വിക്കിപീഡിയ mlwiki https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A7%E0%B4%BE%E0%B4%A8_%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B5%BE MediaWiki 1.47.0-wmf.13 first-letter മീഡിയ പ്രത്യേകം സംവാദം ഉപയോക്താവ് ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം വിക്കിപീഡിയ വിക്കിപീഡിയ സംവാദം പ്രമാണം പ്രമാണത്തിന്റെ സംവാദം മീഡിയവിക്കി മീഡിയവിക്കി സംവാദം ഫലകം ഫലകത്തിന്റെ സംവാദം സഹായം സഹായത്തിന്റെ സംവാദം വർഗ്ഗം വർഗ്ഗത്തിന്റെ സംവാദം കവാടം കവാടത്തിന്റെ സംവാദം കരട് കരട് സംവാദം TimedText TimedText talk ഘടകം ഘടകത്തിന്റെ സംവാദം Event Event talk 0 3323 4652013 4617469 2026-08-01T00:05:39Z Jeevan S Nair 220993 /* */ 4652013 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Vyloppilli Sreedhara Menon}} {{Infobox Writer | name = വൈലോപ്പിള്ളി ശ്രീധരമേനോൻ | image = Vyloppilli.jpg | imagesize = 150px | caption = വൈലോപ്പിള്ളി ശ്രീധരമേനോൻ | pseudonym = | birthdate = [[1911]] [[മെയ്‌ 11]] | birthplace = [[കലൂർ]], [[എറണാകുളം ജില്ല]] | deathplace = | occupation = | nationality = ഭാരതീയൻ | period = | genre = | subject = കവിത | movement = | debut_works = | notableworks = ''കുടിയൊഴിക്കൽ'', ''കന്നിക്കൊയ്ത്ത്'', ''കയ്പവല്ലരി'', ''വിട'', ''മാമ്പഴം'' | influences = | influenced = | spouse = ഭാനുമതിയമ്മ | partner = | children = ശ്രീകുമാർ, വിജയകുമാർ | parents =തൃപ്പൂണിത്തറ കൊച്ചുകുട്ടൻ കർത്ത (പിതാവ്), നാണിക്കുട്ടിയമ്മ (മാതാവ്) | signature = | website = | footnotes = |death_date=22 ഡിസംബർ 1985}} ജീവിതയാഥാർഥ്യങ്ങളെ പച്ചയായി ചിത്രീകരിക്കുന്ന കവിതകൾ എഴുതി ശ്രദ്ധേയനായ [[മലയാളം|മലയാള]] സാഹിത്യകാരനായിരുന്നു '''വൈലോപ്പിള്ളി ശ്രീധരമേനോൻ''' (ജീവിതകാലം: 1911 മെയ്‌ 11 - 1985 ഡിസംബർ 22 ). <ref>ജീവചരിത്രക്കുറിപ്പ്: വൈലോപ്പിള്ളി സമ്പൂർണ്ണകൃതികൾ, വാല്യം 1 , കറന്റ് ബുക്സ് , തൃശൂർ (2001 ജനുവരി )</ref> [[എറണാകുളം]] ജില്ലയിൽ [[തൃപ്പൂണിത്തറ]]യിൽ കൊച്ചുകുട്ടൻ കർത്തയുടെയും നാണിക്കുട്ടിയമ്മയുടേയും പുത്രനായി ജനിച്ചു, [[സസ്യശാസ്ത്രം|സസ്യശാസ്ത്രത്തിൽ]] ബിരുദമെടുത്തതിനുശേഷം 1931-ൽ അദ്ധ്യാപനവൃത്തിയിൽ പ്രവേശിച്ചു. ഭാനുമതിയമ്മയെ വിവാഹം ചെയ്തു. രണ്ട്‌ ആൺമക്കൾ, ശ്രീകുമാർ, വിജയകുമാർ. 1966-ൽ ഹൈസ്കൂൾ പ്രധാനാദ്ധ്യാപകനായാണ്‌ വിരമിച്ചത്‌. [[മലയാളി|മലയാളിയുടെ]] ഏറ്റവും സൂക്ഷ്മമായ രഹസ്യങ്ങളിൽ രൂപകങ്ങളുടെ വിരലുകൾകൊണ്ട്‌ സ്പർശിച്ച കവിയാണ്‌ വൈലോപ്പിള്ളി. എല്ലാ [[മരുഭൂമി|മരുഭൂമികളെയും]] നാമകരണം ചെയ്തു മുന്നേറുന്ന അജ്ഞാതനായ പ്രവാചകനെപ്പോലെ മലയാളിയുടെ വയലുകൾക്കും തൊടികൾക്കും [[പശ്ചിമഘട്ടം|സഹ്യപർവ്വതത്തിനും]] കയ്പവല്ലരിയ്ക്കും മണത്തിനും മഴകൾക്കുമെല്ലാം കവിതയിലൂടെ അനശ്വരതയുടെ നാമം നൽകിയ വൈലോപ്പിള്ളി, കേരളത്തിന്റെ പുൽനാമ്പിനെ നെഞ്ചിലമർത്തിക്കൊണ്ട്‌ എല്ലാ സമുദ്രങ്ങൾക്കും മുകളിൽ വളർന്നു നിൽക്കുന്നു. മാമ്പൂവിന്റെ മണവും കൊണ്ടെത്തുന്ന വൃശ്ചികക്കാറ്റ്‌ മലയാളിയുടെ ഓർമ്മകളിലേക്ക്‌ സങ്കടത്തിന്റെ ഒരശ്രുധാരയും കൊണ്ടുവരുന്നുണ്ട്‌. വൈലോപ്പിള്ളിയുടെ [[മാമ്പഴം (കവിത)|മാമ്പഴത്തിലൂടെ]] മലയാളി അനുഭവിച്ചറിഞ്ഞ ആ പുത്രദുഃഖം, ഒരു പക്ഷേ, ഭൂമിയുടെ അനശ്വരമായ മാതൃത്വത്തിലേക്ക്‌ തിരിച്ചുപോയ പുത്രന്മാരുടെയും ജനപദങ്ങളുടെയും ഖേദമുണർത്തുന്നു. ഈ മഹാകവി രക്തസ്രാവത്തെ തുടർന്ന് 1985 ഡിസംബർ 22-ന്‌ അന്തരിച്ചു. മരണ ശേഷവും അദ്ദേഹം തൻ്റെ പ്രിയ സുഹൃത്ത് ആയ ജീവനെ മറന്നില്ല ==ജീവിത രേഖ== *1911 ജനനം *1931 ബി.എ *1947 ആദ്യ കവിതാ സമാഹാരം 'കന്നിക്കൊയ്ത്ത്' *1951 അഖിൽ സുനിൽ അവാർഡ്   - 'ശ്രീരേഖ' *1952 'കുടിയൊഴിക്കൽ', 'ഓണപ്പാട്ടുകാർ' *1954 'കുന്നിമണികൾ' *1958 'കടൽക്കാക്കകൾ *1965 കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ് - 'കയ്പവല്ലരി' *1969 ആൽബിൻ അവാർഡ് *1970 'വിട' *1971 ഓടക്കുഴൽ അവാർഡ് - 'വിട' *1972 കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ് - 'വിട' *1980 '[[മകരക്കൊയ്ത്ത്|മകരകൊയ്ത്ത്']] *1981 കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി വിശിഷ്ടാംഗത്വം; [[വയലാർ അവാർഡ്]] - 'മകരക്കൊയ്ത്ത്' *കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയിലെ മുൻ പ്രസിഡന്റ് ആയിരുന്നു *1985 മരണം == രചനാശൈലി == "ശ്രീ" എന്ന തൂലികാനാമത്തിൽ എഴുതിത്തുടങ്ങിയ കവിയുടെ കവിതകൾ പലതും കേരളത്തിൽ ഒരു ഭാവുകപരിവർത്തനം സൃഷ്ടിച്ചു. രണ്ട്‌ [[ലോകമഹായുദ്ധങ്ങൾ]] കണ്ട ഭൂമി, അതിന്റെ ഫലമായുണ്ടായ പട്ടിണിയും ദാരിദ്ര്യവും, എന്നിങ്ങനെ തികച്ചും അശാന്തമായ ഒരു കാലഘട്ടത്തിലാണ്‌ കവി തന്റെ യൌവനം കഴിച്ചു കൂട്ടിയത്‌. കാലവും ലോകവും മാറുന്നു എന്നതാണ്‌ വൈലോപ്പിള്ളിക്കവിതയുടെ ആധാരശില.വൈലോപ്പിള്ളിയുടെ സമപ്രായക്കാരനും, അടുത്തടുത്ത ഗ്രാമങ്ങളിൽ ജനിച്ചവരുമായിരുന്ന [[ചങ്ങമ്പുഴ കൃഷ്ണപിള്ള|ചങ്ങമ്പുഴയുടേയും]], [[ഇടപ്പള്ളി രാഘവൻ പിള്ള|ഇടപ്പള്ളി രാഘവൻപിള്ളയുടെയും]] കാൽപ്പനിക പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ മലയാള കവിതാ രംഗത്തിൽ വെന്നിക്കൊടി പാറിച്ച്‌ നിൽക്കുന്ന അവസരത്തിൽ അതിൽ നിന്നും തീർത്തും വ്യത്യസ്തമായി യാഥാർത്ഥ്യത്തിന്റെ ഒരു പാത വെട്ടിത്തെളിച്ചെടുത്തവരിൽ ഒരാളായിരുന്നു വൈലോപ്പിള്ളി. [[ഇടശ്ശേരി ഗോവിന്ദൻ നായർ]], [[എൻ.വി. കൃഷ്ണവാര്യർ]] മുതലായവരായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ സമപ്രായക്കാരും സമശൈലീയരും ആയിരുന്ന ചിലർ. == ജീവിത യാഥാർത്ഥ്യബോധം == തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായ ഒരു ജീവിത ബോധം ആണ്‌ കവിയുടെ കവിതകളിൽ വായിച്ചെടുക്കാവുന്നത്. ജീവിതം പരാജയത്തെ അഭിമുഖീകരിക്കുന്നതും ആ കവിതകളിൽ കാണാം, പക്ഷേ ഒരു പിന്തിരിയലോ കീഴടങ്ങലോ കവിതകളിൽ കാണാൻ കഴിയില്ല. യാഥാർത്ഥ്യബോധത്തിൽ അടിയുറച്ചിരുന്നതുകൊണ്ട്‌ അക്കവിതകളിൽ അസാമാന്യ ദൃഢത ഉണ്ടായി, "എല്ലുറപ്പുള്ള കവിത" എന്നാണ്‌ [[വൈലോപ്പിള്ളിയുടെ കടൽ കാക്കകൾ|കടൽ കാക്കകൾ]] എന്ന സമാഹാരത്തിന്റെ അവതാരികയിൽ [[പി. എ. വാര്യർ]] എഴുതിയത്‌. അനാവശ്യമായി ഒരൊറ്റ വാക്കു പോലും ഉപയോഗിക്കാതിരിക്കുക എന്നതാണ്‌ വൈലോപ്പിള്ളിയുടെ രീതി "എന്തോ വ്യത്യാസമുണ്ടാ കൃതിക്ക്‌, വെറും പാലുപോലുള്ള കവിതകളല്ല, കാച്ചിക്കുറുക്കിയ കവിത" എന്ന് [[എം.എൻ. വിജയൻ]] ആ ശൈലിയെ വിശേഷിപ്പിച്ചതും മറ്റൊന്നും കൊണ്ടല്ല<br /> ഒരു തലമുറയിൽ നിന്ന് മറ്റൊരു തലമുറയിലേക്ക്‌ പകർന്നു കൊണ്ടു പോകുന്ന ഒരു നിരന്തരതയാണ്‌ കവിക്ക്‌ ജീവിതം. ഇന്നു വിതക്കുന്ന വിത്ത്‌ ലോകത്ത്‌ ആദ്യം നട്ട വിത്തിന്റെ നൈരന്തര്യം ആണ്‌. ഇവിടുത്തെ നാളത്തെ പാട്ട്‌ ഇന്നിന്റെ പാട്ടിന്റെ തുടർച്ച തന്നെ ആണ്‌. {{ഉദ്ധരണി|"കന്നിനാളിലെക്കൊയ്ത്തിനു വേണ്ടി<br />മന്നിലാദിയിൽ നട്ട വിത്തെല്ലാം<br />പൊന്നലയലച്ചെത്തുന്നു നോക്കൂ,<br />പിന്നെയെത്രയോ കൊയ്ത്തുപാടത്തിൽ<br /><br />ഹാ, വിജിഗീഷു മൃത്യുവിന്നാമോ,<br />ജീവിതത്തിൻ കൊടിപ്പടം താഴ്ത്താൻ?" <br />(''കന്നിക്കൊയ്ത്ത്‌'')}} അതുപോലെ തന്നെ മനുഷ്യരും സകല ദുരിതങ്ങളേയും അതിജീവിച്ച്‌ പരാജയപ്പെട്ടും വിജയിച്ചുമൊക്കെ ജീവിതം മുന്നോട്ടു കൊണ്ടുപോകുമെന്നാണ്‌ കവി പ്രത്യാശിക്കുന്നത്‌. ദുഃഖത്തിന്റെ എല്ലാ പായൽ കറുപ്പിന്റെ മുകളിലും മനോവെളിച്ചത്തിന്റെ നെല്ലിപ്പൂക്കൾ വിരിഞ്ഞുനിൽക്കുന്നതായി വൈലോപ്പിള്ളി കരുതുന്നു. സമത്വസുന്ദരമായ ലോകത്തിന്റെ [[കേരളം|കേരളീയ]] മിത്തായ [[ഓണം|ഓണവും]] വൈലോപ്പിള്ളിയെ ഏറെ ആകർഷിച്ചിട്ടുണ്ട്‌. കവിയെന്ന നിലയിൽ അക്കാലം പുനഃസൃഷ്ടിക്കുകയാണ്‌ തന്റെ ദൌത്യമെന്നും വൈലോപ്പിള്ളി വിശ്വസിച്ചിരുന്നു. {{ഉദ്ധരണി|"അത്രയുമല്ല പുരാതന കാഞ്ചന<br />കാലം പുൽകിയ കണ്ണാൽ ഭാവിയു-<br />രുത്തിരിയുന്ന വിദൂരതയിങ്കലു-<br />മൊരു തിരുവോണം കാണ്മൂ ഞങ്ങൾ" <br />(''ഓണപ്പാട്ടുകാർ'')}} എന്നാണ്‌ കവി പാടിയിരിക്കുന്നതും. വൈലോപ്പിള്ളികവിതകളിൽ സൂക്ഷ്മമായി പരിശോധിക്കുമ്പോൾ സാമൂഹ്യശാസ്ത്രത്തിൽ അടിസ്ഥാനപ്പെട്ടുള്ള ചരിത്രപരത ഇഴചേർക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളതായി കാണാൻ സാധിക്കും.<br />ജീവിതത്തിൽ ഒരിക്കൽ ചെയ്ത തെറ്റ്‌ ജീവിതന്ത്യം വരേയും വേട്ടയാടിയേക്കാമെന്നും, അരേയും വേദനിപ്പിക്കാതെ ജീവിക്കേണ്ടതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തെ കുറിച്ചും കവി ഏറെ ഹൃദയംഗമമായി പാടിയിട്ടുണ്ട്‌. കവിയുടെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ കൃതികളിലൊന്നായ "[[മാമ്പഴം (കവിത)|മാമ്പഴം]]" അത്തരത്തിലൊരു കഥയാണല്ലോ പറയുന്നത്‌. മാമ്പൂക്കുല ഒടിച്ചതിന്‌ തല്ലുകൊള്ളുമെന്നു പറഞ്ഞ മാതാവിനോട്‌ "മാമ്പഴം പെറുക്കുവാൻ ഞാൻ വരുന്നില്ല" എന്നു പറഞ്ഞ്‌ "വാനവർക്കാരോമലായ്‌" പോയ മകനെ ഓർത്ത്‌ {{ഉദ്ധരണി|"അങ്കണത്തൈമാവിൽ നിന്നാദ്യത്തെ പഴം വീഴ്കെ<br />അമ്മതൻ നേത്രത്തിൽ നിന്നുതിർന്നു ചുടു കണ്ണീർ"}} വായനക്കാരുടെയും കണ്ണീരാകുന്നത്‌ കവിയുടെ ആശയങ്ങളുടെ പ്രസക്തിയും വിജയവും കാണിക്കുന്നു. അതുപോലെ തന്നെ പയർ വറക്കുമ്പോൾ കുറഞ്ഞു പോകുമെന്ന പരമാർഥമറിയാതെ കുഞ്ഞിനെ കൊന്ന ചങ്ങാലി പ്രാവിന്റെ കഥയും മറ്റൊന്നല്ല തെളിയിക്കുന്നത്‌. {{ഉദ്ധരണി|"ഉരിമണിപ്പയറിനു കുഞ്ഞിനെക്കൊന്നേൻ,<br />ഉലകത്തിലെന്തിനു ഞാനിരിപ്പൂ, മേലി-<br />ലുലകത്തിലെന്തിനു ഞാനിരിപ്പൂ."<br /> (''ചങ്ങാലി പ്രാവ്‌'')}}ശാസ്ത്രത്തേയും പുരോഗതിയേയും ഏറെ പ്രതീക്ഷയോടെ ആയിരുന്നു കവി കണ്ടിരുന്നത്‌, പക്ഷെ ശാസ്ത്രത്തിന്റെ വഴിപിഴച്ചപോക്കിനെ കുറിച്ച്‌ അദ്ദേഹം ആകുലപ്പെട്ടിരുന്നു.<br />മഴപെയ്ത്‌ ഈറനായ ഒരു പ്രഭാതത്തിൽ തീപ്പെട്ടി കത്തിച്ച്‌ ഒരു കാപ്പിപോലും കുടിക്കുവാൻ കഴിയാതെയിരുന്ന ഒരു പ്രഭാതത്തിൽ കവി, [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] ഒരു [[അണുശക്തിരാഷ്ട്രം]] ആയതിനേക്കുറിച്ച്‌ {{ഉദ്ധരണി|"പാഴ്‌പിട്ടിനാലെ മരുന്നു പുരട്ടിയ<br />തീപ്പെട്ടി കത്തായ്കിലെന്തു ദോഷം<br />ആറാമതാമണുശക്തിയായ്‌ത്തീർന്നെന്റെ<br />വീറാർന്ന നാടുജ്ജ്വലിക്കയല്ലീ"<br />(തീപ്പെട്ടി)}} എന്നാണ്‌ വേണ്ടത്ര പുഛത്തോടെ ഓർത്തത്‌.<br />നിർഭയത ആയിരുന്നു കവിയുടെ മുഖമുദ്ര. [[അടിയന്തരാവസ്ഥ]]ക്കെതിരെ പ്രതികരിച്ച അപൂർവ്വം മലയാളികളിൽ ഒരാളായിരുന്നു വൈലോപ്പിള്ളി. അടിയന്തരാവസ്ഥയുടെ അച്ചടക്കത്തെ പ്രകീർത്തിച്ചിട്ട്‌ "എല്ലാമിപ്പോൾ ഭദ്രമായി, ബ്രിട്ടീഷുകാർ വാണകാലം പോലെ" എന്നാണ്‌ കവി പരിഹസിച്ചത്‌.<br />സഹജീവിസ്നേഹവും വൈലോപ്പിള്ളിയിൽ വേണ്ടുവോളമുണ്ടായിരുന്നു. കവി പ്രകൃതിയെ വർണ്ണിക്കുന്നതിങ്ങനെയാണ്‌. {{ഉദ്ധരണി|"ചെറുമീനിണക്കായി സാഗരം തീർപ്പൂമാതാ-<br />വിരുപൂവിനുവേണ്ടി വസന്തം ചമയ്ക്കുന്നു,<br />പുഴുവെ പൂമ്പാറ്റയായുടുപ്പിക്കുന്നു, മാനിൻ <br />വഴിയേ തിരുമണ കസ്തൂരിമണം ചേർപ്പൂ"<br />(''ഉജ്ജ്വല മുഹൂർത്തം'')}} [[സഹ്യന്റെ മകൻ]] എന്ന കവിതയിൽ മനുഷ്യൻ പ്രകൃതിയോടു ചെയ്യുന്ന ദ്രോഹങ്ങൾക്കു കവിക്കുള്ള രോഷം കാണാം. അമ്പലത്തിൽ എഴുന്നള്ളിപ്പിനിടെ മദം പൊട്ടിയ ആന കാട്ടിയ പരാക്രമങ്ങളെല്ലാം പണ്ട്‌ അവനെ ഇണക്കുന്നതിനു മുൻപ്‌ അവൻ കാട്ടിൽ ചെയ്തിരുന്ന വിക്രിയകളായിരുന്നു. ഒടുവിൽ പട്ടാളക്കാരന്റെ വെടിയേറ്റു നിലവിളിയോടെ വീണു.{{ഉദ്ധരണി|"ദ്യോവിനെ വിറപ്പിക്കുമാ വിളി കേട്ടോ മണി-<br />ക്കോവിലിൽ മയങ്ങുന്ന മാനവരുടെ ദൈവം!<br />എങ്കിലുമതുചെന്നു മറ്റൊലിക്കൊണ്ടു പുത്ര-<br />സങ്കടം സഹിയാത്ത സഹ്യന്റെ ഹൃദയത്തിൽ"}}എന്നാണ്‌ കവിയും സങ്കടം സഹിക്കാതെ പാടിയത്‌. == കേരളീയത == [[കേരളം|കേരള]] ഗ്രാമജീവിതം വൈലോപ്പിള്ളിയുടെ ഇഷ്ടവിഷയങ്ങളിൽ ഒന്നായിരുന്നു, കൊയ്ത്തും, മെതിയും, നാട്ടുമ്പുറവും കവിയെ ഏറെ പ്രചോദിപ്പിച്ചു. പ്രകൃതിയുടെ കേവലസൗന്ദര്യത്തെ വർണ്ണിക്കുന്ന മറ്റുള്ള കവികളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി പ്രകൃതിയും മനുഷ്യനും ചേരുമ്പോഴുണ്ടാകുന്ന സമഗ്രസൗന്ദര്യമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്‌ പ്രിയങ്കരം. തന്റെ വിഷുക്കണി എന്ന കവിതയിൽ ഗ്രാമത്തിന്റെ നിഷ്കളങ്കതയും നന്മയും കവി വരച്ചിടുന്നു. {{ഉദ്ധരണി|ഏതു ധൂസരസങ്കൽപ്പത്തിൽ വളർന്നാലും, ഏതു യന്ത്രവത്കൃത ലോകത്തിൽ പുലർന്നാലും, <br> മനസ്സിലുണ്ടാകട്ടെ ഗ്രാമത്തിൻ വെളിച്ചവും <br> മണവും മമതയും ഇത്തിരി കൊന്നപ്പൂവും"<br> (കയ്പവല്ലരി)}} എന്നാണ്‌ കവി ആഗ്രഹിച്ചതു തന്നെ. {{ഉദ്ധരണി|"കുടങ്ങളിലിളങ്കള്ളും, കുടയണിപ്പച്ചത്തെങ്ങും, കുടമെതിർമുലതുള്ളും പെൺകിടാങ്ങളും <br> ഇടതിങ്ങും കൊച്ചിനാടെ വിടവാങ്ങുന്നിതാ പോകാൻ <br> കടലിങ്കൽ തമ്പടിച്ചു കഴിയും ഞങ്ങൾ" <br> (കടലിലെ കവിതകൾ)" }} എന്നാണ്‌ കവി ജന്മനാടിനെ വർണ്ണിക്കുന്നത്‌. എങ്കിലും കവി യാഥാർത്ഥ്യബോധത്തേയും കൈവിടുന്നില്ല, {{ഉദ്ധരണി|"അതിഥികൾക്കെല്ലാമമരദേശമീ- ക്കിതവി ഞങ്ങൾക്കു നരകദേശവും <br> മദിപ്പിക്കും, കനിക്കിനാവുകൾ കാട്ടി <br> കൊതിപ്പിക്കും; പക്ഷെ കൊടുക്കയില്ലവൾ" }} കേരളീയത വൈലോപ്പിള്ളിക്ക്‌ അന്ധവും ഭ്രാന്തവും ആയിരുന്നില്ല എന്നർത്ഥം. == അടിസ്ഥാന വർഗ്ഗ പക്ഷപാതം == [[ജന്മിത്തത്തേക്കാളേറെ]] വൈലോപ്പിള്ളി ചെവികൊടുത്തത്‌ അടിസ്ഥാനവർഗ്ഗക്കാരുടേയും പണിയാളരുടെയും പ്രശ്നങ്ങൾക്കാണ്‌. വൈലോപ്പിള്ളിക്കവിതകളിൽ ഏറെ തെളിഞ്ഞു കാണാവുന്ന ഒന്നാണ്‌ അടിസ്ഥാനവർഗ്ഗ പക്ഷപാതം. കുടിയൊഴിക്കൽ, കന്നിക്കൊയ്ത്ത്‌, കാക്ക, ഓണപ്പാട്ടുകാർ, ഓണമുറ്റത്ത്, വിഷുക്കണി, അഭിവാദനം, യുഗപരിവർത്തനം, തുടങ്ങിയ കവിതകളിൽ കൂടുതലായി ഇതിന്റെ അനുരണനങ്ങൾ കാണാൻ സാധിക്കും. പുരോഗമനവും മാറ്റവും കവിയെ ഏറ്റവും സ്വാധീനിച്ച രണ്ട്‌ ആശയങ്ങളാണ്‌, അവ രണ്ടും അടിസ്ഥാനപരമായിത്തന്നെ മാർക്സിയൻ ആശയങ്ങളാണ്‌. തൊഴിലാളി വർഗ്ഗവിപ്ലവം 'സ്നേഹസുന്ദരപാതയിലൂടാകട്ടെ" എന്ന് കുടിയൊഴിക്കലിലൂടെ ആഹ്വാനം ചെയ്തത്‌ ഏറെ പ്രസിദ്ധവുമാണ്‌. തകരുന്ന ജന്മിത്തമേടകളിലിരുന്ന് പുതിയ യുഗത്തെ ആത്മാർഥമായി സ്വാഗതം ചെയ്യുന്ന കഥാപാത്രങ്ങളെ "യുഗപരിവർത്തനം", "കുടിയൊഴിക്കൽ" മുതലായ കൃതികളിൽ കാണാൻ സാധിക്കും. അവരെ കവിയോടു തന്നെ സമരസപ്പെടുത്തി വായിക്കുവാനും കഴിയും. == പുരസ്കാരങ്ങളും ബഹുമതികളും സംഘടനാ പ്രവർത്തനങ്ങളും == * സാഹിത്യനിപുണൻ ബഹുമതി * കന്നിക്കൊയ്ത്ത് എന്ന ആദ്യ കവിതാ സമാഹാരത്തിന് 1947 ൽ മദ്രാസ് ഗവണ്മെന്റ് അവാർഡ് ലഭിച്ചു<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/literature/indepth/world-poetry-day/poets-profiles/vyloppilli-sreedhara-menon-profile.html|title=തേനൊഴുകിയ മാമ്പഴക്കാലം|access-date=2020-09-04}}</ref> * ആശാൻ പ്രൈസ് * കുടിയൊഴിക്കൽ എന്ന കൃതിക്ക് 1969 ലെ [[സോവിയറ്റ്‌ ലാൻഡ്‌ നെഹ്രു പുരസ്കാരം]] ലഭിച്ചു * [[വിട (കവിത)|വിട]] എന്ന കൃതിക്ക് 1971 ലെ [[ഓടക്കുഴൽ പുരസ്കാരം]], 1972 ലെ [[കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]], 1977 ലെ [[സാഹിത്യ പ്രവർത്തക സഹകരണ സംഘം|എസ്.പി.സി.എസ്]] അവാർഡ് എന്നിവ ലഭിച്ചു<ref name=":0" /> * [[കയ്പവല്ലരി (കവിത)|കയ്പവല്ലരിക്ക്]] 1965 ൽ [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]] ലഭിച്ചു<ref name=":0" /> * [[മകരക്കൊയ്ത്ത്]] എന്ന കൃതിക്ക് 1981 ലെ [[വയലാർ പുരസ്കാരം]] ലഭിച്ചു * [[വിത്തും കൈക്കോട്ടും]] എന്ന കവിതാ സമാഹാരത്തിന് 1956 ലെ [[എം.പി. പോൾ പുരസ്കാരം]] ലഭിച്ചു<ref name=":1" /> * 1958 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ [[കടൽ കാക്കകൾ]] എന്ന കവിതാ സമാഹാരത്തിന് [[കല്യാണി കൃഷ്ണമേനോൻ പുരസ്കാരം]] ലഭിച്ചു<ref name=":1" /> * 1931 മുതൽ പത്തു വർഷത്തോളം [[Samastha Kerala Sahithyaparishath |സമസ്ത കേരള സാഹിത്യപരിഷത്തിൻ്റെ‌]] പ്രവർത്തകനായിരുന്നു. * പു.ക.സ.([[പുരോഗമന കലാ സാഹിത്യ സംഘം]])യുടെ ആദ്യത്തെ സംസ്ഥാനാധ്യക്ഷനായിരുന്നു. * 1968-71 കാലയളവിൽ [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] അംഗം ആയിരുന്നു. == കൃതികൾ == ===വൈലോപ്പിള്ളിയുടെ കവിതകൾ=== * [[മാമ്പഴം (കവിത)|മാമ്പഴം]] ([[1947]]) *[[സഹ്യന്റെ മകൻ]] ([[1944]]) * [[ശ്രീരേഖ]] ([[1950]]) * [[കുടിയൊഴിക്കൽ]] ([[1952]]) * [[ഓണപ്പാട്ടുകാർ]] ([[1952]]) * [[Vithum kaykoyttum|വിത്തും കൈക്കോട്ടും]] ([[1956]]) * [[കടൽക്കാക്കകൾ]] ([[1958]]) * [[കയ്പവല്ലരി (കവിത)]] ([[1963]]) * [[വിട]] ([[1970]]) * വിഷുക്കണി * [[മകരക്കൊയ്ത്ത്]] ([[1980]]) * പച്ചക്കുതിര ([[1981]]) * [[കുന്നിമണികൾ]]([[1954]]) * [[കുരുവികൾ]]([[1961]]) * മിന്നാമിന്നി ([[1981]]) * [[വൈലോപ്പിള്ളിക്കവിതകൾ]]([[1984]]) * [[മുകുളമാല]]([[1984]]) * [[കൃഷ്ണമൃഗങ്ങൾ]]([[1985]]) * [[അന്തി ചായുന്നു]]([[1995]])<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/specials/books/worldpoetryday/--1.201420|title=വൈലോപ്പിള്ളി: ജീവിതത്തിന്റെ കടലേ കവിതയ്ക്കു ഞങ്ങൾക്കു മഷിപ്പാത്രം|access-date=2020-08-19|archive-date=2021-03-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20210303023523/https://www.mathrubhumi.com/specials/books/worldpoetryday/--1.201420|url-status=dead}}</ref> * ആസാംപണിക്കാർ === മറ്റു കൃതികൾ === * ഋശ്യശൃംഗനും അലക്സാണ്ടറും(നാടകം-[[1956]]) * കാവ്യലോകസ്മരണകൾ (സ്മരണകൾ-[[1978]]) * അസമാഹൃത രചനകൾ(സമ്പൂണ്ണകൃതികളിൽ) * വൈലോപ്പിള്ളി സമ്പൂർണ്ണകൃതികൾ - വാല്യം 1,2 ([[2001]]) == വൈലോപ്പിള്ളി സാഹിത്യ പുരസ്കാരം == വൈലോപ്പിള്ളി സ്മാരക സമിതി ഏർപ്പെടുത്തിയ അവാർഡ് 10,001 രൂപയും പ്രശസ്തിഫലകവുമടങ്ങിയതാണ് [[വൈലോപ്പിള്ളി സാഹിത്യ പുരസ്കാരം]] == അവലംബം == {{reflist}} ==പുറം കണ്ണികൾ== {{commonscat|Vyloppilli Sreedhara Menon}} {{കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്‌കാരം - മലയാളം}} [[വർഗ്ഗം:മലയാളകവികൾ]] [[വർഗ്ഗം:വയലാർ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച മലയാളികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കവിതക്കുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഓടക്കുഴൽ പുരസ്കാരജേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:1911-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1985-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മേയ് 11-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഡിസംബർ 22-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മേനോന്മാർ]] 39vqagt6pbcw32wd3w1xp9fh2glfyhj 4 6692 4652076 4650586 2026-08-01T09:40:41Z Netha Hussain 19313 /* നിർമ്മിതബുദ്ധി ഉപയോഗിച്ചുള്ള പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം */ പുതിയ ഉപവിഭാഗം 4652076 wikitext text/x-wiki __NEWSECTIONLINK__ {{prettyurl|Wikipedia:Panchayath}} {| border="0" cellpadding="2" style="float: right; background-color:#f9f9f9;margin:1px;border: thin solid red; width: 160px; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+ colspan="2" style="margin-left: inherit; buyhttyyuackground:red; color:#ffffff;text-align:center;"| '''പഴയ വാർത്തകൾ''' |- !align="center"|[[Image:Vista-file-manager.png|50px|സംവാദ നിലവറ]]<br/> * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്/Archive1|നിലവറ 1]] |} <div style="text-align: center;">'''<big>വിക്കിപീഡിയ പഞ്ചായത്തിലേക്കു സ്വാഗതം</big>'''<br /> വിക്കിപീഡിയയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളെക്കുറിച്ചും നയങ്ങളെക്കുറിച്ചും സാങ്കേതിക കാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ചും ചർച്ച ചെയ്യാനുള്ള വേദിയാണ് വിക്കിപീഡിയ പഞ്ചായത്ത്. കൂടുതൽ സൗകര്യാർത്ഥം പഞ്ചായത്തിനെ '''ആറു ഗ്രാമസഭകളായി''' തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്. താങ്കളുടെ സംശയങ്ങളും അഭിപ്രായങ്ങളും ഏതു വിഭാഗത്തിൽപെടുന്നുവെന്നു പരിശോധിച്ച് താഴെക്കാണുന്ന പട്ടികയിൽ നിന്നും അനുയോജ്യമായ സഭ തിരഞ്ഞെടുക്കുക. ഗ്രാമസഭകളിലെ ചർച്ചകളിൽ ഒപ്പുവയ്ക്കാൻ മറക്കരുത്.</div> [[Image:WikiPanchayath.png|center|250px]] {| border="1" width="100%" ! colspan="6" align="center" | '''വിക്കിപീഡിയ പഞ്ചായത്തിലെ സഭകൾ''' |- | align="center" width="15%" valign="top"|'''[[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (വാർത്തകൾ)|വാർത്തകൾ]]'''<br> <small><span class="plainlinks">[{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (വാർത്തകൾ)|action=edit&section=new}} {{h:title|പുതിയ വാർത്തകളെ പറ്റിയുള്ള ഒരു ചർച്ചതുടങ്ങുവാൻ|ചർച്ച തുടങ്ങുക}}] | [{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (വാർത്തകൾ)|action=watch}} {{h:title|വാർത്തകളുടെ സഭയിലെ ചർച്ചയിൽ വരുന്ന മാറ്റങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കുവാൻ|ശ്രദ്ധിക്കുക}}] | [http://www.google.com/custom?domains=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(വാർത്തകൾ)&sitesearch=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(വാർത്തകൾ) {{h:title|വാർത്തകളുടെ സഭയിൽ തിരയുവാൻ|തിരയുക}}]</span> വിക്കിപീഡിയയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിശേഷങ്ങൾ പങ്കുവയ്ക്കാനുള്ള സഭ</small> | align="center" width="15%" valign="top"|'''[[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (നയരൂപീകരണം)|നയരൂപീകരണം]]'''<br> <small><span class="plainlinks">[{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (നയരൂപീകരണം)|action=edit&section=new}} {{h:title|നയരൂപീകരണത്തെ പറ്റി പുതിയ ഒരു ചർച്ച തുടങ്ങുവാൻ|ചർച്ച തുടങ്ങുക}}] | [{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (നയരൂപീകരണം)|action=watch}} {{h:title|നയരൂപീകരണ സഭയിലെ ചർച്ചയിൽ വരുന്ന മാറ്റങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കുവാൻ|ശ്രദ്ധിക്കുക}}] | [http://www.google.com/custom?domains=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(നയരൂപീകരണം)&sitesearch=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(നയരൂപീകരണം) {{h:title|നയരൂപീകരണ സഭയിൽ തിരയുവാൻ|തിരയുക}}]</span> നിലവിലുള്ള നയങ്ങളും കീഴ്‌വഴക്കങ്ങളും ഈ മേഖലയിൽ വേണ്ട പരിഷ്കാരങ്ങളും ചർച്ച ചെയ്യുന്ന സഭ</small> | align="center" width="15%" valign="top"|'''[[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സാങ്കേതികം)|സാങ്കേതികം]]'''<br> <small><span class="plainlinks">[{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സാങ്കേതികം)|action=edit&section=new}} {{h:title|സാങ്കേതിക കാര്യങ്ങളെ പറ്റി പുതിയ ഒരു ചർച്ച തുടങ്ങുവാൻ|ചർച്ച തുടങ്ങുക}}] | [{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സാങ്കേതികം)|action=watch}} {{h:title|സാങ്കേതിക സഭയിലെ ചർച്ചയിൽ വരുന്ന മാറ്റങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കുവാൻ|ശ്രദ്ധിക്കുക}}] | [http://www.google.com/custom?domains=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(സാങ്കേതികം)&sitesearch=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(സാങ്കേതികം) {{h:title|സാങ്കേതിക സഭയിൽ തിരയുവാൻ|തിരയുക}}]</span> സാങ്കേതിക വിഷയങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യുന്ന സഭ</small> | align="center" width="15%" valign="top"|'''[[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (നിർദ്ദേശങ്ങൾ)|നിർദ്ദേശങ്ങൾ]]'''<br> <small><span class="plainlinks">[{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (നിർദ്ദേശങ്ങൾ)|action=edit&section=new}} {{h:title|പുതിയ ഒരു നിർദ്ദേശത്തെ പറ്റി ചർച്ച തുടങ്ങുവാൻ|ചർച്ച തുടങ്ങുക}}] | [{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (നിർദ്ദേശങ്ങൾ)|action=watch}} {{h:title|നിർദ്ദേശങ്ങളുടെ സഭയിലെ ചർച്ചയിൽ വരുന്ന മാറ്റങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കുവാൻ|ശ്രദ്ധിക്കുക}}] | [http://www.google.com/custom?domains=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(നിർദ്ദേശങ്ങൾ)&sitesearch=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(നിർദ്ദേശങ്ങൾ) {{h:title|നിർദ്ദേശങ്ങളുടെ സഭയിൽ തിരയുവാൻ|തിരയുക}}]</span> പുതിയ പദ്ധതികളും ആശയങ്ങളും പങ്കുവയ്ക്കാനുള്ള സഭ.</small> | align="center" width="15%" valign="top"|'''[[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സഹായം)|സഹായം]]'''<br> <small><span class="plainlinks">[{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സഹായം)|action=edit&section=new}} {{h:title|വിക്കി സംബന്ധമായ സഹായം ആവശ്യപ്പെടാൻ|ചർച്ച തുടങ്ങുക}}] | [{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സഹായം)|action=watch}} {{h:title|സഹായ സഭയിലെ ചർച്ചയിൽ വരുന്ന മാറ്റങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കുവാൻ|ശ്രദ്ധിക്കുക}}] | [http://www.google.com/custom?domains=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(സഹായം)&sitesearch=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(സഹായം) {{h:title|സഹായ സഭയിൽ തിരയുവാൻ|തിരയുക}}]</span> വിക്കി എഡിറ്റിങ്ങിനും മറ്റുമുള്ള സഹായങ്ങൾ അഭ്യർത്ഥിക്കാനുള്ള സ്ഥലം</small> | align="center" width="15%" valign="top"|'''[[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (പലവക)|പലവക]]''' <br> <small><span class="plainlinks">[{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (പലവക)|action=edit&section=new}} {{h:title|മറ്റ് അഞ്ച് സഭകളിലും പെടാത്ത ഒരു ചർച്ച തുടങ്ങുവാൻ‍|ചർച്ച തുടങ്ങുക}}] | [{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (പലവക)|action=watch}} {{h:title|പലവക സഭയിലെ ചർച്ചയിൽ വരുന്ന മാറ്റങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കുവാൻ|ശ്രദ്ധിക്കുക}}] | [http://www.google.com/custom?domains=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(പലവക)&sitesearch=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(പലവക) {{h:title|പലവക സഭയിൽ തിരയുവാൻ|തിരയുക}}]</span> ഇതര വിഷയങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യാനുള്ള സഭ</small> |} {{-}} {| border="1" width="100%" ! colspan="3" align="center" | '''കൂടുതൽ''' |- | align="left" colspan="2" | എല്ലാ സഭകളും ഒരുമിച്ച് കാണുവാൻ | align="center" colspan="1" | [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (എല്ലാ സഭകളും)|എല്ലാ സഭകളും]] |- | align="left" colspan="2" | പഞ്ചായത്ത് മുഴുവൻ തിരയുവാൻ | align="center" colspan="1" | <span class="plainlinks">[http://www.google.com/custom?domains=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(&sitesearch=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_( തിരച്ചിൽ]</span> |- | align="left" colspan="2" | [[വിക്കിപീഡിയ|വിക്കിപീഡിയയെ]] പറ്റിയുള്ള സ്ഥിരം ചോദ്യങ്ങളും അവയുടെ ഉത്തരങ്ങളും | align="center" colspan="1" | [[വിക്കിപീഡിയ:സ്ഥിരം ചോദ്യങ്ങൾ|സ്ഥിരം ചോദ്യങ്ങൾ]] |- | align="left" colspan="2" | വിക്കിപീഡിയ ഉപയോഗിക്കുന്നതിന് ആവശ്യമായ [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായത്തിന്]] | align="center" colspan="1" | [[വിക്കിപീഡിയ:സഹായമേശ|സഹായമേശ]] |- | align="left" colspan="2" | [[വിക്കിപീഡിയ:ചിത്രങ്ങളുടെ_കാര്യത്തിലുള്ള_നയങ്ങൾ|ചിത്രങ്ങളുടെ പകർപ്പവകാശത്തെ]] പറ്റിയുള്ള സംശയനിവാരണത്തിന് | align="center" colspan="1" | [[വിക്കിപീഡിയ:പകർപ്പവകാശത്തെ പറ്റിയുള്ള ചോദ്യങ്ങൾ|പകർപ്പവകാശത്തെ പറ്റിയുള്ള ചോദ്യങ്ങൾ]] |- | align="left" colspan="2" | [[വിക്കിപീഡിയ:പ്രത്യേക_അവകാശങ്ങളുള്ള_ഉപയോക്താക്കൾ_(തത്സമയവിവരം)| പ്രത്യേക അവകാശങ്ങളുള്ള ഉപയോക്താക്കളുടെ പട്ടിക (തത്സമയവിവരം)]] | align="center" colspan="1" | |- | align="left" colspan="2" | മറ്റു വിക്കിപീഡിയരുമായി [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|തത്സമയസംവാദം]] നടത്തുവാൻ | align="center" colspan="1" | irc://irc.freenode.net/wikipedia-ml |- | align="left" colspan="2" | [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയുടെ]] [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിന്റെ] വിലാസം | align="center" colspan="1" | [mailto:wikiml-l@lists.wikimedia.org wikiml-l@lists.wikimedia.org] |} == വിക്കി ലൗസ് ഓണം 2024 == സുഹൃത്തുക്കളേ, ഈ വരുന്ന മാസത്തിൽ ഓണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് [[commons:Commons:Wiki Loves Onam 2024|'''വിക്കി ലൗസ് ഓണം 2024''']] എന്ന പേരിൽ കോമ്മൺസിൽ ഒരു ഫോട്ടോ കാമ്പയിൻ സംഘടിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. സെപ്റ്റംബർ 1 മുതൽ 30 വരെയാണ് ഫോട്ടോ കാമ്പയിൻ നടത്തുന്നത്. വിക്കിമീഡിയ കോമൺസസിൽ ഓണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സ്വതന്ത്ര ചിത്രങ്ങൾ, വീഡിയോകൾ ചേർക്കുകയും മറ്റുള്ളവരെ ചിത്രങ്ങൾ ചേർക്കാൻ ക്ഷണിക്കുകയും ആണ് ഈ പ്രചാരണത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം. പരിപാടിയുമായി ബന്ധപെട്ട് കോമൺസിൽ ചേർക്കുന്ന ഓണചിത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് താളുകൾ മെച്ചപ്പെടുത്തുക, കൂടാതെ ചിത്രങ്ങളില്ലാത്ത ലേഖനങ്ങളിൽ ചിത്രങ്ങൾ ചേർക്കുക, ഓണവിഭവങ്ങളുടെ ശേഖരം സൃഷ്‌ടിക്കുക തുടങ്ങി നിരവധി കാര്യങ്ങൾ നമ്മുക്ക് വിക്കിയിൽ ചെയ്യാൻ സാധിക്കുന്നതാണ്. ഇതിനുവേണ്ടി ഒരു തിരുത്തൽ യജ്ഞം ഓൺലൈൻ ആയും കൂടാതെ ഒക്ടോബർ മാസത്തിൽ ഓഫ്‌ലൈൻ ആയും സംഘടിപ്പിക്കുന്നു. മലയാളം വിക്കി സമൂഹത്തിൻ്റെ പൂർണ പിന്തുണ ഈ പരിപാടിയുടെ വിജയത്തിന് ആവശ്യമാണ്. ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് [https://t.me/wikilovesonam ഒരു ടെലിഗ്രാം ഗ്രൂപ്പ്] ആരംഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. കോമൺസിൽ ചിത്രങ്ങളുടെ വർഗ്ഗീകരണം തുടങ്ങിയ മറ്റ് കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാൻ കുറച്ചു പേരുടെ സഹായം ആവശ്യമുണ്ട്. താൽപ്പര്യമുള്ളവർ എന്നെ അറിയിക്കുമല്ലോ.. സസ്നേഹം <br/> [[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 12:53, 28 ഓഗസ്റ്റ് 2024 (UTC) :സുഹൃത്തുക്കളേ, :<br> :ഈ വർഷത്തെ ഓണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിങ്ങളുടെ സ്ഥലങ്ങളിൽ നടക്കുന്ന പരിപാടികളുടെ ഫോട്ടോ, വീഡിയോ ഡോക്യുമെൻ്റേഷൻ ചെയ്യാൻ മലയാളം വിക്കി സമൂഹത്തിൽ നിന്ന് ആർക്കെങ്കിലും താൽപ്പര്യമുണ്ടെങ്കിൽ [[പ്രത്യേകം:ഉപയോക്തൃഇമെയിൽ/Gnoeee|എന്നെ അറിയിക്കാമോ]].. :<br> :പങ്കെടുക്കുന്നവർക്ക് വരുന്ന യാത്രാ ചെലവുകൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള കാര്യങ്ങൾ വിക്കി ലവ്സ് ഓണം ക്യാമ്പയിന്റെ ഭാഗമായി നൽകാൻ സാധിക്കുന്നതാണ്. :<br> :സസ്നേഹം.- [[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 08:47, 9 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC) ==സഞ്ചാരം-വിക്കിമീഡിയ ഗ്ലാം പ്രൊജക്റ്റ്== വിക്കിപീഡിയ ലേഖനങ്ങളിൽ വീഡിയോകളുടെ അഭാവം നമുക്കെല്ലാമറിയാവുന്നതാണല്ലോ. പല വിഷയത്തെക്കുറിച്ചും നല്ല ദൃശ്യങ്ങൾ ഇൻറർനെറ്റിൽ ലഭ്യമാണെങ്കിലും, മീഡിയ/ബ്രോഡ്കാസ്റ്റിംഗ് കമ്പനികളുടെ കോപ്പിറൈറ് പോളിസി വിക്കിപീഡിയക്ക് യോജിച്ചത് അല്ലാത്തതാണ് ഇതിന്റെ ഒരു കാരണം. പക്ഷെ [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Broadcast WikiLovesBroadcast] തുടങ്ങിയ ക്യാമ്പയ്ൻസ് വഴി ബ്രോഡ്കാസ്റ്റിംഗ് കമ്പനികൾ വിക്കിപീഡിയക്ക് വീഡിയോ സംഭാവന ചെയ്തു പോരുന്നുണ്ട്. വിക്കിമീഡിയ ഫൗണ്ടേഷൻ പാർട്ട്ണർഷിപ്പ് ടീമിലെ [https://meta.wikimedia.org/wiki/User:VSj_(WMF) വിപിൻ] സഫാരി ടിവിയുടെ സ്ഥാപകൻ സന്തോഷ് ജോർജ് കുളങ്ങരയെ നേരിട്ടു കാണുകയുണ്ടായി. സഞ്ചാരത്തിന്റെ വീഡിയോ ദൃശ്യങ്ങൾ വിക്കിപീഡിയയിൽ ക്രീയേറ്റീവ് കോമൺസ് ലൈസെൻസിൽ ലഭ്യമാക്കുന്നത് സംസാരിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹം താല്പര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചു എന്നാണ് അറിയാൻ കഴിഞ്ഞത്. പക്ഷെ ഇത് നടപ്പിലാക്കാനുള്ള സമയമോ വിക്കിമീഡിയ കോമൺസുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സാങ്കേതിക പരിശീലനമോ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്റ്റാഫിന് ഉണ്ടാവില്ല എന്നാണ് അനുമാനിക്കുന്നത്. മലയാളം വിക്കിമീഡിയ സമൂഹം WikiLovesBroadcast ക്യാമ്പയിൻ ആയി ചേർന്ന് പ്രവർത്തിച്ചാൽ ഒരുപക്ഷെ ഇത് ഫലപ്രദമായി നടപ്പിലാക്കാൻ കഴിഞ്ഞേക്കും. ഒന്നോ രണ്ടോ മിനുട്ട് ദൈർഘ്യം വരുന്ന ഈ ദൃശ്യങ്ങൾ മലയാളത്തിലെയും മറ്റു ഭാഷ വിക്കിപീഡിയകളിലെയും അനുയോജ്യമായ ലേഖനങ്ങളിൽ ചേർക്കാവുന്നതാണ്. സഞ്ചാരം എന്ന പരിപാടിയിലെ ദൃശ്യങ്ങൾക്ക് പുറമെ, കേരളവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതും മലയാളം വിക്കിപീഡിയക്ക് ഉപയോഗപ്രദമായതുമായ മറ്റു ദൃശ്യങ്ങളും സഫാരി ടീവി നിർമിക്കുന്നുണ്ട്. ഈ വിഷയം ചർച്ച ചെയാനും, താല്പര്യമുള്ളവർ ചേർന്ന് ഒരു പ്രൊജക്റ്റ് പ്ലാൻ തയ്യാറാക്കാനും ഒരു കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തിയാൽ നന്നായിരിക്കും. എല്ലാവരുടെയും അഭിപ്രായം അറിയിക്കാൻ അപേക്ഷിക്കുന്നു. --[[User:Netha Hussain|<font color="navy">നത</font>]] [[User talk:Netha Hussain|<font color="purple">(സംവാദം)</font>]] 20:04, 20 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC) :ഈ കാര്യത്തിന് കൂടുതൽ ക്ലാരിറ്റി വേണം. അതായത് ഈ വീഡിയോകൾ എങ്ങനെ ലഭ്യമാകുന്നു? ഏതെല്ലാം ഭാഗമാണ് നമ്മൾ കട്ട് ചെയ്ത് എടുക്കേണ്ടത്? കട്ട് ചെയ്തെടുത്ത വീഡിയോകൾ വീണ്ടും റീവാലിഡേറ്റ് ചെയ്യുന്നതെങ്ങനെ? OTRS എന്ന പ്രോസസ് ചെയ്യുന്നതെങ്ങനെ? ഇത്തരം കാര്യങ്ങളിൽ ക്ലാരിറ്റി വരണം. ഈ കാര്യത്തിൽ എനിക്കുള്ള ഒരു എക്സ്പീഡിയൻസ് കഴിഞ്ഞ വിക്കിമാനിയയിൽ ഇത്തരത്തിലുള്ള ഒരു ടൂൾ ഞാനും മുജീബും ചേർന്ന് നിർമ്മിക്കുകയുണ്ടായി. വിക്കിമാനിയയുടെ ഒരു ദിവസം നീളമുള്ള വീഡിയോയിൽ നിന്നും ഒരു സെഷൻ വീഡിയോ കട്ട് ചെയ്ത് കോമൺസിൽ അപ്ലോഡ് ചെയ്യുന്ന ഒരു ടൂൾ നിർമ്മിച്ചിരുന്നു. ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കൂടുതൽ കാര്യങ്ങൾ ആരോട് ആലോചിക്കണം. എങ്ങനെ മുന്നോട്ട് പോകാം എന്ന നിർദ്ദേശം തരിക. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 14:55, 21 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC) ::മറുപടി എഴുതിയതിൽ വളരെ നന്ദി. താങ്കളും മുജീബും ചേർന്ന് നിർമ്മിച്ച ടൂൾ നമ്മുടെ പ്രൊജക്റ്റിന് വളരെയധികം ഉപകാരപ്രദമായിരിക്കും. താങ്കൾ ചോദിച്ച മറ്റ് ചോദ്യങ്ങൾക്ക് നിർദ്ദേശം നൽകുന്നതിലുപരി താങ്കളും മറ്റ് വിക്കിപ്രവർത്തകരുമായി കൂടി ആലോചിച്ച് വ്യക്തത വരുത്തുന്നതാകും നല്ലത് എന്നാണ് എൻ്റെ അഭിപ്രായം. അടുത്ത വിക്കിമീഡിയൻസ് ഇൻ കേരള മീറ്റിങ്ങിൽ ഇത് ചർച്ചയ്ക്ക് വയ്ക്കാൻ കഴിയുമോ? ::സഞ്ചാരവുമായി MoU (memorandum of understanding) വിക്കിമീഡിയ ഫൗണ്ടേഷൻ ഒപ്പിട്ടശേഷം, 10-20 വീഡിയോകൾ അടങ്ങുന്ന ഒരു പൈലറ്റ് അപ്ലോഡ് നടത്തി നോക്കിയിട്ട് പ്രൊജക്റ്റ് വികസിപ്പിക്കുന്നതായിരിക്കും നല്ലത് എന്നതാണ് എനിക്ക് തോന്നുന്നത്, മറ്റ് അഭിപ്രായങ്ങളുണ്ടെങ്കിൽ പങ്കുവയ്ക്കുമല്ലോ. സഞ്ചാരം വീഡിയോകളിൽ വിക്കിമീഡിയയക്ക് ഉപകാരപ്രദമായവ ഏത്, ആ വീഡിയോകളിൽ ഏത് ഭാഗങ്ങളാണ് മുറിച്ചെടുക്കേണ്ടത് എന്നതൊക്കെ നമ്മൾ തീരുമാനിക്കേണ്ടതാണ്. ::Wiki Loves Broadcast ലെ മറ്റ് പ്രൊജക്റ്റുകളിൽ നിന്ന് പാഠങ്ങൾ ഉൾക്കൊണ്ട് OTRS എങ്ങനെ വേണമെന്നത് സഞ്ചാരവുമായി ചർച്ച ചെയ്യേണ്ടതാണ്. ഈ പ്രക്രിയയ്ക്ക് വിപിന് നേതൃത്വം നൽകാൻ കഴിയേണ്ടതാണ്. ::റീവാലിഡേഷൻ/അപ്ലോഡ് സന്നദ്ധപ്രവർത്തനമായി ചെയ്യുന്നതായിരിക്കും ഉചിതം. പക്ഷെ, മറ്റ് ജോലികൾക്ക് വിക്കിമീഡിയൻ ഇൻ റസിഡൻസ് എന്ന റോളിലേക്ക് ഫണ്ടിങ്ങോടുകൂടി കുറച്ച് മാസങ്ങൾ ജോലി ചെയ്യുന്നതായിരിക്കും ഉത്തമം എന്ന് തോന്നുന്നു, അങ്ങനെയല്ലാതെ ചെയ്യാൻ താല്പര്യമുള്ളവർ ഉണ്ടെങ്കിൽ തീർച്ചയായും അവർക്ക് ജോലി ഏറ്റെടുത്ത് ചെയ്യാവുന്നതാണ്. [[User:Netha Hussain|<font color="navy">നത</font>]] [[User talk:Netha Hussain|<font color="purple">(സംവാദം)</font>]] 15:48, 21 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC) == വിക്കിമീഡിയ വർക്ക്ഷോപ്പ് 2024 @ തൃശ്ശൂർ == സുഹൃത്തുക്കളേ, വിക്കി ലൗസ് ഓണവുമായി ബന്ധപെട്ട് [[:commons:Commons:Wiki Loves Onam 2024|വിക്കിമീഡിയ കോമ്മൺസിൽ ഫോട്ടോ കാമ്പയിനും]], [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ഓണത്തെ സ്നേഹിക്കുന്നു 2024|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ തിരുത്തൽ യജ്ഞവും]] സെപ്റ്റംബർ 1 മുതൽ 30 വരെ നടന്നുവരുകയാണലോ. ഇതുമായി ബന്ധപെട്ട് 2024 ഒക്ടോബർ മാസം 12-13 തീയതികളിൽ തൃശ്ശൂരിൽ വെച്ചു ഒരു ഓഫ്‌ലൈൻ വർക്ക്ഷോപ്പ് / തിരുത്തൽ യജ്ഞം നടത്തുവാൻ ആലോചിക്കുന്നു. വിക്കി ലൗസ് ഓണം പരിപാടിയുമായി ബന്ധപെട്ട് കോമൺസിൽ വരുന്ന ഓണചിത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് വിക്കിപീഡിയ താളുകൾ മെച്ചപ്പെടുത്തുക, കൂടാതെ ചിത്രങ്ങളില്ലാത്ത ലേഖനങ്ങളിൽ ചിത്രങ്ങൾ ചേർക്കുക, വിക്കിമീഡിയ - വിക്കിഡാറ്റ - വിക്കിമീഡിയ കോമൺസ് ടൂളുകൾ പരിചയപ്പെടുത്തുക തുടങ്ങിയവയാണ് മുഖ്യ കാര്യപരിപാടി. പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ വരുന്നവർക്ക് സ്കോളർഷിപ്പുകളുണ്ട്. സ്കോളർഷിപ്പ് ലഭിച്ചാൽ യാത്രയും, താമസവും നൽകുന്നതായിരിക്കും. സ്കോളർഷിപ്പിന് അപേക്ഷിക്കാനായി [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdRStE2b8TFcfY6X09ZmYlU2XRz74gciiPhJCe9yBPtwgBhyw/viewform?usp=sf_link ഈ ലിങ്ക്] സന്ദർശിക്കുക. സ്കോളർഷിപ്പിന് അപേക്ഷിക്കാനുള്ള അവസാന തീയതി: ഒക്ടോബർ 5, 2024. വിക്കിപ്രവർത്തകരെ കൂടാതെ, വിക്കിമീഡിയ പദ്ധതിക്കുറിച്ച് അറിയാനും പഠിക്കാനും താല്പര്യമുള്ളവർക്കും ഈ പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുക്കാം. പങ്കെടുക്കാൻ താല്പര്യമുള്ളവർക്ക് [[:meta:Event:Wiki Loves Onam 2024/Wikimedia Workshop Thrissur|ഇവിടെ രജിസ്റ്റർ]] ചെയ്‌യാം. സസ്നേഹം, [[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 08:19, 23 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC) == A2K Monthly Report for August 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedians, We are excited to present our August newsletter, showcasing the impactful initiatives led by CIS-A2K throughout the month. In this edition, you'll find a comprehensive overview of our events and activities, highlighting our collaborative efforts, community engagements, and a sneak peek into the exciting initiatives planned for the coming month. ; In the Limelight- Doing good as a creative person ; Monthly Recap * Wiki Women Collective - South Asia Call * Digitizing the Literary Legacy of Sane Guruji * A2K at Wikimania * Multilingual Wikisource ;Coming Soon - Upcoming Activities * Tamil Content Enrichment Meet * Santali Wiki Conference * TTT 2024 You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/August 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 16:55, 26 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe/VP&oldid=23719485 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == A2K Monthly Report for September 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedians, We are thrilled to share our September newsletter, packed with highlights of the key initiatives driven by CIS-A2K over the past month. This edition features a detailed recap of our events, collaborative projects, and community outreach efforts. You'll also get an exclusive look at the exciting plans and initiatives we have in store for the upcoming month. Stay connected with our vibrant community and join us in celebrating the progress we’ve made together! ; In the Limelight- Santali Wiki Regional Conference 2024 ; Dispatches from A2K ; Monthly Recap * Book Lover’s Club in Belagavi * CIS-A2K’s Multi-Year Grant Proposal * Supporting the volunteer-led committee on WikiConference India 2025 * Tamil Content Enrichment Meet * Experience of CIS-A2K's Wikimania Scholarship recipients ;Coming Soon - Upcoming Activities * Train-the-trainer 2024 * Indic Community Engagement Call * A2K at Wikimedia Technology Summit 2024 You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/September 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:13, 10 ഒക്ടോബർ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe/VP&oldid=23719485 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Announcing Indic Wikimedia Hackathon Bhubaneswar 2024 & scholarship applications == Dear Wikimedians, We hope you are well. We are thrilled to announce the upcoming [[:metawiki:Indic Wikimedia Hackathon Bhubaneswar 2024|Indic Wikimedia Hackathon Bhubaneswar 2024]], hosted by the [[:metawiki:Indic MediaWiki Developers User Group|Indic MediaWiki Developers UG]] (aka Indic-TechCom) in collaboration with the [[:metawiki:Odia Wikimedians User Group|Odia Wikimedians UG]]. The event will take place in Bhubaneswar during 20-22 December 2024. Wikimedia hackathons are spaces for developers, designers, content editors, and other community stakeholders to collaborate on building technical solutions that help improve the experience of contributors and consumers of Wikimedia projects. The event is intended for: * Technical contributors active in the Wikimedia technical ecosystem, which includes developers, maintainers (admins/interface admins), translators, designers, researchers, documentation writers etc. * Content contributors having in-depth understanding of technical issues in their home Wikimedia projects like Wikipedia, Wikisource, Wiktionary, etc. * Contributors to any other FOSS community or have participated in Wikimedia events in the past, and would like to get started with contributing to Wikimedia technical spaces. We encourage you to follow the essential details & updates on Meta-Wiki regarding this event. Event Meta-Wiki page: https://meta.wikimedia.org/wiki/Indic_Wikimedia_Hackathon_Bhubaneswar_2024 Scholarship application form: [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf07lWyPJc6bxOCKl_i2vuMBdWa9EAzMRUej4x1ii3jFjTIaQ/viewform Click here to apply ] ''(Scholarships are available to assist with your attendance, covering travel, accommodation, food, and related expenses.)'' Please read the application guidance on the Meta-Wiki page before applying. The scholarship application is open until the end of the day 2 November 2024 (Saturday). If you have any questions, concerns or need any support with the application, please start a discussion on the event talk page or reach out to us contact@indicmediawikidev.org via email. Best, [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 09:35, 19 ഒക്ടോബർ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/South_Asia_Village_Pumps&oldid=25720607 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:KCVelaga@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> ==വിക്കി കോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ 2025== വിക്കികോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ 2025 കൊച്ചിയിൽ വച്ച് നടത്താനുള്ള താത്പര്യം വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസ‌ർഗ്രൂപ്പിന്റെ പേരിൽ പോസ്റ്റ് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. [[:meta:WikiConference_India_2025/City_Selection#Kochi|സിറ്റി ബിഡ് കാണുക]]. നിങ്ങളുടെ പിൻതുണ അറിയിക്കുക. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 11:54, 20 ഒക്ടോബർ 2024 (UTC) *{{ശരി}}--[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px;">Vijayan Rajapuram </span>{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 04:52, 21 ഒക്ടോബർ 2024 (UTC) =='പള്ളിക്കൂടത്തിലേക്ക് വീണ്ടും' - പരിപാടിക്കായി സൈറ്റ് നോട്ടീസ്== മലയാളം വിക്കിഗ്രന്ഥശാലയിൽ നവംബർ ഒന്നാം തീയതി തുടങ്ങിയിട്ടുള്ള പരിപാടിയാണ് 'പള്ളിക്കൂടത്തിലേക്ക് വീണ്ടും'. പ്രസ്തുത പരിപാടി എല്ലാവരിലേക്കും എത്തിക്കുവാനായി പരിപാടിയുടെ വിവരം ഇവിടത്തെ സൈറ്റ് നോട്ടീസിൽ ചേർക്കണമെന്ന് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. പ്രസ്തുത പരിപാടിയുടെ വിക്കിഗ്രന്ഥശാലയിലെ കണ്ണി - [https://w.wiki/BpRA പള്ളിക്കൂടത്തിലേക്ക് വീണ്ടും]. [[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adithyak1997|സംവാദം]]) 17:19, 3 നവംബർ 2024 (UTC) == A2K Monthly Report for October 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedians, We’re thrilled to share our October newsletter, featuring the impactful work led or support by CIS-A2K over the past month. In this edition, you’ll discover a detailed summary of our events and initiatives, emphasizing our collaborative projects, community interactions, and a preview of the exciting plans on the horizon for next month. ; In the Limelight: TTT ;Dispatches from A2K ; Monthly Recap * Wikimedia Technology Summit ; Coming Soon - Upcoming Activities * TTT follow-ups You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/October 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 12:09, 8 നവംബർ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe/VP&oldid=23719485 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> ==മലയാളം വിക്കിവോയേജ് പുനരുജ്ജീവനം== വളരെ നാളുകളായി മലയാളം വിക്കിവോയേജ് പദ്ധതി ഇൻക്യുബേറ്ററിൽ തുടരുന്നു. അത് പുറത്തിറക്കുന്നതിനുള്ള പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി വിക്കിവോയേജിന്റെ ഒരു പരിശീലന പരിപാടി മാർച്ച് 2025ൽ നടത്താനായി ആലോചിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ നടത്തിപ്പിലേക്കായി ഫെബ്രുവരു-മാർച്ച് 2025 ഗ്രാന്റ് സൈക്കിളിൽ ഒരു റാപ്പിഡ് ഗ്രാന്റ് വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപ്പിന്റെ ഭാഗമായി സമർപ്പിക്കാനുദ്ദേശിക്കുന്നു. ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആദ്യ ആലോചനകൾ നവംബർ മാസത്തിലെ ഓൺലൈൻ മീറ്റിംഗിൽ ചർച്ചചെയ്തിട്ടുള്ളതാണ്. കൂടുതൽ വിശദമായ ചർച്ചയും നിർദ്ദേശങ്ങളും വിക്കി കോൺഫറൻസ് കേരള 2024ൽ ഡിസംബർ 2024 ൽ ചെയ്യുമെന്നു പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 14:21, 30 നവംബർ 2024 (UTC) == വിക്കിമാനിയ 2025 ഓറിയന്റേഷൻ പരിപാടി - മലയാളം വിക്കി സമൂഹത്തിനുവേണ്ടി == എല്ലാവർക്കും നമസ്കാരം 👋🏼 വിക്കി സം‌രഭങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഉപയോക്താക്കൾക്കായി നടത്തപ്പെടുന്ന ആഗോള സംഗമമാണ്‌ വിക്കിമാനിയ. ഈ പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ വിക്കിമീഡിയ ഫൗണ്ടേഷൻ സ്കോളർഷിപ്പ് നൽകുന്നുണ്ട്. വിക്കിമാനിയ 2025 സ്കോളർഷിപ്പിന് അപേക്ഷിക്കുന്നതിൽ മലയാളം കമ്മ്യൂണിറ്റി അംഗങ്ങളെ സഹായിക്കാൻ ഒരു ഓറിയൻ്റേഷൻ കോൾ ആസൂത്രണം ചെയ്യുന്നു. ഈ സെഷനിൽ മുൻ സ്കോളർഷിപ്പ് ലഭിച്ചവരുടെ അനുഭവങ്ങളും സ്കോളർഷിപ്പിന് അപേക്ഷിക്കുന്നതിനുള്ള ഘട്ടങ്ങളുടെ ഒരു അവലോകനവും ഉൾപ്പെടും. സ്കോളർഷിപ്പിന് അപേക്ഷിക്കാനുള്ള അവസാന തീയതി ഡിസംബർ 8 ആണ്. * തീയതി: ഡിസംബർ 1, 2024 * സമയം: വൈകുന്നേരം 8:30-9:15 വരെ * ഇവൻ്റ് പേജ്: https://w.wiki/CEon മുൻകാലങ്ങളിൽ സ്കോളർഷിപ്പ് ലഭിച്ചവരെയും ഈ വർഷം വിക്കിമാനിയയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ താല്പര്യമുള്ളവരെയും ഈ കോളിൽ ചേരാനും മലയാളം വിക്കി സമൂഹത്തെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാനും ഞങ്ങൾ ക്ഷണിക്കുന്നു. പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ താങ്കളുടെ പേര് ഇവന്റ് പേജിൽ ചേർക്കുക. നിങ്ങളുടെ താൽപ്പര്യങ്ങളോ നിർദ്ദേശങ്ങളോ പങ്കിടാൻ മടിക്കേണ്ടതില്ല.. വിക്കിമാനിയ 2025-ലേക്ക് നമ്മുടെ കമ്മ്യൂണിറ്റിയിൽ നിന്ന് കൂടുതൽ പ്രാതിനിധ്യം കൊണ്ടുവരാൻ നമുക്ക് ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിക്കാം. 🌍 സ്നേഹപൂർവം,</br> [[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 13:53, 1 ഡിസംബർ 2024 (UTC) ==വിക്കിമാനിയ 2027-2028 താത്പര്യ പ്രകടനം== വിക്കിമാനിയ സ്റ്റീയറിംഗ് കമ്മറ്റി 2027, 2028 എന്നീവർഷങ്ങളിലേക്കുള്ള വിക്കിമാനിയ നടത്തുവാനായി പ്രാദേശിക സമൂഹങ്ങളിൽനിന്നും താത്പര്യപത്രം ക്ഷണിച്ചിരിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപ്പിന്റെ ഭാഗത്തുനിന്നും [[:meta:Expressions of Interest to host Wikimania 2027 in India: Initial conversation|ഇന്ത്യയിൽ വച്ച് വിക്കിമാനിയ നടത്തുവാനായുള്ള താത്പര്യം]] പ്രകടിപ്പിക്കുവാനാഗ്രഹിക്കുന്നു. വിക്കിമാനിയ ഇന്ത്യയിലെ മറ്റ് പ്രാദേശിക സമൂഹങ്ങളുമായും തെക്കൻ ഏഷ്യയിലെ മറ്റ് രാജ്യങ്ങളിലെ പ്രാദേശിക ഗ്രൂപ്പുകളുമായും ചേർന്നാണ് നടത്താൻ കഴിയുക. ഈ വിഷയത്തിൽ നിങ്ങളുടെ അഭിപ്രായമറിയിക്കുക. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ [[:m:Wikimania_2027|മെറ്റാ താളിലും]] [[:wikimania:Wikimania:Expressions_of_Interest|വിക്കിമാനിയ വിക്കിയിലും]] [https://diff.wikimedia.org/2024/12/02/host-wikimania-2027-and-beyond-open-call-for-wikimedia-organizers/ ഡിഫ് പോസ്റ്റിലും] ലഭ്യമാണ്. ഇതിനായി നിങ്ങളുടെ പിൻതുണ അറിയിക്കാനും സാധിക്കുന്നതാണ്. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 08:41, 3 ഡിസംബർ 2024 (UTC) : പൂർണ്ണപിന്തുണ. 2025 ലെ വിക്കികോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യയുടെ ബിഡിൽ നമ്മൾ പങ്കെടുക്കുകയും കൊച്ചിയിൽ വച്ച് ഇന്ത്യ സമ്മേളനം നടത്താനായി നമ്മൾ ഒരുങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. 2027 ലേയ്ക്ക് വിക്കിമാനിയ നടത്താൻ സാധിക്കുന്ന ഒരു സമൂഹമായി വളരാൻ ശ്രമിക്കുക എന്നത് തന്നെ ഒരു വലിയ കാര്യമായി. 2015ൽ ഞാൻ ആദ്യമായി ഒരു വിക്കിമാനിയയിൽ പങ്കെടുത്ത് മെക്സിക്കോയിൽനിന്ന് മടങ്ങുമ്പോൾ കണ്ട ഒരു സ്വപ്നമാണ്, ഇതുപോലെ ഒരു അന്താരാഷ്ട്രപരിപാടി എന്നാണ് നമ്മുടെ നാട്ടിലും സംഘടിപ്പിക്കാനാകുക എന്നത്. അത്തരത്തിലുള്ള ഓരോരുത്തരുടെയും സ്വപ്നത്തിനായി ആളുകളെ സംഘടിപ്പിക്കാനും ഇന്ത്യൻ ഭാഷാ വിക്കിസമൂഹങ്ങൾക്കിടയിലെ നേതൃത്വപരമായ ശ്രമങ്ങൾക്കും എല്ലാ ആശംസകളും പിന്തുണകളും. --[[ഉപയോക്താവ്:Manojk|Manoj Karingamadathil]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manojk|Talk]]) 12:46, 3 ഡിസംബർ 2024 (UTC) == [[:m:Expressions of Interest to host Wikimania 2027 in India: Initial conversation|Expressions of Interest to host Wikimania 2027 in India: Initial conversation]] == <div lang="en" dir="ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Dear Wikimedians, We are excited to '''Initiate the discussions about India’s potential bid to host [[:m:Wikimania 2027|Wikimania 2027]]''', the annual international conference of the Wikimedia movement. This is a call to the community to express interest and share ideas for organizing this flagship event in India. Having a consortium of a good number of country groups, recognised affiliates, thematic groups or regional leaders primarily from Asia for this purpose will ultimately strengthen our proposal from the region. This is the first step in a collaborative journey. We invite all interested community members to contribute to the discussion, share your thoughts, and help shape the vision for hosting Wikimania 2027 in India. Your participation will ensure this effort reflects the strength and diversity of the Indian Wikimedia community. Please join the conversation on [[:m:Expressions of Interest to host Wikimania 2027 in India: Initial conversation#Invitation to Join the Conversation|Meta page]] and help make this vision a reality! Regards, <br> [[:m:Wikimedians of Kerala|Wikimedians of Kerala User Group]] and [[:m:Odia Wikimedians User Group|Odia Wikimedians User Group]] <br> This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[m:User_talk:Gnoeee|talk]]) 15:14, 4 ഡിസംബർ 2024 (UTC) </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Indic_VPs&oldid=27906962 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == A2K Monthly Report – November 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedians, We’re excited to bring you the November edition of the CIS-A2K newsletter, highlighting our impactful initiatives and accomplishments over the past month. This issue offers a comprehensive recap of our events, collaborative projects, and community engagement efforts. It also provides a glimpse into the exciting plans we have lined up for the coming month. Stay connected with our vibrant community as we celebrate the progress we’ve made together! ; In the Limelight: Tulu Wikisource ; Dispatches from A2K ; Monthly Recap * Learning hours Call * Dandari-Gussadi Festival Documentation, Commons Education Project: Adilabad * Executive Directors meeting at Oslo ; Coming Soon - Upcoming Activities * Indic Wikimedia Hackathon 2024 * Learning Hours You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/November 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Warm regards, CIS-A2K Team [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 16:46, 10 ഡിസംബർ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe/VP&oldid=23719485 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> ==വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2024== വിക്കി കോൺഫറൻസ് കേരള 2024 തൃശൂരിൽ വച്ച് നടക്കുന്നു. ഈ പദ്ധതിയിൽ പങ്കെടുക്കാനായി രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാനുള്ള അവസാന ദിവസം 19 ഡിസംബർ 2024 വരെ നീട്ടിയിരിക്കുന്നു. രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാൻ [ https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeGM52u5Igbv-xRt15V0XkS5czgktwF_WDWj5VoBJQYC8VWFg/viewform?usp=dialog ഈ ഫോം] പൂരിപ്പിക്കുക. വിശദവിവരങ്ങൾക്ക് [[:meta:WikiConference Kerala 2024|മെറ്റാ താൾ സന്ദർശിക്കുക]] == Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey == Dear Community Members, I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity. We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal. This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference. Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6 We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations. Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025 Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input. Warm regards,<br> [[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]] <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&oldid=28074658 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Biplab Anand@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == A2K Monthly Report – December 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedians, Happy 2025! We are thrilled to share with you the December edition of the CIS-A2K Newsletter, showcasing our initiatives and achievements from the past month. In this issue, we offer a detailed recap of key events, collaborative projects, and community engagement efforts. Additionally, we provide a preview of the exciting plans we have in store for the upcoming month. Stay connected with our dynamic community as we celebrate the progress we’ve made together! ; In the Limelight: Santali Food Festival ; Dispatches from A2K ; Monthly Recap * Learning hours Call * Indic Wikimedia Hackathon 2024 * Santali Food Festival ; Coming Soon - Upcoming Activities * She Leads Bootcamp You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/December 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Warm regards, CIS-A2K Team [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 17:11, 12 ജനുവരി 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe/VP&oldid=23719485 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> ==വിക്കിമാനിയ 2027 ഇന്ത്യയിൽ വച്ച് നടത്താനുള്ള പ്രപ്പോസൽ ആലോചനായോഗം== 2027 ലെ വിക്കിമാനിയ ഇന്ത്യയിൽ വച്ചുനടത്തുന്നതിനായുള്ള പ്രപ്പോസൽ തയ്യാറാക്കുന്നതിനോടനുബന്ധിച്ച് തെക്കൻ ഏഷ്യയിലെ വിവിധ വിക്കികമ്യൂണിറ്റികളുടെ അഭിപ്രായരൂപീകരണത്തിനുമായുള്ള ഒരു യോഗം 15 ജനുവരി 2025 ന് 7pm മുതൽ 8pm വരെ ഗൂഗിൾ മീറ്റായി നടത്തുന്നു. വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരളയും ഒഡിയ വിക്കിമീഡിയൻസ് യൂസർഗ്രൂപ്പും ചേർന്നാണ് ഇതിനായുള്ള ആദ്യത്തെ ആലോചനകൾ നടത്തിയത്. മലയാളം വിക്കിസമൂഹത്തിലെ എല്ലാവരേയും ഈ യോഗത്തിലേക്ക് ക്ഷണിക്കുന്നു. *തീയ്യതി : 15 ജനുവരി 2025 *സമയം: 7pm മുതൽ 8pm വരെ *സ്ഥലം: ഗൂഗിൾ മീറ്റ് - https://meet.google.com/sns-qebp-hck *കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ : https://meta.wikimedia.org/wiki/Expressions_of_Interest_to_host_Wikimania_2027_in_India:_Initial_conversation എന്ന്, വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപ്പിനുവേണ്ടി --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 19:20, 13 ജനുവരി 2025 (UTC) == അഞ്ച് ഭാഷകളിലുള്ള പുതിയ വീഡിയോകൾ == Hi all, a project I led is almost complete, creating nearly [[:commons:Category:OpenSpeaks_Archives|20 videos in five low-resource languages]]. These languages, Kusunda, Ho, Bonda, and Baleswari-Odia, have few resources and are covered less in Wikipedia. I want to share them with you. I would appreciate it if you could use them in relevant Malayalam Wikipedia articles. Thanks! മലയാളം (യന്ത്ര വിവർത്തനത്തിലൂടെ എഴുതിയത്): നമസ്കാരം! അഞ്ച് ഭാഷകളിലായി [[:commons:Category:OpenSpeaks_Archives|~ 20 വീഡിയോകൾ]] സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു പ്രോജക്റ്റിന് ഞാൻ നേതൃത്വം നൽകി. കുസുന്ദ, ഹോ, ബോണ്ട, വാൻ-ഗുജ്ജാരി, ബാലേശ്വരി-ഒഡിയ എന്നീ ഭാഷകൾക്ക് വിഭവങ്ങൾ കുറവാണ്. അവ നിങ്ങളുമായി പങ്കിടാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. പ്രസക്തമായ മലയാളം വിക്കിപീഡിയ ലേഖനങ്ങളിൽ അവ ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയുമെങ്കിൽ ഞാൻ അതിനെ അഭിനന്ദിക്കുന്നു. നന്ദി! --[[ഉപയോക്താവ്:Psubhashish|Psubhashish]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Psubhashish|സംവാദം]]) 00:25, 21 ജനുവരി 2025 (UTC) == New Wikimedia Campaign Launching Tomorrow: Indic Writing Systems Campaign 2025 == Dear Wikimedians, We are excited to announce the launch of the [[:d:Wikidata:WikiProject Writing Systems/Indic writing systems campaign 2025|Indic writing systems campaign 2025]], which will take place from 23 January 2025 (World Endangered Writing Day) to 21 February 2025 (International Mother Language Day). This initiative is part of the ongoing efforts of [[:d:Wikidata:WikiProject Writing Systems|WikiProject writing Systems]] to raise awareness about the documentation and revitalization of writing systems, many of which are currently underrepresented or endangered. Representatives from important organizations that work with writing systems, such as Endangered Alphabets and the Script Encoding Initiative, support the campaign. The campaign will feature two primary activities focused on the [[:d:Wikidata:WikiProject Writing Systems/Indic writing systems campaign 2025/Lists|list of target scripts]]: * '''Wikidata Labelathon''': A focused effort to improve and expand the information related to South Asian scripts on Wikidata. * '''Wikipedia Translatathon''': A collaborative activity aimed at enhancing the coverage of South Asian writing systems and their cultural significance on Wikipedia. We are looking for local organizers to engage their respective communities. If you are interested in organizing, kindly sign-up [[:d:Wikidata:WikiProject Writing Systems/Indic writing systems campaign 2025/Local Organizers|here]]. We also encourage all Indic Wikimedians to [[:d:Wikidata:WikiProject Writing Systems/Indic writing systems campaign 2025/Participate|join us]] in this important campaign to help document and celebrate the diverse writing systems of South Asia. Thank you for your support, and we look forward to your active participation. Regards [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 17:29, 22 ജനുവരി 2025 (UTC) Navya sri Kalli <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Titodutta/lists/Indic_VPs&oldid=22433435 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> ==വിക്കി റമദാനെ സ്നേഹിക്കുന്നു 2025== പ്രിയമുള്ളവരേ, റമദാൻ മാസത്തിൽ ആചരിക്കുന്ന വൈവിധ്യമാർന്ന ആചാരങ്ങളും പാരമ്പര്യങ്ങളും രേഖപ്പെടുത്തുന്നതിനും പങ്കിടുന്നതിനും ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള ഒരു വാർഷിക ആഗോള മത്സരമാണ് 'വിക്കി ലൗസ് റമദാൻ' അഥവാ 'വിക്കി റമദാനെ സ്നേഹിക്കുന്നു'. 2025 ലെ പതിപ്പ് ഇന്ത്യ ഉൾപ്പെടെ 32 രാജ്യങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ച് സമ്പന്നമായ സാംസ്കാരിക ആചാരങ്ങൾ, ഇസ്ലാമിക പൈതൃകം, പ്രധാന ഇസ്ലാമിക വ്യക്തികളുടെ ജീവചരിത്രങ്ങൾ എന്നിവ വിക്കിയിൽ വ്യാപിപ്പിക്കുക എന്നതാണ് പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം. വിക്കിപീഡിയ, വിക്കിബുക്കുകൾ, വിക്കിവോയേജ് തുടങ്ങിയ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിലായി 26-ലധികം ഭാഷകളിൽ സംഭാവനകൾ ലഭ്യമാക്കാൻ കഴിയുമെന്നാണ് ഇതിലൂടെ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്. ഓൺലൈൻ പരിപാടികളിലൂടെയും പരിശീലന സെഷനുകളിലൂടെയും, വൈവിധ്യമാർന്ന സമൂഹങ്ങളെ ഉൾപ്പെടുത്താത്തുവാനും അറിവ് പങ്കുവെയ്ക്കുവാനും വിവിധ സംസ്കാരകങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള അവബോധം വളർത്തുവാനുമാണ് WLR 2025-ലൂടെ ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. വിക്കിമീഡിയ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിൽ റമദാൻ പാരമ്പര്യങ്ങളുടെയും ഇസ്ലാമിക പൈതൃകത്തിന്റെയും പ്രാതിനിധ്യം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്ന ഈ മത്സരം 2025 ഫെബ്രുവരി 25 മുതൽ ഏപ്രിൽ 15 വരെയാണ് സംഘടിപ്പിക്കുന്നത്. പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമാവാൻ മലയാളം വിക്കി സമൂഹത്തെ സ്വാഗതം ചെയ്യുകയാണ്.. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക് പദ്ധതി പേജ് സന്ദർശിക്കുക, പദ്ധതിയിൽ പങ്കാളികളാവുക: https://ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി_റമദാനെ_സ്നേഹിക്കുന്നു_2025/പങ്കെടുക്കുന്നവർ -വിക്കി ലൗസ് റമദാൻ സംഘാടക സമിതി, മലയാളം വിക്കിമീഡിയ --[[ഉപയോക്താവ്:Erfanebrahimsait|<font color="blue">'''ഇർഫാൻ ഇബ്രാഹിം സേട്ട്'''</font>]] 09:33, 11 ഫെബ്രുവരി 2025 (UTC) == A2K Monthly Newsletter – January 2025 == Dear Wikimedians, We are delighted to share the January edition of the CIS-A2K Newsletter, highlighting our initiatives and accomplishments from the past month. This issue features a detailed recap of key events, collaborative projects, and community engagement efforts. Plus, get a sneak peek at the exciting plans we have for the upcoming month. Let’s continue strengthening our community and celebrating our collective progress! ;In the Limelight * Wikipedia and Wikimedia Commons App Usage in India: Key Insights and Challenges ;Dispatches from A2K ;Monthly Highlights * Learning Hours Call * She Leads Bootcamp 2025 * Wikisource Reader App ; Coming Soon – Upcoming Activities * Participation in Wikisource Conference * Second Iteration of She Leads Please read the full newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/January 2025|here]]<br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Looking forward to another impactful year ahead! Regards, CIS-A2K Team [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 14:34, 12 ഫെബ്രുവരി 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe/VP&oldid=28096022 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Editing contest about Norway == Hello! Please excuse me from writing in English. If this post should be posted on a different page instead, please feel free to move it (or tell me to move it). I am Jon Harald Søby from the Norwegian Wikimedia chapter, [[wmno:|Wikimedia Norge]]. During the month of April, we are holding [[:no:Wikipedia:Konkurranser/Månedens konkurranse/2025-04|an editing contest]] about India on the Wikipedias in [[:nb:|Norwegian Bokmål]], [[:nn:|Norwegian Nynorsk]], [[:se:|Northern Sámi]] and [[:smn:|Inari Sámi]]̩, and we had the idea to also organize an "inverse" contest where contributors to Indian-language Wikipedias can write about Norway and Sápmi. Therefore, I would like to invite interested participants from the Malayalam-language Wikipedia (it doesn't matter if you're from India or not) to join the contest by visiting [[:no:Wikipedia:Konkurranser/Månedens konkurranse/2025-04/For Indians|this page in the Norwegian Bokmål Wikipedia]] and following the instructions that are there. Hope to see you there! [[ഉപയോക്താവ്:Jon Harald Søby (WMNO)|Jon Harald Søby (WMNO)]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jon Harald Søby (WMNO)|സംവാദം]]) 09:09, 4 ഏപ്രിൽ 2025 (UTC) == വിക്കിഗ്രന്ഥശാല കമ്മ്യൂണിറ്റി മീറ്റപ്പ് 2025 == മലയാളം വിക്കിസോഴ്സിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഗ്രന്ഥശാലാപ്രവർത്തകരുടെ ഒരു പൊതു ഒത്തുചേരൽ ഏപ്രിൽ 18,19 തിയ്യതികളിലായി തൃശ്ശൂരിലെ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി ചങ്ങമ്പുഴ ഹാളിൽ വച്ച് സംഘടിപ്പിക്കുന്നു. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ [[S:വിക്കിഗ്രന്ഥശാല:കമ്മ്യൂണിറ്റി മീറ്റപ്പ് 2025|വിക്കിഗ്രന്ഥശാല:കമ്മ്യൂണിറ്റി മീറ്റപ്പ് 2025]] ലഭ്യമാണ്.--[[ഉപയോക്താവ്:Manojk|Manoj Karingamadathil]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manojk|Talk]]) 19:33, 12 ഏപ്രിൽ 2025 (UTC) == Invitation for the next South Asia Open Community Call (SAOCC) with a focus on WMF's Annual Plans (27th April, 2025) == Dear All, The [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call (SAOCC)]] is a monthly call where South Asian communities come together to participate, share community activities, receive important updates and ask questions in the moderated discussions. The next SAOCC is scheduled for 27th April, 6:00 PM-7:00 PM (1230-1330 UTC) and will have a section with representatives from WMF who will be sharing more about their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Global Trends|Annual Plans]] for the next year, in addition to Open Community Updates. We request you all to please attend the call and you can find the joining details [https://meta.wikimedia.org/wiki/South_Asia_Open_Community_Call#27_April_2025 here]. Thank you! [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 08:25, 14 ഏപ്രിൽ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=28543211 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Update from A2K team: May 2025 == Hello everyone, We’re happy to share that the ''Access to Knowledge'' (A2K) program has now formally become part of the '''Raj Reddy Centre for Technology and Society''' at '''IIIT-Hyderabad'''. Going forward, our work will continue under the name [[:m:IIITH-OKI|Open Knowledge Initiatives]]. The new team includes most members from the former A2K team, along with colleagues from IIIT-H already involved in Wikimedia and Open Knowledge work. Through this integration, our commitment to partnering with Indic Wikimedia communities, the GLAM sector, and broader open knowledge networks remains strong and ongoing. Learn more at our Team’s page on Meta-Wiki. We’ll also be hosting an open session during the upcoming [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] on 6 - 7 pm, and we look forward to connecting with you there. Thanks for your continued support! Thank you Pavan Santhosh, On behalf of the Open Knowledge Initiatives Team. <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=28543211 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == 📣 Announcing the South Asia Newsletter – Get Involved! 🌏 == <div lang="en" dir="ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Hello Wikimedians of South Asia! 👋 We’re excited to launch the planning phase for the '''South Asia Newsletter''' – a bi-monthly, community-driven publication that brings news, updates, and original stories from across our vibrant region, to one page! We’re looking for passionate contributors to join us in shaping this initiative: * Editors/Reviewers – Craft and curate impactful content * Technical Contributors – Build and maintain templates, modules, and other magic on meta. * Community Representatives – Represent your Wikimedia Affiliate or community If you're excited to contribute and help build a strong regional voice, we’d love to have you on board! 👉 Express your interest though [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfhk4NIe3YwbX88SG5hJzcF3GjEeh5B1dMgKE3JGSFZ1vtrZw/viewform this link]. Please share this with your community members.. Let’s build this together! 💬 This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[m:User_talk:Gnoeee|talk]]) at 15:42, 6 ജൂൺ 2025 (UTC) </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/South_Asia_Village_Pumps&oldid=25720607 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള - പ്രതിമാസ യോഗം - ജൂൺ 2025 == സുഹൃത്തുക്കളേ, ഈ വരുന്ന ശനിയാഴ്ച [[:m:Wikimedians of Kerala|വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള]] യൂസർഗ്രൂപ്പിൻ്റെ [[metawiki:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/June 2025|പ്രതിമാസ യോഗം ഓൺലൈനായി]] നടത്തുന്നു. നിലവിലെ യൂസർഗ്രൂപ്പിൻ്റെ അംഗങ്ങളെയും യൂസർഗ്രൂപ്പിൻ്റെ ഭാഗമാവാൻ താല്പര്യമുള്ളവരെയും പ്രസ്തുത യോഗത്തിലേക്ക് സ്നേഹത്തോടെ ക്ഷണിക്കുന്നു. * തീയതി: 28 ജൂൺ 2025, ശനിയാഴ്ച * സമയം: വൈകുനേരം 07:30 മുതൽ 08:30 വരെ ഈ വരുന്ന യൂസർഗ്രൂപ്പിൻ്റെ പ്രതിമാസ യോഗത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിനും വിവരങ്ങൾ ഇമെയിൽ വഴി ലഭിക്കുന്നതിനും [[പ്രത്യേകം:RegisterForEvent/1785|ഇവിടെ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുക]].- [[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 07:27, 25 ജൂൺ 2025 (UTC) == വിക്കി എക്‌സ്‌പ്ലറേഷൻ മലപ്പുറം == വിക്കി എക്‌സ്‌പ്ലറേഷൻ മലപ്പുറം എന്ന പേരിൽ പുതിയൊരു വിക്കിമീഡിയ സംരംഭത്തിന് തുടക്കം കുറിക്കുന്നു. മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ *ബസ്‌സ്റ്റോപ്പുകളും ബസ്‌സ്റ്റാന്റുകളും* ഫോട്ടോ രൂപത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തി അവ *വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിൽ* സ്വതന്ത്ര ലൈസൻസിൽ അപ്‌ലോഡ് ചെയ്യുകയാണ് ലക്ഷ്യം. 📍ഈ പദ്ധതി പൊതുഗതാഗത സൗകര്യങ്ങളുടെ ദൃശ്യ രേഖയ്ക്കും അറിവിന്റെ ശേഖരണത്തിനും വലിയ സഹായം ചെയ്യും. *🔸 നിങ്ങൾ ചെയ്യേണ്ടത്:* – മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ ബസ്‌സ്റ്റോപ്പുകളും സ്റ്റാന്റുകളും ഫോട്ടോയെടുക്കുക – ചിത്രങ്ങൾ കോമൺസിൽ ശരിയായ വിവരണത്തോടെയും വിഭാഗത്തോടെയും അപ്‌ലോഡ് ചെയ്യുക – ആവശ്യമുള്ളവർക്കായി വിക്കിപീഡിയ താളുകളിൽ ഈ ചിത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാം *ഈ ദൃശ്യ പര്യടനത്തിൽ പങ്കാളിയാവാൻ നിങ്ങളേയും സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു!* കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക് ബന്ധപ്പെടുക: [[ഉപയോക്താവ്:Kamarudheenelankur|Kamarudheenelankur]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kamarudheenelankur|സംവാദം]]) ==വിക്കി മീഡിയ പരിശീലനം== പ്രിയ സുഹൃത്തുക്കളേ... വിക്കിമീഡിയ സംരഭങ്ങൾ മാധ്യമ പ്രവർത്തകർക്ക് പരിചയപ്പെടുത്തുകയെന്ന ഉദ്ദേശ്യത്തോടെ മാധ്യമപ്രവർത്തകർക്കായി ഒരു പരിശീലന പരിപാടി സംഘടിപ്പിക്കുന്നു.വിശദ വിവരങ്ങൾക്കായി താഴെയുള്ള മെറ്റ പേജ് സന്ദർശിക്കുക. https://meta.wikimedia.org/wiki/Event:Newsroom_to_commons താൽപ്പര്യമുള്ളവർ പങ്കെടുക്കുമല്ലോ... [[ഉപയോക്താവ്:Kamarudheenelankur|Kamarudheenelankur]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kamarudheenelankur|സംവാദം]]) == വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള - പ്രതിമാസ യോഗം - ജൂലൈ 2025 == സുഹൃത്തുക്കളേ, ഈ വരുന്ന ശനിയാഴ്ച വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപ്പിൻ്റെ പ്രതിമാസ യോഗം ഓൺലൈനായി നടത്തുന്നു. നിലവിലെ യൂസർഗ്രൂപ്പിൻ്റെ അംഗങ്ങളെയും യൂസർഗ്രൂപ്പിൻ്റെ ഭാഗമാവാൻ താല്പര്യമുള്ളവരെയും പ്രസ്തുത യോഗത്തിലേക്ക് സ്നേഹത്തോടെ ക്ഷണിക്കുന്നു. * തീയതി: 26 ജൂലൈ 2025, ശനിയാഴ്ച * സമയം: വൈകുനേരം 07:30 മുതൽ 08:30 വരെ കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക് [[:m:Event:Wikimedians_of_Kerala/Monthly_Meetup/July_2025|ഈ താൾ]] സന്ദർശിക്കുക. ഈ വരുന്ന യൂസർഗ്രൂപ്പിൻ്റെ പ്രതിമാസ യോഗത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിനും വിവരങ്ങൾ ഇമെയിൽ വഴി ലഭിക്കുന്നതിനും [[Special:RegisterForEvent/1898|ഇവിടെ രജിസ്റ്റർ]] ചെയ്യുക.- [[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 06:33, 24 ജൂലൈ 2025 (UTC) == 2025 ബോർഡ് ഓഫ് ട്രസ്റ്റീസ് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് – സ്ഥാനാർത്ഥി ഷോർട്ട്‌ലിസ്റ്റിംഗ് == സുഹൃത്തുക്കളേ, [[:m:Wikimedians of Kerala|വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപ്പിന്]] വിക്കിമീഡിയ ഫൗണ്ടേഷൻ ബോർഡ് ഓഫ് ട്രസ്റ്റീസ് തെരഞ്ഞെടുപ്പിന്റെ സ്ഥാനാർത്ഥി ഷോർട്ട്‌ലിസ്റ്റിംഗ് പ്രക്രിയയിൽ പങ്കെടുക്കാനുള്ള യോഗ്യതയുണ്ട്. 12 സ്ഥാനാർത്ഥികളിൽ നിന്ന്, ബോർഡിന്റെ മാനദണ്ഡങ്ങൾക്കനുസൃതമായി പരമാവധി 6 പേരെ യൂസർഗ്രൂപ്പിന് ഷോർട്ട്‌ലിസ്റ്റിംഗ് ചെയാൻ സാധിക്കും. യൂസർഗ്രൂപിന്റെ ഭാഗമായി സ്ഥാനാർത്ഥികളെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിന് മുൻപ്, നിങ്ങളുടെ അഭിപ്രായം ശേഖരിക്കാൻ ഈ ഗൂഗിൾ ഫോമിൽ നിങ്ങളുടെ അഭിപ്രായങ്ങൾ നൽകുമല്ലോ.. താങ്കൾ [[:m:Wikimedians of Kerala/Members|വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപിന്റെ അംഗമാണെങ്കിൽ]], താങ്കൾക്ക് ഇതിൽ വോട്ട് ചെയ്‌യാം. 🔗 https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfnUTRD02ER8iBba7mmFF_mx0mYC8RxG2ODaDx8h-TWkKU7_w/viewform ⏰ 2025 ജൂലൈ 28 രാത്രി 11:59 IST-ക്ക് മുമ്പ് ഫോർം സമർപ്പിക്കണം. നന്ദി! വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപ്പിന് വേണ്ടി <br> – [[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 14:46, 28 ജൂലൈ 2025 (UTC) == Call for Expression of Interest – Advanced Train the Trainer 2025 (ATTT) == ''Sorry for writing in English. Please feel free to translate it into your language.'' The [[:m:IIITH-OKI|Open Knowledge Initiatives]] (OKI) team at IIIT-Hyderabad is organising [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025|Advanced Train the Trainer (ATTT) 2025]], tentatively in the second week of October 2025 at IIIT-Hyderabad. The program is for experienced Wikimedians who have attended TTT earlier and wish to deepen their leadership, thematic expertise, and practical skills. It will run in parallel [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Tracks|tracks]]: * ''' Evaluation, Impact, and Data Storytelling''' – Measure, analyse, and communicate the impact of Wikimedia initiatives. * '''Project Design Challenge''' – Develop a 3-month project with mentoring and planning tools. Info about the event: * Deadline: 20 August 2025 * Apply here: [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Expression of Interest|Expression of Interest form]] If you cannot apply directly on Meta, email your proposal (following the Meta template) with a valid reason to nitesh@research.iiit.ac.in. — Open Knowledge Initiatives Team, IIIT-Hyderabad [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 18:00, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (OKI)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Expression of Interest Extended: Advanced Train the Trainer 2025 == Dear all, We are pleased to inform you that the deadline to submit your Expression of Interest has been extended until '''26 August'''. The [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025|Advanced Train the Trainer]] (ATTT) 2025 will be held on '''10, 11, and 12 October 2025 at IIIT-Hyderabad'''. ATTT is designed for experienced Wikimedians who have or have not previously participated in Train the Trainer, but wish to develop further their leadership, thematic expertise, and practical application skills. The training will run in two thematic tracks: * '''Evaluation, Impact, and Data Storytelling''' – Learn to measure, analyse, and narrate the impact of Wikimedia initiatives through hands-on labs and peer feedback. * '''Project Design: From Learning to Action''' – Work on a 3-month project with mentoring and planning tools, turning learning into impactful, context-driven initiatives. ** Apply here: [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Expression of Interest|Expression of Interest form]] ** Deadline to apply (extended): 26 August 2025 ** Event Dates: 10-12 October 2025 We will share further updates with you soon. ''Note: If you are unsure about which track to choose, please still submit your application by answering the questions thoroughly. Our team will review it and assign you to the most suitable track. If you are not comfortable applying directly on Meta, you may send your proposal (using the Meta template and with a valid reason) to nitesh@research.iiit.ac.in. If selected, the OKI team will publish it on Meta on your behalf.'' We look forward to receiving your applications and working together to shape impactful Wikimedia leadership! Regards, Open Knowledge Initiatives Team IIIT-Hyderabad [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 14:42, 20 ഓഗസ്റ്റ് 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (OKI)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Final Call: Apply for Advanced Train the Trainer 2025 by Today == Dear all, This is a kind reminder that today is the '''last day''' to submit your '''Expression of Interest for Advanced Train the Trainer 2025'''. If you are interested, we warmly encourage you to complete your application at the earliest using the link below: [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Expression of Interest|Here]] ''Please note that we will not be able to accommodate requests for reopening the form after the deadline. Once submissions close, our team will begin the review process.'' We look forward to your participation and thank you for your continued interest in strengthening leadership within our communities. Regards, IIITH-OKI [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 08:35, 26 ഓഗസ്റ്റ് 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (OKI)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == മലയാളം വിക്കിപീഡിയ ജന്മദിനാഘോഷം 2025 == മലയാളം വിക്കിപീഡിയയുടെ 23-ാമത് ജന്മദിനാഘോഷം സംഘടിപ്പിക്കുന്നത് സംബന്ധിച്ച്. ഈ പരിപാടി എല്ലാവർഷത്തെയും പോലെ വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപ്പിന്റെ വാർഷികസമ്മേളനത്തോടനുബന്ധിച്ച് തൃശൂരിൽ നടത്താമെന്ന് വിചാരിക്കുന്നു. ഇതോടനുബന്ധിച്ച് വന്നുചേരുന്ന ചെലവകൾക്കായി ഒരു റാപ്പിഡ് ഗ്രാന്റ് ഇന്ത്യ റാപ്പിഡ് പ്രോഗ്രാം വഴി അപേക്ഷിക്കുന്നു. ഇതുമായിബന്ധപ്പെട്ട കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ലഭ്യമാകുന്ന മുറക്ക് അറിയിക്കുന്നതാണ്. നിർദ്ദേശങ്ങളും അഭിപ്രായങ്ങളും ക്ഷണിക്കുന്നു. -- [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 11:46, 30 ഓഗസ്റ്റ് 2025 (UTC) ==അറിയിപ്പ്== നമസ്കാരം, സമൂഹത്തിൽ നിന്ന് കൂടുതൽ പങ്കാളിത്തം ലഭിക്കുന്നതിനായി, മലയാളം വികിബുക്ക്സിൽ എന്റെ ഭരണാധികാരാവകാശ (അഡ്മിന്ഷിപ്പ്) അഭ്യർത്ഥന ഇവിടെ പോസ്റ്റ് ചെയ്യുന്നു. ബന്ധപ്പെട്ട ചർച്ച ഇവിടെ കാണാം: [https://ml.wikibooks.org/wiki/%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B4%BE%E0%B4%A0%E0%B4%B6%E0%B4%BE%E0%B4%B2:%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A8%E0%B4%BF%E0%B5%BC%E2%80%8C%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%B9%E0%B4%95%E0%B5%BC#%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A8%E0%B4%BF%E0%B5%BC%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%B9%E0%B4%95_%E0%B4%AA%E0%B4%A6%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%AF%E0%B5%81%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E0%B4%B3_%E0%B4%85%E0%B4%AA%E0%B5%87%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%B7%E0%B4%95%E0%B5%BE_-_Requests_for_Sysop_status ലിങ്ക്].--[[ഉപയോക്താവ്:Plutus|Plutus]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Plutus|സംവാദം]]) 09:11, 9 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC) == Proposal: Culture Exchange – October 2025 == Dear all, I would like to propose organizing [[m:Culture_Exchange|'''Culture Exchange''']] on Malayalam Wikipedia during the month of October 2025. For the first phase, three regions will be included: Bangladesh, Ukraine, and the Indian state of Kerala. The main rules are: * Participants on the Malayalam Wikipedia will not write articles related to Kerala. * Similarly, no one will write about their own language or culture. This way, we will create and improve articles about each other’s cultures, making the knowledge exchange more diverse and enriching. I would appreciate hearing the community’s feedback. If there is consensus, we can start the event in October itself. Ping {{re|Ranjithsiji|Akbarali}} Thank you. [[ഉപയോക്താവ്:ZI Jony|ZI Jony]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:ZI Jony|സംവാദം]]) 14:28, 10 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC) == [[:wikimania:2026|വിക്കിമാനിയ 2026]] സ്കോളർഷിപ്പുകൾ == 21-ാമത് വിക്കിമാനിയ 2026 ജൂലൈ 21 മുതൽ 25 വരെ ഫ്രാൻസിലെ പാരീസിൽ നേരിട്ടും ഓൺലൈനായും നടത്താൻ പദ്ധതിയിട്ടിട്ടുണ്ട്. വിക്കിപീഡിയയുടെ 25-ാം വാർഷികാഘോഷവും ഇതുമായി ബന്ധപെട്ട് നടത്തുന്നു. 2026-ലെ വിക്കിമാനിയയിൽ നേരിട്ട് പങ്കെടുക്കാൻ സ്കോളർഷിപ്പുകൾക്ക് ഇപ്പോൾ അപേക്ഷിക്കാം.. 🗓️ അപേക്ഷാ ഫോം: സെപ്റ്റംബർ 10 – ഒക്ടോബർ 31, 2025 വരെ തുറന്നിരിക്കും. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ഈ താൾ സന്ദർശിക്കുക: https://wikimania.wikimedia.org/wiki/2026:Scholarships - [[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 14:26, 29 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC) ==മലയാളം വിക്കിപീഡിയ ജന്മദിനാഘോഷം 2025== വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരളയോടനുബന്ധിച്ച് മലയാളം വിക്കിപീഡിയയുടെ 23-ാം ജന്മദിനാഘോഷം സംഘടിപ്പിക്കുന്നു. വിശദവിവരങ്ങൾ [[:meta:Event:Malayalam Wikipedia 23rd Birthday Celebration|മെറ്റാ താളിൽ]] ലഭ്യമാണ്. ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് സ്കോളർഷിപ്പ് ക്ഷണിച്ചിട്ടുണ്ട്. [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfUXAe-o7hu5sx0mbaSwkuUPqoExpd6VwlPthkojjy6bHLrKA/viewform?usp=dialog സ്കോളർഷിപ്പ് ഫോം ഇവിടെ] അപേക്ഷാ ഫോം സ്വീകരിക്കുന്ന അവസാനതീയ്യതി 10 ഡിസംബർ 2025 ആണ്. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 10:41, 27 നവംബർ 2025 (UTC) ==വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള 2024-25 പ്രവർത്തനറിപ്പോർട്ട്== വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർ ഗ്രൂപ്പിന്റെ 2024-25 പ്രവർത്തനറിപ്പോർട്ടിന്റെ [[:meta:Wikimedians of Kerala/Annual Report 2024-25|കരട് രൂപം]] തയ്യാറാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഈ കരട് വായിച്ചുനോക്കാനും അഭിപ്രായങ്ങൾ അറിയിക്കാനും ഇതിൽ ഏതെങ്കിലും പദ്ധതികളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരം വിട്ടുപോയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ അറിയിക്കാനും താത്പര്യപ്പെടുന്നു. എത്രയും വേഗം റിപ്പോർട്ട് പ്രസിദ്ധീകരിക്കേണ്ടതിനാൽ ഈ കാര്യം ഗൗരവത്തിലെടുക്കാനും അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 14:47, 29 നവംബർ 2025 (UTC) == [[ഇന്ത്യയിലെ ന്യൂനപക്ഷ പ്രീണനം]] == ദയവായി ഈ ലേഖനം മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും ഇത് ഇല്ലാതാക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കാൻ സഹായിക്കുകയും ചെയ്യുക.-[[ഉപയോക്താവ്:Baangla|Baangla]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Baangla|സംവാദം]]) 17:07, 5 മാർച്ച് 2026 (UTC) == വിക്കികോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ 2026-ലേക്കുള്ള സ്കോളർഷിപ്പ് അപേക്ഷകൾ ക്ഷണിക്കുന്നു == എല്ലാവർക്കും നമസ്കാരം, വിക്കികോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ 2026-ൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിനുള്ള സ്കോളർഷിപ്പ് അപേക്ഷകൾ ഇപ്പോൾ സമർപ്പിക്കാവുന്നതാണ്. 2026 സെപ്റ്റംബർ 4 മുതൽ 6 വരെ നമ്മുടെ കൊച്ചിയിലാണ് കോൺഫറൻസ് നടക്കുന്നത്. ഇന്ത്യയിലെയും ദക്ഷിണേഷ്യയിലെയും മറ്റ് രാജ്യങ്ങളിലെയും വിക്കിപീഡിയർ, കമ്മ്യൂണിറ്റി സംഘാടകർ, മറ്റ് സംഭാവനകൾ നൽകുന്നവർ എന്നിവർ ഒത്തുചേരുന്ന വേദിയാണ് വിക്കികോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ. സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാന പ്രസ്ഥാനത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനും അനുഭവങ്ങൾ പങ്കുവെക്കുന്നതിനും സഹകരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്നതിനുമുള്ള ഒരിടമാണിത്. വിക്കിമീഡിയ സംരംഭങ്ങളിൽ സജീവമായി ഇടപെടുന്നവർക്കും കൂട്ടായ്മ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പങ്കാളികളാകുന്നവർക്കും സ്കോളർഷിപ്പിനായി അപേക്ഷിക്കാവുന്നതാണ്. വിശദമായ അറിയിപ്പ് ഇവിടെ വായിക്കാം. 🙂 '''അപേക്ഷിക്കേണ്ട അവസാന തീയതി:''' 15 ഏപ്രിൽ 2026, 11:59 p.m. IST '''അപേക്ഷിക്കാനുള്ള ലിങ്ക്:''' https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdA3rR9xX_k31dzJrjM5MTDNYNUIRcAB45S4TflsYCbGJNrzg/viewform '''കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക്:''' [[metawiki:WikiConference_India_2026/Scholarship|മെറ്റാ വിക്കി താൾ]] സന്ദർശിക്കുക ഈ അറിയിപ്പ് നിങ്ങളുടെ കൂട്ടായ്മയിലെ മറ്റുള്ളവരുമായും പങ്കുവെക്കുമല്ലോ. നന്ദി, '''വിക്കികോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ 2026 സംഘാടക സമിതി''' -[[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 21:09, 28 മാർച്ച് 2026 (UTC) == Invitation to join South Asian Community and the Annual Planning Discussions with WMF == "Kindly feel free to translate this text into your own language." Dear Community member, We would like to invite you all to the April edition of the South Asia Open Community Call that will focus on a discussion with the leadership of the Wikimedia Foundation on their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|Annual Plan (2026-2027)]]. The [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan|Foundation’s Annual Plan]] is a high-level roadmap for what the organisation aims to achieve in the coming year. It includes not only the foundation’s Goals, Progress, and plan but also a summary of Global Trends that impact the present and future of our movement. This is the right time for the South Asia community to participate and share their thoughts on the Wikimedia Foundation’s annual plan, helping shape it together. Share your hopes, concerns, bold ideas, and specific requests to contribute to the Foundation’s planning. Hence, the next [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] will be hosted on the following dates/times. Please mark the same in your calendar and sign up [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]. * Platform: Google Meet * Date: 17th April, 2026 * Time: 1930-2045 IST (1400-1515 UTC) * Registration Link: [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]] Note: Only those who have registered will receive the joining link. Look forward to seeing you on the call, Best, [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 18:41, 5 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh Gill@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Invitation to participate in Abstract Wikipedia pilot == Hi everyone, I’m Luca, and I’m part of the team working on Abstract Wikipedia. [[:m:Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]] is a [https://abstract.wikipedia.org/ recently launched Wikimedia project] that aims to create community-written, language-independent articles that can be output into many languages using Wikifunctions. This approach allows Wikipedia communities to leverage these articles to expand content and close the existing knowledge gaps between different language versions of Wikipedia. We would love to explore working with you as a pilot community for Abstract Wikipedia, especially given your current work with Wikidata lexemes and Wikifunctions functions. These two aspects are the cornerstone of Abstract Wikipedia, as it combines them to create language-independent articles. With this in mind, we would like to hear your thoughts on a few questions: # Are you interested in participating in an Abstract Wikipedia pilot? This would mean that abstract content from Abstract Wikipedia could be integrated into your Wikipedia, in place of currently non-existing. Your community will be in full control of which articles to integrate. # Would you be open to working with our partners in Wikimedia Deutschland to improve coverage of Wikidata lexemes in your language? This would involve creating missing lexemes, fixing issues on existing lexemes, adding forms and senses, improving overall quality, and linking them to Wikidata Items. # Would you be interested in working with the Wikifunctions community to improve coverage of language functions in your language? Or would you be interested in collaborating with a partner to do so? # Does an affiliate or group in your community currently have funding (General Support Fund, Rapid Fund etc.) to organize any workshops or events for you to engage your community? We want to stress again that your community will remain fully in control of its content, as existing local articles would never be replaced, and contributors could improve shared content from Abstract Wikipedia. Thank you in advance for sharing your thoughts! We’re here to listen and learn. You can address us in your own language, if you want. -- [[ഉപയോക്താവ്:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sannita (WMF)|സംവാദം]]) 11:41, 13 മേയ് 2026 (UTC) :Hello @[[ഉപയോക്താവ്:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]] :Thank you for reaching out and also sharing the invitation to Wikimedians of Kerala UG over Email. :From our side, we are interest in '''learning more about and exploring the possibility of participating in Abstract Wikipedia pilot initiative'''. Regarding Wikidata Lexemes and Wikifunctions, some of the members of our community have already been involved in activities related to both areas, and we see value in further strengthening language resources for Malayalam. We would be interested in exploring collaborations to improve lexeme coverage, quality, forms, senses and connections with Wikidata items. We would welcome discussions on expanding language-related functions and identifying areas where community members can contribute and also collaborating with partners. Yes, our UG have running General Support Fund for our planned activities. We can facilitate workshops, training sessions if required with the support from Abstract Wikipedia team or with the support from the partners. Let us know how we are going to proceed with this. - [[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 07:14, 5 ജൂൺ 2026 (UTC) ::@[[ഉപയോക്താവ്:Gnoeee|Gnoeee]] This is fantastic! Thank you very much for your appreciation! We'll keep in touch for the next steps. [[ഉപയോക്താവ്:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sannita (WMF)|സംവാദം]]) 09:27, 5 ജൂൺ 2026 (UTC) :{{support}} --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 07:33, 5 ജൂൺ 2026 (UTC) == Call for Applications: TTT 2026 (Deadline Extended to 20 May) == ''<small>Apologies for writing in English. Please feel free to translate this into your language.</small>'' Hello everyone, We hope you are doing well. We would like to share that applications for the [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026|Train the Trainer (TTT) 2026]] program are currently open. TTT is a capacity-building initiative aimed at supporting Wikimedians in developing training, facilitation, and leadership skills. We are happy to inform you that the scholarship application deadline has been [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026/Scholarship|extended until 20 May 2026]]. We are still receiving applications and encourage interested community members, especially emerging leaders, to [https://docs.google.com/forms/d/17eq6lJNCTVBoKRqz5IdSCiYWv-eHBrYRnx1wXfncwLI/viewform?edit_requested=true&pli=1 apply]. We also request your support in sharing this opportunity within your communities and networks, so that it can reach a wider and more diverse group of participants. Thank you for your continued support. '''OKI (IIIT-H)''' [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 13:02, 17 മേയ് 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=30361720 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (OKI)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == വിക്കി കോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ 2026-നുള്ള സ്വന്തം ചെലവിൽ പങ്കെടുക്കാനുള്ള രജിസ്ട്രേഷനും (Self-Funded Registration) അവതരണങ്ങൾ സമർപ്പിക്കാനുള്ള (Call for Submissions) അവസരവും ഇപ്പോൾ ആരംഭിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന് സന്തോഷത്തോടെ അറിയിക്കുന്നു. == പ്രിയ കമ്മ്യൂണിറ്റി അംഗങ്ങളേ, വിക്കി കോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ 2026-നുള്ള സ്വന്തം ചെലവിൽ പങ്കെടുക്കാനുള്ള രജിസ്ട്രേഷനും (Self-Funded Registration) അവതരണങ്ങൾ സമർപ്പിക്കാനുള്ള (Call for Submissions) അവസരവും ഇപ്പോൾ ആരംഭിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന് സന്തോഷത്തോടെ അറിയിക്കുന്നു. 2026 സെപ്റ്റംബർ 4 മുതൽ 6 വരെ കൊച്ചിയിൽ വച്ചാണ് വിക്കി കോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ 2026 നടക്കുന്നത്. ഇന്ത്യയിലും ദക്ഷിണേഷ്യയിലുടനീളമുള്ള വിക്കിമീഡിയക്കാർ, കമ്മ്യൂണിറ്റി സംഘാടകർ, ഡെവലപ്പർമാർ, ഗവേഷകർ, സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാന പ്രേമികൾ എന്നിവരെ ഈ സമ്മേളനം ഒരുമിച്ച് കൊണ്ടുവരാനും,  പരസ്പരം സഹകരിക്കാനും, അനുഭവങ്ങൾ പങ്കിടാനും ഈ കോൺഫറൻസ് സഹായിക്കും. WCI 2026-ന്റെ വിഷയം “Reimagining the Knowledge Commons: Community Leadership in an Evolving Wikimedia Ecosystem.” എന്നതാണ്. എഐയുടെ കടന്നുവരവും പുതിയ അറിവുകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന രീതികളും ഉൾപ്പെടെ വളരെ വേഗത്തിലുള്ള സാങ്കേതിക മാറ്റങ്ങളിലൂടെയാണ് വിക്കിമീഡിയ പ്രസ്ഥാനം ഇപ്പോൾ കടന്നുപോകുന്നത്. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ ഇന്ത്യയിലും ദക്ഷിണേഷ്യയിലുമുള്ള കമ്മ്യൂണിറ്റി നേതൃത്വം, അറിവ് ലഭിക്കുന്നതിലെ തുല്യത, പ്രാദേശിക ഭാഷകൾ, സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനം, വിക്കിമീഡിയയുടെ ഭാവി എന്നീ വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ച് ചർച്ച ചെയ്യാൻ ഒരിടം ഒരുക്കുക എന്നതാണ് സമ്മേളനം ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. '''സ്വാശ്രയ രജിസ്ട്രേഷൻ (Self-Funded Registration)''' സ്വന്തം ചെലവിൽ പങ്കെടുക്കാനുള്ള അപേക്ഷ ഇപ്പോൾ പ്രെറ്റിക്സിൽ ലഭ്യമാണ്. രജിസ്ട്രേഷൻ ഫോം: https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/ വിശദാംശങ്ങളും യോഗ്യതയും: <nowiki>https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Registration</nowiki> '''അവതരണങ്ങൾ സമർപ്പിക്കാനുള്ള അവസരം (Call for Submissions)''' അവതരണങ്ങൾ ഇപ്പോൾ Eventyay മുഖേന സമർപ്പിക്കാവുന്നതാണ്. ശില്പശാലകൾ, ചർച്ചകൾ, പാനലുകൾ,  ലഘു പ്രസംഗങ്ങൾ, പോസ്റ്റർ അവതരണങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്കുള്ള നിങ്ങളുടെ ആശയങ്ങൾ ഞങ്ങൾ ക്ഷണിക്കുന്നു. നിങ്ങൾ പരിചയസമ്പന്നനോ പുതിയ കമ്മ്യൂണിറ്റി അംഗമോ ആകട്ടെ, നിങ്ങളുടെ ആശയങ്ങൾക്കും അനുഭവങ്ങൾക്കും അറിവുകൾക്കും ഈ സമ്മേളനത്തെ കൂടുതൽ മികച്ചതാക്കാനും പ്രസ്ഥാനത്തിലെ പ്രധാന ചർച്ചകളിൽ വലിയ പങ്കുവഹിക്കാനും സാധിക്കും. വിശദാംശങ്ങളും മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങളും: <nowiki>https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions</nowiki> സബ്മിഷൻ അവസാന തീയതി: ജൂലൈ 15, 2026 പങ്കാളിത്തവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിശദാംശങ്ങൾ, സമയക്രമങ്ങൾ, കോൺഫറൻസ് അപ്‌ഡേറ്റുകൾ, സമർപ്പണ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ എന്നിവയുൾപ്പെടെ വിക്കി കോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ 2026-നെക്കുറിച്ചുള്ള പൂർണ്ണ വിവരങ്ങൾക്ക്, ദയവായി ഔദ്യോഗിക അറിയിപ്പ് പരിശോധിക്കുക: വിശദമായ അറിയിപ്പ്: [[diffblog:2026/06/26/shape-the-future-call-for-submissions-open-for-wikiconference-india-2026/|ബ്ലോഗ് പോസ്റ്റ് ലിങ്ക്]] കമ്മ്യൂണിറ്റി അംഗങ്ങളോട് രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാനും, പ്രമേയങ്ങൾ സമർപ്പിക്കാനും ഈ അറിയിപ്പ് അവരുടെ കൂട്ടായ്മകളിൽ പങ്കിടാനും ഞങ്ങൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു. ആശംസകളോടെ, വിക്കി കോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ 2026 സംഘാടക സമിതി [[ഉപയോക്താവ്:Amrit Sufi|Amrit Sufi]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Amrit Sufi|സംവാദം]]) 10:22, 30 ജൂൺ 2026 (UTC) == Invitation to Participate in Kerala Culture Month 2026 == Dear Wikimedia Contributors, We are excited to announce '''[[m:Kerala_Culture_Month_2026|Kerala Culture Month 2026]]''', a collaborative campaign launched in conjunction with '''[[m:WikiConference_India_2026|WikiConference India 2026]]'''. This initiative aims to expand and enhance content about Kerala across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base. '''Campaign Focus:''' * Expand Wikipedia articles about Kerala in multiple languages * Improve content quality with citations, images, and comprehensive information * Populate Wikimedia Commons with freely licensed Kerala media * Enrich Wikidata with structured information about Kerala-related topics We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters. For more information and to get involved, visit the campaign page: https://meta.wikimedia.org/wiki/Kerala_Culture_Month_2026 on your preferred Wikimedia project. Best regards, ''Communications Team, WCI 2026'' -- [[ഉപയോക്താവ്:Kuldeepburjbhalaike|Kuldeepburjbhalaike]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kuldeepburjbhalaike|സംവാദം]]) 11:43, 26 ജൂലൈ 2026 (UTC) == നിർമ്മിതബുദ്ധി ഉപയോഗിച്ചുള്ള പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം == നമസ്കാരം. [[:mw:Special:MyLanguage/Content translation|ഉള്ളടക്കപരിഭാഷാ ഉപകരണം]] (Content Translation — CX) വഴി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങളിലെ ഭാഷയും വ്യാകരണവും മാത്രം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്ന, നിർമ്മിതബുദ്ധി (ക്ലോഡ് ഫേബിൾ 5) ഉപയോഗിച്ചു പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ബോട്ട് പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് മലയാളം വിക്കിസമൂഹത്തിന്റെ അഭിപ്രായം തേടുന്നു. പദ്ധതിരേഖ: '''[[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]]'''. '''ഇതുവരെ ചെയ്തത് (ചുരുക്കത്തിൽ):''' * യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം ഏറ്റവും കൂടിയ 100 CX-ലേഖനങ്ങളിൽ, മനുഷ്യമേൽനോട്ടത്തിൽ ഒരു പൈലറ്റ് പഠനം നടത്തി; 92 ലേഖനങ്ങളിൽ ഭാഷാതിരുത്തൽ വരുത്തി. എല്ലാ diff-കളും [[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|ഫലരേഖയിൽ]] പരസ്യമായി ലഭ്യമാണ്. * വസ്തുതകൾ, സംഖ്യകൾ, അവലംബങ്ങൾ, ഫലകങ്ങൾ, കണ്ണികൾ എന്നിവയൊന്നും മാറ്റിയിട്ടില്ല. ബോട്ട് നടത്തിയ തിരുത്തുകൾ ഞാൻ പരിശോധിച്ചു; അർത്ഥവ്യതിയാനമോ വിവരനഷ്ടമോ കണ്ടെത്തിയില്ല. ('governing body' → 'ഗവർമെന്റ് ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള കമ്മിറ്റി', കായികതാരം 'Everton Weekes' → 'ആഴ്ചകൾ' തുടങ്ങിയ ഗുരുതര യന്ത്രപരിഭാഷാപ്പിശകുകളും ഈ പ്രക്രിയയിൽ ബോട്ട് കണ്ടെത്തി തിരുത്തി.) * ഭാഷാതിരുത്തലിനിടെ 41 ലേഖനങ്ങളിൽ കണ്ടെത്തിയ വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ AI തിരുത്താതെ, ഉപയോക്താക്കളുടെ ശ്രദ്ധയ്ക്കായി ഫലരേഖയിൽ രേഖപ്പെടുത്തി. '''ഇനി ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്:''' സമൂഹത്തിന്റെ അനുകൂല അഭിപ്രായമുണ്ടെങ്കിൽ മാത്രം [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ/അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷകൾ|ബോട്ട് അംഗീകാരത്തിന് അപേക്ഷിക്കും]]. ഈ ചർച്ചയിലും ബോട്ട് അപേക്ഷയിലും ലഭിക്കുന്ന എല്ലാ നിർദ്ദേശങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളിച്ച് ബോട്ട് പുതുക്കിപ്പണിതശേഷമേ തുടർപ്രവർത്തനമുണ്ടാകൂ. അംഗീകാരം ലഭിച്ചാൽ, CX ടാഗുള്ള ലേഖനങ്ങളിൽ ബോട്ട് ഭാഷ മാത്രം തിരുത്തും; ഓരോ തിരുത്തിന്റെയും diff പദ്ധതിത്താളിന്റെ ഉപതാളിൽ പട്ടികപ്പെടുത്തും. ഏതു തിരുത്തും ആർക്കും ഒറ്റ ക്ലിക്കിൽ മുൻപ്രാപനം ചെയ്യാം; സമൂഹം ആവശ്യപ്പെട്ടാൽ പ്രവർത്തനം ഉടൻ നിർത്തും. '''മലയാളം വിക്കിസമൂഹത്തിന്റെ അഭിപ്രായങ്ങൾ തേടുന്നു :''' # [[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|പൈലറ്റ് ഫലരേഖയിലെ]] ഏതാനും diff-കൾ പരിശോധിച്ച്, തിരുത്തുകളുടെ കൃത്യതയെക്കുറിച്ചുള്ള നിരീക്ഷണങ്ങൾ സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു. # ഇത്തരമൊരു ബോട്ട് മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നതിനോടുള്ള പൊതുനിലപാട് — അനുകൂലമോ, പ്രതികൂലമോ, നിബന്ധനകളോടെ അനുകൂലമോ എന്നതും സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു. # [[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/രീതിശാസ്ത്രം|രീതിശാസ്ത്രത്തിലും നിയന്ത്രണങ്ങളിലും]] വരുത്തേണ്ട മാറ്റങ്ങൾ, കൂട്ടിച്ചേർക്കേണ്ട സുരക്ഷാക്രമീകരണങ്ങൾ എന്നിവയിലും അഭിപ്രായം തേടുന്നു. എല്ലാവരുടെയും അഭിപ്രായങ്ങളും നിർദ്ദേശങ്ങളും വിമർശനങ്ങളും സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു. നന്ദി. [[User:Netha Hussain|<font color="navy">നത</font>]] [[User talk:Netha Hussain|<font color="purple">(സംവാദം)</font>]] 09:40, 1 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) ebcxvlpjce6zzx2zr1r5dk55fk6rr2u 4652089 4652076 2026-08-01T09:55:48Z Tonynirappathu 35231 /* നിർമ്മിതബുദ്ധി ഉപയോഗിച്ചുള്ള പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം */ മറുപടി 4652089 wikitext text/x-wiki __NEWSECTIONLINK__ {{prettyurl|Wikipedia:Panchayath}} {| border="0" cellpadding="2" style="float: right; background-color:#f9f9f9;margin:1px;border: thin solid red; width: 160px; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+ colspan="2" style="margin-left: inherit; buyhttyyuackground:red; color:#ffffff;text-align:center;"| '''പഴയ വാർത്തകൾ''' |- !align="center"|[[Image:Vista-file-manager.png|50px|സംവാദ നിലവറ]]<br/> * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്/Archive1|നിലവറ 1]] |} <div style="text-align: center;">'''<big>വിക്കിപീഡിയ പഞ്ചായത്തിലേക്കു സ്വാഗതം</big>'''<br /> വിക്കിപീഡിയയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളെക്കുറിച്ചും നയങ്ങളെക്കുറിച്ചും സാങ്കേതിക കാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ചും ചർച്ച ചെയ്യാനുള്ള വേദിയാണ് വിക്കിപീഡിയ പഞ്ചായത്ത്. കൂടുതൽ സൗകര്യാർത്ഥം പഞ്ചായത്തിനെ '''ആറു ഗ്രാമസഭകളായി''' തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്. താങ്കളുടെ സംശയങ്ങളും അഭിപ്രായങ്ങളും ഏതു വിഭാഗത്തിൽപെടുന്നുവെന്നു പരിശോധിച്ച് താഴെക്കാണുന്ന പട്ടികയിൽ നിന്നും അനുയോജ്യമായ സഭ തിരഞ്ഞെടുക്കുക. ഗ്രാമസഭകളിലെ ചർച്ചകളിൽ ഒപ്പുവയ്ക്കാൻ മറക്കരുത്.</div> [[Image:WikiPanchayath.png|center|250px]] {| border="1" width="100%" ! colspan="6" align="center" | '''വിക്കിപീഡിയ പഞ്ചായത്തിലെ സഭകൾ''' |- | align="center" width="15%" valign="top"|'''[[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (വാർത്തകൾ)|വാർത്തകൾ]]'''<br> <small><span class="plainlinks">[{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (വാർത്തകൾ)|action=edit&section=new}} {{h:title|പുതിയ വാർത്തകളെ പറ്റിയുള്ള ഒരു ചർച്ചതുടങ്ങുവാൻ|ചർച്ച തുടങ്ങുക}}] | [{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (വാർത്തകൾ)|action=watch}} {{h:title|വാർത്തകളുടെ സഭയിലെ ചർച്ചയിൽ വരുന്ന മാറ്റങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കുവാൻ|ശ്രദ്ധിക്കുക}}] | [http://www.google.com/custom?domains=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(വാർത്തകൾ)&sitesearch=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(വാർത്തകൾ) {{h:title|വാർത്തകളുടെ സഭയിൽ തിരയുവാൻ|തിരയുക}}]</span> വിക്കിപീഡിയയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിശേഷങ്ങൾ പങ്കുവയ്ക്കാനുള്ള സഭ</small> | align="center" width="15%" valign="top"|'''[[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (നയരൂപീകരണം)|നയരൂപീകരണം]]'''<br> <small><span class="plainlinks">[{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (നയരൂപീകരണം)|action=edit&section=new}} {{h:title|നയരൂപീകരണത്തെ പറ്റി പുതിയ ഒരു ചർച്ച തുടങ്ങുവാൻ|ചർച്ച തുടങ്ങുക}}] | [{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (നയരൂപീകരണം)|action=watch}} {{h:title|നയരൂപീകരണ സഭയിലെ ചർച്ചയിൽ വരുന്ന മാറ്റങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കുവാൻ|ശ്രദ്ധിക്കുക}}] | [http://www.google.com/custom?domains=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(നയരൂപീകരണം)&sitesearch=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(നയരൂപീകരണം) {{h:title|നയരൂപീകരണ സഭയിൽ തിരയുവാൻ|തിരയുക}}]</span> നിലവിലുള്ള നയങ്ങളും കീഴ്‌വഴക്കങ്ങളും ഈ മേഖലയിൽ വേണ്ട പരിഷ്കാരങ്ങളും ചർച്ച ചെയ്യുന്ന സഭ</small> | align="center" width="15%" valign="top"|'''[[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സാങ്കേതികം)|സാങ്കേതികം]]'''<br> <small><span class="plainlinks">[{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സാങ്കേതികം)|action=edit&section=new}} {{h:title|സാങ്കേതിക കാര്യങ്ങളെ പറ്റി പുതിയ ഒരു ചർച്ച തുടങ്ങുവാൻ|ചർച്ച തുടങ്ങുക}}] | [{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സാങ്കേതികം)|action=watch}} {{h:title|സാങ്കേതിക സഭയിലെ ചർച്ചയിൽ വരുന്ന മാറ്റങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കുവാൻ|ശ്രദ്ധിക്കുക}}] | [http://www.google.com/custom?domains=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(സാങ്കേതികം)&sitesearch=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(സാങ്കേതികം) {{h:title|സാങ്കേതിക സഭയിൽ തിരയുവാൻ|തിരയുക}}]</span> സാങ്കേതിക വിഷയങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യുന്ന സഭ</small> | align="center" width="15%" valign="top"|'''[[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (നിർദ്ദേശങ്ങൾ)|നിർദ്ദേശങ്ങൾ]]'''<br> <small><span class="plainlinks">[{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (നിർദ്ദേശങ്ങൾ)|action=edit&section=new}} {{h:title|പുതിയ ഒരു നിർദ്ദേശത്തെ പറ്റി ചർച്ച തുടങ്ങുവാൻ|ചർച്ച തുടങ്ങുക}}] | [{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (നിർദ്ദേശങ്ങൾ)|action=watch}} {{h:title|നിർദ്ദേശങ്ങളുടെ സഭയിലെ ചർച്ചയിൽ വരുന്ന മാറ്റങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കുവാൻ|ശ്രദ്ധിക്കുക}}] | [http://www.google.com/custom?domains=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(നിർദ്ദേശങ്ങൾ)&sitesearch=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(നിർദ്ദേശങ്ങൾ) {{h:title|നിർദ്ദേശങ്ങളുടെ സഭയിൽ തിരയുവാൻ|തിരയുക}}]</span> പുതിയ പദ്ധതികളും ആശയങ്ങളും പങ്കുവയ്ക്കാനുള്ള സഭ.</small> | align="center" width="15%" valign="top"|'''[[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സഹായം)|സഹായം]]'''<br> <small><span class="plainlinks">[{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സഹായം)|action=edit&section=new}} {{h:title|വിക്കി സംബന്ധമായ സഹായം ആവശ്യപ്പെടാൻ|ചർച്ച തുടങ്ങുക}}] | [{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സഹായം)|action=watch}} {{h:title|സഹായ സഭയിലെ ചർച്ചയിൽ വരുന്ന മാറ്റങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കുവാൻ|ശ്രദ്ധിക്കുക}}] | [http://www.google.com/custom?domains=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(സഹായം)&sitesearch=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(സഹായം) {{h:title|സഹായ സഭയിൽ തിരയുവാൻ|തിരയുക}}]</span> വിക്കി എഡിറ്റിങ്ങിനും മറ്റുമുള്ള സഹായങ്ങൾ അഭ്യർത്ഥിക്കാനുള്ള സ്ഥലം</small> | align="center" width="15%" valign="top"|'''[[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (പലവക)|പലവക]]''' <br> <small><span class="plainlinks">[{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (പലവക)|action=edit&section=new}} {{h:title|മറ്റ് അഞ്ച് സഭകളിലും പെടാത്ത ഒരു ചർച്ച തുടങ്ങുവാൻ‍|ചർച്ച തുടങ്ങുക}}] | [{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (പലവക)|action=watch}} {{h:title|പലവക സഭയിലെ ചർച്ചയിൽ വരുന്ന മാറ്റങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കുവാൻ|ശ്രദ്ധിക്കുക}}] | [http://www.google.com/custom?domains=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(പലവക)&sitesearch=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(പലവക) {{h:title|പലവക സഭയിൽ തിരയുവാൻ|തിരയുക}}]</span> ഇതര വിഷയങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യാനുള്ള സഭ</small> |} {{-}} {| border="1" width="100%" ! colspan="3" align="center" | '''കൂടുതൽ''' |- | align="left" colspan="2" | എല്ലാ സഭകളും ഒരുമിച്ച് കാണുവാൻ | align="center" colspan="1" | [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (എല്ലാ സഭകളും)|എല്ലാ സഭകളും]] |- | align="left" colspan="2" | പഞ്ചായത്ത് മുഴുവൻ തിരയുവാൻ | align="center" colspan="1" | <span class="plainlinks">[http://www.google.com/custom?domains=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(&sitesearch=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_( തിരച്ചിൽ]</span> |- | align="left" colspan="2" | [[വിക്കിപീഡിയ|വിക്കിപീഡിയയെ]] പറ്റിയുള്ള സ്ഥിരം ചോദ്യങ്ങളും അവയുടെ ഉത്തരങ്ങളും | align="center" colspan="1" | [[വിക്കിപീഡിയ:സ്ഥിരം ചോദ്യങ്ങൾ|സ്ഥിരം ചോദ്യങ്ങൾ]] |- | align="left" colspan="2" | വിക്കിപീഡിയ ഉപയോഗിക്കുന്നതിന് ആവശ്യമായ [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായത്തിന്]] | align="center" colspan="1" | [[വിക്കിപീഡിയ:സഹായമേശ|സഹായമേശ]] |- | align="left" colspan="2" | [[വിക്കിപീഡിയ:ചിത്രങ്ങളുടെ_കാര്യത്തിലുള്ള_നയങ്ങൾ|ചിത്രങ്ങളുടെ പകർപ്പവകാശത്തെ]] പറ്റിയുള്ള സംശയനിവാരണത്തിന് | align="center" colspan="1" | [[വിക്കിപീഡിയ:പകർപ്പവകാശത്തെ പറ്റിയുള്ള ചോദ്യങ്ങൾ|പകർപ്പവകാശത്തെ പറ്റിയുള്ള ചോദ്യങ്ങൾ]] |- | align="left" colspan="2" | [[വിക്കിപീഡിയ:പ്രത്യേക_അവകാശങ്ങളുള്ള_ഉപയോക്താക്കൾ_(തത്സമയവിവരം)| പ്രത്യേക അവകാശങ്ങളുള്ള ഉപയോക്താക്കളുടെ പട്ടിക (തത്സമയവിവരം)]] | align="center" colspan="1" | |- | align="left" colspan="2" | മറ്റു വിക്കിപീഡിയരുമായി [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|തത്സമയസംവാദം]] നടത്തുവാൻ | align="center" colspan="1" | irc://irc.freenode.net/wikipedia-ml |- | align="left" colspan="2" | [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയുടെ]] [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിന്റെ] വിലാസം | align="center" colspan="1" | [mailto:wikiml-l@lists.wikimedia.org wikiml-l@lists.wikimedia.org] |} == വിക്കി ലൗസ് ഓണം 2024 == സുഹൃത്തുക്കളേ, ഈ വരുന്ന മാസത്തിൽ ഓണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് [[commons:Commons:Wiki Loves Onam 2024|'''വിക്കി ലൗസ് ഓണം 2024''']] എന്ന പേരിൽ കോമ്മൺസിൽ ഒരു ഫോട്ടോ കാമ്പയിൻ സംഘടിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. സെപ്റ്റംബർ 1 മുതൽ 30 വരെയാണ് ഫോട്ടോ കാമ്പയിൻ നടത്തുന്നത്. വിക്കിമീഡിയ കോമൺസസിൽ ഓണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സ്വതന്ത്ര ചിത്രങ്ങൾ, വീഡിയോകൾ ചേർക്കുകയും മറ്റുള്ളവരെ ചിത്രങ്ങൾ ചേർക്കാൻ ക്ഷണിക്കുകയും ആണ് ഈ പ്രചാരണത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം. പരിപാടിയുമായി ബന്ധപെട്ട് കോമൺസിൽ ചേർക്കുന്ന ഓണചിത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് താളുകൾ മെച്ചപ്പെടുത്തുക, കൂടാതെ ചിത്രങ്ങളില്ലാത്ത ലേഖനങ്ങളിൽ ചിത്രങ്ങൾ ചേർക്കുക, ഓണവിഭവങ്ങളുടെ ശേഖരം സൃഷ്‌ടിക്കുക തുടങ്ങി നിരവധി കാര്യങ്ങൾ നമ്മുക്ക് വിക്കിയിൽ ചെയ്യാൻ സാധിക്കുന്നതാണ്. ഇതിനുവേണ്ടി ഒരു തിരുത്തൽ യജ്ഞം ഓൺലൈൻ ആയും കൂടാതെ ഒക്ടോബർ മാസത്തിൽ ഓഫ്‌ലൈൻ ആയും സംഘടിപ്പിക്കുന്നു. മലയാളം വിക്കി സമൂഹത്തിൻ്റെ പൂർണ പിന്തുണ ഈ പരിപാടിയുടെ വിജയത്തിന് ആവശ്യമാണ്. ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് [https://t.me/wikilovesonam ഒരു ടെലിഗ്രാം ഗ്രൂപ്പ്] ആരംഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. കോമൺസിൽ ചിത്രങ്ങളുടെ വർഗ്ഗീകരണം തുടങ്ങിയ മറ്റ് കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാൻ കുറച്ചു പേരുടെ സഹായം ആവശ്യമുണ്ട്. താൽപ്പര്യമുള്ളവർ എന്നെ അറിയിക്കുമല്ലോ.. സസ്നേഹം <br/> [[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 12:53, 28 ഓഗസ്റ്റ് 2024 (UTC) :സുഹൃത്തുക്കളേ, :<br> :ഈ വർഷത്തെ ഓണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിങ്ങളുടെ സ്ഥലങ്ങളിൽ നടക്കുന്ന പരിപാടികളുടെ ഫോട്ടോ, വീഡിയോ ഡോക്യുമെൻ്റേഷൻ ചെയ്യാൻ മലയാളം വിക്കി സമൂഹത്തിൽ നിന്ന് ആർക്കെങ്കിലും താൽപ്പര്യമുണ്ടെങ്കിൽ [[പ്രത്യേകം:ഉപയോക്തൃഇമെയിൽ/Gnoeee|എന്നെ അറിയിക്കാമോ]].. :<br> :പങ്കെടുക്കുന്നവർക്ക് വരുന്ന യാത്രാ ചെലവുകൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള കാര്യങ്ങൾ വിക്കി ലവ്സ് ഓണം ക്യാമ്പയിന്റെ ഭാഗമായി നൽകാൻ സാധിക്കുന്നതാണ്. :<br> :സസ്നേഹം.- [[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 08:47, 9 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC) ==സഞ്ചാരം-വിക്കിമീഡിയ ഗ്ലാം പ്രൊജക്റ്റ്== വിക്കിപീഡിയ ലേഖനങ്ങളിൽ വീഡിയോകളുടെ അഭാവം നമുക്കെല്ലാമറിയാവുന്നതാണല്ലോ. പല വിഷയത്തെക്കുറിച്ചും നല്ല ദൃശ്യങ്ങൾ ഇൻറർനെറ്റിൽ ലഭ്യമാണെങ്കിലും, മീഡിയ/ബ്രോഡ്കാസ്റ്റിംഗ് കമ്പനികളുടെ കോപ്പിറൈറ് പോളിസി വിക്കിപീഡിയക്ക് യോജിച്ചത് അല്ലാത്തതാണ് ഇതിന്റെ ഒരു കാരണം. പക്ഷെ [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Broadcast WikiLovesBroadcast] തുടങ്ങിയ ക്യാമ്പയ്ൻസ് വഴി ബ്രോഡ്കാസ്റ്റിംഗ് കമ്പനികൾ വിക്കിപീഡിയക്ക് വീഡിയോ സംഭാവന ചെയ്തു പോരുന്നുണ്ട്. വിക്കിമീഡിയ ഫൗണ്ടേഷൻ പാർട്ട്ണർഷിപ്പ് ടീമിലെ [https://meta.wikimedia.org/wiki/User:VSj_(WMF) വിപിൻ] സഫാരി ടിവിയുടെ സ്ഥാപകൻ സന്തോഷ് ജോർജ് കുളങ്ങരയെ നേരിട്ടു കാണുകയുണ്ടായി. സഞ്ചാരത്തിന്റെ വീഡിയോ ദൃശ്യങ്ങൾ വിക്കിപീഡിയയിൽ ക്രീയേറ്റീവ് കോമൺസ് ലൈസെൻസിൽ ലഭ്യമാക്കുന്നത് സംസാരിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹം താല്പര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചു എന്നാണ് അറിയാൻ കഴിഞ്ഞത്. പക്ഷെ ഇത് നടപ്പിലാക്കാനുള്ള സമയമോ വിക്കിമീഡിയ കോമൺസുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സാങ്കേതിക പരിശീലനമോ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്റ്റാഫിന് ഉണ്ടാവില്ല എന്നാണ് അനുമാനിക്കുന്നത്. മലയാളം വിക്കിമീഡിയ സമൂഹം WikiLovesBroadcast ക്യാമ്പയിൻ ആയി ചേർന്ന് പ്രവർത്തിച്ചാൽ ഒരുപക്ഷെ ഇത് ഫലപ്രദമായി നടപ്പിലാക്കാൻ കഴിഞ്ഞേക്കും. ഒന്നോ രണ്ടോ മിനുട്ട് ദൈർഘ്യം വരുന്ന ഈ ദൃശ്യങ്ങൾ മലയാളത്തിലെയും മറ്റു ഭാഷ വിക്കിപീഡിയകളിലെയും അനുയോജ്യമായ ലേഖനങ്ങളിൽ ചേർക്കാവുന്നതാണ്. സഞ്ചാരം എന്ന പരിപാടിയിലെ ദൃശ്യങ്ങൾക്ക് പുറമെ, കേരളവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതും മലയാളം വിക്കിപീഡിയക്ക് ഉപയോഗപ്രദമായതുമായ മറ്റു ദൃശ്യങ്ങളും സഫാരി ടീവി നിർമിക്കുന്നുണ്ട്. ഈ വിഷയം ചർച്ച ചെയാനും, താല്പര്യമുള്ളവർ ചേർന്ന് ഒരു പ്രൊജക്റ്റ് പ്ലാൻ തയ്യാറാക്കാനും ഒരു കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തിയാൽ നന്നായിരിക്കും. എല്ലാവരുടെയും അഭിപ്രായം അറിയിക്കാൻ അപേക്ഷിക്കുന്നു. --[[User:Netha Hussain|<font color="navy">നത</font>]] [[User talk:Netha Hussain|<font color="purple">(സംവാദം)</font>]] 20:04, 20 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC) :ഈ കാര്യത്തിന് കൂടുതൽ ക്ലാരിറ്റി വേണം. അതായത് ഈ വീഡിയോകൾ എങ്ങനെ ലഭ്യമാകുന്നു? ഏതെല്ലാം ഭാഗമാണ് നമ്മൾ കട്ട് ചെയ്ത് എടുക്കേണ്ടത്? കട്ട് ചെയ്തെടുത്ത വീഡിയോകൾ വീണ്ടും റീവാലിഡേറ്റ് ചെയ്യുന്നതെങ്ങനെ? OTRS എന്ന പ്രോസസ് ചെയ്യുന്നതെങ്ങനെ? ഇത്തരം കാര്യങ്ങളിൽ ക്ലാരിറ്റി വരണം. ഈ കാര്യത്തിൽ എനിക്കുള്ള ഒരു എക്സ്പീഡിയൻസ് കഴിഞ്ഞ വിക്കിമാനിയയിൽ ഇത്തരത്തിലുള്ള ഒരു ടൂൾ ഞാനും മുജീബും ചേർന്ന് നിർമ്മിക്കുകയുണ്ടായി. വിക്കിമാനിയയുടെ ഒരു ദിവസം നീളമുള്ള വീഡിയോയിൽ നിന്നും ഒരു സെഷൻ വീഡിയോ കട്ട് ചെയ്ത് കോമൺസിൽ അപ്ലോഡ് ചെയ്യുന്ന ഒരു ടൂൾ നിർമ്മിച്ചിരുന്നു. ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കൂടുതൽ കാര്യങ്ങൾ ആരോട് ആലോചിക്കണം. എങ്ങനെ മുന്നോട്ട് പോകാം എന്ന നിർദ്ദേശം തരിക. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 14:55, 21 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC) ::മറുപടി എഴുതിയതിൽ വളരെ നന്ദി. താങ്കളും മുജീബും ചേർന്ന് നിർമ്മിച്ച ടൂൾ നമ്മുടെ പ്രൊജക്റ്റിന് വളരെയധികം ഉപകാരപ്രദമായിരിക്കും. താങ്കൾ ചോദിച്ച മറ്റ് ചോദ്യങ്ങൾക്ക് നിർദ്ദേശം നൽകുന്നതിലുപരി താങ്കളും മറ്റ് വിക്കിപ്രവർത്തകരുമായി കൂടി ആലോചിച്ച് വ്യക്തത വരുത്തുന്നതാകും നല്ലത് എന്നാണ് എൻ്റെ അഭിപ്രായം. അടുത്ത വിക്കിമീഡിയൻസ് ഇൻ കേരള മീറ്റിങ്ങിൽ ഇത് ചർച്ചയ്ക്ക് വയ്ക്കാൻ കഴിയുമോ? ::സഞ്ചാരവുമായി MoU (memorandum of understanding) വിക്കിമീഡിയ ഫൗണ്ടേഷൻ ഒപ്പിട്ടശേഷം, 10-20 വീഡിയോകൾ അടങ്ങുന്ന ഒരു പൈലറ്റ് അപ്ലോഡ് നടത്തി നോക്കിയിട്ട് പ്രൊജക്റ്റ് വികസിപ്പിക്കുന്നതായിരിക്കും നല്ലത് എന്നതാണ് എനിക്ക് തോന്നുന്നത്, മറ്റ് അഭിപ്രായങ്ങളുണ്ടെങ്കിൽ പങ്കുവയ്ക്കുമല്ലോ. സഞ്ചാരം വീഡിയോകളിൽ വിക്കിമീഡിയയക്ക് ഉപകാരപ്രദമായവ ഏത്, ആ വീഡിയോകളിൽ ഏത് ഭാഗങ്ങളാണ് മുറിച്ചെടുക്കേണ്ടത് എന്നതൊക്കെ നമ്മൾ തീരുമാനിക്കേണ്ടതാണ്. ::Wiki Loves Broadcast ലെ മറ്റ് പ്രൊജക്റ്റുകളിൽ നിന്ന് പാഠങ്ങൾ ഉൾക്കൊണ്ട് OTRS എങ്ങനെ വേണമെന്നത് സഞ്ചാരവുമായി ചർച്ച ചെയ്യേണ്ടതാണ്. ഈ പ്രക്രിയയ്ക്ക് വിപിന് നേതൃത്വം നൽകാൻ കഴിയേണ്ടതാണ്. ::റീവാലിഡേഷൻ/അപ്ലോഡ് സന്നദ്ധപ്രവർത്തനമായി ചെയ്യുന്നതായിരിക്കും ഉചിതം. പക്ഷെ, മറ്റ് ജോലികൾക്ക് വിക്കിമീഡിയൻ ഇൻ റസിഡൻസ് എന്ന റോളിലേക്ക് ഫണ്ടിങ്ങോടുകൂടി കുറച്ച് മാസങ്ങൾ ജോലി ചെയ്യുന്നതായിരിക്കും ഉത്തമം എന്ന് തോന്നുന്നു, അങ്ങനെയല്ലാതെ ചെയ്യാൻ താല്പര്യമുള്ളവർ ഉണ്ടെങ്കിൽ തീർച്ചയായും അവർക്ക് ജോലി ഏറ്റെടുത്ത് ചെയ്യാവുന്നതാണ്. [[User:Netha Hussain|<font color="navy">നത</font>]] [[User talk:Netha Hussain|<font color="purple">(സംവാദം)</font>]] 15:48, 21 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC) == വിക്കിമീഡിയ വർക്ക്ഷോപ്പ് 2024 @ തൃശ്ശൂർ == സുഹൃത്തുക്കളേ, വിക്കി ലൗസ് ഓണവുമായി ബന്ധപെട്ട് [[:commons:Commons:Wiki Loves Onam 2024|വിക്കിമീഡിയ കോമ്മൺസിൽ ഫോട്ടോ കാമ്പയിനും]], [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ഓണത്തെ സ്നേഹിക്കുന്നു 2024|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ തിരുത്തൽ യജ്ഞവും]] സെപ്റ്റംബർ 1 മുതൽ 30 വരെ നടന്നുവരുകയാണലോ. ഇതുമായി ബന്ധപെട്ട് 2024 ഒക്ടോബർ മാസം 12-13 തീയതികളിൽ തൃശ്ശൂരിൽ വെച്ചു ഒരു ഓഫ്‌ലൈൻ വർക്ക്ഷോപ്പ് / തിരുത്തൽ യജ്ഞം നടത്തുവാൻ ആലോചിക്കുന്നു. വിക്കി ലൗസ് ഓണം പരിപാടിയുമായി ബന്ധപെട്ട് കോമൺസിൽ വരുന്ന ഓണചിത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് വിക്കിപീഡിയ താളുകൾ മെച്ചപ്പെടുത്തുക, കൂടാതെ ചിത്രങ്ങളില്ലാത്ത ലേഖനങ്ങളിൽ ചിത്രങ്ങൾ ചേർക്കുക, വിക്കിമീഡിയ - വിക്കിഡാറ്റ - വിക്കിമീഡിയ കോമൺസ് ടൂളുകൾ പരിചയപ്പെടുത്തുക തുടങ്ങിയവയാണ് മുഖ്യ കാര്യപരിപാടി. പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ വരുന്നവർക്ക് സ്കോളർഷിപ്പുകളുണ്ട്. സ്കോളർഷിപ്പ് ലഭിച്ചാൽ യാത്രയും, താമസവും നൽകുന്നതായിരിക്കും. സ്കോളർഷിപ്പിന് അപേക്ഷിക്കാനായി [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdRStE2b8TFcfY6X09ZmYlU2XRz74gciiPhJCe9yBPtwgBhyw/viewform?usp=sf_link ഈ ലിങ്ക്] സന്ദർശിക്കുക. സ്കോളർഷിപ്പിന് അപേക്ഷിക്കാനുള്ള അവസാന തീയതി: ഒക്ടോബർ 5, 2024. വിക്കിപ്രവർത്തകരെ കൂടാതെ, വിക്കിമീഡിയ പദ്ധതിക്കുറിച്ച് അറിയാനും പഠിക്കാനും താല്പര്യമുള്ളവർക്കും ഈ പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുക്കാം. പങ്കെടുക്കാൻ താല്പര്യമുള്ളവർക്ക് [[:meta:Event:Wiki Loves Onam 2024/Wikimedia Workshop Thrissur|ഇവിടെ രജിസ്റ്റർ]] ചെയ്‌യാം. സസ്നേഹം, [[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 08:19, 23 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC) == A2K Monthly Report for August 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedians, We are excited to present our August newsletter, showcasing the impactful initiatives led by CIS-A2K throughout the month. In this edition, you'll find a comprehensive overview of our events and activities, highlighting our collaborative efforts, community engagements, and a sneak peek into the exciting initiatives planned for the coming month. ; In the Limelight- Doing good as a creative person ; Monthly Recap * Wiki Women Collective - South Asia Call * Digitizing the Literary Legacy of Sane Guruji * A2K at Wikimania * Multilingual Wikisource ;Coming Soon - Upcoming Activities * Tamil Content Enrichment Meet * Santali Wiki Conference * TTT 2024 You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/August 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 16:55, 26 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe/VP&oldid=23719485 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == A2K Monthly Report for September 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedians, We are thrilled to share our September newsletter, packed with highlights of the key initiatives driven by CIS-A2K over the past month. This edition features a detailed recap of our events, collaborative projects, and community outreach efforts. You'll also get an exclusive look at the exciting plans and initiatives we have in store for the upcoming month. Stay connected with our vibrant community and join us in celebrating the progress we’ve made together! ; In the Limelight- Santali Wiki Regional Conference 2024 ; Dispatches from A2K ; Monthly Recap * Book Lover’s Club in Belagavi * CIS-A2K’s Multi-Year Grant Proposal * Supporting the volunteer-led committee on WikiConference India 2025 * Tamil Content Enrichment Meet * Experience of CIS-A2K's Wikimania Scholarship recipients ;Coming Soon - Upcoming Activities * Train-the-trainer 2024 * Indic Community Engagement Call * A2K at Wikimedia Technology Summit 2024 You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/September 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:13, 10 ഒക്ടോബർ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe/VP&oldid=23719485 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Announcing Indic Wikimedia Hackathon Bhubaneswar 2024 & scholarship applications == Dear Wikimedians, We hope you are well. We are thrilled to announce the upcoming [[:metawiki:Indic Wikimedia Hackathon Bhubaneswar 2024|Indic Wikimedia Hackathon Bhubaneswar 2024]], hosted by the [[:metawiki:Indic MediaWiki Developers User Group|Indic MediaWiki Developers UG]] (aka Indic-TechCom) in collaboration with the [[:metawiki:Odia Wikimedians User Group|Odia Wikimedians UG]]. The event will take place in Bhubaneswar during 20-22 December 2024. Wikimedia hackathons are spaces for developers, designers, content editors, and other community stakeholders to collaborate on building technical solutions that help improve the experience of contributors and consumers of Wikimedia projects. The event is intended for: * Technical contributors active in the Wikimedia technical ecosystem, which includes developers, maintainers (admins/interface admins), translators, designers, researchers, documentation writers etc. * Content contributors having in-depth understanding of technical issues in their home Wikimedia projects like Wikipedia, Wikisource, Wiktionary, etc. * Contributors to any other FOSS community or have participated in Wikimedia events in the past, and would like to get started with contributing to Wikimedia technical spaces. We encourage you to follow the essential details & updates on Meta-Wiki regarding this event. Event Meta-Wiki page: https://meta.wikimedia.org/wiki/Indic_Wikimedia_Hackathon_Bhubaneswar_2024 Scholarship application form: [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf07lWyPJc6bxOCKl_i2vuMBdWa9EAzMRUej4x1ii3jFjTIaQ/viewform Click here to apply ] ''(Scholarships are available to assist with your attendance, covering travel, accommodation, food, and related expenses.)'' Please read the application guidance on the Meta-Wiki page before applying. The scholarship application is open until the end of the day 2 November 2024 (Saturday). If you have any questions, concerns or need any support with the application, please start a discussion on the event talk page or reach out to us contact@indicmediawikidev.org via email. Best, [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 09:35, 19 ഒക്ടോബർ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/South_Asia_Village_Pumps&oldid=25720607 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:KCVelaga@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> ==വിക്കി കോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ 2025== വിക്കികോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ 2025 കൊച്ചിയിൽ വച്ച് നടത്താനുള്ള താത്പര്യം വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസ‌ർഗ്രൂപ്പിന്റെ പേരിൽ പോസ്റ്റ് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. [[:meta:WikiConference_India_2025/City_Selection#Kochi|സിറ്റി ബിഡ് കാണുക]]. നിങ്ങളുടെ പിൻതുണ അറിയിക്കുക. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 11:54, 20 ഒക്ടോബർ 2024 (UTC) *{{ശരി}}--[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px;">Vijayan Rajapuram </span>{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 04:52, 21 ഒക്ടോബർ 2024 (UTC) =='പള്ളിക്കൂടത്തിലേക്ക് വീണ്ടും' - പരിപാടിക്കായി സൈറ്റ് നോട്ടീസ്== മലയാളം വിക്കിഗ്രന്ഥശാലയിൽ നവംബർ ഒന്നാം തീയതി തുടങ്ങിയിട്ടുള്ള പരിപാടിയാണ് 'പള്ളിക്കൂടത്തിലേക്ക് വീണ്ടും'. പ്രസ്തുത പരിപാടി എല്ലാവരിലേക്കും എത്തിക്കുവാനായി പരിപാടിയുടെ വിവരം ഇവിടത്തെ സൈറ്റ് നോട്ടീസിൽ ചേർക്കണമെന്ന് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. പ്രസ്തുത പരിപാടിയുടെ വിക്കിഗ്രന്ഥശാലയിലെ കണ്ണി - [https://w.wiki/BpRA പള്ളിക്കൂടത്തിലേക്ക് വീണ്ടും]. [[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adithyak1997|സംവാദം]]) 17:19, 3 നവംബർ 2024 (UTC) == A2K Monthly Report for October 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedians, We’re thrilled to share our October newsletter, featuring the impactful work led or support by CIS-A2K over the past month. In this edition, you’ll discover a detailed summary of our events and initiatives, emphasizing our collaborative projects, community interactions, and a preview of the exciting plans on the horizon for next month. ; In the Limelight: TTT ;Dispatches from A2K ; Monthly Recap * Wikimedia Technology Summit ; Coming Soon - Upcoming Activities * TTT follow-ups You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/October 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 12:09, 8 നവംബർ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe/VP&oldid=23719485 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> ==മലയാളം വിക്കിവോയേജ് പുനരുജ്ജീവനം== വളരെ നാളുകളായി മലയാളം വിക്കിവോയേജ് പദ്ധതി ഇൻക്യുബേറ്ററിൽ തുടരുന്നു. അത് പുറത്തിറക്കുന്നതിനുള്ള പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി വിക്കിവോയേജിന്റെ ഒരു പരിശീലന പരിപാടി മാർച്ച് 2025ൽ നടത്താനായി ആലോചിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ നടത്തിപ്പിലേക്കായി ഫെബ്രുവരു-മാർച്ച് 2025 ഗ്രാന്റ് സൈക്കിളിൽ ഒരു റാപ്പിഡ് ഗ്രാന്റ് വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപ്പിന്റെ ഭാഗമായി സമർപ്പിക്കാനുദ്ദേശിക്കുന്നു. ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആദ്യ ആലോചനകൾ നവംബർ മാസത്തിലെ ഓൺലൈൻ മീറ്റിംഗിൽ ചർച്ചചെയ്തിട്ടുള്ളതാണ്. കൂടുതൽ വിശദമായ ചർച്ചയും നിർദ്ദേശങ്ങളും വിക്കി കോൺഫറൻസ് കേരള 2024ൽ ഡിസംബർ 2024 ൽ ചെയ്യുമെന്നു പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 14:21, 30 നവംബർ 2024 (UTC) == വിക്കിമാനിയ 2025 ഓറിയന്റേഷൻ പരിപാടി - മലയാളം വിക്കി സമൂഹത്തിനുവേണ്ടി == എല്ലാവർക്കും നമസ്കാരം 👋🏼 വിക്കി സം‌രഭങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഉപയോക്താക്കൾക്കായി നടത്തപ്പെടുന്ന ആഗോള സംഗമമാണ്‌ വിക്കിമാനിയ. ഈ പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ വിക്കിമീഡിയ ഫൗണ്ടേഷൻ സ്കോളർഷിപ്പ് നൽകുന്നുണ്ട്. വിക്കിമാനിയ 2025 സ്കോളർഷിപ്പിന് അപേക്ഷിക്കുന്നതിൽ മലയാളം കമ്മ്യൂണിറ്റി അംഗങ്ങളെ സഹായിക്കാൻ ഒരു ഓറിയൻ്റേഷൻ കോൾ ആസൂത്രണം ചെയ്യുന്നു. ഈ സെഷനിൽ മുൻ സ്കോളർഷിപ്പ് ലഭിച്ചവരുടെ അനുഭവങ്ങളും സ്കോളർഷിപ്പിന് അപേക്ഷിക്കുന്നതിനുള്ള ഘട്ടങ്ങളുടെ ഒരു അവലോകനവും ഉൾപ്പെടും. സ്കോളർഷിപ്പിന് അപേക്ഷിക്കാനുള്ള അവസാന തീയതി ഡിസംബർ 8 ആണ്. * തീയതി: ഡിസംബർ 1, 2024 * സമയം: വൈകുന്നേരം 8:30-9:15 വരെ * ഇവൻ്റ് പേജ്: https://w.wiki/CEon മുൻകാലങ്ങളിൽ സ്കോളർഷിപ്പ് ലഭിച്ചവരെയും ഈ വർഷം വിക്കിമാനിയയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ താല്പര്യമുള്ളവരെയും ഈ കോളിൽ ചേരാനും മലയാളം വിക്കി സമൂഹത്തെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാനും ഞങ്ങൾ ക്ഷണിക്കുന്നു. പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ താങ്കളുടെ പേര് ഇവന്റ് പേജിൽ ചേർക്കുക. നിങ്ങളുടെ താൽപ്പര്യങ്ങളോ നിർദ്ദേശങ്ങളോ പങ്കിടാൻ മടിക്കേണ്ടതില്ല.. വിക്കിമാനിയ 2025-ലേക്ക് നമ്മുടെ കമ്മ്യൂണിറ്റിയിൽ നിന്ന് കൂടുതൽ പ്രാതിനിധ്യം കൊണ്ടുവരാൻ നമുക്ക് ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിക്കാം. 🌍 സ്നേഹപൂർവം,</br> [[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 13:53, 1 ഡിസംബർ 2024 (UTC) ==വിക്കിമാനിയ 2027-2028 താത്പര്യ പ്രകടനം== വിക്കിമാനിയ സ്റ്റീയറിംഗ് കമ്മറ്റി 2027, 2028 എന്നീവർഷങ്ങളിലേക്കുള്ള വിക്കിമാനിയ നടത്തുവാനായി പ്രാദേശിക സമൂഹങ്ങളിൽനിന്നും താത്പര്യപത്രം ക്ഷണിച്ചിരിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപ്പിന്റെ ഭാഗത്തുനിന്നും [[:meta:Expressions of Interest to host Wikimania 2027 in India: Initial conversation|ഇന്ത്യയിൽ വച്ച് വിക്കിമാനിയ നടത്തുവാനായുള്ള താത്പര്യം]] പ്രകടിപ്പിക്കുവാനാഗ്രഹിക്കുന്നു. വിക്കിമാനിയ ഇന്ത്യയിലെ മറ്റ് പ്രാദേശിക സമൂഹങ്ങളുമായും തെക്കൻ ഏഷ്യയിലെ മറ്റ് രാജ്യങ്ങളിലെ പ്രാദേശിക ഗ്രൂപ്പുകളുമായും ചേർന്നാണ് നടത്താൻ കഴിയുക. ഈ വിഷയത്തിൽ നിങ്ങളുടെ അഭിപ്രായമറിയിക്കുക. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ [[:m:Wikimania_2027|മെറ്റാ താളിലും]] [[:wikimania:Wikimania:Expressions_of_Interest|വിക്കിമാനിയ വിക്കിയിലും]] [https://diff.wikimedia.org/2024/12/02/host-wikimania-2027-and-beyond-open-call-for-wikimedia-organizers/ ഡിഫ് പോസ്റ്റിലും] ലഭ്യമാണ്. ഇതിനായി നിങ്ങളുടെ പിൻതുണ അറിയിക്കാനും സാധിക്കുന്നതാണ്. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 08:41, 3 ഡിസംബർ 2024 (UTC) : പൂർണ്ണപിന്തുണ. 2025 ലെ വിക്കികോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യയുടെ ബിഡിൽ നമ്മൾ പങ്കെടുക്കുകയും കൊച്ചിയിൽ വച്ച് ഇന്ത്യ സമ്മേളനം നടത്താനായി നമ്മൾ ഒരുങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. 2027 ലേയ്ക്ക് വിക്കിമാനിയ നടത്താൻ സാധിക്കുന്ന ഒരു സമൂഹമായി വളരാൻ ശ്രമിക്കുക എന്നത് തന്നെ ഒരു വലിയ കാര്യമായി. 2015ൽ ഞാൻ ആദ്യമായി ഒരു വിക്കിമാനിയയിൽ പങ്കെടുത്ത് മെക്സിക്കോയിൽനിന്ന് മടങ്ങുമ്പോൾ കണ്ട ഒരു സ്വപ്നമാണ്, ഇതുപോലെ ഒരു അന്താരാഷ്ട്രപരിപാടി എന്നാണ് നമ്മുടെ നാട്ടിലും സംഘടിപ്പിക്കാനാകുക എന്നത്. അത്തരത്തിലുള്ള ഓരോരുത്തരുടെയും സ്വപ്നത്തിനായി ആളുകളെ സംഘടിപ്പിക്കാനും ഇന്ത്യൻ ഭാഷാ വിക്കിസമൂഹങ്ങൾക്കിടയിലെ നേതൃത്വപരമായ ശ്രമങ്ങൾക്കും എല്ലാ ആശംസകളും പിന്തുണകളും. --[[ഉപയോക്താവ്:Manojk|Manoj Karingamadathil]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manojk|Talk]]) 12:46, 3 ഡിസംബർ 2024 (UTC) == [[:m:Expressions of Interest to host Wikimania 2027 in India: Initial conversation|Expressions of Interest to host Wikimania 2027 in India: Initial conversation]] == <div lang="en" dir="ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Dear Wikimedians, We are excited to '''Initiate the discussions about India’s potential bid to host [[:m:Wikimania 2027|Wikimania 2027]]''', the annual international conference of the Wikimedia movement. This is a call to the community to express interest and share ideas for organizing this flagship event in India. Having a consortium of a good number of country groups, recognised affiliates, thematic groups or regional leaders primarily from Asia for this purpose will ultimately strengthen our proposal from the region. This is the first step in a collaborative journey. We invite all interested community members to contribute to the discussion, share your thoughts, and help shape the vision for hosting Wikimania 2027 in India. Your participation will ensure this effort reflects the strength and diversity of the Indian Wikimedia community. Please join the conversation on [[:m:Expressions of Interest to host Wikimania 2027 in India: Initial conversation#Invitation to Join the Conversation|Meta page]] and help make this vision a reality! Regards, <br> [[:m:Wikimedians of Kerala|Wikimedians of Kerala User Group]] and [[:m:Odia Wikimedians User Group|Odia Wikimedians User Group]] <br> This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[m:User_talk:Gnoeee|talk]]) 15:14, 4 ഡിസംബർ 2024 (UTC) </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Indic_VPs&oldid=27906962 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == A2K Monthly Report – November 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedians, We’re excited to bring you the November edition of the CIS-A2K newsletter, highlighting our impactful initiatives and accomplishments over the past month. This issue offers a comprehensive recap of our events, collaborative projects, and community engagement efforts. It also provides a glimpse into the exciting plans we have lined up for the coming month. Stay connected with our vibrant community as we celebrate the progress we’ve made together! ; In the Limelight: Tulu Wikisource ; Dispatches from A2K ; Monthly Recap * Learning hours Call * Dandari-Gussadi Festival Documentation, Commons Education Project: Adilabad * Executive Directors meeting at Oslo ; Coming Soon - Upcoming Activities * Indic Wikimedia Hackathon 2024 * Learning Hours You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/November 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Warm regards, CIS-A2K Team [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 16:46, 10 ഡിസംബർ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe/VP&oldid=23719485 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> ==വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2024== വിക്കി കോൺഫറൻസ് കേരള 2024 തൃശൂരിൽ വച്ച് നടക്കുന്നു. ഈ പദ്ധതിയിൽ പങ്കെടുക്കാനായി രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാനുള്ള അവസാന ദിവസം 19 ഡിസംബർ 2024 വരെ നീട്ടിയിരിക്കുന്നു. രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാൻ [ https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeGM52u5Igbv-xRt15V0XkS5czgktwF_WDWj5VoBJQYC8VWFg/viewform?usp=dialog ഈ ഫോം] പൂരിപ്പിക്കുക. വിശദവിവരങ്ങൾക്ക് [[:meta:WikiConference Kerala 2024|മെറ്റാ താൾ സന്ദർശിക്കുക]] == Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey == Dear Community Members, I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity. We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal. This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference. Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6 We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations. Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025 Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input. Warm regards,<br> [[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]] <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&oldid=28074658 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Biplab Anand@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == A2K Monthly Report – December 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedians, Happy 2025! We are thrilled to share with you the December edition of the CIS-A2K Newsletter, showcasing our initiatives and achievements from the past month. In this issue, we offer a detailed recap of key events, collaborative projects, and community engagement efforts. Additionally, we provide a preview of the exciting plans we have in store for the upcoming month. Stay connected with our dynamic community as we celebrate the progress we’ve made together! ; In the Limelight: Santali Food Festival ; Dispatches from A2K ; Monthly Recap * Learning hours Call * Indic Wikimedia Hackathon 2024 * Santali Food Festival ; Coming Soon - Upcoming Activities * She Leads Bootcamp You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/December 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Warm regards, CIS-A2K Team [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 17:11, 12 ജനുവരി 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe/VP&oldid=23719485 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> ==വിക്കിമാനിയ 2027 ഇന്ത്യയിൽ വച്ച് നടത്താനുള്ള പ്രപ്പോസൽ ആലോചനായോഗം== 2027 ലെ വിക്കിമാനിയ ഇന്ത്യയിൽ വച്ചുനടത്തുന്നതിനായുള്ള പ്രപ്പോസൽ തയ്യാറാക്കുന്നതിനോടനുബന്ധിച്ച് തെക്കൻ ഏഷ്യയിലെ വിവിധ വിക്കികമ്യൂണിറ്റികളുടെ അഭിപ്രായരൂപീകരണത്തിനുമായുള്ള ഒരു യോഗം 15 ജനുവരി 2025 ന് 7pm മുതൽ 8pm വരെ ഗൂഗിൾ മീറ്റായി നടത്തുന്നു. വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരളയും ഒഡിയ വിക്കിമീഡിയൻസ് യൂസർഗ്രൂപ്പും ചേർന്നാണ് ഇതിനായുള്ള ആദ്യത്തെ ആലോചനകൾ നടത്തിയത്. മലയാളം വിക്കിസമൂഹത്തിലെ എല്ലാവരേയും ഈ യോഗത്തിലേക്ക് ക്ഷണിക്കുന്നു. *തീയ്യതി : 15 ജനുവരി 2025 *സമയം: 7pm മുതൽ 8pm വരെ *സ്ഥലം: ഗൂഗിൾ മീറ്റ് - https://meet.google.com/sns-qebp-hck *കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ : https://meta.wikimedia.org/wiki/Expressions_of_Interest_to_host_Wikimania_2027_in_India:_Initial_conversation എന്ന്, വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപ്പിനുവേണ്ടി --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 19:20, 13 ജനുവരി 2025 (UTC) == അഞ്ച് ഭാഷകളിലുള്ള പുതിയ വീഡിയോകൾ == Hi all, a project I led is almost complete, creating nearly [[:commons:Category:OpenSpeaks_Archives|20 videos in five low-resource languages]]. These languages, Kusunda, Ho, Bonda, and Baleswari-Odia, have few resources and are covered less in Wikipedia. I want to share them with you. I would appreciate it if you could use them in relevant Malayalam Wikipedia articles. Thanks! മലയാളം (യന്ത്ര വിവർത്തനത്തിലൂടെ എഴുതിയത്): നമസ്കാരം! അഞ്ച് ഭാഷകളിലായി [[:commons:Category:OpenSpeaks_Archives|~ 20 വീഡിയോകൾ]] സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു പ്രോജക്റ്റിന് ഞാൻ നേതൃത്വം നൽകി. കുസുന്ദ, ഹോ, ബോണ്ട, വാൻ-ഗുജ്ജാരി, ബാലേശ്വരി-ഒഡിയ എന്നീ ഭാഷകൾക്ക് വിഭവങ്ങൾ കുറവാണ്. അവ നിങ്ങളുമായി പങ്കിടാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. പ്രസക്തമായ മലയാളം വിക്കിപീഡിയ ലേഖനങ്ങളിൽ അവ ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയുമെങ്കിൽ ഞാൻ അതിനെ അഭിനന്ദിക്കുന്നു. നന്ദി! --[[ഉപയോക്താവ്:Psubhashish|Psubhashish]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Psubhashish|സംവാദം]]) 00:25, 21 ജനുവരി 2025 (UTC) == New Wikimedia Campaign Launching Tomorrow: Indic Writing Systems Campaign 2025 == Dear Wikimedians, We are excited to announce the launch of the [[:d:Wikidata:WikiProject Writing Systems/Indic writing systems campaign 2025|Indic writing systems campaign 2025]], which will take place from 23 January 2025 (World Endangered Writing Day) to 21 February 2025 (International Mother Language Day). This initiative is part of the ongoing efforts of [[:d:Wikidata:WikiProject Writing Systems|WikiProject writing Systems]] to raise awareness about the documentation and revitalization of writing systems, many of which are currently underrepresented or endangered. Representatives from important organizations that work with writing systems, such as Endangered Alphabets and the Script Encoding Initiative, support the campaign. The campaign will feature two primary activities focused on the [[:d:Wikidata:WikiProject Writing Systems/Indic writing systems campaign 2025/Lists|list of target scripts]]: * '''Wikidata Labelathon''': A focused effort to improve and expand the information related to South Asian scripts on Wikidata. * '''Wikipedia Translatathon''': A collaborative activity aimed at enhancing the coverage of South Asian writing systems and their cultural significance on Wikipedia. We are looking for local organizers to engage their respective communities. If you are interested in organizing, kindly sign-up [[:d:Wikidata:WikiProject Writing Systems/Indic writing systems campaign 2025/Local Organizers|here]]. We also encourage all Indic Wikimedians to [[:d:Wikidata:WikiProject Writing Systems/Indic writing systems campaign 2025/Participate|join us]] in this important campaign to help document and celebrate the diverse writing systems of South Asia. Thank you for your support, and we look forward to your active participation. Regards [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 17:29, 22 ജനുവരി 2025 (UTC) Navya sri Kalli <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Titodutta/lists/Indic_VPs&oldid=22433435 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> ==വിക്കി റമദാനെ സ്നേഹിക്കുന്നു 2025== പ്രിയമുള്ളവരേ, റമദാൻ മാസത്തിൽ ആചരിക്കുന്ന വൈവിധ്യമാർന്ന ആചാരങ്ങളും പാരമ്പര്യങ്ങളും രേഖപ്പെടുത്തുന്നതിനും പങ്കിടുന്നതിനും ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള ഒരു വാർഷിക ആഗോള മത്സരമാണ് 'വിക്കി ലൗസ് റമദാൻ' അഥവാ 'വിക്കി റമദാനെ സ്നേഹിക്കുന്നു'. 2025 ലെ പതിപ്പ് ഇന്ത്യ ഉൾപ്പെടെ 32 രാജ്യങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ച് സമ്പന്നമായ സാംസ്കാരിക ആചാരങ്ങൾ, ഇസ്ലാമിക പൈതൃകം, പ്രധാന ഇസ്ലാമിക വ്യക്തികളുടെ ജീവചരിത്രങ്ങൾ എന്നിവ വിക്കിയിൽ വ്യാപിപ്പിക്കുക എന്നതാണ് പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം. വിക്കിപീഡിയ, വിക്കിബുക്കുകൾ, വിക്കിവോയേജ് തുടങ്ങിയ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിലായി 26-ലധികം ഭാഷകളിൽ സംഭാവനകൾ ലഭ്യമാക്കാൻ കഴിയുമെന്നാണ് ഇതിലൂടെ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്. ഓൺലൈൻ പരിപാടികളിലൂടെയും പരിശീലന സെഷനുകളിലൂടെയും, വൈവിധ്യമാർന്ന സമൂഹങ്ങളെ ഉൾപ്പെടുത്താത്തുവാനും അറിവ് പങ്കുവെയ്ക്കുവാനും വിവിധ സംസ്കാരകങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള അവബോധം വളർത്തുവാനുമാണ് WLR 2025-ലൂടെ ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. വിക്കിമീഡിയ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിൽ റമദാൻ പാരമ്പര്യങ്ങളുടെയും ഇസ്ലാമിക പൈതൃകത്തിന്റെയും പ്രാതിനിധ്യം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്ന ഈ മത്സരം 2025 ഫെബ്രുവരി 25 മുതൽ ഏപ്രിൽ 15 വരെയാണ് സംഘടിപ്പിക്കുന്നത്. പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമാവാൻ മലയാളം വിക്കി സമൂഹത്തെ സ്വാഗതം ചെയ്യുകയാണ്.. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക് പദ്ധതി പേജ് സന്ദർശിക്കുക, പദ്ധതിയിൽ പങ്കാളികളാവുക: https://ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി_റമദാനെ_സ്നേഹിക്കുന്നു_2025/പങ്കെടുക്കുന്നവർ -വിക്കി ലൗസ് റമദാൻ സംഘാടക സമിതി, മലയാളം വിക്കിമീഡിയ --[[ഉപയോക്താവ്:Erfanebrahimsait|<font color="blue">'''ഇർഫാൻ ഇബ്രാഹിം സേട്ട്'''</font>]] 09:33, 11 ഫെബ്രുവരി 2025 (UTC) == A2K Monthly Newsletter – January 2025 == Dear Wikimedians, We are delighted to share the January edition of the CIS-A2K Newsletter, highlighting our initiatives and accomplishments from the past month. This issue features a detailed recap of key events, collaborative projects, and community engagement efforts. Plus, get a sneak peek at the exciting plans we have for the upcoming month. Let’s continue strengthening our community and celebrating our collective progress! ;In the Limelight * Wikipedia and Wikimedia Commons App Usage in India: Key Insights and Challenges ;Dispatches from A2K ;Monthly Highlights * Learning Hours Call * She Leads Bootcamp 2025 * Wikisource Reader App ; Coming Soon – Upcoming Activities * Participation in Wikisource Conference * Second Iteration of She Leads Please read the full newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/January 2025|here]]<br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Looking forward to another impactful year ahead! Regards, CIS-A2K Team [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 14:34, 12 ഫെബ്രുവരി 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe/VP&oldid=28096022 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Editing contest about Norway == Hello! Please excuse me from writing in English. If this post should be posted on a different page instead, please feel free to move it (or tell me to move it). I am Jon Harald Søby from the Norwegian Wikimedia chapter, [[wmno:|Wikimedia Norge]]. During the month of April, we are holding [[:no:Wikipedia:Konkurranser/Månedens konkurranse/2025-04|an editing contest]] about India on the Wikipedias in [[:nb:|Norwegian Bokmål]], [[:nn:|Norwegian Nynorsk]], [[:se:|Northern Sámi]] and [[:smn:|Inari Sámi]]̩, and we had the idea to also organize an "inverse" contest where contributors to Indian-language Wikipedias can write about Norway and Sápmi. Therefore, I would like to invite interested participants from the Malayalam-language Wikipedia (it doesn't matter if you're from India or not) to join the contest by visiting [[:no:Wikipedia:Konkurranser/Månedens konkurranse/2025-04/For Indians|this page in the Norwegian Bokmål Wikipedia]] and following the instructions that are there. Hope to see you there! [[ഉപയോക്താവ്:Jon Harald Søby (WMNO)|Jon Harald Søby (WMNO)]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jon Harald Søby (WMNO)|സംവാദം]]) 09:09, 4 ഏപ്രിൽ 2025 (UTC) == വിക്കിഗ്രന്ഥശാല കമ്മ്യൂണിറ്റി മീറ്റപ്പ് 2025 == മലയാളം വിക്കിസോഴ്സിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഗ്രന്ഥശാലാപ്രവർത്തകരുടെ ഒരു പൊതു ഒത്തുചേരൽ ഏപ്രിൽ 18,19 തിയ്യതികളിലായി തൃശ്ശൂരിലെ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി ചങ്ങമ്പുഴ ഹാളിൽ വച്ച് സംഘടിപ്പിക്കുന്നു. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ [[S:വിക്കിഗ്രന്ഥശാല:കമ്മ്യൂണിറ്റി മീറ്റപ്പ് 2025|വിക്കിഗ്രന്ഥശാല:കമ്മ്യൂണിറ്റി മീറ്റപ്പ് 2025]] ലഭ്യമാണ്.--[[ഉപയോക്താവ്:Manojk|Manoj Karingamadathil]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manojk|Talk]]) 19:33, 12 ഏപ്രിൽ 2025 (UTC) == Invitation for the next South Asia Open Community Call (SAOCC) with a focus on WMF's Annual Plans (27th April, 2025) == Dear All, The [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call (SAOCC)]] is a monthly call where South Asian communities come together to participate, share community activities, receive important updates and ask questions in the moderated discussions. The next SAOCC is scheduled for 27th April, 6:00 PM-7:00 PM (1230-1330 UTC) and will have a section with representatives from WMF who will be sharing more about their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Global Trends|Annual Plans]] for the next year, in addition to Open Community Updates. We request you all to please attend the call and you can find the joining details [https://meta.wikimedia.org/wiki/South_Asia_Open_Community_Call#27_April_2025 here]. Thank you! [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 08:25, 14 ഏപ്രിൽ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=28543211 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Update from A2K team: May 2025 == Hello everyone, We’re happy to share that the ''Access to Knowledge'' (A2K) program has now formally become part of the '''Raj Reddy Centre for Technology and Society''' at '''IIIT-Hyderabad'''. Going forward, our work will continue under the name [[:m:IIITH-OKI|Open Knowledge Initiatives]]. The new team includes most members from the former A2K team, along with colleagues from IIIT-H already involved in Wikimedia and Open Knowledge work. Through this integration, our commitment to partnering with Indic Wikimedia communities, the GLAM sector, and broader open knowledge networks remains strong and ongoing. Learn more at our Team’s page on Meta-Wiki. We’ll also be hosting an open session during the upcoming [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] on 6 - 7 pm, and we look forward to connecting with you there. Thanks for your continued support! Thank you Pavan Santhosh, On behalf of the Open Knowledge Initiatives Team. <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=28543211 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == 📣 Announcing the South Asia Newsletter – Get Involved! 🌏 == <div lang="en" dir="ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Hello Wikimedians of South Asia! 👋 We’re excited to launch the planning phase for the '''South Asia Newsletter''' – a bi-monthly, community-driven publication that brings news, updates, and original stories from across our vibrant region, to one page! We’re looking for passionate contributors to join us in shaping this initiative: * Editors/Reviewers – Craft and curate impactful content * Technical Contributors – Build and maintain templates, modules, and other magic on meta. * Community Representatives – Represent your Wikimedia Affiliate or community If you're excited to contribute and help build a strong regional voice, we’d love to have you on board! 👉 Express your interest though [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfhk4NIe3YwbX88SG5hJzcF3GjEeh5B1dMgKE3JGSFZ1vtrZw/viewform this link]. Please share this with your community members.. Let’s build this together! 💬 This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[m:User_talk:Gnoeee|talk]]) at 15:42, 6 ജൂൺ 2025 (UTC) </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/South_Asia_Village_Pumps&oldid=25720607 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള - പ്രതിമാസ യോഗം - ജൂൺ 2025 == സുഹൃത്തുക്കളേ, ഈ വരുന്ന ശനിയാഴ്ച [[:m:Wikimedians of Kerala|വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള]] യൂസർഗ്രൂപ്പിൻ്റെ [[metawiki:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/June 2025|പ്രതിമാസ യോഗം ഓൺലൈനായി]] നടത്തുന്നു. നിലവിലെ യൂസർഗ്രൂപ്പിൻ്റെ അംഗങ്ങളെയും യൂസർഗ്രൂപ്പിൻ്റെ ഭാഗമാവാൻ താല്പര്യമുള്ളവരെയും പ്രസ്തുത യോഗത്തിലേക്ക് സ്നേഹത്തോടെ ക്ഷണിക്കുന്നു. * തീയതി: 28 ജൂൺ 2025, ശനിയാഴ്ച * സമയം: വൈകുനേരം 07:30 മുതൽ 08:30 വരെ ഈ വരുന്ന യൂസർഗ്രൂപ്പിൻ്റെ പ്രതിമാസ യോഗത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിനും വിവരങ്ങൾ ഇമെയിൽ വഴി ലഭിക്കുന്നതിനും [[പ്രത്യേകം:RegisterForEvent/1785|ഇവിടെ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുക]].- [[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 07:27, 25 ജൂൺ 2025 (UTC) == വിക്കി എക്‌സ്‌പ്ലറേഷൻ മലപ്പുറം == വിക്കി എക്‌സ്‌പ്ലറേഷൻ മലപ്പുറം എന്ന പേരിൽ പുതിയൊരു വിക്കിമീഡിയ സംരംഭത്തിന് തുടക്കം കുറിക്കുന്നു. മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ *ബസ്‌സ്റ്റോപ്പുകളും ബസ്‌സ്റ്റാന്റുകളും* ഫോട്ടോ രൂപത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തി അവ *വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിൽ* സ്വതന്ത്ര ലൈസൻസിൽ അപ്‌ലോഡ് ചെയ്യുകയാണ് ലക്ഷ്യം. 📍ഈ പദ്ധതി പൊതുഗതാഗത സൗകര്യങ്ങളുടെ ദൃശ്യ രേഖയ്ക്കും അറിവിന്റെ ശേഖരണത്തിനും വലിയ സഹായം ചെയ്യും. *🔸 നിങ്ങൾ ചെയ്യേണ്ടത്:* – മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ ബസ്‌സ്റ്റോപ്പുകളും സ്റ്റാന്റുകളും ഫോട്ടോയെടുക്കുക – ചിത്രങ്ങൾ കോമൺസിൽ ശരിയായ വിവരണത്തോടെയും വിഭാഗത്തോടെയും അപ്‌ലോഡ് ചെയ്യുക – ആവശ്യമുള്ളവർക്കായി വിക്കിപീഡിയ താളുകളിൽ ഈ ചിത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാം *ഈ ദൃശ്യ പര്യടനത്തിൽ പങ്കാളിയാവാൻ നിങ്ങളേയും സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു!* കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക് ബന്ധപ്പെടുക: [[ഉപയോക്താവ്:Kamarudheenelankur|Kamarudheenelankur]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kamarudheenelankur|സംവാദം]]) ==വിക്കി മീഡിയ പരിശീലനം== പ്രിയ സുഹൃത്തുക്കളേ... വിക്കിമീഡിയ സംരഭങ്ങൾ മാധ്യമ പ്രവർത്തകർക്ക് പരിചയപ്പെടുത്തുകയെന്ന ഉദ്ദേശ്യത്തോടെ മാധ്യമപ്രവർത്തകർക്കായി ഒരു പരിശീലന പരിപാടി സംഘടിപ്പിക്കുന്നു.വിശദ വിവരങ്ങൾക്കായി താഴെയുള്ള മെറ്റ പേജ് സന്ദർശിക്കുക. https://meta.wikimedia.org/wiki/Event:Newsroom_to_commons താൽപ്പര്യമുള്ളവർ പങ്കെടുക്കുമല്ലോ... [[ഉപയോക്താവ്:Kamarudheenelankur|Kamarudheenelankur]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kamarudheenelankur|സംവാദം]]) == വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള - പ്രതിമാസ യോഗം - ജൂലൈ 2025 == സുഹൃത്തുക്കളേ, ഈ വരുന്ന ശനിയാഴ്ച വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപ്പിൻ്റെ പ്രതിമാസ യോഗം ഓൺലൈനായി നടത്തുന്നു. നിലവിലെ യൂസർഗ്രൂപ്പിൻ്റെ അംഗങ്ങളെയും യൂസർഗ്രൂപ്പിൻ്റെ ഭാഗമാവാൻ താല്പര്യമുള്ളവരെയും പ്രസ്തുത യോഗത്തിലേക്ക് സ്നേഹത്തോടെ ക്ഷണിക്കുന്നു. * തീയതി: 26 ജൂലൈ 2025, ശനിയാഴ്ച * സമയം: വൈകുനേരം 07:30 മുതൽ 08:30 വരെ കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക് [[:m:Event:Wikimedians_of_Kerala/Monthly_Meetup/July_2025|ഈ താൾ]] സന്ദർശിക്കുക. ഈ വരുന്ന യൂസർഗ്രൂപ്പിൻ്റെ പ്രതിമാസ യോഗത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിനും വിവരങ്ങൾ ഇമെയിൽ വഴി ലഭിക്കുന്നതിനും [[Special:RegisterForEvent/1898|ഇവിടെ രജിസ്റ്റർ]] ചെയ്യുക.- [[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 06:33, 24 ജൂലൈ 2025 (UTC) == 2025 ബോർഡ് ഓഫ് ട്രസ്റ്റീസ് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് – സ്ഥാനാർത്ഥി ഷോർട്ട്‌ലിസ്റ്റിംഗ് == സുഹൃത്തുക്കളേ, [[:m:Wikimedians of Kerala|വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപ്പിന്]] വിക്കിമീഡിയ ഫൗണ്ടേഷൻ ബോർഡ് ഓഫ് ട്രസ്റ്റീസ് തെരഞ്ഞെടുപ്പിന്റെ സ്ഥാനാർത്ഥി ഷോർട്ട്‌ലിസ്റ്റിംഗ് പ്രക്രിയയിൽ പങ്കെടുക്കാനുള്ള യോഗ്യതയുണ്ട്. 12 സ്ഥാനാർത്ഥികളിൽ നിന്ന്, ബോർഡിന്റെ മാനദണ്ഡങ്ങൾക്കനുസൃതമായി പരമാവധി 6 പേരെ യൂസർഗ്രൂപ്പിന് ഷോർട്ട്‌ലിസ്റ്റിംഗ് ചെയാൻ സാധിക്കും. യൂസർഗ്രൂപിന്റെ ഭാഗമായി സ്ഥാനാർത്ഥികളെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിന് മുൻപ്, നിങ്ങളുടെ അഭിപ്രായം ശേഖരിക്കാൻ ഈ ഗൂഗിൾ ഫോമിൽ നിങ്ങളുടെ അഭിപ്രായങ്ങൾ നൽകുമല്ലോ.. താങ്കൾ [[:m:Wikimedians of Kerala/Members|വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപിന്റെ അംഗമാണെങ്കിൽ]], താങ്കൾക്ക് ഇതിൽ വോട്ട് ചെയ്‌യാം. 🔗 https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfnUTRD02ER8iBba7mmFF_mx0mYC8RxG2ODaDx8h-TWkKU7_w/viewform ⏰ 2025 ജൂലൈ 28 രാത്രി 11:59 IST-ക്ക് മുമ്പ് ഫോർം സമർപ്പിക്കണം. നന്ദി! വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപ്പിന് വേണ്ടി <br> – [[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 14:46, 28 ജൂലൈ 2025 (UTC) == Call for Expression of Interest – Advanced Train the Trainer 2025 (ATTT) == ''Sorry for writing in English. Please feel free to translate it into your language.'' The [[:m:IIITH-OKI|Open Knowledge Initiatives]] (OKI) team at IIIT-Hyderabad is organising [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025|Advanced Train the Trainer (ATTT) 2025]], tentatively in the second week of October 2025 at IIIT-Hyderabad. The program is for experienced Wikimedians who have attended TTT earlier and wish to deepen their leadership, thematic expertise, and practical skills. It will run in parallel [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Tracks|tracks]]: * ''' Evaluation, Impact, and Data Storytelling''' – Measure, analyse, and communicate the impact of Wikimedia initiatives. * '''Project Design Challenge''' – Develop a 3-month project with mentoring and planning tools. Info about the event: * Deadline: 20 August 2025 * Apply here: [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Expression of Interest|Expression of Interest form]] If you cannot apply directly on Meta, email your proposal (following the Meta template) with a valid reason to nitesh@research.iiit.ac.in. — Open Knowledge Initiatives Team, IIIT-Hyderabad [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 18:00, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (OKI)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Expression of Interest Extended: Advanced Train the Trainer 2025 == Dear all, We are pleased to inform you that the deadline to submit your Expression of Interest has been extended until '''26 August'''. The [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025|Advanced Train the Trainer]] (ATTT) 2025 will be held on '''10, 11, and 12 October 2025 at IIIT-Hyderabad'''. ATTT is designed for experienced Wikimedians who have or have not previously participated in Train the Trainer, but wish to develop further their leadership, thematic expertise, and practical application skills. The training will run in two thematic tracks: * '''Evaluation, Impact, and Data Storytelling''' – Learn to measure, analyse, and narrate the impact of Wikimedia initiatives through hands-on labs and peer feedback. * '''Project Design: From Learning to Action''' – Work on a 3-month project with mentoring and planning tools, turning learning into impactful, context-driven initiatives. ** Apply here: [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Expression of Interest|Expression of Interest form]] ** Deadline to apply (extended): 26 August 2025 ** Event Dates: 10-12 October 2025 We will share further updates with you soon. ''Note: If you are unsure about which track to choose, please still submit your application by answering the questions thoroughly. Our team will review it and assign you to the most suitable track. If you are not comfortable applying directly on Meta, you may send your proposal (using the Meta template and with a valid reason) to nitesh@research.iiit.ac.in. If selected, the OKI team will publish it on Meta on your behalf.'' We look forward to receiving your applications and working together to shape impactful Wikimedia leadership! Regards, Open Knowledge Initiatives Team IIIT-Hyderabad [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 14:42, 20 ഓഗസ്റ്റ് 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (OKI)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Final Call: Apply for Advanced Train the Trainer 2025 by Today == Dear all, This is a kind reminder that today is the '''last day''' to submit your '''Expression of Interest for Advanced Train the Trainer 2025'''. If you are interested, we warmly encourage you to complete your application at the earliest using the link below: [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Expression of Interest|Here]] ''Please note that we will not be able to accommodate requests for reopening the form after the deadline. Once submissions close, our team will begin the review process.'' We look forward to your participation and thank you for your continued interest in strengthening leadership within our communities. Regards, IIITH-OKI [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 08:35, 26 ഓഗസ്റ്റ് 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (OKI)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == മലയാളം വിക്കിപീഡിയ ജന്മദിനാഘോഷം 2025 == മലയാളം വിക്കിപീഡിയയുടെ 23-ാമത് ജന്മദിനാഘോഷം സംഘടിപ്പിക്കുന്നത് സംബന്ധിച്ച്. ഈ പരിപാടി എല്ലാവർഷത്തെയും പോലെ വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപ്പിന്റെ വാർഷികസമ്മേളനത്തോടനുബന്ധിച്ച് തൃശൂരിൽ നടത്താമെന്ന് വിചാരിക്കുന്നു. ഇതോടനുബന്ധിച്ച് വന്നുചേരുന്ന ചെലവകൾക്കായി ഒരു റാപ്പിഡ് ഗ്രാന്റ് ഇന്ത്യ റാപ്പിഡ് പ്രോഗ്രാം വഴി അപേക്ഷിക്കുന്നു. ഇതുമായിബന്ധപ്പെട്ട കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ലഭ്യമാകുന്ന മുറക്ക് അറിയിക്കുന്നതാണ്. നിർദ്ദേശങ്ങളും അഭിപ്രായങ്ങളും ക്ഷണിക്കുന്നു. -- [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 11:46, 30 ഓഗസ്റ്റ് 2025 (UTC) ==അറിയിപ്പ്== നമസ്കാരം, സമൂഹത്തിൽ നിന്ന് കൂടുതൽ പങ്കാളിത്തം ലഭിക്കുന്നതിനായി, മലയാളം വികിബുക്ക്സിൽ എന്റെ ഭരണാധികാരാവകാശ (അഡ്മിന്ഷിപ്പ്) അഭ്യർത്ഥന ഇവിടെ പോസ്റ്റ് ചെയ്യുന്നു. ബന്ധപ്പെട്ട ചർച്ച ഇവിടെ കാണാം: [https://ml.wikibooks.org/wiki/%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B4%BE%E0%B4%A0%E0%B4%B6%E0%B4%BE%E0%B4%B2:%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A8%E0%B4%BF%E0%B5%BC%E2%80%8C%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%B9%E0%B4%95%E0%B5%BC#%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A8%E0%B4%BF%E0%B5%BC%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%B9%E0%B4%95_%E0%B4%AA%E0%B4%A6%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%AF%E0%B5%81%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E0%B4%B3_%E0%B4%85%E0%B4%AA%E0%B5%87%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%B7%E0%B4%95%E0%B5%BE_-_Requests_for_Sysop_status ലിങ്ക്].--[[ഉപയോക്താവ്:Plutus|Plutus]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Plutus|സംവാദം]]) 09:11, 9 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC) == Proposal: Culture Exchange – October 2025 == Dear all, I would like to propose organizing [[m:Culture_Exchange|'''Culture Exchange''']] on Malayalam Wikipedia during the month of October 2025. For the first phase, three regions will be included: Bangladesh, Ukraine, and the Indian state of Kerala. The main rules are: * Participants on the Malayalam Wikipedia will not write articles related to Kerala. * Similarly, no one will write about their own language or culture. This way, we will create and improve articles about each other’s cultures, making the knowledge exchange more diverse and enriching. I would appreciate hearing the community’s feedback. If there is consensus, we can start the event in October itself. Ping {{re|Ranjithsiji|Akbarali}} Thank you. [[ഉപയോക്താവ്:ZI Jony|ZI Jony]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:ZI Jony|സംവാദം]]) 14:28, 10 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC) == [[:wikimania:2026|വിക്കിമാനിയ 2026]] സ്കോളർഷിപ്പുകൾ == 21-ാമത് വിക്കിമാനിയ 2026 ജൂലൈ 21 മുതൽ 25 വരെ ഫ്രാൻസിലെ പാരീസിൽ നേരിട്ടും ഓൺലൈനായും നടത്താൻ പദ്ധതിയിട്ടിട്ടുണ്ട്. വിക്കിപീഡിയയുടെ 25-ാം വാർഷികാഘോഷവും ഇതുമായി ബന്ധപെട്ട് നടത്തുന്നു. 2026-ലെ വിക്കിമാനിയയിൽ നേരിട്ട് പങ്കെടുക്കാൻ സ്കോളർഷിപ്പുകൾക്ക് ഇപ്പോൾ അപേക്ഷിക്കാം.. 🗓️ അപേക്ഷാ ഫോം: സെപ്റ്റംബർ 10 – ഒക്ടോബർ 31, 2025 വരെ തുറന്നിരിക്കും. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ഈ താൾ സന്ദർശിക്കുക: https://wikimania.wikimedia.org/wiki/2026:Scholarships - [[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 14:26, 29 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC) ==മലയാളം വിക്കിപീഡിയ ജന്മദിനാഘോഷം 2025== വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരളയോടനുബന്ധിച്ച് മലയാളം വിക്കിപീഡിയയുടെ 23-ാം ജന്മദിനാഘോഷം സംഘടിപ്പിക്കുന്നു. വിശദവിവരങ്ങൾ [[:meta:Event:Malayalam Wikipedia 23rd Birthday Celebration|മെറ്റാ താളിൽ]] ലഭ്യമാണ്. ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് സ്കോളർഷിപ്പ് ക്ഷണിച്ചിട്ടുണ്ട്. [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfUXAe-o7hu5sx0mbaSwkuUPqoExpd6VwlPthkojjy6bHLrKA/viewform?usp=dialog സ്കോളർഷിപ്പ് ഫോം ഇവിടെ] അപേക്ഷാ ഫോം സ്വീകരിക്കുന്ന അവസാനതീയ്യതി 10 ഡിസംബർ 2025 ആണ്. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 10:41, 27 നവംബർ 2025 (UTC) ==വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള 2024-25 പ്രവർത്തനറിപ്പോർട്ട്== വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർ ഗ്രൂപ്പിന്റെ 2024-25 പ്രവർത്തനറിപ്പോർട്ടിന്റെ [[:meta:Wikimedians of Kerala/Annual Report 2024-25|കരട് രൂപം]] തയ്യാറാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഈ കരട് വായിച്ചുനോക്കാനും അഭിപ്രായങ്ങൾ അറിയിക്കാനും ഇതിൽ ഏതെങ്കിലും പദ്ധതികളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരം വിട്ടുപോയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ അറിയിക്കാനും താത്പര്യപ്പെടുന്നു. എത്രയും വേഗം റിപ്പോർട്ട് പ്രസിദ്ധീകരിക്കേണ്ടതിനാൽ ഈ കാര്യം ഗൗരവത്തിലെടുക്കാനും അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 14:47, 29 നവംബർ 2025 (UTC) == [[ഇന്ത്യയിലെ ന്യൂനപക്ഷ പ്രീണനം]] == ദയവായി ഈ ലേഖനം മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും ഇത് ഇല്ലാതാക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കാൻ സഹായിക്കുകയും ചെയ്യുക.-[[ഉപയോക്താവ്:Baangla|Baangla]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Baangla|സംവാദം]]) 17:07, 5 മാർച്ച് 2026 (UTC) == വിക്കികോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ 2026-ലേക്കുള്ള സ്കോളർഷിപ്പ് അപേക്ഷകൾ ക്ഷണിക്കുന്നു == എല്ലാവർക്കും നമസ്കാരം, വിക്കികോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ 2026-ൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിനുള്ള സ്കോളർഷിപ്പ് അപേക്ഷകൾ ഇപ്പോൾ സമർപ്പിക്കാവുന്നതാണ്. 2026 സെപ്റ്റംബർ 4 മുതൽ 6 വരെ നമ്മുടെ കൊച്ചിയിലാണ് കോൺഫറൻസ് നടക്കുന്നത്. ഇന്ത്യയിലെയും ദക്ഷിണേഷ്യയിലെയും മറ്റ് രാജ്യങ്ങളിലെയും വിക്കിപീഡിയർ, കമ്മ്യൂണിറ്റി സംഘാടകർ, മറ്റ് സംഭാവനകൾ നൽകുന്നവർ എന്നിവർ ഒത്തുചേരുന്ന വേദിയാണ് വിക്കികോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ. സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാന പ്രസ്ഥാനത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനും അനുഭവങ്ങൾ പങ്കുവെക്കുന്നതിനും സഹകരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്നതിനുമുള്ള ഒരിടമാണിത്. വിക്കിമീഡിയ സംരംഭങ്ങളിൽ സജീവമായി ഇടപെടുന്നവർക്കും കൂട്ടായ്മ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പങ്കാളികളാകുന്നവർക്കും സ്കോളർഷിപ്പിനായി അപേക്ഷിക്കാവുന്നതാണ്. വിശദമായ അറിയിപ്പ് ഇവിടെ വായിക്കാം. 🙂 '''അപേക്ഷിക്കേണ്ട അവസാന തീയതി:''' 15 ഏപ്രിൽ 2026, 11:59 p.m. IST '''അപേക്ഷിക്കാനുള്ള ലിങ്ക്:''' https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdA3rR9xX_k31dzJrjM5MTDNYNUIRcAB45S4TflsYCbGJNrzg/viewform '''കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക്:''' [[metawiki:WikiConference_India_2026/Scholarship|മെറ്റാ വിക്കി താൾ]] സന്ദർശിക്കുക ഈ അറിയിപ്പ് നിങ്ങളുടെ കൂട്ടായ്മയിലെ മറ്റുള്ളവരുമായും പങ്കുവെക്കുമല്ലോ. നന്ദി, '''വിക്കികോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ 2026 സംഘാടക സമിതി''' -[[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 21:09, 28 മാർച്ച് 2026 (UTC) == Invitation to join South Asian Community and the Annual Planning Discussions with WMF == "Kindly feel free to translate this text into your own language." Dear Community member, We would like to invite you all to the April edition of the South Asia Open Community Call that will focus on a discussion with the leadership of the Wikimedia Foundation on their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|Annual Plan (2026-2027)]]. The [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan|Foundation’s Annual Plan]] is a high-level roadmap for what the organisation aims to achieve in the coming year. It includes not only the foundation’s Goals, Progress, and plan but also a summary of Global Trends that impact the present and future of our movement. This is the right time for the South Asia community to participate and share their thoughts on the Wikimedia Foundation’s annual plan, helping shape it together. Share your hopes, concerns, bold ideas, and specific requests to contribute to the Foundation’s planning. Hence, the next [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] will be hosted on the following dates/times. Please mark the same in your calendar and sign up [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]. * Platform: Google Meet * Date: 17th April, 2026 * Time: 1930-2045 IST (1400-1515 UTC) * Registration Link: [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]] Note: Only those who have registered will receive the joining link. Look forward to seeing you on the call, Best, [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 18:41, 5 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh Gill@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Invitation to participate in Abstract Wikipedia pilot == Hi everyone, I’m Luca, and I’m part of the team working on Abstract Wikipedia. [[:m:Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]] is a [https://abstract.wikipedia.org/ recently launched Wikimedia project] that aims to create community-written, language-independent articles that can be output into many languages using Wikifunctions. This approach allows Wikipedia communities to leverage these articles to expand content and close the existing knowledge gaps between different language versions of Wikipedia. We would love to explore working with you as a pilot community for Abstract Wikipedia, especially given your current work with Wikidata lexemes and Wikifunctions functions. These two aspects are the cornerstone of Abstract Wikipedia, as it combines them to create language-independent articles. With this in mind, we would like to hear your thoughts on a few questions: # Are you interested in participating in an Abstract Wikipedia pilot? This would mean that abstract content from Abstract Wikipedia could be integrated into your Wikipedia, in place of currently non-existing. Your community will be in full control of which articles to integrate. # Would you be open to working with our partners in Wikimedia Deutschland to improve coverage of Wikidata lexemes in your language? This would involve creating missing lexemes, fixing issues on existing lexemes, adding forms and senses, improving overall quality, and linking them to Wikidata Items. # Would you be interested in working with the Wikifunctions community to improve coverage of language functions in your language? Or would you be interested in collaborating with a partner to do so? # Does an affiliate or group in your community currently have funding (General Support Fund, Rapid Fund etc.) to organize any workshops or events for you to engage your community? We want to stress again that your community will remain fully in control of its content, as existing local articles would never be replaced, and contributors could improve shared content from Abstract Wikipedia. Thank you in advance for sharing your thoughts! We’re here to listen and learn. You can address us in your own language, if you want. -- [[ഉപയോക്താവ്:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sannita (WMF)|സംവാദം]]) 11:41, 13 മേയ് 2026 (UTC) :Hello @[[ഉപയോക്താവ്:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]] :Thank you for reaching out and also sharing the invitation to Wikimedians of Kerala UG over Email. :From our side, we are interest in '''learning more about and exploring the possibility of participating in Abstract Wikipedia pilot initiative'''. Regarding Wikidata Lexemes and Wikifunctions, some of the members of our community have already been involved in activities related to both areas, and we see value in further strengthening language resources for Malayalam. We would be interested in exploring collaborations to improve lexeme coverage, quality, forms, senses and connections with Wikidata items. We would welcome discussions on expanding language-related functions and identifying areas where community members can contribute and also collaborating with partners. Yes, our UG have running General Support Fund for our planned activities. We can facilitate workshops, training sessions if required with the support from Abstract Wikipedia team or with the support from the partners. Let us know how we are going to proceed with this. - [[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 07:14, 5 ജൂൺ 2026 (UTC) ::@[[ഉപയോക്താവ്:Gnoeee|Gnoeee]] This is fantastic! Thank you very much for your appreciation! We'll keep in touch for the next steps. [[ഉപയോക്താവ്:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sannita (WMF)|സംവാദം]]) 09:27, 5 ജൂൺ 2026 (UTC) :{{support}} --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 07:33, 5 ജൂൺ 2026 (UTC) == Call for Applications: TTT 2026 (Deadline Extended to 20 May) == ''<small>Apologies for writing in English. Please feel free to translate this into your language.</small>'' Hello everyone, We hope you are doing well. We would like to share that applications for the [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026|Train the Trainer (TTT) 2026]] program are currently open. TTT is a capacity-building initiative aimed at supporting Wikimedians in developing training, facilitation, and leadership skills. We are happy to inform you that the scholarship application deadline has been [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026/Scholarship|extended until 20 May 2026]]. We are still receiving applications and encourage interested community members, especially emerging leaders, to [https://docs.google.com/forms/d/17eq6lJNCTVBoKRqz5IdSCiYWv-eHBrYRnx1wXfncwLI/viewform?edit_requested=true&pli=1 apply]. We also request your support in sharing this opportunity within your communities and networks, so that it can reach a wider and more diverse group of participants. Thank you for your continued support. '''OKI (IIIT-H)''' [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 13:02, 17 മേയ് 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=30361720 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (OKI)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == വിക്കി കോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ 2026-നുള്ള സ്വന്തം ചെലവിൽ പങ്കെടുക്കാനുള്ള രജിസ്ട്രേഷനും (Self-Funded Registration) അവതരണങ്ങൾ സമർപ്പിക്കാനുള്ള (Call for Submissions) അവസരവും ഇപ്പോൾ ആരംഭിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന് സന്തോഷത്തോടെ അറിയിക്കുന്നു. == പ്രിയ കമ്മ്യൂണിറ്റി അംഗങ്ങളേ, വിക്കി കോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ 2026-നുള്ള സ്വന്തം ചെലവിൽ പങ്കെടുക്കാനുള്ള രജിസ്ട്രേഷനും (Self-Funded Registration) അവതരണങ്ങൾ സമർപ്പിക്കാനുള്ള (Call for Submissions) അവസരവും ഇപ്പോൾ ആരംഭിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന് സന്തോഷത്തോടെ അറിയിക്കുന്നു. 2026 സെപ്റ്റംബർ 4 മുതൽ 6 വരെ കൊച്ചിയിൽ വച്ചാണ് വിക്കി കോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ 2026 നടക്കുന്നത്. ഇന്ത്യയിലും ദക്ഷിണേഷ്യയിലുടനീളമുള്ള വിക്കിമീഡിയക്കാർ, കമ്മ്യൂണിറ്റി സംഘാടകർ, ഡെവലപ്പർമാർ, ഗവേഷകർ, സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാന പ്രേമികൾ എന്നിവരെ ഈ സമ്മേളനം ഒരുമിച്ച് കൊണ്ടുവരാനും,  പരസ്പരം സഹകരിക്കാനും, അനുഭവങ്ങൾ പങ്കിടാനും ഈ കോൺഫറൻസ് സഹായിക്കും. WCI 2026-ന്റെ വിഷയം “Reimagining the Knowledge Commons: Community Leadership in an Evolving Wikimedia Ecosystem.” എന്നതാണ്. എഐയുടെ കടന്നുവരവും പുതിയ അറിവുകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന രീതികളും ഉൾപ്പെടെ വളരെ വേഗത്തിലുള്ള സാങ്കേതിക മാറ്റങ്ങളിലൂടെയാണ് വിക്കിമീഡിയ പ്രസ്ഥാനം ഇപ്പോൾ കടന്നുപോകുന്നത്. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ ഇന്ത്യയിലും ദക്ഷിണേഷ്യയിലുമുള്ള കമ്മ്യൂണിറ്റി നേതൃത്വം, അറിവ് ലഭിക്കുന്നതിലെ തുല്യത, പ്രാദേശിക ഭാഷകൾ, സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനം, വിക്കിമീഡിയയുടെ ഭാവി എന്നീ വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ച് ചർച്ച ചെയ്യാൻ ഒരിടം ഒരുക്കുക എന്നതാണ് സമ്മേളനം ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. '''സ്വാശ്രയ രജിസ്ട്രേഷൻ (Self-Funded Registration)''' സ്വന്തം ചെലവിൽ പങ്കെടുക്കാനുള്ള അപേക്ഷ ഇപ്പോൾ പ്രെറ്റിക്സിൽ ലഭ്യമാണ്. രജിസ്ട്രേഷൻ ഫോം: https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/ വിശദാംശങ്ങളും യോഗ്യതയും: <nowiki>https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Registration</nowiki> '''അവതരണങ്ങൾ സമർപ്പിക്കാനുള്ള അവസരം (Call for Submissions)''' അവതരണങ്ങൾ ഇപ്പോൾ Eventyay മുഖേന സമർപ്പിക്കാവുന്നതാണ്. ശില്പശാലകൾ, ചർച്ചകൾ, പാനലുകൾ,  ലഘു പ്രസംഗങ്ങൾ, പോസ്റ്റർ അവതരണങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്കുള്ള നിങ്ങളുടെ ആശയങ്ങൾ ഞങ്ങൾ ക്ഷണിക്കുന്നു. നിങ്ങൾ പരിചയസമ്പന്നനോ പുതിയ കമ്മ്യൂണിറ്റി അംഗമോ ആകട്ടെ, നിങ്ങളുടെ ആശയങ്ങൾക്കും അനുഭവങ്ങൾക്കും അറിവുകൾക്കും ഈ സമ്മേളനത്തെ കൂടുതൽ മികച്ചതാക്കാനും പ്രസ്ഥാനത്തിലെ പ്രധാന ചർച്ചകളിൽ വലിയ പങ്കുവഹിക്കാനും സാധിക്കും. വിശദാംശങ്ങളും മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങളും: <nowiki>https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions</nowiki> സബ്മിഷൻ അവസാന തീയതി: ജൂലൈ 15, 2026 പങ്കാളിത്തവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിശദാംശങ്ങൾ, സമയക്രമങ്ങൾ, കോൺഫറൻസ് അപ്‌ഡേറ്റുകൾ, സമർപ്പണ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ എന്നിവയുൾപ്പെടെ വിക്കി കോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ 2026-നെക്കുറിച്ചുള്ള പൂർണ്ണ വിവരങ്ങൾക്ക്, ദയവായി ഔദ്യോഗിക അറിയിപ്പ് പരിശോധിക്കുക: വിശദമായ അറിയിപ്പ്: [[diffblog:2026/06/26/shape-the-future-call-for-submissions-open-for-wikiconference-india-2026/|ബ്ലോഗ് പോസ്റ്റ് ലിങ്ക്]] കമ്മ്യൂണിറ്റി അംഗങ്ങളോട് രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാനും, പ്രമേയങ്ങൾ സമർപ്പിക്കാനും ഈ അറിയിപ്പ് അവരുടെ കൂട്ടായ്മകളിൽ പങ്കിടാനും ഞങ്ങൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു. ആശംസകളോടെ, വിക്കി കോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ 2026 സംഘാടക സമിതി [[ഉപയോക്താവ്:Amrit Sufi|Amrit Sufi]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Amrit Sufi|സംവാദം]]) 10:22, 30 ജൂൺ 2026 (UTC) == Invitation to Participate in Kerala Culture Month 2026 == Dear Wikimedia Contributors, We are excited to announce '''[[m:Kerala_Culture_Month_2026|Kerala Culture Month 2026]]''', a collaborative campaign launched in conjunction with '''[[m:WikiConference_India_2026|WikiConference India 2026]]'''. This initiative aims to expand and enhance content about Kerala across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base. '''Campaign Focus:''' * Expand Wikipedia articles about Kerala in multiple languages * Improve content quality with citations, images, and comprehensive information * Populate Wikimedia Commons with freely licensed Kerala media * Enrich Wikidata with structured information about Kerala-related topics We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters. For more information and to get involved, visit the campaign page: https://meta.wikimedia.org/wiki/Kerala_Culture_Month_2026 on your preferred Wikimedia project. Best regards, ''Communications Team, WCI 2026'' -- [[ഉപയോക്താവ്:Kuldeepburjbhalaike|Kuldeepburjbhalaike]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kuldeepburjbhalaike|സംവാദം]]) 11:43, 26 ജൂലൈ 2026 (UTC) == നിർമ്മിതബുദ്ധി ഉപയോഗിച്ചുള്ള പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം == നമസ്കാരം. [[:mw:Special:MyLanguage/Content translation|ഉള്ളടക്കപരിഭാഷാ ഉപകരണം]] (Content Translation — CX) വഴി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങളിലെ ഭാഷയും വ്യാകരണവും മാത്രം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്ന, നിർമ്മിതബുദ്ധി (ക്ലോഡ് ഫേബിൾ 5) ഉപയോഗിച്ചു പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ബോട്ട് പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് മലയാളം വിക്കിസമൂഹത്തിന്റെ അഭിപ്രായം തേടുന്നു. പദ്ധതിരേഖ: '''[[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]]'''. '''ഇതുവരെ ചെയ്തത് (ചുരുക്കത്തിൽ):''' * യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം ഏറ്റവും കൂടിയ 100 CX-ലേഖനങ്ങളിൽ, മനുഷ്യമേൽനോട്ടത്തിൽ ഒരു പൈലറ്റ് പഠനം നടത്തി; 92 ലേഖനങ്ങളിൽ ഭാഷാതിരുത്തൽ വരുത്തി. എല്ലാ diff-കളും [[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|ഫലരേഖയിൽ]] പരസ്യമായി ലഭ്യമാണ്. * വസ്തുതകൾ, സംഖ്യകൾ, അവലംബങ്ങൾ, ഫലകങ്ങൾ, കണ്ണികൾ എന്നിവയൊന്നും മാറ്റിയിട്ടില്ല. ബോട്ട് നടത്തിയ തിരുത്തുകൾ ഞാൻ പരിശോധിച്ചു; അർത്ഥവ്യതിയാനമോ വിവരനഷ്ടമോ കണ്ടെത്തിയില്ല. ('governing body' → 'ഗവർമെന്റ് ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള കമ്മിറ്റി', കായികതാരം 'Everton Weekes' → 'ആഴ്ചകൾ' തുടങ്ങിയ ഗുരുതര യന്ത്രപരിഭാഷാപ്പിശകുകളും ഈ പ്രക്രിയയിൽ ബോട്ട് കണ്ടെത്തി തിരുത്തി.) * ഭാഷാതിരുത്തലിനിടെ 41 ലേഖനങ്ങളിൽ കണ്ടെത്തിയ വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ AI തിരുത്താതെ, ഉപയോക്താക്കളുടെ ശ്രദ്ധയ്ക്കായി ഫലരേഖയിൽ രേഖപ്പെടുത്തി. '''ഇനി ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്:''' സമൂഹത്തിന്റെ അനുകൂല അഭിപ്രായമുണ്ടെങ്കിൽ മാത്രം [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ/അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷകൾ|ബോട്ട് അംഗീകാരത്തിന് അപേക്ഷിക്കും]]. ഈ ചർച്ചയിലും ബോട്ട് അപേക്ഷയിലും ലഭിക്കുന്ന എല്ലാ നിർദ്ദേശങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളിച്ച് ബോട്ട് പുതുക്കിപ്പണിതശേഷമേ തുടർപ്രവർത്തനമുണ്ടാകൂ. അംഗീകാരം ലഭിച്ചാൽ, CX ടാഗുള്ള ലേഖനങ്ങളിൽ ബോട്ട് ഭാഷ മാത്രം തിരുത്തും; ഓരോ തിരുത്തിന്റെയും diff പദ്ധതിത്താളിന്റെ ഉപതാളിൽ പട്ടികപ്പെടുത്തും. ഏതു തിരുത്തും ആർക്കും ഒറ്റ ക്ലിക്കിൽ മുൻപ്രാപനം ചെയ്യാം; സമൂഹം ആവശ്യപ്പെട്ടാൽ പ്രവർത്തനം ഉടൻ നിർത്തും. '''മലയാളം വിക്കിസമൂഹത്തിന്റെ അഭിപ്രായങ്ങൾ തേടുന്നു :''' # [[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|പൈലറ്റ് ഫലരേഖയിലെ]] ഏതാനും diff-കൾ പരിശോധിച്ച്, തിരുത്തുകളുടെ കൃത്യതയെക്കുറിച്ചുള്ള നിരീക്ഷണങ്ങൾ സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു. # ഇത്തരമൊരു ബോട്ട് മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നതിനോടുള്ള പൊതുനിലപാട് — അനുകൂലമോ, പ്രതികൂലമോ, നിബന്ധനകളോടെ അനുകൂലമോ എന്നതും സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു. # [[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/രീതിശാസ്ത്രം|രീതിശാസ്ത്രത്തിലും നിയന്ത്രണങ്ങളിലും]] വരുത്തേണ്ട മാറ്റങ്ങൾ, കൂട്ടിച്ചേർക്കേണ്ട സുരക്ഷാക്രമീകരണങ്ങൾ എന്നിവയിലും അഭിപ്രായം തേടുന്നു. എല്ലാവരുടെയും അഭിപ്രായങ്ങളും നിർദ്ദേശങ്ങളും വിമർശനങ്ങളും സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു. നന്ദി. [[User:Netha Hussain|<font color="navy">നത</font>]] [[User talk:Netha Hussain|<font color="purple">(സംവാദം)</font>]] 09:40, 1 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) :മലയാളം വിക്കിയിൽ ഇങ്ങനെ ഒരു ബോട്ട് അത്യാവശ്യമാണ് അനുകൂലിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Tonynirappathu|Tonynirappathu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Tonynirappathu|സംവാദം]]) 09:55, 1 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) 37qu7dk3b2us450fhdosex18pyoe4mo 4652113 4652089 2026-08-01T10:47:50Z Vijayanrajapuram 21314 /* നിർമ്മിതബുദ്ധി ഉപയോഗിച്ചുള്ള പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം */ 4652113 wikitext text/x-wiki __NEWSECTIONLINK__ {{prettyurl|Wikipedia:Panchayath}} {| border="0" cellpadding="2" style="float: right; background-color:#f9f9f9;margin:1px;border: thin solid red; width: 160px; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+ colspan="2" style="margin-left: inherit; buyhttyyuackground:red; color:#ffffff;text-align:center;"| '''പഴയ വാർത്തകൾ''' |- !align="center"|[[Image:Vista-file-manager.png|50px|സംവാദ നിലവറ]]<br/> * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്/Archive1|നിലവറ 1]] |} <div style="text-align: center;">'''<big>വിക്കിപീഡിയ പഞ്ചായത്തിലേക്കു സ്വാഗതം</big>'''<br /> വിക്കിപീഡിയയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളെക്കുറിച്ചും നയങ്ങളെക്കുറിച്ചും സാങ്കേതിക കാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ചും ചർച്ച ചെയ്യാനുള്ള വേദിയാണ് വിക്കിപീഡിയ പഞ്ചായത്ത്. കൂടുതൽ സൗകര്യാർത്ഥം പഞ്ചായത്തിനെ '''ആറു ഗ്രാമസഭകളായി''' തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്. താങ്കളുടെ സംശയങ്ങളും അഭിപ്രായങ്ങളും ഏതു വിഭാഗത്തിൽപെടുന്നുവെന്നു പരിശോധിച്ച് താഴെക്കാണുന്ന പട്ടികയിൽ നിന്നും അനുയോജ്യമായ സഭ തിരഞ്ഞെടുക്കുക. ഗ്രാമസഭകളിലെ ചർച്ചകളിൽ ഒപ്പുവയ്ക്കാൻ മറക്കരുത്.</div> [[Image:WikiPanchayath.png|center|250px]] {| border="1" width="100%" ! colspan="6" align="center" | '''വിക്കിപീഡിയ പഞ്ചായത്തിലെ സഭകൾ''' |- | align="center" width="15%" valign="top"|'''[[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (വാർത്തകൾ)|വാർത്തകൾ]]'''<br> <small><span class="plainlinks">[{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (വാർത്തകൾ)|action=edit&section=new}} {{h:title|പുതിയ വാർത്തകളെ പറ്റിയുള്ള ഒരു ചർച്ചതുടങ്ങുവാൻ|ചർച്ച തുടങ്ങുക}}] | [{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (വാർത്തകൾ)|action=watch}} {{h:title|വാർത്തകളുടെ സഭയിലെ ചർച്ചയിൽ വരുന്ന മാറ്റങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കുവാൻ|ശ്രദ്ധിക്കുക}}] | [http://www.google.com/custom?domains=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(വാർത്തകൾ)&sitesearch=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(വാർത്തകൾ) {{h:title|വാർത്തകളുടെ സഭയിൽ തിരയുവാൻ|തിരയുക}}]</span> വിക്കിപീഡിയയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിശേഷങ്ങൾ പങ്കുവയ്ക്കാനുള്ള സഭ</small> | align="center" width="15%" valign="top"|'''[[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (നയരൂപീകരണം)|നയരൂപീകരണം]]'''<br> <small><span class="plainlinks">[{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (നയരൂപീകരണം)|action=edit&section=new}} {{h:title|നയരൂപീകരണത്തെ പറ്റി പുതിയ ഒരു ചർച്ച തുടങ്ങുവാൻ|ചർച്ച തുടങ്ങുക}}] | [{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (നയരൂപീകരണം)|action=watch}} {{h:title|നയരൂപീകരണ സഭയിലെ ചർച്ചയിൽ വരുന്ന മാറ്റങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കുവാൻ|ശ്രദ്ധിക്കുക}}] | [http://www.google.com/custom?domains=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(നയരൂപീകരണം)&sitesearch=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(നയരൂപീകരണം) {{h:title|നയരൂപീകരണ സഭയിൽ തിരയുവാൻ|തിരയുക}}]</span> നിലവിലുള്ള നയങ്ങളും കീഴ്‌വഴക്കങ്ങളും ഈ മേഖലയിൽ വേണ്ട പരിഷ്കാരങ്ങളും ചർച്ച ചെയ്യുന്ന സഭ</small> | align="center" width="15%" valign="top"|'''[[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സാങ്കേതികം)|സാങ്കേതികം]]'''<br> <small><span class="plainlinks">[{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സാങ്കേതികം)|action=edit&section=new}} {{h:title|സാങ്കേതിക കാര്യങ്ങളെ പറ്റി പുതിയ ഒരു ചർച്ച തുടങ്ങുവാൻ|ചർച്ച തുടങ്ങുക}}] | [{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സാങ്കേതികം)|action=watch}} {{h:title|സാങ്കേതിക സഭയിലെ ചർച്ചയിൽ വരുന്ന മാറ്റങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കുവാൻ|ശ്രദ്ധിക്കുക}}] | [http://www.google.com/custom?domains=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(സാങ്കേതികം)&sitesearch=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(സാങ്കേതികം) {{h:title|സാങ്കേതിക സഭയിൽ തിരയുവാൻ|തിരയുക}}]</span> സാങ്കേതിക വിഷയങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യുന്ന സഭ</small> | align="center" width="15%" valign="top"|'''[[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (നിർദ്ദേശങ്ങൾ)|നിർദ്ദേശങ്ങൾ]]'''<br> <small><span class="plainlinks">[{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (നിർദ്ദേശങ്ങൾ)|action=edit&section=new}} {{h:title|പുതിയ ഒരു നിർദ്ദേശത്തെ പറ്റി ചർച്ച തുടങ്ങുവാൻ|ചർച്ച തുടങ്ങുക}}] | [{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (നിർദ്ദേശങ്ങൾ)|action=watch}} {{h:title|നിർദ്ദേശങ്ങളുടെ സഭയിലെ ചർച്ചയിൽ വരുന്ന മാറ്റങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കുവാൻ|ശ്രദ്ധിക്കുക}}] | [http://www.google.com/custom?domains=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(നിർദ്ദേശങ്ങൾ)&sitesearch=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(നിർദ്ദേശങ്ങൾ) {{h:title|നിർദ്ദേശങ്ങളുടെ സഭയിൽ തിരയുവാൻ|തിരയുക}}]</span> പുതിയ പദ്ധതികളും ആശയങ്ങളും പങ്കുവയ്ക്കാനുള്ള സഭ.</small> | align="center" width="15%" valign="top"|'''[[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സഹായം)|സഹായം]]'''<br> <small><span class="plainlinks">[{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സഹായം)|action=edit&section=new}} {{h:title|വിക്കി സംബന്ധമായ സഹായം ആവശ്യപ്പെടാൻ|ചർച്ച തുടങ്ങുക}}] | [{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സഹായം)|action=watch}} {{h:title|സഹായ സഭയിലെ ചർച്ചയിൽ വരുന്ന മാറ്റങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കുവാൻ|ശ്രദ്ധിക്കുക}}] | [http://www.google.com/custom?domains=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(സഹായം)&sitesearch=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(സഹായം) {{h:title|സഹായ സഭയിൽ തിരയുവാൻ|തിരയുക}}]</span> വിക്കി എഡിറ്റിങ്ങിനും മറ്റുമുള്ള സഹായങ്ങൾ അഭ്യർത്ഥിക്കാനുള്ള സ്ഥലം</small> | align="center" width="15%" valign="top"|'''[[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (പലവക)|പലവക]]''' <br> <small><span class="plainlinks">[{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (പലവക)|action=edit&section=new}} {{h:title|മറ്റ് അഞ്ച് സഭകളിലും പെടാത്ത ഒരു ചർച്ച തുടങ്ങുവാൻ‍|ചർച്ച തുടങ്ങുക}}] | [{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (പലവക)|action=watch}} {{h:title|പലവക സഭയിലെ ചർച്ചയിൽ വരുന്ന മാറ്റങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കുവാൻ|ശ്രദ്ധിക്കുക}}] | [http://www.google.com/custom?domains=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(പലവക)&sitesearch=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(പലവക) {{h:title|പലവക സഭയിൽ തിരയുവാൻ|തിരയുക}}]</span> ഇതര വിഷയങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യാനുള്ള സഭ</small> |} {{-}} {| border="1" width="100%" ! colspan="3" align="center" | '''കൂടുതൽ''' |- | align="left" colspan="2" | എല്ലാ സഭകളും ഒരുമിച്ച് കാണുവാൻ | align="center" colspan="1" | [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (എല്ലാ സഭകളും)|എല്ലാ സഭകളും]] |- | align="left" colspan="2" | പഞ്ചായത്ത് മുഴുവൻ തിരയുവാൻ | align="center" colspan="1" | <span class="plainlinks">[http://www.google.com/custom?domains=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(&sitesearch=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_( തിരച്ചിൽ]</span> |- | align="left" colspan="2" | [[വിക്കിപീഡിയ|വിക്കിപീഡിയയെ]] പറ്റിയുള്ള സ്ഥിരം ചോദ്യങ്ങളും അവയുടെ ഉത്തരങ്ങളും | align="center" colspan="1" | [[വിക്കിപീഡിയ:സ്ഥിരം ചോദ്യങ്ങൾ|സ്ഥിരം ചോദ്യങ്ങൾ]] |- | align="left" colspan="2" | വിക്കിപീഡിയ ഉപയോഗിക്കുന്നതിന് ആവശ്യമായ [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായത്തിന്]] | align="center" colspan="1" | [[വിക്കിപീഡിയ:സഹായമേശ|സഹായമേശ]] |- | align="left" colspan="2" | [[വിക്കിപീഡിയ:ചിത്രങ്ങളുടെ_കാര്യത്തിലുള്ള_നയങ്ങൾ|ചിത്രങ്ങളുടെ പകർപ്പവകാശത്തെ]] പറ്റിയുള്ള സംശയനിവാരണത്തിന് | align="center" colspan="1" | [[വിക്കിപീഡിയ:പകർപ്പവകാശത്തെ പറ്റിയുള്ള ചോദ്യങ്ങൾ|പകർപ്പവകാശത്തെ പറ്റിയുള്ള ചോദ്യങ്ങൾ]] |- | align="left" colspan="2" | [[വിക്കിപീഡിയ:പ്രത്യേക_അവകാശങ്ങളുള്ള_ഉപയോക്താക്കൾ_(തത്സമയവിവരം)| പ്രത്യേക അവകാശങ്ങളുള്ള ഉപയോക്താക്കളുടെ പട്ടിക (തത്സമയവിവരം)]] | align="center" colspan="1" | |- | align="left" colspan="2" | മറ്റു വിക്കിപീഡിയരുമായി [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|തത്സമയസംവാദം]] നടത്തുവാൻ | align="center" colspan="1" | irc://irc.freenode.net/wikipedia-ml |- | align="left" colspan="2" | [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയുടെ]] [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിന്റെ] വിലാസം | align="center" colspan="1" | [mailto:wikiml-l@lists.wikimedia.org wikiml-l@lists.wikimedia.org] |} == വിക്കി ലൗസ് ഓണം 2024 == സുഹൃത്തുക്കളേ, ഈ വരുന്ന മാസത്തിൽ ഓണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് [[commons:Commons:Wiki Loves Onam 2024|'''വിക്കി ലൗസ് ഓണം 2024''']] എന്ന പേരിൽ കോമ്മൺസിൽ ഒരു ഫോട്ടോ കാമ്പയിൻ സംഘടിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. സെപ്റ്റംബർ 1 മുതൽ 30 വരെയാണ് ഫോട്ടോ കാമ്പയിൻ നടത്തുന്നത്. വിക്കിമീഡിയ കോമൺസസിൽ ഓണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സ്വതന്ത്ര ചിത്രങ്ങൾ, വീഡിയോകൾ ചേർക്കുകയും മറ്റുള്ളവരെ ചിത്രങ്ങൾ ചേർക്കാൻ ക്ഷണിക്കുകയും ആണ് ഈ പ്രചാരണത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം. പരിപാടിയുമായി ബന്ധപെട്ട് കോമൺസിൽ ചേർക്കുന്ന ഓണചിത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് താളുകൾ മെച്ചപ്പെടുത്തുക, കൂടാതെ ചിത്രങ്ങളില്ലാത്ത ലേഖനങ്ങളിൽ ചിത്രങ്ങൾ ചേർക്കുക, ഓണവിഭവങ്ങളുടെ ശേഖരം സൃഷ്‌ടിക്കുക തുടങ്ങി നിരവധി കാര്യങ്ങൾ നമ്മുക്ക് വിക്കിയിൽ ചെയ്യാൻ സാധിക്കുന്നതാണ്. ഇതിനുവേണ്ടി ഒരു തിരുത്തൽ യജ്ഞം ഓൺലൈൻ ആയും കൂടാതെ ഒക്ടോബർ മാസത്തിൽ ഓഫ്‌ലൈൻ ആയും സംഘടിപ്പിക്കുന്നു. മലയാളം വിക്കി സമൂഹത്തിൻ്റെ പൂർണ പിന്തുണ ഈ പരിപാടിയുടെ വിജയത്തിന് ആവശ്യമാണ്. ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് [https://t.me/wikilovesonam ഒരു ടെലിഗ്രാം ഗ്രൂപ്പ്] ആരംഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. കോമൺസിൽ ചിത്രങ്ങളുടെ വർഗ്ഗീകരണം തുടങ്ങിയ മറ്റ് കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാൻ കുറച്ചു പേരുടെ സഹായം ആവശ്യമുണ്ട്. താൽപ്പര്യമുള്ളവർ എന്നെ അറിയിക്കുമല്ലോ.. സസ്നേഹം <br/> [[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 12:53, 28 ഓഗസ്റ്റ് 2024 (UTC) :സുഹൃത്തുക്കളേ, :<br> :ഈ വർഷത്തെ ഓണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിങ്ങളുടെ സ്ഥലങ്ങളിൽ നടക്കുന്ന പരിപാടികളുടെ ഫോട്ടോ, വീഡിയോ ഡോക്യുമെൻ്റേഷൻ ചെയ്യാൻ മലയാളം വിക്കി സമൂഹത്തിൽ നിന്ന് ആർക്കെങ്കിലും താൽപ്പര്യമുണ്ടെങ്കിൽ [[പ്രത്യേകം:ഉപയോക്തൃഇമെയിൽ/Gnoeee|എന്നെ അറിയിക്കാമോ]].. :<br> :പങ്കെടുക്കുന്നവർക്ക് വരുന്ന യാത്രാ ചെലവുകൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള കാര്യങ്ങൾ വിക്കി ലവ്സ് ഓണം ക്യാമ്പയിന്റെ ഭാഗമായി നൽകാൻ സാധിക്കുന്നതാണ്. :<br> :സസ്നേഹം.- [[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 08:47, 9 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC) ==സഞ്ചാരം-വിക്കിമീഡിയ ഗ്ലാം പ്രൊജക്റ്റ്== വിക്കിപീഡിയ ലേഖനങ്ങളിൽ വീഡിയോകളുടെ അഭാവം നമുക്കെല്ലാമറിയാവുന്നതാണല്ലോ. പല വിഷയത്തെക്കുറിച്ചും നല്ല ദൃശ്യങ്ങൾ ഇൻറർനെറ്റിൽ ലഭ്യമാണെങ്കിലും, മീഡിയ/ബ്രോഡ്കാസ്റ്റിംഗ് കമ്പനികളുടെ കോപ്പിറൈറ് പോളിസി വിക്കിപീഡിയക്ക് യോജിച്ചത് അല്ലാത്തതാണ് ഇതിന്റെ ഒരു കാരണം. പക്ഷെ [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Broadcast WikiLovesBroadcast] തുടങ്ങിയ ക്യാമ്പയ്ൻസ് വഴി ബ്രോഡ്കാസ്റ്റിംഗ് കമ്പനികൾ വിക്കിപീഡിയക്ക് വീഡിയോ സംഭാവന ചെയ്തു പോരുന്നുണ്ട്. വിക്കിമീഡിയ ഫൗണ്ടേഷൻ പാർട്ട്ണർഷിപ്പ് ടീമിലെ [https://meta.wikimedia.org/wiki/User:VSj_(WMF) വിപിൻ] സഫാരി ടിവിയുടെ സ്ഥാപകൻ സന്തോഷ് ജോർജ് കുളങ്ങരയെ നേരിട്ടു കാണുകയുണ്ടായി. സഞ്ചാരത്തിന്റെ വീഡിയോ ദൃശ്യങ്ങൾ വിക്കിപീഡിയയിൽ ക്രീയേറ്റീവ് കോമൺസ് ലൈസെൻസിൽ ലഭ്യമാക്കുന്നത് സംസാരിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹം താല്പര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചു എന്നാണ് അറിയാൻ കഴിഞ്ഞത്. പക്ഷെ ഇത് നടപ്പിലാക്കാനുള്ള സമയമോ വിക്കിമീഡിയ കോമൺസുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സാങ്കേതിക പരിശീലനമോ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്റ്റാഫിന് ഉണ്ടാവില്ല എന്നാണ് അനുമാനിക്കുന്നത്. മലയാളം വിക്കിമീഡിയ സമൂഹം WikiLovesBroadcast ക്യാമ്പയിൻ ആയി ചേർന്ന് പ്രവർത്തിച്ചാൽ ഒരുപക്ഷെ ഇത് ഫലപ്രദമായി നടപ്പിലാക്കാൻ കഴിഞ്ഞേക്കും. ഒന്നോ രണ്ടോ മിനുട്ട് ദൈർഘ്യം വരുന്ന ഈ ദൃശ്യങ്ങൾ മലയാളത്തിലെയും മറ്റു ഭാഷ വിക്കിപീഡിയകളിലെയും അനുയോജ്യമായ ലേഖനങ്ങളിൽ ചേർക്കാവുന്നതാണ്. സഞ്ചാരം എന്ന പരിപാടിയിലെ ദൃശ്യങ്ങൾക്ക് പുറമെ, കേരളവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതും മലയാളം വിക്കിപീഡിയക്ക് ഉപയോഗപ്രദമായതുമായ മറ്റു ദൃശ്യങ്ങളും സഫാരി ടീവി നിർമിക്കുന്നുണ്ട്. ഈ വിഷയം ചർച്ച ചെയാനും, താല്പര്യമുള്ളവർ ചേർന്ന് ഒരു പ്രൊജക്റ്റ് പ്ലാൻ തയ്യാറാക്കാനും ഒരു കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തിയാൽ നന്നായിരിക്കും. എല്ലാവരുടെയും അഭിപ്രായം അറിയിക്കാൻ അപേക്ഷിക്കുന്നു. --[[User:Netha Hussain|<font color="navy">നത</font>]] [[User talk:Netha Hussain|<font color="purple">(സംവാദം)</font>]] 20:04, 20 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC) :ഈ കാര്യത്തിന് കൂടുതൽ ക്ലാരിറ്റി വേണം. അതായത് ഈ വീഡിയോകൾ എങ്ങനെ ലഭ്യമാകുന്നു? ഏതെല്ലാം ഭാഗമാണ് നമ്മൾ കട്ട് ചെയ്ത് എടുക്കേണ്ടത്? കട്ട് ചെയ്തെടുത്ത വീഡിയോകൾ വീണ്ടും റീവാലിഡേറ്റ് ചെയ്യുന്നതെങ്ങനെ? OTRS എന്ന പ്രോസസ് ചെയ്യുന്നതെങ്ങനെ? ഇത്തരം കാര്യങ്ങളിൽ ക്ലാരിറ്റി വരണം. ഈ കാര്യത്തിൽ എനിക്കുള്ള ഒരു എക്സ്പീഡിയൻസ് കഴിഞ്ഞ വിക്കിമാനിയയിൽ ഇത്തരത്തിലുള്ള ഒരു ടൂൾ ഞാനും മുജീബും ചേർന്ന് നിർമ്മിക്കുകയുണ്ടായി. വിക്കിമാനിയയുടെ ഒരു ദിവസം നീളമുള്ള വീഡിയോയിൽ നിന്നും ഒരു സെഷൻ വീഡിയോ കട്ട് ചെയ്ത് കോമൺസിൽ അപ്ലോഡ് ചെയ്യുന്ന ഒരു ടൂൾ നിർമ്മിച്ചിരുന്നു. ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കൂടുതൽ കാര്യങ്ങൾ ആരോട് ആലോചിക്കണം. എങ്ങനെ മുന്നോട്ട് പോകാം എന്ന നിർദ്ദേശം തരിക. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 14:55, 21 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC) ::മറുപടി എഴുതിയതിൽ വളരെ നന്ദി. താങ്കളും മുജീബും ചേർന്ന് നിർമ്മിച്ച ടൂൾ നമ്മുടെ പ്രൊജക്റ്റിന് വളരെയധികം ഉപകാരപ്രദമായിരിക്കും. താങ്കൾ ചോദിച്ച മറ്റ് ചോദ്യങ്ങൾക്ക് നിർദ്ദേശം നൽകുന്നതിലുപരി താങ്കളും മറ്റ് വിക്കിപ്രവർത്തകരുമായി കൂടി ആലോചിച്ച് വ്യക്തത വരുത്തുന്നതാകും നല്ലത് എന്നാണ് എൻ്റെ അഭിപ്രായം. അടുത്ത വിക്കിമീഡിയൻസ് ഇൻ കേരള മീറ്റിങ്ങിൽ ഇത് ചർച്ചയ്ക്ക് വയ്ക്കാൻ കഴിയുമോ? ::സഞ്ചാരവുമായി MoU (memorandum of understanding) വിക്കിമീഡിയ ഫൗണ്ടേഷൻ ഒപ്പിട്ടശേഷം, 10-20 വീഡിയോകൾ അടങ്ങുന്ന ഒരു പൈലറ്റ് അപ്ലോഡ് നടത്തി നോക്കിയിട്ട് പ്രൊജക്റ്റ് വികസിപ്പിക്കുന്നതായിരിക്കും നല്ലത് എന്നതാണ് എനിക്ക് തോന്നുന്നത്, മറ്റ് അഭിപ്രായങ്ങളുണ്ടെങ്കിൽ പങ്കുവയ്ക്കുമല്ലോ. സഞ്ചാരം വീഡിയോകളിൽ വിക്കിമീഡിയയക്ക് ഉപകാരപ്രദമായവ ഏത്, ആ വീഡിയോകളിൽ ഏത് ഭാഗങ്ങളാണ് മുറിച്ചെടുക്കേണ്ടത് എന്നതൊക്കെ നമ്മൾ തീരുമാനിക്കേണ്ടതാണ്. ::Wiki Loves Broadcast ലെ മറ്റ് പ്രൊജക്റ്റുകളിൽ നിന്ന് പാഠങ്ങൾ ഉൾക്കൊണ്ട് OTRS എങ്ങനെ വേണമെന്നത് സഞ്ചാരവുമായി ചർച്ച ചെയ്യേണ്ടതാണ്. ഈ പ്രക്രിയയ്ക്ക് വിപിന് നേതൃത്വം നൽകാൻ കഴിയേണ്ടതാണ്. ::റീവാലിഡേഷൻ/അപ്ലോഡ് സന്നദ്ധപ്രവർത്തനമായി ചെയ്യുന്നതായിരിക്കും ഉചിതം. പക്ഷെ, മറ്റ് ജോലികൾക്ക് വിക്കിമീഡിയൻ ഇൻ റസിഡൻസ് എന്ന റോളിലേക്ക് ഫണ്ടിങ്ങോടുകൂടി കുറച്ച് മാസങ്ങൾ ജോലി ചെയ്യുന്നതായിരിക്കും ഉത്തമം എന്ന് തോന്നുന്നു, അങ്ങനെയല്ലാതെ ചെയ്യാൻ താല്പര്യമുള്ളവർ ഉണ്ടെങ്കിൽ തീർച്ചയായും അവർക്ക് ജോലി ഏറ്റെടുത്ത് ചെയ്യാവുന്നതാണ്. [[User:Netha Hussain|<font color="navy">നത</font>]] [[User talk:Netha Hussain|<font color="purple">(സംവാദം)</font>]] 15:48, 21 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC) == വിക്കിമീഡിയ വർക്ക്ഷോപ്പ് 2024 @ തൃശ്ശൂർ == സുഹൃത്തുക്കളേ, വിക്കി ലൗസ് ഓണവുമായി ബന്ധപെട്ട് [[:commons:Commons:Wiki Loves Onam 2024|വിക്കിമീഡിയ കോമ്മൺസിൽ ഫോട്ടോ കാമ്പയിനും]], [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ഓണത്തെ സ്നേഹിക്കുന്നു 2024|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ തിരുത്തൽ യജ്ഞവും]] സെപ്റ്റംബർ 1 മുതൽ 30 വരെ നടന്നുവരുകയാണലോ. ഇതുമായി ബന്ധപെട്ട് 2024 ഒക്ടോബർ മാസം 12-13 തീയതികളിൽ തൃശ്ശൂരിൽ വെച്ചു ഒരു ഓഫ്‌ലൈൻ വർക്ക്ഷോപ്പ് / തിരുത്തൽ യജ്ഞം നടത്തുവാൻ ആലോചിക്കുന്നു. വിക്കി ലൗസ് ഓണം പരിപാടിയുമായി ബന്ധപെട്ട് കോമൺസിൽ വരുന്ന ഓണചിത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് വിക്കിപീഡിയ താളുകൾ മെച്ചപ്പെടുത്തുക, കൂടാതെ ചിത്രങ്ങളില്ലാത്ത ലേഖനങ്ങളിൽ ചിത്രങ്ങൾ ചേർക്കുക, വിക്കിമീഡിയ - വിക്കിഡാറ്റ - വിക്കിമീഡിയ കോമൺസ് ടൂളുകൾ പരിചയപ്പെടുത്തുക തുടങ്ങിയവയാണ് മുഖ്യ കാര്യപരിപാടി. പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ വരുന്നവർക്ക് സ്കോളർഷിപ്പുകളുണ്ട്. സ്കോളർഷിപ്പ് ലഭിച്ചാൽ യാത്രയും, താമസവും നൽകുന്നതായിരിക്കും. സ്കോളർഷിപ്പിന് അപേക്ഷിക്കാനായി [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdRStE2b8TFcfY6X09ZmYlU2XRz74gciiPhJCe9yBPtwgBhyw/viewform?usp=sf_link ഈ ലിങ്ക്] സന്ദർശിക്കുക. സ്കോളർഷിപ്പിന് അപേക്ഷിക്കാനുള്ള അവസാന തീയതി: ഒക്ടോബർ 5, 2024. വിക്കിപ്രവർത്തകരെ കൂടാതെ, വിക്കിമീഡിയ പദ്ധതിക്കുറിച്ച് അറിയാനും പഠിക്കാനും താല്പര്യമുള്ളവർക്കും ഈ പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുക്കാം. പങ്കെടുക്കാൻ താല്പര്യമുള്ളവർക്ക് [[:meta:Event:Wiki Loves Onam 2024/Wikimedia Workshop Thrissur|ഇവിടെ രജിസ്റ്റർ]] ചെയ്‌യാം. സസ്നേഹം, [[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 08:19, 23 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC) == A2K Monthly Report for August 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedians, We are excited to present our August newsletter, showcasing the impactful initiatives led by CIS-A2K throughout the month. In this edition, you'll find a comprehensive overview of our events and activities, highlighting our collaborative efforts, community engagements, and a sneak peek into the exciting initiatives planned for the coming month. ; In the Limelight- Doing good as a creative person ; Monthly Recap * Wiki Women Collective - South Asia Call * Digitizing the Literary Legacy of Sane Guruji * A2K at Wikimania * Multilingual Wikisource ;Coming Soon - Upcoming Activities * Tamil Content Enrichment Meet * Santali Wiki Conference * TTT 2024 You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/August 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 16:55, 26 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe/VP&oldid=23719485 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == A2K Monthly Report for September 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedians, We are thrilled to share our September newsletter, packed with highlights of the key initiatives driven by CIS-A2K over the past month. This edition features a detailed recap of our events, collaborative projects, and community outreach efforts. You'll also get an exclusive look at the exciting plans and initiatives we have in store for the upcoming month. Stay connected with our vibrant community and join us in celebrating the progress we’ve made together! ; In the Limelight- Santali Wiki Regional Conference 2024 ; Dispatches from A2K ; Monthly Recap * Book Lover’s Club in Belagavi * CIS-A2K’s Multi-Year Grant Proposal * Supporting the volunteer-led committee on WikiConference India 2025 * Tamil Content Enrichment Meet * Experience of CIS-A2K's Wikimania Scholarship recipients ;Coming Soon - Upcoming Activities * Train-the-trainer 2024 * Indic Community Engagement Call * A2K at Wikimedia Technology Summit 2024 You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/September 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:13, 10 ഒക്ടോബർ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe/VP&oldid=23719485 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Announcing Indic Wikimedia Hackathon Bhubaneswar 2024 & scholarship applications == Dear Wikimedians, We hope you are well. We are thrilled to announce the upcoming [[:metawiki:Indic Wikimedia Hackathon Bhubaneswar 2024|Indic Wikimedia Hackathon Bhubaneswar 2024]], hosted by the [[:metawiki:Indic MediaWiki Developers User Group|Indic MediaWiki Developers UG]] (aka Indic-TechCom) in collaboration with the [[:metawiki:Odia Wikimedians User Group|Odia Wikimedians UG]]. The event will take place in Bhubaneswar during 20-22 December 2024. Wikimedia hackathons are spaces for developers, designers, content editors, and other community stakeholders to collaborate on building technical solutions that help improve the experience of contributors and consumers of Wikimedia projects. The event is intended for: * Technical contributors active in the Wikimedia technical ecosystem, which includes developers, maintainers (admins/interface admins), translators, designers, researchers, documentation writers etc. * Content contributors having in-depth understanding of technical issues in their home Wikimedia projects like Wikipedia, Wikisource, Wiktionary, etc. * Contributors to any other FOSS community or have participated in Wikimedia events in the past, and would like to get started with contributing to Wikimedia technical spaces. We encourage you to follow the essential details & updates on Meta-Wiki regarding this event. Event Meta-Wiki page: https://meta.wikimedia.org/wiki/Indic_Wikimedia_Hackathon_Bhubaneswar_2024 Scholarship application form: [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf07lWyPJc6bxOCKl_i2vuMBdWa9EAzMRUej4x1ii3jFjTIaQ/viewform Click here to apply ] ''(Scholarships are available to assist with your attendance, covering travel, accommodation, food, and related expenses.)'' Please read the application guidance on the Meta-Wiki page before applying. The scholarship application is open until the end of the day 2 November 2024 (Saturday). If you have any questions, concerns or need any support with the application, please start a discussion on the event talk page or reach out to us contact@indicmediawikidev.org via email. Best, [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 09:35, 19 ഒക്ടോബർ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/South_Asia_Village_Pumps&oldid=25720607 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:KCVelaga@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> ==വിക്കി കോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ 2025== വിക്കികോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ 2025 കൊച്ചിയിൽ വച്ച് നടത്താനുള്ള താത്പര്യം വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസ‌ർഗ്രൂപ്പിന്റെ പേരിൽ പോസ്റ്റ് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. [[:meta:WikiConference_India_2025/City_Selection#Kochi|സിറ്റി ബിഡ് കാണുക]]. നിങ്ങളുടെ പിൻതുണ അറിയിക്കുക. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 11:54, 20 ഒക്ടോബർ 2024 (UTC) *{{ശരി}}--[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px;">Vijayan Rajapuram </span>{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 04:52, 21 ഒക്ടോബർ 2024 (UTC) =='പള്ളിക്കൂടത്തിലേക്ക് വീണ്ടും' - പരിപാടിക്കായി സൈറ്റ് നോട്ടീസ്== മലയാളം വിക്കിഗ്രന്ഥശാലയിൽ നവംബർ ഒന്നാം തീയതി തുടങ്ങിയിട്ടുള്ള പരിപാടിയാണ് 'പള്ളിക്കൂടത്തിലേക്ക് വീണ്ടും'. പ്രസ്തുത പരിപാടി എല്ലാവരിലേക്കും എത്തിക്കുവാനായി പരിപാടിയുടെ വിവരം ഇവിടത്തെ സൈറ്റ് നോട്ടീസിൽ ചേർക്കണമെന്ന് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. പ്രസ്തുത പരിപാടിയുടെ വിക്കിഗ്രന്ഥശാലയിലെ കണ്ണി - [https://w.wiki/BpRA പള്ളിക്കൂടത്തിലേക്ക് വീണ്ടും]. [[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adithyak1997|സംവാദം]]) 17:19, 3 നവംബർ 2024 (UTC) == A2K Monthly Report for October 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedians, We’re thrilled to share our October newsletter, featuring the impactful work led or support by CIS-A2K over the past month. In this edition, you’ll discover a detailed summary of our events and initiatives, emphasizing our collaborative projects, community interactions, and a preview of the exciting plans on the horizon for next month. ; In the Limelight: TTT ;Dispatches from A2K ; Monthly Recap * Wikimedia Technology Summit ; Coming Soon - Upcoming Activities * TTT follow-ups You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/October 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 12:09, 8 നവംബർ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe/VP&oldid=23719485 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> ==മലയാളം വിക്കിവോയേജ് പുനരുജ്ജീവനം== വളരെ നാളുകളായി മലയാളം വിക്കിവോയേജ് പദ്ധതി ഇൻക്യുബേറ്ററിൽ തുടരുന്നു. അത് പുറത്തിറക്കുന്നതിനുള്ള പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി വിക്കിവോയേജിന്റെ ഒരു പരിശീലന പരിപാടി മാർച്ച് 2025ൽ നടത്താനായി ആലോചിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ നടത്തിപ്പിലേക്കായി ഫെബ്രുവരു-മാർച്ച് 2025 ഗ്രാന്റ് സൈക്കിളിൽ ഒരു റാപ്പിഡ് ഗ്രാന്റ് വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപ്പിന്റെ ഭാഗമായി സമർപ്പിക്കാനുദ്ദേശിക്കുന്നു. ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആദ്യ ആലോചനകൾ നവംബർ മാസത്തിലെ ഓൺലൈൻ മീറ്റിംഗിൽ ചർച്ചചെയ്തിട്ടുള്ളതാണ്. കൂടുതൽ വിശദമായ ചർച്ചയും നിർദ്ദേശങ്ങളും വിക്കി കോൺഫറൻസ് കേരള 2024ൽ ഡിസംബർ 2024 ൽ ചെയ്യുമെന്നു പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 14:21, 30 നവംബർ 2024 (UTC) == വിക്കിമാനിയ 2025 ഓറിയന്റേഷൻ പരിപാടി - മലയാളം വിക്കി സമൂഹത്തിനുവേണ്ടി == എല്ലാവർക്കും നമസ്കാരം 👋🏼 വിക്കി സം‌രഭങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഉപയോക്താക്കൾക്കായി നടത്തപ്പെടുന്ന ആഗോള സംഗമമാണ്‌ വിക്കിമാനിയ. ഈ പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ വിക്കിമീഡിയ ഫൗണ്ടേഷൻ സ്കോളർഷിപ്പ് നൽകുന്നുണ്ട്. വിക്കിമാനിയ 2025 സ്കോളർഷിപ്പിന് അപേക്ഷിക്കുന്നതിൽ മലയാളം കമ്മ്യൂണിറ്റി അംഗങ്ങളെ സഹായിക്കാൻ ഒരു ഓറിയൻ്റേഷൻ കോൾ ആസൂത്രണം ചെയ്യുന്നു. ഈ സെഷനിൽ മുൻ സ്കോളർഷിപ്പ് ലഭിച്ചവരുടെ അനുഭവങ്ങളും സ്കോളർഷിപ്പിന് അപേക്ഷിക്കുന്നതിനുള്ള ഘട്ടങ്ങളുടെ ഒരു അവലോകനവും ഉൾപ്പെടും. സ്കോളർഷിപ്പിന് അപേക്ഷിക്കാനുള്ള അവസാന തീയതി ഡിസംബർ 8 ആണ്. * തീയതി: ഡിസംബർ 1, 2024 * സമയം: വൈകുന്നേരം 8:30-9:15 വരെ * ഇവൻ്റ് പേജ്: https://w.wiki/CEon മുൻകാലങ്ങളിൽ സ്കോളർഷിപ്പ് ലഭിച്ചവരെയും ഈ വർഷം വിക്കിമാനിയയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ താല്പര്യമുള്ളവരെയും ഈ കോളിൽ ചേരാനും മലയാളം വിക്കി സമൂഹത്തെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാനും ഞങ്ങൾ ക്ഷണിക്കുന്നു. പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ താങ്കളുടെ പേര് ഇവന്റ് പേജിൽ ചേർക്കുക. നിങ്ങളുടെ താൽപ്പര്യങ്ങളോ നിർദ്ദേശങ്ങളോ പങ്കിടാൻ മടിക്കേണ്ടതില്ല.. വിക്കിമാനിയ 2025-ലേക്ക് നമ്മുടെ കമ്മ്യൂണിറ്റിയിൽ നിന്ന് കൂടുതൽ പ്രാതിനിധ്യം കൊണ്ടുവരാൻ നമുക്ക് ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിക്കാം. 🌍 സ്നേഹപൂർവം,</br> [[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 13:53, 1 ഡിസംബർ 2024 (UTC) ==വിക്കിമാനിയ 2027-2028 താത്പര്യ പ്രകടനം== വിക്കിമാനിയ സ്റ്റീയറിംഗ് കമ്മറ്റി 2027, 2028 എന്നീവർഷങ്ങളിലേക്കുള്ള വിക്കിമാനിയ നടത്തുവാനായി പ്രാദേശിക സമൂഹങ്ങളിൽനിന്നും താത്പര്യപത്രം ക്ഷണിച്ചിരിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപ്പിന്റെ ഭാഗത്തുനിന്നും [[:meta:Expressions of Interest to host Wikimania 2027 in India: Initial conversation|ഇന്ത്യയിൽ വച്ച് വിക്കിമാനിയ നടത്തുവാനായുള്ള താത്പര്യം]] പ്രകടിപ്പിക്കുവാനാഗ്രഹിക്കുന്നു. വിക്കിമാനിയ ഇന്ത്യയിലെ മറ്റ് പ്രാദേശിക സമൂഹങ്ങളുമായും തെക്കൻ ഏഷ്യയിലെ മറ്റ് രാജ്യങ്ങളിലെ പ്രാദേശിക ഗ്രൂപ്പുകളുമായും ചേർന്നാണ് നടത്താൻ കഴിയുക. ഈ വിഷയത്തിൽ നിങ്ങളുടെ അഭിപ്രായമറിയിക്കുക. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ [[:m:Wikimania_2027|മെറ്റാ താളിലും]] [[:wikimania:Wikimania:Expressions_of_Interest|വിക്കിമാനിയ വിക്കിയിലും]] [https://diff.wikimedia.org/2024/12/02/host-wikimania-2027-and-beyond-open-call-for-wikimedia-organizers/ ഡിഫ് പോസ്റ്റിലും] ലഭ്യമാണ്. ഇതിനായി നിങ്ങളുടെ പിൻതുണ അറിയിക്കാനും സാധിക്കുന്നതാണ്. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 08:41, 3 ഡിസംബർ 2024 (UTC) : പൂർണ്ണപിന്തുണ. 2025 ലെ വിക്കികോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യയുടെ ബിഡിൽ നമ്മൾ പങ്കെടുക്കുകയും കൊച്ചിയിൽ വച്ച് ഇന്ത്യ സമ്മേളനം നടത്താനായി നമ്മൾ ഒരുങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. 2027 ലേയ്ക്ക് വിക്കിമാനിയ നടത്താൻ സാധിക്കുന്ന ഒരു സമൂഹമായി വളരാൻ ശ്രമിക്കുക എന്നത് തന്നെ ഒരു വലിയ കാര്യമായി. 2015ൽ ഞാൻ ആദ്യമായി ഒരു വിക്കിമാനിയയിൽ പങ്കെടുത്ത് മെക്സിക്കോയിൽനിന്ന് മടങ്ങുമ്പോൾ കണ്ട ഒരു സ്വപ്നമാണ്, ഇതുപോലെ ഒരു അന്താരാഷ്ട്രപരിപാടി എന്നാണ് നമ്മുടെ നാട്ടിലും സംഘടിപ്പിക്കാനാകുക എന്നത്. അത്തരത്തിലുള്ള ഓരോരുത്തരുടെയും സ്വപ്നത്തിനായി ആളുകളെ സംഘടിപ്പിക്കാനും ഇന്ത്യൻ ഭാഷാ വിക്കിസമൂഹങ്ങൾക്കിടയിലെ നേതൃത്വപരമായ ശ്രമങ്ങൾക്കും എല്ലാ ആശംസകളും പിന്തുണകളും. --[[ഉപയോക്താവ്:Manojk|Manoj Karingamadathil]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manojk|Talk]]) 12:46, 3 ഡിസംബർ 2024 (UTC) == [[:m:Expressions of Interest to host Wikimania 2027 in India: Initial conversation|Expressions of Interest to host Wikimania 2027 in India: Initial conversation]] == <div lang="en" dir="ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Dear Wikimedians, We are excited to '''Initiate the discussions about India’s potential bid to host [[:m:Wikimania 2027|Wikimania 2027]]''', the annual international conference of the Wikimedia movement. This is a call to the community to express interest and share ideas for organizing this flagship event in India. Having a consortium of a good number of country groups, recognised affiliates, thematic groups or regional leaders primarily from Asia for this purpose will ultimately strengthen our proposal from the region. This is the first step in a collaborative journey. We invite all interested community members to contribute to the discussion, share your thoughts, and help shape the vision for hosting Wikimania 2027 in India. Your participation will ensure this effort reflects the strength and diversity of the Indian Wikimedia community. Please join the conversation on [[:m:Expressions of Interest to host Wikimania 2027 in India: Initial conversation#Invitation to Join the Conversation|Meta page]] and help make this vision a reality! Regards, <br> [[:m:Wikimedians of Kerala|Wikimedians of Kerala User Group]] and [[:m:Odia Wikimedians User Group|Odia Wikimedians User Group]] <br> This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[m:User_talk:Gnoeee|talk]]) 15:14, 4 ഡിസംബർ 2024 (UTC) </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Indic_VPs&oldid=27906962 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == A2K Monthly Report – November 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedians, We’re excited to bring you the November edition of the CIS-A2K newsletter, highlighting our impactful initiatives and accomplishments over the past month. This issue offers a comprehensive recap of our events, collaborative projects, and community engagement efforts. It also provides a glimpse into the exciting plans we have lined up for the coming month. Stay connected with our vibrant community as we celebrate the progress we’ve made together! ; In the Limelight: Tulu Wikisource ; Dispatches from A2K ; Monthly Recap * Learning hours Call * Dandari-Gussadi Festival Documentation, Commons Education Project: Adilabad * Executive Directors meeting at Oslo ; Coming Soon - Upcoming Activities * Indic Wikimedia Hackathon 2024 * Learning Hours You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/November 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Warm regards, CIS-A2K Team [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 16:46, 10 ഡിസംബർ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe/VP&oldid=23719485 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> ==വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2024== വിക്കി കോൺഫറൻസ് കേരള 2024 തൃശൂരിൽ വച്ച് നടക്കുന്നു. ഈ പദ്ധതിയിൽ പങ്കെടുക്കാനായി രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാനുള്ള അവസാന ദിവസം 19 ഡിസംബർ 2024 വരെ നീട്ടിയിരിക്കുന്നു. രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാൻ [ https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeGM52u5Igbv-xRt15V0XkS5czgktwF_WDWj5VoBJQYC8VWFg/viewform?usp=dialog ഈ ഫോം] പൂരിപ്പിക്കുക. വിശദവിവരങ്ങൾക്ക് [[:meta:WikiConference Kerala 2024|മെറ്റാ താൾ സന്ദർശിക്കുക]] == Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey == Dear Community Members, I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity. We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal. This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference. Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6 We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations. Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025 Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input. Warm regards,<br> [[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]] <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&oldid=28074658 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Biplab Anand@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == A2K Monthly Report – December 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedians, Happy 2025! We are thrilled to share with you the December edition of the CIS-A2K Newsletter, showcasing our initiatives and achievements from the past month. In this issue, we offer a detailed recap of key events, collaborative projects, and community engagement efforts. Additionally, we provide a preview of the exciting plans we have in store for the upcoming month. Stay connected with our dynamic community as we celebrate the progress we’ve made together! ; In the Limelight: Santali Food Festival ; Dispatches from A2K ; Monthly Recap * Learning hours Call * Indic Wikimedia Hackathon 2024 * Santali Food Festival ; Coming Soon - Upcoming Activities * She Leads Bootcamp You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/December 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Warm regards, CIS-A2K Team [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 17:11, 12 ജനുവരി 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe/VP&oldid=23719485 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> ==വിക്കിമാനിയ 2027 ഇന്ത്യയിൽ വച്ച് നടത്താനുള്ള പ്രപ്പോസൽ ആലോചനായോഗം== 2027 ലെ വിക്കിമാനിയ ഇന്ത്യയിൽ വച്ചുനടത്തുന്നതിനായുള്ള പ്രപ്പോസൽ തയ്യാറാക്കുന്നതിനോടനുബന്ധിച്ച് തെക്കൻ ഏഷ്യയിലെ വിവിധ വിക്കികമ്യൂണിറ്റികളുടെ അഭിപ്രായരൂപീകരണത്തിനുമായുള്ള ഒരു യോഗം 15 ജനുവരി 2025 ന് 7pm മുതൽ 8pm വരെ ഗൂഗിൾ മീറ്റായി നടത്തുന്നു. വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരളയും ഒഡിയ വിക്കിമീഡിയൻസ് യൂസർഗ്രൂപ്പും ചേർന്നാണ് ഇതിനായുള്ള ആദ്യത്തെ ആലോചനകൾ നടത്തിയത്. മലയാളം വിക്കിസമൂഹത്തിലെ എല്ലാവരേയും ഈ യോഗത്തിലേക്ക് ക്ഷണിക്കുന്നു. *തീയ്യതി : 15 ജനുവരി 2025 *സമയം: 7pm മുതൽ 8pm വരെ *സ്ഥലം: ഗൂഗിൾ മീറ്റ് - https://meet.google.com/sns-qebp-hck *കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ : https://meta.wikimedia.org/wiki/Expressions_of_Interest_to_host_Wikimania_2027_in_India:_Initial_conversation എന്ന്, വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപ്പിനുവേണ്ടി --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 19:20, 13 ജനുവരി 2025 (UTC) == അഞ്ച് ഭാഷകളിലുള്ള പുതിയ വീഡിയോകൾ == Hi all, a project I led is almost complete, creating nearly [[:commons:Category:OpenSpeaks_Archives|20 videos in five low-resource languages]]. These languages, Kusunda, Ho, Bonda, and Baleswari-Odia, have few resources and are covered less in Wikipedia. I want to share them with you. I would appreciate it if you could use them in relevant Malayalam Wikipedia articles. Thanks! മലയാളം (യന്ത്ര വിവർത്തനത്തിലൂടെ എഴുതിയത്): നമസ്കാരം! അഞ്ച് ഭാഷകളിലായി [[:commons:Category:OpenSpeaks_Archives|~ 20 വീഡിയോകൾ]] സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു പ്രോജക്റ്റിന് ഞാൻ നേതൃത്വം നൽകി. കുസുന്ദ, ഹോ, ബോണ്ട, വാൻ-ഗുജ്ജാരി, ബാലേശ്വരി-ഒഡിയ എന്നീ ഭാഷകൾക്ക് വിഭവങ്ങൾ കുറവാണ്. അവ നിങ്ങളുമായി പങ്കിടാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. പ്രസക്തമായ മലയാളം വിക്കിപീഡിയ ലേഖനങ്ങളിൽ അവ ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയുമെങ്കിൽ ഞാൻ അതിനെ അഭിനന്ദിക്കുന്നു. നന്ദി! --[[ഉപയോക്താവ്:Psubhashish|Psubhashish]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Psubhashish|സംവാദം]]) 00:25, 21 ജനുവരി 2025 (UTC) == New Wikimedia Campaign Launching Tomorrow: Indic Writing Systems Campaign 2025 == Dear Wikimedians, We are excited to announce the launch of the [[:d:Wikidata:WikiProject Writing Systems/Indic writing systems campaign 2025|Indic writing systems campaign 2025]], which will take place from 23 January 2025 (World Endangered Writing Day) to 21 February 2025 (International Mother Language Day). This initiative is part of the ongoing efforts of [[:d:Wikidata:WikiProject Writing Systems|WikiProject writing Systems]] to raise awareness about the documentation and revitalization of writing systems, many of which are currently underrepresented or endangered. Representatives from important organizations that work with writing systems, such as Endangered Alphabets and the Script Encoding Initiative, support the campaign. The campaign will feature two primary activities focused on the [[:d:Wikidata:WikiProject Writing Systems/Indic writing systems campaign 2025/Lists|list of target scripts]]: * '''Wikidata Labelathon''': A focused effort to improve and expand the information related to South Asian scripts on Wikidata. * '''Wikipedia Translatathon''': A collaborative activity aimed at enhancing the coverage of South Asian writing systems and their cultural significance on Wikipedia. We are looking for local organizers to engage their respective communities. If you are interested in organizing, kindly sign-up [[:d:Wikidata:WikiProject Writing Systems/Indic writing systems campaign 2025/Local Organizers|here]]. We also encourage all Indic Wikimedians to [[:d:Wikidata:WikiProject Writing Systems/Indic writing systems campaign 2025/Participate|join us]] in this important campaign to help document and celebrate the diverse writing systems of South Asia. Thank you for your support, and we look forward to your active participation. Regards [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 17:29, 22 ജനുവരി 2025 (UTC) Navya sri Kalli <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Titodutta/lists/Indic_VPs&oldid=22433435 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> ==വിക്കി റമദാനെ സ്നേഹിക്കുന്നു 2025== പ്രിയമുള്ളവരേ, റമദാൻ മാസത്തിൽ ആചരിക്കുന്ന വൈവിധ്യമാർന്ന ആചാരങ്ങളും പാരമ്പര്യങ്ങളും രേഖപ്പെടുത്തുന്നതിനും പങ്കിടുന്നതിനും ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള ഒരു വാർഷിക ആഗോള മത്സരമാണ് 'വിക്കി ലൗസ് റമദാൻ' അഥവാ 'വിക്കി റമദാനെ സ്നേഹിക്കുന്നു'. 2025 ലെ പതിപ്പ് ഇന്ത്യ ഉൾപ്പെടെ 32 രാജ്യങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ച് സമ്പന്നമായ സാംസ്കാരിക ആചാരങ്ങൾ, ഇസ്ലാമിക പൈതൃകം, പ്രധാന ഇസ്ലാമിക വ്യക്തികളുടെ ജീവചരിത്രങ്ങൾ എന്നിവ വിക്കിയിൽ വ്യാപിപ്പിക്കുക എന്നതാണ് പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം. വിക്കിപീഡിയ, വിക്കിബുക്കുകൾ, വിക്കിവോയേജ് തുടങ്ങിയ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിലായി 26-ലധികം ഭാഷകളിൽ സംഭാവനകൾ ലഭ്യമാക്കാൻ കഴിയുമെന്നാണ് ഇതിലൂടെ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്. ഓൺലൈൻ പരിപാടികളിലൂടെയും പരിശീലന സെഷനുകളിലൂടെയും, വൈവിധ്യമാർന്ന സമൂഹങ്ങളെ ഉൾപ്പെടുത്താത്തുവാനും അറിവ് പങ്കുവെയ്ക്കുവാനും വിവിധ സംസ്കാരകങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള അവബോധം വളർത്തുവാനുമാണ് WLR 2025-ലൂടെ ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. വിക്കിമീഡിയ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിൽ റമദാൻ പാരമ്പര്യങ്ങളുടെയും ഇസ്ലാമിക പൈതൃകത്തിന്റെയും പ്രാതിനിധ്യം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്ന ഈ മത്സരം 2025 ഫെബ്രുവരി 25 മുതൽ ഏപ്രിൽ 15 വരെയാണ് സംഘടിപ്പിക്കുന്നത്. പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമാവാൻ മലയാളം വിക്കി സമൂഹത്തെ സ്വാഗതം ചെയ്യുകയാണ്.. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക് പദ്ധതി പേജ് സന്ദർശിക്കുക, പദ്ധതിയിൽ പങ്കാളികളാവുക: https://ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി_റമദാനെ_സ്നേഹിക്കുന്നു_2025/പങ്കെടുക്കുന്നവർ -വിക്കി ലൗസ് റമദാൻ സംഘാടക സമിതി, മലയാളം വിക്കിമീഡിയ --[[ഉപയോക്താവ്:Erfanebrahimsait|<font color="blue">'''ഇർഫാൻ ഇബ്രാഹിം സേട്ട്'''</font>]] 09:33, 11 ഫെബ്രുവരി 2025 (UTC) == A2K Monthly Newsletter – January 2025 == Dear Wikimedians, We are delighted to share the January edition of the CIS-A2K Newsletter, highlighting our initiatives and accomplishments from the past month. This issue features a detailed recap of key events, collaborative projects, and community engagement efforts. Plus, get a sneak peek at the exciting plans we have for the upcoming month. Let’s continue strengthening our community and celebrating our collective progress! ;In the Limelight * Wikipedia and Wikimedia Commons App Usage in India: Key Insights and Challenges ;Dispatches from A2K ;Monthly Highlights * Learning Hours Call * She Leads Bootcamp 2025 * Wikisource Reader App ; Coming Soon – Upcoming Activities * Participation in Wikisource Conference * Second Iteration of She Leads Please read the full newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/January 2025|here]]<br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Looking forward to another impactful year ahead! Regards, CIS-A2K Team [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 14:34, 12 ഫെബ്രുവരി 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe/VP&oldid=28096022 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Editing contest about Norway == Hello! Please excuse me from writing in English. If this post should be posted on a different page instead, please feel free to move it (or tell me to move it). I am Jon Harald Søby from the Norwegian Wikimedia chapter, [[wmno:|Wikimedia Norge]]. During the month of April, we are holding [[:no:Wikipedia:Konkurranser/Månedens konkurranse/2025-04|an editing contest]] about India on the Wikipedias in [[:nb:|Norwegian Bokmål]], [[:nn:|Norwegian Nynorsk]], [[:se:|Northern Sámi]] and [[:smn:|Inari Sámi]]̩, and we had the idea to also organize an "inverse" contest where contributors to Indian-language Wikipedias can write about Norway and Sápmi. Therefore, I would like to invite interested participants from the Malayalam-language Wikipedia (it doesn't matter if you're from India or not) to join the contest by visiting [[:no:Wikipedia:Konkurranser/Månedens konkurranse/2025-04/For Indians|this page in the Norwegian Bokmål Wikipedia]] and following the instructions that are there. Hope to see you there! [[ഉപയോക്താവ്:Jon Harald Søby (WMNO)|Jon Harald Søby (WMNO)]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jon Harald Søby (WMNO)|സംവാദം]]) 09:09, 4 ഏപ്രിൽ 2025 (UTC) == വിക്കിഗ്രന്ഥശാല കമ്മ്യൂണിറ്റി മീറ്റപ്പ് 2025 == മലയാളം വിക്കിസോഴ്സിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഗ്രന്ഥശാലാപ്രവർത്തകരുടെ ഒരു പൊതു ഒത്തുചേരൽ ഏപ്രിൽ 18,19 തിയ്യതികളിലായി തൃശ്ശൂരിലെ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി ചങ്ങമ്പുഴ ഹാളിൽ വച്ച് സംഘടിപ്പിക്കുന്നു. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ [[S:വിക്കിഗ്രന്ഥശാല:കമ്മ്യൂണിറ്റി മീറ്റപ്പ് 2025|വിക്കിഗ്രന്ഥശാല:കമ്മ്യൂണിറ്റി മീറ്റപ്പ് 2025]] ലഭ്യമാണ്.--[[ഉപയോക്താവ്:Manojk|Manoj Karingamadathil]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manojk|Talk]]) 19:33, 12 ഏപ്രിൽ 2025 (UTC) == Invitation for the next South Asia Open Community Call (SAOCC) with a focus on WMF's Annual Plans (27th April, 2025) == Dear All, The [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call (SAOCC)]] is a monthly call where South Asian communities come together to participate, share community activities, receive important updates and ask questions in the moderated discussions. The next SAOCC is scheduled for 27th April, 6:00 PM-7:00 PM (1230-1330 UTC) and will have a section with representatives from WMF who will be sharing more about their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Global Trends|Annual Plans]] for the next year, in addition to Open Community Updates. We request you all to please attend the call and you can find the joining details [https://meta.wikimedia.org/wiki/South_Asia_Open_Community_Call#27_April_2025 here]. Thank you! [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 08:25, 14 ഏപ്രിൽ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=28543211 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Update from A2K team: May 2025 == Hello everyone, We’re happy to share that the ''Access to Knowledge'' (A2K) program has now formally become part of the '''Raj Reddy Centre for Technology and Society''' at '''IIIT-Hyderabad'''. Going forward, our work will continue under the name [[:m:IIITH-OKI|Open Knowledge Initiatives]]. The new team includes most members from the former A2K team, along with colleagues from IIIT-H already involved in Wikimedia and Open Knowledge work. Through this integration, our commitment to partnering with Indic Wikimedia communities, the GLAM sector, and broader open knowledge networks remains strong and ongoing. Learn more at our Team’s page on Meta-Wiki. We’ll also be hosting an open session during the upcoming [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] on 6 - 7 pm, and we look forward to connecting with you there. Thanks for your continued support! Thank you Pavan Santhosh, On behalf of the Open Knowledge Initiatives Team. <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=28543211 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == 📣 Announcing the South Asia Newsletter – Get Involved! 🌏 == <div lang="en" dir="ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Hello Wikimedians of South Asia! 👋 We’re excited to launch the planning phase for the '''South Asia Newsletter''' – a bi-monthly, community-driven publication that brings news, updates, and original stories from across our vibrant region, to one page! We’re looking for passionate contributors to join us in shaping this initiative: * Editors/Reviewers – Craft and curate impactful content * Technical Contributors – Build and maintain templates, modules, and other magic on meta. * Community Representatives – Represent your Wikimedia Affiliate or community If you're excited to contribute and help build a strong regional voice, we’d love to have you on board! 👉 Express your interest though [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfhk4NIe3YwbX88SG5hJzcF3GjEeh5B1dMgKE3JGSFZ1vtrZw/viewform this link]. Please share this with your community members.. Let’s build this together! 💬 This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[m:User_talk:Gnoeee|talk]]) at 15:42, 6 ജൂൺ 2025 (UTC) </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/South_Asia_Village_Pumps&oldid=25720607 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള - പ്രതിമാസ യോഗം - ജൂൺ 2025 == സുഹൃത്തുക്കളേ, ഈ വരുന്ന ശനിയാഴ്ച [[:m:Wikimedians of Kerala|വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള]] യൂസർഗ്രൂപ്പിൻ്റെ [[metawiki:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/June 2025|പ്രതിമാസ യോഗം ഓൺലൈനായി]] നടത്തുന്നു. നിലവിലെ യൂസർഗ്രൂപ്പിൻ്റെ അംഗങ്ങളെയും യൂസർഗ്രൂപ്പിൻ്റെ ഭാഗമാവാൻ താല്പര്യമുള്ളവരെയും പ്രസ്തുത യോഗത്തിലേക്ക് സ്നേഹത്തോടെ ക്ഷണിക്കുന്നു. * തീയതി: 28 ജൂൺ 2025, ശനിയാഴ്ച * സമയം: വൈകുനേരം 07:30 മുതൽ 08:30 വരെ ഈ വരുന്ന യൂസർഗ്രൂപ്പിൻ്റെ പ്രതിമാസ യോഗത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിനും വിവരങ്ങൾ ഇമെയിൽ വഴി ലഭിക്കുന്നതിനും [[പ്രത്യേകം:RegisterForEvent/1785|ഇവിടെ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുക]].- [[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 07:27, 25 ജൂൺ 2025 (UTC) == വിക്കി എക്‌സ്‌പ്ലറേഷൻ മലപ്പുറം == വിക്കി എക്‌സ്‌പ്ലറേഷൻ മലപ്പുറം എന്ന പേരിൽ പുതിയൊരു വിക്കിമീഡിയ സംരംഭത്തിന് തുടക്കം കുറിക്കുന്നു. മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ *ബസ്‌സ്റ്റോപ്പുകളും ബസ്‌സ്റ്റാന്റുകളും* ഫോട്ടോ രൂപത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തി അവ *വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിൽ* സ്വതന്ത്ര ലൈസൻസിൽ അപ്‌ലോഡ് ചെയ്യുകയാണ് ലക്ഷ്യം. 📍ഈ പദ്ധതി പൊതുഗതാഗത സൗകര്യങ്ങളുടെ ദൃശ്യ രേഖയ്ക്കും അറിവിന്റെ ശേഖരണത്തിനും വലിയ സഹായം ചെയ്യും. *🔸 നിങ്ങൾ ചെയ്യേണ്ടത്:* – മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ ബസ്‌സ്റ്റോപ്പുകളും സ്റ്റാന്റുകളും ഫോട്ടോയെടുക്കുക – ചിത്രങ്ങൾ കോമൺസിൽ ശരിയായ വിവരണത്തോടെയും വിഭാഗത്തോടെയും അപ്‌ലോഡ് ചെയ്യുക – ആവശ്യമുള്ളവർക്കായി വിക്കിപീഡിയ താളുകളിൽ ഈ ചിത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാം *ഈ ദൃശ്യ പര്യടനത്തിൽ പങ്കാളിയാവാൻ നിങ്ങളേയും സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു!* കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക് ബന്ധപ്പെടുക: [[ഉപയോക്താവ്:Kamarudheenelankur|Kamarudheenelankur]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kamarudheenelankur|സംവാദം]]) ==വിക്കി മീഡിയ പരിശീലനം== പ്രിയ സുഹൃത്തുക്കളേ... വിക്കിമീഡിയ സംരഭങ്ങൾ മാധ്യമ പ്രവർത്തകർക്ക് പരിചയപ്പെടുത്തുകയെന്ന ഉദ്ദേശ്യത്തോടെ മാധ്യമപ്രവർത്തകർക്കായി ഒരു പരിശീലന പരിപാടി സംഘടിപ്പിക്കുന്നു.വിശദ വിവരങ്ങൾക്കായി താഴെയുള്ള മെറ്റ പേജ് സന്ദർശിക്കുക. https://meta.wikimedia.org/wiki/Event:Newsroom_to_commons താൽപ്പര്യമുള്ളവർ പങ്കെടുക്കുമല്ലോ... [[ഉപയോക്താവ്:Kamarudheenelankur|Kamarudheenelankur]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kamarudheenelankur|സംവാദം]]) == വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള - പ്രതിമാസ യോഗം - ജൂലൈ 2025 == സുഹൃത്തുക്കളേ, ഈ വരുന്ന ശനിയാഴ്ച വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപ്പിൻ്റെ പ്രതിമാസ യോഗം ഓൺലൈനായി നടത്തുന്നു. നിലവിലെ യൂസർഗ്രൂപ്പിൻ്റെ അംഗങ്ങളെയും യൂസർഗ്രൂപ്പിൻ്റെ ഭാഗമാവാൻ താല്പര്യമുള്ളവരെയും പ്രസ്തുത യോഗത്തിലേക്ക് സ്നേഹത്തോടെ ക്ഷണിക്കുന്നു. * തീയതി: 26 ജൂലൈ 2025, ശനിയാഴ്ച * സമയം: വൈകുനേരം 07:30 മുതൽ 08:30 വരെ കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക് [[:m:Event:Wikimedians_of_Kerala/Monthly_Meetup/July_2025|ഈ താൾ]] സന്ദർശിക്കുക. ഈ വരുന്ന യൂസർഗ്രൂപ്പിൻ്റെ പ്രതിമാസ യോഗത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിനും വിവരങ്ങൾ ഇമെയിൽ വഴി ലഭിക്കുന്നതിനും [[Special:RegisterForEvent/1898|ഇവിടെ രജിസ്റ്റർ]] ചെയ്യുക.- [[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 06:33, 24 ജൂലൈ 2025 (UTC) == 2025 ബോർഡ് ഓഫ് ട്രസ്റ്റീസ് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് – സ്ഥാനാർത്ഥി ഷോർട്ട്‌ലിസ്റ്റിംഗ് == സുഹൃത്തുക്കളേ, [[:m:Wikimedians of Kerala|വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപ്പിന്]] വിക്കിമീഡിയ ഫൗണ്ടേഷൻ ബോർഡ് ഓഫ് ട്രസ്റ്റീസ് തെരഞ്ഞെടുപ്പിന്റെ സ്ഥാനാർത്ഥി ഷോർട്ട്‌ലിസ്റ്റിംഗ് പ്രക്രിയയിൽ പങ്കെടുക്കാനുള്ള യോഗ്യതയുണ്ട്. 12 സ്ഥാനാർത്ഥികളിൽ നിന്ന്, ബോർഡിന്റെ മാനദണ്ഡങ്ങൾക്കനുസൃതമായി പരമാവധി 6 പേരെ യൂസർഗ്രൂപ്പിന് ഷോർട്ട്‌ലിസ്റ്റിംഗ് ചെയാൻ സാധിക്കും. യൂസർഗ്രൂപിന്റെ ഭാഗമായി സ്ഥാനാർത്ഥികളെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിന് മുൻപ്, നിങ്ങളുടെ അഭിപ്രായം ശേഖരിക്കാൻ ഈ ഗൂഗിൾ ഫോമിൽ നിങ്ങളുടെ അഭിപ്രായങ്ങൾ നൽകുമല്ലോ.. താങ്കൾ [[:m:Wikimedians of Kerala/Members|വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപിന്റെ അംഗമാണെങ്കിൽ]], താങ്കൾക്ക് ഇതിൽ വോട്ട് ചെയ്‌യാം. 🔗 https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfnUTRD02ER8iBba7mmFF_mx0mYC8RxG2ODaDx8h-TWkKU7_w/viewform ⏰ 2025 ജൂലൈ 28 രാത്രി 11:59 IST-ക്ക് മുമ്പ് ഫോർം സമർപ്പിക്കണം. നന്ദി! വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപ്പിന് വേണ്ടി <br> – [[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 14:46, 28 ജൂലൈ 2025 (UTC) == Call for Expression of Interest – Advanced Train the Trainer 2025 (ATTT) == ''Sorry for writing in English. Please feel free to translate it into your language.'' The [[:m:IIITH-OKI|Open Knowledge Initiatives]] (OKI) team at IIIT-Hyderabad is organising [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025|Advanced Train the Trainer (ATTT) 2025]], tentatively in the second week of October 2025 at IIIT-Hyderabad. The program is for experienced Wikimedians who have attended TTT earlier and wish to deepen their leadership, thematic expertise, and practical skills. It will run in parallel [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Tracks|tracks]]: * ''' Evaluation, Impact, and Data Storytelling''' – Measure, analyse, and communicate the impact of Wikimedia initiatives. * '''Project Design Challenge''' – Develop a 3-month project with mentoring and planning tools. Info about the event: * Deadline: 20 August 2025 * Apply here: [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Expression of Interest|Expression of Interest form]] If you cannot apply directly on Meta, email your proposal (following the Meta template) with a valid reason to nitesh@research.iiit.ac.in. — Open Knowledge Initiatives Team, IIIT-Hyderabad [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 18:00, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (OKI)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Expression of Interest Extended: Advanced Train the Trainer 2025 == Dear all, We are pleased to inform you that the deadline to submit your Expression of Interest has been extended until '''26 August'''. The [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025|Advanced Train the Trainer]] (ATTT) 2025 will be held on '''10, 11, and 12 October 2025 at IIIT-Hyderabad'''. ATTT is designed for experienced Wikimedians who have or have not previously participated in Train the Trainer, but wish to develop further their leadership, thematic expertise, and practical application skills. The training will run in two thematic tracks: * '''Evaluation, Impact, and Data Storytelling''' – Learn to measure, analyse, and narrate the impact of Wikimedia initiatives through hands-on labs and peer feedback. * '''Project Design: From Learning to Action''' – Work on a 3-month project with mentoring and planning tools, turning learning into impactful, context-driven initiatives. ** Apply here: [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Expression of Interest|Expression of Interest form]] ** Deadline to apply (extended): 26 August 2025 ** Event Dates: 10-12 October 2025 We will share further updates with you soon. ''Note: If you are unsure about which track to choose, please still submit your application by answering the questions thoroughly. Our team will review it and assign you to the most suitable track. If you are not comfortable applying directly on Meta, you may send your proposal (using the Meta template and with a valid reason) to nitesh@research.iiit.ac.in. If selected, the OKI team will publish it on Meta on your behalf.'' We look forward to receiving your applications and working together to shape impactful Wikimedia leadership! Regards, Open Knowledge Initiatives Team IIIT-Hyderabad [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 14:42, 20 ഓഗസ്റ്റ് 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (OKI)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Final Call: Apply for Advanced Train the Trainer 2025 by Today == Dear all, This is a kind reminder that today is the '''last day''' to submit your '''Expression of Interest for Advanced Train the Trainer 2025'''. If you are interested, we warmly encourage you to complete your application at the earliest using the link below: [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Expression of Interest|Here]] ''Please note that we will not be able to accommodate requests for reopening the form after the deadline. Once submissions close, our team will begin the review process.'' We look forward to your participation and thank you for your continued interest in strengthening leadership within our communities. Regards, IIITH-OKI [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 08:35, 26 ഓഗസ്റ്റ് 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (OKI)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == മലയാളം വിക്കിപീഡിയ ജന്മദിനാഘോഷം 2025 == മലയാളം വിക്കിപീഡിയയുടെ 23-ാമത് ജന്മദിനാഘോഷം സംഘടിപ്പിക്കുന്നത് സംബന്ധിച്ച്. ഈ പരിപാടി എല്ലാവർഷത്തെയും പോലെ വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപ്പിന്റെ വാർഷികസമ്മേളനത്തോടനുബന്ധിച്ച് തൃശൂരിൽ നടത്താമെന്ന് വിചാരിക്കുന്നു. ഇതോടനുബന്ധിച്ച് വന്നുചേരുന്ന ചെലവകൾക്കായി ഒരു റാപ്പിഡ് ഗ്രാന്റ് ഇന്ത്യ റാപ്പിഡ് പ്രോഗ്രാം വഴി അപേക്ഷിക്കുന്നു. ഇതുമായിബന്ധപ്പെട്ട കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ലഭ്യമാകുന്ന മുറക്ക് അറിയിക്കുന്നതാണ്. നിർദ്ദേശങ്ങളും അഭിപ്രായങ്ങളും ക്ഷണിക്കുന്നു. -- [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 11:46, 30 ഓഗസ്റ്റ് 2025 (UTC) ==അറിയിപ്പ്== നമസ്കാരം, സമൂഹത്തിൽ നിന്ന് കൂടുതൽ പങ്കാളിത്തം ലഭിക്കുന്നതിനായി, മലയാളം വികിബുക്ക്സിൽ എന്റെ ഭരണാധികാരാവകാശ (അഡ്മിന്ഷിപ്പ്) അഭ്യർത്ഥന ഇവിടെ പോസ്റ്റ് ചെയ്യുന്നു. ബന്ധപ്പെട്ട ചർച്ച ഇവിടെ കാണാം: [https://ml.wikibooks.org/wiki/%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B4%BE%E0%B4%A0%E0%B4%B6%E0%B4%BE%E0%B4%B2:%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A8%E0%B4%BF%E0%B5%BC%E2%80%8C%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%B9%E0%B4%95%E0%B5%BC#%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A8%E0%B4%BF%E0%B5%BC%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%B9%E0%B4%95_%E0%B4%AA%E0%B4%A6%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%AF%E0%B5%81%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E0%B4%B3_%E0%B4%85%E0%B4%AA%E0%B5%87%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%B7%E0%B4%95%E0%B5%BE_-_Requests_for_Sysop_status ലിങ്ക്].--[[ഉപയോക്താവ്:Plutus|Plutus]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Plutus|സംവാദം]]) 09:11, 9 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC) == Proposal: Culture Exchange – October 2025 == Dear all, I would like to propose organizing [[m:Culture_Exchange|'''Culture Exchange''']] on Malayalam Wikipedia during the month of October 2025. For the first phase, three regions will be included: Bangladesh, Ukraine, and the Indian state of Kerala. The main rules are: * Participants on the Malayalam Wikipedia will not write articles related to Kerala. * Similarly, no one will write about their own language or culture. This way, we will create and improve articles about each other’s cultures, making the knowledge exchange more diverse and enriching. I would appreciate hearing the community’s feedback. If there is consensus, we can start the event in October itself. Ping {{re|Ranjithsiji|Akbarali}} Thank you. [[ഉപയോക്താവ്:ZI Jony|ZI Jony]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:ZI Jony|സംവാദം]]) 14:28, 10 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC) == [[:wikimania:2026|വിക്കിമാനിയ 2026]] സ്കോളർഷിപ്പുകൾ == 21-ാമത് വിക്കിമാനിയ 2026 ജൂലൈ 21 മുതൽ 25 വരെ ഫ്രാൻസിലെ പാരീസിൽ നേരിട്ടും ഓൺലൈനായും നടത്താൻ പദ്ധതിയിട്ടിട്ടുണ്ട്. വിക്കിപീഡിയയുടെ 25-ാം വാർഷികാഘോഷവും ഇതുമായി ബന്ധപെട്ട് നടത്തുന്നു. 2026-ലെ വിക്കിമാനിയയിൽ നേരിട്ട് പങ്കെടുക്കാൻ സ്കോളർഷിപ്പുകൾക്ക് ഇപ്പോൾ അപേക്ഷിക്കാം.. 🗓️ അപേക്ഷാ ഫോം: സെപ്റ്റംബർ 10 – ഒക്ടോബർ 31, 2025 വരെ തുറന്നിരിക്കും. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ഈ താൾ സന്ദർശിക്കുക: https://wikimania.wikimedia.org/wiki/2026:Scholarships - [[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 14:26, 29 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC) ==മലയാളം വിക്കിപീഡിയ ജന്മദിനാഘോഷം 2025== വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരളയോടനുബന്ധിച്ച് മലയാളം വിക്കിപീഡിയയുടെ 23-ാം ജന്മദിനാഘോഷം സംഘടിപ്പിക്കുന്നു. വിശദവിവരങ്ങൾ [[:meta:Event:Malayalam Wikipedia 23rd Birthday Celebration|മെറ്റാ താളിൽ]] ലഭ്യമാണ്. ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് സ്കോളർഷിപ്പ് ക്ഷണിച്ചിട്ടുണ്ട്. [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfUXAe-o7hu5sx0mbaSwkuUPqoExpd6VwlPthkojjy6bHLrKA/viewform?usp=dialog സ്കോളർഷിപ്പ് ഫോം ഇവിടെ] അപേക്ഷാ ഫോം സ്വീകരിക്കുന്ന അവസാനതീയ്യതി 10 ഡിസംബർ 2025 ആണ്. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 10:41, 27 നവംബർ 2025 (UTC) ==വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള 2024-25 പ്രവർത്തനറിപ്പോർട്ട്== വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർ ഗ്രൂപ്പിന്റെ 2024-25 പ്രവർത്തനറിപ്പോർട്ടിന്റെ [[:meta:Wikimedians of Kerala/Annual Report 2024-25|കരട് രൂപം]] തയ്യാറാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഈ കരട് വായിച്ചുനോക്കാനും അഭിപ്രായങ്ങൾ അറിയിക്കാനും ഇതിൽ ഏതെങ്കിലും പദ്ധതികളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരം വിട്ടുപോയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ അറിയിക്കാനും താത്പര്യപ്പെടുന്നു. എത്രയും വേഗം റിപ്പോർട്ട് പ്രസിദ്ധീകരിക്കേണ്ടതിനാൽ ഈ കാര്യം ഗൗരവത്തിലെടുക്കാനും അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 14:47, 29 നവംബർ 2025 (UTC) == [[ഇന്ത്യയിലെ ന്യൂനപക്ഷ പ്രീണനം]] == ദയവായി ഈ ലേഖനം മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും ഇത് ഇല്ലാതാക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കാൻ സഹായിക്കുകയും ചെയ്യുക.-[[ഉപയോക്താവ്:Baangla|Baangla]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Baangla|സംവാദം]]) 17:07, 5 മാർച്ച് 2026 (UTC) == വിക്കികോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ 2026-ലേക്കുള്ള സ്കോളർഷിപ്പ് അപേക്ഷകൾ ക്ഷണിക്കുന്നു == എല്ലാവർക്കും നമസ്കാരം, വിക്കികോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ 2026-ൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിനുള്ള സ്കോളർഷിപ്പ് അപേക്ഷകൾ ഇപ്പോൾ സമർപ്പിക്കാവുന്നതാണ്. 2026 സെപ്റ്റംബർ 4 മുതൽ 6 വരെ നമ്മുടെ കൊച്ചിയിലാണ് കോൺഫറൻസ് നടക്കുന്നത്. ഇന്ത്യയിലെയും ദക്ഷിണേഷ്യയിലെയും മറ്റ് രാജ്യങ്ങളിലെയും വിക്കിപീഡിയർ, കമ്മ്യൂണിറ്റി സംഘാടകർ, മറ്റ് സംഭാവനകൾ നൽകുന്നവർ എന്നിവർ ഒത്തുചേരുന്ന വേദിയാണ് വിക്കികോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ. സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാന പ്രസ്ഥാനത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനും അനുഭവങ്ങൾ പങ്കുവെക്കുന്നതിനും സഹകരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്നതിനുമുള്ള ഒരിടമാണിത്. വിക്കിമീഡിയ സംരംഭങ്ങളിൽ സജീവമായി ഇടപെടുന്നവർക്കും കൂട്ടായ്മ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പങ്കാളികളാകുന്നവർക്കും സ്കോളർഷിപ്പിനായി അപേക്ഷിക്കാവുന്നതാണ്. വിശദമായ അറിയിപ്പ് ഇവിടെ വായിക്കാം. 🙂 '''അപേക്ഷിക്കേണ്ട അവസാന തീയതി:''' 15 ഏപ്രിൽ 2026, 11:59 p.m. IST '''അപേക്ഷിക്കാനുള്ള ലിങ്ക്:''' https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdA3rR9xX_k31dzJrjM5MTDNYNUIRcAB45S4TflsYCbGJNrzg/viewform '''കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക്:''' [[metawiki:WikiConference_India_2026/Scholarship|മെറ്റാ വിക്കി താൾ]] സന്ദർശിക്കുക ഈ അറിയിപ്പ് നിങ്ങളുടെ കൂട്ടായ്മയിലെ മറ്റുള്ളവരുമായും പങ്കുവെക്കുമല്ലോ. നന്ദി, '''വിക്കികോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ 2026 സംഘാടക സമിതി''' -[[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 21:09, 28 മാർച്ച് 2026 (UTC) == Invitation to join South Asian Community and the Annual Planning Discussions with WMF == "Kindly feel free to translate this text into your own language." Dear Community member, We would like to invite you all to the April edition of the South Asia Open Community Call that will focus on a discussion with the leadership of the Wikimedia Foundation on their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|Annual Plan (2026-2027)]]. The [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan|Foundation’s Annual Plan]] is a high-level roadmap for what the organisation aims to achieve in the coming year. It includes not only the foundation’s Goals, Progress, and plan but also a summary of Global Trends that impact the present and future of our movement. This is the right time for the South Asia community to participate and share their thoughts on the Wikimedia Foundation’s annual plan, helping shape it together. Share your hopes, concerns, bold ideas, and specific requests to contribute to the Foundation’s planning. Hence, the next [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] will be hosted on the following dates/times. Please mark the same in your calendar and sign up [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]. * Platform: Google Meet * Date: 17th April, 2026 * Time: 1930-2045 IST (1400-1515 UTC) * Registration Link: [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]] Note: Only those who have registered will receive the joining link. Look forward to seeing you on the call, Best, [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 18:41, 5 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh Gill@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Invitation to participate in Abstract Wikipedia pilot == Hi everyone, I’m Luca, and I’m part of the team working on Abstract Wikipedia. [[:m:Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]] is a [https://abstract.wikipedia.org/ recently launched Wikimedia project] that aims to create community-written, language-independent articles that can be output into many languages using Wikifunctions. This approach allows Wikipedia communities to leverage these articles to expand content and close the existing knowledge gaps between different language versions of Wikipedia. We would love to explore working with you as a pilot community for Abstract Wikipedia, especially given your current work with Wikidata lexemes and Wikifunctions functions. These two aspects are the cornerstone of Abstract Wikipedia, as it combines them to create language-independent articles. With this in mind, we would like to hear your thoughts on a few questions: # Are you interested in participating in an Abstract Wikipedia pilot? This would mean that abstract content from Abstract Wikipedia could be integrated into your Wikipedia, in place of currently non-existing. Your community will be in full control of which articles to integrate. # Would you be open to working with our partners in Wikimedia Deutschland to improve coverage of Wikidata lexemes in your language? This would involve creating missing lexemes, fixing issues on existing lexemes, adding forms and senses, improving overall quality, and linking them to Wikidata Items. # Would you be interested in working with the Wikifunctions community to improve coverage of language functions in your language? Or would you be interested in collaborating with a partner to do so? # Does an affiliate or group in your community currently have funding (General Support Fund, Rapid Fund etc.) to organize any workshops or events for you to engage your community? We want to stress again that your community will remain fully in control of its content, as existing local articles would never be replaced, and contributors could improve shared content from Abstract Wikipedia. Thank you in advance for sharing your thoughts! We’re here to listen and learn. You can address us in your own language, if you want. -- [[ഉപയോക്താവ്:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sannita (WMF)|സംവാദം]]) 11:41, 13 മേയ് 2026 (UTC) :Hello @[[ഉപയോക്താവ്:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]] :Thank you for reaching out and also sharing the invitation to Wikimedians of Kerala UG over Email. :From our side, we are interest in '''learning more about and exploring the possibility of participating in Abstract Wikipedia pilot initiative'''. Regarding Wikidata Lexemes and Wikifunctions, some of the members of our community have already been involved in activities related to both areas, and we see value in further strengthening language resources for Malayalam. We would be interested in exploring collaborations to improve lexeme coverage, quality, forms, senses and connections with Wikidata items. We would welcome discussions on expanding language-related functions and identifying areas where community members can contribute and also collaborating with partners. Yes, our UG have running General Support Fund for our planned activities. We can facilitate workshops, training sessions if required with the support from Abstract Wikipedia team or with the support from the partners. Let us know how we are going to proceed with this. - [[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 07:14, 5 ജൂൺ 2026 (UTC) ::@[[ഉപയോക്താവ്:Gnoeee|Gnoeee]] This is fantastic! Thank you very much for your appreciation! We'll keep in touch for the next steps. [[ഉപയോക്താവ്:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sannita (WMF)|സംവാദം]]) 09:27, 5 ജൂൺ 2026 (UTC) :{{support}} --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 07:33, 5 ജൂൺ 2026 (UTC) == Call for Applications: TTT 2026 (Deadline Extended to 20 May) == ''<small>Apologies for writing in English. Please feel free to translate this into your language.</small>'' Hello everyone, We hope you are doing well. We would like to share that applications for the [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026|Train the Trainer (TTT) 2026]] program are currently open. TTT is a capacity-building initiative aimed at supporting Wikimedians in developing training, facilitation, and leadership skills. We are happy to inform you that the scholarship application deadline has been [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026/Scholarship|extended until 20 May 2026]]. We are still receiving applications and encourage interested community members, especially emerging leaders, to [https://docs.google.com/forms/d/17eq6lJNCTVBoKRqz5IdSCiYWv-eHBrYRnx1wXfncwLI/viewform?edit_requested=true&pli=1 apply]. We also request your support in sharing this opportunity within your communities and networks, so that it can reach a wider and more diverse group of participants. Thank you for your continued support. '''OKI (IIIT-H)''' [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 13:02, 17 മേയ് 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=30361720 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (OKI)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == വിക്കി കോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ 2026-നുള്ള സ്വന്തം ചെലവിൽ പങ്കെടുക്കാനുള്ള രജിസ്ട്രേഷനും (Self-Funded Registration) അവതരണങ്ങൾ സമർപ്പിക്കാനുള്ള (Call for Submissions) അവസരവും ഇപ്പോൾ ആരംഭിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന് സന്തോഷത്തോടെ അറിയിക്കുന്നു. == പ്രിയ കമ്മ്യൂണിറ്റി അംഗങ്ങളേ, വിക്കി കോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ 2026-നുള്ള സ്വന്തം ചെലവിൽ പങ്കെടുക്കാനുള്ള രജിസ്ട്രേഷനും (Self-Funded Registration) അവതരണങ്ങൾ സമർപ്പിക്കാനുള്ള (Call for Submissions) അവസരവും ഇപ്പോൾ ആരംഭിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന് സന്തോഷത്തോടെ അറിയിക്കുന്നു. 2026 സെപ്റ്റംബർ 4 മുതൽ 6 വരെ കൊച്ചിയിൽ വച്ചാണ് വിക്കി കോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ 2026 നടക്കുന്നത്. ഇന്ത്യയിലും ദക്ഷിണേഷ്യയിലുടനീളമുള്ള വിക്കിമീഡിയക്കാർ, കമ്മ്യൂണിറ്റി സംഘാടകർ, ഡെവലപ്പർമാർ, ഗവേഷകർ, സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാന പ്രേമികൾ എന്നിവരെ ഈ സമ്മേളനം ഒരുമിച്ച് കൊണ്ടുവരാനും,  പരസ്പരം സഹകരിക്കാനും, അനുഭവങ്ങൾ പങ്കിടാനും ഈ കോൺഫറൻസ് സഹായിക്കും. WCI 2026-ന്റെ വിഷയം “Reimagining the Knowledge Commons: Community Leadership in an Evolving Wikimedia Ecosystem.” എന്നതാണ്. എഐയുടെ കടന്നുവരവും പുതിയ അറിവുകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന രീതികളും ഉൾപ്പെടെ വളരെ വേഗത്തിലുള്ള സാങ്കേതിക മാറ്റങ്ങളിലൂടെയാണ് വിക്കിമീഡിയ പ്രസ്ഥാനം ഇപ്പോൾ കടന്നുപോകുന്നത്. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ ഇന്ത്യയിലും ദക്ഷിണേഷ്യയിലുമുള്ള കമ്മ്യൂണിറ്റി നേതൃത്വം, അറിവ് ലഭിക്കുന്നതിലെ തുല്യത, പ്രാദേശിക ഭാഷകൾ, സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനം, വിക്കിമീഡിയയുടെ ഭാവി എന്നീ വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ച് ചർച്ച ചെയ്യാൻ ഒരിടം ഒരുക്കുക എന്നതാണ് സമ്മേളനം ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. '''സ്വാശ്രയ രജിസ്ട്രേഷൻ (Self-Funded Registration)''' സ്വന്തം ചെലവിൽ പങ്കെടുക്കാനുള്ള അപേക്ഷ ഇപ്പോൾ പ്രെറ്റിക്സിൽ ലഭ്യമാണ്. രജിസ്ട്രേഷൻ ഫോം: https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/ വിശദാംശങ്ങളും യോഗ്യതയും: <nowiki>https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Registration</nowiki> '''അവതരണങ്ങൾ സമർപ്പിക്കാനുള്ള അവസരം (Call for Submissions)''' അവതരണങ്ങൾ ഇപ്പോൾ Eventyay മുഖേന സമർപ്പിക്കാവുന്നതാണ്. ശില്പശാലകൾ, ചർച്ചകൾ, പാനലുകൾ,  ലഘു പ്രസംഗങ്ങൾ, പോസ്റ്റർ അവതരണങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്കുള്ള നിങ്ങളുടെ ആശയങ്ങൾ ഞങ്ങൾ ക്ഷണിക്കുന്നു. നിങ്ങൾ പരിചയസമ്പന്നനോ പുതിയ കമ്മ്യൂണിറ്റി അംഗമോ ആകട്ടെ, നിങ്ങളുടെ ആശയങ്ങൾക്കും അനുഭവങ്ങൾക്കും അറിവുകൾക്കും ഈ സമ്മേളനത്തെ കൂടുതൽ മികച്ചതാക്കാനും പ്രസ്ഥാനത്തിലെ പ്രധാന ചർച്ചകളിൽ വലിയ പങ്കുവഹിക്കാനും സാധിക്കും. വിശദാംശങ്ങളും മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങളും: <nowiki>https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions</nowiki> സബ്മിഷൻ അവസാന തീയതി: ജൂലൈ 15, 2026 പങ്കാളിത്തവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിശദാംശങ്ങൾ, സമയക്രമങ്ങൾ, കോൺഫറൻസ് അപ്‌ഡേറ്റുകൾ, സമർപ്പണ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ എന്നിവയുൾപ്പെടെ വിക്കി കോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ 2026-നെക്കുറിച്ചുള്ള പൂർണ്ണ വിവരങ്ങൾക്ക്, ദയവായി ഔദ്യോഗിക അറിയിപ്പ് പരിശോധിക്കുക: വിശദമായ അറിയിപ്പ്: [[diffblog:2026/06/26/shape-the-future-call-for-submissions-open-for-wikiconference-india-2026/|ബ്ലോഗ് പോസ്റ്റ് ലിങ്ക്]] കമ്മ്യൂണിറ്റി അംഗങ്ങളോട് രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാനും, പ്രമേയങ്ങൾ സമർപ്പിക്കാനും ഈ അറിയിപ്പ് അവരുടെ കൂട്ടായ്മകളിൽ പങ്കിടാനും ഞങ്ങൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു. ആശംസകളോടെ, വിക്കി കോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ 2026 സംഘാടക സമിതി [[ഉപയോക്താവ്:Amrit Sufi|Amrit Sufi]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Amrit Sufi|സംവാദം]]) 10:22, 30 ജൂൺ 2026 (UTC) == Invitation to Participate in Kerala Culture Month 2026 == Dear Wikimedia Contributors, We are excited to announce '''[[m:Kerala_Culture_Month_2026|Kerala Culture Month 2026]]''', a collaborative campaign launched in conjunction with '''[[m:WikiConference_India_2026|WikiConference India 2026]]'''. This initiative aims to expand and enhance content about Kerala across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base. '''Campaign Focus:''' * Expand Wikipedia articles about Kerala in multiple languages * Improve content quality with citations, images, and comprehensive information * Populate Wikimedia Commons with freely licensed Kerala media * Enrich Wikidata with structured information about Kerala-related topics We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters. For more information and to get involved, visit the campaign page: https://meta.wikimedia.org/wiki/Kerala_Culture_Month_2026 on your preferred Wikimedia project. Best regards, ''Communications Team, WCI 2026'' -- [[ഉപയോക്താവ്:Kuldeepburjbhalaike|Kuldeepburjbhalaike]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kuldeepburjbhalaike|സംവാദം]]) 11:43, 26 ജൂലൈ 2026 (UTC) == നിർമ്മിതബുദ്ധി ഉപയോഗിച്ചുള്ള പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം == നമസ്കാരം. [[:mw:Special:MyLanguage/Content translation|ഉള്ളടക്കപരിഭാഷാ ഉപകരണം]] (Content Translation — CX) വഴി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങളിലെ ഭാഷയും വ്യാകരണവും മാത്രം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്ന, നിർമ്മിതബുദ്ധി (ക്ലോഡ് ഫേബിൾ 5) ഉപയോഗിച്ചു പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ബോട്ട് പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് മലയാളം വിക്കിസമൂഹത്തിന്റെ അഭിപ്രായം തേടുന്നു. പദ്ധതിരേഖ: '''[[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]]'''. '''ഇതുവരെ ചെയ്തത് (ചുരുക്കത്തിൽ):''' * യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം ഏറ്റവും കൂടിയ 100 CX-ലേഖനങ്ങളിൽ, മനുഷ്യമേൽനോട്ടത്തിൽ ഒരു പൈലറ്റ് പഠനം നടത്തി; 92 ലേഖനങ്ങളിൽ ഭാഷാതിരുത്തൽ വരുത്തി. എല്ലാ diff-കളും [[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|ഫലരേഖയിൽ]] പരസ്യമായി ലഭ്യമാണ്. * വസ്തുതകൾ, സംഖ്യകൾ, അവലംബങ്ങൾ, ഫലകങ്ങൾ, കണ്ണികൾ എന്നിവയൊന്നും മാറ്റിയിട്ടില്ല. ബോട്ട് നടത്തിയ തിരുത്തുകൾ ഞാൻ പരിശോധിച്ചു; അർത്ഥവ്യതിയാനമോ വിവരനഷ്ടമോ കണ്ടെത്തിയില്ല. ('governing body' → 'ഗവർമെന്റ് ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള കമ്മിറ്റി', കായികതാരം 'Everton Weekes' → 'ആഴ്ചകൾ' തുടങ്ങിയ ഗുരുതര യന്ത്രപരിഭാഷാപ്പിശകുകളും ഈ പ്രക്രിയയിൽ ബോട്ട് കണ്ടെത്തി തിരുത്തി.) * ഭാഷാതിരുത്തലിനിടെ 41 ലേഖനങ്ങളിൽ കണ്ടെത്തിയ വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ AI തിരുത്താതെ, ഉപയോക്താക്കളുടെ ശ്രദ്ധയ്ക്കായി ഫലരേഖയിൽ രേഖപ്പെടുത്തി. '''ഇനി ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്:''' സമൂഹത്തിന്റെ അനുകൂല അഭിപ്രായമുണ്ടെങ്കിൽ മാത്രം [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ/അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷകൾ|ബോട്ട് അംഗീകാരത്തിന് അപേക്ഷിക്കും]]. ഈ ചർച്ചയിലും ബോട്ട് അപേക്ഷയിലും ലഭിക്കുന്ന എല്ലാ നിർദ്ദേശങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളിച്ച് ബോട്ട് പുതുക്കിപ്പണിതശേഷമേ തുടർപ്രവർത്തനമുണ്ടാകൂ. അംഗീകാരം ലഭിച്ചാൽ, CX ടാഗുള്ള ലേഖനങ്ങളിൽ ബോട്ട് ഭാഷ മാത്രം തിരുത്തും; ഓരോ തിരുത്തിന്റെയും diff പദ്ധതിത്താളിന്റെ ഉപതാളിൽ പട്ടികപ്പെടുത്തും. ഏതു തിരുത്തും ആർക്കും ഒറ്റ ക്ലിക്കിൽ മുൻപ്രാപനം ചെയ്യാം; സമൂഹം ആവശ്യപ്പെട്ടാൽ പ്രവർത്തനം ഉടൻ നിർത്തും. '''മലയാളം വിക്കിസമൂഹത്തിന്റെ അഭിപ്രായങ്ങൾ തേടുന്നു :''' # [[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|പൈലറ്റ് ഫലരേഖയിലെ]] ഏതാനും diff-കൾ പരിശോധിച്ച്, തിരുത്തുകളുടെ കൃത്യതയെക്കുറിച്ചുള്ള നിരീക്ഷണങ്ങൾ സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു. # ഇത്തരമൊരു ബോട്ട് മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നതിനോടുള്ള പൊതുനിലപാട് — അനുകൂലമോ, പ്രതികൂലമോ, നിബന്ധനകളോടെ അനുകൂലമോ എന്നതും സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു. # [[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/രീതിശാസ്ത്രം|രീതിശാസ്ത്രത്തിലും നിയന്ത്രണങ്ങളിലും]] വരുത്തേണ്ട മാറ്റങ്ങൾ, കൂട്ടിച്ചേർക്കേണ്ട സുരക്ഷാക്രമീകരണങ്ങൾ എന്നിവയിലും അഭിപ്രായം തേടുന്നു. എല്ലാവരുടെയും അഭിപ്രായങ്ങളും നിർദ്ദേശങ്ങളും വിമർശനങ്ങളും സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു. നന്ദി. [[User:Netha Hussain|<font color="navy">നത</font>]] [[User talk:Netha Hussain|<font color="purple">(സംവാദം)</font>]] 09:40, 1 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) :മലയാളം വിക്കിയിൽ ഇങ്ങനെ ഒരു ബോട്ട് അത്യാവശ്യമാണ് അനുകൂലിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Tonynirappathu|Tonynirappathu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Tonynirappathu|സംവാദം]]) 09:55, 1 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) *പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം നടത്തിയ ലേഖനങ്ങളുടെ നാൾവഴി വ്യത്യാസം പരിശോധിച്ചു. മികച്ച പ്രവർത്തനമാണ് നടത്തിയിരിക്കുന്നത്. തുടർപ്രവർത്തങ്ങളെ അനുകൂലിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px;">Vijayan Rajapuram </span>{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 10:47, 1 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) ogffsroz0sca5tkzfx0cyx5rxmaxbsp 0 6777 4652019 3769817 2026-08-01T01:53:25Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4652019 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Beypore}} <!