിൽ മറ്റ് പോഷകങ്ങൾ ധാരാളമുണ്ടെങ്കിലും ഇരുമ്പിന്റെ കുറവ് കാരണം പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനം പരിമിതപ്പെടാറുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Martin1990&quot;&gt;{{cite journal |last=Martin |first=J.H. |title=Glacial-interglacial CO2 change: The Iron Hypothesis |journal=Paleoceanography |year=1990 |volume=5 |issue=1 |pages=1–13 |doi=10.1029/PA005i001p00001}}&lt;/ref&gt;

== അളക്കൽ രീതികൾ (Measurement) ==
പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനം അളക്കാൻ വിവിധ മാർഗ്ഗങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു:
* **കരയിൽ:** ഒരു നിശ്ചിത പ്രദേശത്തെ സസ്യപിണ്ഡം (Biomass harvesting) നേരിട്ട് ശേഖരിച്ചു തൂക്കി നോക്കിയോ, വായുവിലെ കാർബൺ ഡയോക്സൈഡിന്റെ വിനിമയ നിരക്ക് (Eddy covariance measurement) വിശകലനം ചെയ്തോ ഇത് അളക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;Schulze2005&quot;&gt;{{cite book |last=Schulze |first=E.D. |last2=Beck |first2=E. |last3=Müller-Hohenstein |first3=K. |title=Plant Ecology |publisher=Springer |year=2005 |isbn=978-3-540-20833-4}}&lt;/ref&gt;
* **ജലത്തിൽ:** ജലത്തിൽ ലയിച്ചുചേർന്ന ഓക്സിജന്റെ അളവിലുണ്ടാകുന്ന വ്യത്യാസം (Light and dark bottle method) അളന്നോ, റേഡിയോ ആക്ടീവ് കാർബൺ-14 (&lt;sup&gt;14&lt;/sup&gt;C) ഐസോടോപ്പുകൾ ഉപയോഗിച്ചോ പ്ലവകങ്ങളുടെ ഉൽപ്പാദന നിരക്ക് നിർണ്ണയിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;SteemannNielsen1952&quot;&gt;{{cite journal |last=Steemann Nielsen |first=E. |title=The Use of Radio-active Carbon (C14) for Measuring Organic Production in the Sea |journal=Journal du Conseil |year=1952 |volume=18 |issue=2 |pages=117–140 |doi=10.1093/icesjms/18.2.117}}&lt;/ref&gt;
* **ആഗോളതലത്തിൽ:** നാസയുടെ ശാസ്ത്രീയ ഉപഗ്രഹങ്ങൾ (Satellite Remote Sensing) വഴി ക്ലോറോഫിലിന്റെ അളവും സമുദ്ര-കര ഭാഗങ്ങളിലെ പ്രകാശ സ്വീകരണവും അളന്ന് കമ്പ്യൂട്ടർ മോഡലുകളിലൂടെ മൊത്തം ഉൽപ്പാദനം കണക്കാക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;Field1998&quot;&gt;{{cite journal |last=Field |first=C.B. |last2=Behrenfeld |first2=M.J. |last3=Randerson |first3=J.T. |last4=Falkowski |first4=P. |title=Primary production of the biosphere: integrating terrestrial and oceanic components |journal=Science |year=1998 |volume=281 |issue=5374 |pages=237–240 |doi=10.1126/science.281.5374.237 |pmid=9657713}}&lt;/ref&gt;

== മാനവിക സ്വാധീനം (Human impact) ==
മനുഷ്യർ കൃഷി, വനനശീകരണം, നഗരവൽക്കരണം എന്നിവയിലൂടെ ഭൂമിയിലെ പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനത്തെയും അതിന്റെ സ്വാഭാവിക വിതരണത്തെയും വലിയ തോതിൽ സ്വാധീനിക്കുന്നുണ്ട്. ആഗോളതലത്തിൽ ലഭ്യമാകുന്ന അറ്റ പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനത്തിന്റെ 20% മുതൽ 30% വരെ പങ്ക് മനുഷ്യർ സ്വന്തം ആവശ്യങ്ങൾക്കായി (ഭക്ഷണം, ഇന്ധനം, വസ്ത്രം) നേരിട്ടോ അല്ലാതെയോ ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്നു (Human Appropriation of Net Primary Production - HANPP).&lt;ref name=&quot;Haberl2007&quot;&gt;{{cite journal |last=Haberl |first=H. |last2=Erb |first2=K.H. |last3=Krausmann |first3=F. |last4=Gaube |first4=V. |last5=Bondeau |first5=A. |last6=Plutzar |first6=C. |last7=Erb |first7=K. |last8=Fischer-Kowalski |first8=M. |title=Quantifying and mapping the human appropriation of net primary production in earth's terrestrial ecosystems |journal=Proceedings of the National Academy of Sciences |year=2007 |volume=104 |issue=31 |pages=12942–12947 |doi=10.1073/pnas.0704243104 |pmid=17616580 |pmc=1931388}}&lt;/ref&gt;

== ഇവയും കാണുക ==
* [[Autotroph|സ്വയംപോഷി]]
* [[Photosynthesis|പ്രകാശസംശ്ലേഷണം]]
* [[Food web|ഭക്ഷ്യശൃംഖല]]
* [[Biomass (ecology)|ജൈവപിണ്ഡം]]

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{Reflist}}</text>
      <sha1>jtsdnq6prxorkfgxhofjwzpr7o6ksua</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4650049</id>
      <parentid>4650038</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T06:55:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vinayaraj</username>
        <id>25055</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[വർഗ്ഗം:ഊർജ്ജ ഉത്പാദനം]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച്</comment>
      <origin>4650049</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22504" sha1="5pikn7pft96ucoax4oky1n75n2g2rdz" xml:space="preserve">[[File:Seawifs global biosphere.jpg|thumb|300px|1997 സെപ്റ്റംബർ മുതൽ 2000 ഓഗസ്റ്റ് വരെയുള്ള ആഗോള സമുദ്ര-കര ഭാഗങ്ങളിലെ പ്രകാശസ്വയംപോഷികളുടെ അളവ്.]]
പരിസ്ഥിതിശാസ്ത്രത്തിൽ, അന്തരീക്ഷത്തിലെയോ ജലത്തിലെയോ കാർബൺ ഡയോക്സൈഡിൽ നിന്ന് ജൈവ സംയുക്തങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുന്ന പ്രക്രിയയെയാണ് '''പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനം''' എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. പ്രധാനമായും പ്രകാശത്തെ ഊർജ്ജസ്രോതസ്സായി ഉപയോഗിക്കുന്ന [[Photosynthesis|പ്രകാശസംശ്ലേഷണം]] വഴിയാണ് ഇത് നടക്കുന്നത്, എന്നാൽ അജൈവ രാസസംയുക്തങ്ങളുടെ ഓക്സീകരണമോ നിരോക്സീകരണമോ വഴി ഊർജ്ജം കണ്ടെത്തുന്ന [[Chemosynthesis|രാസസംശ്ലേഷണം]] വഴിയും ഇത് നടക്കുന്നു. ഭൂമിയിലെ ഏതാണ്ട് എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളും നേരിട്ടോ അല്ലാതെയോ പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനത്തെയാണ് ആശ്രയിക്കുന്നത്. പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനത്തിന് കാരണക്കാരായ ജീവികളെ [[Autotroph|സ്വയംപോഷികൾ]] അല്ലെങ്കിൽ പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദകർ എന്ന് വിളിക്കുന്നു, ഇവയാണ് [[Food chain|ഭക്ഷ്യശൃംഖലയുടെ]] അടിസ്ഥാനം. കരയിലെ പരിസ്ഥിതി വ്യവസ്ഥകളിൽ പ്രധാനമായും [[Plant|സസ്യങ്ങളാണ്]] ഈ ധർമ്മം നിർവ്വഹിക്കുന്നത്, എന്നാൽ ജലീയ പരിസ്ഥിതി വ്യവസ്ഥകളിൽ [[Algae|പായലുകളാണ് (ആൽഗകൾ)]] മുൻപന്തിയിൽ നിൽക്കുന്നത്. പരിസ്ഥിതി ശാസ്ത്രജ്ഞർ പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനത്തെ മൊത്തം ഉൽപ്പാദനം (Gross primary production) എന്നും അറ്റ ഉൽപ്പാദനം (Net primary production) എന്നും തരംതിരിക്കുന്നു.

== അവലോകനം (Overview) ==
[[Organic compound|ജൈവ സംയുക്തങ്ങളിൽ]] ജീവികൾ രാസോർജ്ജം ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന പ്രക്രിയയാണ് പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനം. സൂര്യപ്രകാശമാണ് ഈ ഊർജ്ജത്തിന്റെ പ്രധാന സ്രോതസ്സ്, എങ്കിലും അജൈവ തന്മാത്രകളുടെ രാസോർജ്ജം ഉപയോഗിക്കുന്ന ലിത്തോട്രോഫിക് ജീവികൾ വഴിയും വളരെ ചെറിയ അളവിൽ പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനം നടക്കുന്നുണ്ട്.

[[File:Calvin-cycle4.svg|thumb|180px|പ്രകാശസംശ്ലേഷണത്തിലെ കാൽവിൻ ചക്രം (Calvin cycle).]]
സ്രോതസ്സ് ഏതായാലും, [[Carbon dioxide|കാർബൺ ഡയോക്സൈഡ്]] (CO&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;), [[Water|വെള്ളം]] (H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O) തുടങ്ങിയ ലളിതമായ അജൈവ സംയുക്തങ്ങളിൽ നിന്ന് സങ്കീർണ്ണമായ ജൈവ തന്മാത്രകൾ നിർമ്മിക്കാൻ ഈ ഊർജ്ജം ഉപയോഗിക്കുന്നു. പ്രകാശസംശ്ലേഷണത്തിന്റെയും രാസസംശ്ലേഷണത്തിന്റെയും ലളിതമാക്കിയ രാസസമവാക്യങ്ങൾ താഴെ നൽകുന്നു:

: CO&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; + H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O + light → CH&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O + O&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; ''(പ്രകാശസംശ്ലേഷണം)''
: CO&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; + O&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; + 4 H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;S → CH&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O + 4 S + 3 H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O ''(രാസസംശ്ലേഷണം)''

ഇവയിലെല്ലാം അവസാന ഉൽപ്പന്നം ഗ്ലൂക്കോസ് പോലെയുള്ള കാർബോഹൈഡ്രേറ്റ് തന്മാത്രകളാണ് ((CH&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O)&lt;sub&gt;n&lt;/sub&gt;). ഈ ലളിതമായ തന്മാത്രകളെ പിന്നീട് മാംസ്യങ്ങൾ (Proteins), സങ്കീർണ്ണ കാർബോഹൈഡ്രേറ്റുകൾ, ലിപിഡുകൾ, ന്യൂക്ലിക് ആസിഡുകൾ എന്നിവ നിർമ്മിക്കാനോ അല്ലെങ്കിൽ ശ്വസനപ്രക്രിയയിലൂടെ ഊർജ്ജം പുറത്തുവിടാനോ ഉപയോഗിക്കുന്നു. ജന്തുക്കൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള പരപോഷികൾ പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദകരെ ഭക്ഷണമാക്കുമ്പോൾ ഈ ജൈവ തന്മാത്രകൾ [[Food web|ഭക്ഷ്യശൃംഖലയിലെ]] ഉയർന്ന തലങ്ങളിലേക്ക് കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെടുന്നു.

== മൊത്തം പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനവും അറ്റ പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനവും ==
ഒരു നിശ്ചിത സമയത്തിനുള്ളിൽ പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദകർ നിർമ്മിക്കുന്ന മൊത്തം രാസോർജ്ജത്തിന്റെ അളവാണ് **മൊത്തം പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനം** (Gross Primary Production - GPP). ഈ ഊർജ്ജത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം കോശശ്വസനത്തിനും (Cellular respiration) കലകളുടെ പരിപാലനത്തിനുമായി സസ്യങ്ങൾ തന്നെ ഉപയോഗിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;Amthor2001&quot;&gt;{{cite book |last=Amthor |first=J.S. |last2=Baldocchi |first2=D.D. |editor-last=Roy |editor-first=J. |editor2-last=Saugier |editor2-first=B. |editor3-last=Mooney |editor3-first=H.A. |title=Terrestrial Global Productivity |publisher=Academic Press |year=2001 |pages=33–59 |chapter=Terrestrial Higher Plant Respiration and Net Primary Production |isbn=978-0-12-619110-3}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Waring1998&quot;&gt;{{cite book |last=Waring |first=R.H. |last2=Running |first2=S.W. |title=Forest Ecosystems: Analysis at Multiple Scales |publisher=Academic Press |year=1998 |isbn=978-0-12-735443-9}}&lt;/ref&gt; ബാക്കി വരുന്ന ഊർജ്ജമാണ് **അറ്റ പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനം** (Net Primary Production - NPP).

: '''NPP = GPP - ശ്വസനം [സസ്യങ്ങളുടെ]'''

ഒരു പരിസ്ഥിതി വ്യവസ്ഥയിലെ എല്ലാ സ്വയംപോഷികളും ചേർന്ന് ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന ഉപയോഗപ്രദമായ അറ്റ രാസോർജ്ജത്തിന്റെ നിരക്കാണ് അറ്റ പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനം. ഇത് സസ്യങ്ങളുടെ വളർച്ചയ്ക്കും പ്രത്യുത്പാദനത്തിനും ലഭ്യമാകുന്നു. തുടർന്ന് സസ്യഭുക്കുകളായ ജീവികൾക്ക് ഇത് ഭക്ഷണമായി മാറുന്നു.

GPP യും NPP യും സാധാരണയായി ഒരു യൂണിറ്റ് വിസ്തീർണ്ണത്തിൽ ഒരു നിശ്ചിത സമയത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന പിണ്ഡം (Mass per unit area per unit time) എന്ന അളവിലാണ് രേഖപ്പെടുത്തുന്നത്. കരയിലെ പരിസ്ഥിതി വ്യവസ്ഥകളിൽ, ഒരു ചതുരശ്ര മീറ്ററിൽ ഒരു വർഷം ഉണ്ടാകുന്ന കാർബണിന്റെ ഗ്രാം (g C m&lt;sup&gt;−2&lt;/sup&gt; yr&lt;sup&gt;−1&lt;/sup&gt;) എന്ന യൂണിറ്റാണ് കൂടുതലായി ഉപയോഗിക്കുന്നത്.

== കരയിലെ ഉൽപ്പാദനം (Terrestrial production) ==
[[File:MODIS_NPP_animation.gif|thumb|300px|2000 മുതൽ 2013 വരെയുള്ള ഭൂമിയിലെ പ്രതിമാസ അറ്റ പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനക്ഷമത വ്യക്തമാക്കുന്ന നാസയുടെ ചിത്രം.]]
കരയിൽ, പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും നടക്കുന്നത് [[Vascular plant|സംവഹന സസ്യങ്ങൾ]] (Vascular plants) വഴിയാണ്. ചെറിയൊരു ഭാഗം ആൽഗകളും ബാഹ്യസംവഹന വ്യവസ്ഥയില്ലാത്ത [[Moss|മോസുകൾ]], ലിപർവർട്ടുകൾ തുടങ്ങിയ സസ്യങ്ങളും നിർവ്വഹിക്കുന്നു. കരയിലെ പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനം പല ഘടകങ്ങളെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു; പ്രധാനമായും ജല ലഭ്യതയും താപനിലയുമാണ് ഇതിനെ സ്വാധീനിക്കുന്നത്.&lt;ref name=&quot;NASA_MODIS&quot;&gt;{{cite web |title=Net Primary Productivity |url=http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=MOD17A2_M_PSN |publisher=NASA Earth Observations |access-date=2018-02-12}}&lt;/ref&gt; മരുഭൂമികളിലോ ധ്രുവപ്രദേശങ്ങളിലോ താപനില വളരെ കൂടുതലോ കുറവോ ആകുമ്പോഴും ജലലഭ്യത കുറയുമ്പോഴും പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനം ഗണ്യമായി കുറയുന്നു.

സസ്യങ്ങൾ പ്രകാശസംശ്ലേഷണത്തിലൂടെയും സ്വേദനത്തിലൂടെയും (Transpiration) ജലം ഉപയോഗിക്കുന്നു. വേരുകളിൽ നിന്ന് പോഷകങ്ങൾ ഇലകളിലേക്ക് എത്തിക്കുന്നതിനും സസ്യത്തെ തണുപ്പിക്കുന്നതിനും സ്വേദനം സഹായിക്കുന്നു. ഇലകളിലെ ആസ്യരന്ധ്രങ്ങൾ (Stomata) വഴിയാണ് ജലബാഷ്പവും കാർബൺ ഡയോക്സൈഡും വിനിമയം ചെയ്യപ്പെടുന്നത്. C4, CAM സസ്യങ്ങൾ വരണ്ട കാലാവസ്ഥയിലും കാര്യക്ഷമമായി പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനം നടത്താൻ തക്കവണ്ണം അനുയോജ്യമായ മാറ്റങ്ങൾ കൈവരിച്ചവയാണ്.

== സമുദ്രത്തിലെ ഉൽപ്പാദനം (Oceanic production) ==
[[File:Diatoms through a microscope.jpg|thumb|220px|സമുദ്രത്തിലെ പ്ലവക ആൽഗകൾക്ക് ഉദാഹരണമായ ഡയാറ്റമുകൾ.]]
കരയിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി സമുദ്രങ്ങളിൽ പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും നടത്തുന്നത് [[Algae|ആൽഗകളാണ് (പായലുകൾ)]]. ഏകാണു ജീവികൾ മുതൽ കടൽപ്പാசிகள் (Seaweeds) വരെയുള്ള ജീവികൾ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഇവയിൽ യൂബാക്ടീരിയകളും ഉൾപ്പെടുന്നു, എന്നാൽ ആർക്കിയകൾ ജീവവാതകം പുറത്തുവിടുന്ന രീതിയിലുള്ള പ്രകാശസംശ്ലേഷണം നടത്തുന്നതായി അറിയപ്പെട്ടിട്ടില്ല.&lt;ref name=&quot;Valiela1995&quot;&gt;{{cite book |last=Valiela |first=I. |title=Marine Ecological Processes |publisher=Springer-Verlag |year=1995 |edition=2nd |isbn=978-0-387-94321-3}}&lt;/ref&gt; സമുദ്രത്തിലെ പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനത്തിൽ സിംഹഭാഗവും നിർവ്വഹിക്കുന്നത് [[Phytoplankton|പ്ലവക സസ്യങ്ങൾ (ഫൈറ്റോപ്ലാങ്ക്ടൺ)]] എന്നറിയപ്പെടുന്ന സൂക്ഷ്മജീവികളാണ്.