-- See [[Wikipedia:WikiProject Indian cities]] for details -->{{Infobox settlement | name = ബേപ്പൂർ | native_name = | native_name_lang = | other_name = | nickname = | settlement_type = നഗരം | image_skyline = Beypore.jpg | image_alt = | image_caption = ബേപ്പൂർ കടൽപാലം | pushpin_map = India Kerala | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = ഇന്ത്യയിലെ കേരളത്തിൽ സ്ഥാനം | latd = 11.18 | latm = | lats = | latNS = N | longd = 75.82 | longm = | longs = | longEW = E | coordinates_display = inline,title | subdivision_type = രാജ്യം | subdivision_name = {{flag|ഇന്ത്യ}} | subdivision_type1 = [[States and territories of India|സംസ്ഥാനം]] | subdivision_name1 = [[കേരളം]] | subdivision_type2 = [[List of districts of India|ജില്ല]] | subdivision_name2 = [[Kozhikode district|കോഴിക്കോട്]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = 1 | population_total = 66,883 | population_as_of = 2001 | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = ഭാഷകൾ | demographics1_title1 = ഔദ്യോഗികം | demographics1_info1 = [[Malayalam language|മലയാളം]], [[ language|ഇംഗ്ലീഷ്]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = <!-- [[Postal Index Number|PIN]] --> | postal_code = | registration_plate = | website = | footnotes = }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[കോഴിക്കോട് (ജില്ല)|കോഴിക്കോട് ജില്ലയിലെ]] തീരദേശ പട്ടണമാണ് '''ബേപ്പൂർ'''. പണ്ട് വയ്പ്പുര, വടപറപ്പനാട് എന്നിങ്ങനെ ബേപ്പൂർ അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. [[മലബാർ]] ആക്രമിച്ച് കീഴടക്കിയ [[ടിപ്പുസുൽത്താൻ]] ബേപ്പൂരിന്റെ പേര് “സുൽത്താൻ പട്ടണം” എന്നു മാറ്റി.{{തെളിവ്}} ഒരു ചെറിയ തുറമുഖവും സുന്ദരമായ ഒരു കടൽത്തീരവും ഇവിടെയുണ്ട്. കേരളത്തിലെ പുരാതനമായ തുറമുഖങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് [[ബേപ്പൂർ തുറമുഖം]]. മദ്ധ്യപൂർവ്വ ദേശങ്ങളുമായി ബേപ്പൂർ തുറമുഖത്തിൽ നിന്ന് ചരക്കു ഗതാഗതം ഉണ്ടായിരുന്നു. ഉരുക്കൾ (തടി കൊണ്ടുളള കപ്പലുകൾ)‍ ഉണ്ടാക്കുന്നതിനും പ്രശസ്തമായിരുന്നു ബേപ്പൂർ. അറബി വ്യാ‍പാരത്തിനും മത്സ്യബന്ധനത്തിനുമായി ഈ കപ്പലുകൾ വാങ്ങിയിരുന്നു. ഇന്ന് ചില ഉരുക്കൾ വിനോദസഞ്ചാര നൌകകളായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. കേരളത്തിലെ നാലാമത്തെ നീളം കൂടിയ നദിയായ [[ചാലിയാർ]] ബേപ്പൂരിലൂടെ ഒഴുകുന്നു. [[File:Beypore uru.jpg|thumb|നിർമ്മാണത്തിലുള്ള ഒരു ഉരു-ബേപ്പൂർ|250px]] == ഭൂമിശാസ്ത്രം == ബേപ്പൂരിന്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ സ്ഥാനം അക്ഷാംശം 11.18 ഡിഗ്രി വടക്ക്, 75.82 ഡിഗ്രി കിഴക്കായി ആണ്. {{coor d|11.18|N|75.82|E|}}<ref>{{Cite web |url=http://www.fallingrain.com/world/IN/13/Beypore.html |title=Falling Rain Genomics, Inc - Beypore |access-date=2006-11-12 |archive-date=2007-03-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070324234809/http://www.fallingrain.com/world/IN/13/Beypore.html |url-status=dead }}</ref>. കടൽനിരപ്പിൽ നിന്ന് 1 മീറ്റർ മാത്രം ഉയരെയാണ് ബേപ്പൂർ. [[File:Fishing in Beypore.jpg|thumb|ബേപ്പൂരിലെ രാവിലെ മീൻ കച്ചവടം]] == ജനസംഖ്യ == [[2001-ലെ കാനേഷുമാരി|2001-ലെ ഇന്ത്യൻ കാനേഷുമാരി]] അനുസരിച്ച് ബേപ്പൂരിലെ ജനസംഖ്യ 66,883 ആണ്. ജനസംഖ്യയിൽ 49% പുരുഷൻ‌മാരും 51% സ്ത്രീകളും. ബേപ്പൂരിലെ സാക്ഷരതാ നിരക്ക് 81% ആണ്. ഇത് ദേശീയ സാക്ഷരതാ നിരക്കായ 59.5%-നെ ക്കാളും വളരെ ഉയർന്നതാണ്. ജനസംഖ്യയുടെ 13%-വും 6 വയസ്സിനു താഴെയുള്ള കുട്ടികളാണ്. <ref>{{Cite web |url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2004-06-16 |archive-date=2004-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999 |url-status=live }}</ref> == അനുബന്ധം == {{commonscat|Beypore}} <references/> {{കോഴിക്കോട് ജില്ല}} {{കോഴിക്കോട് - സ്ഥലങ്ങൾ}} {{Kozhikode-geo-stub}} {{coor title dm|11|11|N|75|49|E|region:IN_type:city}} [[വർഗ്ഗം:കോഴിക്കോട് ജില്ലയിലെ വിനോദസഞ്ചാരകേന്ദ്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കോഴിക്കോട് ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ വിനോദസഞ്ചാരം]] p2tgo5vt296n7u9sv2q6p2olpr2dtcp 0 15615 4651972 4600259 2026-07-31T15:50:25Z ~2026-42406-16 220981 /* സബ് ഡിപ്പോകൾ */ 4651972 wikitext text/x-wiki {{Div col end}}{{Infobox company | name = കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി | company_logo = [[File:Kerala State Road Transport Corporation logo.png|200px]] | type = [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിന്റെ]] ഗതാഗത മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലുള്ള പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനം | foundation = | location_city = [[തിരുവനന്തപുരം]], [[കേരളം]] | location_country = [[ഇന്ത്യ]] | location = | locations = <!--# of locations--> | key_people = പ്രമോദ് ശങ്കർ | area_served = കേരളം, തമിഴ്‌നാട്, കർണ്ണാടക | industry = [[പൊതു ഗതാഗത ബസ് സർവീസ്]] | products = [[Bus transport]], ചരക്ക് നീക്കം, Services | services = വോൾവോ എസി എയർബസ്, സ്കാനിയ എയർ ബസ് ,ഗരുഡ കിംങ് ക്ലാസ്, ഗരുഡ മഹാരാജ , സൂപ്പർ എയർ ഡീലക്സ് (മിന്നൽ) എയർ ബസ്, സൂപ്പർ ഡീലക്സ് എയർ ബസ്, ശബരി സൂപ്പർ ഡീലക്സ് എയർ ബസ്, സൂപ്പർ എക്സ്പ്രസ്, സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ്, ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ്പ് ഫാസ്റ്റ് പാസഞ്ചർ, ഫാസ്റ്റ് പാസഞ്ചർ, വേണാട്, മലബാർ, തിരുകൊച്ചി, അനന്തപുരി ഫാസ്റ്റ്, രാജധാനി,ടൗൺ ടു ടൗൺ, പോയിന്റ് ടു പോയിൻറ്, ഡബിൾ ഡക്കർ ,വെസ്റ്റിബ്യൂൾ, ലിമിറ്റഡ് സ്‌റ്റോപ്പ് ഓർഡിനറി, ഓർഡിനറി, പിങ്ക് ബസ് (ലേഡീസ് ഒൺലി) ,JNRUM എ.സി.ലോഫ്ലോർ, JNRUM നോൺ എ.സി.ലോഫ്ലോർ | revenue = | operating_income = | net_income = | num_employees = | divisions = | subsid = [[കേരള അർബൻ റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപറേഷൻ]]<ref name="kurtc">{{Cite news|url = http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/all-jnnurm-buses-to-be-brought-under-kurtc/article6534522.ece|title = All JNNURM buses to be brought under KURTC|last = |first = |date = October 26, 2014|work = The Hindu |access-date = 20 Jan 2015}}</ref> | slogan = | homepage = [http://www.keralartc.com keralartc.com] | dissolved = | footnotes = കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ | intl = Yes | Native name = ആനവണ്ടി. }} [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 3z.jpg|പകരം=കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ|ലഘുചിത്രം]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 2z.jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 1z.jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 10z.jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 11z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 12z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 13z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 14z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 15z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ തിരുവനന്തപുരം. വളപ്പിൽ നട്ട് പരിപാലിക്കുന്ന ഒരു [[ആര്യവേപ്പ്]] Neem tree ശാസ്ത്രീയ നാമം Azadirachta indica കുടുംബം Meliaceae.]] {{prettyurl|Kerala State Road Transport Corporation}} {{For|കർണാടക സംസ്ഥാനത്തെ ട്രാൻസ്പോർട് കോർപ്പറേഷനെക്കുറിച്ചറിയാൻ|കർണാടക സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ}} <!--[[ചിത്രം:KSRTC bustand TDPZA.jpg|thumb|200px|right|കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ് സ്റ്റാന്റ്, [[തൊടുപുഴ]]]]--> [[കേരള സർക്കാർ]] നടത്തുന്ന [[ബസ്]] കമ്പനി ആണ് '''കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ''' ({{lang-en|Kerala State Road Transport Corporation - KSRTC}}) (കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി - കേരള സംസ്ഥാന നിരത്ത് ഗതാഗത സംസ്ഥാപിത സംഘം). ''ആനവണ്ടി'' എന്ന ഇരട്ടപേരിൽ അറിയപെടുന്ന സംസ്ഥാന ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ഏറ്റവും പഴയ ബസ് കമ്പനികളിൽ ഒന്നാണ് പൊതു മേഖലാ സ്ഥാപനമായ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി{{തെളിവ്}}. നിശ്ചിത തുക നൽകി ടിക്കറ്റ് എടുത്തു മാത്രമേ ഇവയിൽ യാത്ര ചെയ്യാൻ സാധിക്കുകയുള്ളൂ. ഇവയുടെ ഓർഡിനറി സർവീസുകളിൽ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് ചിലവ് കുറഞ്ഞ രീതിയിൽ യാത്ര ചെയ്യാൻ സാധിക്കും. വരുമാനവും ചിലവുകളും തമ്മിൽ യോജിച്ചു പോകാത്തതിനാൽ ഈ സ്ഥാപനം കാര്യമായ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി നേരിട്ടിരുന്നു. ഇത് സ്ഥാപനത്തിന്റെ നടത്തിപ്പിനെയും ജീവനക്കാരുടെ ശമ്പള വിതരണത്തെയും സാരമായി ബാധിച്ചിരുന്നു. എങ്കിലും സർക്കാർ സഹായം പലപ്പോഴും ലഭിക്കുന്നതായി കാണാം. ഗതാഗത മന്ത്രിക്കാണ് സ്ഥാപനത്തിൻ ചുമതല. നിലവിൽ പത്തനാപുരം MLA ഗണേഷ് കുമാർ ആണ് ഗതാഗതമന്ത്രി[[പ്രമാണം:Kerala RTC.jpg|ലഘുചിത്രം|KSRTC Bus in Mysore]] == ചരിത്രം == [[ചിത്രം:Old photo of KSRTC Bus Station.jpg|thumb|left|തൃശ്ശൂരിലെ ബസ് ഡിപ്പോ, ഒരു പഴയ ചിത്രം]] <!--[[ചിത്രം:ചാലക്കുടി-സൌത്ത്-ജങ്ഷൻ.jpg|thumb|200px|കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ് - [[ചാലക്കുടി]] കവലയിൽ]]--><!----> 1936 ൽതിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റേറ്റ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് ഡിപാർട്ട്മെന്റ് എന്ന പേരിൽ തിരുവിതാംകൂറിലെ അവസാനത്തെ രാജാവായിരുന്ന ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ആണ് KSRTC സ്ഥാപിച്ചത്. ഇന്ത്യയിൽ ഒരു രാജാവ് സ്ഥാപിച്ച സർക്കാർ ബസ് കമ്പനി എന്ന അപൂർവത KSRTC ക്ക് മാത്രം. ലണ്ടൻ പാസഞ്ജർ ട്രാൻസ്പോർട്ട് ബോർഡിന്റെ അസിസ്റ്റന്റ് ഓപറേറ്റിങ്ങ് സൂപറിന്റെൻഡെന്റ് ആയിരുന്ന [[ഇ.ജി. സാൾട്ടർ]] [[1937]] [[സെപ്റ്റംബർ 20|സെപ്റ്റംബർ 20-നു]] ഗതാഗതവകുപ്പിന്റെ സൂപറിന്റെൻഡെന്റ് ആയി അവരോധിക്കപ്പെട്ടു. [[തിരുവനന്തപുരം]] - [[കന്യാകുമാരി]], [[പാലക്കാട്]] - [[കോയമ്പത്തൂർ]] തുടങ്ങിയ പ്രധാന അന്തർ സംസ്ഥാന പാതകൾ ദേശസാൽക്കരിച്ചതോടെ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. വളർന്നു. [[ഇംഗ്ലണ്ട്|ഇംഗ്ലണ്ടിൽ]] നിന്ന് ഇറക്കുമതി ചെയ്ത, കോമറ്റ് ഷാസിയിൽ പെർകിൻസ് ഡീസൽ എഞ്ജിൻ ഘടിപ്പിച്ച 60 ബസ്സുകളായിരുന്നു ആദ്യത്തെ ബസ്സുകളുടെ ശ്രേണി. സാൾട്ടറുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ തിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റേറ്റ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് ഡിപാർട്ട്മെന്റ് ജീവനക്കാർ തന്നെയായിരുന്നു ബസ്സുകളുടെ ബോഡി നിർമ്മിച്ചത്. തിരുവനന്തപുരം - കന്യാകുമാരി പാത ദേശസാൽക്കരിച്ചതിനാൽ സ്വകാര്യ ഗതാഗത സ്ഥാപനങ്ങളിൽ നിന്ന് ജോലി നഷ്ടപ്പെടാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ളവർക്ക് കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയിൽ അന്ന് നിയമനത്തിന് മുൻ‌ഗണന നൽകി. അന്ന് ജീവനക്കാരെ തിരഞ്ഞെടുത്ത രീതി ഇന്നും കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയിൽ ജീവനക്കാരെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിന് പിന്തുടരുന്നു.നൂറോളം ജീവനക്കാരെ ഇൻസ്പെക്ടർമാരും കണ്ടക്ടർമാരുമായി നിയമിച്ചുകൊണ്ടാണ് ഗതാഗത വകുപ്പ് ആരംഭിച്ചത്. സംസ്ഥാന മോട്ടോർ സർവ്വീസ് ശ്രീ [[ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ|ചിത്തിരതിരുന്നാൾ മഹാരാജാവ്]] [[1938]], [[ഫെബ്രുവരി 20]]-ന്<ref>{{cite news|title = കവർസ്റ്റോറി|url = http://www.madhyamam.com/weekly/372|publisher = [[മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]] ലക്കം 685|date = 2011 ഏപ്രിൽ 11|accessdate = 2013 മാർച്ച് 12|language = മലയാളം}}</ref> ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന [[സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ|സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ]] ആശയമായിരുന്നു സർക്കാർ വകയിലെ ബസ് സർവീസ്.<ref>{{cite news|title = മൂക്കുള്ള ബസ്സും മുക്കാചക്രവും|url = http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/ftrackContentView.do?contentId=17411975&tabId=17&BV_ID=@@@|publisher = മലയാളമനോരമ|date = 2014 ഓഗസ്റ്റ് 25|accessdate = 2014 ഓഗസ്റ്റ് 25|language = മലയാളം|archiveurl = https://web.archive.org/web/20140825103131/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/ftrackContentView.do?contentId=17411975&tabId=17&BV_ID=@@@|archivedate = 2014-08-25|url-status = dead}}</ref> മഹാരാജാവും ബന്ധുജനങ്ങളുമായിരുന്നു ഉദ്ഘാടനയാത്രയിലെ യാത്രക്കാർ. സാൾട്ടർ തന്നെയായിരുന്നു ആദ്യയാത്രയിലെ ഡ്രൈവർ. ഈ ബസ്സും മറ്റ് 33 ബസ്സുകളും കവടിയാർ നഗരത്തിലൂടെ ഘോഷയാത്രയായി ഓടിയത് അന്ന് ആകർഷകമായ കാഴ്ചയായിരുന്നു. [[ചിത്രം:എറണാകുളത്തെ ബോട്ട് ജെട്ടി (1950).jpg|thumb|left|എറണാകുളം ജട്ടിയിൽ നിർത്തിയിട്ടിരിക്കുന്ന ബസ്സുകൾ (1950)]] റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ നിയമം [[1950|1950-ൽ]] നിലവിൽ വന്നതിനെ തുടർന്ന് കേരള സർക്കാർ [[1965|1965-ൽ]] കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. നിയമങ്ങൾ (സെക്ഷൻ 44) നിർമ്മിച്ചു. ഈ വകുപ്പ് 1965 [[ഏപ്രിൽ 1|ഏപ്രിൽ 1-നു]] ഒരു സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനമാക്കി. [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിന്റെ]] വിജ്ഞാ‍പന പ്രകാരം '''കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ''' 1965 [[മാർച്ച് 15|മാർച്ച് 15-നു]] സ്ഥാപിതമായി. == സർവ്വീസ് വിഭാഗങ്ങൾ == [[File:KSRTC Jnurom AC VOLVO bus at Angamaly bus station.JPG|thumb|right|250px|കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ ജനറം പദ്ധതിയിൽ കേരളത്തിനു ലഭിച്ച എ.സി. വോൾവോ ബസ്]] കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി-ക്ക് [[അശോക് ലെയ്‌ലാൻഡ്|അശോക് ലെയ്ലാൻഡ്]], [[ടാറ്റാ മോട്ടോർസ്]],ഐഷർ, വോൾവോ, സ്കാനിയ എന്നീ‍ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ബസ്സുകൾ ഉണ്ട് കൂടാതെ ഇലക്ട്രിക് CNG ബസുകളും വാങ്ങുന്നു ബസ്സുകളുടെ തരം ഇങ്ങനെ ആണ്. '''ഓർഡിനറി''' ചെറിയ ദൂരങ്ങളിൽ ഓടുന്ന സാധാരണ സർവ്വീസുകളാണിവ. സൂപ്പർ ക്ലാസ്സ് ബസ്സുകളുടെ പെർമിറ്റ് കാലാവധി കഴിയുമ്പോൾ അവ ഓർഡിനറി സർവ്വീസുകൾക്ക് വേണ്ടി തയ്യാറാക്കുന്നു. അതിനാൽ പഴക്കം ചെന്ന ബസുകൾ ഈ വിഭാഗത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഫീഡർ സർവ്വീസുകൾ ഓർഡിനറിയിൽപ്പെടുന്നു. പലപ്പോഴും ഗ്രാമ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഓർഡിനറി സർവീസ് മാത്രമാണ് ഉണ്ടാവുക. '''ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ''' ദീർഘദൂരത്തിലുള്ള സർവ്വീസുകൾക്ക് ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നതാണ് ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ. ഓർഡിനറിയെ അപേക്ഷിച്ച് ഇവ നിർത്തുന്ന സ്ഥലങ്ങൾ കുറവാണ്. മഞ്ഞയും ചുവപ്പും ചേർന്ന നിറങ്ങൾ ആണ് ഇവയ്ക്ക്. ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ് , ലോ ഫ്ലോർ, ടൗൺ ടു ടൗൺ ബസ്സുകൾ ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചറുകളിൽപ്പെടുന്നു. ഇവ വ്യത്യസ്ത നിറങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ ചാർജ് ഓർഡിനറിയേക്കാൾ കൂടുതൽ ആണ്. എന്നാൽ ഓർഡിനറി ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ്പ്‌ ബസ് സ്റ്റോപ്പുകൾ കുറവാണെങ്കിലും ഓർഡിനറിയുടെ ചാർജിൽ തന്നെയാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. അനന്തപുരി, വേണാട്, മലബാർ തുടങ്ങിയവയും ഈ വിഭാഗത്തിൽ വരുന്നു. '''സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ്''' വളരെ കൂടിയ ദൂരത്തേയ്ക്ക് സർവ്വീസ് നടത്തുന്ന വാഹനങ്ങളാണിവ. അതിവേഗം നിഷ്കർച്ചിട്ടുള്ള ഈ ബസ്സുകൾ ഏറ്റവും പ്രധാന സ്ഥലങ്ങളിൽ നിർത്തുന്നതാണ്. മഞ്ഞയും ചുവപ്പും നിറത്തിലുള്ള ഇവ പൊതുവെ കാണാൻ മനോഹരമാണ്. ശീതീകരണ സംവിധാനമുള്ള ലോഫ്ലോർ, സന്ദേശവാഹിനി ഇവയൊക്കെ സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റുകളാണ്. '''സൂപ്പർ ഡീലക്സ്''' ഉയർന്ന യാത്രാ സൗകര്യങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തി ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ ട്രെയിനുകളേക്കാൾ വേഗത്തിൽ യാത്രക്കാരെ ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്ത് എത്തിക്കുന്നതിനുദ്ദേശിച്ചു തുടങ്ങിയതാണിവ. മിന്നൽ സർവ്വീസ്, സിൽവർ ലൈൻ ജെറ്റ് സർവീസുകളുടെ പരിഷ്കരിച്ച പതിപ്പാണ്. '''സൂപ്പർ എക്സ്പ്രസ്സ്''' പച്ച നിറമുള്ള സൂപ്പർ ക്ലാസ്സ് ബസ്സുകളാണിത്. ഇടയ്ക്ക് നിർത്തിവച്ചിരുന്നെങ്കിലും പുനരാരംഭിച്ചു. അൻപതോളം ബസ്സുകൾ ഈ സർവ്വീസുകൾ നടത്തുന്നുണ്ട്. കൂടാതെ ഗരുഡ,ഗരുഡ മഹാരാജ,വെസ്റ്റിബ്യൂൾ, എന്ന പേരുകളുള്ള ബസ്സുകളും സർവ്വീസിലുണ്ട്. {| class="wikitable" ! തരം !! align="right" | എണ്ണം |- | അശോക് ലയലാൻഡ് || align="right" | 2940{{തെളിവ്}} |- | റ്റാറ്റാ മോട്ടോഴ്സ് || align="right" | 1562{{തെളിവ്}} |- | ഐഷർ || align="right" | 200{{തെളിവ്}} |- |[[വോൾ‌വോ]] ആഡംബര ബസ്സുകൾ || align="right" | 11{{തെളിവ്}} |- | സ്കാനിയ ആഡംബര ബസ്സുകൾ || align="right" | 18{{തെളിവ്}} |- ! ആകെ !! 4731 |} [[ചിത്രം:Double Decker Bus Kochi.JPG|thumb|left|രണ്ടു നിലയുള്ള ബസ്, കൊച്ചി]] * ഇതിൽ 2124 ബസ്സുകൾ ( 45.15 % ) 7 വർഷത്തിനു മുകളിൽ പ്രായം ഉള്ളവയാണ് * 366 ബസ്സുകൾ ( 7.78 % ) 10 വർഷത്തിനു മുകളിൽ പ്രായം ഉള്ളവയാണ്. ഇവയെ സേവനത്തിൽ നിന്നും നീക്കം ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. == ഓഫീസുകളും ഡിപ്പോകളും == === ഹെഡ് ഓഫീസ് === * ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് ഭവൻ, കിഴക്കേ കോട്ട, തിരുവനന്തപുരം === ഡിപ്പോകൾ === [[File:KSRTC Kozhikode.jpg|thumbnail|കോഴിക്കോട് കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി ബസ് സ്റ്റേഷൻ]] # [[ആറ്റിങ്ങൽ]] ദേശീയപാതയിൽ # [[ആലപ്പുഴ]] # [[ആലുവ]] റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനടുത്ത് # [[ചങ്ങനാശ്ശേരി]] # [[ചെങ്ങന്നൂർ]] # [[ചേർത്തല]] # [[എറണാകുളം]] # [[കണ്ണൂർ]] # [[കാസർഗോഡ്]] # [[കായംകുളം]] # [[കൊല്ലം]] # [[കൊട്ടാരക്കര]] # [[കോട്ടയം]] # [[കോഴിക്കോട്]] പുതിയ സ്റ്റാൻ്റിനടുത്ത് മാവൂർ റോഡിൽമാ # [[മൂവാറ്റുപുഴ]] # [[നെടുമങ്ങാട്]] # [[നെയ്യാറ്റിൻകര]] # [[പാലാ]] # [[പാലക്കാട്]], മിഷൻ സ്കൂളിന് സമീപം # [[പാപ്പനംകോട്]] # [[പത്തനംതിട്ട]] # [[പെരുമ്പാവൂർ]] വുത്താകൃതിയിൽ കെട്ടിടം # [[സുൽത്താൻ ബത്തേരി]] # [[തിരുവല്ല]] # [[തൃശ്ശൂർ]] റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ കൊക്കാല ഭാഗത്ത് # തിരുവനന്തപുരം സെൻട്രൽ, തമ്പാനൂരിൽ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷന് എതിർവശം # തിരുവനന്തപുരം സിറ്റി # [[വിഴിഞ്ഞം]] # [[വെഞ്ഞാറമൂട്]] === സബ് ഡിപ്പോകൾ === {{Div col begin|4}} # [[അടൂർ]] # [[അങ്കമാലി]] ദേശീയപാതയിൽ # [[ചടയമംഗലം]] # [[ചാലക്കുടി]] ടൗണിൽ # [[ചാത്തന്നൂർ]] # [[ചിറ്റൂർ]] # [[ഈരാറ്റുപേട്ട]] # [[ഗുരുവായൂർ]] # [[ഹരിപ്പാട്]] # [[കൽപറ്റ|കല്പറ്റ]] # [[കണിയാപുരം]] # [[കരുനാഗപ്പള്ളി]] # [[കാട്ടാക്കട]] # [[കട്ടപ്പന]] # [[കിളിമാനൂർ]] # [[കോതമംഗലം]] # [[കുമളി]] # [[മാള]] # [[മലപ്പുറം]], കുന്നുമ്മലിൽ # [[മാനന്തവാടി]] # [[മാവേലിക്കര]] # [[വടക്കൻ പറവൂർ|നോർത്ത് പറവൂർ]] # [[പാറശ്ശാല]] # [[പത്തനാപുരം]] # [[പയ്യന്നൂർ]] # [[പെരിന്തൽമണ്ണ]] ടൗണിൽ രാമദാസ് ആശുപത്രി ഭാഗത്ത് # [[പേരൂർക്കട]] # [[പിറവം]] # [[പൊൻകുന്നം]] # [[പൊന്നാനി]] # [[പൂവാർ]] # [[പുനലൂർ]] # [[തലശ്ശേരി]] # [[താമരശ്ശേരി]] # [[തൊടുപുഴ]] # [[തൊട്ടിൽപ്പാലം]] # [[വൈക്കം]] # [[വെള്ളനാട്]] # [[വെള്ളറട]] # [[വെഞ്ഞാറമ്മൂട്]] # വികാസ് ഭവൻ # [[വിതുര]] # [[നിലമ്പൂർ]] # [[മണ്ണാർക്കാട്]] നെല്ലിപ്പുഴ ജംക്ഷനിൽ {{Div col end}} === ഓപ്പറേറ്റിങ്ങ് ഡിപ്പോകൾ === {{Div col begin|4}} # [[ആര്യനാട്]] # [[ആര്യങ്കാവ്]] # [[എടത്വാ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|എടത്വ]] # [[എരുമേലി]] # [[ഇരിഞ്ഞാലക്കുട]] # [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ]] # [[കുളത്തൂപ്പുഴ]] # [[മല്ലപ്പള്ളി]] # [[മൂലമറ്റം]] # [[മൂന്നാർ]] # [[പാലോട്]] # [[പന്തളം]] # [[ശാസ്താംകോട്ട]] # [[പുതുക്കാട്]] # [[തിരുവമ്പാടി]] # [[വടകര]] # [[വടക്കഞ്ചേരി]] # [[വിതുര]] # [[നെടുങ്കണ്ടം]] # [[കൂത്താട്ടുകുളം]] # [[കോന്നി]] {{Div col end}} പുതിയതായി ഓപ്പറേറ്റിംഗ് ഡിപ്പോകൾ സ്ഥാപിക്കാൻ സാധ്യതയുള്ള നഗരങ്ങൾ.. മഞ്ചേരി, നെന്മാറ, പട്ടാമ്പി കൊണ്ടോട്ടി ഷോർണൂര്ഒറ്റപ്പാലം,ചെർപുളശേരി, പരപ്പനങ്ങാടി,വളാഞ്ചേരി, കളമശ്ശേരി === വർക്ക്ഷോപ്പുകൾ === # [[പാപ്പനംകോട്]] (മുഖ്യ വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[മാവേലിക്കര]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[ആലുവ]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[എടപ്പാൾ]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[കോഴിക്കോട്]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) === ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം === കെ എസ് ആർ ടി സി യിലെ വിവിധ വിഭാഗം ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കും, ജീവനക്കാർക്കും അതതു തസ്തികപ്രകാരമുള്ള ജോലിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ആവശ്യമായ പരിശീലനം നൽകുന്നതിന് 3 ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്. * തിരുവനന്തപുരം (ആസ്ഥാന ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, അട്ടക്കുളങ്ങര.) * അങ്കമാലി (പ്രാദേശിക ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, അങ്കമാലി ബസ് സ്റ്റേഷൻ ) * എടപ്പാൾ (പ്രാദേശിക ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്, എടപ്പാൾ) == നിരത്തിലിറങ്ങുന്ന പുതിയ സർവ്വീസുകൾ == [[File:New sleeper bus of KSRTC.jpeg|thumb|AC സ്ലീപ്പർ ബസ്]] * '''അനന്തപുരി സിറ്റി ഫാസ്റ്റ്''' : 140 *'''ജനറം വോൾവോ ഏസി ലോഫ്ലോർ''' *'''ജനറം ടാറ്റാ മാർക്കോപോളോ നോൺ ഏസി ലോഫ്ലോർ''' *'''ജനറം ലെയ്ലാന്റ് നോൺ ഏസി ലോഫ്ലോർ''' *'''രാജധാനി റിങ് റോഡ് സർവീസ്''' :10 *'''ഗരുഡ കിങ് ക്ലാസ് - വോൾവോ മൾട്ടി ആക്സിൽ ''': 9 *''' ഗരുഡ മഹാരാജ - സ്കാനിയ മൾട്ടി ആക്സിൽ''' :18 *'''ഗരുഡ സഞ്ചാരി - വോൾവോ''' 2 *'''ഗജരാജ് - വോൾവോ B11R മൾട്ടി ആക്സിൽ സ്ലീപ്പർ : 8''' *'''മിന്നൽ''' '''സൂപ്പർ എയർ ഡീലക്സ്''' * '''വെസ്റ്റിബ്യൂൾ''' ''': 1''' *'''സിറ്റി റൈഡ് ഇലക്ട്രിക് ഡബിൾ ഡക്കർ : 2''' == പലവക == * കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ്സുകൾ ദിവസവും സഞ്ചരിക്കുന്ന ദൂരം മുൻപ് 12,00,000 ആയിരുന്നത് ഇപ്പോൾ 14,22,546 ആക്കി ഉയർത്തിയിരിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.keralartc.com/html/aboutus.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2007-07-09 |archive-date=2018-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180625184242/http://www.keralartc.com/html/aboutus.html |url-status=dead }}</ref> * ദിവസവും 4232 പുനർ‌നിർണ്ണയിച്ച യാത്രകൾ ആണ് ഉള്ളത്. 4704 ബസ്സുകൾ ദിവസവും യാത്ര നടത്തുന്നു. * ഒരു ദിവസം കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ്സുകളിൽ ശരാശരി 31.45 ലക്ഷം യാത്രികർ സഞ്ചരിക്കുന്നു{{തെളിവ്}} ഗ്രാമ പഞ്ചായത്തുകൾ ഇന്ധന ചെലവ് വഹിക്കുന്ന ഗ്രാമവണ്ടി പദ്ധതി ആരംഭിച്ചു ഇലക്ടിക് ബസുകൾ വാങ്ങി ഓർഡിനറി സർവീസുകൾ ഘട്ടം ഘട്ടമായി ഫോസിൽ ഇന്ധന മുക്തമാക്കും പരമാവധി ബസുകൾ ഡിപ്പോ ഇല്ലാത്ത സ്ഥലങ്ങളിൽ സ്റ്റേ ചെയ്യുന്ന ബസ്സുകൾ ആക്കുന്നു == ചിത്രശാല == <gallery> File:KSRTC Scania Maharaja RP 666.jpg|thumb|ഗരുഡ മഹാരാജ സ്കാനിയ ബസ് File:Kerala RTC.jpg|ഗരുഡ കിംഗ് ക്ലാസ് വോൾവോ ബസ് KSRTC orninary bus.JPG|ഓഡിനറി File:Double Ducker Ksrtc bus from Angamaly bus stand.jpg | രണ്ട് തട്ടുള്ള ബസ്സ് അങ്കമാലിയിൽനിന്നും K.S.R.T.C.Bus.jpg|വേണാട് KSRTC "fast passenger".JPG|ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ KSRTC superfast.JPG|സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ് Kerala State RTC Super Express side view.JPG|സൂപ്പർ എക്സ്പ്രസ്സ് Ksrtc ac bus ernakulam.JPG|ടാറ്റ ഗ്ലോബസ് എ.സി എയർബസ് File:KURTC Volvo AC Low floor bus.jpg|thumb|വോൾവോ എസി ലോഫ്ലോർ ബസ് Ashlok Leyland old Indian bus.jpg|പഴയ തലമുറയിൽ പെട്ട ഒരു വണ്ടി KSRTC GARUDA SANCHARI VOLVO BUS IN TRAFFIC BLOCK.jpg|thumb|ഗരുഡ സഞ്ചാരി സിംഗിൾ ആക്സിൽ വോൾവോ ബസ് File:JN 548 Wayanad.jpg|thumb|ലെയ്ലാൻഡ് നോൺ എസി ലോഫ്ലോർ ബസ് </gallery> == പുറം കണ്ണികൾ == {{commonscat|Kerala State Road Transport Corporation|കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി}} * [http://www.keralartc.com/ ഔദ്യോഗിക സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231105161733/https://keralartc.com/ |date=2023-11-05 }} == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist|2}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ബസ്സ് കമ്പനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ റോഡ് ഗതാഗതം]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഗതാഗതം]] [[വർഗ്ഗം:കേരള സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള കമ്പനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ_പൊതുമേഖലാ_സ്ഥാപനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ആസ്ഥാനമായുള്ള കമ്പനികൾ]] smobo2ljoggq4lxwhnecx4h7rvr3jvt 4651973 4651972 2026-07-31T15:52:48Z ~2026-42406-16 220981 /* ഓപ്പറേറ്റിങ്ങ് ഡിപ്പോകൾ */ 4651973 wikitext text/x-wiki {{Div col end}}{{Infobox company | name = കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി | company_logo = [[File:Kerala State Road Transport Corporation logo.png|200px]] | type = [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിന്റെ]] ഗതാഗത മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലുള്ള പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനം | foundation = | location_city = [[തിരുവനന്തപുരം]], [[കേരളം]] | location_country = [[ഇന്ത്യ]] | location = | locations = <!--# of locations--> | key_people = പ്രമോദ് ശങ്കർ | area_served = കേരളം, തമിഴ്‌നാട്, കർണ്ണാടക | industry = [[പൊതു ഗതാഗത ബസ് സർവീസ്]] | products = [[Bus transport]], ചരക്ക് നീക്കം, Services | services = വോൾവോ എസി എയർബസ്, സ്കാനിയ എയർ ബസ് ,ഗരുഡ കിംങ് ക്ലാസ്, ഗരുഡ മഹാരാജ , സൂപ്പർ എയർ ഡീലക്സ് (മിന്നൽ) എയർ ബസ്, സൂപ്പർ ഡീലക്സ് എയർ ബസ്, ശബരി സൂപ്പർ ഡീലക്സ് എയർ ബസ്, സൂപ്പർ എക്സ്പ്രസ്, സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ്, ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ്പ് ഫാസ്റ്റ് പാസഞ്ചർ, ഫാസ്റ്റ് പാസഞ്ചർ, വേണാട്, മലബാർ, തിരുകൊച്ചി, അനന്തപുരി ഫാസ്റ്റ്, രാജധാനി,ടൗൺ ടു ടൗൺ, പോയിന്റ് ടു പോയിൻറ്, ഡബിൾ ഡക്കർ ,വെസ്റ്റിബ്യൂൾ, ലിമിറ്റഡ് സ്‌റ്റോപ്പ് ഓർഡിനറി, ഓർഡിനറി, പിങ്ക് ബസ് (ലേഡീസ് ഒൺലി) ,JNRUM എ.സി.ലോഫ്ലോർ, JNRUM നോൺ എ.സി.ലോഫ്ലോർ | revenue = | operating_income = | net_income = | num_employees = | divisions = | subsid = [[കേരള അർബൻ റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപറേഷൻ]]<ref name="kurtc">{{Cite news|url = http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/all-jnnurm-buses-to-be-brought-under-kurtc/article6534522.ece|title = All JNNURM buses to be brought under KURTC|last = |first = |date = October 26, 2014|work = The Hindu |access-date = 20 Jan 2015}}</ref> | slogan = | homepage = [http://www.keralartc.com keralartc.com] | dissolved = | footnotes = കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ | intl = Yes | Native name = ആനവണ്ടി. }} [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 3z.jpg|പകരം=കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ|ലഘുചിത്രം]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 2z.jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 1z.jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 10z.jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 11z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 12z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 13z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 14z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 15z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ തിരുവനന്തപുരം. വളപ്പിൽ നട്ട് പരിപാലിക്കുന്ന ഒരു [[ആര്യവേപ്പ്]] Neem tree ശാസ്ത്രീയ നാമം Azadirachta indica കുടുംബം Meliaceae.]] {{prettyurl|Kerala State Road Transport Corporation}} {{For|കർണാടക സംസ്ഥാനത്തെ ട്രാൻസ്പോർട് കോർപ്പറേഷനെക്കുറിച്ചറിയാൻ|കർണാടക സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ}} <!--[[ചിത്രം:KSRTC bustand TDPZA.jpg|thumb|200px|right|കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ് സ്റ്റാന്റ്, [[തൊടുപുഴ]]]]--> [[കേരള സർക്കാർ]] നടത്തുന്ന [[ബസ്]] കമ്പനി ആണ് '''കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ''' ({{lang-en|Kerala State Road Transport Corporation - KSRTC}}) (കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി - കേരള സംസ്ഥാന നിരത്ത് ഗതാഗത സംസ്ഥാപിത സംഘം). ''ആനവണ്ടി'' എന്ന ഇരട്ടപേരിൽ അറിയപെടുന്ന സംസ്ഥാന ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ഏറ്റവും പഴയ ബസ് കമ്പനികളിൽ ഒന്നാണ് പൊതു മേഖലാ സ്ഥാപനമായ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി{{തെളിവ്}}. നിശ്ചിത തുക നൽകി ടിക്കറ്റ് എടുത്തു മാത്രമേ ഇവയിൽ യാത്ര ചെയ്യാൻ സാധിക്കുകയുള്ളൂ. ഇവയുടെ ഓർഡിനറി സർവീസുകളിൽ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് ചിലവ് കുറഞ്ഞ രീതിയിൽ യാത്ര ചെയ്യാൻ സാധിക്കും. വരുമാനവും ചിലവുകളും തമ്മിൽ യോജിച്ചു പോകാത്തതിനാൽ ഈ സ്ഥാപനം കാര്യമായ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി നേരിട്ടിരുന്നു. ഇത് സ്ഥാപനത്തിന്റെ നടത്തിപ്പിനെയും ജീവനക്കാരുടെ ശമ്പള വിതരണത്തെയും സാരമായി ബാധിച്ചിരുന്നു. എങ്കിലും സർക്കാർ സഹായം പലപ്പോഴും ലഭിക്കുന്നതായി കാണാം. ഗതാഗത മന്ത്രിക്കാണ് സ്ഥാപനത്തിൻ ചുമതല. നിലവിൽ പത്തനാപുരം MLA ഗണേഷ് കുമാർ ആണ് ഗതാഗതമന്ത്രി[[പ്രമാണം:Kerala RTC.jpg|ലഘുചിത്രം|KSRTC Bus in Mysore]] == ചരിത്രം == [[ചിത്രം:Old photo of KSRTC Bus Station.jpg|thumb|left|തൃശ്ശൂരിലെ ബസ് ഡിപ്പോ, ഒരു പഴയ ചിത്രം]] <!--[[ചിത്രം:ചാലക്കുടി-സൌത്ത്-ജങ്ഷൻ.jpg|thumb|200px|കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ് - [[ചാലക്കുടി]] കവലയിൽ]]--><!----> 1936 ൽതിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റേറ്റ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് ഡിപാർട്ട്മെന്റ് എന്ന പേരിൽ തിരുവിതാംകൂറിലെ അവസാനത്തെ രാജാവായിരുന്ന ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ആണ് KSRTC സ്ഥാപിച്ചത്. ഇന്ത്യയിൽ ഒരു രാജാവ് സ്ഥാപിച്ച സർക്കാർ ബസ് കമ്പനി എന്ന അപൂർവത KSRTC ക്ക് മാത്രം. ലണ്ടൻ പാസഞ്ജർ ട്രാൻസ്പോർട്ട് ബോർഡിന്റെ അസിസ്റ്റന്റ് ഓപറേറ്റിങ്ങ് സൂപറിന്റെൻഡെന്റ് ആയിരുന്ന [[ഇ.ജി. സാൾട്ടർ]] [[1937]] [[സെപ്റ്റംബർ 20|സെപ്റ്റംബർ 20-നു]] ഗതാഗതവകുപ്പിന്റെ സൂപറിന്റെൻഡെന്റ് ആയി അവരോധിക്കപ്പെട്ടു. [[തിരുവനന്തപുരം]] - [[കന്യാകുമാരി]], [[പാലക്കാട്]] - [[കോയമ്പത്തൂർ]] തുടങ്ങിയ പ്രധാന അന്തർ സംസ്ഥാന പാതകൾ ദേശസാൽക്കരിച്ചതോടെ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. വളർന്നു. [[ഇംഗ്ലണ്ട്|ഇംഗ്ലണ്ടിൽ]] നിന്ന് ഇറക്കുമതി ചെയ്ത, കോമറ്റ് ഷാസിയിൽ പെർകിൻസ് ഡീസൽ എഞ്ജിൻ ഘടിപ്പിച്ച 60 ബസ്സുകളായിരുന്നു ആദ്യത്തെ ബസ്സുകളുടെ ശ്രേണി. സാൾട്ടറുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ തിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റേറ്റ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് ഡിപാർട്ട്മെന്റ് ജീവനക്കാർ തന്നെയായിരുന്നു ബസ്സുകളുടെ ബോഡി നിർമ്മിച്ചത്. തിരുവനന്തപുരം - കന്യാകുമാരി പാത ദേശസാൽക്കരിച്ചതിനാൽ സ്വകാര്യ ഗതാഗത സ്ഥാപനങ്ങളിൽ നിന്ന് ജോലി നഷ്ടപ്പെടാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ളവർക്ക് കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയിൽ അന്ന് നിയമനത്തിന് മുൻ‌ഗണന നൽകി. അന്ന് ജീവനക്കാരെ തിരഞ്ഞെടുത്ത രീതി ഇന്നും കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയിൽ ജീവനക്കാരെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിന് പിന്തുടരുന്നു.നൂറോളം ജീവനക്കാരെ ഇൻസ്പെക്ടർമാരും കണ്ടക്ടർമാരുമായി നിയമിച്ചുകൊണ്ടാണ് ഗതാഗത വകുപ്പ് ആരംഭിച്ചത്. സംസ്ഥാന മോട്ടോർ സർവ്വീസ് ശ്രീ [[ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ|ചിത്തിരതിരുന്നാൾ മഹാരാജാവ്]] [[1938]], [[ഫെബ്രുവരി 20]]-ന്<ref>{{cite news|title = കവർസ്റ്റോറി|url = http://www.madhyamam.com/weekly/372|publisher = [[മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]] ലക്കം 685|date = 2011 ഏപ്രിൽ 11|accessdate = 2013 മാർച്ച് 12|language = മലയാളം}}</ref> ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന [[സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ|സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ]] ആശയമായിരുന്നു സർക്കാർ വകയിലെ ബസ് സർവീസ്.<ref>{{cite news|title = മൂക്കുള്ള ബസ്സും മുക്കാചക്രവും|url = http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/ftrackContentView.do?contentId=17411975&tabId=17&BV_ID=@@@|publisher = മലയാളമനോരമ|date = 2014 ഓഗസ്റ്റ് 25|accessdate = 2014 ഓഗസ്റ്റ് 25|language = മലയാളം|archiveurl = https://web.archive.org/web/20140825103131/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/ftrackContentView.do?contentId=17411975&tabId=17&BV_ID=@@@|archivedate = 2014-08-25|url-status = dead}}</ref> മഹാരാജാവും ബന്ധുജനങ്ങളുമായിരുന്നു ഉദ്ഘാടനയാത്രയിലെ യാത്രക്കാർ. സാൾട്ടർ തന്നെയായിരുന്നു ആദ്യയാത്രയിലെ ഡ്രൈവർ. ഈ ബസ്സും മറ്റ് 33 ബസ്സുകളും കവടിയാർ നഗരത്തിലൂടെ ഘോഷയാത്രയായി ഓടിയത് അന്ന് ആകർഷകമായ കാഴ്ചയായിരുന്നു. [[ചിത്രം:എറണാകുളത്തെ ബോട്ട് ജെട്ടി (1950).jpg|thumb|left|എറണാകുളം ജട്ടിയിൽ നിർത്തിയിട്ടിരിക്കുന്ന ബസ്സുകൾ (1950)]] റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ നിയമം [[1950|1950-ൽ]] നിലവിൽ വന്നതിനെ തുടർന്ന് കേരള സർക്കാർ [[1965|1965-ൽ]] കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. നിയമങ്ങൾ (സെക്ഷൻ 44) നിർമ്മിച്ചു. ഈ വകുപ്പ് 1965 [[ഏപ്രിൽ 1|ഏപ്രിൽ 1-നു]] ഒരു സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനമാക്കി. [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിന്റെ]] വിജ്ഞാ‍പന പ്രകാരം '''കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ''' 1965 [[മാർച്ച് 15|മാർച്ച് 15-നു]] സ്ഥാപിതമായി. == സർവ്വീസ് വിഭാഗങ്ങൾ == [[File:KSRTC Jnurom AC VOLVO bus at Angamaly bus station.JPG|thumb|right|250px|കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ ജനറം പദ്ധതിയിൽ കേരളത്തിനു ലഭിച്ച എ.സി. വോൾവോ ബസ്]] കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി-ക്ക് [[അശോക് ലെയ്‌ലാൻഡ്|അശോക് ലെയ്ലാൻഡ്]], [[ടാറ്റാ മോട്ടോർസ്]],ഐഷർ, വോൾവോ, സ്കാനിയ എന്നീ‍ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ബസ്സുകൾ ഉണ്ട് കൂടാതെ ഇലക്ട്രിക് CNG ബസുകളും വാങ്ങുന്നു ബസ്സുകളുടെ തരം ഇങ്ങനെ ആണ്. '''ഓർഡിനറി''' ചെറിയ ദൂരങ്ങളിൽ ഓടുന്ന സാധാരണ സർവ്വീസുകളാണിവ. സൂപ്പർ ക്ലാസ്സ് ബസ്സുകളുടെ പെർമിറ്റ് കാലാവധി കഴിയുമ്പോൾ അവ ഓർഡിനറി സർവ്വീസുകൾക്ക് വേണ്ടി തയ്യാറാക്കുന്നു. അതിനാൽ പഴക്കം ചെന്ന ബസുകൾ ഈ വിഭാഗത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഫീഡർ സർവ്വീസുകൾ ഓർഡിനറിയിൽപ്പെടുന്നു. പലപ്പോഴും ഗ്രാമ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഓർഡിനറി സർവീസ് മാത്രമാണ് ഉണ്ടാവുക. '''ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ''' ദീർഘദൂരത്തിലുള്ള സർവ്വീസുകൾക്ക് ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നതാണ് ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ. ഓർഡിനറിയെ അപേക്ഷിച്ച് ഇവ നിർത്തുന്ന സ്ഥലങ്ങൾ കുറവാണ്. മഞ്ഞയും ചുവപ്പും ചേർന്ന നിറങ്ങൾ ആണ് ഇവയ്ക്ക്. ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ് , ലോ ഫ്ലോർ, ടൗൺ ടു ടൗൺ ബസ്സുകൾ ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചറുകളിൽപ്പെടുന്നു. ഇവ വ്യത്യസ്ത നിറങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ ചാർജ് ഓർഡിനറിയേക്കാൾ കൂടുതൽ ആണ്. എന്നാൽ ഓർഡിനറി ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ്പ്‌ ബസ് സ്റ്റോപ്പുകൾ കുറവാണെങ്കിലും ഓർഡിനറിയുടെ ചാർജിൽ തന്നെയാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. അനന്തപുരി, വേണാട്, മലബാർ തുടങ്ങിയവയും ഈ വിഭാഗത്തിൽ വരുന്നു. '''സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ്''' വളരെ കൂടിയ ദൂരത്തേയ്ക്ക് സർവ്വീസ് നടത്തുന്ന വാഹനങ്ങളാണിവ. അതിവേഗം നിഷ്കർച്ചിട്ടുള്ള ഈ ബസ്സുകൾ ഏറ്റവും പ്രധാന സ്ഥലങ്ങളിൽ നിർത്തുന്നതാണ്. മഞ്ഞയും ചുവപ്പും നിറത്തിലുള്ള ഇവ പൊതുവെ കാണാൻ മനോഹരമാണ്. ശീതീകരണ സംവിധാനമുള്ള ലോഫ്ലോർ, സന്ദേശവാഹിനി ഇവയൊക്കെ സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റുകളാണ്. '''സൂപ്പർ ഡീലക്സ്''' ഉയർന്ന യാത്രാ സൗകര്യങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തി ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ ട്രെയിനുകളേക്കാൾ വേഗത്തിൽ യാത്രക്കാരെ ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്ത് എത്തിക്കുന്നതിനുദ്ദേശിച്ചു തുടങ്ങിയതാണിവ. മിന്നൽ സർവ്വീസ്, സിൽവർ ലൈൻ ജെറ്റ് സർവീസുകളുടെ പരിഷ്കരിച്ച പതിപ്പാണ്. '''സൂപ്പർ എക്സ്പ്രസ്സ്''' പച്ച നിറമുള്ള സൂപ്പർ ക്ലാസ്സ് ബസ്സുകളാണിത്. ഇടയ്ക്ക് നിർത്തിവച്ചിരുന്നെങ്കിലും പുനരാരംഭിച്ചു. അൻപതോളം ബസ്സുകൾ ഈ സർവ്വീസുകൾ നടത്തുന്നുണ്ട്. കൂടാതെ ഗരുഡ,ഗരുഡ മഹാരാജ,വെസ്റ്റിബ്യൂൾ, എന്ന പേരുകളുള്ള ബസ്സുകളും സർവ്വീസിലുണ്ട്. {| class="wikitable" ! തരം !! align="right" | എണ്ണം |- | അശോക് ലയലാൻഡ് || align="right" | 2940{{തെളിവ്}} |- | റ്റാറ്റാ മോട്ടോഴ്സ് || align="right" | 1562{{തെളിവ്}} |- | ഐഷർ || align="right" | 200{{തെളിവ്}} |- |[[വോൾ‌വോ]] ആഡംബര ബസ്സുകൾ || align="right" | 11{{തെളിവ്}} |- | സ്കാനിയ ആഡംബര ബസ്സുകൾ || align="right" | 18{{തെളിവ്}} |- ! ആകെ !! 4731 |} [[ചിത്രം:Double Decker Bus Kochi.JPG|thumb|left|രണ്ടു നിലയുള്ള ബസ്, കൊച്ചി]] * ഇതിൽ 2124 ബസ്സുകൾ ( 45.15 % ) 7 വർഷത്തിനു മുകളിൽ പ്രായം ഉള്ളവയാണ് * 366 ബസ്സുകൾ ( 7.78 % ) 10 വർഷത്തിനു മുകളിൽ പ്രായം ഉള്ളവയാണ്. ഇവയെ സേവനത്തിൽ നിന്നും നീക്കം ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. == ഓഫീസുകളും ഡിപ്പോകളും == === ഹെഡ് ഓഫീസ് === * ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് ഭവൻ, കിഴക്കേ കോട്ട, തിരുവനന്തപുരം === ഡിപ്പോകൾ === [[File:KSRTC Kozhikode.jpg|thumbnail|കോഴിക്കോട് കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി ബസ് സ്റ്റേഷൻ]] # [[ആറ്റിങ്ങൽ]] ദേശീയപാതയിൽ # [[ആലപ്പുഴ]] # [[ആലുവ]] റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനടുത്ത് # [[ചങ്ങനാശ്ശേരി]] # [[ചെങ്ങന്നൂർ]] # [[ചേർത്തല]] # [[എറണാകുളം]] # [[കണ്ണൂർ]] # [[കാസർഗോഡ്]] # [[കായംകുളം]] # [[കൊല്ലം]] # [[കൊട്ടാരക്കര]] # [[കോട്ടയം]] # [[കോഴിക്കോട്]] പുതിയ സ്റ്റാൻ്റിനടുത്ത് മാവൂർ റോഡിൽമാ # [[മൂവാറ്റുപുഴ]] # [[നെടുമങ്ങാട്]] # [[നെയ്യാറ്റിൻകര]] # [[പാലാ]] # [[പാലക്കാട്]], മിഷൻ സ്കൂളിന് സമീപം # [[പാപ്പനംകോട്]] # [[പത്തനംതിട്ട]] # [[പെരുമ്പാവൂർ]] വുത്താകൃതിയിൽ കെട്ടിടം # [[സുൽത്താൻ ബത്തേരി]] # [[തിരുവല്ല]] # [[തൃശ്ശൂർ]] റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ കൊക്കാല ഭാഗത്ത് # തിരുവനന്തപുരം സെൻട്രൽ, തമ്പാനൂരിൽ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷന് എതിർവശം # തിരുവനന്തപുരം സിറ്റി # [[വിഴിഞ്ഞം]] # [[വെഞ്ഞാറമൂട്]] === സബ് ഡിപ്പോകൾ === {{Div col begin|4}} # [[അടൂർ]] # [[അങ്കമാലി]] ദേശീയപാതയിൽ # [[ചടയമംഗലം]] # [[ചാലക്കുടി]] ടൗണിൽ # [[ചാത്തന്നൂർ]] # [[ചിറ്റൂർ]] # [[ഈരാറ്റുപേട്ട]] # [[ഗുരുവായൂർ]] # [[ഹരിപ്പാട്]] # [[കൽപറ്റ|കല്പറ്റ]] # [[കണിയാപുരം]] # [[കരുനാഗപ്പള്ളി]] # [[കാട്ടാക്കട]] # [[കട്ടപ്പന]] # [[കിളിമാനൂർ]] # [[കോതമംഗലം]] # [[കുമളി]] # [[മാള]] # [[മലപ്പുറം]], കുന്നുമ്മലിൽ # [[മാനന്തവാടി]] # [[മാവേലിക്കര]] # [[വടക്കൻ പറവൂർ|നോർത്ത് പറവൂർ]] # [[പാറശ്ശാല]] # [[പത്തനാപുരം]] # [[പയ്യന്നൂർ]] # [[പെരിന്തൽമണ്ണ]] ടൗണിൽ രാമദാസ് ആശുപത്രി ഭാഗത്ത് # [[പേരൂർക്കട]] # [[പിറവം]] # [[പൊൻകുന്നം]] # [[പൊന്നാനി]] # [[പൂവാർ]] # [[പുനലൂർ]] # [[തലശ്ശേരി]] # [[താമരശ്ശേരി]] # [[തൊടുപുഴ]] # [[തൊട്ടിൽപ്പാലം]] # [[വൈക്കം]] # [[വെള്ളനാട്]] # [[വെള്ളറട]] # [[വെഞ്ഞാറമ്മൂട്]] # വികാസ് ഭവൻ # [[വിതുര]] # [[നിലമ്പൂർ]] # [[മണ്ണാർക്കാട്]] നെല്ലിപ്പുഴ ജംക്ഷനിൽ {{Div col end}} === ഓപ്പറേറ്റിങ്ങ് ഡിപ്പോകൾ === {{Div col begin|4}} # [[ആര്യനാട്]] # [[ആര്യങ്കാവ്]] # [[എടത്വാ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|എടത്വ]] # [[എരുമേലി]] # [[ഇരിഞ്ഞാലക്കുട]] # [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ]] # [[കുളത്തൂപ്പുഴ]] # [[മല്ലപ്പള്ളി]] # [[മൂലമറ്റം]] # [[മൂന്നാർ]] # [[പാലോട്]] # [[പന്തളം]] # [[ശാസ്താംകോട്ട]] # [[പുതുക്കാട്]] # [[തിരുവമ്പാടി]] # [[വടകര]] # [[വടക്കഞ്ചേരി]] # [[നെടുങ്കണ്ടം]] # [[കൂത്താട്ടുകുളം]] # [[കോന്നി]] {{Div col end}} പുതിയതായി ഓപ്പറേറ്റിംഗ് ഡിപ്പോകൾ സ്ഥാപിക്കാൻ സാധ്യതയുള്ള നഗരങ്ങൾ.. മഞ്ചേരി, നെന്മാറ, പട്ടാമ്പി കൊണ്ടോട്ടി ഷോർണൂര്ഒറ്റപ്പാലം,ചെർപുളശേരി, പരപ്പനങ്ങാടി,വളാഞ്ചേരി, കളമശ്ശേരി === വർക്ക്ഷോപ്പുകൾ === # [[പാപ്പനംകോട്]] (മുഖ്യ വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[മാവേലിക്കര]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[ആലുവ]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[എടപ്പാൾ]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[കോഴിക്കോട്]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) === ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം === കെ എസ് ആർ ടി സി യിലെ വിവിധ വിഭാഗം ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കും, ജീവനക്കാർക്കും അതതു തസ്തികപ്രകാരമുള്ള ജോലിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ആവശ്യമായ പരിശീലനം നൽകുന്നതിന് 3 ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്. * തിരുവനന്തപുരം (ആസ്ഥാന ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, അട്ടക്കുളങ്ങര.) * അങ്കമാലി (പ്രാദേശിക ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, അങ്കമാലി ബസ് സ്റ്റേഷൻ ) * എടപ്പാൾ (പ്രാദേശിക ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്, എടപ്പാൾ) == നിരത്തിലിറങ്ങുന്ന പുതിയ സർവ്വീസുകൾ == [[File:New sleeper bus of KSRTC.jpeg|thumb|AC സ്ലീപ്പർ ബസ്]] * '''അനന്തപുരി സിറ്റി ഫാസ്റ്റ്''' : 140 *'''ജനറം വോൾവോ ഏസി ലോഫ്ലോർ''' *'''ജനറം ടാറ്റാ മാർക്കോപോളോ നോൺ ഏസി ലോഫ്ലോർ''' *'''ജനറം ലെയ്ലാന്റ് നോൺ ഏസി ലോഫ്ലോർ''' *'''രാജധാനി റിങ് റോഡ് സർവീസ്''' :10 *'''ഗരുഡ കിങ് ക്ലാസ് - വോൾവോ മൾട്ടി ആക്സിൽ ''': 9 *''' ഗരുഡ മഹാരാജ - സ്കാനിയ മൾട്ടി ആക്സിൽ''' :18 *'''ഗരുഡ സഞ്ചാരി - വോൾവോ''' 2 *'''ഗജരാജ് - വോൾവോ B11R മൾട്ടി ആക്സിൽ സ്ലീപ്പർ : 8''' *'''മിന്നൽ''' '''സൂപ്പർ എയർ ഡീലക്സ്''' * '''വെസ്റ്റിബ്യൂൾ''' ''': 1''' *'''സിറ്റി റൈഡ് ഇലക്ട്രിക് ഡബിൾ ഡക്കർ : 2''' == പലവക == * കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ്സുകൾ ദിവസവും സഞ്ചരിക്കുന്ന ദൂരം മുൻപ് 12,00,000 ആയിരുന്നത് ഇപ്പോൾ 14,22,546 ആക്കി ഉയർത്തിയിരിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.keralartc.com/html/aboutus.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2007-07-09 |archive-date=2018-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180625184242/http://www.keralartc.com/html/aboutus.html |url-status=dead }}</ref> * ദിവസവും 4232 പുനർ‌നിർണ്ണയിച്ച യാത്രകൾ ആണ് ഉള്ളത്. 4704 ബസ്സുകൾ ദിവസവും യാത്ര നടത്തുന്നു. * ഒരു ദിവസം കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ്സുകളിൽ ശരാശരി 31.45 ലക്ഷം യാത്രികർ സഞ്ചരിക്കുന്നു{{തെളിവ്}} ഗ്രാമ പഞ്ചായത്തുകൾ ഇന്ധന ചെലവ് വഹിക്കുന്ന ഗ്രാമവണ്ടി പദ്ധതി ആരംഭിച്ചു ഇലക്ടിക് ബസുകൾ വാങ്ങി ഓർഡിനറി സർവീസുകൾ ഘട്ടം ഘട്ടമായി ഫോസിൽ ഇന്ധന മുക്തമാക്കും പരമാവധി ബസുകൾ ഡിപ്പോ ഇല്ലാത്ത സ്ഥലങ്ങളിൽ സ്റ്റേ ചെയ്യുന്ന ബസ്സുകൾ ആക്കുന്നു == ചിത്രശാല == <gallery> File:KSRTC Scania Maharaja RP 666.jpg|thumb|ഗരുഡ മഹാരാജ സ്കാനിയ ബസ് File:Kerala RTC.jpg|ഗരുഡ കിംഗ് ക്ലാസ് വോൾവോ ബസ് KSRTC orninary bus.JPG|ഓഡിനറി File:Double Ducker Ksrtc bus from Angamaly bus stand.jpg | രണ്ട് തട്ടുള്ള ബസ്സ് അങ്കമാലിയിൽനിന്നും K.S.R.T.C.Bus.jpg|വേണാട് KSRTC "fast passenger".JPG|ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ KSRTC superfast.JPG|സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ് Kerala State RTC Super Express side view.JPG|സൂപ്പർ എക്സ്പ്രസ്സ് Ksrtc ac bus ernakulam.JPG|ടാറ്റ ഗ്ലോബസ് എ.സി എയർബസ് File:KURTC Volvo AC Low floor bus.jpg|thumb|വോൾവോ എസി ലോഫ്ലോർ ബസ് Ashlok Leyland old Indian bus.jpg|പഴയ തലമുറയിൽ പെട്ട ഒരു വണ്ടി KSRTC GARUDA SANCHARI VOLVO BUS IN TRAFFIC BLOCK.jpg|thumb|ഗരുഡ സഞ്ചാരി സിംഗിൾ ആക്സിൽ വോൾവോ ബസ് File:JN 548 Wayanad.jpg|thumb|ലെയ്ലാൻഡ് നോൺ എസി ലോഫ്ലോർ ബസ് </gallery> == പുറം കണ്ണികൾ == {{commonscat|Kerala State Road Transport Corporation|കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി}} * [http://www.keralartc.com/ ഔദ്യോഗിക സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231105161733/https://keralartc.com/ |date=2023-11-05 }} == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist|2}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ബസ്സ് കമ്പനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ റോഡ് ഗതാഗതം]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഗതാഗതം]] [[വർഗ്ഗം:കേരള സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള കമ്പനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ_പൊതുമേഖലാ_സ്ഥാപനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ആസ്ഥാനമായുള്ള കമ്പനികൾ]] couj36vamoqguwt7n4uoyetd49hwjnb 4652083 4651973 2026-08-01T09:44:18Z Meenakshi nandhini 99060 4652083 wikitext text/x-wiki {{Div col end}}{{Infobox company | name = കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി | company_logo = [[File:Kerala State Road Transport Corporation logo.png|200px]] | type = [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിന്റെ]] ഗതാഗത മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലുള്ള പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനം | foundation = | location_city = [[തിരുവനന്തപുരം]], [[കേരളം]] | location_country = [[ഇന്ത്യ]] | location = | locations = <!--# of locations--> | key_people = പ്രമോദ് ശങ്കർ | area_served = കേരളം, തമിഴ്‌നാട്, കർണ്ണാടക | industry = [[പൊതു ഗതാഗത ബസ് സർവീസ്]] | products = [[Bus transport]], ചരക്ക് നീക്കം, Services | services = വോൾവോ എസി എയർബസ്, സ്കാനിയ എയർ ബസ് ,ഗരുഡ കിംങ് ക്ലാസ്, ഗരുഡ മഹാരാജ , സൂപ്പർ എയർ ഡീലക്സ് (മിന്നൽ) എയർ ബസ്, സൂപ്പർ ഡീലക്സ് എയർ ബസ്, ശബരി സൂപ്പർ ഡീലക്സ് എയർ ബസ്, സൂപ്പർ എക്സ്പ്രസ്, സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ്, ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ്പ് ഫാസ്റ്റ് പാസഞ്ചർ, ഫാസ്റ്റ് പാസഞ്ചർ, വേണാട്, മലബാർ, തിരുകൊച്ചി, അനന്തപുരി ഫാസ്റ്റ്, രാജധാനി,ടൗൺ ടു ടൗൺ, പോയിന്റ് ടു പോയിൻറ്, ഡബിൾ ഡക്കർ ,വെസ്റ്റിബ്യൂൾ, ലിമിറ്റഡ് സ്‌റ്റോപ്പ് ഓർഡിനറി, ഓർഡിനറി, പിങ്ക് ബസ് (ലേഡീസ് ഒൺലി) ,JNRUM എ.സി.ലോഫ്ലോർ, JNRUM നോൺ എ.സി.ലോഫ്ലോർ | revenue = | operating_income = | net_income = | num_employees = | divisions = | subsid = [[കേരള അർബൻ റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപറേഷൻ]]<ref name="kurtc">{{Cite news|url = http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/all-jnnurm-buses-to-be-brought-under-kurtc/article6534522.ece|title = All JNNURM buses to be brought under KURTC|last = |first = |date = October 26, 2014|work = The Hindu |access-date = 20 Jan 2015}}</ref> | slogan = | homepage = [http://www.keralartc.com keralartc.com] | dissolved = | footnotes = കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ | intl = Yes | Native name = ആനവണ്ടി. }} [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 3z.jpg|പകരം=കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ|ലഘുചിത്രം]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 2z.jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 1z.jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 10z.jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 11z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 12z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 13z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 14z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 15z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ തിരുവനന്തപുരം. വളപ്പിൽ നട്ട് പരിപാലിക്കുന്ന ഒരു [[ആര്യവേപ്പ്]] Neem tree ശാസ്ത്രീയ നാമം Azadirachta indica കുടുംബം Meliaceae.]] {{prettyurl|Kerala State Road Transport Corporation}} {{For|കർണാടക സംസ്ഥാനത്തെ ട്രാൻസ്പോർട് കോർപ്പറേഷനെക്കുറിച്ചറിയാൻ|കർണാടക സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ}} <!--[[ചിത്രം:KSRTC bustand TDPZA.jpg|thumb|200px|right|കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ് സ്റ്റാന്റ്, [[തൊടുപുഴ]]]]--> [[കേരള സർക്കാർ]] നടത്തുന്ന [[ബസ്]] കമ്പനി ആണ് '''കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ''' ({{lang-en|Kerala State Road Transport Corporation - KSRTC}}) (കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി - കേരള സംസ്ഥാന നിരത്ത് ഗതാഗത സംസ്ഥാപിത സംഘം). ''ആനവണ്ടി'' എന്ന ഇരട്ടപേരിൽ അറിയപെടുന്ന സംസ്ഥാന ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ഏറ്റവും പഴയ ബസ് കമ്പനികളിൽ ഒന്നാണ് പൊതു മേഖലാ സ്ഥാപനമായ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി{{തെളിവ്}}. നിശ്ചിത തുക നൽകി ടിക്കറ്റ് എടുത്തു മാത്രമേ ഇവയിൽ യാത്ര ചെയ്യാൻ സാധിക്കുകയുള്ളൂ. ഇവയുടെ ഓർഡിനറി സർവീസുകളിൽ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് ചിലവ് കുറഞ്ഞ രീതിയിൽ യാത്ര ചെയ്യാൻ സാധിക്കും. വരുമാനവും ചിലവുകളും തമ്മിൽ യോജിച്ചു പോകാത്തതിനാൽ ഈ സ്ഥാപനം കാര്യമായ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി നേരിട്ടിരുന്നു. ഇത് സ്ഥാപനത്തിന്റെ നടത്തിപ്പിനെയും ജീവനക്കാരുടെ ശമ്പള വിതരണത്തെയും സാരമായി ബാധിച്ചിരുന്നു. എങ്കിലും സർക്കാർ സഹായം പലപ്പോഴും ലഭിക്കുന്നതായി കാണാം. ഗതാഗത മന്ത്രിക്കാണ് സ്ഥാപനത്തിൻ ചുമതല. നിലവിൽ പത്തനാപുരം MLA ഗണേഷ് കുമാർ ആണ് ഗതാഗതമന്ത്രി[[പ്രമാണം:Kerala RTC.jpg|ലഘുചിത്രം|KSRTC Bus in Mysore]] == ചരിത്രം == [[ചിത്രം:Old photo of KSRTC Bus Station.jpg|thumb|left|തൃശ്ശൂരിലെ ബസ് ഡിപ്പോ, ഒരു പഴയ ചിത്രം]] <!--[[ചിത്രം:ചാലക്കുടി-സൌത്ത്-ജങ്ഷൻ.jpg|thumb|200px|കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ് - [[ചാലക്കുടി]] കവലയിൽ]]--><!----> 1936 ൽതിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റേറ്റ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് ഡിപാർട്ട്മെന്റ് എന്ന പേരിൽ തിരുവിതാംകൂറിലെ അവസാനത്തെ രാജാവായിരുന്ന ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ആണ് KSRTC സ്ഥാപിച്ചത്. ഇന്ത്യയിൽ ഒരു രാജാവ് സ്ഥാപിച്ച സർക്കാർ ബസ് കമ്പനി എന്ന അപൂർവത KSRTC ക്ക് മാത്രം. ലണ്ടൻ പാസഞ്ജർ ട്രാൻസ്പോർട്ട് ബോർഡിന്റെ അസിസ്റ്റന്റ് ഓപറേറ്റിങ്ങ് സൂപറിന്റെൻഡെന്റ് ആയിരുന്ന [[ഇ.ജി. സാൾട്ടർ]] [[1937]] [[സെപ്റ്റംബർ 20|സെപ്റ്റംബർ 20-നു]] ഗതാഗതവകുപ്പിന്റെ സൂപറിന്റെൻഡെന്റ് ആയി അവരോധിക്കപ്പെട്ടു. [[തിരുവനന്തപുരം]] - [[കന്യാകുമാരി]], [[പാലക്കാട്]] - [[കോയമ്പത്തൂർ]] തുടങ്ങിയ പ്രധാന അന്തർ സംസ്ഥാന പാതകൾ ദേശസാൽക്കരിച്ചതോടെ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. വളർന്നു. [[ഇംഗ്ലണ്ട്|ഇംഗ്ലണ്ടിൽ]] നിന്ന് ഇറക്കുമതി ചെയ്ത, കോമറ്റ് ഷാസിയിൽ പെർകിൻസ് ഡീസൽ എഞ്ജിൻ ഘടിപ്പിച്ച 60 ബസ്സുകളായിരുന്നു ആദ്യത്തെ ബസ്സുകളുടെ ശ്രേണി. സാൾട്ടറുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ തിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റേറ്റ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് ഡിപാർട്ട്മെന്റ് ജീവനക്കാർ തന്നെയായിരുന്നു ബസ്സുകളുടെ ബോഡി നിർമ്മിച്ചത്. തിരുവനന്തപുരം - കന്യാകുമാരി പാത ദേശസാൽക്കരിച്ചതിനാൽ സ്വകാര്യ ഗതാഗത സ്ഥാപനങ്ങളിൽ നിന്ന് ജോലി നഷ്ടപ്പെടാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ളവർക്ക് കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയിൽ അന്ന് നിയമനത്തിന് മുൻ‌ഗണന നൽകി. അന്ന് ജീവനക്കാരെ തിരഞ്ഞെടുത്ത രീതി ഇന്നും കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയിൽ ജീവനക്കാരെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിന് പിന്തുടരുന്നു.നൂറോളം ജീവനക്കാരെ ഇൻസ്പെക്ടർമാരും കണ്ടക്ടർമാരുമായി നിയമിച്ചുകൊണ്ടാണ് ഗതാഗത വകുപ്പ് ആരംഭിച്ചത്. സംസ്ഥാന മോട്ടോർ സർവ്വീസ് ശ്രീ [[ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ|ചിത്തിരതിരുന്നാൾ മഹാരാജാവ്]] [[1938]], [[ഫെബ്രുവരി 20]]-ന്<ref>{{cite news|title = കവർസ്റ്റോറി|url = http://www.madhyamam.com/weekly/372|publisher = [[മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]] ലക്കം 685|date = 2011 ഏപ്രിൽ 11|accessdate = 2013 മാർച്ച് 12|language = മലയാളം}}</ref> ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന [[സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ|സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ]] ആശയമായിരുന്നു സർക്കാർ വകയിലെ ബസ് സർവീസ്.<ref>{{cite news|title = മൂക്കുള്ള ബസ്സും മുക്കാചക്രവും|url = http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/ftrackContentView.do?contentId=17411975&tabId=17&BV_ID=@@@|publisher = മലയാളമനോരമ|date = 2014 ഓഗസ്റ്റ് 25|accessdate = 2014 ഓഗസ്റ്റ് 25|language = മലയാളം|archiveurl = https://web.archive.org/web/20140825103131/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/ftrackContentView.do?contentId=17411975&tabId=17&BV_ID=@@@|archivedate = 2014-08-25|url-status = dead}}</ref> മഹാരാജാവും ബന്ധുജനങ്ങളുമായിരുന്നു ഉദ്ഘാടനയാത്രയിലെ യാത്രക്കാർ. സാൾട്ടർ തന്നെയായിരുന്നു ആദ്യയാത്രയിലെ ഡ്രൈവർ. ഈ ബസ്സും മറ്റ് 33 ബസ്സുകളും കവടിയാർ നഗരത്തിലൂടെ ഘോഷയാത്രയായി ഓടിയത് അന്ന് ആകർഷകമായ കാഴ്ചയായിരുന്നു. [[ചിത്രം:എറണാകുളത്തെ ബോട്ട് ജെട്ടി (1950).jpg|thumb|left|എറണാകുളം ജട്ടിയിൽ നിർത്തിയിട്ടിരിക്കുന്ന ബസ്സുകൾ (1950)]] റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ നിയമം [[1950|1950-ൽ]] നിലവിൽ വന്നതിനെ തുടർന്ന് കേരള സർക്കാർ [[1965|1965-ൽ]] കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. നിയമങ്ങൾ (സെക്ഷൻ 44) നിർമ്മിച്ചു. ഈ വകുപ്പ് 1965 [[ഏപ്രിൽ 1|ഏപ്രിൽ 1-നു]] ഒരു സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനമാക്കി. [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിന്റെ]] വിജ്ഞാ‍പന പ്രകാരം '''കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ''' 1965 [[മാർച്ച് 15|മാർച്ച് 15-നു]] സ്ഥാപിതമായി. === തിരുവിതാംകൂർ സംസ്ഥാന ഗതാഗത വകുപ്പ് === കേരള സംസ്ഥാന രൂപീകരണത്തിന് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പാണ് കോർപ്പറേഷന്റെ ചരിത്രം ആരംഭിക്കുന്നത്. ഇത് സർക്കാർ നടത്തുന്ന ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും പഴയ പൊതു റോഡ് ഗതാഗത സേവനങ്ങളിലൊന്നായി ഇതിനെ മാറ്റുന്നു. നിലവിലുള്ള പൊതുഗതാഗത സംവിധാനം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനായി, കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയുടെ മുൻഗാമിയായ തിരുവിതാംകൂർ സംസ്ഥാന ഗതാഗത വകുപ്പ് (ടി.എസ്.ടി.ഡി) സ്ഥാപിക്കാൻ രാജാവ് ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമ വർമ്മയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള തിരുവിതാംകൂർ സർക്കാർ തീരുമാനിച്ചു. <ref>[http://www.natgeotraveller.in/web-exclusive/web-exclusive-month/kerala-bus-journey/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150414040442/http://www.natgeotraveller.in/web-exclusive/web-exclusive-month/kerala-bus-journey/|date=14 April 2015}}</ref><ref>{{Cite news |last=Pradeep |first=K |date=2014-02-19 |title=When the buses drove in |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/society/when-the-buses-drove-in/article5706345.ece |access-date=2023-02-19 |issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite book|title=[[Travancore State Manual]]|last=Nagam Aiya|first=V|publisher=Nabu Press|year=2011|volume=1|orig-year=1901}}</ref> തുടക്കത്തിൽ, വകുപ്പ് ഇംഗ്ലണ്ടിൽ നിന്ന് 60 കൊമർ പിഎൻഎഫ്3 ചേസിസ് ഇറക്കുമതി ചെയ്തു. ലണ്ടൻ പാസഞ്ചർ ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് ബോർഡിന്റെ അന്നത്തെ അസിസ്റ്റന്റ് ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സൂപ്രണ്ടായിരുന്ന ഇ.ജി. സാൾട്ടറുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ, ഇറക്കുമതി ചെയ്ത ചേസിസിൽ പെർകിൻസ് ലിങ്ക്സ് ഡീസൽ എഞ്ചിനുകൾ ഘടിപ്പിച്ചു. ബസ് ബോഡികൾ ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റ് ജീവനക്കാരാണ് നിർമ്മിച്ചത്. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാൻ സി. പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ പ്രാദേശിക മരം ഉപയോഗിക്കണമെന്ന് നിർബന്ധിച്ചു. ബോഡി ഷോപ്പ് (സാൾട്ടറുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ) ആദ്യം ചക്കായിലായിരുന്നു. പിന്നീട് പാപ്പനംകോട്ടിലേക്ക് മാറ്റി. സാൾട്ടറിന്റെ പരീക്ഷണാത്മക ബോഡി ഡിസൈൻ ബാക്കിയുള്ള ബസുകളിൽ സ്റ്റാൻഡേർഡ് ആയി മാറി.<ref name=":3">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/society/when-the-buses-drove-in/article5706345.ece|title=When the buses drove in|last=PRADEEP|first=K.|date=2014-02-19|work=The Hindu|access-date=2018-07-31|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://archive.commercialmotor.com/article/21st-January-1938/9/british-oilers-inaugurate-state-owned-service-in-i|title=British Oilers inaugurate State-owned Service in India {{!}} 21st January 1938 {{!}} The Commercial Motor Archive|website=archive.commercialmotor.com|access-date=2018-07-31|archive-date=31 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180731183528/http://archive.commercialmotor.com/article/21st-january-1938/9/british-oilers-inaugurate-state-owned-service-in-i|url-status=dead}}</ref> തിരുവനന്തപുരം-കന്യാകുമാരി റൂട്ടിലെ മിക്ക സ്വകാര്യ ഓപ്പറേറ്റർമാരും റോഡുകൾ ദേശസാൽക്കരിച്ചപ്പോൾ അടച്ചുപൂട്ടേണ്ടിവന്നു. കൂടാതെ പരിചയസമ്പന്നരായ നിരവധി ഡ്രൈവർമാർക്കും കണ്ടക്ടർമാർക്കും ഇൻസ്പെക്ടർമാർക്കും ജോലി നഷ്ടപ്പെട്ടു. ടിഎസ്ടിഡി അവരെ നിയമിച്ചു. 81 അപേക്ഷകരിൽ നിന്ന് 60 പേരെ സാൾട്ടർ തിരഞ്ഞെടുത്തു. ബിരുദമുള്ള നൂറോളം അപേക്ഷകർ ഇൻസ്പെക്ടർമാരായും കണ്ടക്ടർമാരായും ജോലി ചെയ്തു.<ref name=":4">{{Cite web|url=http://www.keralartc.com/html/history.html|title=KeralaSRTC::History|website=www.keralartc.com|access-date=2018-07-31|archive-date=26 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180726121159/http://www.keralartc.com/html/history.html|url-status=dead}}</ref> 1938 ഫെബ്രുവരി 20-ന് മഹാരാജ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ (കുടുംബാംഗമായ കേണൽ ഗോദവർമ്മ രാജയും മറ്റ് വിശിഷ്ട വ്യക്തികളും) കവടിയാർ സ്‌ക്വയറിലേക്കുള്ള മെയിൻ റോഡിലൂടെ ആദ്യത്തെ ബസിൽ സഞ്ചരിച്ചു. സാൾട്ടർ ആണ് ബസ് ഓടിച്ചത്. 33 ബസുകളുടെ ഒരു കൂട്ടവും വലിയൊരു ജനക്കൂട്ടവും ആഘോഷത്തിൽ പങ്കുചേർന്നു. 1938 ഫെബ്രുവരി 21-ന് തിരുവനന്തപുരത്ത് നിന്ന് കന്യാകുമാരിയിലേക്ക് ആദ്യത്തെ ബസ് സർവീസ് നടത്തി. <ref>{{Cite news|url=https://www.ndtv.com/kerala-news/public-road-transport-service-in-kerala-turns-77-741029?amp=1&akamai-rum=off|title=Public Road Transport Service in Kerala Turns 77|work=NDTV.com|access-date=2018-07-31}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/150220/nation-current-affairs/article/public-road-transport-service-kerala-turns-77|title=Public road transport service in Kerala turns 77|website=[[Deccan Chronicle]]|date=21 February 2015 |language=en|access-date=2018-07-31}}</ref> ആദ്യകാല ബസുകളിൽ 23 തുകൽ സീറ്റുകളുണ്ടായിരുന്നു. പിൻഭാഗത്തുകൂടിയായിരുന്നു പ്രവേശനം, ബസുകൾക്ക് മധ്യഭാഗത്ത് ഒരു ഇടനാഴിയും ഉണ്ടായിരുന്നു. പത്ത് ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് സീറ്റുകൾ മുൻവശത്തായിരുന്നു. ഷെഡ്യൂളുകൾ, നിരക്കുകൾ, സ്റ്റോപ്പുകൾ എന്നിവ പരസ്യപ്പെടുത്തി. നിയുക്ത ഏജന്റുമാർക്ക് സാധനങ്ങൾ എത്തിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു പാഴ്സൽ സേവനം ആരംഭിച്ചു. കണ്ടക്ടർമാർ വെളുത്ത തൊപ്പിയോടുകൂടിയ കാക്കി വസ്ത്രവും, ഇൻസ്പെക്ടർമാർ കാക്കി വസ്ത്രവും ധരിച്ചിരുന്നു. ടിക്കറ്റ് നൽകാൻ കണ്ടക്ടർമാർക്ക് യന്ത്രങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. പിന്നീട് ഡോഡ്ജ്, ഫാർഗോ, ബെഡ്ഫോർഡ്, ഷെവർലെ എന്നിവർ ബസുകൾ നിർമ്മിച്ചു.<ref name=":3" /> തിരുവനന്തപുരം-നാഗർകോവിൽ, നാഗർകോവിൽ-കന്യാകുമാരി, നാഗർകോവിൽ-കൊളച്ചൽ എന്നീ മൂന്ന് റൂട്ടുകളിലാണ് ടിഎസ്ടിഡി സർവീസ് നടത്തിയത്. 1938 ഫെബ്രുവരി 21 ന് 39 ബസുകളോടെയാണ് പതിവ് സർവീസ് ആരംഭിച്ചത്. ഒരു മൈലിന് ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ നിരക്ക് ഒന്നര ചക്രമായിരുന്നു. അടുത്ത നിരക്ക് ഒരു ചക്രമായിരുന്നു, ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് ടിക്കറ്റുകൾ 50 ശതമാനം കൂടുതലായിരുന്നു. മൂന്ന് വയസ്സിന് താഴെയുള്ള കുട്ടികൾ സൗജന്യമായി യാത്ര ചെയ്തു.. മൂന്ന് മുതൽ 14 വയസ്സ് വരെയുള്ളവർ പകുതി നിരക്ക് നൽകി. 28 പൗണ്ടിൽ താഴെയുള്ള ലഗേജ് (13 കിലോഗ്രാം) സൗജന്യമായിരുന്നു; 28–56 പൗണ്ട് (13–25 കിലോഗ്രാം) നാല് ചക്രവും 56–112 പൗണ്ട് (25–51 കിലോഗ്രാം) ആറ് ചക്രവുമായിരുന്നു.<ref name=":3" /><ref name=":4" /> 1939-ൽ മോട്ടോർ വാഹന നിയമം പാസാക്കി. 1949-ൽ കൊച്ചിയിലേക്കും 1956-ൽ മലബാർ മേഖലയിലേക്കും ബസ് സർവീസ് വ്യാപിപ്പിച്ചു. <ref name=":3" /><ref name="auto">{{cite news |title='KSRTC' is officially Kerala's! Karnataka loses 7-year battle to use acronym for road transport corp |url=https://www.timesnownews.com/india/kerala/article/ksrtc-is-officially-keralas-karnataka-loses-7-year-battle-to-use-acronym-for-road-transport-corp/765657 |work=www.timesnownews.com |language=en}}</ref> === കേരള സംസ്ഥാന റോഡ് ഗതാഗത കോർപ്പറേഷൻ === == സർവ്വീസ് വിഭാഗങ്ങൾ == [[File:KSRTC Jnurom AC VOLVO bus at Angamaly bus station.JPG|thumb|right|250px|കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ ജനറം പദ്ധതിയിൽ കേരളത്തിനു ലഭിച്ച എ.സി. വോൾവോ ബസ്]] കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി-ക്ക് [[അശോക് ലെയ്‌ലാൻഡ്|അശോക് ലെയ്ലാൻഡ്]], [[ടാറ്റാ മോട്ടോർസ്]],ഐഷർ, വോൾവോ, സ്കാനിയ എന്നീ‍ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ബസ്സുകൾ ഉണ്ട് കൂടാതെ ഇലക്ട്രിക് CNG ബസുകളും വാങ്ങുന്നു ബസ്സുകളുടെ തരം ഇങ്ങനെ ആണ്. '''ഓർഡിനറി''' ചെറിയ ദൂരങ്ങളിൽ ഓടുന്ന സാധാരണ സർവ്വീസുകളാണിവ. സൂപ്പർ ക്ലാസ്സ് ബസ്സുകളുടെ പെർമിറ്റ് കാലാവധി കഴിയുമ്പോൾ അവ ഓർഡിനറി സർവ്വീസുകൾക്ക് വേണ്ടി തയ്യാറാക്കുന്നു. അതിനാൽ പഴക്കം ചെന്ന ബസുകൾ ഈ വിഭാഗത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഫീഡർ സർവ്വീസുകൾ ഓർഡിനറിയിൽപ്പെടുന്നു. പലപ്പോഴും ഗ്രാമ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഓർഡിനറി സർവീസ് മാത്രമാണ് ഉണ്ടാവുക. '''ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ''' ദീർഘദൂരത്തിലുള്ള സർവ്വീസുകൾക്ക് ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നതാണ് ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ. ഓർഡിനറിയെ അപേക്ഷിച്ച് ഇവ നിർത്തുന്ന സ്ഥലങ്ങൾ കുറവാണ്. മഞ്ഞയും ചുവപ്പും ചേർന്ന നിറങ്ങൾ ആണ് ഇവയ്ക്ക്. ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ് , ലോ ഫ്ലോർ, ടൗൺ ടു ടൗൺ ബസ്സുകൾ ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചറുകളിൽപ്പെടുന്നു. ഇവ വ്യത്യസ്ത നിറങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ ചാർജ് ഓർഡിനറിയേക്കാൾ കൂടുതൽ ആണ്. എന്നാൽ ഓർഡിനറി ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ്പ്‌ ബസ് സ്റ്റോപ്പുകൾ കുറവാണെങ്കിലും ഓർഡിനറിയുടെ ചാർജിൽ തന്നെയാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. അനന്തപുരി, വേണാട്, മലബാർ തുടങ്ങിയവയും ഈ വിഭാഗത്തിൽ വരുന്നു. '''സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ്''' വളരെ കൂടിയ ദൂരത്തേയ്ക്ക് സർവ്വീസ് നടത്തുന്ന വാഹനങ്ങളാണിവ. അതിവേഗം നിഷ്കർച്ചിട്ടുള്ള ഈ ബസ്സുകൾ ഏറ്റവും പ്രധാന സ്ഥലങ്ങളിൽ നിർത്തുന്നതാണ്. മഞ്ഞയും ചുവപ്പും നിറത്തിലുള്ള ഇവ പൊതുവെ കാണാൻ മനോഹരമാണ്. ശീതീകരണ സംവിധാനമുള്ള ലോഫ്ലോർ, സന്ദേശവാഹിനി ഇവയൊക്കെ സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റുകളാണ്. '''സൂപ്പർ ഡീലക്സ്''' ഉയർന്ന യാത്രാ സൗകര്യങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തി ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ ട്രെയിനുകളേക്കാൾ വേഗത്തിൽ യാത്രക്കാരെ ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്ത് എത്തിക്കുന്നതിനുദ്ദേശിച്ചു തുടങ്ങിയതാണിവ. മിന്നൽ സർവ്വീസ്, സിൽവർ ലൈൻ ജെറ്റ് സർവീസുകളുടെ പരിഷ്കരിച്ച പതിപ്പാണ്. '''സൂപ്പർ എക്സ്പ്രസ്സ്''' പച്ച നിറമുള്ള സൂപ്പർ ക്ലാസ്സ് ബസ്സുകളാണിത്. ഇടയ്ക്ക് നിർത്തിവച്ചിരുന്നെങ്കിലും പുനരാരംഭിച്ചു. അൻപതോളം ബസ്സുകൾ ഈ സർവ്വീസുകൾ നടത്തുന്നുണ്ട്. കൂടാതെ ഗരുഡ,ഗരുഡ മഹാരാജ,വെസ്റ്റിബ്യൂൾ, എന്ന പേരുകളുള്ള ബസ്സുകളും സർവ്വീസിലുണ്ട്. {| class="wikitable" ! തരം !! align="right" | എണ്ണം |- | അശോക് ലയലാൻഡ് || align="right" | 2940{{തെളിവ്}} |- | റ്റാറ്റാ മോട്ടോഴ്സ് || align="right" | 1562{{തെളിവ്}} |- | ഐഷർ || align="right" | 200{{തെളിവ്}} |- |[[വോൾ‌വോ]] ആഡംബര ബസ്സുകൾ || align="right" | 11{{തെളിവ്}} |- | സ്കാനിയ ആഡംബര ബസ്സുകൾ || align="right" | 18{{തെളിവ്}} |- ! ആകെ !! 4731 |} [[ചിത്രം:Double Decker Bus Kochi.JPG|thumb|left|രണ്ടു നിലയുള്ള ബസ്, കൊച്ചി]] * ഇതിൽ 2124 ബസ്സുകൾ ( 45.15 % ) 7 വർഷത്തിനു മുകളിൽ പ്രായം ഉള്ളവയാണ് * 366 ബസ്സുകൾ ( 7.78 % ) 10 വർഷത്തിനു മുകളിൽ പ്രായം ഉള്ളവയാണ്. ഇവയെ സേവനത്തിൽ നിന്നും നീക്കം ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. == ഓഫീസുകളും ഡിപ്പോകളും == === ഹെഡ് ഓഫീസ് === * ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് ഭവൻ, കിഴക്കേ കോട്ട, തിരുവനന്തപുരം === ഡിപ്പോകൾ === [[File:KSRTC Kozhikode.jpg|thumbnail|കോഴിക്കോട് കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി ബസ് സ്റ്റേഷൻ]] # [[ആറ്റിങ്ങൽ]] ദേശീയപാതയിൽ # [[ആലപ്പുഴ]] # [[ആലുവ]] റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനടുത്ത് # [[ചങ്ങനാശ്ശേരി]] # [[ചെങ്ങന്നൂർ]] # [[ചേർത്തല]] # [[എറണാകുളം]] # [[കണ്ണൂർ]] # [[കാസർഗോഡ്]] # [[കായംകുളം]] # [[കൊല്ലം]] # [[കൊട്ടാരക്കര]] # [[കോട്ടയം]] # [[കോഴിക്കോട്]] പുതിയ സ്റ്റാൻ്റിനടുത്ത് മാവൂർ റോഡിൽമാ # [[മൂവാറ്റുപുഴ]] # [[നെടുമങ്ങാട്]] # [[നെയ്യാറ്റിൻകര]] # [[പാലാ]] # [[പാലക്കാട്]], മിഷൻ സ്കൂളിന് സമീപം # [[പാപ്പനംകോട്]] # [[പത്തനംതിട്ട]] # [[പെരുമ്പാവൂർ]] വുത്താകൃതിയിൽ കെട്ടിടം # [[സുൽത്താൻ ബത്തേരി]] # [[തിരുവല്ല]] # [[തൃശ്ശൂർ]] റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ കൊക്കാല ഭാഗത്ത് # തിരുവനന്തപുരം സെൻട്രൽ, തമ്പാനൂരിൽ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷന് എതിർവശം # തിരുവനന്തപുരം സിറ്റി # [[വിഴിഞ്ഞം]] # [[വെഞ്ഞാറമൂട്]] === സബ് ഡിപ്പോകൾ === {{Div col begin|4}} # [[അടൂർ]] # [[അങ്കമാലി]] ദേശീയപാതയിൽ # [[ചടയമംഗലം]] # [[ചാലക്കുടി]] ടൗണിൽ # [[ചാത്തന്നൂർ]] # [[ചിറ്റൂർ]] # [[ഈരാറ്റുപേട്ട]] # [[ഗുരുവായൂർ]] # [[ഹരിപ്പാട്]] # [[കൽപറ്റ|കല്പറ്റ]] # [[കണിയാപുരം]] # [[കരുനാഗപ്പള്ളി]] # [[കാട്ടാക്കട]] # [[കട്ടപ്പന]] # [[കിളിമാനൂർ]] # [[കോതമംഗലം]] # [[കുമളി]] # [[മാള]] # [[മലപ്പുറം]], കുന്നുമ്മലിൽ # [[മാനന്തവാടി]] # [[മാവേലിക്കര]] # [[വടക്കൻ പറവൂർ|നോർത്ത് പറവൂർ]] # [[പാറശ്ശാല]] # [[പത്തനാപുരം]] # [[പയ്യന്നൂർ]] # [[പെരിന്തൽമണ്ണ]] ടൗണിൽ രാമദാസ് ആശുപത്രി ഭാഗത്ത് # [[പേരൂർക്കട]] # [[പിറവം]] # [[പൊൻകുന്നം]] # [[പൊന്നാനി]] # [[പൂവാർ]] # [[പുനലൂർ]] # [[തലശ്ശേരി]] # [[താമരശ്ശേരി]] # [[തൊടുപുഴ]] # [[തൊട്ടിൽപ്പാലം]] # [[വൈക്കം]] # [[വെള്ളനാട്]] # [[വെള്ളറട]] # [[വെഞ്ഞാറമ്മൂട്]] # വികാസ് ഭവൻ # [[വിതുര]] # [[നിലമ്പൂർ]] # [[മണ്ണാർക്കാട്]] നെല്ലിപ്പുഴ ജംക്ഷനിൽ {{Div col end}} === ഓപ്പറേറ്റിങ്ങ് ഡിപ്പോകൾ === {{Div col begin|4}} # [[ആര്യനാട്]] # [[ആര്യങ്കാവ്]] # [[എടത്വാ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|എടത്വ]] # [[എരുമേലി]] # [[ഇരിഞ്ഞാലക്കുട]] # [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ]] # [[കുളത്തൂപ്പുഴ]] # [[മല്ലപ്പള്ളി]] # [[മൂലമറ്റം]] # [[മൂന്നാർ]] # [[പാലോട്]] # [[പന്തളം]] # [[ശാസ്താംകോട്ട]] # [[പുതുക്കാട്]] # [[തിരുവമ്പാടി]] # [[വടകര]] # [[വടക്കഞ്ചേരി]] # [[നെടുങ്കണ്ടം]] # [[കൂത്താട്ടുകുളം]] # [[കോന്നി]] {{Div col end}} പുതിയതായി ഓപ്പറേറ്റിംഗ് ഡിപ്പോകൾ സ്ഥാപിക്കാൻ സാധ്യതയുള്ള നഗരങ്ങൾ.. മഞ്ചേരി, നെന്മാറ, പട്ടാമ്പി കൊണ്ടോട്ടി ഷോർണൂര്ഒറ്റപ്പാലം,ചെർപുളശേരി, പരപ്പനങ്ങാടി,വളാഞ്ചേരി, കളമശ്ശേരി === വർക്ക്ഷോപ്പുകൾ === # [[പാപ്പനംകോട്]] (മുഖ്യ വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[മാവേലിക്കര]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[ആലുവ]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[എടപ്പാൾ]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[കോഴിക്കോട്]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) === ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം === കെ എസ് ആർ ടി സി യിലെ വിവിധ വിഭാഗം ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കും, ജീവനക്കാർക്കും അതതു തസ്തികപ്രകാരമുള്ള ജോലിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ആവശ്യമായ പരിശീലനം നൽകുന്നതിന് 3 ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്. * തിരുവനന്തപുരം (ആസ്ഥാന ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, അട്ടക്കുളങ്ങര.) * അങ്കമാലി (പ്രാദേശിക ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, അങ്കമാലി ബസ് സ്റ്റേഷൻ ) * എടപ്പാൾ (പ്രാദേശിക ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്, എടപ്പാൾ) == നിരത്തിലിറങ്ങുന്ന പുതിയ സർവ്വീസുകൾ == [[File:New sleeper bus of KSRTC.jpeg|thumb|AC സ്ലീപ്പർ ബസ്]] * '''അനന്തപുരി സിറ്റി ഫാസ്റ്റ്''' : 140 *'''ജനറം വോൾവോ ഏസി ലോഫ്ലോർ''' *'''ജനറം ടാറ്റാ മാർക്കോപോളോ നോൺ ഏസി ലോഫ്ലോർ''' *'''ജനറം ലെയ്ലാന്റ് നോൺ ഏസി ലോഫ്ലോർ''' *'''രാജധാനി റിങ് റോഡ് സർവീസ്''' :10 *'''ഗരുഡ കിങ് ക്ലാസ് - വോൾവോ മൾട്ടി ആക്സിൽ ''': 9 *''' ഗരുഡ മഹാരാജ - സ്കാനിയ മൾട്ടി ആക്സിൽ''' :18 *'''ഗരുഡ സഞ്ചാരി - വോൾവോ''' 2 *'''ഗജരാജ് - വോൾവോ B11R മൾട്ടി ആക്സിൽ സ്ലീപ്പർ : 8''' *'''മിന്നൽ''' '''സൂപ്പർ എയർ ഡീലക്സ്''' * '''വെസ്റ്റിബ്യൂൾ''' ''': 1''' *'''സിറ്റി റൈഡ് ഇലക്ട്രിക് ഡബിൾ ഡക്കർ : 2''' == പലവക == * കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ്സുകൾ ദിവസവും സഞ്ചരിക്കുന്ന ദൂരം മുൻപ് 12,00,000 ആയിരുന്നത് ഇപ്പോൾ 14,22,546 ആക്കി ഉയർത്തിയിരിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.keralartc.com/html/aboutus.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2007-07-09 |archive-date=2018-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180625184242/http://www.keralartc.com/html/aboutus.html |url-status=dead }}</ref> * ദിവസവും 4232 പുനർ‌നിർണ്ണയിച്ച യാത്രകൾ ആണ് ഉള്ളത്. 4704 ബസ്സുകൾ ദിവസവും യാത്ര നടത്തുന്നു. * ഒരു ദിവസം കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ്സുകളിൽ ശരാശരി 31.45 ലക്ഷം യാത്രികർ സഞ്ചരിക്കുന്നു{{തെളിവ്}} ഗ്രാമ പഞ്ചായത്തുകൾ ഇന്ധന ചെലവ് വഹിക്കുന്ന ഗ്രാമവണ്ടി പദ്ധതി ആരംഭിച്ചു ഇലക്ടിക് ബസുകൾ വാങ്ങി ഓർഡിനറി സർവീസുകൾ ഘട്ടം ഘട്ടമായി ഫോസിൽ ഇന്ധന മുക്തമാക്കും പരമാവധി ബസുകൾ ഡിപ്പോ ഇല്ലാത്ത സ്ഥലങ്ങളിൽ സ്റ്റേ ചെയ്യുന്ന ബസ്സുകൾ ആക്കുന്നു == ചിത്രശാല == <gallery> File:KSRTC Scania Maharaja RP 666.jpg|thumb|ഗരുഡ മഹാരാജ സ്കാനിയ ബസ് File:Kerala RTC.jpg|ഗരുഡ കിംഗ് ക്ലാസ് വോൾവോ ബസ് KSRTC orninary bus.JPG|ഓഡിനറി File:Double Ducker Ksrtc bus from Angamaly bus stand.jpg | രണ്ട് തട്ടുള്ള ബസ്സ് അങ്കമാലിയിൽനിന്നും K.S.R.T.C.Bus.jpg|വേണാട് KSRTC "fast passenger".JPG|ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ KSRTC superfast.JPG|സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ് Kerala State RTC Super Express side view.JPG|സൂപ്പർ എക്സ്പ്രസ്സ് Ksrtc ac bus ernakulam.JPG|ടാറ്റ ഗ്ലോബസ് എ.സി എയർബസ് File:KURTC Volvo AC Low floor bus.jpg|thumb|വോൾവോ എസി ലോഫ്ലോർ ബസ് Ashlok Leyland old Indian bus.jpg|പഴയ തലമുറയിൽ പെട്ട ഒരു വണ്ടി KSRTC GARUDA SANCHARI VOLVO BUS IN TRAFFIC BLOCK.jpg|thumb|ഗരുഡ സഞ്ചാരി സിംഗിൾ ആക്സിൽ വോൾവോ ബസ് File:JN 548 Wayanad.jpg|thumb|ലെയ്ലാൻഡ് നോൺ എസി ലോഫ്ലോർ ബസ് </gallery> == പുറം കണ്ണികൾ == {{commonscat|Kerala State Road Transport Corporation|കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി}} * [http://www.keralartc.com/ ഔദ്യോഗിക സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231105161733/https://keralartc.com/ |date=2023-11-05 }} == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist|2}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ബസ്സ് കമ്പനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ റോഡ് ഗതാഗതം]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഗതാഗതം]] [[വർഗ്ഗം:കേരള സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള കമ്പനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ_പൊതുമേഖലാ_സ്ഥാപനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ആസ്ഥാനമായുള്ള കമ്പനികൾ]] odada67m1zxo6tkvecrgphgwgkwan8o 4652092 4652083 2026-08-01T09:57:29Z Meenakshi nandhini 99060 /* കേരള സംസ്ഥാന റോഡ് ഗതാഗത കോർപ്പറേഷൻ */ 4652092 wikitext text/x-wiki {{Div col end}}{{Infobox company | name = കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി | company_logo = [[File:Kerala State Road Transport Corporation logo.png|200px]] | type = [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിന്റെ]] ഗതാഗത മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലുള്ള പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനം | foundation = | location_city = [[തിരുവനന്തപുരം]], [[കേരളം]] | location_country = [[ഇന്ത്യ]] | location = | locations = <!--# of locations--> | key_people = പ്രമോദ് ശങ്കർ | area_served = കേരളം, തമിഴ്‌നാട്, കർണ്ണാടക | industry = [[പൊതു ഗതാഗത ബസ് സർവീസ്]] | products = [[Bus transport]], ചരക്ക് നീക്കം, Services | services = വോൾവോ എസി എയർബസ്, സ്കാനിയ എയർ ബസ് ,ഗരുഡ കിംങ് ക്ലാസ്, ഗരുഡ മഹാരാജ , സൂപ്പർ എയർ ഡീലക്സ് (മിന്നൽ) എയർ ബസ്, സൂപ്പർ ഡീലക്സ് എയർ ബസ്, ശബരി സൂപ്പർ ഡീലക്സ് എയർ ബസ്, സൂപ്പർ എക്സ്പ്രസ്, സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ്, ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ്പ് ഫാസ്റ്റ് പാസഞ്ചർ, ഫാസ്റ്റ് പാസഞ്ചർ, വേണാട്, മലബാർ, തിരുകൊച്ചി, അനന്തപുരി ഫാസ്റ്റ്, രാജധാനി,ടൗൺ ടു ടൗൺ, പോയിന്റ് ടു പോയിൻറ്, ഡബിൾ ഡക്കർ ,വെസ്റ്റിബ്യൂൾ, ലിമിറ്റഡ് സ്‌റ്റോപ്പ് ഓർഡിനറി, ഓർഡിനറി, പിങ്ക് ബസ് (ലേഡീസ് ഒൺലി) ,JNRUM എ.സി.ലോഫ്ലോർ, JNRUM നോൺ എ.സി.ലോഫ്ലോർ | revenue = | operating_income = | net_income = | num_employees = | divisions = | subsid = [[കേരള അർബൻ റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപറേഷൻ]]<ref name="kurtc">{{Cite news|url = http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/all-jnnurm-buses-to-be-brought-under-kurtc/article6534522.ece|title = All JNNURM buses to be brought under KURTC|last = |first = |date = October 26, 2014|work = The Hindu |access-date = 20 Jan 2015}}</ref> | slogan = | homepage = [http://www.keralartc.com keralartc.com] | dissolved = | footnotes = കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ | intl = Yes | Native name = ആനവണ്ടി. }} [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 3z.jpg|പകരം=കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ|ലഘുചിത്രം]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 2z.jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 1z.jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 10z.jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 11z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 12z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 13z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 14z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 15z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ തിരുവനന്തപുരം. വളപ്പിൽ നട്ട് പരിപാലിക്കുന്ന ഒരു [[ആര്യവേപ്പ്]] Neem tree ശാസ്ത്രീയ നാമം Azadirachta indica കുടുംബം Meliaceae.]] {{prettyurl|Kerala State Road Transport Corporation}} {{For|കർണാടക സംസ്ഥാനത്തെ ട്രാൻസ്പോർട് കോർപ്പറേഷനെക്കുറിച്ചറിയാൻ|കർണാടക സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ}} <!--[[ചിത്രം:KSRTC bustand TDPZA.jpg|thumb|200px|right|കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ് സ്റ്റാന്റ്, [[തൊടുപുഴ]]]]--> [[കേരള സർക്കാർ]] നടത്തുന്ന [[ബസ്]] കമ്പനി ആണ് '''കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ''' ({{lang-en|Kerala State Road Transport Corporation - KSRTC}}) (കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി - കേരള സംസ്ഥാന നിരത്ത് ഗതാഗത സംസ്ഥാപിത സംഘം). ''ആനവണ്ടി'' എന്ന ഇരട്ടപേരിൽ അറിയപെടുന്ന സംസ്ഥാന ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ഏറ്റവും പഴയ ബസ് കമ്പനികളിൽ ഒന്നാണ് പൊതു മേഖലാ സ്ഥാപനമായ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി{{തെളിവ്}}. നിശ്ചിത തുക നൽകി ടിക്കറ്റ് എടുത്തു മാത്രമേ ഇവയിൽ യാത്ര ചെയ്യാൻ സാധിക്കുകയുള്ളൂ. ഇവയുടെ ഓർഡിനറി സർവീസുകളിൽ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് ചിലവ് കുറഞ്ഞ രീതിയിൽ യാത്ര ചെയ്യാൻ സാധിക്കും. വരുമാനവും ചിലവുകളും തമ്മിൽ യോജിച്ചു പോകാത്തതിനാൽ ഈ സ്ഥാപനം കാര്യമായ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി നേരിട്ടിരുന്നു. ഇത് സ്ഥാപനത്തിന്റെ നടത്തിപ്പിനെയും ജീവനക്കാരുടെ ശമ്പള വിതരണത്തെയും സാരമായി ബാധിച്ചിരുന്നു. എങ്കിലും സർക്കാർ സഹായം പലപ്പോഴും ലഭിക്കുന്നതായി കാണാം. ഗതാഗത മന്ത്രിക്കാണ് സ്ഥാപനത്തിൻ ചുമതല. നിലവിൽ പത്തനാപുരം MLA ഗണേഷ് കുമാർ ആണ് ഗതാഗതമന്ത്രി[[പ്രമാണം:Kerala RTC.jpg|ലഘുചിത്രം|KSRTC Bus in Mysore]] == ചരിത്രം == [[ചിത്രം:Old photo of KSRTC Bus Station.jpg|thumb|left|തൃശ്ശൂരിലെ ബസ് ഡിപ്പോ, ഒരു പഴയ ചിത്രം]] <!--[[ചിത്രം:ചാലക്കുടി-സൌത്ത്-ജങ്ഷൻ.jpg|thumb|200px|കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ് - [[ചാലക്കുടി]] കവലയിൽ]]--><!----> 1936 ൽതിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റേറ്റ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് ഡിപാർട്ട്മെന്റ് എന്ന പേരിൽ തിരുവിതാംകൂറിലെ അവസാനത്തെ രാജാവായിരുന്ന ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ആണ് KSRTC സ്ഥാപിച്ചത്. ഇന്ത്യയിൽ ഒരു രാജാവ് സ്ഥാപിച്ച സർക്കാർ ബസ് കമ്പനി എന്ന അപൂർവത KSRTC ക്ക് മാത്രം. ലണ്ടൻ പാസഞ്ജർ ട്രാൻസ്പോർട്ട് ബോർഡിന്റെ അസിസ്റ്റന്റ് ഓപറേറ്റിങ്ങ് സൂപറിന്റെൻഡെന്റ് ആയിരുന്ന [[ഇ.ജി. സാൾട്ടർ]] [[1937]] [[സെപ്റ്റംബർ 20|സെപ്റ്റംബർ 20-നു]] ഗതാഗതവകുപ്പിന്റെ സൂപറിന്റെൻഡെന്റ് ആയി അവരോധിക്കപ്പെട്ടു. [[തിരുവനന്തപുരം]] - [[കന്യാകുമാരി]], [[പാലക്കാട്]] - [[കോയമ്പത്തൂർ]] തുടങ്ങിയ പ്രധാന അന്തർ സംസ്ഥാന പാതകൾ ദേശസാൽക്കരിച്ചതോടെ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. വളർന്നു. [[ഇംഗ്ലണ്ട്|ഇംഗ്ലണ്ടിൽ]] നിന്ന് ഇറക്കുമതി ചെയ്ത, കോമറ്റ് ഷാസിയിൽ പെർകിൻസ് ഡീസൽ എഞ്ജിൻ ഘടിപ്പിച്ച 60 ബസ്സുകളായിരുന്നു ആദ്യത്തെ ബസ്സുകളുടെ ശ്രേണി. സാൾട്ടറുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ തിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റേറ്റ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് ഡിപാർട്ട്മെന്റ് ജീവനക്കാർ തന്നെയായിരുന്നു ബസ്സുകളുടെ ബോഡി നിർമ്മിച്ചത്. തിരുവനന്തപുരം - കന്യാകുമാരി പാത ദേശസാൽക്കരിച്ചതിനാൽ സ്വകാര്യ ഗതാഗത സ്ഥാപനങ്ങളിൽ നിന്ന് ജോലി നഷ്ടപ്പെടാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ളവർക്ക് കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയിൽ അന്ന് നിയമനത്തിന് മുൻ‌ഗണന നൽകി. അന്ന് ജീവനക്കാരെ തിരഞ്ഞെടുത്ത രീതി ഇന്നും കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയിൽ ജീവനക്കാരെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിന് പിന്തുടരുന്നു.നൂറോളം ജീവനക്കാരെ ഇൻസ്പെക്ടർമാരും കണ്ടക്ടർമാരുമായി നിയമിച്ചുകൊണ്ടാണ് ഗതാഗത വകുപ്പ് ആരംഭിച്ചത്. സംസ്ഥാന മോട്ടോർ സർവ്വീസ് ശ്രീ [[ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ|ചിത്തിരതിരുന്നാൾ മഹാരാജാവ്]] [[1938]], [[ഫെബ്രുവരി 20]]-ന്<ref>{{cite news|title = കവർസ്റ്റോറി|url = http://www.madhyamam.com/weekly/372|publisher = [[മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]] ലക്കം 685|date = 2011 ഏപ്രിൽ 11|accessdate = 2013 മാർച്ച് 12|language = മലയാളം}}</ref> ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന [[സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ|സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ]] ആശയമായിരുന്നു സർക്കാർ വകയിലെ ബസ് സർവീസ്.<ref>{{cite news|title = മൂക്കുള്ള ബസ്സും മുക്കാചക്രവും|url = http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/ftrackContentView.do?contentId=17411975&tabId=17&BV_ID=@@@|publisher = മലയാളമനോരമ|date = 2014 ഓഗസ്റ്റ് 25|accessdate = 2014 ഓഗസ്റ്റ് 25|language = മലയാളം|archiveurl = https://web.archive.org/web/20140825103131/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/ftrackContentView.do?contentId=17411975&tabId=17&BV_ID=@@@|archivedate = 2014-08-25|url-status = dead}}</ref> മഹാരാജാവും ബന്ധുജനങ്ങളുമായിരുന്നു ഉദ്ഘാടനയാത്രയിലെ യാത്രക്കാർ. സാൾട്ടർ തന്നെയായിരുന്നു ആദ്യയാത്രയിലെ ഡ്രൈവർ. ഈ ബസ്സും മറ്റ് 33 ബസ്സുകളും കവടിയാർ നഗരത്തിലൂടെ ഘോഷയാത്രയായി ഓടിയത് അന്ന് ആകർഷകമായ കാഴ്ചയായിരുന്നു. [[ചിത്രം:എറണാകുളത്തെ ബോട്ട് ജെട്ടി (1950).jpg|thumb|left|എറണാകുളം ജട്ടിയിൽ നിർത്തിയിട്ടിരിക്കുന്ന ബസ്സുകൾ (1950)]] റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ നിയമം [[1950|1950-ൽ]] നിലവിൽ വന്നതിനെ തുടർന്ന് കേരള സർക്കാർ [[1965|1965-ൽ]] കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. നിയമങ്ങൾ (സെക്ഷൻ 44) നിർമ്മിച്ചു. ഈ വകുപ്പ് 1965 [[ഏപ്രിൽ 1|ഏപ്രിൽ 1-നു]] ഒരു സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനമാക്കി. [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിന്റെ]] വിജ്ഞാ‍പന പ്രകാരം '''കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ''' 1965 [[മാർച്ച് 15|മാർച്ച് 15-നു]] സ്ഥാപിതമായി. === തിരുവിതാംകൂർ സംസ്ഥാന ഗതാഗത വകുപ്പ് === കേരള സംസ്ഥാന രൂപീകരണത്തിന് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പാണ് കോർപ്പറേഷന്റെ ചരിത്രം ആരംഭിക്കുന്നത്. ഇത് സർക്കാർ നടത്തുന്ന ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും പഴയ പൊതു റോഡ് ഗതാഗത സേവനങ്ങളിലൊന്നായി ഇതിനെ മാറ്റുന്നു. നിലവിലുള്ള പൊതുഗതാഗത സംവിധാനം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനായി, കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയുടെ മുൻഗാമിയായ തിരുവിതാംകൂർ സംസ്ഥാന ഗതാഗത വകുപ്പ് (ടി.എസ്.ടി.ഡി) സ്ഥാപിക്കാൻ രാജാവ് ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമ വർമ്മയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള തിരുവിതാംകൂർ സർക്കാർ തീരുമാനിച്ചു. <ref>[http://www.natgeotraveller.in/web-exclusive/web-exclusive-month/kerala-bus-journey/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150414040442/http://www.natgeotraveller.in/web-exclusive/web-exclusive-month/kerala-bus-journey/|date=14 April 2015}}</ref><ref>{{Cite news |last=Pradeep |first=K |date=2014-02-19 |title=When the buses drove in |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/society/when-the-buses-drove-in/article5706345.ece |access-date=2023-02-19 |issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite book|title=[[Travancore State Manual]]|last=Nagam Aiya|first=V|publisher=Nabu Press|year=2011|volume=1|orig-year=1901}}</ref> തുടക്കത്തിൽ, വകുപ്പ് ഇംഗ്ലണ്ടിൽ നിന്ന് 60 കൊമർ പിഎൻഎഫ്3 ചേസിസ് ഇറക്കുമതി ചെയ്തു. ലണ്ടൻ പാസഞ്ചർ ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് ബോർഡിന്റെ അന്നത്തെ അസിസ്റ്റന്റ് ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സൂപ്രണ്ടായിരുന്ന ഇ.ജി. സാൾട്ടറുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ, ഇറക്കുമതി ചെയ്ത ചേസിസിൽ പെർകിൻസ് ലിങ്ക്സ് ഡീസൽ എഞ്ചിനുകൾ ഘടിപ്പിച്ചു. ബസ് ബോഡികൾ ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റ് ജീവനക്കാരാണ് നിർമ്മിച്ചത്. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാൻ സി. പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ പ്രാദേശിക മരം ഉപയോഗിക്കണമെന്ന് നിർബന്ധിച്ചു. ബോഡി ഷോപ്പ് (സാൾട്ടറുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ) ആദ്യം ചക്കായിലായിരുന്നു. പിന്നീട് പാപ്പനംകോട്ടിലേക്ക് മാറ്റി. സാൾട്ടറിന്റെ പരീക്ഷണാത്മക ബോഡി ഡിസൈൻ ബാക്കിയുള്ള ബസുകളിൽ സ്റ്റാൻഡേർഡ് ആയി മാറി.<ref name=":3">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/society/when-the-buses-drove-in/article5706345.ece|title=When the buses drove in|last=PRADEEP|first=K.|date=2014-02-19|work=The Hindu|access-date=2018-07-31|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://archive.commercialmotor.com/article/21st-January-1938/9/british-oilers-inaugurate-state-owned-service-in-i|title=British Oilers inaugurate State-owned Service in India {{!}} 21st January 1938 {{!}} The Commercial Motor Archive|website=archive.commercialmotor.com|access-date=2018-07-31|archive-date=31 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180731183528/http://archive.commercialmotor.com/article/21st-january-1938/9/british-oilers-inaugurate-state-owned-service-in-i|url-status=dead}}</ref> തിരുവനന്തപുരം-കന്യാകുമാരി റൂട്ടിലെ മിക്ക സ്വകാര്യ ഓപ്പറേറ്റർമാരും റോഡുകൾ ദേശസാൽക്കരിച്ചപ്പോൾ അടച്ചുപൂട്ടേണ്ടിവന്നു. കൂടാതെ പരിചയസമ്പന്നരായ നിരവധി ഡ്രൈവർമാർക്കും കണ്ടക്ടർമാർക്കും ഇൻസ്പെക്ടർമാർക്കും ജോലി നഷ്ടപ്പെട്ടു. ടിഎസ്ടിഡി അവരെ നിയമിച്ചു. 81 അപേക്ഷകരിൽ നിന്ന് 60 പേരെ സാൾട്ടർ തിരഞ്ഞെടുത്തു. ബിരുദമുള്ള നൂറോളം അപേക്ഷകർ ഇൻസ്പെക്ടർമാരായും കണ്ടക്ടർമാരായും ജോലി ചെയ്തു.<ref name=":4">{{Cite web|url=http://www.keralartc.com/html/history.html|title=KeralaSRTC::History|website=www.keralartc.com|access-date=2018-07-31|archive-date=26 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180726121159/http://www.keralartc.com/html/history.html|url-status=dead}}</ref> 1938 ഫെബ്രുവരി 20-ന് മഹാരാജ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ (കുടുംബാംഗമായ കേണൽ ഗോദവർമ്മ രാജയും മറ്റ് വിശിഷ്ട വ്യക്തികളും) കവടിയാർ സ്‌ക്വയറിലേക്കുള്ള മെയിൻ റോഡിലൂടെ ആദ്യത്തെ ബസിൽ സഞ്ചരിച്ചു. സാൾട്ടർ ആണ് ബസ് ഓടിച്ചത്. 33 ബസുകളുടെ ഒരു കൂട്ടവും വലിയൊരു ജനക്കൂട്ടവും ആഘോഷത്തിൽ പങ്കുചേർന്നു. 1938 ഫെബ്രുവരി 21-ന് തിരുവനന്തപുരത്ത് നിന്ന് കന്യാകുമാരിയിലേക്ക് ആദ്യത്തെ ബസ് സർവീസ് നടത്തി. <ref>{{Cite news|url=https://www.ndtv.com/kerala-news/public-road-transport-service-in-kerala-turns-77-741029?amp=1&akamai-rum=off|title=Public Road Transport Service in Kerala Turns 77|work=NDTV.com|access-date=2018-07-31}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/150220/nation-current-affairs/article/public-road-transport-service-kerala-turns-77|title=Public road transport service in Kerala turns 77|website=[[Deccan Chronicle]]|date=21 February 2015 |language=en|access-date=2018-07-31}}</ref> ആദ്യകാല ബസുകളിൽ 23 തുകൽ സീറ്റുകളുണ്ടായിരുന്നു. പിൻഭാഗത്തുകൂടിയായിരുന്നു പ്രവേശനം, ബസുകൾക്ക് മധ്യഭാഗത്ത് ഒരു ഇടനാഴിയും ഉണ്ടായിരുന്നു. പത്ത് ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് സീറ്റുകൾ മുൻവശത്തായിരുന്നു. ഷെഡ്യൂളുകൾ, നിരക്കുകൾ, സ്റ്റോപ്പുകൾ എന്നിവ പരസ്യപ്പെടുത്തി. നിയുക്ത ഏജന്റുമാർക്ക് സാധനങ്ങൾ എത്തിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു പാഴ്സൽ സേവനം ആരംഭിച്ചു. കണ്ടക്ടർമാർ വെളുത്ത തൊപ്പിയോടുകൂടിയ കാക്കി വസ്ത്രവും, ഇൻസ്പെക്ടർമാർ കാക്കി വസ്ത്രവും ധരിച്ചിരുന്നു. ടിക്കറ്റ് നൽകാൻ കണ്ടക്ടർമാർക്ക് യന്ത്രങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. പിന്നീട് ഡോഡ്ജ്, ഫാർഗോ, ബെഡ്ഫോർഡ്, ഷെവർലെ എന്നിവർ ബസുകൾ നിർമ്മിച്ചു.<ref name=":3" /> തിരുവനന്തപുരം-നാഗർകോവിൽ, നാഗർകോവിൽ-കന്യാകുമാരി, നാഗർകോവിൽ-കൊളച്ചൽ എന്നീ മൂന്ന് റൂട്ടുകളിലാണ് ടിഎസ്ടിഡി സർവീസ് നടത്തിയത്. 1938 ഫെബ്രുവരി 21 ന് 39 ബസുകളോടെയാണ് പതിവ് സർവീസ് ആരംഭിച്ചത്. ഒരു മൈലിന് ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ നിരക്ക് ഒന്നര ചക്രമായിരുന്നു. അടുത്ത നിരക്ക് ഒരു ചക്രമായിരുന്നു, ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് ടിക്കറ്റുകൾ 50 ശതമാനം കൂടുതലായിരുന്നു. മൂന്ന് വയസ്സിന് താഴെയുള്ള കുട്ടികൾ സൗജന്യമായി യാത്ര ചെയ്തു.. മൂന്ന് മുതൽ 14 വയസ്സ് വരെയുള്ളവർ പകുതി നിരക്ക് നൽകി. 28 പൗണ്ടിൽ താഴെയുള്ള ലഗേജ് (13 കിലോഗ്രാം) സൗജന്യമായിരുന്നു; 28–56 പൗണ്ട് (13–25 കിലോഗ്രാം) നാല് ചക്രവും 56–112 പൗണ്ട് (25–51 കിലോഗ്രാം) ആറ് ചക്രവുമായിരുന്നു.<ref name=":3" /><ref name=":4" /> 1939-ൽ മോട്ടോർ വാഹന നിയമം പാസാക്കി. 1949-ൽ കൊച്ചിയിലേക്കും 1956-ൽ മലബാർ മേഖലയിലേക്കും ബസ് സർവീസ് വ്യാപിപ്പിച്ചു. <ref name=":3" /><ref name="auto">{{cite news |title='KSRTC' is officially Kerala's! Karnataka loses 7-year battle to use acronym for road transport corp |url=https://www.timesnownews.com/india/kerala/article/ksrtc-is-officially-keralas-karnataka-loses-7-year-battle-to-use-acronym-for-road-transport-corp/765657 |work=www.timesnownews.com |language=en}}</ref> === കേരള സംസ്ഥാന റോഡ് ഗതാഗത കോർപ്പറേഷൻ === 1950-ൽ പ്രാബല്യത്തിൽ വന്ന റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ നിയമത്തിനുശേഷം 1965 മാർച്ച് 15-ന് കേരള സർക്കാർ കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ (കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി) സ്ഥാപിച്ചു. 1965 ഏപ്രിൽ 1-ന് ഗതാഗത വകുപ്പ് ഒരു സ്വയംഭരണ കോർപ്പറേഷനായി മാറി. <ref name=":4" /> അക്കാലത്ത് 661 ബസ് റൂട്ടുകളും 36 ലോറി റൂട്ടുകളും ഉണ്ടായിരുന്നു. കോർപ്പറേഷന്റെ വാഹനക്കൂട്ടത്തിൽ 901 ബസുകളും 51 ലോറികളും 29 മറ്റ് വാഹനങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു. മുപ്പത് ബസുകളും എട്ട് ലോറികളും പുതിയവയായിരുന്നു. പത്ത് പഴയ ബസുകളും ഏഴ് ലോറികളും ഒരു ട്രാക്ടർ-ട്രെയിലറും മറ്റ് ഉപയോഗങ്ങൾക്കായി മാറ്റി. <ref name=":4" /> കെ‌എൽ‌എക്സ് രജിസ്ട്രേഷൻ സീരീസ് കെ‌എസ്‌ആർ‌ടി‌സിക്കായി നീക്കിവച്ചു. 1989 ജൂലൈ 1 ന്, കെ‌എസ്‌ആർ‌ടി‌സി ബസുകൾ തിരുവനന്തപുരത്തെ ഒരു പ്രത്യേക ആർ‌ടി‌ഒയിൽ കെ‌എൽ -15 രജിസ്ട്രേഷൻ സീരീസുമായി രജിസ്ട്രേഷൻ ആരംഭിച്ചു.<ref name=":5">{{cite news |title=Kerala State Road Transport Corporation buses get new registration series |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/Kerala-State-Road-Transport-Corporation-buses-get-new-registration-series/articleshow/20611019.cms |work=The Times of India}}</ref> 2001-ൽ കെ. ബി. ഗണേഷ് കുമാർ ഗതാഗത മന്ത്രിയായി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഹ്രസ്വമായ ഭരണ കാലയളവിനുള്ളിൽ കോർപ്പറേഷനിൽ ഗുണകരമായ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തി. വോൾവോ ബസുകൾ ആദ്യമായി അവതരിപ്പിച്ചത് സംസ്ഥാന ഗതാഗത കോർപ്പറേഷനാണ് കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബോഡി വർക്ക് പുറത്തു കൊടുത്ത് ചെയ്യിച്ചു. ബസുകളുടെ സമകാലിക രൂപകൽപ്പന ഹൈടെക് ആയി പരസ്യപ്പെടുത്തി. ബസ് ലിവറി പുനർരൂപകൽപ്പന ചെയ്യാൻ കുമാർ സാബു സിറിലിനെ നിയോഗിച്ചു. തിരുവനന്തപുരത്ത് ലോ-എൻട്രി, എയർ സസ്‌പെൻഷൻ ബസുകൾ എന്നിവ അവതരിപ്പിച്ചു. കൂടാതെ മിനിബസ് സർവീസ് ആരംഭിച്ചു. മാറ്റങ്ങൾ യാത്രക്കാരെ ആകർഷിച്ചു. ഇത് കോർപ്പറേഷനെ ലാഭകരമാക്കി. <ref>{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/archive/forced-facelift-brings-fortune-to-keralas-public-transport/58716/|title=Forced Facelift Brings Fortune To Kerala's Public Transport|date=2002-09-30|website=The Financial Express|language=en-US|access-date=2018-12-20}}</ref> == സർവ്വീസ് വിഭാഗങ്ങൾ == [[File:KSRTC Jnurom AC VOLVO bus at Angamaly bus station.JPG|thumb|right|250px|കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ ജനറം പദ്ധതിയിൽ കേരളത്തിനു ലഭിച്ച എ.സി. വോൾവോ ബസ്]] കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി-ക്ക് [[അശോക് ലെയ്‌ലാൻഡ്|അശോക് ലെയ്ലാൻഡ്]], [[ടാറ്റാ മോട്ടോർസ്]],ഐഷർ, വോൾവോ, സ്കാനിയ എന്നീ‍ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ബസ്സുകൾ ഉണ്ട് കൂടാതെ ഇലക്ട്രിക് CNG ബസുകളും വാങ്ങുന്നു ബസ്സുകളുടെ തരം ഇങ്ങനെ ആണ്. '''ഓർഡിനറി''' ചെറിയ ദൂരങ്ങളിൽ ഓടുന്ന സാധാരണ സർവ്വീസുകളാണിവ. സൂപ്പർ ക്ലാസ്സ് ബസ്സുകളുടെ പെർമിറ്റ് കാലാവധി കഴിയുമ്പോൾ അവ ഓർഡിനറി സർവ്വീസുകൾക്ക് വേണ്ടി തയ്യാറാക്കുന്നു. അതിനാൽ പഴക്കം ചെന്ന ബസുകൾ ഈ വിഭാഗത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഫീഡർ സർവ്വീസുകൾ ഓർഡിനറിയിൽപ്പെടുന്നു. പലപ്പോഴും ഗ്രാമ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഓർഡിനറി സർവീസ് മാത്രമാണ് ഉണ്ടാവുക. '''ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ''' ദീർഘദൂരത്തിലുള്ള സർവ്വീസുകൾക്ക് ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നതാണ് ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ. ഓർഡിനറിയെ അപേക്ഷിച്ച് ഇവ നിർത്തുന്ന സ്ഥലങ്ങൾ കുറവാണ്. മഞ്ഞയും ചുവപ്പും ചേർന്ന നിറങ്ങൾ ആണ് ഇവയ്ക്ക്. ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ് , ലോ ഫ്ലോർ, ടൗൺ ടു ടൗൺ ബസ്സുകൾ ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചറുകളിൽപ്പെടുന്നു. ഇവ വ്യത്യസ്ത നിറങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ ചാർജ് ഓർഡിനറിയേക്കാൾ കൂടുതൽ ആണ്. എന്നാൽ ഓർഡിനറി ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ്പ്‌ ബസ് സ്റ്റോപ്പുകൾ കുറവാണെങ്കിലും ഓർഡിനറിയുടെ ചാർജിൽ തന്നെയാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. അനന്തപുരി, വേണാട്, മലബാർ തുടങ്ങിയവയും ഈ വിഭാഗത്തിൽ വരുന്നു. '''സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ്''' വളരെ കൂടിയ ദൂരത്തേയ്ക്ക് സർവ്വീസ് നടത്തുന്ന വാഹനങ്ങളാണിവ. അതിവേഗം നിഷ്കർച്ചിട്ടുള്ള ഈ ബസ്സുകൾ ഏറ്റവും പ്രധാന സ്ഥലങ്ങളിൽ നിർത്തുന്നതാണ്. മഞ്ഞയും ചുവപ്പും നിറത്തിലുള്ള ഇവ പൊതുവെ കാണാൻ മനോഹരമാണ്. ശീതീകരണ സംവിധാനമുള്ള ലോഫ്ലോർ, സന്ദേശവാഹിനി ഇവയൊക്കെ സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റുകളാണ്. '''സൂപ്പർ ഡീലക്സ്''' ഉയർന്ന യാത്രാ സൗകര്യങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തി ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ ട്രെയിനുകളേക്കാൾ വേഗത്തിൽ യാത്രക്കാരെ ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്ത് എത്തിക്കുന്നതിനുദ്ദേശിച്ചു തുടങ്ങിയതാണിവ. മിന്നൽ സർവ്വീസ്, സിൽവർ ലൈൻ ജെറ്റ് സർവീസുകളുടെ പരിഷ്കരിച്ച പതിപ്പാണ്. '''സൂപ്പർ എക്സ്പ്രസ്സ്''' പച്ച നിറമുള്ള സൂപ്പർ ക്ലാസ്സ് ബസ്സുകളാണിത്. ഇടയ്ക്ക് നിർത്തിവച്ചിരുന്നെങ്കിലും പുനരാരംഭിച്ചു. അൻപതോളം ബസ്സുകൾ ഈ സർവ്വീസുകൾ നടത്തുന്നുണ്ട്. കൂടാതെ ഗരുഡ,ഗരുഡ മഹാരാജ,വെസ്റ്റിബ്യൂൾ, എന്ന പേരുകളുള്ള ബസ്സുകളും സർവ്വീസിലുണ്ട്. {| class="wikitable" ! തരം !! align="right" | എണ്ണം |- | അശോക് ലയലാൻഡ് || align="right" | 2940{{തെളിവ്}} |- | റ്റാറ്റാ മോട്ടോഴ്സ് || align="right" | 1562{{തെളിവ്}} |- | ഐഷർ || align="right" | 200{{തെളിവ്}} |- |[[വോൾ‌വോ]] ആഡംബര ബസ്സുകൾ || align="right" | 11{{തെളിവ്}} |- | സ്കാനിയ ആഡംബര ബസ്സുകൾ || align="right" | 18{{തെളിവ്}} |- ! ആകെ !! 4731 |} [[ചിത്രം:Double Decker Bus Kochi.JPG|thumb|left|രണ്ടു നിലയുള്ള ബസ്, കൊച്ചി]] * ഇതിൽ 2124 ബസ്സുകൾ ( 45.15 % ) 7 വർഷത്തിനു മുകളിൽ പ്രായം ഉള്ളവയാണ് * 366 ബസ്സുകൾ ( 7.78 % ) 10 വർഷത്തിനു മുകളിൽ പ്രായം ഉള്ളവയാണ്. ഇവയെ സേവനത്തിൽ നിന്നും നീക്കം ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. == ഓഫീസുകളും ഡിപ്പോകളും == === ഹെഡ് ഓഫീസ് === * ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് ഭവൻ, കിഴക്കേ കോട്ട, തിരുവനന്തപുരം === ഡിപ്പോകൾ === [[File:KSRTC Kozhikode.jpg|thumbnail|കോഴിക്കോട് കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി ബസ് സ്റ്റേഷൻ]] # [[ആറ്റിങ്ങൽ]] ദേശീയപാതയിൽ # [[ആലപ്പുഴ]] # [[ആലുവ]] റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനടുത്ത് # [[ചങ്ങനാശ്ശേരി]] # [[ചെങ്ങന്നൂർ]] # [[ചേർത്തല]] # [[എറണാകുളം]] # [[കണ്ണൂർ]] # [[കാസർഗോഡ്]] # [[കായംകുളം]] # [[കൊല്ലം]] # [[കൊട്ടാരക്കര]] # [[കോട്ടയം]] # [[കോഴിക്കോട്]] പുതിയ സ്റ്റാൻ്റിനടുത്ത് മാവൂർ റോഡിൽമാ # [[മൂവാറ്റുപുഴ]] # [[നെടുമങ്ങാട്]] # [[നെയ്യാറ്റിൻകര]] # [[പാലാ]] # [[പാലക്കാട്]], മിഷൻ സ്കൂളിന് സമീപം # [[പാപ്പനംകോട്]] # [[പത്തനംതിട്ട]] # [[പെരുമ്പാവൂർ]] വുത്താകൃതിയിൽ കെട്ടിടം # [[സുൽത്താൻ ബത്തേരി]] # [[തിരുവല്ല]] # [[തൃശ്ശൂർ]] റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ കൊക്കാല ഭാഗത്ത് # തിരുവനന്തപുരം സെൻട്രൽ, തമ്പാനൂരിൽ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷന് എതിർവശം # തിരുവനന്തപുരം സിറ്റി # [[വിഴിഞ്ഞം]] # [[വെഞ്ഞാറമൂട്]] === സബ് ഡിപ്പോകൾ === {{Div col begin|4}} # [[അടൂർ]] # [[അങ്കമാലി]] ദേശീയപാതയിൽ # [[ചടയമംഗലം]] # [[ചാലക്കുടി]] ടൗണിൽ # [[ചാത്തന്നൂർ]] # [[ചിറ്റൂർ]] # [[ഈരാറ്റുപേട്ട]] # [[ഗുരുവായൂർ]] # [[ഹരിപ്പാട്]] # [[കൽപറ്റ|കല്പറ്റ]] # [[കണിയാപുരം]] # [[കരുനാഗപ്പള്ളി]] # [[കാട്ടാക്കട]] # [[കട്ടപ്പന]] # [[കിളിമാനൂർ]] # [[കോതമംഗലം]] # [[കുമളി]] # [[മാള]] # [[മലപ്പുറം]], കുന്നുമ്മലിൽ # [[മാനന്തവാടി]] # [[മാവേലിക്കര]] # [[വടക്കൻ പറവൂർ|നോർത്ത് പറവൂർ]] # [[പാറശ്ശാല]] # [[പത്തനാപുരം]] # [[പയ്യന്നൂർ]] # [[പെരിന്തൽമണ്ണ]] ടൗണിൽ രാമദാസ് ആശുപത്രി ഭാഗത്ത് # [[പേരൂർക്കട]] # [[പിറവം]] # [[പൊൻകുന്നം]] # [[പൊന്നാനി]] # [[പൂവാർ]] # [[പുനലൂർ]] # [[തലശ്ശേരി]] # [[താമരശ്ശേരി]] # [[തൊടുപുഴ]] # [[തൊട്ടിൽപ്പാലം]] # [[വൈക്കം]] # [[വെള്ളനാട്]] # [[വെള്ളറട]] # [[വെഞ്ഞാറമ്മൂട്]] # വികാസ് ഭവൻ # [[വിതുര]] # [[നിലമ്പൂർ]] # [[മണ്ണാർക്കാട്]] നെല്ലിപ്പുഴ ജംക്ഷനിൽ {{Div col end}} === ഓപ്പറേറ്റിങ്ങ് ഡിപ്പോകൾ === {{Div col begin|4}} # [[ആര്യനാട്]] # [[ആര്യങ്കാവ്]] # [[എടത്വാ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|എടത്വ]] # [[എരുമേലി]] # [[ഇരിഞ്ഞാലക്കുട]] # [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ]] # [[കുളത്തൂപ്പുഴ]] # [[മല്ലപ്പള്ളി]] # [[മൂലമറ്റം]] # [[മൂന്നാർ]] # [[പാലോട്]] # [[പന്തളം]] # [[ശാസ്താംകോട്ട]] # [[പുതുക്കാട്]] # [[തിരുവമ്പാടി]] # [[വടകര]] # [[വടക്കഞ്ചേരി]] # [[നെടുങ്കണ്ടം]] # [[കൂത്താട്ടുകുളം]] # [[കോന്നി]] {{Div col end}} പുതിയതായി ഓപ്പറേറ്റിംഗ് ഡിപ്പോകൾ സ്ഥാപിക്കാൻ സാധ്യതയുള്ള നഗരങ്ങൾ.. മഞ്ചേരി, നെന്മാറ, പട്ടാമ്പി കൊണ്ടോട്ടി ഷോർണൂര്ഒറ്റപ്പാലം,ചെർപുളശേരി, പരപ്പനങ്ങാടി,വളാഞ്ചേരി, കളമശ്ശേരി === വർക്ക്ഷോപ്പുകൾ === # [[പാപ്പനംകോട്]] (മുഖ്യ വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[മാവേലിക്കര]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[ആലുവ]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[എടപ്പാൾ]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[കോഴിക്കോട്]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) === ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം === കെ എസ് ആർ ടി സി യിലെ വിവിധ വിഭാഗം ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കും, ജീവനക്കാർക്കും അതതു തസ്തികപ്രകാരമുള്ള ജോലിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ആവശ്യമായ പരിശീലനം നൽകുന്നതിന് 3 ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്. * തിരുവനന്തപുരം (ആസ്ഥാന ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, അട്ടക്കുളങ്ങര.) * അങ്കമാലി (പ്രാദേശിക ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, അങ്കമാലി ബസ് സ്റ്റേഷൻ ) * എടപ്പാൾ (പ്രാദേശിക ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്, എടപ്പാൾ) == നിരത്തിലിറങ്ങുന്ന പുതിയ സർവ്വീസുകൾ == [[File:New sleeper bus of KSRTC.jpeg|thumb|AC സ്ലീപ്പർ ബസ്]] * '''അനന്തപുരി സിറ്റി ഫാസ്റ്റ്''' : 140 *'''ജനറം വോൾവോ ഏസി ലോഫ്ലോർ''' *'''ജനറം ടാറ്റാ മാർക്കോപോളോ നോൺ ഏസി ലോഫ്ലോർ''' *'''ജനറം ലെയ്ലാന്റ് നോൺ ഏസി ലോഫ്ലോർ''' *'''രാജധാനി റിങ് റോഡ് സർവീസ്''' :10 *'''ഗരുഡ കിങ് ക്ലാസ് - വോൾവോ മൾട്ടി ആക്സിൽ ''': 9 *''' ഗരുഡ മഹാരാജ - സ്കാനിയ മൾട്ടി ആക്സിൽ''' :18 *'''ഗരുഡ സഞ്ചാരി - വോൾവോ''' 2 *'''ഗജരാജ് - വോൾവോ B11R മൾട്ടി ആക്സിൽ സ്ലീപ്പർ : 8''' *'''മിന്നൽ''' '''സൂപ്പർ എയർ ഡീലക്സ്''' * '''വെസ്റ്റിബ്യൂൾ''' ''': 1''' *'''സിറ്റി റൈഡ് ഇലക്ട്രിക് ഡബിൾ ഡക്കർ : 2''' == പലവക == * കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ്സുകൾ ദിവസവും സഞ്ചരിക്കുന്ന ദൂരം മുൻപ് 12,00,000 ആയിരുന്നത് ഇപ്പോൾ 14,22,546 ആക്കി ഉയർത്തിയിരിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.keralartc.com/html/aboutus.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2007-07-09 |archive-date=2018-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180625184242/http://www.keralartc.com/html/aboutus.html |url-status=dead }}</ref> * ദിവസവും 4232 പുനർ‌നിർണ്ണയിച്ച യാത്രകൾ ആണ് ഉള്ളത്. 4704 ബസ്സുകൾ ദിവസവും യാത്ര നടത്തുന്നു. * ഒരു ദിവസം കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ്സുകളിൽ ശരാശരി 31.45 ലക്ഷം യാത്രികർ സഞ്ചരിക്കുന്നു{{തെളിവ്}} ഗ്രാമ പഞ്ചായത്തുകൾ ഇന്ധന ചെലവ് വഹിക്കുന്ന ഗ്രാമവണ്ടി പദ്ധതി ആരംഭിച്ചു ഇലക്ടിക് ബസുകൾ വാങ്ങി ഓർഡിനറി സർവീസുകൾ ഘട്ടം ഘട്ടമായി ഫോസിൽ ഇന്ധന മുക്തമാക്കും പരമാവധി ബസുകൾ ഡിപ്പോ ഇല്ലാത്ത സ്ഥലങ്ങളിൽ സ്റ്റേ ചെയ്യുന്ന ബസ്സുകൾ ആക്കുന്നു == ചിത്രശാല == <gallery> File:KSRTC Scania Maharaja RP 666.jpg|thumb|ഗരുഡ മഹാരാജ സ്കാനിയ ബസ് File:Kerala RTC.jpg|ഗരുഡ കിംഗ് ക്ലാസ് വോൾവോ ബസ് KSRTC orninary bus.JPG|ഓഡിനറി File:Double Ducker Ksrtc bus from Angamaly bus stand.jpg | രണ്ട് തട്ടുള്ള ബസ്സ് അങ്കമാലിയിൽനിന്നും K.S.R.T.C.Bus.jpg|വേണാട് KSRTC "fast passenger".JPG|ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ KSRTC superfast.JPG|സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ് Kerala State RTC Super Express side view.JPG|സൂപ്പർ എക്സ്പ്രസ്സ് Ksrtc ac bus ernakulam.JPG|ടാറ്റ ഗ്ലോബസ് എ.സി എയർബസ് File:KURTC Volvo AC Low floor bus.jpg|thumb|വോൾവോ എസി ലോഫ്ലോർ ബസ് Ashlok Leyland old Indian bus.jpg|പഴയ തലമുറയിൽ പെട്ട ഒരു വണ്ടി KSRTC GARUDA SANCHARI VOLVO BUS IN TRAFFIC BLOCK.jpg|thumb|ഗരുഡ സഞ്ചാരി സിംഗിൾ ആക്സിൽ വോൾവോ ബസ് File:JN 548 Wayanad.jpg|thumb|ലെയ്ലാൻഡ് നോൺ എസി ലോഫ്ലോർ ബസ് </gallery> == പുറം കണ്ണികൾ == {{commonscat|Kerala State Road Transport Corporation|കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി}} * [http://www.keralartc.com/ ഔദ്യോഗിക സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231105161733/https://keralartc.com/ |date=2023-11-05 }} == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist|2}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ബസ്സ് കമ്പനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ റോഡ് ഗതാഗതം]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഗതാഗതം]] [[വർഗ്ഗം:കേരള സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള കമ്പനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ_പൊതുമേഖലാ_സ്ഥാപനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ആസ്ഥാനമായുള്ള കമ്പനികൾ]] ndojlyvnms20rcofyv77aq4sign8v97 4652093 4652092 2026-08-01T10:00:12Z Meenakshi nandhini 99060 /* കേരള സംസ്ഥാന റോഡ് ഗതാഗത കോർപ്പറേഷൻ */ 4652093 wikitext text/x-wiki {{Div col end}}{{Infobox company | name = കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി | company_logo = [[File:Kerala State Road Transport Corporation logo.png|200px]] | type = [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിന്റെ]] ഗതാഗത മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലുള്ള പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനം | foundation = | location_city = [[തിരുവനന്തപുരം]], [[കേരളം]] | location_country = [[ഇന്ത്യ]] | location = | locations = <!--# of locations--> | key_people = പ്രമോദ് ശങ്കർ | area_served = കേരളം, തമിഴ്‌നാട്, കർണ്ണാടക | industry = [[പൊതു ഗതാഗത ബസ് സർവീസ്]] | products = [[Bus transport]], ചരക്ക് നീക്കം, Services | services = വോൾവോ എസി എയർബസ്, സ്കാനിയ എയർ ബസ് ,ഗരുഡ കിംങ് ക്ലാസ്, ഗരുഡ മഹാരാജ , സൂപ്പർ എയർ ഡീലക്സ് (മിന്നൽ) എയർ ബസ്, സൂപ്പർ ഡീലക്സ് എയർ ബസ്, ശബരി സൂപ്പർ ഡീലക്സ് എയർ ബസ്, സൂപ്പർ എക്സ്പ്രസ്, സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ്, ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ്പ് ഫാസ്റ്റ് പാസഞ്ചർ, ഫാസ്റ്റ് പാസഞ്ചർ, വേണാട്, മലബാർ, തിരുകൊച്ചി, അനന്തപുരി ഫാസ്റ്റ്, രാജധാനി,ടൗൺ ടു ടൗൺ, പോയിന്റ് ടു പോയിൻറ്, ഡബിൾ ഡക്കർ ,വെസ്റ്റിബ്യൂൾ, ലിമിറ്റഡ് സ്‌റ്റോപ്പ് ഓർഡിനറി, ഓർഡിനറി, പിങ്ക് ബസ് (ലേഡീസ് ഒൺലി) ,JNRUM എ.സി.ലോഫ്ലോർ, JNRUM നോൺ എ.സി.ലോഫ്ലോർ | revenue = | operating_income = | net_income = | num_employees = | divisions = | subsid = [[കേരള അർബൻ റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപറേഷൻ]]<ref name="kurtc">{{Cite news|url = http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/all-jnnurm-buses-to-be-brought-under-kurtc/article6534522.ece|title = All JNNURM buses to be brought under KURTC|last = |first = |date = October 26, 2014|work = The Hindu |access-date = 20 Jan 2015}}</ref> | slogan = | homepage = [http://www.keralartc.com keralartc.com] | dissolved = | footnotes = കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ | intl = Yes | Native name = ആനവണ്ടി. }} [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 3z.jpg|പകരം=കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ|ലഘുചിത്രം]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 2z.jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 1z.jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 10z.jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 11z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 12z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 13z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 14z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 15z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ തിരുവനന്തപുരം. വളപ്പിൽ നട്ട് പരിപാലിക്കുന്ന ഒരു [[ആര്യവേപ്പ്]] Neem tree ശാസ്ത്രീയ നാമം Azadirachta indica കുടുംബം Meliaceae.]] {{prettyurl|Kerala State Road Transport Corporation}} {{For|കർണാടക സംസ്ഥാനത്തെ ട്രാൻസ്പോർട് കോർപ്പറേഷനെക്കുറിച്ചറിയാൻ|കർണാടക സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ}} <!--[[ചിത്രം:KSRTC bustand TDPZA.jpg|thumb|200px|right|കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ് സ്റ്റാന്റ്, [[തൊടുപുഴ]]]]--> [[കേരള സർക്കാർ]] നടത്തുന്ന [[ബസ്]] കമ്പനി ആണ് '''കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ''' ({{lang-en|Kerala State Road Transport Corporation - KSRTC}}) (കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി - കേരള സംസ്ഥാന നിരത്ത് ഗതാഗത സംസ്ഥാപിത സംഘം). ''ആനവണ്ടി'' എന്ന ഇരട്ടപേരിൽ അറിയപെടുന്ന സംസ്ഥാന ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ഏറ്റവും പഴയ ബസ് കമ്പനികളിൽ ഒന്നാണ് പൊതു മേഖലാ സ്ഥാപനമായ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി{{തെളിവ്}}. നിശ്ചിത തുക നൽകി ടിക്കറ്റ് എടുത്തു മാത്രമേ ഇവയിൽ യാത്ര ചെയ്യാൻ സാധിക്കുകയുള്ളൂ. ഇവയുടെ ഓർഡിനറി സർവീസുകളിൽ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് ചിലവ് കുറഞ്ഞ രീതിയിൽ യാത്ര ചെയ്യാൻ സാധിക്കും. വരുമാനവും ചിലവുകളും തമ്മിൽ യോജിച്ചു പോകാത്തതിനാൽ ഈ സ്ഥാപനം കാര്യമായ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി നേരിട്ടിരുന്നു. ഇത് സ്ഥാപനത്തിന്റെ നടത്തിപ്പിനെയും ജീവനക്കാരുടെ ശമ്പള വിതരണത്തെയും സാരമായി ബാധിച്ചിരുന്നു. എങ്കിലും സർക്കാർ സഹായം പലപ്പോഴും ലഭിക്കുന്നതായി കാണാം. ഗതാഗത മന്ത്രിക്കാണ് സ്ഥാപനത്തിൻ ചുമതല. നിലവിൽ പത്തനാപുരം MLA ഗണേഷ് കുമാർ ആണ് ഗതാഗതമന്ത്രി[[പ്രമാണം:Kerala RTC.jpg|ലഘുചിത്രം|KSRTC Bus in Mysore]] == ചരിത്രം == [[ചിത്രം:Old photo of KSRTC Bus Station.jpg|thumb|left|തൃശ്ശൂരിലെ ബസ് ഡിപ്പോ, ഒരു പഴയ ചിത്രം]] <!--[[ചിത്രം:ചാലക്കുടി-സൌത്ത്-ജങ്ഷൻ.jpg|thumb|200px|കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ് - [[ചാലക്കുടി]] കവലയിൽ]]--><!----> 1936 ൽതിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റേറ്റ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് ഡിപാർട്ട്മെന്റ് എന്ന പേരിൽ തിരുവിതാംകൂറിലെ അവസാനത്തെ രാജാവായിരുന്ന ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ആണ് KSRTC സ്ഥാപിച്ചത്. ഇന്ത്യയിൽ ഒരു രാജാവ് സ്ഥാപിച്ച സർക്കാർ ബസ് കമ്പനി എന്ന അപൂർവത KSRTC ക്ക് മാത്രം. ലണ്ടൻ പാസഞ്ജർ ട്രാൻസ്പോർട്ട് ബോർഡിന്റെ അസിസ്റ്റന്റ് ഓപറേറ്റിങ്ങ് സൂപറിന്റെൻഡെന്റ് ആയിരുന്ന [[ഇ.ജി. സാൾട്ടർ]] [[1937]] [[സെപ്റ്റംബർ 20|സെപ്റ്റംബർ 20-നു]] ഗതാഗതവകുപ്പിന്റെ സൂപറിന്റെൻഡെന്റ് ആയി അവരോധിക്കപ്പെട്ടു. [[തിരുവനന്തപുരം]] - [[കന്യാകുമാരി]], [[പാലക്കാട്]] - [[കോയമ്പത്തൂർ]] തുടങ്ങിയ പ്രധാന അന്തർ സംസ്ഥാന പാതകൾ ദേശസാൽക്കരിച്ചതോടെ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. വളർന്നു. [[ഇംഗ്ലണ്ട്|ഇംഗ്ലണ്ടിൽ]] നിന്ന് ഇറക്കുമതി ചെയ്ത, കോമറ്റ് ഷാസിയിൽ പെർകിൻസ് ഡീസൽ എഞ്ജിൻ ഘടിപ്പിച്ച 60 ബസ്സുകളായിരുന്നു ആദ്യത്തെ ബസ്സുകളുടെ ശ്രേണി. സാൾട്ടറുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ തിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റേറ്റ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് ഡിപാർട്ട്മെന്റ് ജീവനക്കാർ തന്നെയായിരുന്നു ബസ്സുകളുടെ ബോഡി നിർമ്മിച്ചത്. തിരുവനന്തപുരം - കന്യാകുമാരി പാത ദേശസാൽക്കരിച്ചതിനാൽ സ്വകാര്യ ഗതാഗത സ്ഥാപനങ്ങളിൽ നിന്ന് ജോലി നഷ്ടപ്പെടാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ളവർക്ക് കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയിൽ അന്ന് നിയമനത്തിന് മുൻ‌ഗണന നൽകി. അന്ന് ജീവനക്കാരെ തിരഞ്ഞെടുത്ത രീതി ഇന്നും കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയിൽ ജീവനക്കാരെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിന് പിന്തുടരുന്നു.നൂറോളം ജീവനക്കാരെ ഇൻസ്പെക്ടർമാരും കണ്ടക്ടർമാരുമായി നിയമിച്ചുകൊണ്ടാണ് ഗതാഗത വകുപ്പ് ആരംഭിച്ചത്. സംസ്ഥാന മോട്ടോർ സർവ്വീസ് ശ്രീ [[ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ|ചിത്തിരതിരുന്നാൾ മഹാരാജാവ്]] [[1938]], [[ഫെബ്രുവരി 20]]-ന്<ref>{{cite news|title = കവർസ്റ്റോറി|url = http://www.madhyamam.com/weekly/372|publisher = [[മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]] ലക്കം 685|date = 2011 ഏപ്രിൽ 11|accessdate = 2013 മാർച്ച് 12|language = മലയാളം}}</ref> ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന [[സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ|സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ]] ആശയമായിരുന്നു സർക്കാർ വകയിലെ ബസ് സർവീസ്.<ref>{{cite news|title = മൂക്കുള്ള ബസ്സും മുക്കാചക്രവും|url = http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/ftrackContentView.do?contentId=17411975&tabId=17&BV_ID=@@@|publisher = മലയാളമനോരമ|date = 2014 ഓഗസ്റ്റ് 25|accessdate = 2014 ഓഗസ്റ്റ് 25|language = മലയാളം|archiveurl = https://web.archive.org/web/20140825103131/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/ftrackContentView.do?contentId=17411975&tabId=17&BV_ID=@@@|archivedate = 2014-08-25|url-status = dead}}</ref> മഹാരാജാവും ബന്ധുജനങ്ങളുമായിരുന്നു ഉദ്ഘാടനയാത്രയിലെ യാത്രക്കാർ. സാൾട്ടർ തന്നെയായിരുന്നു ആദ്യയാത്രയിലെ ഡ്രൈവർ. ഈ ബസ്സും മറ്റ് 33 ബസ്സുകളും കവടിയാർ നഗരത്തിലൂടെ ഘോഷയാത്രയായി ഓടിയത് അന്ന് ആകർഷകമായ കാഴ്ചയായിരുന്നു. [[ചിത്രം:എറണാകുളത്തെ ബോട്ട് ജെട്ടി (1950).jpg|thumb|left|എറണാകുളം ജട്ടിയിൽ നിർത്തിയിട്ടിരിക്കുന്ന ബസ്സുകൾ (1950)]] റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ നിയമം [[1950|1950-ൽ]] നിലവിൽ വന്നതിനെ തുടർന്ന് കേരള സർക്കാർ [[1965|1965-ൽ]] കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. നിയമങ്ങൾ (സെക്ഷൻ 44) നിർമ്മിച്ചു. ഈ വകുപ്പ് 1965 [[ഏപ്രിൽ 1|ഏപ്രിൽ 1-നു]] ഒരു സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനമാക്കി. [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിന്റെ]] വിജ്ഞാ‍പന പ്രകാരം '''കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ''' 1965 [[മാർച്ച് 15|മാർച്ച് 15-നു]] സ്ഥാപിതമായി. === തിരുവിതാംകൂർ സംസ്ഥാന ഗതാഗത വകുപ്പ് === കേരള സംസ്ഥാന രൂപീകരണത്തിന് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പാണ് കോർപ്പറേഷന്റെ ചരിത്രം ആരംഭിക്കുന്നത്. ഇത് സർക്കാർ നടത്തുന്ന ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും പഴയ പൊതു റോഡ് ഗതാഗത സേവനങ്ങളിലൊന്നായി ഇതിനെ മാറ്റുന്നു. നിലവിലുള്ള പൊതുഗതാഗത സംവിധാനം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനായി, കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയുടെ മുൻഗാമിയായ തിരുവിതാംകൂർ സംസ്ഥാന ഗതാഗത വകുപ്പ് (ടി.എസ്.ടി.ഡി) സ്ഥാപിക്കാൻ രാജാവ് ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമ വർമ്മയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള തിരുവിതാംകൂർ സർക്കാർ തീരുമാനിച്ചു. <ref>[http://www.natgeotraveller.in/web-exclusive/web-exclusive-month/kerala-bus-journey/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150414040442/http://www.natgeotraveller.in/web-exclusive/web-exclusive-month/kerala-bus-journey/|date=14 April 2015}}</ref><ref>{{Cite news |last=Pradeep |first=K |date=2014-02-19 |title=When the buses drove in |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/society/when-the-buses-drove-in/article5706345.ece |access-date=2023-02-19 |issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite book|title=[[Travancore State Manual]]|last=Nagam Aiya|first=V|publisher=Nabu Press|year=2011|volume=1|orig-year=1901}}</ref> തുടക്കത്തിൽ, വകുപ്പ് ഇംഗ്ലണ്ടിൽ നിന്ന് 60 കൊമർ പിഎൻഎഫ്3 ചേസിസ് ഇറക്കുമതി ചെയ്തു. ലണ്ടൻ പാസഞ്ചർ ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് ബോർഡിന്റെ അന്നത്തെ അസിസ്റ്റന്റ് ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സൂപ്രണ്ടായിരുന്ന ഇ.ജി. സാൾട്ടറുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ, ഇറക്കുമതി ചെയ്ത ചേസിസിൽ പെർകിൻസ് ലിങ്ക്സ് ഡീസൽ എഞ്ചിനുകൾ ഘടിപ്പിച്ചു. ബസ് ബോഡികൾ ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റ് ജീവനക്കാരാണ് നിർമ്മിച്ചത്. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാൻ സി. പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ പ്രാദേശിക മരം ഉപയോഗിക്കണമെന്ന് നിർബന്ധിച്ചു. ബോഡി ഷോപ്പ് (സാൾട്ടറുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ) ആദ്യം ചക്കായിലായിരുന്നു. പിന്നീട് പാപ്പനംകോട്ടിലേക്ക് മാറ്റി. സാൾട്ടറിന്റെ പരീക്ഷണാത്മക ബോഡി ഡിസൈൻ ബാക്കിയുള്ള ബസുകളിൽ സ്റ്റാൻഡേർഡ് ആയി മാറി.<ref name=":3">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/society/when-the-buses-drove-in/article5706345.ece|title=When the buses drove in|last=PRADEEP|first=K.|date=2014-02-19|work=The Hindu|access-date=2018-07-31|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://archive.commercialmotor.com/article/21st-January-1938/9/british-oilers-inaugurate-state-owned-service-in-i|title=British Oilers inaugurate State-owned Service in India {{!}} 21st January 1938 {{!}} The Commercial Motor Archive|website=archive.commercialmotor.com|access-date=2018-07-31|archive-date=31 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180731183528/http://archive.commercialmotor.com/article/21st-january-1938/9/british-oilers-inaugurate-state-owned-service-in-i|url-status=dead}}</ref> തിരുവനന്തപുരം-കന്യാകുമാരി റൂട്ടിലെ മിക്ക സ്വകാര്യ ഓപ്പറേറ്റർമാരും റോഡുകൾ ദേശസാൽക്കരിച്ചപ്പോൾ അടച്ചുപൂട്ടേണ്ടിവന്നു. കൂടാതെ പരിചയസമ്പന്നരായ നിരവധി ഡ്രൈവർമാർക്കും കണ്ടക്ടർമാർക്കും ഇൻസ്പെക്ടർമാർക്കും ജോലി നഷ്ടപ്പെട്ടു. ടിഎസ്ടിഡി അവരെ നിയമിച്ചു. 81 അപേക്ഷകരിൽ നിന്ന് 60 പേരെ സാൾട്ടർ തിരഞ്ഞെടുത്തു. ബിരുദമുള്ള നൂറോളം അപേക്ഷകർ ഇൻസ്പെക്ടർമാരായും കണ്ടക്ടർമാരായും ജോലി ചെയ്തു.<ref name=":4">{{Cite web|url=http://www.keralartc.com/html/history.html|title=KeralaSRTC::History|website=www.keralartc.com|access-date=2018-07-31|archive-date=26 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180726121159/http://www.keralartc.com/html/history.html|url-status=dead}}</ref> 1938 ഫെബ്രുവരി 20-ന് മഹാരാജ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ (കുടുംബാംഗമായ കേണൽ ഗോദവർമ്മ രാജയും മറ്റ് വിശിഷ്ട വ്യക്തികളും) കവടിയാർ സ്‌ക്വയറിലേക്കുള്ള മെയിൻ റോഡിലൂടെ ആദ്യത്തെ ബസിൽ സഞ്ചരിച്ചു. സാൾട്ടർ ആണ് ബസ് ഓടിച്ചത്. 33 ബസുകളുടെ ഒരു കൂട്ടവും വലിയൊരു ജനക്കൂട്ടവും ആഘോഷത്തിൽ പങ്കുചേർന്നു. 1938 ഫെബ്രുവരി 21-ന് തിരുവനന്തപുരത്ത് നിന്ന് കന്യാകുമാരിയിലേക്ക് ആദ്യത്തെ ബസ് സർവീസ് നടത്തി. <ref>{{Cite news|url=https://www.ndtv.com/kerala-news/public-road-transport-service-in-kerala-turns-77-741029?amp=1&akamai-rum=off|title=Public Road Transport Service in Kerala Turns 77|work=NDTV.com|access-date=2018-07-31}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/150220/nation-current-affairs/article/public-road-transport-service-kerala-turns-77|title=Public road transport service in Kerala turns 77|website=[[Deccan Chronicle]]|date=21 February 2015 |language=en|access-date=2018-07-31}}</ref> ആദ്യകാല ബസുകളിൽ 23 തുകൽ സീറ്റുകളുണ്ടായിരുന്നു. പിൻഭാഗത്തുകൂടിയായിരുന്നു പ്രവേശനം, ബസുകൾക്ക് മധ്യഭാഗത്ത് ഒരു ഇടനാഴിയും ഉണ്ടായിരുന്നു. പത്ത് ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് സീറ്റുകൾ മുൻവശത്തായിരുന്നു. ഷെഡ്യൂളുകൾ, നിരക്കുകൾ, സ്റ്റോപ്പുകൾ എന്നിവ പരസ്യപ്പെടുത്തി. നിയുക്ത ഏജന്റുമാർക്ക് സാധനങ്ങൾ എത്തിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു പാഴ്സൽ സേവനം ആരംഭിച്ചു. കണ്ടക്ടർമാർ വെളുത്ത തൊപ്പിയോടുകൂടിയ കാക്കി വസ്ത്രവും, ഇൻസ്പെക്ടർമാർ കാക്കി വസ്ത്രവും ധരിച്ചിരുന്നു. ടിക്കറ്റ് നൽകാൻ കണ്ടക്ടർമാർക്ക് യന്ത്രങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. പിന്നീട് ഡോഡ്ജ്, ഫാർഗോ, ബെഡ്ഫോർഡ്, ഷെവർലെ എന്നിവർ ബസുകൾ നിർമ്മിച്ചു.<ref name=":3" /> തിരുവനന്തപുരം-നാഗർകോവിൽ, നാഗർകോവിൽ-കന്യാകുമാരി, നാഗർകോവിൽ-കൊളച്ചൽ എന്നീ മൂന്ന് റൂട്ടുകളിലാണ് ടിഎസ്ടിഡി സർവീസ് നടത്തിയത്. 1938 ഫെബ്രുവരി 21 ന് 39 ബസുകളോടെയാണ് പതിവ് സർവീസ് ആരംഭിച്ചത്. ഒരു മൈലിന് ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ നിരക്ക് ഒന്നര ചക്രമായിരുന്നു. അടുത്ത നിരക്ക് ഒരു ചക്രമായിരുന്നു, ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് ടിക്കറ്റുകൾ 50 ശതമാനം കൂടുതലായിരുന്നു. മൂന്ന് വയസ്സിന് താഴെയുള്ള കുട്ടികൾ സൗജന്യമായി യാത്ര ചെയ്തു.. മൂന്ന് മുതൽ 14 വയസ്സ് വരെയുള്ളവർ പകുതി നിരക്ക് നൽകി. 28 പൗണ്ടിൽ താഴെയുള്ള ലഗേജ് (13 കിലോഗ്രാം) സൗജന്യമായിരുന്നു; 28–56 പൗണ്ട് (13–25 കിലോഗ്രാം) നാല് ചക്രവും 56–112 പൗണ്ട് (25–51 കിലോഗ്രാം) ആറ് ചക്രവുമായിരുന്നു.<ref name=":3" /><ref name=":4" /> 1939-ൽ മോട്ടോർ വാഹന നിയമം പാസാക്കി. 1949-ൽ കൊച്ചിയിലേക്കും 1956-ൽ മലബാർ മേഖലയിലേക്കും ബസ് സർവീസ് വ്യാപിപ്പിച്ചു. <ref name=":3" /><ref name="auto">{{cite news |title='KSRTC' is officially Kerala's! Karnataka loses 7-year battle to use acronym for road transport corp |url=https://www.timesnownews.com/india/kerala/article/ksrtc-is-officially-keralas-karnataka-loses-7-year-battle-to-use-acronym-for-road-transport-corp/765657 |work=www.timesnownews.com |language=en}}</ref> === കേരള സംസ്ഥാന റോഡ് ഗതാഗത കോർപ്പറേഷൻ === 1950-ൽ പ്രാബല്യത്തിൽ വന്ന റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ നിയമത്തിനുശേഷം 1965 മാർച്ച് 15-ന് കേരള സർക്കാർ കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ (കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി) സ്ഥാപിച്ചു. 1965 ഏപ്രിൽ 1-ന് ഗതാഗത വകുപ്പ് ഒരു സ്വയംഭരണ കോർപ്പറേഷനായി മാറി. <ref name=":4" /> അക്കാലത്ത് 661 ബസ് റൂട്ടുകളും 36 ലോറി റൂട്ടുകളും ഉണ്ടായിരുന്നു. കോർപ്പറേഷന്റെ വാഹനക്കൂട്ടത്തിൽ 901 ബസുകളും 51 ലോറികളും 29 മറ്റ് വാഹനങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു. മുപ്പത് ബസുകളും എട്ട് ലോറികളും പുതിയവയായിരുന്നു. പത്ത് പഴയ ബസുകളും ഏഴ് ലോറികളും ഒരു ട്രാക്ടർ-ട്രെയിലറും മറ്റ് ഉപയോഗങ്ങൾക്കായി മാറ്റി. <ref name=":4" /> കെ‌എൽ‌എക്സ് രജിസ്ട്രേഷൻ സീരീസ് കെ‌എസ്‌ആർ‌ടി‌സിക്കായി നീക്കിവച്ചു. 1989 ജൂലൈ 1 ന്, കെ‌എസ്‌ആർ‌ടി‌സി ബസുകൾ തിരുവനന്തപുരത്തെ ഒരു പ്രത്യേക ആർ‌ടി‌ഒയിൽ കെ‌എൽ -15 രജിസ്ട്രേഷൻ സീരീസുമായി രജിസ്ട്രേഷൻ ആരംഭിച്ചു.<ref name=":5">{{cite news |title=Kerala State Road Transport Corporation buses get new registration series |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/Kerala-State-Road-Transport-Corporation-buses-get-new-registration-series/articleshow/20611019.cms |work=The Times of India}}</ref> 2001-ൽ കെ. ബി. ഗണേഷ് കുമാർ ഗതാഗത മന്ത്രിയായി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഹ്രസ്വമായ ഭരണ കാലയളവിനുള്ളിൽ കോർപ്പറേഷനിൽ ഗുണകരമായ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തി. വോൾവോ ബസുകൾ ആദ്യമായി അവതരിപ്പിച്ചത് സംസ്ഥാന ഗതാഗത കോർപ്പറേഷനാണ് കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബോഡി വർക്ക് പുറത്തു കൊടുത്ത് ചെയ്യിച്ചു. ബസുകളുടെ സമകാലിക രൂപകൽപ്പന ഹൈടെക് ആയി പരസ്യപ്പെടുത്തി. ബസ് ലിവറി പുനർരൂപകൽപ്പന ചെയ്യാൻ കുമാർ സാബു സിറിലിനെ നിയോഗിച്ചു. തിരുവനന്തപുരത്ത് ലോ-എൻട്രി, എയർ സസ്‌പെൻഷൻ ബസുകൾ എന്നിവ അവതരിപ്പിച്ചു. കൂടാതെ മിനിബസ് സർവീസ് ആരംഭിച്ചു. മാറ്റങ്ങൾ യാത്രക്കാരെ ആകർഷിച്ചു. ഇത് കോർപ്പറേഷനെ ലാഭകരമാക്കി. <ref>{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/archive/forced-facelift-brings-fortune-to-keralas-public-transport/58716/|title=Forced Facelift Brings Fortune To Kerala's Public Transport|date=2002-09-30|website=The Financial Express|language=en-US|access-date=2018-12-20}}</ref> 2012-ൽ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയെ ഒഴിവാക്കി കൊണ്ട് കേരള സർക്കാർ അന്തർ ജില്ലാ ബസുകളുടെ പുതിയ പെർമിറ്റുകൾ താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവച്ചുകൊണ്ട് ഒരു വിജ്ഞാപനം പുറപ്പെടുവിച്ചു. കോർപ്പറേഷൻ ആ റൂട്ടുകൾ ഏറ്റെടുക്കുമെന്ന് കരുതിയിരുന്നെങ്കിലും, അത് കൊച്ചിയിൽ നിന്ന് നിരവധി വടക്കൻ ജില്ലകളിലേക്കുള്ള സർവീസിന്റെ കുറവ് സൃഷ്ടിച്ചു. സി.പി.പി.ആർ ഗവേഷണ-പദ്ധതി ഡയറക്ടർ മധു ശിവരാമൻ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി-സ്വകാര്യ ബസ് ഓപ്ഷനുകളെക്കുറിച്ച് ഒരു പഠനം നടത്തി.<ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/Concern-over-decline-in-number-of-inter-district-buses/article16786016.ece|title=Concern over decline in number of inter-district buses|last=Paul|first=John L.|date=2016-12-09|work=The Hindu|access-date=2017-10-02|issn=0971-751X}}</ref> == സർവ്വീസ് വിഭാഗങ്ങൾ == [[File:KSRTC Jnurom AC VOLVO bus at Angamaly bus station.JPG|thumb|right|250px|കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ ജനറം പദ്ധതിയിൽ കേരളത്തിനു ലഭിച്ച എ.സി. വോൾവോ ബസ്]] കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി-ക്ക് [[അശോക് ലെയ്‌ലാൻഡ്|അശോക് ലെയ്ലാൻഡ്]], [[ടാറ്റാ മോട്ടോർസ്]],ഐഷർ, വോൾവോ, സ്കാനിയ എന്നീ‍ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ബസ്സുകൾ ഉണ്ട് കൂടാതെ ഇലക്ട്രിക് CNG ബസുകളും വാങ്ങുന്നു ബസ്സുകളുടെ തരം ഇങ്ങനെ ആണ്. '''ഓർഡിനറി''' ചെറിയ ദൂരങ്ങളിൽ ഓടുന്ന സാധാരണ സർവ്വീസുകളാണിവ. സൂപ്പർ ക്ലാസ്സ് ബസ്സുകളുടെ പെർമിറ്റ് കാലാവധി കഴിയുമ്പോൾ അവ ഓർഡിനറി സർവ്വീസുകൾക്ക് വേണ്ടി തയ്യാറാക്കുന്നു. അതിനാൽ പഴക്കം ചെന്ന ബസുകൾ ഈ വിഭാഗത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഫീഡർ സർവ്വീസുകൾ ഓർഡിനറിയിൽപ്പെടുന്നു. പലപ്പോഴും ഗ്രാമ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഓർഡിനറി സർവീസ് മാത്രമാണ് ഉണ്ടാവുക. '''ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ''' ദീർഘദൂരത്തിലുള്ള സർവ്വീസുകൾക്ക് ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നതാണ് ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ. ഓർഡിനറിയെ അപേക്ഷിച്ച് ഇവ നിർത്തുന്ന സ്ഥലങ്ങൾ കുറവാണ്. മഞ്ഞയും ചുവപ്പും ചേർന്ന നിറങ്ങൾ ആണ് ഇവയ്ക്ക്. ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ് , ലോ ഫ്ലോർ, ടൗൺ ടു ടൗൺ ബസ്സുകൾ ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചറുകളിൽപ്പെടുന്നു. ഇവ വ്യത്യസ്ത നിറങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ ചാർജ് ഓർഡിനറിയേക്കാൾ കൂടുതൽ ആണ്. എന്നാൽ ഓർഡിനറി ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ്പ്‌ ബസ് സ്റ്റോപ്പുകൾ കുറവാണെങ്കിലും ഓർഡിനറിയുടെ ചാർജിൽ തന്നെയാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. അനന്തപുരി, വേണാട്, മലബാർ തുടങ്ങിയവയും ഈ വിഭാഗത്തിൽ വരുന്നു. '''സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ്''' വളരെ കൂടിയ ദൂരത്തേയ്ക്ക് സർവ്വീസ് നടത്തുന്ന വാഹനങ്ങളാണിവ. അതിവേഗം നിഷ്കർച്ചിട്ടുള്ള ഈ ബസ്സുകൾ ഏറ്റവും പ്രധാന സ്ഥലങ്ങളിൽ നിർത്തുന്നതാണ്. മഞ്ഞയും ചുവപ്പും നിറത്തിലുള്ള ഇവ പൊതുവെ കാണാൻ മനോഹരമാണ്. ശീതീകരണ സംവിധാനമുള്ള ലോഫ്ലോർ, സന്ദേശവാഹിനി ഇവയൊക്കെ സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റുകളാണ്. '''സൂപ്പർ ഡീലക്സ്''' ഉയർന്ന യാത്രാ സൗകര്യങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തി ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ ട്രെയിനുകളേക്കാൾ വേഗത്തിൽ യാത്രക്കാരെ ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്ത് എത്തിക്കുന്നതിനുദ്ദേശിച്ചു തുടങ്ങിയതാണിവ. മിന്നൽ സർവ്വീസ്, സിൽവർ ലൈൻ ജെറ്റ് സർവീസുകളുടെ പരിഷ്കരിച്ച പതിപ്പാണ്. '''സൂപ്പർ എക്സ്പ്രസ്സ്''' പച്ച നിറമുള്ള സൂപ്പർ ക്ലാസ്സ് ബസ്സുകളാണിത്. ഇടയ്ക്ക് നിർത്തിവച്ചിരുന്നെങ്കിലും പുനരാരംഭിച്ചു. അൻപതോളം ബസ്സുകൾ ഈ സർവ്വീസുകൾ നടത്തുന്നുണ്ട്. കൂടാതെ ഗരുഡ,ഗരുഡ മഹാരാജ,വെസ്റ്റിബ്യൂൾ, എന്ന പേരുകളുള്ള ബസ്സുകളും സർവ്വീസിലുണ്ട്. {| class="wikitable" ! തരം !! align="right" | എണ്ണം |- | അശോക് ലയലാൻഡ് || align="right" | 2940{{തെളിവ്}} |- | റ്റാറ്റാ മോട്ടോഴ്സ് || align="right" | 1562{{തെളിവ്}} |- | ഐഷർ || align="right" | 200{{തെളിവ്}} |- |[[വോൾ‌വോ]] ആഡംബര ബസ്സുകൾ || align="right" | 11{{തെളിവ്}} |- | സ്കാനിയ ആഡംബര ബസ്സുകൾ || align="right" | 18{{തെളിവ്}} |- ! ആകെ !! 4731 |} [[ചിത്രം:Double Decker Bus Kochi.JPG|thumb|left|രണ്ടു നിലയുള്ള ബസ്, കൊച്ചി]] * ഇതിൽ 2124 ബസ്സുകൾ ( 45.15 % ) 7 വർഷത്തിനു മുകളിൽ പ്രായം ഉള്ളവയാണ് * 366 ബസ്സുകൾ ( 7.78 % ) 10 വർഷത്തിനു മുകളിൽ പ്രായം ഉള്ളവയാണ്. ഇവയെ സേവനത്തിൽ നിന്നും നീക്കം ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. == ഓഫീസുകളും ഡിപ്പോകളും == === ഹെഡ് ഓഫീസ് === * ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് ഭവൻ, കിഴക്കേ കോട്ട, തിരുവനന്തപുരം === ഡിപ്പോകൾ === [[File:KSRTC Kozhikode.jpg|thumbnail|കോഴിക്കോട് കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി ബസ് സ്റ്റേഷൻ]] # [[ആറ്റിങ്ങൽ]] ദേശീയപാതയിൽ # [[ആലപ്പുഴ]] # [[ആലുവ]] റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനടുത്ത് # [[ചങ്ങനാശ്ശേരി]] # [[ചെങ്ങന്നൂർ]] # [[ചേർത്തല]] # [[എറണാകുളം]] # [[കണ്ണൂർ]] # [[കാസർഗോഡ്]] # [[കായംകുളം]] # [[കൊല്ലം]] # [[കൊട്ടാരക്കര]] # [[കോട്ടയം]] # [[കോഴിക്കോട്]] പുതിയ സ്റ്റാൻ്റിനടുത്ത് മാവൂർ റോഡിൽമാ # [[മൂവാറ്റുപുഴ]] # [[നെടുമങ്ങാട്]] # [[നെയ്യാറ്റിൻകര]] # [[പാലാ]] # [[പാലക്കാട്]], മിഷൻ സ്കൂളിന് സമീപം # [[പാപ്പനംകോട്]] # [[പത്തനംതിട്ട]] # [[പെരുമ്പാവൂർ]] വുത്താകൃതിയിൽ കെട്ടിടം # [[സുൽത്താൻ ബത്തേരി]] # [[തിരുവല്ല]] # [[തൃശ്ശൂർ]] റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ കൊക്കാല ഭാഗത്ത് # തിരുവനന്തപുരം സെൻട്രൽ, തമ്പാനൂരിൽ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷന് എതിർവശം # തിരുവനന്തപുരം സിറ്റി # [[വിഴിഞ്ഞം]] # [[വെഞ്ഞാറമൂട്]] === സബ് ഡിപ്പോകൾ === {{Div col begin|4}} # [[അടൂർ]] # [[അങ്കമാലി]] ദേശീയപാതയിൽ # [[ചടയമംഗലം]] # [[ചാലക്കുടി]] ടൗണിൽ # [[ചാത്തന്നൂർ]] # [[ചിറ്റൂർ]] # [[ഈരാറ്റുപേട്ട]] # [[ഗുരുവായൂർ]] # [[ഹരിപ്പാട്]] # [[കൽപറ്റ|കല്പറ്റ]] # [[കണിയാപുരം]] # [[കരുനാഗപ്പള്ളി]] # [[കാട്ടാക്കട]] # [[കട്ടപ്പന]] # [[കിളിമാനൂർ]] # [[കോതമംഗലം]] # [[കുമളി]] # [[മാള]] # [[മലപ്പുറം]], കുന്നുമ്മലിൽ # [[മാനന്തവാടി]] # [[മാവേലിക്കര]] # [[വടക്കൻ പറവൂർ|നോർത്ത് പറവൂർ]] # [[പാറശ്ശാല]] # [[പത്തനാപുരം]] # [[പയ്യന്നൂർ]] # [[പെരിന്തൽമണ്ണ]] ടൗണിൽ രാമദാസ് ആശുപത്രി ഭാഗത്ത് # [[പേരൂർക്കട]] # [[പിറവം]] # [[പൊൻകുന്നം]] # [[പൊന്നാനി]] # [[പൂവാർ]] # [[പുനലൂർ]] # [[തലശ്ശേരി]] # [[താമരശ്ശേരി]] # [[തൊടുപുഴ]] # [[തൊട്ടിൽപ്പാലം]] # [[വൈക്കം]] # [[വെള്ളനാട്]] # [[വെള്ളറട]] # [[വെഞ്ഞാറമ്മൂട്]] # വികാസ് ഭവൻ # [[വിതുര]] # [[നിലമ്പൂർ]] # [[മണ്ണാർക്കാട്]] നെല്ലിപ്പുഴ ജംക്ഷനിൽ {{Div col end}} === ഓപ്പറേറ്റിങ്ങ് ഡിപ്പോകൾ === {{Div col begin|4}} # [[ആര്യനാട്]] # [[ആര്യങ്കാവ്]] # [[എടത്വാ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|എടത്വ]] # [[എരുമേലി]] # [[ഇരിഞ്ഞാലക്കുട]] # [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ]] # [[കുളത്തൂപ്പുഴ]] # [[മല്ലപ്പള്ളി]] # [[മൂലമറ്റം]] # [[മൂന്നാർ]] # [[പാലോട്]] # [[പന്തളം]] # [[ശാസ്താംകോട്ട]] # [[പുതുക്കാട്]] # [[തിരുവമ്പാടി]] # [[വടകര]] # [[വടക്കഞ്ചേരി]] # [[നെടുങ്കണ്ടം]] # [[കൂത്താട്ടുകുളം]] # [[കോന്നി]] {{Div col end}} പുതിയതായി ഓപ്പറേറ്റിംഗ് ഡിപ്പോകൾ സ്ഥാപിക്കാൻ സാധ്യതയുള്ള നഗരങ്ങൾ.. മഞ്ചേരി, നെന്മാറ, പട്ടാമ്പി കൊണ്ടോട്ടി ഷോർണൂര്ഒറ്റപ്പാലം,ചെർപുളശേരി, പരപ്പനങ്ങാടി,വളാഞ്ചേരി, കളമശ്ശേരി === വർക്ക്ഷോപ്പുകൾ === # [[പാപ്പനംകോട്]] (മുഖ്യ വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[മാവേലിക്കര]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[ആലുവ]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[എടപ്പാൾ]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[കോഴിക്കോട്]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) === ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം === കെ എസ് ആർ ടി സി യിലെ വിവിധ വിഭാഗം ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കും, ജീവനക്കാർക്കും അതതു തസ്തികപ്രകാരമുള്ള ജോലിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ആവശ്യമായ പരിശീലനം നൽകുന്നതിന് 3 ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്. * തിരുവനന്തപുരം (ആസ്ഥാന ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, അട്ടക്കുളങ്ങര.) * അങ്കമാലി (പ്രാദേശിക ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, അങ്കമാലി ബസ് സ്റ്റേഷൻ ) * എടപ്പാൾ (പ്രാദേശിക ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്, എടപ്പാൾ) == നിരത്തിലിറങ്ങുന്ന പുതിയ സർവ്വീസുകൾ == [[File:New sleeper bus of KSRTC.jpeg|thumb|AC സ്ലീപ്പർ ബസ്]] * '''അനന്തപുരി സിറ്റി ഫാസ്റ്റ്''' : 140 *'''ജനറം വോൾവോ ഏസി ലോഫ്ലോർ''' *'''ജനറം ടാറ്റാ മാർക്കോപോളോ നോൺ ഏസി ലോഫ്ലോർ''' *'''ജനറം ലെയ്ലാന്റ് നോൺ ഏസി ലോഫ്ലോർ''' *'''രാജധാനി റിങ് റോഡ് സർവീസ്''' :10 *'''ഗരുഡ കിങ് ക്ലാസ് - വോൾവോ മൾട്ടി ആക്സിൽ ''': 9 *''' ഗരുഡ മഹാരാജ - സ്കാനിയ മൾട്ടി ആക്സിൽ''' :18 *'''ഗരുഡ സഞ്ചാരി - വോൾവോ''' 2 *'''ഗജരാജ് - വോൾവോ B11R മൾട്ടി ആക്സിൽ സ്ലീപ്പർ : 8''' *'''മിന്നൽ''' '''സൂപ്പർ എയർ ഡീലക്സ്''' * '''വെസ്റ്റിബ്യൂൾ''' ''': 1''' *'''സിറ്റി റൈഡ് ഇലക്ട്രിക് ഡബിൾ ഡക്കർ : 2''' == പലവക == * കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ്സുകൾ ദിവസവും സഞ്ചരിക്കുന്ന ദൂരം മുൻപ് 12,00,000 ആയിരുന്നത് ഇപ്പോൾ 14,22,546 ആക്കി ഉയർത്തിയിരിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.keralartc.com/html/aboutus.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2007-07-09 |archive-date=2018-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180625184242/http://www.keralartc.com/html/aboutus.html |url-status=dead }}</ref> * ദിവസവും 4232 പുനർ‌നിർണ്ണയിച്ച യാത്രകൾ ആണ് ഉള്ളത്. 4704 ബസ്സുകൾ ദിവസവും യാത്ര നടത്തുന്നു. * ഒരു ദിവസം കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ്സുകളിൽ ശരാശരി 31.45 ലക്ഷം യാത്രികർ സഞ്ചരിക്കുന്നു{{തെളിവ്}} ഗ്രാമ പഞ്ചായത്തുകൾ ഇന്ധന ചെലവ് വഹിക്കുന്ന ഗ്രാമവണ്ടി പദ്ധതി ആരംഭിച്ചു ഇലക്ടിക് ബസുകൾ വാങ്ങി ഓർഡിനറി സർവീസുകൾ ഘട്ടം ഘട്ടമായി ഫോസിൽ ഇന്ധന മുക്തമാക്കും പരമാവധി ബസുകൾ ഡിപ്പോ ഇല്ലാത്ത സ്ഥലങ്ങളിൽ സ്റ്റേ ചെയ്യുന്ന ബസ്സുകൾ ആക്കുന്നു == ചിത്രശാല == <gallery> File:KSRTC Scania Maharaja RP 666.jpg|thumb|ഗരുഡ മഹാരാജ സ്കാനിയ ബസ് File:Kerala RTC.jpg|ഗരുഡ കിംഗ് ക്ലാസ് വോൾവോ ബസ് KSRTC orninary bus.JPG|ഓഡിനറി File:Double Ducker Ksrtc bus from Angamaly bus stand.jpg | രണ്ട് തട്ടുള്ള ബസ്സ് അങ്കമാലിയിൽനിന്നും K.S.R.T.C.Bus.jpg|വേണാട് KSRTC "fast passenger".JPG|ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ KSRTC superfast.JPG|സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ് Kerala State RTC Super Express side view.JPG|സൂപ്പർ എക്സ്പ്രസ്സ് Ksrtc ac bus ernakulam.JPG|ടാറ്റ ഗ്ലോബസ് എ.സി എയർബസ് File:KURTC Volvo AC Low floor bus.jpg|thumb|വോൾവോ എസി ലോഫ്ലോർ ബസ് Ashlok Leyland old Indian bus.jpg|പഴയ തലമുറയിൽ പെട്ട ഒരു വണ്ടി KSRTC GARUDA SANCHARI VOLVO BUS IN TRAFFIC BLOCK.jpg|thumb|ഗരുഡ സഞ്ചാരി സിംഗിൾ ആക്സിൽ വോൾവോ ബസ് File:JN 548 Wayanad.jpg|thumb|ലെയ്ലാൻഡ് നോൺ എസി ലോഫ്ലോർ ബസ് </gallery> == പുറം കണ്ണികൾ == {{commonscat|Kerala State Road Transport Corporation|കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി}} * [http://www.keralartc.com/ ഔദ്യോഗിക സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231105161733/https://keralartc.com/ |date=2023-11-05 }} == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist|2}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ബസ്സ് കമ്പനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ റോഡ് ഗതാഗതം]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഗതാഗതം]] [[വർഗ്ഗം:കേരള സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള കമ്പനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ_പൊതുമേഖലാ_സ്ഥാപനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ആസ്ഥാനമായുള്ള കമ്പനികൾ]] 4mw5e1omyvm9n19kyanz0rlq6wdz082 4652094 4652093 2026-08-01T10:01:49Z Meenakshi nandhini 99060 /* കേരള സംസ്ഥാന റോഡ് ഗതാഗത കോർപ്പറേഷൻ */ 4652094 wikitext text/x-wiki {{Div col end}}{{Infobox company | name = കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി | company_logo = [[File:Kerala State Road Transport Corporation logo.png|200px]] | type = [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിന്റെ]] ഗതാഗത മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലുള്ള പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനം | foundation = | location_city = [[തിരുവനന്തപുരം]], [[കേരളം]] | location_country = [[ഇന്ത്യ]] | location = | locations = <!--# of locations--> | key_people = പ്രമോദ് ശങ്കർ | area_served = കേരളം, തമിഴ്‌നാട്, കർണ്ണാടക | industry = [[പൊതു ഗതാഗത ബസ് സർവീസ്]] | products = [[Bus transport]], ചരക്ക് നീക്കം, Services | services = വോൾവോ എസി എയർബസ്, സ്കാനിയ എയർ ബസ് ,ഗരുഡ കിംങ് ക്ലാസ്, ഗരുഡ മഹാരാജ , സൂപ്പർ എയർ ഡീലക്സ് (മിന്നൽ) എയർ ബസ്, സൂപ്പർ ഡീലക്സ് എയർ ബസ്, ശബരി സൂപ്പർ ഡീലക്സ് എയർ ബസ്, സൂപ്പർ എക്സ്പ്രസ്, സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ്, ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ്പ് ഫാസ്റ്റ് പാസഞ്ചർ, ഫാസ്റ്റ് പാസഞ്ചർ, വേണാട്, മലബാർ, തിരുകൊച്ചി, അനന്തപുരി ഫാസ്റ്റ്, രാജധാനി,ടൗൺ ടു ടൗൺ, പോയിന്റ് ടു പോയിൻറ്, ഡബിൾ ഡക്കർ ,വെസ്റ്റിബ്യൂൾ, ലിമിറ്റഡ് സ്‌റ്റോപ്പ് ഓർഡിനറി, ഓർഡിനറി, പിങ്ക് ബസ് (ലേഡീസ് ഒൺലി) ,JNRUM എ.സി.ലോഫ്ലോർ, JNRUM നോൺ എ.സി.ലോഫ്ലോർ | revenue = | operating_income = | net_income = | num_employees = | divisions = | subsid = [[കേരള അർബൻ റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപറേഷൻ]]<ref name="kurtc">{{Cite news|url = http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/all-jnnurm-buses-to-be-brought-under-kurtc/article6534522.ece|title = All JNNURM buses to be brought under KURTC|last = |first = |date = October 26, 2014|work = The Hindu |access-date = 20 Jan 2015}}</ref> | slogan = | homepage = [http://www.keralartc.com keralartc.com] | dissolved = | footnotes = കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ | intl = Yes | Native name = ആനവണ്ടി. }} [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 3z.jpg|പകരം=കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ|ലഘുചിത്രം]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 2z.jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 1z.jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 10z.jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 11z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 12z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 13z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 14z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 15z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ തിരുവനന്തപുരം. വളപ്പിൽ നട്ട് പരിപാലിക്കുന്ന ഒരു [[ആര്യവേപ്പ്]] Neem tree ശാസ്ത്രീയ നാമം Azadirachta indica കുടുംബം Meliaceae.]] {{prettyurl|Kerala State Road Transport Corporation}} {{For|കർണാടക സംസ്ഥാനത്തെ ട്രാൻസ്പോർട് കോർപ്പറേഷനെക്കുറിച്ചറിയാൻ|കർണാടക സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ}} <!--[[ചിത്രം:KSRTC bustand TDPZA.jpg|thumb|200px|right|കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ് സ്റ്റാന്റ്, [[തൊടുപുഴ]]]]--> [[കേരള സർക്കാർ]] നടത്തുന്ന [[ബസ്]] കമ്പനി ആണ് '''കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ''' ({{lang-en|Kerala State Road Transport Corporation - KSRTC}}) (കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി - കേരള സംസ്ഥാന നിരത്ത് ഗതാഗത സംസ്ഥാപിത സംഘം). ''ആനവണ്ടി'' എന്ന ഇരട്ടപേരിൽ അറിയപെടുന്ന സംസ്ഥാന ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ഏറ്റവും പഴയ ബസ് കമ്പനികളിൽ ഒന്നാണ് പൊതു മേഖലാ സ്ഥാപനമായ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി{{തെളിവ്}}. നിശ്ചിത തുക നൽകി ടിക്കറ്റ് എടുത്തു മാത്രമേ ഇവയിൽ യാത്ര ചെയ്യാൻ സാധിക്കുകയുള്ളൂ. ഇവയുടെ ഓർഡിനറി സർവീസുകളിൽ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് ചിലവ് കുറഞ്ഞ രീതിയിൽ യാത്ര ചെയ്യാൻ സാധിക്കും. വരുമാനവും ചിലവുകളും തമ്മിൽ യോജിച്ചു പോകാത്തതിനാൽ ഈ സ്ഥാപനം കാര്യമായ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി നേരിട്ടിരുന്നു. ഇത് സ്ഥാപനത്തിന്റെ നടത്തിപ്പിനെയും ജീവനക്കാരുടെ ശമ്പള വിതരണത്തെയും സാരമായി ബാധിച്ചിരുന്നു. എങ്കിലും സർക്കാർ സഹായം പലപ്പോഴും ലഭിക്കുന്നതായി കാണാം. ഗതാഗത മന്ത്രിക്കാണ് സ്ഥാപനത്തിൻ ചുമതല. നിലവിൽ പത്തനാപുരം MLA ഗണേഷ് കുമാർ ആണ് ഗതാഗതമന്ത്രി[[പ്രമാണം:Kerala RTC.jpg|ലഘുചിത്രം|KSRTC Bus in Mysore]] == ചരിത്രം == [[ചിത്രം:Old photo of KSRTC Bus Station.jpg|thumb|left|തൃശ്ശൂരിലെ ബസ് ഡിപ്പോ, ഒരു പഴയ ചിത്രം]] <!--[[ചിത്രം:ചാലക്കുടി-സൌത്ത്-ജങ്ഷൻ.jpg|thumb|200px|കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ് - [[ചാലക്കുടി]] കവലയിൽ]]--><!----> 1936 ൽതിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റേറ്റ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് ഡിപാർട്ട്മെന്റ് എന്ന പേരിൽ തിരുവിതാംകൂറിലെ അവസാനത്തെ രാജാവായിരുന്ന ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ആണ് KSRTC സ്ഥാപിച്ചത്. ഇന്ത്യയിൽ ഒരു രാജാവ് സ്ഥാപിച്ച സർക്കാർ ബസ് കമ്പനി എന്ന അപൂർവത KSRTC ക്ക് മാത്രം. ലണ്ടൻ പാസഞ്ജർ ട്രാൻസ്പോർട്ട് ബോർഡിന്റെ അസിസ്റ്റന്റ് ഓപറേറ്റിങ്ങ് സൂപറിന്റെൻഡെന്റ് ആയിരുന്ന [[ഇ.ജി. സാൾട്ടർ]] [[1937]] [[സെപ്റ്റംബർ 20|സെപ്റ്റംബർ 20-നു]] ഗതാഗതവകുപ്പിന്റെ സൂപറിന്റെൻഡെന്റ് ആയി അവരോധിക്കപ്പെട്ടു. [[തിരുവനന്തപുരം]] - [[കന്യാകുമാരി]], [[പാലക്കാട്]] - [[കോയമ്പത്തൂർ]] തുടങ്ങിയ പ്രധാന അന്തർ സംസ്ഥാന പാതകൾ ദേശസാൽക്കരിച്ചതോടെ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. വളർന്നു. [[ഇംഗ്ലണ്ട്|ഇംഗ്ലണ്ടിൽ]] നിന്ന് ഇറക്കുമതി ചെയ്ത, കോമറ്റ് ഷാസിയിൽ പെർകിൻസ് ഡീസൽ എഞ്ജിൻ ഘടിപ്പിച്ച 60 ബസ്സുകളായിരുന്നു ആദ്യത്തെ ബസ്സുകളുടെ ശ്രേണി. സാൾട്ടറുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ തിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റേറ്റ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് ഡിപാർട്ട്മെന്റ് ജീവനക്കാർ തന്നെയായിരുന്നു ബസ്സുകളുടെ ബോഡി നിർമ്മിച്ചത്. തിരുവനന്തപുരം - കന്യാകുമാരി പാത ദേശസാൽക്കരിച്ചതിനാൽ സ്വകാര്യ ഗതാഗത സ്ഥാപനങ്ങളിൽ നിന്ന് ജോലി നഷ്ടപ്പെടാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ളവർക്ക് കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയിൽ അന്ന് നിയമനത്തിന് മുൻ‌ഗണന നൽകി. അന്ന് ജീവനക്കാരെ തിരഞ്ഞെടുത്ത രീതി ഇന്നും കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയിൽ ജീവനക്കാരെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിന് പിന്തുടരുന്നു.നൂറോളം ജീവനക്കാരെ ഇൻസ്പെക്ടർമാരും കണ്ടക്ടർമാരുമായി നിയമിച്ചുകൊണ്ടാണ് ഗതാഗത വകുപ്പ് ആരംഭിച്ചത്. സംസ്ഥാന മോട്ടോർ സർവ്വീസ് ശ്രീ [[ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ|ചിത്തിരതിരുന്നാൾ മഹാരാജാവ്]] [[1938]], [[ഫെബ്രുവരി 20]]-ന്<ref>{{cite news|title = കവർസ്റ്റോറി|url = http://www.madhyamam.com/weekly/372|publisher = [[മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]] ലക്കം 685|date = 2011 ഏപ്രിൽ 11|accessdate = 2013 മാർച്ച് 12|language = മലയാളം}}</ref> ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന [[സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ|സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ]] ആശയമായിരുന്നു സർക്കാർ വകയിലെ ബസ് സർവീസ്.<ref>{{cite news|title = മൂക്കുള്ള ബസ്സും മുക്കാചക്രവും|url = http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/ftrackContentView.do?contentId=17411975&tabId=17&BV_ID=@@@|publisher = മലയാളമനോരമ|date = 2014 ഓഗസ്റ്റ് 25|accessdate = 2014 ഓഗസ്റ്റ് 25|language = മലയാളം|archiveurl = https://web.archive.org/web/20140825103131/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/ftrackContentView.do?contentId=17411975&tabId=17&BV_ID=@@@|archivedate = 2014-08-25|url-status = dead}}</ref> മഹാരാജാവും ബന്ധുജനങ്ങളുമായിരുന്നു ഉദ്ഘാടനയാത്രയിലെ യാത്രക്കാർ. സാൾട്ടർ തന്നെയായിരുന്നു ആദ്യയാത്രയിലെ ഡ്രൈവർ. ഈ ബസ്സും മറ്റ് 33 ബസ്സുകളും കവടിയാർ നഗരത്തിലൂടെ ഘോഷയാത്രയായി ഓടിയത് അന്ന് ആകർഷകമായ കാഴ്ചയായിരുന്നു. [[ചിത്രം:എറണാകുളത്തെ ബോട്ട് ജെട്ടി (1950).jpg|thumb|left|എറണാകുളം ജട്ടിയിൽ നിർത്തിയിട്ടിരിക്കുന്ന ബസ്സുകൾ (1950)]] റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ നിയമം [[1950|1950-ൽ]] നിലവിൽ വന്നതിനെ തുടർന്ന് കേരള സർക്കാർ [[1965|1965-ൽ]] കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. നിയമങ്ങൾ (സെക്ഷൻ 44) നിർമ്മിച്ചു. ഈ വകുപ്പ് 1965 [[ഏപ്രിൽ 1|ഏപ്രിൽ 1-നു]] ഒരു സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനമാക്കി. [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിന്റെ]] വിജ്ഞാ‍പന പ്രകാരം '''കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ''' 1965 [[മാർച്ച് 15|മാർച്ച് 15-നു]] സ്ഥാപിതമായി. === തിരുവിതാംകൂർ സംസ്ഥാന ഗതാഗത വകുപ്പ് === കേരള സംസ്ഥാന രൂപീകരണത്തിന് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പാണ് കോർപ്പറേഷന്റെ ചരിത്രം ആരംഭിക്കുന്നത്. ഇത് സർക്കാർ നടത്തുന്ന ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും പഴയ പൊതു റോഡ് ഗതാഗത സേവനങ്ങളിലൊന്നായി ഇതിനെ മാറ്റുന്നു. നിലവിലുള്ള പൊതുഗതാഗത സംവിധാനം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനായി, കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയുടെ മുൻഗാമിയായ തിരുവിതാംകൂർ സംസ്ഥാന ഗതാഗത വകുപ്പ് (ടി.എസ്.ടി.ഡി) സ്ഥാപിക്കാൻ രാജാവ് ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമ വർമ്മയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള തിരുവിതാംകൂർ സർക്കാർ തീരുമാനിച്ചു. <ref>[http://www.natgeotraveller.in/web-exclusive/web-exclusive-month/kerala-bus-journey/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150414040442/http://www.natgeotraveller.in/web-exclusive/web-exclusive-month/kerala-bus-journey/|date=14 April 2015}}</ref><ref>{{Cite news |last=Pradeep |first=K |date=2014-02-19 |title=When the buses drove in |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/society/when-the-buses-drove-in/article5706345.ece |access-date=2023-02-19 |issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite book|title=[[Travancore State Manual]]|last=Nagam Aiya|first=V|publisher=Nabu Press|year=2011|volume=1|orig-year=1901}}</ref> തുടക്കത്തിൽ, വകുപ്പ് ഇംഗ്ലണ്ടിൽ നിന്ന് 60 കൊമർ പിഎൻഎഫ്3 ചേസിസ് ഇറക്കുമതി ചെയ്തു. ലണ്ടൻ പാസഞ്ചർ ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് ബോർഡിന്റെ അന്നത്തെ അസിസ്റ്റന്റ് ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സൂപ്രണ്ടായിരുന്ന ഇ.ജി. സാൾട്ടറുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ, ഇറക്കുമതി ചെയ്ത ചേസിസിൽ പെർകിൻസ് ലിങ്ക്സ് ഡീസൽ എഞ്ചിനുകൾ ഘടിപ്പിച്ചു. ബസ് ബോഡികൾ ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റ് ജീവനക്കാരാണ് നിർമ്മിച്ചത്. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാൻ സി. പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ പ്രാദേശിക മരം ഉപയോഗിക്കണമെന്ന് നിർബന്ധിച്ചു. ബോഡി ഷോപ്പ് (സാൾട്ടറുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ) ആദ്യം ചക്കായിലായിരുന്നു. പിന്നീട് പാപ്പനംകോട്ടിലേക്ക് മാറ്റി. സാൾട്ടറിന്റെ പരീക്ഷണാത്മക ബോഡി ഡിസൈൻ ബാക്കിയുള്ള ബസുകളിൽ സ്റ്റാൻഡേർഡ് ആയി മാറി.<ref name=":3">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/society/when-the-buses-drove-in/article5706345.ece|title=When the buses drove in|last=PRADEEP|first=K.|date=2014-02-19|work=The Hindu|access-date=2018-07-31|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://archive.commercialmotor.com/article/21st-January-1938/9/british-oilers-inaugurate-state-owned-service-in-i|title=British Oilers inaugurate State-owned Service in India {{!}} 21st January 1938 {{!}} The Commercial Motor Archive|website=archive.commercialmotor.com|access-date=2018-07-31|archive-date=31 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180731183528/http://archive.commercialmotor.com/article/21st-january-1938/9/british-oilers-inaugurate-state-owned-service-in-i|url-status=dead}}</ref> തിരുവനന്തപുരം-കന്യാകുമാരി റൂട്ടിലെ മിക്ക സ്വകാര്യ ഓപ്പറേറ്റർമാരും റോഡുകൾ ദേശസാൽക്കരിച്ചപ്പോൾ അടച്ചുപൂട്ടേണ്ടിവന്നു. കൂടാതെ പരിചയസമ്പന്നരായ നിരവധി ഡ്രൈവർമാർക്കും കണ്ടക്ടർമാർക്കും ഇൻസ്പെക്ടർമാർക്കും ജോലി നഷ്ടപ്പെട്ടു. ടിഎസ്ടിഡി അവരെ നിയമിച്ചു. 81 അപേക്ഷകരിൽ നിന്ന് 60 പേരെ സാൾട്ടർ തിരഞ്ഞെടുത്തു. ബിരുദമുള്ള നൂറോളം അപേക്ഷകർ ഇൻസ്പെക്ടർമാരായും കണ്ടക്ടർമാരായും ജോലി ചെയ്തു.<ref name=":4">{{Cite web|url=http://www.keralartc.com/html/history.html|title=KeralaSRTC::History|website=www.keralartc.com|access-date=2018-07-31|archive-date=26 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180726121159/http://www.keralartc.com/html/history.html|url-status=dead}}</ref> 1938 ഫെബ്രുവരി 20-ന് മഹാരാജ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ (കുടുംബാംഗമായ കേണൽ ഗോദവർമ്മ രാജയും മറ്റ് വിശിഷ്ട വ്യക്തികളും) കവടിയാർ സ്‌ക്വയറിലേക്കുള്ള മെയിൻ റോഡിലൂടെ ആദ്യത്തെ ബസിൽ സഞ്ചരിച്ചു. സാൾട്ടർ ആണ് ബസ് ഓടിച്ചത്. 33 ബസുകളുടെ ഒരു കൂട്ടവും വലിയൊരു ജനക്കൂട്ടവും ആഘോഷത്തിൽ പങ്കുചേർന്നു. 1938 ഫെബ്രുവരി 21-ന് തിരുവനന്തപുരത്ത് നിന്ന് കന്യാകുമാരിയിലേക്ക് ആദ്യത്തെ ബസ് സർവീസ് നടത്തി. <ref>{{Cite news|url=https://www.ndtv.com/kerala-news/public-road-transport-service-in-kerala-turns-77-741029?amp=1&akamai-rum=off|title=Public Road Transport Service in Kerala Turns 77|work=NDTV.com|access-date=2018-07-31}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/150220/nation-current-affairs/article/public-road-transport-service-kerala-turns-77|title=Public road transport service in Kerala turns 77|website=[[Deccan Chronicle]]|date=21 February 2015 |language=en|access-date=2018-07-31}}</ref> ആദ്യകാല ബസുകളിൽ 23 തുകൽ സീറ്റുകളുണ്ടായിരുന്നു. പിൻഭാഗത്തുകൂടിയായിരുന്നു പ്രവേശനം, ബസുകൾക്ക് മധ്യഭാഗത്ത് ഒരു ഇടനാഴിയും ഉണ്ടായിരുന്നു. പത്ത് ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് സീറ്റുകൾ മുൻവശത്തായിരുന്നു. ഷെഡ്യൂളുകൾ, നിരക്കുകൾ, സ്റ്റോപ്പുകൾ എന്നിവ പരസ്യപ്പെടുത്തി. നിയുക്ത ഏജന്റുമാർക്ക് സാധനങ്ങൾ എത്തിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു പാഴ്സൽ സേവനം ആരംഭിച്ചു. കണ്ടക്ടർമാർ വെളുത്ത തൊപ്പിയോടുകൂടിയ കാക്കി വസ്ത്രവും, ഇൻസ്പെക്ടർമാർ കാക്കി വസ്ത്രവും ധരിച്ചിരുന്നു. ടിക്കറ്റ് നൽകാൻ കണ്ടക്ടർമാർക്ക് യന്ത്രങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. പിന്നീട് ഡോഡ്ജ്, ഫാർഗോ, ബെഡ്ഫോർഡ്, ഷെവർലെ എന്നിവർ ബസുകൾ നിർമ്മിച്ചു.<ref name=":3" /> തിരുവനന്തപുരം-നാഗർകോവിൽ, നാഗർകോവിൽ-കന്യാകുമാരി, നാഗർകോവിൽ-കൊളച്ചൽ എന്നീ മൂന്ന് റൂട്ടുകളിലാണ് ടിഎസ്ടിഡി സർവീസ് നടത്തിയത്. 1938 ഫെബ്രുവരി 21 ന് 39 ബസുകളോടെയാണ് പതിവ് സർവീസ് ആരംഭിച്ചത്. ഒരു മൈലിന് ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ നിരക്ക് ഒന്നര ചക്രമായിരുന്നു. അടുത്ത നിരക്ക് ഒരു ചക്രമായിരുന്നു, ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് ടിക്കറ്റുകൾ 50 ശതമാനം കൂടുതലായിരുന്നു. മൂന്ന് വയസ്സിന് താഴെയുള്ള കുട്ടികൾ സൗജന്യമായി യാത്ര ചെയ്തു.. മൂന്ന് മുതൽ 14 വയസ്സ് വരെയുള്ളവർ പകുതി നിരക്ക് നൽകി. 28 പൗണ്ടിൽ താഴെയുള്ള ലഗേജ് (13 കിലോഗ്രാം) സൗജന്യമായിരുന്നു; 28–56 പൗണ്ട് (13–25 കിലോഗ്രാം) നാല് ചക്രവും 56–112 പൗണ്ട് (25–51 കിലോഗ്രാം) ആറ് ചക്രവുമായിരുന്നു.<ref name=":3" /><ref name=":4" /> 1939-ൽ മോട്ടോർ വാഹന നിയമം പാസാക്കി. 1949-ൽ കൊച്ചിയിലേക്കും 1956-ൽ മലബാർ മേഖലയിലേക്കും ബസ് സർവീസ് വ്യാപിപ്പിച്ചു. <ref name=":3" /><ref name="auto">{{cite news |title='KSRTC' is officially Kerala's! Karnataka loses 7-year battle to use acronym for road transport corp |url=https://www.timesnownews.com/india/kerala/article/ksrtc-is-officially-keralas-karnataka-loses-7-year-battle-to-use-acronym-for-road-transport-corp/765657 |work=www.timesnownews.com |language=en}}</ref> === കേരള സംസ്ഥാന റോഡ് ഗതാഗത കോർപ്പറേഷൻ === 1950-ൽ പ്രാബല്യത്തിൽ വന്ന റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ നിയമത്തിനുശേഷം 1965 മാർച്ച് 15-ന് കേരള സർക്കാർ കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ (കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി) സ്ഥാപിച്ചു. 1965 ഏപ്രിൽ 1-ന് ഗതാഗത വകുപ്പ് ഒരു സ്വയംഭരണ കോർപ്പറേഷനായി മാറി. <ref name=":4" /> അക്കാലത്ത് 661 ബസ് റൂട്ടുകളും 36 ലോറി റൂട്ടുകളും ഉണ്ടായിരുന്നു. കോർപ്പറേഷന്റെ വാഹനക്കൂട്ടത്തിൽ 901 ബസുകളും 51 ലോറികളും 29 മറ്റ് വാഹനങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു. മുപ്പത് ബസുകളും എട്ട് ലോറികളും പുതിയവയായിരുന്നു. പത്ത് പഴയ ബസുകളും ഏഴ് ലോറികളും ഒരു ട്രാക്ടർ-ട്രെയിലറും മറ്റ് ഉപയോഗങ്ങൾക്കായി മാറ്റി. <ref name=":4" /> കെ‌എൽ‌എക്സ് രജിസ്ട്രേഷൻ സീരീസ് കെ‌എസ്‌ആർ‌ടി‌സിക്കായി നീക്കിവച്ചു. 1989 ജൂലൈ 1 ന്, കെ‌എസ്‌ആർ‌ടി‌സി ബസുകൾ തിരുവനന്തപുരത്തെ ഒരു പ്രത്യേക ആർ‌ടി‌ഒയിൽ കെ‌എൽ -15 രജിസ്ട്രേഷൻ സീരീസുമായി രജിസ്ട്രേഷൻ ആരംഭിച്ചു.<ref name=":5">{{cite news |title=Kerala State Road Transport Corporation buses get new registration series |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/Kerala-State-Road-Transport-Corporation-buses-get-new-registration-series/articleshow/20611019.cms |work=The Times of India}}</ref> 2001-ൽ കെ. ബി. ഗണേഷ് കുമാർ ഗതാഗത മന്ത്രിയായി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഹ്രസ്വമായ ഭരണ കാലയളവിനുള്ളിൽ കോർപ്പറേഷനിൽ ഗുണകരമായ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തി. വോൾവോ ബസുകൾ ആദ്യമായി അവതരിപ്പിച്ചത് സംസ്ഥാന ഗതാഗത കോർപ്പറേഷനാണ് കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബോഡി വർക്ക് പുറത്തു കൊടുത്ത് ചെയ്യിച്ചു. ബസുകളുടെ സമകാലിക രൂപകൽപ്പന ഹൈടെക് ആയി പരസ്യപ്പെടുത്തി. ബസ് ലിവറി പുനർരൂപകൽപ്പന ചെയ്യാൻ കുമാർ സാബു സിറിലിനെ നിയോഗിച്ചു. തിരുവനന്തപുരത്ത് ലോ-എൻട്രി, എയർ സസ്‌പെൻഷൻ ബസുകൾ എന്നിവ അവതരിപ്പിച്ചു. കൂടാതെ മിനിബസ് സർവീസ് ആരംഭിച്ചു. മാറ്റങ്ങൾ യാത്രക്കാരെ ആകർഷിച്ചു. ഇത് കോർപ്പറേഷനെ ലാഭകരമാക്കി. <ref>{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/archive/forced-facelift-brings-fortune-to-keralas-public-transport/58716/|title=Forced Facelift Brings Fortune To Kerala's Public Transport|date=2002-09-30|website=The Financial Express|language=en-US|access-date=2018-12-20}}</ref> 2012-ൽ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയെ ഒഴിവാക്കി കൊണ്ട് കേരള സർക്കാർ അന്തർ ജില്ലാ ബസുകളുടെ പുതിയ പെർമിറ്റുകൾ താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവച്ചുകൊണ്ട് ഒരു വിജ്ഞാപനം പുറപ്പെടുവിച്ചു. കോർപ്പറേഷൻ ആ റൂട്ടുകൾ ഏറ്റെടുക്കുമെന്ന് കരുതിയിരുന്നെങ്കിലും, അത് കൊച്ചിയിൽ നിന്ന് നിരവധി വടക്കൻ ജില്ലകളിലേക്കുള്ള സർവീസിന്റെ കുറവ് സൃഷ്ടിച്ചു. സി.പി.പി.ആർ ഗവേഷണ-പദ്ധതി ഡയറക്ടർ മധു ശിവരാമൻ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി-സ്വകാര്യ ബസ് ഓപ്ഷനുകളെക്കുറിച്ച് ഒരു പഠനം നടത്തി.<ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/Concern-over-decline-in-number-of-inter-district-buses/article16786016.ece|title=Concern over decline in number of inter-district buses|last=Paul|first=John L.|date=2016-12-09|work=The Hindu|access-date=2017-10-02|issn=0971-751X}}</ref> നഗര ഗതാഗതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കാര്യങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനായി 2015 ൽ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.യുടെ കീഴിൽ കേരള അർബൻ റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ (കെ.യു.ആർ.ടി.സി) രൂപീകരിച്ചു.{{sfn|Chandran|2018|p=422}2015 ഏപ്രിൽ 12 ന് തേവരയിൽ ഇത് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു.{{sfn|Chandran|2018|p=423}} == സർവ്വീസ് വിഭാഗങ്ങൾ == [[File:KSRTC Jnurom AC VOLVO bus at Angamaly bus station.JPG|thumb|right|250px|കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ ജനറം പദ്ധതിയിൽ കേരളത്തിനു ലഭിച്ച എ.സി. വോൾവോ ബസ്]] കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി-ക്ക് [[അശോക് ലെയ്‌ലാൻഡ്|അശോക് ലെയ്ലാൻഡ്]], [[ടാറ്റാ മോട്ടോർസ്]],ഐഷർ, വോൾവോ, സ്കാനിയ എന്നീ‍ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ബസ്സുകൾ ഉണ്ട് കൂടാതെ ഇലക്ട്രിക് CNG ബസുകളും വാങ്ങുന്നു ബസ്സുകളുടെ തരം ഇങ്ങനെ ആണ്. '''ഓർഡിനറി''' ചെറിയ ദൂരങ്ങളിൽ ഓടുന്ന സാധാരണ സർവ്വീസുകളാണിവ. സൂപ്പർ ക്ലാസ്സ് ബസ്സുകളുടെ പെർമിറ്റ് കാലാവധി കഴിയുമ്പോൾ അവ ഓർഡിനറി സർവ്വീസുകൾക്ക് വേണ്ടി തയ്യാറാക്കുന്നു. അതിനാൽ പഴക്കം ചെന്ന ബസുകൾ ഈ വിഭാഗത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഫീഡർ സർവ്വീസുകൾ ഓർഡിനറിയിൽപ്പെടുന്നു. പലപ്പോഴും ഗ്രാമ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഓർഡിനറി സർവീസ് മാത്രമാണ് ഉണ്ടാവുക. '''ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ''' ദീർഘദൂരത്തിലുള്ള സർവ്വീസുകൾക്ക് ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നതാണ് ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ. ഓർഡിനറിയെ അപേക്ഷിച്ച് ഇവ നിർത്തുന്ന സ്ഥലങ്ങൾ കുറവാണ്. മഞ്ഞയും ചുവപ്പും ചേർന്ന നിറങ്ങൾ ആണ് ഇവയ്ക്ക്. ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ് , ലോ ഫ്ലോർ, ടൗൺ ടു ടൗൺ ബസ്സുകൾ ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചറുകളിൽപ്പെടുന്നു. ഇവ വ്യത്യസ്ത നിറങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ ചാർജ് ഓർഡിനറിയേക്കാൾ കൂടുതൽ ആണ്. എന്നാൽ ഓർഡിനറി ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ്പ്‌ ബസ് സ്റ്റോപ്പുകൾ കുറവാണെങ്കിലും ഓർഡിനറിയുടെ ചാർജിൽ തന്നെയാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. അനന്തപുരി, വേണാട്, മലബാർ തുടങ്ങിയവയും ഈ വിഭാഗത്തിൽ വരുന്നു. '''സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ്''' വളരെ കൂടിയ ദൂരത്തേയ്ക്ക് സർവ്വീസ് നടത്തുന്ന വാഹനങ്ങളാണിവ. അതിവേഗം നിഷ്കർച്ചിട്ടുള്ള ഈ ബസ്സുകൾ ഏറ്റവും പ്രധാന സ്ഥലങ്ങളിൽ നിർത്തുന്നതാണ്. മഞ്ഞയും ചുവപ്പും നിറത്തിലുള്ള ഇവ പൊതുവെ കാണാൻ മനോഹരമാണ്. ശീതീകരണ സംവിധാനമുള്ള ലോഫ്ലോർ, സന്ദേശവാഹിനി ഇവയൊക്കെ സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റുകളാണ്. '''സൂപ്പർ ഡീലക്സ്''' ഉയർന്ന യാത്രാ സൗകര്യങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തി ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ ട്രെയിനുകളേക്കാൾ വേഗത്തിൽ യാത്രക്കാരെ ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്ത് എത്തിക്കുന്നതിനുദ്ദേശിച്ചു തുടങ്ങിയതാണിവ. മിന്നൽ സർവ്വീസ്, സിൽവർ ലൈൻ ജെറ്റ് സർവീസുകളുടെ പരിഷ്കരിച്ച പതിപ്പാണ്. '''സൂപ്പർ എക്സ്പ്രസ്സ്''' പച്ച നിറമുള്ള സൂപ്പർ ക്ലാസ്സ് ബസ്സുകളാണിത്. ഇടയ്ക്ക് നിർത്തിവച്ചിരുന്നെങ്കിലും പുനരാരംഭിച്ചു. അൻപതോളം ബസ്സുകൾ ഈ സർവ്വീസുകൾ നടത്തുന്നുണ്ട്. കൂടാതെ ഗരുഡ,ഗരുഡ മഹാരാജ,വെസ്റ്റിബ്യൂൾ, എന്ന പേരുകളുള്ള ബസ്സുകളും സർവ്വീസിലുണ്ട്. {| class="wikitable" ! തരം !! align="right" | എണ്ണം |- | അശോക് ലയലാൻഡ് || align="right" | 2940{{തെളിവ്}} |- | റ്റാറ്റാ മോട്ടോഴ്സ് || align="right" | 1562{{തെളിവ്}} |- | ഐഷർ || align="right" | 200{{തെളിവ്}} |- |[[വോൾ‌വോ]] ആഡംബര ബസ്സുകൾ || align="right" | 11{{തെളിവ്}} |- | സ്കാനിയ ആഡംബര ബസ്സുകൾ || align="right" | 18{{തെളിവ്}} |- ! ആകെ !! 4731 |} [[ചിത്രം:Double Decker Bus Kochi.JPG|thumb|left|രണ്ടു നിലയുള്ള ബസ്, കൊച്ചി]] * ഇതിൽ 2124 ബസ്സുകൾ ( 45.15 % ) 7 വർഷത്തിനു മുകളിൽ പ്രായം ഉള്ളവയാണ് * 366 ബസ്സുകൾ ( 7.78 % ) 10 വർഷത്തിനു മുകളിൽ പ്രായം ഉള്ളവയാണ്. ഇവയെ സേവനത്തിൽ നിന്നും നീക്കം ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. == ഓഫീസുകളും ഡിപ്പോകളും == === ഹെഡ് ഓഫീസ് === * ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് ഭവൻ, കിഴക്കേ കോട്ട, തിരുവനന്തപുരം === ഡിപ്പോകൾ === [[File:KSRTC Kozhikode.jpg|thumbnail|കോഴിക്കോട് കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി ബസ് സ്റ്റേഷൻ]] # [[ആറ്റിങ്ങൽ]] ദേശീയപാതയിൽ # [[ആലപ്പുഴ]] # [[ആലുവ]] റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനടുത്ത് # [[ചങ്ങനാശ്ശേരി]] # [[ചെങ്ങന്നൂർ]] # [[ചേർത്തല]] # [[എറണാകുളം]] # [[കണ്ണൂർ]] # [[കാസർഗോഡ്]] # [[കായംകുളം]] # [[കൊല്ലം]] # [[കൊട്ടാരക്കര]] # [[കോട്ടയം]] # [[കോഴിക്കോട്]] പുതിയ സ്റ്റാൻ്റിനടുത്ത് മാവൂർ റോഡിൽമാ # [[മൂവാറ്റുപുഴ]] # [[നെടുമങ്ങാട്]] # [[നെയ്യാറ്റിൻകര]] # [[പാലാ]] # [[പാലക്കാട്]], മിഷൻ സ്കൂളിന് സമീപം # [[പാപ്പനംകോട്]] # [[പത്തനംതിട്ട]] # [[പെരുമ്പാവൂർ]] വുത്താകൃതിയിൽ കെട്ടിടം # [[സുൽത്താൻ ബത്തേരി]] # [[തിരുവല്ല]] # [[തൃശ്ശൂർ]] റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ കൊക്കാല ഭാഗത്ത് # തിരുവനന്തപുരം സെൻട്രൽ, തമ്പാനൂരിൽ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷന് എതിർവശം # തിരുവനന്തപുരം സിറ്റി # [[വിഴിഞ്ഞം]] # [[വെഞ്ഞാറമൂട്]] === സബ് ഡിപ്പോകൾ === {{Div col begin|4}} # [[അടൂർ]] # [[അങ്കമാലി]] ദേശീയപാതയിൽ # [[ചടയമംഗലം]] # [[ചാലക്കുടി]] ടൗണിൽ # [[ചാത്തന്നൂർ]] # [[ചിറ്റൂർ]] # [[ഈരാറ്റുപേട്ട]] # [[ഗുരുവായൂർ]] # [[ഹരിപ്പാട്]] # [[കൽപറ്റ|കല്പറ്റ]] # [[കണിയാപുരം]] # [[കരുനാഗപ്പള്ളി]] # [[കാട്ടാക്കട]] # [[കട്ടപ്പന]] # [[കിളിമാനൂർ]] # [[കോതമംഗലം]] # [[കുമളി]] # [[മാള]] # [[മലപ്പുറം]], കുന്നുമ്മലിൽ # [[മാനന്തവാടി]] # [[മാവേലിക്കര]] # [[വടക്കൻ പറവൂർ|നോർത്ത് പറവൂർ]] # [[പാറശ്ശാല]] # [[പത്തനാപുരം]] # [[പയ്യന്നൂർ]] # [[പെരിന്തൽമണ്ണ]] ടൗണിൽ രാമദാസ് ആശുപത്രി ഭാഗത്ത് # [[പേരൂർക്കട]] # [[പിറവം]] # [[പൊൻകുന്നം]] # [[പൊന്നാനി]] # [[പൂവാർ]] # [[പുനലൂർ]] # [[തലശ്ശേരി]] # [[താമരശ്ശേരി]] # [[തൊടുപുഴ]] # [[തൊട്ടിൽപ്പാലം]] # [[വൈക്കം]] # [[വെള്ളനാട്]] # [[വെള്ളറട]] # [[വെഞ്ഞാറമ്മൂട്]] # വികാസ് ഭവൻ # [[വിതുര]] # [[നിലമ്പൂർ]] # [[മണ്ണാർക്കാട്]] നെല്ലിപ്പുഴ ജംക്ഷനിൽ {{Div col end}} === ഓപ്പറേറ്റിങ്ങ് ഡിപ്പോകൾ === {{Div col begin|4}} # [[ആര്യനാട്]] # [[ആര്യങ്കാവ്]] # [[എടത്വാ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|എടത്വ]] # [[എരുമേലി]] # [[ഇരിഞ്ഞാലക്കുട]] # [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ]] # [[കുളത്തൂപ്പുഴ]] # [[മല്ലപ്പള്ളി]] # [[മൂലമറ്റം]] # [[മൂന്നാർ]] # [[പാലോട്]] # [[പന്തളം]] # [[ശാസ്താംകോട്ട]] # [[പുതുക്കാട്]] # [[തിരുവമ്പാടി]] # [[വടകര]] # [[വടക്കഞ്ചേരി]] # [[നെടുങ്കണ്ടം]] # [[കൂത്താട്ടുകുളം]] # [[കോന്നി]] {{Div col end}} പുതിയതായി ഓപ്പറേറ്റിംഗ് ഡിപ്പോകൾ സ്ഥാപിക്കാൻ സാധ്യതയുള്ള നഗരങ്ങൾ.. മഞ്ചേരി, നെന്മാറ, പട്ടാമ്പി കൊണ്ടോട്ടി ഷോർണൂര്ഒറ്റപ്പാലം,ചെർപുളശേരി, പരപ്പനങ്ങാടി,വളാഞ്ചേരി, കളമശ്ശേരി === വർക്ക്ഷോപ്പുകൾ === # [[പാപ്പനംകോട്]] (മുഖ്യ വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[മാവേലിക്കര]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[ആലുവ]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[എടപ്പാൾ]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[കോഴിക്കോട്]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) === ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം === കെ എസ് ആർ ടി സി യിലെ വിവിധ വിഭാഗം ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കും, ജീവനക്കാർക്കും അതതു തസ്തികപ്രകാരമുള്ള ജോലിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ആവശ്യമായ പരിശീലനം നൽകുന്നതിന് 3 ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്. * തിരുവനന്തപുരം (ആസ്ഥാന ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, അട്ടക്കുളങ്ങര.) * അങ്കമാലി (പ്രാദേശിക ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, അങ്കമാലി ബസ് സ്റ്റേഷൻ ) * എടപ്പാൾ (പ്രാദേശിക ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്, എടപ്പാൾ) == നിരത്തിലിറങ്ങുന്ന പുതിയ സർവ്വീസുകൾ == [[File:New sleeper bus of KSRTC.jpeg|thumb|AC സ്ലീപ്പർ ബസ്]] * '''അനന്തപുരി സിറ്റി ഫാസ്റ്റ്''' : 140 *'''ജനറം വോൾവോ ഏസി ലോഫ്ലോർ''' *'''ജനറം ടാറ്റാ മാർക്കോപോളോ നോൺ ഏസി ലോഫ്ലോർ''' *'''ജനറം ലെയ്ലാന്റ് നോൺ ഏസി ലോഫ്ലോർ''' *'''രാജധാനി റിങ് റോഡ് സർവീസ്''' :10 *'''ഗരുഡ കിങ് ക്ലാസ് - വോൾവോ മൾട്ടി ആക്സിൽ ''': 9 *''' ഗരുഡ മഹാരാജ - സ്കാനിയ മൾട്ടി ആക്സിൽ''' :18 *'''ഗരുഡ സഞ്ചാരി - വോൾവോ''' 2 *'''ഗജരാജ് - വോൾവോ B11R മൾട്ടി ആക്സിൽ സ്ലീപ്പർ : 8''' *'''മിന്നൽ''' '''സൂപ്പർ എയർ ഡീലക്സ്''' * '''വെസ്റ്റിബ്യൂൾ''' ''': 1''' *'''സിറ്റി റൈഡ് ഇലക്ട്രിക് ഡബിൾ ഡക്കർ : 2''' == പലവക == * കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ്സുകൾ ദിവസവും സഞ്ചരിക്കുന്ന ദൂരം മുൻപ് 12,00,000 ആയിരുന്നത് ഇപ്പോൾ 14,22,546 ആക്കി ഉയർത്തിയിരിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.keralartc.com/html/aboutus.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2007-07-09 |archive-date=2018-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180625184242/http://www.keralartc.com/html/aboutus.html |url-status=dead }}</ref> * ദിവസവും 4232 പുനർ‌നിർണ്ണയിച്ച യാത്രകൾ ആണ് ഉള്ളത്. 4704 ബസ്സുകൾ ദിവസവും യാത്ര നടത്തുന്നു. * ഒരു ദിവസം കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ്സുകളിൽ ശരാശരി 31.45 ലക്ഷം യാത്രികർ സഞ്ചരിക്കുന്നു{{തെളിവ്}} ഗ്രാമ പഞ്ചായത്തുകൾ ഇന്ധന ചെലവ് വഹിക്കുന്ന ഗ്രാമവണ്ടി പദ്ധതി ആരംഭിച്ചു ഇലക്ടിക് ബസുകൾ വാങ്ങി ഓർഡിനറി സർവീസുകൾ ഘട്ടം ഘട്ടമായി ഫോസിൽ ഇന്ധന മുക്തമാക്കും പരമാവധി ബസുകൾ ഡിപ്പോ ഇല്ലാത്ത സ്ഥലങ്ങളിൽ സ്റ്റേ ചെയ്യുന്ന ബസ്സുകൾ ആക്കുന്നു == ചിത്രശാല == <gallery> File:KSRTC Scania Maharaja RP 666.jpg|thumb|ഗരുഡ മഹാരാജ സ്കാനിയ ബസ് File:Kerala RTC.jpg|ഗരുഡ കിംഗ് ക്ലാസ് വോൾവോ ബസ് KSRTC orninary bus.JPG|ഓഡിനറി File:Double Ducker Ksrtc bus from Angamaly bus stand.jpg | രണ്ട് തട്ടുള്ള ബസ്സ് അങ്കമാലിയിൽനിന്നും K.S.R.T.C.Bus.jpg|വേണാട് KSRTC "fast passenger".JPG|ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ KSRTC superfast.JPG|സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ് Kerala State RTC Super Express side view.JPG|സൂപ്പർ എക്സ്പ്രസ്സ് Ksrtc ac bus ernakulam.JPG|ടാറ്റ ഗ്ലോബസ് എ.സി എയർബസ് File:KURTC Volvo AC Low floor bus.jpg|thumb|വോൾവോ എസി ലോഫ്ലോർ ബസ് Ashlok Leyland old Indian bus.jpg|പഴയ തലമുറയിൽ പെട്ട ഒരു വണ്ടി KSRTC GARUDA SANCHARI VOLVO BUS IN TRAFFIC BLOCK.jpg|thumb|ഗരുഡ സഞ്ചാരി സിംഗിൾ ആക്സിൽ വോൾവോ ബസ് File:JN 548 Wayanad.jpg|thumb|ലെയ്ലാൻഡ് നോൺ എസി ലോഫ്ലോർ ബസ് </gallery> == പുറം കണ്ണികൾ == {{commonscat|Kerala State Road Transport Corporation|കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി}} * [http://www.keralartc.com/ ഔദ്യോഗിക സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231105161733/https://keralartc.com/ |date=2023-11-05 }} == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist|2}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ബസ്സ് കമ്പനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ റോഡ് ഗതാഗതം]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഗതാഗതം]] [[വർഗ്ഗം:കേരള സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള കമ്പനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ_പൊതുമേഖലാ_സ്ഥാപനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ആസ്ഥാനമായുള്ള കമ്പനികൾ]] ry0gy0iji6rqeb0uydm9dccc9ktwr77 4652095 4652094 2026-08-01T10:04:46Z Meenakshi nandhini 99060 /* കേരള സംസ്ഥാന റോഡ് ഗതാഗത കോർപ്പറേഷൻ */ 4652095 wikitext text/x-wiki {{Div col end}}{{Infobox company | name = കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി | company_logo = [[File:Kerala State Road Transport Corporation logo.png|200px]] | type = [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിന്റെ]] ഗതാഗത മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലുള്ള പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനം | foundation = | location_city = [[തിരുവനന്തപുരം]], [[കേരളം]] | location_country = [[ഇന്ത്യ]] | location = | locations = <!--# of locations--> | key_people = പ്രമോദ് ശങ്കർ | area_served = കേരളം, തമിഴ്‌നാട്, കർണ്ണാടക | industry = [[പൊതു ഗതാഗത ബസ് സർവീസ്]] | products = [[Bus transport]], ചരക്ക് നീക്കം, Services | services = വോൾവോ എസി എയർബസ്, സ്കാനിയ എയർ ബസ് ,ഗരുഡ കിംങ് ക്ലാസ്, ഗരുഡ മഹാരാജ , സൂപ്പർ എയർ ഡീലക്സ് (മിന്നൽ) എയർ ബസ്, സൂപ്പർ ഡീലക്സ് എയർ ബസ്, ശബരി സൂപ്പർ ഡീലക്സ് എയർ ബസ്, സൂപ്പർ എക്സ്പ്രസ്, സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ്, ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ്പ് ഫാസ്റ്റ് പാസഞ്ചർ, ഫാസ്റ്റ് പാസഞ്ചർ, വേണാട്, മലബാർ, തിരുകൊച്ചി, അനന്തപുരി ഫാസ്റ്റ്, രാജധാനി,ടൗൺ ടു ടൗൺ, പോയിന്റ് ടു പോയിൻറ്, ഡബിൾ ഡക്കർ ,വെസ്റ്റിബ്യൂൾ, ലിമിറ്റഡ് സ്‌റ്റോപ്പ് ഓർഡിനറി, ഓർഡിനറി, പിങ്ക് ബസ് (ലേഡീസ് ഒൺലി) ,JNRUM എ.സി.ലോഫ്ലോർ, JNRUM നോൺ എ.സി.ലോഫ്ലോർ | revenue = | operating_income = | net_income = | num_employees = | divisions = | subsid = [[കേരള അർബൻ റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപറേഷൻ]]<ref name="kurtc">{{Cite news|url = http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/all-jnnurm-buses-to-be-brought-under-kurtc/article6534522.ece|title = All JNNURM buses to be brought under KURTC|last = |first = |date = October 26, 2014|work = The Hindu |access-date = 20 Jan 2015}}</ref> | slogan = | homepage = [http://www.keralartc.com keralartc.com] | dissolved = | footnotes = കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ | intl = Yes | Native name = ആനവണ്ടി. }} [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 3z.jpg|പകരം=കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ|ലഘുചിത്രം]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 2z.jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 1z.jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 10z.jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 11z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 12z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 13z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 14z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 15z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ തിരുവനന്തപുരം. വളപ്പിൽ നട്ട് പരിപാലിക്കുന്ന ഒരു [[ആര്യവേപ്പ്]] Neem tree ശാസ്ത്രീയ നാമം Azadirachta indica കുടുംബം Meliaceae.]] {{prettyurl|Kerala State Road Transport Corporation}} {{For|കർണാടക സംസ്ഥാനത്തെ ട്രാൻസ്പോർട് കോർപ്പറേഷനെക്കുറിച്ചറിയാൻ|കർണാടക സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ}} <!--[[ചിത്രം:KSRTC bustand TDPZA.jpg|thumb|200px|right|കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ് സ്റ്റാന്റ്, [[തൊടുപുഴ]]]]--> [[കേരള സർക്കാർ]] നടത്തുന്ന [[ബസ്]] കമ്പനി ആണ് '''കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ''' ({{lang-en|Kerala State Road Transport Corporation - KSRTC}}) (കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി - കേരള സംസ്ഥാന നിരത്ത് ഗതാഗത സംസ്ഥാപിത സംഘം). ''ആനവണ്ടി'' എന്ന ഇരട്ടപേരിൽ അറിയപെടുന്ന സംസ്ഥാന ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ഏറ്റവും പഴയ ബസ് കമ്പനികളിൽ ഒന്നാണ് പൊതു മേഖലാ സ്ഥാപനമായ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി{{തെളിവ്}}. നിശ്ചിത തുക നൽകി ടിക്കറ്റ് എടുത്തു മാത്രമേ ഇവയിൽ യാത്ര ചെയ്യാൻ സാധിക്കുകയുള്ളൂ. ഇവയുടെ ഓർഡിനറി സർവീസുകളിൽ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് ചിലവ് കുറഞ്ഞ രീതിയിൽ യാത്ര ചെയ്യാൻ സാധിക്കും. വരുമാനവും ചിലവുകളും തമ്മിൽ യോജിച്ചു പോകാത്തതിനാൽ ഈ സ്ഥാപനം കാര്യമായ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി നേരിട്ടിരുന്നു. ഇത് സ്ഥാപനത്തിന്റെ നടത്തിപ്പിനെയും ജീവനക്കാരുടെ ശമ്പള വിതരണത്തെയും സാരമായി ബാധിച്ചിരുന്നു. എങ്കിലും സർക്കാർ സഹായം പലപ്പോഴും ലഭിക്കുന്നതായി കാണാം. ഗതാഗത മന്ത്രിക്കാണ് സ്ഥാപനത്തിൻ ചുമതല. നിലവിൽ പത്തനാപുരം MLA ഗണേഷ് കുമാർ ആണ് ഗതാഗതമന്ത്രി[[പ്രമാണം:Kerala RTC.jpg|ലഘുചിത്രം|KSRTC Bus in Mysore]] == ചരിത്രം == [[ചിത്രം:Old photo of KSRTC Bus Station.jpg|thumb|left|തൃശ്ശൂരിലെ ബസ് ഡിപ്പോ, ഒരു പഴയ ചിത്രം]] <!--[[ചിത്രം:ചാലക്കുടി-സൌത്ത്-ജങ്ഷൻ.jpg|thumb|200px|കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ് - [[ചാലക്കുടി]] കവലയിൽ]]--><!----> 1936 ൽതിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റേറ്റ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് ഡിപാർട്ട്മെന്റ് എന്ന പേരിൽ തിരുവിതാംകൂറിലെ അവസാനത്തെ രാജാവായിരുന്ന ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ആണ് KSRTC സ്ഥാപിച്ചത്. ഇന്ത്യയിൽ ഒരു രാജാവ് സ്ഥാപിച്ച സർക്കാർ ബസ് കമ്പനി എന്ന അപൂർവത KSRTC ക്ക് മാത്രം. ലണ്ടൻ പാസഞ്ജർ ട്രാൻസ്പോർട്ട് ബോർഡിന്റെ അസിസ്റ്റന്റ് ഓപറേറ്റിങ്ങ് സൂപറിന്റെൻഡെന്റ് ആയിരുന്ന [[ഇ.ജി. സാൾട്ടർ]] [[1937]] [[സെപ്റ്റംബർ 20|സെപ്റ്റംബർ 20-നു]] ഗതാഗതവകുപ്പിന്റെ സൂപറിന്റെൻഡെന്റ് ആയി അവരോധിക്കപ്പെട്ടു. [[തിരുവനന്തപുരം]] - [[കന്യാകുമാരി]], [[പാലക്കാട്]] - [[കോയമ്പത്തൂർ]] തുടങ്ങിയ പ്രധാന അന്തർ സംസ്ഥാന പാതകൾ ദേശസാൽക്കരിച്ചതോടെ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. വളർന്നു. [[ഇംഗ്ലണ്ട്|ഇംഗ്ലണ്ടിൽ]] നിന്ന് ഇറക്കുമതി ചെയ്ത, കോമറ്റ് ഷാസിയിൽ പെർകിൻസ് ഡീസൽ എഞ്ജിൻ ഘടിപ്പിച്ച 60 ബസ്സുകളായിരുന്നു ആദ്യത്തെ ബസ്സുകളുടെ ശ്രേണി. സാൾട്ടറുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ തിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റേറ്റ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് ഡിപാർട്ട്മെന്റ് ജീവനക്കാർ തന്നെയായിരുന്നു ബസ്സുകളുടെ ബോഡി നിർമ്മിച്ചത്. തിരുവനന്തപുരം - കന്യാകുമാരി പാത ദേശസാൽക്കരിച്ചതിനാൽ സ്വകാര്യ ഗതാഗത സ്ഥാപനങ്ങളിൽ നിന്ന് ജോലി നഷ്ടപ്പെടാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ളവർക്ക് കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയിൽ അന്ന് നിയമനത്തിന് മുൻ‌ഗണന നൽകി. അന്ന് ജീവനക്കാരെ തിരഞ്ഞെടുത്ത രീതി ഇന്നും കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയിൽ ജീവനക്കാരെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിന് പിന്തുടരുന്നു.നൂറോളം ജീവനക്കാരെ ഇൻസ്പെക്ടർമാരും കണ്ടക്ടർമാരുമായി നിയമിച്ചുകൊണ്ടാണ് ഗതാഗത വകുപ്പ് ആരംഭിച്ചത്. സംസ്ഥാന മോട്ടോർ സർവ്വീസ് ശ്രീ [[ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ|ചിത്തിരതിരുന്നാൾ മഹാരാജാവ്]] [[1938]], [[ഫെബ്രുവരി 20]]-ന്<ref>{{cite news|title = കവർസ്റ്റോറി|url = http://www.madhyamam.com/weekly/372|publisher = [[മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]] ലക്കം 685|date = 2011 ഏപ്രിൽ 11|accessdate = 2013 മാർച്ച് 12|language = മലയാളം}}</ref> ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന [[സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ|സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ]] ആശയമായിരുന്നു സർക്കാർ വകയിലെ ബസ് സർവീസ്.<ref>{{cite news|title = മൂക്കുള്ള ബസ്സും മുക്കാചക്രവും|url = http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/ftrackContentView.do?contentId=17411975&tabId=17&BV_ID=@@@|publisher = മലയാളമനോരമ|date = 2014 ഓഗസ്റ്റ് 25|accessdate = 2014 ഓഗസ്റ്റ് 25|language = മലയാളം|archiveurl = https://web.archive.org/web/20140825103131/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/ftrackContentView.do?contentId=17411975&tabId=17&BV_ID=@@@|archivedate = 2014-08-25|url-status = dead}}</ref> മഹാരാജാവും ബന്ധുജനങ്ങളുമായിരുന്നു ഉദ്ഘാടനയാത്രയിലെ യാത്രക്കാർ. സാൾട്ടർ തന്നെയായിരുന്നു ആദ്യയാത്രയിലെ ഡ്രൈവർ. ഈ ബസ്സും മറ്റ് 33 ബസ്സുകളും കവടിയാർ നഗരത്തിലൂടെ ഘോഷയാത്രയായി ഓടിയത് അന്ന് ആകർഷകമായ കാഴ്ചയായിരുന്നു. [[ചിത്രം:എറണാകുളത്തെ ബോട്ട് ജെട്ടി (1950).jpg|thumb|left|എറണാകുളം ജട്ടിയിൽ നിർത്തിയിട്ടിരിക്കുന്ന ബസ്സുകൾ (1950)]] റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ നിയമം [[1950|1950-ൽ]] നിലവിൽ വന്നതിനെ തുടർന്ന് കേരള സർക്കാർ [[1965|1965-ൽ]] കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. നിയമങ്ങൾ (സെക്ഷൻ 44) നിർമ്മിച്ചു. ഈ വകുപ്പ് 1965 [[ഏപ്രിൽ 1|ഏപ്രിൽ 1-നു]] ഒരു സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനമാക്കി. [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിന്റെ]] വിജ്ഞാ‍പന പ്രകാരം '''കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ''' 1965 [[മാർച്ച് 15|മാർച്ച് 15-നു]] സ്ഥാപിതമായി. === തിരുവിതാംകൂർ സംസ്ഥാന ഗതാഗത വകുപ്പ് === കേരള സംസ്ഥാന രൂപീകരണത്തിന് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പാണ് കോർപ്പറേഷന്റെ ചരിത്രം ആരംഭിക്കുന്നത്. ഇത് സർക്കാർ നടത്തുന്ന ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും പഴയ പൊതു റോഡ് ഗതാഗത സേവനങ്ങളിലൊന്നായി ഇതിനെ മാറ്റുന്നു. നിലവിലുള്ള പൊതുഗതാഗത സംവിധാനം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനായി, കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയുടെ മുൻഗാമിയായ തിരുവിതാംകൂർ സംസ്ഥാന ഗതാഗത വകുപ്പ് (ടി.എസ്.ടി.ഡി) സ്ഥാപിക്കാൻ രാജാവ് ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമ വർമ്മയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള തിരുവിതാംകൂർ സർക്കാർ തീരുമാനിച്ചു. <ref>[http://www.natgeotraveller.in/web-exclusive/web-exclusive-month/kerala-bus-journey/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150414040442/http://www.natgeotraveller.in/web-exclusive/web-exclusive-month/kerala-bus-journey/|date=14 April 2015}}</ref><ref>{{Cite news |last=Pradeep |first=K |date=2014-02-19 |title=When the buses drove in |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/society/when-the-buses-drove-in/article5706345.ece |access-date=2023-02-19 |issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite book|title=[[Travancore State Manual]]|last=Nagam Aiya|first=V|publisher=Nabu Press|year=2011|volume=1|orig-year=1901}}</ref> തുടക്കത്തിൽ, വകുപ്പ് ഇംഗ്ലണ്ടിൽ നിന്ന് 60 കൊമർ പിഎൻഎഫ്3 ചേസിസ് ഇറക്കുമതി ചെയ്തു. ലണ്ടൻ പാസഞ്ചർ ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് ബോർഡിന്റെ അന്നത്തെ അസിസ്റ്റന്റ് ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സൂപ്രണ്ടായിരുന്ന ഇ.ജി. സാൾട്ടറുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ, ഇറക്കുമതി ചെയ്ത ചേസിസിൽ പെർകിൻസ് ലിങ്ക്സ് ഡീസൽ എഞ്ചിനുകൾ ഘടിപ്പിച്ചു. ബസ് ബോഡികൾ ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റ് ജീവനക്കാരാണ് നിർമ്മിച്ചത്. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാൻ സി. പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ പ്രാദേശിക മരം ഉപയോഗിക്കണമെന്ന് നിർബന്ധിച്ചു. ബോഡി ഷോപ്പ് (സാൾട്ടറുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ) ആദ്യം ചക്കായിലായിരുന്നു. പിന്നീട് പാപ്പനംകോട്ടിലേക്ക് മാറ്റി. സാൾട്ടറിന്റെ പരീക്ഷണാത്മക ബോഡി ഡിസൈൻ ബാക്കിയുള്ള ബസുകളിൽ സ്റ്റാൻഡേർഡ് ആയി മാറി.<ref name=":3">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/society/when-the-buses-drove-in/article5706345.ece|title=When the buses drove in|last=PRADEEP|first=K.|date=2014-02-19|work=The Hindu|access-date=2018-07-31|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://archive.commercialmotor.com/article/21st-January-1938/9/british-oilers-inaugurate-state-owned-service-in-i|title=British Oilers inaugurate State-owned Service in India {{!}} 21st January 1938 {{!}} The Commercial Motor Archive|website=archive.commercialmotor.com|access-date=2018-07-31|archive-date=31 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180731183528/http://archive.commercialmotor.com/article/21st-january-1938/9/british-oilers-inaugurate-state-owned-service-in-i|url-status=dead}}</ref> തിരുവനന്തപുരം-കന്യാകുമാരി റൂട്ടിലെ മിക്ക സ്വകാര്യ ഓപ്പറേറ്റർമാരും റോഡുകൾ ദേശസാൽക്കരിച്ചപ്പോൾ അടച്ചുപൂട്ടേണ്ടിവന്നു. കൂടാതെ പരിചയസമ്പന്നരായ നിരവധി ഡ്രൈവർമാർക്കും കണ്ടക്ടർമാർക്കും ഇൻസ്പെക്ടർമാർക്കും ജോലി നഷ്ടപ്പെട്ടു. ടിഎസ്ടിഡി അവരെ നിയമിച്ചു. 81 അപേക്ഷകരിൽ നിന്ന് 60 പേരെ സാൾട്ടർ തിരഞ്ഞെടുത്തു. ബിരുദമുള്ള നൂറോളം അപേക്ഷകർ ഇൻസ്പെക്ടർമാരായും കണ്ടക്ടർമാരായും ജോലി ചെയ്തു.<ref name=":4">{{Cite web|url=http://www.keralartc.com/html/history.html|title=KeralaSRTC::History|website=www.keralartc.com|access-date=2018-07-31|archive-date=26 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180726121159/http://www.keralartc.com/html/history.html|url-status=dead}}</ref> 1938 ഫെബ്രുവരി 20-ന് മഹാരാജ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ (കുടുംബാംഗമായ കേണൽ ഗോദവർമ്മ രാജയും മറ്റ് വിശിഷ്ട വ്യക്തികളും) കവടിയാർ സ്‌ക്വയറിലേക്കുള്ള മെയിൻ റോഡിലൂടെ ആദ്യത്തെ ബസിൽ സഞ്ചരിച്ചു. സാൾട്ടർ ആണ് ബസ് ഓടിച്ചത്. 33 ബസുകളുടെ ഒരു കൂട്ടവും വലിയൊരു ജനക്കൂട്ടവും ആഘോഷത്തിൽ പങ്കുചേർന്നു. 1938 ഫെബ്രുവരി 21-ന് തിരുവനന്തപുരത്ത് നിന്ന് കന്യാകുമാരിയിലേക്ക് ആദ്യത്തെ ബസ് സർവീസ് നടത്തി. <ref>{{Cite news|url=https://www.ndtv.com/kerala-news/public-road-transport-service-in-kerala-turns-77-741029?amp=1&akamai-rum=off|title=Public Road Transport Service in Kerala Turns 77|work=NDTV.com|access-date=2018-07-31}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/150220/nation-current-affairs/article/public-road-transport-service-kerala-turns-77|title=Public road transport service in Kerala turns 77|website=[[Deccan Chronicle]]|date=21 February 2015 |language=en|access-date=2018-07-31}}</ref> ആദ്യകാല ബസുകളിൽ 23 തുകൽ സീറ്റുകളുണ്ടായിരുന്നു. പിൻഭാഗത്തുകൂടിയായിരുന്നു പ്രവേശനം, ബസുകൾക്ക് മധ്യഭാഗത്ത് ഒരു ഇടനാഴിയും ഉണ്ടായിരുന്നു. പത്ത് ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് സീറ്റുകൾ മുൻവശത്തായിരുന്നു. ഷെഡ്യൂളുകൾ, നിരക്കുകൾ, സ്റ്റോപ്പുകൾ എന്നിവ പരസ്യപ്പെടുത്തി. നിയുക്ത ഏജന്റുമാർക്ക് സാധനങ്ങൾ എത്തിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു പാഴ്സൽ സേവനം ആരംഭിച്ചു. കണ്ടക്ടർമാർ വെളുത്ത തൊപ്പിയോടുകൂടിയ കാക്കി വസ്ത്രവും, ഇൻസ്പെക്ടർമാർ കാക്കി വസ്ത്രവും ധരിച്ചിരുന്നു. ടിക്കറ്റ് നൽകാൻ കണ്ടക്ടർമാർക്ക് യന്ത്രങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. പിന്നീട് ഡോഡ്ജ്, ഫാർഗോ, ബെഡ്ഫോർഡ്, ഷെവർലെ എന്നിവർ ബസുകൾ നിർമ്മിച്ചു.<ref name=":3" /> തിരുവനന്തപുരം-നാഗർകോവിൽ, നാഗർകോവിൽ-കന്യാകുമാരി, നാഗർകോവിൽ-കൊളച്ചൽ എന്നീ മൂന്ന് റൂട്ടുകളിലാണ് ടിഎസ്ടിഡി സർവീസ് നടത്തിയത്. 1938 ഫെബ്രുവരി 21 ന് 39 ബസുകളോടെയാണ് പതിവ് സർവീസ് ആരംഭിച്ചത്. ഒരു മൈലിന് ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ നിരക്ക് ഒന്നര ചക്രമായിരുന്നു. അടുത്ത നിരക്ക് ഒരു ചക്രമായിരുന്നു, ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് ടിക്കറ്റുകൾ 50 ശതമാനം കൂടുതലായിരുന്നു. മൂന്ന് വയസ്സിന് താഴെയുള്ള കുട്ടികൾ സൗജന്യമായി യാത്ര ചെയ്തു.. മൂന്ന് മുതൽ 14 വയസ്സ് വരെയുള്ളവർ പകുതി നിരക്ക് നൽകി. 28 പൗണ്ടിൽ താഴെയുള്ള ലഗേജ് (13 കിലോഗ്രാം) സൗജന്യമായിരുന്നു; 28–56 പൗണ്ട് (13–25 കിലോഗ്രാം) നാല് ചക്രവും 56–112 പൗണ്ട് (25–51 കിലോഗ്രാം) ആറ് ചക്രവുമായിരുന്നു.<ref name=":3" /><ref name=":4" /> 1939-ൽ മോട്ടോർ വാഹന നിയമം പാസാക്കി. 1949-ൽ കൊച്ചിയിലേക്കും 1956-ൽ മലബാർ മേഖലയിലേക്കും ബസ് സർവീസ് വ്യാപിപ്പിച്ചു. <ref name=":3" /><ref name="auto">{{cite news |title='KSRTC' is officially Kerala's! Karnataka loses 7-year battle to use acronym for road transport corp |url=https://www.timesnownews.com/india/kerala/article/ksrtc-is-officially-keralas-karnataka-loses-7-year-battle-to-use-acronym-for-road-transport-corp/765657 |work=www.timesnownews.com |language=en}}</ref> === കേരള സംസ്ഥാന റോഡ് ഗതാഗത കോർപ്പറേഷൻ === 1950-ൽ പ്രാബല്യത്തിൽ വന്ന റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ നിയമത്തിനുശേഷം 1965 മാർച്ച് 15-ന് കേരള സർക്കാർ കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ (കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി) സ്ഥാപിച്ചു. 1965 ഏപ്രിൽ 1-ന് ഗതാഗത വകുപ്പ് ഒരു സ്വയംഭരണ കോർപ്പറേഷനായി മാറി. <ref name=":4" /> അക്കാലത്ത് 661 ബസ് റൂട്ടുകളും 36 ലോറി റൂട്ടുകളും ഉണ്ടായിരുന്നു. കോർപ്പറേഷന്റെ വാഹനക്കൂട്ടത്തിൽ 901 ബസുകളും 51 ലോറികളും 29 മറ്റ് വാഹനങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു. മുപ്പത് ബസുകളും എട്ട് ലോറികളും പുതിയവയായിരുന്നു. പത്ത് പഴയ ബസുകളും ഏഴ് ലോറികളും ഒരു ട്രാക്ടർ-ട്രെയിലറും മറ്റ് ഉപയോഗങ്ങൾക്കായി മാറ്റി. <ref name=":4" /> കെ‌എൽ‌എക്സ് രജിസ്ട്രേഷൻ സീരീസ് കെ‌എസ്‌ആർ‌ടി‌സിക്കായി നീക്കിവച്ചു. 1989 ജൂലൈ 1 ന്, കെ‌എസ്‌ആർ‌ടി‌സി ബസുകൾ തിരുവനന്തപുരത്തെ ഒരു പ്രത്യേക ആർ‌ടി‌ഒയിൽ കെ‌എൽ -15 രജിസ്ട്രേഷൻ സീരീസുമായി രജിസ്ട്രേഷൻ ആരംഭിച്ചു.<ref name=":5">{{cite news |title=Kerala State Road Transport Corporation buses get new registration series |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/Kerala-State-Road-Transport-Corporation-buses-get-new-registration-series/articleshow/20611019.cms |work=The Times of India}}</ref> 2001-ൽ കെ. ബി. ഗണേഷ് കുമാർ ഗതാഗത മന്ത്രിയായി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഹ്രസ്വമായ ഭരണ കാലയളവിനുള്ളിൽ കോർപ്പറേഷനിൽ ഗുണകരമായ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തി. വോൾവോ ബസുകൾ ആദ്യമായി അവതരിപ്പിച്ചത് സംസ്ഥാന ഗതാഗത കോർപ്പറേഷനാണ് കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബോഡി വർക്ക് പുറത്തു കൊടുത്ത് ചെയ്യിച്ചു. ബസുകളുടെ സമകാലിക രൂപകൽപ്പന ഹൈടെക് ആയി പരസ്യപ്പെടുത്തി. ബസ് ലിവറി പുനർരൂപകൽപ്പന ചെയ്യാൻ കുമാർ സാബു സിറിലിനെ നിയോഗിച്ചു. തിരുവനന്തപുരത്ത് ലോ-എൻട്രി, എയർ സസ്‌പെൻഷൻ ബസുകൾ എന്നിവ അവതരിപ്പിച്ചു. കൂടാതെ മിനിബസ് സർവീസ് ആരംഭിച്ചു. മാറ്റങ്ങൾ യാത്രക്കാരെ ആകർഷിച്ചു. ഇത് കോർപ്പറേഷനെ ലാഭകരമാക്കി. <ref>{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/archive/forced-facelift-brings-fortune-to-keralas-public-transport/58716/|title=Forced Facelift Brings Fortune To Kerala's Public Transport|date=2002-09-30|website=The Financial Express|language=en-US|access-date=2018-12-20}}</ref> 2012-ൽ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയെ ഒഴിവാക്കി കൊണ്ട് കേരള സർക്കാർ അന്തർ ജില്ലാ ബസുകളുടെ പുതിയ പെർമിറ്റുകൾ താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവച്ചുകൊണ്ട് ഒരു വിജ്ഞാപനം പുറപ്പെടുവിച്ചു. കോർപ്പറേഷൻ ആ റൂട്ടുകൾ ഏറ്റെടുക്കുമെന്ന് കരുതിയിരുന്നെങ്കിലും, അത് കൊച്ചിയിൽ നിന്ന് നിരവധി വടക്കൻ ജില്ലകളിലേക്കുള്ള സർവീസിന്റെ കുറവ് സൃഷ്ടിച്ചു. സി.പി.പി.ആർ ഗവേഷണ-പദ്ധതി ഡയറക്ടർ മധു ശിവരാമൻ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി-സ്വകാര്യ ബസ് ഓപ്ഷനുകളെക്കുറിച്ച് ഒരു പഠനം നടത്തി.<ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/Concern-over-decline-in-number-of-inter-district-buses/article16786016.ece|title=Concern over decline in number of inter-district buses|last=Paul|first=John L.|date=2016-12-09|work=The Hindu|access-date=2017-10-02|issn=0971-751X}}</ref> നഗര ഗതാഗതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കാര്യങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനായി 2015 ൽ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.യുടെ കീഴിൽ കേരള അർബൻ റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ (കെ.യു.ആർ.ടി.സി) രൂപീകരിച്ചു.{{sfn|Chandran|2018|p=422}2015 ഏപ്രിൽ 12 ന് തേവരയിൽ ഇത് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു.{{sfn|Chandran|2018|p=423}} 2021 ജൂൺ 2-ന്, KSRTC എന്ന ചുരുക്കപ്പേരും 'ആനവണ്ടി' എന്ന ലോഗോയും ഉപയോഗിക്കാനുള്ള അവകാശം 1999-ലെ ട്രേഡ്‌മാർക്ക് ആക്ട് പ്രകാരം കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് കോർപ്പറേഷന് പൂർണ്ണമായും നൽകി. കർണാടക സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 2014-ൽ ഒരു നോട്ടീസ് പുറപ്പെടുവിച്ചു. കേരളം KSRTC ഉപയോഗിക്കുന്നത് നിർത്തണമെന്ന് അവർ പ്രസ്താവിച്ചു.<ref>{{Cite web|last=Narayanan|first=Nirmal|date=2021-06-02|title=Karnataka loses 'KSRTC' to Kerala, Trade Marks Registry pronounces verdict|url=https://www.ibtimes.co.in/karnataka-loses-ksrtc-kerala-trade-marks-registry-pronounces-verdict-837078|access-date=2021-06-03|website=www.ibtimes.co.in|language=en}}</ref> ബൗദ്ധിക സ്വത്തവകാശത്തിനായുള്ള നീണ്ട പോരാട്ടത്തിന് ശേഷം, സംസ്ഥാന ഗതാഗത കോർപ്പറേഷനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട 'KSRTC' എന്ന ചുരുക്കപ്പേരുള്ള ട്രേഡ്‌മാർക്കുകളുടെ നിയമപരമായ അവകാശം കേരള റോഡ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് കോർപ്പറേഷനു ലഭിച്ചു. എംബ്ലം, KSRTC എന്ന ചുരുക്കപ്പേര്, ലോഗോ, ആനവണ്ടി <ref name="auto"/> എന്നീ പേരുകൾ കേരള റോഡ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് കോർപ്പറേഷനുടേതാണെന്ന് ട്രേഡ് മാർക്ക് രജിസ്ട്രി സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തി. വാണിജ്യ വ്യവസായ മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലുള്ള കൺട്രോളർ ജനറൽ ഓഫ് പേറ്റന്റ്സ് ഡിസൈൻ ആൻഡ് ട്രേഡ് മാർക്ക് 2021 ജൂൺ 3-ന് കേരളത്തിന്റെ അവകാശവാദം അംഗീകരിച്ചു. രജിസ്ട്രേഷൻ കേരള ആർ‌ടി‌സിയെ വ്യാപാരമുദ്രകളുടെ ഏക സൂക്ഷിപ്പുകാരനാക്കി. == സർവ്വീസ് വിഭാഗങ്ങൾ == [[File:KSRTC Jnurom AC VOLVO bus at Angamaly bus station.JPG|thumb|right|250px|കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ ജനറം പദ്ധതിയിൽ കേരളത്തിനു ലഭിച്ച എ.സി. വോൾവോ ബസ്]] കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി-ക്ക് [[അശോക് ലെയ്‌ലാൻഡ്|അശോക് ലെയ്ലാൻഡ്]], [[ടാറ്റാ മോട്ടോർസ്]],ഐഷർ, വോൾവോ, സ്കാനിയ എന്നീ‍ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ബസ്സുകൾ ഉണ്ട് കൂടാതെ ഇലക്ട്രിക് CNG ബസുകളും വാങ്ങുന്നു ബസ്സുകളുടെ തരം ഇങ്ങനെ ആണ്. '''ഓർഡിനറി''' ചെറിയ ദൂരങ്ങളിൽ ഓടുന്ന സാധാരണ സർവ്വീസുകളാണിവ. സൂപ്പർ ക്ലാസ്സ് ബസ്സുകളുടെ പെർമിറ്റ് കാലാവധി കഴിയുമ്പോൾ അവ ഓർഡിനറി സർവ്വീസുകൾക്ക് വേണ്ടി തയ്യാറാക്കുന്നു. അതിനാൽ പഴക്കം ചെന്ന ബസുകൾ ഈ വിഭാഗത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഫീഡർ സർവ്വീസുകൾ ഓർഡിനറിയിൽപ്പെടുന്നു. പലപ്പോഴും ഗ്രാമ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഓർഡിനറി സർവീസ് മാത്രമാണ് ഉണ്ടാവുക. '''ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ''' ദീർഘദൂരത്തിലുള്ള സർവ്വീസുകൾക്ക് ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നതാണ് ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ. ഓർഡിനറിയെ അപേക്ഷിച്ച് ഇവ നിർത്തുന്ന സ്ഥലങ്ങൾ കുറവാണ്. മഞ്ഞയും ചുവപ്പും ചേർന്ന നിറങ്ങൾ ആണ് ഇവയ്ക്ക്. ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ് , ലോ ഫ്ലോർ, ടൗൺ ടു ടൗൺ ബസ്സുകൾ ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചറുകളിൽപ്പെടുന്നു. ഇവ വ്യത്യസ്ത നിറങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ ചാർജ് ഓർഡിനറിയേക്കാൾ കൂടുതൽ ആണ്. എന്നാൽ ഓർഡിനറി ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ്പ്‌ ബസ് സ്റ്റോപ്പുകൾ കുറവാണെങ്കിലും ഓർഡിനറിയുടെ ചാർജിൽ തന്നെയാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. അനന്തപുരി, വേണാട്, മലബാർ തുടങ്ങിയവയും ഈ വിഭാഗത്തിൽ വരുന്നു. '''സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ്''' വളരെ കൂടിയ ദൂരത്തേയ്ക്ക് സർവ്വീസ് നടത്തുന്ന വാഹനങ്ങളാണിവ. അതിവേഗം നിഷ്കർച്ചിട്ടുള്ള ഈ ബസ്സുകൾ ഏറ്റവും പ്രധാന സ്ഥലങ്ങളിൽ നിർത്തുന്നതാണ്. മഞ്ഞയും ചുവപ്പും നിറത്തിലുള്ള ഇവ പൊതുവെ കാണാൻ മനോഹരമാണ്. ശീതീകരണ സംവിധാനമുള്ള ലോഫ്ലോർ, സന്ദേശവാഹിനി ഇവയൊക്കെ സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റുകളാണ്. '''സൂപ്പർ ഡീലക്സ്''' ഉയർന്ന യാത്രാ സൗകര്യങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തി ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ ട്രെയിനുകളേക്കാൾ വേഗത്തിൽ യാത്രക്കാരെ ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്ത് എത്തിക്കുന്നതിനുദ്ദേശിച്ചു തുടങ്ങിയതാണിവ. മിന്നൽ സർവ്വീസ്, സിൽവർ ലൈൻ ജെറ്റ് സർവീസുകളുടെ പരിഷ്കരിച്ച പതിപ്പാണ്. '''സൂപ്പർ എക്സ്പ്രസ്സ്''' പച്ച നിറമുള്ള സൂപ്പർ ക്ലാസ്സ് ബസ്സുകളാണിത്. ഇടയ്ക്ക് നിർത്തിവച്ചിരുന്നെങ്കിലും പുനരാരംഭിച്ചു. അൻപതോളം ബസ്സുകൾ ഈ സർവ്വീസുകൾ നടത്തുന്നുണ്ട്. കൂടാതെ ഗരുഡ,ഗരുഡ മഹാരാജ,വെസ്റ്റിബ്യൂൾ, എന്ന പേരുകളുള്ള ബസ്സുകളും സർവ്വീസിലുണ്ട്. {| class="wikitable" ! തരം !! align="right" | എണ്ണം |- | അശോക് ലയലാൻഡ് || align="right" | 2940{{തെളിവ്}} |- | റ്റാറ്റാ മോട്ടോഴ്സ് || align="right" | 1562{{തെളിവ്}} |- | ഐഷർ || align="right" | 200{{തെളിവ്}} |- |[[വോൾ‌വോ]] ആഡംബര ബസ്സുകൾ || align="right" | 11{{തെളിവ്}} |- | സ്കാനിയ ആഡംബര ബസ്സുകൾ || align="right" | 18{{തെളിവ്}} |- ! ആകെ !! 4731 |} [[ചിത്രം:Double Decker Bus Kochi.JPG|thumb|left|രണ്ടു നിലയുള്ള ബസ്, കൊച്ചി]] * ഇതിൽ 2124 ബസ്സുകൾ ( 45.15 % ) 7 വർഷത്തിനു മുകളിൽ പ്രായം ഉള്ളവയാണ് * 366 ബസ്സുകൾ ( 7.78 % ) 10 വർഷത്തിനു മുകളിൽ പ്രായം ഉള്ളവയാണ്. ഇവയെ സേവനത്തിൽ നിന്നും നീക്കം ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. == ഓഫീസുകളും ഡിപ്പോകളും == === ഹെഡ് ഓഫീസ് === * ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് ഭവൻ, കിഴക്കേ കോട്ട, തിരുവനന്തപുരം === ഡിപ്പോകൾ === [[File:KSRTC Kozhikode.jpg|thumbnail|കോഴിക്കോട് കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി ബസ് സ്റ്റേഷൻ]] # [[ആറ്റിങ്ങൽ]] ദേശീയപാതയിൽ # [[ആലപ്പുഴ]] # [[ആലുവ]] റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനടുത്ത് # [[ചങ്ങനാശ്ശേരി]] # [[ചെങ്ങന്നൂർ]] # [[ചേർത്തല]] # [[എറണാകുളം]] # [[കണ്ണൂർ]] # [[കാസർഗോഡ്]] # [[കായംകുളം]] # [[കൊല്ലം]] # [[കൊട്ടാരക്കര]] # [[കോട്ടയം]] # [[കോഴിക്കോട്]] പുതിയ സ്റ്റാൻ്റിനടുത്ത് മാവൂർ റോഡിൽമാ # [[മൂവാറ്റുപുഴ]] # [[നെടുമങ്ങാട്]] # [[നെയ്യാറ്റിൻകര]] # [[പാലാ]] # [[പാലക്കാട്]], മിഷൻ സ്കൂളിന് സമീപം # [[പാപ്പനംകോട്]] # [[പത്തനംതിട്ട]] # [[പെരുമ്പാവൂർ]] വുത്താകൃതിയിൽ കെട്ടിടം # [[സുൽത്താൻ ബത്തേരി]] # [[തിരുവല്ല]] # [[തൃശ്ശൂർ]] റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ കൊക്കാല ഭാഗത്ത് # തിരുവനന്തപുരം സെൻട്രൽ, തമ്പാനൂരിൽ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷന് എതിർവശം # തിരുവനന്തപുരം സിറ്റി # [[വിഴിഞ്ഞം]] # [[വെഞ്ഞാറമൂട്]] === സബ് ഡിപ്പോകൾ === {{Div col begin|4}} # [[അടൂർ]] # [[അങ്കമാലി]] ദേശീയപാതയിൽ # [[ചടയമംഗലം]] # [[ചാലക്കുടി]] ടൗണിൽ # [[ചാത്തന്നൂർ]] # [[ചിറ്റൂർ]] # [[ഈരാറ്റുപേട്ട]] # [[ഗുരുവായൂർ]] # [[ഹരിപ്പാട്]] # [[കൽപറ്റ|കല്പറ്റ]] # [[കണിയാപുരം]] # [[കരുനാഗപ്പള്ളി]] # [[കാട്ടാക്കട]] # [[കട്ടപ്പന]] # [[കിളിമാനൂർ]] # [[കോതമംഗലം]] # [[കുമളി]] # [[മാള]] # [[മലപ്പുറം]], കുന്നുമ്മലിൽ # [[മാനന്തവാടി]] # [[മാവേലിക്കര]] # [[വടക്കൻ പറവൂർ|നോർത്ത് പറവൂർ]] # [[പാറശ്ശാല]] # [[പത്തനാപുരം]] # [[പയ്യന്നൂർ]] # [[പെരിന്തൽമണ്ണ]] ടൗണിൽ രാമദാസ് ആശുപത്രി ഭാഗത്ത് # [[പേരൂർക്കട]] # [[പിറവം]] # [[പൊൻകുന്നം]] # [[പൊന്നാനി]] # [[പൂവാർ]] # [[പുനലൂർ]] # [[തലശ്ശേരി]] # [[താമരശ്ശേരി]] # [[തൊടുപുഴ]] # [[തൊട്ടിൽപ്പാലം]] # [[വൈക്കം]] # [[വെള്ളനാട്]] # [[വെള്ളറട]] # [[വെഞ്ഞാറമ്മൂട്]] # വികാസ് ഭവൻ # [[വിതുര]] # [[നിലമ്പൂർ]] # [[മണ്ണാർക്കാട്]] നെല്ലിപ്പുഴ ജംക്ഷനിൽ {{Div col end}} === ഓപ്പറേറ്റിങ്ങ് ഡിപ്പോകൾ === {{Div col begin|4}} # [[ആര്യനാട്]] # [[ആര്യങ്കാവ്]] # [[എടത്വാ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|എടത്വ]] # [[എരുമേലി]] # [[ഇരിഞ്ഞാലക്കുട]] # [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ]] # [[കുളത്തൂപ്പുഴ]] # [[മല്ലപ്പള്ളി]] # [[മൂലമറ്റം]] # [[മൂന്നാർ]] # [[പാലോട്]] # [[പന്തളം]] # [[ശാസ്താംകോട്ട]] # [[പുതുക്കാട്]] # [[തിരുവമ്പാടി]] # [[വടകര]] # [[വടക്കഞ്ചേരി]] # [[നെടുങ്കണ്ടം]] # [[കൂത്താട്ടുകുളം]] # [[കോന്നി]] {{Div col end}} പുതിയതായി ഓപ്പറേറ്റിംഗ് ഡിപ്പോകൾ സ്ഥാപിക്കാൻ സാധ്യതയുള്ള നഗരങ്ങൾ.. മഞ്ചേരി, നെന്മാറ, പട്ടാമ്പി കൊണ്ടോട്ടി ഷോർണൂര്ഒറ്റപ്പാലം,ചെർപുളശേരി, പരപ്പനങ്ങാടി,വളാഞ്ചേരി, കളമശ്ശേരി === വർക്ക്ഷോപ്പുകൾ === # [[പാപ്പനംകോട്]] (മുഖ്യ വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[മാവേലിക്കര]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[ആലുവ]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[എടപ്പാൾ]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[കോഴിക്കോട്]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) === ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം === കെ എസ് ആർ ടി സി യിലെ വിവിധ വിഭാഗം ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കും, ജീവനക്കാർക്കും അതതു തസ്തികപ്രകാരമുള്ള ജോലിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ആവശ്യമായ പരിശീലനം നൽകുന്നതിന് 3 ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്. * തിരുവനന്തപുരം (ആസ്ഥാന ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, അട്ടക്കുളങ്ങര.) * അങ്കമാലി (പ്രാദേശിക ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, അങ്കമാലി ബസ് സ്റ്റേഷൻ ) * എടപ്പാൾ (പ്രാദേശിക ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്, എടപ്പാൾ) == നിരത്തിലിറങ്ങുന്ന പുതിയ സർവ്വീസുകൾ == [[File:New sleeper bus of KSRTC.jpeg|thumb|AC സ്ലീപ്പർ ബസ്]] * '''അനന്തപുരി സിറ്റി ഫാസ്റ്റ്''' : 140 *'''ജനറം വോൾവോ ഏസി ലോഫ്ലോർ''' *'''ജനറം ടാറ്റാ മാർക്കോപോളോ നോൺ ഏസി ലോഫ്ലോർ''' *'''ജനറം ലെയ്ലാന്റ് നോൺ ഏസി ലോഫ്ലോർ''' *'''രാജധാനി റിങ് റോഡ് സർവീസ്''' :10 *'''ഗരുഡ കിങ് ക്ലാസ് - വോൾവോ മൾട്ടി ആക്സിൽ ''': 9 *''' ഗരുഡ മഹാരാജ - സ്കാനിയ മൾട്ടി ആക്സിൽ''' :18 *'''ഗരുഡ സഞ്ചാരി - വോൾവോ''' 2 *'''ഗജരാജ് - വോൾവോ B11R മൾട്ടി ആക്സിൽ സ്ലീപ്പർ : 8''' *'''മിന്നൽ''' '''സൂപ്പർ എയർ ഡീലക്സ്''' * '''വെസ്റ്റിബ്യൂൾ''' ''': 1''' *'''സിറ്റി റൈഡ് ഇലക്ട്രിക് ഡബിൾ ഡക്കർ : 2''' == പലവക == * കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ്സുകൾ ദിവസവും സഞ്ചരിക്കുന്ന ദൂരം മുൻപ് 12,00,000 ആയിരുന്നത് ഇപ്പോൾ 14,22,546 ആക്കി ഉയർത്തിയിരിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.keralartc.com/html/aboutus.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2007-07-09 |archive-date=2018-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180625184242/http://www.keralartc.com/html/aboutus.html |url-status=dead }}</ref> * ദിവസവും 4232 പുനർ‌നിർണ്ണയിച്ച യാത്രകൾ ആണ് ഉള്ളത്. 4704 ബസ്സുകൾ ദിവസവും യാത്ര നടത്തുന്നു. * ഒരു ദിവസം കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ്സുകളിൽ ശരാശരി 31.45 ലക്ഷം യാത്രികർ സഞ്ചരിക്കുന്നു{{തെളിവ്}} ഗ്രാമ പഞ്ചായത്തുകൾ ഇന്ധന ചെലവ് വഹിക്കുന്ന ഗ്രാമവണ്ടി പദ്ധതി ആരംഭിച്ചു ഇലക്ടിക് ബസുകൾ വാങ്ങി ഓർഡിനറി സർവീസുകൾ ഘട്ടം ഘട്ടമായി ഫോസിൽ ഇന്ധന മുക്തമാക്കും പരമാവധി ബസുകൾ ഡിപ്പോ ഇല്ലാത്ത സ്ഥലങ്ങളിൽ സ്റ്റേ ചെയ്യുന്ന ബസ്സുകൾ ആക്കുന്നു == ചിത്രശാല == <gallery> File:KSRTC Scania Maharaja RP 666.jpg|thumb|ഗരുഡ മഹാരാജ സ്കാനിയ ബസ് File:Kerala RTC.jpg|ഗരുഡ കിംഗ് ക്ലാസ് വോൾവോ ബസ് KSRTC orninary bus.JPG|ഓഡിനറി File:Double Ducker Ksrtc bus from Angamaly bus stand.jpg | രണ്ട് തട്ടുള്ള ബസ്സ് അങ്കമാലിയിൽനിന്നും K.S.R.T.C.Bus.jpg|വേണാട് KSRTC "fast passenger".JPG|ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ KSRTC superfast.JPG|സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ് Kerala State RTC Super Express side view.JPG|സൂപ്പർ എക്സ്പ്രസ്സ് Ksrtc ac bus ernakulam.JPG|ടാറ്റ ഗ്ലോബസ് എ.സി എയർബസ് File:KURTC Volvo AC Low floor bus.jpg|thumb|വോൾവോ എസി ലോഫ്ലോർ ബസ് Ashlok Leyland old Indian bus.jpg|പഴയ തലമുറയിൽ പെട്ട ഒരു വണ്ടി KSRTC GARUDA SANCHARI VOLVO BUS IN TRAFFIC BLOCK.jpg|thumb|ഗരുഡ സഞ്ചാരി സിംഗിൾ ആക്സിൽ വോൾവോ ബസ് File:JN 548 Wayanad.jpg|thumb|ലെയ്ലാൻഡ് നോൺ എസി ലോഫ്ലോർ ബസ് </gallery> == പുറം കണ്ണികൾ == {{commonscat|Kerala State Road Transport Corporation|കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി}} * [http://www.keralartc.com/ ഔദ്യോഗിക സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231105161733/https://keralartc.com/ |date=2023-11-05 }} == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist|2}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ബസ്സ് കമ്പനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ റോഡ് ഗതാഗതം]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഗതാഗതം]] [[വർഗ്ഗം:കേരള സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള കമ്പനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ_പൊതുമേഖലാ_സ്ഥാപനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ആസ്ഥാനമായുള്ള കമ്പനികൾ]] iwwqjf19whu2qbaxx2us2osnej0w9i7 4652097 4652095 2026-08-01T10:07:31Z Meenakshi nandhini 99060 /* കേരള സംസ്ഥാന റോഡ് ഗതാഗത കോർപ്പറേഷൻ */ 4652097 wikitext text/x-wiki {{Div col end}}{{Infobox company | name = കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി | company_logo = [[File:Kerala State Road Transport Corporation logo.png|200px]] | type = [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിന്റെ]] ഗതാഗത മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലുള്ള പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനം | foundation = | location_city = [[തിരുവനന്തപുരം]], [[കേരളം]] | location_country = [[ഇന്ത്യ]] | location = | locations = <!--# of locations--> | key_people = പ്രമോദ് ശങ്കർ | area_served = കേരളം, തമിഴ്‌നാട്, കർണ്ണാടക | industry = [[പൊതു ഗതാഗത ബസ് സർവീസ്]] | products = [[Bus transport]], ചരക്ക് നീക്കം, Services | services = വോൾവോ എസി എയർബസ്, സ്കാനിയ എയർ ബസ് ,ഗരുഡ കിംങ് ക്ലാസ്, ഗരുഡ മഹാരാജ , സൂപ്പർ എയർ ഡീലക്സ് (മിന്നൽ) എയർ ബസ്, സൂപ്പർ ഡീലക്സ് എയർ ബസ്, ശബരി സൂപ്പർ ഡീലക്സ് എയർ ബസ്, സൂപ്പർ എക്സ്പ്രസ്, സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ്, ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ്പ് ഫാസ്റ്റ് പാസഞ്ചർ, ഫാസ്റ്റ് പാസഞ്ചർ, വേണാട്, മലബാർ, തിരുകൊച്ചി, അനന്തപുരി ഫാസ്റ്റ്, രാജധാനി,ടൗൺ ടു ടൗൺ, പോയിന്റ് ടു പോയിൻറ്, ഡബിൾ ഡക്കർ ,വെസ്റ്റിബ്യൂൾ, ലിമിറ്റഡ് സ്‌റ്റോപ്പ് ഓർഡിനറി, ഓർഡിനറി, പിങ്ക് ബസ് (ലേഡീസ് ഒൺലി) ,JNRUM എ.സി.ലോഫ്ലോർ, JNRUM നോൺ എ.സി.ലോഫ്ലോർ | revenue = | operating_income = | net_income = | num_employees = | divisions = | subsid = [[കേരള അർബൻ റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപറേഷൻ]]<ref name="kurtc">{{Cite news|url = http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/all-jnnurm-buses-to-be-brought-under-kurtc/article6534522.ece|title = All JNNURM buses to be brought under KURTC|last = |first = |date = October 26, 2014|work = The Hindu |access-date = 20 Jan 2015}}</ref> | slogan = | homepage = [http://www.keralartc.com keralartc.com] | dissolved = | footnotes = കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ | intl = Yes | Native name = ആനവണ്ടി. }} [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 3z.jpg|പകരം=കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ|ലഘുചിത്രം]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 2z.jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 1z.jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 10z.jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 11z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 12z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 13z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 14z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 15z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ തിരുവനന്തപുരം. വളപ്പിൽ നട്ട് പരിപാലിക്കുന്ന ഒരു [[ആര്യവേപ്പ്]] Neem tree ശാസ്ത്രീയ നാമം Azadirachta indica കുടുംബം Meliaceae.]] {{prettyurl|Kerala State Road Transport Corporation}} {{For|കർണാടക സംസ്ഥാനത്തെ ട്രാൻസ്പോർട് കോർപ്പറേഷനെക്കുറിച്ചറിയാൻ|കർണാടക സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ}} <!--[[ചിത്രം:KSRTC bustand TDPZA.jpg|thumb|200px|right|കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ് സ്റ്റാന്റ്, [[തൊടുപുഴ]]]]--> [[കേരള സർക്കാർ]] നടത്തുന്ന [[ബസ്]] കമ്പനി ആണ് '''കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ''' ({{lang-en|Kerala State Road Transport Corporation - KSRTC}}) (കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി - കേരള സംസ്ഥാന നിരത്ത് ഗതാഗത സംസ്ഥാപിത സംഘം). ''ആനവണ്ടി'' എന്ന ഇരട്ടപേരിൽ അറിയപെടുന്ന സംസ്ഥാന ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ഏറ്റവും പഴയ ബസ് കമ്പനികളിൽ ഒന്നാണ് പൊതു മേഖലാ സ്ഥാപനമായ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി{{തെളിവ്}}. നിശ്ചിത തുക നൽകി ടിക്കറ്റ് എടുത്തു മാത്രമേ ഇവയിൽ യാത്ര ചെയ്യാൻ സാധിക്കുകയുള്ളൂ. ഇവയുടെ ഓർഡിനറി സർവീസുകളിൽ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് ചിലവ് കുറഞ്ഞ രീതിയിൽ യാത്ര ചെയ്യാൻ സാധിക്കും. വരുമാനവും ചിലവുകളും തമ്മിൽ യോജിച്ചു പോകാത്തതിനാൽ ഈ സ്ഥാപനം കാര്യമായ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി നേരിട്ടിരുന്നു. ഇത് സ്ഥാപനത്തിന്റെ നടത്തിപ്പിനെയും ജീവനക്കാരുടെ ശമ്പള വിതരണത്തെയും സാരമായി ബാധിച്ചിരുന്നു. എങ്കിലും സർക്കാർ സഹായം പലപ്പോഴും ലഭിക്കുന്നതായി കാണാം. ഗതാഗത മന്ത്രിക്കാണ് സ്ഥാപനത്തിൻ ചുമതല. നിലവിൽ പത്തനാപുരം MLA ഗണേഷ് കുമാർ ആണ് ഗതാഗതമന്ത്രി[[പ്രമാണം:Kerala RTC.jpg|ലഘുചിത്രം|KSRTC Bus in Mysore]] == ചരിത്രം == [[ചിത്രം:Old photo of KSRTC Bus Station.jpg|thumb|left|തൃശ്ശൂരിലെ ബസ് ഡിപ്പോ, ഒരു പഴയ ചിത്രം]] <!--[[ചിത്രം:ചാലക്കുടി-സൌത്ത്-ജങ്ഷൻ.jpg|thumb|200px|കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ് - [[ചാലക്കുടി]] കവലയിൽ]]--><!----> 1936 ൽതിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റേറ്റ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് ഡിപാർട്ട്മെന്റ് എന്ന പേരിൽ തിരുവിതാംകൂറിലെ അവസാനത്തെ രാജാവായിരുന്ന ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ആണ് KSRTC സ്ഥാപിച്ചത്. ഇന്ത്യയിൽ ഒരു രാജാവ് സ്ഥാപിച്ച സർക്കാർ ബസ് കമ്പനി എന്ന അപൂർവത KSRTC ക്ക് മാത്രം. ലണ്ടൻ പാസഞ്ജർ ട്രാൻസ്പോർട്ട് ബോർഡിന്റെ അസിസ്റ്റന്റ് ഓപറേറ്റിങ്ങ് സൂപറിന്റെൻഡെന്റ് ആയിരുന്ന [[ഇ.ജി. സാൾട്ടർ]] [[1937]] [[സെപ്റ്റംബർ 20|സെപ്റ്റംബർ 20-നു]] ഗതാഗതവകുപ്പിന്റെ സൂപറിന്റെൻഡെന്റ് ആയി അവരോധിക്കപ്പെട്ടു. [[തിരുവനന്തപുരം]] - [[കന്യാകുമാരി]], [[പാലക്കാട്]] - [[കോയമ്പത്തൂർ]] തുടങ്ങിയ പ്രധാന അന്തർ സംസ്ഥാന പാതകൾ ദേശസാൽക്കരിച്ചതോടെ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. വളർന്നു. [[ഇംഗ്ലണ്ട്|ഇംഗ്ലണ്ടിൽ]] നിന്ന് ഇറക്കുമതി ചെയ്ത, കോമറ്റ് ഷാസിയിൽ പെർകിൻസ് ഡീസൽ എഞ്ജിൻ ഘടിപ്പിച്ച 60 ബസ്സുകളായിരുന്നു ആദ്യത്തെ ബസ്സുകളുടെ ശ്രേണി. സാൾട്ടറുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ തിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റേറ്റ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് ഡിപാർട്ട്മെന്റ് ജീവനക്കാർ തന്നെയായിരുന്നു ബസ്സുകളുടെ ബോഡി നിർമ്മിച്ചത്. തിരുവനന്തപുരം - കന്യാകുമാരി പാത ദേശസാൽക്കരിച്ചതിനാൽ സ്വകാര്യ ഗതാഗത സ്ഥാപനങ്ങളിൽ നിന്ന് ജോലി നഷ്ടപ്പെടാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ളവർക്ക് കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയിൽ അന്ന് നിയമനത്തിന് മുൻ‌ഗണന നൽകി. അന്ന് ജീവനക്കാരെ തിരഞ്ഞെടുത്ത രീതി ഇന്നും കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയിൽ ജീവനക്കാരെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിന് പിന്തുടരുന്നു.നൂറോളം ജീവനക്കാരെ ഇൻസ്പെക്ടർമാരും കണ്ടക്ടർമാരുമായി നിയമിച്ചുകൊണ്ടാണ് ഗതാഗത വകുപ്പ് ആരംഭിച്ചത്. സംസ്ഥാന മോട്ടോർ സർവ്വീസ് ശ്രീ [[ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ|ചിത്തിരതിരുന്നാൾ മഹാരാജാവ്]] [[1938]], [[ഫെബ്രുവരി 20]]-ന്<ref>{{cite news|title = കവർസ്റ്റോറി|url = http://www.madhyamam.com/weekly/372|publisher = [[മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]] ലക്കം 685|date = 2011 ഏപ്രിൽ 11|accessdate = 2013 മാർച്ച് 12|language = മലയാളം}}</ref> ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന [[സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ|സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ]] ആശയമായിരുന്നു സർക്കാർ വകയിലെ ബസ് സർവീസ്.<ref>{{cite news|title = മൂക്കുള്ള ബസ്സും മുക്കാചക്രവും|url = http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/ftrackContentView.do?contentId=17411975&tabId=17&BV_ID=@@@|publisher = മലയാളമനോരമ|date = 2014 ഓഗസ്റ്റ് 25|accessdate = 2014 ഓഗസ്റ്റ് 25|language = മലയാളം|archiveurl = https://web.archive.org/web/20140825103131/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/ftrackContentView.do?contentId=17411975&tabId=17&BV_ID=@@@|archivedate = 2014-08-25|url-status = dead}}</ref> മഹാരാജാവും ബന്ധുജനങ്ങളുമായിരുന്നു ഉദ്ഘാടനയാത്രയിലെ യാത്രക്കാർ. സാൾട്ടർ തന്നെയായിരുന്നു ആദ്യയാത്രയിലെ ഡ്രൈവർ. ഈ ബസ്സും മറ്റ് 33 ബസ്സുകളും കവടിയാർ നഗരത്തിലൂടെ ഘോഷയാത്രയായി ഓടിയത് അന്ന് ആകർഷകമായ കാഴ്ചയായിരുന്നു. [[ചിത്രം:എറണാകുളത്തെ ബോട്ട് ജെട്ടി (1950).jpg|thumb|left|എറണാകുളം ജട്ടിയിൽ നിർത്തിയിട്ടിരിക്കുന്ന ബസ്സുകൾ (1950)]] റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ നിയമം [[1950|1950-ൽ]] നിലവിൽ വന്നതിനെ തുടർന്ന് കേരള സർക്കാർ [[1965|1965-ൽ]] കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. നിയമങ്ങൾ (സെക്ഷൻ 44) നിർമ്മിച്ചു. ഈ വകുപ്പ് 1965 [[ഏപ്രിൽ 1|ഏപ്രിൽ 1-നു]] ഒരു സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനമാക്കി. [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിന്റെ]] വിജ്ഞാ‍പന പ്രകാരം '''കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ''' 1965 [[മാർച്ച് 15|മാർച്ച് 15-നു]] സ്ഥാപിതമായി. === തിരുവിതാംകൂർ സംസ്ഥാന ഗതാഗത വകുപ്പ് === കേരള സംസ്ഥാന രൂപീകരണത്തിന് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പാണ് കോർപ്പറേഷന്റെ ചരിത്രം ആരംഭിക്കുന്നത്. ഇത് സർക്കാർ നടത്തുന്ന ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും പഴയ പൊതു റോഡ് ഗതാഗത സേവനങ്ങളിലൊന്നായി ഇതിനെ മാറ്റുന്നു. നിലവിലുള്ള പൊതുഗതാഗത സംവിധാനം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനായി, കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയുടെ മുൻഗാമിയായ തിരുവിതാംകൂർ സംസ്ഥാന ഗതാഗത വകുപ്പ് (ടി.എസ്.ടി.ഡി) സ്ഥാപിക്കാൻ രാജാവ് ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമ വർമ്മയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള തിരുവിതാംകൂർ സർക്കാർ തീരുമാനിച്ചു. <ref>[http://www.natgeotraveller.in/web-exclusive/web-exclusive-month/kerala-bus-journey/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150414040442/http://www.natgeotraveller.in/web-exclusive/web-exclusive-month/kerala-bus-journey/|date=14 April 2015}}</ref><ref>{{Cite news |last=Pradeep |first=K |date=2014-02-19 |title=When the buses drove in |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/society/when-the-buses-drove-in/article5706345.ece |access-date=2023-02-19 |issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite book|title=[[Travancore State Manual]]|last=Nagam Aiya|first=V|publisher=Nabu Press|year=2011|volume=1|orig-year=1901}}</ref> തുടക്കത്തിൽ, വകുപ്പ് ഇംഗ്ലണ്ടിൽ നിന്ന് 60 കൊമർ പിഎൻഎഫ്3 ചേസിസ് ഇറക്കുമതി ചെയ്തു. ലണ്ടൻ പാസഞ്ചർ ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് ബോർഡിന്റെ അന്നത്തെ അസിസ്റ്റന്റ് ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സൂപ്രണ്ടായിരുന്ന ഇ.ജി. സാൾട്ടറുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ, ഇറക്കുമതി ചെയ്ത ചേസിസിൽ പെർകിൻസ് ലിങ്ക്സ് ഡീസൽ എഞ്ചിനുകൾ ഘടിപ്പിച്ചു. ബസ് ബോഡികൾ ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റ് ജീവനക്കാരാണ് നിർമ്മിച്ചത്. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാൻ സി. പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ പ്രാദേശിക മരം ഉപയോഗിക്കണമെന്ന് നിർബന്ധിച്ചു. ബോഡി ഷോപ്പ് (സാൾട്ടറുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ) ആദ്യം ചക്കായിലായിരുന്നു. പിന്നീട് പാപ്പനംകോട്ടിലേക്ക് മാറ്റി. സാൾട്ടറിന്റെ പരീക്ഷണാത്മക ബോഡി ഡിസൈൻ ബാക്കിയുള്ള ബസുകളിൽ സ്റ്റാൻഡേർഡ് ആയി മാറി.<ref name=":3">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/society/when-the-buses-drove-in/article5706345.ece|title=When the buses drove in|last=PRADEEP|first=K.|date=2014-02-19|work=The Hindu|access-date=2018-07-31|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://archive.commercialmotor.com/article/21st-January-1938/9/british-oilers-inaugurate-state-owned-service-in-i|title=British Oilers inaugurate State-owned Service in India {{!}} 21st January 1938 {{!}} The Commercial Motor Archive|website=archive.commercialmotor.com|access-date=2018-07-31|archive-date=31 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180731183528/http://archive.commercialmotor.com/article/21st-january-1938/9/british-oilers-inaugurate-state-owned-service-in-i|url-status=dead}}</ref> തിരുവനന്തപുരം-കന്യാകുമാരി റൂട്ടിലെ മിക്ക സ്വകാര്യ ഓപ്പറേറ്റർമാരും റോഡുകൾ ദേശസാൽക്കരിച്ചപ്പോൾ അടച്ചുപൂട്ടേണ്ടിവന്നു. കൂടാതെ പരിചയസമ്പന്നരായ നിരവധി ഡ്രൈവർമാർക്കും കണ്ടക്ടർമാർക്കും ഇൻസ്പെക്ടർമാർക്കും ജോലി നഷ്ടപ്പെട്ടു. ടിഎസ്ടിഡി അവരെ നിയമിച്ചു. 81 അപേക്ഷകരിൽ നിന്ന് 60 പേരെ സാൾട്ടർ തിരഞ്ഞെടുത്തു. ബിരുദമുള്ള നൂറോളം അപേക്ഷകർ ഇൻസ്പെക്ടർമാരായും കണ്ടക്ടർമാരായും ജോലി ചെയ്തു.<ref name=":4">{{Cite web|url=http://www.keralartc.com/html/history.html|title=KeralaSRTC::History|website=www.keralartc.com|access-date=2018-07-31|archive-date=26 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180726121159/http://www.keralartc.com/html/history.html|url-status=dead}}</ref> 1938 ഫെബ്രുവരി 20-ന് മഹാരാജ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ (കുടുംബാംഗമായ കേണൽ ഗോദവർമ്മ രാജയും മറ്റ് വിശിഷ്ട വ്യക്തികളും) കവടിയാർ സ്‌ക്വയറിലേക്കുള്ള മെയിൻ റോഡിലൂടെ ആദ്യത്തെ ബസിൽ സഞ്ചരിച്ചു. സാൾട്ടർ ആണ് ബസ് ഓടിച്ചത്. 33 ബസുകളുടെ ഒരു കൂട്ടവും വലിയൊരു ജനക്കൂട്ടവും ആഘോഷത്തിൽ പങ്കുചേർന്നു. 1938 ഫെബ്രുവരി 21-ന് തിരുവനന്തപുരത്ത് നിന്ന് കന്യാകുമാരിയിലേക്ക് ആദ്യത്തെ ബസ് സർവീസ് നടത്തി. <ref>{{Cite news|url=https://www.ndtv.com/kerala-news/public-road-transport-service-in-kerala-turns-77-741029?amp=1&akamai-rum=off|title=Public Road Transport Service in Kerala Turns 77|work=NDTV.com|access-date=2018-07-31}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/150220/nation-current-affairs/article/public-road-transport-service-kerala-turns-77|title=Public road transport service in Kerala turns 77|website=[[Deccan Chronicle]]|date=21 February 2015 |language=en|access-date=2018-07-31}}</ref> ആദ്യകാല ബസുകളിൽ 23 തുകൽ സീറ്റുകളുണ്ടായിരുന്നു. പിൻഭാഗത്തുകൂടിയായിരുന്നു പ്രവേശനം, ബസുകൾക്ക് മധ്യഭാഗത്ത് ഒരു ഇടനാഴിയും ഉണ്ടായിരുന്നു. പത്ത് ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് സീറ്റുകൾ മുൻവശത്തായിരുന്നു. ഷെഡ്യൂളുകൾ, നിരക്കുകൾ, സ്റ്റോപ്പുകൾ എന്നിവ പരസ്യപ്പെടുത്തി. നിയുക്ത ഏജന്റുമാർക്ക് സാധനങ്ങൾ എത്തിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു പാഴ്സൽ സേവനം ആരംഭിച്ചു. കണ്ടക്ടർമാർ വെളുത്ത തൊപ്പിയോടുകൂടിയ കാക്കി വസ്ത്രവും, ഇൻസ്പെക്ടർമാർ കാക്കി വസ്ത്രവും ധരിച്ചിരുന്നു. ടിക്കറ്റ് നൽകാൻ കണ്ടക്ടർമാർക്ക് യന്ത്രങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. പിന്നീട് ഡോഡ്ജ്, ഫാർഗോ, ബെഡ്ഫോർഡ്, ഷെവർലെ എന്നിവർ ബസുകൾ നിർമ്മിച്ചു.<ref name=":3" /> തിരുവനന്തപുരം-നാഗർകോവിൽ, നാഗർകോവിൽ-കന്യാകുമാരി, നാഗർകോവിൽ-കൊളച്ചൽ എന്നീ മൂന്ന് റൂട്ടുകളിലാണ് ടിഎസ്ടിഡി സർവീസ് നടത്തിയത്. 1938 ഫെബ്രുവരി 21 ന് 39 ബസുകളോടെയാണ് പതിവ് സർവീസ് ആരംഭിച്ചത്. ഒരു മൈലിന് ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ നിരക്ക് ഒന്നര ചക്രമായിരുന്നു. അടുത്ത നിരക്ക് ഒരു ചക്രമായിരുന്നു, ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് ടിക്കറ്റുകൾ 50 ശതമാനം കൂടുതലായിരുന്നു. മൂന്ന് വയസ്സിന് താഴെയുള്ള കുട്ടികൾ സൗജന്യമായി യാത്ര ചെയ്തു.. മൂന്ന് മുതൽ 14 വയസ്സ് വരെയുള്ളവർ പകുതി നിരക്ക് നൽകി. 28 പൗണ്ടിൽ താഴെയുള്ള ലഗേജ് (13 കിലോഗ്രാം) സൗജന്യമായിരുന്നു; 28–56 പൗണ്ട് (13–25 കിലോഗ്രാം) നാല് ചക്രവും 56–112 പൗണ്ട് (25–51 കിലോഗ്രാം) ആറ് ചക്രവുമായിരുന്നു.<ref name=":3" /><ref name=":4" /> 1939-ൽ മോട്ടോർ വാഹന നിയമം പാസാക്കി. 1949-ൽ കൊച്ചിയിലേക്കും 1956-ൽ മലബാർ മേഖലയിലേക്കും ബസ് സർവീസ് വ്യാപിപ്പിച്ചു. <ref name=":3" /><ref name="auto">{{cite news |title='KSRTC' is officially Kerala's! Karnataka loses 7-year battle to use acronym for road transport corp |url=https://www.timesnownews.com/india/kerala/article/ksrtc-is-officially-keralas-karnataka-loses-7-year-battle-to-use-acronym-for-road-transport-corp/765657 |work=www.timesnownews.com |language=en}}</ref> === കേരള സംസ്ഥാന റോഡ് ഗതാഗത കോർപ്പറേഷൻ === 1950-ൽ പ്രാബല്യത്തിൽ വന്ന റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ നിയമത്തിനുശേഷം 1965 മാർച്ച് 15-ന് കേരള സർക്കാർ കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ (കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി) സ്ഥാപിച്ചു. 1965 ഏപ്രിൽ 1-ന് ഗതാഗത വകുപ്പ് ഒരു സ്വയംഭരണ കോർപ്പറേഷനായി മാറി. <ref name=":4" /> അക്കാലത്ത് 661 ബസ് റൂട്ടുകളും 36 ലോറി റൂട്ടുകളും ഉണ്ടായിരുന്നു. കോർപ്പറേഷന്റെ വാഹനക്കൂട്ടത്തിൽ 901 ബസുകളും 51 ലോറികളും 29 മറ്റ് വാഹനങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു. മുപ്പത് ബസുകളും എട്ട് ലോറികളും പുതിയവയായിരുന്നു. പത്ത് പഴയ ബസുകളും ഏഴ് ലോറികളും ഒരു ട്രാക്ടർ-ട്രെയിലറും മറ്റ് ഉപയോഗങ്ങൾക്കായി മാറ്റി. <ref name=":4" /> കെ‌എൽ‌എക്സ് രജിസ്ട്രേഷൻ സീരീസ് കെ‌എസ്‌ആർ‌ടി‌സിക്കായി നീക്കിവച്ചു. 1989 ജൂലൈ 1 ന്, കെ‌എസ്‌ആർ‌ടി‌സി ബസുകൾ തിരുവനന്തപുരത്തെ ഒരു പ്രത്യേക ആർ‌ടി‌ഒയിൽ കെ‌എൽ -15 രജിസ്ട്രേഷൻ സീരീസുമായി രജിസ്ട്രേഷൻ ആരംഭിച്ചു.<ref name=":5">{{cite news |title=Kerala State Road Transport Corporation buses get new registration series |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/Kerala-State-Road-Transport-Corporation-buses-get-new-registration-series/articleshow/20611019.cms |work=The Times of India}}</ref> 2001-ൽ കെ. ബി. ഗണേഷ് കുമാർ ഗതാഗത മന്ത്രിയായി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഹ്രസ്വമായ ഭരണ കാലയളവിനുള്ളിൽ കോർപ്പറേഷനിൽ ഗുണകരമായ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തി. വോൾവോ ബസുകൾ ആദ്യമായി അവതരിപ്പിച്ചത് സംസ്ഥാന ഗതാഗത കോർപ്പറേഷനാണ് കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബോഡി വർക്ക് പുറത്തു കൊടുത്ത് ചെയ്യിച്ചു. ബസുകളുടെ സമകാലിക രൂപകൽപ്പന ഹൈടെക് ആയി പരസ്യപ്പെടുത്തി. ബസ് ലിവറി പുനർരൂപകൽപ്പന ചെയ്യാൻ കുമാർ സാബു സിറിലിനെ നിയോഗിച്ചു. തിരുവനന്തപുരത്ത് ലോ-എൻട്രി, എയർ സസ്‌പെൻഷൻ ബസുകൾ എന്നിവ അവതരിപ്പിച്ചു. കൂടാതെ മിനിബസ് സർവീസ് ആരംഭിച്ചു. മാറ്റങ്ങൾ യാത്രക്കാരെ ആകർഷിച്ചു. ഇത് കോർപ്പറേഷനെ ലാഭകരമാക്കി. <ref>{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/archive/forced-facelift-brings-fortune-to-keralas-public-transport/58716/|title=Forced Facelift Brings Fortune To Kerala's Public Transport|date=2002-09-30|website=The Financial Express|language=en-US|access-date=2018-12-20}}</ref> 2012-ൽ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയെ ഒഴിവാക്കി കൊണ്ട് കേരള സർക്കാർ അന്തർ ജില്ലാ ബസുകളുടെ പുതിയ പെർമിറ്റുകൾ താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവച്ചുകൊണ്ട് ഒരു വിജ്ഞാപനം പുറപ്പെടുവിച്ചു. കോർപ്പറേഷൻ ആ റൂട്ടുകൾ ഏറ്റെടുക്കുമെന്ന് കരുതിയിരുന്നെങ്കിലും, അത് കൊച്ചിയിൽ നിന്ന് നിരവധി വടക്കൻ ജില്ലകളിലേക്കുള്ള സർവീസിന്റെ കുറവ് സൃഷ്ടിച്ചു. സി.പി.പി.ആർ ഗവേഷണ-പദ്ധതി ഡയറക്ടർ മധു ശിവരാമൻ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി-സ്വകാര്യ ബസ് ഓപ്ഷനുകളെക്കുറിച്ച് ഒരു പഠനം നടത്തി.<ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/Concern-over-decline-in-number-of-inter-district-buses/article16786016.ece|title=Concern over decline in number of inter-district buses|last=Paul|first=John L.|date=2016-12-09|work=The Hindu|access-date=2017-10-02|issn=0971-751X}}</ref> നഗര ഗതാഗതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കാര്യങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനായി 2015 ൽ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.യുടെ കീഴിൽ കേരള അർബൻ റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ (കെ.യു.ആർ.ടി.സി) രൂപീകരിച്ചു.{{sfn|Chandran|2018|p=422}2015 ഏപ്രിൽ 12 ന് തേവരയിൽ ഇത് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു.{{sfn|Chandran|2018|p=423}} 2021 ജൂൺ 2-ന്, KSRTC എന്ന ചുരുക്കപ്പേരും 'ആനവണ്ടി' എന്ന ലോഗോയും ഉപയോഗിക്കാനുള്ള അവകാശം 1999-ലെ ട്രേഡ്‌മാർക്ക് ആക്ട് പ്രകാരം കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് കോർപ്പറേഷന് പൂർണ്ണമായും നൽകി. കർണാടക സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 2014-ൽ ഒരു നോട്ടീസ് പുറപ്പെടുവിച്ചു. കേരളം KSRTC ഉപയോഗിക്കുന്നത് നിർത്തണമെന്ന് അവർ പ്രസ്താവിച്ചു.<ref>{{Cite web|last=Narayanan|first=Nirmal|date=2021-06-02|title=Karnataka loses 'KSRTC' to Kerala, Trade Marks Registry pronounces verdict|url=https://www.ibtimes.co.in/karnataka-loses-ksrtc-kerala-trade-marks-registry-pronounces-verdict-837078|access-date=2021-06-03|website=www.ibtimes.co.in|language=en}}</ref> ബൗദ്ധിക സ്വത്തവകാശത്തിനായുള്ള നീണ്ട പോരാട്ടത്തിന് ശേഷം, സംസ്ഥാന ഗതാഗത കോർപ്പറേഷനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട 'KSRTC' എന്ന ചുരുക്കപ്പേരുള്ള ട്രേഡ്‌മാർക്കുകളുടെ നിയമപരമായ അവകാശം കേരള റോഡ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് കോർപ്പറേഷനു ലഭിച്ചു. എംബ്ലം, KSRTC എന്ന ചുരുക്കപ്പേര്, ലോഗോ, ആനവണ്ടി <ref name="auto"/> എന്നീ പേരുകൾ കേരള റോഡ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് കോർപ്പറേഷനുടേതാണെന്ന് ട്രേഡ് മാർക്ക് രജിസ്ട്രി സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തി. വാണിജ്യ വ്യവസായ മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലുള്ള കൺട്രോളർ ജനറൽ ഓഫ് പേറ്റന്റ്സ് ഡിസൈൻ ആൻഡ് ട്രേഡ് മാർക്ക് 2021 ജൂൺ 3-ന് കേരളത്തിന്റെ അവകാശവാദം അംഗീകരിച്ചു. രജിസ്ട്രേഷൻ കേരള ആർ‌ടി‌സിയെ വ്യാപാരമുദ്രകളുടെ ഏക സൂക്ഷിപ്പുകാരനാക്കി.<ref>{{Cite news|last=Radhakrishan|first=S. Anil|date=2021-06-20|title=LNG powered KSRTC bus service from Monday|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/lng-powered-ksrtc-bus-service-from-monday/article34864480.ece|access-date=2021-06-21|issn=0971-751X}}</ref> 2021 നവംബർ 9-ന്, കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയുടെ ദീർഘദൂര ബസുകൾ 10 വർഷത്തേക്ക് കാര്യക്ഷമമായി പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നതിനായി ഒരു സ്വതന്ത്ര കമ്പനിയായി കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി-സ്വിഫ്റ്റ് രൂപീകരിച്ചു.<ref>{{Cite web |agency=TNN|date=20 February 2021 |title=KSRTC-SWIFT comes into force {{!}} Thiruvananthapuram News |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/ksrtc-swift-comes-into-force/articleshow/81116673.cms |access-date=2022-05-24 |website=The Times of India |language=en}}</ref> == സർവ്വീസ് വിഭാഗങ്ങൾ == [[File:KSRTC Jnurom AC VOLVO bus at Angamaly bus station.JPG|thumb|right|250px|കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ ജനറം പദ്ധതിയിൽ കേരളത്തിനു ലഭിച്ച എ.സി. വോൾവോ ബസ്]] കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി-ക്ക് [[അശോക് ലെയ്‌ലാൻഡ്|അശോക് ലെയ്ലാൻഡ്]], [[ടാറ്റാ മോട്ടോർസ്]],ഐഷർ, വോൾവോ, സ്കാനിയ എന്നീ‍ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ബസ്സുകൾ ഉണ്ട് കൂടാതെ ഇലക്ട്രിക് CNG ബസുകളും വാങ്ങുന്നു ബസ്സുകളുടെ തരം ഇങ്ങനെ ആണ്. '''ഓർഡിനറി''' ചെറിയ ദൂരങ്ങളിൽ ഓടുന്ന സാധാരണ സർവ്വീസുകളാണിവ. സൂപ്പർ ക്ലാസ്സ് ബസ്സുകളുടെ പെർമിറ്റ് കാലാവധി കഴിയുമ്പോൾ അവ ഓർഡിനറി സർവ്വീസുകൾക്ക് വേണ്ടി തയ്യാറാക്കുന്നു. അതിനാൽ പഴക്കം ചെന്ന ബസുകൾ ഈ വിഭാഗത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഫീഡർ സർവ്വീസുകൾ ഓർഡിനറിയിൽപ്പെടുന്നു. പലപ്പോഴും ഗ്രാമ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഓർഡിനറി സർവീസ് മാത്രമാണ് ഉണ്ടാവുക. '''ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ''' ദീർഘദൂരത്തിലുള്ള സർവ്വീസുകൾക്ക് ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നതാണ് ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ. ഓർഡിനറിയെ അപേക്ഷിച്ച് ഇവ നിർത്തുന്ന സ്ഥലങ്ങൾ കുറവാണ്. മഞ്ഞയും ചുവപ്പും ചേർന്ന നിറങ്ങൾ ആണ് ഇവയ്ക്ക്. ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ് , ലോ ഫ്ലോർ, ടൗൺ ടു ടൗൺ ബസ്സുകൾ ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചറുകളിൽപ്പെടുന്നു. ഇവ വ്യത്യസ്ത നിറങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ ചാർജ് ഓർഡിനറിയേക്കാൾ കൂടുതൽ ആണ്. എന്നാൽ ഓർഡിനറി ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ്പ്‌ ബസ് സ്റ്റോപ്പുകൾ കുറവാണെങ്കിലും ഓർഡിനറിയുടെ ചാർജിൽ തന്നെയാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. അനന്തപുരി, വേണാട്, മലബാർ തുടങ്ങിയവയും ഈ വിഭാഗത്തിൽ വരുന്നു. '''സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ്''' വളരെ കൂടിയ ദൂരത്തേയ്ക്ക് സർവ്വീസ് നടത്തുന്ന വാഹനങ്ങളാണിവ. അതിവേഗം നിഷ്കർച്ചിട്ടുള്ള ഈ ബസ്സുകൾ ഏറ്റവും പ്രധാന സ്ഥലങ്ങളിൽ നിർത്തുന്നതാണ്. മഞ്ഞയും ചുവപ്പും നിറത്തിലുള്ള ഇവ പൊതുവെ കാണാൻ മനോഹരമാണ്. ശീതീകരണ സംവിധാനമുള്ള ലോഫ്ലോർ, സന്ദേശവാഹിനി ഇവയൊക്കെ സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റുകളാണ്. '''സൂപ്പർ ഡീലക്സ്''' ഉയർന്ന യാത്രാ സൗകര്യങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തി ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ ട്രെയിനുകളേക്കാൾ വേഗത്തിൽ യാത്രക്കാരെ ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്ത് എത്തിക്കുന്നതിനുദ്ദേശിച്ചു തുടങ്ങിയതാണിവ. മിന്നൽ സർവ്വീസ്, സിൽവർ ലൈൻ ജെറ്റ് സർവീസുകളുടെ പരിഷ്കരിച്ച പതിപ്പാണ്. '''സൂപ്പർ എക്സ്പ്രസ്സ്''' പച്ച നിറമുള്ള സൂപ്പർ ക്ലാസ്സ് ബസ്സുകളാണിത്. ഇടയ്ക്ക് നിർത്തിവച്ചിരുന്നെങ്കിലും പുനരാരംഭിച്ചു. അൻപതോളം ബസ്സുകൾ ഈ സർവ്വീസുകൾ നടത്തുന്നുണ്ട്. കൂടാതെ ഗരുഡ,ഗരുഡ മഹാരാജ,വെസ്റ്റിബ്യൂൾ, എന്ന പേരുകളുള്ള ബസ്സുകളും സർവ്വീസിലുണ്ട്. {| class="wikitable" ! തരം !! align="right" | എണ്ണം |- | അശോക് ലയലാൻഡ് || align="right" | 2940{{തെളിവ്}} |- | റ്റാറ്റാ മോട്ടോഴ്സ് || align="right" | 1562{{തെളിവ്}} |- | ഐഷർ || align="right" | 200{{തെളിവ്}} |- |[[വോൾ‌വോ]] ആഡംബര ബസ്സുകൾ || align="right" | 11{{തെളിവ്}} |- | സ്കാനിയ ആഡംബര ബസ്സുകൾ || align="right" | 18{{തെളിവ്}} |- ! ആകെ !! 4731 |} [[ചിത്രം:Double Decker Bus Kochi.JPG|thumb|left|രണ്ടു നിലയുള്ള ബസ്, കൊച്ചി]] * ഇതിൽ 2124 ബസ്സുകൾ ( 45.15 % ) 7 വർഷത്തിനു മുകളിൽ പ്രായം ഉള്ളവയാണ് * 366 ബസ്സുകൾ ( 7.78 % ) 10 വർഷത്തിനു മുകളിൽ പ്രായം ഉള്ളവയാണ്. ഇവയെ സേവനത്തിൽ നിന്നും നീക്കം ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. == ഓഫീസുകളും ഡിപ്പോകളും == === ഹെഡ് ഓഫീസ് === * ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് ഭവൻ, കിഴക്കേ കോട്ട, തിരുവനന്തപുരം === ഡിപ്പോകൾ === [[File:KSRTC Kozhikode.jpg|thumbnail|കോഴിക്കോട് കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി ബസ് സ്റ്റേഷൻ]] # [[ആറ്റിങ്ങൽ]] ദേശീയപാതയിൽ # [[ആലപ്പുഴ]] # [[ആലുവ]] റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനടുത്ത് # [[ചങ്ങനാശ്ശേരി]] # [[ചെങ്ങന്നൂർ]] # [[ചേർത്തല]] # [[എറണാകുളം]] # [[കണ്ണൂർ]] # [[കാസർഗോഡ്]] # [[കായംകുളം]] # [[കൊല്ലം]] # [[കൊട്ടാരക്കര]] # [[കോട്ടയം]] # [[കോഴിക്കോട്]] പുതിയ സ്റ്റാൻ്റിനടുത്ത് മാവൂർ റോഡിൽമാ # [[മൂവാറ്റുപുഴ]] # [[നെടുമങ്ങാട്]] # [[നെയ്യാറ്റിൻകര]] # [[പാലാ]] # [[പാലക്കാട്]], മിഷൻ സ്കൂളിന് സമീപം # [[പാപ്പനംകോട്]] # [[പത്തനംതിട്ട]] # [[പെരുമ്പാവൂർ]] വുത്താകൃതിയിൽ കെട്ടിടം # [[സുൽത്താൻ ബത്തേരി]] # [[തിരുവല്ല]] # [[തൃശ്ശൂർ]] റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ കൊക്കാല ഭാഗത്ത് # തിരുവനന്തപുരം സെൻട്രൽ, തമ്പാനൂരിൽ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷന് എതിർവശം # തിരുവനന്തപുരം സിറ്റി # [[വിഴിഞ്ഞം]] # [[വെഞ്ഞാറമൂട്]] === സബ് ഡിപ്പോകൾ === {{Div col begin|4}} # [[അടൂർ]] # [[അങ്കമാലി]] ദേശീയപാതയിൽ # [[ചടയമംഗലം]] # [[ചാലക്കുടി]] ടൗണിൽ # [[ചാത്തന്നൂർ]] # [[ചിറ്റൂർ]] # [[ഈരാറ്റുപേട്ട]] # [[ഗുരുവായൂർ]] # [[ഹരിപ്പാട്]] # [[കൽപറ്റ|കല്പറ്റ]] # [[കണിയാപുരം]] # [[കരുനാഗപ്പള്ളി]] # [[കാട്ടാക്കട]] # [[കട്ടപ്പന]] # [[കിളിമാനൂർ]] # [[കോതമംഗലം]] # [[കുമളി]] # [[മാള]] # [[മലപ്പുറം]], കുന്നുമ്മലിൽ # [[മാനന്തവാടി]] # [[മാവേലിക്കര]] # [[വടക്കൻ പറവൂർ|നോർത്ത് പറവൂർ]] # [[പാറശ്ശാല]] # [[പത്തനാപുരം]] # [[പയ്യന്നൂർ]] # [[പെരിന്തൽമണ്ണ]] ടൗണിൽ രാമദാസ് ആശുപത്രി ഭാഗത്ത് # [[പേരൂർക്കട]] # [[പിറവം]] # [[പൊൻകുന്നം]] # [[പൊന്നാനി]] # [[പൂവാർ]] # [[പുനലൂർ]] # [[തലശ്ശേരി]] # [[താമരശ്ശേരി]] # [[തൊടുപുഴ]] # [[തൊട്ടിൽപ്പാലം]] # [[വൈക്കം]] # [[വെള്ളനാട്]] # [[വെള്ളറട]] # [[വെഞ്ഞാറമ്മൂട്]] # വികാസ് ഭവൻ # [[വിതുര]] # [[നിലമ്പൂർ]] # [[മണ്ണാർക്കാട്]] നെല്ലിപ്പുഴ ജംക്ഷനിൽ {{Div col end}} === ഓപ്പറേറ്റിങ്ങ് ഡിപ്പോകൾ === {{Div col begin|4}} # [[ആര്യനാട്]] # [[ആര്യങ്കാവ്]] # [[എടത്വാ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|എടത്വ]] # [[എരുമേലി]] # [[ഇരിഞ്ഞാലക്കുട]] # [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ]] # [[കുളത്തൂപ്പുഴ]] # [[മല്ലപ്പള്ളി]] # [[മൂലമറ്റം]] # [[മൂന്നാർ]] # [[പാലോട്]] # [[പന്തളം]] # [[ശാസ്താംകോട്ട]] # [[പുതുക്കാട്]] # [[തിരുവമ്പാടി]] # [[വടകര]] # [[വടക്കഞ്ചേരി]] # [[നെടുങ്കണ്ടം]] # [[കൂത്താട്ടുകുളം]] # [[കോന്നി]] {{Div col end}} പുതിയതായി ഓപ്പറേറ്റിംഗ് ഡിപ്പോകൾ സ്ഥാപിക്കാൻ സാധ്യതയുള്ള നഗരങ്ങൾ.. മഞ്ചേരി, നെന്മാറ, പട്ടാമ്പി കൊണ്ടോട്ടി ഷോർണൂര്ഒറ്റപ്പാലം,ചെർപുളശേരി, പരപ്പനങ്ങാടി,വളാഞ്ചേരി, കളമശ്ശേരി === വർക്ക്ഷോപ്പുകൾ === # [[പാപ്പനംകോട്]] (മുഖ്യ വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[മാവേലിക്കര]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[ആലുവ]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[എടപ്പാൾ]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[കോഴിക്കോട്]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) === ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം === കെ എസ് ആർ ടി സി യിലെ വിവിധ വിഭാഗം ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കും, ജീവനക്കാർക്കും അതതു തസ്തികപ്രകാരമുള്ള ജോലിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ആവശ്യമായ പരിശീലനം നൽകുന്നതിന് 3 ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്. * തിരുവനന്തപുരം (ആസ്ഥാന ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, അട്ടക്കുളങ്ങര.) * അങ്കമാലി (പ്രാദേശിക ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, അങ്കമാലി ബസ് സ്റ്റേഷൻ ) * എടപ്പാൾ (പ്രാദേശിക ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്, എടപ്പാൾ) == നിരത്തിലിറങ്ങുന്ന പുതിയ സർവ്വീസുകൾ == [[File:New sleeper bus of KSRTC.jpeg|thumb|AC സ്ലീപ്പർ ബസ്]] * '''അനന്തപുരി സിറ്റി ഫാസ്റ്റ്''' : 140 *'''ജനറം വോൾവോ ഏസി ലോഫ്ലോർ''' *'''ജനറം ടാറ്റാ മാർക്കോപോളോ നോൺ ഏസി ലോഫ്ലോർ''' *'''ജനറം ലെയ്ലാന്റ് നോൺ ഏസി ലോഫ്ലോർ''' *'''രാജധാനി റിങ് റോഡ് സർവീസ്''' :10 *'''ഗരുഡ കിങ് ക്ലാസ് - വോൾവോ മൾട്ടി ആക്സിൽ ''': 9 *''' ഗരുഡ മഹാരാജ - സ്കാനിയ മൾട്ടി ആക്സിൽ''' :18 *'''ഗരുഡ സഞ്ചാരി - വോൾവോ''' 2 *'''ഗജരാജ് - വോൾവോ B11R മൾട്ടി ആക്സിൽ സ്ലീപ്പർ : 8''' *'''മിന്നൽ''' '''സൂപ്പർ എയർ ഡീലക്സ്''' * '''വെസ്റ്റിബ്യൂൾ''' ''': 1''' *'''സിറ്റി റൈഡ് ഇലക്ട്രിക് ഡബിൾ ഡക്കർ : 2''' == പലവക == * കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ്സുകൾ ദിവസവും സഞ്ചരിക്കുന്ന ദൂരം മുൻപ് 12,00,000 ആയിരുന്നത് ഇപ്പോൾ 14,22,546 ആക്കി ഉയർത്തിയിരിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.keralartc.com/html/aboutus.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2007-07-09 |archive-date=2018-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180625184242/http://www.keralartc.com/html/aboutus.html |url-status=dead }}</ref> * ദിവസവും 4232 പുനർ‌നിർണ്ണയിച്ച യാത്രകൾ ആണ് ഉള്ളത്. 4704 ബസ്സുകൾ ദിവസവും യാത്ര നടത്തുന്നു. * ഒരു ദിവസം കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ്സുകളിൽ ശരാശരി 31.45 ലക്ഷം യാത്രികർ സഞ്ചരിക്കുന്നു{{തെളിവ്}} ഗ്രാമ പഞ്ചായത്തുകൾ ഇന്ധന ചെലവ് വഹിക്കുന്ന ഗ്രാമവണ്ടി പദ്ധതി ആരംഭിച്ചു ഇലക്ടിക് ബസുകൾ വാങ്ങി ഓർഡിനറി സർവീസുകൾ ഘട്ടം ഘട്ടമായി ഫോസിൽ ഇന്ധന മുക്തമാക്കും പരമാവധി ബസുകൾ ഡിപ്പോ ഇല്ലാത്ത സ്ഥലങ്ങളിൽ സ്റ്റേ ചെയ്യുന്ന ബസ്സുകൾ ആക്കുന്നു == ചിത്രശാല == <gallery> File:KSRTC Scania Maharaja RP 666.jpg|thumb|ഗരുഡ മഹാരാജ സ്കാനിയ ബസ് File:Kerala RTC.jpg|ഗരുഡ കിംഗ് ക്ലാസ് വോൾവോ ബസ് KSRTC orninary bus.JPG|ഓഡിനറി File:Double Ducker Ksrtc bus from Angamaly bus stand.jpg | രണ്ട് തട്ടുള്ള ബസ്സ് അങ്കമാലിയിൽനിന്നും K.S.R.T.C.Bus.jpg|വേണാട് KSRTC "fast passenger".JPG|ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ KSRTC superfast.JPG|സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ് Kerala State RTC Super Express side view.JPG|സൂപ്പർ എക്സ്പ്രസ്സ് Ksrtc ac bus ernakulam.JPG|ടാറ്റ ഗ്ലോബസ് എ.സി എയർബസ് File:KURTC Volvo AC Low floor bus.jpg|thumb|വോൾവോ എസി ലോഫ്ലോർ ബസ് Ashlok Leyland old Indian bus.jpg|പഴയ തലമുറയിൽ പെട്ട ഒരു വണ്ടി KSRTC GARUDA SANCHARI VOLVO BUS IN TRAFFIC BLOCK.jpg|thumb|ഗരുഡ സഞ്ചാരി സിംഗിൾ ആക്സിൽ വോൾവോ ബസ് File:JN 548 Wayanad.jpg|thumb|ലെയ്ലാൻഡ് നോൺ എസി ലോഫ്ലോർ ബസ് </gallery> == പുറം കണ്ണികൾ == {{commonscat|Kerala State Road Transport Corporation|കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി}} * [http://www.keralartc.com/ ഔദ്യോഗിക സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231105161733/https://keralartc.com/ |date=2023-11-05 }} == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist|2}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ബസ്സ് കമ്പനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ റോഡ് ഗതാഗതം]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഗതാഗതം]] [[വർഗ്ഗം:കേരള സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള കമ്പനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ_പൊതുമേഖലാ_സ്ഥാപനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ആസ്ഥാനമായുള്ള കമ്പനികൾ]] iaobjsnash8xom7eb4pyc029xa56kht 4652098 4652097 2026-08-01T10:19:22Z Meenakshi nandhini 99060 /* കേരള സംസ്ഥാന റോഡ് ഗതാഗത കോർപ്പറേഷൻ */ 4652098 wikitext text/x-wiki {{Div col end}}{{Infobox company | name = കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി | company_logo = [[File:Kerala State Road Transport Corporation logo.png|200px]] | type = [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിന്റെ]] ഗതാഗത മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലുള്ള പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനം | foundation = | location_city = [[തിരുവനന്തപുരം]], [[കേരളം]] | location_country = [[ഇന്ത്യ]] | location = | locations = <!--# of locations--> | key_people = പ്രമോദ് ശങ്കർ | area_served = കേരളം, തമിഴ്‌നാട്, കർണ്ണാടക | industry = [[പൊതു ഗതാഗത ബസ് സർവീസ്]] | products = [[Bus transport]], ചരക്ക് നീക്കം, Services | services = വോൾവോ എസി എയർബസ്, സ്കാനിയ എയർ ബസ് ,ഗരുഡ കിംങ് ക്ലാസ്, ഗരുഡ മഹാരാജ , സൂപ്പർ എയർ ഡീലക്സ് (മിന്നൽ) എയർ ബസ്, സൂപ്പർ ഡീലക്സ് എയർ ബസ്, ശബരി സൂപ്പർ ഡീലക്സ് എയർ ബസ്, സൂപ്പർ എക്സ്പ്രസ്, സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ്, ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ്പ് ഫാസ്റ്റ് പാസഞ്ചർ, ഫാസ്റ്റ് പാസഞ്ചർ, വേണാട്, മലബാർ, തിരുകൊച്ചി, അനന്തപുരി ഫാസ്റ്റ്, രാജധാനി,ടൗൺ ടു ടൗൺ, പോയിന്റ് ടു പോയിൻറ്, ഡബിൾ ഡക്കർ ,വെസ്റ്റിബ്യൂൾ, ലിമിറ്റഡ് സ്‌റ്റോപ്പ് ഓർഡിനറി, ഓർഡിനറി, പിങ്ക് ബസ് (ലേഡീസ് ഒൺലി) ,JNRUM എ.സി.ലോഫ്ലോർ, JNRUM നോൺ എ.സി.ലോഫ്ലോർ | revenue = | operating_income = | net_income = | num_employees = | divisions = | subsid = [[കേരള അർബൻ റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപറേഷൻ]]<ref name="kurtc">{{Cite news|url = http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/all-jnnurm-buses-to-be-brought-under-kurtc/article6534522.ece|title = All JNNURM buses to be brought under KURTC|last = |first = |date = October 26, 2014|work = The Hindu |access-date = 20 Jan 2015}}</ref> | slogan = | homepage = [http://www.keralartc.com keralartc.com] | dissolved = | footnotes = കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ | intl = Yes | Native name = ആനവണ്ടി. }} [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 3z.jpg|പകരം=കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ|ലഘുചിത്രം]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 2z.jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 1z.jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 10z.jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 11z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 12z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 13z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 14z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 15z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ തിരുവനന്തപുരം. വളപ്പിൽ നട്ട് പരിപാലിക്കുന്ന ഒരു [[ആര്യവേപ്പ്]] Neem tree ശാസ്ത്രീയ നാമം Azadirachta indica കുടുംബം Meliaceae.]] {{prettyurl|Kerala State Road Transport Corporation}} {{For|കർണാടക സംസ്ഥാനത്തെ ട്രാൻസ്പോർട് കോർപ്പറേഷനെക്കുറിച്ചറിയാൻ|കർണാടക സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ}} <!--[[ചിത്രം:KSRTC bustand TDPZA.jpg|thumb|200px|right|കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ് സ്റ്റാന്റ്, [[തൊടുപുഴ]]]]--> [[കേരള സർക്കാർ]] നടത്തുന്ന [[ബസ്]] കമ്പനി ആണ് '''കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ''' ({{lang-en|Kerala State Road Transport Corporation - KSRTC}}) (കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി - കേരള സംസ്ഥാന നിരത്ത് ഗതാഗത സംസ്ഥാപിത സംഘം). ''ആനവണ്ടി'' എന്ന ഇരട്ടപേരിൽ അറിയപെടുന്ന സംസ്ഥാന ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ഏറ്റവും പഴയ ബസ് കമ്പനികളിൽ ഒന്നാണ് പൊതു മേഖലാ സ്ഥാപനമായ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി{{തെളിവ്}}. നിശ്ചിത തുക നൽകി ടിക്കറ്റ് എടുത്തു മാത്രമേ ഇവയിൽ യാത്ര ചെയ്യാൻ സാധിക്കുകയുള്ളൂ. ഇവയുടെ ഓർഡിനറി സർവീസുകളിൽ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് ചിലവ് കുറഞ്ഞ രീതിയിൽ യാത്ര ചെയ്യാൻ സാധിക്കും. വരുമാനവും ചിലവുകളും തമ്മിൽ യോജിച്ചു പോകാത്തതിനാൽ ഈ സ്ഥാപനം കാര്യമായ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി നേരിട്ടിരുന്നു. ഇത് സ്ഥാപനത്തിന്റെ നടത്തിപ്പിനെയും ജീവനക്കാരുടെ ശമ്പള വിതരണത്തെയും സാരമായി ബാധിച്ചിരുന്നു. എങ്കിലും സർക്കാർ സഹായം പലപ്പോഴും ലഭിക്കുന്നതായി കാണാം. ഗതാഗത മന്ത്രിക്കാണ് സ്ഥാപനത്തിൻ ചുമതല. നിലവിൽ പത്തനാപുരം MLA ഗണേഷ് കുമാർ ആണ് ഗതാഗതമന്ത്രി[[പ്രമാണം:Kerala RTC.jpg|ലഘുചിത്രം|KSRTC Bus in Mysore]] == ചരിത്രം == [[ചിത്രം:Old photo of KSRTC Bus Station.jpg|thumb|left|തൃശ്ശൂരിലെ ബസ് ഡിപ്പോ, ഒരു പഴയ ചിത്രം]] <!--[[ചിത്രം:ചാലക്കുടി-സൌത്ത്-ജങ്ഷൻ.jpg|thumb|200px|കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ് - [[ചാലക്കുടി]] കവലയിൽ]]--><!----> 1936 ൽതിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റേറ്റ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് ഡിപാർട്ട്മെന്റ് എന്ന പേരിൽ തിരുവിതാംകൂറിലെ അവസാനത്തെ രാജാവായിരുന്ന ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ആണ് KSRTC സ്ഥാപിച്ചത്. ഇന്ത്യയിൽ ഒരു രാജാവ് സ്ഥാപിച്ച സർക്കാർ ബസ് കമ്പനി എന്ന അപൂർവത KSRTC ക്ക് മാത്രം. ലണ്ടൻ പാസഞ്ജർ ട്രാൻസ്പോർട്ട് ബോർഡിന്റെ അസിസ്റ്റന്റ് ഓപറേറ്റിങ്ങ് സൂപറിന്റെൻഡെന്റ് ആയിരുന്ന [[ഇ.ജി. സാൾട്ടർ]] [[1937]] [[സെപ്റ്റംബർ 20|സെപ്റ്റംബർ 20-നു]] ഗതാഗതവകുപ്പിന്റെ സൂപറിന്റെൻഡെന്റ് ആയി അവരോധിക്കപ്പെട്ടു. [[തിരുവനന്തപുരം]] - [[കന്യാകുമാരി]], [[പാലക്കാട്]] - [[കോയമ്പത്തൂർ]] തുടങ്ങിയ പ്രധാന അന്തർ സംസ്ഥാന പാതകൾ ദേശസാൽക്കരിച്ചതോടെ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. വളർന്നു. [[ഇംഗ്ലണ്ട്|ഇംഗ്ലണ്ടിൽ]] നിന്ന് ഇറക്കുമതി ചെയ്ത, കോമറ്റ് ഷാസിയിൽ പെർകിൻസ് ഡീസൽ എഞ്ജിൻ ഘടിപ്പിച്ച 60 ബസ്സുകളായിരുന്നു ആദ്യത്തെ ബസ്സുകളുടെ ശ്രേണി. സാൾട്ടറുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ തിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റേറ്റ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് ഡിപാർട്ട്മെന്റ് ജീവനക്കാർ തന്നെയായിരുന്നു ബസ്സുകളുടെ ബോഡി നിർമ്മിച്ചത്. തിരുവനന്തപുരം - കന്യാകുമാരി പാത ദേശസാൽക്കരിച്ചതിനാൽ സ്വകാര്യ ഗതാഗത സ്ഥാപനങ്ങളിൽ നിന്ന് ജോലി നഷ്ടപ്പെടാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ളവർക്ക് കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയിൽ അന്ന് നിയമനത്തിന് മുൻ‌ഗണന നൽകി. അന്ന് ജീവനക്കാരെ തിരഞ്ഞെടുത്ത രീതി ഇന്നും കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയിൽ ജീവനക്കാരെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിന് പിന്തുടരുന്നു.നൂറോളം ജീവനക്കാരെ ഇൻസ്പെക്ടർമാരും കണ്ടക്ടർമാരുമായി നിയമിച്ചുകൊണ്ടാണ് ഗതാഗത വകുപ്പ് ആരംഭിച്ചത്. സംസ്ഥാന മോട്ടോർ സർവ്വീസ് ശ്രീ [[ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ|ചിത്തിരതിരുന്നാൾ മഹാരാജാവ്]] [[1938]], [[ഫെബ്രുവരി 20]]-ന്<ref>{{cite news|title = കവർസ്റ്റോറി|url = http://www.madhyamam.com/weekly/372|publisher = [[മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]] ലക്കം 685|date = 2011 ഏപ്രിൽ 11|accessdate = 2013 മാർച്ച് 12|language = മലയാളം}}</ref> ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന [[സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ|സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ]] ആശയമായിരുന്നു സർക്കാർ വകയിലെ ബസ് സർവീസ്.<ref>{{cite news|title = മൂക്കുള്ള ബസ്സും മുക്കാചക്രവും|url = http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/ftrackContentView.do?contentId=17411975&tabId=17&BV_ID=@@@|publisher = മലയാളമനോരമ|date = 2014 ഓഗസ്റ്റ് 25|accessdate = 2014 ഓഗസ്റ്റ് 25|language = മലയാളം|archiveurl = https://web.archive.org/web/20140825103131/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/ftrackContentView.do?contentId=17411975&tabId=17&BV_ID=@@@|archivedate = 2014-08-25|url-status = dead}}</ref> മഹാരാജാവും ബന്ധുജനങ്ങളുമായിരുന്നു ഉദ്ഘാടനയാത്രയിലെ യാത്രക്കാർ. സാൾട്ടർ തന്നെയായിരുന്നു ആദ്യയാത്രയിലെ ഡ്രൈവർ. ഈ ബസ്സും മറ്റ് 33 ബസ്സുകളും കവടിയാർ നഗരത്തിലൂടെ ഘോഷയാത്രയായി ഓടിയത് അന്ന് ആകർഷകമായ കാഴ്ചയായിരുന്നു. [[ചിത്രം:എറണാകുളത്തെ ബോട്ട് ജെട്ടി (1950).jpg|thumb|left|എറണാകുളം ജട്ടിയിൽ നിർത്തിയിട്ടിരിക്കുന്ന ബസ്സുകൾ (1950)]] റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ നിയമം [[1950|1950-ൽ]] നിലവിൽ വന്നതിനെ തുടർന്ന് കേരള സർക്കാർ [[1965|1965-ൽ]] കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. നിയമങ്ങൾ (സെക്ഷൻ 44) നിർമ്മിച്ചു. ഈ വകുപ്പ് 1965 [[ഏപ്രിൽ 1|ഏപ്രിൽ 1-നു]] ഒരു സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനമാക്കി. [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിന്റെ]] വിജ്ഞാ‍പന പ്രകാരം '''കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ''' 1965 [[മാർച്ച് 15|മാർച്ച് 15-നു]] സ്ഥാപിതമായി. === തിരുവിതാംകൂർ സംസ്ഥാന ഗതാഗത വകുപ്പ് === കേരള സംസ്ഥാന രൂപീകരണത്തിന് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പാണ് കോർപ്പറേഷന്റെ ചരിത്രം ആരംഭിക്കുന്നത്. ഇത് സർക്കാർ നടത്തുന്ന ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും പഴയ പൊതു റോഡ് ഗതാഗത സേവനങ്ങളിലൊന്നായി ഇതിനെ മാറ്റുന്നു. നിലവിലുള്ള പൊതുഗതാഗത സംവിധാനം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനായി, കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയുടെ മുൻഗാമിയായ തിരുവിതാംകൂർ സംസ്ഥാന ഗതാഗത വകുപ്പ് (ടി.എസ്.ടി.ഡി) സ്ഥാപിക്കാൻ രാജാവ് ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമ വർമ്മയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള തിരുവിതാംകൂർ സർക്കാർ തീരുമാനിച്ചു. <ref>[http://www.natgeotraveller.in/web-exclusive/web-exclusive-month/kerala-bus-journey/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150414040442/http://www.natgeotraveller.in/web-exclusive/web-exclusive-month/kerala-bus-journey/|date=14 April 2015}}</ref><ref>{{Cite news |last=Pradeep |first=K |date=2014-02-19 |title=When the buses drove in |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/society/when-the-buses-drove-in/article5706345.ece |access-date=2023-02-19 |issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite book|title=[[Travancore State Manual]]|last=Nagam Aiya|first=V|publisher=Nabu Press|year=2011|volume=1|orig-year=1901}}</ref> തുടക്കത്തിൽ, വകുപ്പ് ഇംഗ്ലണ്ടിൽ നിന്ന് 60 കൊമർ പിഎൻഎഫ്3 ചേസിസ് ഇറക്കുമതി ചെയ്തു. ലണ്ടൻ പാസഞ്ചർ ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് ബോർഡിന്റെ അന്നത്തെ അസിസ്റ്റന്റ് ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സൂപ്രണ്ടായിരുന്ന ഇ.ജി. സാൾട്ടറുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ, ഇറക്കുമതി ചെയ്ത ചേസിസിൽ പെർകിൻസ് ലിങ്ക്സ് ഡീസൽ എഞ്ചിനുകൾ ഘടിപ്പിച്ചു. ബസ് ബോഡികൾ ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റ് ജീവനക്കാരാണ് നിർമ്മിച്ചത്. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാൻ സി. പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ പ്രാദേശിക മരം ഉപയോഗിക്കണമെന്ന് നിർബന്ധിച്ചു. ബോഡി ഷോപ്പ് (സാൾട്ടറുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ) ആദ്യം ചക്കായിലായിരുന്നു. പിന്നീട് പാപ്പനംകോട്ടിലേക്ക് മാറ്റി. സാൾട്ടറിന്റെ പരീക്ഷണാത്മക ബോഡി ഡിസൈൻ ബാക്കിയുള്ള ബസുകളിൽ സ്റ്റാൻഡേർഡ് ആയി മാറി.<ref name=":3">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/society/when-the-buses-drove-in/article5706345.ece|title=When the buses drove in|last=PRADEEP|first=K.|date=2014-02-19|work=The Hindu|access-date=2018-07-31|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://archive.commercialmotor.com/article/21st-January-1938/9/british-oilers-inaugurate-state-owned-service-in-i|title=British Oilers inaugurate State-owned Service in India {{!}} 21st January 1938 {{!}} The Commercial Motor Archive|website=archive.commercialmotor.com|access-date=2018-07-31|archive-date=31 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180731183528/http://archive.commercialmotor.com/article/21st-january-1938/9/british-oilers-inaugurate-state-owned-service-in-i|url-status=dead}}</ref> തിരുവനന്തപുരം-കന്യാകുമാരി റൂട്ടിലെ മിക്ക സ്വകാര്യ ഓപ്പറേറ്റർമാരും റോഡുകൾ ദേശസാൽക്കരിച്ചപ്പോൾ അടച്ചുപൂട്ടേണ്ടിവന്നു. കൂടാതെ പരിചയസമ്പന്നരായ നിരവധി ഡ്രൈവർമാർക്കും കണ്ടക്ടർമാർക്കും ഇൻസ്പെക്ടർമാർക്കും ജോലി നഷ്ടപ്പെട്ടു. ടിഎസ്ടിഡി അവരെ നിയമിച്ചു. 81 അപേക്ഷകരിൽ നിന്ന് 60 പേരെ സാൾട്ടർ തിരഞ്ഞെടുത്തു. ബിരുദമുള്ള നൂറോളം അപേക്ഷകർ ഇൻസ്പെക്ടർമാരായും കണ്ടക്ടർമാരായും ജോലി ചെയ്തു.<ref name=":4">{{Cite web|url=http://www.keralartc.com/html/history.html|title=KeralaSRTC::History|website=www.keralartc.com|access-date=2018-07-31|archive-date=26 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180726121159/http://www.keralartc.com/html/history.html|url-status=dead}}</ref> 1938 ഫെബ്രുവരി 20-ന് മഹാരാജ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ (കുടുംബാംഗമായ കേണൽ ഗോദവർമ്മ രാജയും മറ്റ് വിശിഷ്ട വ്യക്തികളും) കവടിയാർ സ്‌ക്വയറിലേക്കുള്ള മെയിൻ റോഡിലൂടെ ആദ്യത്തെ ബസിൽ സഞ്ചരിച്ചു. സാൾട്ടർ ആണ് ബസ് ഓടിച്ചത്. 33 ബസുകളുടെ ഒരു കൂട്ടവും വലിയൊരു ജനക്കൂട്ടവും ആഘോഷത്തിൽ പങ്കുചേർന്നു. 1938 ഫെബ്രുവരി 21-ന് തിരുവനന്തപുരത്ത് നിന്ന് കന്യാകുമാരിയിലേക്ക് ആദ്യത്തെ ബസ് സർവീസ് നടത്തി. <ref>{{Cite news|url=https://www.ndtv.com/kerala-news/public-road-transport-service-in-kerala-turns-77-741029?amp=1&akamai-rum=off|title=Public Road Transport Service in Kerala Turns 77|work=NDTV.com|access-date=2018-07-31}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/150220/nation-current-affairs/article/public-road-transport-service-kerala-turns-77|title=Public road transport service in Kerala turns 77|website=[[Deccan Chronicle]]|date=21 February 2015 |language=en|access-date=2018-07-31}}</ref> ആദ്യകാല ബസുകളിൽ 23 തുകൽ സീറ്റുകളുണ്ടായിരുന്നു. പിൻഭാഗത്തുകൂടിയായിരുന്നു പ്രവേശനം, ബസുകൾക്ക് മധ്യഭാഗത്ത് ഒരു ഇടനാഴിയും ഉണ്ടായിരുന്നു. പത്ത് ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് സീറ്റുകൾ മുൻവശത്തായിരുന്നു. ഷെഡ്യൂളുകൾ, നിരക്കുകൾ, സ്റ്റോപ്പുകൾ എന്നിവ പരസ്യപ്പെടുത്തി. നിയുക്ത ഏജന്റുമാർക്ക് സാധനങ്ങൾ എത്തിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു പാഴ്സൽ സേവനം ആരംഭിച്ചു. കണ്ടക്ടർമാർ വെളുത്ത തൊപ്പിയോടുകൂടിയ കാക്കി വസ്ത്രവും, ഇൻസ്പെക്ടർമാർ കാക്കി വസ്ത്രവും ധരിച്ചിരുന്നു. ടിക്കറ്റ് നൽകാൻ കണ്ടക്ടർമാർക്ക് യന്ത്രങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. പിന്നീട് ഡോഡ്ജ്, ഫാർഗോ, ബെഡ്ഫോർഡ്, ഷെവർലെ എന്നിവർ ബസുകൾ നിർമ്മിച്ചു.<ref name=":3" /> തിരുവനന്തപുരം-നാഗർകോവിൽ, നാഗർകോവിൽ-കന്യാകുമാരി, നാഗർകോവിൽ-കൊളച്ചൽ എന്നീ മൂന്ന് റൂട്ടുകളിലാണ് ടിഎസ്ടിഡി സർവീസ് നടത്തിയത്. 1938 ഫെബ്രുവരി 21 ന് 39 ബസുകളോടെയാണ് പതിവ് സർവീസ് ആരംഭിച്ചത്. ഒരു മൈലിന് ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ നിരക്ക് ഒന്നര ചക്രമായിരുന്നു. അടുത്ത നിരക്ക് ഒരു ചക്രമായിരുന്നു, ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് ടിക്കറ്റുകൾ 50 ശതമാനം കൂടുതലായിരുന്നു. മൂന്ന് വയസ്സിന് താഴെയുള്ള കുട്ടികൾ സൗജന്യമായി യാത്ര ചെയ്തു.. മൂന്ന് മുതൽ 14 വയസ്സ് വരെയുള്ളവർ പകുതി നിരക്ക് നൽകി. 28 പൗണ്ടിൽ താഴെയുള്ള ലഗേജ് (13 കിലോഗ്രാം) സൗജന്യമായിരുന്നു; 28–56 പൗണ്ട് (13–25 കിലോഗ്രാം) നാല് ചക്രവും 56–112 പൗണ്ട് (25–51 കിലോഗ്രാം) ആറ് ചക്രവുമായിരുന്നു.<ref name=":3" /><ref name=":4" /> 1939-ൽ മോട്ടോർ വാഹന നിയമം പാസാക്കി. 1949-ൽ കൊച്ചിയിലേക്കും 1956-ൽ മലബാർ മേഖലയിലേക്കും ബസ് സർവീസ് വ്യാപിപ്പിച്ചു. <ref name=":3" /><ref name="auto">{{cite news |title='KSRTC' is officially Kerala's! Karnataka loses 7-year battle to use acronym for road transport corp |url=https://www.timesnownews.com/india/kerala/article/ksrtc-is-officially-keralas-karnataka-loses-7-year-battle-to-use-acronym-for-road-transport-corp/765657 |work=www.timesnownews.com |language=en}}</ref> === കേരള സംസ്ഥാന റോഡ് ഗതാഗത കോർപ്പറേഷൻ === 1950-ൽ പ്രാബല്യത്തിൽ വന്ന റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ നിയമത്തിനുശേഷം 1965 മാർച്ച് 15-ന് കേരള സർക്കാർ കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ (കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി) സ്ഥാപിച്ചു. 1965 ഏപ്രിൽ 1-ന് ഗതാഗത വകുപ്പ് ഒരു സ്വയംഭരണ കോർപ്പറേഷനായി മാറി. <ref name=":4" /> അക്കാലത്ത് 661 ബസ് റൂട്ടുകളും 36 ലോറി റൂട്ടുകളും ഉണ്ടായിരുന്നു. കോർപ്പറേഷന്റെ വാഹനക്കൂട്ടത്തിൽ 901 ബസുകളും 51 ലോറികളും 29 മറ്റ് വാഹനങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു. മുപ്പത് ബസുകളും എട്ട് ലോറികളും പുതിയവയായിരുന്നു. പത്ത് പഴയ ബസുകളും ഏഴ് ലോറികളും ഒരു ട്രാക്ടർ-ട്രെയിലറും മറ്റ് ഉപയോഗങ്ങൾക്കായി മാറ്റി. <ref name=":4" /> കെ‌എൽ‌എക്സ് രജിസ്ട്രേഷൻ സീരീസ് കെ‌എസ്‌ആർ‌ടി‌സിക്കായി നീക്കിവച്ചു. 1989 ജൂലൈ 1 ന്, കെ‌എസ്‌ആർ‌ടി‌സി ബസുകൾ തിരുവനന്തപുരത്തെ ഒരു പ്രത്യേക ആർ‌ടി‌ഒയിൽ കെ‌എൽ -15 രജിസ്ട്രേഷൻ സീരീസുമായി രജിസ്ട്രേഷൻ ആരംഭിച്ചു.<ref name=":5">{{cite news |title=Kerala State Road Transport Corporation buses get new registration series |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/Kerala-State-Road-Transport-Corporation-buses-get-new-registration-series/articleshow/20611019.cms |work=The Times of India}}</ref> 2001-ൽ കെ. ബി. ഗണേഷ് കുമാർ ഗതാഗത മന്ത്രിയായി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഹ്രസ്വമായ ഭരണ കാലയളവിനുള്ളിൽ കോർപ്പറേഷനിൽ ഗുണകരമായ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തി. വോൾവോ ബസുകൾ ആദ്യമായി അവതരിപ്പിച്ചത് സംസ്ഥാന ഗതാഗത കോർപ്പറേഷനാണ് കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബോഡി വർക്ക് പുറത്തു കൊടുത്ത് ചെയ്യിച്ചു. ബസുകളുടെ സമകാലിക രൂപകൽപ്പന ഹൈടെക് ആയി പരസ്യപ്പെടുത്തി. ബസ് ലിവറി പുനർരൂപകൽപ്പന ചെയ്യാൻ കുമാർ സാബു സിറിലിനെ നിയോഗിച്ചു. തിരുവനന്തപുരത്ത് ലോ-എൻട്രി, എയർ സസ്‌പെൻഷൻ ബസുകൾ എന്നിവ അവതരിപ്പിച്ചു. കൂടാതെ മിനിബസ് സർവീസ് ആരംഭിച്ചു. മാറ്റങ്ങൾ യാത്രക്കാരെ ആകർഷിച്ചു. ഇത് കോർപ്പറേഷനെ ലാഭകരമാക്കി. <ref>{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/archive/forced-facelift-brings-fortune-to-keralas-public-transport/58716/|title=Forced Facelift Brings Fortune To Kerala's Public Transport|date=2002-09-30|website=The Financial Express|language=en-US|access-date=2018-12-20}}</ref> == സംഘടനാ ഘടന == കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയുടെ മാനേജ്‌മെന്റിന്റെ മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്നത് ഒരു ഡയറക്ടർ ബോർഡാണ്. അതിൽ ചെയർമാൻ-കം-മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടർ (സി.എം.ഡി) ഉം കേരള സർക്കാർ നിയമിച്ച മറ്റ് ഡയറക്ടർമാരും ഉൾപ്പെടുന്നു. സംഘടനയുടെ ചീഫ് എക്സിക്യൂട്ടീവായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന സി.എം.ഡി. ദൈനംദിന പ്രവർത്തനങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള ഉത്തരവാദിത്തം അദ്ദേഹത്തിനാണ്. ===ഡയറക്ടർമാരുടെ ബോർഡ്=== {| class="wikitable" |+ ഡയറക്ടർ ബോർഡ് – KSRTC <ref>{{Cite web |title=കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ - keralartc.com |url=https://www.keralartc.com/directory/key-people |access-date=2025-04-20 |website=കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ - keralartc.com |language=en-US}}</ref> ! പേര് !! പദവി |- | [[സി. പി. ജോൺ|സി.പി. ജോൺ]]|| ഗതാഗത മന്ത്രി, [[കേരള സർക്കാർ]] |- | പി.ബി. നൂഹ്, [[ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ്|IAS]]|| സർക്കാർ സെക്രട്ടറി, ഗതാഗത വകുപ്പ് |- | പി.എസ്. പ്രമോജ് ശങ്കർ, [[ഇന്ത്യൻ ഓർഡനൻസ് ഫാക്ടറി സർവീസ്|IOFS]]|| [[ചെയർ (ഓഫീസർ)#പൊതു കോർപ്പറേഷനുകൾ|ചെയർമാൻ]] & [[ഡയറക്ടർ (ബിസിനസ്)#മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടർ|മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടർ]] |- | സി.എച്ച്. നാഗരാജു, [[ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസ്|ഐ.പി.എസ്]]|| ഡയറക്ടർ {{ചെറിയ|(ഗതാഗത കമ്മീഷണർ)}} |- | നെൽസൺ ജെ || ഡയറക്ടർ {{ചെറിയ|(അധിക സെക്രട്ടറി, ധനകാര്യ വകുപ്പ്)}} |- | കെ.എസ്. വിജയശ്രീ || ഡയറക്ടർ {{ചെറിയ|(അധിക സെക്രട്ടറി, ഗതാഗത വകുപ്പ്)}} |- | ഡോ. സാംസൺ മാത്യു || ഡയറക്ടർ {{ചെറിയ|([[ദേശീയ ഗതാഗത ആസൂത്രണ ഗവേഷണ കേന്ദ്രം]] (NATPAC))}} |- | എൻ. ജീവൻ || ഡയറക്ടർ {{Small|(Additional Law Secretary, Law Department)}} |} ===ഡയറക്ടർമാരുടെ ബോർഡ്=== {| class="wikitable" |+ ഡയറക്ടർ ബോർഡ് – KSRTC <ref>{{Cite web |title=കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ - keralartc.com |url=https://www.keralartc.com/directory/key-people |access-date=2025-04-20 |website=കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ - keralartc.com |language=en-US}}</ref> ! പേര് !! പദവി |- | [[സി. പി. ജോൺ|സി.പി. ജോൺ]]|| ഗതാഗത മന്ത്രി, [[കേരള സർക്കാർ]] |- | പി.ബി. നൂഹ്, [[ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ്|IAS]]|| സർക്കാർ സെക്രട്ടറി, ഗതാഗത വകുപ്പ് |- | പി.എസ്. പ്രമോജ് ശങ്കർ, [[ഇന്ത്യൻ ഓർഡനൻസ് ഫാക്ടറി സർവീസ്|IOFS]]|| [[ചെയർ (ഓഫീസർ)#പൊതു കോർപ്പറേഷനുകൾ|ചെയർമാൻ]] & [[ഡയറക്ടർ (ബിസിനസ്)#മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടർ|മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടർ]] |- | സി.എച്ച്. നാഗരാജു, [[ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസ്|ഐ.പി.എസ്]]|| ഡയറക്ടർ {{ചെറിയ|(ഗതാഗത കമ്മീഷണർ)}} |- | നെൽസൺ ജെ || ഡയറക്ടർ {{ചെറിയ|(അധിക സെക്രട്ടറി, ധനകാര്യ വകുപ്പ്)}} |- | കെ.എസ്. വിജയശ്രീ || ഡയറക്ടർ {{ചെറിയ|(അധിക സെക്രട്ടറി, ഗതാഗത വകുപ്പ്)}} |- | ഡോ. സാംസൺ മാത്യു || ഡയറക്ടർ {{ചെറിയ|([[ദേശീയ ഗതാഗത ആസൂത്രണ ഗവേഷണ കേന്ദ്രം]] (NATPAC))}} |- | എൻ. ജീവൻ || ഡയറക്ടർ {{ചെറിയ|(അധിക നിയമ സെക്രട്ടറി, നിയമ വകുപ്പ്)}} |} 2012-ൽ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയെ ഒഴിവാക്കി കൊണ്ട് കേരള സർക്കാർ അന്തർ ജില്ലാ ബസുകളുടെ പുതിയ പെർമിറ്റുകൾ താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവച്ചുകൊണ്ട് ഒരു വിജ്ഞാപനം പുറപ്പെടുവിച്ചു. കോർപ്പറേഷൻ ആ റൂട്ടുകൾ ഏറ്റെടുക്കുമെന്ന് കരുതിയിരുന്നെങ്കിലും, അത് കൊച്ചിയിൽ നിന്ന് നിരവധി വടക്കൻ ജില്ലകളിലേക്കുള്ള സർവീസിന്റെ കുറവ് സൃഷ്ടിച്ചു. സി.പി.പി.ആർ ഗവേഷണ-പദ്ധതി ഡയറക്ടർ മധു ശിവരാമൻ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി-സ്വകാര്യ ബസ് ഓപ്ഷനുകളെക്കുറിച്ച് ഒരു പഠനം നടത്തി.<ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/Concern-over-decline-in-number-of-inter-district-buses/article16786016.ece|title=Concern over decline in number of inter-district buses|last=Paul|first=John L.|date=2016-12-09|work=The Hindu|access-date=2017-10-02|issn=0971-751X}}</ref> നഗര ഗതാഗതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കാര്യങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനായി 2015 ൽ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.യുടെ കീഴിൽ കേരള അർബൻ റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ (കെ.യു.ആർ.ടി.സി) രൂപീകരിച്ചു.{{sfn|Chandran|2018|p=422}2015 ഏപ്രിൽ 12 ന് തേവരയിൽ ഇത് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു.{{sfn|Chandran|2018|p=423}} 2021 ജൂൺ 2-ന്, KSRTC എന്ന ചുരുക്കപ്പേരും 'ആനവണ്ടി' എന്ന ലോഗോയും ഉപയോഗിക്കാനുള്ള അവകാശം 1999-ലെ ട്രേഡ്‌മാർക്ക് ആക്ട് പ്രകാരം കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് കോർപ്പറേഷന് പൂർണ്ണമായും നൽകി. കർണാടക സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 2014-ൽ ഒരു നോട്ടീസ് പുറപ്പെടുവിച്ചു. കേരളം KSRTC ഉപയോഗിക്കുന്നത് നിർത്തണമെന്ന് അവർ പ്രസ്താവിച്ചു.<ref>{{Cite web|last=Narayanan|first=Nirmal|date=2021-06-02|title=Karnataka loses 'KSRTC' to Kerala, Trade Marks Registry pronounces verdict|url=https://www.ibtimes.co.in/karnataka-loses-ksrtc-kerala-trade-marks-registry-pronounces-verdict-837078|access-date=2021-06-03|website=www.ibtimes.co.in|language=en}}</ref> ബൗദ്ധിക സ്വത്തവകാശത്തിനായുള്ള നീണ്ട പോരാട്ടത്തിന് ശേഷം, സംസ്ഥാന ഗതാഗത കോർപ്പറേഷനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട 'KSRTC' എന്ന ചുരുക്കപ്പേരുള്ള ട്രേഡ്‌മാർക്കുകളുടെ നിയമപരമായ അവകാശം കേരള റോഡ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് കോർപ്പറേഷനു ലഭിച്ചു. എംബ്ലം, KSRTC എന്ന ചുരുക്കപ്പേര്, ലോഗോ, ആനവണ്ടി <ref name="auto"/> എന്നീ പേരുകൾ കേരള റോഡ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് കോർപ്പറേഷനുടേതാണെന്ന് ട്രേഡ് മാർക്ക് രജിസ്ട്രി സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തി. വാണിജ്യ വ്യവസായ മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലുള്ള കൺട്രോളർ ജനറൽ ഓഫ് പേറ്റന്റ്സ് ഡിസൈൻ ആൻഡ് ട്രേഡ് മാർക്ക് 2021 ജൂൺ 3-ന് കേരളത്തിന്റെ അവകാശവാദം അംഗീകരിച്ചു. രജിസ്ട്രേഷൻ കേരള ആർ‌ടി‌സിയെ വ്യാപാരമുദ്രകളുടെ ഏക സൂക്ഷിപ്പുകാരനാക്കി.<ref>{{Cite news|last=Radhakrishan|first=S. Anil|date=2021-06-20|title=LNG powered KSRTC bus service from Monday|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/lng-powered-ksrtc-bus-service-from-monday/article34864480.ece|access-date=2021-06-21|issn=0971-751X}}</ref> 2021 നവംബർ 9-ന്, കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയുടെ ദീർഘദൂര ബസുകൾ 10 വർഷത്തേക്ക് കാര്യക്ഷമമായി പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നതിനായി ഒരു സ്വതന്ത്ര കമ്പനിയായി കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി-സ്വിഫ്റ്റ് രൂപീകരിച്ചു.<ref>{{Cite web |agency=TNN|date=20 February 2021 |title=KSRTC-SWIFT comes into force {{!}} Thiruvananthapuram News |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/ksrtc-swift-comes-into-force/articleshow/81116673.cms |access-date=2022-05-24 |website=The Times of India |language=en}}</ref> == സർവ്വീസ് വിഭാഗങ്ങൾ == [[File:KSRTC Jnurom AC VOLVO bus at Angamaly bus station.JPG|thumb|right|250px|കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ ജനറം പദ്ധതിയിൽ കേരളത്തിനു ലഭിച്ച എ.സി. വോൾവോ ബസ്]] കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി-ക്ക് [[അശോക് ലെയ്‌ലാൻഡ്|അശോക് ലെയ്ലാൻഡ്]], [[ടാറ്റാ മോട്ടോർസ്]],ഐഷർ, വോൾവോ, സ്കാനിയ എന്നീ‍ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ബസ്സുകൾ ഉണ്ട് കൂടാതെ ഇലക്ട്രിക് CNG ബസുകളും വാങ്ങുന്നു ബസ്സുകളുടെ തരം ഇങ്ങനെ ആണ്. '''ഓർഡിനറി''' ചെറിയ ദൂരങ്ങളിൽ ഓടുന്ന സാധാരണ സർവ്വീസുകളാണിവ. സൂപ്പർ ക്ലാസ്സ് ബസ്സുകളുടെ പെർമിറ്റ് കാലാവധി കഴിയുമ്പോൾ അവ ഓർഡിനറി സർവ്വീസുകൾക്ക് വേണ്ടി തയ്യാറാക്കുന്നു. അതിനാൽ പഴക്കം ചെന്ന ബസുകൾ ഈ വിഭാഗത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഫീഡർ സർവ്വീസുകൾ ഓർഡിനറിയിൽപ്പെടുന്നു. പലപ്പോഴും ഗ്രാമ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഓർഡിനറി സർവീസ് മാത്രമാണ് ഉണ്ടാവുക. '''ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ''' ദീർഘദൂരത്തിലുള്ള സർവ്വീസുകൾക്ക് ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നതാണ് ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ. ഓർഡിനറിയെ അപേക്ഷിച്ച് ഇവ നിർത്തുന്ന സ്ഥലങ്ങൾ കുറവാണ്. മഞ്ഞയും ചുവപ്പും ചേർന്ന നിറങ്ങൾ ആണ് ഇവയ്ക്ക്. ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ് , ലോ ഫ്ലോർ, ടൗൺ ടു ടൗൺ ബസ്സുകൾ ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചറുകളിൽപ്പെടുന്നു. ഇവ വ്യത്യസ്ത നിറങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ ചാർജ് ഓർഡിനറിയേക്കാൾ കൂടുതൽ ആണ്. എന്നാൽ ഓർഡിനറി ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ്പ്‌ ബസ് സ്റ്റോപ്പുകൾ കുറവാണെങ്കിലും ഓർഡിനറിയുടെ ചാർജിൽ തന്നെയാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. അനന്തപുരി, വേണാട്, മലബാർ തുടങ്ങിയവയും ഈ വിഭാഗത്തിൽ വരുന്നു. '''സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ്''' വളരെ കൂടിയ ദൂരത്തേയ്ക്ക് സർവ്വീസ് നടത്തുന്ന വാഹനങ്ങളാണിവ. അതിവേഗം നിഷ്കർച്ചിട്ടുള്ള ഈ ബസ്സുകൾ ഏറ്റവും പ്രധാന സ്ഥലങ്ങളിൽ നിർത്തുന്നതാണ്. മഞ്ഞയും ചുവപ്പും നിറത്തിലുള്ള ഇവ പൊതുവെ കാണാൻ മനോഹരമാണ്. ശീതീകരണ സംവിധാനമുള്ള ലോഫ്ലോർ, സന്ദേശവാഹിനി ഇവയൊക്കെ സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റുകളാണ്. '''സൂപ്പർ ഡീലക്സ്''' ഉയർന്ന യാത്രാ സൗകര്യങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തി ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ ട്രെയിനുകളേക്കാൾ വേഗത്തിൽ യാത്രക്കാരെ ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്ത് എത്തിക്കുന്നതിനുദ്ദേശിച്ചു തുടങ്ങിയതാണിവ. മിന്നൽ സർവ്വീസ്, സിൽവർ ലൈൻ ജെറ്റ് സർവീസുകളുടെ പരിഷ്കരിച്ച പതിപ്പാണ്. '''സൂപ്പർ എക്സ്പ്രസ്സ്''' പച്ച നിറമുള്ള സൂപ്പർ ക്ലാസ്സ് ബസ്സുകളാണിത്. ഇടയ്ക്ക് നിർത്തിവച്ചിരുന്നെങ്കിലും പുനരാരംഭിച്ചു. അൻപതോളം ബസ്സുകൾ ഈ സർവ്വീസുകൾ നടത്തുന്നുണ്ട്. കൂടാതെ ഗരുഡ,ഗരുഡ മഹാരാജ,വെസ്റ്റിബ്യൂൾ, എന്ന പേരുകളുള്ള ബസ്സുകളും സർവ്വീസിലുണ്ട്. {| class="wikitable" ! തരം !! align="right" | എണ്ണം |- | അശോക് ലയലാൻഡ് || align="right" | 2940{{തെളിവ്}} |- | റ്റാറ്റാ മോട്ടോഴ്സ് || align="right" | 1562{{തെളിവ്}} |- | ഐഷർ || align="right" | 200{{തെളിവ്}} |- |[[വോൾ‌വോ]] ആഡംബര ബസ്സുകൾ || align="right" | 11{{തെളിവ്}} |- | സ്കാനിയ ആഡംബര ബസ്സുകൾ || align="right" | 18{{തെളിവ്}} |- ! ആകെ !! 4731 |} [[ചിത്രം:Double Decker Bus Kochi.JPG|thumb|left|രണ്ടു നിലയുള്ള ബസ്, കൊച്ചി]] * ഇതിൽ 2124 ബസ്സുകൾ ( 45.15 % ) 7 വർഷത്തിനു മുകളിൽ പ്രായം ഉള്ളവയാണ് * 366 ബസ്സുകൾ ( 7.78 % ) 10 വർഷത്തിനു മുകളിൽ പ്രായം ഉള്ളവയാണ്. ഇവയെ സേവനത്തിൽ നിന്നും നീക്കം ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. == ഓഫീസുകളും ഡിപ്പോകളും == === ഹെഡ് ഓഫീസ് === * ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് ഭവൻ, കിഴക്കേ കോട്ട, തിരുവനന്തപുരം === ഡിപ്പോകൾ === [[File:KSRTC Kozhikode.jpg|thumbnail|കോഴിക്കോട് കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി ബസ് സ്റ്റേഷൻ]] # [[ആറ്റിങ്ങൽ]] ദേശീയപാതയിൽ # [[ആലപ്പുഴ]] # [[ആലുവ]] റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനടുത്ത് # [[ചങ്ങനാശ്ശേരി]] # [[ചെങ്ങന്നൂർ]] # [[ചേർത്തല]] # [[എറണാകുളം]] # [[കണ്ണൂർ]] # [[കാസർഗോഡ്]] # [[കായംകുളം]] # [[കൊല്ലം]] # [[കൊട്ടാരക്കര]] # [[കോട്ടയം]] # [[കോഴിക്കോട്]] പുതിയ സ്റ്റാൻ്റിനടുത്ത് മാവൂർ റോഡിൽമാ # [[മൂവാറ്റുപുഴ]] # [[നെടുമങ്ങാട്]] # [[നെയ്യാറ്റിൻകര]] # [[പാലാ]] # [[പാലക്കാട്]], മിഷൻ സ്കൂളിന് സമീപം # [[പാപ്പനംകോട്]] # [[പത്തനംതിട്ട]] # [[പെരുമ്പാവൂർ]] വുത്താകൃതിയിൽ കെട്ടിടം # [[സുൽത്താൻ ബത്തേരി]] # [[തിരുവല്ല]] # [[തൃശ്ശൂർ]] റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ കൊക്കാല ഭാഗത്ത് # തിരുവനന്തപുരം സെൻട്രൽ, തമ്പാനൂരിൽ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷന് എതിർവശം # തിരുവനന്തപുരം സിറ്റി # [[വിഴിഞ്ഞം]] # [[വെഞ്ഞാറമൂട്]] === സബ് ഡിപ്പോകൾ === {{Div col begin|4}} # [[അടൂർ]] # [[അങ്കമാലി]] ദേശീയപാതയിൽ # [[ചടയമംഗലം]] # [[ചാലക്കുടി]] ടൗണിൽ # [[ചാത്തന്നൂർ]] # [[ചിറ്റൂർ]] # [[ഈരാറ്റുപേട്ട]] # [[ഗുരുവായൂർ]] # [[ഹരിപ്പാട്]] # [[കൽപറ്റ|കല്പറ്റ]] # [[കണിയാപുരം]] # [[കരുനാഗപ്പള്ളി]] # [[കാട്ടാക്കട]] # [[കട്ടപ്പന]] # [[കിളിമാനൂർ]] # [[കോതമംഗലം]] # [[കുമളി]] # [[മാള]] # [[മലപ്പുറം]], കുന്നുമ്മലിൽ # [[മാനന്തവാടി]] # [[മാവേലിക്കര]] # [[വടക്കൻ പറവൂർ|നോർത്ത് പറവൂർ]] # [[പാറശ്ശാല]] # [[പത്തനാപുരം]] # [[പയ്യന്നൂർ]] # [[പെരിന്തൽമണ്ണ]] ടൗണിൽ രാമദാസ് ആശുപത്രി ഭാഗത്ത് # [[പേരൂർക്കട]] # [[പിറവം]] # [[പൊൻകുന്നം]] # [[പൊന്നാനി]] # [[പൂവാർ]] # [[പുനലൂർ]] # [[തലശ്ശേരി]] # [[താമരശ്ശേരി]] # [[തൊടുപുഴ]] # [[തൊട്ടിൽപ്പാലം]] # [[വൈക്കം]] # [[വെള്ളനാട്]] # [[വെള്ളറട]] # [[വെഞ്ഞാറമ്മൂട്]] # വികാസ് ഭവൻ # [[വിതുര]] # [[നിലമ്പൂർ]] # [[മണ്ണാർക്കാട്]] നെല്ലിപ്പുഴ ജംക്ഷനിൽ {{Div col end}} === ഓപ്പറേറ്റിങ്ങ് ഡിപ്പോകൾ === {{Div col begin|4}} # [[ആര്യനാട്]] # [[ആര്യങ്കാവ്]] # [[എടത്വാ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|എടത്വ]] # [[എരുമേലി]] # [[ഇരിഞ്ഞാലക്കുട]] # [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ]] # [[കുളത്തൂപ്പുഴ]] # [[മല്ലപ്പള്ളി]] # [[മൂലമറ്റം]] # [[മൂന്നാർ]] # [[പാലോട്]] # [[പന്തളം]] # [[ശാസ്താംകോട്ട]] # [[പുതുക്കാട്]] # [[തിരുവമ്പാടി]] # [[വടകര]] # [[വടക്കഞ്ചേരി]] # [[നെടുങ്കണ്ടം]] # [[കൂത്താട്ടുകുളം]] # [[കോന്നി]] {{Div col end}} പുതിയതായി ഓപ്പറേറ്റിംഗ് ഡിപ്പോകൾ സ്ഥാപിക്കാൻ സാധ്യതയുള്ള നഗരങ്ങൾ.. മഞ്ചേരി, നെന്മാറ, പട്ടാമ്പി കൊണ്ടോട്ടി ഷോർണൂര്ഒറ്റപ്പാലം,ചെർപുളശേരി, പരപ്പനങ്ങാടി,വളാഞ്ചേരി, കളമശ്ശേരി === വർക്ക്ഷോപ്പുകൾ === # [[പാപ്പനംകോട്]] (മുഖ്യ വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[മാവേലിക്കര]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[ആലുവ]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[എടപ്പാൾ]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[കോഴിക്കോട്]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) === ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം === കെ എസ് ആർ ടി സി യിലെ വിവിധ വിഭാഗം ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കും, ജീവനക്കാർക്കും അതതു തസ്തികപ്രകാരമുള്ള ജോലിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ആവശ്യമായ പരിശീലനം നൽകുന്നതിന് 3 ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്. * തിരുവനന്തപുരം (ആസ്ഥാന ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, അട്ടക്കുളങ്ങര.) * അങ്കമാലി (പ്രാദേശിക ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, അങ്കമാലി ബസ് സ്റ്റേഷൻ ) * എടപ്പാൾ (പ്രാദേശിക ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്, എടപ്പാൾ) == നിരത്തിലിറങ്ങുന്ന പുതിയ സർവ്വീസുകൾ == [[File:New sleeper bus of KSRTC.jpeg|thumb|AC സ്ലീപ്പർ ബസ്]] * '''അനന്തപുരി സിറ്റി ഫാസ്റ്റ്''' : 140 *'''ജനറം വോൾവോ ഏസി ലോഫ്ലോർ''' *'''ജനറം ടാറ്റാ മാർക്കോപോളോ നോൺ ഏസി ലോഫ്ലോർ''' *'''ജനറം ലെയ്ലാന്റ് നോൺ ഏസി ലോഫ്ലോർ''' *'''രാജധാനി റിങ് റോഡ് സർവീസ്''' :10 *'''ഗരുഡ കിങ് ക്ലാസ് - വോൾവോ മൾട്ടി ആക്സിൽ ''': 9 *''' ഗരുഡ മഹാരാജ - സ്കാനിയ മൾട്ടി ആക്സിൽ''' :18 *'''ഗരുഡ സഞ്ചാരി - വോൾവോ''' 2 *'''ഗജരാജ് - വോൾവോ B11R മൾട്ടി ആക്സിൽ സ്ലീപ്പർ : 8''' *'''മിന്നൽ''' '''സൂപ്പർ എയർ ഡീലക്സ്''' * '''വെസ്റ്റിബ്യൂൾ''' ''': 1''' *'''സിറ്റി റൈഡ് ഇലക്ട്രിക് ഡബിൾ ഡക്കർ : 2''' == പലവക == * കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ്സുകൾ ദിവസവും സഞ്ചരിക്കുന്ന ദൂരം മുൻപ് 12,00,000 ആയിരുന്നത് ഇപ്പോൾ 14,22,546 ആക്കി ഉയർത്തിയിരിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.keralartc.com/html/aboutus.