=== പ്രകാശം (Light) ===
[[File:Kelp-forest-algae.jpg|thumb|220px|കടൽത്തട്ടിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഭീമൻ കെൽപ് പാസികൾ.]]
സമുദ്ര ഉപരിതലത്തിൽ പ്രകാശം ലഭ്യമാകുന്ന പാളിയെ ഫൊട്ടിക് സോൺ (Photic zone) എന്ന് വിളിക്കുന്നു. പ്രകാശസംശ്ലേഷണം നടക്കാൻ പര്യാപ്തമായ വെളിച്ചം ലഭിക്കുന്ന സാധാരണയായി 10 മുതൽ 100 മീറ്റർ വരെയുള്ള ഉപരിതല ഭാഗമാണിത്. ഫൊട്ടിക് സോണിന്റെയും മിക്സഡ് ലെയറിന്റെയും സ്വഭാവമനുസരിച്ചാണ് പ്രകാശത്തിന്റെ ലഭ്യതയും പ്ലവകങ്ങളുടെ വളർച്ചയും നിർണ്ണയിക്കപ്പെടുന്നത്.&lt;ref name=&quot;MannLazier2006&quot;&gt;{{cite book |last=Mann |first=K.H. |last2=Lazier |first2=J.R.N. |title=Dynamics of Marine Ecosystems: Biological-Physical Interactions in the Oceans |publisher=Blackwell Publishing |year=2006 |edition=3rd |isbn=978-1-4051-1118-8}}&lt;/ref&gt;

=== പോഷകങ്ങൾ (Nutrients) ===
[[File:WOA09_mean_annual_nitrate_AY.png|thumb|280px|ലോക മഹാസമുദ്രങ്ങളിലെ വാർഷിക ശരാശരി നൈട്രേറ്റ് അളവ്.]]
ഫൈറ്റോപ്ലാങ്ക്ടണുകളുടെ വളർച്ചയ്ക്ക് നൈട്രേറ്റ്, ഫോസ്ഫേറ്റ്, സിലിക്കിക് ആസിഡ് തുടങ്ങിയ അജൈവ പോഷകങ്ങൾ അത്യാവശ്യമാണ്. ചത്ത ജീവികളുടെയും അവശിഷ്ടങ്ങളുടെയും അടിഞ്ഞുപോകൽ കാരണം ഉപരിതലത്തിൽ നിന്ന് പോഷകങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെടുന്നു. ആഴക്കടലിലെ ജലം ഉപരിതല ജലവുമായി കലരുമ്പോഴാണ് (Upwelling) ഈ പോഷകങ്ങൾ തിരികെ ഉപരിതലത്തിൽ എത്തുന്നത്. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം കാരണം വരുംകാലങ്ങളിൽ സമുദ്രങ്ങളിലെ അറ്റ പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനത്തിൽ 3% മുതൽ 10% വരെ കുറവുണ്ടായേക്കാമെന്ന് മോഡലുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;IPCC2019&quot;&gt;{{cite report |editor-last=Pörtner |editor-first=H.-O. |title=IPCC Special Report on the Ocean and Cryosphere in a Changing Climate |year=2019 |publisher=IPCC |chapter=Chapter 5: Changing Ocean, Marine Ecosystems, and Dependent Communities |url=https://www.ipcc.ch/srocc/}}&lt;/ref&gt;

=== ഇരുമ്പ് (Iron) ===
സമുദ്രത്തിലെ പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനത്തെ സ്വാധീനിക്കുന്ന മറ്റൊരു പ്രധാന സൂക്ഷ്മപോഷകമാണ് [[Iron|ഇരുമ്പ് (Iron)]]. ചില മഹാസമുദ്ര മേഖലകളിൽ മറ്റ് പോഷകങ്ങൾ ധാരാളമുണ്ടെങ്കിലും ഇരുമ്പിന്റെ കുറവ് കാരണം പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനം പരിമിതപ്പെടാറുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Martin1990&quot;&gt;{{cite journal |last=Martin |first=J.H. |title=Glacial-interglacial CO2 change: The Iron Hypothesis |journal=Paleoceanography |year=1990 |volume=5 |issue=1 |pages=1–13 |doi=10.1029/PA005i001p00001}}&lt;/ref&gt;

== അളക്കൽ രീതികൾ (Measurement) ==
പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനം അളക്കാൻ വിവിധ മാർഗ്ഗങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു:
* **കരയിൽ:** ഒരു നിശ്ചിത പ്രദേശത്തെ സസ്യപിണ്ഡം (Biomass harvesting) നേരിട്ട് ശേഖരിച്ചു തൂക്കി നോക്കിയോ, വായുവിലെ കാർബൺ ഡയോക്സൈഡിന്റെ വിനിമയ നിരക്ക് (Eddy covariance measurement) വിശകലനം ചെയ്തോ ഇത് അളക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;Schulze2005&quot;&gt;{{cite book |last=Schulze |first=E.D. |last2=Beck |first2=E. |last3=Müller-Hohenstein |first3=K. |title=Plant Ecology |publisher=Springer |year=2005 |isbn=978-3-540-20833-4}}&lt;/ref&gt;
* **ജലത്തിൽ:** ജലത്തിൽ ലയിച്ചുചേർന്ന ഓക്സിജന്റെ അളവിലുണ്ടാകുന്ന വ്യത്യാസം (Light and dark bottle method) അളന്നോ, റേഡിയോ ആക്ടീവ് കാർബൺ-14 (&lt;sup&gt;14&lt;/sup&gt;C) ഐസോടോപ്പുകൾ ഉപയോഗിച്ചോ പ്ലവകങ്ങളുടെ ഉൽപ്പാദന നിരക്ക് നിർണ്ണയിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;SteemannNielsen1952&quot;&gt;{{cite journal |last=Steemann Nielsen |first=E. |title=The Use of Radio-active Carbon (C14) for Measuring Organic Production in the Sea |journal=Journal du Conseil |year=1952 |volume=18 |issue=2 |pages=117–140 |doi=10.1093/icesjms/18.2.117}}&lt;/ref&gt;
* **ആഗോളതലത്തിൽ:** നാസയുടെ ശാസ്ത്രീയ ഉപഗ്രഹങ്ങൾ (Satellite Remote Sensing) വഴി ക്ലോറോഫിലിന്റെ അളവും സമുദ്ര-കര ഭാഗങ്ങളിലെ പ്രകാശ സ്വീകരണവും അളന്ന് കമ്പ്യൂട്ടർ മോഡലുകളിലൂടെ മൊത്തം ഉൽപ്പാദനം കണക്കാക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;Field1998&quot;&gt;{{cite journal |last=Field |first=C.B. |last2=Behrenfeld |first2=M.J. |last3=Randerson |first3=J.T. |last4=Falkowski |first4=P. |title=Primary production of the biosphere: integrating terrestrial and oceanic components |journal=Science |year=1998 |volume=281 |issue=5374 |pages=237–240 |doi=10.1126/science.281.5374.237 |pmid=9657713}}&lt;/ref&gt;

== മാനവിക സ്വാധീനം (Human impact) ==
മനുഷ്യർ കൃഷി, വനനശീകരണം, നഗരവൽക്കരണം എന്നിവയിലൂടെ ഭൂമിയിലെ പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനത്തെയും അതിന്റെ സ്വാഭാവിക വിതരണത്തെയും വലിയ തോതിൽ സ്വാധീനിക്കുന്നുണ്ട്. ആഗോളതലത്തിൽ ലഭ്യമാകുന്ന അറ്റ പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനത്തിന്റെ 20% മുതൽ 30% വരെ പങ്ക് മനുഷ്യർ സ്വന്തം ആവശ്യങ്ങൾക്കായി (ഭക്ഷണം, ഇന്ധനം, വസ്ത്രം) നേരിട്ടോ അല്ലാതെയോ ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്നു (Human Appropriation of Net Primary Production - HANPP).&lt;ref name=&quot;Haberl2007&quot;&gt;{{cite journal |last=Haberl |first=H. |last2=Erb |first2=K.H. |last3=Krausmann |first3=F. |last4=Gaube |first4=V. |last5=Bondeau |first5=A. |last6=Plutzar |first6=C. |last7=Erb |first7=K. |last8=Fischer-Kowalski |first8=M. |title=Quantifying and mapping the human appropriation of net primary production in earth's terrestrial ecosystems |journal=Proceedings of the National Academy of Sciences |year=2007 |volume=104 |issue=31 |pages=12942–12947 |doi=10.1073/pnas.0704243104 |pmid=17616580 |pmc=1931388}}&lt;/ref&gt;

== ഇവയും കാണുക ==
* [[Autotroph|സ്വയംപോഷി]]
* [[Photosynthesis|പ്രകാശസംശ്ലേഷണം]]
* [[Food web|ഭക്ഷ്യശൃംഖല]]
* [[Biomass (ecology)|ജൈവപിണ്ഡം]]

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{Reflist}}

[[വർഗ്ഗം:ഊർജ്ജ ഉത്പാദനം]]</text>
      <sha1>5pikn7pft96ucoax4oky1n75n2g2rdz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Uraeotyphlus malabaricus</title>
    <ns>0</ns>
    <id>669502</id>
    <redirect title="യുറയോട്ടിഫ്ലസ് മലബാറിക്കസ്" />
    <revision>
      <id>4650037</id>
      <timestamp>2026-07-25T05:57:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <comment>[[യുറയോട്ടിഫ്ലസ് മലബാറിക്കസ്]] എന്ന താളിലേക്ക് തിരിച്ചുവിടുന്നു</comment>
      <origin>4650037</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="120" sha1="akwa8m7l3uddlcq0jqmskopiumi9twn" xml:space="preserve">#തിരിച്ചുവിടുക[[യുറയോട്ടിഫ്ലസ് മലബാറിക്കസ്]]</text>
      <sha1>akwa8m7l3uddlcq0jqmskopiumi9twn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വാൽക്കറാന ലെപ്റ്റോഡാക്റ്റൈല</title>
    <ns>0</ns>
    <id>669503</id>
    <revision>
      <id>4650056</id>
      <timestamp>2026-07-25T07:50:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <comment>'{{Prettyurl|Walkerana leptodactyla}}{{Speciesbox | status = VU | status_system = IUCN3.1 | status_ref = &lt;ref name=IUCN /&gt; | taxon = Walkerana leptodactyla | authority = ([[George Albert Boulenger|Boulenger]], 1882) | synonyms = ''Indirana leptodactyla'' &lt;small&gt;(Boulenger, 1882)&lt;/small&gt; }}റാണിക്സാലിഡേ കുടുംബത്തിലെ ഒരു തവള ഇനമാണ് '''വാൽക്...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു</comment>
      <origin>4650056</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9305" sha1="5k3hewum4g71pndovbdavwnzdbj6vbs" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Walkerana leptodactyla}}{{Speciesbox
| status = VU
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = &lt;ref name=IUCN /&gt;
| taxon = Walkerana leptodactyla
| authority = ([[George Albert Boulenger|Boulenger]], 1882)
| synonyms = ''Indirana leptodactyla'' &lt;small&gt;(Boulenger, 1882)&lt;/small&gt;
}}റാണിക്സാലിഡേ കുടുംബത്തിലെ ഒരു തവള ഇനമാണ് '''വാൽക്കറാന  ലെപ്റ്റോഡാക്റ്റൈല.''' ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ കേരള, തമിഴ്നാട് സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ തെക്കൻ ഭാഗങ്ങളിൽ മാത്രം തദ്ദേശീയമായി ഇവ കാണപ്പെടുന്നു. [[ആനമല മലനിരകൾ]], [[പഴനി മലനിരകൾ]], മേഘമല, തിരുവിതാംകൂർ കുന്നുകൾ, അഗസ്ത്യമല എന്നിവിടങ്ങളിലും കാണപ്പെടുന്നതായി കൃത്യമായി റിപ്പോർട്ടു ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=frost&gt;{{cite web |url=http://research.amnh.org/vz/herpetology/amphibia/Amphibia/Anura/Ranixalidae/Indirana/Indirana-leptodactyla |title=''Indirana leptodactyla'' (Boulenger, 1882) |author=Frost, Darrel R. |year=2014 |work=Amphibian Species of the World: an Online Reference. Version 6.0 |publisher=American Museum of Natural History |access-date=1 June 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Amph&gt;{{BioRef|amphibiaweb
|title=''Sallyalkerana leptodactyla'': Slender-toed Leaping Frog
|author1= 
|editor1= 
|editor2= 
|date=
|language=
|url=https://amphibiaweb.org/species/4727
|access-date=May 17, 2024}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=IUCN&gt;{{cite IUCN
|title= Boulenger's Indian Frog: ''Walkerana leptodactyla''
|url=https://www.iucnredlist.org/species/58312/166101287
|article-number= e.T58312A166101287
|doi=10.2305/IUCN.UK.2023-1.RLTS.T58312A166101287.en
|id=58312
|year=2023
|author1=IUCN SSC Amphibian Specialist Group
|accessdate=June 3, 2024}}&lt;/ref&gt;
== വിവരണം ==
ചോണേയുടെ തലത്തിന് തൊട്ടുപിന്നിൽ രണ്ട് ചരിഞ്ഞ ഗ്രൂപ്പുകളായി വോളുമറിൻ പല്ലുകൾ കാണപ്പെടുന്നു. നാവിന്റെ മധ്യഭാഗത്ത് സ്വതന്ത്രവും കൂർത്തതുമായ ഒരു പാപ്പില്ല കാണപ്പെടുന്നു. തല വളരെ വലുതോ ചെറുതോ അല്ലാത്തതും, അല്പം താഴ്ന്നതുമാണ്. മൂക്ക് വട്ടത്തിലുള്ളതും കണ്ണിന്റെ പകുതി വ്യാസമുള്ള ടിമ്പാനം സ്പഷ്ടവുമാണ്. കൂട്ടിച്ചേർക്കപ്പെട്ട ടിബിയോ-ടാർസൽ സന്ധി മൂക്കിന്റെ അഗ്രം വരെയോ അതിനു മുകളിലോ എത്തുന്നു. പിൻഭാഗത്തെ തൊലിയിൽ ചെറിയ നീളത്തിലുള്ള ഗ്രന്ഥിയിലെ മടക്ക് കണ്ണിൽ നിന്ന് തോളിലേക്ക് എത്തുന്നു. ഇതിന് ഒലിവ് അല്ലെങ്കിൽ തവിട്ട് നിറമുള്ള പുള്ളികളുണ്ട്; കണ്ണുകൾക്കിടയിൽ വ്യക്തമായ ഉപത്രികോണാകൃതിയിലുള്ള ഇരുണ്ട പൊട്ട് കൂടുതലോ കുറവോ  ആയി കാണാം. പലപ്പോഴും മുന്നിൽ കുറുകെയായി നേരിയ ഒരു വര കാണാം. ചിലപ്പോൾ ഒരു നേരിയ വെർട്ടെബ്രൽ ബാൻഡ്; കാന്തസ് റോസ്ട്രാലിസിനൊപ്പം ഒരു കറുത്ത വരയും കറുത്ത ഒരു ടെമ്പറൽ പൊട്ടും; കൈകാലുകളിൽ കുറുകെ വരയോ കാണാം വരകൾ തവിട്ടുനിറത്തിലുള്ള പുള്ളികളുള്ളതോ, ചിലപ്പോൾ തവിട്ടുനിറത്തിലുള്ള വെളുത്ത കുത്തുകളുള്ളതോ ആണ്. മൂക്കിൽ നിന്ന് നിർഗ്ഗമനദ്വാരം വരെ 1.3 ഇഞ്ച് കാണും.&lt;ref&gt;Boulenger, G. A. (1890) Fauna of British India. Reptilia and Batrachia&lt;/ref&gt;
== ആവാസ വ്യവസ്ഥ ==
ഈ തവളയെ വനങ്ങളിൽ മാത്രമേ കണ്ടിട്ടുള്ളൂ. എന്നിരുന്നാലും ചിലത് തേയിലത്തോട്ടങ്ങൾ പോലുള്ള പ്രത്യേക തരം കൃഷിയിടങ്ങളുമായി വനം കൂടിച്ചേരുന്നിടത്ത് കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. കരയിൽ ജീവിക്കുന്ന ഒരു ജീവിയാണ് ഇത് . പലപ്പോഴും ഇലകളുടെ ഇടയിൽ കാണപ്പെടുന്നു. സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് 1000 മുതൽ 2310 മീറ്റർ വരെ ഉയരത്തിൽ ഈ തവളയെ കണ്ടിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=IUCN /&gt;
== ജീവിത ചക്രം ==
തവള നനഞ്ഞ പാറകളിലാണ് മുട്ടയിടുന്നത്. ഈ തവളയുടെ [[വാൽമാക്രികൾ]] സ്വതന്ത്രമായി നീന്തുന്നവയല്ല. മറിച്ച്, നനഞ്ഞ പാറകളുടെയും പായലിന്റെയും പ്രതലങ്ങളിലാണ് അവ ജീവിക്കുന്നത്. മറ്റ് ജീവിവർഗങ്ങളിലെ വാൽമാക്രികളേക്കാൾ പെട്ടെന്ന് വളരുന്ന അവയുടെ ശക്തമായ വാലും പിൻകാലുകളും ഉപയോഗിച്ച് അവ നീങ്ങുന്നു.&lt;ref name=IUCN /&gt;
== ഭീഷണികൾ ==
ഈ തവളയുടെ ചെറിയ ആവാസവ്യവസ്ഥ കാരണം ശാസ്ത്രജ്ഞർ ഇതിനെ വംശനാശ ഭീഷണി നേരിടുന്നതായി തരംതിരിക്കുന്നു.  ഇവയുടെ പരിധിക്കുള്ളിൽ കുറഞ്ഞത് നാല് സ്ഥലങ്ങൾ സംരക്ഷിത പാർക്കുകളാണ്: [[പെരിയാർ കടുവ സംരക്ഷിത പ്രദേശം|പെരിയാർ ടൈഗർ റിസർവ്]], [[കലക്കാട് മുണ്ടൻതുറൈ ടൈഗർ റിസർവ്]], [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി ദേശീയോദ്യാനം|ആനമല ടൈഗർ റിസർവ്]], [[ഇരവികുളം ദേശീയോദ്യാനം|ഇരവികുളം നാഷണൽ പാർക്ക്]]. മുമ്പ് വനപ്രദേശങ്ങളായിരുന്ന പല പ്രദേശങ്ങളും വെട്ടിമാറ്റിയതിനാൽ, ശേഷിക്കുന്ന തവളകൾക്ക് സ്ഥലങ്ങൾക്കിടയിൽ നീങ്ങാൻ കഴിയുന്നില്ല. കൃഷിയിലേക്കുള്ള ഭൂമിയുടെ പരിവർത്തനവും  ഇവയ്ക്ക് ഭീഷണി ഉയർത്തുന്നു. ഉരുൾപൊട്ടൽ തടയുന്നതിനായി, റോഡരികിൽ ഷോട്ട്ക്രീറ്റ് ഉപയോഗിച്ച് കരകയറ്റുന്നത് തവളകൾക്ക് പ്രജനനം നടത്താൻ ആവശ്യമായ വിള്ളൽ വീണ പാറ നികത്താൻ സഹായിക്കും.&lt;ref name=IUCN /&gt;

ശാസ്ത്രജ്ഞർ ഈ തവളയിൽ [[Batrachochytrium dendrobatidis|ബാട്രാക്കോകൈട്രിയം ഡെൻഡ്രോബാറ്റിഡിസ്]] എന്ന ഫംഗസ് കണ്ടിട്ടുണ്ട്. പക്ഷേ അതിന്റെ മരണനിരക്കോ രോഗാവസ്ഥയോ അവർക്കറിയില്ല. കൈട്രിഡിയോമൈക്കോസിസ് എന്ന ഫംഗസ് രോഗത്തിന് ട്രാക്കോകൈട്രിയം ഡെൻഡ്രോബാറ്റിഡിസ്  കാരണമാകുന്നു.&lt;ref name=IUCN /&gt;

==അവലംബം==
&lt;references/&gt;