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2007-07-09 |archive-date=2018-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180625184242/http://www.keralartc.com/html/aboutus.html |url-status=dead }}</ref> * ദിവസവും 4232 പുനർ‌നിർണ്ണയിച്ച യാത്രകൾ ആണ് ഉള്ളത്. 4704 ബസ്സുകൾ ദിവസവും യാത്ര നടത്തുന്നു. * ഒരു ദിവസം കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ്സുകളിൽ ശരാശരി 31.45 ലക്ഷം യാത്രികർ സഞ്ചരിക്കുന്നു{{തെളിവ്}} ഗ്രാമ പഞ്ചായത്തുകൾ ഇന്ധന ചെലവ് വഹിക്കുന്ന ഗ്രാമവണ്ടി പദ്ധതി ആരംഭിച്ചു ഇലക്ടിക് ബസുകൾ വാങ്ങി ഓർഡിനറി സർവീസുകൾ ഘട്ടം ഘട്ടമായി ഫോസിൽ ഇന്ധന മുക്തമാക്കും പരമാവധി ബസുകൾ ഡിപ്പോ ഇല്ലാത്ത സ്ഥലങ്ങളിൽ സ്റ്റേ ചെയ്യുന്ന ബസ്സുകൾ ആക്കുന്നു == ചിത്രശാല == <gallery> File:KSRTC Scania Maharaja RP 666.jpg|thumb|ഗരുഡ മഹാരാജ സ്കാനിയ ബസ് File:Kerala RTC.jpg|ഗരുഡ കിംഗ് ക്ലാസ് വോൾവോ ബസ് KSRTC orninary bus.JPG|ഓഡിനറി File:Double Ducker Ksrtc bus from Angamaly bus stand.jpg | രണ്ട് തട്ടുള്ള ബസ്സ് അങ്കമാലിയിൽനിന്നും K.S.R.T.C.Bus.jpg|വേണാട് KSRTC "fast passenger".JPG|ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ KSRTC superfast.JPG|സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ് Kerala State RTC Super Express side view.JPG|സൂപ്പർ എക്സ്പ്രസ്സ് Ksrtc ac bus ernakulam.JPG|ടാറ്റ ഗ്ലോബസ് എ.സി എയർബസ് File:KURTC Volvo AC Low floor bus.jpg|thumb|വോൾവോ എസി ലോഫ്ലോർ ബസ് Ashlok Leyland old Indian bus.jpg|പഴയ തലമുറയിൽ പെട്ട ഒരു വണ്ടി KSRTC GARUDA SANCHARI VOLVO BUS IN TRAFFIC BLOCK.jpg|thumb|ഗരുഡ സഞ്ചാരി സിംഗിൾ ആക്സിൽ വോൾവോ ബസ് File:JN 548 Wayanad.jpg|thumb|ലെയ്ലാൻഡ് നോൺ എസി ലോഫ്ലോർ ബസ് </gallery> == പുറം കണ്ണികൾ == {{commonscat|Kerala State Road Transport Corporation|കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി}} * [http://www.keralartc.com/ ഔദ്യോഗിക സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231105161733/https://keralartc.com/ |date=2023-11-05 }} == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist|2}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ബസ്സ് കമ്പനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ റോഡ് ഗതാഗതം]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഗതാഗതം]] [[വർഗ്ഗം:കേരള സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള കമ്പനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ_പൊതുമേഖലാ_സ്ഥാപനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ആസ്ഥാനമായുള്ള കമ്പനികൾ]] qodn0ywl7v4usdy37xcjlmfyypuoyb3 4652099 4652098 2026-08-01T10:20:07Z Meenakshi nandhini 99060 /* സംഘടനാ ഘടന */ 4652099 wikitext text/x-wiki {{Div col end}}{{Infobox company | name = കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി | company_logo = [[File:Kerala State Road Transport Corporation logo.png|200px]] | type = [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിന്റെ]] ഗതാഗത മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലുള്ള പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനം | foundation = | location_city = [[തിരുവനന്തപുരം]], [[കേരളം]] | location_country = [[ഇന്ത്യ]] | location = | locations = <!--# of locations--> | key_people = പ്രമോദ് ശങ്കർ | area_served = കേരളം, തമിഴ്‌നാട്, കർണ്ണാടക | industry = [[പൊതു ഗതാഗത ബസ് സർവീസ്]] | products = [[Bus transport]], ചരക്ക് നീക്കം, Services | services = വോൾവോ എസി എയർബസ്, സ്കാനിയ എയർ ബസ് ,ഗരുഡ കിംങ് ക്ലാസ്, ഗരുഡ മഹാരാജ , സൂപ്പർ എയർ ഡീലക്സ് (മിന്നൽ) എയർ ബസ്, സൂപ്പർ ഡീലക്സ് എയർ ബസ്, ശബരി സൂപ്പർ ഡീലക്സ് എയർ ബസ്, സൂപ്പർ എക്സ്പ്രസ്, സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ്, ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ്പ് ഫാസ്റ്റ് പാസഞ്ചർ, ഫാസ്റ്റ് പാസഞ്ചർ, വേണാട്, മലബാർ, തിരുകൊച്ചി, അനന്തപുരി ഫാസ്റ്റ്, രാജധാനി,ടൗൺ ടു ടൗൺ, പോയിന്റ് ടു പോയിൻറ്, ഡബിൾ ഡക്കർ ,വെസ്റ്റിബ്യൂൾ, ലിമിറ്റഡ് സ്‌റ്റോപ്പ് ഓർഡിനറി, ഓർഡിനറി, പിങ്ക് ബസ് (ലേഡീസ് ഒൺലി) ,JNRUM എ.സി.ലോഫ്ലോർ, JNRUM നോൺ എ.സി.ലോഫ്ലോർ | revenue = | operating_income = | net_income = | num_employees = | divisions = | subsid = [[കേരള അർബൻ റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപറേഷൻ]]<ref name="kurtc">{{Cite news|url = http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/all-jnnurm-buses-to-be-brought-under-kurtc/article6534522.ece|title = All JNNURM buses to be brought under KURTC|last = |first = |date = October 26, 2014|work = The Hindu |access-date = 20 Jan 2015}}</ref> | slogan = | homepage = [http://www.keralartc.com keralartc.com] | dissolved = | footnotes = കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ | intl = Yes | Native name = ആനവണ്ടി. }} [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 3z.jpg|പകരം=കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ|ലഘുചിത്രം]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 2z.jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 1z.jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 10z.jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 11z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 12z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 13z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 14z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 15z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ തിരുവനന്തപുരം. വളപ്പിൽ നട്ട് പരിപാലിക്കുന്ന ഒരു [[ആര്യവേപ്പ്]] Neem tree ശാസ്ത്രീയ നാമം Azadirachta indica കുടുംബം Meliaceae.]] {{prettyurl|Kerala State Road Transport Corporation}} {{For|കർണാടക സംസ്ഥാനത്തെ ട്രാൻസ്പോർട് കോർപ്പറേഷനെക്കുറിച്ചറിയാൻ|കർണാടക സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ}} <!--[[ചിത്രം:KSRTC bustand TDPZA.jpg|thumb|200px|right|കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ് സ്റ്റാന്റ്, [[തൊടുപുഴ]]]]--> [[കേരള സർക്കാർ]] നടത്തുന്ന [[ബസ്]] കമ്പനി ആണ് '''കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ''' ({{lang-en|Kerala State Road Transport Corporation - KSRTC}}) (കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി - കേരള സംസ്ഥാന നിരത്ത് ഗതാഗത സംസ്ഥാപിത സംഘം). ''ആനവണ്ടി'' എന്ന ഇരട്ടപേരിൽ അറിയപെടുന്ന സംസ്ഥാന ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ഏറ്റവും പഴയ ബസ് കമ്പനികളിൽ ഒന്നാണ് പൊതു മേഖലാ സ്ഥാപനമായ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി{{തെളിവ്}}. നിശ്ചിത തുക നൽകി ടിക്കറ്റ് എടുത്തു മാത്രമേ ഇവയിൽ യാത്ര ചെയ്യാൻ സാധിക്കുകയുള്ളൂ. ഇവയുടെ ഓർഡിനറി സർവീസുകളിൽ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് ചിലവ് കുറഞ്ഞ രീതിയിൽ യാത്ര ചെയ്യാൻ സാധിക്കും. വരുമാനവും ചിലവുകളും തമ്മിൽ യോജിച്ചു പോകാത്തതിനാൽ ഈ സ്ഥാപനം കാര്യമായ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി നേരിട്ടിരുന്നു. ഇത് സ്ഥാപനത്തിന്റെ നടത്തിപ്പിനെയും ജീവനക്കാരുടെ ശമ്പള വിതരണത്തെയും സാരമായി ബാധിച്ചിരുന്നു. എങ്കിലും സർക്കാർ സഹായം പലപ്പോഴും ലഭിക്കുന്നതായി കാണാം. ഗതാഗത മന്ത്രിക്കാണ് സ്ഥാപനത്തിൻ ചുമതല. നിലവിൽ പത്തനാപുരം MLA ഗണേഷ് കുമാർ ആണ് ഗതാഗതമന്ത്രി[[പ്രമാണം:Kerala RTC.jpg|ലഘുചിത്രം|KSRTC Bus in Mysore]] == ചരിത്രം == [[ചിത്രം:Old photo of KSRTC Bus Station.jpg|thumb|left|തൃശ്ശൂരിലെ ബസ് ഡിപ്പോ, ഒരു പഴയ ചിത്രം]] <!--[[ചിത്രം:ചാലക്കുടി-സൌത്ത്-ജങ്ഷൻ.jpg|thumb|200px|കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ് - [[ചാലക്കുടി]] കവലയിൽ]]--><!----> 1936 ൽതിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റേറ്റ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് ഡിപാർട്ട്മെന്റ് എന്ന പേരിൽ തിരുവിതാംകൂറിലെ അവസാനത്തെ രാജാവായിരുന്ന ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ആണ് KSRTC സ്ഥാപിച്ചത്. ഇന്ത്യയിൽ ഒരു രാജാവ് സ്ഥാപിച്ച സർക്കാർ ബസ് കമ്പനി എന്ന അപൂർവത KSRTC ക്ക് മാത്രം. ലണ്ടൻ പാസഞ്ജർ ട്രാൻസ്പോർട്ട് ബോർഡിന്റെ അസിസ്റ്റന്റ് ഓപറേറ്റിങ്ങ് സൂപറിന്റെൻഡെന്റ് ആയിരുന്ന [[ഇ.ജി. സാൾട്ടർ]] [[1937]] [[സെപ്റ്റംബർ 20|സെപ്റ്റംബർ 20-നു]] ഗതാഗതവകുപ്പിന്റെ സൂപറിന്റെൻഡെന്റ് ആയി അവരോധിക്കപ്പെട്ടു. [[തിരുവനന്തപുരം]] - [[കന്യാകുമാരി]], [[പാലക്കാട്]] - [[കോയമ്പത്തൂർ]] തുടങ്ങിയ പ്രധാന അന്തർ സംസ്ഥാന പാതകൾ ദേശസാൽക്കരിച്ചതോടെ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. വളർന്നു. [[ഇംഗ്ലണ്ട്|ഇംഗ്ലണ്ടിൽ]] നിന്ന് ഇറക്കുമതി ചെയ്ത, കോമറ്റ് ഷാസിയിൽ പെർകിൻസ് ഡീസൽ എഞ്ജിൻ ഘടിപ്പിച്ച 60 ബസ്സുകളായിരുന്നു ആദ്യത്തെ ബസ്സുകളുടെ ശ്രേണി. സാൾട്ടറുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ തിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റേറ്റ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് ഡിപാർട്ട്മെന്റ് ജീവനക്കാർ തന്നെയായിരുന്നു ബസ്സുകളുടെ ബോഡി നിർമ്മിച്ചത്. തിരുവനന്തപുരം - കന്യാകുമാരി പാത ദേശസാൽക്കരിച്ചതിനാൽ സ്വകാര്യ ഗതാഗത സ്ഥാപനങ്ങളിൽ നിന്ന് ജോലി നഷ്ടപ്പെടാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ളവർക്ക് കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയിൽ അന്ന് നിയമനത്തിന് മുൻ‌ഗണന നൽകി. അന്ന് ജീവനക്കാരെ തിരഞ്ഞെടുത്ത രീതി ഇന്നും കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയിൽ ജീവനക്കാരെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിന് പിന്തുടരുന്നു.നൂറോളം ജീവനക്കാരെ ഇൻസ്പെക്ടർമാരും കണ്ടക്ടർമാരുമായി നിയമിച്ചുകൊണ്ടാണ് ഗതാഗത വകുപ്പ് ആരംഭിച്ചത്. സംസ്ഥാന മോട്ടോർ സർവ്വീസ് ശ്രീ [[ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ|ചിത്തിരതിരുന്നാൾ മഹാരാജാവ്]] [[1938]], [[ഫെബ്രുവരി 20]]-ന്<ref>{{cite news|title = കവർസ്റ്റോറി|url = http://www.madhyamam.com/weekly/372|publisher = [[മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]] ലക്കം 685|date = 2011 ഏപ്രിൽ 11|accessdate = 2013 മാർച്ച് 12|language = മലയാളം}}</ref> ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന [[സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ|സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ]] ആശയമായിരുന്നു സർക്കാർ വകയിലെ ബസ് സർവീസ്.<ref>{{cite news|title = മൂക്കുള്ള ബസ്സും മുക്കാചക്രവും|url = http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/ftrackContentView.do?contentId=17411975&tabId=17&BV_ID=@@@|publisher = മലയാളമനോരമ|date = 2014 ഓഗസ്റ്റ് 25|accessdate = 2014 ഓഗസ്റ്റ് 25|language = മലയാളം|archiveurl = https://web.archive.org/web/20140825103131/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/ftrackContentView.do?contentId=17411975&tabId=17&BV_ID=@@@|archivedate = 2014-08-25|url-status = dead}}</ref> മഹാരാജാവും ബന്ധുജനങ്ങളുമായിരുന്നു ഉദ്ഘാടനയാത്രയിലെ യാത്രക്കാർ. സാൾട്ടർ തന്നെയായിരുന്നു ആദ്യയാത്രയിലെ ഡ്രൈവർ. ഈ ബസ്സും മറ്റ് 33 ബസ്സുകളും കവടിയാർ നഗരത്തിലൂടെ ഘോഷയാത്രയായി ഓടിയത് അന്ന് ആകർഷകമായ കാഴ്ചയായിരുന്നു. [[ചിത്രം:എറണാകുളത്തെ ബോട്ട് ജെട്ടി (1950).jpg|thumb|left|എറണാകുളം ജട്ടിയിൽ നിർത്തിയിട്ടിരിക്കുന്ന ബസ്സുകൾ (1950)]] റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ നിയമം [[1950|1950-ൽ]] നിലവിൽ വന്നതിനെ തുടർന്ന് കേരള സർക്കാർ [[1965|1965-ൽ]] കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. നിയമങ്ങൾ (സെക്ഷൻ 44) നിർമ്മിച്ചു. ഈ വകുപ്പ് 1965 [[ഏപ്രിൽ 1|ഏപ്രിൽ 1-നു]] ഒരു സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനമാക്കി. [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിന്റെ]] വിജ്ഞാ‍പന പ്രകാരം '''കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ''' 1965 [[മാർച്ച് 15|മാർച്ച് 15-നു]] സ്ഥാപിതമായി. === തിരുവിതാംകൂർ സംസ്ഥാന ഗതാഗത വകുപ്പ് === കേരള സംസ്ഥാന രൂപീകരണത്തിന് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പാണ് കോർപ്പറേഷന്റെ ചരിത്രം ആരംഭിക്കുന്നത്. ഇത് സർക്കാർ നടത്തുന്ന ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും പഴയ പൊതു റോഡ് ഗതാഗത സേവനങ്ങളിലൊന്നായി ഇതിനെ മാറ്റുന്നു. നിലവിലുള്ള പൊതുഗതാഗത സംവിധാനം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനായി, കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയുടെ മുൻഗാമിയായ തിരുവിതാംകൂർ സംസ്ഥാന ഗതാഗത വകുപ്പ് (ടി.എസ്.ടി.ഡി) സ്ഥാപിക്കാൻ രാജാവ് ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമ വർമ്മയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള തിരുവിതാംകൂർ സർക്കാർ തീരുമാനിച്ചു. <ref>[http://www.natgeotraveller.in/web-exclusive/web-exclusive-month/kerala-bus-journey/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150414040442/http://www.natgeotraveller.in/web-exclusive/web-exclusive-month/kerala-bus-journey/|date=14 April 2015}}</ref><ref>{{Cite news |last=Pradeep |first=K |date=2014-02-19 |title=When the buses drove in |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/society/when-the-buses-drove-in/article5706345.ece |access-date=2023-02-19 |issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite book|title=[[Travancore State Manual]]|last=Nagam Aiya|first=V|publisher=Nabu Press|year=2011|volume=1|orig-year=1901}}</ref> തുടക്കത്തിൽ, വകുപ്പ് ഇംഗ്ലണ്ടിൽ നിന്ന് 60 കൊമർ പിഎൻഎഫ്3 ചേസിസ് ഇറക്കുമതി ചെയ്തു. ലണ്ടൻ പാസഞ്ചർ ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് ബോർഡിന്റെ അന്നത്തെ അസിസ്റ്റന്റ് ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സൂപ്രണ്ടായിരുന്ന ഇ.ജി. സാൾട്ടറുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ, ഇറക്കുമതി ചെയ്ത ചേസിസിൽ പെർകിൻസ് ലിങ്ക്സ് ഡീസൽ എഞ്ചിനുകൾ ഘടിപ്പിച്ചു. ബസ് ബോഡികൾ ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റ് ജീവനക്കാരാണ് നിർമ്മിച്ചത്. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാൻ സി. പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ പ്രാദേശിക മരം ഉപയോഗിക്കണമെന്ന് നിർബന്ധിച്ചു. ബോഡി ഷോപ്പ് (സാൾട്ടറുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ) ആദ്യം ചക്കായിലായിരുന്നു. പിന്നീട് പാപ്പനംകോട്ടിലേക്ക് മാറ്റി. സാൾട്ടറിന്റെ പരീക്ഷണാത്മക ബോഡി ഡിസൈൻ ബാക്കിയുള്ള ബസുകളിൽ സ്റ്റാൻഡേർഡ് ആയി മാറി.<ref name=":3">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/society/when-the-buses-drove-in/article5706345.ece|title=When the buses drove in|last=PRADEEP|first=K.|date=2014-02-19|work=The Hindu|access-date=2018-07-31|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://archive.commercialmotor.com/article/21st-January-1938/9/british-oilers-inaugurate-state-owned-service-in-i|title=British Oilers inaugurate State-owned Service in India {{!}} 21st January 1938 {{!}} The Commercial Motor Archive|website=archive.commercialmotor.com|access-date=2018-07-31|archive-date=31 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180731183528/http://archive.commercialmotor.com/article/21st-january-1938/9/british-oilers-inaugurate-state-owned-service-in-i|url-status=dead}}</ref> തിരുവനന്തപുരം-കന്യാകുമാരി റൂട്ടിലെ മിക്ക സ്വകാര്യ ഓപ്പറേറ്റർമാരും റോഡുകൾ ദേശസാൽക്കരിച്ചപ്പോൾ അടച്ചുപൂട്ടേണ്ടിവന്നു. കൂടാതെ പരിചയസമ്പന്നരായ നിരവധി ഡ്രൈവർമാർക്കും കണ്ടക്ടർമാർക്കും ഇൻസ്പെക്ടർമാർക്കും ജോലി നഷ്ടപ്പെട്ടു. ടിഎസ്ടിഡി അവരെ നിയമിച്ചു. 81 അപേക്ഷകരിൽ നിന്ന് 60 പേരെ സാൾട്ടർ തിരഞ്ഞെടുത്തു. ബിരുദമുള്ള നൂറോളം അപേക്ഷകർ ഇൻസ്പെക്ടർമാരായും കണ്ടക്ടർമാരായും ജോലി ചെയ്തു.<ref name=":4">{{Cite web|url=http://www.keralartc.com/html/history.html|title=KeralaSRTC::History|website=www.keralartc.com|access-date=2018-07-31|archive-date=26 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180726121159/http://www.keralartc.com/html/history.html|url-status=dead}}</ref> 1938 ഫെബ്രുവരി 20-ന് മഹാരാജ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ (കുടുംബാംഗമായ കേണൽ ഗോദവർമ്മ രാജയും മറ്റ് വിശിഷ്ട വ്യക്തികളും) കവടിയാർ സ്‌ക്വയറിലേക്കുള്ള മെയിൻ റോഡിലൂടെ ആദ്യത്തെ ബസിൽ സഞ്ചരിച്ചു. സാൾട്ടർ ആണ് ബസ് ഓടിച്ചത്. 33 ബസുകളുടെ ഒരു കൂട്ടവും വലിയൊരു ജനക്കൂട്ടവും ആഘോഷത്തിൽ പങ്കുചേർന്നു. 1938 ഫെബ്രുവരി 21-ന് തിരുവനന്തപുരത്ത് നിന്ന് കന്യാകുമാരിയിലേക്ക് ആദ്യത്തെ ബസ് സർവീസ് നടത്തി. <ref>{{Cite news|url=https://www.ndtv.com/kerala-news/public-road-transport-service-in-kerala-turns-77-741029?amp=1&akamai-rum=off|title=Public Road Transport Service in Kerala Turns 77|work=NDTV.com|access-date=2018-07-31}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/150220/nation-current-affairs/article/public-road-transport-service-kerala-turns-77|title=Public road transport service in Kerala turns 77|website=[[Deccan Chronicle]]|date=21 February 2015 |language=en|access-date=2018-07-31}}</ref> ആദ്യകാല ബസുകളിൽ 23 തുകൽ സീറ്റുകളുണ്ടായിരുന്നു. പിൻഭാഗത്തുകൂടിയായിരുന്നു പ്രവേശനം, ബസുകൾക്ക് മധ്യഭാഗത്ത് ഒരു ഇടനാഴിയും ഉണ്ടായിരുന്നു. പത്ത് ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് സീറ്റുകൾ മുൻവശത്തായിരുന്നു. ഷെഡ്യൂളുകൾ, നിരക്കുകൾ, സ്റ്റോപ്പുകൾ എന്നിവ പരസ്യപ്പെടുത്തി. നിയുക്ത ഏജന്റുമാർക്ക് സാധനങ്ങൾ എത്തിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു പാഴ്സൽ സേവനം ആരംഭിച്ചു. കണ്ടക്ടർമാർ വെളുത്ത തൊപ്പിയോടുകൂടിയ കാക്കി വസ്ത്രവും, ഇൻസ്പെക്ടർമാർ കാക്കി വസ്ത്രവും ധരിച്ചിരുന്നു. ടിക്കറ്റ് നൽകാൻ കണ്ടക്ടർമാർക്ക് യന്ത്രങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. പിന്നീട് ഡോഡ്ജ്, ഫാർഗോ, ബെഡ്ഫോർഡ്, ഷെവർലെ എന്നിവർ ബസുകൾ നിർമ്മിച്ചു.<ref name=":3" /> തിരുവനന്തപുരം-നാഗർകോവിൽ, നാഗർകോവിൽ-കന്യാകുമാരി, നാഗർകോവിൽ-കൊളച്ചൽ എന്നീ മൂന്ന് റൂട്ടുകളിലാണ് ടിഎസ്ടിഡി സർവീസ് നടത്തിയത്. 1938 ഫെബ്രുവരി 21 ന് 39 ബസുകളോടെയാണ് പതിവ് സർവീസ് ആരംഭിച്ചത്. ഒരു മൈലിന് ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ നിരക്ക് ഒന്നര ചക്രമായിരുന്നു. അടുത്ത നിരക്ക് ഒരു ചക്രമായിരുന്നു, ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് ടിക്കറ്റുകൾ 50 ശതമാനം കൂടുതലായിരുന്നു. മൂന്ന് വയസ്സിന് താഴെയുള്ള കുട്ടികൾ സൗജന്യമായി യാത്ര ചെയ്തു.. മൂന്ന് മുതൽ 14 വയസ്സ് വരെയുള്ളവർ പകുതി നിരക്ക് നൽകി. 28 പൗണ്ടിൽ താഴെയുള്ള ലഗേജ് (13 കിലോഗ്രാം) സൗജന്യമായിരുന്നു; 28–56 പൗണ്ട് (13–25 കിലോഗ്രാം) നാല് ചക്രവും 56–112 പൗണ്ട് (25–51 കിലോഗ്രാം) ആറ് ചക്രവുമായിരുന്നു.<ref name=":3" /><ref name=":4" /> 1939-ൽ മോട്ടോർ വാഹന നിയമം പാസാക്കി. 1949-ൽ കൊച്ചിയിലേക്കും 1956-ൽ മലബാർ മേഖലയിലേക്കും ബസ് സർവീസ് വ്യാപിപ്പിച്ചു. <ref name=":3" /><ref name="auto">{{cite news |title='KSRTC' is officially Kerala's! Karnataka loses 7-year battle to use acronym for road transport corp |url=https://www.timesnownews.com/india/kerala/article/ksrtc-is-officially-keralas-karnataka-loses-7-year-battle-to-use-acronym-for-road-transport-corp/765657 |work=www.timesnownews.com |language=en}}</ref> === കേരള സംസ്ഥാന റോഡ് ഗതാഗത കോർപ്പറേഷൻ === 1950-ൽ പ്രാബല്യത്തിൽ വന്ന റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ നിയമത്തിനുശേഷം 1965 മാർച്ച് 15-ന് കേരള സർക്കാർ കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ (കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി) സ്ഥാപിച്ചു. 1965 ഏപ്രിൽ 1-ന് ഗതാഗത വകുപ്പ് ഒരു സ്വയംഭരണ കോർപ്പറേഷനായി മാറി. <ref name=":4" /> അക്കാലത്ത് 661 ബസ് റൂട്ടുകളും 36 ലോറി റൂട്ടുകളും ഉണ്ടായിരുന്നു. കോർപ്പറേഷന്റെ വാഹനക്കൂട്ടത്തിൽ 901 ബസുകളും 51 ലോറികളും 29 മറ്റ് വാഹനങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു. മുപ്പത് ബസുകളും എട്ട് ലോറികളും പുതിയവയായിരുന്നു. പത്ത് പഴയ ബസുകളും ഏഴ് ലോറികളും ഒരു ട്രാക്ടർ-ട്രെയിലറും മറ്റ് ഉപയോഗങ്ങൾക്കായി മാറ്റി. <ref name=":4" /> കെ‌എൽ‌എക്സ് രജിസ്ട്രേഷൻ സീരീസ് കെ‌എസ്‌ആർ‌ടി‌സിക്കായി നീക്കിവച്ചു. 1989 ജൂലൈ 1 ന്, കെ‌എസ്‌ആർ‌ടി‌സി ബസുകൾ തിരുവനന്തപുരത്തെ ഒരു പ്രത്യേക ആർ‌ടി‌ഒയിൽ കെ‌എൽ -15 രജിസ്ട്രേഷൻ സീരീസുമായി രജിസ്ട്രേഷൻ ആരംഭിച്ചു.<ref name=":5">{{cite news |title=Kerala State Road Transport Corporation buses get new registration series |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/Kerala-State-Road-Transport-Corporation-buses-get-new-registration-series/articleshow/20611019.cms |work=The Times of India}}</ref> 2001-ൽ കെ. ബി. ഗണേഷ് കുമാർ ഗതാഗത മന്ത്രിയായി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഹ്രസ്വമായ ഭരണ കാലയളവിനുള്ളിൽ കോർപ്പറേഷനിൽ ഗുണകരമായ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തി. വോൾവോ ബസുകൾ ആദ്യമായി അവതരിപ്പിച്ചത് സംസ്ഥാന ഗതാഗത കോർപ്പറേഷനാണ് കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബോഡി വർക്ക് പുറത്തു കൊടുത്ത് ചെയ്യിച്ചു. ബസുകളുടെ സമകാലിക രൂപകൽപ്പന ഹൈടെക് ആയി പരസ്യപ്പെടുത്തി. ബസ് ലിവറി പുനർരൂപകൽപ്പന ചെയ്യാൻ കുമാർ സാബു സിറിലിനെ നിയോഗിച്ചു. തിരുവനന്തപുരത്ത് ലോ-എൻട്രി, എയർ സസ്‌പെൻഷൻ ബസുകൾ എന്നിവ അവതരിപ്പിച്ചു. കൂടാതെ മിനിബസ് സർവീസ് ആരംഭിച്ചു. മാറ്റങ്ങൾ യാത്രക്കാരെ ആകർഷിച്ചു. ഇത് കോർപ്പറേഷനെ ലാഭകരമാക്കി. <ref>{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/archive/forced-facelift-brings-fortune-to-keralas-public-transport/58716/|title=Forced Facelift Brings Fortune To Kerala's Public Transport|date=2002-09-30|website=The Financial Express|language=en-US|access-date=2018-12-20}}</ref> == സംഘടനാ ഘടന == കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയുടെ മാനേജ്‌മെന്റിന്റെ മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്നത് ഒരു ഡയറക്ടർ ബോർഡാണ്. അതിൽ ചെയർമാൻ-കം-മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടർ (സി.എം.ഡി) ഉം കേരള സർക്കാർ നിയമിച്ച മറ്റ് ഡയറക്ടർമാരും ഉൾപ്പെടുന്നു. സംഘടനയുടെ ചീഫ് എക്സിക്യൂട്ടീവായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന സി.എം.ഡി. ദൈനംദിന പ്രവർത്തനങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള ഉത്തരവാദിത്തം അദ്ദേഹത്തിനാണ്. ===ഡയറക്ടർമാരുടെ ബോർഡ്=== {| class="wikitable" |+ ഡയറക്ടർ ബോർഡ് – KSRTC <ref>{{Cite web |title=കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ - keralartc.com |url=https://www.keralartc.com/directory/key-people |access-date=2025-04-20 |website=കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ - keralartc.com |language=en-US}}</ref> ! പേര് !! പദവി |- | [[സി. പി. ജോൺ|സി.പി. ജോൺ]]|| ഗതാഗത മന്ത്രി, [[കേരള സർക്കാർ]] |- | പി.ബി. നൂഹ്, [[ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ്|IAS]]|| സർക്കാർ സെക്രട്ടറി, ഗതാഗത വകുപ്പ് |- | പി.എസ്. പ്രമോജ് ശങ്കർ, [[ഇന്ത്യൻ ഓർഡനൻസ് ഫാക്ടറി സർവീസ്|IOFS]]|| [[ചെയർ (ഓഫീസർ)#പൊതു കോർപ്പറേഷനുകൾ|ചെയർമാൻ]] & [[ഡയറക്ടർ (ബിസിനസ്)#മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടർ|മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടർ]] |- | സി.എച്ച്. നാഗരാജു, [[ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസ്|ഐ.പി.എസ്]]|| ഡയറക്ടർ {{ചെറിയ|(ഗതാഗത കമ്മീഷണർ)}} |- | നെൽസൺ ജെ || ഡയറക്ടർ {{ചെറിയ|(അധിക സെക്രട്ടറി, ധനകാര്യ വകുപ്പ്)}} |- | കെ.എസ്. വിജയശ്രീ || ഡയറക്ടർ {{ചെറിയ|(അധിക സെക്രട്ടറി, ഗതാഗത വകുപ്പ്)}} |- | ഡോ. സാംസൺ മാത്യു || ഡയറക്ടർ {{ചെറിയ|([[ദേശീയ ഗതാഗത ആസൂത്രണ ഗവേഷണ കേന്ദ്രം]] (NATPAC))}} |- | എൻ. ജീവൻ || ഡയറക്ടർ {{Small|(Additional Law Secretary, Law Department)}} |} 2012-ൽ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയെ ഒഴിവാക്കി കൊണ്ട് കേരള സർക്കാർ അന്തർ ജില്ലാ ബസുകളുടെ പുതിയ പെർമിറ്റുകൾ താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവച്ചുകൊണ്ട് ഒരു വിജ്ഞാപനം പുറപ്പെടുവിച്ചു. കോർപ്പറേഷൻ ആ റൂട്ടുകൾ ഏറ്റെടുക്കുമെന്ന് കരുതിയിരുന്നെങ്കിലും, അത് കൊച്ചിയിൽ നിന്ന് നിരവധി വടക്കൻ ജില്ലകളിലേക്കുള്ള സർവീസിന്റെ കുറവ് സൃഷ്ടിച്ചു. സി.പി.പി.ആർ ഗവേഷണ-പദ്ധതി ഡയറക്ടർ മധു ശിവരാമൻ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി-സ്വകാര്യ ബസ് ഓപ്ഷനുകളെക്കുറിച്ച് ഒരു പഠനം നടത്തി.<ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/Concern-over-decline-in-number-of-inter-district-buses/article16786016.ece|title=Concern over decline in number of inter-district buses|last=Paul|first=John L.|date=2016-12-09|work=The Hindu|access-date=2017-10-02|issn=0971-751X}}</ref> നഗര ഗതാഗതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കാര്യങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനായി 2015 ൽ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.യുടെ കീഴിൽ കേരള അർബൻ റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ (കെ.യു.ആർ.ടി.സി) രൂപീകരിച്ചു.{{sfn|Chandran|2018|p=422}2015 ഏപ്രിൽ 12 ന് തേവരയിൽ ഇത് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു.{{sfn|Chandran|2018|p=423}} 2021 ജൂൺ 2-ന്, KSRTC എന്ന ചുരുക്കപ്പേരും 'ആനവണ്ടി' എന്ന ലോഗോയും ഉപയോഗിക്കാനുള്ള അവകാശം 1999-ലെ ട്രേഡ്‌മാർക്ക് ആക്ട് പ്രകാരം കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് കോർപ്പറേഷന് പൂർണ്ണമായും നൽകി. കർണാടക സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 2014-ൽ ഒരു നോട്ടീസ് പുറപ്പെടുവിച്ചു. കേരളം KSRTC ഉപയോഗിക്കുന്നത് നിർത്തണമെന്ന് അവർ പ്രസ്താവിച്ചു.<ref>{{Cite web|last=Narayanan|first=Nirmal|date=2021-06-02|title=Karnataka loses 'KSRTC' to Kerala, Trade Marks Registry pronounces verdict|url=https://www.ibtimes.co.in/karnataka-loses-ksrtc-kerala-trade-marks-registry-pronounces-verdict-837078|access-date=2021-06-03|website=www.ibtimes.co.in|language=en}}</ref> ബൗദ്ധിക സ്വത്തവകാശത്തിനായുള്ള നീണ്ട പോരാട്ടത്തിന് ശേഷം, സംസ്ഥാന ഗതാഗത കോർപ്പറേഷനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട 'KSRTC' എന്ന ചുരുക്കപ്പേരുള്ള ട്രേഡ്‌മാർക്കുകളുടെ നിയമപരമായ അവകാശം കേരള റോഡ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് കോർപ്പറേഷനു ലഭിച്ചു. എംബ്ലം, KSRTC എന്ന ചുരുക്കപ്പേര്, ലോഗോ, ആനവണ്ടി <ref name="auto"/> എന്നീ പേരുകൾ കേരള റോഡ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് കോർപ്പറേഷനുടേതാണെന്ന് ട്രേഡ് മാർക്ക് രജിസ്ട്രി സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തി. വാണിജ്യ വ്യവസായ മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലുള്ള കൺട്രോളർ ജനറൽ ഓഫ് പേറ്റന്റ്സ് ഡിസൈൻ ആൻഡ് ട്രേഡ് മാർക്ക് 2021 ജൂൺ 3-ന് കേരളത്തിന്റെ അവകാശവാദം അംഗീകരിച്ചു. രജിസ്ട്രേഷൻ കേരള ആർ‌ടി‌സിയെ വ്യാപാരമുദ്രകളുടെ ഏക സൂക്ഷിപ്പുകാരനാക്കി.<ref>{{Cite news|last=Radhakrishan|first=S. Anil|date=2021-06-20|title=LNG powered KSRTC bus service from Monday|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/lng-powered-ksrtc-bus-service-from-monday/article34864480.ece|access-date=2021-06-21|issn=0971-751X}}</ref> 2021 നവംബർ 9-ന്, കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയുടെ ദീർഘദൂര ബസുകൾ 10 വർഷത്തേക്ക് കാര്യക്ഷമമായി പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നതിനായി ഒരു സ്വതന്ത്ര കമ്പനിയായി കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി-സ്വിഫ്റ്റ് രൂപീകരിച്ചു.<ref>{{Cite web |agency=TNN|date=20 February 2021 |title=KSRTC-SWIFT comes into force {{!}} Thiruvananthapuram News |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/ksrtc-swift-comes-into-force/articleshow/81116673.cms |access-date=2022-05-24 |website=The Times of India |language=en}}</ref> == സർവ്വീസ് വിഭാഗങ്ങൾ == [[File:KSRTC Jnurom AC VOLVO bus at Angamaly bus station.JPG|thumb|right|250px|കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ ജനറം പദ്ധതിയിൽ കേരളത്തിനു ലഭിച്ച എ.സി. വോൾവോ ബസ്]] കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി-ക്ക് [[അശോക് ലെയ്‌ലാൻഡ്|അശോക് ലെയ്ലാൻഡ്]], [[ടാറ്റാ മോട്ടോർസ്]],ഐഷർ, വോൾവോ, സ്കാനിയ എന്നീ‍ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ബസ്സുകൾ ഉണ്ട് കൂടാതെ ഇലക്ട്രിക് CNG ബസുകളും വാങ്ങുന്നു ബസ്സുകളുടെ തരം ഇങ്ങനെ ആണ്. '''ഓർഡിനറി''' ചെറിയ ദൂരങ്ങളിൽ ഓടുന്ന സാധാരണ സർവ്വീസുകളാണിവ. സൂപ്പർ ക്ലാസ്സ് ബസ്സുകളുടെ പെർമിറ്റ് കാലാവധി കഴിയുമ്പോൾ അവ ഓർഡിനറി സർവ്വീസുകൾക്ക് വേണ്ടി തയ്യാറാക്കുന്നു. അതിനാൽ പഴക്കം ചെന്ന ബസുകൾ ഈ വിഭാഗത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഫീഡർ സർവ്വീസുകൾ ഓർഡിനറിയിൽപ്പെടുന്നു. പലപ്പോഴും ഗ്രാമ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഓർഡിനറി സർവീസ് മാത്രമാണ് ഉണ്ടാവുക. '''ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ''' ദീർഘദൂരത്തിലുള്ള സർവ്വീസുകൾക്ക് ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നതാണ് ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ. ഓർഡിനറിയെ അപേക്ഷിച്ച് ഇവ നിർത്തുന്ന സ്ഥലങ്ങൾ കുറവാണ്. മഞ്ഞയും ചുവപ്പും ചേർന്ന നിറങ്ങൾ ആണ് ഇവയ്ക്ക്. ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ് , ലോ ഫ്ലോർ, ടൗൺ ടു ടൗൺ ബസ്സുകൾ ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചറുകളിൽപ്പെടുന്നു. ഇവ വ്യത്യസ്ത നിറങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ ചാർജ് ഓർഡിനറിയേക്കാൾ കൂടുതൽ ആണ്. എന്നാൽ ഓർഡിനറി ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ്പ്‌ ബസ് സ്റ്റോപ്പുകൾ കുറവാണെങ്കിലും ഓർഡിനറിയുടെ ചാർജിൽ തന്നെയാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. അനന്തപുരി, വേണാട്, മലബാർ തുടങ്ങിയവയും ഈ വിഭാഗത്തിൽ വരുന്നു. '''സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ്''' വളരെ കൂടിയ ദൂരത്തേയ്ക്ക് സർവ്വീസ് നടത്തുന്ന വാഹനങ്ങളാണിവ. അതിവേഗം നിഷ്കർച്ചിട്ടുള്ള ഈ ബസ്സുകൾ ഏറ്റവും പ്രധാന സ്ഥലങ്ങളിൽ നിർത്തുന്നതാണ്. മഞ്ഞയും ചുവപ്പും നിറത്തിലുള്ള ഇവ പൊതുവെ കാണാൻ മനോഹരമാണ്. ശീതീകരണ സംവിധാനമുള്ള ലോഫ്ലോർ, സന്ദേശവാഹിനി ഇവയൊക്കെ സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റുകളാണ്. '''സൂപ്പർ ഡീലക്സ്''' ഉയർന്ന യാത്രാ സൗകര്യങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തി ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ ട്രെയിനുകളേക്കാൾ വേഗത്തിൽ യാത്രക്കാരെ ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്ത് എത്തിക്കുന്നതിനുദ്ദേശിച്ചു തുടങ്ങിയതാണിവ. മിന്നൽ സർവ്വീസ്, സിൽവർ ലൈൻ ജെറ്റ് സർവീസുകളുടെ പരിഷ്കരിച്ച പതിപ്പാണ്. '''സൂപ്പർ എക്സ്പ്രസ്സ്''' പച്ച നിറമുള്ള സൂപ്പർ ക്ലാസ്സ് ബസ്സുകളാണിത്. ഇടയ്ക്ക് നിർത്തിവച്ചിരുന്നെങ്കിലും പുനരാരംഭിച്ചു. അൻപതോളം ബസ്സുകൾ ഈ സർവ്വീസുകൾ നടത്തുന്നുണ്ട്. കൂടാതെ ഗരുഡ,ഗരുഡ മഹാരാജ,വെസ്റ്റിബ്യൂൾ, എന്ന പേരുകളുള്ള ബസ്സുകളും സർവ്വീസിലുണ്ട്. {| class="wikitable" ! തരം !! align="right" | എണ്ണം |- | അശോക് ലയലാൻഡ് || align="right" | 2940{{തെളിവ്}} |- | റ്റാറ്റാ മോട്ടോഴ്സ് || align="right" | 1562{{തെളിവ്}} |- | ഐഷർ || align="right" | 200{{തെളിവ്}} |- |[[വോൾ‌വോ]] ആഡംബര ബസ്സുകൾ || align="right" | 11{{തെളിവ്}} |- | സ്കാനിയ ആഡംബര ബസ്സുകൾ || align="right" | 18{{തെളിവ്}} |- ! ആകെ !! 4731 |} [[ചിത്രം:Double Decker Bus Kochi.JPG|thumb|left|രണ്ടു നിലയുള്ള ബസ്, കൊച്ചി]] * ഇതിൽ 2124 ബസ്സുകൾ ( 45.15 % ) 7 വർഷത്തിനു മുകളിൽ പ്രായം ഉള്ളവയാണ് * 366 ബസ്സുകൾ ( 7.78 % ) 10 വർഷത്തിനു മുകളിൽ പ്രായം ഉള്ളവയാണ്. ഇവയെ സേവനത്തിൽ നിന്നും നീക്കം ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. == ഓഫീസുകളും ഡിപ്പോകളും == === ഹെഡ് ഓഫീസ് === * ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് ഭവൻ, കിഴക്കേ കോട്ട, തിരുവനന്തപുരം === ഡിപ്പോകൾ === [[File:KSRTC Kozhikode.jpg|thumbnail|കോഴിക്കോട് കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി ബസ് സ്റ്റേഷൻ]] # [[ആറ്റിങ്ങൽ]] ദേശീയപാതയിൽ # [[ആലപ്പുഴ]] # [[ആലുവ]] റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനടുത്ത് # [[ചങ്ങനാശ്ശേരി]] # [[ചെങ്ങന്നൂർ]] # [[ചേർത്തല]] # [[എറണാകുളം]] # [[കണ്ണൂർ]] # [[കാസർഗോഡ്]] # [[കായംകുളം]] # [[കൊല്ലം]] # [[കൊട്ടാരക്കര]] # [[കോട്ടയം]] # [[കോഴിക്കോട്]] പുതിയ സ്റ്റാൻ്റിനടുത്ത് മാവൂർ റോഡിൽമാ # [[മൂവാറ്റുപുഴ]] # [[നെടുമങ്ങാട്]] # [[നെയ്യാറ്റിൻകര]] # [[പാലാ]] # [[പാലക്കാട്]], മിഷൻ സ്കൂളിന് സമീപം # [[പാപ്പനംകോട്]] # [[പത്തനംതിട്ട]] # [[പെരുമ്പാവൂർ]] വുത്താകൃതിയിൽ കെട്ടിടം # [[സുൽത്താൻ ബത്തേരി]] # [[തിരുവല്ല]] # [[തൃശ്ശൂർ]] റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ കൊക്കാല ഭാഗത്ത് # തിരുവനന്തപുരം സെൻട്രൽ, തമ്പാനൂരിൽ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷന് എതിർവശം # തിരുവനന്തപുരം സിറ്റി # [[വിഴിഞ്ഞം]] # [[വെഞ്ഞാറമൂട്]] === സബ് ഡിപ്പോകൾ === {{Div col begin|4}} # [[അടൂർ]] # [[അങ്കമാലി]] ദേശീയപാതയിൽ # [[ചടയമംഗലം]] # [[ചാലക്കുടി]] ടൗണിൽ # [[ചാത്തന്നൂർ]] # [[ചിറ്റൂർ]] # [[ഈരാറ്റുപേട്ട]] # [[ഗുരുവായൂർ]] # [[ഹരിപ്പാട്]] # [[കൽപറ്റ|കല്പറ്റ]] # [[കണിയാപുരം]] # [[കരുനാഗപ്പള്ളി]] # [[കാട്ടാക്കട]] # [[കട്ടപ്പന]] # [[കിളിമാനൂർ]] # [[കോതമംഗലം]] # [[കുമളി]] # [[മാള]] # [[മലപ്പുറം]], കുന്നുമ്മലിൽ # [[മാനന്തവാടി]] # [[മാവേലിക്കര]] # [[വടക്കൻ പറവൂർ|നോർത്ത് പറവൂർ]] # [[പാറശ്ശാല]] # [[പത്തനാപുരം]] # [[പയ്യന്നൂർ]] # [[പെരിന്തൽമണ്ണ]] ടൗണിൽ രാമദാസ് ആശുപത്രി ഭാഗത്ത് # [[പേരൂർക്കട]] # [[പിറവം]] # [[പൊൻകുന്നം]] # [[പൊന്നാനി]] # [[പൂവാർ]] # [[പുനലൂർ]] # [[തലശ്ശേരി]] # [[താമരശ്ശേരി]] # [[തൊടുപുഴ]] # [[തൊട്ടിൽപ്പാലം]] # [[വൈക്കം]] # [[വെള്ളനാട്]] # [[വെള്ളറട]] # [[വെഞ്ഞാറമ്മൂട്]] # വികാസ് ഭവൻ # [[വിതുര]] # [[നിലമ്പൂർ]] # [[മണ്ണാർക്കാട്]] നെല്ലിപ്പുഴ ജംക്ഷനിൽ {{Div col end}} === ഓപ്പറേറ്റിങ്ങ് ഡിപ്പോകൾ === {{Div col begin|4}} # [[ആര്യനാട്]] # [[ആര്യങ്കാവ്]] # [[എടത്വാ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|എടത്വ]] # [[എരുമേലി]] # [[ഇരിഞ്ഞാലക്കുട]] # [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ]] # [[കുളത്തൂപ്പുഴ]] # [[മല്ലപ്പള്ളി]] # [[മൂലമറ്റം]] # [[മൂന്നാർ]] # [[പാലോട്]] # [[പന്തളം]] # [[ശാസ്താംകോട്ട]] # [[പുതുക്കാട്]] # [[തിരുവമ്പാടി]] # [[വടകര]] # [[വടക്കഞ്ചേരി]] # [[നെടുങ്കണ്ടം]] # [[കൂത്താട്ടുകുളം]] # [[കോന്നി]] {{Div col end}} പുതിയതായി ഓപ്പറേറ്റിംഗ് ഡിപ്പോകൾ സ്ഥാപിക്കാൻ സാധ്യതയുള്ള നഗരങ്ങൾ.. മഞ്ചേരി, നെന്മാറ, പട്ടാമ്പി കൊണ്ടോട്ടി ഷോർണൂര്ഒറ്റപ്പാലം,ചെർപുളശേരി, പരപ്പനങ്ങാടി,വളാഞ്ചേരി, കളമശ്ശേരി === വർക്ക്ഷോപ്പുകൾ === # [[പാപ്പനംകോട്]] (മുഖ്യ വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[മാവേലിക്കര]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[ആലുവ]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[എടപ്പാൾ]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[കോഴിക്കോട്]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) === ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം === കെ എസ് ആർ ടി സി യിലെ വിവിധ വിഭാഗം ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കും, ജീവനക്കാർക്കും അതതു തസ്തികപ്രകാരമുള്ള ജോലിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ആവശ്യമായ പരിശീലനം നൽകുന്നതിന് 3 ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്. * തിരുവനന്തപുരം (ആസ്ഥാന ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, അട്ടക്കുളങ്ങര.) * അങ്കമാലി (പ്രാദേശിക ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, അങ്കമാലി ബസ് സ്റ്റേഷൻ ) * എടപ്പാൾ (പ്രാദേശിക ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്, എടപ്പാൾ) == നിരത്തിലിറങ്ങുന്ന പുതിയ സർവ്വീസുകൾ == [[File:New sleeper bus of KSRTC.jpeg|thumb|AC സ്ലീപ്പർ ബസ്]] * '''അനന്തപുരി സിറ്റി ഫാസ്റ്റ്''' : 140 *'''ജനറം വോൾവോ ഏസി ലോഫ്ലോർ''' *'''ജനറം ടാറ്റാ മാർക്കോപോളോ നോൺ ഏസി ലോഫ്ലോർ''' *'''ജനറം ലെയ്ലാന്റ് നോൺ ഏസി ലോഫ്ലോർ''' *'''രാജധാനി റിങ് റോഡ് സർവീസ്''' :10 *'''ഗരുഡ കിങ് ക്ലാസ് - വോൾവോ മൾട്ടി ആക്സിൽ ''': 9 *''' ഗരുഡ മഹാരാജ - സ്കാനിയ മൾട്ടി ആക്സിൽ''' :18 *'''ഗരുഡ സഞ്ചാരി - വോൾവോ''' 2 *'''ഗജരാജ് - വോൾവോ B11R മൾട്ടി ആക്സിൽ സ്ലീപ്പർ : 8''' *'''മിന്നൽ''' '''സൂപ്പർ എയർ ഡീലക്സ്''' * '''വെസ്റ്റിബ്യൂൾ''' ''': 1''' *'''സിറ്റി റൈഡ് ഇലക്ട്രിക് ഡബിൾ ഡക്കർ : 2''' == പലവക == * കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ്സുകൾ ദിവസവും സഞ്ചരിക്കുന്ന ദൂരം മുൻപ് 12,00,000 ആയിരുന്നത് ഇപ്പോൾ 14,22,546 ആക്കി ഉയർത്തിയിരിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.keralartc.com/html/aboutus.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2007-07-09 |archive-date=2018-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180625184242/http://www.keralartc.com/html/aboutus.html |url-status=dead }}</ref> * ദിവസവും 4232 പുനർ‌നിർണ്ണയിച്ച യാത്രകൾ ആണ് ഉള്ളത്. 4704 ബസ്സുകൾ ദിവസവും യാത്ര നടത്തുന്നു. * ഒരു ദിവസം കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ്സുകളിൽ ശരാശരി 31.45 ലക്ഷം യാത്രികർ സഞ്ചരിക്കുന്നു{{തെളിവ്}} ഗ്രാമ പഞ്ചായത്തുകൾ ഇന്ധന ചെലവ് വഹിക്കുന്ന ഗ്രാമവണ്ടി പദ്ധതി ആരംഭിച്ചു ഇലക്ടിക് ബസുകൾ വാങ്ങി ഓർഡിനറി സർവീസുകൾ ഘട്ടം ഘട്ടമായി ഫോസിൽ ഇന്ധന മുക്തമാക്കും പരമാവധി ബസുകൾ ഡിപ്പോ ഇല്ലാത്ത സ്ഥലങ്ങളിൽ സ്റ്റേ ചെയ്യുന്ന ബസ്സുകൾ ആക്കുന്നു == ചിത്രശാല == <gallery> File:KSRTC Scania Maharaja RP 666.jpg|thumb|ഗരുഡ മഹാരാജ സ്കാനിയ ബസ് File:Kerala RTC.jpg|ഗരുഡ കിംഗ് ക്ലാസ് വോൾവോ ബസ് KSRTC orninary bus.JPG|ഓഡിനറി File:Double Ducker Ksrtc bus from Angamaly bus stand.jpg | രണ്ട് തട്ടുള്ള ബസ്സ് അങ്കമാലിയിൽനിന്നും K.S.R.T.C.Bus.jpg|വേണാട് KSRTC "fast passenger".JPG|ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ KSRTC superfast.JPG|സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ് Kerala State RTC Super Express side view.JPG|സൂപ്പർ എക്സ്പ്രസ്സ് Ksrtc ac bus ernakulam.JPG|ടാറ്റ ഗ്ലോബസ് എ.സി എയർബസ് File:KURTC Volvo AC Low floor bus.jpg|thumb|വോൾവോ എസി ലോഫ്ലോർ ബസ് Ashlok Leyland old Indian bus.jpg|പഴയ തലമുറയിൽ പെട്ട ഒരു വണ്ടി KSRTC GARUDA SANCHARI VOLVO BUS IN TRAFFIC BLOCK.jpg|thumb|ഗരുഡ സഞ്ചാരി സിംഗിൾ ആക്സിൽ വോൾവോ ബസ് File:JN 548 Wayanad.jpg|thumb|ലെയ്ലാൻഡ് നോൺ എസി ലോഫ്ലോർ ബസ് </gallery> == പുറം കണ്ണികൾ == {{commonscat|Kerala State Road Transport Corporation|കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി}} * [http://www.keralartc.com/ ഔദ്യോഗിക സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231105161733/https://keralartc.com/ |date=2023-11-05 }} == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist|2}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ബസ്സ് കമ്പനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ റോഡ് ഗതാഗതം]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഗതാഗതം]] [[വർഗ്ഗം:കേരള സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള കമ്പനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ_പൊതുമേഖലാ_സ്ഥാപനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ആസ്ഥാനമായുള്ള കമ്പനികൾ]] oymluvbb8t6imjbi9u2uqqgw8yjjhjh 4652100 4652099 2026-08-01T10:21:19Z Meenakshi nandhini 99060 /* ഡയറക്ടർമാരുടെ ബോർഡ് */ 4652100 wikitext text/x-wiki {{Div col end}}{{Infobox company | name = കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി | company_logo = [[File:Kerala State Road Transport Corporation logo.png|200px]] | type = [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിന്റെ]] ഗതാഗത മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലുള്ള പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനം | foundation = | location_city = [[തിരുവനന്തപുരം]], [[കേരളം]] | location_country = [[ഇന്ത്യ]] | location = | locations = <!--# of locations--> | key_people = പ്രമോദ് ശങ്കർ | area_served = കേരളം, തമിഴ്‌നാട്, കർണ്ണാടക | industry = [[പൊതു ഗതാഗത ബസ് സർവീസ്]] | products = [[Bus transport]], ചരക്ക് നീക്കം, Services | services = വോൾവോ എസി എയർബസ്, സ്കാനിയ എയർ ബസ് ,ഗരുഡ കിംങ് ക്ലാസ്, ഗരുഡ മഹാരാജ , സൂപ്പർ എയർ ഡീലക്സ് (മിന്നൽ) എയർ ബസ്, സൂപ്പർ ഡീലക്സ് എയർ ബസ്, ശബരി സൂപ്പർ ഡീലക്സ് എയർ ബസ്, സൂപ്പർ എക്സ്പ്രസ്, സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ്, ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ്പ് ഫാസ്റ്റ് പാസഞ്ചർ, ഫാസ്റ്റ് പാസഞ്ചർ, വേണാട്, മലബാർ, തിരുകൊച്ചി, അനന്തപുരി ഫാസ്റ്റ്, രാജധാനി,ടൗൺ ടു ടൗൺ, പോയിന്റ് ടു പോയിൻറ്, ഡബിൾ ഡക്കർ ,വെസ്റ്റിബ്യൂൾ, ലിമിറ്റഡ് സ്‌റ്റോപ്പ് ഓർഡിനറി, ഓർഡിനറി, പിങ്ക് ബസ് (ലേഡീസ് ഒൺലി) ,JNRUM എ.സി.ലോഫ്ലോർ, JNRUM നോൺ എ.സി.ലോഫ്ലോർ | revenue = | operating_income = | net_income = | num_employees = | divisions = | subsid = [[കേരള അർബൻ റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപറേഷൻ]]<ref name="kurtc">{{Cite news|url = http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/all-jnnurm-buses-to-be-brought-under-kurtc/article6534522.ece|title = All JNNURM buses to be brought under KURTC|last = |first = |date = October 26, 2014|work = The Hindu |access-date = 20 Jan 2015}}</ref> | slogan = | homepage = [http://www.keralartc.com keralartc.com] | dissolved = | footnotes = കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ | intl = Yes | Native name = ആനവണ്ടി. }} [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 3z.jpg|പകരം=കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ|ലഘുചിത്രം]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 2z.jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 1z.jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 10z.jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 11z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 12z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 13z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 14z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 15z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ തിരുവനന്തപുരം. വളപ്പിൽ നട്ട് പരിപാലിക്കുന്ന ഒരു [[ആര്യവേപ്പ്]] Neem tree ശാസ്ത്രീയ നാമം Azadirachta indica കുടുംബം Meliaceae.]] {{prettyurl|Kerala State Road Transport Corporation}} {{For|കർണാടക സംസ്ഥാനത്തെ ട്രാൻസ്പോർട് കോർപ്പറേഷനെക്കുറിച്ചറിയാൻ|കർണാടക സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ}} <!--[[ചിത്രം:KSRTC bustand TDPZA.jpg|thumb|200px|right|കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ് സ്റ്റാന്റ്, [[തൊടുപുഴ]]]]--> [[കേരള സർക്കാർ]] നടത്തുന്ന [[ബസ്]] കമ്പനി ആണ് '''കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ''' ({{lang-en|Kerala State Road Transport Corporation - KSRTC}}) (കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി - കേരള സംസ്ഥാന നിരത്ത് ഗതാഗത സംസ്ഥാപിത സംഘം). ''ആനവണ്ടി'' എന്ന ഇരട്ടപേരിൽ അറിയപെടുന്ന സംസ്ഥാന ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ഏറ്റവും പഴയ ബസ് കമ്പനികളിൽ ഒന്നാണ് പൊതു മേഖലാ സ്ഥാപനമായ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി{{തെളിവ്}}. നിശ്ചിത തുക നൽകി ടിക്കറ്റ് എടുത്തു മാത്രമേ ഇവയിൽ യാത്ര ചെയ്യാൻ സാധിക്കുകയുള്ളൂ. ഇവയുടെ ഓർഡിനറി സർവീസുകളിൽ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് ചിലവ് കുറഞ്ഞ രീതിയിൽ യാത്ര ചെയ്യാൻ സാധിക്കും. വരുമാനവും ചിലവുകളും തമ്മിൽ യോജിച്ചു പോകാത്തതിനാൽ ഈ സ്ഥാപനം കാര്യമായ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി നേരിട്ടിരുന്നു. ഇത് സ്ഥാപനത്തിന്റെ നടത്തിപ്പിനെയും ജീവനക്കാരുടെ ശമ്പള വിതരണത്തെയും സാരമായി ബാധിച്ചിരുന്നു. എങ്കിലും സർക്കാർ സഹായം പലപ്പോഴും ലഭിക്കുന്നതായി കാണാം. ഗതാഗത മന്ത്രിക്കാണ് സ്ഥാപനത്തിൻ ചുമതല. നിലവിൽ പത്തനാപുരം MLA ഗണേഷ് കുമാർ ആണ് ഗതാഗതമന്ത്രി[[പ്രമാണം:Kerala RTC.jpg|ലഘുചിത്രം|KSRTC Bus in Mysore]] == ചരിത്രം == [[ചിത്രം:Old photo of KSRTC Bus Station.jpg|thumb|left|തൃശ്ശൂരിലെ ബസ് ഡിപ്പോ, ഒരു പഴയ ചിത്രം]] <!--[[ചിത്രം:ചാലക്കുടി-സൌത്ത്-ജങ്ഷൻ.jpg|thumb|200px|കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ് - [[ചാലക്കുടി]] കവലയിൽ]]--><!----> 1936 ൽതിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റേറ്റ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് ഡിപാർട്ട്മെന്റ് എന്ന പേരിൽ തിരുവിതാംകൂറിലെ അവസാനത്തെ രാജാവായിരുന്ന ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ആണ് KSRTC സ്ഥാപിച്ചത്. ഇന്ത്യയിൽ ഒരു രാജാവ് സ്ഥാപിച്ച സർക്കാർ ബസ് കമ്പനി എന്ന അപൂർവത KSRTC ക്ക് മാത്രം. ലണ്ടൻ പാസഞ്ജർ ട്രാൻസ്പോർട്ട് ബോർഡിന്റെ അസിസ്റ്റന്റ് ഓപറേറ്റിങ്ങ് സൂപറിന്റെൻഡെന്റ് ആയിരുന്ന [[ഇ.ജി. സാൾട്ടർ]] [[1937]] [[സെപ്റ്റംബർ 20|സെപ്റ്റംബർ 20-നു]] ഗതാഗതവകുപ്പിന്റെ സൂപറിന്റെൻഡെന്റ് ആയി അവരോധിക്കപ്പെട്ടു. [[തിരുവനന്തപുരം]] - [[കന്യാകുമാരി]], [[പാലക്കാട്]] - [[കോയമ്പത്തൂർ]] തുടങ്ങിയ പ്രധാന അന്തർ സംസ്ഥാന പാതകൾ ദേശസാൽക്കരിച്ചതോടെ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. വളർന്നു. [[ഇംഗ്ലണ്ട്|ഇംഗ്ലണ്ടിൽ]] നിന്ന് ഇറക്കുമതി ചെയ്ത, കോമറ്റ് ഷാസിയിൽ പെർകിൻസ് ഡീസൽ എഞ്ജിൻ ഘടിപ്പിച്ച 60 ബസ്സുകളായിരുന്നു ആദ്യത്തെ ബസ്സുകളുടെ ശ്രേണി. സാൾട്ടറുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ തിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റേറ്റ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് ഡിപാർട്ട്മെന്റ് ജീവനക്കാർ തന്നെയായിരുന്നു ബസ്സുകളുടെ ബോഡി നിർമ്മിച്ചത്. തിരുവനന്തപുരം - കന്യാകുമാരി പാത ദേശസാൽക്കരിച്ചതിനാൽ സ്വകാര്യ ഗതാഗത സ്ഥാപനങ്ങളിൽ നിന്ന് ജോലി നഷ്ടപ്പെടാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ളവർക്ക് കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയിൽ അന്ന് നിയമനത്തിന് മുൻ‌ഗണന നൽകി. അന്ന് ജീവനക്കാരെ തിരഞ്ഞെടുത്ത രീതി ഇന്നും കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയിൽ ജീവനക്കാരെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിന് പിന്തുടരുന്നു.നൂറോളം ജീവനക്കാരെ ഇൻസ്പെക്ടർമാരും കണ്ടക്ടർമാരുമായി നിയമിച്ചുകൊണ്ടാണ് ഗതാഗത വകുപ്പ് ആരംഭിച്ചത്. സംസ്ഥാന മോട്ടോർ സർവ്വീസ് ശ്രീ [[ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ|ചിത്തിരതിരുന്നാൾ മഹാരാജാവ്]] [[1938]], [[ഫെബ്രുവരി 20]]-ന്<ref>{{cite news|title = കവർസ്റ്റോറി|url = http://www.madhyamam.com/weekly/372|publisher = [[മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]] ലക്കം 685|date = 2011 ഏപ്രിൽ 11|accessdate = 2013 മാർച്ച് 12|language = മലയാളം}}</ref> ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന [[സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ|സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ]] ആശയമായിരുന്നു സർക്കാർ വകയിലെ ബസ് സർവീസ്.<ref>{{cite news|title = മൂക്കുള്ള ബസ്സും മുക്കാചക്രവും|url = http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/ftrackContentView.do?contentId=17411975&tabId=17&BV_ID=@@@|publisher = മലയാളമനോരമ|date = 2014 ഓഗസ്റ്റ് 25|accessdate = 2014 ഓഗസ്റ്റ് 25|language = മലയാളം|archiveurl = https://web.archive.org/web/20140825103131/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/ftrackContentView.do?contentId=17411975&tabId=17&BV_ID=@@@|archivedate = 2014-08-25|url-status = dead}}</ref> മഹാരാജാവും ബന്ധുജനങ്ങളുമായിരുന്നു ഉദ്ഘാടനയാത്രയിലെ യാത്രക്കാർ. സാൾട്ടർ തന്നെയായിരുന്നു ആദ്യയാത്രയിലെ ഡ്രൈവർ. ഈ ബസ്സും മറ്റ് 33 ബസ്സുകളും കവടിയാർ നഗരത്തിലൂടെ ഘോഷയാത്രയായി ഓടിയത് അന്ന് ആകർഷകമായ കാഴ്ചയായിരുന്നു. [[ചിത്രം:എറണാകുളത്തെ ബോട്ട് ജെട്ടി (1950).jpg|thumb|left|എറണാകുളം ജട്ടിയിൽ നിർത്തിയിട്ടിരിക്കുന്ന ബസ്സുകൾ (1950)]] റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ നിയമം [[1950|1950-ൽ]] നിലവിൽ വന്നതിനെ തുടർന്ന് കേരള സർക്കാർ [[1965|1965-ൽ]] കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. നിയമങ്ങൾ (സെക്ഷൻ 44) നിർമ്മിച്ചു. ഈ വകുപ്പ് 1965 [[ഏപ്രിൽ 1|ഏപ്രിൽ 1-നു]] ഒരു സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനമാക്കി. [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിന്റെ]] വിജ്ഞാ‍പന പ്രകാരം '''കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ''' 1965 [[മാർച്ച് 15|മാർച്ച് 15-നു]] സ്ഥാപിതമായി. === തിരുവിതാംകൂർ സംസ്ഥാന ഗതാഗത വകുപ്പ് === കേരള സംസ്ഥാന രൂപീകരണത്തിന് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പാണ് കോർപ്പറേഷന്റെ ചരിത്രം ആരംഭിക്കുന്നത്. ഇത് സർക്കാർ നടത്തുന്ന ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും പഴയ പൊതു റോഡ് ഗതാഗത സേവനങ്ങളിലൊന്നായി ഇതിനെ മാറ്റുന്നു. നിലവിലുള്ള പൊതുഗതാഗത സംവിധാനം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനായി, കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയുടെ മുൻഗാമിയായ തിരുവിതാംകൂർ സംസ്ഥാന ഗതാഗത വകുപ്പ് (ടി.എസ്.ടി.ഡി) സ്ഥാപിക്കാൻ രാജാവ് ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമ വർമ്മയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള തിരുവിതാംകൂർ സർക്കാർ തീരുമാനിച്ചു. <ref>[http://www.natgeotraveller.in/web-exclusive/web-exclusive-month/kerala-bus-journey/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150414040442/http://www.natgeotraveller.in/web-exclusive/web-exclusive-month/kerala-bus-journey/|date=14 April 2015}}</ref><ref>{{Cite news |last=Pradeep |first=K |date=2014-02-19 |title=When the buses drove in |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/society/when-the-buses-drove-in/article5706345.ece |access-date=2023-02-19 |issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite book|title=[[Travancore State Manual]]|last=Nagam Aiya|first=V|publisher=Nabu Press|year=2011|volume=1|orig-year=1901}}</ref> തുടക്കത്തിൽ, വകുപ്പ് ഇംഗ്ലണ്ടിൽ നിന്ന് 60 കൊമർ പിഎൻഎഫ്3 ചേസിസ് ഇറക്കുമതി ചെയ്തു. ലണ്ടൻ പാസഞ്ചർ ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് ബോർഡിന്റെ അന്നത്തെ അസിസ്റ്റന്റ് ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സൂപ്രണ്ടായിരുന്ന ഇ.ജി. സാൾട്ടറുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ, ഇറക്കുമതി ചെയ്ത ചേസിസിൽ പെർകിൻസ് ലിങ്ക്സ് ഡീസൽ എഞ്ചിനുകൾ ഘടിപ്പിച്ചു. ബസ് ബോഡികൾ ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റ് ജീവനക്കാരാണ് നിർമ്മിച്ചത്. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാൻ സി. പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ പ്രാദേശിക മരം ഉപയോഗിക്കണമെന്ന് നിർബന്ധിച്ചു. ബോഡി ഷോപ്പ് (സാൾട്ടറുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ) ആദ്യം ചക്കായിലായിരുന്നു. പിന്നീട് പാപ്പനംകോട്ടിലേക്ക് മാറ്റി. സാൾട്ടറിന്റെ പരീക്ഷണാത്മക ബോഡി ഡിസൈൻ ബാക്കിയുള്ള ബസുകളിൽ സ്റ്റാൻഡേർഡ് ആയി മാറി.<ref name=":3">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/society/when-the-buses-drove-in/article5706345.ece|title=When the buses drove in|last=PRADEEP|first=K.|date=2014-02-19|work=The Hindu|access-date=2018-07-31|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://archive.commercialmotor.com/article/21st-January-1938/9/british-oilers-inaugurate-state-owned-service-in-i|title=British Oilers inaugurate State-owned Service in India {{!}} 21st January 1938 {{!}} The Commercial Motor Archive|website=archive.commercialmotor.com|access-date=2018-07-31|archive-date=31 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180731183528/http://archive.commercialmotor.com/article/21st-january-1938/9/british-oilers-inaugurate-state-owned-service-in-i|url-status=dead}}</ref> തിരുവനന്തപുരം-കന്യാകുമാരി റൂട്ടിലെ മിക്ക സ്വകാര്യ ഓപ്പറേറ്റർമാരും റോഡുകൾ ദേശസാൽക്കരിച്ചപ്പോൾ അടച്ചുപൂട്ടേണ്ടിവന്നു. കൂടാതെ പരിചയസമ്പന്നരായ നിരവധി ഡ്രൈവർമാർക്കും കണ്ടക്ടർമാർക്കും ഇൻസ്പെക്ടർമാർക്കും ജോലി നഷ്ടപ്പെട്ടു. ടിഎസ്ടിഡി അവരെ നിയമിച്ചു. 81 അപേക്ഷകരിൽ നിന്ന് 60 പേരെ സാൾട്ടർ തിരഞ്ഞെടുത്തു. ബിരുദമുള്ള നൂറോളം അപേക്ഷകർ ഇൻസ്പെക്ടർമാരായും കണ്ടക്ടർമാരായും ജോലി ചെയ്തു.<ref name=":4">{{Cite web|url=http://www.keralartc.com/html/history.html|title=KeralaSRTC::History|website=www.keralartc.com|access-date=2018-07-31|archive-date=26 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180726121159/http://www.keralartc.com/html/history.html|url-status=dead}}</ref> 1938 ഫെബ്രുവരി 20-ന് മഹാരാജ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ (കുടുംബാംഗമായ കേണൽ ഗോദവർമ്മ രാജയും മറ്റ് വിശിഷ്ട വ്യക്തികളും) കവടിയാർ സ്‌ക്വയറിലേക്കുള്ള മെയിൻ റോഡിലൂടെ ആദ്യത്തെ ബസിൽ സഞ്ചരിച്ചു. സാൾട്ടർ ആണ് ബസ് ഓടിച്ചത്. 33 ബസുകളുടെ ഒരു കൂട്ടവും വലിയൊരു ജനക്കൂട്ടവും ആഘോഷത്തിൽ പങ്കുചേർന്നു. 1938 ഫെബ്രുവരി 21-ന് തിരുവനന്തപുരത്ത് നിന്ന് കന്യാകുമാരിയിലേക്ക് ആദ്യത്തെ ബസ് സർവീസ് നടത്തി. <ref>{{Cite news|url=https://www.ndtv.com/kerala-news/public-road-transport-service-in-kerala-turns-77-741029?amp=1&akamai-rum=off|title=Public Road Transport Service in Kerala Turns 77|work=NDTV.com|access-date=2018-07-31}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/150220/nation-current-affairs/article/public-road-transport-service-kerala-turns-77|title=Public road transport service in Kerala turns 77|website=[[Deccan Chronicle]]|date=21 February 2015 |language=en|access-date=2018-07-31}}</ref> ആദ്യകാല ബസുകളിൽ 23 തുകൽ സീറ്റുകളുണ്ടായിരുന്നു. പിൻഭാഗത്തുകൂടിയായിരുന്നു പ്രവേശനം, ബസുകൾക്ക് മധ്യഭാഗത്ത് ഒരു ഇടനാഴിയും ഉണ്ടായിരുന്നു. പത്ത് ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് സീറ്റുകൾ മുൻവശത്തായിരുന്നു. ഷെഡ്യൂളുകൾ, നിരക്കുകൾ, സ്റ്റോപ്പുകൾ എന്നിവ പരസ്യപ്പെടുത്തി. നിയുക്ത ഏജന്റുമാർക്ക് സാധനങ്ങൾ എത്തിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു പാഴ്സൽ സേവനം ആരംഭിച്ചു. കണ്ടക്ടർമാർ വെളുത്ത തൊപ്പിയോടുകൂടിയ കാക്കി വസ്ത്രവും, ഇൻസ്പെക്ടർമാർ കാക്കി വസ്ത്രവും ധരിച്ചിരുന്നു. ടിക്കറ്റ് നൽകാൻ കണ്ടക്ടർമാർക്ക് യന്ത്രങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. പിന്നീട് ഡോഡ്ജ്, ഫാർഗോ, ബെഡ്ഫോർഡ്, ഷെവർലെ എന്നിവർ ബസുകൾ നിർമ്മിച്ചു.<ref name=":3" /> തിരുവനന്തപുരം-നാഗർകോവിൽ, നാഗർകോവിൽ-കന്യാകുമാരി, നാഗർകോവിൽ-കൊളച്ചൽ എന്നീ മൂന്ന് റൂട്ടുകളിലാണ് ടിഎസ്ടിഡി സർവീസ് നടത്തിയത്. 1938 ഫെബ്രുവരി 21 ന് 39 ബസുകളോടെയാണ് പതിവ് സർവീസ് ആരംഭിച്ചത്. ഒരു മൈലിന് ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ നിരക്ക് ഒന്നര ചക്രമായിരുന്നു. അടുത്ത നിരക്ക് ഒരു ചക്രമായിരുന്നു, ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് ടിക്കറ്റുകൾ 50 ശതമാനം കൂടുതലായിരുന്നു. മൂന്ന് വയസ്സിന് താഴെയുള്ള കുട്ടികൾ സൗജന്യമായി യാത്ര ചെയ്തു.. മൂന്ന് മുതൽ 14 വയസ്സ് വരെയുള്ളവർ പകുതി നിരക്ക് നൽകി. 28 പൗണ്ടിൽ താഴെയുള്ള ലഗേജ് (13 കിലോഗ്രാം) സൗജന്യമായിരുന്നു; 28–56 പൗണ്ട് (13–25 കിലോഗ്രാം) നാല് ചക്രവും 56–112 പൗണ്ട് (25–51 കിലോഗ്രാം) ആറ് ചക്രവുമായിരുന്നു.<ref name=":3" /><ref name=":4" /> 1939-ൽ മോട്ടോർ വാഹന നിയമം പാസാക്കി. 1949-ൽ കൊച്ചിയിലേക്കും 1956-ൽ മലബാർ മേഖലയിലേക്കും ബസ് സർവീസ് വ്യാപിപ്പിച്ചു. <ref name=":3" /><ref name="auto">{{cite news |title='KSRTC' is officially Kerala's! Karnataka loses 7-year battle to use acronym for road transport corp |url=https://www.timesnownews.com/india/kerala/article/ksrtc-is-officially-keralas-karnataka-loses-7-year-battle-to-use-acronym-for-road-transport-corp/765657 |work=www.timesnownews.com |language=en}}</ref> === കേരള സംസ്ഥാന റോഡ് ഗതാഗത കോർപ്പറേഷൻ === 1950-ൽ പ്രാബല്യത്തിൽ വന്ന റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ നിയമത്തിനുശേഷം 1965 മാർച്ച് 15-ന് കേരള സർക്കാർ കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ (കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി) സ്ഥാപിച്ചു. 1965 ഏപ്രിൽ 1-ന് ഗതാഗത വകുപ്പ് ഒരു സ്വയംഭരണ കോർപ്പറേഷനായി മാറി. <ref name=":4" /> അക്കാലത്ത് 661 ബസ് റൂട്ടുകളും 36 ലോറി റൂട്ടുകളും ഉണ്ടായിരുന്നു. കോർപ്പറേഷന്റെ വാഹനക്കൂട്ടത്തിൽ 901 ബസുകളും 51 ലോറികളും 29 മറ്റ് വാഹനങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു. മുപ്പത് ബസുകളും എട്ട് ലോറികളും പുതിയവയായിരുന്നു. പത്ത് പഴയ ബസുകളും ഏഴ് ലോറികളും ഒരു ട്രാക്ടർ-ട്രെയിലറും മറ്റ് ഉപയോഗങ്ങൾക്കായി മാറ്റി. <ref name=":4" /> കെ‌എൽ‌എക്സ് രജിസ്ട്രേഷൻ സീരീസ് കെ‌എസ്‌ആർ‌ടി‌സിക്കായി നീക്കിവച്ചു. 1989 ജൂലൈ 1 ന്, കെ‌എസ്‌ആർ‌ടി‌സി ബസുകൾ തിരുവനന്തപുരത്തെ ഒരു പ്രത്യേക ആർ‌ടി‌ഒയിൽ കെ‌എൽ -15 രജിസ്ട്രേഷൻ സീരീസുമായി രജിസ്ട്രേഷൻ ആരംഭിച്ചു.<ref name=":5">{{cite news |title=Kerala State Road Transport Corporation buses get new registration series |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/Kerala-State-Road-Transport-Corporation-buses-get-new-registration-series/articleshow/20611019.cms |work=The Times of India}}</ref> 2001-ൽ കെ. ബി. ഗണേഷ് കുമാർ ഗതാഗത മന്ത്രിയായി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഹ്രസ്വമായ ഭരണ കാലയളവിനുള്ളിൽ കോർപ്പറേഷനിൽ ഗുണകരമായ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തി. വോൾവോ ബസുകൾ ആദ്യമായി അവതരിപ്പിച്ചത് സംസ്ഥാന ഗതാഗത കോർപ്പറേഷനാണ് കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബോഡി വർക്ക് പുറത്തു കൊടുത്ത് ചെയ്യിച്ചു. ബസുകളുടെ സമകാലിക രൂപകൽപ്പന ഹൈടെക് ആയി പരസ്യപ്പെടുത്തി. ബസ് ലിവറി പുനർരൂപകൽപ്പന ചെയ്യാൻ കുമാർ സാബു സിറിലിനെ നിയോഗിച്ചു. തിരുവനന്തപുരത്ത് ലോ-എൻട്രി, എയർ സസ്‌പെൻഷൻ ബസുകൾ എന്നിവ അവതരിപ്പിച്ചു. കൂടാതെ മിനിബസ് സർവീസ് ആരംഭിച്ചു. മാറ്റങ്ങൾ യാത്രക്കാരെ ആകർഷിച്ചു. ഇത് കോർപ്പറേഷനെ ലാഭകരമാക്കി. <ref>{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/archive/forced-facelift-brings-fortune-to-keralas-public-transport/58716/|title=Forced Facelift Brings Fortune To Kerala's Public Transport|date=2002-09-30|website=The Financial Express|language=en-US|access-date=2018-12-20}}</ref> == സംഘടനാ ഘടന == കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയുടെ മാനേജ്‌മെന്റിന്റെ മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്നത് ഒരു ഡയറക്ടർ ബോർഡാണ്. അതിൽ ചെയർമാൻ-കം-മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടർ (സി.എം.ഡി) ഉം കേരള സർക്കാർ നിയമിച്ച മറ്റ് ഡയറക്ടർമാരും ഉൾപ്പെടുന്നു. സംഘടനയുടെ ചീഫ് എക്സിക്യൂട്ടീവായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന സി.എം.ഡി. ദൈനംദിന പ്രവർത്തനങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള ഉത്തരവാദിത്തം അദ്ദേഹത്തിനാണ്. ===ഡയറക്ടർമാരുടെ ബോർഡ്=== {| class="wikitable" |+ ഡയറക്ടർ ബോർഡ് – KSRTC <ref>{{Cite web |title=കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ - keralartc.com |url=https://www.keralartc.com/directory/key-people |access-date=2025-04-20 |website=കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ - keralartc.com |language=en-US}}</ref> ! പേര് !! പദവി |- | [[സി. പി. ജോൺ|സി.പി. ജോൺ]]|| ഗതാഗത മന്ത്രി, [[കേരള സർക്കാർ]] |- | പി.ബി. നൂഹ്, [[ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ്|IAS]]|| സർക്കാർ സെക്രട്ടറി, ഗതാഗത വകുപ്പ് |- | പി.എസ്. പ്രമോജ് ശങ്കർ, [[ഇന്ത്യൻ ഓർഡനൻസ് ഫാക്ടറി സർവീസ്|IOFS]]|| [[ചെയർ (ഓഫീസർ)#പൊതു കോർപ്പറേഷനുകൾ|ചെയർമാൻ]] & [[ഡയറക്ടർ (ബിസിനസ്)#മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടർ|മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടർ]] |- | സി.എച്ച്. നാഗരാജു, [[ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസ്|ഐ.പി.എസ്]]|| ഡയറക്ടർ {{Small|(Transport Commissioner)}} |- | നെൽസൺ ജെ || ഡയറക്ടർ {{Small|(Additional Secretary, Finance Department)}} |- | കെ.എസ്. വിജയശ്രീ || ഡയറക്ടർ {{Small|(Additional Secretary, Transport Department)}} |- | ഡോ. സാംസൺ മാത്യു || ഡയറക്ടർ {{Small|([[National Transportation Planning and Research Centre]] (NATPAC))}} |- | എൻ. ജീവൻ || ഡയറക്ടർ {{Small|(Additional Law Secretary, Law Department)}} |} 2012-ൽ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയെ ഒഴിവാക്കി കൊണ്ട് കേരള സർക്കാർ അന്തർ ജില്ലാ ബസുകളുടെ പുതിയ പെർമിറ്റുകൾ താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവച്ചുകൊണ്ട് ഒരു വിജ്ഞാപനം പുറപ്പെടുവിച്ചു. കോർപ്പറേഷൻ ആ റൂട്ടുകൾ ഏറ്റെടുക്കുമെന്ന് കരുതിയിരുന്നെങ്കിലും, അത് കൊച്ചിയിൽ നിന്ന് നിരവധി വടക്കൻ ജില്ലകളിലേക്കുള്ള സർവീസിന്റെ കുറവ് സൃഷ്ടിച്ചു. സി.പി.പി.ആർ ഗവേഷണ-പദ്ധതി ഡയറക്ടർ മധു ശിവരാമൻ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി-സ്വകാര്യ ബസ് ഓപ്ഷനുകളെക്കുറിച്ച് ഒരു പഠനം നടത്തി.<ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/Concern-over-decline-in-number-of-inter-district-buses/article16786016.ece|title=Concern over decline in number of inter-district buses|last=Paul|first=John L.|date=2016-12-09|work=The Hindu|access-date=2017-10-02|issn=0971-751X}}</ref> നഗര ഗതാഗതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കാര്യങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനായി 2015 ൽ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.യുടെ കീഴിൽ കേരള അർബൻ റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ (കെ.യു.ആർ.ടി.സി) രൂപീകരിച്ചു.{{sfn|Chandran|2018|p=422}2015 ഏപ്രിൽ 12 ന് തേവരയിൽ ഇത് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു.{{sfn|Chandran|2018|p=423}} 2021 ജൂൺ 2-ന്, KSRTC എന്ന ചുരുക്കപ്പേരും 'ആനവണ്ടി' എന്ന ലോഗോയും ഉപയോഗിക്കാനുള്ള അവകാശം 1999-ലെ ട്രേഡ്‌മാർക്ക് ആക്ട് പ്രകാരം കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് കോർപ്പറേഷന് പൂർണ്ണമായും നൽകി. കർണാടക സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 2014-ൽ ഒരു നോട്ടീസ് പുറപ്പെടുവിച്ചു. കേരളം KSRTC ഉപയോഗിക്കുന്നത് നിർത്തണമെന്ന് അവർ പ്രസ്താവിച്ചു.<ref>{{Cite web|last=Narayanan|first=Nirmal|date=2021-06-02|title=Karnataka loses 'KSRTC' to Kerala, Trade Marks Registry pronounces verdict|url=https://www.ibtimes.co.in/karnataka-loses-ksrtc-kerala-trade-marks-registry-pronounces-verdict-837078|access-date=2021-06-03|website=www.ibtimes.co.in|language=en}}</ref> ബൗദ്ധിക സ്വത്തവകാശത്തിനായുള്ള നീണ്ട പോരാട്ടത്തിന് ശേഷം, സംസ്ഥാന ഗതാഗത കോർപ്പറേഷനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട 'KSRTC' എന്ന ചുരുക്കപ്പേരുള്ള ട്രേഡ്‌മാർക്കുകളുടെ നിയമപരമായ അവകാശം കേരള റോഡ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് കോർപ്പറേഷനു ലഭിച്ചു. എംബ്ലം, KSRTC എന്ന ചുരുക്കപ്പേര്, ലോഗോ, ആനവണ്ടി <ref name="auto"/> എന്നീ പേരുകൾ കേരള റോഡ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് കോർപ്പറേഷനുടേതാണെന്ന് ട്രേഡ് മാർക്ക് രജിസ്ട്രി സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തി. വാണിജ്യ വ്യവസായ മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലുള്ള കൺട്രോളർ ജനറൽ ഓഫ് പേറ്റന്റ്സ് ഡിസൈൻ ആൻഡ് ട്രേഡ് മാർക്ക് 2021 ജൂൺ 3-ന് കേരളത്തിന്റെ അവകാശവാദം അംഗീകരിച്ചു. രജിസ്ട്രേഷൻ കേരള ആർ‌ടി‌സിയെ വ്യാപാരമുദ്രകളുടെ ഏക സൂക്ഷിപ്പുകാരനാക്കി.<ref>{{Cite news|last=Radhakrishan|first=S. Anil|date=2021-06-20|title=LNG powered KSRTC bus service from Monday|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/lng-powered-ksrtc-bus-service-from-monday/article34864480.ece|access-date=2021-06-21|issn=0971-751X}}</ref> 2021 നവംബർ 9-ന്, കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയുടെ ദീർഘദൂര ബസുകൾ 10 വർഷത്തേക്ക് കാര്യക്ഷമമായി പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നതിനായി ഒരു സ്വതന്ത്ര കമ്പനിയായി കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി-സ്വിഫ്റ്റ് രൂപീകരിച്ചു.<ref>{{Cite web |agency=TNN|date=20 February 2021 |title=KSRTC-SWIFT comes into force {{!}} Thiruvananthapuram News |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/ksrtc-swift-comes-into-force/articleshow/81116673.cms |access-date=2022-05-24 |website=The Times of India |language=en}}</ref> == സർവ്വീസ് വിഭാഗങ്ങൾ == [[File:KSRTC Jnurom AC VOLVO bus at Angamaly bus station.JPG|thumb|right|250px|കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ ജനറം പദ്ധതിയിൽ കേരളത്തിനു ലഭിച്ച എ.സി. വോൾവോ ബസ്]] കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി-ക്ക് [[അശോക് ലെയ്‌ലാൻഡ്|അശോക് ലെയ്ലാൻഡ്]], [[ടാറ്റാ മോട്ടോർസ്]],ഐഷർ, വോൾവോ, സ്കാനിയ എന്നീ‍ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ബസ്സുകൾ ഉണ്ട് കൂടാതെ ഇലക്ട്രിക് CNG ബസുകളും വാങ്ങുന്നു ബസ്സുകളുടെ തരം ഇങ്ങനെ ആണ്. '''ഓർഡിനറി''' ചെറിയ ദൂരങ്ങളിൽ ഓടുന്ന സാധാരണ സർവ്വീസുകളാണിവ. സൂപ്പർ ക്ലാസ്സ് ബസ്സുകളുടെ പെർമിറ്റ് കാലാവധി കഴിയുമ്പോൾ അവ ഓർഡിനറി സർവ്വീസുകൾക്ക് വേണ്ടി തയ്യാറാക്കുന്നു. അതിനാൽ പഴക്കം ചെന്ന ബസുകൾ ഈ വിഭാഗത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഫീഡർ സർവ്വീസുകൾ ഓർഡിനറിയിൽപ്പെടുന്നു. പലപ്പോഴും ഗ്രാമ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഓർഡിനറി സർവീസ് മാത്രമാണ് ഉണ്ടാവുക. '''ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ''' ദീർഘദൂരത്തിലുള്ള സർവ്വീസുകൾക്ക് ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നതാണ് ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ. ഓർഡിനറിയെ അപേക്ഷിച്ച് ഇവ നിർത്തുന്ന സ്ഥലങ്ങൾ കുറവാണ്. മഞ്ഞയും ചുവപ്പും ചേർന്ന നിറങ്ങൾ ആണ് ഇവയ്ക്ക്. ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ് , ലോ ഫ്ലോർ, ടൗൺ ടു ടൗൺ ബസ്സുകൾ ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചറുകളിൽപ്പെടുന്നു. ഇവ വ്യത്യസ്ത നിറങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ ചാർജ് ഓർഡിനറിയേക്കാൾ കൂടുതൽ ആണ്. എന്നാൽ ഓർഡിനറി ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ്പ്‌ ബസ് സ്റ്റോപ്പുകൾ കുറവാണെങ്കിലും ഓർഡിനറിയുടെ ചാർജിൽ തന്നെയാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. അനന്തപുരി, വേണാട്, മലബാർ തുടങ്ങിയവയും ഈ വിഭാഗത്തിൽ വരുന്നു. '''സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ്''' വളരെ കൂടിയ ദൂരത്തേയ്ക്ക് സർവ്വീസ് നടത്തുന്ന വാഹനങ്ങളാണിവ. അതിവേഗം നിഷ്കർച്ചിട്ടുള്ള ഈ ബസ്സുകൾ ഏറ്റവും പ്രധാന സ്ഥലങ്ങളിൽ നിർത്തുന്നതാണ്. മഞ്ഞയും ചുവപ്പും നിറത്തിലുള്ള ഇവ പൊതുവെ കാണാൻ മനോഹരമാണ്. ശീതീകരണ സംവിധാനമുള്ള ലോഫ്ലോർ, സന്ദേശവാഹിനി ഇവയൊക്കെ സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റുകളാണ്. '''സൂപ്പർ ഡീലക്സ്''' ഉയർന്ന യാത്രാ സൗകര്യങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തി ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ ട്രെയിനുകളേക്കാൾ വേഗത്തിൽ യാത്രക്കാരെ ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്ത് എത്തിക്കുന്നതിനുദ്ദേശിച്ചു തുടങ്ങിയതാണിവ. മിന്നൽ സർവ്വീസ്, സിൽവർ ലൈൻ ജെറ്റ് സർവീസുകളുടെ പരിഷ്കരിച്ച പതിപ്പാണ്. '''സൂപ്പർ എക്സ്പ്രസ്സ്''' പച്ച നിറമുള്ള സൂപ്പർ ക്ലാസ്സ് ബസ്സുകളാണിത്. ഇടയ്ക്ക് നിർത്തിവച്ചിരുന്നെങ്കിലും പുനരാരംഭിച്ചു. അൻപതോളം ബസ്സുകൾ ഈ സർവ്വീസുകൾ നടത്തുന്നുണ്ട്. കൂടാതെ ഗരുഡ,ഗരുഡ മഹാരാജ,വെസ്റ്റിബ്യൂൾ, എന്ന പേരുകളുള്ള ബസ്സുകളും സർവ്വീസിലുണ്ട്. {| class="wikitable" ! തരം !! align="right" | എണ്ണം |- | അശോക് ലയലാൻഡ് || align="right" | 2940{{തെളിവ്}} |- | റ്റാറ്റാ മോട്ടോഴ്സ് || align="right" | 1562{{തെളിവ്}} |- | ഐഷർ || align="right" | 200{{തെളിവ്}} |- |[[വോൾ‌വോ]] ആഡംബര ബസ്സുകൾ || align="right" | 11{{തെളിവ്}} |- | സ്കാനിയ ആഡംബര ബസ്സുകൾ || align="right" | 18{{തെളിവ്}} |- ! ആകെ !! 4731 |} [[ചിത്രം:Double Decker Bus Kochi.JPG|thumb|left|രണ്ടു നിലയുള്ള ബസ്, കൊച്ചി]] * ഇതിൽ 2124 ബസ്സുകൾ ( 45.15 % ) 7 വർഷത്തിനു മുകളിൽ പ്രായം ഉള്ളവയാണ് * 366 ബസ്സുകൾ ( 7.78 % ) 10 വർഷത്തിനു മുകളിൽ പ്രായം ഉള്ളവയാണ്. ഇവയെ സേവനത്തിൽ നിന്നും നീക്കം ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. == ഓഫീസുകളും ഡിപ്പോകളും == === ഹെഡ് ഓഫീസ് === * ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് ഭവൻ, കിഴക്കേ കോട്ട, തിരുവനന്തപുരം === ഡിപ്പോകൾ === [[File:KSRTC Kozhikode.jpg|thumbnail|കോഴിക്കോട് കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി ബസ് സ്റ്റേഷൻ]] # [[ആറ്റിങ്ങൽ]] ദേശീയപാതയിൽ # [[ആലപ്പുഴ]] # [[ആലുവ]] റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനടുത്ത് # [[ചങ്ങനാശ്ശേരി]] # [[ചെങ്ങന്നൂർ]] # [[ചേർത്തല]] # [[എറണാകുളം]] # [[കണ്ണൂർ]] # [[കാസർഗോഡ്]] # [[കായംകുളം]] # [[കൊല്ലം]] # [[കൊട്ടാരക്കര]] # [[കോട്ടയം]] # [[കോഴിക്കോട്]] പുതിയ സ്റ്റാൻ്റിനടുത്ത് മാവൂർ റോഡിൽമാ # [[മൂവാറ്റുപുഴ]] # [[നെടുമങ്ങാട്]] # [[നെയ്യാറ്റിൻകര]] # [[പാലാ]] # [[പാലക്കാട്]], മിഷൻ സ്കൂളിന് സമീപം # [[പാപ്പനംകോട്]] # [[പത്തനംതിട്ട]] # [[പെരുമ്പാവൂർ]] വുത്താകൃതിയിൽ കെട്ടിടം # [[സുൽത്താൻ ബത്തേരി]] # [[തിരുവല്ല]] # [[തൃശ്ശൂർ]] റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ കൊക്കാല ഭാഗത്ത് # തിരുവനന്തപുരം സെൻട്രൽ, തമ്പാനൂരിൽ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷന് എതിർവശം # തിരുവനന്തപുരം സിറ്റി # [[വിഴിഞ്ഞം]] # [[വെഞ്ഞാറമൂട്]] === സബ് ഡിപ്പോകൾ === {{Div col begin|4}} # [[അടൂർ]] # [[അങ്കമാലി]] ദേശീയപാതയിൽ # [[ചടയമംഗലം]] # [[ചാലക്കുടി]] ടൗണിൽ # [[ചാത്തന്നൂർ]] # [[ചിറ്റൂർ]] # [[ഈരാറ്റുപേട്ട]] # [[ഗുരുവായൂർ]] # [[ഹരിപ്പാട്]] # [[കൽപറ്റ|കല്പറ്റ]] # [[കണിയാപുരം]] # [[കരുനാഗപ്പള്ളി]] # [[കാട്ടാക്കട]] # [[കട്ടപ്പന]] # [[കിളിമാനൂർ]] # [[കോതമംഗലം]] # [[കുമളി]] # [[മാള]] # [[മലപ്പുറം]], കുന്നുമ്മലിൽ # [[മാനന്തവാടി]] # [[മാവേലിക്കര]] # [[വടക്കൻ പറവൂർ|നോർത്ത് പറവൂർ]] # [[പാറശ്ശാല]] # [[പത്തനാപുരം]] # [[പയ്യന്നൂർ]] # [[പെരിന്തൽമണ്ണ]] ടൗണിൽ രാമദാസ് ആശുപത്രി ഭാഗത്ത് # [[പേരൂർക്കട]] # [[പിറവം]] # [[പൊൻകുന്നം]] # [[പൊന്നാനി]] # [[പൂവാർ]] # [[പുനലൂർ]] # [[തലശ്ശേരി]] # [[താമരശ്ശേരി]] # [[തൊടുപുഴ]] # [[തൊട്ടിൽപ്പാലം]] # [[വൈക്കം]] # [[വെള്ളനാട്]] # [[വെള്ളറട]] # [[വെഞ്ഞാറമ്മൂട്]] # വികാസ് ഭവൻ # [[വിതുര]] # [[നിലമ്പൂർ]] # [[മണ്ണാർക്കാട്]] നെല്ലിപ്പുഴ ജംക്ഷനിൽ {{Div col end}} === ഓപ്പറേറ്റിങ്ങ് ഡിപ്പോകൾ === {{Div col begin|4}} # [[ആര്യനാട്]] # [[ആര്യങ്കാവ്]] # [[എടത്വാ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|എടത്വ]] # [[എരുമേലി]] # [[ഇരിഞ്ഞാലക്കുട]] # [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ]] # [[കുളത്തൂപ്പുഴ]] # [[മല്ലപ്പള്ളി]] # [[മൂലമറ്റം]] # [[മൂന്നാർ]] # [[പാലോട്]] # [[പന്തളം]] # [[ശാസ്താംകോട്ട]] # [[പുതുക്കാട്]] # [[തിരുവമ്പാടി]] # [[വടകര]] # [[വടക്കഞ്ചേരി]] # [[നെടുങ്കണ്ടം]] # [[കൂത്താട്ടുകുളം]] # [[കോന്നി]] {{Div col end}} പുതിയതായി ഓപ്പറേറ്റിംഗ് ഡിപ്പോകൾ സ്ഥാപിക്കാൻ സാധ്യതയുള്ള നഗരങ്ങൾ.. മഞ്ചേരി, നെന്മാറ, പട്ടാമ്പി കൊണ്ടോട്ടി ഷോർണൂര്ഒറ്റപ്പാലം,ചെർപുളശേരി, പരപ്പനങ്ങാടി,വളാഞ്ചേരി, കളമശ്ശേരി === വർക്ക്ഷോപ്പുകൾ === # [[പാപ്പനംകോട്]] (മുഖ്യ വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[മാവേലിക്കര]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[ആലുവ]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[എടപ്പാൾ]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[കോഴിക്കോട്]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) === ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം === കെ എസ് ആർ ടി സി യിലെ വിവിധ വിഭാഗം ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കും, ജീവനക്കാർക്കും അതതു തസ്തികപ്രകാരമുള്ള ജോലിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ആവശ്യമായ പരിശീലനം നൽകുന്നതിന് 3 ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്. * തിരുവനന്തപുരം (ആസ്ഥാന ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, അട്ടക്കുളങ്ങര.) * അങ്കമാലി (പ്രാദേശിക ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, അങ്കമാലി ബസ് സ്റ്റേഷൻ ) * എടപ്പാൾ (പ്രാദേശിക ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്, എടപ്പാൾ) == നിരത്തിലിറങ്ങുന്ന പുതിയ സർവ്വീസുകൾ == [[File:New sleeper bus of KSRTC.jpeg|thumb|AC സ്ലീപ്പർ ബസ്]] * '''അനന്തപുരി സിറ്റി ഫാസ്റ്റ്''' : 140 *'''ജനറം വോൾവോ ഏസി ലോഫ്ലോർ''' *'''ജനറം ടാറ്റാ മാർക്കോപോളോ നോൺ ഏസി ലോഫ്ലോർ''' *'''ജനറം ലെയ്ലാന്റ് നോൺ ഏസി ലോഫ്ലോർ''' *'''രാജധാനി റിങ് റോഡ് സർവീസ്''' :10 *'''ഗരുഡ കിങ് ക്ലാസ് - വോൾവോ മൾട്ടി ആക്സിൽ ''': 9 *''' ഗരുഡ മഹാരാജ - സ്കാനിയ മൾട്ടി ആക്സിൽ''' :18 *'''ഗരുഡ സഞ്ചാരി - വോൾവോ''' 2 *'''ഗജരാജ് - വോൾവോ B11R മൾട്ടി ആക്സിൽ സ്ലീപ്പർ : 8''' *'''മിന്നൽ''' '''സൂപ്പർ എയർ ഡീലക്സ്''' * '''വെസ്റ്റിബ്യൂൾ''' ''': 1''' *'''സിറ്റി റൈഡ് ഇലക്ട്രിക് ഡബിൾ ഡക്കർ : 2''' == പലവക == * കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ്സുകൾ ദിവസവും സഞ്ചരിക്കുന്ന ദൂരം മുൻപ് 12,00,000 ആയിരുന്നത് ഇപ്പോൾ 14,22,546 ആക്കി ഉയർത്തിയിരിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.keralartc.com/html/aboutus.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2007-07-09 |archive-date=2018-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180625184242/http://www.keralartc.com/html/aboutus.html |url-status=dead }}</ref> * ദിവസവും 4232 പുനർ‌നിർണ്ണയിച്ച യാത്രകൾ ആണ് ഉള്ളത്. 4704 ബസ്സുകൾ ദിവസവും യാത്ര നടത്തുന്നു. * ഒരു ദിവസം കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ്സുകളിൽ ശരാശരി 31.45 ലക്ഷം യാത്രികർ സഞ്ചരിക്കുന്നു{{തെളിവ്}} ഗ്രാമ പഞ്ചായത്തുകൾ ഇന്ധന ചെലവ് വഹിക്കുന്ന ഗ്രാമവണ്ടി പദ്ധതി ആരംഭിച്ചു ഇലക്ടിക് ബസുകൾ വാങ്ങി ഓർഡിനറി സർവീസുകൾ ഘട്ടം ഘട്ടമായി ഫോസിൽ ഇന്ധന മുക്തമാക്കും പരമാവധി ബസുകൾ ഡിപ്പോ ഇല്ലാത്ത സ്ഥലങ്ങളിൽ സ്റ്റേ ചെയ്യുന്ന ബസ്സുകൾ ആക്കുന്നു == ചിത്രശാല == <gallery> File:KSRTC Scania Maharaja RP 666.jpg|thumb|ഗരുഡ മഹാരാജ സ്കാനിയ ബസ് File:Kerala RTC.jpg|ഗരുഡ കിംഗ് ക്ലാസ് വോൾവോ ബസ് KSRTC orninary bus.JPG|ഓഡിനറി File:Double Ducker Ksrtc bus from Angamaly bus stand.jpg | രണ്ട് തട്ടുള്ള ബസ്സ് അങ്കമാലിയിൽനിന്നും K.S.R.T.C.Bus.jpg|വേണാട് KSRTC "fast passenger".JPG|ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ KSRTC superfast.JPG|സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ് Kerala State RTC Super Express side view.JPG|സൂപ്പർ എക്സ്പ്രസ്സ് Ksrtc ac bus ernakulam.JPG|ടാറ്റ ഗ്ലോബസ് എ.സി എയർബസ് File:KURTC Volvo AC Low floor bus.jpg|thumb|വോൾവോ എസി ലോഫ്ലോർ ബസ് Ashlok Leyland old Indian bus.jpg|പഴയ തലമുറയിൽ പെട്ട ഒരു വണ്ടി KSRTC GARUDA SANCHARI VOLVO BUS IN TRAFFIC BLOCK.jpg|thumb|ഗരുഡ സഞ്ചാരി സിംഗിൾ ആക്സിൽ വോൾവോ ബസ് File:JN 548 Wayanad.jpg|thumb|ലെയ്ലാൻഡ് നോൺ എസി ലോഫ്ലോർ ബസ് </gallery> == പുറം കണ്ണികൾ == {{commonscat|Kerala State Road Transport Corporation|കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി}} * [http://www.keralartc.com/ ഔദ്യോഗിക സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231105161733/https://keralartc.com/ |date=2023-11-05 }} == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist|2}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ബസ്സ് കമ്പനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ റോഡ് ഗതാഗതം]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഗതാഗതം]] [[വർഗ്ഗം:കേരള സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള കമ്പനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ_പൊതുമേഖലാ_സ്ഥാപനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ആസ്ഥാനമായുള്ള കമ്പനികൾ]] n8ha1cbvdz2o2libofp6so6o9oz9lll 4652101 4652100 2026-08-01T10:23:15Z Meenakshi nandhini 99060 /* സംഘടനാ ഘടന */ 4652101 wikitext text/x-wiki {{Div col end}}{{Infobox company | name = കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി | company_logo = [[File:Kerala State Road Transport Corporation logo.png|200px]] | type = [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിന്റെ]] ഗതാഗത മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലുള്ള പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനം | foundation = | location_city = [[തിരുവനന്തപുരം]], [[കേരളം]] | location_country = [[ഇന്ത്യ]] | location = | locations = <!--# of locations--> | key_people = പ്രമോദ് ശങ്കർ | area_served = കേരളം, തമിഴ്‌നാട്, കർണ്ണാടക | industry = [[പൊതു ഗതാഗത ബസ് സർവീസ്]] | products = [[Bus transport]], ചരക്ക് നീക്കം, Services | services = വോൾവോ എസി എയർബസ്, സ്കാനിയ എയർ ബസ് ,ഗരുഡ കിംങ് ക്ലാസ്, ഗരുഡ മഹാരാജ , സൂപ്പർ എയർ ഡീലക്സ് (മിന്നൽ) എയർ ബസ്, സൂപ്പർ ഡീലക്സ് എയർ ബസ്, ശബരി സൂപ്പർ ഡീലക്സ് എയർ ബസ്, സൂപ്പർ എക്സ്പ്രസ്, സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ്, ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ്പ് ഫാസ്റ്റ് പാസഞ്ചർ, ഫാസ്റ്റ് പാസഞ്ചർ, വേണാട്, മലബാർ, തിരുകൊച്ചി, അനന്തപുരി ഫാസ്റ്റ്, രാജധാനി,ടൗൺ ടു ടൗൺ, പോയിന്റ് ടു പോയിൻറ്, ഡബിൾ ഡക്കർ ,വെസ്റ്റിബ്യൂൾ, ലിമിറ്റഡ് സ്‌റ്റോപ്പ് ഓർഡിനറി, ഓർഡിനറി, പിങ്ക് ബസ് (ലേഡീസ് ഒൺലി) ,JNRUM എ.സി.ലോഫ്ലോർ, JNRUM നോൺ എ.സി.ലോഫ്ലോർ | revenue = | operating_income = | net_income = | num_employees = | divisions = | subsid = [[കേരള അർബൻ റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപറേഷൻ]]<ref name="kurtc">{{Cite news|url = http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/all-jnnurm-buses-to-be-brought-under-kurtc/article6534522.ece|title = All JNNURM buses to be brought under KURTC|last = |first = |date = October 26, 2014|work = The Hindu |access-date = 20 Jan 2015}}</ref> | slogan = | homepage = [http://www.keralartc.com keralartc.com] | dissolved = | footnotes = കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ | intl = Yes | Native name = ആനവണ്ടി. }} [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 3z.jpg|പകരം=കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ|ലഘുചിത്രം]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 2z.jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 1z.jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 10z.jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 11z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 12z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 13z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 14z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 15z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ തിരുവനന്തപുരം. വളപ്പിൽ നട്ട് പരിപാലിക്കുന്ന ഒരു [[ആര്യവേപ്പ്]] Neem tree ശാസ്ത്രീയ നാമം Azadirachta indica കുടുംബം Meliaceae.]] {{prettyurl|Kerala State Road Transport Corporation}} {{For|കർണാടക സംസ്ഥാനത്തെ ട്രാൻസ്പോർട് കോർപ്പറേഷനെക്കുറിച്ചറിയാൻ|കർണാടക സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ}} <!--[[ചിത്രം:KSRTC bustand TDPZA.jpg|thumb|200px|right|കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ് സ്റ്റാന്റ്, [[തൊടുപുഴ]]]]--> [[കേരള സർക്കാർ]] നടത്തുന്ന [[ബസ്]] കമ്പനി ആണ് '''കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ''' ({{lang-en|Kerala State Road Transport Corporation - KSRTC}}) (കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി - കേരള സംസ്ഥാന നിരത്ത് ഗതാഗത സംസ്ഥാപിത സംഘം). ''ആനവണ്ടി'' എന്ന ഇരട്ടപേരിൽ അറിയപെടുന്ന സംസ്ഥാന ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ഏറ്റവും പഴയ ബസ് കമ്പനികളിൽ ഒന്നാണ് പൊതു മേഖലാ സ്ഥാപനമായ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി{{തെളിവ്}}. നിശ്ചിത തുക നൽകി ടിക്കറ്റ് എടുത്തു മാത്രമേ ഇവയിൽ യാത്ര ചെയ്യാൻ സാധിക്കുകയുള്ളൂ. ഇവയുടെ ഓർഡിനറി സർവീസുകളിൽ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് ചിലവ് കുറഞ്ഞ രീതിയിൽ യാത്ര ചെയ്യാൻ സാധിക്കും. വരുമാനവും ചിലവുകളും തമ്മിൽ യോജിച്ചു പോകാത്തതിനാൽ ഈ സ്ഥാപനം കാര്യമായ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി നേരിട്ടിരുന്നു. ഇത് സ്ഥാപനത്തിന്റെ നടത്തിപ്പിനെയും ജീവനക്കാരുടെ ശമ്പള വിതരണത്തെയും സാരമായി ബാധിച്ചിരുന്നു. എങ്കിലും സർക്കാർ സഹായം പലപ്പോഴും ലഭിക്കുന്നതായി കാണാം. ഗതാഗത മന്ത്രിക്കാണ് സ്ഥാപനത്തിൻ ചുമതല. നിലവിൽ പത്തനാപുരം MLA ഗണേഷ് കുമാർ ആണ് ഗതാഗതമന്ത്രി[[പ്രമാണം:Kerala RTC.jpg|ലഘുചിത്രം|KSRTC Bus in Mysore]] == ചരിത്രം == [[ചിത്രം:Old photo of KSRTC Bus Station.jpg|thumb|left|തൃശ്ശൂരിലെ ബസ് ഡിപ്പോ, ഒരു പഴയ ചിത്രം]] <!--[[ചിത്രം:ചാലക്കുടി-സൌത്ത്-ജങ്ഷൻ.jpg|thumb|200px|കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ് - [[ചാലക്കുടി]] കവലയിൽ]]--><!----> 1936 ൽതിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റേറ്റ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് ഡിപാർട്ട്മെന്റ് എന്ന പേരിൽ തിരുവിതാംകൂറിലെ അവസാനത്തെ രാജാവായിരുന്ന ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ആണ് KSRTC സ്ഥാപിച്ചത്. ഇന്ത്യയിൽ ഒരു രാജാവ് സ്ഥാപിച്ച സർക്കാർ ബസ് കമ്പനി എന്ന അപൂർവത KSRTC ക്ക് മാത്രം. ലണ്ടൻ പാസഞ്ജർ ട്രാൻസ്പോർട്ട് ബോർഡിന്റെ അസിസ്റ്റന്റ് ഓപറേറ്റിങ്ങ് സൂപറിന്റെൻഡെന്റ് ആയിരുന്ന [[ഇ.ജി. സാൾട്ടർ]] [[1937]] [[സെപ്റ്റംബർ 20|സെപ്റ്റംബർ 20-നു]] ഗതാഗതവകുപ്പിന്റെ സൂപറിന്റെൻഡെന്റ് ആയി അവരോധിക്കപ്പെട്ടു. [[തിരുവനന്തപുരം]] - [[കന്യാകുമാരി]], [[പാലക്കാട്]] - [[കോയമ്പത്തൂർ]] തുടങ്ങിയ പ്രധാന അന്തർ സംസ്ഥാന പാതകൾ ദേശസാൽക്കരിച്ചതോടെ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. വളർന്നു. [[ഇംഗ്ലണ്ട്|ഇംഗ്ലണ്ടിൽ]] നിന്ന് ഇറക്കുമതി ചെയ്ത, കോമറ്റ് ഷാസിയിൽ പെർകിൻസ് ഡീസൽ എഞ്ജിൻ ഘടിപ്പിച്ച 60 ബസ്സുകളായിരുന്നു ആദ്യത്തെ ബസ്സുകളുടെ ശ്രേണി. സാൾട്ടറുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ തിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റേറ്റ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് ഡിപാർട്ട്മെന്റ് ജീവനക്കാർ തന്നെയായിരുന്നു ബസ്സുകളുടെ ബോഡി നിർമ്മിച്ചത്. തിരുവനന്തപുരം - കന്യാകുമാരി പാത ദേശസാൽക്കരിച്ചതിനാൽ സ്വകാര്യ ഗതാഗത സ്ഥാപനങ്ങളിൽ നിന്ന് ജോലി നഷ്ടപ്പെടാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ളവർക്ക് കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയിൽ അന്ന് നിയമനത്തിന് മുൻ‌ഗണന നൽകി. അന്ന് ജീവനക്കാരെ തിരഞ്ഞെടുത്ത രീതി ഇന്നും കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയിൽ ജീവനക്കാരെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിന് പിന്തുടരുന്നു.നൂറോളം ജീവനക്കാരെ ഇൻസ്പെക്ടർമാരും കണ്ടക്ടർമാരുമായി നിയമിച്ചുകൊണ്ടാണ് ഗതാഗത വകുപ്പ് ആരംഭിച്ചത്. സംസ്ഥാന മോട്ടോർ സർവ്വീസ് ശ്രീ [[ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ|ചിത്തിരതിരുന്നാൾ മഹാരാജാവ്]] [[1938]], [[ഫെബ്രുവരി 20]]-ന്<ref>{{cite news|title = കവർസ്റ്റോറി|url = http://www.madhyamam.com/weekly/372|publisher = [[മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]] ലക്കം 685|date = 2011 ഏപ്രിൽ 11|accessdate = 2013 മാർച്ച് 12|language = മലയാളം}}</ref> ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന [[സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ|സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ]] ആശയമായിരുന്നു സർക്കാർ വകയിലെ ബസ് സർവീസ്.<ref>{{cite news|title = മൂക്കുള്ള ബസ്സും മുക്കാചക്രവും|url = http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/ftrackContentView.do?contentId=17411975&tabId=17&BV_ID=@@@|publisher = മലയാളമനോരമ|date = 2014 ഓഗസ്റ്റ് 25|accessdate = 2014 ഓഗസ്റ്റ് 25|language = മലയാളം|archiveurl = https://web.archive.org/web/20140825103131/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/ftrackContentView.do?contentId=17411975&tabId=17&BV_ID=@@@|archivedate = 2014-08-25|url-status = dead}}</ref> മഹാരാജാവും ബന്ധുജനങ്ങളുമായിരുന്നു ഉദ്ഘാടനയാത്രയിലെ യാത്രക്കാർ. സാൾട്ടർ തന്നെയായിരുന്നു ആദ്യയാത്രയിലെ ഡ്രൈവർ. ഈ ബസ്സും മറ്റ് 33 ബസ്സുകളും കവടിയാർ നഗരത്തിലൂടെ ഘോഷയാത്രയായി ഓടിയത് അന്ന് ആകർഷകമായ കാഴ്ചയായിരുന്നു. [[ചിത്രം:എറണാകുളത്തെ ബോട്ട് ജെട്ടി (1950).jpg|thumb|left|എറണാകുളം ജട്ടിയിൽ നിർത്തിയിട്ടിരിക്കുന്ന ബസ്സുകൾ (1950)]] റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ നിയമം [[1950|1950-ൽ]] നിലവിൽ വന്നതിനെ തുടർന്ന് കേരള സർക്കാർ [[1965|1965-ൽ]] കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. നിയമങ്ങൾ (സെക്ഷൻ 44) നിർമ്മിച്ചു. ഈ വകുപ്പ് 1965 [[ഏപ്രിൽ 1|ഏപ്രിൽ 1-നു]] ഒരു സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനമാക്കി. [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിന്റെ]] വിജ്ഞാ‍പന പ്രകാരം '''കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ''' 1965 [[മാർച്ച് 15|മാർച്ച് 15-നു]] സ്ഥാപിതമായി. === തിരുവിതാംകൂർ സംസ്ഥാന ഗതാഗത വകുപ്പ് === കേരള സംസ്ഥാന രൂപീകരണത്തിന് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പാണ് കോർപ്പറേഷന്റെ ചരിത്രം ആരംഭിക്കുന്നത്. ഇത് സർക്കാർ നടത്തുന്ന ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും പഴയ പൊതു റോഡ് ഗതാഗത സേവനങ്ങളിലൊന്നായി ഇതിനെ മാറ്റുന്നു. നിലവിലുള്ള പൊതുഗതാഗത സംവിധാനം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനായി, കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയുടെ മുൻഗാമിയായ തിരുവിതാംകൂർ സംസ്ഥാന ഗതാഗത വകുപ്പ് (ടി.എസ്.ടി.ഡി) സ്ഥാപിക്കാൻ രാജാവ് ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമ വർമ്മയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള തിരുവിതാംകൂർ സർക്കാർ തീരുമാനിച്ചു. <ref>[http://www.natgeotraveller.in/web-exclusive/web-exclusive-month/kerala-bus-journey/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150414040442/http://www.natgeotraveller.in/web-exclusive/web-exclusive-month/kerala-bus-journey/|date=14 April 2015}}</ref><ref>{{Cite news |last=Pradeep |first=K |date=2014-02-19 |title=When the buses drove in |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/society/when-the-buses-drove-in/article5706345.ece |access-date=2023-02-19 |issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite book|title=[[Travancore State Manual]]|last=Nagam Aiya|first=V|publisher=Nabu Press|year=2011|volume=1|orig-year=1901}}</ref> തുടക്കത്തിൽ, വകുപ്പ് ഇംഗ്ലണ്ടിൽ നിന്ന് 60 കൊമർ പിഎൻഎഫ്3 ചേസിസ് ഇറക്കുമതി ചെയ്തു. ലണ്ടൻ പാസഞ്ചർ ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് ബോർഡിന്റെ അന്നത്തെ അസിസ്റ്റന്റ് ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സൂപ്രണ്ടായിരുന്ന ഇ.ജി. സാൾട്ടറുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ, ഇറക്കുമതി ചെയ്ത ചേസിസിൽ പെർകിൻസ് ലിങ്ക്സ് ഡീസൽ എഞ്ചിനുകൾ ഘടിപ്പിച്ചു. ബസ് ബോഡികൾ ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റ് ജീവനക്കാരാണ് നിർമ്മിച്ചത്. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാൻ സി. പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ പ്രാദേശിക മരം ഉപയോഗിക്കണമെന്ന് നിർബന്ധിച്ചു. ബോഡി ഷോപ്പ് (സാൾട്ടറുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ) ആദ്യം ചക്കായിലായിരുന്നു. പിന്നീട് പാപ്പനംകോട്ടിലേക്ക് മാറ്റി. സാൾട്ടറിന്റെ പരീക്ഷണാത്മക ബോഡി ഡിസൈൻ ബാക്കിയുള്ള ബസുകളിൽ സ്റ്റാൻഡേർഡ് ആയി മാറി.<ref name=":3">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/society/when-the-buses-drove-in/article5706345.ece|title=When the buses drove in|last=PRADEEP|first=K.|date=2014-02-19|work=The Hindu|access-date=2018-07-31|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://archive.commercialmotor.com/article/21st-January-1938/9/british-oilers-inaugurate-state-owned-service-in-i|title=British Oilers inaugurate State-owned Service in India {{!}} 21st January 1938 {{!}} The Commercial Motor Archive|website=archive.commercialmotor.com|access-date=2018-07-31|archive-date=31 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180731183528/http://archive.commercialmotor.com/article/21st-january-1938/9/british-oilers-inaugurate-state-owned-service-in-i|url-status=dead}}</ref> തിരുവനന്തപുരം-കന്യാകുമാരി റൂട്ടിലെ മിക്ക സ്വകാര്യ ഓപ്പറേറ്റർമാരും റോഡുകൾ ദേശസാൽക്കരിച്ചപ്പോൾ അടച്ചുപൂട്ടേണ്ടിവന്നു. കൂടാതെ പരിചയസമ്പന്നരായ നിരവധി ഡ്രൈവർമാർക്കും കണ്ടക്ടർമാർക്കും ഇൻസ്പെക്ടർമാർക്കും ജോലി നഷ്ടപ്പെട്ടു. ടിഎസ്ടിഡി അവരെ നിയമിച്ചു. 81 അപേക്ഷകരിൽ നിന്ന് 60 പേരെ സാൾട്ടർ തിരഞ്ഞെടുത്തു. ബിരുദമുള്ള നൂറോളം അപേക്ഷകർ ഇൻസ്പെക്ടർമാരായും കണ്ടക്ടർമാരായും ജോലി ചെയ്തു.<ref name=":4">{{Cite web|url=http://www.keralartc.com/html/history.html|title=KeralaSRTC::History|website=www.keralartc.com|access-date=2018-07-31|archive-date=26 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180726121159/http://www.keralartc.com/html/history.html|url-status=dead}}</ref> 1938 ഫെബ്രുവരി 20-ന് മഹാരാജ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ (കുടുംബാംഗമായ കേണൽ ഗോദവർമ്മ രാജയും മറ്റ് വിശിഷ്ട വ്യക്തികളും) കവടിയാർ സ്‌ക്വയറിലേക്കുള്ള മെയിൻ റോഡിലൂടെ ആദ്യത്തെ ബസിൽ സഞ്ചരിച്ചു. സാൾട്ടർ ആണ് ബസ് ഓടിച്ചത്. 33 ബസുകളുടെ ഒരു കൂട്ടവും വലിയൊരു ജനക്കൂട്ടവും ആഘോഷത്തിൽ പങ്കുചേർന്നു. 1938 ഫെബ്രുവരി 21-ന് തിരുവനന്തപുരത്ത് നിന്ന് കന്യാകുമാരിയിലേക്ക് ആദ്യത്തെ ബസ് സർവീസ് നടത്തി. <ref>{{Cite news|url=https://www.ndtv.com/kerala-news/public-road-transport-service-in-kerala-turns-77-741029?amp=1&akamai-rum=off|title=Public Road Transport Service in Kerala Turns 77|work=NDTV.com|access-date=2018-07-31}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/150220/nation-current-affairs/article/public-road-transport-service-kerala-turns-77|title=Public road transport service in Kerala turns 77|website=[[Deccan Chronicle]]|date=21 February 2015 |language=en|access-date=2018-07-31}}</ref> ആദ്യകാല ബസുകളിൽ 23 തുകൽ സീറ്റുകളുണ്ടായിരുന്നു. പിൻഭാഗത്തുകൂടിയായിരുന്നു പ്രവേശനം, ബസുകൾക്ക് മധ്യഭാഗത്ത് ഒരു ഇടനാഴിയും ഉണ്ടായിരുന്നു. പത്ത് ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് സീറ്റുകൾ മുൻവശത്തായിരുന്നു. ഷെഡ്യൂളുകൾ, നിരക്കുകൾ, സ്റ്റോപ്പുകൾ എന്നിവ പരസ്യപ്പെടുത്തി. നിയുക്ത ഏജന്റുമാർക്ക് സാധനങ്ങൾ എത്തിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു പാഴ്സൽ സേവനം ആരംഭിച്ചു. കണ്ടക്ടർമാർ വെളുത്ത തൊപ്പിയോടുകൂടിയ കാക്കി വസ്ത്രവും, ഇൻസ്പെക്ടർമാർ കാക്കി വസ്ത്രവും ധരിച്ചിരുന്നു. ടിക്കറ്റ് നൽകാൻ കണ്ടക്ടർമാർക്ക് യന്ത്രങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. പിന്നീട് ഡോഡ്ജ്, ഫാർഗോ, ബെഡ്ഫോർഡ്, ഷെവർലെ എന്നിവർ ബസുകൾ നിർമ്മിച്ചു.<ref name=":3" /> തിരുവനന്തപുരം-നാഗർകോവിൽ, നാഗർകോവിൽ-കന്യാകുമാരി, നാഗർകോവിൽ-കൊളച്ചൽ എന്നീ മൂന്ന് റൂട്ടുകളിലാണ് ടിഎസ്ടിഡി സർവീസ് നടത്തിയത്. 1938 ഫെബ്രുവരി 21 ന് 39 ബസുകളോടെയാണ് പതിവ് സർവീസ് ആരംഭിച്ചത്. ഒരു മൈലിന് ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ നിരക്ക് ഒന്നര ചക്രമായിരുന്നു. അടുത്ത നിരക്ക് ഒരു ചക്രമായിരുന്നു, ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് ടിക്കറ്റുകൾ 50 ശതമാനം കൂടുതലായിരുന്നു. മൂന്ന് വയസ്സിന് താഴെയുള്ള കുട്ടികൾ സൗജന്യമായി യാത്ര ചെയ്തു.. മൂന്ന് മുതൽ 14 വയസ്സ് വരെയുള്ളവർ പകുതി നിരക്ക് നൽകി. 28 പൗണ്ടിൽ താഴെയുള്ള ലഗേജ് (13 കിലോഗ്രാം) സൗജന്യമായിരുന്നു; 28–56 പൗണ്ട് (13–25 കിലോഗ്രാം) നാല് ചക്രവും 56–112 പൗണ്ട് (25–51 കിലോഗ്രാം) ആറ് ചക്രവുമായിരുന്നു.<ref name=":3" /><ref name=":4" /> 1939-ൽ മോട്ടോർ വാഹന നിയമം പാസാക്കി. 1949-ൽ കൊച്ചിയിലേക്കും 1956-ൽ മലബാർ മേഖലയിലേക്കും ബസ് സർവീസ് വ്യാപിപ്പിച്ചു. <ref name=":3" /><ref name="auto">{{cite news |title='KSRTC' is officially Kerala's! Karnataka loses 7-year battle to use acronym for road transport corp |url=https://www.timesnownews.com/india/kerala/article/ksrtc-is-officially-keralas-karnataka-loses-7-year-battle-to-use-acronym-for-road-transport-corp/765657 |work=www.timesnownews.com |language=en}}</ref> === കേരള സംസ്ഥാന റോഡ് ഗതാഗത കോർപ്പറേഷൻ === 1950-ൽ പ്രാബല്യത്തിൽ വന്ന റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ നിയമത്തിനുശേഷം 1965 മാർച്ച് 15-ന് കേരള സർക്കാർ കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ (കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി) സ്ഥാപിച്ചു. 1965 ഏപ്രിൽ 1-ന് ഗതാഗത വകുപ്പ് ഒരു സ്വയംഭരണ കോർപ്പറേഷനായി മാറി. <ref name=":4" /> അക്കാലത്ത് 661 ബസ് റൂട്ടുകളും 36 ലോറി റൂട്ടുകളും ഉണ്ടായിരുന്നു. കോർപ്പറേഷന്റെ വാഹനക്കൂട്ടത്തിൽ 901 ബസുകളും 51 ലോറികളും 29 മറ്റ് വാഹനങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു. മുപ്പത് ബസുകളും എട്ട് ലോറികളും പുതിയവയായിരുന്നു. പത്ത് പഴയ ബസുകളും ഏഴ് ലോറികളും ഒരു ട്രാക്ടർ-ട്രെയിലറും മറ്റ് ഉപയോഗങ്ങൾക്കായി മാറ്റി. <ref name=":4" /> കെ‌എൽ‌എക്സ് രജിസ്ട്രേഷൻ സീരീസ് കെ‌എസ്‌ആർ‌ടി‌സിക്കായി നീക്കിവച്ചു. 1989 ജൂലൈ 1 ന്, കെ‌എസ്‌ആർ‌ടി‌സി ബസുകൾ തിരുവനന്തപുരത്തെ ഒരു പ്രത്യേക ആർ‌ടി‌ഒയിൽ കെ‌എൽ -15 രജിസ്ട്രേഷൻ സീരീസുമായി രജിസ്ട്രേഷൻ ആരംഭിച്ചു.<ref name=":5">{{cite news |title=Kerala State Road Transport Corporation buses get new registration series |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/Kerala-State-Road-Transport-Corporation-buses-get-new-registration-series/articleshow/20611019.cms |work=The Times of India}}</ref> 2001-ൽ കെ. ബി. ഗണേഷ് കുമാർ ഗതാഗത മന്ത്രിയായി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഹ്രസ്വമായ ഭരണ കാലയളവിനുള്ളിൽ കോർപ്പറേഷനിൽ ഗുണകരമായ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തി. വോൾവോ ബസുകൾ ആദ്യമായി അവതരിപ്പിച്ചത് സംസ്ഥാന ഗതാഗത കോർപ്പറേഷനാണ് കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബോഡി വർക്ക് പുറത്തു കൊടുത്ത് ചെയ്യിച്ചു. ബസുകളുടെ സമകാലിക രൂപകൽപ്പന ഹൈടെക് ആയി പരസ്യപ്പെടുത്തി. ബസ് ലിവറി പുനർരൂപകൽപ്പന ചെയ്യാൻ കുമാർ സാബു സിറിലിനെ നിയോഗിച്ചു. തിരുവനന്തപുരത്ത് ലോ-എൻട്രി, എയർ സസ്‌പെൻഷൻ ബസുകൾ എന്നിവ അവതരിപ്പിച്ചു. കൂടാതെ മിനിബസ് സർവീസ് ആരംഭിച്ചു. മാറ്റങ്ങൾ യാത്രക്കാരെ ആകർഷിച്ചു. ഇത് കോർപ്പറേഷനെ ലാഭകരമാക്കി. <ref>{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/archive/forced-facelift-brings-fortune-to-keralas-public-transport/58716/|title=Forced Facelift Brings Fortune To Kerala's Public Transport|date=2002-09-30|website=The Financial Express|language=en-US|access-date=2018-12-20}}</ref> 2012-ൽ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയെ ഒഴിവാക്കി കൊണ്ട് കേരള സർക്കാർ അന്തർ ജില്ലാ ബസുകളുടെ പുതിയ പെർമിറ്റുകൾ താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവച്ചുകൊണ്ട് ഒരു വിജ്ഞാപനം പുറപ്പെടുവിച്ചു. കോർപ്പറേഷൻ ആ റൂട്ടുകൾ ഏറ്റെടുക്കുമെന്ന് കരുതിയിരുന്നെങ്കിലും, അത് കൊച്ചിയിൽ നിന്ന് നിരവധി വടക്കൻ ജില്ലകളിലേക്കുള്ള സർവീസിന്റെ കുറവ് സൃഷ്ടിച്ചു. സി.പി.പി.ആർ ഗവേഷണ-പദ്ധതി ഡയറക്ടർ മധു ശിവരാമൻ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി-സ്വകാര്യ ബസ് ഓപ്ഷനുകളെക്കുറിച്ച് ഒരു പഠനം നടത്തി.<ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/Concern-over-decline-in-number-of-inter-district-buses/article16786016.ece|title=Concern over decline in number of inter-district buses|last=Paul|first=John L.|date=2016-12-09|work=The Hindu|access-date=2017-10-02|issn=0971-751X}}</ref> നഗര ഗതാഗതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കാര്യങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനായി 2015 ൽ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.യുടെ കീഴിൽ കേരള അർബൻ റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ (കെ.യു.ആർ.ടി.സി) രൂപീകരിച്ചു.{{sfn|Chandran|2018|p=422}2015 ഏപ്രിൽ 12 ന് തേവരയിൽ ഇത് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു.{{sfn|Chandran|2018|p=423}} 2021 ജൂൺ 2-ന്, KSRTC എന്ന ചുരുക്കപ്പേരും 'ആനവണ്ടി' എന്ന ലോഗോയും ഉപയോഗിക്കാനുള്ള അവകാശം 1999-ലെ ട്രേഡ്‌മാർക്ക് ആക്ട് പ്രകാരം കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് കോർപ്പറേഷന് പൂർണ്ണമായും നൽകി. കർണാടക സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 2014-ൽ ഒരു നോട്ടീസ് പുറപ്പെടുവിച്ചു. കേരളം KSRTC ഉപയോഗിക്കുന്നത് നിർത്തണമെന്ന് അവർ പ്രസ്താവിച്ചു.<ref>{{Cite web|last=Narayanan|first=Nirmal|date=2021-06-02|title=Karnataka loses 'KSRTC' to Kerala, Trade Marks Registry pronounces verdict|url=https://www.ibtimes.co.in/karnataka-loses-ksrtc-kerala-trade-marks-registry-pronounces-verdict-837078|access-date=2021-06-03|website=www.ibtimes.co.in|language=en}}</ref> ബൗദ്ധിക സ്വത്തവകാശത്തിനായുള്ള നീണ്ട പോരാട്ടത്തിന് ശേഷം, സംസ്ഥാന ഗതാഗത കോർപ്പറേഷനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട 'KSRTC' എന്ന ചുരുക്കപ്പേരുള്ള ട്രേഡ്‌മാർക്കുകളുടെ നിയമപരമായ അവകാശം കേരള റോഡ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് കോർപ്പറേഷനു ലഭിച്ചു. എംബ്ലം, KSRTC എന്ന ചുരുക്കപ്പേര്, ലോഗോ, ആനവണ്ടി <ref name="auto"/> എന്നീ പേരുകൾ കേരള റോഡ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് കോർപ്പറേഷനുടേതാണെന്ന് ട്രേഡ് മാർക്ക് രജിസ്ട്രി സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തി. വാണിജ്യ വ്യവസായ മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലുള്ള കൺട്രോളർ ജനറൽ ഓഫ് പേറ്റന്റ്സ് ഡിസൈൻ ആൻഡ് ട്രേഡ് മാർക്ക് 2021 ജൂൺ 3-ന് കേരളത്തിന്റെ അവകാശവാദം അംഗീകരിച്ചു. രജിസ്ട്രേഷൻ കേരള ആർ‌ടി‌സിയെ വ്യാപാരമുദ്രകളുടെ ഏക സൂക്ഷിപ്പുകാരനാക്കി.<ref>{{Cite news|last=Radhakrishan|first=S. Anil|date=2021-06-20|title=LNG powered KSRTC bus service from Monday|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/lng-powered-ksrtc-bus-service-from-monday/article34864480.ece|access-date=2021-06-21|issn=0971-751X}}</ref> 2021 നവംബർ 9-ന്, കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയുടെ ദീർഘദൂര ബസുകൾ 10 വർഷത്തേക്ക് കാര്യക്ഷമമായി പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നതിനായി ഒരു സ്വതന്ത്ര കമ്പനിയായി കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി-സ്വിഫ്റ്റ് രൂപീകരിച്ചു.<ref>{{Cite web |agency=TNN|date=20 February 2021 |title=KSRTC-SWIFT comes into force {{!}} Thiruvananthapuram News |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/ksrtc-swift-comes-into-force/articleshow/81116673.cms |access-date=2022-05-24 |website=The Times of India |language=en}}</ref> == സർവ്വീസ് വിഭാഗങ്ങൾ == [[File:KSRTC Jnurom AC VOLVO bus at Angamaly bus station.JPG|thumb|right|250px|കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ ജനറം പദ്ധതിയിൽ കേരളത്തിനു ലഭിച്ച എ.സി. വോൾവോ ബസ്]] കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി-ക്ക് [[അശോക് ലെയ്‌ലാൻഡ്|അശോക് ലെയ്ലാൻഡ്]], [[ടാറ്റാ മോട്ടോർസ്]],ഐഷർ, വോൾവോ, സ്കാനിയ എന്നീ‍ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ബസ്സുകൾ ഉണ്ട് കൂടാതെ ഇലക്ട്രിക് CNG ബസുകളും വാങ്ങുന്നു ബസ്സുകളുടെ തരം ഇങ്ങനെ ആണ്. '''ഓർഡിനറി''' ചെറിയ ദൂരങ്ങളിൽ ഓടുന്ന സാധാരണ സർവ്വീസുകളാണിവ. സൂപ്പർ ക്ലാസ്സ് ബസ്സുകളുടെ പെർമിറ്റ് കാലാവധി കഴിയുമ്പോൾ അവ ഓർഡിനറി സർവ്വീസുകൾക്ക് വേണ്ടി തയ്യാറാക്കുന്നു. അതിനാൽ പഴക്കം ചെന്ന ബസുകൾ ഈ വിഭാഗത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഫീഡർ സർവ്വീസുകൾ ഓർഡിനറിയിൽപ്പെടുന്നു. പലപ്പോഴും ഗ്രാമ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഓർഡിനറി സർവീസ് മാത്രമാണ് ഉണ്ടാവുക. '''ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ''' ദീർഘദൂരത്തിലുള്ള സർവ്വീസുകൾക്ക് ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നതാണ് ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ. ഓർഡിനറിയെ അപേക്ഷിച്ച് ഇവ നിർത്തുന്ന സ്ഥലങ്ങൾ കുറവാണ്. മഞ്ഞയും ചുവപ്പും ചേർന്ന നിറങ്ങൾ ആണ് ഇവയ്ക്ക്. ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ് , ലോ ഫ്ലോർ, ടൗൺ ടു ടൗൺ ബസ്സുകൾ ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചറുകളിൽപ്പെടുന്നു. ഇവ വ്യത്യസ്ത നിറങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ ചാർജ് ഓർഡിനറിയേക്കാൾ കൂടുതൽ ആണ്. എന്നാൽ ഓർഡിനറി ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ്പ്‌ ബസ് സ്റ്റോപ്പുകൾ കുറവാണെങ്കിലും ഓർഡിനറിയുടെ ചാർജിൽ തന്നെയാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. അനന്തപുരി, വേണാട്, മലബാർ തുടങ്ങിയവയും ഈ വിഭാഗത്തിൽ വരുന്നു. '''സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ്''' വളരെ കൂടിയ ദൂരത്തേയ്ക്ക് സർവ്വീസ് നടത്തുന്ന വാഹനങ്ങളാണിവ. അതിവേഗം നിഷ്കർച്ചിട്ടുള്ള ഈ ബസ്സുകൾ ഏറ്റവും പ്രധാന സ്ഥലങ്ങളിൽ നിർത്തുന്നതാണ്. മഞ്ഞയും ചുവപ്പും നിറത്തിലുള്ള ഇവ പൊതുവെ കാണാൻ മനോഹരമാണ്. ശീതീകരണ സംവിധാനമുള്ള ലോഫ്ലോർ, സന്ദേശവാഹിനി ഇവയൊക്കെ സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റുകളാണ്. '''സൂപ്പർ ഡീലക്സ്''' ഉയർന്ന യാത്രാ സൗകര്യങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തി ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ ട്രെയിനുകളേക്കാൾ വേഗത്തിൽ യാത്രക്കാരെ ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്ത് എത്തിക്കുന്നതിനുദ്ദേശിച്ചു തുടങ്ങിയതാണിവ. മിന്നൽ സർവ്വീസ്, സിൽവർ ലൈൻ ജെറ്റ് സർവീസുകളുടെ പരിഷ്കരിച്ച പതിപ്പാണ്. '''സൂപ്പർ എക്സ്പ്രസ്സ്''' പച്ച നിറമുള്ള സൂപ്പർ ക്ലാസ്സ് ബസ്സുകളാണിത്. ഇടയ്ക്ക് നിർത്തിവച്ചിരുന്നെങ്കിലും പുനരാരംഭിച്ചു. അൻപതോളം ബസ്സുകൾ ഈ സർവ്വീസുകൾ നടത്തുന്നുണ്ട്. കൂടാതെ ഗരുഡ,ഗരുഡ മഹാരാജ,വെസ്റ്റിബ്യൂൾ, എന്ന പേരുകളുള്ള ബസ്സുകളും സർവ്വീസിലുണ്ട്. {| class="wikitable" ! തരം !! align="right" | എണ്ണം |- | അശോക് ലയലാൻഡ് || align="right" | 2940{{തെളിവ്}} |- | റ്റാറ്റാ മോട്ടോഴ്സ് || align="right" | 1562{{തെളിവ്}} |- | ഐഷർ || align="right" | 200{{തെളിവ്}} |- |[[വോൾ‌വോ]] ആഡംബര ബസ്സുകൾ || align="right" | 11{{തെളിവ്}} |- | സ്കാനിയ ആഡംബര ബസ്സുകൾ || align="right" | 18{{തെളിവ്}} |- ! ആകെ !! 4731 |} [[ചിത്രം:Double Decker Bus Kochi.JPG|thumb|left|രണ്ടു നിലയുള്ള ബസ്, കൊച്ചി]] * ഇതിൽ 2124 ബസ്സുകൾ ( 45.15 % ) 7 വർഷത്തിനു മുകളിൽ പ്രായം ഉള്ളവയാണ് * 366 ബസ്സുകൾ ( 7.78 % ) 10 വർഷത്തിനു മുകളിൽ പ്രായം ഉള്ളവയാണ്. ഇവയെ സേവനത്തിൽ നിന്നും നീക്കം ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. == ഓഫീസുകളും ഡിപ്പോകളും == === ഹെഡ് ഓഫീസ് === * ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് ഭവൻ, കിഴക്കേ കോട്ട, തിരുവനന്തപുരം === ഡിപ്പോകൾ === [[File:KSRTC Kozhikode.jpg|thumbnail|കോഴിക്കോട് കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി ബസ് സ്റ്റേഷൻ]] # [[ആറ്റിങ്ങൽ]] ദേശീയപാതയിൽ # [[ആലപ്പുഴ]] # [[ആലുവ]] റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനടുത്ത് # [[ചങ്ങനാശ്ശേരി]] # [[ചെങ്ങന്നൂർ]] # [[ചേർത്തല]] # [[എറണാകുളം]] # [[കണ്ണൂർ]] # [[കാസർഗോഡ്]] # [[കായംകുളം]] # [[കൊല്ലം]] # [[കൊട്ടാരക്കര]] # [[കോട്ടയം]] # [[കോഴിക്കോട്]] പുതിയ സ്റ്റാൻ്റിനടുത്ത് മാവൂർ റോഡിൽമാ # [[മൂവാറ്റുപുഴ]] # [[നെടുമങ്ങാട്]] # [[നെയ്യാറ്റിൻകര]] # [[പാലാ]] # [[പാലക്കാട്]], മിഷൻ സ്കൂളിന് സമീപം # [[പാപ്പനംകോട്]] # [[പത്തനംതിട്ട]] # [[പെരുമ്പാവൂർ]] വുത്താകൃതിയിൽ കെട്ടിടം # [[സുൽത്താൻ ബത്തേരി]] # [[തിരുവല്ല]] # [[തൃശ്ശൂർ]] റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ കൊക്കാല ഭാഗത്ത് # തിരുവനന്തപുരം സെൻട്രൽ, തമ്പാനൂരിൽ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷന് എതിർവശം # തിരുവനന്തപുരം സിറ്റി # [[വിഴിഞ്ഞം]] # [[വെഞ്ഞാറമൂട്]] === സബ് ഡിപ്പോകൾ === {{Div col begin|4}} # [[അടൂർ]] # [[അങ്കമാലി]] ദേശീയപാതയിൽ # [[ചടയമംഗലം]] # [[ചാലക്കുടി]] ടൗണിൽ # [[ചാത്തന്നൂർ]] # [[ചിറ്റൂർ]] # [[ഈരാറ്റുപേട്ട]] # [[ഗുരുവായൂർ]] # [[ഹരിപ്പാട്]] # [[കൽപറ്റ|കല്പറ്റ]] # [[കണിയാപുരം]] # [[കരുനാഗപ്പള്ളി]] # [[കാട്ടാക്കട]] # [[കട്ടപ്പന]] # [[കിളിമാനൂർ]] # [[കോതമംഗലം]] # [[കുമളി]] # [[മാള]] # [[മലപ്പുറം]], കുന്നുമ്മലിൽ # [[മാനന്തവാടി]] # [[മാവേലിക്കര]] # [[വടക്കൻ പറവൂർ|നോർത്ത് പറവൂർ]] # [[പാറശ്ശാല]] # [[പത്തനാപുരം]] # [[പയ്യന്നൂർ]] # [[പെരിന്തൽമണ്ണ]] ടൗണിൽ രാമദാസ് ആശുപത്രി ഭാഗത്ത് # [[പേരൂർക്കട]] # [[പിറവം]] # [[പൊൻകുന്നം]] # [[പൊന്നാനി]] # [[പൂവാർ]] # [[പുനലൂർ]] # [[തലശ്ശേരി]] # [[താമരശ്ശേരി]] # [[തൊടുപുഴ]] # [[തൊട്ടിൽപ്പാലം]] # [[വൈക്കം]] # [[വെള്ളനാട്]] # [[വെള്ളറട]] # [[വെഞ്ഞാറമ്മൂട്]] # വികാസ് ഭവൻ # [[വിതുര]] # [[നിലമ്പൂർ]] # [[മണ്ണാർക്കാട്]] നെല്ലിപ്പുഴ ജംക്ഷനിൽ {{Div col end}} === ഓപ്പറേറ്റിങ്ങ് ഡിപ്പോകൾ === {{Div col begin|4}} # [[ആര്യനാട്]] # [[ആര്യങ്കാവ്]] # [[എടത്വാ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|എടത്വ]] # [[എരുമേലി]] # [[ഇരിഞ്ഞാലക്കുട]] # [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ]] # [[കുളത്തൂപ്പുഴ]] # [[മല്ലപ്പള്ളി]] # [[മൂലമറ്റം]] # [[മൂന്നാർ]] # [[പാലോട്]] # [[പന്തളം]] # [[ശാസ്താംകോട്ട]] # [[പുതുക്കാട്]] # [[തിരുവമ്പാടി]] # [[വടകര]] # [[വടക്കഞ്ചേരി]] # [[നെടുങ്കണ്ടം]] # [[കൂത്താട്ടുകുളം]] # [[കോന്നി]] {{Div col end}} പുതിയതായി ഓപ്പറേറ്റിംഗ് ഡിപ്പോകൾ സ്ഥാപിക്കാൻ സാധ്യതയുള്ള നഗരങ്ങൾ.. മഞ്ചേരി, നെന്മാറ, പട്ടാമ്പി കൊണ്ടോട്ടി ഷോർണൂര്ഒറ്റപ്പാലം,ചെർപുളശേരി, പരപ്പനങ്ങാടി,വളാഞ്ചേരി, കളമശ്ശേരി === വർക്ക്ഷോപ്പുകൾ === # [[പാപ്പനംകോട്]] (മുഖ്യ വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[മാവേലിക്കര]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[ആലുവ]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[എടപ്പാൾ]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[കോഴിക്കോട്]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) === ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം === കെ എസ് ആർ ടി സി യിലെ വിവിധ വിഭാഗം ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കും, ജീവനക്കാർക്കും അതതു തസ്തികപ്രകാരമുള്ള ജോലിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ആവശ്യമായ പരിശീലനം നൽകുന്നതിന് 3 ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്. * തിരുവനന്തപുരം (ആസ്ഥാന ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, അട്ടക്കുളങ്ങര.) * അങ്കമാലി (പ്രാദേശിക ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, അങ്കമാലി ബസ് സ്റ്റേഷൻ ) * എടപ്പാൾ (പ്രാദേശിക ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്, എടപ്പാൾ) == നിരത്തിലിറങ്ങുന്ന പുതിയ സർവ്വീസുകൾ == [[File:New sleeper bus of KSRTC.jpeg|thumb|AC സ്ലീപ്പർ ബസ്]] * '''അനന്തപുരി സിറ്റി ഫാസ്റ്റ്''' : 140 *'''ജനറം വോൾവോ ഏസി ലോഫ്ലോർ''' *'''ജനറം ടാറ്റാ മാർക്കോപോളോ നോൺ ഏസി ലോഫ്ലോർ''' *'''ജനറം ലെയ്ലാന്റ് നോൺ ഏസി ലോഫ്ലോർ''' *'''രാജധാനി റിങ് റോഡ് സർവീസ്''' :10 *'''ഗരുഡ കിങ് ക്ലാസ് - വോൾവോ മൾട്ടി ആക്സിൽ ''': 9 *''' ഗരുഡ മഹാരാജ - സ്കാനിയ മൾട്ടി ആക്സിൽ''' :18 *'''ഗരുഡ സഞ്ചാരി - വോൾവോ''' 2 *'''ഗജരാജ് - വോൾവോ B11R മൾട്ടി ആക്സിൽ സ്ലീപ്പർ : 8''' *'''മിന്നൽ''' '''സൂപ്പർ എയർ ഡീലക്സ്''' * '''വെസ്റ്റിബ്യൂൾ''' ''': 1''' *'''സിറ്റി റൈഡ് ഇലക്ട്രിക് ഡബിൾ ഡക്കർ : 2''' == പലവക == * കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ്സുകൾ ദിവസവും സഞ്ചരിക്കുന്ന ദൂരം മുൻപ് 12,00,000 ആയിരുന്നത് ഇപ്പോൾ 14,22,546 ആക്കി ഉയർത്തിയിരിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.keralartc.com/html/aboutus.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2007-07-09 |archive-date=2018-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180625184242/http://www.keralartc.com/html/aboutus.html |url-status=dead }}</ref> * ദിവസവും 4232 പുനർ‌നിർണ്ണയിച്ച യാത്രകൾ ആണ് ഉള്ളത്. 4704 ബസ്സുകൾ ദിവസവും യാത്ര നടത്തുന്നു. * ഒരു ദിവസം കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ്സുകളിൽ ശരാശരി 31.45 ലക്ഷം യാത്രികർ സഞ്ചരിക്കുന്നു{{തെളിവ്}} ഗ്രാമ പഞ്ചായത്തുകൾ ഇന്ധന ചെലവ് വഹിക്കുന്ന ഗ്രാമവണ്ടി പദ്ധതി ആരംഭിച്ചു ഇലക്ടിക് ബസുകൾ വാങ്ങി ഓർഡിനറി സർവീസുകൾ ഘട്ടം ഘട്ടമായി ഫോസിൽ ഇന്ധന മുക്തമാക്കും പരമാവധി ബസുകൾ ഡിപ്പോ ഇല്ലാത്ത സ്ഥലങ്ങളിൽ സ്റ്റേ ചെയ്യുന്ന ബസ്സുകൾ ആക്കുന്നു == ചിത്രശാല == <gallery> File:KSRTC Scania Maharaja RP 666.jpg|thumb|ഗരുഡ മഹാരാജ സ്കാനിയ ബസ് File:Kerala RTC.jpg|ഗരുഡ കിംഗ് ക്ലാസ് വോൾവോ ബസ് KSRTC orninary bus.JPG|ഓഡിനറി File:Double Ducker Ksrtc bus from Angamaly bus stand.jpg | രണ്ട് തട്ടുള്ള ബസ്സ് അങ്കമാലിയിൽനിന്നും K.S.R.T.C.Bus.jpg|വേണാട് KSRTC "fast passenger".JPG|ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ KSRTC superfast.JPG|സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ് Kerala State RTC Super Express side view.JPG|സൂപ്പർ എക്സ്പ്രസ്സ് Ksrtc ac bus ernakulam.JPG|ടാറ്റ ഗ്ലോബസ് എ.സി എയർബസ് File:KURTC Volvo AC Low floor bus.jpg|thumb|വോൾവോ എസി ലോഫ്ലോർ ബസ് Ashlok Leyland old Indian bus.jpg|പഴയ തലമുറയിൽ പെട്ട ഒരു വണ്ടി KSRTC GARUDA SANCHARI VOLVO BUS IN TRAFFIC BLOCK.jpg|thumb|ഗരുഡ സഞ്ചാരി സിംഗിൾ ആക്സിൽ വോൾവോ ബസ് File:JN 548 Wayanad.jpg|thumb|ലെയ്ലാൻഡ് നോൺ എസി ലോഫ്ലോർ ബസ് </gallery> == പുറം കണ്ണികൾ == {{commonscat|Kerala State Road Transport Corporation|കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി}} * [http://www.keralartc.com/ ഔദ്യോഗിക സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231105161733/https://keralartc.com/ |date=2023-11-05 }} == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist|2}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ബസ്സ് കമ്പനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ റോഡ് ഗതാഗതം]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഗതാഗതം]] [[വർഗ്ഗം:കേരള സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള കമ്പനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ_പൊതുമേഖലാ_സ്ഥാപനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ആസ്ഥാനമായുള്ള കമ്പനികൾ]] iaobjsnash8xom7eb4pyc029xa56kht 4652102 4652101 2026-08-01T10:23:43Z Meenakshi nandhini 99060 /* കേരള സംസ്ഥാന റോഡ് ഗതാഗത കോർപ്പറേഷൻ */ 4652102 wikitext text/x-wiki {{Div col end}}{{Infobox company | name = കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി | company_logo = [[File:Kerala State Road Transport Corporation logo.png|200px]] | type = [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിന്റെ]] ഗതാഗത മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലുള്ള പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനം | foundation = | location_city = [[തിരുവനന്തപുരം]], [[കേരളം]] | location_country = [[ഇന്ത്യ]] | location = | locations = <!--# of locations--> | key_people = പ്രമോദ് ശങ്കർ | area_served = കേരളം, തമിഴ്‌നാട്, കർണ്ണാടക | industry = [[പൊതു ഗതാഗത ബസ് സർവീസ്]] | products = [[Bus transport]], ചരക്ക് നീക്കം, Services | services = വോൾവോ എസി എയർബസ്, സ്കാനിയ എയർ ബസ് ,ഗരുഡ കിംങ് ക്ലാസ്, ഗരുഡ മഹാരാജ , സൂപ്പർ എയർ ഡീലക്സ് (മിന്നൽ) എയർ ബസ്, സൂപ്പർ ഡീലക്സ് എയർ ബസ്, ശബരി സൂപ്പർ ഡീലക്സ് എയർ ബസ്, സൂപ്പർ എക്സ്പ്രസ്, സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ്, ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ്പ് ഫാസ്റ്റ് പാസഞ്ചർ, ഫാസ്റ്റ് പാസഞ്ചർ, വേണാട്, മലബാർ, തിരുകൊച്ചി, അനന്തപുരി ഫാസ്റ്റ്, രാജധാനി,ടൗൺ ടു ടൗൺ, പോയിന്റ് ടു പോയിൻറ്, ഡബിൾ ഡക്കർ ,വെസ്റ്റിബ്യൂൾ, ലിമിറ്റഡ് സ്‌റ്റോപ്പ് ഓർഡിനറി, ഓർഡിനറി, പിങ്ക് ബസ് (ലേഡീസ് ഒൺലി) ,JNRUM എ.സി.ലോഫ്ലോർ, JNRUM നോൺ എ.സി.ലോഫ്ലോർ | revenue = | operating_income = | net_income = | num_employees = | divisions = | subsid = [[കേരള അർബൻ റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപറേഷൻ]]<ref name="kurtc">{{Cite news|url = http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/all-jnnurm-buses-to-be-brought-under-kurtc/article6534522.ece|title = All JNNURM buses to be brought under KURTC|last = |first = |date = October 26, 2014|work = The Hindu |access-date = 20 Jan 2015}}</ref> | slogan = | homepage = [http://www.keralartc.com keralartc.com] | dissolved = | footnotes = കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ | intl = Yes | Native name = ആനവണ്ടി. }} [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 3z.jpg|പകരം=കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ|ലഘുചിത്രം]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 2z.jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 1z.jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 10z.jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 11z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 12z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 13z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 14z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 15z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ തിരുവനന്തപുരം. വളപ്പിൽ നട്ട് പരിപാലിക്കുന്ന ഒരു [[ആര്യവേപ്പ്]] Neem tree ശാസ്ത്രീയ നാമം Azadirachta indica കുടുംബം Meliaceae.]] {{prettyurl|Kerala State Road Transport Corporation}} {{For|കർണാടക സംസ്ഥാനത്തെ ട്രാൻസ്പോർട് കോർപ്പറേഷനെക്കുറിച്ചറിയാൻ|കർണാടക സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ}} <!--[[ചിത്രം:KSRTC bustand TDPZA.jpg|thumb|200px|right|കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ് സ്റ്റാന്റ്, [[തൊടുപുഴ]]]]--> [[കേരള സർക്കാർ]] നടത്തുന്ന [[ബസ്]] കമ്പനി ആണ് '''കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ''' ({{lang-en|Kerala State Road Transport Corporation - KSRTC}}) (കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി - കേരള സംസ്ഥാന നിരത്ത് ഗതാഗത സംസ്ഥാപിത സംഘം). ''ആനവണ്ടി'' എന്ന ഇരട്ടപേരിൽ അറിയപെടുന്ന സംസ്ഥാന ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ഏറ്റവും പഴയ ബസ് കമ്പനികളിൽ ഒന്നാണ് പൊതു മേഖലാ സ്ഥാപനമായ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി{{തെളിവ്}}. നിശ്ചിത തുക നൽകി ടിക്കറ്റ് എടുത്തു മാത്രമേ ഇവയിൽ യാത്ര ചെയ്യാൻ സാധിക്കുകയുള്ളൂ. ഇവയുടെ ഓർഡിനറി സർവീസുകളിൽ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് ചിലവ് കുറഞ്ഞ രീതിയിൽ യാത്ര ചെയ്യാൻ സാധിക്കും. വരുമാനവും ചിലവുകളും തമ്മിൽ യോജിച്ചു പോകാത്തതിനാൽ ഈ സ്ഥാപനം കാര്യമായ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി നേരിട്ടിരുന്നു. ഇത് സ്ഥാപനത്തിന്റെ നടത്തിപ്പിനെയും ജീവനക്കാരുടെ ശമ്പള വിതരണത്തെയും സാരമായി ബാധിച്ചിരുന്നു. എങ്കിലും സർക്കാർ സഹായം പലപ്പോഴും ലഭിക്കുന്നതായി കാണാം. ഗതാഗത മന്ത്രിക്കാണ് സ്ഥാപനത്തിൻ ചുമതല. നിലവിൽ പത്തനാപുരം MLA ഗണേഷ് കുമാർ ആണ് ഗതാഗതമന്ത്രി[[പ്രമാണം:Kerala RTC.jpg|ലഘുചിത്രം|KSRTC Bus in Mysore]] == ചരിത്രം == [[ചിത്രം:Old photo of KSRTC Bus Station.jpg|thumb|left|തൃശ്ശൂരിലെ ബസ് ഡിപ്പോ, ഒരു പഴയ ചിത്രം]] <!--[[ചിത്രം:ചാലക്കുടി-സൌത്ത്-ജങ്ഷൻ.jpg|thumb|200px|കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ് - [[ചാലക്കുടി]] കവലയിൽ]]--><!----> 1936 ൽതിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റേറ്റ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് ഡിപാർട്ട്മെന്റ് എന്ന പേരിൽ തിരുവിതാംകൂറിലെ അവസാനത്തെ രാജാവായിരുന്ന ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ആണ് KSRTC സ്ഥാപിച്ചത്. ഇന്ത്യയിൽ ഒരു രാജാവ് സ്ഥാപിച്ച സർക്കാർ ബസ് കമ്പനി എന്ന അപൂർവത KSRTC ക്ക് മാത്രം. ലണ്ടൻ പാസഞ്ജർ ട്രാൻസ്പോർട്ട് ബോർഡിന്റെ അസിസ്റ്റന്റ് ഓപറേറ്റിങ്ങ് സൂപറിന്റെൻഡെന്റ് ആയിരുന്ന [[ഇ.ജി. സാൾട്ടർ]] [[1937]] [[സെപ്റ്റംബർ 20|സെപ്റ്റംബർ 20-നു]] ഗതാഗതവകുപ്പിന്റെ സൂപറിന്റെൻഡെന്റ് ആയി അവരോധിക്കപ്പെട്ടു. [[തിരുവനന്തപുരം]] - [[കന്യാകുമാരി]], [[പാലക്കാട്]] - [[കോയമ്പത്തൂർ]] തുടങ്ങിയ പ്രധാന അന്തർ സംസ്ഥാന പാതകൾ ദേശസാൽക്കരിച്ചതോടെ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. വളർന്നു. [[ഇംഗ്ലണ്ട്|ഇംഗ്ലണ്ടിൽ]] നിന്ന് ഇറക്കുമതി ചെയ്ത, കോമറ്റ് ഷാസിയിൽ പെർകിൻസ് ഡീസൽ എഞ്ജിൻ ഘടിപ്പിച്ച 60 ബസ്സുകളായിരുന്നു ആദ്യത്തെ ബസ്സുകളുടെ ശ്രേണി. സാൾട്ടറുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ തിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റേറ്റ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് ഡിപാർട്ട്മെന്റ് ജീവനക്കാർ തന്നെയായിരുന്നു ബസ്സുകളുടെ ബോഡി നിർമ്മിച്ചത്. തിരുവനന്തപുരം - കന്യാകുമാരി പാത ദേശസാൽക്കരിച്ചതിനാൽ സ്വകാര്യ ഗതാഗത സ്ഥാപനങ്ങളിൽ നിന്ന് ജോലി നഷ്ടപ്പെടാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ളവർക്ക് കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയിൽ അന്ന് നിയമനത്തിന് മുൻ‌ഗണന നൽകി. അന്ന് ജീവനക്കാരെ തിരഞ്ഞെടുത്ത രീതി ഇന്നും കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയിൽ ജീവനക്കാരെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിന് പിന്തുടരുന്നു.നൂറോളം ജീവനക്കാരെ ഇൻസ്പെക്ടർമാരും കണ്ടക്ടർമാരുമായി നിയമിച്ചുകൊണ്ടാണ് ഗതാഗത വകുപ്പ് ആരംഭിച്ചത്. സംസ്ഥാന മോട്ടോർ സർവ്വീസ് ശ്രീ [[ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ|ചിത്തിരതിരുന്നാൾ മഹാരാജാവ്]] [[1938]], [[ഫെബ്രുവരി 20]]-ന്<ref>{{cite news|title = കവർസ്റ്റോറി|url = http://www.madhyamam.com/weekly/372|publisher = [[മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]] ലക്കം 685|date = 2011 ഏപ്രിൽ 11|accessdate = 2013 മാർച്ച് 12|language = മലയാളം}}</ref> ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന [[സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ|സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ]] ആശയമായിരുന്നു സർക്കാർ വകയിലെ ബസ് സർവീസ്.<ref>{{cite news|title = മൂക്കുള്ള ബസ്സും മുക്കാചക്രവും|url = http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/ftrackContentView.do?contentId=17411975&tabId=17&BV_ID=@@@|publisher = മലയാളമനോരമ|date = 2014 ഓഗസ്റ്റ് 25|accessdate = 2014 ഓഗസ്റ്റ് 25|language = മലയാളം|archiveurl = https://web.archive.org/web/20140825103131/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/ftrackContentView.do?contentId=17411975&tabId=17&BV_ID=@@@|archivedate = 2014-08-25|url-status = dead}}</ref> മഹാരാജാവും ബന്ധുജനങ്ങളുമായിരുന്നു ഉദ്ഘാടനയാത്രയിലെ യാത്രക്കാർ. സാൾട്ടർ തന്നെയായിരുന്നു ആദ്യയാത്രയിലെ ഡ്രൈവർ. ഈ ബസ്സും മറ്റ് 33 ബസ്സുകളും കവടിയാർ നഗരത്തിലൂടെ ഘോഷയാത്രയായി ഓടിയത് അന്ന് ആകർഷകമായ കാഴ്ചയായിരുന്നു. [[ചിത്രം:എറണാകുളത്തെ ബോട്ട് ജെട്ടി (1950).jpg|thumb|left|എറണാകുളം ജട്ടിയിൽ നിർത്തിയിട്ടിരിക്കുന്ന ബസ്സുകൾ (1950)]] റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ നിയമം [[1950|1950-ൽ]] നിലവിൽ വന്നതിനെ തുടർന്ന് കേരള സർക്കാർ [[1965|1965-ൽ]] കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. നിയമങ്ങൾ (സെക്ഷൻ 44) നിർമ്മിച്ചു. ഈ വകുപ്പ് 1965 [[ഏപ്രിൽ 1|ഏപ്രിൽ 1-നു]] ഒരു സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനമാക്കി. [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിന്റെ]] വിജ്ഞാ‍പന പ്രകാരം '''കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ''' 1965 [[മാർച്ച് 15|മാർച്ച് 15-നു]] സ്ഥാപിതമായി. === തിരുവിതാംകൂർ സംസ്ഥാന ഗതാഗത വകുപ്പ് === കേരള സംസ്ഥാന രൂപീകരണത്തിന് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പാണ് കോർപ്പറേഷന്റെ ചരിത്രം ആരംഭിക്കുന്നത്. ഇത് സർക്കാർ നടത്തുന്ന ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും പഴയ പൊതു റോഡ് ഗതാഗത സേവനങ്ങളിലൊന്നായി ഇതിനെ മാറ്റുന്നു. നിലവിലുള്ള പൊതുഗതാഗത സംവിധാനം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനായി, കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയുടെ മുൻഗാമിയായ തിരുവിതാംകൂർ സംസ്ഥാന ഗതാഗത വകുപ്പ് (ടി.എസ്.ടി.ഡി) സ്ഥാപിക്കാൻ രാജാവ് ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമ വർമ്മയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള തിരുവിതാംകൂർ സർക്കാർ തീരുമാനിച്ചു. <ref>[http://www.natgeotraveller.in/web-exclusive/web-exclusive-month/kerala-bus-journey/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150414040442/http://www.natgeotraveller.in/web-exclusive/web-exclusive-month/kerala-bus-journey/|date=14 April 2015}}</ref><ref>{{Cite news |last=Pradeep |first=K |date=2014-02-19 |title=When the buses drove in |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/society/when-the-buses-drove-in/article5706345.ece |access-date=2023-02-19 |issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite book|title=[[Travancore State Manual]]|last=Nagam Aiya|first=V|publisher=Nabu Press|year=2011|volume=1|orig-year=1901}}</ref> തുടക്കത്തിൽ, വകുപ്പ് ഇംഗ്ലണ്ടിൽ നിന്ന് 60 കൊമർ പിഎൻഎഫ്3 ചേസിസ് ഇറക്കുമതി ചെയ്തു. ലണ്ടൻ പാസഞ്ചർ ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് ബോർഡിന്റെ അന്നത്തെ അസിസ്റ്റന്റ് ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സൂപ്രണ്ടായിരുന്ന ഇ.ജി. സാൾട്ടറുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ, ഇറക്കുമതി ചെയ്ത ചേസിസിൽ പെർകിൻസ് ലിങ്ക്സ് ഡീസൽ എഞ്ചിനുകൾ ഘടിപ്പിച്ചു. ബസ് ബോഡികൾ ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റ് ജീവനക്കാരാണ് നിർമ്മിച്ചത്. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാൻ സി. പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ പ്രാദേശിക മരം ഉപയോഗിക്കണമെന്ന് നിർബന്ധിച്ചു. ബോഡി ഷോപ്പ് (സാൾട്ടറുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ) ആദ്യം ചക്കായിലായിരുന്നു. പിന്നീട് പാപ്പനംകോട്ടിലേക്ക് മാറ്റി. സാൾട്ടറിന്റെ പരീക്ഷണാത്മക ബോഡി ഡിസൈൻ ബാക്കിയുള്ള ബസുകളിൽ സ്റ്റാൻഡേർഡ് ആയി മാറി.<ref name=":3">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/society/when-the-buses-drove-in/article5706345.ece|title=When the buses drove in|last=PRADEEP|first=K.|date=2014-02-19|work=The Hindu|access-date=2018-07-31|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://archive.commercialmotor.com/article/21st-January-1938/9/british-oilers-inaugurate-state-owned-service-in-i|title=British Oilers inaugurate State-owned Service in India {{!}} 21st January 1938 {{!}} The Commercial Motor Archive|website=archive.commercialmotor.com|access-date=2018-07-31|archive-date=31 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180731183528/http://archive.commercialmotor.com/article/21st-january-1938/9/british-oilers-inaugurate-state-owned-service-in-i|url-status=dead}}</ref> തിരുവനന്തപുരം-കന്യാകുമാരി റൂട്ടിലെ മിക്ക സ്വകാര്യ ഓപ്പറേറ്റർമാരും റോഡുകൾ ദേശസാൽക്കരിച്ചപ്പോൾ അടച്ചുപൂട്ടേണ്ടിവന്നു. കൂടാതെ പരിചയസമ്പന്നരായ നിരവധി ഡ്രൈവർമാർക്കും കണ്ടക്ടർമാർക്കും ഇൻസ്പെക്ടർമാർക്കും ജോലി നഷ്ടപ്പെട്ടു. ടിഎസ്ടിഡി അവരെ നിയമിച്ചു. 81 അപേക്ഷകരിൽ നിന്ന് 60 പേരെ സാൾട്ടർ തിരഞ്ഞെടുത്തു. ബിരുദമുള്ള നൂറോളം അപേക്ഷകർ ഇൻസ്പെക്ടർമാരായും കണ്ടക്ടർമാരായും ജോലി ചെയ്തു.<ref name=":4">{{Cite web|url=http://www.keralartc.com/html/history.html|title=KeralaSRTC::History|website=www.keralartc.com|access-date=2018-07-31|archive-date=26 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180726121159/http://www.keralartc.com/html/history.html|url-status=dead}}</ref> 1938 ഫെബ്രുവരി 20-ന് മഹാരാജ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ (കുടുംബാംഗമായ കേണൽ ഗോദവർമ്മ രാജയും മറ്റ് വിശിഷ്ട വ്യക്തികളും) കവടിയാർ സ്‌ക്വയറിലേക്കുള്ള മെയിൻ റോഡിലൂടെ ആദ്യത്തെ ബസിൽ സഞ്ചരിച്ചു. സാൾട്ടർ ആണ് ബസ് ഓടിച്ചത്. 33 ബസുകളുടെ ഒരു കൂട്ടവും വലിയൊരു ജനക്കൂട്ടവും ആഘോഷത്തിൽ പങ്കുചേർന്നു. 1938 ഫെബ്രുവരി 21-ന് തിരുവനന്തപുരത്ത് നിന്ന് കന്യാകുമാരിയിലേക്ക് ആദ്യത്തെ ബസ് സർവീസ് നടത്തി. <ref>{{Cite news|url=https://www.ndtv.com/kerala-news/public-road-transport-service-in-kerala-turns-77-741029?amp=1&akamai-rum=off|title=Public Road Transport Service in Kerala Turns 77|work=NDTV.com|access-date=2018-07-31}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/150220/nation-current-affairs/article/public-road-transport-service-kerala-turns-77|title=Public road transport service in Kerala turns 77|website=[[Deccan Chronicle]]|date=21 February 2015 |language=en|access-date=2018-07-31}}</ref> ആദ്യകാല ബസുകളിൽ 23 തുകൽ സീറ്റുകളുണ്ടായിരുന്നു. പിൻഭാഗത്തുകൂടിയായിരുന്നു പ്രവേശനം, ബസുകൾക്ക് മധ്യഭാഗത്ത് ഒരു ഇടനാഴിയും ഉണ്ടായിരുന്നു. പത്ത് ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് സീറ്റുകൾ മുൻവശത്തായിരുന്നു. ഷെഡ്യൂളുകൾ, നിരക്കുകൾ, സ്റ്റോപ്പുകൾ എന്നിവ പരസ്യപ്പെടുത്തി. നിയുക്ത ഏജന്റുമാർക്ക് സാധനങ്ങൾ എത്തിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു പാഴ്സൽ സേവനം ആരംഭിച്ചു. കണ്ടക്ടർമാർ വെളുത്ത തൊപ്പിയോടുകൂടിയ കാക്കി വസ്ത്രവും, ഇൻസ്പെക്ടർമാർ കാക്കി വസ്ത്രവും ധരിച്ചിരുന്നു. ടിക്കറ്റ് നൽകാൻ കണ്ടക്ടർമാർക്ക് യന്ത്രങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. പിന്നീട് ഡോഡ്ജ്, ഫാർഗോ, ബെഡ്ഫോർഡ്, ഷെവർലെ എന്നിവർ ബസുകൾ നിർമ്മിച്ചു.<ref name=":3" /> തിരുവനന്തപുരം-നാഗർകോവിൽ, നാഗർകോവിൽ-കന്യാകുമാരി, നാഗർകോവിൽ-കൊളച്ചൽ എന്നീ മൂന്ന് റൂട്ടുകളിലാണ് ടിഎസ്ടിഡി സർവീസ് നടത്തിയത്. 1938 ഫെബ്രുവരി 21 ന് 39 ബസുകളോടെയാണ് പതിവ് സർവീസ് ആരംഭിച്ചത്. ഒരു മൈലിന് ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ നിരക്ക് ഒന്നര ചക്രമായിരുന്നു. അടുത്ത നിരക്ക് ഒരു ചക്രമായിരുന്നു, ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് ടിക്കറ്റുകൾ 50 ശതമാനം കൂടുതലായിരുന്നു. മൂന്ന് വയസ്സിന് താഴെയുള്ള കുട്ടികൾ സൗജന്യമായി യാത്ര ചെയ്തു.. മൂന്ന് മുതൽ 14 വയസ്സ് വരെയുള്ളവർ പകുതി നിരക്ക് നൽകി. 28 പൗണ്ടിൽ താഴെയുള്ള ലഗേജ് (13 കിലോഗ്രാം) സൗജന്യമായിരുന്നു; 28–56 പൗണ്ട് (13–25 കിലോഗ്രാം) നാല് ചക്രവും 56–112 പൗണ്ട് (25–51 കിലോഗ്രാം) ആറ് ചക്രവുമായിരുന്നു.<ref name=":3" /><ref name=":4" /> 1939-ൽ മോട്ടോർ വാഹന നിയമം പാസാക്കി. 1949-ൽ കൊച്ചിയിലേക്കും 1956-ൽ മലബാർ മേഖലയിലേക്കും ബസ് സർവീസ് വ്യാപിപ്പിച്ചു. <ref name=":3" /><ref name="auto">{{cite news |title='KSRTC' is officially Kerala's! Karnataka loses 7-year battle to use acronym for road transport corp |url=https://www.timesnownews.com/india/kerala/article/ksrtc-is-officially-keralas-karnataka-loses-7-year-battle-to-use-acronym-for-road-transport-corp/765657 |work=www.timesnownews.com |language=en}}</ref> === കേരള സംസ്ഥാന റോഡ് ഗതാഗത കോർപ്പറേഷൻ === 1950-ൽ പ്രാബല്യത്തിൽ വന്ന റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ നിയമത്തിനുശേഷം 1965 മാർച്ച് 15-ന് കേരള സർക്കാർ കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ (കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി) സ്ഥാപിച്ചു. 1965 ഏപ്രിൽ 1-ന് ഗതാഗത വകുപ്പ് ഒരു സ്വയംഭരണ കോർപ്പറേഷനായി മാറി. <ref name=":4" /> അക്കാലത്ത് 661 ബസ് റൂട്ടുകളും 36 ലോറി റൂട്ടുകളും ഉണ്ടായിരുന്നു. കോർപ്പറേഷന്റെ വാഹനക്കൂട്ടത്തിൽ 901 ബസുകളും 51 ലോറികളും 29 മറ്റ് വാഹനങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു. മുപ്പത് ബസുകളും എട്ട് ലോറികളും പുതിയവയായിരുന്നു. പത്ത് പഴയ ബസുകളും ഏഴ് ലോറികളും ഒരു ട്രാക്ടർ-ട്രെയിലറും മറ്റ് ഉപയോഗങ്ങൾക്കായി മാറ്റി. <ref name=":4" /> കെ‌എൽ‌എക്സ് രജിസ്ട്രേഷൻ സീരീസ് കെ‌എസ്‌ആർ‌ടി‌സിക്കായി നീക്കിവച്ചു. 1989 ജൂലൈ 1 ന്, കെ‌എസ്‌ആർ‌ടി‌സി ബസുകൾ തിരുവനന്തപുരത്തെ ഒരു പ്രത്യേക ആർ‌ടി‌ഒയിൽ കെ‌എൽ -15 രജിസ്ട്രേഷൻ സീരീസുമായി രജിസ്ട്രേഷൻ ആരംഭിച്ചു.<ref name=":5">{{cite news |title=Kerala State Road Transport Corporation buses get new registration series |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/Kerala-State-Road-Transport-Corporation-buses-get-new-registration-series/articleshow/20611019.cms |work=The Times of India}}</ref> 2001-ൽ കെ. ബി. ഗണേഷ് കുമാർ ഗതാഗത മന്ത്രിയായി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഹ്രസ്വമായ ഭരണ കാലയളവിനുള്ളിൽ കോർപ്പറേഷനിൽ ഗുണകരമായ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തി. വോൾവോ ബസുകൾ ആദ്യമായി അവതരിപ്പിച്ചത് സംസ്ഥാന ഗതാഗത കോർപ്പറേഷനാണ് കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബോഡി വർക്ക് പുറത്തു കൊടുത്ത് ചെയ്യിച്ചു. ബസുകളുടെ സമകാലിക രൂപകൽപ്പന ഹൈടെക് ആയി പരസ്യപ്പെടുത്തി. ബസ് ലിവറി പുനർരൂപകൽപ്പന ചെയ്യാൻ കുമാർ സാബു സിറിലിനെ നിയോഗിച്ചു. തിരുവനന്തപുരത്ത് ലോ-എൻട്രി, എയർ സസ്‌പെൻഷൻ ബസുകൾ എന്നിവ അവതരിപ്പിച്ചു. കൂടാതെ മിനിബസ് സർവീസ് ആരംഭിച്ചു. മാറ്റങ്ങൾ യാത്രക്കാരെ ആകർഷിച്ചു. ഇത് കോർപ്പറേഷനെ ലാഭകരമാക്കി. <ref>{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/archive/forced-facelift-brings-fortune-to-keralas-public-transport/58716/|title=Forced Facelift Brings Fortune To Kerala's Public Transport|date=2002-09-30|website=The Financial Express|language=en-US|access-date=2018-12-20}}</ref> 2012-ൽ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയെ ഒഴിവാക്കി കൊണ്ട് കേരള സർക്കാർ അന്തർ ജില്ലാ ബസുകളുടെ പുതിയ പെർമിറ്റുകൾ താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവച്ചുകൊണ്ട് ഒരു വിജ്ഞാപനം പുറപ്പെടുവിച്ചു. കോർപ്പറേഷൻ ആ റൂട്ടുകൾ ഏറ്റെടുക്കുമെന്ന് കരുതിയിരുന്നെങ്കിലും, അത് കൊച്ചിയിൽ നിന്ന് നിരവധി വടക്കൻ ജില്ലകളിലേക്കുള്ള സർവീസിന്റെ കുറവ് സൃഷ്ടിച്ചു. സി.പി.പി.ആർ ഗവേഷണ-പദ്ധതി ഡയറക്ടർ മധു ശിവരാമൻ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി-സ്വകാര്യ ബസ് ഓപ്ഷനുകളെക്കുറിച്ച് ഒരു പഠനം നടത്തി.<ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/Concern-over-decline-in-number-of-inter-district-buses/article16786016.ece|title=Concern over decline in number of inter-district buses|last=Paul|first=John L.|date=2016-12-09|work=The Hindu|access-date=2017-10-02|issn=0971-751X}}</ref> നഗര ഗതാഗതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കാര്യങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനായി 2015 ൽ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.യുടെ കീഴിൽ കേരള അർബൻ റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ (കെ.യു.ആർ.ടി.സി) രൂപീകരിച്ചു.{{sfn|Chandran|2018|p=422}2015 ഏപ്രിൽ 12 ന് തേവരയിൽ ഇത് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു.{{sfn|Chandran|2018|p=423}} 2021 ജൂൺ 2-ന്, KSRTC എന്ന ചുരുക്കപ്പേരും 'ആനവണ്ടി' എന്ന ലോഗോയും ഉപയോഗിക്കാനുള്ള അവകാശം 1999-ലെ ട്രേഡ്‌മാർക്ക് ആക്ട് പ്രകാരം കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് കോർപ്പറേഷന് പൂർണ്ണമായും നൽകി. കർണാടക സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 2014-ൽ ഒരു നോട്ടീസ് പുറപ്പെടുവിച്ചു. കേരളം KSRTC ഉപയോഗിക്കുന്നത് നിർത്തണമെന്ന് അവർ പ്രസ്താവിച്ചു.<ref>{{Cite web|last=Narayanan|first=Nirmal|date=2021-06-02|title=Karnataka loses 'KSRTC' to Kerala, Trade Marks Registry pronounces verdict|url=https://www.ibtimes.co.in/karnataka-loses-ksrtc-kerala-trade-marks-registry-pronounces-verdict-837078|access-date=2021-06-03|website=www.ibtimes.co.in|language=en}}</ref> ബൗദ്ധിക സ്വത്തവകാശത്തിനായുള്ള നീണ്ട പോരാട്ടത്തിന് ശേഷം, സംസ്ഥാന ഗതാഗത കോർപ്പറേഷനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട 'KSRTC' എന്ന ചുരുക്കപ്പേരുള്ള ട്രേഡ്‌മാർക്കുകളുടെ നിയമപരമായ അവകാശം കേരള റോഡ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് കോർപ്പറേഷനു ലഭിച്ചു. എംബ്ലം, KSRTC എന്ന ചുരുക്കപ്പേര്, ലോഗോ, ആനവണ്ടി <ref name="auto"/> എന്നീ പേരുകൾ കേരള റോഡ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് കോർപ്പറേഷനുടേതാണെന്ന് ട്രേഡ് മാർക്ക് രജിസ്ട്രി സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തി. വാണിജ്യ വ്യവസായ മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലുള്ള കൺട്രോളർ ജനറൽ ഓഫ് പേറ്റന്റ്സ് ഡിസൈൻ ആൻഡ് ട്രേഡ് മാർക്ക് 2021 ജൂൺ 3-ന് കേരളത്തിന്റെ അവകാശവാദം അംഗീകരിച്ചു. രജിസ്ട്രേഷൻ കേരള ആർ‌ടി‌സിയെ വ്യാപാരമുദ്രകളുടെ ഏക സൂക്ഷിപ്പുകാരനാക്കി.<ref>{{Cite news|last=Radhakrishan|first=S. Anil|date=2021-06-20|title=LNG powered KSRTC bus service from Monday|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/lng-powered-ksrtc-bus-service-from-monday/article34864480.ece|access-date=2021-06-21|issn=0971-751X}}</ref> 2021 നവംബർ 9-ന്, കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയുടെ ദീർഘദൂര ബസുകൾ 10 വർഷത്തേക്ക് കാര്യക്ഷമമായി പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നതിനായി ഒരു സ്വതന്ത്ര കമ്പനിയായി കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി-സ്വിഫ്റ്റ് രൂപീകരിച്ചു.<ref>{{Cite web |agency=TNN|date=20 February 2021 |title=KSRTC-SWIFT comes into force {{!}} Thiruvananthapuram News |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/ksrtc-swift-comes-into-force/articleshow/81116673.cms |access-date=2022-05-24 |website=The Times of India |language=en}}</ref> == സംഘടനാ ഘടന == കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയുടെ മാനേജ്‌മെന്റിന്റെ മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്നത് ഒരു ഡയറക്ടർ ബോർഡാണ്. അതിൽ ചെയർമാൻ-കം-മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടർ (സി.എം.ഡി) ഉം കേരള സർക്കാർ നിയമിച്ച മറ്റ് ഡയറക്ടർമാരും ഉൾപ്പെടുന്നു. സംഘടനയുടെ ചീഫ് എക്സിക്യൂട്ടീവായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന സി.എം.ഡി. ദൈനംദിന പ്രവർത്തനങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള ഉത്തരവാദിത്തം അദ്ദേഹത്തിനാണ്. ===ഡയറക്ടർമാരുടെ ബോർഡ്=== {| class="wikitable" |+ ഡയറക്ടർ ബോർഡ് – KSRTC <ref>{{Cite web |title=കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ - keralartc.com |url=https://www.keralartc.com/directory/key-people |access-date=2025-04-20 |website=കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ - keralartc.com |language=en-US}}</ref> ! പേര് !! പദവി |- | [[സി. പി. ജോൺ|സി.പി. ജോൺ]]|| ഗതാഗത മന്ത്രി, [[കേരള സർക്കാർ]] |- | പി.ബി. നൂഹ്, [[ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ്|IAS]]|| സർക്കാർ സെക്രട്ടറി, ഗതാഗത വകുപ്പ് |- | പി.എസ്. പ്രമോജ് ശങ്കർ, [[ഇന്ത്യൻ ഓർഡനൻസ് ഫാക്ടറി സർവീസ്|IOFS]]|| [[ചെയർ (ഓഫീസർ)#പൊതു കോർപ്പറേഷനുകൾ|ചെയർമാൻ]] & [[ഡയറക്ടർ (ബിസിനസ്)#മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടർ|മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടർ]] |- | സി.എച്ച്. നാഗരാജു, [[ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസ്|ഐ.പി.എസ്]]|| ഡയറക്ടർ {{Small|(Transport Commissioner)}} |- | നെൽസൺ ജെ || ഡയറക്ടർ {{Small|(Additional Secretary, Finance Department)}} |- | കെ.എസ്. വിജയശ്രീ || ഡയറക്ടർ {{Small|(Additional Secretary, Transport Department)}} |- | ഡോ. സാംസൺ മാത്യു || ഡയറക്ടർ {{Small|([[National Transportation Planning and Research Centre]] (NATPAC))}} |- | എൻ. ജീവൻ || ഡയറക്ടർ {{Small|(Additional Law Secretary, Law Department)}} |} == സർവ്വീസ് വിഭാഗങ്ങൾ == [[File:KSRTC Jnurom AC VOLVO bus at Angamaly bus station.JPG|thumb|right|250px|കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ ജനറം പദ്ധതിയിൽ കേരളത്തിനു ലഭിച്ച എ.