{{Taxonbar|from=Q3150487}}</text>
      <sha1>5k3hewum4g71pndovbdavwnzdbj6vbs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Walkerana leptodactyla</title>
    <ns>0</ns>
    <id>669504</id>
    <redirect title="വാൽക്കറാന ലെപ്റ്റോഡാക്റ്റൈല" />
    <revision>
      <id>4650060</id>
      <timestamp>2026-07-25T08:25:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <comment>[[വാൽക്കറാന ലെപ്റ്റോഡാക്റ്റൈല]] എന്ന താളിലേക്ക് തിരിച്ചുവിടുന്നു</comment>
      <origin>4650060</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="123" sha1="54m0dgp119v6ukiycvao3cqrlp9jr8j" xml:space="preserve">#തിരിച്ചുവിടുക[[വാൽക്കറാന ലെപ്റ്റോഡാക്റ്റൈല]]</text>
      <sha1>54m0dgp119v6ukiycvao3cqrlp9jr8j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഫലകം:Cite IUCN</title>
    <ns>10</ns>
    <id>669505</id>
    <revision>
      <id>4650061</id>
      <timestamp>2018-10-18T09:42:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;Jts1882</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <comment>create template to use iucn in cite journal format</comment>
      <origin>4650061</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="553" sha1="58apj91evhhj6m5inrl85zgcwtepkbe" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;{{cite journal | author1 = Sillero-Zubiri, C. | author2 = Do Linh San, E. | last-author-amp = yes | year = 2016 | title = ''Mungos gambianus'' | journal = [[The IUCN Red List of Threatened Species]] | volume = 2016 | page = e.T13922A45199653 | url = https://www.iucnredlist.org/species/13922/45199653 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-1.RLTS.T13922A45199653.en | accessdate = 18 October 2018}}&lt;/noinclude&gt;&lt;includeonly&gt;{{#invoke:iucn|cite}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
{{Documentation}}
&lt;!-- Add categories to the /doc subpage, not here! --&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>58apj91evhhj6m5inrl85zgcwtepkbe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4650062</id>
      <parentid>4650061</parentid>
      <timestamp>2018-10-18T09:43:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;Jts1882</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <comment>add preview for testing and comparing with cite journal version</comment>
      <origin>4650062</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="938" sha1="7nx1by6smgmib4xypmfeoea6la7lu67" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;*{{cite journal | author1 = Sillero-Zubiri, C. | author2 = Do Linh San, E. | last-author-amp = yes | year = 2016 | title = ''Mungos gambianus'' | journal = [[The IUCN Red List of Threatened Species]] | volume = 2016 | page = e.T13922A45199653 | url = https://www.iucnredlist.org/species/13922/45199653 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-1.RLTS.T13922A45199653.en | accessdate = 18 October 2018}}
*{{cite iucn | author1 = Sillero-Zubiri, C. | author2 = Do Linh San, E. | last-author-amp = yes | year = 2016 | title = ''Mungos gambianus'' | journal = [[The IUCN Red List of Threatened Species]] | volume = 2016 | page = e.T13922A45199653 | url = https://www.iucnredlist.org/species/13922/45199653 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-1.RLTS.T13922A45199653.en | accessdate = 18 October 2018}}&lt;/noinclude&gt;&lt;includeonly&gt;{{#invoke:iucn|cite}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
{{Documentation}}
&lt;!-- Add categories to the /doc subpage, not here! --&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7nx1by6smgmib4xypmfeoea6la7lu67</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4650063</id>
      <parentid>4650062</parentid>
      <timestamp>2018-10-18T10:11:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;Jts1882</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <comment>add test for old format cite journal</comment>
      <origin>4650063</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2089" sha1="70kxbwmvkbp7hyxs3v0kqixthvgdsi8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;*{{cite journal | author1 = Sillero-Zubiri, C. | author2 = Do Linh San, E. | last-author-amp = yes | year = 2016 | title = ''Mungos gambianus'' | journal = [[The IUCN Red List of Threatened Species]] | volume = 2016 | page = e.T13922A45199653 | url = https://www.iucnredlist.org/species/13922/45199653 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-1.RLTS.T13922A45199653.en | accessdate = 18 October 2018}}
*{{cite iucn | author1 = Sillero-Zubiri, C. | author2 = Do Linh San, E. | last-author-amp = yes | year = 2016 | title = ''Mungos gambianus'' | journal = [[The IUCN Red List of Threatened Species]] | volume = 2016 | page = e.T13922A45199653 | url = https://www.iucnredlist.org/species/13922/45199653 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-1.RLTS.T13922A45199653.en | accessdate = 18 October 2018}}
*{{Cite journal | author1 = Goodrich, J. | author2 = Lynam, A. | author3 = Miquelle, D. | author4 = Wibisono, H. | author5 = Kawanishi, K. | author6 = Pattanavibool, A. | author7 = Htun, S. | author8 = Tempa, T. | author9 = Karki, J. | author10 = Jhala, Y. &amp; Karanth, U. | title = ''Panthera tigris'' | journal = [[The IUCN Red List of Threatened Species]] | volume = 2015 | page = e.T15955A50659951 | publisher = [[IUCN]] | date = 2015 | url = http://www.iucnredlist.org/details/15955/0 | doi = 10.2305/IUCN.UK.2015-2.RLTS.T15955A50659951.en | access-date = 15 January 2018}}
*{{Cite iucn | author1 = Goodrich, J. | author2 = Lynam, A. | author3 = Miquelle, D. | author4 = Wibisono, H. | author5 = Kawanishi, K. | author6 = Pattanavibool, A. | author7 = Htun, S. | author8 = Tempa, T. | author9 = Karki, J. | author10 = Jhala, Y. &amp; Karanth, U. | title = ''Panthera tigris'' | journal = [[The IUCN Red List of Threatened Species]] | volume = 2015 | page = e.T15955A50659951 | publisher = [[IUCN]] | date = 2015 | url = http://www.iucnredlist.org/details/15955/0 | doi = 10.2305/IUCN.UK.2015-2.RLTS.T15955A50659951.en | access-date = 15 January 2018}}&lt;/noinclude&gt;&lt;includeonly&gt;{{#invoke:iucn|cite}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
{{Documentation}}
&lt;!-- Add categories to the /doc subpage, not here! --&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>70kxbwmvkbp7hyxs3v0kqixthvgdsi8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4650064</id>
      <parentid>4650063</parentid>
      <timestamp>2018-10-25T08:32:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;Jts1882</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <comment>describe examples /* top */</comment>
      <origin>4650064</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2220" sha1="ibp7uxmkid7xuhv4jcr065anrhpeza5" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;*{{cite journal | author1 = Sillero-Zubiri, C. | author2 = Do Linh San, E. | last-author-amp = yes | year = 2016 | title = ''Mungos gambianus'' | journal = [[The IUCN Red List of Threatened Species]] | volume = 2016 | page = e.T13922A45199653 | url = https://www.iucnredlist.org/species/13922/45199653  |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-1.RLTS.T13922A45199653.en | accessdate = 18 October 2018}} [cite journal with new-style url]
*{{cite iucn | author1 = Sillero-Zubiri, C. | author2 = Do Linh San, E. | last-author-amp = yes | year = 2016 | title = ''Mungos gambianus'' | journal = [[The IUCN Red List of Threatened Species]] | volume = 2016 | page = e.T13922A45199653 | url = https://www.iucnredlist.org/species/13922/45199653 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-1.RLTS.T13922A45199653.en | accessdate = 18 October 2018}} [cite iucn with new-style url]
*{{Cite journal | author1 = Goodrich, J. | author2 = Lynam, A. | author3 = Miquelle, D. | author4 = Wibisono, H. | author5 = Kawanishi, K. | author6 = Pattanavibool, A. | author7 = Htun, S. | author8 = Tempa, T. | author9 = Karki, J. | author10 = Jhala, Y. &amp; Karanth, U. | title = ''Panthera tigris'' | journal = [[The IUCN Red List of Threatened Species]] | volume = 2015 | page = e.T15955A50659951 | publisher = [[IUCN]] | date = 2015 | url = http://www.iucnredlist.org/details/15955/0 | doi = 10.2305/IUCN.UK.2015-2.RLTS.T15955A50659951.en | access-date = 15 January 2018}} [cite journal with old-style url]
*{{Cite iucn | author1 = Goodrich, J. | author2 = Lynam, A. | author3 = Miquelle, D. | author4 = Wibisono, H. | author5 = Kawanishi, K. | author6 = Pattanavibool, A. | author7 = Htun, S. | author8 = Tempa, T. | author9 = Karki, J. | author10 = Jhala, Y. &amp; Karanth, U. | title = ''Panthera tigris'' | journal = [[The IUCN Red List of Threatened Species]] | volume = 2015 | page = e.T15955A50659951 | publisher = [[IUCN]] | date = 2015 | url = http://www.iucnredlist.org/details/15955/0 | doi = 10.2305/IUCN.UK.2015-2.RLTS.T15955A50659951.en | access-date = 15 January 2018}} [cite iucn with old-style url]&lt;/noinclude&gt;&lt;includeonly&gt;{{#invoke:iucn|cite}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
{{Documentation}}
&lt;!-- Add categories to the /doc subpage, not here! --&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ibp7uxmkid7xuhv4jcr065anrhpeza5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4650065</id>
      <parentid>4650064</parentid>
      <timestamp>2018-10-26T11:59:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;Jts1882</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <comment>change examples</comment>
      <origin>4650065</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1567" sha1="23jsg1u98zo5nj6me7888v8wz3jp7kd" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;*{{cite iucn | author1 = Sillero-Zubiri, C. | author2 = Do Linh San, E. | last-author-amp = yes | year = 2016 | title = ''Mungos gambianus'' | journal = [[The IUCN Red List of Threatened Species]] | volume = 2016 | page = e.T13922A45199653 | url = https://www.iucnredlist.org/species/13922/45199653 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-1.RLTS.T13922A45199653.en | accessdate = 18 October 2018}} [new-style url provided]
*{{Cite iucn | author1 = Goodrich, J. | author2 = Lynam, A. | author3 = Miquelle, D. | author4 = Wibisono, H. | author5 = Kawanishi, K. | author6 = Pattanavibool, A. | author7 = Htun, S. | author8 = Tempa, T. | author9 = Karki, J. | author10 = Jhala, Y. &amp; Karanth, U. | title = ''Panthera tigris'' | journal = [[The IUCN Red List of Threatened Species]] | volume = 2015 | page = e.T15955A50659951 | publisher = [[IUCN]] | date = 2015 | url = http://www.iucnredlist.org/details/15955/0 | doi = 10.2305/IUCN.UK.2015-2.RLTS.T15955A50659951.en | access-date = 15 January 2018}} [old-style url provided and replaced]
*{{cite iucn |author=BirdLife International |year=2017 |title=''Passer domesticus'' |trans-title=amended version of 2016 assessment |journal=The IUCN Red List of Threatened Species |volume=2017 |page=e.T103818789A111172035. | access-date =26 October 2018 |url=http://oldredlist.iucnredlist.org/details/103818789/0 }} [old-style url provided and replaced; amended parameter used]&lt;/noinclude&gt;&lt;includeonly&gt;{{#invoke:iucn|cite}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
{{Documentation}}
&lt;!-- Add categories to the /doc subpage, not here! --&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>23jsg1u98zo5nj6me7888v8wz3jp7kd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4650066</id>
      <parentid>4650065</parentid>
      <timestamp>2019-01-24T21:35:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;MusikAnimal</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Protected &quot;[[Template:Cite iucn]]&quot;: [[Wikipedia:High-risk templates|High-risk template]] ([Edit=Require autoconfirmed or confirmed access] (indefinite))</comment>
      <origin>4650065</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1567" sha1="23jsg1u98zo5nj6me7888v8wz3jp7kd" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;*{{cite iucn | author1 = Sillero-Zubiri, C. | author2 = Do Linh San, E. | last-author-amp = yes | year = 2016 | title = ''Mungos gambianus'' | journal = [[The IUCN Red List of Threatened Species]] | volume = 2016 | page = e.T13922A45199653 | url = https://www.iucnredlist.org/species/13922/45199653 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-1.RLTS.T13922A45199653.en | accessdate = 18 October 2018}} [new-style url provided]
*{{Cite iucn | author1 = Goodrich, J. | author2 = Lynam, A. | author3 = Miquelle, D. | author4 = Wibisono, H. | author5 = Kawanishi, K. | author6 = Pattanavibool, A. | author7 = Htun, S. | author8 = Tempa, T. | author9 = Karki, J. | author10 = Jhala, Y. &amp; Karanth, U. | title = ''Panthera tigris'' | journal = [[The IUCN Red List of Threatened Species]] | volume = 2015 | page = e.T15955A50659951 | publisher = [[IUCN]] | date = 2015 | url = http://www.iucnredlist.org/details/15955/0 | doi = 10.2305/IUCN.UK.2015-2.RLTS.T15955A50659951.en | access-date = 15 January 2018}} [old-style url provided and replaced]
*{{cite iucn |author=BirdLife International |year=2017 |title=''Passer domesticus'' |trans-title=amended version of 2016 assessment |journal=The IUCN Red List of Threatened Species |volume=2017 |page=e.T103818789A111172035. | access-date =26 October 2018 |url=http://oldredlist.iucnredlist.org/details/103818789/0 }} [old-style url provided and replaced; amended parameter used]&lt;/noinclude&gt;&lt;includeonly&gt;{{#invoke:iucn|cite}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
{{Documentation}}
&lt;!-- Add categories to the /doc subpage, not here! --&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>23jsg1u98zo5nj6me7888v8wz3jp7kd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4650067</id>
      <parentid>4650066</parentid>
      <timestamp>2019-11-24T12:31:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;Trappist the monk</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ cite repair;</comment>
      <origin>4650067</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1572" sha1="1iq20dx9jxiaqxan5h7ogfub3idomnb" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;*{{cite iucn | author1 = Sillero-Zubiri, C. | author2 = Do Linh San, E. | last-author-amp = yes | year = 2016 | title = ''Mungos gambianus'' | journal = [[The IUCN Red List of Threatened Species]] | volume = 2016 | page = e.T13922A45199653 | url = https://www.iucnredlist.org/species/13922/45199653 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-1.RLTS.T13922A45199653.en | accessdate = 18 October 2018}} [new-style url provided]
*{{Cite iucn | author1 = Goodrich, J. | author2 = Lynam, A. | author3 = Miquelle, D. | author4 = Wibisono, H. | author5 = Kawanishi, K. | author6 = Pattanavibool, A. | author7 = Htun, S. | author8 = Tempa, T. | author9 = Karki, J. |author10=Jhala, Y. |author11=Karanth, U. | title = ''Panthera tigris'' | journal = [[The IUCN Red List of Threatened Species]] | volume = 2015 | page = e.T15955A50659951 | publisher = [[IUCN]] | date = 2015 | url = http://www.iucnredlist.org/details/15955/0 | doi = 10.2305/IUCN.UK.2015-2.RLTS.T15955A50659951.en | access-date = 15 January 2018}} [old-style url provided and replaced]
*{{cite iucn |author=BirdLife International |year=2017 |title=''Passer domesticus'' |trans-title=amended version of 2016 assessment |journal=The IUCN Red List of Threatened Species |volume=2017 |page=e.T103818789A111172035. | access-date =26 October 2018 |url=http://oldredlist.iucnredlist.org/details/103818789/0 }} [old-style url provided and replaced; amended parameter used]&lt;/noinclude&gt;&lt;includeonly&gt;{{#invoke:iucn|cite}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
{{Documentation}}
&lt;!-- Add categories to the /doc subpage, not here! --&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1iq20dx9jxiaqxan5h7ogfub3idomnb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4650068</id>
      <parentid>4650067</parentid>
      <timestamp>2019-12-15T07:23:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;Jts1882</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <comment>add examples</comment>
      <origin>4650068</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1785" sha1="3mramgb3bi2ayixdm4ffh4zh47gczjw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;*{{cite iucn | author1 = Sillero-Zubiri, C. | author2 = Do Linh San, E. | last-author-amp = yes | year = 2016 | title = ''Mungos gambianus'' | journal = [[The IUCN Red List of Threatened Species]] | volume = 2016 | page = e.T13922A45199653 | url = https://www.iucnredlist.org/species/13922/45199653 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-1.RLTS.T13922A45199653.en | accessdate = 18 October 2018}} [new-style url provided]
*{{Cite iucn | author1 = Goodrich, J. | author2 = Lynam, A. | author3 = Miquelle, D. | author4 = Wibisono, H. | author5 = Kawanishi, K. | author6 = Pattanavibool, A. | author7 = Htun, S. | author8 = Tempa, T. | author9 = Karki, J. |author10=Jhala, Y. |author11=Karanth, U. | title = ''Panthera tigris'' | journal = [[The IUCN Red List of Threatened Species]] | volume = 2015 | page = e.T15955A50659951 | publisher = [[IUCN]] | date = 2015 | url = http://www.iucnredlist.org/details/15955/0 | doi = 10.2305/IUCN.UK.2015-2.RLTS.T15955A50659951.en | access-date = 15 January 2018}} [old-style url provided and replaced]
*{{cite iucn |author=BirdLife International |year=2017 |title=''Passer domesticus'' |trans-title=amended version of 2016 assessment |journal=The IUCN Red List of Threatened Species |volume=2017 |page=e.T103818789A111172035. | access-date =26 October 2018 |url=http://oldredlist.iucnredlist.org/details/103818789/0 }} [old-style url provided and replaced; amended parameter used]
*{{cite iucn|id=22718348/137417893 |title=''Motacilla alba'' |assessor=BirdLife International |assessor-link=BirdLife International |version=2019.3 |year=2019 |accessdate=14 December 2019}} [an iucn template use]&lt;/noinclude&gt;&lt;includeonly&gt;{{#invoke:iucn|cite}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
{{Documentation}}
&lt;!-- Add categories to the /doc subpage, not here! --&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3mramgb3bi2ayixdm4ffh4zh47gczjw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4650069</id>
      <parentid>4650068</parentid>
      <timestamp>2019-12-15T07:34:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;Jts1882</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <comment>another example</comment>
      <origin>4650069</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2092" sha1="homto227ycklxgkja9fu2yce6whdj2m" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;*{{cite iucn | author1 = Sillero-Zubiri, C. | author2 = Do Linh San, E. | last-author-amp = yes | year = 2016 | title = ''Mungos gambianus'' | journal = [[The IUCN Red List of Threatened Species]] | volume = 2016 | page = e.T13922A45199653 | url = https://www.iucnredlist.org/species/13922/45199653 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-1.RLTS.T13922A45199653.en | accessdate = 18 October 2018}} [new-style url provided]
*{{Cite iucn | author1 = Goodrich, J. | author2 = Lynam, A. | author3 = Miquelle, D. | author4 = Wibisono, H. | author5 = Kawanishi, K. | author6 = Pattanavibool, A. | author7 = Htun, S. | author8 = Tempa, T. | author9 = Karki, J. |author10=Jhala, Y. |author11=Karanth, U. | title = ''Panthera tigris'' | journal = [[The IUCN Red List of Threatened Species]] | volume = 2015 | page = e.T15955A50659951 | publisher = [[IUCN]] | date = 2015 | url = http://www.iucnredlist.org/details/15955/0 | doi = 10.2305/IUCN.UK.2015-2.RLTS.T15955A50659951.en | access-date = 15 January 2018}} [old-style url provided and replaced]
*{{cite iucn |author=BirdLife International |year=2017 |title=''Passer domesticus'' |trans-title=amended version of 2016 assessment |journal=The IUCN Red List of Threatened Species |volume=2017 |page=e.T103818789A111172035. | access-date =26 October 2018 |url=http://oldredlist.iucnredlist.org/details/103818789/0 }} [old-style url provided and replaced; amended parameter used]
*{{Cite iucn|id=22718348/137417893 |title=''Motacilla alba'' |author1=BirdLife International |author1-link=BirdLife International |version=2019.3 |year=2019 |page=e.T22718348A137417893 |url=https://www.iucnredlist.org/species/22718348/137417893|accessdate=14 December 2019}} [no journal parameter provided]
*{{cite iucn|id=22718348/137417893 |title=''Motacilla alba'' |assessor=BirdLife International |assessor-link=BirdLife International |version=2019.3 |year=2019 |accessdate=14 December 2019}} [an iucn template use]&lt;/noinclude&gt;&lt;includeonly&gt;{{#invoke:iucn|cite}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
{{Documentation}}
&lt;!-- Add categories to the /doc subpage, not here! --&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>homto227ycklxgkja9fu2yce6whdj2m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4650070</id>
      <parentid>4650069</parentid>
      <timestamp>2019-12-15T08:15:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;Jts1882</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <comment>add comment /* top */</comment>
      <origin>4650070</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2132" sha1="4ex4mkwdq8de4405z4e6t4cd45okph6" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;*{{cite iucn | author1 = Sillero-Zubiri, C. | author2 = Do Linh San, E. | last-author-amp = yes | year = 2016 | title = ''Mungos gambianus'' | journal = [[The IUCN Red List of Threatened Species]] | volume = 2016 | page = e.T13922A45199653 | url = https://www.iucnredlist.org/species/13922/45199653 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-1.RLTS.T13922A45199653.en | accessdate = 18 October 2018}} [new-style url provided]
*{{Cite iucn | author1 = Goodrich, J. | author2 = Lynam, A. | author3 = Miquelle, D. | author4 = Wibisono, H. | author5 = Kawanishi, K. | author6 = Pattanavibool, A. | author7 = Htun, S. | author8 = Tempa, T. | author9 = Karki, J. |author10=Jhala, Y. |author11=Karanth, U. | title = ''Panthera tigris'' | journal = [[The IUCN Red List of Threatened Species]] | volume = 2015 | page = e.T15955A50659951 | publisher = [[IUCN]] | date = 2015 | url = http://www.iucnredlist.org/details/15955/0 | doi = 10.2305/IUCN.UK.2015-2.RLTS.T15955A50659951.en | access-date = 15 January 2018}} [old-style url provided and replaced]
*{{cite iucn |author=BirdLife International |year=2017 |title=''Passer domesticus'' |trans-title=amended version of 2016 assessment |journal=The IUCN Red List of Threatened Species |volume=2017 |page=e.T103818789A111172035. | access-date =26 October 2018 |url=http://oldredlist.iucnredlist.org/details/103818789/0 }} [old-style url provided and replaced; amended parameter used]
*{{Cite iucn|id=22718348/137417893 |title=''Motacilla alba'' |author1=BirdLife International |author1-link=BirdLife International |version=2019.3 |year=2019 |page=e.T22718348A137417893 |url=https://www.iucnredlist.org/species/22718348/137417893|accessdate=14 December 2019}} [no journal parameter provided]
*{{cite iucn|id=22718348/137417893 |title=''Motacilla alba'' |assessor=BirdLife International |assessor-link=BirdLife International |version=2019.3 |year=2019 |accessdate=14 December 2019}} [using parameters (including assessors) from an iucn template]&lt;/noinclude&gt;&lt;includeonly&gt;{{#invoke:iucn|cite}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
{{Documentation}}
&lt;!-- Add categories to the /doc subpage, not here! --&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4ex4mkwdq8de4405z4e6t4cd45okph6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4650071</id>
      <parentid>4650070</parentid>
      <timestamp>2019-12-15T20:53:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;Trappist the monk</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <comment>move examples to doc page where they belong;</comment>
      <origin>4650071</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="145" sha1="51rlvym6xh29wku4x8e0qjef25g7cjd" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;{{#invoke:iucn|cite}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
{{Documentation}}
&lt;!-- Add categories to the /doc subpage, not here! --&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>51rlvym6xh29wku4x8e0qjef25g7cjd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4650072</id>
      <parentid>4650071</parentid>
      <timestamp>2020-05-17T16:43:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;Anarchyte</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Changed protection level for &quot;[[Template:Cite iucn]]&quot;: [[WP:High-risk templates|Highly visible template]]: 30,000+ uses ([Edit=Require template editor access] (indefinite) [Move=Require template editor access] (indefinite))</comment>
      <origin>4650071</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="145" sha1="51rlvym6xh29wku4x8e0qjef25g7cjd" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;{{#invoke:iucn|cite}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
{{Documentation}}
&lt;!-- Add categories to the /doc subpage, not here! --&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>51rlvym6xh29wku4x8e0qjef25g7cjd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4650073</id>
      <parentid>4650072</parentid>
      <timestamp>2020-06-21T01:17:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;Pppery</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <comment>Module renamed</comment>
      <origin>4650073</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="150" sha1="am3r6c0ts48vgnw9r45n105zcsrd3n4" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;{{#invoke:cite iucn|cite}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
{{Documentation}}
&lt;!-- Add categories to the /doc subpage, not here! --&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>am3r6c0ts48vgnw9r45n105zcsrd3n4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4650074</id>
      <parentid>4650073</parentid>
      <timestamp>2023-07-16T05:03:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;RMCD bot</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <comment>Notifying subject page of move discussion on [[Template talk:Cite iucn#Requested move 16 July 2023|Template talk:Cite iucn]]</comment>
      <origin>4650074</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="281" sha1="4zdskv1ofteal4lm3pnem5x4h5a8shd" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;{{User:RMCD bot/subject notice|1=Template:Cite IUCN|2=Template talk:Cite iucn#Requested move 16 July 2023}}
&lt;/noinclude&gt;&lt;includeonly&gt;{{#invoke:cite iucn|cite}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
{{Documentation}}
&lt;!-- Add categories to the /doc subpage, not here! --&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4zdskv1ofteal4lm3pnem5x4h5a8shd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4650075</id>
      <parentid>4650074</parentid>
      <timestamp>2023-07-26T02:24:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;Elli</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Elli moved page [[Template:Cite iucn]] to [[Template:Cite IUCN]] over redirect: per [[Special:Permalink/1167162175#Requested move 16 July 2023|RM]]</comment>
      <origin>4650074</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="281" sha1="4zdskv1ofteal4lm3pnem5x4h5a8shd" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;{{User:RMCD bot/subject notice|1=Template:Cite IUCN|2=Template talk:Cite iucn#Requested move 16 July 2023}}
&lt;/noinclude&gt;&lt;includeonly&gt;{{#invoke:cite iucn|cite}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
{{Documentation}}
&lt;!-- Add categories to the /doc subpage, not here! --&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4zdskv1ofteal4lm3pnem5x4h5a8shd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4650076</id>
      <parentid>4650075</parentid>
      <timestamp>2023-07-26T02:28:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;Elli</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <origin>4650076</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="150" sha1="p7wcz29777ebmhbdhk2pmomggv6dzdx" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;{{#invoke:cite IUCN|cite}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
{{Documentation}}
&lt;!-- Add categories to the /doc subpage, not here! --&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>p7wcz29777ebmhbdhk2pmomggv6dzdx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4650077</id>
      <parentid>4650076</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T08:31:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[:en:Template:Cite_IUCN]] എന്നതിൽ നിന്ന് 16 പതിപ്പുകൾ ഇറക്കുമതി ചെയ്തു</comment>
      <origin>4650076</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="150" sha1="p7wcz29777ebmhbdhk2pmomggv6dzdx" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;{{#invoke:cite IUCN|cite}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
{{Documentation}}
&lt;!-- Add categories to the /doc subpage, not here! --&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>p7wcz29777ebmhbdhk2pmomggv6dzdx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>റോർച്ചസ്റ്റസ് രവി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>669506</id>
    <revision>
      <id>4650078</id>
      <timestamp>2026-07-25T08:48:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <comment>'{{Prettyurl|Raorchestes ravii}}{{Speciesbox | image = Raorchestes ravii frog.jpg | status = DD | status_ref = &lt;ref name=IUCN /&gt; | status_system = IUCN3.1 | genus = Raorchestes | species = ravii | authority = Zachariah et al., 2011 }}റാവോർചെസ്റ്റസ് ജനുസ്സിൽപ്പെട്ട ഒരു [[തവള]] ഇനമാണ് '''റാവോർചെസ്റ്റസ് രവി''...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു</comment>
      <origin>4650078</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4311" sha1="7dhs28zgsdp69uzwy4lmemvz1hu9gje" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Raorchestes ravii}}{{Speciesbox
| image = Raorchestes ravii frog.jpg
| status = DD
| status_ref = &lt;ref name=IUCN /&gt;
| status_system = IUCN3.1
| genus = Raorchestes
| species = ravii
| authority = Zachariah et al., 2011
}}റാവോർചെസ്റ്റസ് ജനുസ്സിൽപ്പെട്ട ഒരു [[തവള]] ഇനമാണ് '''റാവോർചെസ്റ്റസ് രവി''' &lt;ref name=frost&gt;{{cite web |url=http://research.amnh.org/vz/herpetology/amphibia/Amphibia/Anura/Rhacophoridae/Rhacophorinae/Raorchestes/Raorchestes-ravii |title=''Raorchestes ravii'' Zachariah, Dinesh, Kunhikrishnan, Das, Raju, Radhakrishnan, Palot, and Kalesh, 2011 |author=Frost, Darrel R. |year=2014 |work=Amphibian Species of the World: an Online Reference. Version 6.0 |publisher=American Museum of Natural History |access-date=25 September 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Amph&gt;{{BioRef|amphibiaweb
|title= ''Raorchestes ravii'' Zachariah, Dinesh, Kunhikrishnan, Das, Raju, Radhakrishnan, Palot, and Kalesh, 2011 
|url=https://amphibiaweb.org/species/7685
|access-date=September 14, 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=IUCN&gt;{{cite IUCN
|title= Ravi's Bush Frog: ''Raorchestes ravi''
|url=https://www.iucnredlist.org/species/56041190/56041194
|article-number= e.T56041190A56041194
|doi=10.2305/IUCN.UK.2023-1.RLTS.T56041190A56041194.en
|id=56041190
|year=2023
|author1=IUCN SSC Amphibian Specialist Group
|accessdate=April 15, 2024}}&lt;/ref&gt;സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 1890 മീറ്റർ ഉയരത്തിൽ, ഇന്ത്യയിലെ തമിഴ്നാട്ടിലെ നീലഗിരി ജില്ലയിലെ നടുവട്ടത്ത് നിന്നാണ് ഈ ഇനത്തെ കണ്ടെത്തിയത്. [[Wayanad district|വയനാട്ടിൽ]] നിന്നുള്ള രവി ചന്ദ്രന്റെ പേരിലാണ് ഈ ഇനത്തിന് പേര് നൽകിയിരിക്കുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Manoj|first1=E. M.|title=New species of frogs found in Western Ghats|url=http://www.thehindu.com/sci-tech/energy-and-environment/new-species-of-frogs-found-in-western-ghats/article2333502.ece|access-date=26 September 2014|work=The Hindu|date=7 August 2011}}&lt;/ref&gt;

ഈ തവളയെക്കുറിച്ച് വിവരിച്ച ശാസ്ത്രജ്ഞർ ഒരു തേയിലത്തോട്ടത്തിൽ നിന്നാണ് ഇതിനെ ആദ്യമായി നിരീക്ഷിച്ചത്. അതിനുശേഷം, 1890 നും 2,284 മീറ്ററിനും ഇടയിൽ സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് ഉയരത്തിൽ പുൽമേടുകളിലും ഷോല വനങ്ങളിലും ആളുകൾ ഈ തവളയെ കണ്ടിട്ടുണ്ട്. റോർചെസ്റ്റസിലെ മറ്റ് തവളകളെപ്പോലെ, ഈ തവള നേരിട്ടുള്ള വികാസത്തിലൂടെയാണ് പ്രജനനം നടത്തുന്നതെന്ന് ശാസ്ത്രജ്ഞർ അനുമാനിക്കുന്നു.&lt;ref name=IUCN /&gt;

[[മുകുർത്തി ദേശീയോദ്യാനം|മുകുർത്തി ദേശീയോദ്യാനം]] പോലുള്ള മറ്റ് സ്ഥലങ്ങളിലും ഈ തവളയെക്കുറിച്ചുള്ള റിപ്പോർട്ടുകൾ ഉണ്ട്.&lt;ref name=IUCN /&gt;

==Original description==
*{{cite journal|author1= Zachariah A|author2= Dinesh KP|author3= Kunhikrishnan E|author4= Das S|author5= Raju DV|author6= Radhakrishnan C|author7= Palot MJ|author8= Kalesh S |year=2011 |title=Nine new species of frogs of the genus Raorchestes (Amphibia: Anura: Rhacophoridae) from southern Western Ghats, India. |journal=Biosystematica |volume=5|pages=25–48|url=https://www.researchgate.net/publication/317304593|access-date=September 7, 2023|type=Excerpt|issue=1}}

==അവലംബം==
{{Reflist}}

==ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ==
*{{Wikispecies-inline|Raorchestes ravii}}

{{Taxonbar|from=Q3419085}}</text>
      <sha1>7dhs28zgsdp69uzwy4lmemvz1hu9gje</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4650080</id>
      <parentid>4650078</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T08:52:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[വർഗ്ഗം:പശ്ചിമഘട്ടതദ്ദേശവാസിയായ ജീവികൾ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച്</comment>
      <origin>4650080</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4424" sha1="rulirjdr0ndvgg81a11viab95p9xzzf" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Raorchestes ravii}}{{Speciesbox
| image = Raorchestes ravii frog.jpg
| status = DD
| status_ref = &lt;ref name=IUCN /&gt;
| status_system = IUCN3.1
| genus = Raorchestes
| species = ravii
| authority = Zachariah et al., 2011
}}റാവോർചെസ്റ്റസ് ജനുസ്സിൽപ്പെട്ട ഒരു [[തവള]] ഇനമാണ് '''റാവോർചെസ്റ്റസ് രവി''' &lt;ref name=frost&gt;{{cite web |url=http://research.amnh.org/vz/herpetology/amphibia/Amphibia/Anura/Rhacophoridae/Rhacophorinae/Raorchestes/Raorchestes-ravii |title=''Raorchestes ravii'' Zachariah, Dinesh, Kunhikrishnan, Das, Raju, Radhakrishnan, Palot, and Kalesh, 2011 |author=Frost, Darrel R. |year=2014 |work=Amphibian Species of the World: an Online Reference. Version 6.0 |publisher=American Museum of Natural History |access-date=25 September 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Amph&gt;{{BioRef|amphibiaweb
|title= ''Raorchestes ravii'' Zachariah, Dinesh, Kunhikrishnan, Das, Raju, Radhakrishnan, Palot, and Kalesh, 2011 
|url=https://amphibiaweb.org/species/7685
|access-date=September 14, 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=IUCN&gt;{{cite IUCN
|title= Ravi's Bush Frog: ''Raorchestes ravi''
|url=https://www.iucnredlist.org/species/56041190/56041194
|article-number= e.T56041190A56041194
|doi=10.2305/IUCN.UK.2023-1.RLTS.T56041190A56041194.en
|id=56041190
|year=2023
|author1=IUCN SSC Amphibian Specialist Group
|accessdate=April 15, 2024}}&lt;/ref&gt;സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 1890 മീറ്റർ ഉയരത്തിൽ, ഇന്ത്യയിലെ തമിഴ്നാട്ടിലെ നീലഗിരി ജില്ലയിലെ നടുവട്ടത്ത് നിന്നാണ് ഈ ഇനത്തെ കണ്ടെത്തിയത്. [[Wayanad district|വയനാട്ടിൽ]] നിന്നുള്ള രവി ചന്ദ്രന്റെ പേരിലാണ് ഈ ഇനത്തിന് പേര് നൽകിയിരിക്കുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Manoj|first1=E. M.|title=New species of frogs found in Western Ghats|url=http://www.thehindu.com/sci-tech/energy-and-environment/new-species-of-frogs-found-in-western-ghats/article2333502.ece|access-date=26 September 2014|work=The Hindu|date=7 August 2011}}&lt;/ref&gt;

ഈ തവളയെക്കുറിച്ച് വിവരിച്ച ശാസ്ത്രജ്ഞർ ഒരു തേയിലത്തോട്ടത്തിൽ നിന്നാണ് ഇതിനെ ആദ്യമായി നിരീക്ഷിച്ചത്. അതിനുശേഷം, 1890 നും 2,284 മീറ്ററിനും ഇടയിൽ സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് ഉയരത്തിൽ പുൽമേടുകളിലും ഷോല വനങ്ങളിലും ആളുകൾ ഈ തവളയെ കണ്ടിട്ടുണ്ട്. റോർചെസ്റ്റസിലെ മറ്റ് തവളകളെപ്പോലെ, ഈ തവള നേരിട്ടുള്ള വികാസത്തിലൂടെയാണ് പ്രജനനം നടത്തുന്നതെന്ന് ശാസ്ത്രജ്ഞർ അനുമാനിക്കുന്നു.&lt;ref name=IUCN /&gt;

[[മുകുർത്തി ദേശീയോദ്യാനം|മുകുർത്തി ദേശീയോദ്യാനം]] പോലുള്ള മറ്റ് സ്ഥലങ്ങളിലും ഈ തവളയെക്കുറിച്ചുള്ള റിപ്പോർട്ടുകൾ ഉണ്ട്.&lt;ref name=IUCN /&gt;

==Original description==
*{{cite journal|author1= Zachariah A|author2= Dinesh KP|author3= Kunhikrishnan E|author4= Das S|author5= Raju DV|author6= Radhakrishnan C|author7= Palot MJ|author8= Kalesh S |year=2011 |title=Nine new species of frogs of the genus Raorchestes (Amphibia: Anura: Rhacophoridae) from southern Western Ghats, India. |journal=Biosystematica |volume=5|pages=25–48|url=https://www.researchgate.net/publication/317304593|access-date=September 7, 2023|type=Excerpt|issue=1}}

==അവലംബം==
{{Reflist}}

==ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ==
*{{Wikispecies-inline|Raorchestes ravii}}

{{Taxonbar|from=Q3419085}}

[[വർഗ്ഗം:പശ്ചിമഘട്ടതദ്ദേശവാസിയായ ജീവികൾ]]</text>
      <sha1>rulirjdr0ndvgg81a11viab95p9xzzf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4650081</id>
      <parentid>4650080</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T08:52:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ തവളകൾ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച്</comment>
      <origin>4650081</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4494" sha1="i8u5ruk4j0ksdk6eaw7j9dk842hhiv2" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Raorchestes ravii}}{{Speciesbox
| image = Raorchestes ravii frog.jpg
| status = DD
| status_ref = &lt;ref name=IUCN /&gt;
| status_system = IUCN3.1
| genus = Raorchestes
| species = ravii
| authority = Zachariah et al., 2011
}}റാവോർചെസ്റ്റസ് ജനുസ്സിൽപ്പെട്ട ഒരു [[തവള]] ഇനമാണ് '''റാവോർചെസ്റ്റസ് രവി''' &lt;ref name=frost&gt;{{cite web |url=http://research.amnh.org/vz/herpetology/amphibia/Amphibia/Anura/Rhacophoridae/Rhacophorinae/Raorchestes/Raorchestes-ravii |title=''Raorchestes ravii'' Zachariah, Dinesh, Kunhikrishnan, Das, Raju, Radhakrishnan, Palot, and Kalesh, 2011 |author=Frost, Darrel R. |year=2014 |work=Amphibian Species of the World: an Online Reference. Version 6.0 |publisher=American Museum of Natural History |access-date=25 September 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Amph&gt;{{BioRef|amphibiaweb
|title= ''Raorchestes ravii'' Zachariah, Dinesh, Kunhikrishnan, Das, Raju, Radhakrishnan, Palot, and Kalesh, 2011 
|url=https://amphibiaweb.org/species/7685
|access-date=September 14, 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=IUCN&gt;{{cite IUCN
|title= Ravi's Bush Frog: ''Raorchestes ravi''
|url=https://www.iucnredlist.org/species/56041190/56041194
|article-number= e.T56041190A56041194
|doi=10.2305/IUCN.UK.2023-1.RLTS.T56041190A56041194.en
|id=56041190
|year=2023
|author1=IUCN SSC Amphibian Specialist Group
|accessdate=April 15, 2024}}&lt;/ref&gt;സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 1890 മീറ്റർ ഉയരത്തിൽ, ഇന്ത്യയിലെ തമിഴ്നാട്ടിലെ നീലഗിരി ജില്ലയിലെ നടുവട്ടത്ത് നിന്നാണ് ഈ ഇനത്തെ കണ്ടെത്തിയത്. [[Wayanad district|വയനാട്ടിൽ]] നിന്നുള്ള രവി ചന്ദ്രന്റെ പേരിലാണ് ഈ ഇനത്തിന് പേര് നൽകിയിരിക്കുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Manoj|first1=E. M.|title=New species of frogs found in Western Ghats|url=http://www.thehindu.com/sci-tech/energy-and-environment/new-species-of-frogs-found-in-western-ghats/article2333502.ece|access-date=26 September 2014|work=The Hindu|date=7 August 2011}}&lt;/ref&gt;

ഈ തവളയെക്കുറിച്ച് വിവരിച്ച ശാസ്ത്രജ്ഞർ ഒരു തേയിലത്തോട്ടത്തിൽ നിന്നാണ് ഇതിനെ ആദ്യമായി നിരീക്ഷിച്ചത്. അതിനുശേഷം, 1890 നും 2,284 മീറ്ററിനും ഇടയിൽ സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് ഉയരത്തിൽ പുൽമേടുകളിലും ഷോല വനങ്ങളിലും ആളുകൾ ഈ തവളയെ കണ്ടിട്ടുണ്ട്. റോർചെസ്റ്റസിലെ മറ്റ് തവളകളെപ്പോലെ, ഈ തവള നേരിട്ടുള്ള വികാസത്തിലൂടെയാണ് പ്രജനനം നടത്തുന്നതെന്ന് ശാസ്ത്രജ്ഞർ അനുമാനിക്കുന്നു.&lt;ref name=IUCN /&gt;

[[മുകുർത്തി ദേശീയോദ്യാനം|മുകുർത്തി ദേശീയോദ്യാനം]] പോലുള്ള മറ്റ് സ്ഥലങ്ങളിലും ഈ തവളയെക്കുറിച്ചുള്ള റിപ്പോർട്ടുകൾ ഉണ്ട്.&lt;ref name=IUCN /&gt;

==Original description==
*{{cite journal|author1= Zachariah A|author2= Dinesh KP|author3= Kunhikrishnan E|author4= Das S|author5= Raju DV|author6= Radhakrishnan C|author7= Palot MJ|author8= Kalesh S |year=2011 |title=Nine new species of frogs of the genus Raorchestes (Amphibia: Anura: Rhacophoridae) from southern Western Ghats, India. |journal=Biosystematica |volume=5|pages=25–48|url=https://www.researchgate.net/publication/317304593|access-date=September 7, 2023|type=Excerpt|issue=1}}

==അവലംബം==
{{Reflist}}

==ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ==
*{{Wikispecies-inline|Raorchestes ravii}}