സി. വോൾവോ ബസ്]] കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി-ക്ക് [[അശോക് ലെയ്‌ലാൻഡ്|അശോക് ലെയ്ലാൻഡ്]], [[ടാറ്റാ മോട്ടോർസ്]],ഐഷർ, വോൾവോ, സ്കാനിയ എന്നീ‍ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ബസ്സുകൾ ഉണ്ട് കൂടാതെ ഇലക്ട്രിക് CNG ബസുകളും വാങ്ങുന്നു ബസ്സുകളുടെ തരം ഇങ്ങനെ ആണ്. '''ഓർഡിനറി''' ചെറിയ ദൂരങ്ങളിൽ ഓടുന്ന സാധാരണ സർവ്വീസുകളാണിവ. സൂപ്പർ ക്ലാസ്സ് ബസ്സുകളുടെ പെർമിറ്റ് കാലാവധി കഴിയുമ്പോൾ അവ ഓർഡിനറി സർവ്വീസുകൾക്ക് വേണ്ടി തയ്യാറാക്കുന്നു. അതിനാൽ പഴക്കം ചെന്ന ബസുകൾ ഈ വിഭാഗത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഫീഡർ സർവ്വീസുകൾ ഓർഡിനറിയിൽപ്പെടുന്നു. പലപ്പോഴും ഗ്രാമ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഓർഡിനറി സർവീസ് മാത്രമാണ് ഉണ്ടാവുക. '''ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ''' ദീർഘദൂരത്തിലുള്ള സർവ്വീസുകൾക്ക് ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നതാണ് ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ. ഓർഡിനറിയെ അപേക്ഷിച്ച് ഇവ നിർത്തുന്ന സ്ഥലങ്ങൾ കുറവാണ്. മഞ്ഞയും ചുവപ്പും ചേർന്ന നിറങ്ങൾ ആണ് ഇവയ്ക്ക്. ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ് , ലോ ഫ്ലോർ, ടൗൺ ടു ടൗൺ ബസ്സുകൾ ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചറുകളിൽപ്പെടുന്നു. ഇവ വ്യത്യസ്ത നിറങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ ചാർജ് ഓർഡിനറിയേക്കാൾ കൂടുതൽ ആണ്. എന്നാൽ ഓർഡിനറി ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ്പ്‌ ബസ് സ്റ്റോപ്പുകൾ കുറവാണെങ്കിലും ഓർഡിനറിയുടെ ചാർജിൽ തന്നെയാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. അനന്തപുരി, വേണാട്, മലബാർ തുടങ്ങിയവയും ഈ വിഭാഗത്തിൽ വരുന്നു. '''സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ്''' വളരെ കൂടിയ ദൂരത്തേയ്ക്ക് സർവ്വീസ് നടത്തുന്ന വാഹനങ്ങളാണിവ. അതിവേഗം നിഷ്കർച്ചിട്ടുള്ള ഈ ബസ്സുകൾ ഏറ്റവും പ്രധാന സ്ഥലങ്ങളിൽ നിർത്തുന്നതാണ്. മഞ്ഞയും ചുവപ്പും നിറത്തിലുള്ള ഇവ പൊതുവെ കാണാൻ മനോഹരമാണ്. ശീതീകരണ സംവിധാനമുള്ള ലോഫ്ലോർ, സന്ദേശവാഹിനി ഇവയൊക്കെ സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റുകളാണ്. '''സൂപ്പർ ഡീലക്സ്''' ഉയർന്ന യാത്രാ സൗകര്യങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തി ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ ട്രെയിനുകളേക്കാൾ വേഗത്തിൽ യാത്രക്കാരെ ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്ത് എത്തിക്കുന്നതിനുദ്ദേശിച്ചു തുടങ്ങിയതാണിവ. മിന്നൽ സർവ്വീസ്, സിൽവർ ലൈൻ ജെറ്റ് സർവീസുകളുടെ പരിഷ്കരിച്ച പതിപ്പാണ്. '''സൂപ്പർ എക്സ്പ്രസ്സ്''' പച്ച നിറമുള്ള സൂപ്പർ ക്ലാസ്സ് ബസ്സുകളാണിത്. ഇടയ്ക്ക് നിർത്തിവച്ചിരുന്നെങ്കിലും പുനരാരംഭിച്ചു. അൻപതോളം ബസ്സുകൾ ഈ സർവ്വീസുകൾ നടത്തുന്നുണ്ട്. കൂടാതെ ഗരുഡ,ഗരുഡ മഹാരാജ,വെസ്റ്റിബ്യൂൾ, എന്ന പേരുകളുള്ള ബസ്സുകളും സർവ്വീസിലുണ്ട്. {| class="wikitable" ! തരം !! align="right" | എണ്ണം |- | അശോക് ലയലാൻഡ് || align="right" | 2940{{തെളിവ്}} |- | റ്റാറ്റാ മോട്ടോഴ്സ് || align="right" | 1562{{തെളിവ്}} |- | ഐഷർ || align="right" | 200{{തെളിവ്}} |- |[[വോൾ‌വോ]] ആഡംബര ബസ്സുകൾ || align="right" | 11{{തെളിവ്}} |- | സ്കാനിയ ആഡംബര ബസ്സുകൾ || align="right" | 18{{തെളിവ്}} |- ! ആകെ !! 4731 |} [[ചിത്രം:Double Decker Bus Kochi.JPG|thumb|left|രണ്ടു നിലയുള്ള ബസ്, കൊച്ചി]] * ഇതിൽ 2124 ബസ്സുകൾ ( 45.15 % ) 7 വർഷത്തിനു മുകളിൽ പ്രായം ഉള്ളവയാണ് * 366 ബസ്സുകൾ ( 7.78 % ) 10 വർഷത്തിനു മുകളിൽ പ്രായം ഉള്ളവയാണ്. ഇവയെ സേവനത്തിൽ നിന്നും നീക്കം ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. == ഓഫീസുകളും ഡിപ്പോകളും == === ഹെഡ് ഓഫീസ് === * ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് ഭവൻ, കിഴക്കേ കോട്ട, തിരുവനന്തപുരം === ഡിപ്പോകൾ === [[File:KSRTC Kozhikode.jpg|thumbnail|കോഴിക്കോട് കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി ബസ് സ്റ്റേഷൻ]] # [[ആറ്റിങ്ങൽ]] ദേശീയപാതയിൽ # [[ആലപ്പുഴ]] # [[ആലുവ]] റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനടുത്ത് # [[ചങ്ങനാശ്ശേരി]] # [[ചെങ്ങന്നൂർ]] # [[ചേർത്തല]] # [[എറണാകുളം]] # [[കണ്ണൂർ]] # [[കാസർഗോഡ്]] # [[കായംകുളം]] # [[കൊല്ലം]] # [[കൊട്ടാരക്കര]] # [[കോട്ടയം]] # [[കോഴിക്കോട്]] പുതിയ സ്റ്റാൻ്റിനടുത്ത് മാവൂർ റോഡിൽമാ # [[മൂവാറ്റുപുഴ]] # [[നെടുമങ്ങാട്]] # [[നെയ്യാറ്റിൻകര]] # [[പാലാ]] # [[പാലക്കാട്]], മിഷൻ സ്കൂളിന് സമീപം # [[പാപ്പനംകോട്]] # [[പത്തനംതിട്ട]] # [[പെരുമ്പാവൂർ]] വുത്താകൃതിയിൽ കെട്ടിടം # [[സുൽത്താൻ ബത്തേരി]] # [[തിരുവല്ല]] # [[തൃശ്ശൂർ]] റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ കൊക്കാല ഭാഗത്ത് # തിരുവനന്തപുരം സെൻട്രൽ, തമ്പാനൂരിൽ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷന് എതിർവശം # തിരുവനന്തപുരം സിറ്റി # [[വിഴിഞ്ഞം]] # [[വെഞ്ഞാറമൂട്]] === സബ് ഡിപ്പോകൾ === {{Div col begin|4}} # [[അടൂർ]] # [[അങ്കമാലി]] ദേശീയപാതയിൽ # [[ചടയമംഗലം]] # [[ചാലക്കുടി]] ടൗണിൽ # [[ചാത്തന്നൂർ]] # [[ചിറ്റൂർ]] # [[ഈരാറ്റുപേട്ട]] # [[ഗുരുവായൂർ]] # [[ഹരിപ്പാട്]] # [[കൽപറ്റ|കല്പറ്റ]] # [[കണിയാപുരം]] # [[കരുനാഗപ്പള്ളി]] # [[കാട്ടാക്കട]] # [[കട്ടപ്പന]] # [[കിളിമാനൂർ]] # [[കോതമംഗലം]] # [[കുമളി]] # [[മാള]] # [[മലപ്പുറം]], കുന്നുമ്മലിൽ # [[മാനന്തവാടി]] # [[മാവേലിക്കര]] # [[വടക്കൻ പറവൂർ|നോർത്ത് പറവൂർ]] # [[പാറശ്ശാല]] # [[പത്തനാപുരം]] # [[പയ്യന്നൂർ]] # [[പെരിന്തൽമണ്ണ]] ടൗണിൽ രാമദാസ് ആശുപത്രി ഭാഗത്ത് # [[പേരൂർക്കട]] # [[പിറവം]] # [[പൊൻകുന്നം]] # [[പൊന്നാനി]] # [[പൂവാർ]] # [[പുനലൂർ]] # [[തലശ്ശേരി]] # [[താമരശ്ശേരി]] # [[തൊടുപുഴ]] # [[തൊട്ടിൽപ്പാലം]] # [[വൈക്കം]] # [[വെള്ളനാട്]] # [[വെള്ളറട]] # [[വെഞ്ഞാറമ്മൂട്]] # വികാസ് ഭവൻ # [[വിതുര]] # [[നിലമ്പൂർ]] # [[മണ്ണാർക്കാട്]] നെല്ലിപ്പുഴ ജംക്ഷനിൽ {{Div col end}} === ഓപ്പറേറ്റിങ്ങ് ഡിപ്പോകൾ === {{Div col begin|4}} # [[ആര്യനാട്]] # [[ആര്യങ്കാവ്]] # [[എടത്വാ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|എടത്വ]] # [[എരുമേലി]] # [[ഇരിഞ്ഞാലക്കുട]] # [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ]] # [[കുളത്തൂപ്പുഴ]] # [[മല്ലപ്പള്ളി]] # [[മൂലമറ്റം]] # [[മൂന്നാർ]] # [[പാലോട്]] # [[പന്തളം]] # [[ശാസ്താംകോട്ട]] # [[പുതുക്കാട്]] # [[തിരുവമ്പാടി]] # [[വടകര]] # [[വടക്കഞ്ചേരി]] # [[നെടുങ്കണ്ടം]] # [[കൂത്താട്ടുകുളം]] # [[കോന്നി]] {{Div col end}} പുതിയതായി ഓപ്പറേറ്റിംഗ് ഡിപ്പോകൾ സ്ഥാപിക്കാൻ സാധ്യതയുള്ള നഗരങ്ങൾ.. മഞ്ചേരി, നെന്മാറ, പട്ടാമ്പി കൊണ്ടോട്ടി ഷോർണൂര്ഒറ്റപ്പാലം,ചെർപുളശേരി, പരപ്പനങ്ങാടി,വളാഞ്ചേരി, കളമശ്ശേരി === വർക്ക്ഷോപ്പുകൾ === # [[പാപ്പനംകോട്]] (മുഖ്യ വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[മാവേലിക്കര]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[ആലുവ]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[എടപ്പാൾ]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[കോഴിക്കോട്]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) === ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം === കെ എസ് ആർ ടി സി യിലെ വിവിധ വിഭാഗം ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കും, ജീവനക്കാർക്കും അതതു തസ്തികപ്രകാരമുള്ള ജോലിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ആവശ്യമായ പരിശീലനം നൽകുന്നതിന് 3 ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്. * തിരുവനന്തപുരം (ആസ്ഥാന ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, അട്ടക്കുളങ്ങര.) * അങ്കമാലി (പ്രാദേശിക ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, അങ്കമാലി ബസ് സ്റ്റേഷൻ ) * എടപ്പാൾ (പ്രാദേശിക ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്, എടപ്പാൾ) == നിരത്തിലിറങ്ങുന്ന പുതിയ സർവ്വീസുകൾ == [[File:New sleeper bus of KSRTC.jpeg|thumb|AC സ്ലീപ്പർ ബസ്]] * '''അനന്തപുരി സിറ്റി ഫാസ്റ്റ്''' : 140 *'''ജനറം വോൾവോ ഏസി ലോഫ്ലോർ''' *'''ജനറം ടാറ്റാ മാർക്കോപോളോ നോൺ ഏസി ലോഫ്ലോർ''' *'''ജനറം ലെയ്ലാന്റ് നോൺ ഏസി ലോഫ്ലോർ''' *'''രാജധാനി റിങ് റോഡ് സർവീസ്''' :10 *'''ഗരുഡ കിങ് ക്ലാസ് - വോൾവോ മൾട്ടി ആക്സിൽ ''': 9 *''' ഗരുഡ മഹാരാജ - സ്കാനിയ മൾട്ടി ആക്സിൽ''' :18 *'''ഗരുഡ സഞ്ചാരി - വോൾവോ''' 2 *'''ഗജരാജ് - വോൾവോ B11R മൾട്ടി ആക്സിൽ സ്ലീപ്പർ : 8''' *'''മിന്നൽ''' '''സൂപ്പർ എയർ ഡീലക്സ്''' * '''വെസ്റ്റിബ്യൂൾ''' ''': 1''' *'''സിറ്റി റൈഡ് ഇലക്ട്രിക് ഡബിൾ ഡക്കർ : 2''' == പലവക == * കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ്സുകൾ ദിവസവും സഞ്ചരിക്കുന്ന ദൂരം മുൻപ് 12,00,000 ആയിരുന്നത് ഇപ്പോൾ 14,22,546 ആക്കി ഉയർത്തിയിരിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.keralartc.com/html/aboutus.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2007-07-09 |archive-date=2018-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180625184242/http://www.keralartc.com/html/aboutus.html |url-status=dead }}</ref> * ദിവസവും 4232 പുനർ‌നിർണ്ണയിച്ച യാത്രകൾ ആണ് ഉള്ളത്. 4704 ബസ്സുകൾ ദിവസവും യാത്ര നടത്തുന്നു. * ഒരു ദിവസം കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ്സുകളിൽ ശരാശരി 31.45 ലക്ഷം യാത്രികർ സഞ്ചരിക്കുന്നു{{തെളിവ്}} ഗ്രാമ പഞ്ചായത്തുകൾ ഇന്ധന ചെലവ് വഹിക്കുന്ന ഗ്രാമവണ്ടി പദ്ധതി ആരംഭിച്ചു ഇലക്ടിക് ബസുകൾ വാങ്ങി ഓർഡിനറി സർവീസുകൾ ഘട്ടം ഘട്ടമായി ഫോസിൽ ഇന്ധന മുക്തമാക്കും പരമാവധി ബസുകൾ ഡിപ്പോ ഇല്ലാത്ത സ്ഥലങ്ങളിൽ സ്റ്റേ ചെയ്യുന്ന ബസ്സുകൾ ആക്കുന്നു == ചിത്രശാല == <gallery> File:KSRTC Scania Maharaja RP 666.jpg|thumb|ഗരുഡ മഹാരാജ സ്കാനിയ ബസ് File:Kerala RTC.jpg|ഗരുഡ കിംഗ് ക്ലാസ് വോൾവോ ബസ് KSRTC orninary bus.JPG|ഓഡിനറി File:Double Ducker Ksrtc bus from Angamaly bus stand.jpg | രണ്ട് തട്ടുള്ള ബസ്സ് അങ്കമാലിയിൽനിന്നും K.S.R.T.C.Bus.jpg|വേണാട് KSRTC "fast passenger".JPG|ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ KSRTC superfast.JPG|സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ് Kerala State RTC Super Express side view.JPG|സൂപ്പർ എക്സ്പ്രസ്സ് Ksrtc ac bus ernakulam.JPG|ടാറ്റ ഗ്ലോബസ് എ.സി എയർബസ് File:KURTC Volvo AC Low floor bus.jpg|thumb|വോൾവോ എസി ലോഫ്ലോർ ബസ് Ashlok Leyland old Indian bus.jpg|പഴയ തലമുറയിൽ പെട്ട ഒരു വണ്ടി KSRTC GARUDA SANCHARI VOLVO BUS IN TRAFFIC BLOCK.jpg|thumb|ഗരുഡ സഞ്ചാരി സിംഗിൾ ആക്സിൽ വോൾവോ ബസ് File:JN 548 Wayanad.jpg|thumb|ലെയ്ലാൻഡ് നോൺ എസി ലോഫ്ലോർ ബസ് </gallery> == പുറം കണ്ണികൾ == {{commonscat|Kerala State Road Transport Corporation|കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി}} * [http://www.keralartc.com/ ഔദ്യോഗിക സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231105161733/https://keralartc.com/ |date=2023-11-05 }} == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist|2}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ബസ്സ് കമ്പനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ റോഡ് ഗതാഗതം]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഗതാഗതം]] [[വർഗ്ഗം:കേരള സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള കമ്പനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ_പൊതുമേഖലാ_സ്ഥാപനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ആസ്ഥാനമായുള്ള കമ്പനികൾ]] 96zhp1zv0dohzwmhfhmyrrkwn30vhh6 4652103 4652102 2026-08-01T10:26:36Z Meenakshi nandhini 99060 /* സംഘടനാ ഘടന */ 4652103 wikitext text/x-wiki {{Div col end}}{{Infobox company | name = കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി | company_logo = [[File:Kerala State Road Transport Corporation logo.png|200px]] | type = [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിന്റെ]] ഗതാഗത മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലുള്ള പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനം | foundation = | location_city = [[തിരുവനന്തപുരം]], [[കേരളം]] | location_country = [[ഇന്ത്യ]] | location = | locations = <!--# of locations--> | key_people = പ്രമോദ് ശങ്കർ | area_served = കേരളം, തമിഴ്‌നാട്, കർണ്ണാടക | industry = [[പൊതു ഗതാഗത ബസ് സർവീസ്]] | products = [[Bus transport]], ചരക്ക് നീക്കം, Services | services = വോൾവോ എസി എയർബസ്, സ്കാനിയ എയർ ബസ് ,ഗരുഡ കിംങ് ക്ലാസ്, ഗരുഡ മഹാരാജ , സൂപ്പർ എയർ ഡീലക്സ് (മിന്നൽ) എയർ ബസ്, സൂപ്പർ ഡീലക്സ് എയർ ബസ്, ശബരി സൂപ്പർ ഡീലക്സ് എയർ ബസ്, സൂപ്പർ എക്സ്പ്രസ്, സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ്, ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ്പ് ഫാസ്റ്റ് പാസഞ്ചർ, ഫാസ്റ്റ് പാസഞ്ചർ, വേണാട്, മലബാർ, തിരുകൊച്ചി, അനന്തപുരി ഫാസ്റ്റ്, രാജധാനി,ടൗൺ ടു ടൗൺ, പോയിന്റ് ടു പോയിൻറ്, ഡബിൾ ഡക്കർ ,വെസ്റ്റിബ്യൂൾ, ലിമിറ്റഡ് സ്‌റ്റോപ്പ് ഓർഡിനറി, ഓർഡിനറി, പിങ്ക് ബസ് (ലേഡീസ് ഒൺലി) ,JNRUM എ.സി.ലോഫ്ലോർ, JNRUM നോൺ എ.സി.ലോഫ്ലോർ | revenue = | operating_income = | net_income = | num_employees = | divisions = | subsid = [[കേരള അർബൻ റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപറേഷൻ]]<ref name="kurtc">{{Cite news|url = http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/all-jnnurm-buses-to-be-brought-under-kurtc/article6534522.ece|title = All JNNURM buses to be brought under KURTC|last = |first = |date = October 26, 2014|work = The Hindu |access-date = 20 Jan 2015}}</ref> | slogan = | homepage = [http://www.keralartc.com keralartc.com] | dissolved = | footnotes = കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ | intl = Yes | Native name = ആനവണ്ടി. }} [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 3z.jpg|പകരം=കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ|ലഘുചിത്രം]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 2z.jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 1z.jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 10z.jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 11z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 12z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 13z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 14z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 15z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ തിരുവനന്തപുരം. വളപ്പിൽ നട്ട് പരിപാലിക്കുന്ന ഒരു [[ആര്യവേപ്പ്]] Neem tree ശാസ്ത്രീയ നാമം Azadirachta indica കുടുംബം Meliaceae.]] {{prettyurl|Kerala State Road Transport Corporation}} {{For|കർണാടക സംസ്ഥാനത്തെ ട്രാൻസ്പോർട് കോർപ്പറേഷനെക്കുറിച്ചറിയാൻ|കർണാടക സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ}} <!--[[ചിത്രം:KSRTC bustand TDPZA.jpg|thumb|200px|right|കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ് സ്റ്റാന്റ്, [[തൊടുപുഴ]]]]--> [[കേരള സർക്കാർ]] നടത്തുന്ന [[ബസ്]] കമ്പനി ആണ് '''കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ''' ({{lang-en|Kerala State Road Transport Corporation - KSRTC}}) (കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി - കേരള സംസ്ഥാന നിരത്ത് ഗതാഗത സംസ്ഥാപിത സംഘം). ''ആനവണ്ടി'' എന്ന ഇരട്ടപേരിൽ അറിയപെടുന്ന സംസ്ഥാന ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ഏറ്റവും പഴയ ബസ് കമ്പനികളിൽ ഒന്നാണ് പൊതു മേഖലാ സ്ഥാപനമായ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി{{തെളിവ്}}. നിശ്ചിത തുക നൽകി ടിക്കറ്റ് എടുത്തു മാത്രമേ ഇവയിൽ യാത്ര ചെയ്യാൻ സാധിക്കുകയുള്ളൂ. ഇവയുടെ ഓർഡിനറി സർവീസുകളിൽ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് ചിലവ് കുറഞ്ഞ രീതിയിൽ യാത്ര ചെയ്യാൻ സാധിക്കും. വരുമാനവും ചിലവുകളും തമ്മിൽ യോജിച്ചു പോകാത്തതിനാൽ ഈ സ്ഥാപനം കാര്യമായ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി നേരിട്ടിരുന്നു. ഇത് സ്ഥാപനത്തിന്റെ നടത്തിപ്പിനെയും ജീവനക്കാരുടെ ശമ്പള വിതരണത്തെയും സാരമായി ബാധിച്ചിരുന്നു. എങ്കിലും സർക്കാർ സഹായം പലപ്പോഴും ലഭിക്കുന്നതായി കാണാം. ഗതാഗത മന്ത്രിക്കാണ് സ്ഥാപനത്തിൻ ചുമതല. നിലവിൽ പത്തനാപുരം MLA ഗണേഷ് കുമാർ ആണ് ഗതാഗതമന്ത്രി[[പ്രമാണം:Kerala RTC.jpg|ലഘുചിത്രം|KSRTC Bus in Mysore]] == ചരിത്രം == [[ചിത്രം:Old photo of KSRTC Bus Station.jpg|thumb|left|തൃശ്ശൂരിലെ ബസ് ഡിപ്പോ, ഒരു പഴയ ചിത്രം]] <!--[[ചിത്രം:ചാലക്കുടി-സൌത്ത്-ജങ്ഷൻ.jpg|thumb|200px|കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ് - [[ചാലക്കുടി]] കവലയിൽ]]--><!----> 1936 ൽതിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റേറ്റ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് ഡിപാർട്ട്മെന്റ് എന്ന പേരിൽ തിരുവിതാംകൂറിലെ അവസാനത്തെ രാജാവായിരുന്ന ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ആണ് KSRTC സ്ഥാപിച്ചത്. ഇന്ത്യയിൽ ഒരു രാജാവ് സ്ഥാപിച്ച സർക്കാർ ബസ് കമ്പനി എന്ന അപൂർവത KSRTC ക്ക് മാത്രം. ലണ്ടൻ പാസഞ്ജർ ട്രാൻസ്പോർട്ട് ബോർഡിന്റെ അസിസ്റ്റന്റ് ഓപറേറ്റിങ്ങ് സൂപറിന്റെൻഡെന്റ് ആയിരുന്ന [[ഇ.ജി. സാൾട്ടർ]] [[1937]] [[സെപ്റ്റംബർ 20|സെപ്റ്റംബർ 20-നു]] ഗതാഗതവകുപ്പിന്റെ സൂപറിന്റെൻഡെന്റ് ആയി അവരോധിക്കപ്പെട്ടു. [[തിരുവനന്തപുരം]] - [[കന്യാകുമാരി]], [[പാലക്കാട്]] - [[കോയമ്പത്തൂർ]] തുടങ്ങിയ പ്രധാന അന്തർ സംസ്ഥാന പാതകൾ ദേശസാൽക്കരിച്ചതോടെ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. വളർന്നു. [[ഇംഗ്ലണ്ട്|ഇംഗ്ലണ്ടിൽ]] നിന്ന് ഇറക്കുമതി ചെയ്ത, കോമറ്റ് ഷാസിയിൽ പെർകിൻസ് ഡീസൽ എഞ്ജിൻ ഘടിപ്പിച്ച 60 ബസ്സുകളായിരുന്നു ആദ്യത്തെ ബസ്സുകളുടെ ശ്രേണി. സാൾട്ടറുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ തിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റേറ്റ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് ഡിപാർട്ട്മെന്റ് ജീവനക്കാർ തന്നെയായിരുന്നു ബസ്സുകളുടെ ബോഡി നിർമ്മിച്ചത്. തിരുവനന്തപുരം - കന്യാകുമാരി പാത ദേശസാൽക്കരിച്ചതിനാൽ സ്വകാര്യ ഗതാഗത സ്ഥാപനങ്ങളിൽ നിന്ന് ജോലി നഷ്ടപ്പെടാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ളവർക്ക് കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയിൽ അന്ന് നിയമനത്തിന് മുൻ‌ഗണന നൽകി. അന്ന് ജീവനക്കാരെ തിരഞ്ഞെടുത്ത രീതി ഇന്നും കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയിൽ ജീവനക്കാരെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിന് പിന്തുടരുന്നു.നൂറോളം ജീവനക്കാരെ ഇൻസ്പെക്ടർമാരും കണ്ടക്ടർമാരുമായി നിയമിച്ചുകൊണ്ടാണ് ഗതാഗത വകുപ്പ് ആരംഭിച്ചത്. സംസ്ഥാന മോട്ടോർ സർവ്വീസ് ശ്രീ [[ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ|ചിത്തിരതിരുന്നാൾ മഹാരാജാവ്]] [[1938]], [[ഫെബ്രുവരി 20]]-ന്<ref>{{cite news|title = കവർസ്റ്റോറി|url = http://www.madhyamam.com/weekly/372|publisher = [[മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]] ലക്കം 685|date = 2011 ഏപ്രിൽ 11|accessdate = 2013 മാർച്ച് 12|language = മലയാളം}}</ref> ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന [[സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ|സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ]] ആശയമായിരുന്നു സർക്കാർ വകയിലെ ബസ് സർവീസ്.<ref>{{cite news|title = മൂക്കുള്ള ബസ്സും മുക്കാചക്രവും|url = http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/ftrackContentView.do?contentId=17411975&tabId=17&BV_ID=@@@|publisher = മലയാളമനോരമ|date = 2014 ഓഗസ്റ്റ് 25|accessdate = 2014 ഓഗസ്റ്റ് 25|language = മലയാളം|archiveurl = https://web.archive.org/web/20140825103131/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/ftrackContentView.do?contentId=17411975&tabId=17&BV_ID=@@@|archivedate = 2014-08-25|url-status = dead}}</ref> മഹാരാജാവും ബന്ധുജനങ്ങളുമായിരുന്നു ഉദ്ഘാടനയാത്രയിലെ യാത്രക്കാർ. സാൾട്ടർ തന്നെയായിരുന്നു ആദ്യയാത്രയിലെ ഡ്രൈവർ. ഈ ബസ്സും മറ്റ് 33 ബസ്സുകളും കവടിയാർ നഗരത്തിലൂടെ ഘോഷയാത്രയായി ഓടിയത് അന്ന് ആകർഷകമായ കാഴ്ചയായിരുന്നു. [[ചിത്രം:എറണാകുളത്തെ ബോട്ട് ജെട്ടി (1950).jpg|thumb|left|എറണാകുളം ജട്ടിയിൽ നിർത്തിയിട്ടിരിക്കുന്ന ബസ്സുകൾ (1950)]] റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ നിയമം [[1950|1950-ൽ]] നിലവിൽ വന്നതിനെ തുടർന്ന് കേരള സർക്കാർ [[1965|1965-ൽ]] കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. നിയമങ്ങൾ (സെക്ഷൻ 44) നിർമ്മിച്ചു. ഈ വകുപ്പ് 1965 [[ഏപ്രിൽ 1|ഏപ്രിൽ 1-നു]] ഒരു സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനമാക്കി. [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിന്റെ]] വിജ്ഞാ‍പന പ്രകാരം '''കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ''' 1965 [[മാർച്ച് 15|മാർച്ച് 15-നു]] സ്ഥാപിതമായി. === തിരുവിതാംകൂർ സംസ്ഥാന ഗതാഗത വകുപ്പ് === കേരള സംസ്ഥാന രൂപീകരണത്തിന് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പാണ് കോർപ്പറേഷന്റെ ചരിത്രം ആരംഭിക്കുന്നത്. ഇത് സർക്കാർ നടത്തുന്ന ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും പഴയ പൊതു റോഡ് ഗതാഗത സേവനങ്ങളിലൊന്നായി ഇതിനെ മാറ്റുന്നു. നിലവിലുള്ള പൊതുഗതാഗത സംവിധാനം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനായി, കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയുടെ മുൻഗാമിയായ തിരുവിതാംകൂർ സംസ്ഥാന ഗതാഗത വകുപ്പ് (ടി.എസ്.ടി.ഡി) സ്ഥാപിക്കാൻ രാജാവ് ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമ വർമ്മയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള തിരുവിതാംകൂർ സർക്കാർ തീരുമാനിച്ചു. <ref>[http://www.natgeotraveller.in/web-exclusive/web-exclusive-month/kerala-bus-journey/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150414040442/http://www.natgeotraveller.in/web-exclusive/web-exclusive-month/kerala-bus-journey/|date=14 April 2015}}</ref><ref>{{Cite news |last=Pradeep |first=K |date=2014-02-19 |title=When the buses drove in |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/society/when-the-buses-drove-in/article5706345.ece |access-date=2023-02-19 |issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite book|title=[[Travancore State Manual]]|last=Nagam Aiya|first=V|publisher=Nabu Press|year=2011|volume=1|orig-year=1901}}</ref> തുടക്കത്തിൽ, വകുപ്പ് ഇംഗ്ലണ്ടിൽ നിന്ന് 60 കൊമർ പിഎൻഎഫ്3 ചേസിസ് ഇറക്കുമതി ചെയ്തു. ലണ്ടൻ പാസഞ്ചർ ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് ബോർഡിന്റെ അന്നത്തെ അസിസ്റ്റന്റ് ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സൂപ്രണ്ടായിരുന്ന ഇ.ജി. സാൾട്ടറുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ, ഇറക്കുമതി ചെയ്ത ചേസിസിൽ പെർകിൻസ് ലിങ്ക്സ് ഡീസൽ എഞ്ചിനുകൾ ഘടിപ്പിച്ചു. ബസ് ബോഡികൾ ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റ് ജീവനക്കാരാണ് നിർമ്മിച്ചത്. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാൻ സി. പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ പ്രാദേശിക മരം ഉപയോഗിക്കണമെന്ന് നിർബന്ധിച്ചു. ബോഡി ഷോപ്പ് (സാൾട്ടറുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ) ആദ്യം ചക്കായിലായിരുന്നു. പിന്നീട് പാപ്പനംകോട്ടിലേക്ക് മാറ്റി. സാൾട്ടറിന്റെ പരീക്ഷണാത്മക ബോഡി ഡിസൈൻ ബാക്കിയുള്ള ബസുകളിൽ സ്റ്റാൻഡേർഡ് ആയി മാറി.<ref name=":3">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/society/when-the-buses-drove-in/article5706345.ece|title=When the buses drove in|last=PRADEEP|first=K.|date=2014-02-19|work=The Hindu|access-date=2018-07-31|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://archive.commercialmotor.com/article/21st-January-1938/9/british-oilers-inaugurate-state-owned-service-in-i|title=British Oilers inaugurate State-owned Service in India {{!}} 21st January 1938 {{!}} The Commercial Motor Archive|website=archive.commercialmotor.com|access-date=2018-07-31|archive-date=31 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180731183528/http://archive.commercialmotor.com/article/21st-january-1938/9/british-oilers-inaugurate-state-owned-service-in-i|url-status=dead}}</ref> തിരുവനന്തപുരം-കന്യാകുമാരി റൂട്ടിലെ മിക്ക സ്വകാര്യ ഓപ്പറേറ്റർമാരും റോഡുകൾ ദേശസാൽക്കരിച്ചപ്പോൾ അടച്ചുപൂട്ടേണ്ടിവന്നു. കൂടാതെ പരിചയസമ്പന്നരായ നിരവധി ഡ്രൈവർമാർക്കും കണ്ടക്ടർമാർക്കും ഇൻസ്പെക്ടർമാർക്കും ജോലി നഷ്ടപ്പെട്ടു. ടിഎസ്ടിഡി അവരെ നിയമിച്ചു. 81 അപേക്ഷകരിൽ നിന്ന് 60 പേരെ സാൾട്ടർ തിരഞ്ഞെടുത്തു. ബിരുദമുള്ള നൂറോളം അപേക്ഷകർ ഇൻസ്പെക്ടർമാരായും കണ്ടക്ടർമാരായും ജോലി ചെയ്തു.<ref name=":4">{{Cite web|url=http://www.keralartc.com/html/history.html|title=KeralaSRTC::History|website=www.keralartc.com|access-date=2018-07-31|archive-date=26 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180726121159/http://www.keralartc.com/html/history.html|url-status=dead}}</ref> 1938 ഫെബ്രുവരി 20-ന് മഹാരാജ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ (കുടുംബാംഗമായ കേണൽ ഗോദവർമ്മ രാജയും മറ്റ് വിശിഷ്ട വ്യക്തികളും) കവടിയാർ സ്‌ക്വയറിലേക്കുള്ള മെയിൻ റോഡിലൂടെ ആദ്യത്തെ ബസിൽ സഞ്ചരിച്ചു. സാൾട്ടർ ആണ് ബസ് ഓടിച്ചത്. 33 ബസുകളുടെ ഒരു കൂട്ടവും വലിയൊരു ജനക്കൂട്ടവും ആഘോഷത്തിൽ പങ്കുചേർന്നു. 1938 ഫെബ്രുവരി 21-ന് തിരുവനന്തപുരത്ത് നിന്ന് കന്യാകുമാരിയിലേക്ക് ആദ്യത്തെ ബസ് സർവീസ് നടത്തി. <ref>{{Cite news|url=https://www.ndtv.com/kerala-news/public-road-transport-service-in-kerala-turns-77-741029?amp=1&akamai-rum=off|title=Public Road Transport Service in Kerala Turns 77|work=NDTV.com|access-date=2018-07-31}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/150220/nation-current-affairs/article/public-road-transport-service-kerala-turns-77|title=Public road transport service in Kerala turns 77|website=[[Deccan Chronicle]]|date=21 February 2015 |language=en|access-date=2018-07-31}}</ref> ആദ്യകാല ബസുകളിൽ 23 തുകൽ സീറ്റുകളുണ്ടായിരുന്നു. പിൻഭാഗത്തുകൂടിയായിരുന്നു പ്രവേശനം, ബസുകൾക്ക് മധ്യഭാഗത്ത് ഒരു ഇടനാഴിയും ഉണ്ടായിരുന്നു. പത്ത് ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് സീറ്റുകൾ മുൻവശത്തായിരുന്നു. ഷെഡ്യൂളുകൾ, നിരക്കുകൾ, സ്റ്റോപ്പുകൾ എന്നിവ പരസ്യപ്പെടുത്തി. നിയുക്ത ഏജന്റുമാർക്ക് സാധനങ്ങൾ എത്തിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു പാഴ്സൽ സേവനം ആരംഭിച്ചു. കണ്ടക്ടർമാർ വെളുത്ത തൊപ്പിയോടുകൂടിയ കാക്കി വസ്ത്രവും, ഇൻസ്പെക്ടർമാർ കാക്കി വസ്ത്രവും ധരിച്ചിരുന്നു. ടിക്കറ്റ് നൽകാൻ കണ്ടക്ടർമാർക്ക് യന്ത്രങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. പിന്നീട് ഡോഡ്ജ്, ഫാർഗോ, ബെഡ്ഫോർഡ്, ഷെവർലെ എന്നിവർ ബസുകൾ നിർമ്മിച്ചു.<ref name=":3" /> തിരുവനന്തപുരം-നാഗർകോവിൽ, നാഗർകോവിൽ-കന്യാകുമാരി, നാഗർകോവിൽ-കൊളച്ചൽ എന്നീ മൂന്ന് റൂട്ടുകളിലാണ് ടിഎസ്ടിഡി സർവീസ് നടത്തിയത്. 1938 ഫെബ്രുവരി 21 ന് 39 ബസുകളോടെയാണ് പതിവ് സർവീസ് ആരംഭിച്ചത്. ഒരു മൈലിന് ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ നിരക്ക് ഒന്നര ചക്രമായിരുന്നു. അടുത്ത നിരക്ക് ഒരു ചക്രമായിരുന്നു, ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് ടിക്കറ്റുകൾ 50 ശതമാനം കൂടുതലായിരുന്നു. മൂന്ന് വയസ്സിന് താഴെയുള്ള കുട്ടികൾ സൗജന്യമായി യാത്ര ചെയ്തു.. മൂന്ന് മുതൽ 14 വയസ്സ് വരെയുള്ളവർ പകുതി നിരക്ക് നൽകി. 28 പൗണ്ടിൽ താഴെയുള്ള ലഗേജ് (13 കിലോഗ്രാം) സൗജന്യമായിരുന്നു; 28–56 പൗണ്ട് (13–25 കിലോഗ്രാം) നാല് ചക്രവും 56–112 പൗണ്ട് (25–51 കിലോഗ്രാം) ആറ് ചക്രവുമായിരുന്നു.<ref name=":3" /><ref name=":4" /> 1939-ൽ മോട്ടോർ വാഹന നിയമം പാസാക്കി. 1949-ൽ കൊച്ചിയിലേക്കും 1956-ൽ മലബാർ മേഖലയിലേക്കും ബസ് സർവീസ് വ്യാപിപ്പിച്ചു. <ref name=":3" /><ref name="auto">{{cite news |title='KSRTC' is officially Kerala's! Karnataka loses 7-year battle to use acronym for road transport corp |url=https://www.timesnownews.com/india/kerala/article/ksrtc-is-officially-keralas-karnataka-loses-7-year-battle-to-use-acronym-for-road-transport-corp/765657 |work=www.timesnownews.com |language=en}}</ref> === കേരള സംസ്ഥാന റോഡ് ഗതാഗത കോർപ്പറേഷൻ === 1950-ൽ പ്രാബല്യത്തിൽ വന്ന റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ നിയമത്തിനുശേഷം 1965 മാർച്ച് 15-ന് കേരള സർക്കാർ കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ (കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി) സ്ഥാപിച്ചു. 1965 ഏപ്രിൽ 1-ന് ഗതാഗത വകുപ്പ് ഒരു സ്വയംഭരണ കോർപ്പറേഷനായി മാറി. <ref name=":4" /> അക്കാലത്ത് 661 ബസ് റൂട്ടുകളും 36 ലോറി റൂട്ടുകളും ഉണ്ടായിരുന്നു. കോർപ്പറേഷന്റെ വാഹനക്കൂട്ടത്തിൽ 901 ബസുകളും 51 ലോറികളും 29 മറ്റ് വാഹനങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു. മുപ്പത് ബസുകളും എട്ട് ലോറികളും പുതിയവയായിരുന്നു. പത്ത് പഴയ ബസുകളും ഏഴ് ലോറികളും ഒരു ട്രാക്ടർ-ട്രെയിലറും മറ്റ് ഉപയോഗങ്ങൾക്കായി മാറ്റി. <ref name=":4" /> കെ‌എൽ‌എക്സ് രജിസ്ട്രേഷൻ സീരീസ് കെ‌എസ്‌ആർ‌ടി‌സിക്കായി നീക്കിവച്ചു. 1989 ജൂലൈ 1 ന്, കെ‌എസ്‌ആർ‌ടി‌സി ബസുകൾ തിരുവനന്തപുരത്തെ ഒരു പ്രത്യേക ആർ‌ടി‌ഒയിൽ കെ‌എൽ -15 രജിസ്ട്രേഷൻ സീരീസുമായി രജിസ്ട്രേഷൻ ആരംഭിച്ചു.<ref name=":5">{{cite news |title=Kerala State Road Transport Corporation buses get new registration series |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/Kerala-State-Road-Transport-Corporation-buses-get-new-registration-series/articleshow/20611019.cms |work=The Times of India}}</ref> 2001-ൽ കെ. ബി. ഗണേഷ് കുമാർ ഗതാഗത മന്ത്രിയായി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഹ്രസ്വമായ ഭരണ കാലയളവിനുള്ളിൽ കോർപ്പറേഷനിൽ ഗുണകരമായ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തി. വോൾവോ ബസുകൾ ആദ്യമായി അവതരിപ്പിച്ചത് സംസ്ഥാന ഗതാഗത കോർപ്പറേഷനാണ് കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബോഡി വർക്ക് പുറത്തു കൊടുത്ത് ചെയ്യിച്ചു. ബസുകളുടെ സമകാലിക രൂപകൽപ്പന ഹൈടെക് ആയി പരസ്യപ്പെടുത്തി. ബസ് ലിവറി പുനർരൂപകൽപ്പന ചെയ്യാൻ കുമാർ സാബു സിറിലിനെ നിയോഗിച്ചു. തിരുവനന്തപുരത്ത് ലോ-എൻട്രി, എയർ സസ്‌പെൻഷൻ ബസുകൾ എന്നിവ അവതരിപ്പിച്ചു. കൂടാതെ മിനിബസ് സർവീസ് ആരംഭിച്ചു. മാറ്റങ്ങൾ യാത്രക്കാരെ ആകർഷിച്ചു. ഇത് കോർപ്പറേഷനെ ലാഭകരമാക്കി. <ref>{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/archive/forced-facelift-brings-fortune-to-keralas-public-transport/58716/|title=Forced Facelift Brings Fortune To Kerala's Public Transport|date=2002-09-30|website=The Financial Express|language=en-US|access-date=2018-12-20}}</ref> 2012-ൽ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയെ ഒഴിവാക്കി കൊണ്ട് കേരള സർക്കാർ അന്തർ ജില്ലാ ബസുകളുടെ പുതിയ പെർമിറ്റുകൾ താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവച്ചുകൊണ്ട് ഒരു വിജ്ഞാപനം പുറപ്പെടുവിച്ചു. കോർപ്പറേഷൻ ആ റൂട്ടുകൾ ഏറ്റെടുക്കുമെന്ന് കരുതിയിരുന്നെങ്കിലും, അത് കൊച്ചിയിൽ നിന്ന് നിരവധി വടക്കൻ ജില്ലകളിലേക്കുള്ള സർവീസിന്റെ കുറവ് സൃഷ്ടിച്ചു. സി.പി.പി.ആർ ഗവേഷണ-പദ്ധതി ഡയറക്ടർ മധു ശിവരാമൻ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി-സ്വകാര്യ ബസ് ഓപ്ഷനുകളെക്കുറിച്ച് ഒരു പഠനം നടത്തി.<ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/Concern-over-decline-in-number-of-inter-district-buses/article16786016.ece|title=Concern over decline in number of inter-district buses|last=Paul|first=John L.|date=2016-12-09|work=The Hindu|access-date=2017-10-02|issn=0971-751X}}</ref> നഗര ഗതാഗതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കാര്യങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനായി 2015 ൽ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.യുടെ കീഴിൽ കേരള അർബൻ റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ (കെ.യു.ആർ.ടി.സി) രൂപീകരിച്ചു.{{sfn|Chandran|2018|p=422}2015 ഏപ്രിൽ 12 ന് തേവരയിൽ ഇത് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു.{{sfn|Chandran|2018|p=423}} 2021 ജൂൺ 2-ന്, KSRTC എന്ന ചുരുക്കപ്പേരും 'ആനവണ്ടി' എന്ന ലോഗോയും ഉപയോഗിക്കാനുള്ള അവകാശം 1999-ലെ ട്രേഡ്‌മാർക്ക് ആക്ട് പ്രകാരം കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് കോർപ്പറേഷന് പൂർണ്ണമായും നൽകി. കർണാടക സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 2014-ൽ ഒരു നോട്ടീസ് പുറപ്പെടുവിച്ചു. കേരളം KSRTC ഉപയോഗിക്കുന്നത് നിർത്തണമെന്ന് അവർ പ്രസ്താവിച്ചു.<ref>{{Cite web|last=Narayanan|first=Nirmal|date=2021-06-02|title=Karnataka loses 'KSRTC' to Kerala, Trade Marks Registry pronounces verdict|url=https://www.ibtimes.co.in/karnataka-loses-ksrtc-kerala-trade-marks-registry-pronounces-verdict-837078|access-date=2021-06-03|website=www.ibtimes.co.in|language=en}}</ref> ബൗദ്ധിക സ്വത്തവകാശത്തിനായുള്ള നീണ്ട പോരാട്ടത്തിന് ശേഷം, സംസ്ഥാന ഗതാഗത കോർപ്പറേഷനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട 'KSRTC' എന്ന ചുരുക്കപ്പേരുള്ള ട്രേഡ്‌മാർക്കുകളുടെ നിയമപരമായ അവകാശം കേരള റോഡ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് കോർപ്പറേഷനു ലഭിച്ചു. എംബ്ലം, KSRTC എന്ന ചുരുക്കപ്പേര്, ലോഗോ, ആനവണ്ടി <ref name="auto"/> എന്നീ പേരുകൾ കേരള റോഡ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് കോർപ്പറേഷനുടേതാണെന്ന് ട്രേഡ് മാർക്ക് രജിസ്ട്രി സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തി. വാണിജ്യ വ്യവസായ മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലുള്ള കൺട്രോളർ ജനറൽ ഓഫ് പേറ്റന്റ്സ് ഡിസൈൻ ആൻഡ് ട്രേഡ് മാർക്ക് 2021 ജൂൺ 3-ന് കേരളത്തിന്റെ അവകാശവാദം അംഗീകരിച്ചു. രജിസ്ട്രേഷൻ കേരള ആർ‌ടി‌സിയെ വ്യാപാരമുദ്രകളുടെ ഏക സൂക്ഷിപ്പുകാരനാക്കി.<ref>{{Cite news|last=Radhakrishan|first=S. Anil|date=2021-06-20|title=LNG powered KSRTC bus service from Monday|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/lng-powered-ksrtc-bus-service-from-monday/article34864480.ece|access-date=2021-06-21|issn=0971-751X}}</ref> 2021 നവംബർ 9-ന്, കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയുടെ ദീർഘദൂര ബസുകൾ 10 വർഷത്തേക്ക് കാര്യക്ഷമമായി പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നതിനായി ഒരു സ്വതന്ത്ര കമ്പനിയായി കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി-സ്വിഫ്റ്റ് രൂപീകരിച്ചു.<ref>{{Cite web |agency=TNN|date=20 February 2021 |title=KSRTC-SWIFT comes into force {{!}} Thiruvananthapuram News |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/ksrtc-swift-comes-into-force/articleshow/81116673.cms |access-date=2022-05-24 |website=The Times of India |language=en}}</ref> == സംഘടനാ ഘടന == കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയുടെ മാനേജ്‌മെന്റിന്റെ മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്നത് ഒരു ഡയറക്ടർ ബോർഡാണ്. അതിൽ ചെയർമാൻ-കം-മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടർ (സി.എം.ഡി) ഉം കേരള സർക്കാർ നിയമിച്ച മറ്റ് ഡയറക്ടർമാരും ഉൾപ്പെടുന്നു. സംഘടനയുടെ ചീഫ് എക്സിക്യൂട്ടീവായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന സി.എം.ഡി. ദൈനംദിന പ്രവർത്തനങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള ഉത്തരവാദിത്തം അദ്ദേഹത്തിനാണ്. ===ഡയറക്ടർമാരുടെ ബോർഡ്=== {| class="wikitable" |+ ഡയറക്ടർ ബോർഡ് – KSRTC <ref>{{Cite web |title=കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ - keralartc.com |url=https://www.keralartc.com/directory/key-people |access-date=2025-04-20 |website=കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ - keralartc.com |language=en-US}}</ref> ! പേര് !! പദവി |- | [[സി. പി. ജോൺ|സി.പി. ജോൺ]]|| ഗതാഗത മന്ത്രി, [[കേരള സർക്കാർ]] |- | പി.ബി. നൂഹ്, [[ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ്|IAS]]|| സർക്കാർ സെക്രട്ടറി, ഗതാഗത വകുപ്പ് |- | പി.എസ്. പ്രമോജ് ശങ്കർ, [[ഇന്ത്യൻ ഓർഡനൻസ് ഫാക്ടറി സർവീസ്|IOFS]]|| [[ചെയർ (ഓഫീസർ)#പൊതു കോർപ്പറേഷനുകൾ|ചെയർമാൻ]] & [[ഡയറക്ടർ (ബിസിനസ്)#മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടർ|മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടർ]] |- | സി.എച്ച്. നാഗരാജു, [[ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസ്|ഐ.പി.എസ്]]|| ഡയറക്ടർ {{Small|(Transport Commissioner)}} |- | നെൽസൺ ജെ || ഡയറക്ടർ {{Small|(Additional Secretary, Finance Department)}} |- | കെ.എസ്. വിജയശ്രീ || ഡയറക്ടർ {{Small|(Additional Secretary, Transport Department)}} |- | ഡോ. സാംസൺ മാത്യു || ഡയറക്ടർ {{Small|([[National Transportation Planning and Research Centre]] (NATPAC))}} |- | എൻ. ജീവൻ || ഡയറക്ടർ {{Small|(Additional Law Secretary, Law Department)}} |} == ഫ്ലീറ്റ് == [[File:Electric bus KSRTC.jpg|thumb|ഇലക്ട്രിക് ബസ്]] കോർപ്പറേഷന്റെ കൈവശം വോൾവോ, സ്കാനിയ, അശോക് ലെയ്‌ലാൻഡ്, ടാറ്റ മോട്ടോഴ്‌സ്, ഐഷർ മോട്ടോഴ്‌സ്, ഭാരത്ബെൻസ് തുടങ്ങിയ കമ്പനികളുടെ ബസുകൾ അടങ്ങുന്ന 4,717 ബസുകൾ ഉണ്ട്.<ref>{{Cite web |date=2025-02-16 |title=KSRTC reports 1261 buses are over 15 years old; employees say real number exceeds 2,000 |url=https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/ksrtc-old-bus-count-dispute-employees-challenge-1261-claim-1.10347499 |access-date=2025-03-17 |website=English.Mathrubhumi |language=en}}</ref>കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയുടെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള വാഹനങ്ങൾ തിരുവനന്തപുരത്ത് ഒരു പ്രത്യേക ആർ.ടി.ഒയ്ക്ക് കീഴിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. അതിൽ കെ.എൽ -15 എന്ന രജിസ്ട്രേഷൻ സീരീസ് ഉൾപ്പെടുന്നു. == സർവ്വീസ് വിഭാഗങ്ങൾ == [[File:KSRTC Jnurom AC VOLVO bus at Angamaly bus station.JPG|thumb|right|250px|കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ ജനറം പദ്ധതിയിൽ കേരളത്തിനു ലഭിച്ച എ.സി. വോൾവോ ബസ്]] കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി-ക്ക് [[അശോക് ലെയ്‌ലാൻഡ്|അശോക് ലെയ്ലാൻഡ്]], [[ടാറ്റാ മോട്ടോർസ്]],ഐഷർ, വോൾവോ, സ്കാനിയ എന്നീ‍ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ബസ്സുകൾ ഉണ്ട് കൂടാതെ ഇലക്ട്രിക് CNG ബസുകളും വാങ്ങുന്നു ബസ്സുകളുടെ തരം ഇങ്ങനെ ആണ്. '''ഓർഡിനറി''' ചെറിയ ദൂരങ്ങളിൽ ഓടുന്ന സാധാരണ സർവ്വീസുകളാണിവ. സൂപ്പർ ക്ലാസ്സ് ബസ്സുകളുടെ പെർമിറ്റ് കാലാവധി കഴിയുമ്പോൾ അവ ഓർഡിനറി സർവ്വീസുകൾക്ക് വേണ്ടി തയ്യാറാക്കുന്നു. അതിനാൽ പഴക്കം ചെന്ന ബസുകൾ ഈ വിഭാഗത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഫീഡർ സർവ്വീസുകൾ ഓർഡിനറിയിൽപ്പെടുന്നു. പലപ്പോഴും ഗ്രാമ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഓർഡിനറി സർവീസ് മാത്രമാണ് ഉണ്ടാവുക. '''ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ''' ദീർഘദൂരത്തിലുള്ള സർവ്വീസുകൾക്ക് ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നതാണ് ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ. ഓർഡിനറിയെ അപേക്ഷിച്ച് ഇവ നിർത്തുന്ന സ്ഥലങ്ങൾ കുറവാണ്. മഞ്ഞയും ചുവപ്പും ചേർന്ന നിറങ്ങൾ ആണ് ഇവയ്ക്ക്. ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ് , ലോ ഫ്ലോർ, ടൗൺ ടു ടൗൺ ബസ്സുകൾ ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചറുകളിൽപ്പെടുന്നു. ഇവ വ്യത്യസ്ത നിറങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ ചാർജ് ഓർഡിനറിയേക്കാൾ കൂടുതൽ ആണ്. എന്നാൽ ഓർഡിനറി ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ്പ്‌ ബസ് സ്റ്റോപ്പുകൾ കുറവാണെങ്കിലും ഓർഡിനറിയുടെ ചാർജിൽ തന്നെയാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. അനന്തപുരി, വേണാട്, മലബാർ തുടങ്ങിയവയും ഈ വിഭാഗത്തിൽ വരുന്നു. '''സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ്''' വളരെ കൂടിയ ദൂരത്തേയ്ക്ക് സർവ്വീസ് നടത്തുന്ന വാഹനങ്ങളാണിവ. അതിവേഗം നിഷ്കർച്ചിട്ടുള്ള ഈ ബസ്സുകൾ ഏറ്റവും പ്രധാന സ്ഥലങ്ങളിൽ നിർത്തുന്നതാണ്. മഞ്ഞയും ചുവപ്പും നിറത്തിലുള്ള ഇവ പൊതുവെ കാണാൻ മനോഹരമാണ്. ശീതീകരണ സംവിധാനമുള്ള ലോഫ്ലോർ, സന്ദേശവാഹിനി ഇവയൊക്കെ സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റുകളാണ്. '''സൂപ്പർ ഡീലക്സ്''' ഉയർന്ന യാത്രാ സൗകര്യങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തി ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ ട്രെയിനുകളേക്കാൾ വേഗത്തിൽ യാത്രക്കാരെ ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്ത് എത്തിക്കുന്നതിനുദ്ദേശിച്ചു തുടങ്ങിയതാണിവ. മിന്നൽ സർവ്വീസ്, സിൽവർ ലൈൻ ജെറ്റ് സർവീസുകളുടെ പരിഷ്കരിച്ച പതിപ്പാണ്. '''സൂപ്പർ എക്സ്പ്രസ്സ്''' പച്ച നിറമുള്ള സൂപ്പർ ക്ലാസ്സ് ബസ്സുകളാണിത്. ഇടയ്ക്ക് നിർത്തിവച്ചിരുന്നെങ്കിലും പുനരാരംഭിച്ചു. അൻപതോളം ബസ്സുകൾ ഈ സർവ്വീസുകൾ നടത്തുന്നുണ്ട്. കൂടാതെ ഗരുഡ,ഗരുഡ മഹാരാജ,വെസ്റ്റിബ്യൂൾ, എന്ന പേരുകളുള്ള ബസ്സുകളും സർവ്വീസിലുണ്ട്. {| class="wikitable" ! തരം !! align="right" | എണ്ണം |- | അശോക് ലയലാൻഡ് || align="right" | 2940{{തെളിവ്}} |- | റ്റാറ്റാ മോട്ടോഴ്സ് || align="right" | 1562{{തെളിവ്}} |- | ഐഷർ || align="right" | 200{{തെളിവ്}} |- |[[വോൾ‌വോ]] ആഡംബര ബസ്സുകൾ || align="right" | 11{{തെളിവ്}} |- | സ്കാനിയ ആഡംബര ബസ്സുകൾ || align="right" | 18{{തെളിവ്}} |- ! ആകെ !! 4731 |} [[ചിത്രം:Double Decker Bus Kochi.JPG|thumb|left|രണ്ടു നിലയുള്ള ബസ്, കൊച്ചി]] * ഇതിൽ 2124 ബസ്സുകൾ ( 45.15 % ) 7 വർഷത്തിനു മുകളിൽ പ്രായം ഉള്ളവയാണ് * 366 ബസ്സുകൾ ( 7.78 % ) 10 വർഷത്തിനു മുകളിൽ പ്രായം ഉള്ളവയാണ്. ഇവയെ സേവനത്തിൽ നിന്നും നീക്കം ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. == ഓഫീസുകളും ഡിപ്പോകളും == === ഹെഡ് ഓഫീസ് === * ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് ഭവൻ, കിഴക്കേ കോട്ട, തിരുവനന്തപുരം === ഡിപ്പോകൾ === [[File:KSRTC Kozhikode.jpg|thumbnail|കോഴിക്കോട് കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി ബസ് സ്റ്റേഷൻ]] # [[ആറ്റിങ്ങൽ]] ദേശീയപാതയിൽ # [[ആലപ്പുഴ]] # [[ആലുവ]] റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനടുത്ത് # [[ചങ്ങനാശ്ശേരി]] # [[ചെങ്ങന്നൂർ]] # [[ചേർത്തല]] # [[എറണാകുളം]] # [[കണ്ണൂർ]] # [[കാസർഗോഡ്]] # [[കായംകുളം]] # [[കൊല്ലം]] # [[കൊട്ടാരക്കര]] # [[കോട്ടയം]] # [[കോഴിക്കോട്]] പുതിയ സ്റ്റാൻ്റിനടുത്ത് മാവൂർ റോഡിൽമാ # [[മൂവാറ്റുപുഴ]] # [[നെടുമങ്ങാട്]] # [[നെയ്യാറ്റിൻകര]] # [[പാലാ]] # [[പാലക്കാട്]], മിഷൻ സ്കൂളിന് സമീപം # [[പാപ്പനംകോട്]] # [[പത്തനംതിട്ട]] # [[പെരുമ്പാവൂർ]] വുത്താകൃതിയിൽ കെട്ടിടം # [[സുൽത്താൻ ബത്തേരി]] # [[തിരുവല്ല]] # [[തൃശ്ശൂർ]] റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ കൊക്കാല ഭാഗത്ത് # തിരുവനന്തപുരം സെൻട്രൽ, തമ്പാനൂരിൽ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷന് എതിർവശം # തിരുവനന്തപുരം സിറ്റി # [[വിഴിഞ്ഞം]] # [[വെഞ്ഞാറമൂട്]] === സബ് ഡിപ്പോകൾ === {{Div col begin|4}} # [[അടൂർ]] # [[അങ്കമാലി]] ദേശീയപാതയിൽ # [[ചടയമംഗലം]] # [[ചാലക്കുടി]] ടൗണിൽ # [[ചാത്തന്നൂർ]] # [[ചിറ്റൂർ]] # [[ഈരാറ്റുപേട്ട]] # [[ഗുരുവായൂർ]] # [[ഹരിപ്പാട്]] # [[കൽപറ്റ|കല്പറ്റ]] # [[കണിയാപുരം]] # [[കരുനാഗപ്പള്ളി]] # [[കാട്ടാക്കട]] # [[കട്ടപ്പന]] # [[കിളിമാനൂർ]] # [[കോതമംഗലം]] # [[കുമളി]] # [[മാള]] # [[മലപ്പുറം]], കുന്നുമ്മലിൽ # [[മാനന്തവാടി]] # [[മാവേലിക്കര]] # [[വടക്കൻ പറവൂർ|നോർത്ത് പറവൂർ]] # [[പാറശ്ശാല]] # [[പത്തനാപുരം]] # [[പയ്യന്നൂർ]] # [[പെരിന്തൽമണ്ണ]] ടൗണിൽ രാമദാസ് ആശുപത്രി ഭാഗത്ത് # [[പേരൂർക്കട]] # [[പിറവം]] # [[പൊൻകുന്നം]] # [[പൊന്നാനി]] # [[പൂവാർ]] # [[പുനലൂർ]] # [[തലശ്ശേരി]] # [[താമരശ്ശേരി]] # [[തൊടുപുഴ]] # [[തൊട്ടിൽപ്പാലം]] # [[വൈക്കം]] # [[വെള്ളനാട്]] # [[വെള്ളറട]] # [[വെഞ്ഞാറമ്മൂട്]] # വികാസ് ഭവൻ # [[വിതുര]] # [[നിലമ്പൂർ]] # [[മണ്ണാർക്കാട്]] നെല്ലിപ്പുഴ ജംക്ഷനിൽ {{Div col end}} === ഓപ്പറേറ്റിങ്ങ് ഡിപ്പോകൾ === {{Div col begin|4}} # [[ആര്യനാട്]] # [[ആര്യങ്കാവ്]] # [[എടത്വാ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|എടത്വ]] # [[എരുമേലി]] # [[ഇരിഞ്ഞാലക്കുട]] # [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ]] # [[കുളത്തൂപ്പുഴ]] # [[മല്ലപ്പള്ളി]] # [[മൂലമറ്റം]] # [[മൂന്നാർ]] # [[പാലോട്]] # [[പന്തളം]] # [[ശാസ്താംകോട്ട]] # [[പുതുക്കാട്]] # [[തിരുവമ്പാടി]] # [[വടകര]] # [[വടക്കഞ്ചേരി]] # [[നെടുങ്കണ്ടം]] # [[കൂത്താട്ടുകുളം]] # [[കോന്നി]] {{Div col end}} പുതിയതായി ഓപ്പറേറ്റിംഗ് ഡിപ്പോകൾ സ്ഥാപിക്കാൻ സാധ്യതയുള്ള നഗരങ്ങൾ.. മഞ്ചേരി, നെന്മാറ, പട്ടാമ്പി കൊണ്ടോട്ടി ഷോർണൂര്ഒറ്റപ്പാലം,ചെർപുളശേരി, പരപ്പനങ്ങാടി,വളാഞ്ചേരി, കളമശ്ശേരി === വർക്ക്ഷോപ്പുകൾ === # [[പാപ്പനംകോട്]] (മുഖ്യ വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[മാവേലിക്കര]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[ആലുവ]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[എടപ്പാൾ]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[കോഴിക്കോട്]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) === ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം === കെ എസ് ആർ ടി സി യിലെ വിവിധ വിഭാഗം ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കും, ജീവനക്കാർക്കും അതതു തസ്തികപ്രകാരമുള്ള ജോലിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ആവശ്യമായ പരിശീലനം നൽകുന്നതിന് 3 ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്. * തിരുവനന്തപുരം (ആസ്ഥാന ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, അട്ടക്കുളങ്ങര.) * അങ്കമാലി (പ്രാദേശിക ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, അങ്കമാലി ബസ് സ്റ്റേഷൻ ) * എടപ്പാൾ (പ്രാദേശിക ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്, എടപ്പാൾ) == നിരത്തിലിറങ്ങുന്ന പുതിയ സർവ്വീസുകൾ == [[File:New sleeper bus of KSRTC.jpeg|thumb|AC സ്ലീപ്പർ ബസ്]] * '''അനന്തപുരി സിറ്റി ഫാസ്റ്റ്''' : 140 *'''ജനറം വോൾവോ ഏസി ലോഫ്ലോർ''' *'''ജനറം ടാറ്റാ മാർക്കോപോളോ നോൺ ഏസി ലോഫ്ലോർ''' *'''ജനറം ലെയ്ലാന്റ് നോൺ ഏസി ലോഫ്ലോർ''' *'''രാജധാനി റിങ് റോഡ് സർവീസ്''' :10 *'''ഗരുഡ കിങ് ക്ലാസ് - വോൾവോ മൾട്ടി ആക്സിൽ ''': 9 *''' ഗരുഡ മഹാരാജ - സ്കാനിയ മൾട്ടി ആക്സിൽ''' :18 *'''ഗരുഡ സഞ്ചാരി - വോൾവോ''' 2 *'''ഗജരാജ് - വോൾവോ B11R മൾട്ടി ആക്സിൽ സ്ലീപ്പർ : 8''' *'''മിന്നൽ''' '''സൂപ്പർ എയർ ഡീലക്സ്''' * '''വെസ്റ്റിബ്യൂൾ''' ''': 1''' *'''സിറ്റി റൈഡ് ഇലക്ട്രിക് ഡബിൾ ഡക്കർ : 2''' == പലവക == * കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ്സുകൾ ദിവസവും സഞ്ചരിക്കുന്ന ദൂരം മുൻപ് 12,00,000 ആയിരുന്നത് ഇപ്പോൾ 14,22,546 ആക്കി ഉയർത്തിയിരിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.keralartc.com/html/aboutus.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2007-07-09 |archive-date=2018-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180625184242/http://www.keralartc.com/html/aboutus.html |url-status=dead }}</ref> * ദിവസവും 4232 പുനർ‌നിർണ്ണയിച്ച യാത്രകൾ ആണ് ഉള്ളത്. 4704 ബസ്സുകൾ ദിവസവും യാത്ര നടത്തുന്നു. * ഒരു ദിവസം കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ്സുകളിൽ ശരാശരി 31.45 ലക്ഷം യാത്രികർ സഞ്ചരിക്കുന്നു{{തെളിവ്}} ഗ്രാമ പഞ്ചായത്തുകൾ ഇന്ധന ചെലവ് വഹിക്കുന്ന ഗ്രാമവണ്ടി പദ്ധതി ആരംഭിച്ചു ഇലക്ടിക് ബസുകൾ വാങ്ങി ഓർഡിനറി സർവീസുകൾ ഘട്ടം ഘട്ടമായി ഫോസിൽ ഇന്ധന മുക്തമാക്കും പരമാവധി ബസുകൾ ഡിപ്പോ ഇല്ലാത്ത സ്ഥലങ്ങളിൽ സ്റ്റേ ചെയ്യുന്ന ബസ്സുകൾ ആക്കുന്നു == ചിത്രശാല == <gallery> File:KSRTC Scania Maharaja RP 666.jpg|thumb|ഗരുഡ മഹാരാജ സ്കാനിയ ബസ് File:Kerala RTC.jpg|ഗരുഡ കിംഗ് ക്ലാസ് വോൾവോ ബസ് KSRTC orninary bus.JPG|ഓഡിനറി File:Double Ducker Ksrtc bus from Angamaly bus stand.jpg | രണ്ട് തട്ടുള്ള ബസ്സ് അങ്കമാലിയിൽനിന്നും K.S.R.T.C.Bus.jpg|വേണാട് KSRTC "fast passenger".JPG|ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ KSRTC superfast.JPG|സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ് Kerala State RTC Super Express side view.JPG|സൂപ്പർ എക്സ്പ്രസ്സ് Ksrtc ac bus ernakulam.JPG|ടാറ്റ ഗ്ലോബസ് എ.സി എയർബസ് File:KURTC Volvo AC Low floor bus.jpg|thumb|വോൾവോ എസി ലോഫ്ലോർ ബസ് Ashlok Leyland old Indian bus.jpg|പഴയ തലമുറയിൽ പെട്ട ഒരു വണ്ടി KSRTC GARUDA SANCHARI VOLVO BUS IN TRAFFIC BLOCK.jpg|thumb|ഗരുഡ സഞ്ചാരി സിംഗിൾ ആക്സിൽ വോൾവോ ബസ് File:JN 548 Wayanad.jpg|thumb|ലെയ്ലാൻഡ് നോൺ എസി ലോഫ്ലോർ ബസ് </gallery> == പുറം കണ്ണികൾ == {{commonscat|Kerala State Road Transport Corporation|കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി}} * [http://www.keralartc.com/ ഔദ്യോഗിക സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231105161733/https://keralartc.com/ |date=2023-11-05 }} == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist|2}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ബസ്സ് കമ്പനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ റോഡ് ഗതാഗതം]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഗതാഗതം]] [[വർഗ്ഗം:കേരള സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള കമ്പനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ_പൊതുമേഖലാ_സ്ഥാപനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ആസ്ഥാനമായുള്ള കമ്പനികൾ]] scjhnllu4ffvgof77i1bodwi1dts0tq 4652105 4652103 2026-08-01T10:29:41Z Meenakshi nandhini 99060 /* ഫ്ലീറ്റ് */ 4652105 wikitext text/x-wiki {{Div col end}}{{Infobox company | name = കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി | company_logo = [[File:Kerala State Road Transport Corporation logo.png|200px]] | type = [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിന്റെ]] ഗതാഗത മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലുള്ള പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനം | foundation = | location_city = [[തിരുവനന്തപുരം]], [[കേരളം]] | location_country = [[ഇന്ത്യ]] | location = | locations = <!--# of locations--> | key_people = പ്രമോദ് ശങ്കർ | area_served = കേരളം, തമിഴ്‌നാട്, കർണ്ണാടക | industry = [[പൊതു ഗതാഗത ബസ് സർവീസ്]] | products = [[Bus transport]], ചരക്ക് നീക്കം, Services | services = വോൾവോ എസി എയർബസ്, സ്കാനിയ എയർ ബസ് ,ഗരുഡ കിംങ് ക്ലാസ്, ഗരുഡ മഹാരാജ , സൂപ്പർ എയർ ഡീലക്സ് (മിന്നൽ) എയർ ബസ്, സൂപ്പർ ഡീലക്സ് എയർ ബസ്, ശബരി സൂപ്പർ ഡീലക്സ് എയർ ബസ്, സൂപ്പർ എക്സ്പ്രസ്, സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ്, ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ്പ് ഫാസ്റ്റ് പാസഞ്ചർ, ഫാസ്റ്റ് പാസഞ്ചർ, വേണാട്, മലബാർ, തിരുകൊച്ചി, അനന്തപുരി ഫാസ്റ്റ്, രാജധാനി,ടൗൺ ടു ടൗൺ, പോയിന്റ് ടു പോയിൻറ്, ഡബിൾ ഡക്കർ ,വെസ്റ്റിബ്യൂൾ, ലിമിറ്റഡ് സ്‌റ്റോപ്പ് ഓർഡിനറി, ഓർഡിനറി, പിങ്ക് ബസ് (ലേഡീസ് ഒൺലി) ,JNRUM എ.സി.ലോഫ്ലോർ, JNRUM നോൺ എ.സി.ലോഫ്ലോർ | revenue = | operating_income = | net_income = | num_employees = | divisions = | subsid = [[കേരള അർബൻ റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപറേഷൻ]]<ref name="kurtc">{{Cite news|url = http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/all-jnnurm-buses-to-be-brought-under-kurtc/article6534522.ece|title = All JNNURM buses to be brought under KURTC|last = |first = |date = October 26, 2014|work = The Hindu |access-date = 20 Jan 2015}}</ref> | slogan = | homepage = [http://www.keralartc.com keralartc.com] | dissolved = | footnotes = കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ | intl = Yes | Native name = ആനവണ്ടി. }} [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 3z.jpg|പകരം=കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ|ലഘുചിത്രം]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 2z.jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 1z.jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 10z.jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 11z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 12z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 13z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 14z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 15z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ തിരുവനന്തപുരം. വളപ്പിൽ നട്ട് പരിപാലിക്കുന്ന ഒരു [[ആര്യവേപ്പ്]] Neem tree ശാസ്ത്രീയ നാമം Azadirachta indica കുടുംബം Meliaceae.]] {{prettyurl|Kerala State Road Transport Corporation}} {{For|കർണാടക സംസ്ഥാനത്തെ ട്രാൻസ്പോർട് കോർപ്പറേഷനെക്കുറിച്ചറിയാൻ|കർണാടക സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ}} <!--[[ചിത്രം:KSRTC bustand TDPZA.jpg|thumb|200px|right|കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ് സ്റ്റാന്റ്, [[തൊടുപുഴ]]]]--> [[കേരള സർക്കാർ]] നടത്തുന്ന [[ബസ്]] കമ്പനി ആണ് '''കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ''' ({{lang-en|Kerala State Road Transport Corporation - KSRTC}}) (കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി - കേരള സംസ്ഥാന നിരത്ത് ഗതാഗത സംസ്ഥാപിത സംഘം). ''ആനവണ്ടി'' എന്ന ഇരട്ടപേരിൽ അറിയപെടുന്ന സംസ്ഥാന ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ഏറ്റവും പഴയ ബസ് കമ്പനികളിൽ ഒന്നാണ് പൊതു മേഖലാ സ്ഥാപനമായ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി{{തെളിവ്}}. നിശ്ചിത തുക നൽകി ടിക്കറ്റ് എടുത്തു മാത്രമേ ഇവയിൽ യാത്ര ചെയ്യാൻ സാധിക്കുകയുള്ളൂ. ഇവയുടെ ഓർഡിനറി സർവീസുകളിൽ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് ചിലവ് കുറഞ്ഞ രീതിയിൽ യാത്ര ചെയ്യാൻ സാധിക്കും. വരുമാനവും ചിലവുകളും തമ്മിൽ യോജിച്ചു പോകാത്തതിനാൽ ഈ സ്ഥാപനം കാര്യമായ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി നേരിട്ടിരുന്നു. ഇത് സ്ഥാപനത്തിന്റെ നടത്തിപ്പിനെയും ജീവനക്കാരുടെ ശമ്പള വിതരണത്തെയും സാരമായി ബാധിച്ചിരുന്നു. എങ്കിലും സർക്കാർ സഹായം പലപ്പോഴും ലഭിക്കുന്നതായി കാണാം. ഗതാഗത മന്ത്രിക്കാണ് സ്ഥാപനത്തിൻ ചുമതല. നിലവിൽ പത്തനാപുരം MLA ഗണേഷ് കുമാർ ആണ് ഗതാഗതമന്ത്രി[[പ്രമാണം:Kerala RTC.jpg|ലഘുചിത്രം|KSRTC Bus in Mysore]] == ചരിത്രം == [[ചിത്രം:Old photo of KSRTC Bus Station.jpg|thumb|left|തൃശ്ശൂരിലെ ബസ് ഡിപ്പോ, ഒരു പഴയ ചിത്രം]] <!--[[ചിത്രം:ചാലക്കുടി-സൌത്ത്-ജങ്ഷൻ.jpg|thumb|200px|കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ് - [[ചാലക്കുടി]] കവലയിൽ]]--><!----> 1936 ൽതിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റേറ്റ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് ഡിപാർട്ട്മെന്റ് എന്ന പേരിൽ തിരുവിതാംകൂറിലെ അവസാനത്തെ രാജാവായിരുന്ന ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ആണ് KSRTC സ്ഥാപിച്ചത്. ഇന്ത്യയിൽ ഒരു രാജാവ് സ്ഥാപിച്ച സർക്കാർ ബസ് കമ്പനി എന്ന അപൂർവത KSRTC ക്ക് മാത്രം. ലണ്ടൻ പാസഞ്ജർ ട്രാൻസ്പോർട്ട് ബോർഡിന്റെ അസിസ്റ്റന്റ് ഓപറേറ്റിങ്ങ് സൂപറിന്റെൻഡെന്റ് ആയിരുന്ന [[ഇ.ജി. സാൾട്ടർ]] [[1937]] [[സെപ്റ്റംബർ 20|സെപ്റ്റംബർ 20-നു]] ഗതാഗതവകുപ്പിന്റെ സൂപറിന്റെൻഡെന്റ് ആയി അവരോധിക്കപ്പെട്ടു. [[തിരുവനന്തപുരം]] - [[കന്യാകുമാരി]], [[പാലക്കാട്]] - [[കോയമ്പത്തൂർ]] തുടങ്ങിയ പ്രധാന അന്തർ സംസ്ഥാന പാതകൾ ദേശസാൽക്കരിച്ചതോടെ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. വളർന്നു. [[ഇംഗ്ലണ്ട്|ഇംഗ്ലണ്ടിൽ]] നിന്ന് ഇറക്കുമതി ചെയ്ത, കോമറ്റ് ഷാസിയിൽ പെർകിൻസ് ഡീസൽ എഞ്ജിൻ ഘടിപ്പിച്ച 60 ബസ്സുകളായിരുന്നു ആദ്യത്തെ ബസ്സുകളുടെ ശ്രേണി. സാൾട്ടറുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ തിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റേറ്റ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് ഡിപാർട്ട്മെന്റ് ജീവനക്കാർ തന്നെയായിരുന്നു ബസ്സുകളുടെ ബോഡി നിർമ്മിച്ചത്. തിരുവനന്തപുരം - കന്യാകുമാരി പാത ദേശസാൽക്കരിച്ചതിനാൽ സ്വകാര്യ ഗതാഗത സ്ഥാപനങ്ങളിൽ നിന്ന് ജോലി നഷ്ടപ്പെടാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ളവർക്ക് കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയിൽ അന്ന് നിയമനത്തിന് മുൻ‌ഗണന നൽകി. അന്ന് ജീവനക്കാരെ തിരഞ്ഞെടുത്ത രീതി ഇന്നും കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയിൽ ജീവനക്കാരെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിന് പിന്തുടരുന്നു.നൂറോളം ജീവനക്കാരെ ഇൻസ്പെക്ടർമാരും കണ്ടക്ടർമാരുമായി നിയമിച്ചുകൊണ്ടാണ് ഗതാഗത വകുപ്പ് ആരംഭിച്ചത്. സംസ്ഥാന മോട്ടോർ സർവ്വീസ് ശ്രീ [[ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ|ചിത്തിരതിരുന്നാൾ മഹാരാജാവ്]] [[1938]], [[ഫെബ്രുവരി 20]]-ന്<ref>{{cite news|title = കവർസ്റ്റോറി|url = http://www.madhyamam.com/weekly/372|publisher = [[മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]] ലക്കം 685|date = 2011 ഏപ്രിൽ 11|accessdate = 2013 മാർച്ച് 12|language = മലയാളം}}</ref> ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന [[സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ|സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ]] ആശയമായിരുന്നു സർക്കാർ വകയിലെ ബസ് സർവീസ്.<ref>{{cite news|title = മൂക്കുള്ള ബസ്സും മുക്കാചക്രവും|url = http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/ftrackContentView.do?contentId=17411975&tabId=17&BV_ID=@@@|publisher = മലയാളമനോരമ|date = 2014 ഓഗസ്റ്റ് 25|accessdate = 2014 ഓഗസ്റ്റ് 25|language = മലയാളം|archiveurl = https://web.archive.org/web/20140825103131/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/ftrackContentView.do?contentId=17411975&tabId=17&BV_ID=@@@|archivedate = 2014-08-25|url-status = dead}}</ref> മഹാരാജാവും ബന്ധുജനങ്ങളുമായിരുന്നു ഉദ്ഘാടനയാത്രയിലെ യാത്രക്കാർ. സാൾട്ടർ തന്നെയായിരുന്നു ആദ്യയാത്രയിലെ ഡ്രൈവർ. ഈ ബസ്സും മറ്റ് 33 ബസ്സുകളും കവടിയാർ നഗരത്തിലൂടെ ഘോഷയാത്രയായി ഓടിയത് അന്ന് ആകർഷകമായ കാഴ്ചയായിരുന്നു. [[ചിത്രം:എറണാകുളത്തെ ബോട്ട് ജെട്ടി (1950).jpg|thumb|left|എറണാകുളം ജട്ടിയിൽ നിർത്തിയിട്ടിരിക്കുന്ന ബസ്സുകൾ (1950)]] റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ നിയമം [[1950|1950-ൽ]] നിലവിൽ വന്നതിനെ തുടർന്ന് കേരള സർക്കാർ [[1965|1965-ൽ]] കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. നിയമങ്ങൾ (സെക്ഷൻ 44) നിർമ്മിച്ചു. ഈ വകുപ്പ് 1965 [[ഏപ്രിൽ 1|ഏപ്രിൽ 1-നു]] ഒരു സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനമാക്കി. [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിന്റെ]] വിജ്ഞാ‍പന പ്രകാരം '''കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ''' 1965 [[മാർച്ച് 15|മാർച്ച് 15-നു]] സ്ഥാപിതമായി. === തിരുവിതാംകൂർ സംസ്ഥാന ഗതാഗത വകുപ്പ് === കേരള സംസ്ഥാന രൂപീകരണത്തിന് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പാണ് കോർപ്പറേഷന്റെ ചരിത്രം ആരംഭിക്കുന്നത്. ഇത് സർക്കാർ നടത്തുന്ന ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും പഴയ പൊതു റോഡ് ഗതാഗത സേവനങ്ങളിലൊന്നായി ഇതിനെ മാറ്റുന്നു. നിലവിലുള്ള പൊതുഗതാഗത സംവിധാനം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനായി, കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയുടെ മുൻഗാമിയായ തിരുവിതാംകൂർ സംസ്ഥാന ഗതാഗത വകുപ്പ് (ടി.എസ്.ടി.ഡി) സ്ഥാപിക്കാൻ രാജാവ് ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമ വർമ്മയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള തിരുവിതാംകൂർ സർക്കാർ തീരുമാനിച്ചു. <ref>[http://www.natgeotraveller.in/web-exclusive/web-exclusive-month/kerala-bus-journey/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150414040442/http://www.natgeotraveller.in/web-exclusive/web-exclusive-month/kerala-bus-journey/|date=14 April 2015}}</ref><ref>{{Cite news |last=Pradeep |first=K |date=2014-02-19 |title=When the buses drove in |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/society/when-the-buses-drove-in/article5706345.ece |access-date=2023-02-19 |issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite book|title=[[Travancore State Manual]]|last=Nagam Aiya|first=V|publisher=Nabu Press|year=2011|volume=1|orig-year=1901}}</ref> തുടക്കത്തിൽ, വകുപ്പ് ഇംഗ്ലണ്ടിൽ നിന്ന് 60 കൊമർ പിഎൻഎഫ്3 ചേസിസ് ഇറക്കുമതി ചെയ്തു. ലണ്ടൻ പാസഞ്ചർ ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് ബോർഡിന്റെ അന്നത്തെ അസിസ്റ്റന്റ് ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സൂപ്രണ്ടായിരുന്ന ഇ.ജി. സാൾട്ടറുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ, ഇറക്കുമതി ചെയ്ത ചേസിസിൽ പെർകിൻസ് ലിങ്ക്സ് ഡീസൽ എഞ്ചിനുകൾ ഘടിപ്പിച്ചു. ബസ് ബോഡികൾ ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റ് ജീവനക്കാരാണ് നിർമ്മിച്ചത്. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാൻ സി. പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ പ്രാദേശിക മരം ഉപയോഗിക്കണമെന്ന് നിർബന്ധിച്ചു. ബോഡി ഷോപ്പ് (സാൾട്ടറുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ) ആദ്യം ചക്കായിലായിരുന്നു. പിന്നീട് പാപ്പനംകോട്ടിലേക്ക് മാറ്റി. സാൾട്ടറിന്റെ പരീക്ഷണാത്മക ബോഡി ഡിസൈൻ ബാക്കിയുള്ള ബസുകളിൽ സ്റ്റാൻഡേർഡ് ആയി മാറി.<ref name=":3">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/society/when-the-buses-drove-in/article5706345.ece|title=When the buses drove in|last=PRADEEP|first=K.|date=2014-02-19|work=The Hindu|access-date=2018-07-31|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://archive.commercialmotor.com/article/21st-January-1938/9/british-oilers-inaugurate-state-owned-service-in-i|title=British Oilers inaugurate State-owned Service in India {{!}} 21st January 1938 {{!}} The Commercial Motor Archive|website=archive.commercialmotor.com|access-date=2018-07-31|archive-date=31 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180731183528/http://archive.commercialmotor.com/article/21st-january-1938/9/british-oilers-inaugurate-state-owned-service-in-i|url-status=dead}}</ref> തിരുവനന്തപുരം-കന്യാകുമാരി റൂട്ടിലെ മിക്ക സ്വകാര്യ ഓപ്പറേറ്റർമാരും റോഡുകൾ ദേശസാൽക്കരിച്ചപ്പോൾ അടച്ചുപൂട്ടേണ്ടിവന്നു. കൂടാതെ പരിചയസമ്പന്നരായ നിരവധി ഡ്രൈവർമാർക്കും കണ്ടക്ടർമാർക്കും ഇൻസ്പെക്ടർമാർക്കും ജോലി നഷ്ടപ്പെട്ടു. ടിഎസ്ടിഡി അവരെ നിയമിച്ചു. 81 അപേക്ഷകരിൽ നിന്ന് 60 പേരെ സാൾട്ടർ തിരഞ്ഞെടുത്തു. ബിരുദമുള്ള നൂറോളം അപേക്ഷകർ ഇൻസ്പെക്ടർമാരായും കണ്ടക്ടർമാരായും ജോലി ചെയ്തു.<ref name=":4">{{Cite web|url=http://www.keralartc.com/html/history.html|title=KeralaSRTC::History|website=www.keralartc.com|access-date=2018-07-31|archive-date=26 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180726121159/http://www.keralartc.com/html/history.html|url-status=dead}}</ref> 1938 ഫെബ്രുവരി 20-ന് മഹാരാജ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ (കുടുംബാംഗമായ കേണൽ ഗോദവർമ്മ രാജയും മറ്റ് വിശിഷ്ട വ്യക്തികളും) കവടിയാർ സ്‌ക്വയറിലേക്കുള്ള മെയിൻ റോഡിലൂടെ ആദ്യത്തെ ബസിൽ സഞ്ചരിച്ചു. സാൾട്ടർ ആണ് ബസ് ഓടിച്ചത്. 33 ബസുകളുടെ ഒരു കൂട്ടവും വലിയൊരു ജനക്കൂട്ടവും ആഘോഷത്തിൽ പങ്കുചേർന്നു. 1938 ഫെബ്രുവരി 21-ന് തിരുവനന്തപുരത്ത് നിന്ന് കന്യാകുമാരിയിലേക്ക് ആദ്യത്തെ ബസ് സർവീസ് നടത്തി. <ref>{{Cite news|url=https://www.ndtv.com/kerala-news/public-road-transport-service-in-kerala-turns-77-741029?amp=1&akamai-rum=off|title=Public Road Transport Service in Kerala Turns 77|work=NDTV.com|access-date=2018-07-31}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/150220/nation-current-affairs/article/public-road-transport-service-kerala-turns-77|title=Public road transport service in Kerala turns 77|website=[[Deccan Chronicle]]|date=21 February 2015 |language=en|access-date=2018-07-31}}</ref> ആദ്യകാല ബസുകളിൽ 23 തുകൽ സീറ്റുകളുണ്ടായിരുന്നു. പിൻഭാഗത്തുകൂടിയായിരുന്നു പ്രവേശനം, ബസുകൾക്ക് മധ്യഭാഗത്ത് ഒരു ഇടനാഴിയും ഉണ്ടായിരുന്നു. പത്ത് ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് സീറ്റുകൾ മുൻവശത്തായിരുന്നു. ഷെഡ്യൂളുകൾ, നിരക്കുകൾ, സ്റ്റോപ്പുകൾ എന്നിവ പരസ്യപ്പെടുത്തി. നിയുക്ത ഏജന്റുമാർക്ക് സാധനങ്ങൾ എത്തിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു പാഴ്സൽ സേവനം ആരംഭിച്ചു. കണ്ടക്ടർമാർ വെളുത്ത തൊപ്പിയോടുകൂടിയ കാക്കി വസ്ത്രവും, ഇൻസ്പെക്ടർമാർ കാക്കി വസ്ത്രവും ധരിച്ചിരുന്നു. ടിക്കറ്റ് നൽകാൻ കണ്ടക്ടർമാർക്ക് യന്ത്രങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. പിന്നീട് ഡോഡ്ജ്, ഫാർഗോ, ബെഡ്ഫോർഡ്, ഷെവർലെ എന്നിവർ ബസുകൾ നിർമ്മിച്ചു.<ref name=":3" /> തിരുവനന്തപുരം-നാഗർകോവിൽ, നാഗർകോവിൽ-കന്യാകുമാരി, നാഗർകോവിൽ-കൊളച്ചൽ എന്നീ മൂന്ന് റൂട്ടുകളിലാണ് ടിഎസ്ടിഡി സർവീസ് നടത്തിയത്. 1938 ഫെബ്രുവരി 21 ന് 39 ബസുകളോടെയാണ് പതിവ് സർവീസ് ആരംഭിച്ചത്. ഒരു മൈലിന് ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ നിരക്ക് ഒന്നര ചക്രമായിരുന്നു. അടുത്ത നിരക്ക് ഒരു ചക്രമായിരുന്നു, ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് ടിക്കറ്റുകൾ 50 ശതമാനം കൂടുതലായിരുന്നു. മൂന്ന് വയസ്സിന് താഴെയുള്ള കുട്ടികൾ സൗജന്യമായി യാത്ര ചെയ്തു.. മൂന്ന് മുതൽ 14 വയസ്സ് വരെയുള്ളവർ പകുതി നിരക്ക് നൽകി. 28 പൗണ്ടിൽ താഴെയുള്ള ലഗേജ് (13 കിലോഗ്രാം) സൗജന്യമായിരുന്നു; 28–56 പൗണ്ട് (13–25 കിലോഗ്രാം) നാല് ചക്രവും 56–112 പൗണ്ട് (25–51 കിലോഗ്രാം) ആറ് ചക്രവുമായിരുന്നു.<ref name=":3" /><ref name=":4" /> 1939-ൽ മോട്ടോർ വാഹന നിയമം പാസാക്കി. 1949-ൽ കൊച്ചിയിലേക്കും 1956-ൽ മലബാർ മേഖലയിലേക്കും ബസ് സർവീസ് വ്യാപിപ്പിച്ചു. <ref name=":3" /><ref name="auto">{{cite news |title='KSRTC' is officially Kerala's! Karnataka loses 7-year battle to use acronym for road transport corp |url=https://www.timesnownews.com/india/kerala/article/ksrtc-is-officially-keralas-karnataka-loses-7-year-battle-to-use-acronym-for-road-transport-corp/765657 |work=www.timesnownews.com |language=en}}</ref> === കേരള സംസ്ഥാന റോഡ് ഗതാഗത കോർപ്പറേഷൻ === 1950-ൽ പ്രാബല്യത്തിൽ വന്ന റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ നിയമത്തിനുശേഷം 1965 മാർച്ച് 15-ന് കേരള സർക്കാർ കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ (കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി) സ്ഥാപിച്ചു. 1965 ഏപ്രിൽ 1-ന് ഗതാഗത വകുപ്പ് ഒരു സ്വയംഭരണ കോർപ്പറേഷനായി മാറി. <ref name=":4" /> അക്കാലത്ത് 661 ബസ് റൂട്ടുകളും 36 ലോറി റൂട്ടുകളും ഉണ്ടായിരുന്നു. കോർപ്പറേഷന്റെ വാഹനക്കൂട്ടത്തിൽ 901 ബസുകളും 51 ലോറികളും 29 മറ്റ് വാഹനങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു. മുപ്പത് ബസുകളും എട്ട് ലോറികളും പുതിയവയായിരുന്നു. പത്ത് പഴയ ബസുകളും ഏഴ് ലോറികളും ഒരു ട്രാക്ടർ-ട്രെയിലറും മറ്റ് ഉപയോഗങ്ങൾക്കായി മാറ്റി. <ref name=":4" /> കെ‌എൽ‌എക്സ് രജിസ്ട്രേഷൻ സീരീസ് കെ‌എസ്‌ആർ‌ടി‌സിക്കായി നീക്കിവച്ചു. 1989 ജൂലൈ 1 ന്, കെ‌എസ്‌ആർ‌ടി‌സി ബസുകൾ തിരുവനന്തപുരത്തെ ഒരു പ്രത്യേക ആർ‌ടി‌ഒയിൽ കെ‌എൽ -15 രജിസ്ട്രേഷൻ സീരീസുമായി രജിസ്ട്രേഷൻ ആരംഭിച്ചു.<ref name=":5">{{cite news |title=Kerala State Road Transport Corporation buses get new registration series |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/Kerala-State-Road-Transport-Corporation-buses-get-new-registration-series/articleshow/20611019.cms |work=The Times of India}}</ref> 2001-ൽ കെ. ബി. ഗണേഷ് കുമാർ ഗതാഗത മന്ത്രിയായി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഹ്രസ്വമായ ഭരണ കാലയളവിനുള്ളിൽ കോർപ്പറേഷനിൽ ഗുണകരമായ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തി. വോൾവോ ബസുകൾ ആദ്യമായി അവതരിപ്പിച്ചത് സംസ്ഥാന ഗതാഗത കോർപ്പറേഷനാണ് കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബോഡി വർക്ക് പുറത്തു കൊടുത്ത് ചെയ്യിച്ചു. ബസുകളുടെ സമകാലിക രൂപകൽപ്പന ഹൈടെക് ആയി പരസ്യപ്പെടുത്തി. ബസ് ലിവറി പുനർരൂപകൽപ്പന ചെയ്യാൻ കുമാർ സാബു സിറിലിനെ നിയോഗിച്ചു. തിരുവനന്തപുരത്ത് ലോ-എൻട്രി, എയർ സസ്‌പെൻഷൻ ബസുകൾ എന്നിവ അവതരിപ്പിച്ചു. കൂടാതെ മിനിബസ് സർവീസ് ആരംഭിച്ചു. മാറ്റങ്ങൾ യാത്രക്കാരെ ആകർഷിച്ചു. ഇത് കോർപ്പറേഷനെ ലാഭകരമാക്കി. <ref>{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/archive/forced-facelift-brings-fortune-to-keralas-public-transport/58716/|title=Forced Facelift Brings Fortune To Kerala's Public Transport|date=2002-09-30|website=The Financial Express|language=en-US|access-date=2018-12-20}}</ref> 2012-ൽ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയെ ഒഴിവാക്കി കൊണ്ട് കേരള സർക്കാർ അന്തർ ജില്ലാ ബസുകളുടെ പുതിയ പെർമിറ്റുകൾ താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവച്ചുകൊണ്ട് ഒരു വിജ്ഞാപനം പുറപ്പെടുവിച്ചു. കോർപ്പറേഷൻ ആ റൂട്ടുകൾ ഏറ്റെടുക്കുമെന്ന് കരുതിയിരുന്നെങ്കിലും, അത് കൊച്ചിയിൽ നിന്ന് നിരവധി വടക്കൻ ജില്ലകളിലേക്കുള്ള സർവീസിന്റെ കുറവ് സൃഷ്ടിച്ചു. സി.പി.പി.ആർ ഗവേഷണ-പദ്ധതി ഡയറക്ടർ മധു ശിവരാമൻ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി-സ്വകാര്യ ബസ് ഓപ്ഷനുകളെക്കുറിച്ച് ഒരു പഠനം നടത്തി.<ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/Concern-over-decline-in-number-of-inter-district-buses/article16786016.ece|title=Concern over decline in number of inter-district buses|last=Paul|first=John L.|date=2016-12-09|work=The Hindu|access-date=2017-10-02|issn=0971-751X}}</ref> നഗര ഗതാഗതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കാര്യങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനായി 2015 ൽ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.യുടെ കീഴിൽ കേരള അർബൻ റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ (കെ.യു.ആർ.ടി.സി) രൂപീകരിച്ചു.{{sfn|Chandran|2018|p=422}2015 ഏപ്രിൽ 12 ന് തേവരയിൽ ഇത് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു.{{sfn|Chandran|2018|p=423}} 2021 ജൂൺ 2-ന്, KSRTC എന്ന ചുരുക്കപ്പേരും 'ആനവണ്ടി' എന്ന ലോഗോയും ഉപയോഗിക്കാനുള്ള അവകാശം 1999-ലെ ട്രേഡ്‌മാർക്ക് ആക്ട് പ്രകാരം കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് കോർപ്പറേഷന് പൂർണ്ണമായും നൽകി. കർണാടക സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 2014-ൽ ഒരു നോട്ടീസ് പുറപ്പെടുവിച്ചു. കേരളം KSRTC ഉപയോഗിക്കുന്നത് നിർത്തണമെന്ന് അവർ പ്രസ്താവിച്ചു.<ref>{{Cite web|last=Narayanan|first=Nirmal|date=2021-06-02|title=Karnataka loses 'KSRTC' to Kerala, Trade Marks Registry pronounces verdict|url=https://www.ibtimes.co.in/karnataka-loses-ksrtc-kerala-trade-marks-registry-pronounces-verdict-837078|access-date=2021-06-03|website=www.ibtimes.co.in|language=en}}</ref> ബൗദ്ധിക സ്വത്തവകാശത്തിനായുള്ള നീണ്ട പോരാട്ടത്തിന് ശേഷം, സംസ്ഥാന ഗതാഗത കോർപ്പറേഷനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട 'KSRTC' എന്ന ചുരുക്കപ്പേരുള്ള ട്രേഡ്‌മാർക്കുകളുടെ നിയമപരമായ അവകാശം കേരള റോഡ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് കോർപ്പറേഷനു ലഭിച്ചു. എംബ്ലം, KSRTC എന്ന ചുരുക്കപ്പേര്, ലോഗോ, ആനവണ്ടി <ref name="auto"/> എന്നീ പേരുകൾ കേരള റോഡ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് കോർപ്പറേഷനുടേതാണെന്ന് ട്രേഡ് മാർക്ക് രജിസ്ട്രി സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തി. വാണിജ്യ വ്യവസായ മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലുള്ള കൺട്രോളർ ജനറൽ ഓഫ് പേറ്റന്റ്സ് ഡിസൈൻ ആൻഡ് ട്രേഡ് മാർക്ക് 2021 ജൂൺ 3-ന് കേരളത്തിന്റെ അവകാശവാദം അംഗീകരിച്ചു. രജിസ്ട്രേഷൻ കേരള ആർ‌ടി‌സിയെ വ്യാപാരമുദ്രകളുടെ ഏക സൂക്ഷിപ്പുകാരനാക്കി.<ref>{{Cite news|last=Radhakrishan|first=S. Anil|date=2021-06-20|title=LNG powered KSRTC bus service from Monday|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/lng-powered-ksrtc-bus-service-from-monday/article34864480.ece|access-date=2021-06-21|issn=0971-751X}}</ref> 2021 നവംബർ 9-ന്, കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയുടെ ദീർഘദൂര ബസുകൾ 10 വർഷത്തേക്ക് കാര്യക്ഷമമായി പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നതിനായി ഒരു സ്വതന്ത്ര കമ്പനിയായി കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി-സ്വിഫ്റ്റ് രൂപീകരിച്ചു.<ref>{{Cite web |agency=TNN|date=20 February 2021 |title=KSRTC-SWIFT comes into force {{!}} Thiruvananthapuram News |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/ksrtc-swift-comes-into-force/articleshow/81116673.cms |access-date=2022-05-24 |website=The Times of India |language=en}}</ref> == സംഘടനാ ഘടന == കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയുടെ മാനേജ്‌മെന്റിന്റെ മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്നത് ഒരു ഡയറക്ടർ ബോർഡാണ്. അതിൽ ചെയർമാൻ-കം-മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടർ (സി.എം.ഡി) ഉം കേരള സർക്കാർ നിയമിച്ച മറ്റ് ഡയറക്ടർമാരും ഉൾപ്പെടുന്നു. സംഘടനയുടെ ചീഫ് എക്സിക്യൂട്ടീവായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന സി.എം.ഡി. ദൈനംദിന പ്രവർത്തനങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള ഉത്തരവാദിത്തം അദ്ദേഹത്തിനാണ്. ===ഡയറക്ടർമാരുടെ ബോർഡ്=== {| class="wikitable" |+ ഡയറക്ടർ ബോർഡ് – KSRTC <ref>{{Cite web |title=കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ - keralartc.com |url=https://www.keralartc.com/directory/key-people |access-date=2025-04-20 |website=കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ - keralartc.com |language=en-US}}</ref> ! പേര് !! പദവി |- | [[സി. പി. ജോൺ|സി.പി. ജോൺ]]|| ഗതാഗത മന്ത്രി, [[കേരള സർക്കാർ]] |- | പി.ബി. നൂഹ്, [[ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ്|IAS]]|| സർക്കാർ സെക്രട്ടറി, ഗതാഗത വകുപ്പ് |- | പി.എസ്. പ്രമോജ് ശങ്കർ, [[ഇന്ത്യൻ ഓർഡനൻസ് ഫാക്ടറി സർവീസ്|IOFS]]|| [[ചെയർ (ഓഫീസർ)#പൊതു കോർപ്പറേഷനുകൾ|ചെയർമാൻ]] & [[ഡയറക്ടർ (ബിസിനസ്)#മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടർ|മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടർ]] |- | സി.എച്ച്. നാഗരാജു, [[ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസ്|ഐ.പി.എസ്]]|| ഡയറക്ടർ {{Small|(Transport Commissioner)}} |- | നെൽസൺ ജെ || ഡയറക്ടർ {{Small|(Additional Secretary, Finance Department)}} |- | കെ.എസ്. വിജയശ്രീ || ഡയറക്ടർ {{Small|(Additional Secretary, Transport Department)}} |- | ഡോ. സാംസൺ മാത്യു || ഡയറക്ടർ {{Small|([[National Transportation Planning and Research Centre]] (NATPAC))}} |- | എൻ. ജീവൻ || ഡയറക്ടർ {{Small|(Additional Law Secretary, Law Department)}} |} == ഫ്ലീറ്റ് == [[File:Electric bus KSRTC.jpg|thumb|ഇലക്ട്രിക് ബസ്]] കോർപ്പറേഷന്റെ കൈവശം വോൾവോ, സ്കാനിയ, അശോക് ലെയ്‌ലാൻഡ്, ടാറ്റ മോട്ടോഴ്‌സ്, ഐഷർ മോട്ടോഴ്‌സ്, ഭാരത്ബെൻസ് തുടങ്ങിയ കമ്പനികളുടെ ബസുകൾ അടങ്ങുന്ന 4,717 ബസുകൾ ഉണ്ട്.<ref>{{Cite web |date=2025-02-16 |title=KSRTC reports 1261 buses are over 15 years old; employees say real number exceeds 2,000 |url=https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/ksrtc-old-bus-count-dispute-employees-challenge-1261-claim-1.10347499 |access-date=2025-03-17 |website=English.Mathrubhumi |language=en}}</ref>കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയുടെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള വാഹനങ്ങൾ തിരുവനന്തപുരത്ത് ഒരു പ്രത്യേക ആർ.ടി.ഒയ്ക്ക് കീഴിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. അതിൽ കെ.എൽ -15 എന്ന രജിസ്ട്രേഷൻ സീരീസ് ഉൾപ്പെടുന്നു. === ഫ്ലീറ്റ് നമ്പറിംഗ് സംവിധാനം === കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.ക്ക് ഫ്ലീറ്റ് രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുന്നതിന് ഒരു പ്രത്യേക ആർ.ടി.ഒ (റീജിയണൽ ട്രാൻസ്പോർട്ട് ഓഫീസർ) ഉണ്ടെങ്കിലും, എല്ലാ ബസുകളിലും വാഹനത്തിന്റെ മുൻവശത്തുള്ള ഡിപ്പോ മാർക്കിനോട് ചേർന്ന് (ആന്തരിക തിരിച്ചറിയലിനായി) ബോണറ്റ് നമ്പറുകൾ ഉണ്ട്.<ref name=":6">{{Cite web|url=https://mvd.kerala.gov.in/|title=Kerala Motor Vehicle Department}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.platform7.in/2009/11/ksrtcs-fleet-number-demystified.html?m=1|title=KSRTC's fleet number: Demystified|website=www.platform7.in|date=8 November 2009 |access-date=2018-08-12}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.aanavandi.com/blog/specials/stories-with-ksrtc/serial-numbers-given-for-ksrtc-buses|title=Serial Numbers Given For KSRTC Buses|last=Bhakthan|first=Sujith|date=2015-07-31|work=Aanavandi Travel Blog|access-date=2018-08-12|language=en-US|archive-date=12 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180812151811/https://www.aanavandi.com/blog/specials/stories-with-ksrtc/serial-numbers-given-for-ksrtc-buses|url-status=dead}}</ref> ഒരു സാധാരണ ഫ്ലീറ്റ് നമ്പറായ RPE981 നെ മൂന്ന് ഭാഗങ്ങളായി തിരിക്കാം: RP, E, 981. ട്രാൻസ്പോർട്ട് എന്ന വാക്കിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞ വാഹന പരമ്പരയെ RP സൂചിപ്പിക്കുന്നു; ഓരോ സീരീസിലും 1,000 വാഹനങ്ങൾ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. 1960 കളിൽ, കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി അതിന്റെ ബസുകൾക്ക് സീരിയൽ നമ്പർ ടി നൽകാൻ തുടങ്ങി; ആദ്യത്തെ 1,000 ബസുകളെ ആർ പിന്തുടർന്നു. തുടർന്ന് എ, അങ്ങനെ പി സീരീസ് വരെ. ആവർത്തിച്ചുള്ള അക്ഷരങ്ങളും ഒ എന്ന അക്ഷരവും ഒഴിവാക്കി. പിന്നീട്, ബസ് സീരീസ് തിരിച്ചറിയാൻ രണ്ടക്ഷര കോമ്പിനേഷനുകൾ ഉപയോഗിച്ചു. ഓരോ സീരീസിലെയും 1,000-ാമത്തെ ബസിന് 1,000 ന്റെ ഗുണിതങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് നമ്പർ നൽകിയിരിക്കുന്നു. ഇത് കോർപ്പറേഷൻ ആരംഭിച്ച ആകെ ബസുകളുടെ എണ്ണത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.<ref name=":6" /><ref name=":7">{{Cite web|url=http://www.keralartc.com/html/vehicle.php|title=KeralaSRTC::Vehicle search|website=www.keralartc.com|access-date=2018-08-12|archive-date=26 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180826052241/http://www.keralartc.com/html/vehicle.php|url-status=dead}}</ref> {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed plainrowheaders unsortable" style="text-align:center" |- ||'''T''' ||1962 - 1966 |- ||'''R''' ||1966 - 1971 |- ||'''A''' ||1973 - 1978 |- ||'''N''' ||1979 - 1983 |- ||'''S''' ||1983 - 1986 |- ||'''P''' ||1986 - 1989 |- ||'''TR''' ||1989 – 1993 |- ||'''TA''' ||1993 – 1995 |- ||'''TN''' ||1995 – 1997 |- ||'''TS''' ||1997 – 2000 |- ||'''TP''' ||2000 – 2004 |- ||'''RT''' ||2004 – 2006 |- ||'''RR''' ||2006 – 2008 |- ||'''RA''' ||2008 – 2010 |- ||'''RN''' ||2010 – 2012 |- ||'''RS''' ||2012 – 2015 |- ||'''RP''' ||2015 - 2016 |- ||'''AT''' ||2016 - |} The second part (''E'' in the example) denotes the KSRTC workshop where the body work was done, and is absent on buses purchased fully built and outsourced bodywork. KSRTC owns five workshops: one central and four regional:<ref name=":7" /> {| class="wikitable plainrowheaders unsortable" style="text-align:center" |- ! scope="col" style="background:lite blue;" | Code ! scope="col" style="background:lite blue;" | Workshop |- ||''C'' ||Central Workshop, Pappanamcode, Thiruvananthapuram |- ||''M'' ||Regional Workshop, Mavelikkara |- ||''A'' ||Regional Workshop, Aluva |- ||''E'' ||Regional Workshop, Edappal |- ||''K'' ||Regional Workshop, Kozhikode |- |} == സർവ്വീസ് വിഭാഗങ്ങൾ == [[File:KSRTC Jnurom AC VOLVO bus at Angamaly bus station.JPG|thumb|right|250px|കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ ജനറം പദ്ധതിയിൽ കേരളത്തിനു ലഭിച്ച എ.സി. വോൾവോ ബസ്]] കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി-ക്ക് [[അശോക് ലെയ്‌ലാൻഡ്|അശോക് ലെയ്ലാൻഡ്]], [[ടാറ്റാ മോട്ടോർസ്]],ഐഷർ, വോൾവോ, സ്കാനിയ എന്നീ‍ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ബസ്സുകൾ ഉണ്ട് കൂടാതെ ഇലക്ട്രിക് CNG ബസുകളും വാങ്ങുന്നു ബസ്സുകളുടെ തരം ഇങ്ങനെ ആണ്. '''ഓർഡിനറി''' ചെറിയ ദൂരങ്ങളിൽ ഓടുന്ന സാധാരണ സർവ്വീസുകളാണിവ. സൂപ്പർ ക്ലാസ്സ് ബസ്സുകളുടെ പെർമിറ്റ് കാലാവധി കഴിയുമ്പോൾ അവ ഓർഡിനറി സർവ്വീസുകൾക്ക് വേണ്ടി തയ്യാറാക്കുന്നു. അതിനാൽ പഴക്കം ചെന്ന ബസുകൾ ഈ വിഭാഗത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഫീഡർ സർവ്വീസുകൾ ഓർഡിനറിയിൽപ്പെടുന്നു. പലപ്പോഴും ഗ്രാമ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഓർഡിനറി സർവീസ് മാത്രമാണ് ഉണ്ടാവുക. '''ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ''' ദീർഘദൂരത്തിലുള്ള സർവ്വീസുകൾക്ക് ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നതാണ് ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ. ഓർഡിനറിയെ അപേക്ഷിച്ച് ഇവ നിർത്തുന്ന സ്ഥലങ്ങൾ കുറവാണ്. മഞ്ഞയും ചുവപ്പും ചേർന്ന നിറങ്ങൾ ആണ് ഇവയ്ക്ക്. ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ് , ലോ ഫ്ലോർ, ടൗൺ ടു ടൗൺ ബസ്സുകൾ ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചറുകളിൽപ്പെടുന്നു. ഇവ വ്യത്യസ്ത നിറങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ ചാർജ് ഓർഡിനറിയേക്കാൾ കൂടുതൽ ആണ്. എന്നാൽ ഓർഡിനറി ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ്പ്‌ ബസ് സ്റ്റോപ്പുകൾ കുറവാണെങ്കിലും ഓർഡിനറിയുടെ ചാർജിൽ തന്നെയാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. അനന്തപുരി, വേണാട്, മലബാർ തുടങ്ങിയവയും ഈ വിഭാഗത്തിൽ വരുന്നു. '''സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ്''' വളരെ കൂടിയ ദൂരത്തേയ്ക്ക് സർവ്വീസ് നടത്തുന്ന വാഹനങ്ങളാണിവ. അതിവേഗം നിഷ്കർച്ചിട്ടുള്ള ഈ ബസ്സുകൾ ഏറ്റവും പ്രധാന സ്ഥലങ്ങളിൽ നിർത്തുന്നതാണ്. മഞ്ഞയും ചുവപ്പും നിറത്തിലുള്ള ഇവ പൊതുവെ കാണാൻ മനോഹരമാണ്. ശീതീകരണ സംവിധാനമുള്ള ലോഫ്ലോർ, സന്ദേശവാഹിനി ഇവയൊക്കെ സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റുകളാണ്. '''സൂപ്പർ ഡീലക്സ്''' ഉയർന്ന യാത്രാ സൗകര്യങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തി ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ ട്രെയിനുകളേക്കാൾ വേഗത്തിൽ യാത്രക്കാരെ ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്ത് എത്തിക്കുന്നതിനുദ്ദേശിച്ചു തുടങ്ങിയതാണിവ. മിന്നൽ സർവ്വീസ്, സിൽവർ ലൈൻ ജെറ്റ് സർവീസുകളുടെ പരിഷ്കരിച്ച പതിപ്പാണ്. '''സൂപ്പർ എക്സ്പ്രസ്സ്''' പച്ച നിറമുള്ള സൂപ്പർ ക്ലാസ്സ് ബസ്സുകളാണിത്. ഇടയ്ക്ക് നിർത്തിവച്ചിരുന്നെങ്കിലും പുനരാരംഭിച്ചു. അൻപതോളം ബസ്സുകൾ ഈ സർവ്വീസുകൾ നടത്തുന്നുണ്ട്. കൂടാതെ ഗരുഡ,ഗരുഡ മഹാരാജ,വെസ്റ്റിബ്യൂൾ, എന്ന പേരുകളുള്ള ബസ്സുകളും സർവ്വീസിലുണ്ട്. {| class="wikitable" ! തരം !! align="right" | എണ്ണം |- | അശോക് ലയലാൻഡ് || align="right" | 2940{{തെളിവ്}} |- | റ്റാറ്റാ മോട്ടോഴ്സ് || align="right" | 1562{{തെളിവ്}} |- | ഐഷർ || align="right" | 200{{തെളിവ്}} |- |[[വോൾ‌വോ]] ആഡംബര ബസ്സുകൾ || align="right" | 11{{തെളിവ്}} |- | സ്കാനിയ ആഡംബര ബസ്സുകൾ || align="right" | 18{{തെളിവ്}} |- ! ആകെ !! 4731 |} [[ചിത്രം:Double Decker Bus Kochi.JPG|thumb|left|രണ്ടു നിലയുള്ള ബസ്, കൊച്ചി]] * ഇതിൽ 2124 ബസ്സുകൾ ( 45.15 % ) 7 വർഷത്തിനു മുകളിൽ പ്രായം ഉള്ളവയാണ് * 366 ബസ്സുകൾ ( 7.78 % ) 10 വർഷത്തിനു മുകളിൽ പ്രായം ഉള്ളവയാണ്. ഇവയെ സേവനത്തിൽ നിന്നും നീക്കം ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. == ഓഫീസുകളും ഡിപ്പോകളും == === ഹെഡ് ഓഫീസ് === * ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് ഭവൻ, കിഴക്കേ കോട്ട, തിരുവനന്തപുരം === ഡിപ്പോകൾ === [[File:KSRTC Kozhikode.jpg|thumbnail|കോഴിക്കോട് കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി ബസ് സ്റ്റേഷൻ]] # [[ആറ്റിങ്ങൽ]] ദേശീയപാതയിൽ # [[ആലപ്പുഴ]] # [[ആലുവ]] റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനടുത്ത് # [[ചങ്ങനാശ്ശേരി]] # [[ചെങ്ങന്നൂർ]] # [[ചേർത്തല]] # [[എറണാകുളം]] # [[കണ്ണൂർ]] # [[കാസർഗോഡ്]] # [[കായംകുളം]] # [[കൊല്ലം]] # [[കൊട്ടാരക്കര]] # [[കോട്ടയം]] # [[കോഴിക്കോട്]] പുതിയ സ്റ്റാൻ്റിനടുത്ത് മാവൂർ റോഡിൽമാ # [[മൂവാറ്റുപുഴ]] # [[നെടുമങ്ങാട്]] # [[നെയ്യാറ്റിൻകര]] # [[പാലാ]] # [[പാലക്കാട്]], മിഷൻ സ്കൂളിന് സമീപം # [[പാപ്പനംകോട്]] # [[പത്തനംതിട്ട]] # [[പെരുമ്പാവൂർ]] വുത്താകൃതിയിൽ കെട്ടിടം # [[സുൽത്താൻ ബത്തേരി]] # [[തിരുവല്ല]] # [[തൃശ്ശൂർ]] റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ കൊക്കാല ഭാഗത്ത് # തിരുവനന്തപുരം സെൻട്രൽ, തമ്പാനൂരിൽ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷന് എതിർവശം # തിരുവനന്തപുരം സിറ്റി # [[വിഴിഞ്ഞം]] # [[വെഞ്ഞാറമൂട്]] === സബ് ഡിപ്പോകൾ === {{Div col begin|4}} # [[അടൂർ]] # [[അങ്കമാലി]] ദേശീയപാതയിൽ # [[ചടയമംഗലം]] # [[ചാലക്കുടി]] ടൗണിൽ # [[ചാത്തന്നൂർ]] # [[ചിറ്റൂർ]] # [[ഈരാറ്റുപേട്ട]] # [[ഗുരുവായൂർ]] # [[ഹരിപ്പാട്]] # [[കൽപറ്റ|കല്പറ്റ]] # [[കണിയാപുരം]] # [[കരുനാഗപ്പള്ളി]] # [[കാട്ടാക്കട]] # [[കട്ടപ്പന]] # [[കിളിമാനൂർ]] # [[കോതമംഗലം]] # [[കുമളി]] # [[മാള]] # [[മലപ്പുറം]], കുന്നുമ്മലിൽ # [[മാനന്തവാടി]] # [[മാവേലിക്കര]] # [[വടക്കൻ പറവൂർ|നോർത്ത് പറവൂർ]] # [[പാറശ്ശാല]] # [[പത്തനാപുരം]] # [[പയ്യന്നൂർ]] # [[പെരിന്തൽമണ്ണ]] ടൗണിൽ രാമദാസ് ആശുപത്രി ഭാഗത്ത് # [[പേരൂർക്കട]] # [[പിറവം]] # [[പൊൻകുന്നം]] # [[പൊന്നാനി]] # [[പൂവാർ]] # [[പുനലൂർ]] # [[തലശ്ശേരി]] # [[താമരശ്ശേരി]] # [[തൊടുപുഴ]] # [[തൊട്ടിൽപ്പാലം]] # [[വൈക്കം]] # [[വെള്ളനാട്]] # [[വെള്ളറട]] # [[വെഞ്ഞാറമ്മൂട്]] # വികാസ് ഭവൻ # [[വിതുര]] # [[നിലമ്പൂർ]] # [[മണ്ണാർക്കാട്]] നെല്ലിപ്പുഴ ജംക്ഷനിൽ {{Div col end}} === ഓപ്പറേറ്റിങ്ങ് ഡിപ്പോകൾ === {{Div col begin|4}} # [[ആര്യനാട്]] # [[ആര്യങ്കാവ്]] # [[എടത്വാ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|എടത്വ]] # [[എരുമേലി]] # [[ഇരിഞ്ഞാലക്കുട]] # [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ]] # [[കുളത്തൂപ്പുഴ]] # [[മല്ലപ്പള്ളി]] # [[മൂലമറ്റം]] # [[മൂന്നാർ]] # [[പാലോട്]] # [[പന്തളം]] # [[ശാസ്താംകോട്ട]] # [[പുതുക്കാട്]] # [[തിരുവമ്പാടി]] # [[വടകര]] # [[വടക്കഞ്ചേരി]] # [[നെടുങ്കണ്ടം]] # [[കൂത്താട്ടുകുളം]] # [[കോന്നി]] {{Div col end}} പുതിയതായി ഓപ്പറേറ്റിംഗ് ഡിപ്പോകൾ സ്ഥാപിക്കാൻ സാധ്യതയുള്ള നഗരങ്ങൾ.. മഞ്ചേരി, നെന്മാറ, പട്ടാമ്പി കൊണ്ടോട്ടി ഷോർണൂര്ഒറ്റപ്പാലം,ചെർപുളശേരി, പരപ്പനങ്ങാടി,വളാഞ്ചേരി, കളമശ്ശേരി === വർക്ക്ഷോപ്പുകൾ === # [[പാപ്പനംകോട്]] (മുഖ്യ വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[മാവേലിക്കര]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[ആലുവ]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[എടപ്പാൾ]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[കോഴിക്കോട്]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) === ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം === കെ എസ് ആർ ടി സി യിലെ വിവിധ വിഭാഗം ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കും, ജീവനക്കാർക്കും അതതു തസ്തികപ്രകാരമുള്ള ജോലിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ആവശ്യമായ പരിശീലനം നൽകുന്നതിന് 3 ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്. * തിരുവനന്തപുരം (ആസ്ഥാന ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, അട്ടക്കുളങ്ങര.) * അങ്കമാലി (പ്രാദേശിക ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, അങ്കമാലി ബസ് സ്റ്റേഷൻ ) * എടപ്പാൾ (പ്രാദേശിക ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്, എടപ്പാൾ) == നിരത്തിലിറങ്ങുന്ന പുതിയ സർവ്വീസുകൾ == [[File:New sleeper bus of KSRTC.jpeg|thumb|AC സ്ലീപ്പർ ബസ്]] * '''അനന്തപുരി സിറ്റി ഫാസ്റ്റ്''' : 140 *'''ജനറം വോൾവോ ഏസി ലോഫ്ലോർ''' *'''ജനറം ടാറ്റാ മാർക്കോപോളോ നോൺ ഏസി ലോഫ്ലോർ''' *'''ജനറം ലെയ്ലാന്റ് നോൺ ഏസി ലോഫ്ലോർ''' *'''രാജധാനി റിങ് റോഡ് സർവീസ്''' :10 *'''ഗരുഡ കിങ് ക്ലാസ് - വോൾവോ മൾട്ടി ആക്സിൽ ''': 9 *''' ഗരുഡ മഹാരാജ - സ്കാനിയ മൾട്ടി ആക്സിൽ''' :18 *'''ഗരുഡ സഞ്ചാരി - വോൾവോ''' 2 *'''ഗജരാജ് - വോൾവോ B11R മൾട്ടി ആക്സിൽ സ്ലീപ്പർ : 8''' *'''മിന്നൽ''' '''സൂപ്പർ എയർ ഡീലക്സ്''' * '''വെസ്റ്റിബ്യൂൾ''' ''': 1''' *'''സിറ്റി റൈഡ് ഇലക്ട്രിക് ഡബിൾ ഡക്കർ : 2''' == പലവക == * കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ്സുകൾ ദിവസവും സഞ്ചരിക്കുന്ന ദൂരം മുൻപ് 12,00,000 ആയിരുന്നത് ഇപ്പോൾ 14,22,546 ആക്കി ഉയർത്തിയിരിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.keralartc.com/html/aboutus.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2007-07-09 |archive-date=2018-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180625184242/http://www.keralartc.com/html/aboutus.html |url-status=dead }}</ref> * ദിവസവും 4232 പുനർ‌നിർണ്ണയിച്ച യാത്രകൾ ആണ് ഉള്ളത്. 4704 ബസ്സുകൾ ദിവസവും യാത്ര നടത്തുന്നു. * ഒരു ദിവസം കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ്സുകളിൽ ശരാശരി 31.45 ലക്ഷം യാത്രികർ സഞ്ചരിക്കുന്നു{{തെളിവ്}} ഗ്രാമ പഞ്ചായത്തുകൾ ഇന്ധന ചെലവ് വഹിക്കുന്ന ഗ്രാമവണ്ടി പദ്ധതി ആരംഭിച്ചു ഇലക്ടിക് ബസുകൾ വാങ്ങി ഓർഡിനറി സർവീസുകൾ ഘട്ടം ഘട്ടമായി ഫോസിൽ ഇന്ധന മുക്തമാക്കും പരമാവധി ബസുകൾ ഡിപ്പോ ഇല്ലാത്ത സ്ഥലങ്ങളിൽ സ്റ്റേ ചെയ്യുന്ന ബസ്സുകൾ ആക്കുന്നു == ചിത്രശാല == <gallery> File:KSRTC Scania Maharaja RP 666.jpg|thumb|ഗരുഡ മഹാരാജ സ്കാനിയ ബസ് File:Kerala RTC.jpg|ഗരുഡ കിംഗ് ക്ലാസ് വോൾവോ ബസ് KSRTC orninary bus.JPG|ഓഡിനറി File:Double Ducker Ksrtc bus from Angamaly bus stand.jpg | രണ്ട് തട്ടുള്ള ബസ്സ് അങ്കമാലിയിൽനിന്നും K.S.R.T.C.Bus.jpg|വേണാട് KSRTC "fast passenger".JPG|ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ KSRTC superfast.JPG|സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ് Kerala State RTC Super Express side view.JPG|സൂപ്പർ എക്സ്പ്രസ്സ് Ksrtc ac bus ernakulam.JPG|ടാറ്റ ഗ്ലോബസ് എ.സി എയർബസ് File:KURTC Volvo AC Low floor bus.jpg|thumb|വോൾവോ എസി ലോഫ്ലോർ ബസ് Ashlok Leyland old Indian bus.jpg|പഴയ തലമുറയിൽ പെട്ട ഒരു വണ്ടി KSRTC GARUDA SANCHARI VOLVO BUS IN TRAFFIC BLOCK.jpg|thumb|ഗരുഡ സഞ്ചാരി സിംഗിൾ ആക്സിൽ വോൾവോ ബസ് File:JN 548 Wayanad.jpg|thumb|ലെയ്ലാൻഡ് നോൺ എസി ലോഫ്ലോർ ബസ് </gallery> == പുറം കണ്ണികൾ == {{commonscat|Kerala State Road Transport Corporation|കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി}} * [http://www.keralartc.com/ ഔദ്യോഗിക സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231105161733/https://keralartc.com/ |date=2023-11-05 }} == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist|2}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ബസ്സ് കമ്പനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ റോഡ് ഗതാഗതം]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഗതാഗതം]] [[വർഗ്ഗം:കേരള സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള കമ്പനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ_പൊതുമേഖലാ_സ്ഥാപനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ആസ്ഥാനമായുള്ള കമ്പനികൾ]] kx291pot2j6fh1nhcja1y0s0l0tv38v 4652106 4652105 2026-08-01T10:31:16Z Meenakshi nandhini 99060 /* ഫ്ലീറ്റ് നമ്പറിംഗ് സംവിധാനം */ 4652106 wikitext text/x-wiki {{Div col end}}{{Infobox company | name = കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി | company_logo = [[File:Kerala State Road Transport Corporation logo.png|200px]] | type = [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിന്റെ]] ഗതാഗത മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലുള്ള പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനം | foundation = | location_city = [[തിരുവനന്തപുരം]], [[കേരളം]] | location_country = [[ഇന്ത്യ]] | location = | locations = <!--# of locations--> | key_people = പ്രമോദ് ശങ്കർ | area_served = കേരളം, തമിഴ്‌നാട്, കർണ്ണാടക | industry = [[പൊതു ഗതാഗത ബസ് സർവീസ്]] | products = [[Bus transport]], ചരക്ക് നീക്കം, Services | services = വോൾവോ എസി എയർബസ്, സ്കാനിയ എയർ ബസ് ,ഗരുഡ കിംങ് ക്ലാസ്, ഗരുഡ മഹാരാജ , സൂപ്പർ എയർ ഡീലക്സ് (മിന്നൽ) എയർ ബസ്, സൂപ്പർ ഡീലക്സ് എയർ ബസ്, ശബരി സൂപ്പർ ഡീലക്സ് എയർ ബസ്, സൂപ്പർ എക്സ്പ്രസ്, സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ്, ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ്പ് ഫാസ്റ്റ് പാസഞ്ചർ, ഫാസ്റ്റ് പാസഞ്ചർ, വേണാട്, മലബാർ, തിരുകൊച്ചി, അനന്തപുരി ഫാസ്റ്റ്, രാജധാനി,ടൗൺ ടു ടൗൺ, പോയിന്റ് ടു പോയിൻറ്, ഡബിൾ ഡക്കർ ,വെസ്റ്റിബ്യൂൾ, ലിമിറ്റഡ് സ്‌റ്റോപ്പ് ഓർഡിനറി, ഓർഡിനറി, പിങ്ക് ബസ് (ലേഡീസ് ഒൺലി) ,JNRUM എ.സി.ലോഫ്ലോർ, JNRUM നോൺ എ.സി.ലോഫ്ലോർ | revenue = | operating_income = | net_income = | num_employees = | divisions = | subsid = [[കേരള അർബൻ റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപറേഷൻ]]<ref name="kurtc">{{Cite news|url = http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/all-jnnurm-buses-to-be-brought-under-kurtc/article6534522.ece|title = All JNNURM buses to be brought under KURTC|last = |first = |date = October 26, 2014|work = The Hindu |access-date = 20 Jan 2015}}</ref> | slogan = | homepage = [http://www.keralartc.com keralartc.com] | dissolved = | footnotes = കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ | intl = Yes | Native name = ആനവണ്ടി. }} [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 3z.jpg|പകരം=കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ|ലഘുചിത്രം]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 2z.jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 1z.jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 10z.jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 11z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 12z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 13z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 14z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 15z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ തിരുവനന്തപുരം. വളപ്പിൽ നട്ട് പരിപാലിക്കുന്ന ഒരു [[ആര്യവേപ്പ്]] Neem tree ശാസ്ത്രീയ നാമം Azadirachta indica കുടുംബം Meliaceae.]] {{prettyurl|Kerala State Road Transport Corporation}} {{For|കർണാടക സംസ്ഥാനത്തെ ട്രാൻസ്പോർട് കോർപ്പറേഷനെക്കുറിച്ചറിയാൻ|കർണാടക സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ}} <!--[[ചിത്രം:KSRTC bustand TDPZA.jpg|thumb|200px|right|കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ് സ്റ്റാന്റ്, [[തൊടുപുഴ]]]]--> [[കേരള സർക്കാർ]] നടത്തുന്ന [[ബസ്]] കമ്പനി ആണ് '''കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ''' ({{lang-en|Kerala State Road Transport Corporation - KSRTC}}) (കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി - കേരള സംസ്ഥാന നിരത്ത് ഗതാഗത സംസ്ഥാപിത സംഘം). ''ആനവണ്ടി'' എന്ന ഇരട്ടപേരിൽ അറിയപെടുന്ന സംസ്ഥാന ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ഏറ്റവും പഴയ ബസ് കമ്പനികളിൽ ഒന്നാണ് പൊതു മേഖലാ സ്ഥാപനമായ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി{{തെളിവ്}}. നിശ്ചിത തുക നൽകി ടിക്കറ്റ് എടുത്തു മാത്രമേ ഇവയിൽ യാത്ര ചെയ്യാൻ സാധിക്കുകയുള്ളൂ. ഇവയുടെ ഓർഡിനറി സർവീസുകളിൽ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് ചിലവ് കുറഞ്ഞ രീതിയിൽ യാത്ര ചെയ്യാൻ സാധിക്കും. വരുമാനവും ചിലവുകളും തമ്മിൽ യോജിച്ചു പോകാത്തതിനാൽ ഈ സ്ഥാപനം കാര്യമായ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി നേരിട്ടിരുന്നു. ഇത് സ്ഥാപനത്തിന്റെ നടത്തിപ്പിനെയും ജീവനക്കാരുടെ ശമ്പള വിതരണത്തെയും സാരമായി ബാധിച്ചിരുന്നു. എങ്കിലും സർക്കാർ സഹായം പലപ്പോഴും ലഭിക്കുന്നതായി കാണാം. ഗതാഗത മന്ത്രിക്കാണ് സ്ഥാപനത്തിൻ ചുമതല. നിലവിൽ പത്തനാപുരം MLA ഗണേഷ് കുമാർ ആണ് ഗതാഗതമന്ത്രി[[പ്രമാണം:Kerala RTC.jpg|ലഘുചിത്രം|KSRTC Bus in Mysore]] == ചരിത്രം == [[ചിത്രം:Old photo of KSRTC Bus Station.jpg|thumb|left|തൃശ്ശൂരിലെ ബസ് ഡിപ്പോ, ഒരു പഴയ ചിത്രം]] <!--[[ചിത്രം:ചാലക്കുടി-സൌത്ത്-ജങ്ഷൻ.jpg|thumb|200px|കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ് - [[ചാലക്കുടി]] കവലയിൽ]]--><!----> 1936 ൽതിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റേറ്റ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് ഡിപാർട്ട്മെന്റ് എന്ന പേരിൽ തിരുവിതാംകൂറിലെ അവസാനത്തെ രാജാവായിരുന്ന ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ആണ് KSRTC സ്ഥാപിച്ചത്. ഇന്ത്യയിൽ ഒരു രാജാവ് സ്ഥാപിച്ച സർക്കാർ ബസ് കമ്പനി എന്ന അപൂർവത KSRTC ക്ക് മാത്രം. ലണ്ടൻ പാസഞ്ജർ ട്രാൻസ്പോർട്ട് ബോർഡിന്റെ അസിസ്റ്റന്റ് ഓപറേറ്റിങ്ങ് സൂപറിന്റെൻഡെന്റ് ആയിരുന്ന [[ഇ.ജി. സാൾട്ടർ]] [[1937]] [[സെപ്റ്റംബർ 20|സെപ്റ്റംബർ 20-നു]] ഗതാഗതവകുപ്പിന്റെ സൂപറിന്റെൻഡെന്റ് ആയി അവരോധിക്കപ്പെട്ടു. [[തിരുവനന്തപുരം]] - [[കന്യാകുമാരി]], [[പാലക്കാട്]] - [[കോയമ്പത്തൂർ]] തുടങ്ങിയ പ്രധാന അന്തർ സംസ്ഥാന പാതകൾ ദേശസാൽക്കരിച്ചതോടെ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. വളർന്നു. [[ഇംഗ്ലണ്ട്|ഇംഗ്ലണ്ടിൽ]] നിന്ന് ഇറക്കുമതി ചെയ്ത, കോമറ്റ് ഷാസിയിൽ പെർകിൻസ് ഡീസൽ എഞ്ജിൻ ഘടിപ്പിച്ച 60 ബസ്സുകളായിരുന്നു ആദ്യത്തെ ബസ്സുകളുടെ ശ്രേണി. സാൾട്ടറുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ തിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റേറ്റ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് ഡിപാർട്ട്മെന്റ് ജീവനക്കാർ തന്നെയായിരുന്നു ബസ്സുകളുടെ ബോഡി നിർമ്മിച്ചത്. തിരുവനന്തപുരം - കന്യാകുമാരി പാത ദേശസാൽക്കരിച്ചതിനാൽ സ്വകാര്യ ഗതാഗത സ്ഥാപനങ്ങളിൽ നിന്ന് ജോലി നഷ്ടപ്പെടാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ളവർക്ക് കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയിൽ അന്ന് നിയമനത്തിന് മുൻ‌ഗണന നൽകി. അന്ന് ജീവനക്കാരെ തിരഞ്ഞെടുത്ത രീതി ഇന്നും കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയിൽ ജീവനക്കാരെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിന് പിന്തുടരുന്നു.നൂറോളം ജീവനക്കാരെ ഇൻസ്പെക്ടർമാരും കണ്ടക്ടർമാരുമായി നിയമിച്ചുകൊണ്ടാണ് ഗതാഗത വകുപ്പ് ആരംഭിച്ചത്. സംസ്ഥാന മോട്ടോർ സർവ്വീസ് ശ്രീ [[ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ|ചിത്തിരതിരുന്നാൾ മഹാരാജാവ്]] [[1938]], [[ഫെബ്രുവരി 20]]-ന്<ref>{{cite news|title = കവർസ്റ്റോറി|url = http://www.madhyamam.com/weekly/372|publisher = [[മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]] ലക്കം 685|date = 2011 ഏപ്രിൽ 11|accessdate = 2013 മാർച്ച് 12|language = മലയാളം}}</ref> ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന [[സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ|സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ]] ആശയമായിരുന്നു സർക്കാർ വകയിലെ ബസ് സർവീസ്.<ref>{{cite news|title = മൂക്കുള്ള ബസ്സും മുക്കാചക്രവും|url = http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/ftrackContentView.do?contentId=17411975&tabId=17&BV_ID=@@@|publisher = മലയാളമനോരമ|date = 2014 ഓഗസ്റ്റ് 25|accessdate = 2014 ഓഗസ്റ്റ് 25|language = മലയാളം|archiveurl = https://web.archive.org/web/20140825103131/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/ftrackContentView.do?contentId=17411975&tabId=17&BV_ID=@@@|archivedate = 2014-08-25|url-status = dead}}</ref> മഹാരാജാവും ബന്ധുജനങ്ങളുമായിരുന്നു ഉദ്ഘാടനയാത്രയിലെ യാത്രക്കാർ. സാൾട്ടർ തന്നെയായിരുന്നു ആദ്യയാത്രയിലെ ഡ്രൈവർ. ഈ ബസ്സും മറ്റ് 33 ബസ്സുകളും കവടിയാർ നഗരത്തിലൂടെ ഘോഷയാത്രയായി ഓടിയത് അന്ന് ആകർഷകമായ കാഴ്ചയായിരുന്നു. [[ചിത്രം:എറണാകുളത്തെ ബോട്ട് ജെട്ടി (1950).jpg|thumb|left|എറണാകുളം ജട്ടിയിൽ നിർത്തിയിട്ടിരിക്കുന്ന ബസ്സുകൾ (1950)]] റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ നിയമം [[1950|1950-ൽ]] നിലവിൽ വന്നതിനെ തുടർന്ന് കേരള സർക്കാർ [[1965|1965-ൽ]] കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. നിയമങ്ങൾ (സെക്ഷൻ 44) നിർമ്മിച്ചു. ഈ വകുപ്പ് 1965 [[ഏപ്രിൽ 1|ഏപ്രിൽ 1-നു]] ഒരു സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനമാക്കി. [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിന്റെ]] വിജ്ഞാ‍പന പ്രകാരം '''കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ''' 1965 [[മാർച്ച് 15|മാർച്ച് 15-നു]] സ്ഥാപിതമായി. === തിരുവിതാംകൂർ സംസ്ഥാന ഗതാഗത വകുപ്പ് === കേരള സംസ്ഥാന രൂപീകരണത്തിന് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പാണ് കോർപ്പറേഷന്റെ ചരിത്രം ആരംഭിക്കുന്നത്. ഇത് സർക്കാർ നടത്തുന്ന ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും പഴയ പൊതു റോഡ് ഗതാഗത സേവനങ്ങളിലൊന്നായി ഇതിനെ മാറ്റുന്നു. നിലവിലുള്ള പൊതുഗതാഗത സംവിധാനം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനായി, കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയുടെ മുൻഗാമിയായ തിരുവിതാംകൂർ സംസ്ഥാന ഗതാഗത വകുപ്പ് (ടി.എസ്.ടി.ഡി) സ്ഥാപിക്കാൻ രാജാവ് ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമ വർമ്മയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള തിരുവിതാംകൂർ സർക്കാർ തീരുമാനിച്ചു. <ref>[http://www.natgeotraveller.in/web-exclusive/web-exclusive-month/kerala-bus-journey/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150414040442/http://www.natgeotraveller.in/web-exclusive/web-exclusive-month/kerala-bus-journey/|date=14 April 2015}}</ref><ref>{{Cite news |last=Pradeep |first=K |date=2014-02-19 |title=When the buses drove in |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/society/when-the-buses-drove-in/article5706345.ece |access-date=2023-02-19 |issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite book|title=[[Travancore State Manual]]|last=Nagam Aiya|first=V|publisher=Nabu Press|year=2011|volume=1|orig-year=1901}}</ref> തുടക്കത്തിൽ, വകുപ്പ് ഇംഗ്ലണ്ടിൽ നിന്ന് 60 കൊമർ പിഎൻഎഫ്3 ചേസിസ് ഇറക്കുമതി ചെയ്തു. ലണ്ടൻ പാസഞ്ചർ ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് ബോർഡിന്റെ അന്നത്തെ അസിസ്റ്റന്റ് ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സൂപ്രണ്ടായിരുന്ന ഇ.ജി. സാൾട്ടറുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ, ഇറക്കുമതി ചെയ്ത ചേസിസിൽ പെർകിൻസ് ലിങ്ക്സ് ഡീസൽ എഞ്ചിനുകൾ ഘടിപ്പിച്ചു. ബസ് ബോഡികൾ ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റ് ജീവനക്കാരാണ് നിർമ്മിച്ചത്. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാൻ സി. പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ പ്രാദേശിക മരം ഉപയോഗിക്കണമെന്ന് നിർബന്ധിച്ചു. ബോഡി ഷോപ്പ് (സാൾട്ടറുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ) ആദ്യം ചക്കായിലായിരുന്നു. പിന്നീട് പാപ്പനംകോട്ടിലേക്ക് മാറ്റി. സാൾട്ടറിന്റെ പരീക്ഷണാത്മക ബോഡി ഡിസൈൻ ബാക്കിയുള്ള ബസുകളിൽ സ്റ്റാൻഡേർഡ് ആയി മാറി.<ref name=":3">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/society/when-the-buses-drove-in/article5706345.ece|title=When the buses drove in|last=PRADEEP|first=K.|date=2014-02-19|work=The Hindu|access-date=2018-07-31|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://archive.commercialmotor.com/article/21st-January-1938/9/british-oilers-inaugurate-state-owned-service-in-i|title=British Oilers inaugurate State-owned Service in India {{!}} 21st January 1938 {{!}} The Commercial Motor Archive|website=archive.commercialmotor.com|access-date=2018-07-31|archive-date=31 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180731183528/http://archive.commercialmotor.com/article/21st-january-1938/9/british-oilers-inaugurate-state-owned-service-in-i|url-status=dead}}</ref> തിരുവനന്തപുരം-കന്യാകുമാരി റൂട്ടിലെ മിക്ക സ്വകാര്യ ഓപ്പറേറ്റർമാരും റോഡുകൾ ദേശസാൽക്കരിച്ചപ്പോൾ അടച്ചുപൂട്ടേണ്ടിവന്നു. കൂടാതെ പരിചയസമ്പന്നരായ നിരവധി ഡ്രൈവർമാർക്കും കണ്ടക്ടർമാർക്കും ഇൻസ്പെക്ടർമാർക്കും ജോലി നഷ്ടപ്പെട്ടു. ടിഎസ്ടിഡി അവരെ നിയമിച്ചു. 81 അപേക്ഷകരിൽ നിന്ന് 60 പേരെ സാൾട്ടർ തിരഞ്ഞെടുത്തു. ബിരുദമുള്ള നൂറോളം അപേക്ഷകർ ഇൻസ്പെക്ടർമാരായും കണ്ടക്ടർമാരായും ജോലി ചെയ്തു.<ref name=":4">{{Cite web|url=http://www.keralartc.com/html/history.html|title=KeralaSRTC::History|website=www.keralartc.com|access-date=2018-07-31|archive-date=26 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180726121159/http://www.keralartc.com/html/history.html|url-status=dead}}</ref> 1938 ഫെബ്രുവരി 20-ന് മഹാരാജ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ (കുടുംബാംഗമായ കേണൽ ഗോദവർമ്മ രാജയും മറ്റ് വിശിഷ്ട വ്യക്തികളും) കവടിയാർ സ്‌ക്വയറിലേക്കുള്ള മെയിൻ റോഡിലൂടെ ആദ്യത്തെ ബസിൽ സഞ്ചരിച്ചു. സാൾട്ടർ ആണ് ബസ് ഓടിച്ചത്. 33 ബസുകളുടെ ഒരു കൂട്ടവും വലിയൊരു ജനക്കൂട്ടവും ആഘോഷത്തിൽ പങ്കുചേർന്നു. 1938 ഫെബ്രുവരി 21-ന് തിരുവനന്തപുരത്ത് നിന്ന് കന്യാകുമാരിയിലേക്ക് ആദ്യത്തെ ബസ് സർവീസ് നടത്തി. <ref>{{Cite news|url=https://www.ndtv.com/kerala-news/public-road-transport-service-in-kerala-turns-77-741029?amp=1&akamai-rum=off|title=Public Road Transport Service in Kerala Turns 77|work=NDTV.com|access-date=2018-07-31}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/150220/nation-current-affairs/article/public-road-transport-service-kerala-turns-77|title=Public road transport service in Kerala turns 77|website=[[Deccan Chronicle]]|date=21 February 2015 |language=en|access-date=2018-07-31}}</ref> ആദ്യകാല ബസുകളിൽ 23 തുകൽ സീറ്റുകളുണ്ടായിരുന്നു. പിൻഭാഗത്തുകൂടിയായിരുന്നു പ്രവേശനം, ബസുകൾക്ക് മധ്യഭാഗത്ത് ഒരു ഇടനാഴിയും ഉണ്ടായിരുന്നു. പത്ത് ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് സീറ്റുകൾ മുൻവശത്തായിരുന്നു. ഷെഡ്യൂളുകൾ, നിരക്കുകൾ, സ്റ്റോപ്പുകൾ എന്നിവ പരസ്യപ്പെടുത്തി. നിയുക്ത ഏജന്റുമാർക്ക് സാധനങ്ങൾ എത്തിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു പാഴ്സൽ സേവനം ആരംഭിച്ചു. കണ്ടക്ടർമാർ വെളുത്ത തൊപ്പിയോടുകൂടിയ കാക്കി വസ്ത്രവും, ഇൻസ്പെക്ടർമാർ കാക്കി വസ്ത്രവും ധരിച്ചിരുന്നു. ടിക്കറ്റ് നൽകാൻ കണ്ടക്ടർമാർക്ക് യന്ത്രങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. പിന്നീട് ഡോഡ്ജ്, ഫാർഗോ, ബെഡ്ഫോർഡ്, ഷെവർലെ എന്നിവർ ബസുകൾ നിർമ്മിച്ചു.<ref name=":3" /> തിരുവനന്തപുരം-നാഗർകോവിൽ, നാഗർകോവിൽ-കന്യാകുമാരി, നാഗർകോവിൽ-കൊളച്ചൽ എന്നീ മൂന്ന് റൂട്ടുകളിലാണ് ടിഎസ്ടിഡി സർവീസ് നടത്തിയത്. 1938 ഫെബ്രുവരി 21 ന് 39 ബസുകളോടെയാണ് പതിവ് സർവീസ് ആരംഭിച്ചത്. ഒരു മൈലിന് ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ നിരക്ക് ഒന്നര ചക്രമായിരുന്നു. അടുത്ത നിരക്ക് ഒരു ചക്രമായിരുന്നു, ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് ടിക്കറ്റുകൾ 50 ശതമാനം കൂടുതലായിരുന്നു. മൂന്ന് വയസ്സിന് താഴെയുള്ള കുട്ടികൾ സൗജന്യമായി യാത്ര ചെയ്തു.. മൂന്ന് മുതൽ 14 വയസ്സ് വരെയുള്ളവർ പകുതി നിരക്ക് നൽകി. 28 പൗണ്ടിൽ താഴെയുള്ള ലഗേജ് (13 കിലോഗ്രാം) സൗജന്യമായിരുന്നു; 28–56 പൗണ്ട് (13–25 കിലോഗ്രാം) നാല് ചക്രവും 56–112 പൗണ്ട് (25–51 കിലോഗ്രാം) ആറ് ചക്രവുമായിരുന്നു.<ref name=":3" /><ref name=":4" /> 1939-ൽ മോട്ടോർ വാഹന നിയമം പാസാക്കി. 1949-ൽ കൊച്ചിയിലേക്കും 1956-ൽ മലബാർ മേഖലയിലേക്കും ബസ് സർവീസ് വ്യാപിപ്പിച്ചു. <ref name=":3" /><ref name="auto">{{cite news |title='KSRTC' is officially Kerala's! Karnataka loses 7-year battle to use acronym for road transport corp |url=https://www.timesnownews.com/india/kerala/article/ksrtc-is-officially-keralas-karnataka-loses-7-year-battle-to-use-acronym-for-road-transport-corp/765657 |work=www.timesnownews.com |language=en}}</ref> === കേരള സംസ്ഥാന റോഡ് ഗതാഗത കോർപ്പറേഷൻ === 1950-ൽ പ്രാബല്യത്തിൽ വന്ന റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ നിയമത്തിനുശേഷം 1965 മാർച്ച് 15-ന് കേരള സർക്കാർ കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ (കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി) സ്ഥാപിച്ചു. 1965 ഏപ്രിൽ 1-ന് ഗതാഗത വകുപ്പ് ഒരു സ്വയംഭരണ കോർപ്പറേഷനായി മാറി. <ref name=":4" /> അക്കാലത്ത് 661 ബസ് റൂട്ടുകളും 36 ലോറി റൂട്ടുകളും ഉണ്ടായിരുന്നു. കോർപ്പറേഷന്റെ വാഹനക്കൂട്ടത്തിൽ 901 ബസുകളും 51 ലോറികളും 29 മറ്റ് വാഹനങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു. മുപ്പത് ബസുകളും എട്ട് ലോറികളും പുതിയവയായിരുന്നു. പത്ത് പഴയ ബസുകളും ഏഴ് ലോറികളും ഒരു ട്രാക്ടർ-ട്രെയിലറും മറ്റ് ഉപയോഗങ്ങൾക്കായി മാറ്റി. <ref name=":4" /> കെ‌എൽ‌എക്സ് രജിസ്ട്രേഷൻ സീരീസ് കെ‌എസ്‌ആർ‌ടി‌സിക്കായി നീക്കിവച്ചു. 1989 ജൂലൈ 1 ന്, കെ‌എസ്‌ആർ‌ടി‌സി ബസുകൾ തിരുവനന്തപുരത്തെ ഒരു പ്രത്യേക ആർ‌ടി‌ഒയിൽ കെ‌എൽ -15 രജിസ്ട്രേഷൻ സീരീസുമായി രജിസ്ട്രേഷൻ ആരംഭിച്ചു.<ref name=":5">{{cite news |title=Kerala State Road Transport Corporation buses get new registration series |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/Kerala-State-Road-Transport-Corporation-buses-get-new-registration-series/articleshow/20611019.cms |work=The Times of India}}</ref> 2001-ൽ കെ. ബി. ഗണേഷ് കുമാർ ഗതാഗത മന്ത്രിയായി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഹ്രസ്വമായ ഭരണ കാലയളവിനുള്ളിൽ കോർപ്പറേഷനിൽ ഗുണകരമായ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തി. വോൾവോ ബസുകൾ ആദ്യമായി അവതരിപ്പിച്ചത് സംസ്ഥാന ഗതാഗത കോർപ്പറേഷനാണ് കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബോഡി വർക്ക് പുറത്തു കൊടുത്ത് ചെയ്യിച്ചു. ബസുകളുടെ സമകാലിക രൂപകൽപ്പന ഹൈടെക് ആയി പരസ്യപ്പെടുത്തി. ബസ് ലിവറി പുനർരൂപകൽപ്പന ചെയ്യാൻ കുമാർ സാബു സിറിലിനെ നിയോഗിച്ചു. തിരുവനന്തപുരത്ത് ലോ-എൻട്രി, എയർ സസ്‌പെൻഷൻ ബസുകൾ എന്നിവ അവതരിപ്പിച്ചു. കൂടാതെ മിനിബസ് സർവീസ് ആരംഭിച്ചു. മാറ്റങ്ങൾ യാത്രക്കാരെ ആകർഷിച്ചു. ഇത് കോർപ്പറേഷനെ ലാഭകരമാക്കി. <ref>{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/archive/forced-facelift-brings-fortune-to-keralas-public-transport/58716/|title=Forced Facelift Brings Fortune To Kerala's Public Transport|date=2002-09-30|website=The Financial Express|language=en-US|access-date=2018-12-20}}</ref> 2012-ൽ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയെ ഒഴിവാക്കി കൊണ്ട് കേരള സർക്കാർ അന്തർ ജില്ലാ ബസുകളുടെ പുതിയ പെർമിറ്റുകൾ താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവച്ചുകൊണ്ട് ഒരു വിജ്ഞാപനം പുറപ്പെടുവിച്ചു. കോർപ്പറേഷൻ ആ റൂട്ടുകൾ ഏറ്റെടുക്കുമെന്ന് കരുതിയിരുന്നെങ്കിലും, അത് കൊച്ചിയിൽ നിന്ന് നിരവധി വടക്കൻ ജില്ലകളിലേക്കുള്ള സർവീസിന്റെ കുറവ് സൃഷ്ടിച്ചു. സി.പി.പി.ആർ ഗവേഷണ-പദ്ധതി ഡയറക്ടർ മധു ശിവരാമൻ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി-സ്വകാര്യ ബസ് ഓപ്ഷനുകളെക്കുറിച്ച് ഒരു പഠനം നടത്തി.<ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/Concern-over-decline-in-number-of-inter-district-buses/article16786016.ece|title=Concern over decline in number of inter-district buses|last=Paul|first=John L.|date=2016-12-09|work=The Hindu|access-date=2017-10-02|issn=0971-751X}}</ref> നഗര ഗതാഗതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കാര്യങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനായി 2015 ൽ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.യുടെ കീഴിൽ കേരള അർബൻ റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ (കെ.യു.ആർ.ടി.സി) രൂപീകരിച്ചു.{{sfn|Chandran|2018|p=422}2015 ഏപ്രിൽ 12 ന് തേവരയിൽ ഇത് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു.{{sfn|Chandran|2018|p=423}} 2021 ജൂൺ 2-ന്, KSRTC എന്ന ചുരുക്കപ്പേരും 'ആനവണ്ടി' എന്ന ലോഗോയും ഉപയോഗിക്കാനുള്ള അവകാശം 1999-ലെ ട്രേഡ്‌മാർക്ക് ആക്ട് പ്രകാരം കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് കോർപ്പറേഷന് പൂർണ്ണമായും നൽകി. കർണാടക സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 2014-ൽ ഒരു നോട്ടീസ് പുറപ്പെടുവിച്ചു. കേരളം KSRTC ഉപയോഗിക്കുന്നത് നിർത്തണമെന്ന് അവർ പ്രസ്താവിച്ചു.<ref>{{Cite web|last=Narayanan|first=Nirmal|date=2021-06-02|title=Karnataka loses 'KSRTC' to Kerala, Trade Marks Registry pronounces verdict|url=https://www.ibtimes.co.in/karnataka-loses-ksrtc-kerala-trade-marks-registry-pronounces-verdict-837078|access-date=2021-06-03|website=www.ibtimes.co.in|language=en}}</ref> ബൗദ്ധിക സ്വത്തവകാശത്തിനായുള്ള നീണ്ട പോരാട്ടത്തിന് ശേഷം, സംസ്ഥാന ഗതാഗത കോർപ്പറേഷനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട 'KSRTC' എന്ന ചുരുക്കപ്പേരുള്ള ട്രേഡ്‌മാർക്കുകളുടെ നിയമപരമായ അവകാശം കേരള റോഡ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് കോർപ്പറേഷനു ലഭിച്ചു. എംബ്ലം, KSRTC എന്ന ചുരുക്കപ്പേര്, ലോഗോ, ആനവണ്ടി <ref name="auto"/> എന്നീ പേരുകൾ കേരള റോഡ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് കോർപ്പറേഷനുടേതാണെന്ന് ട്രേഡ് മാർക്ക് രജിസ്ട്രി സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തി. വാണിജ്യ വ്യവസായ മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലുള്ള കൺട്രോളർ ജനറൽ ഓഫ് പേറ്റന്റ്സ് ഡിസൈൻ ആൻഡ് ട്രേഡ് മാർക്ക് 2021 ജൂൺ 3-ന് കേരളത്തിന്റെ അവകാശവാദം അംഗീകരിച്ചു. രജിസ്ട്രേഷൻ കേരള ആർ‌ടി‌സിയെ വ്യാപാരമുദ്രകളുടെ ഏക സൂക്ഷിപ്പുകാരനാക്കി.<ref>{{Cite news|last=Radhakrishan|first=S. Anil|date=2021-06-20|title=LNG powered KSRTC bus service from Monday|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/lng-powered-ksrtc-bus-service-from-monday/article34864480.ece|access-date=2021-06-21|issn=0971-751X}}</ref> 2021 നവംബർ 9-ന്, കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയുടെ ദീർഘദൂര ബസുകൾ 10 വർഷത്തേക്ക് കാര്യക്ഷമമായി പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നതിനായി ഒരു സ്വതന്ത്ര കമ്പനിയായി കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി-സ്വിഫ്റ്റ് രൂപീകരിച്ചു.<ref>{{Cite web |agency=TNN|date=20 February 2021 |title=KSRTC-SWIFT comes into force {{!}} Thiruvananthapuram News |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/ksrtc-swift-comes-into-force/articleshow/81116673.cms |access-date=2022-05-24 |website=The Times of India |language=en}}</ref> == സംഘടനാ ഘടന == കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയുടെ മാനേജ്‌മെന്റിന്റെ മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്നത് ഒരു ഡയറക്ടർ ബോർഡാണ്. അതിൽ ചെയർമാൻ-കം-മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടർ (സി.എം.ഡി) ഉം കേരള സർക്കാർ നിയമിച്ച മറ്റ് ഡയറക്ടർമാരും ഉൾപ്പെടുന്നു. സംഘടനയുടെ ചീഫ് എക്സിക്യൂട്ടീവായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന സി.എം.ഡി. ദൈനംദിന പ്രവർത്തനങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള ഉത്തരവാദിത്തം അദ്ദേഹത്തിനാണ്. ===ഡയറക്ടർമാരുടെ ബോർഡ്=== {| class="wikitable" |+ ഡയറക്ടർ ബോർഡ് – KSRTC <ref>{{Cite web |title=കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ - keralartc.com |url=https://www.keralartc.com/directory/key-people |access-date=2025-04-20 |website=കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ - keralartc.com |language=en-US}}</ref> ! പേര് !! പദവി |- | [[സി. പി. ജോൺ|സി.പി. ജോൺ]]|| ഗതാഗത മന്ത്രി, [[കേരള സർക്കാർ]] |- | പി.ബി. നൂഹ്, [[ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ്|IAS]]|| സർക്കാർ സെക്രട്ടറി, ഗതാഗത വകുപ്പ് |- | പി.എസ്. പ്രമോജ് ശങ്കർ, [[ഇന്ത്യൻ ഓർഡനൻസ് ഫാക്ടറി സർവീസ്|IOFS]]|| [[ചെയർ (ഓഫീസർ)#പൊതു കോർപ്പറേഷനുകൾ|ചെയർമാൻ]] & [[ഡയറക്ടർ (ബിസിനസ്)#മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടർ|മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടർ]] |- | സി.എച്ച്. നാഗരാജു, [[ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസ്|ഐ.പി.എസ്]]|| ഡയറക്ടർ {{Small|(Transport Commissioner)}} |- | നെൽസൺ ജെ || ഡയറക്ടർ {{Small|(Additional Secretary, Finance Department)}} |- | കെ.എസ്. വിജയശ്രീ || ഡയറക്ടർ {{Small|(Additional Secretary, Transport Department)}} |- | ഡോ. സാംസൺ മാത്യു || ഡയറക്ടർ {{Small|([[National Transportation Planning and Research Centre]] (NATPAC))}} |- | എൻ. ജീവൻ || ഡയറക്ടർ {{Small|(Additional Law Secretary, Law Department)}} |} == ഫ്ലീറ്റ് == [[File:Electric bus KSRTC.jpg|thumb|ഇലക്ട്രിക് ബസ്]] കോർപ്പറേഷന്റെ കൈവശം വോൾവോ, സ്കാനിയ, അശോക് ലെയ്‌ലാൻഡ്, ടാറ്റ മോട്ടോഴ്‌സ്, ഐഷർ മോട്ടോഴ്‌സ്, ഭാരത്ബെൻസ് തുടങ്ങിയ കമ്പനികളുടെ ബസുകൾ അടങ്ങുന്ന 4,717 ബസുകൾ ഉണ്ട്.<ref>{{Cite web |date=2025-02-16 |title=KSRTC reports 1261 buses are over 15 years old; employees say real number exceeds 2,000 |url=https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/ksrtc-old-bus-count-dispute-employees-challenge-1261-claim-1.10347499 |access-date=2025-03-17 |website=English.Mathrubhumi |language=en}}</ref>കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയുടെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള വാഹനങ്ങൾ തിരുവനന്തപുരത്ത് ഒരു പ്രത്യേക ആർ.ടി.ഒയ്ക്ക് കീഴിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. അതിൽ കെ.എൽ -15 എന്ന രജിസ്ട്രേഷൻ സീരീസ് ഉൾപ്പെടുന്നു. === ഫ്ലീറ്റ് നമ്പറിംഗ് സംവിധാനം === കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.ക്ക് ഫ്ലീറ്റ് രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുന്നതിന് ഒരു പ്രത്യേക ആർ.ടി.ഒ (റീജിയണൽ ട്രാൻസ്പോർട്ട് ഓഫീസർ) ഉണ്ടെങ്കിലും, എല്ലാ ബസുകളിലും വാഹനത്തിന്റെ മുൻവശത്തുള്ള ഡിപ്പോ മാർക്കിനോട് ചേർന്ന് (ആന്തരിക തിരിച്ചറിയലിനായി) ബോണറ്റ് നമ്പറുകൾ ഉണ്ട്.<ref name=":6">{{Cite web|url=https://mvd.kerala.gov.in/|title=Kerala Motor Vehicle Department}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.platform7.in/2009/11/ksrtcs-fleet-number-demystified.html?m=1|title=KSRTC's fleet number: Demystified|website=www.platform7.in|date=8 November 2009 |access-date=2018-08-12}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.aanavandi.com/blog/specials/stories-with-ksrtc/serial-numbers-given-for-ksrtc-buses|title=Serial Numbers Given For KSRTC Buses|last=Bhakthan|first=Sujith|date=2015-07-31|work=Aanavandi Travel Blog|access-date=2018-08-12|language=en-US|archive-date=12 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180812151811/https://www.aanavandi.com/blog/specials/stories-with-ksrtc/serial-numbers-given-for-ksrtc-buses|url-status=dead}}</ref> ഒരു സാധാരണ ഫ്ലീറ്റ് നമ്പറായ RPE981 നെ മൂന്ന് ഭാഗങ്ങളായി തിരിക്കാം: RP, E, 981. ട്രാൻസ്പോർട്ട് എന്ന വാക്കിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞ വാഹന പരമ്പരയെ RP സൂചിപ്പിക്കുന്നു; ഓരോ സീരീസിലും 1,000 വാഹനങ്ങൾ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. 1960 കളിൽ, കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി അതിന്റെ ബസുകൾക്ക് സീരിയൽ നമ്പർ ടി നൽകാൻ തുടങ്ങി; ആദ്യത്തെ 1,000 ബസുകളെ ആർ പിന്തുടർന്നു. തുടർന്ന് എ, അങ്ങനെ പി സീരീസ് വരെ. ആവർത്തിച്ചുള്ള അക്ഷരങ്ങളും ഒ എന്ന അക്ഷരവും ഒഴിവാക്കി. പിന്നീട്, ബസ് സീരീസ് തിരിച്ചറിയാൻ രണ്ടക്ഷര കോമ്പിനേഷനുകൾ ഉപയോഗിച്ചു. ഓരോ സീരീസിലെയും 1,000-ാമത്തെ ബസിന് 1,000 ന്റെ ഗുണിതങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് നമ്പർ നൽകിയിരിക്കുന്നു. ഇത് കോർപ്പറേഷൻ ആരംഭിച്ച ആകെ ബസുകളുടെ എണ്ണത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.<ref name=":6" /><ref name=":7">{{Cite web|url=http://www.keralartc.com/html/vehicle.php|title=KeralaSRTC::Vehicle search|website=www.keralartc.com|access-date=2018-08-12|archive-date=26 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180826052241/http://www.keralartc.com/html/vehicle.php|url-status=dead}}</ref> {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed plainrowheaders unsortable" style="text-align:center" |- ||'''T''' ||1962 - 1966 |- ||'''R''' ||1966 - 1971 |- ||'''A''' ||1973 - 1978 |- ||'''N''' ||1979 - 1983 |- ||'''S''' ||1983 - 1986 |- ||'''P''' ||1986 - 1989 |- ||'''TR''' ||1989 – 1993 |- ||'''TA''' ||1993 – 1995 |- ||'''TN''' ||1995 – 1997 |- ||'''TS''' ||1997 – 2000 |- ||'''TP''' ||2000 – 2004 |- ||'''RT''' ||2004 – 2006 |- ||'''RR''' ||2006 – 2008 |- ||'''RA''' ||2008 – 2010 |- ||'''RN''' ||2010 – 2012 |- ||'''RS''' ||2012 – 2015 |- ||'''RP''' ||2015 - 2016 |- ||'''AT''' ||2016 - |} രണ്ടാമത്തെ ഭാഗം (ഉദാഹരണത്തിലെ E) ബോഡി വർക്ക് ചെയ്ത KSRTC വർക്ക്‌ഷോപ്പിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു, കൂടാതെ പൂർണ്ണമായും നിർമ്മിച്ചതും ഔട്ട്‌സോഴ്‌സ് ചെയ്തതുമായ ബോഡി വർക്ക് വാങ്ങിയ ബസുകളിൽ ഇത് കാണുന്നില്ല. KSRTCക്ക് അഞ്ച് വർക്ക്‌ഷോപ്പുകൾ സ്വന്തമായുണ്ട്: ഒരു സെൻട്രൽ, നാല് റീജിയണൽ:<ref name=":7" /> <ref name=":7" /> {| class="wikitable plainrowheaders unsortable" style="text-align:center" |- ! scope="col" style="background:lite blue;" | Code ! scope="col" style="background:lite blue;" | Workshop |- ||''C'' ||Central Workshop, Pappanamcode, Thiruvananthapuram |- ||''M'' ||Regional Workshop, Mavelikkara |- ||''A'' ||Regional Workshop, Aluva |- ||''E'' ||Regional Workshop, Edappal |- ||''K'' ||Regional Workshop, Kozhikode |- |} == സർവ്വീസ് വിഭാഗങ്ങൾ == [[File:KSRTC Jnurom AC VOLVO bus at Angamaly bus station.JPG|thumb|right|250px|കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ ജനറം പദ്ധതിയിൽ കേരളത്തിനു ലഭിച്ച എ.സി. വോൾവോ ബസ്]] കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി-ക്ക് [[അശോക് ലെയ്‌ലാൻഡ്|അശോക് ലെയ്ലാൻഡ്]], [[ടാറ്റാ മോട്ടോർസ്]],ഐഷർ, വോൾവോ, സ്കാനിയ എന്നീ‍ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ബസ്സുകൾ ഉണ്ട് കൂടാതെ ഇലക്ട്രിക് CNG ബസുകളും വാങ്ങുന്നു ബസ്സുകളുടെ തരം ഇങ്ങനെ ആണ്. '''ഓർഡിനറി''' ചെറിയ ദൂരങ്ങളിൽ ഓടുന്ന സാധാരണ സർവ്വീസുകളാണിവ. സൂപ്പർ ക്ലാസ്സ് ബസ്സുകളുടെ പെർമിറ്റ് കാലാവധി കഴിയുമ്പോൾ അവ ഓർഡിനറി സർവ്വീസുകൾക്ക് വേണ്ടി തയ്യാറാക്കുന്നു. അതിനാൽ പഴക്കം ചെന്ന ബസുകൾ ഈ വിഭാഗത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഫീഡർ സർവ്വീസുകൾ ഓർഡിനറിയിൽപ്പെടുന്നു. പലപ്പോഴും ഗ്രാമ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഓർഡിനറി സർവീസ് മാത്രമാണ് ഉണ്ടാവുക. '''ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ''' ദീർഘദൂരത്തിലുള്ള സർവ്വീസുകൾക്ക് ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നതാണ് ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ. ഓർഡിനറിയെ അപേക്ഷിച്ച് ഇവ നിർത്തുന്ന സ്ഥലങ്ങൾ കുറവാണ്. മഞ്ഞയും ചുവപ്പും ചേർന്ന നിറങ്ങൾ ആണ് ഇവയ്ക്ക്. ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ് , ലോ ഫ്ലോർ, ടൗൺ ടു ടൗൺ ബസ്സുകൾ ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചറുകളിൽപ്പെടുന്നു. ഇവ വ്യത്യസ്ത നിറങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ ചാർജ് ഓർഡിനറിയേക്കാൾ കൂടുതൽ ആണ്. എന്നാൽ ഓർഡിനറി ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ്പ്‌ ബസ് സ്റ്റോപ്പുകൾ കുറവാണെങ്കിലും ഓർഡിനറിയുടെ ചാർജിൽ തന്നെയാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. അനന്തപുരി, വേണാട്, മലബാർ തുടങ്ങിയവയും ഈ വിഭാഗത്തിൽ വരുന്നു. '''സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ്''' വളരെ കൂടിയ ദൂരത്തേയ്ക്ക് സർവ്വീസ് നടത്തുന്ന വാഹനങ്ങളാണിവ. അതിവേഗം നിഷ്കർച്ചിട്ടുള്ള ഈ ബസ്സുകൾ ഏറ്റവും പ്രധാന സ്ഥലങ്ങളിൽ നിർത്തുന്നതാണ്. മഞ്ഞയും ചുവപ്പും നിറത്തിലുള്ള ഇവ പൊതുവെ കാണാൻ മനോഹരമാണ്. ശീതീകരണ സംവിധാനമുള്ള ലോഫ്ലോർ, സന്ദേശവാഹിനി ഇവയൊക്കെ സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റുകളാണ്. '''സൂപ്പർ ഡീലക്സ്''' ഉയർന്ന യാത്രാ സൗകര്യങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തി ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ ട്രെയിനുകളേക്കാൾ വേഗത്തിൽ യാത്രക്കാരെ ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്ത് എത്തിക്കുന്നതിനുദ്ദേശിച്ചു തുടങ്ങിയതാണിവ. മിന്നൽ സർവ്വീസ്, സിൽവർ ലൈൻ ജെറ്റ് സർവീസുകളുടെ പരിഷ്കരിച്ച പതിപ്പാണ്. '''സൂപ്പർ എക്സ്പ്രസ്സ്''' പച്ച നിറമുള്ള സൂപ്പർ ക്ലാസ്സ് ബസ്സുകളാണിത്. ഇടയ്ക്ക് നിർത്തിവച്ചിരുന്നെങ്കിലും പുനരാരംഭിച്ചു. അൻപതോളം ബസ്സുകൾ ഈ സർവ്വീസുകൾ നടത്തുന്നുണ്ട്. കൂടാതെ ഗരുഡ,ഗരുഡ മഹാരാജ,വെസ്റ്റിബ്യൂൾ, എന്ന പേരുകളുള്ള ബസ്സുകളും സർവ്വീസിലുണ്ട്. {| class="wikitable" ! തരം !! align="right" | എണ്ണം |- | അശോക് ലയലാൻഡ് || align="right" | 2940{{തെളിവ്}} |- | റ്റാറ്റാ മോട്ടോഴ്സ് || align="right" | 1562{{തെളിവ്}} |- | ഐഷർ || align="right" | 200{{തെളിവ്}} |- |[[വോൾ‌വോ]] ആഡംബര ബസ്സുകൾ || align="right" | 11{{തെളിവ്}} |- | സ്കാനിയ ആഡംബര ബസ്സുകൾ || align="right" | 18{{തെളിവ്}} |- ! ആകെ !! 4731 |} [[ചിത്രം:Double Decker Bus Kochi.JPG|thumb|left|രണ്ടു നിലയുള്ള ബസ്, കൊച്ചി]] * ഇതിൽ 2124 ബസ്സുകൾ ( 45.15 % ) 7 വർഷത്തിനു മുകളിൽ പ്രായം ഉള്ളവയാണ് * 366 ബസ്സുകൾ ( 7.78 % ) 10 വർഷത്തിനു മുകളിൽ പ്രായം ഉള്ളവയാണ്. ഇവയെ സേവനത്തിൽ നിന്നും നീക്കം ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. == ഓഫീസുകളും ഡിപ്പോകളും == === ഹെഡ് ഓഫീസ് === * ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് ഭവൻ, കിഴക്കേ കോട്ട, തിരുവനന്തപുരം === ഡിപ്പോകൾ === [[File:KSRTC Kozhikode.jpg|thumbnail|കോഴിക്കോട് കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി ബസ് സ്റ്റേഷൻ]] # [[ആറ്റിങ്ങൽ]] ദേശീയപാതയിൽ # [[ആലപ്പുഴ]] # [[ആലുവ]] റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനടുത്ത് # [[ചങ്ങനാശ്ശേരി]] # [[ചെങ്ങന്നൂർ]] # [[ചേർത്തല]] # [[എറണാകുളം]] # [[കണ്ണൂർ]] # [[കാസർഗോഡ്]] # [[കായംകുളം]] # [[കൊല്ലം]] # [[കൊട്ടാരക്കര]] # [[കോട്ടയം]] # [[കോഴിക്കോട്]] പുതിയ സ്റ്റാൻ്റിനടുത്ത് മാവൂർ റോഡിൽമാ # [[മൂവാറ്റുപുഴ]] # [[നെടുമങ്ങാട്]] # [[നെയ്യാറ്റിൻകര]] # [[പാലാ]] # [[പാലക്കാട്]], മിഷൻ സ്കൂളിന് സമീപം # [[പാപ്പനംകോട്]] # [[പത്തനംതിട്ട]] # [[പെരുമ്പാവൂർ]] വുത്താകൃതിയിൽ കെട്ടിടം # [[സുൽത്താൻ ബത്തേരി]] # [[തിരുവല്ല]] # [[തൃശ്ശൂർ]] റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ കൊക്കാല ഭാഗത്ത് # തിരുവനന്തപുരം സെൻട്രൽ, തമ്പാനൂരിൽ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷന് എതിർവശം # തിരുവനന്തപുരം സിറ്റി # [[വിഴിഞ്ഞം]] # [[വെഞ്ഞാറമൂട്]] === സബ് ഡിപ്പോകൾ === {{Div col begin|4}} # [[അടൂർ]] # [[അങ്കമാലി]] ദേശീയപാതയിൽ # [[ചടയമംഗലം]] # [[ചാലക്കുടി]] ടൗണിൽ # [[ചാത്തന്നൂർ]] # [[ചിറ്റൂർ]] # [[ഈരാറ്റുപേട്ട]] # [[ഗുരുവായൂർ]] # [[ഹരിപ്പാട്]] # [[കൽപറ്റ|കല്പറ്റ]] # [[കണിയാപുരം]] # [[കരുനാഗപ്പള്ളി]] # [[കാട്ടാക്കട]] # [[കട്ടപ്പന]] # [[കിളിമാനൂർ]] # [[കോതമംഗലം]] # [[കുമളി]] # [[മാള]] # [[മലപ്പുറം]], കുന്നുമ്മലിൽ # [[മാനന്തവാടി]] # [[മാവേലിക്കര]] # [[വടക്കൻ പറവൂർ|നോർത്ത് പറവൂർ]] # [[പാറശ്ശാല]] # [[പത്തനാപുരം]] # [[പയ്യന്നൂർ]] # [[പെരിന്തൽമണ്ണ]] ടൗണിൽ രാമദാസ് ആശുപത്രി ഭാഗത്ത് # [[പേരൂർക്കട]] # [[പിറവം]] # [[പൊൻകുന്നം]] # [[പൊന്നാനി]] # [[പൂവാർ]] # [[പുനലൂർ]] # [[തലശ്ശേരി]] # [[താമരശ്ശേരി]] # [[തൊടുപുഴ]] # [[തൊട്ടിൽപ്പാലം]] # [[വൈക്കം]] # [[വെള്ളനാട്]] # [[വെള്ളറട]] # [[വെഞ്ഞാറമ്മൂട്]] # വികാസ് ഭവൻ # [[വിതുര]] # [[നിലമ്പൂർ]] # [[മണ്ണാർക്കാട്]] നെല്ലിപ്പുഴ ജംക്ഷനിൽ {{Div col end}} === ഓപ്പറേറ്റിങ്ങ് ഡിപ്പോകൾ === {{Div col begin|4}} # [[ആര്യനാട്]] # [[ആര്യങ്കാവ്]] # [[എടത്വാ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|എടത്വ]] # [[എരുമേലി]] # [[ഇരിഞ്ഞാലക്കുട]] # [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ]] # [[കുളത്തൂപ്പുഴ]] # [[മല്ലപ്പള്ളി]] # [[മൂലമറ്റം]] # [[മൂന്നാർ]] # [[പാലോട്]] # [[പന്തളം]] # [[ശാസ്താംകോട്ട]] # [[പുതുക്കാട്]] # [[തിരുവമ്പാടി]] # [[വടകര]] # [[വടക്കഞ്ചേരി]] # [[നെടുങ്കണ്ടം]] # [[കൂത്താട്ടുകുളം]] # [[കോന്നി]] {{Div col end}} പുതിയതായി ഓപ്പറേറ്റിംഗ് ഡിപ്പോകൾ സ്ഥാപിക്കാൻ സാധ്യതയുള്ള നഗരങ്ങൾ.. മഞ്ചേരി, നെന്മാറ, പട്ടാമ്പി കൊണ്ടോട്ടി ഷോർണൂര്ഒറ്റപ്പാലം,ചെർപുളശേരി, പരപ്പനങ്ങാടി,വളാഞ്ചേരി, കളമശ്ശേരി === വർക്ക്ഷോപ്പുകൾ === # [[പാപ്പനംകോട്]] (മുഖ്യ വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[മാവേലിക്കര]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[ആലുവ]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[എടപ്പാൾ]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[കോഴിക്കോട്]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) === ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം === കെ എസ് ആർ ടി സി യിലെ വിവിധ വിഭാഗം ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കും, ജീവനക്കാർക്കും അതതു തസ്തികപ്രകാരമുള്ള ജോലിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ആവശ്യമായ പരിശീലനം നൽകുന്നതിന് 3 ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്. * തിരുവനന്തപുരം (ആസ്ഥാന ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, അട്ടക്കുളങ്ങര.) * അങ്കമാലി (പ്രാദേശിക ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, അങ്കമാലി ബസ് സ്റ്റേഷൻ ) * എടപ്പാൾ (പ്രാദേശിക ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്, എടപ്പാൾ) == നിരത്തിലിറങ്ങുന്ന പുതിയ സർവ്വീസുകൾ == [[File:New sleeper bus of KSRTC.jpeg|thumb|AC സ്ലീപ്പർ ബസ്]] * '''അനന്തപുരി സിറ്റി ഫാസ്റ്റ്''' : 140 *'''ജനറം വോൾവോ ഏസി ലോഫ്ലോർ''' *'''ജനറം ടാറ്റാ മാർക്കോപോളോ നോൺ ഏസി ലോഫ്ലോർ''' *'''ജനറം ലെയ്ലാന്റ് നോൺ ഏസി ലോഫ്ലോർ''' *'''രാജധാനി റിങ് റോഡ് സർവീസ്''' :10 *'''ഗരുഡ കിങ് ക്ലാസ് - വോൾവോ മൾട്ടി ആക്സിൽ ''': 9 *''' ഗരുഡ മഹാരാജ - സ്കാനിയ മൾട്ടി ആക്സിൽ''' :18 *'''ഗരുഡ സഞ്ചാരി - വോൾവോ''' 2 *'''ഗജരാജ് - വോൾവോ B11R മൾട്ടി ആക്സിൽ സ്ലീപ്പർ : 8''' *'''മിന്നൽ''' '''സൂപ്പർ എയർ ഡീലക്സ്''' * '''വെസ്റ്റിബ്യൂൾ''' ''': 1''' *'''സിറ്റി റൈഡ് ഇലക്ട്രിക് ഡബിൾ ഡക്കർ : 2''' == പലവക == * കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ്സുകൾ ദിവസവും സഞ്ചരിക്കുന്ന ദൂരം മുൻപ് 12,00,000 ആയിരുന്നത് ഇപ്പോൾ 14,22,546 ആക്കി ഉയർത്തിയിരിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.keralartc.com/html/aboutus.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2007-07-09 |archive-date=2018-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180625184242/http://www.keralartc.com/html/aboutus.html |url-status=dead }}</ref> * ദിവസവും 4232 പുനർ‌നിർണ്ണയിച്ച യാത്രകൾ ആണ് ഉള്ളത്. 4704 ബസ്സുകൾ ദിവസവും യാത്ര നടത്തുന്നു. * ഒരു ദിവസം കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ്സുകളിൽ ശരാശരി 31.45 ലക്ഷം യാത്രികർ സഞ്ചരിക്കുന്നു{{തെളിവ്}} ഗ്രാമ പഞ്ചായത്തുകൾ ഇന്ധന ചെലവ് വഹിക്കുന്ന ഗ്രാമവണ്ടി പദ്ധതി ആരംഭിച്ചു ഇലക്ടിക് ബസുകൾ വാങ്ങി ഓർഡിനറി സർവീസുകൾ ഘട്ടം ഘട്ടമായി ഫോസിൽ ഇന്ധന മുക്തമാക്കും പരമാവധി ബസുകൾ ഡിപ്പോ ഇല്ലാത്ത സ്ഥലങ്ങളിൽ സ്റ്റേ ചെയ്യുന്ന ബസ്സുകൾ ആക്കുന്നു == ചിത്രശാല == <gallery> File:KSRTC Scania Maharaja RP 666.jpg|thumb|ഗരുഡ മഹാരാജ സ്കാനിയ ബസ് File:Kerala RTC.jpg|ഗരുഡ കിംഗ് ക്ലാസ് വോൾവോ ബസ് KSRTC orninary bus.JPG|ഓഡിനറി File:Double Ducker Ksrtc bus from Angamaly bus stand.jpg | രണ്ട് തട്ടുള്ള ബസ്സ് അങ്കമാലിയിൽനിന്നും K.S.R.T.C.Bus.jpg|വേണാട് KSRTC "fast passenger".JPG|ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ KSRTC superfast.JPG|സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ് Kerala State RTC Super Express side view.JPG|സൂപ്പർ എക്സ്പ്രസ്സ് Ksrtc ac bus ernakulam.JPG|ടാറ്റ ഗ്ലോബസ് എ.സി എയർബസ് File:KURTC Volvo AC Low floor bus.jpg|thumb|വോൾവോ എസി ലോഫ്ലോർ ബസ് Ashlok Leyland old Indian bus.jpg|പഴയ തലമുറയിൽ പെട്ട ഒരു വണ്ടി KSRTC GARUDA SANCHARI VOLVO BUS IN TRAFFIC BLOCK.jpg|thumb|ഗരുഡ സഞ്ചാരി സിംഗിൾ ആക്സിൽ വോൾവോ ബസ് File:JN 548 Wayanad.jpg|thumb|ലെയ്ലാൻഡ് നോൺ എസി ലോഫ്ലോർ ബസ് </gallery> == പുറം കണ്ണികൾ == {{commonscat|Kerala State Road Transport Corporation|കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി}} * [http://www.keralartc.com/ ഔദ്യോഗിക സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231105161733/https://keralartc.com/ |date=2023-11-05 }} == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist|2}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ബസ്സ് കമ്പനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ റോഡ് ഗതാഗതം]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഗതാഗതം]] [[വർഗ്ഗം:കേരള സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള കമ്പനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ_പൊതുമേഖലാ_സ്ഥാപനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ആസ്ഥാനമായുള്ള കമ്പനികൾ]] 6ik3pvb7u37pihtqcp3xwufbbqzbtbc 4652108 4652106 2026-08-01T10:34:50Z Meenakshi nandhini 99060 /* ഫ്ലീറ്റ് നമ്പറിംഗ് സംവിധാനം */ 4652108 wikitext text/x-wiki {{Div col end}}{{Infobox company | name = കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി | company_logo = [[File:Kerala State Road Transport Corporation logo.png|200px]] | type = [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിന്റെ]] ഗതാഗത മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലുള്ള പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനം | foundation = | location_city = [[തിരുവനന്തപുരം]], [[കേരളം]] | location_country = [[ഇന്ത്യ]] | location = | locations = <!--# of locations--> | key_people = പ്രമോദ് ശങ്കർ | area_served = കേരളം, തമിഴ്‌നാട്, കർണ്ണാടക | industry = [[പൊതു ഗതാഗത ബസ് സർവീസ്]] | products = [[Bus transport]], ചരക്ക് നീക്കം, Services | services = വോൾവോ എസി എയർബസ്, സ്കാനിയ എയർ ബസ് ,ഗരുഡ കിംങ് ക്ലാസ്, ഗരുഡ മഹാരാജ , സൂപ്പർ എയർ ഡീലക്സ് (മിന്നൽ) എയർ ബസ്, സൂപ്പർ ഡീലക്സ് എയർ ബസ്, ശബരി സൂപ്പർ ഡീലക്സ് എയർ ബസ്, സൂപ്പർ എക്സ്പ്രസ്, സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ്, ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ്പ് ഫാസ്റ്റ് പാസഞ്ചർ, ഫാസ്റ്റ് പാസഞ്ചർ, വേണാട്, മലബാർ, തിരുകൊച്ചി, അനന്തപുരി ഫാസ്റ്റ്, രാജധാനി,ടൗൺ ടു ടൗൺ, പോയിന്റ് ടു പോയിൻറ്, ഡബിൾ ഡക്കർ ,വെസ്റ്റിബ്യൂൾ, ലിമിറ്റഡ് സ്‌റ്റോപ്പ് ഓർഡിനറി, ഓർഡിനറി, പിങ്ക് ബസ് (ലേഡീസ് ഒൺലി) ,JNRUM എ.സി.ലോഫ്ലോർ, JNRUM നോൺ എ.സി.ലോഫ്ലോർ | revenue = | operating_income = | net_income = | num_employees = | divisions = | subsid = [[കേരള അർബൻ റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപറേഷൻ]]<ref name="kurtc">{{Cite news|url = http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/all-jnnurm-buses-to-be-brought-under-kurtc/article6534522.ece|title = All JNNURM buses to be brought under KURTC|last = |first = |date = October 26, 2014|work = The Hindu |access-date = 20 Jan 2015}}</ref> | slogan = | homepage = [http://www.keralartc.com keralartc.com] | dissolved = | footnotes = കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ | intl = Yes | Native name = ആനവണ്ടി. }} [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 3z.jpg|പകരം=കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ|ലഘുചിത്രം]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 2z.jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 1z.jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 10z.jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 11z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 12z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 13z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 14z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 15z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ തിരുവനന്തപുരം. വളപ്പിൽ നട്ട് പരിപാലിക്കുന്ന ഒരു [[ആര്യവേപ്പ്]] Neem tree ശാസ്ത്രീയ നാമം Azadirachta indica കുടുംബം Meliaceae.]] {{prettyurl|Kerala State Road Transport Corporation}} {{For|കർണാടക സംസ്ഥാനത്തെ ട്രാൻസ്പോർട് കോർപ്പറേഷനെക്കുറിച്ചറിയാൻ|കർണാടക സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ}} <!--[[ചിത്രം:KSRTC bustand TDPZA.jpg|thumb|200px|right|കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ് സ്റ്റാന്റ്, [[തൊടുപുഴ]]]]--> [[കേരള സർക്കാർ]] നടത്തുന്ന [[ബസ്]] കമ്പനി ആണ് '''കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ''' ({{lang-en|Kerala State Road Transport Corporation - KSRTC}}) (കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി - കേരള സംസ്ഥാന നിരത്ത് ഗതാഗത സംസ്ഥാപിത സംഘം). ''ആനവണ്ടി'' എന്ന ഇരട്ടപേരിൽ അറിയപെടുന്ന സംസ്ഥാന ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ഏറ്റവും പഴയ ബസ് കമ്പനികളിൽ ഒന്നാണ് പൊതു മേഖലാ സ്ഥാപനമായ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി{{തെളിവ്}}. നിശ്ചിത തുക നൽകി ടിക്കറ്റ് എടുത്തു മാത്രമേ ഇവയിൽ യാത്ര ചെയ്യാൻ സാധിക്കുകയുള്ളൂ. ഇവയുടെ ഓർഡിനറി സർവീസുകളിൽ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് ചിലവ് കുറഞ്ഞ രീതിയിൽ യാത്ര ചെയ്യാൻ സാധിക്കും. വരുമാനവും ചിലവുകളും തമ്മിൽ യോജിച്ചു പോകാത്തതിനാൽ ഈ സ്ഥാപനം കാര്യമായ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി നേരിട്ടിരുന്നു. ഇത് സ്ഥാപനത്തിന്റെ നടത്തിപ്പിനെയും ജീവനക്കാരുടെ ശമ്പള വിതരണത്തെയും സാരമായി ബാധിച്ചിരുന്നു. എങ്കിലും സർക്കാർ സഹായം പലപ്പോഴും ലഭിക്കുന്നതായി കാണാം. ഗതാഗത മന്ത്രിക്കാണ് സ്ഥാപനത്തിൻ ചുമതല. നിലവിൽ പത്തനാപുരം MLA ഗണേഷ് കുമാർ ആണ് ഗതാഗതമന്ത്രി[[പ്രമാണം:Kerala RTC.jpg|ലഘുചിത്രം|KSRTC Bus in Mysore]] == ചരിത്രം == [[ചിത്രം:Old photo of KSRTC Bus Station.jpg|thumb|left|തൃശ്ശൂരിലെ ബസ് ഡിപ്പോ, ഒരു പഴയ ചിത്രം]] <!--[[ചിത്രം:ചാലക്കുടി-സൌത്ത്-ജങ്ഷൻ.jpg|thumb|200px|കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ് - [[ചാലക്കുടി]] കവലയിൽ]]--><!----> 1936 ൽതിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റേറ്റ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് ഡിപാർട്ട്മെന്റ് എന്ന പേരിൽ തിരുവിതാംകൂറിലെ അവസാനത്തെ രാജാവായിരുന്ന ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ആണ് KSRTC സ്ഥാപിച്ചത്. ഇന്ത്യയിൽ ഒരു രാജാവ് സ്ഥാപിച്ച സർക്കാർ ബസ് കമ്പനി എന്ന അപൂർവത KSRTC ക്ക് മാത്രം. ലണ്ടൻ പാസഞ്ജർ ട്രാൻസ്പോർട്ട് ബോർഡിന്റെ അസിസ്റ്റന്റ് ഓപറേറ്റിങ്ങ് സൂപറിന്റെൻഡെന്റ് ആയിരുന്ന [[ഇ.ജി. സാൾട്ടർ]] [[1937]] [[സെപ്റ്റംബർ 20|സെപ്റ്റംബർ 20-നു]] ഗതാഗതവകുപ്പിന്റെ സൂപറിന്റെൻഡെന്റ് ആയി അവരോധിക്കപ്പെട്ടു. [[തിരുവനന്തപുരം]] - [[കന്യാകുമാരി]], [[പാലക്കാട്]] - [[കോയമ്പത്തൂർ]] തുടങ്ങിയ പ്രധാന അന്തർ സംസ്ഥാന പാതകൾ ദേശസാൽക്കരിച്ചതോടെ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. വളർന്നു. [[ഇംഗ്ലണ്ട്|ഇംഗ്ലണ്ടിൽ]] നിന്ന് ഇറക്കുമതി ചെയ്ത, കോമറ്റ് ഷാസിയിൽ പെർകിൻസ് ഡീസൽ എഞ്ജിൻ ഘടിപ്പിച്ച 60 ബസ്സുകളായിരുന്നു ആദ്യത്തെ ബസ്സുകളുടെ ശ്രേണി. സാൾട്ടറുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ തിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റേറ്റ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് ഡിപാർട്ട്മെന്റ് ജീവനക്കാർ തന്നെയായിരുന്നു ബസ്സുകളുടെ ബോഡി നിർമ്മിച്ചത്. തിരുവനന്തപുരം - കന്യാകുമാരി പാത ദേശസാൽക്കരിച്ചതിനാൽ സ്വകാര്യ ഗതാഗത സ്ഥാപനങ്ങളിൽ നിന്ന് ജോലി നഷ്ടപ്പെടാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ളവർക്ക് കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയിൽ അന്ന് നിയമനത്തിന് മുൻ‌ഗണന നൽകി. അന്ന് ജീവനക്കാരെ തിരഞ്ഞെടുത്ത രീതി ഇന്നും കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയിൽ ജീവനക്കാരെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിന് പിന്തുടരുന്നു.നൂറോളം ജീവനക്കാരെ ഇൻസ്പെക്ടർമാരും കണ്ടക്ടർമാരുമായി നിയമിച്ചുകൊണ്ടാണ് ഗതാഗത വകുപ്പ് ആരംഭിച്ചത്. സംസ്ഥാന മോട്ടോർ സർവ്വീസ് ശ്രീ [[ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ|ചിത്തിരതിരുന്നാൾ മഹാരാജാവ്]] [[1938]], [[ഫെബ്രുവരി 20]]-ന്<ref>{{cite news|title = കവർസ്റ്റോറി|url = http://www.madhyamam.com/weekly/372|publisher = [[മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]] ലക്കം 685|date = 2011 ഏപ്രിൽ 11|accessdate = 2013 മാർച്ച് 12|language = മലയാളം}}</ref> ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന [[സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ|സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ]] ആശയമായിരുന്നു സർക്കാർ വകയിലെ ബസ് സർവീസ്.<ref>{{cite news|title = മൂക്കുള്ള ബസ്സും മുക്കാചക്രവും|url = http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/ftrackContentView.do?contentId=17411975&tabId=17&BV_ID=@@@|publisher = മലയാളമനോരമ|date = 2014 ഓഗസ്റ്റ് 25|accessdate = 2014 ഓഗസ്റ്റ് 25|language = മലയാളം|archiveurl = https://web.archive.org/web/20140825103131/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/ftrackContentView.do?contentId=17411975&tabId=17&BV_ID=@@@|archivedate = 2014-08-25|url-status = dead}}</ref> മഹാരാജാവും ബന്ധുജനങ്ങളുമായിരുന്നു ഉദ്ഘാടനയാത്രയിലെ യാത്രക്കാർ. സാൾട്ടർ തന്നെയായിരുന്നു ആദ്യയാത്രയിലെ ഡ്രൈവർ. ഈ ബസ്സും മറ്റ് 33 ബസ്സുകളും കവടിയാർ നഗരത്തിലൂടെ ഘോഷയാത്രയായി ഓടിയത് അന്ന് ആകർഷകമായ കാഴ്ചയായിരുന്നു. [[ചിത്രം:എറണാകുളത്തെ ബോട്ട് ജെട്ടി (1950).jpg|thumb|left|എറണാകുളം ജട്ടിയിൽ നിർത്തിയിട്ടിരിക്കുന്ന ബസ്സുകൾ (1950)]] റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ നിയമം [[1950|1950-ൽ]] നിലവിൽ വന്നതിനെ തുടർന്ന് കേരള സർക്കാർ [[1965|1965-ൽ]] കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. നിയമങ്ങൾ (സെക്ഷൻ 44) നിർമ്മിച്ചു. ഈ വകുപ്പ് 1965 [[ഏപ്രിൽ 1|ഏപ്രിൽ 1-നു]] ഒരു സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനമാക്കി. [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിന്റെ]] വിജ്ഞാ‍പന പ്രകാരം '''കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ''' 1965 [[മാർച്ച് 15|മാർച്ച് 15-നു]] സ്ഥാപിതമായി. === തിരുവിതാംകൂർ സംസ്ഥാന ഗതാഗത വകുപ്പ് === കേരള സംസ്ഥാന രൂപീകരണത്തിന് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പാണ് കോർപ്പറേഷന്റെ ചരിത്രം ആരംഭിക്കുന്നത്. ഇത് സർക്കാർ നടത്തുന്ന ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും പഴയ പൊതു റോഡ് ഗതാഗത സേവനങ്ങളിലൊന്നായി ഇതിനെ മാറ്റുന്നു. നിലവിലുള്ള പൊതുഗതാഗത സംവിധാനം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനായി, കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയുടെ മുൻഗാമിയായ തിരുവിതാംകൂർ സംസ്ഥാന ഗതാഗത വകുപ്പ് (ടി.എസ്.ടി.ഡി) സ്ഥാപിക്കാൻ രാജാവ് ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമ വർമ്മയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള തിരുവിതാംകൂർ സർക്കാർ തീരുമാനിച്ചു. <ref>[http://www.natgeotraveller.in/web-exclusive/web-exclusive-month/kerala-bus-journey/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150414040442/http://www.natgeotraveller.in/web-exclusive/web-exclusive-month/kerala-bus-journey/|date=14 April 2015}}</ref><ref>{{Cite news |last=Pradeep |first=K |date=2014-02-19 |title=When the buses drove in |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/society/when-the-buses-drove-in/article5706345.ece |access-date=2023-02-19 |issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite book|title=[[Travancore State Manual]]|last=Nagam Aiya|first=V|publisher=Nabu Press|year=2011|volume=1|orig-year=1901}}</ref> തുടക്കത്തിൽ, വകുപ്പ് ഇംഗ്ലണ്ടിൽ നിന്ന് 60 കൊമർ പിഎൻഎഫ്3 ചേസിസ് ഇറക്കുമതി ചെയ്തു. ലണ്ടൻ പാസഞ്ചർ ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് ബോർഡിന്റെ അന്നത്തെ അസിസ്റ്റന്റ് ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സൂപ്രണ്ടായിരുന്ന ഇ.ജി. സാൾട്ടറുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ, ഇറക്കുമതി ചെയ്ത ചേസിസിൽ പെർകിൻസ് ലിങ്ക്സ് ഡീസൽ എഞ്ചിനുകൾ ഘടിപ്പിച്ചു. ബസ് ബോഡികൾ ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റ് ജീവനക്കാരാണ് നിർമ്മിച്ചത്. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാൻ സി. പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ പ്രാദേശിക മരം ഉപയോഗിക്കണമെന്ന് നിർബന്ധിച്ചു. ബോഡി ഷോപ്പ് (സാൾട്ടറുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ) ആദ്യം ചക്കായിലായിരുന്നു. പിന്നീട് പാപ്പനംകോട്ടിലേക്ക് മാറ്റി. സാൾട്ടറിന്റെ പരീക്ഷണാത്മക ബോഡി ഡിസൈൻ ബാക്കിയുള്ള ബസുകളിൽ സ്റ്റാൻഡേർഡ് ആയി മാറി.<ref name=":3">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/society/when-the-buses-drove-in/article5706345.ece|title=When the buses drove in|last=PRADEEP|first=K.|date=2014-02-19|work=The Hindu|access-date=2018-07-31|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://archive.commercialmotor.com/article/21st-January-1938/9/british-oilers-inaugurate-state-owned-service-in-i|title=British Oilers inaugurate State-owned Service in India {{!}} 21st January 1938 {{!}} The Commercial Motor Archive|website=archive.commercialmotor.com|access-date=2018-07-31|archive-date=31 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180731183528/http://archive.commercialmotor.com/article/21st-january-1938/9/british-oilers-inaugurate-state-owned-service-in-i|url-status=dead}}</ref> തിരുവനന്തപുരം-കന്യാകുമാരി റൂട്ടിലെ മിക്ക സ്വകാര്യ ഓപ്പറേറ്റർമാരും റോഡുകൾ ദേശസാൽക്കരിച്ചപ്പോൾ അടച്ചുപൂട്ടേണ്ടിവന്നു. കൂടാതെ പരിചയസമ്പന്നരായ നിരവധി ഡ്രൈവർമാർക്കും കണ്ടക്ടർമാർക്കും ഇൻസ്പെക്ടർമാർക്കും ജോലി നഷ്ടപ്പെട്ടു. ടിഎസ്ടിഡി അവരെ നിയമിച്ചു. 81 അപേക്ഷകരിൽ നിന്ന് 60 പേരെ സാൾട്ടർ തിരഞ്ഞെടുത്തു. ബിരുദമുള്ള നൂറോളം അപേക്ഷകർ ഇൻസ്പെക്ടർമാരായും കണ്ടക്ടർമാരായും ജോലി ചെയ്തു.<ref name=":4">{{Cite web|url=http://www.keralartc.com/html/history.html|title=KeralaSRTC::History|website=www.keralartc.com|access-date=2018-07-31|archive-date=26 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180726121159/http://www.keralartc.com/html/history.html|url-status=dead}}</ref> 1938 ഫെബ്രുവരി 20-ന് മഹാരാജ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ (കുടുംബാംഗമായ കേണൽ ഗോദവർമ്മ രാജയും മറ്റ് വിശിഷ്ട വ്യക്തികളും) കവടിയാർ സ്‌ക്വയറിലേക്കുള്ള മെയിൻ റോഡിലൂടെ ആദ്യത്തെ ബസിൽ സഞ്ചരിച്ചു. സാൾട്ടർ ആണ് ബസ് ഓടിച്ചത്. 33 ബസുകളുടെ ഒരു കൂട്ടവും വലിയൊരു ജനക്കൂട്ടവും ആഘോഷത്തിൽ പങ്കുചേർന്നു. 1938 ഫെബ്രുവരി 21-ന് തിരുവനന്തപുരത്ത് നിന്ന് കന്യാകുമാരിയിലേക്ക് ആദ്യത്തെ ബസ് സർവീസ് നടത്തി. <ref>{{Cite news|url=https://www.ndtv.com/kerala-news/public-road-transport-service-in-kerala-turns-77-741029?amp=1&akamai-rum=off|title=Public Road Transport Service in Kerala Turns 77|work=NDTV.com|access-date=2018-07-31}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/150220/nation-current-affairs/article/public-road-transport-service-kerala-turns-77|title=Public road transport service in Kerala turns 77|website=[[Deccan Chronicle]]|date=21 February 2015 |language=en|access-date=2018-07-31}}</ref> ആദ്യകാല ബസുകളിൽ 23 തുകൽ സീറ്റുകളുണ്ടായിരുന്നു. പിൻഭാഗത്തുകൂടിയായിരുന്നു പ്രവേശനം, ബസുകൾക്ക് മധ്യഭാഗത്ത് ഒരു ഇടനാഴിയും ഉണ്ടായിരുന്നു. പത്ത് ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് സീറ്റുകൾ മുൻവശത്തായിരുന്നു. ഷെഡ്യൂളുകൾ, നിരക്കുകൾ, സ്റ്റോപ്പുകൾ എന്നിവ പരസ്യപ്പെടുത്തി. നിയുക്ത ഏജന്റുമാർക്ക് സാധനങ്ങൾ എത്തിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു പാഴ്സൽ സേവനം ആരംഭിച്ചു. കണ്ടക്ടർമാർ വെളുത്ത തൊപ്പിയോടുകൂടിയ കാക്കി വസ്ത്രവും, ഇൻസ്പെക്ടർമാർ കാക്കി വസ്ത്രവും ധരിച്ചിരുന്നു. ടിക്കറ്റ് നൽകാൻ കണ്ടക്ടർമാർക്ക് യന്ത്രങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. പിന്നീട് ഡോഡ്ജ്, ഫാർഗോ, ബെഡ്ഫോർഡ്, ഷെവർലെ എന്നിവർ ബസുകൾ നിർമ്മിച്ചു.<ref name=":3" /> തിരുവനന്തപുരം-നാഗർകോവിൽ, നാഗർകോവിൽ-കന്യാകുമാരി, നാഗർകോവിൽ-കൊളച്ചൽ എന്നീ മൂന്ന് റൂട്ടുകളിലാണ് ടിഎസ്ടിഡി സർവീസ് നടത്തിയത്. 1938 ഫെബ്രുവരി 21 ന് 39 ബസുകളോടെയാണ് പതിവ് സർവീസ് ആരംഭിച്ചത്. ഒരു മൈലിന് ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ നിരക്ക് ഒന്നര ചക്രമായിരുന്നു. അടുത്ത നിരക്ക് ഒരു ചക്രമായിരുന്നു, ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് ടിക്കറ്റുകൾ 50 ശതമാനം കൂടുതലായിരുന്നു. മൂന്ന് വയസ്സിന് താഴെയുള്ള കുട്ടികൾ സൗജന്യമായി യാത്ര ചെയ്തു.. മൂന്ന് മുതൽ 14 വയസ്സ് വരെയുള്ളവർ പകുതി നിരക്ക് നൽകി. 28 പൗണ്ടിൽ താഴെയുള്ള ലഗേജ് (13 കിലോഗ്രാം) സൗജന്യമായിരുന്നു; 28–56 പൗണ്ട് (13–25 കിലോഗ്രാം) നാല് ചക്രവും 56–112 പൗണ്ട് (25–51 കിലോഗ്രാം) ആറ് ചക്രവുമായിരുന്നു.<ref name=":3" /><ref name=":4" /> 1939-ൽ മോട്ടോർ വാഹന നിയമം പാസാക്കി. 1949-ൽ കൊച്ചിയിലേക്കും 1956-ൽ മലബാർ മേഖലയിലേക്കും ബസ് സർവീസ് വ്യാപിപ്പിച്ചു. <ref name=":3" /><ref name="auto">{{cite news |title='KSRTC' is officially Kerala's! Karnataka loses 7-year battle to use acronym for road transport corp |url=https://www.timesnownews.com/india/kerala/article/ksrtc-is-officially-keralas-karnataka-loses-7-year-battle-to-use-acronym-for-road-transport-corp/765657 |work=www.timesnownews.com |language=en}}</ref> === കേരള സംസ്ഥാന റോഡ് ഗതാഗത കോർപ്പറേഷൻ === 1950-ൽ പ്രാബല്യത്തിൽ വന്ന റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ നിയമത്തിനുശേഷം 1965 മാർച്ച് 15-ന് കേരള സർക്കാർ കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ (കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി) സ്ഥാപിച്ചു. 1965 ഏപ്രിൽ 1-ന് ഗതാഗത വകുപ്പ് ഒരു സ്വയംഭരണ കോർപ്പറേഷനായി മാറി. <ref name=":4" /> അക്കാലത്ത് 661 ബസ് റൂട്ടുകളും 36 ലോറി റൂട്ടുകളും ഉണ്ടായിരുന്നു. കോർപ്പറേഷന്റെ വാഹനക്കൂട്ടത്തിൽ 901 ബസുകളും 51 ലോറികളും 29 മറ്റ് വാഹനങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു. മുപ്പത് ബസുകളും എട്ട് ലോറികളും പുതിയവയായിരുന്നു. പത്ത് പഴയ ബസുകളും ഏഴ് ലോറികളും ഒരു ട്രാക്ടർ-ട്രെയിലറും മറ്റ് ഉപയോഗങ്ങൾക്കായി മാറ്റി. <ref name=":4" /> കെ‌എൽ‌എക്സ് രജിസ്ട്രേഷൻ സീരീസ് കെ‌എസ്‌ആർ‌ടി‌സിക്കായി നീക്കിവച്ചു. 1989 ജൂലൈ 1 ന്, കെ‌എസ്‌ആർ‌ടി‌സി ബസുകൾ തിരുവനന്തപുരത്തെ ഒരു പ്രത്യേക ആർ‌ടി‌ഒയിൽ കെ‌എൽ -15 രജിസ്ട്രേഷൻ സീരീസുമായി രജിസ്ട്രേഷൻ ആരംഭിച്ചു.<ref name=":5">{{cite news |title=Kerala State Road Transport Corporation buses get new registration series |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/Kerala-State-Road-Transport-Corporation-buses-get-new-registration-series/articleshow/20611019.cms |work=The Times of India}}</ref> 2001-ൽ കെ. ബി. ഗണേഷ് കുമാർ ഗതാഗത മന്ത്രിയായി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഹ്രസ്വമായ ഭരണ കാലയളവിനുള്ളിൽ കോർപ്പറേഷനിൽ ഗുണകരമായ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തി. വോൾവോ ബസുകൾ ആദ്യമായി അവതരിപ്പിച്ചത് സംസ്ഥാന ഗതാഗത കോർപ്പറേഷനാണ് കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബോഡി വർക്ക് പുറത്തു കൊടുത്ത് ചെയ്യിച്ചു. ബസുകളുടെ സമകാലിക രൂപകൽപ്പന ഹൈടെക് ആയി പരസ്യപ്പെടുത്തി. ബസ് ലിവറി പുനർരൂപകൽപ്പന ചെയ്യാൻ കുമാർ സാബു സിറിലിനെ നിയോഗിച്ചു. തിരുവനന്തപുരത്ത് ലോ-എൻട്രി, എയർ സസ്‌പെൻഷൻ ബസുകൾ എന്നിവ അവതരിപ്പിച്ചു. കൂടാതെ മിനിബസ് സർവീസ് ആരംഭിച്ചു. മാറ്റങ്ങൾ യാത്രക്കാരെ ആകർഷിച്ചു. ഇത് കോർപ്പറേഷനെ ലാഭകരമാക്കി. <ref>{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/archive/forced-facelift-brings-fortune-to-keralas-public-transport/58716/|title=Forced Facelift Brings Fortune To Kerala's Public Transport|date=2002-09-30|website=The Financial Express|language=en-US|access-date=2018-12-20}}</ref> 2012-ൽ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയെ ഒഴിവാക്കി കൊണ്ട് കേരള സർക്കാർ അന്തർ ജില്ലാ ബസുകളുടെ പുതിയ പെർമിറ്റുകൾ താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവച്ചുകൊണ്ട് ഒരു വിജ്ഞാപനം പുറപ്പെടുവിച്ചു. കോർപ്പറേഷൻ ആ റൂട്ടുകൾ ഏറ്റെടുക്കുമെന്ന് കരുതിയിരുന്നെങ്കിലും, അത് കൊച്ചിയിൽ നിന്ന് നിരവധി വടക്കൻ ജില്ലകളിലേക്കുള്ള സർവീസിന്റെ കുറവ് സൃഷ്ടിച്ചു. സി.പി.പി.ആർ ഗവേഷണ-പദ്ധതി ഡയറക്ടർ മധു ശിവരാമൻ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി-സ്വകാര്യ ബസ് ഓപ്ഷനുകളെക്കുറിച്ച് ഒരു പഠനം നടത്തി.<ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/Concern-over-decline-in-number-of-inter-district-buses/article16786016.ece|title=Concern over decline in number of inter-district buses|last=Paul|first=John L.|date=2016-12-09|work=The Hindu|access-date=2017-10-02|issn=0971-751X}}</ref> നഗര ഗതാഗതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കാര്യങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനായി 2015 ൽ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.യുടെ കീഴിൽ കേരള അർബൻ റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ (കെ.യു.ആർ.ടി.സി) രൂപീകരിച്ചു.{{sfn|Chandran|2018|p=422}2015 ഏപ്രിൽ 12 ന് തേവരയിൽ ഇത് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു.{{sfn|Chandran|2018|p=423}} 2021 ജൂൺ 2-ന്, KSRTC എന്ന ചുരുക്കപ്പേരും 'ആനവണ്ടി' എന്ന ലോഗോയും ഉപയോഗിക്കാനുള്ള അവകാശം 1999-ലെ ട്രേഡ്‌മാർക്ക് ആക്ട് പ്രകാരം കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് കോർപ്പറേഷന് പൂർണ്ണമായും നൽകി. കർണാടക സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 2014-ൽ ഒരു നോട്ടീസ് പുറപ്പെടുവിച്ചു. കേരളം KSRTC ഉപയോഗിക്കുന്നത് നിർത്തണമെന്ന് അവർ പ്രസ്താവിച്ചു.<ref>{{Cite web|last=Narayanan|first=Nirmal|date=2021-06-02|title=Karnataka loses 'KSRTC' to Kerala, Trade Marks Registry pronounces verdict|url=https://www.ibtimes.co.in/karnataka-loses-ksrtc-kerala-trade-marks-registry-pronounces-verdict-837078|access-date=2021-06-03|website=www.ibtimes.co.in|language=en}}</ref> ബൗദ്ധിക സ്വത്തവകാശത്തിനായുള്ള നീണ്ട പോരാട്ടത്തിന് ശേഷം, സംസ്ഥാന ഗതാഗത കോർപ്പറേഷനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട 'KSRTC' എന്ന ചുരുക്കപ്പേരുള്ള ട്രേഡ്‌മാർക്കുകളുടെ നിയമപരമായ അവകാശം കേരള റോഡ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് കോർപ്പറേഷനു ലഭിച്ചു. എംബ്ലം, KSRTC എന്ന ചുരുക്കപ്പേര്, ലോഗോ, ആനവണ്ടി <ref name="auto"/> എന്നീ പേരുകൾ കേരള റോഡ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് കോർപ്പറേഷനുടേതാണെന്ന് ട്രേഡ് മാർക്ക് രജിസ്ട്രി സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തി. വാണിജ്യ വ്യവസായ മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലുള്ള കൺട്രോളർ ജനറൽ ഓഫ് പേറ്റന്റ്സ് ഡിസൈൻ ആൻഡ് ട്രേഡ് മാർക്ക് 2021 ജൂൺ 3-ന് കേരളത്തിന്റെ അവകാശവാദം അംഗീകരിച്ചു. രജിസ്ട്രേഷൻ കേരള ആർ‌ടി‌സിയെ വ്യാപാരമുദ്രകളുടെ ഏക സൂക്ഷിപ്പുകാരനാക്കി.<ref>{{Cite news|last=Radhakrishan|first=S. Anil|date=2021-06-20|title=LNG powered KSRTC bus service from Monday|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/lng-powered-ksrtc-bus-service-from-monday/article34864480.ece|access-date=2021-06-21|issn=0971-751X}}</ref> 2021 നവംബർ 9-ന്, കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയുടെ ദീർഘദൂര ബസുകൾ 10 വർഷത്തേക്ക് കാര്യക്ഷമമായി പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നതിനായി ഒരു സ്വതന്ത്ര കമ്പനിയായി കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി-സ്വിഫ്റ്റ് രൂപീകരിച്ചു.<ref>{{Cite web |agency=TNN|date=20 February 2021 |title=KSRTC-SWIFT comes into force {{!}} Thiruvananthapuram News |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/ksrtc-swift-comes-into-force/articleshow/81116673.cms |access-date=2022-05-24 |website=The Times of India |language=en}}</ref> == സംഘടനാ ഘടന == കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയുടെ മാനേജ്‌മെന്റിന്റെ മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്നത് ഒരു ഡയറക്ടർ ബോർഡാണ്. അതിൽ ചെയർമാൻ-കം-മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടർ (സി.എം.ഡി) ഉം കേരള സർക്കാർ നിയമിച്ച മറ്റ് ഡയറക്ടർമാരും ഉൾപ്പെടുന്നു. സംഘടനയുടെ ചീഫ് എക്സിക്യൂട്ടീവായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന സി.എം.ഡി. ദൈനംദിന പ്രവർത്തനങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള ഉത്തരവാദിത്തം അദ്ദേഹത്തിനാണ്. ===ഡയറക്ടർമാരുടെ ബോർഡ്=== {| class="wikitable" |+ ഡയറക്ടർ ബോർഡ് – KSRTC <ref>{{Cite web |title=കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ - keralartc.com |url=https://www.keralartc.com/directory/key-people |access-date=2025-04-20 |website=കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ - keralartc.com |language=en-US}}</ref> ! പേര് !! പദവി |- | [[സി. പി. ജോൺ|സി.പി. ജോൺ]]|| ഗതാഗത മന്ത്രി, [[കേരള സർക്കാർ]] |- | പി.ബി. നൂഹ്, [[ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ്|IAS]]|| സർക്കാർ സെക്രട്ടറി, ഗതാഗത വകുപ്പ് |- | പി.എസ്. പ്രമോജ് ശങ്കർ, [[ഇന്ത്യൻ ഓർഡനൻസ് ഫാക്ടറി സർവീസ്|IOFS]]|| [[ചെയർ (ഓഫീസർ)#പൊതു കോർപ്പറേഷനുകൾ|ചെയർമാൻ]] & [[ഡയറക്ടർ (ബിസിനസ്)#മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടർ|മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടർ]] |- | സി.എച്ച്. നാഗരാജു, [[ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസ്|ഐ.പി.എസ്]]|| ഡയറക്ടർ {{Small|(Transport Commissioner)}} |- | നെൽസൺ ജെ || ഡയറക്ടർ {{Small|(Additional Secretary, Finance Department)}} |- | കെ.എസ്. വിജയശ്രീ || ഡയറക്ടർ {{Small|(Additional Secretary, Transport Department)}} |- | ഡോ. സാംസൺ മാത്യു || ഡയറക്ടർ {{Small|([[National Transportation Planning and Research Centre]] (NATPAC))}} |- | എൻ. ജീവൻ || ഡയറക്ടർ {{Small|(Additional Law Secretary, Law Department)}} |} == ഫ്ലീറ്റ് == [[File:Electric bus KSRTC.jpg|thumb|ഇലക്ട്രിക് ബസ്]] കോർപ്പറേഷന്റെ കൈവശം വോൾവോ, സ്കാനിയ, അശോക് ലെയ്‌ലാൻഡ്, ടാറ്റ മോട്ടോഴ്‌സ്, ഐഷർ മോട്ടോഴ്‌സ്, ഭാരത്ബെൻസ് തുടങ്ങിയ കമ്പനികളുടെ ബസുകൾ അടങ്ങുന്ന 4,717 ബസുകൾ ഉണ്ട്.<ref>{{Cite web |date=2025-02-16 |title=KSRTC reports 1261 buses are over 15 years old; employees say real number exceeds 2,000 |url=https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/ksrtc-old-bus-count-dispute-employees-challenge-1261-claim-1.10347499 |access-date=2025-03-17 |website=English.Mathrubhumi |language=en}}</ref>കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയുടെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള വാഹനങ്ങൾ തിരുവനന്തപുരത്ത് ഒരു പ്രത്യേക ആർ.ടി.ഒയ്ക്ക് കീഴിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. അതിൽ കെ.എൽ -15 എന്ന രജിസ്ട്രേഷൻ സീരീസ് ഉൾപ്പെടുന്നു. === ഫ്ലീറ്റ് നമ്പറിംഗ് സംവിധാനം === കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.ക്ക് ഫ്ലീറ്റ് രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുന്നതിന് ഒരു പ്രത്യേക ആർ.ടി.ഒ (റീജിയണൽ ട്രാൻസ്പോർട്ട് ഓഫീസർ) ഉണ്ടെങ്കിലും, എല്ലാ ബസുകളിലും വാഹനത്തിന്റെ മുൻവശത്തുള്ള ഡിപ്പോ മാർക്കിനോട് ചേർന്ന് (ആന്തരിക തിരിച്ചറിയലിനായി) ബോണറ്റ് നമ്പറുകൾ ഉണ്ട്.<ref name=":6">{{Cite web|url=https://mvd.kerala.gov.in/|title=Kerala Motor Vehicle Department}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.platform7.in/2009/11/ksrtcs-fleet-number-demystified.html?m=1|title=KSRTC's fleet number: Demystified|website=www.platform7.in|date=8 November 2009 |access-date=2018-08-12}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.aanavandi.com/blog/specials/stories-with-ksrtc/serial-numbers-given-for-ksrtc-buses|title=Serial Numbers Given For KSRTC Buses|last=Bhakthan|first=Sujith|date=2015-07-31|work=Aanavandi Travel Blog|access-date=2018-08-12|language=en-US|archive-date=12 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180812151811/https://www.aanavandi.com/blog/specials/stories-with-ksrtc/serial-numbers-given-for-ksrtc-buses|url-status=dead}}</ref> ഒരു സാധാരണ ഫ്ലീറ്റ് നമ്പറായ RPE981 നെ മൂന്ന് ഭാഗങ്ങളായി തിരിക്കാം: RP, E, 981. ട്രാൻസ്പോർട്ട് എന്ന വാക്കിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞ വാഹന പരമ്പരയെ RP സൂചിപ്പിക്കുന്നു; ഓരോ സീരീസിലും 1,000 വാഹനങ്ങൾ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. 1960 കളിൽ, കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി അതിന്റെ ബസുകൾക്ക് സീരിയൽ നമ്പർ ടി നൽകാൻ തുടങ്ങി; ആദ്യത്തെ 1,000 ബസുകളെ ആർ പിന്തുടർന്നു. തുടർന്ന് എ, അങ്ങനെ പി സീരീസ് വരെ. ആവർത്തിച്ചുള്ള അക്ഷരങ്ങളും ഒ എന്ന അക്ഷരവും ഒഴിവാക്കി. പിന്നീട്, ബസ് സീരീസ് തിരിച്ചറിയാൻ രണ്ടക്ഷര കോമ്പിനേഷനുകൾ ഉപയോഗിച്ചു. ഓരോ സീരീസിലെയും 1,000-ാമത്തെ ബസിന് 1,000 ന്റെ ഗുണിതങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് നമ്പർ നൽകിയിരിക്കുന്നു. ഇത് കോർപ്പറേഷൻ ആരംഭിച്ച ആകെ ബസുകളുടെ എണ്ണത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.<ref name=":6" /><ref name=":7">{{Cite web|url=http://www.keralartc.com/html/vehicle.php|title=KeralaSRTC::Vehicle search|website=www.keralartc.com|access-date=2018-08-12|archive-date=26 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180826052241/http://www.keralartc.com/html/vehicle.php|url-status=dead}}</ref> {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed plainrowheaders unsortable" style="text-align:center" |- ||'''T''' ||1962 - 1966 |- ||'''R''' ||1966 - 1971 |- ||'''A''' ||1973 - 1978 |- ||'''N''' ||1979 - 1983 |- ||'''S''' ||1983 - 1986 |- ||'''P''' ||1986 - 1989 |- ||'''TR''' ||1989 – 1993 |- ||'''TA''' ||1993 – 1995 |- ||'''TN''' ||1995 – 1997 |- ||'''TS''' ||1997 – 2000 |- ||'''TP''' ||2000 – 2004 |- ||'''RT''' ||2004 – 2006 |- ||'''RR''' ||2006 – 2008 |- ||'''RA''' ||2008 – 2010 |- ||'''RN''' ||2010 – 2012 |- ||'''RS''' ||2012 – 2015 |- ||'''RP''' ||2015 - 2016 |- ||'''AT''' ||2016 - |} രണ്ടാമത്തെ ഭാഗം (ഉദാഹരണത്തിലെ E) ബോഡി വർക്ക് ചെയ്ത KSRTC വർക്ക്‌ഷോപ്പിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു, കൂടാതെ പൂർണ്ണമായും നിർമ്മിച്ചതും ഔട്ട്‌സോഴ്‌സ് ചെയ്തതുമായ ബോഡി വർക്ക് വാങ്ങിയ ബസുകളിൽ ഇത് കാണുന്നില്ല. KSRTCക്ക് അഞ്ച് വർക്ക്‌ഷോപ്പുകൾ സ്വന്തമായുണ്ട്: ഒരു സെൻട്രൽ, നാല് റീജിയണൽ:<ref name=":7" /> <ref name=":7" /> {| class="wikitable plainrowheaders unsortable" style="text-align:center" |- ! scope="col" style="background:lite blue;" | Code ! scope="col" style="background:lite blue;" | Workshop |- ||''C'' ||സെൻട്രൽ വർക്ക്ഷോപ്പ്, പാപ്പനംകോട്, തിരുവനന്തപുരം |- ||''M'' ||റീജിയണൽ വർക്ക്ഷോപ്പ്, മാവേലിക്കര |- ||''A'' ||റീജിയണൽ വർക്ക്ഷോപ്പ്, ആലുവ |- ||''E'' ||റീജിയണൽ വർക്ക്ഷോപ്പ്, എടപ്പാൾ |- ||''K'' ||റീജിയണൽ വർക്ക്ഷോപ്പ് കോഴിക്കോട് |- |} == സർവ്വീസ് വിഭാഗങ്ങൾ == [[File:KSRTC Jnurom AC VOLVO bus at Angamaly bus station.JPG|thumb|right|250px|കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ ജനറം പദ്ധതിയിൽ കേരളത്തിനു ലഭിച്ച എ.സി. വോൾവോ ബസ്]] കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി-ക്ക് [[അശോക് ലെയ്‌ലാൻഡ്|അശോക് ലെയ്ലാൻഡ്]], [[ടാറ്റാ മോട്ടോർസ്]],ഐഷർ, വോൾവോ, സ്കാനിയ എന്നീ‍ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ബസ്സുകൾ ഉണ്ട് കൂടാതെ ഇലക്ട്രിക് CNG ബസുകളും വാങ്ങുന്നു ബസ്സുകളുടെ തരം ഇങ്ങനെ ആണ്. '''ഓർഡിനറി''' ചെറിയ ദൂരങ്ങളിൽ ഓടുന്ന സാധാരണ സർവ്വീസുകളാണിവ. സൂപ്പർ ക്ലാസ്സ് ബസ്സുകളുടെ പെർമിറ്റ് കാലാവധി കഴിയുമ്പോൾ അവ ഓർഡിനറി സർവ്വീസുകൾക്ക് വേണ്ടി തയ്യാറാക്കുന്നു. അതിനാൽ പഴക്കം ചെന്ന ബസുകൾ ഈ വിഭാഗത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഫീഡർ സർവ്വീസുകൾ ഓർഡിനറിയിൽപ്പെടുന്നു. പലപ്പോഴും ഗ്രാമ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഓർഡിനറി സർവീസ് മാത്രമാണ് ഉണ്ടാവുക. '''ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ''' ദീർഘദൂരത്തിലുള്ള സർവ്വീസുകൾക്ക് ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നതാണ് ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ. ഓർഡിനറിയെ അപേക്ഷിച്ച് ഇവ നിർത്തുന്ന സ്ഥലങ്ങൾ കുറവാണ്. മഞ്ഞയും ചുവപ്പും ചേർന്ന നിറങ്ങൾ ആണ് ഇവയ്ക്ക്. ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ് , ലോ ഫ്ലോർ, ടൗൺ ടു ടൗൺ ബസ്സുകൾ ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചറുകളിൽപ്പെടുന്നു. ഇവ വ്യത്യസ്ത നിറങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ ചാർജ് ഓർഡിനറിയേക്കാൾ കൂടുതൽ ആണ്. എന്നാൽ ഓർഡിനറി ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ്പ്‌ ബസ് സ്റ്റോപ്പുകൾ കുറവാണെങ്കിലും ഓർഡിനറിയുടെ ചാർജിൽ തന്നെയാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. അനന്തപുരി, വേണാട്, മലബാർ തുടങ്ങിയവയും ഈ വിഭാഗത്തിൽ വരുന്നു. '''സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ്''' വളരെ കൂടിയ ദൂരത്തേയ്ക്ക് സർവ്വീസ് നടത്തുന്ന വാഹനങ്ങളാണിവ. അതിവേഗം നിഷ്കർച്ചിട്ടുള്ള ഈ ബസ്സുകൾ ഏറ്റവും പ്രധാന സ്ഥലങ്ങളിൽ നിർത്തുന്നതാണ്. മഞ്ഞയും ചുവപ്പും നിറത്തിലുള്ള ഇവ പൊതുവെ കാണാൻ മനോഹരമാണ്. ശീതീകരണ സംവിധാനമുള്ള ലോഫ്ലോർ, സന്ദേശവാഹിനി ഇവയൊക്കെ സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റുകളാണ്. '''സൂപ്പർ ഡീലക്സ്''' ഉയർന്ന യാത്രാ സൗകര്യങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തി ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ ട്രെയിനുകളേക്കാൾ വേഗത്തിൽ യാത്രക്കാരെ ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്ത് എത്തിക്കുന്നതിനുദ്ദേശിച്ചു തുടങ്ങിയതാണിവ. മിന്നൽ സർവ്വീസ്, സിൽവർ ലൈൻ ജെറ്റ് സർവീസുകളുടെ പരിഷ്കരിച്ച പതിപ്പാണ്. '''സൂപ്പർ എക്സ്പ്രസ്സ്''' പച്ച നിറമുള്ള സൂപ്പർ ക്ലാസ്സ് ബസ്സുകളാണിത്. ഇടയ്ക്ക് നിർത്തിവച്ചിരുന്നെങ്കിലും പുനരാരംഭിച്ചു. അൻപതോളം ബസ്സുകൾ ഈ സർവ്വീസുകൾ നടത്തുന്നുണ്ട്. കൂടാതെ ഗരുഡ,ഗരുഡ മഹാരാജ,വെസ്റ്റിബ്യൂൾ, എന്ന പേരുകളുള്ള ബസ്സുകളും സർവ്വീസിലുണ്ട്. {| class="wikitable" ! തരം !! align="right" | എണ്ണം |- | അശോക് ലയലാൻഡ് || align="right" | 2940{{തെളിവ്}} |- | റ്റാറ്റാ മോട്ടോഴ്സ് || align="right" | 1562{{തെളിവ്}} |- | ഐഷർ || align="right" | 200{{തെളിവ്}} |- |[[വോൾ‌വോ]] ആഡംബര ബസ്സുകൾ || align="right" | 11{{തെളിവ്}} |- | സ്കാനിയ ആഡംബര ബസ്സുകൾ || align="right" | 18{{തെളിവ്}} |- ! ആകെ !! 4731 |} [[ചിത്രം:Double Decker Bus Kochi.JPG|thumb|left|രണ്ടു നിലയുള്ള ബസ്, കൊച്ചി]] * ഇതിൽ 2124 ബസ്സുകൾ ( 45.15 % ) 7 വർഷത്തിനു മുകളിൽ പ്രായം ഉള്ളവയാണ് * 366 ബസ്സുകൾ ( 7.78 % ) 10 വർഷത്തിനു മുകളിൽ പ്രായം ഉള്ളവയാണ്. ഇവയെ സേവനത്തിൽ നിന്നും നീക്കം ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. == ഓഫീസുകളും ഡിപ്പോകളും == === ഹെഡ് ഓഫീസ് === * ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് ഭവൻ, കിഴക്കേ കോട്ട, തിരുവനന്തപുരം === ഡിപ്പോകൾ === [[File:KSRTC Kozhikode.jpg|thumbnail|കോഴിക്കോട് കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി ബസ് സ്റ്റേഷൻ]] # [[ആറ്റിങ്ങൽ]] ദേശീയപാതയിൽ # [[ആലപ്പുഴ]] # [[ആലുവ]] റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനടുത്ത് # [[ചങ്ങനാശ്ശേരി]] # [[ചെങ്ങന്നൂർ]] # [[ചേർത്തല]] # [[എറണാകുളം]] # [[കണ്ണൂർ]] # [[കാസർഗോഡ്]] # [[കായംകുളം]] # [[കൊല്ലം]] # [[കൊട്ടാരക്കര]] # [[കോട്ടയം]] # [[കോഴിക്കോട്]] പുതിയ സ്റ്റാൻ്റിനടുത്ത് മാവൂർ റോഡിൽമാ # [[മൂവാറ്റുപുഴ]] # [[നെടുമങ്ങാട്]] # [[നെയ്യാറ്റിൻകര]] # [[പാലാ]] # [[പാലക്കാട്]], മിഷൻ സ്കൂളിന് സമീപം # [[പാപ്പനംകോട്]] # [[പത്തനംതിട്ട]] # [[പെരുമ്പാവൂർ]] വുത്താകൃതിയിൽ കെട്ടിടം # [[സുൽത്താൻ ബത്തേരി]] # [[തിരുവല്ല]] # [[തൃശ്ശൂർ]] റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ കൊക്കാല ഭാഗത്ത് # തിരുവനന്തപുരം സെൻട്രൽ, തമ്പാനൂരിൽ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷന് എതിർവശം # തിരുവനന്തപുരം സിറ്റി # [[വിഴിഞ്ഞം]] # [[വെഞ്ഞാറമൂട്]] === സബ് ഡിപ്പോകൾ === {{Div col begin|4}} # [[അടൂർ]] # [[അങ്കമാലി]] ദേശീയപാതയിൽ # [[ചടയമംഗലം]] # [[ചാലക്കുടി]] ടൗണിൽ # [[ചാത്തന്നൂർ]] # [[ചിറ്റൂർ]] # [[ഈരാറ്റുപേട്ട]] # [[ഗുരുവായൂർ]] # [[ഹരിപ്പാട്]] # [[കൽപറ്റ|കല്പറ്റ]] # [[കണിയാപുരം]] # [[കരുനാഗപ്പള്ളി]] # [[കാട്ടാക്കട]] # [[കട്ടപ്പന]] # [[കിളിമാനൂർ]] # [[കോതമംഗലം]] # [[കുമളി]] # [[മാള]] # [[മലപ്പുറം]], കുന്നുമ്മലിൽ # [[മാനന്തവാടി]] # [[മാവേലിക്കര]] # [[വടക്കൻ പറവൂർ|നോർത്ത് പറവൂർ]] # [[പാറശ്ശാല]] # [[പത്തനാപുരം]] # [[പയ്യന്നൂർ]] # [[പെരിന്തൽമണ്ണ]] ടൗണിൽ രാമദാസ് ആശുപത്രി ഭാഗത്ത് # [[പേരൂർക്കട]] # [[പിറവം]] # [[പൊൻകുന്നം]] # [[പൊന്നാനി]] # [[പൂവാർ]] # [[പുനലൂർ]] # [[തലശ്ശേരി]] # [[താമരശ്ശേരി]] # [[തൊടുപുഴ]] # [[തൊട്ടിൽപ്പാലം]] # [[വൈക്കം]] # [[വെള്ളനാട്]] # [[വെള്ളറട]] # [[വെഞ്ഞാറമ്മൂട്]] # വികാസ് ഭവൻ # [[വിതുര]] # [[നിലമ്പൂർ]] # [[മണ്ണാർക്കാട്]] നെല്ലിപ്പുഴ ജംക്ഷനിൽ {{Div col end}} === ഓപ്പറേറ്റിങ്ങ് ഡിപ്പോകൾ === {{Div col begin|4}} # [[ആര്യനാട്]] # [[ആര്യങ്കാവ്]] # [[എടത്വാ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|എടത്വ]] # [[എരുമേലി]] # [[ഇരിഞ്ഞാലക്കുട]] # [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ]] # [[കുളത്തൂപ്പുഴ]] # [[മല്ലപ്പള്ളി]] # [[മൂലമറ്റം]] # [[മൂന്നാർ]] # [[പാലോട്]] # [[പന്തളം]] # [[ശാസ്താംകോട്ട]] # [[പുതുക്കാട്]] # [[തിരുവമ്പാടി]] # [[വടകര]] # [[വടക്കഞ്ചേരി]] # [[നെടുങ്കണ്ടം]] # [[കൂത്താട്ടുകുളം]] # [[കോന്നി]] {{Div col end}} പുതിയതായി ഓപ്പറേറ്റിംഗ് ഡിപ്പോകൾ സ്ഥാപിക്കാൻ സാധ്യതയുള്ള നഗരങ്ങൾ.. മഞ്ചേരി, നെന്മാറ, പട്ടാമ്പി കൊണ്ടോട്ടി ഷോർണൂര്ഒറ്റപ്പാലം,ചെർപുളശേരി, പരപ്പനങ്ങാടി,വളാഞ്ചേരി, കളമശ്ശേരി === വർക്ക്ഷോപ്പുകൾ === # [[പാപ്പനംകോട്]] (മുഖ്യ വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[മാവേലിക്കര]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[ആലുവ]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[എടപ്പാൾ]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[കോഴിക്കോട്]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) === ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം === കെ എസ് ആർ ടി സി യിലെ വിവിധ വിഭാഗം ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കും, ജീവനക്കാർക്കും അതതു തസ്തികപ്രകാരമുള്ള ജോലിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ആവശ്യമായ പരിശീലനം നൽകുന്നതിന് 3 ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്. * തിരുവനന്തപുരം (ആസ്ഥാന ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, അട്ടക്കുളങ്ങര.) * അങ്കമാലി (പ്രാദേശിക ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, അങ്കമാലി ബസ് സ്റ്റേഷൻ ) * എടപ്പാൾ (പ്രാദേശിക ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്, എടപ്പാൾ) == നിരത്തിലിറങ്ങുന്ന പുതിയ സർവ്വീസുകൾ == [[File:New sleeper bus of KSRTC.jpeg|thumb|AC സ്ലീപ്പർ ബസ്]] * '''അനന്തപുരി സിറ്റി ഫാസ്റ്റ്''' : 140 *'''ജനറം വോൾവോ ഏസി ലോഫ്ലോർ''' *'''ജനറം ടാറ്റാ മാർക്കോപോളോ നോൺ ഏസി ലോഫ്ലോർ''' *'''ജനറം ലെയ്ലാന്റ് നോൺ ഏസി ലോഫ്ലോർ''' *'''രാജധാനി റിങ് റോഡ് സർവീസ്''' :10 *'''ഗരുഡ കിങ് ക്ലാസ് - വോൾവോ മൾട്ടി ആക്സിൽ ''': 9 *''' ഗരുഡ മഹാരാജ - സ്കാനിയ മൾട്ടി ആക്സിൽ''' :18 *'''ഗരുഡ സഞ്ചാരി - വോൾവോ''' 2 *'''ഗജരാജ് - വോൾവോ B11R മൾട്ടി ആക്സിൽ സ്ലീപ്പർ : 8''' *'''മിന്നൽ''' '''സൂപ്പർ എയർ ഡീലക്സ്''' * '''വെസ്റ്റിബ്യൂൾ''' ''': 1''' *'''സിറ്റി റൈഡ് ഇലക്ട്രിക് ഡബിൾ ഡക്കർ : 2''' == പലവക == * കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ്സുകൾ ദിവസവും സഞ്ചരിക്കുന്ന ദൂരം മുൻപ് 12,00,000 ആയിരുന്നത് ഇപ്പോൾ 14,22,546 ആക്കി ഉയർത്തിയിരിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.keralartc.com/html/aboutus.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2007-07-09 |archive-date=2018-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180625184242/http://www.keralartc.com/html/aboutus.html |url-status=dead }}</ref> * ദിവസവും 4232 പുനർ‌നിർണ്ണയിച്ച യാത്രകൾ ആണ് ഉള്ളത്. 4704 ബസ്സുകൾ ദിവസവും യാത്ര നടത്തുന്നു. * ഒരു ദിവസം കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ്സുകളിൽ ശരാശരി 31.45 ലക്ഷം യാത്രികർ സഞ്ചരിക്കുന്നു{{തെളിവ്}} ഗ്രാമ പഞ്ചായത്തുകൾ ഇന്ധന ചെലവ് വഹിക്കുന്ന ഗ്രാമവണ്ടി പദ്ധതി ആരംഭിച്ചു ഇലക്ടിക് ബസുകൾ വാങ്ങി ഓർഡിനറി സർവീസുകൾ ഘട്ടം ഘട്ടമായി ഫോസിൽ ഇന്ധന മുക്തമാക്കും പരമാവധി ബസുകൾ ഡിപ്പോ ഇല്ലാത്ത സ്ഥലങ്ങളിൽ സ്റ്റേ ചെയ്യുന്ന ബസ്സുകൾ ആക്കുന്നു == ചിത്രശാല == <gallery> File:KSRTC Scania Maharaja RP 666.jpg|thumb|ഗരുഡ മഹാരാജ സ്കാനിയ ബസ് File:Kerala RTC.jpg|ഗരുഡ കിംഗ് ക്ലാസ് വോൾവോ ബസ് KSRTC orninary bus.JPG|ഓഡിനറി File:Double Ducker Ksrtc bus from Angamaly bus stand.jpg | രണ്ട് തട്ടുള്ള ബസ്സ് അങ്കമാലിയിൽനിന്നും K.S.R.T.C.Bus.jpg|വേണാട് KSRTC "fast passenger".JPG|ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ KSRTC superfast.JPG|സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ് Kerala State RTC Super Express side view.JPG|സൂപ്പർ എക്സ്പ്രസ്സ് Ksrtc ac bus ernakulam.JPG|ടാറ്റ ഗ്ലോബസ് എ.സി എയർബസ് File:KURTC Volvo AC Low floor bus.jpg|thumb|വോൾവോ എസി ലോഫ്ലോർ ബസ് Ashlok Leyland old Indian bus.jpg|പഴയ തലമുറയിൽ പെട്ട ഒരു വണ്ടി KSRTC GARUDA SANCHARI VOLVO BUS IN TRAFFIC BLOCK.jpg|thumb|ഗരുഡ സഞ്ചാരി സിംഗിൾ ആക്സിൽ വോൾവോ ബസ് File:JN 548 Wayanad.jpg|thumb|ലെയ്ലാൻഡ് നോൺ എസി ലോഫ്ലോർ ബസ് </gallery> == പുറം കണ്ണികൾ == {{commonscat|Kerala State Road Transport Corporation|കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി}} * [http://www.keralartc.com/ ഔദ്യോഗിക സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231105161733/https://keralartc.com/ |date=2023-11-05 }} == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist|2}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ബസ്സ് കമ്പനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ റോഡ് ഗതാഗതം]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഗതാഗതം]] [[വർഗ്ഗം:കേരള സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള കമ്പനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ_പൊതുമേഖലാ_സ്ഥാപനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ആസ്ഥാനമായുള്ള കമ്പനികൾ]] rffj00ngblqsg0dn1dbnicq90jkke2f 4652109 4652108 2026-08-01T10:37:05Z Meenakshi nandhini 99060 /* ഫ്ലീറ്റ് നമ്പറിംഗ് സംവിധാനം */ 4652109 wikitext text/x-wiki {{Div col end}}{{Infobox company | name = കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി | company_logo = [[File:Kerala State Road Transport Corporation logo.png|200px]] | type = [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിന്റെ]] ഗതാഗത മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലുള്ള പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനം | foundation = | location_city = [[തിരുവനന്തപുരം]], [[കേരളം]] | location_country = [[ഇന്ത്യ]] | location = | locations = <!--# of locations--> | key_people = പ്രമോദ് ശങ്കർ | area_served = കേരളം, തമിഴ്‌നാട്, കർണ്ണാടക | industry = [[പൊതു ഗതാഗത ബസ് സർവീസ്]] | products = [[Bus transport]], ചരക്ക് നീക്കം, Services | services = വോൾവോ എസി എയർബസ്, സ്കാനിയ എയർ ബസ് ,ഗരുഡ കിംങ് ക്ലാസ്, ഗരുഡ മഹാരാജ , സൂപ്പർ എയർ ഡീലക്സ് (മിന്നൽ) എയർ ബസ്, സൂപ്പർ ഡീലക്സ് എയർ ബസ്, ശബരി സൂപ്പർ ഡീലക്സ് എയർ ബസ്, സൂപ്പർ എക്സ്പ്രസ്, സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ്, ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ്പ് ഫാസ്റ്റ് പാസഞ്ചർ, ഫാസ്റ്റ് പാസഞ്ചർ, വേണാട്, മലബാർ, തിരുകൊച്ചി, അനന്തപുരി ഫാസ്റ്റ്, രാജധാനി,ടൗൺ ടു ടൗൺ, പോയിന്റ് ടു പോയിൻറ്, ഡബിൾ ഡക്കർ ,വെസ്റ്റിബ്യൂൾ, ലിമിറ്റഡ് സ്‌റ്റോപ്പ് ഓർഡിനറി, ഓർഡിനറി, പിങ്ക് ബസ് (ലേഡീസ് ഒൺലി) ,JNRUM എ.സി.ലോഫ്ലോർ, JNRUM നോൺ എ.സി.ലോഫ്ലോർ | revenue = | operating_income = | net_income = | num_employees = | divisions = | subsid = [[കേരള അർബൻ റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപറേഷൻ]]<ref name="kurtc">{{Cite news|url = http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/all-jnnurm-buses-to-be-brought-under-kurtc/article6534522.ece|title = All JNNURM buses to be brought under KURTC|last = |first = |date = October 26, 2014|work = The Hindu |access-date = 20 Jan 2015}}</ref> | slogan = | homepage = [http://www.keralartc.com keralartc.com] | dissolved = | footnotes = കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ | intl = Yes | Native name = ആനവണ്ടി. }} [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 3z.jpg|പകരം=കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ|ലഘുചിത്രം]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 2z.jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 1z.jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 10z.jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 11z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 12z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 13z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 14z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 15z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ തിരുവനന്തപുരം. വളപ്പിൽ നട്ട് പരിപാലിക്കുന്ന ഒരു [[ആര്യവേപ്പ്]] Neem tree ശാസ്ത്രീയ നാമം Azadirachta indica കുടുംബം Meliaceae.]] {{prettyurl|Kerala State Road Transport Corporation}} {{For|കർണാടക സംസ്ഥാനത്തെ ട്രാൻസ്പോർട് കോർപ്പറേഷനെക്കുറിച്ചറിയാൻ|കർണാടക സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ}} <!--[[ചിത്രം:KSRTC bustand TDPZA.jpg|thumb|200px|right|കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ് സ്റ്റാന്റ്, [[തൊടുപുഴ]]]]--> [[കേരള സർക്കാർ]] നടത്തുന്ന [[ബസ്]] കമ്പനി ആണ് '''കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ''' ({{lang-en|Kerala State Road Transport Corporation - KSRTC}}) (കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി - കേരള സംസ്ഥാന നിരത്ത് ഗതാഗത സംസ്ഥാപിത സംഘം). ''ആനവണ്ടി'' എന്ന ഇരട്ടപേരിൽ അറിയപെടുന്ന സംസ്ഥാന ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ഏറ്റവും പഴയ ബസ് കമ്പനികളിൽ ഒന്നാണ് പൊതു മേഖലാ സ്ഥാപനമായ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി{{തെളിവ്}}. നിശ്ചിത തുക നൽകി ടിക്കറ്റ് എടുത്തു മാത്രമേ ഇവയിൽ യാത്ര ചെയ്യാൻ സാധിക്കുകയുള്ളൂ. ഇവയുടെ ഓർഡിനറി സർവീസുകളിൽ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് ചിലവ് കുറഞ്ഞ രീതിയിൽ യാത്ര ചെയ്യാൻ സാധിക്കും. വരുമാനവും ചിലവുകളും തമ്മിൽ യോജിച്ചു പോകാത്തതിനാൽ ഈ സ്ഥാപനം കാര്യമായ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി നേരിട്ടിരുന്നു. ഇത് സ്ഥാപനത്തിന്റെ നടത്തിപ്പിനെയും ജീവനക്കാരുടെ ശമ്പള വിതരണത്തെയും സാരമായി ബാധിച്ചിരുന്നു. എങ്കിലും സർക്കാർ സഹായം പലപ്പോഴും ലഭിക്കുന്നതായി കാണാം. ഗതാഗത മന്ത്രിക്കാണ് സ്ഥാപനത്തിൻ ചുമതല. നിലവിൽ പത്തനാപുരം MLA ഗണേഷ് കുമാർ ആണ് ഗതാഗതമന്ത്രി[[പ്രമാണം:Kerala RTC.jpg|ലഘുചിത്രം|KSRTC Bus in Mysore]] == ചരിത്രം == [[ചിത്രം:Old photo of KSRTC Bus Station.jpg|thumb|left|തൃശ്ശൂരിലെ ബസ് ഡിപ്പോ, ഒരു പഴയ ചിത്രം]] <!--[[ചിത്രം:ചാലക്കുടി-സൌത്ത്-ജങ്ഷൻ.jpg|thumb|200px|കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ് - [[ചാലക്കുടി]] കവലയിൽ]]--><!----> 1936 ൽതിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റേറ്റ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് ഡിപാർട്ട്മെന്റ് എന്ന പേരിൽ തിരുവിതാംകൂറിലെ അവസാനത്തെ രാജാവായിരുന്ന ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ആണ് KSRTC സ്ഥാപിച്ചത്. ഇന്ത്യയിൽ ഒരു രാജാവ് സ്ഥാപിച്ച സർക്കാർ ബസ് കമ്പനി എന്ന അപൂർവത KSRTC ക്ക് മാത്രം. ലണ്ടൻ പാസഞ്ജർ ട്രാൻസ്പോർട്ട് ബോർഡിന്റെ അസിസ്റ്റന്റ് ഓപറേറ്റിങ്ങ് സൂപറിന്റെൻഡെന്റ് ആയിരുന്ന [[ഇ.ജി. സാൾട്ടർ]] [[1937]] [[സെപ്റ്റംബർ 20|സെപ്റ്റംബർ 20-നു]] ഗതാഗതവകുപ്പിന്റെ സൂപറിന്റെൻഡെന്റ് ആയി അവരോധിക്കപ്പെട്ടു. [[തിരുവനന്തപുരം]] - [[കന്യാകുമാരി]], [[പാലക്കാട്]] - [[കോയമ്പത്തൂർ]] തുടങ്ങിയ പ്രധാന അന്തർ സംസ്ഥാന പാതകൾ ദേശസാൽക്കരിച്ചതോടെ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. വളർന്നു. [[ഇംഗ്ലണ്ട്|ഇംഗ്ലണ്ടിൽ]] നിന്ന് ഇറക്കുമതി ചെയ്ത, കോമറ്റ് ഷാസിയിൽ പെർകിൻസ് ഡീസൽ എഞ്ജിൻ ഘടിപ്പിച്ച 60 ബസ്സുകളായിരുന്നു ആദ്യത്തെ ബസ്സുകളുടെ ശ്രേണി. സാൾട്ടറുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ തിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റേറ്റ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് ഡിപാർട്ട്മെന്റ് ജീവനക്കാർ തന്നെയായിരുന്നു ബസ്സുകളുടെ ബോഡി നിർമ്മിച്ചത്. തിരുവനന്തപുരം - കന്യാകുമാരി പാത ദേശസാൽക്കരിച്ചതിനാൽ സ്വകാര്യ ഗതാഗത സ്ഥാപനങ്ങളിൽ നിന്ന് ജോലി നഷ്ടപ്പെടാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ളവർക്ക് കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയിൽ അന്ന് നിയമനത്തിന് മുൻ‌ഗണന നൽകി. അന്ന് ജീവനക്കാരെ തിരഞ്ഞെടുത്ത രീതി ഇന്നും കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയിൽ ജീവനക്കാരെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിന് പിന്തുടരുന്നു.നൂറോളം ജീവനക്കാരെ ഇൻസ്പെക്ടർമാരും കണ്ടക്ടർമാരുമായി നിയമിച്ചുകൊണ്ടാണ് ഗതാഗത വകുപ്പ് ആരംഭിച്ചത്. സംസ്ഥാന മോട്ടോർ സർവ്വീസ് ശ്രീ [[ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ|ചിത്തിരതിരുന്നാൾ മഹാരാജാവ്]] [[1938]], [[ഫെബ്രുവരി 20]]-ന്<ref>{{cite news|title = കവർസ്റ്റോറി|url = http://www.madhyamam.com/weekly/372|publisher = [[മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]] ലക്കം 685|date = 2011 ഏപ്രിൽ 11|accessdate = 2013 മാർച്ച് 12|language = മലയാളം}}</ref> ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന [[സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ|സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ]] ആശയമായിരുന്നു സർക്കാർ വകയിലെ ബസ് സർവീസ്.<ref>{{cite news|title = മൂക്കുള്ള ബസ്സും മുക്കാചക്രവും|url = http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/ftrackContentView.do?contentId=17411975&tabId=17&BV_ID=@@@|publisher = മലയാളമനോരമ|date = 2014 ഓഗസ്റ്റ് 25|accessdate = 2014 ഓഗസ്റ്റ് 25|language = മലയാളം|archiveurl = https://web.archive.org/web/20140825103131/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/ftrackContentView.do?contentId=17411975&tabId=17&BV_ID=@@@|archivedate = 2014-08-25|url-status = dead}}</ref> മഹാരാജാവും ബന്ധുജനങ്ങളുമായിരുന്നു ഉദ്ഘാടനയാത്രയിലെ യാത്രക്കാർ. സാൾട്ടർ തന്നെയായിരുന്നു ആദ്യയാത്രയിലെ ഡ്രൈവർ. ഈ ബസ്സും മറ്റ് 33 ബസ്സുകളും കവടിയാർ നഗരത്തിലൂടെ ഘോഷയാത്രയായി ഓടിയത് അന്ന് ആകർഷകമായ കാഴ്ചയായിരുന്നു. [[ചിത്രം:എറണാകുളത്തെ ബോട്ട് ജെട്ടി (1950).jpg|thumb|left|എറണാകുളം ജട്ടിയിൽ നിർത്തിയിട്ടിരിക്കുന്ന ബസ്സുകൾ (1950)]] റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ നിയമം [[1950|1950-ൽ]] നിലവിൽ വന്നതിനെ തുടർന്ന് കേരള സർക്കാർ [[1965|1965-ൽ]] കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. നിയമങ്ങൾ (സെക്ഷൻ 44) നിർമ്മിച്ചു. ഈ വകുപ്പ് 1965 [[ഏപ്രിൽ 1|ഏപ്രിൽ 1-നു]] ഒരു സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനമാക്കി. [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിന്റെ]] വിജ്ഞാ‍പന പ്രകാരം '''കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ''' 1965 [[മാർച്ച് 15|മാർച്ച് 15-നു]] സ്ഥാപിതമായി. === തിരുവിതാംകൂർ സംസ്ഥാന ഗതാഗത വകുപ്പ് === കേരള സംസ്ഥാന രൂപീകരണത്തിന് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പാണ് കോർപ്പറേഷന്റെ ചരിത്രം ആരംഭിക്കുന്നത്. ഇത് സർക്കാർ നടത്തുന്ന ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും പഴയ പൊതു റോഡ് ഗതാഗത സേവനങ്ങളിലൊന്നായി ഇതിനെ മാറ്റുന്നു. നിലവിലുള്ള പൊതുഗതാഗത സംവിധാനം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനായി, കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയുടെ മുൻഗാമിയായ തിരുവിതാംകൂർ സംസ്ഥാന ഗതാഗത വകുപ്പ് (ടി.എസ്.ടി.ഡി) സ്ഥാപിക്കാൻ രാജാവ് ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമ വർമ്മയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള തിരുവിതാംകൂർ സർക്കാർ തീരുമാനിച്ചു. <ref>[http://www.natgeotraveller.in/web-exclusive/web-exclusive-month/kerala-bus-journey/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150414040442/http://www.natgeotraveller.in/web-exclusive/web-exclusive-month/kerala-bus-journey/|date=14 April 2015}}</ref><ref>{{Cite news |last=Pradeep |first=K |date=2014-02-19 |title=When the buses drove in |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/society/when-the-buses-drove-in/article5706345.ece |access-date=2023-02-19 |issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite book|title=[[Travancore State Manual]]|last=Nagam Aiya|first=V|publisher=Nabu Press|year=2011|volume=1|orig-year=1901}}</ref> തുടക്കത്തിൽ, വകുപ്പ് ഇംഗ്ലണ്ടിൽ നിന്ന് 60 കൊമർ പിഎൻഎഫ്3 ചേസിസ് ഇറക്കുമതി ചെയ്തു. ലണ്ടൻ പാസഞ്ചർ ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് ബോർഡിന്റെ അന്നത്തെ അസിസ്റ്റന്റ് ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സൂപ്രണ്ടായിരുന്ന ഇ.ജി. സാൾട്ടറുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ, ഇറക്കുമതി ചെയ്ത ചേസിസിൽ പെർകിൻസ് ലിങ്ക്സ് ഡീസൽ എഞ്ചിനുകൾ ഘടിപ്പിച്ചു. ബസ് ബോഡികൾ ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റ് ജീവനക്കാരാണ് നിർമ്മിച്ചത്. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാൻ സി. പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ പ്രാദേശിക മരം ഉപയോഗിക്കണമെന്ന് നിർബന്ധിച്ചു. ബോഡി ഷോപ്പ് (സാൾട്ടറുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ) ആദ്യം ചക്കായിലായിരുന്നു. പിന്നീട് പാപ്പനംകോട്ടിലേക്ക് മാറ്റി. സാൾട്ടറിന്റെ പരീക്ഷണാത്മക ബോഡി ഡിസൈൻ ബാക്കിയുള്ള ബസുകളിൽ സ്റ്റാൻഡേർഡ് ആയി മാറി.<ref name=":3">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/society/when-the-buses-drove-in/article5706345.ece|title=When the buses drove in|last=PRADEEP|first=K.|date=2014-02-19|work=The Hindu|access-date=2018-07-31|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://archive.commercialmotor.com/article/21st-January-1938/9/british-oilers-inaugurate-state-owned-service-in-i|title=British Oilers inaugurate State-owned Service in India {{!}} 21st January 1938 {{!}} The Commercial Motor Archive|website=archive.commercialmotor.com|access-date=2018-07-31|archive-date=31 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180731183528/http://archive.commercialmotor.com/article/21st-january-1938/9/british-oilers-inaugurate-state-owned-service-in-i|url-status=dead}}</ref> തിരുവനന്തപുരം-കന്യാകുമാരി റൂട്ടിലെ മിക്ക സ്വകാര്യ ഓപ്പറേറ്റർമാരും റോഡുകൾ ദേശസാൽക്കരിച്ചപ്പോൾ അടച്ചുപൂട്ടേണ്ടിവന്നു. കൂടാതെ പരിചയസമ്പന്നരായ നിരവധി ഡ്രൈവർമാർക്കും കണ്ടക്ടർമാർക്കും ഇൻസ്പെക്ടർമാർക്കും ജോലി നഷ്ടപ്പെട്ടു. ടിഎസ്ടിഡി അവരെ നിയമിച്ചു. 81 അപേക്ഷകരിൽ നിന്ന് 60 പേരെ സാൾട്ടർ തിരഞ്ഞെടുത്തു. ബിരുദമുള്ള നൂറോളം അപേക്ഷകർ ഇൻസ്പെക്ടർമാരായും കണ്ടക്ടർമാരായും ജോലി ചെയ്തു.<ref name=":4">{{Cite web|url=http://www.keralartc.com/html/history.html|title=KeralaSRTC::History|website=www.keralartc.com|access-date=2018-07-31|archive-date=26 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180726121159/http://www.keralartc.com/html/history.html|url-status=dead}}</ref> 1938 ഫെബ്രുവരി 20-ന് മഹാരാജ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ (കുടുംബാംഗമായ കേണൽ ഗോദവർമ്മ രാജയും മറ്റ് വിശിഷ്ട വ്യക്തികളും) കവടിയാർ സ്‌ക്വയറിലേക്കുള്ള മെയിൻ റോഡിലൂടെ ആദ്യത്തെ ബസിൽ സഞ്ചരിച്ചു. സാൾട്ടർ ആണ് ബസ് ഓടിച്ചത്. 33 ബസുകളുടെ ഒരു കൂട്ടവും വലിയൊരു ജനക്കൂട്ടവും ആഘോഷത്തിൽ പങ്കുചേർന്നു. 1938 ഫെബ്രുവരി 21-ന് തിരുവനന്തപുരത്ത് നിന്ന് കന്യാകുമാരിയിലേക്ക് ആദ്യത്തെ ബസ് സർവീസ് നടത്തി. <ref>{{Cite news|url=https://www.ndtv.com/kerala-news/public-road-transport-service-in-kerala-turns-77-741029?amp=1&akamai-rum=off|title=Public Road Transport Service in Kerala Turns 77|work=NDTV.com|access-date=2018-07-31}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/150220/nation-current-affairs/article/public-road-transport-service-kerala-turns-77|title=Public road transport service in Kerala turns 77|website=[[Deccan Chronicle]]|date=21 February 2015 |language=en|access-date=2018-07-31}}</ref> ആദ്യകാല ബസുകളിൽ 23 തുകൽ സീറ്റുകളുണ്ടായിരുന്നു. പിൻഭാഗത്തുകൂടിയായിരുന്നു പ്രവേശനം, ബസുകൾക്ക് മധ്യഭാഗത്ത് ഒരു ഇടനാഴിയും ഉണ്ടായിരുന്നു. പത്ത് ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് സീറ്റുകൾ മുൻവശത്തായിരുന്നു. ഷെഡ്യൂളുകൾ, നിരക്കുകൾ, സ്റ്റോപ്പുകൾ എന്നിവ പരസ്യപ്പെടുത്തി. നിയുക്ത ഏജന്റുമാർക്ക് സാധനങ്ങൾ എത്തിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു പാഴ്സൽ സേവനം ആരംഭിച്ചു. കണ്ടക്ടർമാർ വെളുത്ത തൊപ്പിയോടുകൂടിയ കാക്കി വസ്ത്രവും, ഇൻസ്പെക്ടർമാർ കാക്കി വസ്ത്രവും ധരിച്ചിരുന്നു. ടിക്കറ്റ് നൽകാൻ കണ്ടക്ടർമാർക്ക് യന്ത്രങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. പിന്നീട് ഡോഡ്ജ്, ഫാർഗോ, ബെഡ്ഫോർഡ്, ഷെവർലെ എന്നിവർ ബസുകൾ നിർമ്മിച്ചു.<ref name=":3" /> തിരുവനന്തപുരം-നാഗർകോവിൽ, നാഗർകോവിൽ-കന്യാകുമാരി, നാഗർകോവിൽ-കൊളച്ചൽ എന്നീ മൂന്ന് റൂട്ടുകളിലാണ് ടിഎസ്ടിഡി സർവീസ് നടത്തിയത്. 1938 ഫെബ്രുവരി 21 ന് 39 ബസുകളോടെയാണ് പതിവ് സർവീസ് ആരംഭിച്ചത്. ഒരു മൈലിന് ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ നിരക്ക് ഒന്നര ചക്രമായിരുന്നു. അടുത്ത നിരക്ക് ഒരു ചക്രമായിരുന്നു, ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് ടിക്കറ്റുകൾ 50 ശതമാനം കൂടുതലായിരുന്നു. മൂന്ന് വയസ്സിന് താഴെയുള്ള കുട്ടികൾ സൗജന്യമായി യാത്ര ചെയ്തു.. മൂന്ന് മുതൽ 14 വയസ്സ് വരെയുള്ളവർ പകുതി നിരക്ക് നൽകി. 28 പൗണ്ടിൽ താഴെയുള്ള ലഗേജ് (13 കിലോഗ്രാം) സൗജന്യമായിരുന്നു; 28–56 പൗണ്ട് (13–25 കിലോഗ്രാം) നാല് ചക്രവും 56–112 പൗണ്ട് (25–51 കിലോഗ്രാം) ആറ് ചക്രവുമായിരുന്നു.<ref name=":3" /><ref name=":4" /> 1939-ൽ മോട്ടോർ വാഹന നിയമം പാസാക്കി. 1949-ൽ കൊച്ചിയിലേക്കും 1956-ൽ മലബാർ മേഖലയിലേക്കും ബസ് സർവീസ് വ്യാപിപ്പിച്ചു. <ref name=":3" /><ref name="auto">{{cite news |title='KSRTC' is officially Kerala's! Karnataka loses 7-year battle to use acronym for road transport corp |url=https://www.timesnownews.com/india/kerala/article/ksrtc-is-officially-keralas-karnataka-loses-7-year-battle-to-use-acronym-for-road-transport-corp/765657 |work=www.timesnownews.com |language=en}}</ref> === കേരള സംസ്ഥാന റോഡ് ഗതാഗത കോർപ്പറേഷൻ === 1950-ൽ പ്രാബല്യത്തിൽ വന്ന റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ നിയമത്തിനുശേഷം 1965 മാർച്ച് 15-ന് കേരള സർക്കാർ കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ (കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി) സ്ഥാപിച്ചു. 1965 ഏപ്രിൽ 1-ന് ഗതാഗത വകുപ്പ് ഒരു സ്വയംഭരണ കോർപ്പറേഷനായി മാറി. <ref name=":4" /> അക്കാലത്ത് 661 ബസ് റൂട്ടുകളും 36 ലോറി റൂട്ടുകളും ഉണ്ടായിരുന്നു. കോർപ്പറേഷന്റെ വാഹനക്കൂട്ടത്തിൽ 901 ബസുകളും 51 ലോറികളും 29 മറ്റ് വാഹനങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു. മുപ്പത് ബസുകളും എട്ട് ലോറികളും പുതിയവയായിരുന്നു. പത്ത് പഴയ ബസുകളും ഏഴ് ലോറികളും ഒരു ട്രാക്ടർ-ട്രെയിലറും മറ്റ് ഉപയോഗങ്ങൾക്കായി മാറ്റി. <ref name=":4" /> കെ‌എൽ‌എക്സ് രജിസ്ട്രേഷൻ സീരീസ് കെ‌എസ്‌ആർ‌ടി‌സിക്കായി നീക്കിവച്ചു. 1989 ജൂലൈ 1 ന്, കെ‌എസ്‌ആർ‌ടി‌സി ബസുകൾ തിരുവനന്തപുരത്തെ ഒരു പ്രത്യേക ആർ‌ടി‌ഒയിൽ കെ‌എൽ -15 രജിസ്ട്രേഷൻ സീരീസുമായി രജിസ്ട്രേഷൻ ആരംഭിച്ചു.<ref name=":5">{{cite news |title=Kerala State Road Transport Corporation buses get new registration series |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/Kerala-State-Road-Transport-Corporation-buses-get-new-registration-series/articleshow/20611019.cms |work=The Times of India}}</ref> 2001-ൽ കെ. ബി. ഗണേഷ് കുമാർ ഗതാഗത മന്ത്രിയായി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഹ്രസ്വമായ ഭരണ കാലയളവിനുള്ളിൽ കോർപ്പറേഷനിൽ ഗുണകരമായ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തി. വോൾവോ ബസുകൾ ആദ്യമായി അവതരിപ്പിച്ചത് സംസ്ഥാന ഗതാഗത കോർപ്പറേഷനാണ് കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബോഡി വർക്ക് പുറത്തു കൊടുത്ത് ചെയ്യിച്ചു. ബസുകളുടെ സമകാലിക രൂപകൽപ്പന ഹൈടെക് ആയി പരസ്യപ്പെടുത്തി. ബസ് ലിവറി പുനർരൂപകൽപ്പന ചെയ്യാൻ കുമാർ സാബു സിറിലിനെ നിയോഗിച്ചു. തിരുവനന്തപുരത്ത് ലോ-എൻട്രി, എയർ സസ്‌പെൻഷൻ ബസുകൾ എന്നിവ അവതരിപ്പിച്ചു. കൂടാതെ മിനിബസ് സർവീസ് ആരംഭിച്ചു. മാറ്റങ്ങൾ യാത്രക്കാരെ ആകർഷിച്ചു. ഇത് കോർപ്പറേഷനെ ലാഭകരമാക്കി. <ref>{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/archive/forced-facelift-brings-fortune-to-keralas-public-transport/58716/|title=Forced Facelift Brings Fortune To Kerala's Public Transport|date=2002-09-30|website=The Financial Express|language=en-US|access-date=2018-12-20}}</ref> 2012-ൽ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയെ ഒഴിവാക്കി കൊണ്ട് കേരള സർക്കാർ അന്തർ ജില്ലാ ബസുകളുടെ പുതിയ പെർമിറ്റുകൾ താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവച്ചുകൊണ്ട് ഒരു വിജ്ഞാപനം പുറപ്പെടുവിച്ചു. കോർപ്പറേഷൻ ആ റൂട്ടുകൾ ഏറ്റെടുക്കുമെന്ന് കരുതിയിരുന്നെങ്കിലും, അത് കൊച്ചിയിൽ നിന്ന് നിരവധി വടക്കൻ ജില്ലകളിലേക്കുള്ള സർവീസിന്റെ കുറവ് സൃഷ്ടിച്ചു. സി.പി.പി.ആർ ഗവേഷണ-പദ്ധതി ഡയറക്ടർ മധു ശിവരാമൻ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി-സ്വകാര്യ ബസ് ഓപ്ഷനുകളെക്കുറിച്ച് ഒരു പഠനം നടത്തി.<ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/Concern-over-decline-in-number-of-inter-district-buses/article16786016.ece|title=Concern over decline in number of inter-district buses|last=Paul|first=John L.|date=2016-12-09|work=The Hindu|access-date=2017-10-02|issn=0971-751X}}</ref> നഗര ഗതാഗതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കാര്യങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനായി 2015 ൽ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.യുടെ കീഴിൽ കേരള അർബൻ റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ (കെ.യു.ആർ.ടി.സി) രൂപീകരിച്ചു.{{sfn|Chandran|2018|p=422}2015 ഏപ്രിൽ 12 ന് തേവരയിൽ ഇത് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു.{{sfn|Chandran|2018|p=423}} 2021 ജൂൺ 2-ന്, KSRTC എന്ന ചുരുക്കപ്പേരും 'ആനവണ്ടി' എന്ന ലോഗോയും ഉപയോഗിക്കാനുള്ള അവകാശം 1999-ലെ ട്രേഡ്‌മാർക്ക് ആക്ട് പ്രകാരം കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് കോർപ്പറേഷന് പൂർണ്ണമായും നൽകി. കർണാടക സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 2014-ൽ ഒരു നോട്ടീസ് പുറപ്പെടുവിച്ചു. കേരളം KSRTC ഉപയോഗിക്കുന്നത് നിർത്തണമെന്ന് അവർ പ്രസ്താവിച്ചു.<ref>{{Cite web|last=Narayanan|first=Nirmal|date=2021-06-02|title=Karnataka loses 'KSRTC' to Kerala, Trade Marks Registry pronounces verdict|url=https://www.ibtimes.co.in/karnataka-loses-ksrtc-kerala-trade-marks-registry-pronounces-verdict-837078|access-date=2021-06-03|website=www.ibtimes.co.in|language=en}}</ref> ബൗദ്ധിക സ്വത്തവകാശത്തിനായുള്ള നീണ്ട പോരാട്ടത്തിന് ശേഷം, സംസ്ഥാന ഗതാഗത കോർപ്പറേഷനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട 'KSRTC' എന്ന ചുരുക്കപ്പേരുള്ള ട്രേഡ്‌മാർക്കുകളുടെ നിയമപരമായ അവകാശം കേരള റോഡ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് കോർപ്പറേഷനു ലഭിച്ചു. എംബ്ലം, KSRTC എന്ന ചുരുക്കപ്പേര്, ലോഗോ, ആനവണ്ടി <ref name="auto"/> എന്നീ പേരുകൾ കേരള റോഡ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് കോർപ്പറേഷനുടേതാണെന്ന് ട്രേഡ് മാർക്ക് രജിസ്ട്രി സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തി. വാണിജ്യ വ്യവസായ മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലുള്ള കൺട്രോളർ ജനറൽ ഓഫ് പേറ്റന്റ്സ് ഡിസൈൻ ആൻഡ് ട്രേഡ് മാർക്ക് 2021 ജൂൺ 3-ന് കേരളത്തിന്റെ അവകാശവാദം അംഗീകരിച്ചു. രജിസ്ട്രേഷൻ കേരള ആർ‌ടി‌സിയെ വ്യാപാരമുദ്രകളുടെ ഏക സൂക്ഷിപ്പുകാരനാക്കി.<ref>{{Cite news|last=Radhakrishan|first=S. Anil|date=2021-06-20|title=LNG powered KSRTC bus service from Monday|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/lng-powered-ksrtc-bus-service-from-monday/article34864480.ece|access-date=2021-06-21|issn=0971-751X}}</ref> 2021 നവംബർ 9-ന്, കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയുടെ ദീർഘദൂര ബസുകൾ 10 വർഷത്തേക്ക് കാര്യക്ഷമമായി പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നതിനായി ഒരു സ്വതന്ത്ര കമ്പനിയായി കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി-സ്വിഫ്റ്റ് രൂപീകരിച്ചു.<ref>{{Cite web |agency=TNN|date=20 February 2021 |title=KSRTC-SWIFT comes into force {{!}} Thiruvananthapuram News |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/ksrtc-swift-comes-into-force/articleshow/81116673.cms |access-date=2022-05-24 |website=The Times of India |language=en}}</ref> == സംഘടനാ ഘടന == കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയുടെ മാനേജ്‌മെന്റിന്റെ മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്നത് ഒരു ഡയറക്ടർ ബോർഡാണ്. അതിൽ ചെയർമാൻ-കം-മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടർ (സി.എം.ഡി) ഉം കേരള സർക്കാർ നിയമിച്ച മറ്റ് ഡയറക്ടർമാരും ഉൾപ്പെടുന്നു. സംഘടനയുടെ ചീഫ് എക്സിക്യൂട്ടീവായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന സി.എം.ഡി. ദൈനംദിന പ്രവർത്തനങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള ഉത്തരവാദിത്തം അദ്ദേഹത്തിനാണ്. ===ഡയറക്ടർമാരുടെ ബോർഡ്=== {| class="wikitable" |+ ഡയറക്ടർ ബോർഡ് – KSRTC <ref>{{Cite web |title=കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ - keralartc.com |url=https://www.keralartc.com/directory/key-people |access-date=2025-04-20 |website=കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ - keralartc.com |language=en-US}}</ref> ! പേര് !! പദവി |- | [[സി. പി. ജോൺ|സി.പി. ജോൺ]]|| ഗതാഗത മന്ത്രി, [[കേരള സർക്കാർ]] |- | പി.ബി. നൂഹ്, [[ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ്|IAS]]|| സർക്കാർ സെക്രട്ടറി, ഗതാഗത വകുപ്പ് |- | പി.എസ്. പ്രമോജ് ശങ്കർ, [[ഇന്ത്യൻ ഓർഡനൻസ് ഫാക്ടറി സർവീസ്|IOFS]]|| [[ചെയർ (ഓഫീസർ)#പൊതു കോർപ്പറേഷനുകൾ|ചെയർമാൻ]] & [[ഡയറക്ടർ (ബിസിനസ്)#മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടർ|മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടർ]] |- | സി.എച്ച്. നാഗരാജു, [[ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസ്|ഐ.പി.എസ്]]|| ഡയറക്ടർ {{Small|(Transport Commissioner)}} |- | നെൽസൺ ജെ || ഡയറക്ടർ {{Small|(Additional Secretary, Finance Department)}} |- | കെ.എസ്. വിജയശ്രീ || ഡയറക്ടർ {{Small|(Additional Secretary, Transport Department)}} |- | ഡോ. സാംസൺ മാത്യു || ഡയറക്ടർ {{Small|([[National Transportation Planning and Research Centre]] (NATPAC))}} |- | എൻ. ജീവൻ || ഡയറക്ടർ {{Small|(Additional Law Secretary, Law Department)}} |} == ഫ്ലീറ്റ് == [[File:Electric bus KSRTC.jpg|thumb|ഇലക്ട്രിക് ബസ്]] കോർപ്പറേഷന്റെ കൈവശം വോൾവോ, സ്കാനിയ, അശോക് ലെയ്‌ലാൻഡ്, ടാറ്റ മോട്ടോഴ്‌സ്, ഐഷർ മോട്ടോഴ്‌സ്, ഭാരത്ബെൻസ് തുടങ്ങിയ കമ്പനികളുടെ ബസുകൾ അടങ്ങുന്ന 4,717 ബസുകൾ ഉണ്ട്.<ref>{{Cite web |date=2025-02-16 |title=KSRTC reports 1261 buses are over 15 years old; employees say real number exceeds 2,000 |url=https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/ksrtc-old-bus-count-dispute-employees-challenge-1261-claim-1.10347499 |access-date=2025-03-17 |website=English.Mathrubhumi |language=en}}</ref>കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയുടെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള വാഹനങ്ങൾ തിരുവനന്തപുരത്ത് ഒരു പ്രത്യേക ആർ.ടി.ഒയ്ക്ക് കീഴിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. അതിൽ കെ.എൽ -15 എന്ന രജിസ്ട്രേഷൻ സീരീസ് ഉൾപ്പെടുന്നു. === ഫ്ലീറ്റ് നമ്പറിംഗ് സംവിധാനം === കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.ക്ക് ഫ്ലീറ്റ് രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുന്നതിന് ഒരു പ്രത്യേക ആർ.ടി.ഒ (റീജിയണൽ ട്രാൻസ്പോർട്ട് ഓഫീസർ) ഉണ്ടെങ്കിലും, എല്ലാ ബസുകളിലും വാഹനത്തിന്റെ മുൻവശത്തുള്ള ഡിപ്പോ മാർക്കിനോട് ചേർന്ന് (ആന്തരിക തിരിച്ചറിയലിനായി) ബോണറ്റ് നമ്പറുകൾ ഉണ്ട്.<ref name=":6">{{Cite web|url=https://mvd.kerala.gov.in/|title=Kerala Motor Vehicle Department}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.platform7.in/2009/11/ksrtcs-fleet-number-demystified.html?m=1|title=KSRTC's fleet number: Demystified|website=www.platform7.in|date=8 November 2009 |access-date=2018-08-12}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.aanavandi.com/blog/specials/stories-with-ksrtc/serial-numbers-given-for-ksrtc-buses|title=Serial Numbers Given For KSRTC Buses|last=Bhakthan|first=Sujith|date=2015-07-31|work=Aanavandi Travel Blog|access-date=2018-08-12|language=en-US|archive-date=12 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180812151811/https://www.aanavandi.com/blog/specials/stories-with-ksrtc/serial-numbers-given-for-ksrtc-buses|url-status=dead}}</ref> ഒരു സാധാരണ ഫ്ലീറ്റ് നമ്പറായ RPE981 നെ മൂന്ന് ഭാഗങ്ങളായി തിരിക്കാം: RP, E, 981. ട്രാൻസ്പോർട്ട് എന്ന വാക്കിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞ വാഹന പരമ്പരയെ RP സൂചിപ്പിക്കുന്നു; ഓരോ സീരീസിലും 1,000 വാഹനങ്ങൾ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. 1960 കളിൽ, കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി അതിന്റെ ബസുകൾക്ക് സീരിയൽ നമ്പർ ടി നൽകാൻ തുടങ്ങി; ആദ്യത്തെ 1,000 ബസുകളെ ആർ പിന്തുടർന്നു. തുടർന്ന് എ, അങ്ങനെ പി സീരീസ് വരെ. ആവർത്തിച്ചുള്ള അക്ഷരങ്ങളും ഒ എന്ന അക്ഷരവും ഒഴിവാക്കി. പിന്നീട്, ബസ് സീരീസ് തിരിച്ചറിയാൻ രണ്ടക്ഷര കോമ്പിനേഷനുകൾ ഉപയോഗിച്ചു. ഓരോ സീരീസിലെയും 1,000-ാമത്തെ ബസിന് 1,000 ന്റെ ഗുണിതങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് നമ്പർ നൽകിയിരിക്കുന്നു. ഇത് കോർപ്പറേഷൻ ആരംഭിച്ച ആകെ ബസുകളുടെ എണ്ണത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.<ref name=":6" /><ref name=":7">{{Cite web|url=http://www.keralartc.com/html/vehicle.php|title=KeralaSRTC::Vehicle search|website=www.keralartc.com|access-date=2018-08-12|archive-date=26 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180826052241/http://www.keralartc.com/html/vehicle.php|url-status=dead}}</ref> {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed plainrowheaders unsortable" style="text-align:center" |- ||'''T''' ||1962 - 1966 |- ||'''R''' ||1966 - 1971 |- ||'''A''' ||1973 - 1978 |- ||'''N''' ||1979 - 1983 |- ||'''S''' ||1983 - 1986 |- ||'''P''' ||1986 - 1989 |- ||'''TR''' ||1989 – 1993 |- ||'''TA''' ||1993 – 1995 |- ||'''TN''' ||1995 – 1997 |- ||'''TS''' ||1997 – 2000 |- ||'''TP''' ||2000 – 2004 |- ||'''RT''' ||2004 – 2006 |- ||'''RR''' ||2006 – 2008 |- ||'''RA''' ||2008 – 2010 |- ||'''RN''' ||2010 – 2012 |- ||'''RS''' ||2012 – 2015 |- ||'''RP''' ||2015 - 2016 |- ||'''AT''' ||2016 - |} രണ്ടാമത്തെ ഭാഗം (ഉദാഹരണത്തിലെ E) ബോഡി വർക്ക് ചെയ്ത KSRTC വർക്ക്‌ഷോപ്പിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു, കൂടാതെ പൂർണ്ണമായും നിർമ്മിച്ചതും ഔട്ട്‌സോഴ്‌സ് ചെയ്തതുമായ ബോഡി വർക്ക് വാങ്ങിയ ബസുകളിൽ ഇത് കാണുന്നില്ല. KSRTCക്ക് അഞ്ച് വർക്ക്‌ഷോപ്പുകൾ സ്വന്തമായുണ്ട്: ഒരു സെൻട്രൽ, നാല് റീജിയണൽ:<ref name=":7" /> <ref name=":7" /> {| class="wikitable plainrowheaders unsortable" style="text-align:center" |- ! scope="col" style="background:lite blue;" | Code ! scope="col" style="background:lite blue;" | Workshop |- ||''C'' ||സെൻട്രൽ വർക്ക്ഷോപ്പ്, പാപ്പനംകോട്, തിരുവനന്തപുരം |- ||''M'' ||റീജിയണൽ വർക്ക്ഷോപ്പ്, മാവേലിക്കര |- ||''A'' ||റീജിയണൽ വർക്ക്ഷോപ്പ്, ആലുവ |- ||''E'' ||റീജിയണൽ വർക്ക്ഷോപ്പ്, എടപ്പാൾ |- ||''K'' ||റീജിയണൽ വർക്ക്ഷോപ്പ് കോഴിക്കോട് |- |} മൂന്നാം ഭാഗം പരമ്പരയിലെ വാഹന നമ്പറാണ്. ഈ സംവിധാനത്തിന് പുറമേ, 1997 മുതൽ 2003 വരെ എടപ്പാളിൽ നിർമ്മിച്ച 144 ബസുകൾക്ക് ഒരു TE നൽകി. അവരുടെ ഡിപ്പോയിലെ വാഹനങ്ങൾക്ക് D സീരീസിലും, ഓയിൽ ടാങ്കറുകൾക്ക് TT സീരീസിലുമാണ് നമ്പർ നൽകിയിരിക്കുന്നത്. കോർപ്പറേഷന്റെ കൈവശം AV നമ്പറുള്ള നിരവധി ആംബുലൻസുകൾ ഉണ്ട്. ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റു നാഷണൽ അർബൻ റിന്യൂവൽ മിഷന്റെ ഭാഗമായി വാങ്ങിയ ബസുകൾക്ക് JN നമ്പറാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. KSRTC സ്വിഫ്റ്റിന്റെ ബസുകൾക്ക് KS സീരീസിലാണ് നമ്പർ നൽകിയിരിക്കുന്നത്.<ref name=":7" /> == സർവ്വീസ് വിഭാഗങ്ങൾ == [[File:KSRTC Jnurom AC VOLVO bus at Angamaly bus station.JPG|thumb|right|250px|കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ ജനറം പദ്ധതിയിൽ കേരളത്തിനു ലഭിച്ച എ.സി. വോൾവോ ബസ്]] കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി-ക്ക് [[അശോക് ലെയ്‌ലാൻഡ്|അശോക് ലെയ്ലാൻഡ്]], [[ടാറ്റാ മോട്ടോർസ്]],ഐഷർ, വോൾവോ, സ്കാനിയ എന്നീ‍ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ബസ്സുകൾ ഉണ്ട് കൂടാതെ ഇലക്ട്രിക് CNG ബസുകളും വാങ്ങുന്നു ബസ്സുകളുടെ തരം ഇങ്ങനെ ആണ്. '''ഓർഡിനറി''' ചെറിയ ദൂരങ്ങളിൽ ഓടുന്ന സാധാരണ സർവ്വീസുകളാണിവ. സൂപ്പർ ക്ലാസ്സ് ബസ്സുകളുടെ പെർമിറ്റ് കാലാവധി കഴിയുമ്പോൾ അവ ഓർഡിനറി സർവ്വീസുകൾക്ക് വേണ്ടി തയ്യാറാക്കുന്നു. അതിനാൽ പഴക്കം ചെന്ന ബസുകൾ ഈ വിഭാഗത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഫീഡർ സർവ്വീസുകൾ ഓർഡിനറിയിൽപ്പെടുന്നു. പലപ്പോഴും ഗ്രാമ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഓർഡിനറി സർവീസ് മാത്രമാണ് ഉണ്ടാവുക. '''ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ''' ദീർഘദൂരത്തിലുള്ള സർവ്വീസുകൾക്ക് ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നതാണ് ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ. ഓർഡിനറിയെ അപേക്ഷിച്ച് ഇവ നിർത്തുന്ന സ്ഥലങ്ങൾ കുറവാണ്. മഞ്ഞയും ചുവപ്പും ചേർന്ന നിറങ്ങൾ ആണ് ഇവയ്ക്ക്. ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ് , ലോ ഫ്ലോർ, ടൗൺ ടു ടൗൺ ബസ്സുകൾ ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചറുകളിൽപ്പെടുന്നു. ഇവ വ്യത്യസ്ത നിറങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ ചാർജ് ഓർഡിനറിയേക്കാൾ കൂടുതൽ ആണ്. എന്നാൽ ഓർഡിനറി ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ്പ്‌ ബസ് സ്റ്റോപ്പുകൾ കുറവാണെങ്കിലും ഓർഡിനറിയുടെ ചാർജിൽ തന്നെയാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. അനന്തപുരി, വേണാട്, മലബാർ തുടങ്ങിയവയും ഈ വിഭാഗത്തിൽ വരുന്നു. '''സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ്''' വളരെ കൂടിയ ദൂരത്തേയ്ക്ക് സർവ്വീസ് നടത്തുന്ന വാഹനങ്ങളാണിവ. അതിവേഗം നിഷ്കർച്ചിട്ടുള്ള ഈ ബസ്സുകൾ ഏറ്റവും പ്രധാന സ്ഥലങ്ങളിൽ നിർത്തുന്നതാണ്. മഞ്ഞയും ചുവപ്പും നിറത്തിലുള്ള ഇവ പൊതുവെ കാണാൻ മനോഹരമാണ്. ശീതീകരണ സംവിധാനമുള്ള ലോഫ്ലോർ, സന്ദേശവാഹിനി ഇവയൊക്കെ സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റുകളാണ്. '''സൂപ്പർ ഡീലക്സ്''' ഉയർന്ന യാത്രാ സൗകര്യങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തി ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ ട്രെയിനുകളേക്കാൾ വേഗത്തിൽ യാത്രക്കാരെ ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്ത് എത്തിക്കുന്നതിനുദ്ദേശിച്ചു തുടങ്ങിയതാണിവ. മിന്നൽ സർവ്വീസ്, സിൽവർ ലൈൻ ജെറ്റ് സർവീസുകളുടെ പരിഷ്കരിച്ച പതിപ്പാണ്. '''സൂപ്പർ എക്സ്പ്രസ്സ്''' പച്ച നിറമുള്ള സൂപ്പർ ക്ലാസ്സ് ബസ്സുകളാണിത്. ഇടയ്ക്ക് നിർത്തിവച്ചിരുന്നെങ്കിലും പുനരാരംഭിച്ചു. അൻപതോളം ബസ്സുകൾ ഈ സർവ്വീസുകൾ നടത്തുന്നുണ്ട്. കൂടാതെ ഗരുഡ,ഗരുഡ മഹാരാജ,വെസ്റ്റിബ്യൂൾ, എന്ന പേരുകളുള്ള ബസ്സുകളും സർവ്വീസിലുണ്ട്. {| class="wikitable" ! തരം !! align="right" | എണ്ണം |- | അശോക് ലയലാൻഡ് || align="right" | 2940{{തെളിവ്}} |- | റ്റാറ്റാ മോട്ടോഴ്സ് || align="right" | 1562{{തെളിവ്}} |- | ഐഷർ || align="right" | 200{{തെളിവ്}} |- |[[വോൾ‌വോ]] ആഡംബര ബസ്സുകൾ || align="right" | 11{{തെളിവ്}} |- | സ്കാനിയ ആഡംബര ബസ്സുകൾ || align="right" | 18{{തെളിവ്}} |- ! ആകെ !! 4731 |} [[ചിത്രം:Double Decker Bus Kochi.JPG|thumb|left|രണ്ടു നിലയുള്ള ബസ്, കൊച്ചി]] * ഇതിൽ 2124 ബസ്സുകൾ ( 45.15 % ) 7 വർഷത്തിനു മുകളിൽ പ്രായം ഉള്ളവയാണ് * 366 ബസ്സുകൾ ( 7.78 % ) 10 വർഷത്തിനു മുകളിൽ പ്രായം ഉള്ളവയാണ്. ഇവയെ സേവനത്തിൽ നിന്നും നീക്കം ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. == ഓഫീസുകളും ഡിപ്പോകളും == === ഹെഡ് ഓഫീസ് === * ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് ഭവൻ, കിഴക്കേ കോട്ട, തിരുവനന്തപുരം === ഡിപ്പോകൾ === [[File:KSRTC Kozhikode.jpg|thumbnail|കോഴിക്കോട് കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി ബസ് സ്റ്റേഷൻ]] # [[ആറ്റിങ്ങൽ]] ദേശീയപാതയിൽ # [[ആലപ്പുഴ]] # [[ആലുവ]] റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനടുത്ത് # [[ചങ്ങനാശ്ശേരി]] # [[ചെങ്ങന്നൂർ]] # [[ചേർത്തല]] # [[എറണാകുളം]] # [[കണ്ണൂർ]] # [[കാസർഗോഡ്]] # [[കായംകുളം]] # [[കൊല്ലം]] # [[കൊട്ടാരക്കര]] # [[കോട്ടയം]] # [[കോഴിക്കോട്]] പുതിയ സ്റ്റാൻ്റിനടുത്ത് മാവൂർ റോഡിൽമാ # [[മൂവാറ്റുപുഴ]] # [[നെടുമങ്ങാട്]] # [[നെയ്യാറ്റിൻകര]] # [[പാലാ]] # [[പാലക്കാട്]], മിഷൻ സ്കൂളിന് സമീപം # [[പാപ്പനംകോട്]] # [[പത്തനംതിട്ട]] # [[പെരുമ്പാവൂർ]] വുത്താകൃതിയിൽ കെട്ടിടം # [[സുൽത്താൻ ബത്തേരി]] # [[തിരുവല്ല]] # [[തൃശ്ശൂർ]] റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ കൊക്കാല ഭാഗത്ത് # തിരുവനന്തപുരം സെൻട്രൽ, തമ്പാനൂരിൽ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷന് എതിർവശം # തിരുവനന്തപുരം സിറ്റി # [[വിഴിഞ്ഞം]] # [[വെഞ്ഞാറമൂട്]] === സബ് ഡിപ്പോകൾ === {{Div col begin|4}} # [[അടൂർ]] # [[അങ്കമാലി]] ദേശീയപാതയിൽ # [[ചടയമംഗലം]] # [[ചാലക്കുടി]] ടൗണിൽ # [[ചാത്തന്നൂർ]] # [[ചിറ്റൂർ]] # [[ഈരാറ്റുപേട്ട]] # [[ഗുരുവായൂർ]] # [[ഹരിപ്പാട്]] # [[കൽപറ്റ|കല്പറ്റ]] # [[കണിയാപുരം]] # [[കരുനാഗപ്പള്ളി]] # [[കാട്ടാക്കട]] # [[കട്ടപ്പന]] # [[കിളിമാനൂർ]] # [[കോതമംഗലം]] # [[കുമളി]] # [[മാള]] # [[മലപ്പുറം]], കുന്നുമ്മലിൽ # [[മാനന്തവാടി]] # [[മാവേലിക്കര]] # [[വടക്കൻ പറവൂർ|നോർത്ത് പറവൂർ]] # [[പാറശ്ശാല]] # [[പത്തനാപുരം]] # [[പയ്യന്നൂർ]] # [[പെരിന്തൽമണ്ണ]] ടൗണിൽ രാമദാസ് ആശുപത്രി ഭാഗത്ത് # [[പേരൂർക്കട]] # [[പിറവം]] # [[പൊൻകുന്നം]] # [[പൊന്നാനി]] # [[പൂവാർ]] # [[പുനലൂർ]] # [[തലശ്ശേരി]] # [[താമരശ്ശേരി]] # [[തൊടുപുഴ]] # [[തൊട്ടിൽപ്പാലം]] # [[വൈക്കം]] # [[വെള്ളനാട്]] # [[വെള്ളറട]] # [[വെഞ്ഞാറമ്മൂട്]] # വികാസ് ഭവൻ # [[വിതുര]] # [[നിലമ്പൂർ]] # [[മണ്ണാർക്കാട്]] നെല്ലിപ്പുഴ ജംക്ഷനിൽ {{Div col end}} === ഓപ്പറേറ്റിങ്ങ് ഡിപ്പോകൾ === {{Div col begin|4}} # [[ആര്യനാട്]] # [[ആര്യങ്കാവ്]] # [[എടത്വാ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|എടത്വ]] # [[എരുമേലി]] # [[ഇരിഞ്ഞാലക്കുട]] # [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ]] # [[കുളത്തൂപ്പുഴ]] # [[മല്ലപ്പള്ളി]] # [[മൂലമറ്റം]] # [[മൂന്നാർ]] # [[പാലോട്]] # [[പന്തളം]] # [[ശാസ്താംകോട്ട]] # [[പുതുക്കാട്]] # [[തിരുവമ്പാടി]] # [[വടകര]] # [[വടക്കഞ്ചേരി]] # [[നെടുങ്കണ്ടം]] # [[കൂത്താട്ടുകുളം]] # [[കോന്നി]] {{Div col end}} പുതിയതായി ഓപ്പറേറ്റിംഗ് ഡിപ്പോകൾ സ്ഥാപിക്കാൻ സാധ്യതയുള്ള നഗരങ്ങൾ.. മഞ്ചേരി, നെന്മാറ, പട്ടാമ്പി കൊണ്ടോട്ടി ഷോർണൂര്ഒറ്റപ്പാലം,ചെർപുളശേരി, പരപ്പനങ്ങാടി,വളാഞ്ചേരി, കളമശ്ശേരി === വർക്ക്ഷോപ്പുകൾ === # [[പാപ്പനംകോട്]] (മുഖ്യ വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[മാവേലിക്കര]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[ആലുവ]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[എടപ്പാൾ]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[കോഴിക്കോട്]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) === ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം === കെ എസ് ആർ ടി സി യിലെ വിവിധ വിഭാഗം ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കും, ജീവനക്കാർക്കും അതതു തസ്തികപ്രകാരമുള്ള ജോലിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ആവശ്യമായ പരിശീലനം നൽകുന്നതിന് 3 ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്. * തിരുവനന്തപുരം (ആസ്ഥാന ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, അട്ടക്കുളങ്ങര.) * അങ്കമാലി (പ്രാദേശിക ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, അങ്കമാലി ബസ് സ്റ്റേഷൻ ) * എടപ്പാൾ (പ്രാദേശിക ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്, എടപ്പാൾ) == നിരത്തിലിറങ്ങുന്ന പുതിയ സർവ്വീസുകൾ == [[File:New sleeper bus of KSRTC.jpeg|thumb|AC സ്ലീപ്പർ ബസ്]] * '''അനന്തപുരി സിറ്റി ഫാസ്റ്റ്''' : 140 *'''ജനറം വോൾവോ ഏസി ലോഫ്ലോർ''' *'''ജനറം ടാറ്റാ മാർക്കോപോളോ നോൺ ഏസി ലോഫ്ലോർ''' *'''ജനറം ലെയ്ലാന്റ് നോൺ ഏസി ലോഫ്ലോർ''' *'''രാജധാനി റിങ് റോഡ് സർവീസ്''' :10 *'''ഗരുഡ കിങ് ക്ലാസ് - വോൾവോ മൾട്ടി ആക്സിൽ ''': 9 *''' ഗരുഡ മഹാരാജ - സ്കാനിയ മൾട്ടി ആക്സിൽ''' :18 *'''ഗരുഡ സഞ്ചാരി - വോൾവോ''' 2 *'''ഗജരാജ് - വോൾവോ B11R മൾട്ടി ആക്സിൽ സ്ലീപ്പർ : 8''' *'''മിന്നൽ''' '''സൂപ്പർ എയർ ഡീലക്സ്''' * '''വെസ്റ്റിബ്യൂൾ''' ''': 1''' *'''സിറ്റി റൈഡ് ഇലക്ട്രിക് ഡബിൾ ഡക്കർ : 2''' == പലവക == * കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ്സുകൾ ദിവസവും സഞ്ചരിക്കുന്ന ദൂരം മുൻപ് 12,00,000 ആയിരുന്നത് ഇപ്പോൾ 14,22,546 ആക്കി ഉയർത്തിയിരിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.keralartc.com/html/aboutus.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2007-07-09 |archive-date=2018-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180625184242/http://www.keralartc.com/html/aboutus.html |url-status=dead }}</ref> * ദിവസവും 4232 പുനർ‌നിർണ്ണയിച്ച യാത്രകൾ ആണ് ഉള്ളത്. 4704 ബസ്സുകൾ ദിവസവും യാത്ര നടത്തുന്നു. * ഒരു ദിവസം കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ്സുകളിൽ ശരാശരി 31.45 ലക്ഷം യാത്രികർ സഞ്ചരിക്കുന്നു{{തെളിവ്}} ഗ്രാമ പഞ്ചായത്തുകൾ ഇന്ധന ചെലവ് വഹിക്കുന്ന ഗ്രാമവണ്ടി പദ്ധതി ആരംഭിച്ചു ഇലക്ടിക് ബസുകൾ വാങ്ങി ഓർഡിനറി സർവീസുകൾ ഘട്ടം ഘട്ടമായി ഫോസിൽ ഇന്ധന മുക്തമാക്കും പരമാവധി ബസുകൾ ഡിപ്പോ ഇല്ലാത്ത സ്ഥലങ്ങളിൽ സ്റ്റേ ചെയ്യുന്ന ബസ്സുകൾ ആക്കുന്നു == ചിത്രശാല == <gallery> File:KSRTC Scania Maharaja RP 666.jpg|thumb|ഗരുഡ മഹാരാജ സ്കാനിയ ബസ് File:Kerala RTC.jpg|ഗരുഡ കിംഗ് ക്ലാസ് വോൾവോ ബസ് KSRTC orninary bus.JPG|ഓഡിനറി File:Double Ducker Ksrtc bus from Angamaly bus stand.jpg | രണ്ട് തട്ടുള്ള ബസ്സ് അങ്കമാലിയിൽനിന്നും K.S.R.T.C.Bus.jpg|വേണാട് KSRTC "fast passenger".JPG|ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ KSRTC superfast.JPG|സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ് Kerala State RTC Super Express side view.JPG|സൂപ്പർ എക്സ്പ്രസ്സ് Ksrtc ac bus ernakulam.JPG|ടാറ്റ ഗ്ലോബസ് എ.സി എയർബസ് File:KURTC Volvo AC Low floor bus.jpg|thumb|വോൾവോ എസി ലോഫ്ലോർ ബസ് Ashlok Leyland old Indian bus.jpg|പഴയ തലമുറയിൽ പെട്ട ഒരു വണ്ടി KSRTC GARUDA SANCHARI VOLVO BUS IN TRAFFIC BLOCK.jpg|thumb|ഗരുഡ സഞ്ചാരി സിംഗിൾ ആക്സിൽ വോൾവോ ബസ് File:JN 548 Wayanad.jpg|thumb|ലെയ്ലാൻഡ് നോൺ എസി ലോഫ്ലോർ ബസ് </gallery> == പുറം കണ്ണികൾ == {{commonscat|Kerala State Road Transport Corporation|കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി}} * [http://www.keralartc.com/ ഔദ്യോഗിക സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231105161733/https://keralartc.com/ |date=2023-11-05 }} == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist|2}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ബസ്സ് കമ്പനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ റോഡ് ഗതാഗതം]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഗതാഗതം]] [[വർഗ്ഗം:കേരള സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള കമ്പനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ_പൊതുമേഖലാ_സ്ഥാപനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ആസ്ഥാനമായുള്ള കമ്പനികൾ]] rp6tbzfsyrhxxpm74u7d0u09o09k0xw 4652111 4652109 2026-08-01T10:45:52Z Meenakshi nandhini 99060 /* ഫ്ലീറ്റ് നമ്പറിംഗ് സംവിധാനം */ 4652111 wikitext text/x-wiki {{Div col end}}{{Infobox company | name = കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി | company_logo = [[File:Kerala State Road Transport Corporation logo.png|200px]] | type = [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിന്റെ]] ഗതാഗത മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലുള്ള പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനം | foundation = | location_city = [[തിരുവനന്തപുരം]], [[കേരളം]] | location_country = [[ഇന്ത്യ]] | location = | locations = <!--# of locations--> | key_people = പ്രമോദ് ശങ്കർ | area_served = കേരളം, തമിഴ്‌നാട്, കർണ്ണാടക | industry = [[പൊതു ഗതാഗത ബസ് സർവീസ്]] | products = [[Bus transport]], ചരക്ക് നീക്കം, Services | services = വോൾവോ എസി എയർബസ്, സ്കാനിയ എയർ ബസ് ,ഗരുഡ കിംങ് ക്ലാസ്, ഗരുഡ മഹാരാജ , സൂപ്പർ എയർ ഡീലക്സ് (മിന്നൽ) എയർ ബസ്, സൂപ്പർ ഡീലക്സ് എയർ ബസ്, ശബരി സൂപ്പർ ഡീലക്സ് എയർ ബസ്, സൂപ്പർ എക്സ്പ്രസ്, സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ്, ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ്പ് ഫാസ്റ്റ് പാസഞ്ചർ, ഫാസ്റ്റ് പാസഞ്ചർ, വേണാട്, മലബാർ, തിരുകൊച്ചി, അനന്തപുരി ഫാസ്റ്റ്, രാജധാനി,ടൗൺ ടു ടൗൺ, പോയിന്റ് ടു പോയിൻറ്, ഡബിൾ ഡക്കർ ,വെസ്റ്റിബ്യൂൾ, ലിമിറ്റഡ് സ്‌റ്റോപ്പ് ഓർഡിനറി, ഓർഡിനറി, പിങ്ക് ബസ് (ലേഡീസ് ഒൺലി) ,JNRUM എ.സി.ലോഫ്ലോർ, JNRUM നോൺ എ.സി.ലോഫ്ലോർ | revenue = | operating_income = | net_income = | num_employees = | divisions = | subsid = [[കേരള അർബൻ റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപറേഷൻ]]<ref name="kurtc">{{Cite news|url = http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/all-jnnurm-buses-to-be-brought-under-kurtc/article6534522.ece|title = All JNNURM buses to be brought under KURTC|last = |first = |date = October 26, 2014|work = The Hindu |access-date = 20 Jan 2015}}</ref> | slogan = | homepage = [http://www.keralartc.com keralartc.com] | dissolved = | footnotes = കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ | intl = Yes | Native name = ആനവണ്ടി. }} [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 3z.jpg|പകരം=കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ|ലഘുചിത്രം]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 2z.jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 1z.jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 10z.jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 11z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 12z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 13z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 14z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 15z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ തിരുവനന്തപുരം. വളപ്പിൽ നട്ട് പരിപാലിക്കുന്ന ഒരു [[ആര്യവേപ്പ്]] Neem tree ശാസ്ത്രീയ നാമം Azadirachta indica കുടുംബം Meliaceae.]] {{prettyurl|Kerala State Road Transport Corporation}} {{For|കർണാടക സംസ്ഥാനത്തെ ട്രാൻസ്പോർട് കോർപ്പറേഷനെക്കുറിച്ചറിയാൻ|കർണാടക സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ}} <!--[[ചിത്രം:KSRTC bustand TDPZA.jpg|thumb|200px|right|കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ് സ്റ്റാന്റ്, [[തൊടുപുഴ]]]]--> [[കേരള സർക്കാർ]] നടത്തുന്ന [[ബസ്]] കമ്പനി ആണ് '''കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ''' ({{lang-en|Kerala State Road Transport Corporation - KSRTC}}) (കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി - കേരള സംസ്ഥാന നിരത്ത് ഗതാഗത സംസ്ഥാപിത സംഘം). ''ആനവണ്ടി'' എന്ന ഇരട്ടപേരിൽ അറിയപെടുന്ന സംസ്ഥാന ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ഏറ്റവും പഴയ ബസ് കമ്പനികളിൽ ഒന്നാണ് പൊതു മേഖലാ സ്ഥാപനമായ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി{{തെളിവ്}}. നിശ്ചിത തുക നൽകി ടിക്കറ്റ് എടുത്തു മാത്രമേ ഇവയിൽ യാത്ര ചെയ്യാൻ സാധിക്കുകയുള്ളൂ. ഇവയുടെ ഓർഡിനറി സർവീസുകളിൽ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് ചിലവ് കുറഞ്ഞ രീതിയിൽ യാത്ര ചെയ്യാൻ സാധിക്കും. വരുമാനവും ചിലവുകളും തമ്മിൽ യോജിച്ചു പോകാത്തതിനാൽ ഈ സ്ഥാപനം കാര്യമായ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി നേരിട്ടിരുന്നു. ഇത് സ്ഥാപനത്തിന്റെ നടത്തിപ്പിനെയും ജീവനക്കാരുടെ ശമ്പള വിതരണത്തെയും സാരമായി ബാധിച്ചിരുന്നു. എങ്കിലും സർക്കാർ സഹായം പലപ്പോഴും ലഭിക്കുന്നതായി കാണാം. ഗതാഗത മന്ത്രിക്കാണ് സ്ഥാപനത്തിൻ ചുമതല. നിലവിൽ പത്തനാപുരം MLA ഗണേഷ് കുമാർ ആണ് ഗതാഗതമന്ത്രി[[പ്രമാണം:Kerala RTC.jpg|ലഘുചിത്രം|KSRTC Bus in Mysore]] == ചരിത്രം == [[ചിത്രം:Old photo of KSRTC Bus Station.jpg|thumb|left|തൃശ്ശൂരിലെ ബസ് ഡിപ്പോ, ഒരു പഴയ ചിത്രം]] <!--[[ചിത്രം:ചാലക്കുടി-സൌത്ത്-ജങ്ഷൻ.jpg|thumb|200px|കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ് - [[ചാലക്കുടി]] കവലയിൽ]]--><!----> 1936 ൽതിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റേറ്റ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് ഡിപാർട്ട്മെന്റ് എന്ന പേരിൽ തിരുവിതാംകൂറിലെ അവസാനത്തെ രാജാവായിരുന്ന ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ആണ് KSRTC സ്ഥാപിച്ചത്. ഇന്ത്യയിൽ ഒരു രാജാവ് സ്ഥാപിച്ച സർക്കാർ ബസ് കമ്പനി എന്ന അപൂർവത KSRTC ക്ക് മാത്രം. ലണ്ടൻ പാസഞ്ജർ ട്രാൻസ്പോർട്ട് ബോർഡിന്റെ അസിസ്റ്റന്റ് ഓപറേറ്റിങ്ങ് സൂപറിന്റെൻഡെന്റ് ആയിരുന്ന [[ഇ.ജി. സാൾട്ടർ]] [[1937]] [[സെപ്റ്റംബർ 20|സെപ്റ്റംബർ 20-നു]] ഗതാഗതവകുപ്പിന്റെ സൂപറിന്റെൻഡെന്റ് ആയി അവരോധിക്കപ്പെട്ടു. [[തിരുവനന്തപുരം]] - [[കന്യാകുമാരി]], [[പാലക്കാട്]] - [[കോയമ്പത്തൂർ]] തുടങ്ങിയ പ്രധാന അന്തർ സംസ്ഥാന പാതകൾ ദേശസാൽക്കരിച്ചതോടെ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. വളർന്നു. [[ഇംഗ്ലണ്ട്|ഇംഗ്ലണ്ടിൽ]] നിന്ന് ഇറക്കുമതി ചെയ്ത, കോമറ്റ് ഷാസിയിൽ പെർകിൻസ് ഡീസൽ എഞ്ജിൻ ഘടിപ്പിച്ച 60 ബസ്സുകളായിരുന്നു ആദ്യത്തെ ബസ്സുകളുടെ ശ്രേണി. സാൾട്ടറുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ തിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റേറ്റ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് ഡിപാർട്ട്മെന്റ് ജീവനക്കാർ തന്നെയായിരുന്നു ബസ്സുകളുടെ ബോഡി നിർമ്മിച്ചത്. തിരുവനന്തപുരം - കന്യാകുമാരി പാത ദേശസാൽക്കരിച്ചതിനാൽ സ്വകാര്യ ഗതാഗത സ്ഥാപനങ്ങളിൽ നിന്ന് ജോലി നഷ്ടപ്പെടാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ളവർക്ക് കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയിൽ അന്ന് നിയമനത്തിന് മുൻ‌ഗണന നൽകി. അന്ന് ജീവനക്കാരെ തിരഞ്ഞെടുത്ത രീതി ഇന്നും കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയിൽ ജീവനക്കാരെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിന് പിന്തുടരുന്നു.നൂറോളം ജീവനക്കാരെ ഇൻസ്പെക്ടർമാരും കണ്ടക്ടർമാരുമായി നിയമിച്ചുകൊണ്ടാണ് ഗതാഗത വകുപ്പ് ആരംഭിച്ചത്. സംസ്ഥാന മോട്ടോർ സർവ്വീസ് ശ്രീ [[ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ|ചിത്തിരതിരുന്നാൾ മഹാരാജാവ്]] [[1938]], [[ഫെബ്രുവരി 20]]-ന്<ref>{{cite news|title = കവർസ്റ്റോറി|url = http://www.madhyamam.com/weekly/372|publisher = [[മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]] ലക്കം 685|date = 2011 ഏപ്രിൽ 11|accessdate = 2013 മാർച്ച് 12|language = മലയാളം}}</ref> ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന [[സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ|സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ]] ആശയമായിരുന്നു സർക്കാർ വകയിലെ ബസ് സർവീസ്.<ref>{{cite news|title = മൂക്കുള്ള ബസ്സും മുക്കാചക്രവും|url = http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/ftrackContentView.do?contentId=17411975&tabId=17&BV_ID=@@@|publisher = മലയാളമനോരമ|date = 2014 ഓഗസ്റ്റ് 25|accessdate = 2014 ഓഗസ്റ്റ് 25|language = മലയാളം|archiveurl = https://web.archive.org/web/20140825103131/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/ftrackContentView.do?contentId=17411975&tabId=17&BV_ID=@@@|archivedate = 2014-08-25|url-status = dead}}</ref> മഹാരാജാവും ബന്ധുജനങ്ങളുമായിരുന്നു ഉദ്ഘാടനയാത്രയിലെ യാത്രക്കാർ. സാൾട്ടർ തന്നെയായിരുന്നു ആദ്യയാത്രയിലെ ഡ്രൈവർ. ഈ ബസ്സും മറ്റ് 33 ബസ്സുകളും കവടിയാർ നഗരത്തിലൂടെ ഘോഷയാത്രയായി ഓടിയത് അന്ന് ആകർഷകമായ കാഴ്ചയായിരുന്നു. [[ചിത്രം:എറണാകുളത്തെ ബോട്ട് ജെട്ടി (1950).jpg|thumb|left|എറണാകുളം ജട്ടിയിൽ നിർത്തിയിട്ടിരിക്കുന്ന ബസ്സുകൾ (1950)]] റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ നിയമം [[1950|1950-ൽ]] നിലവിൽ വന്നതിനെ തുടർന്ന് കേരള സർക്കാർ [[1965|1965-ൽ]] കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. നിയമങ്ങൾ (സെക്ഷൻ 44) നിർമ്മിച്ചു. ഈ വകുപ്പ് 1965 [[ഏപ്രിൽ 1|ഏപ്രിൽ 1-നു]] ഒരു സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനമാക്കി. [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിന്റെ]] വിജ്ഞാ‍പന പ്രകാരം '''കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ''' 1965 [[മാർച്ച് 15|മാർച്ച് 15-നു]] സ്ഥാപിതമായി. === തിരുവിതാംകൂർ സംസ്ഥാന ഗതാഗത വകുപ്പ് === കേരള സംസ്ഥാന രൂപീകരണത്തിന് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പാണ് കോർപ്പറേഷന്റെ ചരിത്രം ആരംഭിക്കുന്നത്. ഇത് സർക്കാർ നടത്തുന്ന ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും പഴയ പൊതു റോഡ് ഗതാഗത സേവനങ്ങളിലൊന്നായി ഇതിനെ മാറ്റുന്നു. നിലവിലുള്ള പൊതുഗതാഗത സംവിധാനം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനായി, കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയുടെ മുൻഗാമിയായ തിരുവിതാംകൂർ സംസ്ഥാന ഗതാഗത വകുപ്പ് (ടി.എസ്.ടി.ഡി) സ്ഥാപിക്കാൻ രാജാവ് ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമ വർമ്മയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള തിരുവിതാംകൂർ സർക്കാർ തീരുമാനിച്ചു. <ref>[http://www.natgeotraveller.in/web-exclusive/web-exclusive-month/kerala-bus-journey/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150414040442/http://www.natgeotraveller.in/web-exclusive/web-exclusive-month/kerala-bus-journey/|date=14 April 2015}}</ref><ref>{{Cite news |last=Pradeep |first=K |date=2014-02-19 |title=When the buses drove in |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/society/when-the-buses-drove-in/article5706345.ece |access-date=2023-02-19 |issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite book|title=[[Travancore State Manual]]|last=Nagam Aiya|first=V|publisher=Nabu Press|year=2011|volume=1|orig-year=1901}}</ref> തുടക്കത്തിൽ, വകുപ്പ് ഇംഗ്ലണ്ടിൽ നിന്ന് 60 കൊമർ പിഎൻഎഫ്3 ചേസിസ് ഇറക്കുമതി ചെയ്തു. ലണ്ടൻ പാസഞ്ചർ ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് ബോർഡിന്റെ അന്നത്തെ അസിസ്റ്റന്റ് ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സൂപ്രണ്ടായിരുന്ന ഇ.ജി. സാൾട്ടറുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ, ഇറക്കുമതി ചെയ്ത ചേസിസിൽ പെർകിൻസ് ലിങ്ക്സ് ഡീസൽ എഞ്ചിനുകൾ ഘടിപ്പിച്ചു. ബസ് ബോഡികൾ ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റ് ജീവനക്കാരാണ് നിർമ്മിച്ചത്. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാൻ സി. പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ പ്രാദേശിക മരം ഉപയോഗിക്കണമെന്ന് നിർബന്ധിച്ചു. ബോഡി ഷോപ്പ് (സാൾട്ടറുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ) ആദ്യം ചക്കായിലായിരുന്നു. പിന്നീട് പാപ്പനംകോട്ടിലേക്ക് മാറ്റി. സാൾട്ടറിന്റെ പരീക്ഷണാത്മക ബോഡി ഡിസൈൻ ബാക്കിയുള്ള ബസുകളിൽ സ്റ്റാൻഡേർഡ് ആയി മാറി.<ref name=":3">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/society/when-the-buses-drove-in/article5706345.ece|title=When the buses drove in|last=PRADEEP|first=K.|date=2014-02-19|work=The Hindu|access-date=2018-07-31|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://archive.commercialmotor.com/article/21st-January-1938/9/british-oilers-inaugurate-state-owned-service-in-i|title=British Oilers inaugurate State-owned Service in India {{!}} 21st January 1938 {{!}} The Commercial Motor Archive|website=archive.commercialmotor.com|access-date=2018-07-31|archive-date=31 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180731183528/http://archive.commercialmotor.com/article/21st-january-1938/9/british-oilers-inaugurate-state-owned-service-in-i|url-status=dead}}</ref> തിരുവനന്തപുരം-കന്യാകുമാരി റൂട്ടിലെ മിക്ക സ്വകാര്യ ഓപ്പറേറ്റർമാരും റോഡുകൾ ദേശസാൽക്കരിച്ചപ്പോൾ അടച്ചുപൂട്ടേണ്ടിവന്നു. കൂടാതെ പരിചയസമ്പന്നരായ നിരവധി ഡ്രൈവർമാർക്കും കണ്ടക്ടർമാർക്കും ഇൻസ്പെക്ടർമാർക്കും ജോലി നഷ്ടപ്പെട്ടു. ടിഎസ്ടിഡി അവരെ നിയമിച്ചു. 81 അപേക്ഷകരിൽ നിന്ന് 60 പേരെ സാൾട്ടർ തിരഞ്ഞെടുത്തു. ബിരുദമുള്ള നൂറോളം അപേക്ഷകർ ഇൻസ്പെക്ടർമാരായും കണ്ടക്ടർമാരായും ജോലി ചെയ്തു.<ref name=":4">{{Cite web|url=http://www.keralartc.com/html/history.html|title=KeralaSRTC::History|website=www.keralartc.com|access-date=2018-07-31|archive-date=26 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180726121159/http://www.keralartc.com/html/history.html|url-status=dead}}</ref> 1938 ഫെബ്രുവരി 20-ന് മഹാരാജ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ (കുടുംബാംഗമായ കേണൽ ഗോദവർമ്മ രാജയും മറ്റ് വിശിഷ്ട വ്യക്തികളും) കവടിയാർ സ്‌ക്വയറിലേക്കുള്ള മെയിൻ റോഡിലൂടെ ആദ്യത്തെ ബസിൽ സഞ്ചരിച്ചു. സാൾട്ടർ ആണ് ബസ് ഓടിച്ചത്. 33 ബസുകളുടെ ഒരു കൂട്ടവും വലിയൊരു ജനക്കൂട്ടവും ആഘോഷത്തിൽ പങ്കുചേർന്നു. 1938 ഫെബ്രുവരി 21-ന് തിരുവനന്തപുരത്ത് നിന്ന് കന്യാകുമാരിയിലേക്ക് ആദ്യത്തെ ബസ് സർവീസ് നടത്തി. <ref>{{Cite news|url=https://www.ndtv.com/kerala-news/public-road-transport-service-in-kerala-turns-77-741029?amp=1&akamai-rum=off|title=Public Road Transport Service in Kerala Turns 77|work=NDTV.com|access-date=2018-07-31}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/150220/nation-current-affairs/article/public-road-transport-service-kerala-turns-77|title=Public road transport service in Kerala turns 77|website=[[Deccan Chronicle]]|date=21 February 2015 |language=en|access-date=2018-07-31}}</ref> ആദ്യകാല ബസുകളിൽ 23 തുകൽ സീറ്റുകളുണ്ടായിരുന്നു. പിൻഭാഗത്തുകൂടിയായിരുന്നു പ്രവേശനം, ബസുകൾക്ക് മധ്യഭാഗത്ത് ഒരു ഇടനാഴിയും ഉണ്ടായിരുന്നു. പത്ത് ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് സീറ്റുകൾ മുൻവശത്തായിരുന്നു. ഷെഡ്യൂളുകൾ, നിരക്കുകൾ, സ്റ്റോപ്പുകൾ എന്നിവ പരസ്യപ്പെടുത്തി. നിയുക്ത ഏജന്റുമാർക്ക് സാധനങ്ങൾ എത്തിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു പാഴ്സൽ സേവനം ആരംഭിച്ചു. കണ്ടക്ടർമാർ വെളുത്ത തൊപ്പിയോടുകൂടിയ കാക്കി വസ്ത്രവും, ഇൻസ്പെക്ടർമാർ കാക്കി വസ്ത്രവും ധരിച്ചിരുന്നു. ടിക്കറ്റ് നൽകാൻ കണ്ടക്ടർമാർക്ക് യന്ത്രങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. പിന്നീട് ഡോഡ്ജ്, ഫാർഗോ, ബെഡ്ഫോർഡ്, ഷെവർലെ എന്നിവർ ബസുകൾ നിർമ്മിച്ചു.<ref name=":3" /> തിരുവനന്തപുരം-നാഗർകോവിൽ, നാഗർകോവിൽ-കന്യാകുമാരി, നാഗർകോവിൽ-കൊളച്ചൽ എന്നീ മൂന്ന് റൂട്ടുകളിലാണ് ടിഎസ്ടിഡി സർവീസ് നടത്തിയത്. 1938 ഫെബ്രുവരി 21 ന് 39 ബസുകളോടെയാണ് പതിവ് സർവീസ് ആരംഭിച്ചത്. ഒരു മൈലിന് ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ നിരക്ക് ഒന്നര ചക്രമായിരുന്നു. അടുത്ത നിരക്ക് ഒരു ചക്രമായിരുന്നു, ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് ടിക്കറ്റുകൾ 50 ശതമാനം കൂടുതലായിരുന്നു. മൂന്ന് വയസ്സിന് താഴെയുള്ള കുട്ടികൾ സൗജന്യമായി യാത്ര ചെയ്തു.. മൂന്ന് മുതൽ 14 വയസ്സ് വരെയുള്ളവർ പകുതി നിരക്ക് നൽകി. 28 പൗണ്ടിൽ താഴെയുള്ള ലഗേജ് (13 കിലോഗ്രാം) സൗജന്യമായിരുന്നു; 28–56 പൗണ്ട് (13–25 കിലോഗ്രാം) നാല് ചക്രവും 56–112 പൗണ്ട് (25–51 കിലോഗ്രാം) ആറ് ചക്രവുമായിരുന്നു.<ref name=":3" /><ref name=":4" /> 1939-ൽ മോട്ടോർ വാഹന നിയമം പാസാക്കി. 1949-ൽ കൊച്ചിയിലേക്കും 1956-ൽ മലബാർ മേഖലയിലേക്കും ബസ് സർവീസ് വ്യാപിപ്പിച്ചു. <ref name=":3" /><ref name="auto">{{cite news |title='KSRTC' is officially Kerala's! Karnataka loses 7-year battle to use acronym for road transport corp |url=https://www.timesnownews.com/india/kerala/article/ksrtc-is-officially-keralas-karnataka-loses-7-year-battle-to-use-acronym-for-road-transport-corp/765657 |work=www.timesnownews.com |language=en}}</ref> === കേരള സംസ്ഥാന റോഡ് ഗതാഗത കോർപ്പറേഷൻ === 1950-ൽ പ്രാബല്യത്തിൽ വന്ന റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ നിയമത്തിനുശേഷം 1965 മാർച്ച് 15-ന് കേരള സർക്കാർ കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ (കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി) സ്ഥാപിച്ചു. 1965 ഏപ്രിൽ 1-ന് ഗതാഗത വകുപ്പ് ഒരു സ്വയംഭരണ കോർപ്പറേഷനായി മാറി. <ref name=":4" /> അക്കാലത്ത് 661 ബസ് റൂട്ടുകളും 36 ലോറി റൂട്ടുകളും ഉണ്ടായിരുന്നു. കോർപ്പറേഷന്റെ വാഹനക്കൂട്ടത്തിൽ 901 ബസുകളും 51 ലോറികളും 29 മറ്റ് വാഹനങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു. മുപ്പത് ബസുകളും എട്ട് ലോറികളും പുതിയവയായിരുന്നു. പത്ത് പഴയ ബസുകളും ഏഴ് ലോറികളും ഒരു ട്രാക്ടർ-ട്രെയിലറും മറ്റ് ഉപയോഗങ്ങൾക്കായി മാറ്റി. <ref name=":4" /> കെ‌എൽ‌എക്സ് രജിസ്ട്രേഷൻ സീരീസ് കെ‌എസ്‌ആർ‌ടി‌സിക്കായി നീക്കിവച്ചു. 1989 ജൂലൈ 1 ന്, കെ‌എസ്‌ആർ‌ടി‌സി ബസുകൾ തിരുവനന്തപുരത്തെ ഒരു പ്രത്യേക ആർ‌ടി‌ഒയിൽ കെ‌എൽ -15 രജിസ്ട്രേഷൻ സീരീസുമായി രജിസ്ട്രേഷൻ ആരംഭിച്ചു.<ref name=":5">{{cite news |title=Kerala State Road Transport Corporation buses get new registration series |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/Kerala-State-Road-Transport-Corporation-buses-get-new-registration-series/articleshow/20611019.cms |work=The Times of India}}</ref> 2001-ൽ കെ. ബി. ഗണേഷ് കുമാർ ഗതാഗത മന്ത്രിയായി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഹ്രസ്വമായ ഭരണ കാലയളവിനുള്ളിൽ കോർപ്പറേഷനിൽ ഗുണകരമായ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തി. വോൾവോ ബസുകൾ ആദ്യമായി അവതരിപ്പിച്ചത് സംസ്ഥാന ഗതാഗത കോർപ്പറേഷനാണ് കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബോഡി വർക്ക് പുറത്തു കൊടുത്ത് ചെയ്യിച്ചു. ബസുകളുടെ സമകാലിക രൂപകൽപ്പന ഹൈടെക് ആയി പരസ്യപ്പെടുത്തി. ബസ് ലിവറി പുനർരൂപകൽപ്പന ചെയ്യാൻ കുമാർ സാബു സിറിലിനെ നിയോഗിച്ചു. തിരുവനന്തപുരത്ത് ലോ-എൻട്രി, എയർ സസ്‌പെൻഷൻ ബസുകൾ എന്നിവ അവതരിപ്പിച്ചു. കൂടാതെ മിനിബസ് സർവീസ് ആരംഭിച്ചു. മാറ്റങ്ങൾ യാത്രക്കാരെ ആകർഷിച്ചു. ഇത് കോർപ്പറേഷനെ ലാഭകരമാക്കി. <ref>{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/archive/forced-facelift-brings-fortune-to-keralas-public-transport/58716/|title=Forced Facelift Brings Fortune To Kerala's Public Transport|date=2002-09-30|website=The Financial Express|language=en-US|access-date=2018-12-20}}</ref> 2012-ൽ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയെ ഒഴിവാക്കി കൊണ്ട് കേരള സർക്കാർ അന്തർ ജില്ലാ ബസുകളുടെ പുതിയ പെർമിറ്റുകൾ താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവച്ചുകൊണ്ട് ഒരു വിജ്ഞാപനം പുറപ്പെടുവിച്ചു. കോർപ്പറേഷൻ ആ റൂട്ടുകൾ ഏറ്റെടുക്കുമെന്ന് കരുതിയിരുന്നെങ്കിലും, അത് കൊച്ചിയിൽ നിന്ന് നിരവധി വടക്കൻ ജില്ലകളിലേക്കുള്ള സർവീസിന്റെ കുറവ് സൃഷ്ടിച്ചു. സി.പി.പി.ആർ ഗവേഷണ-പദ്ധതി ഡയറക്ടർ മധു ശിവരാമൻ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി-സ്വകാര്യ ബസ് ഓപ്ഷനുകളെക്കുറിച്ച് ഒരു പഠനം നടത്തി.<ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/Concern-over-decline-in-number-of-inter-district-buses/article16786016.ece|title=Concern over decline in number of inter-district buses|last=Paul|first=John L.|date=2016-12-09|work=The Hindu|access-date=2017-10-02|issn=0971-751X}}</ref> നഗര ഗതാഗതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കാര്യങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനായി 2015 ൽ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.യുടെ കീഴിൽ കേരള അർബൻ റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ (കെ.യു.ആർ.ടി.സി) രൂപീകരിച്ചു.{{sfn|Chandran|2018|p=422}2015 ഏപ്രിൽ 12 ന് തേവരയിൽ ഇത് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു.{{sfn|Chandran|2018|p=423}} 2021 ജൂൺ 2-ന്, KSRTC എന്ന ചുരുക്കപ്പേരും 'ആനവണ്ടി' എന്ന ലോഗോയും ഉപയോഗിക്കാനുള്ള അവകാശം 1999-ലെ ട്രേഡ്‌മാർക്ക് ആക്ട് പ്രകാരം കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് കോർപ്പറേഷന് പൂർണ്ണമായും നൽകി. കർണാടക സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 2014-ൽ ഒരു നോട്ടീസ് പുറപ്പെടുവിച്ചു. കേരളം KSRTC ഉപയോഗിക്കുന്നത് നിർത്തണമെന്ന് അവർ പ്രസ്താവിച്ചു.<ref>{{Cite web|last=Narayanan|first=Nirmal|date=2021-06-02|title=Karnataka loses 'KSRTC' to Kerala, Trade Marks Registry pronounces verdict|url=https://www.ibtimes.co.in/karnataka-loses-ksrtc-kerala-trade-marks-registry-pronounces-verdict-837078|access-date=2021-06-03|website=www.ibtimes.co.in|language=en}}</ref> ബൗദ്ധിക സ്വത്തവകാശത്തിനായുള്ള നീണ്ട പോരാട്ടത്തിന് ശേഷം, സംസ്ഥാന ഗതാഗത കോർപ്പറേഷനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട 'KSRTC' എന്ന ചുരുക്കപ്പേരുള്ള ട്രേഡ്‌മാർക്കുകളുടെ നിയമപരമായ അവകാശം കേരള റോഡ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് കോർപ്പറേഷനു ലഭിച്ചു. എംബ്ലം, KSRTC എന്ന ചുരുക്കപ്പേര്, ലോഗോ, ആനവണ്ടി <ref name="auto"/> എന്നീ പേരുകൾ കേരള റോഡ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് കോർപ്പറേഷനുടേതാണെന്ന് ട്രേഡ് മാർക്ക് രജിസ്ട്രി സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തി. വാണിജ്യ വ്യവസായ മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലുള്ള കൺട്രോളർ ജനറൽ ഓഫ് പേറ്റന്റ്സ് ഡിസൈൻ ആൻഡ് ട്രേഡ് മാർക്ക് 2021 ജൂൺ 3-ന് കേരളത്തിന്റെ അവകാശവാദം അംഗീകരിച്ചു. രജിസ്ട്രേഷൻ കേരള ആർ‌ടി‌സിയെ വ്യാപാരമുദ്രകളുടെ ഏക സൂക്ഷിപ്പുകാരനാക്കി.<ref>{{Cite news|last=Radhakrishan|first=S. Anil|date=2021-06-20|title=LNG powered KSRTC bus service from Monday|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/lng-powered-ksrtc-bus-service-from-monday/article34864480.ece|access-date=2021-06-21|issn=0971-751X}}</ref> 2021 നവംബർ 9-ന്, കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയുടെ ദീർഘദൂര ബസുകൾ 10 വർഷത്തേക്ക് കാര്യക്ഷമമായി പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നതിനായി ഒരു സ്വതന്ത്ര കമ്പനിയായി കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി-സ്വിഫ്റ്റ് രൂപീകരിച്ചു.<ref>{{Cite web |agency=TNN|date=20 February 2021 |title=KSRTC-SWIFT comes into force {{!}} Thiruvananthapuram News |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/ksrtc-swift-comes-into-force/articleshow/81116673.cms |access-date=2022-05-24 |website=The Times of India |language=en}}</ref> == സംഘടനാ ഘടന == കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയുടെ മാനേജ്‌മെന്റിന്റെ മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്നത് ഒരു ഡയറക്ടർ ബോർഡാണ്. അതിൽ ചെയർമാൻ-കം-മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടർ (സി.എം.ഡി) ഉം കേരള സർക്കാർ നിയമിച്ച മറ്റ് ഡയറക്ടർമാരും ഉൾപ്പെടുന്നു. സംഘടനയുടെ ചീഫ് എക്സിക്യൂട്ടീവായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന സി.എം.ഡി. ദൈനംദിന പ്രവർത്തനങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള ഉത്തരവാദിത്തം അദ്ദേഹത്തിനാണ്. ===ഡയറക്ടർമാരുടെ ബോർഡ്=== {| class="wikitable" |+ ഡയറക്ടർ ബോർഡ് – KSRTC <ref>{{Cite web |title=കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ - keralartc.com |url=https://www.keralartc.com/directory/key-people |access-date=2025-04-20 |website=കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ - keralartc.com |language=en-US}}</ref> ! പേര് !! പദവി |- | [[സി. പി. ജോൺ|സി.പി. ജോൺ]]|| ഗതാഗത മന്ത്രി, [[കേരള സർക്കാർ]] |- | പി.ബി. നൂഹ്, [[ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ്|IAS]]|| സർക്കാർ സെക്രട്ടറി, ഗതാഗത വകുപ്പ് |- | പി.എസ്. പ്രമോജ് ശങ്കർ, [[ഇന്ത്യൻ ഓർഡനൻസ് ഫാക്ടറി സർവീസ്|IOFS]]|| [[ചെയർ (ഓഫീസർ)#പൊതു കോർപ്പറേഷനുകൾ|ചെയർമാൻ]] & [[ഡയറക്ടർ (ബിസിനസ്)#മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടർ|മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടർ]] |- | സി.എച്ച്. നാഗരാജു, [[ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസ്|ഐ.പി.എസ്]]|| ഡയറക്ടർ {{Small|(Transport Commissioner)}} |- | നെൽസൺ ജെ || ഡയറക്ടർ {{Small|(Additional Secretary, Finance Department)}} |- | കെ.എസ്. വിജയശ്രീ || ഡയറക്ടർ {{Small|(Additional Secretary, Transport Department)}} |- | ഡോ. സാംസൺ മാത്യു || ഡയറക്ടർ {{Small|([[National Transportation Planning and Research Centre]] (NATPAC))}} |- | എൻ. ജീവൻ || ഡയറക്ടർ {{Small|(Additional Law Secretary, Law Department)}} |} == ഫ്ലീറ്റ് == [[File:Electric bus KSRTC.jpg|thumb|ഇലക്ട്രിക് ബസ്]] കോർപ്പറേഷന്റെ കൈവശം വോൾവോ, സ്കാനിയ, അശോക് ലെയ്‌ലാൻഡ്, ടാറ്റ മോട്ടോഴ്‌സ്, ഐഷർ മോട്ടോഴ്‌സ്, ഭാരത്ബെൻസ് തുടങ്ങിയ കമ്പനികളുടെ ബസുകൾ അടങ്ങുന്ന 4,717 ബസുകൾ ഉണ്ട്.<ref>{{Cite web |date=2025-02-16 |title=KSRTC reports 1261 buses are over 15 years old; employees say real number exceeds 2,000 |url=https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/ksrtc-old-bus-count-dispute-employees-challenge-1261-claim-1.10347499 |access-date=2025-03-17 |website=English.Mathrubhumi |language=en}}</ref>കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയുടെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള വാഹനങ്ങൾ തിരുവനന്തപുരത്ത് ഒരു പ്രത്യേക ആർ.ടി.ഒയ്ക്ക് കീഴിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. അതിൽ കെ.എൽ -15 എന്ന രജിസ്ട്രേഷൻ സീരീസ് ഉൾപ്പെടുന്നു. === ഫ്ലീറ്റ് നമ്പറിംഗ് സംവിധാനം === കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.ക്ക് ഫ്ലീറ്റ് രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുന്നതിന് ഒരു പ്രത്യേക ആർ.ടി.ഒ (റീജിയണൽ ട്രാൻസ്പോർട്ട് ഓഫീസർ) ഉണ്ടെങ്കിലും, എല്ലാ ബസുകളിലും വാഹനത്തിന്റെ മുൻവശത്തുള്ള ഡിപ്പോ മാർക്കിനോട് ചേർന്ന് (ആന്തരിക തിരിച്ചറിയലിനായി) ബോണറ്റ് നമ്പറുകൾ ഉണ്ട്.<ref name=":6">{{Cite web|url=https://mvd.kerala.gov.in/|title=Kerala Motor Vehicle Department}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.platform7.in/2009/11/ksrtcs-fleet-number-demystified.html?m=1|title=KSRTC's fleet number: Demystified|website=www.platform7.in|date=8 November 2009 |access-date=2018-08-12}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.aanavandi.com/blog/specials/stories-with-ksrtc/serial-numbers-given-for-ksrtc-buses|title=Serial Numbers Given For KSRTC Buses|last=Bhakthan|first=Sujith|date=2015-07-31|work=Aanavandi Travel Blog|access-date=2018-08-12|language=en-US|archive-date=12 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180812151811/https://www.aanavandi.com/blog/specials/stories-with-ksrtc/serial-numbers-given-for-ksrtc-buses|url-status=dead}}</ref> ഒരു സാധാരണ ഫ്ലീറ്റ് നമ്പറായ RPE981 നെ മൂന്ന് ഭാഗങ്ങളായി തിരിക്കാം: RP, E, 981. ട്രാൻസ്പോർട്ട് എന്ന വാക്കിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞ വാഹന പരമ്പരയെ RP സൂചിപ്പിക്കുന്നു; ഓരോ സീരീസിലും 1,000 വാഹനങ്ങൾ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. 1960 കളിൽ, കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി അതിന്റെ ബസുകൾക്ക് സീരിയൽ നമ്പർ ടി നൽകാൻ തുടങ്ങി; ആദ്യത്തെ 1,000 ബസുകളെ ആർ പിന്തുടർന്നു. തുടർന്ന് എ, അങ്ങനെ പി സീരീസ് വരെ. ആവർത്തിച്ചുള്ള അക്ഷരങ്ങളും ഒ എന്ന അക്ഷരവും ഒഴിവാക്കി. പിന്നീട്, ബസ് സീരീസ് തിരിച്ചറിയാൻ രണ്ടക്ഷര കോമ്പിനേഷനുകൾ ഉപയോഗിച്ചു. ഓരോ സീരീസിലെയും 1,000-ാമത്തെ ബസിന് 1,000 ന്റെ ഗുണിതങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് നമ്പർ നൽകിയിരിക്കുന്നു. ഇത് കോർപ്പറേഷൻ ആരംഭിച്ച ആകെ ബസുകളുടെ എണ്ണത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.<ref name=":6" /><ref name=":7">{{Cite web|url=http://www.keralartc.com/html/vehicle.php|title=KeralaSRTC::Vehicle search|website=www.keralartc.com|access-date=2018-08-12|archive-date=26 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180826052241/http://www.keralartc.com/html/vehicle.php|url-status=dead}}</ref> {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed plainrowheaders unsortable" style="text-align:center" |- ||'''T''' ||1962 - 1966 |- ||'''R''' ||1966 - 1971 |- ||'''A''' ||1973 - 1978 |- ||'''N''' ||1979 - 1983 |- ||'''S''' ||1983 - 1986 |- ||'''P''' ||1986 - 1989 |- ||'''TR''' ||1989 – 1993 |- ||'''TA''' ||1993 – 1995 |- ||'''TN''' ||1995 – 1997 |- ||'''TS''' ||1997 – 2000 |- ||'''TP''' ||2000 – 2004 |- ||'''RT''' ||2004 – 2006 |- ||'''RR''' ||2006 – 2008 |- ||'''RA''' ||2008 – 2010 |- ||'''RN''' ||2010 – 2012 |- ||'''RS''' ||2012 – 2015 |- ||'''RP''' ||2015 - 2016 |- ||'''AT''' ||2016 - |} രണ്ടാമത്തെ ഭാഗം (ഉദാഹരണത്തിലെ E) ബോഡി വർക്ക് ചെയ്ത KSRTC വർക്ക്‌ഷോപ്പിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു, കൂടാതെ പൂർണ്ണമായും നിർമ്മിച്ചതും ഔട്ട്‌സോഴ്‌സ് ചെയ്തതുമായ ബോഡി വർക്ക് വാങ്ങിയ ബസുകളിൽ ഇത് കാണുന്നില്ല. KSRTCക്ക് അഞ്ച് വർക്ക്‌ഷോപ്പുകൾ സ്വന്തമായുണ്ട്: ഒരു സെൻട്രൽ, നാല് റീജിയണൽ:<ref name=":7" /> <ref name=":7" /> {| class="wikitable plainrowheaders unsortable" style="text-align:center" |- ! scope="col" style="background:lite blue;" | Code ! scope="col" style="background:lite blue;" | Workshop |- ||''C'' ||സെൻട്രൽ വർക്ക്ഷോപ്പ്, പാപ്പനംകോട്, തിരുവനന്തപുരം |- ||''M'' ||റീജിയണൽ വർക്ക്ഷോപ്പ്, മാവേലിക്കര |- ||''A'' ||റീജിയണൽ വർക്ക്ഷോപ്പ്, ആലുവ |- ||''E'' ||റീജിയണൽ വർക്ക്ഷോപ്പ്, എടപ്പാൾ |- ||''K'' ||റീജിയണൽ വർക്ക്ഷോപ്പ് കോഴിക്കോട് |- |} മൂന്നാം ഭാഗം പരമ്പരയിലെ വാഹന നമ്പറാണ്. ഈ സംവിധാനത്തിന് പുറമേ, 1997 മുതൽ 2003 വരെ എടപ്പാളിൽ നിർമ്മിച്ച 144 ബസുകൾക്ക് ഒരു TE നൽകി. അവരുടെ ഡിപ്പോയിലെ വാഹനങ്ങൾക്ക് D സീരീസിലും, ഓയിൽ ടാങ്കറുകൾക്ക് TT സീരീസിലുമാണ് നമ്പർ നൽകിയിരിക്കുന്നത്. കോർപ്പറേഷന്റെ കൈവശം AV നമ്പറുള്ള നിരവധി ആംബുലൻസുകൾ ഉണ്ട്. ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റു നാഷണൽ അർബൻ റിന്യൂവൽ മിഷന്റെ ഭാഗമായി വാങ്ങിയ ബസുകൾക്ക് JN നമ്പറാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. KSRTC സ്വിഫ്റ്റിന്റെ ബസുകൾക്ക് KS സീരീസിലാണ് നമ്പർ നൽകിയിരിക്കുന്നത്.<ref name=":7" /> == 2025 ഫ്ലീറ്റ് നവീകരണം == 2025-ൽ കെഎസ്ആർടിസിയിൽ 143 പുതിയ ബസുകൾ ഉൾപ്പെടുത്തി. 2025 ഓഗസ്റ്റ് 21-ന് ആനയറയിൽ നടന്ന ചടങ്ങിൽ മുഖ്യമന്ത്രി പിണറായി വിജയൻ വാഹനങ്ങൾക്ക് തുടക്കം കുറിച്ചു<ref>{{Cite news |date=2025-08-19 |title=KSRTC to launch 143 buses on Aug. 21 |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/ksrtc-to-launch-143-buses-on-aug-21/article69952253.ece |access-date=2025-09-05 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> == സർവ്വീസ് വിഭാഗങ്ങൾ == [[File:KSRTC Jnurom AC VOLVO bus at Angamaly bus station.JPG|thumb|right|250px|കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ ജനറം പദ്ധതിയിൽ കേരളത്തിനു ലഭിച്ച എ.സി. വോൾവോ ബസ്]] കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി-ക്ക് [[അശോക് ലെയ്‌ലാൻഡ്|അശോക് ലെയ്ലാൻഡ്]], [[ടാറ്റാ മോട്ടോർസ്]],ഐഷർ, വോൾവോ, സ്കാനിയ എന്നീ‍ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ബസ്സുകൾ ഉണ്ട് കൂടാതെ ഇലക്ട്രിക് CNG ബസുകളും വാങ്ങുന്നു ബസ്സുകളുടെ തരം ഇങ്ങനെ ആണ്. '''ഓർഡിനറി''' ചെറിയ ദൂരങ്ങളിൽ ഓടുന്ന സാധാരണ സർവ്വീസുകളാണിവ. സൂപ്പർ ക്ലാസ്സ് ബസ്സുകളുടെ പെർമിറ്റ് കാലാവധി കഴിയുമ്പോൾ അവ ഓർഡിനറി സർവ്വീസുകൾക്ക് വേണ്ടി തയ്യാറാക്കുന്നു. അതിനാൽ പഴക്കം ചെന്ന ബസുകൾ ഈ വിഭാഗത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഫീഡർ സർവ്വീസുകൾ ഓർഡിനറിയിൽപ്പെടുന്നു. പലപ്പോഴും ഗ്രാമ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഓർഡിനറി സർവീസ് മാത്രമാണ് ഉണ്ടാവുക. '''ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ''' ദീർഘദൂരത്തിലുള്ള സർവ്വീസുകൾക്ക് ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നതാണ് ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ. ഓർഡിനറിയെ അപേക്ഷിച്ച് ഇവ നിർത്തുന്ന സ്ഥലങ്ങൾ കുറവാണ്. മഞ്ഞയും ചുവപ്പും ചേർന്ന നിറങ്ങൾ ആണ് ഇവയ്ക്ക്. ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ് , ലോ ഫ്ലോർ, ടൗൺ ടു ടൗൺ ബസ്സുകൾ ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചറുകളിൽപ്പെടുന്നു. ഇവ വ്യത്യസ്ത നിറങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ ചാർജ് ഓർഡിനറിയേക്കാൾ കൂടുതൽ ആണ്. എന്നാൽ ഓർഡിനറി ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ്പ്‌ ബസ് സ്റ്റോപ്പുകൾ കുറവാണെങ്കിലും ഓർഡിനറിയുടെ ചാർജിൽ തന്നെയാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. അനന്തപുരി, വേണാട്, മലബാർ തുടങ്ങിയവയും ഈ വിഭാഗത്തിൽ വരുന്നു. '''സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ്''' വളരെ കൂടിയ ദൂരത്തേയ്ക്ക് സർവ്വീസ് നടത്തുന്ന വാഹനങ്ങളാണിവ. അതിവേഗം നിഷ്കർച്ചിട്ടുള്ള ഈ ബസ്സുകൾ ഏറ്റവും പ്രധാന സ്ഥലങ്ങളിൽ നിർത്തുന്നതാണ്. മഞ്ഞയും ചുവപ്പും നിറത്തിലുള്ള ഇവ പൊതുവെ കാണാൻ മനോഹരമാണ്. ശീതീകരണ സംവിധാനമുള്ള ലോഫ്ലോർ, സന്ദേശവാഹിനി ഇവയൊക്കെ സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റുകളാണ്. '''സൂപ്പർ ഡീലക്സ്''' ഉയർന്ന യാത്രാ സൗകര്യങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തി ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ ട്രെയിനുകളേക്കാൾ വേഗത്തിൽ യാത്രക്കാരെ ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്ത് എത്തിക്കുന്നതിനുദ്ദേശിച്ചു തുടങ്ങിയതാണിവ. മിന്നൽ സർവ്വീസ്, സിൽവർ ലൈൻ ജെറ്റ് സർവീസുകളുടെ പരിഷ്കരിച്ച പതിപ്പാണ്. '''സൂപ്പർ എക്സ്പ്രസ്സ്''' പച്ച നിറമുള്ള സൂപ്പർ ക്ലാസ്സ് ബസ്സുകളാണിത്. ഇടയ്ക്ക് നിർത്തിവച്ചിരുന്നെങ്കിലും പുനരാരംഭിച്ചു. അൻപതോളം ബസ്സുകൾ ഈ സർവ്വീസുകൾ നടത്തുന്നുണ്ട്. കൂടാതെ ഗരുഡ,ഗരുഡ മഹാരാജ,വെസ്റ്റിബ്യൂൾ, എന്ന പേരുകളുള്ള ബസ്സുകളും സർവ്വീസിലുണ്ട്. {| class="wikitable" ! തരം !! align="right" | എണ്ണം |- | അശോക് ലയലാൻഡ് || align="right" | 2940{{തെളിവ്}} |- | റ്റാറ്റാ മോട്ടോഴ്സ് || align="right" | 1562{{തെളിവ്}} |- | ഐഷർ || align="right" | 200{{തെളിവ്}} |- |[[വോൾ‌വോ]] ആഡംബര ബസ്സുകൾ || align="right" | 11{{തെളിവ്}} |- | സ്കാനിയ ആഡംബര ബസ്സുകൾ || align="right" | 18{{തെളിവ്}} |- ! ആകെ !! 4731 |} [[ചിത്രം:Double Decker Bus Kochi.JPG|thumb|left|രണ്ടു നിലയുള്ള ബസ്, കൊച്ചി]] * ഇതിൽ 2124 ബസ്സുകൾ ( 45.15 % ) 7 വർഷത്തിനു മുകളിൽ പ്രായം ഉള്ളവയാണ് * 366 ബസ്സുകൾ ( 7.78 % ) 10 വർഷത്തിനു മുകളിൽ പ്രായം ഉള്ളവയാണ്. ഇവയെ സേവനത്തിൽ നിന്നും നീക്കം ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. == ഓഫീസുകളും ഡിപ്പോകളും == === ഹെഡ് ഓഫീസ് === * ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് ഭവൻ, കിഴക്കേ കോട്ട, തിരുവനന്തപുരം === ഡിപ്പോകൾ === [[File:KSRTC Kozhikode.jpg|thumbnail|കോഴിക്കോട് കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി ബസ് സ്റ്റേഷൻ]] # [[ആറ്റിങ്ങൽ]] ദേശീയപാതയിൽ # [[ആലപ്പുഴ]] # [[ആലുവ]] റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനടുത്ത് # [[ചങ്ങനാശ്ശേരി]] # [[ചെങ്ങന്നൂർ]] # [[ചേർത്തല]] # [[എറണാകുളം]] # [[കണ്ണൂർ]] # [[കാസർഗോഡ്]] # [[കായംകുളം]] # [[കൊല്ലം]] # [[കൊട്ടാരക്കര]] # [[കോട്ടയം]] # [[കോഴിക്കോട്]] പുതിയ സ്റ്റാൻ്റിനടുത്ത് മാവൂർ റോഡിൽമാ # [[മൂവാറ്റുപുഴ]] # [[നെടുമങ്ങാട്]] # [[നെയ്യാറ്റിൻകര]] # [[പാലാ]] # [[പാലക്കാട്]], മിഷൻ സ്കൂളിന് സമീപം # [[പാപ്പനംകോട്]] # [[പത്തനംതിട്ട]] # [[പെരുമ്പാവൂർ]] വുത്താകൃതിയിൽ കെട്ടിടം # [[സുൽത്താൻ ബത്തേരി]] # [[തിരുവല്ല]] # [[തൃശ്ശൂർ]] റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ കൊക്കാല ഭാഗത്ത് # തിരുവനന്തപുരം സെൻട്രൽ, തമ്പാനൂരിൽ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷന് എതിർവശം # തിരുവനന്തപുരം സിറ്റി # [[വിഴിഞ്ഞം]] # [[വെഞ്ഞാറമൂട്]] === സബ് ഡിപ്പോകൾ === {{Div col begin|4}} # [[അടൂർ]] # [[അങ്കമാലി]] ദേശീയപാതയിൽ # [[ചടയമംഗലം]] # [[ചാലക്കുടി]] ടൗണിൽ # [[ചാത്തന്നൂർ]] # [[ചിറ്റൂർ]] # [[ഈരാറ്റുപേട്ട]] # [[ഗുരുവായൂർ]] # [[ഹരിപ്പാട്]] # [[കൽപറ്റ|കല്പറ്റ]] # [[കണിയാപുരം]] # [[കരുനാഗപ്പള്ളി]] # [[കാട്ടാക്കട]] # [[കട്ടപ്പന]] # [[കിളിമാനൂർ]] # [[കോതമംഗലം]] # [[കുമളി]] # [[മാള]] # [[മലപ്പുറം]], കുന്നുമ്മലിൽ # [[മാനന്തവാടി]] # [[മാവേലിക്കര]] # [[വടക്കൻ പറവൂർ|നോർത്ത് പറവൂർ]] # [[പാറശ്ശാല]] # [[പത്തനാപുരം]] # [[പയ്യന്നൂർ]] # [[പെരിന്തൽമണ്ണ]] ടൗണിൽ രാമദാസ് ആശുപത്രി ഭാഗത്ത് # [[പേരൂർക്കട]] # [[പിറവം]] # [[പൊൻകുന്നം]] # [[പൊന്നാനി]] # [[പൂവാർ]] # [[പുനലൂർ]] # [[തലശ്ശേരി]] # [[താമരശ്ശേരി]] # [[തൊടുപുഴ]] # [[തൊട്ടിൽപ്പാലം]] # [[വൈക്കം]] # [[വെള്ളനാട്]] # [[വെള്ളറട]] # [[വെഞ്ഞാറമ്മൂട്]] # വികാസ് ഭവൻ # [[വിതുര]] # [[നിലമ്പൂർ]] # [[മണ്ണാർക്കാട്]] നെല്ലിപ്പുഴ ജംക്ഷനിൽ {{Div col end}} === ഓപ്പറേറ്റിങ്ങ് ഡിപ്പോകൾ === {{Div col begin|4}} # [[ആര്യനാട്]] # [[ആര്യങ്കാവ്]] # [[എടത്വാ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|എടത്വ]] # [[എരുമേലി]] # [[ഇരിഞ്ഞാലക്കുട]] # [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ]] # [[കുളത്തൂപ്പുഴ]] # [[മല്ലപ്പള്ളി]] # [[മൂലമറ്റം]] # [[മൂന്നാർ]] # [[പാലോട്]] # [[പന്തളം]] # [[ശാസ്താംകോട്ട]] # [[പുതുക്കാട്]] # [[തിരുവമ്പാടി]] # [[വടകര]] # [[വടക്കഞ്ചേരി]] # [[നെടുങ്കണ്ടം]] # [[കൂത്താട്ടുകുളം]] # [[കോന്നി]] {{Div col end}} പുതിയതായി ഓപ്പറേറ്റിംഗ് ഡിപ്പോകൾ സ്ഥാപിക്കാൻ സാധ്യതയുള്ള നഗരങ്ങൾ.. മഞ്ചേരി, നെന്മാറ, പട്ടാമ്പി കൊണ്ടോട്ടി ഷോർണൂര്ഒറ്റപ്പാലം,ചെർപുളശേരി, പരപ്പനങ്ങാടി,വളാഞ്ചേരി, കളമശ്ശേരി === വർക്ക്ഷോപ്പുകൾ === # [[പാപ്പനംകോട്]] (മുഖ്യ വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[മാവേലിക്കര]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[ആലുവ]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[എടപ്പാൾ]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[കോഴിക്കോട്]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) === ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം === കെ എസ് ആർ ടി സി യിലെ വിവിധ വിഭാഗം ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കും, ജീവനക്കാർക്കും അതതു തസ്തികപ്രകാരമുള്ള ജോലിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ആവശ്യമായ പരിശീലനം നൽകുന്നതിന് 3 ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്. * തിരുവനന്തപുരം (ആസ്ഥാന ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, അട്ടക്കുളങ്ങര.) * അങ്കമാലി (പ്രാദേശിക ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, അങ്കമാലി ബസ് സ്റ്റേഷൻ ) * എടപ്പാൾ (പ്രാദേശിക ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്, എടപ്പാൾ) == നിരത്തിലിറങ്ങുന്ന പുതിയ സർവ്വീസുകൾ == [[File:New sleeper bus of KSRTC.jpeg|thumb|AC സ്ലീപ്പർ ബസ്]] * '''അനന്തപുരി സിറ്റി ഫാസ്റ്റ്''' : 140 *'''ജനറം വോൾവോ ഏസി ലോഫ്ലോർ''' *'''ജനറം ടാറ്റാ മാർക്കോപോളോ നോൺ ഏസി ലോഫ്ലോർ''' *'''ജനറം ലെയ്ലാന്റ് നോൺ ഏസി ലോഫ്ലോർ''' *'''രാജധാനി റിങ് റോഡ് സർവീസ്''' :10 *'''ഗരുഡ കിങ് ക്ലാസ് - വോൾവോ മൾട്ടി ആക്സിൽ ''': 9 *''' ഗരുഡ മഹാരാജ - സ്കാനിയ മൾട്ടി ആക്സിൽ''' :18 *'''ഗരുഡ സഞ്ചാരി - വോൾവോ''' 2 *'''ഗജരാജ് - വോൾവോ B11R മൾട്ടി ആക്സിൽ സ്ലീപ്പർ : 8''' *'''മിന്നൽ''' '''സൂപ്പർ എയർ ഡീലക്സ്''' * '''വെസ്റ്റിബ്യൂൾ''' ''': 1''' *'''സിറ്റി റൈഡ് ഇലക്ട്രിക് ഡബിൾ ഡക്കർ : 2''' == പലവക == * കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ്സുകൾ ദിവസവും സഞ്ചരിക്കുന്ന ദൂരം മുൻപ് 12,00,000 ആയിരുന്നത് ഇപ്പോൾ 14,22,546 ആക്കി ഉയർത്തിയിരിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.keralartc.com/html/aboutus.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2007-07-09 |archive-date=2018-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180625184242/http://www.keralartc.com/html/aboutus.html |url-status=dead }}</ref> * ദിവസവും 4232 പുനർ‌നിർണ്ണയിച്ച യാത്രകൾ ആണ് ഉള്ളത്. 4704 ബസ്സുകൾ ദിവസവും യാത്ര നടത്തുന്നു. * ഒരു ദിവസം കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ്സുകളിൽ ശരാശരി 31.45 ലക്ഷം യാത്രികർ സഞ്ചരിക്കുന്നു{{തെളിവ്}} ഗ്രാമ പഞ്ചായത്തുകൾ ഇന്ധന ചെലവ് വഹിക്കുന്ന ഗ്രാമവണ്ടി പദ്ധതി ആരംഭിച്ചു ഇലക്ടിക് ബസുകൾ വാങ്ങി ഓർഡിനറി സർവീസുകൾ ഘട്ടം ഘട്ടമായി ഫോസിൽ ഇന്ധന മുക്തമാക്കും പരമാവധി ബസുകൾ ഡിപ്പോ ഇല്ലാത്ത സ്ഥലങ്ങളിൽ സ്റ്റേ ചെയ്യുന്ന ബസ്സുകൾ ആക്കുന്നു == ചിത്രശാല == <gallery> File:KSRTC Scania Maharaja RP 666.jpg|thumb|ഗരുഡ മഹാരാജ സ്കാനിയ ബസ് File:Kerala RTC.jpg|ഗരുഡ കിംഗ് ക്ലാസ് വോൾവോ ബസ് KSRTC orninary bus.JPG|ഓഡിനറി File:Double Ducker Ksrtc bus from Angamaly bus stand.jpg | രണ്ട് തട്ടുള്ള ബസ്സ് അങ്കമാലിയിൽനിന്നും K.S.R.T.C.Bus.jpg|വേണാട് KSRTC "fast passenger".JPG|ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ KSRTC superfast.JPG|സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ് Kerala State RTC Super Express side view.JPG|സൂപ്പർ എക്സ്പ്രസ്സ് Ksrtc ac bus ernakulam.JPG|ടാറ്റ ഗ്ലോബസ് എ.സി എയർബസ് File:KURTC Volvo AC Low floor bus.jpg|thumb|വോൾവോ എസി ലോഫ്ലോർ ബസ് Ashlok Leyland old Indian bus.jpg|പഴയ തലമുറയിൽ പെട്ട ഒരു വണ്ടി KSRTC GARUDA SANCHARI VOLVO BUS IN TRAFFIC BLOCK.jpg|thumb|ഗരുഡ സഞ്ചാരി സിംഗിൾ ആക്സിൽ വോൾവോ ബസ് File:JN 548 Wayanad.jpg|thumb|ലെയ്ലാൻഡ് നോൺ എസി ലോഫ്ലോർ ബസ് </gallery> == പുറം കണ്ണികൾ == {{commonscat|Kerala State Road Transport Corporation|കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി}} * [http://www.keralartc.com/ ഔദ്യോഗിക സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231105161733/https://keralartc.com/ |date=2023-11-05 }} == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist|2}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ബസ്സ് കമ്പനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ റോഡ് ഗതാഗതം]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഗതാഗതം]] [[വർഗ്ഗം:കേരള സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള കമ്പനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ_പൊതുമേഖലാ_സ്ഥാപനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ആസ്ഥാനമായുള്ള കമ്പനികൾ]] bfd14e8xroy9td6vdmnjwf0mzt052a7 4652112 4652111 2026-08-01T10:46:33Z Meenakshi nandhini 99060 /* 2025 ഫ്ലീറ്റ് നവീകരണം */ 4652112 wikitext text/x-wiki {{Div col end}}{{Infobox company | name = കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി | company_logo = [[File:Kerala State Road Transport Corporation logo.png|200px]] | type = [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിന്റെ]] ഗതാഗത മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലുള്ള പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനം | foundation = | location_city = [[തിരുവനന്തപുരം]], [[കേരളം]] | location_country = [[ഇന്ത്യ]] | location = | locations = <!--# of locations--> | key_people = പ്രമോദ് ശങ്കർ | area_served = കേരളം, തമിഴ്‌നാട്, കർണ്ണാടക | industry = [[പൊതു ഗതാഗത ബസ് സർവീസ്]] | products = [[Bus transport]], ചരക്ക് നീക്കം, Services | services = വോൾവോ എസി എയർബസ്, സ്കാനിയ എയർ ബസ് ,ഗരുഡ കിംങ് ക്ലാസ്, ഗരുഡ മഹാരാജ , സൂപ്പർ എയർ ഡീലക്സ് (മിന്നൽ) എയർ ബസ്, സൂപ്പർ ഡീലക്സ് എയർ ബസ്, ശബരി സൂപ്പർ ഡീലക്സ് എയർ ബസ്, സൂപ്പർ എക്സ്പ്രസ്, സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ്, ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ്പ് ഫാസ്റ്റ് പാസഞ്ചർ, ഫാസ്റ്റ് പാസഞ്ചർ, വേണാട്, മലബാർ, തിരുകൊച്ചി, അനന്തപുരി ഫാസ്റ്റ്, രാജധാനി,ടൗൺ ടു ടൗൺ, പോയിന്റ് ടു പോയിൻറ്, ഡബിൾ ഡക്കർ ,വെസ്റ്റിബ്യൂൾ, ലിമിറ്റഡ് സ്‌റ്റോപ്പ് ഓർഡിനറി, ഓർഡിനറി, പിങ്ക് ബസ് (ലേഡീസ് ഒൺലി) ,JNRUM എ.സി.ലോഫ്ലോർ, JNRUM നോൺ എ.സി.ലോഫ്ലോർ | revenue = | operating_income = | net_income = | num_employees = | divisions = | subsid = [[കേരള അർബൻ റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപറേഷൻ]]<ref name="kurtc">{{Cite news|url = http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/all-jnnurm-buses-to-be-brought-under-kurtc/article6534522.ece|title = All JNNURM buses to be brought under KURTC|last = |first = |date = October 26, 2014|work = The Hindu |access-date = 20 Jan 2015}}</ref> | slogan = | homepage = [http://www.keralartc.com keralartc.com] | dissolved = | footnotes = കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ | intl = Yes | Native name = ആനവണ്ടി. }} [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 3z.jpg|പകരം=കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ|ലഘുചിത്രം]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 2z.jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 1z.jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 10z.jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 11z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 12z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 13z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 14z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 15z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ തിരുവനന്തപുരം. വളപ്പിൽ നട്ട് പരിപാലിക്കുന്ന ഒരു [[ആര്യവേപ്പ്]] Neem tree ശാസ്ത്രീയ നാമം Azadirachta indica കുടുംബം Meliaceae.]] {{prettyurl|Kerala State Road Transport Corporation}} {{For|കർണാടക സംസ്ഥാനത്തെ ട്രാൻസ്പോർട് കോർപ്പറേഷനെക്കുറിച്ചറിയാൻ|കർണാടക സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ}} <!--[[ചിത്രം:KSRTC bustand TDPZA.jpg|thumb|200px|right|കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ് സ്റ്റാന്റ്, [[തൊടുപുഴ]]]]--> [[കേരള സർക്കാർ]] നടത്തുന്ന [[ബസ്]] കമ്പനി ആണ് '''കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ''' ({{lang-en|Kerala State Road Transport Corporation - KSRTC}}) (കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി - കേരള സംസ്ഥാന നിരത്ത് ഗതാഗത സംസ്ഥാപിത സംഘം). ''ആനവണ്ടി'' എന്ന ഇരട്ടപേരിൽ അറിയപെടുന്ന സംസ്ഥാന ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ഏറ്റവും പഴയ ബസ് കമ്പനികളിൽ ഒന്നാണ് പൊതു മേഖലാ സ്ഥാപനമായ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി{{തെളിവ്}}. നിശ്ചിത തുക നൽകി ടിക്കറ്റ് എടുത്തു മാത്രമേ ഇവയിൽ യാത്ര ചെയ്യാൻ സാധിക്കുകയുള്ളൂ. ഇവയുടെ ഓർഡിനറി സർവീസുകളിൽ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് ചിലവ് കുറഞ്ഞ രീതിയിൽ യാത്ര ചെയ്യാൻ സാധിക്കും. വരുമാനവും ചിലവുകളും തമ്മിൽ യോജിച്ചു പോകാത്തതിനാൽ ഈ സ്ഥാപനം കാര്യമായ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി നേരിട്ടിരുന്നു. ഇത് സ്ഥാപനത്തിന്റെ നടത്തിപ്പിനെയും ജീവനക്കാരുടെ ശമ്പള വിതരണത്തെയും സാരമായി ബാധിച്ചിരുന്നു. എങ്കിലും സർക്കാർ സഹായം പലപ്പോഴും ലഭിക്കുന്നതായി കാണാം. ഗതാഗത മന്ത്രിക്കാണ് സ്ഥാപനത്തിൻ ചുമതല. നിലവിൽ പത്തനാപുരം MLA ഗണേഷ് കുമാർ ആണ് ഗതാഗതമന്ത്രി[[പ്രമാണം:Kerala RTC.jpg|ലഘുചിത്രം|KSRTC Bus in Mysore]] == ചരിത്രം == [[ചിത്രം:Old photo of KSRTC Bus Station.jpg|thumb|left|തൃശ്ശൂരിലെ ബസ് ഡിപ്പോ, ഒരു പഴയ ചിത്രം]] <!--[[ചിത്രം:ചാലക്കുടി-സൌത്ത്-ജങ്ഷൻ.jpg|thumb|200px|കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ് - [[ചാലക്കുടി]] കവലയിൽ]]--><!----> 1936 ൽതിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റേറ്റ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് ഡിപാർട്ട്മെന്റ് എന്ന പേരിൽ തിരുവിതാംകൂറിലെ അവസാനത്തെ രാജാവായിരുന്ന ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ആണ് KSRTC സ്ഥാപിച്ചത്. ഇന്ത്യയിൽ ഒരു രാജാവ് സ്ഥാപിച്ച സർക്കാർ ബസ് കമ്പനി എന്ന അപൂർവത KSRTC ക്ക് മാത്രം. ലണ്ടൻ പാസഞ്ജർ ട്രാൻസ്പോർട്ട് ബോർഡിന്റെ അസിസ്റ്റന്റ് ഓപറേറ്റിങ്ങ് സൂപറിന്റെൻഡെന്റ് ആയിരുന്ന [[ഇ.ജി. സാൾട്ടർ]] [[1937]] [[സെപ്റ്റംബർ 20|സെപ്റ്റംബർ 20-നു]] ഗതാഗതവകുപ്പിന്റെ സൂപറിന്റെൻഡെന്റ് ആയി അവരോധിക്കപ്പെട്ടു. [[തിരുവനന്തപുരം]] - [[കന്യാകുമാരി]], [[പാലക്കാട്]] - [[കോയമ്പത്തൂർ]] തുടങ്ങിയ പ്രധാന അന്തർ സംസ്ഥാന പാതകൾ ദേശസാൽക്കരിച്ചതോടെ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. വളർന്നു. [[ഇംഗ്ലണ്ട്|ഇംഗ്ലണ്ടിൽ]] നിന്ന് ഇറക്കുമതി ചെയ്ത, കോമറ്റ് ഷാസിയിൽ പെർകിൻസ് ഡീസൽ എഞ്ജിൻ ഘടിപ്പിച്ച 60 ബസ്സുകളായിരുന്നു ആദ്യത്തെ ബസ്സുകളുടെ ശ്രേണി. സാൾട്ടറുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ തിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റേറ്റ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് ഡിപാർട്ട്മെന്റ് ജീവനക്കാർ തന്നെയായിരുന്നു ബസ്സുകളുടെ ബോഡി നിർമ്മിച്ചത്. തിരുവനന്തപുരം - കന്യാകുമാരി പാത ദേശസാൽക്കരിച്ചതിനാൽ സ്വകാര്യ ഗതാഗത സ്ഥാപനങ്ങളിൽ നിന്ന് ജോലി നഷ്ടപ്പെടാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ളവർക്ക് കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയിൽ അന്ന് നിയമനത്തിന് മുൻ‌ഗണന നൽകി. അന്ന് ജീവനക്കാരെ തിരഞ്ഞെടുത്ത രീതി ഇന്നും കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയിൽ ജീവനക്കാരെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിന് പിന്തുടരുന്നു.നൂറോളം ജീവനക്കാരെ ഇൻസ്പെക്ടർമാരും കണ്ടക്ടർമാരുമായി നിയമിച്ചുകൊണ്ടാണ് ഗതാഗത വകുപ്പ് ആരംഭിച്ചത്. സംസ്ഥാന മോട്ടോർ സർവ്വീസ് ശ്രീ [[ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ|ചിത്തിരതിരുന്നാൾ മഹാരാജാവ്]] [[1938]], [[ഫെബ്രുവരി 20]]-ന്<ref>{{cite news|title = കവർസ്റ്റോറി|url = http://www.madhyamam.com/weekly/372|publisher = [[മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]] ലക്കം 685|date = 2011 ഏപ്രിൽ 11|accessdate = 2013 മാർച്ച് 12|language = മലയാളം}}</ref> ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന [[സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ|സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ]] ആശയമായിരുന്നു സർക്കാർ വകയിലെ ബസ് സർവീസ്.<ref>{{cite news|title = മൂക്കുള്ള ബസ്സും മുക്കാചക്രവും|url = http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/ftrackContentView.do?contentId=17411975&tabId=17&BV_ID=@@@|publisher = മലയാളമനോരമ|date = 2014 ഓഗസ്റ്റ് 25|accessdate = 2014 ഓഗസ്റ്റ് 25|language = മലയാളം|archiveurl = https://web.archive.org/web/20140825103131/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/ftrackContentView.do?contentId=17411975&tabId=17&BV_ID=@@@|archivedate = 2014-08-25|url-status = dead}}</ref> മഹാരാജാവും ബന്ധുജനങ്ങളുമായിരുന്നു ഉദ്ഘാടനയാത്രയിലെ യാത്രക്കാർ. സാൾട്ടർ തന്നെയായിരുന്നു ആദ്യയാത്രയിലെ ഡ്രൈവർ. ഈ ബസ്സും മറ്റ് 33 ബസ്സുകളും കവടിയാർ നഗരത്തിലൂടെ ഘോഷയാത്രയായി ഓടിയത് അന്ന് ആകർഷകമായ കാഴ്ചയായിരുന്നു. [[ചിത്രം:എറണാകുളത്തെ ബോട്ട് ജെട്ടി (1950).jpg|thumb|left|എറണാകുളം ജട്ടിയിൽ നിർത്തിയിട്ടിരിക്കുന്ന ബസ്സുകൾ (1950)]] റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ നിയമം [[1950|1950-ൽ]] നിലവിൽ വന്നതിനെ തുടർന്ന് കേരള സർക്കാർ [[1965|1965-ൽ]] കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. നിയമങ്ങൾ (സെക്ഷൻ 44) നിർമ്മിച്ചു. ഈ വകുപ്പ് 1965 [[ഏപ്രിൽ 1|ഏപ്രിൽ 1-നു]] ഒരു സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനമാക്കി. [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിന്റെ]] വിജ്ഞാ‍പന പ്രകാരം '''കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ''' 1965 [[മാർച്ച് 15|മാർച്ച് 15-നു]] സ്ഥാപിതമായി. === തിരുവിതാംകൂർ സംസ്ഥാന ഗതാഗത വകുപ്പ് === കേരള സംസ്ഥാന രൂപീകരണത്തിന് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പാണ് കോർപ്പറേഷന്റെ ചരിത്രം ആരംഭിക്കുന്നത്. ഇത് സർക്കാർ നടത്തുന്ന ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും പഴയ പൊതു റോഡ് ഗതാഗത സേവനങ്ങളിലൊന്നായി ഇതിനെ മാറ്റുന്നു. നിലവിലുള്ള പൊതുഗതാഗത സംവിധാനം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനായി, കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയുടെ മുൻഗാമിയായ തിരുവിതാംകൂർ സംസ്ഥാന ഗതാഗത വകുപ്പ് (ടി.എസ്.ടി.ഡി) സ്ഥാപിക്കാൻ രാജാവ് ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമ വർമ്മയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള തിരുവിതാംകൂർ സർക്കാർ തീരുമാനിച്ചു. <ref>[http://www.natgeotraveller.in/web-exclusive/web-exclusive-month/kerala-bus-journey/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150414040442/http://www.natgeotraveller.in/web-exclusive/web-exclusive-month/kerala-bus-journey/|date=14 April 2015}}</ref><ref>{{Cite news |last=Pradeep |first=K |date=2014-02-19 |title=When the buses drove in |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/society/when-the-buses-drove-in/article5706345.ece |access-date=2023-02-19 |issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite book|title=[[Travancore State Manual]]|last=Nagam Aiya|first=V|publisher=Nabu Press|year=2011|volume=1|orig-year=1901}}</ref> തുടക്കത്തിൽ, വകുപ്പ് ഇംഗ്ലണ്ടിൽ നിന്ന് 60 കൊമർ പിഎൻഎഫ്3 ചേസിസ് ഇറക്കുമതി ചെയ്തു. ലണ്ടൻ പാസഞ്ചർ ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് ബോർഡിന്റെ അന്നത്തെ അസിസ്റ്റന്റ് ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സൂപ്രണ്ടായിരുന്ന ഇ.ജി. സാൾട്ടറുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ, ഇറക്കുമതി ചെയ്ത ചേസിസിൽ പെർകിൻസ് ലിങ്ക്സ് ഡീസൽ എഞ്ചിനുകൾ ഘടിപ്പിച്ചു. ബസ് ബോഡികൾ ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റ് ജീവനക്കാരാണ് നിർമ്മിച്ചത്. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാൻ സി. പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ പ്രാദേശിക മരം ഉപയോഗിക്കണമെന്ന് നിർബന്ധിച്ചു. ബോഡി ഷോപ്പ് (സാൾട്ടറുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ) ആദ്യം ചക്കായിലായിരുന്നു. പിന്നീട് പാപ്പനംകോട്ടിലേക്ക് മാറ്റി. സാൾട്ടറിന്റെ പരീക്ഷണാത്മക ബോഡി ഡിസൈൻ ബാക്കിയുള്ള ബസുകളിൽ സ്റ്റാൻഡേർഡ് ആയി മാറി.<ref name=":3">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/society/when-the-buses-drove-in/article5706345.ece|title=When the buses drove in|last=PRADEEP|first=K.|date=2014-02-19|work=The Hindu|access-date=2018-07-31|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://archive.commercialmotor.com/article/21st-January-1938/9/british-oilers-inaugurate-state-owned-service-in-i|title=British Oilers inaugurate State-owned Service in India {{!}} 21st January 1938 {{!}} The Commercial Motor Archive|website=archive.commercialmotor.com|access-date=2018-07-31|archive-date=31 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180731183528/http://archive.commercialmotor.com/article/21st-january-1938/9/british-oilers-inaugurate-state-owned-service-in-i|url-status=dead}}</ref> തിരുവനന്തപുരം-കന്യാകുമാരി റൂട്ടിലെ മിക്ക സ്വകാര്യ ഓപ്പറേറ്റർമാരും റോഡുകൾ ദേശസാൽക്കരിച്ചപ്പോൾ അടച്ചുപൂട്ടേണ്ടിവന്നു. കൂടാതെ പരിചയസമ്പന്നരായ നിരവധി ഡ്രൈവർമാർക്കും കണ്ടക്ടർമാർക്കും ഇൻസ്പെക്ടർമാർക്കും ജോലി നഷ്ടപ്പെട്ടു. ടിഎസ്ടിഡി അവരെ നിയമിച്ചു. 81 അപേക്ഷകരിൽ നിന്ന് 60 പേരെ സാൾട്ടർ തിരഞ്ഞെടുത്തു. ബിരുദമുള്ള നൂറോളം അപേക്ഷകർ ഇൻസ്പെക്ടർമാരായും കണ്ടക്ടർമാരായും ജോലി ചെയ്തു.<ref name=":4">{{Cite web|url=http://www.keralartc.com/html/history.html|title=KeralaSRTC::History|website=www.keralartc.com|access-date=2018-07-31|archive-date=26 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180726121159/http://www.keralartc.com/html/history.html|url-status=dead}}</ref> 1938 ഫെബ്രുവരി 20-ന് മഹാരാജ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ (കുടുംബാംഗമായ കേണൽ ഗോദവർമ്മ രാജയും മറ്റ് വിശിഷ്ട വ്യക്തികളും) കവടിയാർ സ്‌ക്വയറിലേക്കുള്ള മെയിൻ റോഡിലൂടെ ആദ്യത്തെ ബസിൽ സഞ്ചരിച്ചു. സാൾട്ടർ ആണ് ബസ് ഓടിച്ചത്. 33 ബസുകളുടെ ഒരു കൂട്ടവും വലിയൊരു ജനക്കൂട്ടവും ആഘോഷത്തിൽ പങ്കുചേർന്നു. 