{{Taxonbar|from=Q3419085}}

[[വർഗ്ഗം:പശ്ചിമഘട്ടതദ്ദേശവാസിയായ ജീവികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ തവളകൾ]]</text>
      <sha1>i8u5ruk4j0ksdk6eaw7j9dk842hhiv2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Raorchestes ravii</title>
    <ns>0</ns>
    <id>669507</id>
    <redirect title="റോർച്ചസ്റ്റസ് രവി" />
    <revision>
      <id>4650079</id>
      <timestamp>2026-07-25T08:51:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <comment>[[റോർച്ചസ്റ്റസ് രവി]] എന്ന താളിലേക്ക് തിരിച്ചുവിടുന്നു</comment>
      <origin>4650079</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="93" sha1="09zs685kbijzbez89a4z5z3iuvwm08m" xml:space="preserve">#തിരിച്ചുവിടുക[[റോർച്ചസ്റ്റസ് രവി]]</text>
      <sha1>09zs685kbijzbez89a4z5z3iuvwm08m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>യുറയോട്ടിഫ്ലസ് ഊമെനി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>669508</id>
    <revision>
      <id>4650085</id>
      <timestamp>2026-07-25T09:47:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <comment>'{{Prettyurl|Uraeotyphlus oommeni}}{{Speciesbox | image = | status = DD | status_system = IUCN3.1 | status_ref = &lt;ref name=&quot;iucn status 19 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=David Gower, Mark Wilkinson |date=2008 |title=''Uraeotyphlus oommeni'' |volume=2008 |article-number=e.T135990A4223204 |doi=10.2305/IUCN.UK.2008.RLTS.T135990A4223204.en |access-date=19 November 2021}}&lt;/ref&gt; | genus = Uraeotyphlus  | species = oommeni...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു</comment>
      <origin>4650085</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7367" sha1="pvukrwbwl5fixctvm93gnvfyc256opx" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Uraeotyphlus oommeni}}{{Speciesbox
| image =
| status = DD
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = &lt;ref name=&quot;iucn status 19 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=David Gower, Mark Wilkinson |date=2008 |title=''Uraeotyphlus oommeni'' |volume=2008 |article-number=e.T135990A4223204 |doi=10.2305/IUCN.UK.2008.RLTS.T135990A4223204.en |access-date=19 November 2021}}&lt;/ref&gt;
| genus = Uraeotyphlus 
| species = oommeni
| authority = Gower and [[Mark Wilkinson (herpetologist)|Wilkinson]], 2007&lt;ref name=&quot;Gower and Wilkinson 2007&quot;/&gt;
}}ഇക്ത്യോഫിഡേ കുടുംബത്തിലെ ഒരു സീസിലിയൻ ഇനമാണ് '''യുറയോട്ടിഫ്ലസ് ഊമെനി''' &lt;ref name=Frost/&gt;&lt;ref name=AmphibiaWeb/&gt; യുറയോട്ടിഫ്ലസ് ഊമെൻ, ഉമ്മൻസ് സീസിലിയൻ ,&lt;ref name=&quot;iucn status 19 November 2021&quot; /&gt;&lt;ref name=Frost/&gt;ഉമ്മൻസ് യൂറയോട്ടിഫ്ലസ്,&lt;ref name=&quot;Gower and Wilkinson 2007&quot;/&gt; അല്ലെങ്കിൽ ബോണാക്കോർഡ് സീസിലിയൻ &lt;ref name=EOL/&gt;എന്നും ഇത് അറിയപ്പെടുന്നു. യുറയോട്ടിഫ്ലസിനുള്ളിൽ യു. മലബാറിക്കസ് ഗ്രൂപ്പിൽ പെടുന്ന ഈ ഇനത്തിന്റെ പ്രാഥമിക വളയങ്ങൾക്കും ഉയർന്ന ക്രമത്തിലുള്ള വലയങ്ങൾക്കുമിടയിൽ വ്യക്തമായ ബാഹ്യ വ്യത്യാസം കാണിക്കുന്നില്ല.&lt;ref name=&quot;Gower and Wilkinson 2007&quot;/&gt; ഈ ഇനം പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ മാത്രം കാണപ്പെടുന്നതും തെക്കൻ കേരളത്തിലെ [[തിരുവനന്തപുരം]] ജില്ലയിലെ ബോണാക്കോർഡിലുള്ള അതിന്റെ തരം പ്രദേശത്തു നിന്ന് മാത്രമേ അറിയപ്പെടുന്നുള്ളൂ.&lt;ref name=Frost/&gt; കൃത്യതയില്ലാത്ത ഒരു സ്ഥലത്ത് നിന്ന് ശേഖരിച്ച ഒരൊറ്റ മാതൃകയിൽ നിന്ന് മാത്രം അറിയപ്പെടുന്ന ഈ ഇനത്തെക്കുറിച്ച് വളരെക്കുറച്ചേ അറിയൂ.&lt;ref name=&quot;iucn status 19 November 2021&quot; /&gt;
== പദോൽപ്പത്തി ==
പ്രത്യേക നാമം ഉമ്മെനി കേരള സർവകലാശാലയിലെ ജന്തുശാസ്ത്ര പ്രൊഫസറായ ഉമ്മൻ വി. ഉമ്മനെ ആദരിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;Gower and Wilkinson 2007&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Beolens et al. 2013&quot;/&gt;
== വിവരണം ==
[[ഹോളോടൈപ്പ്|ഹോളോടൈപ്പ്]]. എന്നത് ശരീരത്തിന്റെ മധ്യഭാഗത്ത് 164 മില്ലീമീറ്റർ (6.5 ഇഞ്ച്) നീളവും 7 മില്ലീമീറ്റർ (0.3 ഇഞ്ച്) വീതിയുമുള്ള ഒരു മുതിർന്ന പെൺ സീസിലിയൻ ആണ്. പ്രാഥമിക, വളയങ്ങൾക്കും ഉയർന്ന ക്രമത്തിലുള്ള വളയങ്ങൾക്കിടയിൽ വ്യക്തമായ ബാഹ്യ വ്യത്യാസമില്ലാതെ 207 (ഇടത് വശത്ത്) ഉം 214 (വലത് വശത്ത്) ഉം വളയങ്ങളുണ്ട്. ശരീരം ശക്തമായി പുറംഭാഗം മുതൽ അടിഭാഗം വരെ ഞൊറിവുണ്ടാക്കുന്നു. തല ചെറുതും കൂർത്തതുമാണ്. കണ്ണുകൾ വ്യക്തമായി കാണാം. സംരക്ഷിത മാതൃകയിൽ ശരീരത്തിന്റെ മുൻഭാഗം ലിലാക്ക്-തവിട്ട് നിറത്തിലാണ്. തലയ്ക്ക് നേരെ അടുക്കുമ്പോൾ വിളറിയതായി മാറുന്നു. ഇരുണ്ട പിൻഭാഗത്തിന്റെ നിറം ഇളം തവിട്ടുനിറം മുതൽ വെൻട്രലിയിലേക്ക് മാറുമ്പോൾ ക്രീം-ടാൻ വരെയാകുന്നു&lt;ref name=&quot;Gower and Wilkinson 2007&quot;/&gt;

== ആവാസ വ്യവസ്ഥയും സംരക്ഷണവും ==
1987-ൽ ബോണാക്കോർഡ് എസ്റ്റേറ്റിൽ ഈ ഇനം ശേഖരിച്ച കൃത്യമായ സ്ഥലം അജ്ഞാതമാണ്.&lt;ref name=&quot;iucn status 19 November 2021&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Gower and Wilkinson 2007&quot;/&gt; ഈ ജനുസ്സിലെ മറ്റ് അംഗങ്ങളുമായി ഇവയ്ക്ക് സാമ്യമുള്ളതാകാം, അവ ഓവിപാരിറ്റിയും കരയിൽ മുട്ടയിടുന്നതും, മുതിർന്നവരാകുമ്പോൾ ഭൂമിക്കടിയിൽ ജീവിക്കുന്നവരുമാണ്. ഈ ഇനത്തിന്റെ ഭീഷണി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;ref name=&quot;iucn status 19 November 2021&quot; /&gt;

==References==
{{Reflist|refs=
&lt;ref name=AmphibiaWeb&gt;{{cite web |url=http://www.amphibiaweb.org/lists/Ichthyophiidae.shtml|title=Ichthyophiidae |year=2018 |work=AmphibiaWeb |publisher=University of California, Berkeley |access-date=6 May 2018}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Beolens et al. 2013&quot;&gt;{{cite book |last1 = Beolens | first1 = Bo | last2 = Watkins | first2 = Michael | last3 = Grayson | first3 = Michael |name-list-style=amp |title=The Eponym Dictionary of Amphibians |url=https://books.google.com/books?id=QJY3BAAAQBAJ&amp;pg=PA158 |date=2013 |publisher=Pelagic Publishing |isbn=978-1-907807-42-8 |page=158}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=EOL&gt;{{cite encyclopedia |url=http://eol.org/pages/7261315/overview |title=''Uraeotyphlus oommeni'' Bonnacord Caecilian |encyclopedia=Encyclopedia of Life |access-date=6 May 2018}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=Frost&gt;{{cite web |url=http://research.amnh.org/vz/herpetology/amphibia/Amphibia/Gymnophiona/Ichthyophiidae/Uraeotyphlus/Uraeotyphlus-oommeni |title=''Uraeotyphlus oommeni'' Gower and Wilkinson, 2007 |author=Frost, Darrel R. |year=2018 |work=Amphibian Species of the World: an Online Reference. Version 6.0 |publisher=American Museum of Natural History |access-date=6 May 2018}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Gower and Wilkinson 2007&quot;&gt;{{cite journal |last1=Gower |first1=David J. |last2=Wilkinson |first2=Mark |name-list-style=amp |title=Species groups in the Indian caecilian genus ''Uraeotyphlus'' Peters (Amphibia: Gymnophiona: Uraeotyphlidae), with the description of a new species |journal=Herpetologica|date=2007|volume=63|issue=3|pages=401–410|doi=10.1655/0018-0831(2007)63[401:SGITIC]2.0.CO;2|jstor=4497972|s2cid=85588420 |url=http://bmnh.org/PDFs/DG_07_Herpetologica.pdf}}&lt;/ref&gt;
}}

{{Taxonbar|from=Q3061125}}</text>
      <sha1>pvukrwbwl5fixctvm93gnvfyc256opx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4650087</id>
      <parentid>4650085</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T09:53:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[വർഗ്ഗം:പശ്ചിമഘട്ടതദ്ദേശവാസിയായ ജീവികൾ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച്</comment>
      <origin>4650087</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7480" sha1="jptyozxa2zgpsgoz2j0eqohyz3b7x57" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Uraeotyphlus oommeni}}{{Speciesbox
| image =
| status = DD
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = &lt;ref name=&quot;iucn status 19 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=David Gower, Mark Wilkinson |date=2008 |title=''Uraeotyphlus oommeni'' |volume=2008 |article-number=e.T135990A4223204 |doi=10.2305/IUCN.UK.2008.RLTS.T135990A4223204.en |access-date=19 November 2021}}&lt;/ref&gt;
| genus = Uraeotyphlus 
| species = oommeni
| authority = Gower and [[Mark Wilkinson (herpetologist)|Wilkinson]], 2007&lt;ref name=&quot;Gower and Wilkinson 2007&quot;/&gt;
}}ഇക്ത്യോഫിഡേ കുടുംബത്തിലെ ഒരു സീസിലിയൻ ഇനമാണ് '''യുറയോട്ടിഫ്ലസ് ഊമെനി''' &lt;ref name=Frost/&gt;&lt;ref name=AmphibiaWeb/&gt; യുറയോട്ടിഫ്ലസ് ഊമെൻ, ഉമ്മൻസ് സീസിലിയൻ ,&lt;ref name=&quot;iucn status 19 November 2021&quot; /&gt;&lt;ref name=Frost/&gt;ഉമ്മൻസ് യൂറയോട്ടിഫ്ലസ്,&lt;ref name=&quot;Gower and Wilkinson 2007&quot;/&gt; അല്ലെങ്കിൽ ബോണാക്കോർഡ് സീസിലിയൻ &lt;ref name=EOL/&gt;എന്നും ഇത് അറിയപ്പെടുന്നു. യുറയോട്ടിഫ്ലസിനുള്ളിൽ യു. മലബാറിക്കസ് ഗ്രൂപ്പിൽ പെടുന്ന ഈ ഇനത്തിന്റെ പ്രാഥമിക വളയങ്ങൾക്കും ഉയർന്ന ക്രമത്തിലുള്ള വലയങ്ങൾക്കുമിടയിൽ വ്യക്തമായ ബാഹ്യ വ്യത്യാസം കാണിക്കുന്നില്ല.&lt;ref name=&quot;Gower and Wilkinson 2007&quot;/&gt; ഈ ഇനം പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ മാത്രം കാണപ്പെടുന്നതും തെക്കൻ കേരളത്തിലെ [[തിരുവനന്തപുരം]] ജില്ലയിലെ ബോണാക്കോർഡിലുള്ള അതിന്റെ തരം പ്രദേശത്തു നിന്ന് മാത്രമേ അറിയപ്പെടുന്നുള്ളൂ.&lt;ref name=Frost/&gt; കൃത്യതയില്ലാത്ത ഒരു സ്ഥലത്ത് നിന്ന് ശേഖരിച്ച ഒരൊറ്റ മാതൃകയിൽ നിന്ന് മാത്രം അറിയപ്പെടുന്ന ഈ ഇനത്തെക്കുറിച്ച് വളരെക്കുറച്ചേ അറിയൂ.&lt;ref name=&quot;iucn status 19 November 2021&quot; /&gt;
== പദോൽപ്പത്തി ==
പ്രത്യേക നാമം ഉമ്മെനി കേരള സർവകലാശാലയിലെ ജന്തുശാസ്ത്ര പ്രൊഫസറായ ഉമ്മൻ വി. ഉമ്മനെ ആദരിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;Gower and Wilkinson 2007&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Beolens et al. 2013&quot;/&gt;
== വിവരണം ==
[[ഹോളോടൈപ്പ്|ഹോളോടൈപ്പ്]]. എന്നത് ശരീരത്തിന്റെ മധ്യഭാഗത്ത് 164 മില്ലീമീറ്റർ (6.5 ഇഞ്ച്) നീളവും 7 മില്ലീമീറ്റർ (0.3 ഇഞ്ച്) വീതിയുമുള്ള ഒരു മുതിർന്ന പെൺ സീസിലിയൻ ആണ്. പ്രാഥമിക, വളയങ്ങൾക്കും ഉയർന്ന ക്രമത്തിലുള്ള വളയങ്ങൾക്കിടയിൽ വ്യക്തമായ ബാഹ്യ വ്യത്യാസമില്ലാതെ 207 (ഇടത് വശത്ത്) ഉം 214 (വലത് വശത്ത്) ഉം വളയങ്ങളുണ്ട്. ശരീരം ശക്തമായി പുറംഭാഗം മുതൽ അടിഭാഗം വരെ ഞൊറിവുണ്ടാക്കുന്നു. തല ചെറുതും കൂർത്തതുമാണ്. കണ്ണുകൾ വ്യക്തമായി കാണാം. സംരക്ഷിത മാതൃകയിൽ ശരീരത്തിന്റെ മുൻഭാഗം ലിലാക്ക്-തവിട്ട് നിറത്തിലാണ്. തലയ്ക്ക് നേരെ അടുക്കുമ്പോൾ വിളറിയതായി മാറുന്നു. ഇരുണ്ട പിൻഭാഗത്തിന്റെ നിറം ഇളം തവിട്ടുനിറം മുതൽ വെൻട്രലിയിലേക്ക് മാറുമ്പോൾ ക്രീം-ടാൻ വരെയാകുന്നു&lt;ref name=&quot;Gower and Wilkinson 2007&quot;/&gt;

== ആവാസ വ്യവസ്ഥയും സംരക്ഷണവും ==
1987-ൽ ബോണാക്കോർഡ് എസ്റ്റേറ്റിൽ ഈ ഇനം ശേഖരിച്ച കൃത്യമായ സ്ഥലം അജ്ഞാതമാണ്.&lt;ref name=&quot;iucn status 19 November 2021&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Gower and Wilkinson 2007&quot;/&gt; ഈ ജനുസ്സിലെ മറ്റ് അംഗങ്ങളുമായി ഇവയ്ക്ക് സാമ്യമുള്ളതാകാം, അവ ഓവിപാരിറ്റിയും കരയിൽ മുട്ടയിടുന്നതും, മുതിർന്നവരാകുമ്പോൾ ഭൂമിക്കടിയിൽ ജീവിക്കുന്നവരുമാണ്. ഈ ഇനത്തിന്റെ ഭീഷണി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;ref name=&quot;iucn status 19 November 2021&quot; /&gt;

==References==
{{Reflist|refs=
&lt;ref name=AmphibiaWeb&gt;{{cite web |url=http://www.amphibiaweb.org/lists/Ichthyophiidae.shtml|title=Ichthyophiidae |year=2018 |work=AmphibiaWeb |publisher=University of California, Berkeley |access-date=6 May 2018}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Beolens et al. 2013&quot;&gt;{{cite book |last1 = Beolens | first1 = Bo | last2 = Watkins | first2 = Michael | last3 = Grayson | first3 = Michael |name-list-style=amp |title=The Eponym Dictionary of Amphibians |url=https://books.google.com/books?id=QJY3BAAAQBAJ&amp;pg=PA158 |date=2013 |publisher=Pelagic Publishing |isbn=978-1-907807-42-8 |page=158}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=EOL&gt;{{cite encyclopedia |url=http://eol.org/pages/7261315/overview |title=''Uraeotyphlus oommeni'' Bonnacord Caecilian |encyclopedia=Encyclopedia of Life |access-date=6 May 2018}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=Frost&gt;{{cite web |url=http://research.amnh.org/vz/herpetology/amphibia/Amphibia/Gymnophiona/Ichthyophiidae/Uraeotyphlus/Uraeotyphlus-oommeni |title=''Uraeotyphlus oommeni'' Gower and Wilkinson, 2007 |author=Frost, Darrel R. |year=2018 |work=Amphibian Species of the World: an Online Reference. Version 6.0 |publisher=American Museum of Natural History |access-date=6 May 2018}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Gower and Wilkinson 2007&quot;&gt;{{cite journal |last1=Gower |first1=David J. |last2=Wilkinson |first2=Mark |name-list-style=amp |title=Species groups in the Indian caecilian genus ''Uraeotyphlus'' Peters (Amphibia: Gymnophiona: Uraeotyphlidae), with the description of a new species |journal=Herpetologica|date=2007|volume=63|issue=3|pages=401–410|doi=10.1655/0018-0831(2007)63[401:SGITIC]2.0.CO;2|jstor=4497972|s2cid=85588420 |url=http://bmnh.org/PDFs/DG_07_Herpetologica.pdf}}&lt;/ref&gt;
}}

{{Taxonbar|from=Q3061125}}

[[വർഗ്ഗം:പശ്ചിമഘട്ടതദ്ദേശവാസിയായ ജീവികൾ]]</text>
      <sha1>jptyozxa2zgpsgoz2j0eqohyz3b7x57</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Uraeotyphlus oommeni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>669509</id>
    <redirect title="യുറയോട്ടിഫ്ലസ് ഊമെനി" />
    <revision>
      <id>4650086</id>
      <timestamp>2026-07-25T09:52:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <comment>[[യുറയോട്ടിഫ്ലസ് ഊമെനി]] എന്ന താളിലേക്ക് തിരിച്ചുവിടുന്നു</comment>
      <origin>4650086</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="102" sha1="hjh9p5rlshukz43wbk1z1zfilrdsv6f" xml:space="preserve">#തിരിച്ചുവിടുക[[യുറയോട്ടിഫ്ലസ് ഊമെനി]]</text>
      <sha1>hjh9p5rlshukz43wbk1z1zfilrdsv6f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>മിസ്റ്റെസെല്ലസ് ഫ്രാങ്കി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>669510</id>
    <revision>
      <id>4650088</id>
      <timestamp>2026-07-25T10:19:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <comment>'{{Prettyurl|Franky's narrow-mouthed frog}}{{Speciesbox | image = Mysticellus franki from Kerala by SD Biju and Sonali Garg (cropped).png | display_parents = 2 | parent_authority = Garg and [[S. D. Biju|Biju]], 2019 | taxon = Mysticellus franki | authority = Garg and Biju, 2019&lt;ref name=SD&gt;{{cite journal|last2=Biju|first2=S.D.|author1=Garg, Sonali|year=2019|title=New microhylid frog genus from Peninsular India with Sout...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു</comment>
      <origin>4650088</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5901" sha1="mk6wfv9fbzzndoq9wjv1cfo4fkxks95" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Franky's narrow-mouthed frog}}{{Speciesbox
| image = Mysticellus franki from Kerala by SD Biju and Sonali Garg (cropped).png
| display_parents = 2
| parent_authority = Garg and [[S. D. Biju|Biju]], 2019
| taxon = Mysticellus franki
| authority = Garg and Biju, 2019&lt;ref name=SD&gt;{{cite journal|last2=Biju|first2=S.D.|author1=Garg, Sonali|year=2019|title=New microhylid frog genus from Peninsular India with Southeast Asian affinity suggests multiple Cenozoic biotic exchanges between India and Eurasia|journal= Scientific Reports|language=en|volume=9|issue=1|pages=1906|doi=10.1038/s41598-018-38133-x|pmid=30760773|pmc=6374391|bibcode=2019NatSR...9.1906G }}{{CC-notice|cc=by4}}&lt;/ref&gt;
}}മൈക്രോഹൈലിഡേ കുടുംബത്തിലെ ഒരു തവള ഇനമാണ് '''മിസ്റ്റെസെല്ലസ് ഫ്രാങ്കി'''. (Franky's narrow-mouthed frog)  മിസ്റ്റെല്ലസ് എന്ന മോണോടൈപ്പിക് ജനുസ്സിലെ ഏക അംഗമാണിത്. ഇന്ത്യയിലെ പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ മാത്രം കാണപ്പെടുന്ന ഇവ വടക്കൻ കേരള സംസ്ഥാനത്തെ [[വയനാട്]] ജില്ലയിൽ നിന്ന് മാത്രമേ അറിയപ്പെടുന്നുള്ളൂ.&lt;ref name=&quot;SD&quot; /&gt; തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യയിലെ [[ചെറുവായൻ വയൽത്തവള|മൈക്രോലെറ്റ]] തവളകളാണ് ഇതിന്റെ ഏറ്റവും അടുത്ത ബന്ധുക്കൾ എന്ന് വർഗ്ഗീകരണ തെളിവുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref name=SD /&gt;

== പദോൽപ്പത്തി ==
ലാറ്റിൻ പദങ്ങളായ മിസ്റ്റിക്കസ് (&quot;നിഗൂഢമായത്&quot; എന്നർത്ഥം) + എല്ലുസ് (ഒരു ചെറിയ പദം) എന്നിവയിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞ ഒരു പുല്ലിംഗ നാമമാണ് മിസ്റ്റിസെല്ലസ് എന്ന ജനുസ് നാമം. മനുഷ്യവാസ കേന്ദ്രങ്ങൾക്ക് ചുറ്റുമുള്ള വഴിയോര പ്രദേശങ്ങളിൽ ഇവയുടെ സാന്നിധ്യമുണ്ടെങ്കിലും കാഴ്ചയിൽ നിന്ന് മാറിനിൽക്കാനുള്ള ഈ ചെറിയ തവളയുടെ കഴിവ് എടുത്തുകാണിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;SD&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-47208169|title=New 'mystery' frog discovered in India|date=2019-02-13|access-date=2019-04-06|language=en-GB}}&lt;/ref&gt;

ഒരു ലാറ്റിൻ ജനിതക നാമമാണ് ഫ്രാങ്കി. ബ്രസ്സൽസിലെ വ്രിജെ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെ പരിണാമ ജീവശാസ്ത്രജ്ഞൻ പ്രൊഫസർ ഫ്രാങ്കി ബോസുയിറ്റിനെ ആദരിക്കുന്നതിനായി നാമകരണം ചെയ്തു. ആഗോള ഉഭയജീവി ഗവേഷണത്തിലും വിദ്യാഭ്യാസത്തിലും, പ്രത്യേകിച്ച് ഇന്ത്യൻ ഉഭയജീവികളെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനത്തിന് അദ്ദേഹം നൽകിയ സംഭാവനകൾക്ക് അദ്ദേഹത്തെ ആദരിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;SD&quot; /&gt;

ഫ്രാങ്കി എന്ന സ്പീഷീസ് നാമം, ലാറ്റിൻ പദമായ ഒരു ജനിതക നാമമാണ്.
== പെരുമാറ്റം ==
മഴക്കാലത്തിന്റെ ആദ്യ രണ്ട് ദിവസങ്ങളിൽ മാത്രമേ ഈ ഇനം ദൃശ്യമാകൂ, റോഡരികിലെ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട ക്വാറികൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള താൽക്കാലിക ജലാശയങ്ങളിൽ ഇവ ഒത്തുകൂടാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. അവിടെ നിന്നാണ് ടൈപ്പ് സ്പെസിമെനെ കണ്ടെത്തിയത്. പ്രണയബന്ധത്തിനിടെ, ആൺ തവള ശരീരത്തിന്റെ പിൻഭാഗം ഉയർത്തി, ഒരു ജോഡി കറുത്ത &quot;വ്യാജക്കണ്ണുകൾ  &quot; അല്ലെങ്കിൽ കണ്ണുപോലെയുള്ള അടയാളങ്ങൾ പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നു. വ്യക്തികൾ ശല്യപ്പെടുത്തുമ്പോഴും ഈ പ്രവർത്തനം നടത്തുന്നു. ഇത് വേട്ടക്കാരെ അകറ്റാൻ അവ ഉപയോഗിക്കാമെന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref name=SD /&gt;  4 അല്ലെങ്കിൽ 5 ദിവസങ്ങൾക്ക് ശേഷം, എല്ലാ മുതിർന്ന തവളകളും പ്രജനന സ്ഥലത്ത് നിന്ന് അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നു. ഒടുവിൽ മുട്ടകൾ മാത്രം അവശേഷിപ്പിക്കുന്നു.
==അവലംബം==
{{Commons category|Mysticellus franki}}
{{Reflist}}

{{Taxonbar|from=Q61742442}}</text>
      <sha1>mk6wfv9fbzzndoq9wjv1cfo4fkxks95</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4650093</id>
      <parentid>4650088</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T10:24:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ തവളകൾ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച്</comment>
      <origin>4650093</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5972" sha1="f5i852v41mr4zs1uhujotkwn0a2mkos" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Franky's narrow-mouthed frog}}{{Speciesbox
| image = Mysticellus franki from Kerala by SD Biju and Sonali Garg (cropped).png
| display_parents = 2
| parent_authority = Garg and [[S. D. Biju|Biju]], 2019
| taxon = Mysticellus franki
| authority = Garg and Biju, 2019&lt;ref name=SD&gt;{{cite journal|last2=Biju|first2=S.D.|author1=Garg, Sonali|year=2019|title=New microhylid frog genus from Peninsular India with Southeast Asian affinity suggests multiple Cenozoic biotic exchanges between India and Eurasia|journal= Scientific Reports|language=en|volume=9|issue=1|pages=1906|doi=10.1038/s41598-018-38133-x|pmid=30760773|pmc=6374391|bibcode=2019NatSR...9.1906G }}{{CC-notice|cc=by4}}&lt;/ref&gt;
}}മൈക്രോഹൈലിഡേ കുടുംബത്തിലെ ഒരു തവള ഇനമാണ് '''മിസ്റ്റെസെല്ലസ് ഫ്രാങ്കി'''. (Franky's narrow-mouthed frog)  മിസ്റ്റെല്ലസ് എന്ന മോണോടൈപ്പിക് ജനുസ്സിലെ ഏക അംഗമാണിത്. ഇന്ത്യയിലെ പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ മാത്രം കാണപ്പെടുന്ന ഇവ വടക്കൻ കേരള സംസ്ഥാനത്തെ [[വയനാട്]] ജില്ലയിൽ നിന്ന് മാത്രമേ അറിയപ്പെടുന്നുള്ളൂ.&lt;ref name=&quot;SD&quot; /&gt; തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യയിലെ [[ചെറുവായൻ വയൽത്തവള|മൈക്രോലെറ്റ]] തവളകളാണ് ഇതിന്റെ ഏറ്റവും അടുത്ത ബന്ധുക്കൾ എന്ന് വർഗ്ഗീകരണ തെളിവുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref name=SD /&gt;

== പദോൽപ്പത്തി ==
ലാറ്റിൻ പദങ്ങളായ മിസ്റ്റിക്കസ് (&quot;നിഗൂഢമായത്&quot; എന്നർത്ഥം) + എല്ലുസ് (ഒരു ചെറിയ പദം) എന്നിവയിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞ ഒരു പുല്ലിംഗ നാമമാണ് മിസ്റ്റിസെല്ലസ് എന്ന ജനുസ് നാമം. മനുഷ്യവാസ കേന്ദ്രങ്ങൾക്ക് ചുറ്റുമുള്ള വഴിയോര പ്രദേശങ്ങളിൽ ഇവയുടെ സാന്നിധ്യമുണ്ടെങ്കിലും കാഴ്ചയിൽ നിന്ന് മാറിനിൽക്കാനുള്ള ഈ ചെറിയ തവളയുടെ കഴിവ് എടുത്തുകാണിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;SD&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-47208169|title=New 'mystery' frog discovered in India|date=2019-02-13|access-date=2019-04-06|language=en-GB}}&lt;/ref&gt;

ഒരു ലാറ്റിൻ ജനിതക നാമമാണ് ഫ്രാങ്കി. ബ്രസ്സൽസിലെ വ്രിജെ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെ പരിണാമ ജീവശാസ്ത്രജ്ഞൻ പ്രൊഫസർ ഫ്രാങ്കി ബോസുയിറ്റിനെ ആദരിക്കുന്നതിനായി നാമകരണം ചെയ്തു. ആഗോള ഉഭയജീവി ഗവേഷണത്തിലും വിദ്യാഭ്യാസത്തിലും, പ്രത്യേകിച്ച് ഇന്ത്യൻ ഉഭയജീവികളെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനത്തിന് അദ്ദേഹം നൽകിയ സംഭാവനകൾക്ക് അദ്ദേഹത്തെ ആദരിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;SD&quot; /&gt;

ഫ്രാങ്കി എന്ന സ്പീഷീസ് നാമം, ലാറ്റിൻ പദമായ ഒരു ജനിതക നാമമാണ്.
== പെരുമാറ്റം ==
മഴക്കാലത്തിന്റെ ആദ്യ രണ്ട് ദിവസങ്ങളിൽ മാത്രമേ ഈ ഇനം ദൃശ്യമാകൂ, റോഡരികിലെ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട ക്വാറികൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള താൽക്കാലിക ജലാശയങ്ങളിൽ ഇവ ഒത്തുകൂടാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. അവിടെ നിന്നാണ് ടൈപ്പ് സ്പെസിമെനെ കണ്ടെത്തിയത്. പ്രണയബന്ധത്തിനിടെ, ആൺ തവള ശരീരത്തിന്റെ പിൻഭാഗം ഉയർത്തി, ഒരു ജോഡി കറുത്ത &quot;വ്യാജക്കണ്ണുകൾ  &quot; അല്ലെങ്കിൽ കണ്ണുപോലെയുള്ള അടയാളങ്ങൾ പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നു. വ്യക്തികൾ ശല്യപ്പെടുത്തുമ്പോഴും ഈ പ്രവർത്തനം നടത്തുന്നു. ഇത് വേട്ടക്കാരെ അകറ്റാൻ അവ ഉപയോഗിക്കാമെന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref name=SD /&gt;  4 അല്ലെങ്കിൽ 5 ദിവസങ്ങൾക്ക് ശേഷം, എല്ലാ മുതിർന്ന തവളകളും പ്രജനന സ്ഥലത്ത് നിന്ന് അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നു. ഒടുവിൽ മുട്ടകൾ മാത്രം അവശേഷിപ്പിക്കുന്നു.
==അവലംബം==
{{Commons category|Mysticellus franki}}
{{Reflist}}

{{Taxonbar|from=Q61742442}}

[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ തവളകൾ]]</text>
      <sha1>f5i852v41mr4zs1uhujotkwn0a2mkos</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4650094</id>
      <parentid>4650093</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T10:24:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[വർഗ്ഗം:പശ്ചിമഘട്ടതദ്ദേശവാസിയായ ജീവികൾ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച്</comment>
      <origin>4650094</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6084" sha1="c4h8l2fa71e2801hddj5vd8iw1mxlm9" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Franky's narrow-mouthed frog}}{{Speciesbox
| image = Mysticellus franki from Kerala by SD Biju and Sonali Garg (cropped).png
| display_parents = 2
| parent_authority = Garg and [[S. D. Biju|Biju]], 2019
| taxon = Mysticellus franki
| authority = Garg and Biju, 2019&lt;ref name=SD&gt;{{cite journal|last2=Biju|first2=S.D.|author1=Garg, Sonali|year=2019|title=New microhylid frog genus from Peninsular India with Southeast Asian affinity suggests multiple Cenozoic biotic exchanges between India and Eurasia|journal= Scientific Reports|language=en|volume=9|issue=1|pages=1906|doi=10.1038/s41598-018-38133-x|pmid=30760773|pmc=6374391|bibcode=2019NatSR...9.1906G }}{{CC-notice|cc=by4}}&lt;/ref&gt;
}}മൈക്രോഹൈലിഡേ കുടുംബത്തിലെ ഒരു തവള ഇനമാണ് '''മിസ്റ്റെസെല്ലസ് ഫ്രാങ്കി'''. (Franky's narrow-mouthed frog)  മിസ്റ്റെല്ലസ് എന്ന മോണോടൈപ്പിക് ജനുസ്സിലെ ഏക അംഗമാണിത്. ഇന്ത്യയിലെ പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ മാത്രം കാണപ്പെടുന്ന ഇവ വടക്കൻ കേരള സംസ്ഥാനത്തെ [[വയനാട്]] ജില്ലയിൽ നിന്ന് മാത്രമേ അറിയപ്പെടുന്നുള്ളൂ.&lt;ref name=&quot;SD&quot; /&gt; തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യയിലെ [[ചെറുവായൻ വയൽത്തവള|മൈക്രോലെറ്റ]] തവളകളാണ് ഇതിന്റെ ഏറ്റവും അടുത്ത ബന്ധുക്കൾ എന്ന് വർഗ്ഗീകരണ തെളിവുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref name=SD /&gt;

== പദോൽപ്പത്തി ==
ലാറ്റിൻ പദങ്ങളായ മിസ്റ്റിക്കസ് (&quot;നിഗൂഢമായത്&quot; എന്നർത്ഥം) + എല്ലുസ് (ഒരു ചെറിയ പദം) എന്നിവയിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞ ഒരു പുല്ലിംഗ നാമമാണ് മിസ്റ്റിസെല്ലസ് എന്ന ജനുസ് നാമം. മനുഷ്യവാസ കേന്ദ്രങ്ങൾക്ക് ചുറ്റുമുള്ള വഴിയോര പ്രദേശങ്ങളിൽ ഇവയുടെ സാന്നിധ്യമുണ്ടെങ്കിലും കാഴ്ചയിൽ നിന്ന് മാറിനിൽക്കാനുള്ള ഈ ചെറിയ തവളയുടെ കഴിവ് എടുത്തുകാണിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;SD&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-47208169|title=New 'mystery' frog discovered in India|date=2019-02-13|access-date=2019-04-06|language=en-GB}}&lt;/ref&gt;

ഒരു ലാറ്റിൻ ജനിതക നാമമാണ് ഫ്രാങ്കി. ബ്രസ്സൽസിലെ വ്രിജെ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെ പരിണാമ ജീവശാസ്ത്രജ്ഞൻ പ്രൊഫസർ ഫ്രാങ്കി ബോസുയിറ്റിനെ ആദരിക്കുന്നതിനായി നാമകരണം ചെയ്തു. ആഗോള ഉഭയജീവി ഗവേഷണത്തിലും വിദ്യാഭ്യാസത്തിലും, പ്രത്യേകിച്ച് ഇന്ത്യൻ ഉഭയജീവികളെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനത്തിന് അദ്ദേഹം നൽകിയ സംഭാവനകൾക്ക് അദ്ദേഹത്തെ ആദരിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;SD&quot; /&gt;

ഫ്രാങ്കി എന്ന സ്പീഷീസ് നാമം, ലാറ്റിൻ പദമായ ഒരു ജനിതക നാമമാണ്.
== പെരുമാറ്റം ==
മഴക്കാലത്തിന്റെ ആദ്യ രണ്ട് ദിവസങ്ങളിൽ മാത്രമേ ഈ ഇനം ദൃശ്യമാകൂ, റോഡരികിലെ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട ക്വാറികൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള താൽക്കാലിക ജലാശയങ്ങളിൽ ഇവ ഒത്തുകൂടാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. അവിടെ നിന്നാണ് ടൈപ്പ് സ്പെസിമെനെ കണ്ടെത്തിയത്. പ്രണയബന്ധത്തിനിടെ, ആൺ തവള ശരീരത്തിന്റെ പിൻഭാഗം ഉയർത്തി, ഒരു ജോഡി കറുത്ത &quot;വ്യാജക്കണ്ണുകൾ  &quot; അല്ലെങ്കിൽ കണ്ണുപോലെയുള്ള അടയാളങ്ങൾ പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നു. വ്യക്തികൾ ശല്യപ്പെടുത്തുമ്പോഴും ഈ പ്രവർത്തനം നടത്തുന്നു. ഇത് വേട്ടക്കാരെ അകറ്റാൻ അവ ഉപയോഗിക്കാമെന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref name=SD /&gt;  4 അല്ലെങ്കിൽ 5 ദിവസങ്ങൾക്ക് ശേഷം, എല്ലാ മുതിർന്ന തവളകളും പ്രജനന സ്ഥലത്ത് നിന്ന് അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നു. ഒടുവിൽ മുട്ടകൾ മാത്രം അവശേഷിപ്പിക്കുന്നു.
==അവലംബം==
{{Commons category|Mysticellus franki}}
{{Reflist}}

{{Taxonbar|from=Q61742442}}

[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ തവളകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പശ്ചിമഘട്ടതദ്ദേശവാസിയായ ജീവികൾ]]</text>
      <sha1>c4h8l2fa71e2801hddj5vd8iw1mxlm9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Franky's narrow-mouthed frog</title>
    <ns>0</ns>
    <id>669511</id>
    <redirect title="മിസ്റ്റെസെല്ലസ് ഫ്രാങ്കി" />
    <revision>
      <id>4650089</id>
      <timestamp>2026-07-25T10:21:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <comment>[[മിസ്റ്റെസെല്ലസ് ഫ്രാങ്കി]] എന്ന താളിലേക്ക് തിരിച്ചുവിടുന്നു</comment>
      <origin>4650089</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="114" sha1="hjts98y0cbdrzka3g9u26spg9e1fp8e" xml:space="preserve">#തിരിച്ചുവിടുക[[മിസ്റ്റെസെല്ലസ് ഫ്രാങ്കി]]</text>
      <sha1>hjts98y0cbdrzka3g9u26spg9e1fp8e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഫലകം:Taxonomy/Mysticellus</title>
    <ns>10</ns>
    <id>669512</id>
    <revision>
      <id>4650090</id>
      <timestamp>2019-12-17T18:46:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;Loopy30</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=genus |link={{subst:#titleparts:{{subst:PAGENAME}}|2|2}} |parent=Microhylinae |refs= &lt;!--Shown on this page only...'</comment>
      <origin>4650090</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="161" sha1="7yiid0kbakyrzpw0sxutw5mtq1f9gwo" xml:space="preserve">{{Don't edit this line {{{machine code|}}}
|rank=genus
|link=Mysticellus
|parent=Microhylinae
|refs= &lt;!--Shown on this page only; don't include &lt;ref&gt; tags --&gt;
}}</text>
      <sha1>7yiid0kbakyrzpw0sxutw5mtq1f9gwo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4650091</id>
      <parentid>4650090</parentid>
      <timestamp>2019-12-17T18:47:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;Loopy30</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <comment>monotypic. chang link to Franky's narrow-mouthed frog</comment>
      <origin>4650091</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="190" sha1="skwgqysgztbpf3lwnjwstbh10g38se7" xml:space="preserve">{{Don't edit this line {{{machine code|}}}
|rank=genus
|link=Franky's narrow-mouthed frog|Mysticellus
|parent=Microhylinae
|refs= &lt;!--Shown on this page only; don't include &lt;ref&gt; tags --&gt;
}}</text>
      <sha1>skwgqysgztbpf3lwnjwstbh10g38se7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4650092</id>
      <parentid>4650091</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T10:22:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[:en:Template:Taxonomy/Mysticellus]] എന്നതിൽ നിന്ന് 2 പതിപ്പുകൾ ഇറക്കുമതി ചെയ്തു</comment>
      <origin>4650091</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="190" sha1="skwgqysgztbpf3lwnjwstbh10g38se7" xml:space="preserve">{{Don't edit this line {{{machine code|}}}
|rank=genus
|link=Franky's narrow-mouthed frog|Mysticellus
|parent=Microhylinae
|refs= &lt;!--Shown on this page only; don't include &lt;ref&gt; tags --&gt;
}}</text>
      <sha1>skwgqysgztbpf3lwnjwstbh10g38se7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ആനപ്പുല്ല്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>669513</id>
    <revision>
      <id>4650095</id>
      <timestamp>2026-07-25T10:25:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vinayaraj</username>
        <id>25055</id>
      </contributor>
      <comment>'{{Speciesbox |image = Bulrush (Typha latifolia) (8139113636).jpg |image_caption = മൂപ്പെത്തിയ വിത്തുകുല |status = LC |status_system = IUCN3.1 |status_ref = &lt;ref name=&quot;iucn status 12 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=Lansdown, R.V. |date=2017 |title=''Typha latifolia'' |volume=2017 |article-number=e.T164165A84300723 |doi=10.2305/IUCN.UK.2017-1.RLTS.T164165A84300723.en |access-dat...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു</comment>
      <origin>4650095</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9654" sha1="5a6x7euvqi39sj0c359sj3a7pvmmlu5" xml:space="preserve">{{Speciesbox
|image = Bulrush (Typha latifolia) (8139113636).jpg
|image_caption = മൂപ്പെത്തിയ വിത്തുകുല
|status = LC
|status_system = IUCN3.1
|status_ref = &lt;ref name=&quot;iucn status 12 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=Lansdown, R.V. |date=2017 |title=''Typha latifolia'' |volume=2017 |article-number=e.T164165A84300723 |doi=10.2305/IUCN.UK.2017-1.RLTS.T164165A84300723.en |access-date=12 November 2021}}&lt;/ref&gt;
|genus = Typha
|species = latifolia
|authority = [[Carl Linnaeus|L.]]
|synonyms = {{collapsible list|bullets = true
|title=Synonyms list
|''Massula latifolia'' &lt;small&gt;(L.) Dulac&lt;/small&gt;
|''Typha ambigua'' &lt;small&gt;Schur ex Rohrb.&lt;/small&gt;
|''Typha angustifolia'' var. ''inaequalis'' &lt;small&gt;Kronf.&lt;/small&gt;
|''Typha angustifolia'' var. ''media'' &lt;small&gt;Kronf.&lt;/small&gt;
|''Typha angustifolia'' var. ''sonderi'' &lt;small&gt;Kronf.&lt;/small&gt;
|''Typha crassa'' &lt;small&gt;Raf.&lt;/small&gt;
|''Typha elatior'' &lt;small&gt;Raf&lt;/small&gt;. (illegitimate)
|''Typha elatior'' &lt;small&gt;Boreau&lt;/small&gt; (illegitimate)
|''Typha elongata'' &lt;small&gt;Dudley&lt;/small&gt;
|''Typha engelmannii'' &lt;small&gt;A.Br. ex Rohrb.&lt;/small&gt;
|''Typha intermedia'' &lt;small&gt;Schur&lt;/small&gt;
|''Typha latifolia'' var. ''ambigua'' &lt;small&gt;Sond.&lt;/small&gt;
|''Typha latifolia'' var. ''angustifolia'' &lt;small&gt;Hausskn.&lt;/small&gt;
|''Typha latifolia'' var. ''bethulona'' &lt;small&gt;(Costa) Kronf.&lt;/small&gt;
|''Typha latifolia'' subsp. ''capensis'' &lt;small&gt;Rohrb.&lt;/small&gt;
|''Typha latifolia'' f. ''divisa'' &lt;small&gt;Louis-Marie&lt;/small&gt;
|''Typha latifolia'' var. ''elata'' &lt;small&gt;Kronf.&lt;/small&gt;
|''Typha latifolia'' var. ''elatior'' &lt;small&gt;Graebn.&lt;/small&gt;
|''Typha latifolia'' var. ''elongata'' &lt;small&gt;Dudley&lt;/small&gt;
|''Typha latifolia'' subsp. ''eulatifolia'' &lt;small&gt;Graebn.&lt;/small&gt;
|''Typha latifolia'' var. ''gracilis'' &lt;small&gt;Godr.&lt;/small&gt;
|''Typha latifolia'' fo. ''remota'' &lt;small&gt;Skvortsov&lt;/small&gt;
|''Typha latifolia'' subsp. ''maresii'' (&lt;small&gt;Batt.) Batt.&lt;/small&gt;
|''Typha latifolia'' var. ''obconica'' &lt;small&gt;Tkachik&lt;/small&gt;
|''Typha latifolia'' var. ''orientalis'' &lt;small&gt;(C.Presl) Rohrb.&lt;/small&gt;
|''Typha latifolia'' var. ''remotiuscula'' &lt;small&gt;(Schur) Simonk.&lt;/small&gt;
|''Typha latifolia'' subsp. ''shuttleworthii'' &lt;small&gt;(W.D.J.Koch &amp; Sond.) Stoj. &amp; Stef.&lt;/small&gt;
|''Typha latifolia'' var. ''transsilvanica'' &lt;small&gt;(Schur) Nyman &lt;/small&gt;	
|''Typha latifolia'' var. ''typica'' &lt;small&gt;Rothm.&lt;/small&gt;
|''Typha major'' &lt;small&gt;Curtis&lt;/small&gt;
|''Typha media'' &lt;small&gt;Pollini&lt;/small&gt; (illegitimate)
|''Typha palustris''&lt;small&gt; Bubani&lt;/small&gt;
|''Typha pendula'' F&lt;small&gt;isch. ex Sond.&lt;/small&gt;
|''Typha remotiuscula''&lt;small&gt; Schur&lt;/small&gt;
|''Typha spathulifolia'' &lt;small&gt;Kronf.&lt;/small&gt;
}}
|synonyms_ref = &lt;ref&gt;[http://www.tropicos.org/Name/33200002?tab=synonyms Tropicos, Typha latifolia]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.theplantlist.org/tpl/record/kew-271005 The Plant List, Typha latifolia]&lt;/ref&gt;
}}
[[Typhaceae|ടൈഫേസി]] സസ്യകുടുംബത്തിൽപ്പെട്ട ഒരു [[Perennial plant|ബഹുവർഷ]] ചതുപ്പുസസ്യമാണ് '''ആനപ്പുല്ല്''' ((Typha latifolia)). വടക്കേ അമേരിക്ക, തെക്കേ അമേരിക്ക, യൂറേഷ്യ, ആഫ്രിക്ക എന്നിവയുൾപ്പെടെ ഉത്തര അർദ്ധഗോളത്തിലെ ഈർപ്പമുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ ഇത് സമൃദ്ധമായി വളരുന്നു.&lt;ref name=&quot;FloraNA&quot;&gt;{{cite web |title=Typha latifolia in Flora of North America |url=http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&amp;taxon_id=220013880 |publisher=eFloras.org |access-date=2021-05-10}}&lt;/ref&gt; ജലാശയങ്ങളുടെ തീരങ്ങൾ, ചതുപ്പുകൾ, തോടുകൾ, ആഴം കുറഞ്ഞ കുളങ്ങൾ എന്നിവയിലാണ് ഇവ സാധാരണയായി കണ്ടുവരുന്നത്.

== വിവരണം (Description) ==
ടൈഫ ലാറ്റിഫോളിയ ഏകദേശം 1.5 മുതൽ 3 മീറ്റർ വരെ (5 മുതൽ 10 അടി വരെ) ഉയരത്തിൽ വളരുന്ന ഒരു സസ്യമാണ്. 

* **ഇലകൾ:** പരന്നതും വാൾ പോലെയുള്ളതുമായ ഗ്രേ-പച്ച നിറത്തിലുള്ള ഇലകൾക്ക് 15 മുതൽ 29 മില്ലീമീറ്റർ വരെ വീതിയുണ്ടാകും.&lt;ref name=&quot;Jepson&quot;&gt;{{cite web |title=Typha latifolia |url=https://ucjeps.berkeley.edu/eflora/eflora_display.php?tid=47572 |publisher=Jepson eFlora |access-date=2021-05-10}}&lt;/ref&gt;
* **പൂക്കൾ:** തണ്ടിന്റെ അറ്റത്തായി തവിട്ടുനിറത്തിൽ ഉരുണ്ട സിഗരറ്റ് രൂപത്തിലുള്ള പൂങ്കുലകൾ ഉണ്ടാകുന്നു. ഇതിന്റെ മുകൾഭാഗത്ത് ആൺപൂക്കളും തൊട്ടുതാഴെ പെൺപൂക്കളും അടുത്തടുത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ആൺപൂക്കളും പെൺപൂക്കളും തമ്മിൽ വിടവുകളില്ലാതെ തൊട്ടുരുമ്മി ഇരിക്കുന്നു എന്നത് ഈ വർഗ്ഗത്തിന്റെ പ്രത്യേകതയാണ്.
* **വേരുകൾ:** മണ്ണിനടിയിൽ പടർന്നു വളരുന്ന [[Rhizome|കിഴങ്ങുകളുള്ള (റൈസോം)]] വേരുപടലമാണ് ഇവയ്ക്കുള്ളത്.

== വിതരണവും ആവാസവ്യവസ്ഥയും (Distribution and Habitat) ==
കടൽനിരപ്പിൽ നിന്ന് 2,000 മീറ്റർ വരെ ഉയരമുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ ഇവ വളരുന്നു. ചതുപ്പുനിലങ്ങൾ, ഏരികളുടെയോ കുളങ്ങളുടെയോ അരികുകൾ, വെള്ളക്കെട്ടുള്ള തോടുകൾ എന്നിവയാണ് പ്രധാന ആവാസവ്യവസ്ഥ. മലിനജലത്തിലെ അമിതമായ പോഷകങ്ങളെയും കനത്ത ലോഹങ്ങളെയും (Heavy metals) ആഗിരണം ചെയ്യാൻ കഴിവുള്ളതിനാൽ ജലശുദ്ധീകരണത്തിന് ഇത് വലിയ പങ്കുവഹിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;Pettecrew1996&quot;&gt;{{cite journal |last1=Pettecrew |first1=E.L. |last2=Kalff |first2=J. |title=Water flow and phosphorus retention in freshwater wetlands |journal=Aquatic Botany |year=1996 |volume=53 |pages=135–144 |doi=10.1016/0304-3770(95)01007-9}}&lt;/ref&gt;

== ഉപയോഗങ്ങൾ (Uses) ==
[[File:Cattail head exploding.jpg|thumb|200px|ടൈഫ ലാറ്റിഫോളിയയുടെ വിത്തുകൾ കാറ്റിൽ പറന്നുപോകുന്നു.]]

=== ഭക്ഷണാവശ്യത്തിന് (Food) ===
ടൈഫ ലാറ്റിഫോളിയ ഒരു മികച്ച അതിജീവന ഭക്ഷണമാണ് (Survival food). ഇതിന്റെ മിക്ക ഭാഗങ്ങളും ഭക്ഷണയോഗ്യമാണ്:
* **കിഴങ്ങുകൾ (Rhizomes):** വേരുകളിലെ കിഴങ്ങുകളിൽ അന്നജം (Starch) ധാരാളമായി അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ഇവ ഉണക്കി പൊടിച്ച് മാവായോ, വേവിച്ചോ കഴിക്കാം.
* **ഇളം തണ്ടുകൾ:** വസന്തകാലത്ത് വളർന്നുവരുന്ന ഇളം തണ്ടുകൾ പച്ചക്കറിയായി ഉപയോഗിക്കുന്നു (ഇവ &quot;കോസാക്ക് അസ്പരാഗസ്&quot; എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു).
* **പരാഗരേണുക്കൾ (Pollen):** ആൺപൂക്കളിൽ നിന്നുള്ള മഞ്ഞപ്പൊടി (Pollen) ശേഖരിച്ച് ഗോതമ്പ് മാവിനൊപ്പം ചേർത്തും ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Elias1982&quot;&gt;{{cite book |last1=Elias |first1=T.S. |last2=Dykeman |first2=P.A. |title=Edible Wild Plants: A North American Field Guide |publisher=Sterling Publishing |year=1982 |pages=132 |isbn=978-0-8069-7488-1}}&lt;/ref&gt;

=== പരമ്പരാഗത ഉപയോഗങ്ങൾ (Traditional Uses) ===
അമേരിക്കയിലെ തദ്ദേശീയ ഗോത്രവർഗ്ഗക്കാർ ഇതിന്റെ ഇലകൾ നെയ്ത് കൊട്ടകളും പായകളും ഉണ്ടാക്കാൻ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. വിത്തുകളിലെ പഞ്ഞി പോലുള്ള ഭാഗങ്ങൾ തലയിണകളിലും കിടക്കകളിലും നിറയ്ക്കാനും തയ്യൽ ജോലികൾക്കും ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.

== ഇവയും കാണുക ==
* [[Typha|ടൈഫ]]
* [[Wetland|ചതുപ്പുനിലം]]
* [[Macrophyte|മാക്രോഫൈറ്റ്]]

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{Reflist}}</text>
      <sha1>5a6x7euvqi39sj0c359sj3a7pvmmlu5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4650104</id>
      <parentid>4650095</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T10:29:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vinayaraj</username>
        <id>25055</id>
      </contributor>
      <origin>4650104</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9459" sha1="2kgo4aj4chy2vgxs8fwol7av8b0pwmy" xml:space="preserve">{{Speciesbox
|image = Bulrush (Typha latifolia) (8139113636).jpg
|image_caption = മൂപ്പെത്തിയ വിത്തുകുല
|status = LC
|status_system = IUCN3.1
|status_ref = &lt;ref name=&quot;iucn status 12 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=Lansdown, R.V. |date=2017 |title=''Typha latifolia'' |volume=2017 |article-number=e.T164165A84300723 |doi=10.2305/IUCN.UK.2017-1.RLTS.T164165A84300723.en |access-date=12 November 2021}}&lt;/ref&gt;
|genus = Typha
|species = latifolia
|authority = [[Carl Linnaeus|L.]]
|synonyms = {{collapsible list|bullets = true
|title=Synonyms list
|''Massula latifolia'' &lt;small&gt;(L.) Dulac&lt;/small&gt;
|''Typha ambigua'' &lt;small&gt;Schur ex Rohrb.&lt;/small&gt;
|''Typha angustifolia'' var. ''inaequalis'' &lt;small&gt;Kronf.&lt;/small&gt;
|''Typha angustifolia'' var. ''media'' &lt;small&gt;Kronf.&lt;/small&gt;
|''Typha angustifolia'' var. ''sonderi'' &lt;small&gt;Kronf.&lt;/small&gt;
|''Typha crassa'' &lt;small&gt;Raf.&lt;/small&gt;
|''Typha elatior'' &lt;small&gt;Raf&lt;/small&gt;. (illegitimate)
|''Typha elatior'' &lt;small&gt;Boreau&lt;/small&gt; (illegitimate)
|''Typha elongata'' &lt;small&gt;Dudley&lt;/small&gt;
|''Typha engelmannii'' &lt;small&gt;A.Br. ex Rohrb.&lt;/small&gt;
|''Typha intermedia'' &lt;small&gt;Schur&lt;/small&gt;
|''Typha latifolia'' var. ''ambigua'' &lt;small&gt;Sond.&lt;/small&gt;
|''Typha latifolia'' var. ''angustifolia'' &lt;small&gt;Hausskn.&lt;/small&gt;
|''Typha latifolia'' var. ''bethulona'' &lt;small&gt;(Costa) Kronf.&lt;/small&gt;
|''Typha latifolia'' subsp. ''capensis'' &lt;small&gt;Rohrb.&lt;/small&gt;
|''Typha latifolia'' f. ''divisa'' &lt;small&gt;Louis-Marie&lt;/small&gt;
|''Typha latifolia'' var. ''elata'' &lt;small&gt;Kronf.&lt;/small&gt;
|''Typha latifolia'' var. ''elatior'' &lt;small&gt;Graebn.&lt;/small&gt;
|''Typha latifolia'' var. ''elongata'' &lt;small&gt;Dudley&lt;/small&gt;
|''Typha latifolia'' subsp. ''eulatifolia'' &lt;small&gt;Graebn.&lt;/small&gt;
|''Typha latifolia'' var. ''gracilis'' &lt;small&gt;Godr.&lt;/small&gt;
|''Typha latifolia'' fo. ''remota'' &lt;small&gt;Skvortsov&lt;/small&gt;
|''Typha latifolia'' subsp. ''maresii'' (&lt;small&gt;Batt.) Batt.&lt;/small&gt;
|''Typha latifolia'' var. ''obconica'' &lt;small&gt;Tkachik&lt;/small&gt;
|''Typha latifolia'' var. ''orientalis'' &lt;small&gt;(C.Presl) Rohrb.&lt;/small&gt;
|''Typha latifolia'' var. ''remotiuscula'' &lt;small&gt;(Schur) Simonk.&lt;/small&gt;
|''Typha latifolia'' subsp. ''shuttleworthii'' &lt;small&gt;(W.D.J.Koch &amp; Sond.) Stoj. &amp; Stef.&lt;/small&gt;
|''Typha latifolia'' var. ''transsilvanica'' &lt;small&gt;(Schur) Nyman &lt;/small&gt;	
|''Typha latifolia'' var. ''typica'' &lt;small&gt;Rothm.&lt;/small&gt;
|''Typha major'' &lt;small&gt;Curtis&lt;/small&gt;
|''Typha media'' &lt;small&gt;Pollini&lt;/small&gt; (illegitimate)
|''Typha palustris''&lt;small&gt; Bubani&lt;/small&gt;
|''Typha pendula'' F&lt;small&gt;isch. ex Sond.&lt;/small&gt;
|''Typha remotiuscula''&lt;small&gt; Schur&lt;/small&gt;
|''Typha spathulifolia'' &lt;small&gt;Kronf.&lt;/small&gt;
}}
|synonyms_ref = &lt;ref&gt;[http://www.tropicos.org/Name/33200002?tab=synonyms Tropicos, Typha latifolia]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.theplantlist.org/tpl/record/kew-271005 The Plant List, Typha latifolia]&lt;/ref&gt;
}}
[[Typhaceae|ടൈഫേസി]] സസ്യകുടുംബത്തിൽപ്പെട്ട ഒരു [[Perennial plant|ബഹുവർഷ]] ചതുപ്പുസസ്യമാണ് '''ആനപ്പുല്ല്''' ((Typha latifolia)). വടക്കേ അമേരിക്ക, തെക്കേ അമേരിക്ക, യൂറേഷ്യ, ആഫ്രിക്ക എന്നിവയുൾപ്പെടെ ഉത്തര അർദ്ധഗോളത്തിലെ ഈർപ്പമുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ ഇത് സമൃദ്ധമായി വളരുന്നു.&lt;ref name=&quot;FloraNA&quot;&gt;{{cite web |title=Typha latifolia in Flora of North America |url=http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&amp;taxon_id=220013880 |publisher=eFloras.org |access-date=2021-05-10}}&lt;/ref&gt; ജലാശയങ്ങളുടെ തീരങ്ങൾ, ചതുപ്പുകൾ, തോടുകൾ, ആഴം കുറഞ്ഞ കുളങ്ങൾ എന്നിവയിലാണ് ഇവ സാധാരണയായി കണ്ടുവരുന്നത്.

== വിവരണം (Description) ==
ടൈഫ ലാറ്റിഫോളിയ ഏകദേശം 1.5 മുതൽ 3 മീറ്റർ വരെ (5 മുതൽ 10 അടി വരെ) ഉയരത്തിൽ വളരുന്ന ഒരു സസ്യമാണ്. 

* **ഇലകൾ:** പരന്നതും വാൾ പോലെയുള്ളതുമായ ഗ്രേ-പച്ച നിറത്തിലുള്ള ഇലകൾക്ക് 15 മുതൽ 29 മില്ലീമീറ്റർ വരെ വീതിയുണ്ടാകും.&lt;ref name=&quot;Jepson&quot;&gt;{{cite web |title=Typha latifolia |url=https://ucjeps.berkeley.edu/eflora/eflora_display.php?tid=47572 |publisher=Jepson eFlora |access-date=2021-05-10}}&lt;/ref&gt;
* **പൂക്കൾ:** തണ്ടിന്റെ അറ്റത്തായി തവിട്ടുനിറത്തിൽ ഉരുണ്ട സിഗരറ്റ് രൂപത്തിലുള്ള പൂങ്കുലകൾ ഉണ്ടാകുന്നു. ഇതിന്റെ മുകൾഭാഗത്ത് ആൺപൂക്കളും തൊട്ടുതാഴെ പെൺപൂക്കളും അടുത്തടുത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ആൺപൂക്കളും പെൺപൂക്കളും തമ്മിൽ വിടവുകളില്ലാതെ തൊട്ടുരുമ്മി ഇരിക്കുന്നു എന്നത് ഈ വർഗ്ഗത്തിന്റെ പ്രത്യേകതയാണ്.
* **വേരുകൾ:** മണ്ണിനടിയിൽ പടർന്നു വളരുന്ന [[Rhizome|കിഴങ്ങുകളുള്ള (റൈസോം)]] വേരുപടലമാണ് ഇവയ്ക്കുള്ളത്.

== വിതരണവും ആവാസവ്യവസ്ഥയും (Distribution and Habitat) ==
കടൽനിരപ്പിൽ നിന്ന് 2,000 മീറ്റർ വരെ ഉയരമുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ ഇവ വളരുന്നു. ചതുപ്പുനിലങ്ങൾ, ഏരികളുടെയോ കുളങ്ങളുടെയോ അരികുകൾ, വെള്ളക്കെട്ടുള്ള തോടുകൾ എന്നിവയാണ് പ്രധാന ആവാസവ്യവസ്ഥ. മലിനജലത്തിലെ അമിതമായ പോഷകങ്ങളെയും കനത്ത ലോഹങ്ങളെയും (Heavy metals) ആഗിരണം ചെയ്യാൻ കഴിവുള്ളതിനാൽ ജലശുദ്ധീകരണത്തിന് ഇത് വലിയ പങ്കുവഹിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;Pettecrew1996&quot;&gt;{{cite journal |last1=Pettecrew |first1=E.L. |last2=Kalff |first2=J. |title=Water flow and phosphorus retention in freshwater wetlands |journal=Aquatic Botany |year=1996 |volume=53 |pages=135–144 |doi=10.1016/0304-3770(95)01007-9}}&lt;/ref&gt;

== ഉപയോഗങ്ങൾ (Uses) ==

=== ഭക്ഷണാവശ്യത്തിന് (Food) ===
ടൈഫ ലാറ്റിഫോളിയ ഒരു മികച്ച അതിജീവന ഭക്ഷണമാണ് (Survival food). ഇതിന്റെ മിക്ക ഭാഗങ്ങളും ഭക്ഷണയോഗ്യമാണ്:
* **കിഴങ്ങുകൾ (Rhizomes):** വേരുകളിലെ കിഴങ്ങുകളിൽ അന്നജം (Starch) ധാരാളമായി അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ഇവ ഉണക്കി പൊടിച്ച് മാവായോ, വേവിച്ചോ കഴിക്കാം.
* **ഇളം തണ്ടുകൾ:** വസന്തകാലത്ത് വളർന്നുവരുന്ന ഇളം തണ്ടുകൾ പച്ചക്കറിയായി ഉപയോഗിക്കുന്നു (ഇവ &quot;കോസാക്ക് അസ്പരാഗസ്&quot; എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു).
* **പരാഗരേണുക്കൾ (Pollen):** ആൺപൂക്കളിൽ നിന്നുള്ള മഞ്ഞപ്പൊടി (Pollen) ശേഖരിച്ച് ഗോതമ്പ് മാവിനൊപ്പം ചേർത്തും ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Elias1982&quot;&gt;{{cite book |last1=Elias |first1=T.S. |last2=Dykeman |first2=P.A. |title=Edible Wild Plants: A North American Field Guide |publisher=Sterling Publishing |year=1982 |pages=132 |isbn=978-0-8069-7488-1}}&lt;/ref&gt;

=== പരമ്പരാഗത ഉപയോഗങ്ങൾ (Traditional Uses) ===
അമേരിക്കയിലെ തദ്ദേശീയ ഗോത്രവർഗ്ഗക്കാർ ഇതിന്റെ ഇലകൾ നെയ്ത് കൊട്ടകളും പായകളും ഉണ്ടാക്കാൻ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. വിത്തുകളിലെ പഞ്ഞി പോലുള്ള ഭാഗങ്ങൾ തലയിണകളിലും കിടക്കകളിലും നിറയ്ക്കാനും തയ്യൽ ജോലികൾക്കും ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.

== ഇവയും കാണുക ==
* [[Typha|ടൈഫ]]
* [[Wetland|ചതുപ്പുനിലം]]
* [[Macrophyte|മാക്രോഫൈറ്റ്]]

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{Reflist}}</text>
      <sha1>2kgo4aj4chy2vgxs8fwol7av8b0pwmy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഫലകം:Taxonomy/Typha</title>
    <ns>10</ns>
    <id>669514</id>
    <revision>
      <id>4650096</id>
      <timestamp>2017-11-13T00:05:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;Primefac</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Changed protection level for &quot;[[Template:Taxonomy/Typha]]&quot;: misread earlier request - still highly visible/important, but not TE-important. ([Edit=Require autoconfirmed or confirmed access] (indefinite))</comment>
      <origin>4650096</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="151" sha1="jf4ry9n21xr437en8ltqfa6zp5w96iy" xml:space="preserve">{{Don't edit this line {{{machine code|}}}
|rank=genus
|link=Typha
|parent=Typhaceae
|refs=&lt;!--Shown on this page only; don't include &lt;ref&gt; tags --&gt;
}}</text>
      <sha1>jf4ry9n21xr437en8ltqfa6zp5w96iy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4650097</id>
      <parentid>4650096</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T10:26:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vinayaraj</username>
        <id>25055</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[:en:Template:Taxonomy/Typha]] എന്നതിൽ നിന്ന് ഒരു പതിപ്പ് ഇറക്കുമതി ചെയ്തു</comment>
      <origin>4650096</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="151" sha1="jf4ry9n21xr437en8ltqfa6zp5w96iy" xml:space="preserve">{{Don't edit this line {{{machine code|}}}
|rank=genus
|link=Typha
|parent=Typhaceae
|refs=&lt;!--Shown on this page only; don't include &lt;ref&gt; tags --&gt;
}}</text>
      <sha1>jf4ry9n21xr437en8ltqfa6zp5w96iy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഫലകം:Taxonomy/Typhaceae</title>
    <ns>10</ns>
    <id>669515</id>
    <revision>
      <id>4650098</id>
      <timestamp>2017-11-14T23:49:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;Tom.Reding</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */Fix [[:Category:CS1 maint: Uses authors parameter]] or [[:Category:CS1 maint: Multiple names: authors list|Multiple names: authors list]]; ref cleanup using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>4650098</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="468" sha1="evvvi31harr638djci38nu4l9z14myy" xml:space="preserve">{{Don't edit this line {{{machine code|}}}
|rank=familia
|link=Typhaceae
|parent=Poales
|refs={{Cite journal|author=Angiosperm Phylogeny Group|year=2016|title=An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG IV|journal=Botanical Journal of the Linnean Society|volume=181|issue=1|pages=1–20|url=http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/boj.12385/epdf|format=PDF|issn=00244074|doi=10.1111/boj.12385}}
}}</text>
      <sha1>evvvi31harr638djci38nu4l9z14myy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4650099</id>
      <parentid>4650098</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T10:26:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vinayaraj</username>
        <id>25055</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[:en:Template:Taxonomy/Typhaceae]] എന്നതിൽ നിന്ന് ഒരു പതിപ്പ് ഇറക്കുമതി ചെയ്തു</comment>
      <origin>4650098</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="468" sha1="evvvi31harr638djci38nu4l9z14myy" xml:space="preserve">{{Don't edit this line {{{machine code|}}}
|rank=familia
|link=Typhaceae
|parent=Poales
|refs={{Cite journal|author=Angiosperm Phylogeny Group|year=2016|title=An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG IV|journal=Botanical Journal of the Linnean Society|volume=181|issue=1|pages=1–20|url=http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/boj.12385/epdf|format=PDF|issn=00244074|doi=10.1111/boj.12385}}
}}</text>
      <sha1>evvvi31harr638djci38nu4l9z14myy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വോൺസാൻ ട്രാം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>669516</id>
    <revision>
      <id>4650105</id>
      <timestamp>2026-07-25T10:36:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TheGreatEditor024</username>
        <id>211141</id>
      </contributor>
      <comment>'{{Infobox public transit|name=വോൺസാൻ ട്രാം|image=|imagesize=300px|alt=|caption=|area served=|locale={{Flagicon|North Korea}}[[ഉത്തര കൊറിയ]] [[വോൺസാൻ]]|transit_type=[[ട്രാം]]|website=|began_operation=2025|ended_operation=|system_length=8.5 km|lines=1|line_number=|vehicles=|start=|end=|stations=|ridership=|weekly_ridership=|annual_ridership=|chief_executive=...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു</comment>
      <origin>4650105</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5310" sha1="s3748ncmqcf9dre8mw0cp0xmulcxeif" xml:space="preserve">{{Infobox public transit|name=വോൺസാൻ ട്രാം|image=|imagesize=300px|alt=|caption=|area served=|locale={{Flagicon|North Korea}}[[ഉത്തര കൊറിയ]] [[വോൺസാൻ]]|transit_type=[[ട്രാം]]|website=|began_operation=2025|ended_operation=|system_length=8.5 km|lines=1|line_number=|vehicles=|start=|end=|stations=|ridership=|weekly_ridership=|annual_ridership=|chief_executive=|character=|train_length=|track_gauge=1,000 mm|el=ഓവർഹെഡ്|average_speed=|top_speed=|marks=|operator=|owner=|map=|map_state=|map_name=}}

'''വോൺസാൻ ട്രാം''' ( {{Korean|hangul=원산갈마해안관광지구 궤도전차}}원산갈마해안관광지구 궤도전차&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://news.zum.com/articles/61827431/|title=[시선의 확장] 장애인 배려, 유니버설 디자인에 눈 떠가는 북한?!|access-date=2025-12-11|date=2020-08-01|website=news.zum.com|language=ko}}&lt;/ref&gt;) ഉത്തര കൊറിയയിലെ വോൺസാനിലുള്ള ഒരു ടൂറിസ്റ്റ് [[ട്രാം]] സംവിധാനമാണ്. 2025ൽ ആണ് ഈ ട്രാം റൂട്ട് തുറന്നത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://metrorailtoday.com/news/north-korea-launches-open-air-tourist-tram-line-at-wonsan-kalma-coastal-resort|title=North Korea launches Open-Air Tourist Tram Line at Wonsan-Kalma Coastal Resort {{!}} Metro Rail Today|access-date=2025-11-01|website=Metro Rail Today: Gateway to Rail &amp; Metro Industry}}&lt;/ref&gt; 8.5 കിലോമീറ്റർ ഓടുന്ന ഒരു സിംഗിൾ-ട്രാക്ക് ട്രാംവേയും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.mainspring.co.uk/industry-news/north-korea-opens-beach-resort-tramway/|title=North Korea opens beach resort tramway|access-date=2025-11-01|website=www.mainspring.co.uk|language=en-gb}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.urbanrail.net/as/kr/wonsan/wonsan.htm#google_vignette|title=UrbanRail.Net &gt; Asia &gt; North Korea &gt; Wonsan Tramway|access-date=2025-12-13|website=www.urbanrail.net}}&lt;/ref&gt;

== അവലോകനം ==
ഉത്തരകൊറിയൻ മാധ്യമങ്ങൾ പറയുന്നതനുസരിച്ച്, 1,000 എംഎം ഗേജ് ലൈനിന്റെ നിർമ്മാണം 2019 ൽ ആരംഭിച്ചു. ഇത് 2020 നവംബറിൽ പൂർത്തിയാക്കാൻ തീരുമാനിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ, കോവിഡ്-19 പകർച്ചവ്യാധി കാരണം ഇത് മാറ്റിവച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.railwaygazette.com/urban-rail/north-korean-tram-loop-completed/58045.article|title=North Korean tram loop completed|access-date=2025-11-01|last=International|first=Metro Report|website=Railway Gazette International|language=en}}&lt;/ref&gt; മേൽപ്പാലങ്ങളുടെ പണി 2023 ൽ പുനരാരംഭിക്കുകയും 2024 ൽ പൂർത്തീകരിക്കുകയും 2025 ജൂൺ 26 ൽ തുറക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mainspring.co.uk/industry-news/north-korea-opens-beach-resort-tramway/|title=North Korea opens beach resort tramway|access-date=2025-12-13|website=www.mainspring.co.uk|language=en-gb}}&lt;/ref&gt;

ഉത്തരകൊറിയയുടെ കിഴക്കൻ തീരത്തുള്ള വോൺസാൻ കൽമ കോസ്റ്റൽ ടൂറിസ്റ്റ് കേന്ദ്രത്തിൽ 2025 ജൂൺ അവസാനത്തോടെ ട്രാം ലൈൻ സർവീസ് ആരംഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;:02&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.mainspring.co.uk/industry-news/north-korea-opens-beach-resort-tramway/|title=North Korea opens beach resort tramway|access-date=2025-11-01|website=www.mainspring.co.uk|language=en-gb}}&lt;/ref&gt; വാതിലുകളും ജനലുകളും ഇല്ലാതെ രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത മൂന്ന് വേനൽക്കാല ട്രാമുകളും മൂന്ന് ഇരട്ട-ലീഫ് വാതിലുകളുള്ള രണ്ട് സാധാരണ വാഹനങ്ങളും ഈ ലൈനിൽ സർവീസ് നടത്തുന്നു.&lt;ref name=&quot;:03&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.mainspring.co.uk/industry-news/north-korea-opens-beach-resort-tramway/|title=North Korea opens beach resort tramway|access-date=2025-11-01|website=www.mainspring.co.uk|language=en-gb}}&lt;/ref&gt;

== റോളിംഗ് സ്റ്റോക്ക് ==
പ്യോങ്‌യാങ്ങിലെ കിം ചോങ്-തായ് ഇലക്ട്രിക് ലോക്കോമോട്ടീവ് വർക്ക്‌സിൽ 2020–2021 ൽ നാല് ആക്‌സിൽ സിംഗിൾ-കാർ ട്രാംകാറുകൾ നിർമ്മിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://rollingstockworld.com/lrv/dprk-launches-open-air-tourist-trams/|title=DPRK launches open-air tourist trams|access-date=2025-11-01|date=2025-08-22|website=ROLLINGSTOCK}}&lt;/ref&gt;

== അവലംബം ==</text>
      <sha1>s3748ncmqcf9dre8mw0cp0xmulcxeif</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4650106</id>
      <parentid>4650105</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T10:39:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TheGreatEditor024</username>
        <id>211141</id>
      </contributor>
      <origin>4650106</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4918" sha1="4rqty2zbkknffwzm77q1eiaeu37dhij" xml:space="preserve">{{Infobox public transit|name=വോൺസാൻ ട്രാം|image=|imagesize=300px|alt=|caption=|area served=|locale={{Flagicon|North Korea}}[[ഉത്തര കൊറിയ]] [[വോൺസാൻ]]|transit_type=[[ട്രാം]]|website=|began_operation=2025|ended_operation=|system_length=8.5 km|lines=1|line_number=|vehicles=|start=|end=|stations=|ridership=|weekly_ridership=|annual_ridership=|chief_executive=|character=|train_length=|track_gauge=1,000 mm|el=ഓവർഹെഡ്|average_speed=|top_speed=|marks=|operator=|owner=|map=|map_state=|map_name=}}

'''വോൺസാൻ ട്രാം''' ( {{Korean|hangul=원산갈마해안관광지구 궤도전차}}원산갈마해안관광지구 궤도전차&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://news.zum.com/articles/61827431/|title=[시선의 확장] 장애인 배려, 유니버설 디자인에 눈 떠가는 북한?!|access-date=2025-12-11|date=2020-08-01|website=news.zum.com|language=ko}}&lt;/ref&gt;) ഉത്തര കൊറിയയിലെ വോൺസാനിലുള്ള ഒരു ടൂറിസ്റ്റ് [[ട്രാം]] സംവിധാനമാണ്. 2025ൽ ആണ് ഈ ട്രാം റൂട്ട് തുറന്നത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://metrorailtoday.com/news/north-korea-launches-open-air-tourist-tram-line-at-wonsan-kalma-coastal-resort|title=North Korea launches Open-Air Tourist Tram Line at Wonsan-Kalma Coastal Resort {{!}} Metro Rail Today|access-date=2025-11-01|website=Metro Rail Today: Gateway to Rail &amp; Metro Industry}}&lt;/ref&gt; 8.5 കിലോമീറ്റർ ഓടുന്ന ഒരു സിംഗിൾ-ട്രാക്ക് ട്രാംവേയും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.mainspring.co.uk/industry-news/north-korea-opens-beach-resort-tramway/|title=North Korea opens beach resort tramway|access-date=2025-11-01|website=www.mainspring.co.uk|language=en-gb}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.urbanrail.net/as/kr/wonsan/wonsan.htm#google_vignette|title=UrbanRail.Net &gt; Asia &gt; North Korea &gt; Wonsan Tramway|access-date=2025-12-13|website=www.urbanrail.net}}&lt;/ref&gt;

== അവലോകനം ==
ഉത്തരകൊറിയൻ മാധ്യമങ്ങൾ പറയുന്നതനുസരിച്ച്, 1,000 എംഎം ഗേജ് ലൈനിന്റെ നിർമ്മാണം 2019 ൽ ആരംഭിച്ചു. ഇത് 2020 നവംബറിൽ പൂർത്തിയാക്കാൻ തീരുമാനിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ, കോവിഡ്-19 പകർച്ചവ്യാധി കാരണം ഇത് മാറ്റിവച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.railwaygazette.com/urban-rail/north-korean-tram-loop-completed/58045.article|title=North Korean tram loop completed|access-date=2025-11-01|last=International|first=Metro Report|website=Railway Gazette International|language=en}}&lt;/ref&gt; മേൽപ്പാലങ്ങളുടെ പണി 2023 ൽ പുനരാരംഭിക്കുകയും 2024 ൽ പൂർത്തീകരിക്കുകയും 2025 ജൂൺ 26 ൽ തുറക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;:03&quot; /&gt;

ഉത്തരകൊറിയയുടെ കിഴക്കൻ തീരത്തുള്ള വോൺസാൻ കൽമ കോസ്റ്റൽ ടൂറിസ്റ്റ് കേന്ദ്രത്തിൽ 2025 ജൂൺ അവസാനത്തോടെ ട്രാം ലൈൻ സർവീസ് ആരംഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;:03&quot; /&gt; വാതിലുകളും ജനലുകളും ഇല്ലാതെ രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത മൂന്ന് വേനൽക്കാല ട്രാമുകളും മൂന്ന് ഇരട്ട-ലീഫ് വാതിലുകളുള്ള രണ്ട് സാധാരണ വാഹനങ്ങളും ഈ ലൈനിൽ സർവീസ് നടത്തുന്നു.&lt;ref name=&quot;:03&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.mainspring.co.uk/industry-news/north-korea-opens-beach-resort-tramway/|title=North Korea opens beach resort tramway|access-date=2025-11-01|website=www.mainspring.co.uk|language=en-gb}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

== റോളിംഗ് സ്റ്റോക്ക് ==
പ്യോങ്‌യാങ്ങിലെ കിം ചോങ്-തായ് ഇലക്ട്രിക് ലോക്കോമോട്ടീവ് വർക്ക്‌സിൽ 2020–2021 ൽ നാല് ആക്‌സിൽ സിംഗിൾ-കാർ ട്രാംകാറുകൾ നിർമ്മിച്ചത്.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://rollingstockworld.com/lrv/dprk-launches-open-air-tourist-trams/|title=DPRK launches open-air tourist trams|access-date=2025-11-01|date=2025-08-22|website=ROLLINGSTOCK}}&lt;/ref&gt;

== അവലംബം ==</text>
      <sha1>4rqty2zbkknffwzm77q1eiaeu37dhij</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>