1938 ഫെബ്രുവരി 21-ന് തിരുവനന്തപുരത്ത് നിന്ന് കന്യാകുമാരിയിലേക്ക് ആദ്യത്തെ ബസ് സർവീസ് നടത്തി. <ref>{{Cite news|url=https://www.ndtv.com/kerala-news/public-road-transport-service-in-kerala-turns-77-741029?amp=1&akamai-rum=off|title=Public Road Transport Service in Kerala Turns 77|work=NDTV.com|access-date=2018-07-31}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/150220/nation-current-affairs/article/public-road-transport-service-kerala-turns-77|title=Public road transport service in Kerala turns 77|website=[[Deccan Chronicle]]|date=21 February 2015 |language=en|access-date=2018-07-31}}</ref> ആദ്യകാല ബസുകളിൽ 23 തുകൽ സീറ്റുകളുണ്ടായിരുന്നു. പിൻഭാഗത്തുകൂടിയായിരുന്നു പ്രവേശനം, ബസുകൾക്ക് മധ്യഭാഗത്ത് ഒരു ഇടനാഴിയും ഉണ്ടായിരുന്നു. പത്ത് ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് സീറ്റുകൾ മുൻവശത്തായിരുന്നു. ഷെഡ്യൂളുകൾ, നിരക്കുകൾ, സ്റ്റോപ്പുകൾ എന്നിവ പരസ്യപ്പെടുത്തി. നിയുക്ത ഏജന്റുമാർക്ക് സാധനങ്ങൾ എത്തിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു പാഴ്സൽ സേവനം ആരംഭിച്ചു. കണ്ടക്ടർമാർ വെളുത്ത തൊപ്പിയോടുകൂടിയ കാക്കി വസ്ത്രവും, ഇൻസ്പെക്ടർമാർ കാക്കി വസ്ത്രവും ധരിച്ചിരുന്നു. ടിക്കറ്റ് നൽകാൻ കണ്ടക്ടർമാർക്ക് യന്ത്രങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. പിന്നീട് ഡോഡ്ജ്, ഫാർഗോ, ബെഡ്ഫോർഡ്, ഷെവർലെ എന്നിവർ ബസുകൾ നിർമ്മിച്ചു.<ref name=":3" /> തിരുവനന്തപുരം-നാഗർകോവിൽ, നാഗർകോവിൽ-കന്യാകുമാരി, നാഗർകോവിൽ-കൊളച്ചൽ എന്നീ മൂന്ന് റൂട്ടുകളിലാണ് ടിഎസ്ടിഡി സർവീസ് നടത്തിയത്. 1938 ഫെബ്രുവരി 21 ന് 39 ബസുകളോടെയാണ് പതിവ് സർവീസ് ആരംഭിച്ചത്. ഒരു മൈലിന് ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ നിരക്ക് ഒന്നര ചക്രമായിരുന്നു. അടുത്ത നിരക്ക് ഒരു ചക്രമായിരുന്നു, ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് ടിക്കറ്റുകൾ 50 ശതമാനം കൂടുതലായിരുന്നു. മൂന്ന് വയസ്സിന് താഴെയുള്ള കുട്ടികൾ സൗജന്യമായി യാത്ര ചെയ്തു.. മൂന്ന് മുതൽ 14 വയസ്സ് വരെയുള്ളവർ പകുതി നിരക്ക് നൽകി. 28 പൗണ്ടിൽ താഴെയുള്ള ലഗേജ് (13 കിലോഗ്രാം) സൗജന്യമായിരുന്നു; 28–56 പൗണ്ട് (13–25 കിലോഗ്രാം) നാല് ചക്രവും 56–112 പൗണ്ട് (25–51 കിലോഗ്രാം) ആറ് ചക്രവുമായിരുന്നു.<ref name=":3" /><ref name=":4" /> 1939-ൽ മോട്ടോർ വാഹന നിയമം പാസാക്കി. 1949-ൽ കൊച്ചിയിലേക്കും 1956-ൽ മലബാർ മേഖലയിലേക്കും ബസ് സർവീസ് വ്യാപിപ്പിച്ചു. <ref name=":3" /><ref name="auto">{{cite news |title='KSRTC' is officially Kerala's! Karnataka loses 7-year battle to use acronym for road transport corp |url=https://www.timesnownews.com/india/kerala/article/ksrtc-is-officially-keralas-karnataka-loses-7-year-battle-to-use-acronym-for-road-transport-corp/765657 |work=www.timesnownews.com |language=en}}</ref> === കേരള സംസ്ഥാന റോഡ് ഗതാഗത കോർപ്പറേഷൻ === 1950-ൽ പ്രാബല്യത്തിൽ വന്ന റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ നിയമത്തിനുശേഷം 1965 മാർച്ച് 15-ന് കേരള സർക്കാർ കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ (കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി) സ്ഥാപിച്ചു. 1965 ഏപ്രിൽ 1-ന് ഗതാഗത വകുപ്പ് ഒരു സ്വയംഭരണ കോർപ്പറേഷനായി മാറി. <ref name=":4" /> അക്കാലത്ത് 661 ബസ് റൂട്ടുകളും 36 ലോറി റൂട്ടുകളും ഉണ്ടായിരുന്നു. കോർപ്പറേഷന്റെ വാഹനക്കൂട്ടത്തിൽ 901 ബസുകളും 51 ലോറികളും 29 മറ്റ് വാഹനങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു. മുപ്പത് ബസുകളും എട്ട് ലോറികളും പുതിയവയായിരുന്നു. പത്ത് പഴയ ബസുകളും ഏഴ് ലോറികളും ഒരു ട്രാക്ടർ-ട്രെയിലറും മറ്റ് ഉപയോഗങ്ങൾക്കായി മാറ്റി. <ref name=":4" /> കെ‌എൽ‌എക്സ് രജിസ്ട്രേഷൻ സീരീസ് കെ‌എസ്‌ആർ‌ടി‌സിക്കായി നീക്കിവച്ചു. 1989 ജൂലൈ 1 ന്, കെ‌എസ്‌ആർ‌ടി‌സി ബസുകൾ തിരുവനന്തപുരത്തെ ഒരു പ്രത്യേക ആർ‌ടി‌ഒയിൽ കെ‌എൽ -15 രജിസ്ട്രേഷൻ സീരീസുമായി രജിസ്ട്രേഷൻ ആരംഭിച്ചു.<ref name=":5">{{cite news |title=Kerala State Road Transport Corporation buses get new registration series |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/Kerala-State-Road-Transport-Corporation-buses-get-new-registration-series/articleshow/20611019.cms |work=The Times of India}}</ref> 2001-ൽ കെ. ബി. ഗണേഷ് കുമാർ ഗതാഗത മന്ത്രിയായി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഹ്രസ്വമായ ഭരണ കാലയളവിനുള്ളിൽ കോർപ്പറേഷനിൽ ഗുണകരമായ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തി. വോൾവോ ബസുകൾ ആദ്യമായി അവതരിപ്പിച്ചത് സംസ്ഥാന ഗതാഗത കോർപ്പറേഷനാണ് കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബോഡി വർക്ക് പുറത്തു കൊടുത്ത് ചെയ്യിച്ചു. ബസുകളുടെ സമകാലിക രൂപകൽപ്പന ഹൈടെക് ആയി പരസ്യപ്പെടുത്തി. ബസ് ലിവറി പുനർരൂപകൽപ്പന ചെയ്യാൻ കുമാർ സാബു സിറിലിനെ നിയോഗിച്ചു. തിരുവനന്തപുരത്ത് ലോ-എൻട്രി, എയർ സസ്‌പെൻഷൻ ബസുകൾ എന്നിവ അവതരിപ്പിച്ചു. കൂടാതെ മിനിബസ് സർവീസ് ആരംഭിച്ചു. മാറ്റങ്ങൾ യാത്രക്കാരെ ആകർഷിച്ചു. ഇത് കോർപ്പറേഷനെ ലാഭകരമാക്കി. <ref>{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/archive/forced-facelift-brings-fortune-to-keralas-public-transport/58716/|title=Forced Facelift Brings Fortune To Kerala's Public Transport|date=2002-09-30|website=The Financial Express|language=en-US|access-date=2018-12-20}}</ref> 2012-ൽ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയെ ഒഴിവാക്കി കൊണ്ട് കേരള സർക്കാർ അന്തർ ജില്ലാ ബസുകളുടെ പുതിയ പെർമിറ്റുകൾ താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവച്ചുകൊണ്ട് ഒരു വിജ്ഞാപനം പുറപ്പെടുവിച്ചു. കോർപ്പറേഷൻ ആ റൂട്ടുകൾ ഏറ്റെടുക്കുമെന്ന് കരുതിയിരുന്നെങ്കിലും, അത് കൊച്ചിയിൽ നിന്ന് നിരവധി വടക്കൻ ജില്ലകളിലേക്കുള്ള സർവീസിന്റെ കുറവ് സൃഷ്ടിച്ചു. സി.പി.പി.ആർ ഗവേഷണ-പദ്ധതി ഡയറക്ടർ മധു ശിവരാമൻ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി-സ്വകാര്യ ബസ് ഓപ്ഷനുകളെക്കുറിച്ച് ഒരു പഠനം നടത്തി.<ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/Concern-over-decline-in-number-of-inter-district-buses/article16786016.ece|title=Concern over decline in number of inter-district buses|last=Paul|first=John L.|date=2016-12-09|work=The Hindu|access-date=2017-10-02|issn=0971-751X}}</ref> നഗര ഗതാഗതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കാര്യങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനായി 2015 ൽ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.യുടെ കീഴിൽ കേരള അർബൻ റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ (കെ.യു.ആർ.ടി.സി) രൂപീകരിച്ചു.{{sfn|Chandran|2018|p=422}2015 ഏപ്രിൽ 12 ന് തേവരയിൽ ഇത് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു.{{sfn|Chandran|2018|p=423}} 2021 ജൂൺ 2-ന്, KSRTC എന്ന ചുരുക്കപ്പേരും 'ആനവണ്ടി' എന്ന ലോഗോയും ഉപയോഗിക്കാനുള്ള അവകാശം 1999-ലെ ട്രേഡ്‌മാർക്ക് ആക്ട് പ്രകാരം കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് കോർപ്പറേഷന് പൂർണ്ണമായും നൽകി. കർണാടക സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 2014-ൽ ഒരു നോട്ടീസ് പുറപ്പെടുവിച്ചു. കേരളം KSRTC ഉപയോഗിക്കുന്നത് നിർത്തണമെന്ന് അവർ പ്രസ്താവിച്ചു.<ref>{{Cite web|last=Narayanan|first=Nirmal|date=2021-06-02|title=Karnataka loses 'KSRTC' to Kerala, Trade Marks Registry pronounces verdict|url=https://www.ibtimes.co.in/karnataka-loses-ksrtc-kerala-trade-marks-registry-pronounces-verdict-837078|access-date=2021-06-03|website=www.ibtimes.co.in|language=en}}</ref> ബൗദ്ധിക സ്വത്തവകാശത്തിനായുള്ള നീണ്ട പോരാട്ടത്തിന് ശേഷം, സംസ്ഥാന ഗതാഗത കോർപ്പറേഷനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട 'KSRTC' എന്ന ചുരുക്കപ്പേരുള്ള ട്രേഡ്‌മാർക്കുകളുടെ നിയമപരമായ അവകാശം കേരള റോഡ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് കോർപ്പറേഷനു ലഭിച്ചു. എംബ്ലം, KSRTC എന്ന ചുരുക്കപ്പേര്, ലോഗോ, ആനവണ്ടി <ref name="auto"/> എന്നീ പേരുകൾ കേരള റോഡ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് കോർപ്പറേഷനുടേതാണെന്ന് ട്രേഡ് മാർക്ക് രജിസ്ട്രി സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തി. വാണിജ്യ വ്യവസായ മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലുള്ള കൺട്രോളർ ജനറൽ ഓഫ് പേറ്റന്റ്സ് ഡിസൈൻ ആൻഡ് ട്രേഡ് മാർക്ക് 2021 ജൂൺ 3-ന് കേരളത്തിന്റെ അവകാശവാദം അംഗീകരിച്ചു. രജിസ്ട്രേഷൻ കേരള ആർ‌ടി‌സിയെ വ്യാപാരമുദ്രകളുടെ ഏക സൂക്ഷിപ്പുകാരനാക്കി.<ref>{{Cite news|last=Radhakrishan|first=S. Anil|date=2021-06-20|title=LNG powered KSRTC bus service from Monday|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/lng-powered-ksrtc-bus-service-from-monday/article34864480.ece|access-date=2021-06-21|issn=0971-751X}}</ref> 2021 നവംബർ 9-ന്, കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയുടെ ദീർഘദൂര ബസുകൾ 10 വർഷത്തേക്ക് കാര്യക്ഷമമായി പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നതിനായി ഒരു സ്വതന്ത്ര കമ്പനിയായി കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി-സ്വിഫ്റ്റ് രൂപീകരിച്ചു.<ref>{{Cite web |agency=TNN|date=20 February 2021 |title=KSRTC-SWIFT comes into force {{!}} Thiruvananthapuram News |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/ksrtc-swift-comes-into-force/articleshow/81116673.cms |access-date=2022-05-24 |website=The Times of India |language=en}}</ref> == സംഘടനാ ഘടന == കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയുടെ മാനേജ്‌മെന്റിന്റെ മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്നത് ഒരു ഡയറക്ടർ ബോർഡാണ്. അതിൽ ചെയർമാൻ-കം-മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടർ (സി.എം.ഡി) ഉം കേരള സർക്കാർ നിയമിച്ച മറ്റ് ഡയറക്ടർമാരും ഉൾപ്പെടുന്നു. സംഘടനയുടെ ചീഫ് എക്സിക്യൂട്ടീവായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന സി.എം.ഡി. ദൈനംദിന പ്രവർത്തനങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള ഉത്തരവാദിത്തം അദ്ദേഹത്തിനാണ്. ===ഡയറക്ടർമാരുടെ ബോർഡ്=== {| class="wikitable" |+ ഡയറക്ടർ ബോർഡ് – KSRTC <ref>{{Cite web |title=കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ - keralartc.com |url=https://www.keralartc.com/directory/key-people |access-date=2025-04-20 |website=കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ - keralartc.com |language=en-US}}</ref> ! പേര് !! പദവി |- | [[സി. പി. ജോൺ|സി.പി. ജോൺ]]|| ഗതാഗത മന്ത്രി, [[കേരള സർക്കാർ]] |- | പി.ബി. നൂഹ്, [[ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ്|IAS]]|| സർക്കാർ സെക്രട്ടറി, ഗതാഗത വകുപ്പ് |- | പി.എസ്. പ്രമോജ് ശങ്കർ, [[ഇന്ത്യൻ ഓർഡനൻസ് ഫാക്ടറി സർവീസ്|IOFS]]|| [[ചെയർ (ഓഫീസർ)#പൊതു കോർപ്പറേഷനുകൾ|ചെയർമാൻ]] & [[ഡയറക്ടർ (ബിസിനസ്)#മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടർ|മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടർ]] |- | സി.എച്ച്. നാഗരാജു, [[ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസ്|ഐ.പി.എസ്]]|| ഡയറക്ടർ {{Small|(Transport Commissioner)}} |- | നെൽസൺ ജെ || ഡയറക്ടർ {{Small|(Additional Secretary, Finance Department)}} |- | കെ.എസ്. വിജയശ്രീ || ഡയറക്ടർ {{Small|(Additional Secretary, Transport Department)}} |- | ഡോ. സാംസൺ മാത്യു || ഡയറക്ടർ {{Small|([[National Transportation Planning and Research Centre]] (NATPAC))}} |- | എൻ. ജീവൻ || ഡയറക്ടർ {{Small|(Additional Law Secretary, Law Department)}} |} == ഫ്ലീറ്റ് == [[File:Electric bus KSRTC.jpg|thumb|ഇലക്ട്രിക് ബസ്]] കോർപ്പറേഷന്റെ കൈവശം വോൾവോ, സ്കാനിയ, അശോക് ലെയ്‌ലാൻഡ്, ടാറ്റ മോട്ടോഴ്‌സ്, ഐഷർ മോട്ടോഴ്‌സ്, ഭാരത്ബെൻസ് തുടങ്ങിയ കമ്പനികളുടെ ബസുകൾ അടങ്ങുന്ന 4,717 ബസുകൾ ഉണ്ട്.<ref>{{Cite web |date=2025-02-16 |title=KSRTC reports 1261 buses are over 15 years old; employees say real number exceeds 2,000 |url=https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/ksrtc-old-bus-count-dispute-employees-challenge-1261-claim-1.10347499 |access-date=2025-03-17 |website=English.Mathrubhumi |language=en}}</ref>കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയുടെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള വാഹനങ്ങൾ തിരുവനന്തപുരത്ത് ഒരു പ്രത്യേക ആർ.ടി.ഒയ്ക്ക് കീഴിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. അതിൽ കെ.എൽ -15 എന്ന രജിസ്ട്രേഷൻ സീരീസ് ഉൾപ്പെടുന്നു. === ഫ്ലീറ്റ് നമ്പറിംഗ് സംവിധാനം === കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.ക്ക് ഫ്ലീറ്റ് രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുന്നതിന് ഒരു പ്രത്യേക ആർ.ടി.ഒ (റീജിയണൽ ട്രാൻസ്പോർട്ട് ഓഫീസർ) ഉണ്ടെങ്കിലും, എല്ലാ ബസുകളിലും വാഹനത്തിന്റെ മുൻവശത്തുള്ള ഡിപ്പോ മാർക്കിനോട് ചേർന്ന് (ആന്തരിക തിരിച്ചറിയലിനായി) ബോണറ്റ് നമ്പറുകൾ ഉണ്ട്.<ref name=":6">{{Cite web|url=https://mvd.kerala.gov.in/|title=Kerala Motor Vehicle Department}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.platform7.in/2009/11/ksrtcs-fleet-number-demystified.html?m=1|title=KSRTC's fleet number: Demystified|website=www.platform7.in|date=8 November 2009 |access-date=2018-08-12}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.aanavandi.com/blog/specials/stories-with-ksrtc/serial-numbers-given-for-ksrtc-buses|title=Serial Numbers Given For KSRTC Buses|last=Bhakthan|first=Sujith|date=2015-07-31|work=Aanavandi Travel Blog|access-date=2018-08-12|language=en-US|archive-date=12 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180812151811/https://www.aanavandi.com/blog/specials/stories-with-ksrtc/serial-numbers-given-for-ksrtc-buses|url-status=dead}}</ref> ഒരു സാധാരണ ഫ്ലീറ്റ് നമ്പറായ RPE981 നെ മൂന്ന് ഭാഗങ്ങളായി തിരിക്കാം: RP, E, 981. ട്രാൻസ്പോർട്ട് എന്ന വാക്കിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞ വാഹന പരമ്പരയെ RP സൂചിപ്പിക്കുന്നു; ഓരോ സീരീസിലും 1,000 വാഹനങ്ങൾ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. 1960 കളിൽ, കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി അതിന്റെ ബസുകൾക്ക് സീരിയൽ നമ്പർ ടി നൽകാൻ തുടങ്ങി; ആദ്യത്തെ 1,000 ബസുകളെ ആർ പിന്തുടർന്നു. തുടർന്ന് എ, അങ്ങനെ പി സീരീസ് വരെ. ആവർത്തിച്ചുള്ള അക്ഷരങ്ങളും ഒ എന്ന അക്ഷരവും ഒഴിവാക്കി. പിന്നീട്, ബസ് സീരീസ് തിരിച്ചറിയാൻ രണ്ടക്ഷര കോമ്പിനേഷനുകൾ ഉപയോഗിച്ചു. ഓരോ സീരീസിലെയും 1,000-ാമത്തെ ബസിന് 1,000 ന്റെ ഗുണിതങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് നമ്പർ നൽകിയിരിക്കുന്നു. ഇത് കോർപ്പറേഷൻ ആരംഭിച്ച ആകെ ബസുകളുടെ എണ്ണത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.<ref name=":6" /><ref name=":7">{{Cite web|url=http://www.keralartc.com/html/vehicle.php|title=KeralaSRTC::Vehicle search|website=www.keralartc.com|access-date=2018-08-12|archive-date=26 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180826052241/http://www.keralartc.com/html/vehicle.php|url-status=dead}}</ref> {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed plainrowheaders unsortable" style="text-align:center" |- ||'''T''' ||1962 - 1966 |- ||'''R''' ||1966 - 1971 |- ||'''A''' ||1973 - 1978 |- ||'''N''' ||1979 - 1983 |- ||'''S''' ||1983 - 1986 |- ||'''P''' ||1986 - 1989 |- ||'''TR''' ||1989 – 1993 |- ||'''TA''' ||1993 – 1995 |- ||'''TN''' ||1995 – 1997 |- ||'''TS''' ||1997 – 2000 |- ||'''TP''' ||2000 – 2004 |- ||'''RT''' ||2004 – 2006 |- ||'''RR''' ||2006 – 2008 |- ||'''RA''' ||2008 – 2010 |- ||'''RN''' ||2010 – 2012 |- ||'''RS''' ||2012 – 2015 |- ||'''RP''' ||2015 - 2016 |- ||'''AT''' ||2016 - |} രണ്ടാമത്തെ ഭാഗം (ഉദാഹരണത്തിലെ E) ബോഡി വർക്ക് ചെയ്ത KSRTC വർക്ക്‌ഷോപ്പിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു, കൂടാതെ പൂർണ്ണമായും നിർമ്മിച്ചതും ഔട്ട്‌സോഴ്‌സ് ചെയ്തതുമായ ബോഡി വർക്ക് വാങ്ങിയ ബസുകളിൽ ഇത് കാണുന്നില്ല. KSRTCക്ക് അഞ്ച് വർക്ക്‌ഷോപ്പുകൾ സ്വന്തമായുണ്ട്: ഒരു സെൻട്രൽ, നാല് റീജിയണൽ:<ref name=":7" /> <ref name=":7" /> {| class="wikitable plainrowheaders unsortable" style="text-align:center" |- ! scope="col" style="background:lite blue;" | Code ! scope="col" style="background:lite blue;" | Workshop |- ||''C'' ||സെൻട്രൽ വർക്ക്ഷോപ്പ്, പാപ്പനംകോട്, തിരുവനന്തപുരം |- ||''M'' ||റീജിയണൽ വർക്ക്ഷോപ്പ്, മാവേലിക്കര |- ||''A'' ||റീജിയണൽ വർക്ക്ഷോപ്പ്, ആലുവ |- ||''E'' ||റീജിയണൽ വർക്ക്ഷോപ്പ്, എടപ്പാൾ |- ||''K'' ||റീജിയണൽ വർക്ക്ഷോപ്പ് കോഴിക്കോട് |- |} മൂന്നാം ഭാഗം പരമ്പരയിലെ വാഹന നമ്പറാണ്. ഈ സംവിധാനത്തിന് പുറമേ, 1997 മുതൽ 2003 വരെ എടപ്പാളിൽ നിർമ്മിച്ച 144 ബസുകൾക്ക് ഒരു TE നൽകി. അവരുടെ ഡിപ്പോയിലെ വാഹനങ്ങൾക്ക് D സീരീസിലും, ഓയിൽ ടാങ്കറുകൾക്ക് TT സീരീസിലുമാണ് നമ്പർ നൽകിയിരിക്കുന്നത്. കോർപ്പറേഷന്റെ കൈവശം AV നമ്പറുള്ള നിരവധി ആംബുലൻസുകൾ ഉണ്ട്. ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റു നാഷണൽ അർബൻ റിന്യൂവൽ മിഷന്റെ ഭാഗമായി വാങ്ങിയ ബസുകൾക്ക് JN നമ്പറാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. KSRTC സ്വിഫ്റ്റിന്റെ ബസുകൾക്ക് KS സീരീസിലാണ് നമ്പർ നൽകിയിരിക്കുന്നത്.<ref name=":7" /> == 2025 ഫ്ലീറ്റ് നവീകരണം == 2025-ൽ കെഎസ്ആർടിസിയിൽ 143 പുതിയ ബസുകൾ ഉൾപ്പെടുത്തി. 2025 ഓഗസ്റ്റ് 21-ന് ആനയറയിൽ നടന്ന ചടങ്ങിൽ മുഖ്യമന്ത്രി പിണറായി വിജയൻ വാഹനങ്ങൾക്ക് തുടക്കം കുറിച്ചു<ref>{{Cite news |date=2025-08-19 |title=KSRTC to launch 143 buses on Aug. 21 |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/ksrtc-to-launch-143-buses-on-aug-21/article69952253.ece |access-date=2025-09-05 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ഈ ബസുകളെ ഒമ്പത് വിഭാഗങ്ങളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു: * ഓർഡിനറി * ലിങ്ക് ബസ് * ഫാസ്റ്റ് പാസഞ്ചർ * സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ് പ്രീമിയം * എസി സീറ്റർ * എസി സീറ്റർ കം സ്ലീപ്പർ * എസി സ്ലീപ്പർ * എസി സീറ്റർ മൾട്ടി ആക്‌സിൽ * എസി സ്ലീപ്പർ മൾട്ടി ആക്‌സിൽ == സർവ്വീസ് വിഭാഗങ്ങൾ == [[File:KSRTC Jnurom AC VOLVO bus at Angamaly bus station.JPG|thumb|right|250px|കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ ജനറം പദ്ധതിയിൽ കേരളത്തിനു ലഭിച്ച എ.സി. വോൾവോ ബസ്]] കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി-ക്ക് [[അശോക് ലെയ്‌ലാൻഡ്|അശോക് ലെയ്ലാൻഡ്]], [[ടാറ്റാ മോട്ടോർസ്]],ഐഷർ, വോൾവോ, സ്കാനിയ എന്നീ‍ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ബസ്സുകൾ ഉണ്ട് കൂടാതെ ഇലക്ട്രിക് CNG ബസുകളും വാങ്ങുന്നു ബസ്സുകളുടെ തരം ഇങ്ങനെ ആണ്. '''ഓർഡിനറി''' ചെറിയ ദൂരങ്ങളിൽ ഓടുന്ന സാധാരണ സർവ്വീസുകളാണിവ. സൂപ്പർ ക്ലാസ്സ് ബസ്സുകളുടെ പെർമിറ്റ് കാലാവധി കഴിയുമ്പോൾ അവ ഓർഡിനറി സർവ്വീസുകൾക്ക് വേണ്ടി തയ്യാറാക്കുന്നു. അതിനാൽ പഴക്കം ചെന്ന ബസുകൾ ഈ വിഭാഗത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഫീഡർ സർവ്വീസുകൾ ഓർഡിനറിയിൽപ്പെടുന്നു. പലപ്പോഴും ഗ്രാമ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഓർഡിനറി സർവീസ് മാത്രമാണ് ഉണ്ടാവുക. '''ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ''' ദീർഘദൂരത്തിലുള്ള സർവ്വീസുകൾക്ക് ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നതാണ് ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ. ഓർഡിനറിയെ അപേക്ഷിച്ച് ഇവ നിർത്തുന്ന സ്ഥലങ്ങൾ കുറവാണ്. മഞ്ഞയും ചുവപ്പും ചേർന്ന നിറങ്ങൾ ആണ് ഇവയ്ക്ക്. ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ് , ലോ ഫ്ലോർ, ടൗൺ ടു ടൗൺ ബസ്സുകൾ ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചറുകളിൽപ്പെടുന്നു. ഇവ വ്യത്യസ്ത നിറങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ ചാർജ് ഓർഡിനറിയേക്കാൾ കൂടുതൽ ആണ്. എന്നാൽ ഓർഡിനറി ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ്പ്‌ ബസ് സ്റ്റോപ്പുകൾ കുറവാണെങ്കിലും ഓർഡിനറിയുടെ ചാർജിൽ തന്നെയാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. അനന്തപുരി, വേണാട്, മലബാർ തുടങ്ങിയവയും ഈ വിഭാഗത്തിൽ വരുന്നു. '''സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ്''' വളരെ കൂടിയ ദൂരത്തേയ്ക്ക് സർവ്വീസ് നടത്തുന്ന വാഹനങ്ങളാണിവ. അതിവേഗം നിഷ്കർച്ചിട്ടുള്ള ഈ ബസ്സുകൾ ഏറ്റവും പ്രധാന സ്ഥലങ്ങളിൽ നിർത്തുന്നതാണ്. മഞ്ഞയും ചുവപ്പും നിറത്തിലുള്ള ഇവ പൊതുവെ കാണാൻ മനോഹരമാണ്. ശീതീകരണ സംവിധാനമുള്ള ലോഫ്ലോർ, സന്ദേശവാഹിനി ഇവയൊക്കെ സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റുകളാണ്. '''സൂപ്പർ ഡീലക്സ്''' ഉയർന്ന യാത്രാ സൗകര്യങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തി ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ ട്രെയിനുകളേക്കാൾ വേഗത്തിൽ യാത്രക്കാരെ ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്ത് എത്തിക്കുന്നതിനുദ്ദേശിച്ചു തുടങ്ങിയതാണിവ. മിന്നൽ സർവ്വീസ്, സിൽവർ ലൈൻ ജെറ്റ് സർവീസുകളുടെ പരിഷ്കരിച്ച പതിപ്പാണ്. '''സൂപ്പർ എക്സ്പ്രസ്സ്''' പച്ച നിറമുള്ള സൂപ്പർ ക്ലാസ്സ് ബസ്സുകളാണിത്. ഇടയ്ക്ക് നിർത്തിവച്ചിരുന്നെങ്കിലും പുനരാരംഭിച്ചു. അൻപതോളം ബസ്സുകൾ ഈ സർവ്വീസുകൾ നടത്തുന്നുണ്ട്. കൂടാതെ ഗരുഡ,ഗരുഡ മഹാരാജ,വെസ്റ്റിബ്യൂൾ, എന്ന പേരുകളുള്ള ബസ്സുകളും സർവ്വീസിലുണ്ട്. {| class="wikitable" ! തരം !! align="right" | എണ്ണം |- | അശോക് ലയലാൻഡ് || align="right" | 2940{{തെളിവ്}} |- | റ്റാറ്റാ മോട്ടോഴ്സ് || align="right" | 1562{{തെളിവ്}} |- | ഐഷർ || align="right" | 200{{തെളിവ്}} |- |[[വോൾ‌വോ]] ആഡംബര ബസ്സുകൾ || align="right" | 11{{തെളിവ്}} |- | സ്കാനിയ ആഡംബര ബസ്സുകൾ || align="right" | 18{{തെളിവ്}} |- ! ആകെ !! 4731 |} [[ചിത്രം:Double Decker Bus Kochi.JPG|thumb|left|രണ്ടു നിലയുള്ള ബസ്, കൊച്ചി]] * ഇതിൽ 2124 ബസ്സുകൾ ( 45.15 % ) 7 വർഷത്തിനു മുകളിൽ പ്രായം ഉള്ളവയാണ് * 366 ബസ്സുകൾ ( 7.78 % ) 10 വർഷത്തിനു മുകളിൽ പ്രായം ഉള്ളവയാണ്. ഇവയെ സേവനത്തിൽ നിന്നും നീക്കം ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. == ഓഫീസുകളും ഡിപ്പോകളും == === ഹെഡ് ഓഫീസ് === * ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് ഭവൻ, കിഴക്കേ കോട്ട, തിരുവനന്തപുരം === ഡിപ്പോകൾ === [[File:KSRTC Kozhikode.jpg|thumbnail|കോഴിക്കോട് കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി ബസ് സ്റ്റേഷൻ]] # [[ആറ്റിങ്ങൽ]] ദേശീയപാതയിൽ # [[ആലപ്പുഴ]] # [[ആലുവ]] റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനടുത്ത് # [[ചങ്ങനാശ്ശേരി]] # [[ചെങ്ങന്നൂർ]] # [[ചേർത്തല]] # [[എറണാകുളം]] # [[കണ്ണൂർ]] # [[കാസർഗോഡ്]] # [[കായംകുളം]] # [[കൊല്ലം]] # [[കൊട്ടാരക്കര]] # [[കോട്ടയം]] # [[കോഴിക്കോട്]] പുതിയ സ്റ്റാൻ്റിനടുത്ത് മാവൂർ റോഡിൽമാ # [[മൂവാറ്റുപുഴ]] # [[നെടുമങ്ങാട്]] # [[നെയ്യാറ്റിൻകര]] # [[പാലാ]] # [[പാലക്കാട്]], മിഷൻ സ്കൂളിന് സമീപം # [[പാപ്പനംകോട്]] # [[പത്തനംതിട്ട]] # [[പെരുമ്പാവൂർ]] വുത്താകൃതിയിൽ കെട്ടിടം # [[സുൽത്താൻ ബത്തേരി]] # [[തിരുവല്ല]] # [[തൃശ്ശൂർ]] റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ കൊക്കാല ഭാഗത്ത് # തിരുവനന്തപുരം സെൻട്രൽ, തമ്പാനൂരിൽ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷന് എതിർവശം # തിരുവനന്തപുരം സിറ്റി # [[വിഴിഞ്ഞം]] # [[വെഞ്ഞാറമൂട്]] === സബ് ഡിപ്പോകൾ === {{Div col begin|4}} # [[അടൂർ]] # [[അങ്കമാലി]] ദേശീയപാതയിൽ # [[ചടയമംഗലം]] # [[ചാലക്കുടി]] ടൗണിൽ # [[ചാത്തന്നൂർ]] # [[ചിറ്റൂർ]] # [[ഈരാറ്റുപേട്ട]] # [[ഗുരുവായൂർ]] # [[ഹരിപ്പാട്]] # [[കൽപറ്റ|കല്പറ്റ]] # [[കണിയാപുരം]] # [[കരുനാഗപ്പള്ളി]] # [[കാട്ടാക്കട]] # [[കട്ടപ്പന]] # [[കിളിമാനൂർ]] # [[കോതമംഗലം]] # [[കുമളി]] # [[മാള]] # [[മലപ്പുറം]], കുന്നുമ്മലിൽ # [[മാനന്തവാടി]] # [[മാവേലിക്കര]] # [[വടക്കൻ പറവൂർ|നോർത്ത് പറവൂർ]] # [[പാറശ്ശാല]] # [[പത്തനാപുരം]] # [[പയ്യന്നൂർ]] # [[പെരിന്തൽമണ്ണ]] ടൗണിൽ രാമദാസ് ആശുപത്രി ഭാഗത്ത് # [[പേരൂർക്കട]] # [[പിറവം]] # [[പൊൻകുന്നം]] # [[പൊന്നാനി]] # [[പൂവാർ]] # [[പുനലൂർ]] # [[തലശ്ശേരി]] # [[താമരശ്ശേരി]] # [[തൊടുപുഴ]] # [[തൊട്ടിൽപ്പാലം]] # [[വൈക്കം]] # [[വെള്ളനാട്]] # [[വെള്ളറട]] # [[വെഞ്ഞാറമ്മൂട്]] # വികാസ് ഭവൻ # [[വിതുര]] # [[നിലമ്പൂർ]] # [[മണ്ണാർക്കാട്]] നെല്ലിപ്പുഴ ജംക്ഷനിൽ {{Div col end}} === ഓപ്പറേറ്റിങ്ങ് ഡിപ്പോകൾ === {{Div col begin|4}} # [[ആര്യനാട്]] # [[ആര്യങ്കാവ്]] # [[എടത്വാ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|എടത്വ]] # [[എരുമേലി]] # [[ഇരിഞ്ഞാലക്കുട]] # [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ]] # [[കുളത്തൂപ്പുഴ]] # [[മല്ലപ്പള്ളി]] # [[മൂലമറ്റം]] # [[മൂന്നാർ]] # [[പാലോട്]] # [[പന്തളം]] # [[ശാസ്താംകോട്ട]] # [[പുതുക്കാട്]] # [[തിരുവമ്പാടി]] # [[വടകര]] # [[വടക്കഞ്ചേരി]] # [[നെടുങ്കണ്ടം]] # [[കൂത്താട്ടുകുളം]] # [[കോന്നി]] {{Div col end}} പുതിയതായി ഓപ്പറേറ്റിംഗ് ഡിപ്പോകൾ സ്ഥാപിക്കാൻ സാധ്യതയുള്ള നഗരങ്ങൾ.. മഞ്ചേരി, നെന്മാറ, പട്ടാമ്പി കൊണ്ടോട്ടി ഷോർണൂര്ഒറ്റപ്പാലം,ചെർപുളശേരി, പരപ്പനങ്ങാടി,വളാഞ്ചേരി, കളമശ്ശേരി === വർക്ക്ഷോപ്പുകൾ === # [[പാപ്പനംകോട്]] (മുഖ്യ വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[മാവേലിക്കര]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[ആലുവ]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[എടപ്പാൾ]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[കോഴിക്കോട്]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) === ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം === കെ എസ് ആർ ടി സി യിലെ വിവിധ വിഭാഗം ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കും, ജീവനക്കാർക്കും അതതു തസ്തികപ്രകാരമുള്ള ജോലിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ആവശ്യമായ പരിശീലനം നൽകുന്നതിന് 3 ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്. * തിരുവനന്തപുരം (ആസ്ഥാന ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, അട്ടക്കുളങ്ങര.) * അങ്കമാലി (പ്രാദേശിക ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, അങ്കമാലി ബസ് സ്റ്റേഷൻ ) * എടപ്പാൾ (പ്രാദേശിക ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്, എടപ്പാൾ) == നിരത്തിലിറങ്ങുന്ന പുതിയ സർവ്വീസുകൾ == [[File:New sleeper bus of KSRTC.jpeg|thumb|AC സ്ലീപ്പർ ബസ്]] * '''അനന്തപുരി സിറ്റി ഫാസ്റ്റ്''' : 140 *'''ജനറം വോൾവോ ഏസി ലോഫ്ലോർ''' *'''ജനറം ടാറ്റാ മാർക്കോപോളോ നോൺ ഏസി ലോഫ്ലോർ''' *'''ജനറം ലെയ്ലാന്റ് നോൺ ഏസി ലോഫ്ലോർ''' *'''രാജധാനി റിങ് റോഡ് സർവീസ്''' :10 *'''ഗരുഡ കിങ് ക്ലാസ് - വോൾവോ മൾട്ടി ആക്സിൽ ''': 9 *''' ഗരുഡ മഹാരാജ - സ്കാനിയ മൾട്ടി ആക്സിൽ''' :18 *'''ഗരുഡ സഞ്ചാരി - വോൾവോ''' 2 *'''ഗജരാജ് - വോൾവോ B11R മൾട്ടി ആക്സിൽ സ്ലീപ്പർ : 8''' *'''മിന്നൽ''' '''സൂപ്പർ എയർ ഡീലക്സ്''' * '''വെസ്റ്റിബ്യൂൾ''' ''': 1''' *'''സിറ്റി റൈഡ് ഇലക്ട്രിക് ഡബിൾ ഡക്കർ : 2''' == പലവക == * കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ്സുകൾ ദിവസവും സഞ്ചരിക്കുന്ന ദൂരം മുൻപ് 12,00,000 ആയിരുന്നത് ഇപ്പോൾ 14,22,546 ആക്കി ഉയർത്തിയിരിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.keralartc.com/html/aboutus.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2007-07-09 |archive-date=2018-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180625184242/http://www.keralartc.com/html/aboutus.html |url-status=dead }}</ref> * ദിവസവും 4232 പുനർ‌നിർണ്ണയിച്ച യാത്രകൾ ആണ് ഉള്ളത്. 4704 ബസ്സുകൾ ദിവസവും യാത്ര നടത്തുന്നു. * ഒരു ദിവസം കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ്സുകളിൽ ശരാശരി 31.45 ലക്ഷം യാത്രികർ സഞ്ചരിക്കുന്നു{{തെളിവ്}} ഗ്രാമ പഞ്ചായത്തുകൾ ഇന്ധന ചെലവ് വഹിക്കുന്ന ഗ്രാമവണ്ടി പദ്ധതി ആരംഭിച്ചു ഇലക്ടിക് ബസുകൾ വാങ്ങി ഓർഡിനറി സർവീസുകൾ ഘട്ടം ഘട്ടമായി ഫോസിൽ ഇന്ധന മുക്തമാക്കും പരമാവധി ബസുകൾ ഡിപ്പോ ഇല്ലാത്ത സ്ഥലങ്ങളിൽ സ്റ്റേ ചെയ്യുന്ന ബസ്സുകൾ ആക്കുന്നു == ചിത്രശാല == <gallery> File:KSRTC Scania Maharaja RP 666.jpg|thumb|ഗരുഡ മഹാരാജ സ്കാനിയ ബസ് File:Kerala RTC.jpg|ഗരുഡ കിംഗ് ക്ലാസ് വോൾവോ ബസ് KSRTC orninary bus.JPG|ഓഡിനറി File:Double Ducker Ksrtc bus from Angamaly bus stand.jpg | രണ്ട് തട്ടുള്ള ബസ്സ് അങ്കമാലിയിൽനിന്നും K.S.R.T.C.Bus.jpg|വേണാട് KSRTC "fast passenger".JPG|ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ KSRTC superfast.JPG|സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ് Kerala State RTC Super Express side view.JPG|സൂപ്പർ എക്സ്പ്രസ്സ് Ksrtc ac bus ernakulam.JPG|ടാറ്റ ഗ്ലോബസ് എ.സി എയർബസ് File:KURTC Volvo AC Low floor bus.jpg|thumb|വോൾവോ എസി ലോഫ്ലോർ ബസ് Ashlok Leyland old Indian bus.jpg|പഴയ തലമുറയിൽ പെട്ട ഒരു വണ്ടി KSRTC GARUDA SANCHARI VOLVO BUS IN TRAFFIC BLOCK.jpg|thumb|ഗരുഡ സഞ്ചാരി സിംഗിൾ ആക്സിൽ വോൾവോ ബസ് File:JN 548 Wayanad.jpg|thumb|ലെയ്ലാൻഡ് നോൺ എസി ലോഫ്ലോർ ബസ് </gallery> == പുറം കണ്ണികൾ == {{commonscat|Kerala State Road Transport Corporation|കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി}} * [http://www.keralartc.com/ ഔദ്യോഗിക സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231105161733/https://keralartc.com/ |date=2023-11-05 }} == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist|2}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ബസ്സ് കമ്പനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ റോഡ് ഗതാഗതം]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഗതാഗതം]] [[വർഗ്ഗം:കേരള സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള കമ്പനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ_പൊതുമേഖലാ_സ്ഥാപനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ആസ്ഥാനമായുള്ള കമ്പനികൾ]] ctpr1xsmgrvonienxruxy3qeoqx5ey6 4652114 4652112 2026-08-01T10:47:50Z Meenakshi nandhini 99060 /* 2025 ഫ്ലീറ്റ് നവീകരണം */ 4652114 wikitext text/x-wiki {{Div col end}}{{Infobox company | name = കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി | company_logo = [[File:Kerala State Road Transport Corporation logo.png|200px]] | type = [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിന്റെ]] ഗതാഗത മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലുള്ള പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനം | foundation = | location_city = [[തിരുവനന്തപുരം]], [[കേരളം]] | location_country = [[ഇന്ത്യ]] | location = | locations = <!--# of locations--> | key_people = പ്രമോദ് ശങ്കർ | area_served = കേരളം, തമിഴ്‌നാട്, കർണ്ണാടക | industry = [[പൊതു ഗതാഗത ബസ് സർവീസ്]] | products = [[Bus transport]], ചരക്ക് നീക്കം, Services | services = വോൾവോ എസി എയർബസ്, സ്കാനിയ എയർ ബസ് ,ഗരുഡ കിംങ് ക്ലാസ്, ഗരുഡ മഹാരാജ , സൂപ്പർ എയർ ഡീലക്സ് (മിന്നൽ) എയർ ബസ്, സൂപ്പർ ഡീലക്സ് എയർ ബസ്, ശബരി സൂപ്പർ ഡീലക്സ് എയർ ബസ്, സൂപ്പർ എക്സ്പ്രസ്, സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ്, ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ്പ് ഫാസ്റ്റ് പാസഞ്ചർ, ഫാസ്റ്റ് പാസഞ്ചർ, വേണാട്, മലബാർ, തിരുകൊച്ചി, അനന്തപുരി ഫാസ്റ്റ്, രാജധാനി,ടൗൺ ടു ടൗൺ, പോയിന്റ് ടു പോയിൻറ്, ഡബിൾ ഡക്കർ ,വെസ്റ്റിബ്യൂൾ, ലിമിറ്റഡ് സ്‌റ്റോപ്പ് ഓർഡിനറി, ഓർഡിനറി, പിങ്ക് ബസ് (ലേഡീസ് ഒൺലി) ,JNRUM എ.സി.ലോഫ്ലോർ, JNRUM നോൺ എ.സി.ലോഫ്ലോർ | revenue = | operating_income = | net_income = | num_employees = | divisions = | subsid = [[കേരള അർബൻ റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപറേഷൻ]]<ref name="kurtc">{{Cite news|url = http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/all-jnnurm-buses-to-be-brought-under-kurtc/article6534522.ece|title = All JNNURM buses to be brought under KURTC|last = |first = |date = October 26, 2014|work = The Hindu |access-date = 20 Jan 2015}}</ref> | slogan = | homepage = [http://www.keralartc.com keralartc.com] | dissolved = | footnotes = കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ | intl = Yes | Native name = ആനവണ്ടി. }} [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 3z.jpg|പകരം=കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ|ലഘുചിത്രം]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 2z.jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 1z.jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 10z.jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 11z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 12z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 13z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 14z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ [[തിരുവനന്തപുരം]].]] [[പ്രമാണം:കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 15z .jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ തിരുവനന്തപുരം. വളപ്പിൽ നട്ട് പരിപാലിക്കുന്ന ഒരു [[ആര്യവേപ്പ്]] Neem tree ശാസ്ത്രീയ നാമം Azadirachta indica കുടുംബം Meliaceae.]] {{prettyurl|Kerala State Road Transport Corporation}} {{For|കർണാടക സംസ്ഥാനത്തെ ട്രാൻസ്പോർട് കോർപ്പറേഷനെക്കുറിച്ചറിയാൻ|കർണാടക സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ}} <!--[[ചിത്രം:KSRTC bustand TDPZA.jpg|thumb|200px|right|കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ് സ്റ്റാന്റ്, [[തൊടുപുഴ]]]]--> [[കേരള സർക്കാർ]] നടത്തുന്ന [[ബസ്]] കമ്പനി ആണ് '''കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ''' ({{lang-en|Kerala State Road Transport Corporation - KSRTC}}) (കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി - കേരള സംസ്ഥാന നിരത്ത് ഗതാഗത സംസ്ഥാപിത സംഘം). ''ആനവണ്ടി'' എന്ന ഇരട്ടപേരിൽ അറിയപെടുന്ന സംസ്ഥാന ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ഏറ്റവും പഴയ ബസ് കമ്പനികളിൽ ഒന്നാണ് പൊതു മേഖലാ സ്ഥാപനമായ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി{{തെളിവ്}}. നിശ്ചിത തുക നൽകി ടിക്കറ്റ് എടുത്തു മാത്രമേ ഇവയിൽ യാത്ര ചെയ്യാൻ സാധിക്കുകയുള്ളൂ. ഇവയുടെ ഓർഡിനറി സർവീസുകളിൽ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് ചിലവ് കുറഞ്ഞ രീതിയിൽ യാത്ര ചെയ്യാൻ സാധിക്കും. വരുമാനവും ചിലവുകളും തമ്മിൽ യോജിച്ചു പോകാത്തതിനാൽ ഈ സ്ഥാപനം കാര്യമായ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി നേരിട്ടിരുന്നു. ഇത് സ്ഥാപനത്തിന്റെ നടത്തിപ്പിനെയും ജീവനക്കാരുടെ ശമ്പള വിതരണത്തെയും സാരമായി ബാധിച്ചിരുന്നു. എങ്കിലും സർക്കാർ സഹായം പലപ്പോഴും ലഭിക്കുന്നതായി കാണാം. ഗതാഗത മന്ത്രിക്കാണ് സ്ഥാപനത്തിൻ ചുമതല. നിലവിൽ പത്തനാപുരം MLA ഗണേഷ് കുമാർ ആണ് ഗതാഗതമന്ത്രി[[പ്രമാണം:Kerala RTC.jpg|ലഘുചിത്രം|KSRTC Bus in Mysore]] == ചരിത്രം == [[ചിത്രം:Old photo of KSRTC Bus Station.jpg|thumb|left|തൃശ്ശൂരിലെ ബസ് ഡിപ്പോ, ഒരു പഴയ ചിത്രം]] <!--[[ചിത്രം:ചാലക്കുടി-സൌത്ത്-ജങ്ഷൻ.jpg|thumb|200px|കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ് - [[ചാലക്കുടി]] കവലയിൽ]]--><!----> 1936 ൽതിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റേറ്റ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് ഡിപാർട്ട്മെന്റ് എന്ന പേരിൽ തിരുവിതാംകൂറിലെ അവസാനത്തെ രാജാവായിരുന്ന ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ആണ് KSRTC സ്ഥാപിച്ചത്. ഇന്ത്യയിൽ ഒരു രാജാവ് സ്ഥാപിച്ച സർക്കാർ ബസ് കമ്പനി എന്ന അപൂർവത KSRTC ക്ക് മാത്രം. ലണ്ടൻ പാസഞ്ജർ ട്രാൻസ്പോർട്ട് ബോർഡിന്റെ അസിസ്റ്റന്റ് ഓപറേറ്റിങ്ങ് സൂപറിന്റെൻഡെന്റ് ആയിരുന്ന [[ഇ.ജി. സാൾട്ടർ]] [[1937]] [[സെപ്റ്റംബർ 20|സെപ്റ്റംബർ 20-നു]] ഗതാഗതവകുപ്പിന്റെ സൂപറിന്റെൻഡെന്റ് ആയി അവരോധിക്കപ്പെട്ടു. [[തിരുവനന്തപുരം]] - [[കന്യാകുമാരി]], [[പാലക്കാട്]] - [[കോയമ്പത്തൂർ]] തുടങ്ങിയ പ്രധാന അന്തർ സംസ്ഥാന പാതകൾ ദേശസാൽക്കരിച്ചതോടെ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. വളർന്നു. [[ഇംഗ്ലണ്ട്|ഇംഗ്ലണ്ടിൽ]] നിന്ന് ഇറക്കുമതി ചെയ്ത, കോമറ്റ് ഷാസിയിൽ പെർകിൻസ് ഡീസൽ എഞ്ജിൻ ഘടിപ്പിച്ച 60 ബസ്സുകളായിരുന്നു ആദ്യത്തെ ബസ്സുകളുടെ ശ്രേണി. സാൾട്ടറുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ തിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റേറ്റ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് ഡിപാർട്ട്മെന്റ് ജീവനക്കാർ തന്നെയായിരുന്നു ബസ്സുകളുടെ ബോഡി നിർമ്മിച്ചത്. തിരുവനന്തപുരം - കന്യാകുമാരി പാത ദേശസാൽക്കരിച്ചതിനാൽ സ്വകാര്യ ഗതാഗത സ്ഥാപനങ്ങളിൽ നിന്ന് ജോലി നഷ്ടപ്പെടാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ളവർക്ക് കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയിൽ അന്ന് നിയമനത്തിന് മുൻ‌ഗണന നൽകി. അന്ന് ജീവനക്കാരെ തിരഞ്ഞെടുത്ത രീതി ഇന്നും കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയിൽ ജീവനക്കാരെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിന് പിന്തുടരുന്നു.നൂറോളം ജീവനക്കാരെ ഇൻസ്പെക്ടർമാരും കണ്ടക്ടർമാരുമായി നിയമിച്ചുകൊണ്ടാണ് ഗതാഗത വകുപ്പ് ആരംഭിച്ചത്. സംസ്ഥാന മോട്ടോർ സർവ്വീസ് ശ്രീ [[ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ|ചിത്തിരതിരുന്നാൾ മഹാരാജാവ്]] [[1938]], [[ഫെബ്രുവരി 20]]-ന്<ref>{{cite news|title = കവർസ്റ്റോറി|url = http://www.madhyamam.com/weekly/372|publisher = [[മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]] ലക്കം 685|date = 2011 ഏപ്രിൽ 11|accessdate = 2013 മാർച്ച് 12|language = മലയാളം}}</ref> ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന [[സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ|സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ]] ആശയമായിരുന്നു സർക്കാർ വകയിലെ ബസ് സർവീസ്.<ref>{{cite news|title = മൂക്കുള്ള ബസ്സും മുക്കാചക്രവും|url = http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/ftrackContentView.do?contentId=17411975&tabId=17&BV_ID=@@@|publisher = മലയാളമനോരമ|date = 2014 ഓഗസ്റ്റ് 25|accessdate = 2014 ഓഗസ്റ്റ് 25|language = മലയാളം|archiveurl = https://web.archive.org/web/20140825103131/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/ftrackContentView.do?contentId=17411975&tabId=17&BV_ID=@@@|archivedate = 2014-08-25|url-status = dead}}</ref> മഹാരാജാവും ബന്ധുജനങ്ങളുമായിരുന്നു ഉദ്ഘാടനയാത്രയിലെ യാത്രക്കാർ. സാൾട്ടർ തന്നെയായിരുന്നു ആദ്യയാത്രയിലെ ഡ്രൈവർ. ഈ ബസ്സും മറ്റ് 33 ബസ്സുകളും കവടിയാർ നഗരത്തിലൂടെ ഘോഷയാത്രയായി ഓടിയത് അന്ന് ആകർഷകമായ കാഴ്ചയായിരുന്നു. [[ചിത്രം:എറണാകുളത്തെ ബോട്ട് ജെട്ടി (1950).jpg|thumb|left|എറണാകുളം ജട്ടിയിൽ നിർത്തിയിട്ടിരിക്കുന്ന ബസ്സുകൾ (1950)]] റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ നിയമം [[1950|1950-ൽ]] നിലവിൽ വന്നതിനെ തുടർന്ന് കേരള സർക്കാർ [[1965|1965-ൽ]] കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. നിയമങ്ങൾ (സെക്ഷൻ 44) നിർമ്മിച്ചു. ഈ വകുപ്പ് 1965 [[ഏപ്രിൽ 1|ഏപ്രിൽ 1-നു]] ഒരു സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനമാക്കി. [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിന്റെ]] വിജ്ഞാ‍പന പ്രകാരം '''കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ''' 1965 [[മാർച്ച് 15|മാർച്ച് 15-നു]] സ്ഥാപിതമായി. === തിരുവിതാംകൂർ സംസ്ഥാന ഗതാഗത വകുപ്പ് === കേരള സംസ്ഥാന രൂപീകരണത്തിന് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പാണ് കോർപ്പറേഷന്റെ ചരിത്രം ആരംഭിക്കുന്നത്. ഇത് സർക്കാർ നടത്തുന്ന ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും പഴയ പൊതു റോഡ് ഗതാഗത സേവനങ്ങളിലൊന്നായി ഇതിനെ മാറ്റുന്നു. നിലവിലുള്ള പൊതുഗതാഗത സംവിധാനം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനായി, കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയുടെ മുൻഗാമിയായ തിരുവിതാംകൂർ സംസ്ഥാന ഗതാഗത വകുപ്പ് (ടി.എസ്.ടി.ഡി) സ്ഥാപിക്കാൻ രാജാവ് ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമ വർമ്മയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള തിരുവിതാംകൂർ സർക്കാർ തീരുമാനിച്ചു. <ref>[http://www.natgeotraveller.in/web-exclusive/web-exclusive-month/kerala-bus-journey/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150414040442/http://www.natgeotraveller.in/web-exclusive/web-exclusive-month/kerala-bus-journey/|date=14 April 2015}}</ref><ref>{{Cite news |last=Pradeep |first=K |date=2014-02-19 |title=When the buses drove in |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/society/when-the-buses-drove-in/article5706345.ece |access-date=2023-02-19 |issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite book|title=[[Travancore State Manual]]|last=Nagam Aiya|first=V|publisher=Nabu Press|year=2011|volume=1|orig-year=1901}}</ref> തുടക്കത്തിൽ, വകുപ്പ് ഇംഗ്ലണ്ടിൽ നിന്ന് 60 കൊമർ പിഎൻഎഫ്3 ചേസിസ് ഇറക്കുമതി ചെയ്തു. ലണ്ടൻ പാസഞ്ചർ ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് ബോർഡിന്റെ അന്നത്തെ അസിസ്റ്റന്റ് ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സൂപ്രണ്ടായിരുന്ന ഇ.ജി. സാൾട്ടറുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ, ഇറക്കുമതി ചെയ്ത ചേസിസിൽ പെർകിൻസ് ലിങ്ക്സ് ഡീസൽ എഞ്ചിനുകൾ ഘടിപ്പിച്ചു. ബസ് ബോഡികൾ ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റ് ജീവനക്കാരാണ് നിർമ്മിച്ചത്. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാൻ സി. പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ പ്രാദേശിക മരം ഉപയോഗിക്കണമെന്ന് നിർബന്ധിച്ചു. ബോഡി ഷോപ്പ് (സാൾട്ടറുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ) ആദ്യം ചക്കായിലായിരുന്നു. പിന്നീട് പാപ്പനംകോട്ടിലേക്ക് മാറ്റി. സാൾട്ടറിന്റെ പരീക്ഷണാത്മക ബോഡി ഡിസൈൻ ബാക്കിയുള്ള ബസുകളിൽ സ്റ്റാൻഡേർഡ് ആയി മാറി.<ref name=":3">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/society/when-the-buses-drove-in/article5706345.ece|title=When the buses drove in|last=PRADEEP|first=K.|date=2014-02-19|work=The Hindu|access-date=2018-07-31|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://archive.commercialmotor.com/article/21st-January-1938/9/british-oilers-inaugurate-state-owned-service-in-i|title=British Oilers inaugurate State-owned Service in India {{!}} 21st January 1938 {{!}} The Commercial Motor Archive|website=archive.commercialmotor.com|access-date=2018-07-31|archive-date=31 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180731183528/http://archive.commercialmotor.com/article/21st-january-1938/9/british-oilers-inaugurate-state-owned-service-in-i|url-status=dead}}</ref> തിരുവനന്തപുരം-കന്യാകുമാരി റൂട്ടിലെ മിക്ക സ്വകാര്യ ഓപ്പറേറ്റർമാരും റോഡുകൾ ദേശസാൽക്കരിച്ചപ്പോൾ അടച്ചുപൂട്ടേണ്ടിവന്നു. കൂടാതെ പരിചയസമ്പന്നരായ നിരവധി ഡ്രൈവർമാർക്കും കണ്ടക്ടർമാർക്കും ഇൻസ്പെക്ടർമാർക്കും ജോലി നഷ്ടപ്പെട്ടു. ടിഎസ്ടിഡി അവരെ നിയമിച്ചു. 81 അപേക്ഷകരിൽ നിന്ന് 60 പേരെ സാൾട്ടർ തിരഞ്ഞെടുത്തു. ബിരുദമുള്ള നൂറോളം അപേക്ഷകർ ഇൻസ്പെക്ടർമാരായും കണ്ടക്ടർമാരായും ജോലി ചെയ്തു.<ref name=":4">{{Cite web|url=http://www.keralartc.com/html/history.html|title=KeralaSRTC::History|website=www.keralartc.com|access-date=2018-07-31|archive-date=26 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180726121159/http://www.keralartc.com/html/history.html|url-status=dead}}</ref> 1938 ഫെബ്രുവരി 20-ന് മഹാരാജ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ (കുടുംബാംഗമായ കേണൽ ഗോദവർമ്മ രാജയും മറ്റ് വിശിഷ്ട വ്യക്തികളും) കവടിയാർ സ്‌ക്വയറിലേക്കുള്ള മെയിൻ റോഡിലൂടെ ആദ്യത്തെ ബസിൽ സഞ്ചരിച്ചു. സാൾട്ടർ ആണ് ബസ് ഓടിച്ചത്. 33 ബസുകളുടെ ഒരു കൂട്ടവും വലിയൊരു ജനക്കൂട്ടവും ആഘോഷത്തിൽ പങ്കുചേർന്നു. 1938 ഫെബ്രുവരി 21-ന് തിരുവനന്തപുരത്ത് നിന്ന് കന്യാകുമാരിയിലേക്ക് ആദ്യത്തെ ബസ് സർവീസ് നടത്തി. <ref>{{Cite news|url=https://www.ndtv.com/kerala-news/public-road-transport-service-in-kerala-turns-77-741029?amp=1&akamai-rum=off|title=Public Road Transport Service in Kerala Turns 77|work=NDTV.com|access-date=2018-07-31}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/150220/nation-current-affairs/article/public-road-transport-service-kerala-turns-77|title=Public road transport service in Kerala turns 77|website=[[Deccan Chronicle]]|date=21 February 2015 |language=en|access-date=2018-07-31}}</ref> ആദ്യകാല ബസുകളിൽ 23 തുകൽ സീറ്റുകളുണ്ടായിരുന്നു. പിൻഭാഗത്തുകൂടിയായിരുന്നു പ്രവേശനം, ബസുകൾക്ക് മധ്യഭാഗത്ത് ഒരു ഇടനാഴിയും ഉണ്ടായിരുന്നു. പത്ത് ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് സീറ്റുകൾ മുൻവശത്തായിരുന്നു. ഷെഡ്യൂളുകൾ, നിരക്കുകൾ, സ്റ്റോപ്പുകൾ എന്നിവ പരസ്യപ്പെടുത്തി. നിയുക്ത ഏജന്റുമാർക്ക് സാധനങ്ങൾ എത്തിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു പാഴ്സൽ സേവനം ആരംഭിച്ചു. കണ്ടക്ടർമാർ വെളുത്ത തൊപ്പിയോടുകൂടിയ കാക്കി വസ്ത്രവും, ഇൻസ്പെക്ടർമാർ കാക്കി വസ്ത്രവും ധരിച്ചിരുന്നു. ടിക്കറ്റ് നൽകാൻ കണ്ടക്ടർമാർക്ക് യന്ത്രങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. പിന്നീട് ഡോഡ്ജ്, ഫാർഗോ, ബെഡ്ഫോർഡ്, ഷെവർലെ എന്നിവർ ബസുകൾ നിർമ്മിച്ചു.<ref name=":3" /> തിരുവനന്തപുരം-നാഗർകോവിൽ, നാഗർകോവിൽ-കന്യാകുമാരി, നാഗർകോവിൽ-കൊളച്ചൽ എന്നീ മൂന്ന് റൂട്ടുകളിലാണ് ടിഎസ്ടിഡി സർവീസ് നടത്തിയത്. 1938 ഫെബ്രുവരി 21 ന് 39 ബസുകളോടെയാണ് പതിവ് സർവീസ് ആരംഭിച്ചത്. ഒരു മൈലിന് ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ നിരക്ക് ഒന്നര ചക്രമായിരുന്നു. അടുത്ത നിരക്ക് ഒരു ചക്രമായിരുന്നു, ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് ടിക്കറ്റുകൾ 50 ശതമാനം കൂടുതലായിരുന്നു. മൂന്ന് വയസ്സിന് താഴെയുള്ള കുട്ടികൾ സൗജന്യമായി യാത്ര ചെയ്തു.. മൂന്ന് മുതൽ 14 വയസ്സ് വരെയുള്ളവർ പകുതി നിരക്ക് നൽകി. 28 പൗണ്ടിൽ താഴെയുള്ള ലഗേജ് (13 കിലോഗ്രാം) സൗജന്യമായിരുന്നു; 28–56 പൗണ്ട് (13–25 കിലോഗ്രാം) നാല് ചക്രവും 56–112 പൗണ്ട് (25–51 കിലോഗ്രാം) ആറ് ചക്രവുമായിരുന്നു.<ref name=":3" /><ref name=":4" /> 1939-ൽ മോട്ടോർ വാഹന നിയമം പാസാക്കി. 1949-ൽ കൊച്ചിയിലേക്കും 1956-ൽ മലബാർ മേഖലയിലേക്കും ബസ് സർവീസ് വ്യാപിപ്പിച്ചു. <ref name=":3" /><ref name="auto">{{cite news |title='KSRTC' is officially Kerala's! Karnataka loses 7-year battle to use acronym for road transport corp |url=https://www.timesnownews.com/india/kerala/article/ksrtc-is-officially-keralas-karnataka-loses-7-year-battle-to-use-acronym-for-road-transport-corp/765657 |work=www.timesnownews.com |language=en}}</ref> === കേരള സംസ്ഥാന റോഡ് ഗതാഗത കോർപ്പറേഷൻ === 1950-ൽ പ്രാബല്യത്തിൽ വന്ന റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ നിയമത്തിനുശേഷം 1965 മാർച്ച് 15-ന് കേരള സർക്കാർ കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ (കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി) സ്ഥാപിച്ചു. 1965 ഏപ്രിൽ 1-ന് ഗതാഗത വകുപ്പ് ഒരു സ്വയംഭരണ കോർപ്പറേഷനായി മാറി. <ref name=":4" /> അക്കാലത്ത് 661 ബസ് റൂട്ടുകളും 36 ലോറി റൂട്ടുകളും ഉണ്ടായിരുന്നു. കോർപ്പറേഷന്റെ വാഹനക്കൂട്ടത്തിൽ 901 ബസുകളും 51 ലോറികളും 29 മറ്റ് വാഹനങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു. മുപ്പത് ബസുകളും എട്ട് ലോറികളും പുതിയവയായിരുന്നു. പത്ത് പഴയ ബസുകളും ഏഴ് ലോറികളും ഒരു ട്രാക്ടർ-ട്രെയിലറും മറ്റ് ഉപയോഗങ്ങൾക്കായി മാറ്റി. <ref name=":4" /> കെ‌എൽ‌എക്സ് രജിസ്ട്രേഷൻ സീരീസ് കെ‌എസ്‌ആർ‌ടി‌സിക്കായി നീക്കിവച്ചു. 1989 ജൂലൈ 1 ന്, കെ‌എസ്‌ആർ‌ടി‌സി ബസുകൾ തിരുവനന്തപുരത്തെ ഒരു പ്രത്യേക ആർ‌ടി‌ഒയിൽ കെ‌എൽ -15 രജിസ്ട്രേഷൻ സീരീസുമായി രജിസ്ട്രേഷൻ ആരംഭിച്ചു.<ref name=":5">{{cite news |title=Kerala State Road Transport Corporation buses get new registration series |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/Kerala-State-Road-Transport-Corporation-buses-get-new-registration-series/articleshow/20611019.cms |work=The Times of India}}</ref> 2001-ൽ കെ. ബി. ഗണേഷ് കുമാർ ഗതാഗത മന്ത്രിയായി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഹ്രസ്വമായ ഭരണ കാലയളവിനുള്ളിൽ കോർപ്പറേഷനിൽ ഗുണകരമായ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തി. വോൾവോ ബസുകൾ ആദ്യമായി അവതരിപ്പിച്ചത് സംസ്ഥാന ഗതാഗത കോർപ്പറേഷനാണ് കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബോഡി വർക്ക് പുറത്തു കൊടുത്ത് ചെയ്യിച്ചു. ബസുകളുടെ സമകാലിക രൂപകൽപ്പന ഹൈടെക് ആയി പരസ്യപ്പെടുത്തി. ബസ് ലിവറി പുനർരൂപകൽപ്പന ചെയ്യാൻ കുമാർ സാബു സിറിലിനെ നിയോഗിച്ചു. തിരുവനന്തപുരത്ത് ലോ-എൻട്രി, എയർ സസ്‌പെൻഷൻ ബസുകൾ എന്നിവ അവതരിപ്പിച്ചു. കൂടാതെ മിനിബസ് സർവീസ് ആരംഭിച്ചു. മാറ്റങ്ങൾ യാത്രക്കാരെ ആകർഷിച്ചു. ഇത് കോർപ്പറേഷനെ ലാഭകരമാക്കി. <ref>{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/archive/forced-facelift-brings-fortune-to-keralas-public-transport/58716/|title=Forced Facelift Brings Fortune To Kerala's Public Transport|date=2002-09-30|website=The Financial Express|language=en-US|access-date=2018-12-20}}</ref> 2012-ൽ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയെ ഒഴിവാക്കി കൊണ്ട് കേരള സർക്കാർ അന്തർ ജില്ലാ ബസുകളുടെ പുതിയ പെർമിറ്റുകൾ താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവച്ചുകൊണ്ട് ഒരു വിജ്ഞാപനം പുറപ്പെടുവിച്ചു. കോർപ്പറേഷൻ ആ റൂട്ടുകൾ ഏറ്റെടുക്കുമെന്ന് കരുതിയിരുന്നെങ്കിലും, അത് കൊച്ചിയിൽ നിന്ന് നിരവധി വടക്കൻ ജില്ലകളിലേക്കുള്ള സർവീസിന്റെ കുറവ് സൃഷ്ടിച്ചു. സി.പി.പി.ആർ ഗവേഷണ-പദ്ധതി ഡയറക്ടർ മധു ശിവരാമൻ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി-സ്വകാര്യ ബസ് ഓപ്ഷനുകളെക്കുറിച്ച് ഒരു പഠനം നടത്തി.<ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/Concern-over-decline-in-number-of-inter-district-buses/article16786016.ece|title=Concern over decline in number of inter-district buses|last=Paul|first=John L.|date=2016-12-09|work=The Hindu|access-date=2017-10-02|issn=0971-751X}}</ref> നഗര ഗതാഗതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കാര്യങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനായി 2015 ൽ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.യുടെ കീഴിൽ കേരള അർബൻ റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ (കെ.യു.ആർ.ടി.സി) രൂപീകരിച്ചു.{{sfn|Chandran|2018|p=422}2015 ഏപ്രിൽ 12 ന് തേവരയിൽ ഇത് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു.{{sfn|Chandran|2018|p=423}} 2021 ജൂൺ 2-ന്, KSRTC എന്ന ചുരുക്കപ്പേരും 'ആനവണ്ടി' എന്ന ലോഗോയും ഉപയോഗിക്കാനുള്ള അവകാശം 1999-ലെ ട്രേഡ്‌മാർക്ക് ആക്ട് പ്രകാരം കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് കോർപ്പറേഷന് പൂർണ്ണമായും നൽകി. കർണാടക സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 2014-ൽ ഒരു നോട്ടീസ് പുറപ്പെടുവിച്ചു. കേരളം KSRTC ഉപയോഗിക്കുന്നത് നിർത്തണമെന്ന് അവർ പ്രസ്താവിച്ചു.<ref>{{Cite web|last=Narayanan|first=Nirmal|date=2021-06-02|title=Karnataka loses 'KSRTC' to Kerala, Trade Marks Registry pronounces verdict|url=https://www.ibtimes.co.in/karnataka-loses-ksrtc-kerala-trade-marks-registry-pronounces-verdict-837078|access-date=2021-06-03|website=www.ibtimes.co.in|language=en}}</ref> ബൗദ്ധിക സ്വത്തവകാശത്തിനായുള്ള നീണ്ട പോരാട്ടത്തിന് ശേഷം, സംസ്ഥാന ഗതാഗത കോർപ്പറേഷനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട 'KSRTC' എന്ന ചുരുക്കപ്പേരുള്ള ട്രേഡ്‌മാർക്കുകളുടെ നിയമപരമായ അവകാശം കേരള റോഡ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് കോർപ്പറേഷനു ലഭിച്ചു. എംബ്ലം, KSRTC എന്ന ചുരുക്കപ്പേര്, ലോഗോ, ആനവണ്ടി <ref name="auto"/> എന്നീ പേരുകൾ കേരള റോഡ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് കോർപ്പറേഷനുടേതാണെന്ന് ട്രേഡ് മാർക്ക് രജിസ്ട്രി സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തി. വാണിജ്യ വ്യവസായ മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലുള്ള കൺട്രോളർ ജനറൽ ഓഫ് പേറ്റന്റ്സ് ഡിസൈൻ ആൻഡ് ട്രേഡ് മാർക്ക് 2021 ജൂൺ 3-ന് കേരളത്തിന്റെ അവകാശവാദം അംഗീകരിച്ചു. രജിസ്ട്രേഷൻ കേരള ആർ‌ടി‌സിയെ വ്യാപാരമുദ്രകളുടെ ഏക സൂക്ഷിപ്പുകാരനാക്കി.<ref>{{Cite news|last=Radhakrishan|first=S. Anil|date=2021-06-20|title=LNG powered KSRTC bus service from Monday|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/lng-powered-ksrtc-bus-service-from-monday/article34864480.ece|access-date=2021-06-21|issn=0971-751X}}</ref> 2021 നവംബർ 9-ന്, കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയുടെ ദീർഘദൂര ബസുകൾ 10 വർഷത്തേക്ക് കാര്യക്ഷമമായി പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നതിനായി ഒരു സ്വതന്ത്ര കമ്പനിയായി കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി-സ്വിഫ്റ്റ് രൂപീകരിച്ചു.<ref>{{Cite web |agency=TNN|date=20 February 2021 |title=KSRTC-SWIFT comes into force {{!}} Thiruvananthapuram News |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/ksrtc-swift-comes-into-force/articleshow/81116673.cms |access-date=2022-05-24 |website=The Times of India |language=en}}</ref> == സംഘടനാ ഘടന == കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയുടെ മാനേജ്‌മെന്റിന്റെ മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്നത് ഒരു ഡയറക്ടർ ബോർഡാണ്. അതിൽ ചെയർമാൻ-കം-മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടർ (സി.എം.ഡി) ഉം കേരള സർക്കാർ നിയമിച്ച മറ്റ് ഡയറക്ടർമാരും ഉൾപ്പെടുന്നു. സംഘടനയുടെ ചീഫ് എക്സിക്യൂട്ടീവായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന സി.എം.ഡി. ദൈനംദിന പ്രവർത്തനങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള ഉത്തരവാദിത്തം അദ്ദേഹത്തിനാണ്. ===ഡയറക്ടർമാരുടെ ബോർഡ്=== {| class="wikitable" |+ ഡയറക്ടർ ബോർഡ് – KSRTC <ref>{{Cite web |title=കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ - keralartc.com |url=https://www.keralartc.com/directory/key-people |access-date=2025-04-20 |website=കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ - keralartc.com |language=en-US}}</ref> ! പേര് !! പദവി |- | [[സി. പി. ജോൺ|സി.പി. ജോൺ]]|| ഗതാഗത മന്ത്രി, [[കേരള സർക്കാർ]] |- | പി.ബി. നൂഹ്, [[ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ്|IAS]]|| സർക്കാർ സെക്രട്ടറി, ഗതാഗത വകുപ്പ് |- | പി.എസ്. പ്രമോജ് ശങ്കർ, [[ഇന്ത്യൻ ഓർഡനൻസ് ഫാക്ടറി സർവീസ്|IOFS]]|| [[ചെയർ (ഓഫീസർ)#പൊതു കോർപ്പറേഷനുകൾ|ചെയർമാൻ]] & [[ഡയറക്ടർ (ബിസിനസ്)#മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടർ|മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടർ]] |- | സി.എച്ച്. നാഗരാജു, [[ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസ്|ഐ.പി.എസ്]]|| ഡയറക്ടർ {{Small|(Transport Commissioner)}} |- | നെൽസൺ ജെ || ഡയറക്ടർ {{Small|(Additional Secretary, Finance Department)}} |- | കെ.എസ്. വിജയശ്രീ || ഡയറക്ടർ {{Small|(Additional Secretary, Transport Department)}} |- | ഡോ. സാംസൺ മാത്യു || ഡയറക്ടർ {{Small|([[National Transportation Planning and Research Centre]] (NATPAC))}} |- | എൻ. ജീവൻ || ഡയറക്ടർ {{Small|(Additional Law Secretary, Law Department)}} |} == ഫ്ലീറ്റ് == [[File:Electric bus KSRTC.jpg|thumb|ഇലക്ട്രിക് ബസ്]] കോർപ്പറേഷന്റെ കൈവശം വോൾവോ, സ്കാനിയ, അശോക് ലെയ്‌ലാൻഡ്, ടാറ്റ മോട്ടോഴ്‌സ്, ഐഷർ മോട്ടോഴ്‌സ്, ഭാരത്ബെൻസ് തുടങ്ങിയ കമ്പനികളുടെ ബസുകൾ അടങ്ങുന്ന 4,717 ബസുകൾ ഉണ്ട്.<ref>{{Cite web |date=2025-02-16 |title=KSRTC reports 1261 buses are over 15 years old; employees say real number exceeds 2,000 |url=https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/ksrtc-old-bus-count-dispute-employees-challenge-1261-claim-1.10347499 |access-date=2025-03-17 |website=English.Mathrubhumi |language=en}}</ref>കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയുടെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള വാഹനങ്ങൾ തിരുവനന്തപുരത്ത് ഒരു പ്രത്യേക ആർ.ടി.ഒയ്ക്ക് കീഴിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. അതിൽ കെ.എൽ -15 എന്ന രജിസ്ട്രേഷൻ സീരീസ് ഉൾപ്പെടുന്നു. === ഫ്ലീറ്റ് നമ്പറിംഗ് സംവിധാനം === കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.ക്ക് ഫ്ലീറ്റ് രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുന്നതിന് ഒരു പ്രത്യേക ആർ.ടി.ഒ (റീജിയണൽ ട്രാൻസ്പോർട്ട് ഓഫീസർ) ഉണ്ടെങ്കിലും, എല്ലാ ബസുകളിലും വാഹനത്തിന്റെ മുൻവശത്തുള്ള ഡിപ്പോ മാർക്കിനോട് ചേർന്ന് (ആന്തരിക തിരിച്ചറിയലിനായി) ബോണറ്റ് നമ്പറുകൾ ഉണ്ട്.<ref name=":6">{{Cite web|url=https://mvd.kerala.gov.in/|title=Kerala Motor Vehicle Department}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.platform7.in/2009/11/ksrtcs-fleet-number-demystified.html?m=1|title=KSRTC's fleet number: Demystified|website=www.platform7.in|date=8 November 2009 |access-date=2018-08-12}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.aanavandi.com/blog/specials/stories-with-ksrtc/serial-numbers-given-for-ksrtc-buses|title=Serial Numbers Given For KSRTC Buses|last=Bhakthan|first=Sujith|date=2015-07-31|work=Aanavandi Travel Blog|access-date=2018-08-12|language=en-US|archive-date=12 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180812151811/https://www.aanavandi.com/blog/specials/stories-with-ksrtc/serial-numbers-given-for-ksrtc-buses|url-status=dead}}</ref> ഒരു സാധാരണ ഫ്ലീറ്റ് നമ്പറായ RPE981 നെ മൂന്ന് ഭാഗങ്ങളായി തിരിക്കാം: RP, E, 981. ട്രാൻസ്പോർട്ട് എന്ന വാക്കിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞ വാഹന പരമ്പരയെ RP സൂചിപ്പിക്കുന്നു; ഓരോ സീരീസിലും 1,000 വാഹനങ്ങൾ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. 1960 കളിൽ, കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി അതിന്റെ ബസുകൾക്ക് സീരിയൽ നമ്പർ ടി നൽകാൻ തുടങ്ങി; ആദ്യത്തെ 1,000 ബസുകളെ ആർ പിന്തുടർന്നു. തുടർന്ന് എ, അങ്ങനെ പി സീരീസ് വരെ. ആവർത്തിച്ചുള്ള അക്ഷരങ്ങളും ഒ എന്ന അക്ഷരവും ഒഴിവാക്കി. പിന്നീട്, ബസ് സീരീസ് തിരിച്ചറിയാൻ രണ്ടക്ഷര കോമ്പിനേഷനുകൾ ഉപയോഗിച്ചു. ഓരോ സീരീസിലെയും 1,000-ാമത്തെ ബസിന് 1,000 ന്റെ ഗുണിതങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് നമ്പർ നൽകിയിരിക്കുന്നു. ഇത് കോർപ്പറേഷൻ ആരംഭിച്ച ആകെ ബസുകളുടെ എണ്ണത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.<ref name=":6" /><ref name=":7">{{Cite web|url=http://www.keralartc.com/html/vehicle.php|title=KeralaSRTC::Vehicle search|website=www.keralartc.com|access-date=2018-08-12|archive-date=26 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180826052241/http://www.keralartc.com/html/vehicle.php|url-status=dead}}</ref> {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed plainrowheaders unsortable" style="text-align:center" |- ||'''T''' ||1962 - 1966 |- ||'''R''' ||1966 - 1971 |- ||'''A''' ||1973 - 1978 |- ||'''N''' ||1979 - 1983 |- ||'''S''' ||1983 - 1986 |- ||'''P''' ||1986 - 1989 |- ||'''TR''' ||1989 – 1993 |- ||'''TA''' ||1993 – 1995 |- ||'''TN''' ||1995 – 1997 |- ||'''TS''' ||1997 – 2000 |- ||'''TP''' ||2000 – 2004 |- ||'''RT''' ||2004 – 2006 |- ||'''RR''' ||2006 – 2008 |- ||'''RA''' ||2008 – 2010 |- ||'''RN''' ||2010 – 2012 |- ||'''RS''' ||2012 – 2015 |- ||'''RP''' ||2015 - 2016 |- ||'''AT''' ||2016 - |} രണ്ടാമത്തെ ഭാഗം (ഉദാഹരണത്തിലെ E) ബോഡി വർക്ക് ചെയ്ത KSRTC വർക്ക്‌ഷോപ്പിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു, കൂടാതെ പൂർണ്ണമായും നിർമ്മിച്ചതും ഔട്ട്‌സോഴ്‌സ് ചെയ്തതുമായ ബോഡി വർക്ക് വാങ്ങിയ ബസുകളിൽ ഇത് കാണുന്നില്ല. KSRTCക്ക് അഞ്ച് വർക്ക്‌ഷോപ്പുകൾ സ്വന്തമായുണ്ട്: ഒരു സെൻട്രൽ, നാല് റീജിയണൽ:<ref name=":7" /> <ref name=":7" /> {| class="wikitable plainrowheaders unsortable" style="text-align:center" |- ! scope="col" style="background:lite blue;" | Code ! scope="col" style="background:lite blue;" | Workshop |- ||''C'' ||സെൻട്രൽ വർക്ക്ഷോപ്പ്, പാപ്പനംകോട്, തിരുവനന്തപുരം |- ||''M'' ||റീജിയണൽ വർക്ക്ഷോപ്പ്, മാവേലിക്കര |- ||''A'' ||റീജിയണൽ വർക്ക്ഷോപ്പ്, ആലുവ |- ||''E'' ||റീജിയണൽ വർക്ക്ഷോപ്പ്, എടപ്പാൾ |- ||''K'' ||റീജിയണൽ വർക്ക്ഷോപ്പ് കോഴിക്കോട് |- |} മൂന്നാം ഭാഗം പരമ്പരയിലെ വാഹന നമ്പറാണ്. ഈ സംവിധാനത്തിന് പുറമേ, 1997 മുതൽ 2003 വരെ എടപ്പാളിൽ നിർമ്മിച്ച 144 ബസുകൾക്ക് ഒരു TE നൽകി. അവരുടെ ഡിപ്പോയിലെ വാഹനങ്ങൾക്ക് D സീരീസിലും, ഓയിൽ ടാങ്കറുകൾക്ക് TT സീരീസിലുമാണ് നമ്പർ നൽകിയിരിക്കുന്നത്. കോർപ്പറേഷന്റെ കൈവശം AV നമ്പറുള്ള നിരവധി ആംബുലൻസുകൾ ഉണ്ട്. ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റു നാഷണൽ അർബൻ റിന്യൂവൽ മിഷന്റെ ഭാഗമായി വാങ്ങിയ ബസുകൾക്ക് JN നമ്പറാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. KSRTC സ്വിഫ്റ്റിന്റെ ബസുകൾക്ക് KS സീരീസിലാണ് നമ്പർ നൽകിയിരിക്കുന്നത്.<ref name=":7" /> == 2025 ഫ്ലീറ്റ് നവീകരണം == 2025-ൽ കെഎസ്ആർടിസിയിൽ 143 പുതിയ ബസുകൾ ഉൾപ്പെടുത്തി. 2025 ഓഗസ്റ്റ് 21-ന് ആനയറയിൽ നടന്ന ചടങ്ങിൽ മുഖ്യമന്ത്രി പിണറായി വിജയൻ വാഹനങ്ങൾക്ക് തുടക്കം കുറിച്ചു<ref>{{Cite news |date=2025-08-19 |title=KSRTC to launch 143 buses on Aug. 21 |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/ksrtc-to-launch-143-buses-on-aug-21/article69952253.ece |access-date=2025-09-05 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ഈ ബസുകളെ ഒമ്പത് വിഭാഗങ്ങളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു: * ഓർഡിനറി * ലിങ്ക് ബസ് * ഫാസ്റ്റ് പാസഞ്ചർ * സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ് പ്രീമിയം * എസി സീറ്റർ * എസി സീറ്റർ കം സ്ലീപ്പർ * എസി സ്ലീപ്പർ * എസി സീറ്റർ മൾട്ടി ആക്‌സിൽ * എസി സ്ലീപ്പർ മൾട്ടി ആക്‌സിൽ === പുതിയ ബസുകളുടെ വിശദാംശങ്ങൾ === {| class="wikitable" |+ !ബസ് തരം !വാഹന നിർമ്മാതാവ് !നീളം !ഇരിപ്പിടം/ബെർത്ത് ശേഷി !എഞ്ചിൻ !സസ്പെൻഷൻ !ബോഡി ബിൽഡർ |- !ഓർഡിനറി |[[ഐച്ചർ മോട്ടോഴ്‌സ്|ഐച്ചർ]] |8.235 മീ |28 + 1 + 1 (2x2 ലേഔട്ട്) |4 സിലിണ്ടർ ഫ്രണ്ട് ഡീസൽ എഞ്ചിൻ, 120 എച്ച്പി |സെമി എലിപ്റ്റിക്കൽ |ഓഡി ഓട്ടോമൊബൈൽസ്, പിതാംപൂർ (ധാർ) |- !ലിങ്ക് ബസ് |[[അശോക് ലെയ്‌ലാൻഡ്]] |10.5 മീ |38 + 1 (2x2 ലേഔട്ട്) |4 സിലിണ്ടർ ഫ്രണ്ട് ഡീസൽ എഞ്ചിൻ, 147 എച്ച്പി |ഫ്രണ്ട് & റിയർ പാരബോളിക് |എസ്എം കണ്ണപ്പ ഓട്ടോമൊബൈൽസ് പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡ്, ബാംഗ്ലൂർ (പ്രകാശ്) |- !ഫാസ്റ്റ് പാസഞ്ചർ |[[ടാറ്റ മോട്ടോറുകൾ|ടാറ്റ]] |11.250 മീ |49 + D (3x2 ലേഔട്ട്) |6 സിലിണ്ടർ ഫ്രണ്ട് ഡീസൽ എഞ്ചിൻ, 180 HP |ഫ്രണ്ട് & റിയർ ലീഫ് സ്പ്രിംഗ് |ഓട്ടോമൊബൈൽ കോർപ്പറേഷൻ ഓഫ് ഗോവ ലിമിറ്റഡ് (ACGL) |- !പ്രീമിയം സൂപ്പർഫാസ്റ്റ് |[[ടാറ്റ മോട്ടോഴ്‌സ്|ടാറ്റ]] |11.250 മീ |49 + D (3x2 ലേഔട്ട്) |6 സിലിണ്ടർ ഫ്രണ്ട് ഡീസൽ എഞ്ചിൻ, 180 HP |ഫ്രണ്ട് വെവലർ ആൻഡ് റിയർ എയർ സസ്‌പെൻഷൻ |ഓട്ടോമൊബൈൽ കോർപ്പറേഷൻ ഓഫ് ഗോവ ലിമിറ്റഡ് (ACGL) |- !എസി സീറ്റർ |[[അശോക് ലെയ്‌ലാൻഡ്]] |13.5 മീ |50 സീറ്റ് (2x2 ലേഔട്ട്) |4 സിലിണ്ടർ ഫ്രണ്ട് ഡീസൽ എഞ്ചിൻ, 250 HP |ഫ്രണ്ട് & റിയർ എയർ സസ്‌പെൻഷൻ |എസ്എം കണ്ണപ്പ ഓട്ടോമൊബൈൽസ് പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡ്, ബാംഗ്ലൂർ (പ്രകാശ്) |- !എസി സീറ്റർ–കം–സ്ലീപ്പർ |[[അശോക് ലെയ്‌ലാൻഡ്]] |13.5 മീ |18 ബെർത്ത്, 36 സീറ്റ് (2x1 ലേഔട്ട്) |4 സിലിണ്ടർ ഫ്രണ്ട് ഡീസൽ എഞ്ചിൻ, 250 എച്ച്പി |ഫ്രണ്ട് & റിയർ എയർ സസ്‌പെൻഷൻ |എസ്എം കണ്ണപ്പ ഓട്ടോമൊബൈൽസ് പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡ്, ബാംഗ്ലൂർ (പ്രാകാഷ്) |- !എസി സ്ലീപ്പർ |[[അശോക് ലെയ്‌ലാൻഡ്]] |13.5 മീ |36 ബെർത്ത് (2x1 ലേഔട്ട്) |4 സിലിണ്ടർ ഫ്രണ്ട് ഡീസൽ എഞ്ചിൻ, 250 എച്ച്പി |ഫ്രണ്ട് & റിയർ എയർ സസ്‌പെൻഷൻ |എസ്എം കണ്ണപ്പ ഓട്ടോമൊബൈൽസ് പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡ്, ബാംഗ്ലൂർ (പ്രാകാഷ്) |- !എസി സീറ്റർ മൾട്ടി ആക്‌സിൽ |വിഇ കൊമേഴ്‌സ്യൽ വെഹിക്കിൾസ് |15 മീ |51 + 1+1 (2x2 ലേഔട്ട്), കാൾഫ് സപ്പോർട്ടുള്ള റിക്ലൈനിംഗ് സീറ്റ് |6 സിലിണ്ടർ റിയർ ഡീസൽ എഞ്ചിൻ, 360 എച്ച്പി |ഇലക്ട്രോണിക് നിയന്ത്രണമുള്ള ഫ്രണ്ട് & റിയർ എയർ സസ്‌പെൻഷൻ |വോൾവോ ബസുകൾ ഇന്ത്യ, ബാംഗ്ലൂർ |- !എസി സ്ലീപ്പർ മൾട്ടി ആക്‌സിൽ |VE കൊമേഴ്‌സ്യൽ വെഹിക്കിൾസ് |15 മീ |42 ബെർത്ത് (2x1 ലേഔട്ട്) |6 സിലിണ്ടർ പിൻ ഡീസൽ എഞ്ചിൻ, 360 എച്ച്പി |ഇലക്ട്രോണിക് നിയന്ത്രണത്തോടെ മുന്നിലും പിന്നിലും എയർ സസ്‌പെൻഷൻ |വോൾവോ ബസുകൾ ഇന്ത്യ, ബാംഗ്ലൂർ |} == സർവ്വീസ് വിഭാഗങ്ങൾ == [[File:KSRTC Jnurom AC VOLVO bus at Angamaly bus station.JPG|thumb|right|250px|കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ ജനറം പദ്ധതിയിൽ കേരളത്തിനു ലഭിച്ച എ.സി. വോൾവോ ബസ്]] കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി-ക്ക് [[അശോക് ലെയ്‌ലാൻഡ്|അശോക് ലെയ്ലാൻഡ്]], [[ടാറ്റാ മോട്ടോർസ്]],ഐഷർ, വോൾവോ, സ്കാനിയ എന്നീ‍ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ബസ്സുകൾ ഉണ്ട് കൂടാതെ ഇലക്ട്രിക് CNG ബസുകളും വാങ്ങുന്നു ബസ്സുകളുടെ തരം ഇങ്ങനെ ആണ്. '''ഓർഡിനറി''' ചെറിയ ദൂരങ്ങളിൽ ഓടുന്ന സാധാരണ സർവ്വീസുകളാണിവ. സൂപ്പർ ക്ലാസ്സ് ബസ്സുകളുടെ പെർമിറ്റ് കാലാവധി കഴിയുമ്പോൾ അവ ഓർഡിനറി സർവ്വീസുകൾക്ക് വേണ്ടി തയ്യാറാക്കുന്നു. അതിനാൽ പഴക്കം ചെന്ന ബസുകൾ ഈ വിഭാഗത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഫീഡർ സർവ്വീസുകൾ ഓർഡിനറിയിൽപ്പെടുന്നു. പലപ്പോഴും ഗ്രാമ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഓർഡിനറി സർവീസ് മാത്രമാണ് ഉണ്ടാവുക. '''ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ''' ദീർഘദൂരത്തിലുള്ള സർവ്വീസുകൾക്ക് ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നതാണ് ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ. ഓർഡിനറിയെ അപേക്ഷിച്ച് ഇവ നിർത്തുന്ന സ്ഥലങ്ങൾ കുറവാണ്. മഞ്ഞയും ചുവപ്പും ചേർന്ന നിറങ്ങൾ ആണ് ഇവയ്ക്ക്. ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ് , ലോ ഫ്ലോർ, ടൗൺ ടു ടൗൺ ബസ്സുകൾ ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചറുകളിൽപ്പെടുന്നു. ഇവ വ്യത്യസ്ത നിറങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ ചാർജ് ഓർഡിനറിയേക്കാൾ കൂടുതൽ ആണ്. എന്നാൽ ഓർഡിനറി ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ്പ്‌ ബസ് സ്റ്റോപ്പുകൾ കുറവാണെങ്കിലും ഓർഡിനറിയുടെ ചാർജിൽ തന്നെയാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. അനന്തപുരി, വേണാട്, മലബാർ തുടങ്ങിയവയും ഈ വിഭാഗത്തിൽ വരുന്നു. '''സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ്''' വളരെ കൂടിയ ദൂരത്തേയ്ക്ക് സർവ്വീസ് നടത്തുന്ന വാഹനങ്ങളാണിവ. അതിവേഗം നിഷ്കർച്ചിട്ടുള്ള ഈ ബസ്സുകൾ ഏറ്റവും പ്രധാന സ്ഥലങ്ങളിൽ നിർത്തുന്നതാണ്. മഞ്ഞയും ചുവപ്പും നിറത്തിലുള്ള ഇവ പൊതുവെ കാണാൻ മനോഹരമാണ്. ശീതീകരണ സംവിധാനമുള്ള ലോഫ്ലോർ, സന്ദേശവാഹിനി ഇവയൊക്കെ സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റുകളാണ്. '''സൂപ്പർ ഡീലക്സ്''' ഉയർന്ന യാത്രാ സൗകര്യങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തി ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ ട്രെയിനുകളേക്കാൾ വേഗത്തിൽ യാത്രക്കാരെ ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്ത് എത്തിക്കുന്നതിനുദ്ദേശിച്ചു തുടങ്ങിയതാണിവ. മിന്നൽ സർവ്വീസ്, സിൽവർ ലൈൻ ജെറ്റ് സർവീസുകളുടെ പരിഷ്കരിച്ച പതിപ്പാണ്. '''സൂപ്പർ എക്സ്പ്രസ്സ്''' പച്ച നിറമുള്ള സൂപ്പർ ക്ലാസ്സ് ബസ്സുകളാണിത്. ഇടയ്ക്ക് നിർത്തിവച്ചിരുന്നെങ്കിലും പുനരാരംഭിച്ചു. അൻപതോളം ബസ്സുകൾ ഈ സർവ്വീസുകൾ നടത്തുന്നുണ്ട്. കൂടാതെ ഗരുഡ,ഗരുഡ മഹാരാജ,വെസ്റ്റിബ്യൂൾ, എന്ന പേരുകളുള്ള ബസ്സുകളും സർവ്വീസിലുണ്ട്. {| class="wikitable" ! തരം !! align="right" | എണ്ണം |- | അശോക് ലയലാൻഡ് || align="right" | 2940{{തെളിവ്}} |- | റ്റാറ്റാ മോട്ടോഴ്സ് || align="right" | 1562{{തെളിവ്}} |- | ഐഷർ || align="right" | 200{{തെളിവ്}} |- |[[വോൾ‌വോ]] ആഡംബര ബസ്സുകൾ || align="right" | 11{{തെളിവ്}} |- | സ്കാനിയ ആഡംബര ബസ്സുകൾ || align="right" | 18{{തെളിവ്}} |- ! ആകെ !! 4731 |} [[ചിത്രം:Double Decker Bus Kochi.JPG|thumb|left|രണ്ടു നിലയുള്ള ബസ്, കൊച്ചി]] * ഇതിൽ 2124 ബസ്സുകൾ ( 45.15 % ) 7 വർഷത്തിനു മുകളിൽ പ്രായം ഉള്ളവയാണ് * 366 ബസ്സുകൾ ( 7.78 % ) 10 വർഷത്തിനു മുകളിൽ പ്രായം ഉള്ളവയാണ്. ഇവയെ സേവനത്തിൽ നിന്നും നീക്കം ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. == ഓഫീസുകളും ഡിപ്പോകളും == === ഹെഡ് ഓഫീസ് === * ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് ഭവൻ, കിഴക്കേ കോട്ട, തിരുവനന്തപുരം === ഡിപ്പോകൾ === [[File:KSRTC Kozhikode.jpg|thumbnail|കോഴിക്കോട് കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി ബസ് സ്റ്റേഷൻ]] # [[ആറ്റിങ്ങൽ]] ദേശീയപാതയിൽ # [[ആലപ്പുഴ]] # [[ആലുവ]] റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനടുത്ത് # [[ചങ്ങനാശ്ശേരി]] # [[ചെങ്ങന്നൂർ]] # [[ചേർത്തല]] # [[എറണാകുളം]] # [[കണ്ണൂർ]] # [[കാസർഗോഡ്]] # [[കായംകുളം]] # [[കൊല്ലം]] # [[കൊട്ടാരക്കര]] # [[കോട്ടയം]] # [[കോഴിക്കോട്]] പുതിയ സ്റ്റാൻ്റിനടുത്ത് മാവൂർ റോഡിൽമാ # [[മൂവാറ്റുപുഴ]] # [[നെടുമങ്ങാട്]] # [[നെയ്യാറ്റിൻകര]] # [[പാലാ]] # [[പാലക്കാട്]], മിഷൻ സ്കൂളിന് സമീപം # [[പാപ്പനംകോട്]] # [[പത്തനംതിട്ട]] # [[പെരുമ്പാവൂർ]] വുത്താകൃതിയിൽ കെട്ടിടം # [[സുൽത്താൻ ബത്തേരി]] # [[തിരുവല്ല]] # [[തൃശ്ശൂർ]] റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ കൊക്കാല ഭാഗത്ത് # തിരുവനന്തപുരം സെൻട്രൽ, തമ്പാനൂരിൽ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷന് എതിർവശം # തിരുവനന്തപുരം സിറ്റി # [[വിഴിഞ്ഞം]] # [[വെഞ്ഞാറമൂട്]] === സബ് ഡിപ്പോകൾ === {{Div col begin|4}} # [[അടൂർ]] # [[അങ്കമാലി]] ദേശീയപാതയിൽ # [[ചടയമംഗലം]] # [[ചാലക്കുടി]] ടൗണിൽ # [[ചാത്തന്നൂർ]] # [[ചിറ്റൂർ]] # [[ഈരാറ്റുപേട്ട]] # [[ഗുരുവായൂർ]] # [[ഹരിപ്പാട്]] # [[കൽപറ്റ|കല്പറ്റ]] # [[കണിയാപുരം]] # [[കരുനാഗപ്പള്ളി]] # [[കാട്ടാക്കട]] # [[കട്ടപ്പന]] # [[കിളിമാനൂർ]] # [[കോതമംഗലം]] # [[കുമളി]] # [[മാള]] # [[മലപ്പുറം]], കുന്നുമ്മലിൽ # [[മാനന്തവാടി]] # [[മാവേലിക്കര]] # [[വടക്കൻ പറവൂർ|നോർത്ത് പറവൂർ]] # [[പാറശ്ശാല]] # [[പത്തനാപുരം]] # [[പയ്യന്നൂർ]] # [[പെരിന്തൽമണ്ണ]] ടൗണിൽ രാമദാസ് ആശുപത്രി ഭാഗത്ത് # [[പേരൂർക്കട]] # [[പിറവം]] # [[പൊൻകുന്നം]] # [[പൊന്നാനി]] # [[പൂവാർ]] # [[പുനലൂർ]] # [[തലശ്ശേരി]] # [[താമരശ്ശേരി]] # [[തൊടുപുഴ]] # [[തൊട്ടിൽപ്പാലം]] # [[വൈക്കം]] # [[വെള്ളനാട്]] # [[വെള്ളറട]] # [[വെഞ്ഞാറമ്മൂട്]] # വികാസ് ഭവൻ # [[വിതുര]] # [[നിലമ്പൂർ]] # [[മണ്ണാർക്കാട്]] നെല്ലിപ്പുഴ ജംക്ഷനിൽ {{Div col end}} === ഓപ്പറേറ്റിങ്ങ് ഡിപ്പോകൾ === {{Div col begin|4}} # [[ആര്യനാട്]] # [[ആര്യങ്കാവ്]] # [[എടത്വാ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|എടത്വ]] # [[എരുമേലി]] # [[ഇരിഞ്ഞാലക്കുട]] # [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ]] # [[കുളത്തൂപ്പുഴ]] # [[മല്ലപ്പള്ളി]] # [[മൂലമറ്റം]] # [[മൂന്നാർ]] # [[പാലോട്]] # [[പന്തളം]] # [[ശാസ്താംകോട്ട]] # [[പുതുക്കാട്]] # [[തിരുവമ്പാടി]] # [[വടകര]] # [[വടക്കഞ്ചേരി]] # [[നെടുങ്കണ്ടം]] # [[കൂത്താട്ടുകുളം]] # [[കോന്നി]] {{Div col end}} പുതിയതായി ഓപ്പറേറ്റിംഗ് ഡിപ്പോകൾ സ്ഥാപിക്കാൻ സാധ്യതയുള്ള നഗരങ്ങൾ.. മഞ്ചേരി, നെന്മാറ, പട്ടാമ്പി കൊണ്ടോട്ടി ഷോർണൂര്ഒറ്റപ്പാലം,ചെർപുളശേരി, പരപ്പനങ്ങാടി,വളാഞ്ചേരി, കളമശ്ശേരി === വർക്ക്ഷോപ്പുകൾ === # [[പാപ്പനംകോട്]] (മുഖ്യ വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[മാവേലിക്കര]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[ആലുവ]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[എടപ്പാൾ]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) # [[കോഴിക്കോട്]] (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്) === ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം === കെ എസ് ആർ ടി സി യിലെ വിവിധ വിഭാഗം ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കും, ജീവനക്കാർക്കും അതതു തസ്തികപ്രകാരമുള്ള ജോലിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ആവശ്യമായ പരിശീലനം നൽകുന്നതിന് 3 ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്. * തിരുവനന്തപുരം (ആസ്ഥാന ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, അട്ടക്കുളങ്ങര.) * അങ്കമാലി (പ്രാദേശിക ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, അങ്കമാലി ബസ് സ്റ്റേഷൻ ) * എടപ്പാൾ (പ്രാദേശിക ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്, എടപ്പാൾ) == നിരത്തിലിറങ്ങുന്ന പുതിയ സർവ്വീസുകൾ == [[File:New sleeper bus of KSRTC.jpeg|thumb|AC സ്ലീപ്പർ ബസ്]] * '''അനന്തപുരി സിറ്റി ഫാസ്റ്റ്''' : 140 *'''ജനറം വോൾവോ ഏസി ലോഫ്ലോർ''' *'''ജനറം ടാറ്റാ മാർക്കോപോളോ നോൺ ഏസി ലോഫ്ലോർ''' *'''ജനറം ലെയ്ലാന്റ് നോൺ ഏസി ലോഫ്ലോർ''' *'''രാജധാനി റിങ് റോഡ് സർവീസ്''' :10 *'''ഗരുഡ കിങ് ക്ലാസ് - വോൾവോ മൾട്ടി ആക്സിൽ ''': 9 *''' ഗരുഡ മഹാരാജ - സ്കാനിയ മൾട്ടി ആക്സിൽ''' :18 *'''ഗരുഡ സഞ്ചാരി - വോൾവോ''' 2 *'''ഗജരാജ് - വോൾവോ B11R മൾട്ടി ആക്സിൽ സ്ലീപ്പർ : 8''' *'''മിന്നൽ''' '''സൂപ്പർ എയർ ഡീലക്സ്''' * '''വെസ്റ്റിബ്യൂൾ''' ''': 1''' *'''സിറ്റി റൈഡ് ഇലക്ട്രിക് ഡബിൾ ഡക്കർ : 2''' == പലവക == * കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ്സുകൾ ദിവസവും സഞ്ചരിക്കുന്ന ദൂരം മുൻപ് 12,00,000 ആയിരുന്നത് ഇപ്പോൾ 14,22,546 ആക്കി ഉയർത്തിയിരിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.keralartc.com/html/aboutus.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2007-07-09 |archive-date=2018-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180625184242/http://www.keralartc.com/html/aboutus.html |url-status=dead }}</ref> * ദിവസവും 4232 പുനർ‌നിർണ്ണയിച്ച യാത്രകൾ ആണ് ഉള്ളത്. 4704 ബസ്സുകൾ ദിവസവും യാത്ര നടത്തുന്നു. * ഒരു ദിവസം കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ്സുകളിൽ ശരാശരി 31.45 ലക്ഷം യാത്രികർ സഞ്ചരിക്കുന്നു{{തെളിവ്}} ഗ്രാമ പഞ്ചായത്തുകൾ ഇന്ധന ചെലവ് വഹിക്കുന്ന ഗ്രാമവണ്ടി പദ്ധതി ആരംഭിച്ചു ഇലക്ടിക് ബസുകൾ വാങ്ങി ഓർഡിനറി സർവീസുകൾ ഘട്ടം ഘട്ടമായി ഫോസിൽ ഇന്ധന മുക്തമാക്കും പരമാവധി ബസുകൾ ഡിപ്പോ ഇല്ലാത്ത സ്ഥലങ്ങളിൽ സ്റ്റേ ചെയ്യുന്ന ബസ്സുകൾ ആക്കുന്നു == ചിത്രശാല == <gallery> File:KSRTC Scania Maharaja RP 666.jpg|thumb|ഗരുഡ മഹാരാജ സ്കാനിയ ബസ് File:Kerala RTC.jpg|ഗരുഡ കിംഗ് ക്ലാസ് വോൾവോ ബസ് KSRTC orninary bus.JPG|ഓഡിനറി File:Double Ducker Ksrtc bus from Angamaly bus stand.jpg | രണ്ട് തട്ടുള്ള ബസ്സ് അങ്കമാലിയിൽനിന്നും K.S.R.T.C.Bus.jpg|വേണാട് KSRTC "fast passenger".JPG|ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ KSRTC superfast.JPG|സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ് Kerala State RTC Super Express side view.JPG|സൂപ്പർ എക്സ്പ്രസ്സ് Ksrtc ac bus ernakulam.JPG|ടാറ്റ ഗ്ലോബസ് എ.സി എയർബസ് File:KURTC Volvo AC Low floor bus.jpg|thumb|വോൾവോ എസി ലോഫ്ലോർ ബസ് Ashlok Leyland old Indian bus.jpg|പഴയ തലമുറയിൽ പെട്ട ഒരു വണ്ടി KSRTC GARUDA SANCHARI VOLVO BUS IN TRAFFIC BLOCK.jpg|thumb|ഗരുഡ സഞ്ചാരി സിംഗിൾ ആക്സിൽ വോൾവോ ബസ് File:JN 548 Wayanad.jpg|thumb|ലെയ്ലാൻഡ് നോൺ എസി ലോഫ്ലോർ ബസ് </gallery> == പുറം കണ്ണികൾ == {{commonscat|Kerala State Road Transport Corporation|കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി}} * [http://www.keralartc.com/ ഔദ്യോഗിക സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231105161733/https://keralartc.com/ |date=2023-11-05 }} == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist|2}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ബസ്സ് കമ്പനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ റോഡ് ഗതാഗതം]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഗതാഗതം]] [[വർഗ്ഗം:കേരള സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള കമ്പനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ_പൊതുമേഖലാ_സ്ഥാപനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ആസ്ഥാനമായുള്ള കമ്പനികൾ]] 4k4q0msvyltf8xt6xj3s81924bkhh4u 0 26905 4651990 4645829 2026-07-31T20:11:06Z Netha Hussain 19313 [[:en:Leptospirosis]]-ൽ നിന്നുള്ള ചിത്രം — ചിത്രം ചേർത്തു ([[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/image-suggester.js|image-suggester]] ഉപയോഗിച്ച്) 4651990 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Leptospirosis}} {{Infobox disease |Name = Leptospirosis |Image = Leptospirosis darkfield.jpg |Caption =ലെപ്ടോസ്പൈറ 200 X ഇരുണ്ട-പ്രതല സൂക്ഷ്മ ദര്ശിനി [[dark-field microscope]] |DiseasesDB = 7403 |ICD10 = {{ICD10|A|27| |a|20}} |ICD9 = {{ICD9|100}} |OMIM = 607948 |MedlinePlus = 001376 |eMedicineSubj = med |eMedicineTopic = 1283 |eMedicine_mult = {{eMedicine2|emerg|856}} {{eMedicine2|ped|1298}} |MeshName = Leptospirosis |MeshNumber = C01.252.400.511 | }} [[പ്രമാണം:Leptospirosis darkfield.jpg|ലഘുചിത്രം|എലിപ്പനി ഉണ്ടാക്കുന്ന കീടാണുവിന്റെ മൈക്രോസ്കോപ്പ് ചിത്രം]] ലെപ്ടോസ്പൈറ (Leptospira) ജീനസ്സിൽപ്പെട്ട ഒരിനം സ്പൈറോകീറ്റ (Spirocheta), മനുഷ്യരിൽ ഉണ്ടാക്കുന്ന ഒരു ജന്തുജന്യരോഗമാണ് (Zoonosis) ''''എലിപ്പനി''''. (ഇംഗ്ലീഷിൽ Leptospirosis, Weil's disease Weil's syndrome, canicola fever, cane field fever, nanukayami fever, 7-day fever, Rat Catcher's Yellows, Fort Bragg fever, Pretibial fever എന്നീ പേരുകളിലും അറിയപ്പെടുന്നു<ref name="Andrews">{{Cite book|author=James, William D.; Berger, Timothy G.; ''et al.'' |title=Andrews' Diseases of the Skin: clinical Dermatology |publisher=Saunders Elsevier |year=2006 |isbn=0-7216-2921-0 }}</ref>).പ്രധാന രോഗവഹകർ [[എലി]], കന്നുകാലികൾ, [[നായ]] , [[പന്നി]], കുറുക്കൻ , ചിലയിനം പക്ഷികൾ എന്നിവയാണ്. മറ്റു ചില സസ്തനികളിലും , പക്ഷികളിലും, ഉഭയ ജീവികളിലും , ഉരഗങ്ങളിലും ലെപ്ടോസ്പിറ ബാധ ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. പക്ഷേ മനുഷ്യരിൽ മാത്രമാണ് രോഗ ബാധ പ്രകടമാകുന്നത്. റാറ്റ് ഫിവറും ( Rat fever), റാറ്റ് ബൈറ്റ് ഫിവറും (Rat bite fever) എലിപ്പനി അല്ല. അവ വ്യത്യസ്തമായ രോഗങ്ങളാണ്. ==രോഗകാരി== ലെപ്ടോസ്പൈറ ഇന്റെറോഗാൻസ് (Leptospira interrogans) ആണ് രോഗകാരി(Agent). നീളം 5-15 നാനോമൈക്രോൺ , വണ്ണം 0.1 - 0.2 നാനോമൈക്രോൺ. രണ്ടറ്റത്തും കൊളുത്തും ഉണ്ട്. ഇവയെ കാണുവാൻ ഇരുണ്ട-പ്രതല സൂക്ഷ്മ ദര്ശിനിയും (Dark -field microscope), വെള്ളി നിറം പിടിപ്പിക്കലും (Silver staining) ആവശ്യമാണ്‌. ലോകമെമ്പാടുമായി ഇവയിൽത്തന്നെ 23 സീറോ-ഗ്രൂപ്സും (Sero -ഗ്രൂപ്സ്) 220 സീറോവേര്സ് (Serovers) തരങ്ങളും രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ==രോഗ ചരിത്രം== 1886ൽ, അഡോൾഫ് വെയിൽ (Adolf Weil) എന്ന ഭിഷഗ്വരൻ , [[പ്ലീഹ]] വീക്കം(splenomegaly),[[മഞ്ഞപ്പിത്തം]](jaundice ), [[വൃക്ക]] നാശം(nephritis) എന്നീ ലക്ഷണങ്ങളോട് കൂടിയ രോഗം വേർതിരിച്ചറിഞ്ഞു. മരിച്ച രോഗിയുടെ വൃക്കയിൽ നിന്നും 1907ൽ ലെപ്ടോസ്പിറയെ കണ്ടെത്തി.<ref>{{Cite journal | last1 = Stimson | first1 = AM | year = 1907 | title = Note on an organism found in yellow-fever tissue | url = https://archive.org/details/sim_public-health-reports_1907-05-03_22_18/page/n4 | journal = Public Health Reports | volume = 22 | page = 541 }}</ref> 1908 ൽ, ഇനാദോ (Inado) ഇട്ടോ (Ito) എന്നിവർ എലിപ്പനിക്കു കാരണം ലെപ്ടോസ്പിറ ആണെന്ന് സ്ഥിരീകരിച്ചു. <ref>{{cite journal |author=Inada R, Ito Y |title=A report of the discovery of the causal organism (a new species of spirocheta) of Weil's disease |journal=Tokyo Ijishinshi |volume=1915 |pages=351–60 |year=1908 }}</ref> 1916ൽ രോഗാണുവിനെ എലികളിൽ കണ്ടെത്തി. <ref>{{cite journal |author=Inanda R, Ido Y, Hoke R, Kaneko R, Ito H |title=The Etiology, Mode of Infection and Specific Therapy of Weil's Disease |journal=J Exper Med |volume=23 |page=377 |year=1916 |doi=10.1084/jem.23.3.377 |issue=3 }}</ref> 1620ൽ അമേരിക്കയിലെ മസാച്ചുസെറ്റിൽ ഈ രോഗം പടർന്ന് പിടിക്കുകയും തദ്ദേശീയരിൽ ഭൂരിഭാഗം ജനങ്ങളും മരണപ്പെടുകയും ചെയ്തതായി രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു നെപ്പോളിയൻറെ ഈജിപ്ത് അധിനിവേശ സമയത്ത് നെപ്പോളിയന്റെ സൈന്യസംഘത്തിൽ രോഗബാധയുണ്ടായതായി ചരിത്രം പറയുന്നു. അമേരിക്കൻ ആഭ്യന്തര യുദ്ധകാലത്തും സൈനികരിൽ രോഗം പടർന്നു പിടിച്ചതായി രേഖകളുണ്ട്. ==രോഗപ്പകർച്ചയും പ്രത്യാഘാതവും == എലിപ്പനി രോഗത്തിനു കാരണമായ വന്യമൃഗങ്ങളും വളർത്തുമൃഗങ്ങളും രോഗപ്പകർച്ചയുണ്ടാക്കുന്നു പ്രധാനമായും രോഗപ്പകർച്ചയുണ്ടാക്കുന്നത് കരണ്ടുതിന്നുന്ന ജീവികളാണ് (Rodents) മൃഗമൂത്രത്തിലൂടെയാണ് രോഗാണുക്കൾ പുറത്തുവരുന്നത് മൃഗമൂത്രമോ, മൃഗമൂത്രം കലർന്ന വെള്ളത്തിലൂടെയോ അസുഖം പകരുന്നതാണ്. മനുഷ്യരുടെ തൊലി, കണ്ണ്, വായ്,മൂക്ക്, യോനി എന്നിവയിലുള്ള മുറിവുകളിലൂടെ ശരീരത്തിൽ സ്പർശിക്കുകയും അവയിലൂടെ മനുഷ്യരിലേക്ക് രോഗാണുക്കൾ പ്രവേശിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു രോഗാണു വാഹകരായ ജന്തുക്കളുടെ [[വൃക്ക|വൃക്കകളിലാണ്]] ലെപ്ടോസ്പൈറ കുടിയിരിക്കുന്നത് . രോഗം ബാധിച്ച കരണ്ട് തിന്നികൾ (രോടെന്റ്സ്) ആയുഷ്ക്കാലമാത്രയും രോഗാണു വാഹകർ (Carriers ) ആയിരിക്കും. രോഗാണു വാഹകരായ ജന്തുക്കളുടെ മൂത്രം കലർന്ന ജലാശയങ്ങൾ,ഓടകൾ, കുളങ്ങൾ, കൃഷിയിടങ്ങൾ, പാടങ്ങൾ എന്നിവയിൽ ലെപ്ടോസ്പൈറ അനുകൂല സാഹചര്യങ്ങളിൽ അനേക നാൾ ജീവിച്ചിരിക്കും. നല്ല സൂര്യ പ്രകാശവും ഒഴുക്കും ഉള്ള സാഹചര്യങ്ങളിൽ ഇവ സ്വയം നശിപ്പിക്കപ്പെടും. എലികളും മറ്റും സന്ദർശിക്കാറുള്ള ജലാശയങ്ങൾ ,ഓടകൾ, കുളങ്ങൾ, കൃഷിയിടങ്ങൾ, പാടങ്ങൾ എന്നിവയിൽ വേണ്ടത്ര മുൻ കരുതലുകൾ ഇല്ലാതെ ഇറങ്ങുകയോ, ജോലി ചെയ്യുകയോ, കുളിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നതിലുടെ രോഗാണു മനുഷ്യ ശരീരത്തിൽ എത്തുന്നു . കൈകാലുകളിൽ ഉണ്ടാകുന്ന പോറലുകൾ, മുറിവുകൾ, കണ്ണ്, മൂക്ക്, വായ്‌ എന്നിവയിലൂടെ രോഗാണു മനുഷ്യ ശരീരത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു. കണ്ണിലുള്ള പോറലുകളിൽക്കൂടിപ്പോലും മുഖം കഴുകുമ്പോൾ രോഗബാധ ഉണ്ടാകാം. കുടിക്കുന്ന വെള്ളത്തിലൂടെയും രോഗബാധ ഉണ്ടാകാം. ഏത് സമയത്തും എലിപ്പനി പിടിപെടാം. ഇടവപ്പാതി, തുലാമഴ കാലത്ത് വെള്ളക്കെട്ടുകൾ അധികരിക്കുന്നതിനാൽ രോഗബാധ കൂടുന്നു. ഏത് പ്രായക്കാർക്കും രോഗബാധ ഉണ്ടാകാം. എലിമൂത്രം മൂലം മലിനമായ ചെളിയിലും, തോടുകളിലും, ഓടകളിലെ വെള്ളത്തിലും കളിക്കുമ്പോൾ ബാധ ഉണ്ടാകാൻ സാധ്യത ഉണ്ട്. പറമ്പിൽ പണിയെടുക്കുന്നവർക്ക് രോഗം പിടിപെടാൻ സാധ്യത കൂടുതലാണ്. ലെപ്ടോസ്പൈറ ശരീരത്തിൽ കടന്നുകൂടുന്നതു മുതൽ രോഗം പ്രത്യക്ഷമാകുന്നതിനുള്ള ഇടവേള (incubation period ) സാധാരണ 10 ദിവസമാണ്. ഇത് 4 മുതൽ 20 ദിവസം വരെ ആകാം. രോഗാണു രക്തത്തിൽ വളരെ വേഗം പെരുകുന്നു. ചിലർക്ക് രോഗം പിടിപെട്ടു ഒരാഴ്ചക്കുള്ളിൽ [[കരൾ]], [[വൃക്ക]], [[ഹൃദയം]], [[ശ്വാസകോശം]], നാഡി, ഞരമ്പ് എന്നിവയുടെ പ്രവർത്തനം തകരാറിലാവുകയും രക്ത സ്രാവത്തിനു ഇടയാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. രോഗം സങ്കീർണമായാൽ മരണം വരെ സംഭവിക്കാം. ഉടൻ ചികിത്സ നൽകിയാൽ പൂർണമായും ഭേദമാകുന്ന രോഗമാണ് എലിപ്പനി == രോഗലക്ഷണങ്ങൾ == രോഗാണുബാധയേറ്റവരിൽ ചിലർക്ക് കടുത്ത രോഗലക്ഷണങ്ങൾ കാണുമ്പോൾ മറ്റു ചിലർക്ക് യാതൊരുവിധ രോഗലക്ഷണങ്ങളും കാണാറില്ല രണ്ടുഘട്ടങ്ങളുള്ള ഒരു രോഗമാണ് എലിപ്പനി സാധാരണ ജലദോഷപ്പനി പോലെയാണ് രോഗം ആരംഭിക്കുന്നത് പനി, വിറയൽ, ക്ഷീണം, കടുത്ത തലവേദന എന്നിവയുാകും ഒന്നാം ഘട്ടം കഴിയുമ്പോൾ രോഗലക്ഷണങ്ങൾ എല്ലാം ഇല്ലാതാവുകയും രാംണ്ടഘട്ടം ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. രണ്ടാംഘട്ടത്തിൽ, ഹൃദയം, കരൾ, കിഡ്ന്നി, തലച്ചോറ്, ശ്വാസകോശം എന്നിവയെ ബാധിച്ച് രോഗി ഗുരുതരാവസ്ഥയിലാകുന്നു രോഗലക്ഷണങ്ങളുടെ വ്യാപ്ത്തി കാരണം പലപ്പോഴും രോഗം കൃത്യമായി കണ്ടെത്താൻ കഴിയുന്നില്ല. ലെപ്ടോസ്പൈറ ശരീരത്തിൽ കടന്നു 5-6 ദിവസങ്ങൾക്കുള്ളിലാണ് രോഗലക്ഷണങ്ങൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുക. * ശക്തമായ വിറയലോടുകൂടിയ [[പനി]], കുളിര് , തളർച്ച , ശരീരവേദന, [[തലവേദന]] , [[ഛർദ്ദി]] എന്നിവയാണ്‌ പ്രാരംഭ ലക്ഷണങ്ങൾ. * ചില ആളുകൾക്ക് വിശപ്പില്ലായ്മ, മനംപിരട്ടൽ എന്നീ ലക്ഷണങ്ങൾ കൂടി ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. * കണ്ണിനു ചുവപ്പ്, നീർവീഴ്ച , വെളിച്ചത്തിലേക്ക് നോക്കാൻ പ്രയാസം എന്നീ ലക്ഷണങ്ങൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. * തലവേദന, തലയുടെ പിൻഭാഗത്തുനിന്നും തുടങ്ങി നെറ്റിയിലേക്ക് വ്യാപിക്കുന്നു * ശരീരവേദന‍ പ്രധാനമായും തുട, പേശി എന്നീ ഭാഗങ്ങളിലെ [[പേശി]]കൾക്കാണ്‌ ഉണ്ടാകുന്നത് 8-9 ദിവസമാകുമ്പോൾ അസുഖം കുറഞ്ഞതായി തോന്നാം. പക്ഷേ പെട്ടെന്ന് കൂടും. രണ്ടാം ഘട്ടത്തിൽ രോഗ ലക്ഷണങ്ങളും വ്യത്യസ്തമാണ്. ശക്തമായ തലവേദന, ഇടവിട്ടുള്ള കടുത്ത പനി, പേശികൾ വലിഞ്ഞു മുറുകി പോട്ടുന്നതുപോലെ വേദന, കണ്ണിനു നല്ല ചുവന്ന നിറം, എന്നിവ ഉണ്ടാകും. വിശപ്പില്ലായ്മ , മനംപിരട്ടൽ, ഛർദ്ദി, വയറിളക്കം, നെഞ്ചു വേദന, വരണ്ട ചുമ എന്നിവയും പ്രകടമാകാം. ചിലർ മാനസിക വിഭ്രമങ്ങൾ പ്രകടിപ്പിക്കും. ശ്വാസകോശ തകരാറിനാലുള്ള മരണ സാധ്യത 60-70ശതമാനമാണ്. മൂത്രം കറുത്ത നിറമായി മാറാനും സാധ്യത ഉണ്ട്. == പരിശോധന == ഏത് പനിയും എലിപ്പനി ആകാം. തുടക്കത്തിലേ തന്നെ കണ്ടെത്തി ചികിത്സിച്ചാൽ എലിപ്പനി പൂർണമായും ഭേദമാക്കാനാകും. പലരോഗങ്ങളുടേയും ലക്ഷണങ്ങൾ ഉള്ളതിനാൽ [[രക്തം]], [[മൂത്രം]], രക്തത്തിൽ നിന്നും വേർതിരിക്കുന്ന [[സിറം]] എന്നിവയുടെ പരിശോധനയിലൂടെ മാത്രമേ രോഗം തിരിച്ചറിയുന്നതിന്‌ കഴിയുകയുള്ളൂ. എലിപ്പനി പെട്ടെന്ന് കണ്ടുപിടിക്കുന്നതിന്‌ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ചെയ്യുന്നതു സിറം ( PCR : Polymerase chain reaction ) പരിശോധനയാണ്‌. ==ചികിത്സ== പനിക്ക് സ്വയം ചികിത്സ അത്യന്തം അപകടകരമാണ്. തൊഴിൽ, ജീവിത ചുറ്റുപാടുകൾ എന്നിവയെക്കുറിച്ച് ഡോക്ടറോട് പറയുന്നത് ശരിയായ രോഗനിർണയത്തിന് സഹായകരമാവും. ഏറ്റവും ഫലപ്രദമായ മരുന്ന് പെൻസിലിൻ(Penicillin) ആണ്.. ടെട്രാസൈക്ളിനും( Tetracycline ) ഡോക്സിസൈക്ളിനും (Doxycycline ) ഫലപ്രദമാണ്. . ചികിൽസ രണ്ട് വിധത്തിലാണ് ശരീരത്തിൽ പ്രവേശിച്ച രോഗാണുക്കളുടെ വളർച്ച തടയുകയും അവയെ നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുക ഇതിനായി ഫലപ്രദമായ ആൻറിബയോട്ടിക്കുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു.( സെഫൊടാക്സിം, ഡോക്സിസൈക്ലിൻ, പെൻസിലിൻ, ആംപിസിലിൻ, അമോക്സിലിൻ ) അപകടാവസ്ഥയിലാണെങ്കിൽ രോഗിക്ക് ഗ്ലൂക്കോസ്, സോഡിയംക്ലോറൈഡ് സൊലൂഷനുകൾ ഐ.വി. യായി നല്കുന്നു. ആവശ്യമെങ്കിൽ ഡയാലിസിസ് ചെയ്യണം. കിഡ്നി തകരാറുകൾ ഉങ്കെിൽ ശരീരത്തിലെ പൊട്ടാസ്യം, ഫോസ്ഫറസ് എന്നിവയുടെ നില സംതുലിതാവസ്ഥയിലാക്കാനുള്ള നടപടികൾ സ്വീകരിക്കണം == രോഗപ്രതിരോധം == # ഡോക്സിസൈക്ലിൻ ആൻറിബയോട്ടിക്കുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു. #എലികളെ നിയന്ത്രിക്കുന്നതാണ്‌ ഏറ്റവും പ്രധാന പ്രതിരോധമാർഗ്ഗം. എലി വിഷം , എലിപ്പെട്ടി, നാടൻ എലിക്കെണികൾ എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് എലികളെ നശിപ്പിക്കുക.. # മാലിന്യങ്ങൾ കെട്ടിക്കിടക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കി എലികളെ അകറ്റുക # മലിന ജലം വെള്ളം കെട്ടി കിടക്കുന്നത് ഒഴിവാകുക # മൃഗ പരിപാലനത്തിന് ശേഷം കൈകാലുകൾ സോപ്പുപയോഗിച്ചു ശുദ്ധ ജലത്തിൽ കഴുകുക # കാലിലോ ശരീരത്തിലോ മുറിവുള്ളപ്പോൾ വെള്ളക്കെട്ടുള്ള സ്ഥലങ്ങളിൽ ഇറങ്ങാതെ ശ്രദ്ധിക്കുക # ഒഴിവാക്കാൻ പറ്റില്ലെങ്കിൽ ഗം ബൂട്സ്, കയ്യുറകൾ എന്നിവ ഉപയോഗിക്കുക. # രോഗ സാദ്ധ്യത ഏറിയ മേഖലകളിൽ പണിയെടുക്കുന്നവർ, ആരോഗ്യ കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ലഭ്യമായ പ്രതിരോധ ചികിത്സ മുൻകൂട്ടി സ്വീകരിക്കുക. # തിളപ്പിച്ച വെള്ളം മാത്രം കുടിക്കുക. # ഭക്ഷണ പദാർഥങ്ങൾ അടച്ചു സൂക്ഷിക്കുക.. ഈച്ച ഈ അണുവിനെ സംക്രമിപ്പിക്കാം.. #വ്യക്തി ശുചിത്വവും പരിസര ശുചിത്വവും പാലിച്ചാൽ ഈ രോഗത്തെ ഇല്ലാതാക്കാം. ==വാക്സിനേഷൻ== എലിപ്പനി പ്രതിരോധത്തിന് ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ഉപയോഗത്തിന് അനുയോജ്യമായ മനുഷ്യ വാക്സിൻ നിലവിൽ ഇല്ല.<ref name="Teixeira2019">{{cite journal | vauthors = Teixeira AF, Fernandes LG, Cavenague MF, Takahashi MB, Santos JC, Passalia FJ, Daroz BB, Kochi LT, Vieira ML, Nascimento AL | display-authors = 6 | title = Adjuvanted leptospiral vaccines: Challenges and future development of new leptospirosis vaccines | journal = Vaccine | volume = 37 | issue = 30 | pages = 3961–3973 | date = July 2019 | pmid = 31186193 | doi = 10.1016/j.vaccine.2019.05.087 }}</ref> ക്യൂബ, ജപ്പാൻ, ഫ്രാൻസ്, ചൈന എന്നിവ മാത്രമാണ് ലെപ്റ്റോസ്പിറോസിസ് വാക്സിനുകളുടെ ഉപയോഗം അംഗീകരിച്ചിട്ടുള്ളത്, മാത്രമല്ല അവ ഉയർന്ന അപകടസാധ്യതയുള്ള തൊഴിലുകളിൽ ഏർപ്പെടുന്നവർക്കും വെള്ളപ്പൊക്കത്തിനും പകർച്ചവ്യാധികൾക്കും ശേഷമുള്ള രോഗപ്രതിരോധ നടപടികളുടെ ഭാഗമായൊ മാത്രമാണ് നൽകുന്നത്.<ref name="Haake 2015"/><ref name="Teixeira2019"/><ref name="YingHua2018">{{cite journal | vauthors = Xu Y, Ye Q | title = Human leptospirosis vaccines in China | journal = Human Vaccines & Immunotherapeutics | volume = 14 | issue = 4 | pages = 984–993 | date = April 2018 | pmid = 29148958 | pmc = 5893195 | doi = 10.1080/21645515.2017.1405884 }}</ref> നിർജ്ജീവമാക്കിയ ലെപ്റ്റോസ്പൈറ ഉപയോഗിച്ച് ആണ് വാക്സിനുകൾ നിർമ്മിക്കുന്നത്, ഒരു വാക്സിനിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന സെറോവറിന് എതിരെ മാത്രമേ അവ പ്രതിരോധശേഷി നൽകൂ.<ref name="YingHua2018"/> വാക്സിൻ കുത്തിവച്ച ശേഷം ഓക്കാനം, ഇഞ്ചക്ഷൻ സൈറ്റ് ചുവപ്പ്, വീക്കം തുടങ്ങിയ പാർശ്വഫലങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഒരു ലെപ്റ്റോസ്പിറ സെറോവർ ഉൽ‌പാദിപ്പിക്കുന്ന പ്രതിരോധശേഷി ആ നിർദ്ദിഷ്ട ഒന്നിനെ മത്രമേ പ്രതിരോധിക്കുകയുള്ളു എന്നതുകൊണ്ട്, മൂന്നു രോഗകാരികൾക്കെതിരെ സംരക്ഷണം നൽകുന്ന ട്രൈവാലന്റ് വാക്സിനുകൾ വികസിപ്പിച്ചെടുത്തിട്ടുണ്ട്. പ്രതിരോധ കുത്തിവയ്പ്പിനെ തുടർന്നുള്ള രോഗപ്രതിരോധ ശേഷി ഒരു വർഷത്തോളം നീണ്ടുനിൽക്കും.<ref name="YingHua2018"/> == രോഗബാധാ സാധ്യതയുള്ളവർ == ډ മൃഗ പരിരക്ഷകർ, ചികിൽസകർ ډ അറവുജോലി ചെയ്യുന്നവർ ډ കൃഷിക്കാർ, കർഷകതൊഴിലാളികൾ ډ അഴുക്കുചാലുകൾ വൃത്തിയാക്കുന്നവർ ډ മാലിന്യസംസ്കരണ തൊഴിലാളികൾ ډ ഭൂമി അളക്കുന്നവർ ډ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട കെട്ടിടങ്ങളിൽ പണിയെടുക്കുന്നവർ ډ തുഴക്കാർ ډ വാട്ടർ സ്പോർട്സ് താരങ്ങൾ * വെള്ളപ്പൊക്ക സുരക്ഷാ പ്രവർത്തകർ == അവലംബം == *കേരള ആരോഗ്യ വകുപ്പ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പുസ്തകം.:"ഫോർ പ്ലസ്‌ തീവ്ര യജ്ഞം -2010" * Park's Text book of Preventive and Social മേടിസിനെ 19th ed , by K Park, Ed 2009, Bhanot, Jabalpur. * Guidelines of US Environmental Protection Agency for Water treatment . <references/> == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == [[വർഗ്ഗം:പകർച്ചവ്യാധികൾ]] [[വർഗ്ഗം:പനി ഉണ്ടാക്കുന്ന രോഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ബാക്ടീരിയ രോഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജന്തുജന്യരോഗങ്ങൾ]] 8y3adcabwv2oj3zvaqehpjeq2brjxn2 0 39779 4652014 4014129 2026-08-01T01:21:37Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4652014 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Belize}} {{Infobox country | conventional_long_name = Belize | common_name = Belize | image_flag = Flag of Belize.svg | image_coat = Coat of arms of Belize.svg | symbol_type = [[Coat of arms of Belize|Coat of arms]] | national_motto = {{native phrase|la|"Sub Umbra Floreo"|italics=off}}<br />{{small|"Under the shade I flourish"}} | national_anthem = "[[Land of the Free (anthem)|Land of the Free]]"<br/> <div style="display:inline-block;margin-top:0.4em;">{{center|[[File: Land of the Free instrumental.ogg]]}}</div> | image_map = BLZ orthographic.svg | map_caption = {{map caption |location_color=dark green |region=[[the Americas]] |region_color=none}} | image_map2 = | capital = [[Belmopan]] | coordinates = {{Coord|17|15|N|88|46|W|type:city_region:BZ}} | largest_city = [[Belize City]] | official_languages = [[English language|English]] | ethnic_groups = {{vunblist | 52.9% [[Hispanic Belizean|Mestizo]] | 25.9% [[Belizean Creole people|Creole (Afrodescendant)]] | 11.3% [[Maya people|Maya]] | 6.1% [[Garifuna people|Garifuna]] | 4.8% [[White Caribbeans|European]] | 3.9% [[Asian Indians in Belize|East Indian]] | 1.0% [[Ethnic Chinese in Belize|Chinese]] | 1.2% [[Demographics of Belize#Ethnic groups|Other]] | 0.3% Unknown }} | ethnic_groups_year = 2010 | ethnic_groups_ref = <ref name="sib.org.bz" /><ref name=CIAFactbookPeople2019>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/bh.html |title=Belize, People and Society, The World Factbook |publisher=CIA |date=14 August 2019 |access-date=2020-12-22 |archive-date=2013-05-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130513185850/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/bh.html |url-status=dead }}</ref>{{efn|Percentages add up to more than 100% because respondents were able to identify more than one ethnic origin.}} | religion = {{vunblist |63.8% [[Christianity in Belize|Christianity]] |25.5% [[Irreligion|No religion]] |10.1% [[Religion in Belize|Others]] |0.6% Undeclared }} | religion_year = 2010<ref name="sib.org.bz" /><ref name=CIAFactbookPeople2019/> | demonym = [[Belizeans|Belizean]] | government_type = [[Unitary state|Unitary]] [[Parliamentary system|parliamentary]] [[constitutional monarchy]] | leader_title1 = [[Monarchy of Belize|Monarch]] | leader_name1 = [[Charles III]] | leader_title2 = [[Governor-General of Belize|Governor-General]] | leader_name2 = | leader_title3 = [[Prime Minister of Belize|Prime Minister]] | leader_name3 = [[Johnny Briceño]] | legislature = [[National Assembly (Belize)|National Assembly]] | upper_house = [[Senate (Belize)|Senate]] | lower_house = {{nowrap|[[House of Representatives (Belize)|House of Representatives]]}} | sovereignty_type = [[Independence]] | sovereignty_note = from the [[United Kingdom]] | established_event1 = [[History of Belize#Decolonization and the border dispute with Guatemala|Self-governance]] | established_date1 = January 1964 | established_event2 = Independence | established_date2 = 21 September 1981 | area_km2 = 22966 | area_footnote = <ref name=CIAFactbookGeography2019>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/bh.html |title=Belize, Geography, The World Factbook |publisher=CIA |date=14 August 2019 |access-date=2020-12-22 |archive-date=2013-05-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130513185850/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/bh.html |url-status=dead }}</ref> | area_rank = 147th <!-- Area rank should match [[List of countries and dependencies by area]] --> | area_sq_mi = 8867 | percent_water = 0.8 | population_estimate = 408,487<ref name=est>{{cite web |url=http://sib.org.bz/statistics/population |title=Population and Population Density 2010, Postcensal estimates |publisher=Statistical Institute of Belize |access-date=18 August 2019}}</ref> | population_census = 324,528<ref name="census2010">{{cite web |title=Belize Population and Housing Census 2010: Country Report |url=http://www.sib.org.bz/Portals/0/docs/publications/census/2010_Census_Report.pdf |publisher=Statistical Institute of Belize |year=2013 |accessdate=11 December 2014 |url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160127084833/http://www.sib.org.bz/Portals/0/docs/publications/census/2010_Census_Report.pdf |archive-date=27 January 2016|df=dmy-all}}</ref> | population_estimate_year = 2019 | population_estimate_rank = 176th | population_census_year = 2010 | population_density_km2 = 17.79 | population_density_sq_mi = 46 | population_density_rank = 169th | GDP_PPP = $3.484&nbsp;billion<ref name=imf2>{{cite web |url=https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2018/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=70&pr.y=6&sy=2018&ey=2020&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=339&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC&grp=0&a=|title=Belize |publisher=International Monetary Fund}}</ref> | GDP_PPP_year = 2019 | GDP_PPP_rank = | GDP_PPP_per_capita = $9,576<ref name=imf2/> | GDP_PPP_per_capita_rank = | GDP_nominal = $1.987&nbsp;billion<ref name=imf2/> | GDP_nominal_year = 2019 | GDP_nominal_per_capita = $4,890<ref name=imf2/> | Gini = 53.1 <!--number only--> | Gini_year = 2013 | Gini_ref = <ref>{{cite news |title=Income Gini coefficient |url=http://hdr.undp.org/en/content/income-gini-coefficient |accessdate=7 July 2019 |publisher=United Nations Development Programme |archive-date=2010-07-23 |archive-url=https://www.webcitation.org/5rRcwIiYs?url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2172.html |url-status=dead }}</ref> | Gini_rank = | HDI = 0.716 <!--number only--> | HDI_year = 2019<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--> | HDI_change = decrease<!--increase/decrease/steady--> | HDI_ref = <ref name="HDI">{{cite book|title=Human Development Report 2020 The Next Frontier: Human Development and the Anthropocene|date=15 December 2020|publisher=United Nations Development Programme|isbn=978-92-1-126442-5|pages=343-346|url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr2020.pdf|access-date=16 December 2020}}</ref> | HDI_rank = 110th | currency = [[Belize dollar]] | currency_code = BZD | time_zone = [[Central Time Zone|CST]] (GMT-6)<ref>{{cite web|url=http://www.belizelaw.org/web/lawadmin/PDF%20files/cap339.pdf|last=Belize|title=Definition of Time Act|date=11 March 1947|accessdate=11 September 2020|archive-date=2022-10-09|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/http://www.belizelaw.org/web/lawadmin/PDF%20files/cap339.pdf|url-status=dead}} Unusually, the legislation states that standard time is six hours ''later'' than Greenwich mean time.</ref> | utc_offset = -6 | date_format = dd/mm/yyyy | drives_on = right | calling_code = +501 | cctld = [[.bz]] | footnote_a = | footnote_b = <!--Orphaned (see population_density_rank)--> | recognized_languages = {{vunblist |[[Belizean Creole|Kriol]] |[[Belizean Spanish|Spanish]] |[[Mayan languages]] ([[Q'eqchi' language|Q'eqchi']], [[Mopan language|Mopan]], [[Yucatec Maya language|Yucatec]]) |[[German language|German]] ([[Plautdietsch language|Plautdietsch]], [[Standard German]], [[Pennsylvania German language|Pennsylvania German]]) |[[Garifuna language|Garifuna]] |[[Chinese language|Chinese]] |[[Caribbean Hindustani|Hindustani]] <ref name="sib.org.bz">{{cite web |url=https://sib.org.bz/wp-content/uploads/2017/05/Census_Report_2010.pdf |title=Belize Population and Housing Census 2010: Country Report |publisher=Statistical Institute of Belize |year=2013 |access-date=2020-12-22 |archive-date=2018-11-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181113162438/http://sib.org.bz/wp-content/uploads/2017/05/Census_Report_2010.pdf |url-status=dead }}</ref> }} || today = | royal_anthem = }} [[മെക്സിക്കോ|മെക്സിക്കോക്ക്]] സമീപത്തുള്ള ഒരു ചെറിയ രാജ്യമാണ്‌ '''ബെലീസ്'''. (Belize). മുൻപ് '''ബ്രിട്ടീഷ് ഹോണ്ടുറാസ്''' എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന രാജ്യമാണിത്. 1981-ൽ [[ബ്രിട്ടൻ|ബ്രിട്ടനിൽ]] നിന്ന് സ്വതന്ത്രമായി. ബ്രിട്ടന്‌ [[വടക്കേ അമേരിക്ക|അമേരിക്കയിലുണ്ടായിരുന്ന]] അവസാനത്തെ അവകാശഭൂമിയായിരുന്നു ഇത്. ബെലീസ് നഗരമാണ്‌ തലസ്ഥാനം. രാജ്യത്തെ ജനസംഖ്യാ വളർച്ചാ നിരക്ക് പ്രതിവർഷം 1.87% ആണ്. ജനസംഖ്യാ ഈ മേഖലയിൽ രണ്ടാമതും പടിഞ്ഞാറൻ അർദ്ധഗോളത്തിൽ ഏറ്റവും ഉയർന്നതുമാണ്.<ref name=CIAFactbookPeople2019 /> ==കുറിപ്പുകൾ== {{notelist}} == അവലംബം == <references/> ==പുറംകണ്ണികൾ== {{Sister project links|voy=Belize|Belize}} * [https://www.belize.gov.bz/ Government of Belize] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210110020204/https://www.belize.gov.bz/ |date=2021-01-10 }} – Official governmental site * {{Wikiatlas|Belize}} * [https://travel.state.gov/content/passports/en/country/belize.html Profile at U.S. Department of State] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171125013742/https://travel.state.gov/content/passports/en/country/belize.html |date=2017-11-25 }} * [http://www.nemo.org.bz Belize National Emergency Management Organization] – Official governmental site * [https://web.archive.org/web/20130204023932/http://wildlifebelize.com/ Belize Wildlife Conservation Network] – Belize Wildlife Conservation Network * [https://web.archive.org/web/20120205214449/http://www.cathalac.org/ CATHALAC] – Water Center for the Humid Tropics of Latin America and the Caribbean * [http://lanic.utexas.edu/la/ca/belize/ LANIC Belize page] * {{CIA World Factbook link|bh|Belize}} * [https://web.archive.org/web/20130511095345/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/belize.htm Belize] at ''UCB Libraries GovPubs'' * {{curlie|Regional/Central_America/Belize}} * [http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/country_profiles/1211472.stm Belize] from the [[BBC News]] * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=BZ Key Development Forecasts for Belize] from [[International Futures]] * [http://www.hydromet.gov.bz/ Hydromet.gov.bz] – Official website of the Belize National Meteorological Service {{Belize topics|state=uncollapsed}} {{Central America topic}} {{North America topic}} {{Commonwealth of Nations}} {{Commonwealth realms}} {{coord|17|4|N|88|42|W|type:country_region:BZ|display=title}} {{CentralAm-geo-stub}} {{വടക്കേ അമേരിക്ക}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:വടക്കേ അമേരിക്കൻ രാജ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ബെലീസ്]] [[വർഗ്ഗം:ബ്രിട്ടീഷ് കോളനിയായിരുന്ന രാജ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കോമൺവെൽത്ത് രാജ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ സംസാരിക്കപ്പെടുന്ന രാജ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇംഗ്ലീഷ്‌ ഔദ്യോഗികഭാഷയായിട്ടുള്ള രാജ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയിൽ അംഗത്വമുള്ള രാജ്യങ്ങൾ]] 1zmqec5eln7whdcekde1x3riuv763m5 0 47751 4652033 3553861 2026-08-01T06:49:58Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4652033 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Manali}}{{Infobox settlement | name = മനാലി | other_name = | settlement_type = Town | image_skyline = Hadimba Devi Mandir.jpg | image_alt = External view of ancient [[Hidimba Devi Temple]] in Manali | image_caption = [[Hidimba Devi Temple]] in Manali | image_map = {{maplink |frame=yes|plain=yes |frame-lat=32.2440|frame-long= 77.1820 |frame-width=360 |frame-height=360 |frame-align=center |zoom=14 |title=Manali Hill Station }} | map_alt = | map_caption = | pushpin_map = India Himachal Pradesh#India | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | coordinates = {{coord|32.27|N|77.17|E|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = India | subdivision_type1 = [[States and territories of India|State]] | subdivision_type2 = [[List of districts of India|District]] | subdivision_name1 = [[Himachal Pradesh]] | subdivision_name2 = [[Kullu district|Kullu]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_total_km2 = | area_rank = | elevation_footnotes = | elevation_m = 2050 | population_total = 8096<ref name="pop">{{cite web|url=http://www.citypopulation.de/php/india-himachalpradesh.php?cityid=0240401000|title= Manali (Kullu, Himachal Pradesh, India) - population statistics, map, and location|accessdate=2014-08-01}}</ref> | population_as_of = 2011 | population_footnotes = | population_density_km2 = auto | population_rank = [[List of cities in Himachal Pradesh by population|22 in HP]] | population_demonym = | demographics_type1 = Languages | demographics1_title1 = Official | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]] | postal_code = 175131 | area_code = +911902 | area_code_type = Telephone code | registration_plate = HP-58 | unemployment_rate = | website = | footnotes = | demographics1_info1 = [[Hindi language|Hindi]] }} [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയുടെ]] വടക്കേ അറ്റത്ത് [[ഹിമാചൽ പ്രദേശ്]] സംസ്ഥാനത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു വിനോദസഞ്ചാരകേന്ദ്ര മലമ്പ്രദേശ പട്ടണമാണ് '''മനാലി'''. [[ബിയാസ് നദി]]യുടെ തീരത്തായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ നഗരം കുല്ലു താഴ്വരയുടെ വടക്കേ അറ്റത്തായിട്ടാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഈ ചെറിയ പട്ടണം പുരാതനകാലത്ത് [[ലഡാക്|ലഡാക്കിലേക്കുള്ള]] കച്ചവട സഞ്ചാരത്തിൽ ഒരു പ്രധാന പങ്കു വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. മനാലിയും സമീപ പ്രദേശങ്ങളും ഇന്ത്യയുടെ സംസ്കാരത്തിനും പൈതൃകത്തിനും ഒരു പാടു സംഭാവനകൾ നൽകുന്നു. == ഭൂമിശാസ്ത്രം == മനാലി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് {{coor d|32.16|N|77.10|E|}}<ref>{{Cite web |url=http://www.fallingrain.com/world/IN/11/Manali.html |title=Falling Rain Genomics, Inc - Manali |access-date=2008-08-19 |archive-date=2009-01-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090101214348/http://www.fallingrain.com/world/IN/11/Manali.html |url-status=dead }}</ref>. മനാലി 2625&nbsp;[[metre]]s (8612&nbsp;[[foot (unit of length)|feet]]) ഉയരത്തിലണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. [[File:Manali_jan.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Manali_jan.jpg|നടുവിൽ|ലഘുചിത്രം|800x800ബിന്ദു|<center>Himalayan mountains in Manali, Himachal Pradesh.</center>]] സ്ഥിതി വിവര കണക്കുകൾ 2001 ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം <ref>{{GR|India}}</ref>, മനാലിയിലെ ജനസംഖ്യ 6265 ആണ്. പുരുഷ ശതമാനം 64% വും സ്ത്രീ ശതമാനം 36% വും ആണ്. ശരാശരി സാക്ഷ്രത 74%. ഇതിൽ പുരുഷസാക്ഷരത 80%, സ്ത്രീ സാക്ഷരത 63%. == ചരിത്രം == പുരാതന [[ഹിന്ദു]] ദൈവമായ [[മനു]]വിൽ നിന്നാണ് മനാലി എന്ന പേരുണ്ടായത് എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. മനാലി ദൈവങ്ങളുടെ താഴ്വര എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. പുരാതന കാലത്ത് പ്രധാനമായും ഇവിടെ താമസിച്ചിരുന്നത് [[രാക്ഷസ]] എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന വേട്ടക്കാരായിരുന്നു. പിന്നീട് ഇവിടെ [[കാംഗ്‌ഡ]]യിൽ നിന്നും വന്നെത്തിയ ആട്ടിടയന്മാർ ഇവിടെ താമസിച്ച് കൃഷി തുടങ്ങി. പിന്നീട് [[ബ്രിട്ടീഷ്]] ഭരണ കാലത്ത് ഇവിടെ [[ആപ്പിൾ]] കൃഷി വൻ‌തോതിൽ തുടങ്ങി. അക്കാലത്തും പിന്നീടും ആപ്പിൾ കൃഷി ഇവിടുത്തെ കർഷകരുടെ ഒരു പ്രധാന കൃഷിയായി മാറി. പിന്നീട് 1980 ലെ കാശ്മീർ സൈനിക അധിനിവേശത്തിനു ശേഷം മനാലി ഒരു പ്രശസ്തമായ വിനോദ സഞ്ചാര കേന്ദ്രമായി മാറുകയായിരുന്നു. അതിനു ശേഷം മനാലി ഹോട്ടലുകളും റെസ്റ്റോറന്റുകളും കൊണ്ട് നിറഞ്ഞു. == കാലാവസ്ഥ == മനാലിയിൽ പ്രധാനമായും ശൈത്യകാലത്ത് തണുപ്പുള്ളതും വേനൽക്കാലത്ത് മിതമായ തണുപ്പുമുള്ളതുമായ കാലാവസ്ഥ അനുഭവപ്പെടുന്നു. വർഷത്തിൽ താപനില −7 °C (19 °F) മുതൽ 30 °C (86 °F) വരെയുമുള്ള ഇവിടെ ഏറ്റവും ചൂടേറിയ ദിവസം 30 ° C (86 ° F) കടക്കുകയും ഏറ്റവും തണുത്ത ദിവസം−7 °C (19 °F) വരെയുമാണ്. വേനൽക്കാലത്തെ ശരാശരി താപനില 10 °C (50 °F) to 30 °C (86 °F) വരെയും ശൈത്യകാലത്ത് −7 °C (19 °F) to 15 °C (59 °F) വരെയുമാണ്. == എത്തിച്ചേരാൻ == മനാലി [[ഡെൽഹി]]യുമായി [[ദേശീയ പാത-21]] വഴി ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇതു പിന്നീട് [[ലേ|ലേയിൽ]] എത്തിച്ചേരുന്നു. ഇതു ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയരത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന സഞ്ചാരപാതയാണ്. മനാലി റെയിൽ‌പാതയുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചിട്ടില്ല. ഏറ്റവും അടുത്ത റെയിൽ‌വേ സ്റ്റേഷനുകൾ [[ചണ്ഡിഗഡ്]]-315 കി.മീ, [[പത്താൻ‌കോട്ട്]]-315 കി.മീ, [[കാൽ‌ക്ക]]-310 കി.മീ. എന്നിവയാണ്. ഏറ്റവും അടുത്ത വിമാനത്താവളം [[ബുണ്ടാർ]]-50 കി.മീ ആണ്. ഇവിടെ ആകെ ഉള്ള ഒരു സ്വകാര്യ വിമാന കമ്പനി [[ജാഗ്‌സൺ എയർലൈൻസ്]] ആണ്. [[ഇന്ത്യൻ എയർലൈൻസ്|ഇന്ത്യൻ എയർലൈൻസും]], [[എയർ ഡെകാൻ|എയർ ഡെകാനും]] ബുണ്ഡാറിലേക്ക് ഇപ്പോൾ സർവീസ് നടത്തുന്നുണ്ട്. == വിനോദ സഞ്ചാരം == ഇപ്പോൾ ഹിമാചൽ പ്രദേശിലെ ഒരു സുപ്രധാന വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രമാണ് മനാലി. ഹിമാചൽ പ്രദേശിലെ നാലിലൊന്ന് സഞ്ചാരികൾ എത്തുന്നത് മനാലിയിലാണ്. ഇവിടുത്തെ തണുത്ത അന്തരീക്ഷം ഇവിടം സഞ്ചാരികൾക്ക് വളരെ പ്രിയപ്പെട്ടതാക്കുന്നു. ഏറ്റവും കൂടുതൽ സഞ്ചാരികൾ സന്ദർശിക്കുന്ന ഒരു സ്ഥലമാണ് ഇവിടുത്തെ [[ഡുംഗ്‌രി]] അഥവാ [[ഹിഡിമ്പി അമ്പലം]]. ഇതു 1533 ൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടതാണ്. === സമീപ പ്രദേശങ്ങൾ === * [[രോഹ്‌താൻ പാസ്]] സമുദ്ര നിരപ്പിൽ നിന്ന് 13,050 അടി ഉയരത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ സ്ഥലം ഒരു സാഹസിക വിനോദ സഞ്ചാര കേന്ദ്രമാണ്. ഇവിടെ വേനൽ കാലത്തും മഞ്ഞു മൂടി കിടക്കുന്ന ഒരു അത്ഭുത പ്രദേശമാണ്. മനാലിയിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന പ്രദേശാമാണിത്. * [[രഹാല വെള്ളച്ചാട്ടം]] മനാലിയിൽ നിന്ന് 16 കി.മീ ദൂരത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ സ്ഥലം രോഹ്‌താൻ പാസിലേക്ക് കയറുന്നതിന്റെ തുടക്കമാണ്. ഇവിടെ മനോഹരമായ രഹാല വെള്ളച്ചാട്ടം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. * [[റാണീ നാല]] മനാലിയിൽ നിന്ന് 46 കി.മീ ദൂരത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന വർഷം മുഴുവനും മഞ്ഞു മൂടി കിടക്കുന്ന പ്രദേശം. * [[വശിഷ്ട്]] മനാലിയിൽ നിന്ന് 3 കി.മീ ദൂരത്തിൽ ചൂടു വെള്ളം വരുന്ന ഒരു അമ്പലം. * [[സോളാംഗ് വാലി]] മഞ്ഞു പ്രദേശം എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ പ്രദേശം മനാലിയിൽ നിന്ന് 13 കി.മീ ദൂരത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. വളരെ മനോഹരമാ‍യ മഞ്ഞു മലകളുടെ ദൃശ്യങ്ങൾ ഇവിടെ നിന്നാൽ കാണാവുന്നതാണ്. * [[മണികരൺ]] മനാലിയിൽ നിന്ന് 85 കി.മീ ദൂരത്തിലും കുളുവിൽ നിന്ന് 42 കി.മീ ദൂരത്തിലും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ പ്രദേശം ഹിന്ദു-സിഖ് മതസ്ഥരുടെ തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രം കൂടിയാണ്. ഇവിടെ ക്ഷേത്രങ്ങളും ഗുരുദ്വാരകളുമുണ്ട്. ചൂട് നീരുറവകളാണ് ഈ സ്ഥലത്തിൻറെ പ്രധാന പ്രത്യേകത. മണ്ണിലെ ഗന്ധകത്തിൻറെ സാന്നിദ്ധ്യമാണ്. ഇവിടെയുള്ള ചട് നീരുറവകൾക്ക് 86 മുതൽ 95 വരെ ഡിഗ്രീ ചൂടുണ്ട്. == ചിത്രശാല == <gallery> File:Rohtang pass snowy valley01.jpg|Manali File:Skiing manali.jpg| File:Beas river and mountains as seen from Van Vihar, Manali.jpg| File:Cedrus deodara Manali 3.jpg| File:Manali Himachal India (16).JPG| File:Manali Himachal India (17).JPG| File:Roads in Manali Himachal India (2).JPG| File:River Beas, Manali.jpg| </gallery> == അവലംബം == <references/> == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{wikivoyage|Manali}} * [http://sss.vn.ua/india/himachal/manali/indexen.htm മനാലി, വശിഷ്ട് ഫോട്ടോ ഗാലറി] {{Leh-Manali Highway}} {{Kullu Manali Circuit}} [[വർഗ്ഗം:ഹിമാചൽ പ്രദേശിലെ വിനോദസഞ്ചാരം]] [[വർഗ്ഗം:കുളു]] [[വർഗ്ഗം:ഹിമാചൽ പ്രദേശിലെ പട്ടണങ്ങൾ]] j2kajjmai1egbjs539v0lweazu4gz17 0 49610 4651968 4578220 2026-07-31T15:16:43Z ~2026-42530-39 220979 /* ജീവിതരേഖ */ 4651968 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kaviyoor Ponnamma}} {{Infobox actor <!-- Before adding any fields/contents to infobox please do refer the template documentation well, at template:Infobox person -->| name = കവിയൂർ പൊന്നമ്മ | image = Kaviyoor Ponnamma 2007.jpg | caption = 2008-ലെ [[അമ്മ (താരസംഘടന)|അമ്മയുടെ]] ജനറൽ ബോഡി മീറ്റിംഗിൽ | birthname = പൊന്നമ്മ | birth_date = 1945 സെപ്റ്റംബർ 10 | birth_place = [[കവിയൂർ]], [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല]], [[കേരളം]] | death_date = {{Death date and age|2024|09|20|1945|09|10}} | death_place = എറണാകുളം | othername = | occupation = അഭിനേത്രി | yearsactive = 1967 - 2021 | spouse = [[മണിസ്വാമി]] | partner = | children = ബിന്ദു }} [[മലയാളചലച്ചിത്രം|മലയാളചലച്ചിത്രത്തിലെ]] ഒരു പ്രമുഖ നടിയായിരുന്നു '''കവിയൂർ പൊന്നമ്മ<ref>[https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2024/09/21/tribute-to-malayalam-actress-kaviyoor-ponnamma.html കവിയൂർ പൊന്നമ്മ ഇനി ഓർമ സംസ്കാര ചടങ്ങുകൾ പൂർത്തിയായി]</ref>(1945-2024)'''. മലയാള സിനിമയിലെ അമ്മ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ചലച്ചിത്ര താരമാണ് കവിയൂർ പൊന്നമ്മ<ref>[https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2024/09/20/actress-kaviyoor-ponnamma-passed-away.html കവിയൂർ പൊന്നമ്മ അന്തരിച്ചു വിടപറയുന്നത് മലയാളത്തിൻ്റെ അമ്മമുഖം]</ref><ref>[https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/actress-kaviyoor-ponnamma-passed-away-1.9916005 കവിയൂർ പൊന്നമ്മ അന്തരിച്ചു]</ref> മികച്ച സഹനടിക്കുള്ള സംസ്ഥാനചലച്ചിത്ര അവാർഡ് 1971, 1972, 1973, 1994 എന്നീ വർഷങ്ങളിൽ ഇവർ നേടിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://www.prd.kerala.gov.in/stateawares.htm |title=Kerala State Film Awards1969-2008 |access-date=2011-11-27 |archive-date=2016-03-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303232254/http://www.prd.kerala.gov.in/stateawares.htm |url-status=dead }}</ref>. വാർദ്ധക്യസഹജമായ അസുഖങ്ങളെത്തുടർന്ന് 2024 സെപ്റ്റംബർ 20-ന് [[എറണാകുളം|എറണാകുളത്തെ]] ലിസി ആശുപത്രിയിൽ വച്ച് അന്തരിച്ചുഹ് ==ജീവിതരേഖ== [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ]] തിരുവല്ല താലൂക്കിലെ [[കവിയൂർ]] എന്ന ഗ്രാമത്തിലാണ് പൊന്നമ്മ ജനിച്ചത്. തെക്കേതിൽ വീട്ടിൽ ടി പി ദാമോദരൻ്റെയും ഗൗരിയമ്മയുടേയും ഏഴ് മക്കളിൽ മൂത്തയാളായി 1945 സെപ്റ്റംബർ 10 ന് ജനനം. പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം [[എൽ.പി.ആർ. വർമ്മ]]യുടേ കീഴിൽ സംഗീതം പഠിച്ചു. [[ചങ്ങനാശ്ശേരി]]. [[.വെച്ചൂർ എസ് ഹരിഹരസുബ്രഹ്മണ്യയ്യർ|വെച്ചൂർ എസ് ഹരിഹരസുബ്രഹ്മണ്യയ്യരുടെ]] കീഴിലും സംഗീതം പഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. പതിനാലാമത്തെ വയസ്സിൽ അന്നത്തെ പ്രമുഖ നാടകക്കമ്പനിയായ പ്രതിഭ ആർട്ട്സിന്റെ നാടകങ്ങളിൽ ഗായികയായാണ് കലാരംഗത്തു വരുന്നത്. മൊത്തം 12 വർഷം സംഗീതപഠനം നടത്തി. [[കെ.പി.എ.സി.|കെ പി എ സി]]<nowiki/>യുടെ മൂലധനം എന്ന നാടകത്തിലൂടെ നാടകരംഗത്തെത്തി. [[തോപ്പിൽ ഭാസി|തോപ്പിൽ ഭാസിയെ]] ആണ് തന്റെ അഭിനയകലയുടെ ഗുരുവായിക്കാണുന്നത്. സിനിമാ നിർമ്മാതാവായിരുന്ന [[മണിസ്വാമി]]യാണ് പൊന്നമ്മയുടെ ഭർത്താവ്. ഏകമകൾ ബിന്ദു ([[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കയിലാണ്]]). 2004-ൽ അന്തരിച്ച പ്രശസ്ത നാടക സിനിമാ നടിയായിരുന്ന [[കവിയൂർ രേണുക]] പൊന്നമ്മയുടെ സഹോദരിയാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/homestyle/spot-light/2018/04/23/kaviyoor-ponnamma-home-memories.html|title=മലയാളസിനിമയുടെ സ്വന്തം അമ്മയുടെ വീട്|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/homestyle/spot-light/2018/09/03/kaviyur-ponnama-house-after-flood.html|title=വേദനിപ്പിക്കുന്ന കാഴ്ചയായി കവിയൂർ പൊന്നമ്മയുടെ വീട്|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/mb4eves/online/malayalam/kerala/women/articles/infocus_interview-article-362140 |title=അമ്മയായി കൊതി തീർന്നില്ല - articles, infocus interview - Mathrubhumi Eves |website=mathrubhumi.com |access-date=11 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130520235601/http://www.mathrubhumi.com/mb4eves/online/malayalam/kerala/women/articles/infocus_interview-article-362140 |archive-date=20 May 2013 |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://keralakaumudi.com/en/news/news.php?id=1387487&u=actress-who-made-a-mark-with-her-mother-roles-kaviyoor-ponnamma-no-more|title=Actress who made a mark with her mother roles; Kaviyoor Ponnamma no more|publisher=Kerala Kaumudi}}</ref> ==ചലച്ചിത്രരംഗം== 1962 ൽ ആണ്. [[ശ്രീരാമ പട്ടാഭിഷേകം]] എന്ന സിനിമയിൽ ആണ് ആദ്യമായി കാമറക്കു മുമ്പിൽ എത്തുന്നത്. രാവണനായി [[കൊട്ടാരക്കര ശ്രീധരൻ നായർ|കൊട്ടാരക്കര ശ്രീധരൻ നായരെത്തിയപ്പോൾ]] മണ്ഡോദരിയായത് കവിയൂർ പൊന്നമ്മയായിരുന്നു. തൊമ്മന്റെ മക്കൾ(1965) എന്ന സിനിമയിൽ [[സത്യൻ|സത്യന്റെയും]] [[മധു (നടൻ)|മധുവിന്റെയും]] അമ്മയായി കവിയൂർ പൊന്നമ്മ അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. മലയാളത്തിൽ മിക്കവരുടെയും അമ്മയായി അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1973 ൽ [[പെരിയാർ (ചലച്ചിത്രം)|പെരിയാർ]] എന്ന ചിത്രത്തിൽ മകനായി അഭിനയിച്ച [[തിലകൻ]] പിൽക്കാലത്ത് കവിയൂർ പൊന്നമ്മയുടെ ഭർത്താവ് എന്ന നിലക്ക് നല്ല ജോടി ആയി ഖ്യാതി നേടി. 1965 ലെ തന്നെ [[ഓടയിൽ നിന്ന് (ചലച്ചിത്രം)|ഓടയിൽനിന്നിൽ]] സത്യന്റെ നായികാകഥാപാത്രമായി ‘അമ്പലക്കുളങ്ങരെ’ എന്ന മലയാളത്തിലെ സൂപ്പർ ഹിറ്റ് ഗാനമുൾപ്പടെയുള്ള രംഗങ്ങളിൽ കവിയൂർ പൊന്നമ്മ അഭിനയിച്ചു. ആ വർഷം തന്നെ സത്യന്റെ അമ്മവേഷവും ചെയ്തു. [[നെല്ല്]] (1974)എന്ന ചിത്രത്തിലെ സാവിത്രി എന്ന കഥാപാത്രമാണ് അമ്മവേഷങ്ങളിൽ നിന്ന് വേറിട്ട് കാണാവുന്ന പൊന്നമ്മയുടെ മറ്റൊരു കഥാപാത്രം. ഏറ്റവും നല്ല രണ്ടാമത്തെ നടിക്കുള്ള അവാർഡുകൾ നാലുതവണ )1971, 1972, 1973, 1994 എന്നീ വർഷങ്ങളിൽ) കവിയൂർ പൊന്നമ്മയ്ക്ക് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. പൂക്കാരാ പൂതരുമോ, വെള്ളിലം കാട്ടിലൊളിച്ചു കളിക്കുവാൻ എന്നീ പ്രശസ്ത നാടകഗാനങ്ങളും കവിയൂർ പൊന്നമ്മ ആലപിച്ചതാണ്. [[ജെ. ശശികുമാർ]] സംവിധാനം ചെയ്ത ''[[കുടുംബിനി]]'' എന്ന സിനിമയിലൂടെയാണ് അവർ ചലച്ചിത്ര രംഗത്തെത്തുന്നത്.<ref name=mano>{{cite news|title =ബ്ലാക്ക് ആന്റ് വൈറ്റ് സത്യങ്ങൾ|url =http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/mmonline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=10508496&programId=1073753770&channelId=-1073751706&BV_ID=@@@&tabId=11|publisher =മലയാള മനോരമ|date =2011 നവംബർ 27|accessdate =നവംബർ 27, 2011|language =|archive-date =2012-02-15|archive-url =https://web.archive.org/web/20120215102926/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=10508496&programId=1073753770&channelId=-1073751706&BV_ID=@@@&tabId=11|url-status =dead}}</ref> ആദ്യ ചിത്രത്തിൽ [[ഷീല|ഷീലയുടെ]] അമ്മയായി<ref name=mano/> അഭിനയരംഗത്തെത്തിയ ഇവർ പിന്നീട് ധാരാളം അമ്മ വേഷങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. മലയാള സിനിമാരംഗത്തെ മിക്ക പ്രമുഖ നടൻമാരുടെയും അമ്മയായി കവിയൂർ പൊന്നമ്മ വേഷമിട്ടിട്ടുണ്ടെങ്കിലും [[മോഹൻലാൽ|മോഹൻലാലിന്റെ]] അമ്മയായുള്ള വേഷങ്ങൾ കൂടുതൽ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. == മരണം == വാർധക്യ സഹജമായ അസുഖങ്ങൾക്ക് ചികിത്സയിൽ തുടരവെ എറണാകുളത്തെ സ്വകാര്യ ആശുപത്രിയിൽ വച്ച് 2024 സെപ്റ്റംബർ 20ന് അന്തരിച്ചു. ==അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ<ref>{{cite web|title=കവിയൂർ പൊന്നമ്മ അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ|url=https://malayalasangeetham.info/displayProfile.php?category=actors&artist=Kaviyoor%20Ponnamma|publisher=മലയാളസംഗീതം ഇൻഫൊ|accessdate=2018-07-21|5=|archive-date=2017-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20170629143550/http://malayalasangeetham.info/displayProfile.php?category=actors&artist=Kaviyoor%20Ponnamma|url-status=dead}}</ref>== ===1962-69=== {| class="wikitable sortable" |- ! വർഷം!!ചലച്ചിത്രം !!സംവിധായൻ!!വേഷം |- | 1962 ||[[ശ്രീരാമ പട്ടാഭിഷേകം]] || ജി. കെ. രാമു|| മണ്ഡോദരി |- | 1963 ||[[കലയും കാമിനിയും]] ||'''[[പി. സുബ്രഹ്മണ്യം]]'''|| |- | 1964 ||[[കുടുംബിനി]] || [[ശശികുമാർ]]|| ലക്ഷ്മി |- | 1964 || [[ഭർത്താവ് (ചലച്ചിത്രം)|ഭർത്താവു്]] ||[[എം കൃഷ്ണൻ നായർ]]|| ശാന്ത |- | 1964||[[ആറ്റം ബോംബ് (ചലച്ചിത്രം)|ആറ്റം ബോംബ്‌]] || [[പി. സുബ്രഹ്മണ്യം]] || ഡോളി ലക്ഷ്മി |- | 1965 ||[[റോസി (ചലച്ചിത്രം)|റോസി]] ||[[പി. എൻ. മേനോൻ]] || റോസി |- | 1965||[[ഓടയിൽ നിന്ന് (ചലച്ചിത്രം)|ഓടയിൽ നിന്ന്]] || [[കെ.എസ്. സേതുമാധവൻ]] ||കല്യാണി |- | 1965 ||[[ദാഹം]] ||[[കെ.എസ്. സേതുമാധവൻ]] ||ലക്ഷ്മിടീച്ചർ |- | 1965 ||[[തൊമ്മന്റെ മക്കൾ]] ||[[ശശികുമാർ]] ||അച്ചാമ്മ |- | 1966 ||[[പിഞ്ചുഹൃദയം]] ||[[എം. കൃഷ്ണൻ നായർ]] || സരസ്വതി |- | 1966 ||[[ജയിൽ]] ||[[കുഞ്ചാക്കോ]] || കാർത്യായനിയമ്മ |- | 1967 ||[[പോസ്റ്റ് മാൻ (ചലച്ചിത്രം)|പോസ്റ്റ്‌ മാൻ]] ||[[പി.എ. തോമസ്]] || |- |1967 ||[[സ്വപ്നഭൂമി]] ||[[എസ്.ആർ. പുട്ടണ്ണ]] || സരസ്വതി |- |1967|| [[സഹധർമ്മിണി]] || [[പി.എ. തോമസ്]] || |- | 1967 ||[[പൂജ]] ||[[പി.കർമ്മചന്ദ്രൻ]] ||ഈശ്വരിയമ്മ |- | 1967 ||[[അന്വേഷിച്ചു കണ്ടെത്തിയില്ല]] ||[[പി. ഭാസ്കരൻ]] || ആനിയുടെ അമ്മ |- |1968 || [[വഴിപിഴച്ച സന്തതി]] ||[[ഒ. രാംദാസ്]] || |- |1968|| [[അസുരവിത്ത് (1968-ലെ ചലച്ചിത്രം)|അസുരവിത്ത്]] || [[എ. വിൻസന്റ്]] || |- |1968 || [[വെളുത്ത കത്രീന]] ||[[ശശികുമാർ]] || |- |1969 || [[കാട്ടുകുരങ്ങ്]] ||[[പി. ഭാസ്കരൻ]] || |- |1969 || [[ആൽമരം]] ||[[എ. വിൻസന്റ്]] || |- | 1969 ||[[നദി]] || [[എ. വിൻസന്റ്]] || ത്രേസ്യ |- |1969 || [[വില കുറഞ്ഞ മനുഷ്യൻ|വിലകുറഞ്ഞ മനുഷ്യർ]] ||[[എം.എ. രാജേന്ദ്രൻ ]] || |} ===1970-74=== {| class="wikitable sortable" |- ! വർഷം!!ചലച്ചിത്രം !!സംവിധായൻ!!വേഷം |- |1970 ||[[വിവാഹിത]] || [[എം. കൃഷ്ണൻ നായർ]]|| കമലം |- | 1970||[[അനാഥ]] || [[ജെ.ഡി. തോട്ടാൻ]]|| സരോജം |- | 1970||[[കൽപ്പന]] || [[കെ.എസ്. സേതുമാധവൻ]]|| ദാക്ഷായണിയമ്മ |- |1970 ||[[ത്രിവേണി]] || [[എ. വിൻസന്റ്]]|| പാർവ്വതി |- |1970 ||[[ആ ചിത്രശലഭം പറന്നോട്ടെ]] || [[പി. ബാൽത്തസാർ ]]|| ലക്ഷ്മി |- |1970||[[നിഴലാട്ടം]] || [[എ. വിൻസന്റ്]]|| രവിയുടെ അമ്മ |- |1970 ||[[ഒതേനന്റെ മകൻ]] || [[എം. കുഞ്ചാക്കോ]]|| നാണി |- |1970 ||[[ക്രോസ് ബെൽറ്റ് (ചലച്ചിത്രം)|ക്രോസ് ബെൽറ്റ്‌]] || [[ക്രോസ്ബെൽറ്റ് മണി]]|| ഭവാനി |- |1970 ||[[അമ്മയെന്ന സ്ത്രീ]] || [[കെ.എസ്. സേതുമാധവൻ]]||ജാനു |- |1970 ||[[പളുങ്കുപാത്രം]] || [[എം. കൃഷ്ണൻ നായർ]]|| |- |1971 || [[കളിത്തോഴി]] || [[ഡി. എം. പൊറ്റേക്കാട് ]]|| പാർവ്വതിയമ്മ |- |1971 || [[ജലകന്യക]] || [[എം. എസ്. മണി]]|| |- |1971 ||[[ശരശയ്യ]] || [[തോപ്പിൽ ഭാസി]]||തോമസ്സുകുട്ടിയുടെ അമ്മ |- |1971 || [[വിത്തുകൾ]] || [[പി. ഭാസ്കരൻ]]||അമ്മിണി |- | 1971 ||[[കരിനിഴൽ]] || [[ജെ.ഡി. തോട്ടാൻ]]|| മോഡേൺ ലേഡി |- |1971 ||[[മകനെ നിനക്കുവേണ്ടി]] || [[ഇ. എൻ. ബാലകൃഷ്ണൻ ]]|| തോമാച്ചന്റെ അമ്മ |- |1971 || [[ഒരു പെണ്ണിന്റെ കഥ]] || [[കെ.എസ്. സേതുമാധവൻ]]|| സുഭദ്ര |- |1971 ||[[കരകാണാക്കടൽ]] || [[കെ.എസ്. സേതുമാധവൻ]]|| തരുത്തി |- |1971 || [[ശിക്ഷ]] || [[എൻ. പ്രകാശ്]]|| മീനാക്ഷി |- |1971 ||[[ബോബനും മോളിയും]] || [[ശശികുമാർ]]|| |- | 1971 ||[[ആഭിജാത്യം]] || [[എ. വിൻസന്റ്]]|| ജാനകി |- |1971 ||[[വിവാഹസമ്മാനം]] ||[[ജെ.ഡി. തോട്ടാൻ]]|| പാറുക്കുട്ട്യമ്മ |- |1979 ||[[പ്രഭു]] || [[ബേബി (സംവിധായകൻ)|ബേബി]]||ദേവകി |- | 1972 ||[[സ്നേഹദീപമേ മിഴി തുറക്കൂ]] || [[പി. ഭാസ്കരൻ]]|| സീത |- | 1972 ||[[പുഷ്പാഞ്ജലി]] || [[ശശികുമാർ]]||ഭാഗി |- |1972 ||[[ശ്രീ ഗുരുവായൂരപ്പൻ]] || [[പി. സുബ്രഹ്മണ്യം]]||കുറൂരമ്മ |- |1972 || [[ആരോമലുണ്ണി (ചലച്ചിത്രം)|ആരോമലുണ്ണി]] ||[[എം. കുഞ്ചാക്കോ]]||തുമ്പോലാർച്ച |- | 1972 ||[[കളിപ്പാവ]] || [[എ.ബി. രാജ്]]|| |- | 1972 ||[[പുത്രകാമേഷ്ടി]] || [[ക്രോസ്ബെൽറ്റ് മണി]]|| |- | 1972 ||[[തീർത്ഥയാത്ര]] || [[എ. വിൻസന്റ്]]||കൊച്ചിക്കാവ് |- | 1972 ||[[സതി]] || [[മധു (നടൻ)|മധു]]|| |- | 1972 ||[[അക്കരപ്പച്ച]] || [[എം. എം. നേശൻ]]||ഭാഗീരഥി |- |1972 ||[[ആദ്യത്തെ കഥ]] || [[കെ.എസ്. സേതുമാധവൻ]]||അമ്മുക്കുട്ട്യമ്മ |- |1972 ||[[ഗന്ധർവ്വക്ഷേത്രം]] || [[എ. വിൻസന്റ്]]||കളമെഴുത്തുപാട്ടുകാരി |- | 1972 ||[[മന്ത്രകോടി (ചലച്ചിത്രം)|മന്ത്രകോടി]] || [[എം. കൃഷ്ണൻ നായർ]]||സരസ്വതി |- | 1972 ||[[അന്വേഷണം]] || [[ശശികുമാർ]]||പൊന്നമ്മ |- | 1973 ||[[പെരിയാർ]] || [[പി. ജെ. ആന്റണി]]||ത്രേസ്യക്കുട്ടി |- | 1973 ||[[ചെണ്ട]] || [[എ. വിൻസന്റ്]]|| |- | 1973 ||[[ദിവ്യദർശനം]] || [[ശശികുമാർ]]||പൂജാരിണിയമ്മ |- | 1973 ||[[ധർമ്മയുദ്ധം]] || [[എ. വിൻസന്റ്]]||ഭദ്രത്തമ്പുരാട്ടി |- | 1973 ||[[പൊന്നാപുരം കോട്ട]] || [[എം. കുഞ്ചാക്കോ]]||ഉപ്പാത്തി |- | 1973 ||[[കവിത]] || [[വിജയ നിർമ്മല]]|| |- | 1973 ||[[തിരുവാഭരണം]] || [[ശശികുമാർ]]|| |- | 1973 ||[[ഇന്റർവ്യൂ (ചലച്ചിത്രം)|ഇന്റർവ്യൂ]] || [[ശശികുമാർ]]||സരസ്വതി |- | 1973 ||[[നിർമ്മാല്യം]] || [[എം. ടി. വാസുദേവൻ നായർ]]||നാരായണി |- | 1973 ||[[തനിനിറം]] || [[ശശികുമാർ]]||സുഭദ്ര |- | 1973 ||[[ഏണിപ്പടികൾ]] || [[തോപ്പിൽ ഭാസി]]|| |- | 1973 ||[[നഖങ്ങൾ (1973-ലെ ചലച്ചിത്രം)|നഖങ്ങൾ]] || [[എ. വിൻസെന്റ്]]||കാക്കാത്തി |- | 1974 ||[[നെല്ല്]] || [[രാമു കാര്യാട്ട്]]||സാവിത്രി വാരസ്യാർ |- | 1974 ||[[ചഞ്ചല]] || [[എസ്. ബാബു]]|| |- | 1974 ||[[ദേവി കന്യാകുമാരി]] || [[പി. സുബ്രഹ്മണ്യം]]||വൃദ്ധ |- | 1974 ||[[ഉദയം കിഴക്കു തന്നെ]] || [[പി.എൻ. മേനോൻ]]|| |- | 1974 ||[[മാന്യശ്രീ വിശ്വാമിത്രൻ]] || [[മധു (നടൻ)|മധു]]||ഭാഗീരഥിയമ്മ |- | 1974 ||[[ചക്രവാകം]] || [[തോപ്പിൽ ഭാസി]]||ശോശാമ്മ |- | 1974 ||[[അരക്കള്ളൻ മുക്കാൽക്കള്ളൻ]] || [[പി. ഭാസ്കരൻ]]||ലക്ഷ്മിത്തമ്പുരാട്ടി |- | 1974 ||[[തച്ചോളിമരുമകൻ ചന്തു]] || [[പി. ഭാസ്കരൻ]]||ഉണ്ണിയാർച്ച |- | 1974 ||[[നൈറ്റ് ഡ്യൂട്ടി(ചലച്ചിത്രം)|നൈറ്റ്‌ ഡ്യൂട്ടി]] || [[ശശികുമാർ]]||സാവിത്രിയമ്മ |- | 1974 ||[[സുപ്രഭാതം]] || [[എം. കൃഷ്ണൻ നായർ]]|| |- | 1974 ||[[അങ്കത്തട്ട്]] || [[ടി. ആർ. രഘുനാഥ്]]|| |} ===1975-79=== {| class="wikitable sortable" |- ! വർഷം!!ചലച്ചിത്രം !!സംവിധായൻ!!വേഷം |- | 1975 ||[[മറ്റൊരു സീത]] || [[പി. ഭാസ്കരൻ]]|| |- | 1975 ||[[ചുമടുതാങ്ങി]] || [[പി. ഭാസ്കരൻ]]||ലക്ഷ്മിയമ്മ |- | 1975 ||[[മക്കൾ (ചലച്ചിത്രം)|മക്കൾ]] || [[കെ. എസ്. സേതുമാധവൻ]]||ലീല |- | 1975 ||[[രാഗം]] || [[എ. ഭീംസിംഗ്]]||അന്ധവിദ്യാലയ പ്രിൻസിപ്പൽ |- | 1975 ||[[സിന്ധു]] || [[ശശികുമാർ]]||പാർവ്വതിയമ്മ |- | 1975 ||[[പ്രയാണം]] || [[ഭരതൻ]]||അമ്മിണിയമ്മ |- | 1975 ||[[ഉത്സവം]] || [[ഐ വി ശശി]]||ഗോപിയുടെ അമ്മ |- | 1975 ||[[പത്മരാഗം]] || [[ശശികുമാർ]]|| |- | 1975 ||[[തിരുവോണം]] || [[ശ്രീകുമാരൻ തമ്പി]]||ജാനമ്മ |- | 1975 ||[[ടൂറിസ്റ്റ് ബംഗ്ലാവ്]] || [[എ.ബി. രാജ്]]|| |- | 1975 ||[[അഭിമാനം]] || [[ശശികുമാർ]]|| |- | 1975 ||[[സമ്മാനം (1975-ലെ ചലച്ചിത്രം)|സമ്മാനം]] || [[ശശികുമാർ]]|| |- | 1975 ||[[പ്രവാഹം]] || [[ശശികുമാർ]]||ലക്ഷ്മി |- |1976 ||[[ചോറ്റാനിക്കര അമ്മ]] || [[ക്രോസ്ബെൽറ്റ് മണി]]|| ഇന്ദുവിന്റെ മുത്തശ്ശി |- |- |1976 ||[[അമൃതവാഹിനി]] || [[ശശികുമാർ]]|| ലക്ഷ്മി |- |1976 ||[[സീമന്ത പുത്രൻ]] || [[എ.ബി. രാജ്]]|| |- |1976 ||[[റോമിയോ]] || [[എസ്. എസ്. നായർ]]|| |- |1976 ||[[വഴിവിളക്ക്]] || [[വിജയ്]]|| |- |1976 ||[[അജയനും വിജയനും]] || [[ശശികുമാർ]]|| |- |1976 ||[[പാരിജാതം]] || [[മൻസൂർ]]|| |- |1976 ||[[കന്യാദാനം]] || [[ടി. ഹരിഹരൻ]]|| |- |1976 ||[[തുലാവർഷം]] || [[എൻ. ശങ്കരൻനായർ]]||ബാലന്റെ അമ്മ |- |1976 ||[[കായംകുളം കൊച്ചുണ്ണിയുടെ മകൻ]] || [[ശശികുമാർ]]|| |- |1976 ||[[അരുത്]] || [[രവി]]|| |- |1976 ||[[അപ്പൂപ്പൻ (ചലച്ചിത്രം)|അപ്പൂപ്പൻ ]] || [[പി. ഭാസ്കരൻ]]|| സരസ്വതി |- |1976 ||[[അംബ അംബിക അംബാലിക]] || [[പി. സുബ്രഹ്മണ്യം]]|| |- |1976 ||[[പ്രിയംവദ (ചലച്ചിത്രം)|പ്രിയംവദ]] || [[കെ. എസ്. സേതുമാധവൻ]]|| |- |1977 ||[[ശ്രീമുരുകൻ]] || [[പി. സുബ്രഹ്മണ്യം]]|| കമലാക്ഷി |- |1977 ||[[ശിവതാണ്ഡവം]] || [[എൻ. ശങ്കരൻനായർ]]|| |- |1977 ||[[മുറ്റത്തെ മുല്ല]] || [[ശശികുമാർ]]|| |- |1977 ||[[സത്യവാൻ സാവിത്രി]] || [[പി.ജി. വിശ്വംഭരൻ|പി. ജി. വിശ്വംഭരൻ]]|| അരുന്ധതീദേവി |- |1977 ||[[നിറകുടം]] || [[എ. ഭീംസിംഗ്]]|| സതി |- |1977 ||[[രണ്ടു ലോകം]] || [[ശശികുമാർ]]|| മാധവി |- |1977 ||[[മിനിമോൾ]] || [[ശശികുമാർ]]|| |- |1977 ||[[ഇന്നലെ ഇന്ന്]] || [[ഐ. വി. ശശി]]|| |- |1977 ||[[ശ്രീമദ്‌ ഭഗവദ്ഗീത]] || [[പി. ഭാസ്കരൻ]]|| |- |1977 ||[[അക്ഷയപാത്രം]] || [[ശശികുമാർ]]|| |- |1977 ||[[ആ നിമിഷം]] || [[ഐ. വി. ശശി]]|| |- |1977 ||[[അച്ചാരം അമ്മിണി ഓശാരം ഓമന]] || [[അടൂർ ഭാസി]]|| ദാക്ഷായനി |- |1977 ||[[ധീരസമീരേ യമുനാ തീരേ]] || [[മധു (നടൻ)|മധു]]|| |- |1977 ||[[ജഗദ്ഗുരു ആദിശങ്കരൻ]] || [[പി. ഭാസ്കരൻ]]|| ആര്യാദേവി |- |1977 ||[[ഊഞ്ഞാൽ]] || [[ഐ. വി. ശശി]]|| ഭാരതി |- |1977 ||[[ഒരു പൈങ്കിളിക്കഥ]] || [[ബാലചന്ദ്രമേനോൻ]]|| കമലാക്ഷി |- |1977 ||[[വിടരുന്ന മൊട്ടുകൾ]] || [[പി. സുബ്രഹ്മണ്യം]]|| |- |1977 ||[[വേഴാമ്പൽ]] || [[സ്റ്റാൻലി ജോസ്]]|| |- |1977 ||[[വരദക്ഷിണ]] || [[ശശികുമാർ]]|| |- |1978 ||[[രതിനിർവ്വേദം]] || [[ഭരതൻ]]|| സരസ്വതി |- |1978 ||[[രാജൻ പറഞ്ഞ കഥ]] || [[മണിസ്വാമി|മണി സ്വാമി]]|| |- |1978 ||[[പാദസരം]] || [[എ. എൻ. തമ്പി]]|| കാമാക്ഷി |- |1978 ||[[സ്ത്രീ ഒരു ദുഃഖം]] || [[എ.ജി. ബേബി]]|| |- |1978 ||[[നാലുമണിപ്പൂക്കൾ]] || [[കെ. എസ്. ഗോപാലകൃഷ്ണൻ]]|| |- |1978 ||[[കൽപ്പവൃക്ഷം]] || [[ശശികുമാർ]]|| |- |1978 ||[[സത്രത്തിൽ ഒരു രാത്രി]] || [[എൻ. ശങ്കരൻനായർ]]|| |- |1978 ||[[അവളുടെ രാവുകൾ]] || [[ഐ. വി. ശശി]]|| ലക്ഷ്മി |- |1978 ||[[സമയമായില്ലപോലും]] || [[യു. പി. ടോമി]]|| |- |1978 ||[[കൊടിയേറ്റം]] || [[അടൂർ ഗോപാലകൃഷ്ണൻ]]|| കമലമ്മ |- |1978 ||[[ടൈഗർ സലിം]] || [[ജോഷി]]|| |- |1978 ||[[ആഴി അലയാഴി]] || [[മണിസ്വാമി]]|| |- |1978 ||[[രണ്ടിലൊന്ന്]] || [[എ. എസ്. പ്രകാശം]]|| മഹേശ്വരി |- |1978 ||[[സീമന്തിനി]] || [[പി.ജി. വിശ്വംഭരൻ]]|| |- |1978 ||[[പ്രാർത്ഥന]] || [[എ.ബി. രാജ്]]|| |- |1978 ||[[സൊസൈറ്റി ലേഡി]] || [[എ.ബി. രാജ്]]|| |- |1978 ||[[പിച്ചിപ്പൂ]] || [[പി ഗോപികുമാർ]]|| |- |1978 ||[[ഈറ്റ]] || [[ഐ. വി. ശശി]]||ഫിലോമിന |- |1978 ||[[ഉത്രാടരാത്രി]] || [[ബാലചന്ദ്ര മേനോൻ]]|| |- |1978 ||[[കുടുംബം നമുക്കു ശ്രീ കോവിൽ]] || [[ടി. ഹരിഹരൻ]]|| യശോദാ ദേവി |- |1978 ||[[അണിയറ]] || [[ഭരതൻ]]|| |- |1978 ||[[കർണ്ണൻ]] || [[ഡോ സൈലം ആലുവ]]|| |- |1979 ||[[ഇതാ ഒരു തീരം]] || [[പി.ജി. വിശ്വംഭരൻ]]|| മാധവി |- |1979 ||[[യക്ഷിപ്പാറു]] || [[കെ.ജി. രാജശേഖരൻ]]|| തമ്പി യുടെ ഭാര്യ |- |1979 ||[[മാമാങ്കം]] || [[നവോദയ അപ്പച്ചൻ]]||ചാത്തുണ്ണിയുടെ അമ്മ |- |1979 ||[[പ്രഭാതസന്ധ്യ]] || [[പി. ചന്ദ്രകുമാർ]]|| ഉഷയുടെ അമ്മ |- |1979 ||[[പമ്പരം]] || [[ബേബി (സംവിധായകൻ)|ബേബി]]|| |- |1979 ||[[ഡ്രൈവർ മദ്യപിച്ചിരുന്നു]] || [[എസ് കെ സുഭാഷ്]]|| |- |1979 ||[[ആറാട്ടു്]] || [[ഐ. വി. ശശി]]|| അന്നമ്മ |- |1979 ||[[പുഷ്യരാഗം]] || [[സി. രാധാകൃഷ്ണൻ]]|| |- |1979 ||[[സർപ്പം]] || [[ബേബി (സംവിധായകൻ)|ബേബി]]|| |} ===1980-89=== {| class="wikitable sortable" |- ! വർഷം!!ചലച്ചിത്രം !!സംവിധായൻ!!വേഷം |- | 1980 ||[[ചെറിയാച്ചന്റെ ക്രൂരകൃത്യങ്ങൾ]] || [[ജോൺ എബ്രഹാം]]|| |- | 1980 ||[[ഒരു വർഷം ഒരു മാസം]] || [[ശശികുമാർ]]|| |- | 1980 ||[[പപ്പു]] || [[ബേബി (സംവിധായകൻ)|ബേബി]]||നടി |- | 1980 ||[[ലവ്‌ ഇൻ സിംഗപൂർ]] || [[ബേബി (സംവിധായകൻ)|ബേബി]]|| |- | 1980 ||[[മൂർഖൻ]] || [[ജോഷി]]|| |- | 1980 ||[[കരിമ്പന]] || [[ഐ. വി. ശശി]]||മൂത്താന്റെ അമ്മ |- | 1980 ||[[അന്തഃപുരം]] || [[കെ.ജി. രാജശേഖരൻ]]||ഭവാനി |- | 1980 ||[[മനുഷ്യ മൃഗം]] || [[ബേബി (സംവിധായകൻ)|ബേബി]]||ബാബുവിന്റെ അമ്മ |- | 1980 ||[[ചാമരം]] || [[ഭരതൻ]]||കാർത്യായനി |- | 1981 ||[[ലവ് ഇൻ സിംഗപ്പൂർ]] || [[ബേബി (സംവിധായകൻ)|ബേബി]]||പ്രേം കുമാറിന്റെ അമ്മ |- | 1981 ||[[ചമയം]] || [[സത്യൻ അന്തിക്കാട്]]|| |- | 1981 ||[[വയൽ]] || [[ആന്റണി ഈസ്റ്റ്മാൻ]]||സരസ്വതി |- | 1981 ||[[അവതാരം]] || [[പി. ചന്ദ്രകുമാർ]]||ലക്ഷ്മിക്കുട്ട്യമ്മ |- | 1981 ||[[തൃഷ്ണ]] || [[ഐ. വി. ശശി]]||ചിന്നമ്മു |- | 1981 ||[[ഒരിക്കൽക്കൂടി]] || [[ഐ. വി. ശശി]]||ചന്ദ്രന്റെ അമ്മ |- | 1981 ||[[സ്ഫോടനം]] || [[പി.ജി. വിശ്വംഭരൻ]]||ഗോപിയുടെ അമ്മ |- | 1981 ||[[അഗ്നിശരം]] || [[എ.ബി. രാജ്]]||ഭവാനി |- | 1981 ||[[മണിയൻ പിള്ള അഥവാ മണിയൻ പിള്ള]] || [[ബാലചന്ദ്ര മേനോൻ]]||ദേവകി |- | 1981 ||[[ഓപ്പോൾ]] || [[കെ.എസ്. സേതുമാധവൻ]]|| |- | 1981 ||[[സ്വപ്നരാഗം]] || [[യതീന്ദ്ര ദാസ്]]|| |- | 1982 ||[[ബലൂൺ (ചലച്ചിത്രം)|ബലൂൺ]] || [[രവിഗുപ്തൻ]]||ലക്ഷ്മിയമ്മ |- | 1982 ||[[കാളിയമർദ്ദനം]] || [[ജെ. വില്യംസ്]]||ഗീതയുടെ അമ്മ |- | 1982 ||[[പാഞ്ചജന്യം]] || [[കെ.ജി. രാജശേഖരൻ|കെ.ജി. രാജശേഖരൻ]]||ലക്ഷ്മീദേവി |- | 1982 ||[[മാറ്റുവിൻ ചട്ടങ്ങളേ]] || [[കെ.ജി. രാജശേഖരൻ]]||ജയന്റെ അമ്മ |- | 1982 ||[[ചിരിയോചിരി]] || [[ബാലചന്ദ്ര മേനോൻ]]|| |- | 1982 ||[[ഇളക്കങ്ങൾ]] || [[മോഹൻ]]||ഉണ്ണിയുടെ അമ്മ |- | 1982 ||[[കാട്ടിലെ പാട്ട്]] || [[കെ.പി. കുമാരൻ]]||രാജി |- | 1982 ||[[മരുപ്പച്ച]] || [[എസ് ബാബു]]||പൊന്നമ്മ |- | 1982 ||[[ബീഡിക്കുഞ്ഞമ്മ]] || [[കെ.ജി. രാജശേഖരൻ]]||മാധവന്റെ അമ്മ |- | 1982 ||[[ഭീമൻ]] || [[ഹസൻ]]|| |- | 1983 ||[[നിഴൽ മൂടിയ നിറങ്ങൾ]] || [[ജേസി]]||തമ്പിയുടെ അമ്മ |- | 1983 ||[[ഓമനത്തിങ്കൾ]] || [[യതീന്ദ്ര ദാസ്]]||ഗോപിയുടെ അമ്മ |- | 1983 ||[[ബന്ധം]] || [[വിജയാനന്ദ്]]||ശ്രീദേവിയമ്മ |- | 1983 ||[[നദി മുതൽ നദി വരെ]] || [[വിജയാനന്ദ്]]|| |- | 1983 ||[[ശേഷം കാഴ്ചയിൽ]] || [[ബാലചന്ദ്ര മേനോൻ]]||ശങ്കറിന്റെ അമ്മ |- | 1983 ||[[പൗരുഷം]] || [[ശശികുമാർ]]|| |- | 1983 ||[[ഹലോ മദ്രാസ്‌ ഗേൾ]] || [[ജെ. വില്യംസ്]]||ശ്രീദേവിയമ്മ |- | 1983 ||[[എന്നെ ഞാൻ തേടുന്നു]] || [[പി. ചന്ദ്രകുമാർ]]||ലക്ഷ്മിയമ്മ |- | 1983 ||[[മനസ്സൊരു മഹാസമുദ്രം]] || [[പി. കെ. ജോസഫ്]]||ദേവകി |- | 1983 ||[[മറക്കില്ലൊരിക്കലും]] || [[ഫാസിൽ]]||ശാരദ |- | 1983 ||[[എനിക്കു വിശക്കുന്നു]] || [[പി.ഭാസ്കരൻ]]||ചിന്നമ്മ |- | 1984 ||[[എന്റെ നന്ദിനിക്കുട്ടി]] || [[വത്സൻ]]|| |- | 1984 ||[[ഒരു പൈങ്കിളിക്കഥ]] || [[ബാലചന്ദ്ര മേനോൻ]]|| |- | 1984 ||[[തിരകൾ]] || [[കെ. വിജയൻ]]||മാധവിയമ്മ |- | 1984 ||[[ലക്ഷ്മണരേഖ]] || [[ഐ. വി. ശശി]]||രാധയുടെ അമ്മ |- | 1984 ||[[അതിരാത്രം]] || [[ഐ. വി. ശശി]]|| |- | 1984 ||[[നിങ്ങളിൽ ഒരു സ്ത്രീ]] || [[എ.ബി. രാജ്]]|| |- | 1984 ||[[സ്വന്തമെവിടെ ബന്ധമെവിടെ]] || [[ശശികുമാർ]]||ലക്ഷ്മി |- | 1984 ||[[കോടതി]] || [[ജോഷി]]||മീനാക്ഷിയമ്മ |- | 1984 ||[[മുഖാമുഖം]] || [[അടൂർ ഗോപാലകൃഷ്ണൻ]]|| |- | 1984 ||[[കാണാമറയത്ത്]] || [[ഐ. വി. ശശി]]]||സിസ്റ്റർ സുപ്പീരിയർ |- | 1984 ||[[അറിയാത്ത വീഥികൾ]] || [[കെ.എസ് സേതുമാധവൻ]]||ജാനകിയമ്മ |- | 1984 ||[[അടിയൊഴുക്കുകൾ]] || [[ഐ. വി. ശശി]]]||മറിയാമ്മ |- | 1985 ||[[കരിമ്പിൻ പൂവിനക്കരെ]] || [[ഐ. വി. ശശി]]||ഭദ്രന്റെ അമ്മ |- | 1985 ||[[പത്താമുദയം]] || [[ശശികുമാർ]]|| |- | 1985 ||[[ഈ തണലിൽ ഇത്തിരി നേരം]] || [[പി.ജി. വിശ്വംഭരൻ]]|| |- | 1985 ||[[മകൻ എന്റെ മകൻ]] || [[ശശികുമാർ]]||പാറുവമ്മ |- | 1985 ||[[അങ്ങാടിക്കപ്പുറത്ത്‌]] || [[ഐ. വി. ശശി]]||റോസി |- | 1985 ||[[തിങ്കളാഴ്ച നല്ല ദിവസം]] || [[പി. പത്മരാജൻ]]||ജാനകിക്കുട്ടി |- | 1985 ||[[അദ്ധ്യായം ഒന്നു മുതൽ]] || [[സത്യൻ അന്തിക്കാട്]]||ലക്ഷ്മി |- | 1985 ||[[എന്റെ അമ്മ ,നിന്റെ തുളസി ,അവരുടെ ചക്കി]] || [[ബാലചന്ദ്ര മേനോൻ]]||സത്യഭാമ |- | 1985 ||[[മൗനനൊമ്പരം]] || [[ശശികുമാർ]]||(മീനാക്ഷി) ഇന്ദുവിന്റെ അമ്മ |- |1986 | സുഖമോ ദേവി | | നന്ദൻ്റെ അമ്മ |- |1986 | ഇനിയും കുരുക്ഷേത്രം | | ഗോമതി |- |1986 | ക്ഷമിച്ചു എന്നൊരു വാക്ക് | | ശാന്തമ്മ |- |1987 | ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ട് | | |- |1987 | അച്ചുവേട്ടൻ്റെ വീട് | | വിപിൻ്റെ അമ്മ |- |1987 |തനിയാവർത്തനം | | |- |1987 |അനന്തരം | |യോഗിനിയമ്മ |- |1988 |മുക്തി | |മാധവിയമ്മ |- |1989 |ദശരഥം | |ചന്ദ്രൻ്റെ അമ്മ |- |1989 |ദേവദാസ് | |ദേവദാസിൻ്റെ അമ്മ |- |1989 |ജാതകം | |ജാനകി |- |1989 |കിരീടം | |അമ്മു |- |1989 |മുത്തുക്കുടയും ചൂടി | | |- |1989 |മഴവിൽക്കാവടി | |Velayudhankutty's Mother |- |1989 |ഒരു സായാഹ്നത്തിന്റെ സ്വപ്നം | |Mariyamma |- |1989 |പെരുവണ്ണാപുരത്തെ വിശേഷങ്ങൾ | |ദേവകി |- |1989 |ഉത്സവപ്പിറ്റേന്ന് | |Kalyaniyamma |- |1989 |ഉണ്ണിക്കൃഷ്ണന്റെ ആദ്യത്തെ ക്രിസ്തുമസ് | |Aliyamma |- | | | | |} ===1990-99=== {| class="wikitable sortable" |- ! വർഷം!!ചലച്ചിത്രം !!സംവിധായൻ!!വേഷം |- | 1990 ||[[ഈ തണുത്ത വെളുപ്പാൻ കാലത്ത്]] ||[[ജോഷി]] ||നേഴ്സ് ലീലാവതി |- | 1990 ||[[കുറുപ്പിന്റെ കണക്കുപുസ്തകം]] ||[[ബാലചന്ദ്രമേനോൻ]] ||ബാലചന്ദ്രന്റെ അമ്മ |- | 1990 ||[[രാജവാഴ്ച]] ||[[ശശികുമാർ]] ||നാണിയമ്മ |- | 1990 || [[മിഥ്യ (ചലച്ചിത്രം)|മിഥ്യ]] ||[[ഐ വി ശശി]] ||രാജഗോപാലിന്റെ അമ്മ |- | 1990 || [[ഇൻ ഹരിഹർ നഗർ]] ||[[സിദ്ദിഖ് ലാൽ]] ||ആൻഡ്രൂസിന്റെ അമ്മ |- | 1990 ||[[കാട്ടുകുതിര]] ||[[പി ജി വിശ്വംഭരൻ]] ||മങ്ക |- | 1990 ||[[ഹിസ്‌ ഹൈനസ്സ്‌ അബ്ദുള്ള]] ||[[സിബി മലയിൽ]] ||ഭാഗീരഥി |- | 1990 || [[ഒളിയമ്പുകൾ]] ||[[ടി ഹരിഹരൻ]] ||ബേബിയുടെ അമ്മ |- | 1990 ||[[ക്ഷണക്കത്ത്]] ||[[ടി കെ രാജീവ് കുമാർ]] ||വിവേകിന്റെ അമ്മ |- | 1990 || [[കടത്തനാടൻ അമ്പാടി]] ||[[പ്രിയദർശൻ]] ||കുങ്കി |- | 1991 ||[[അപരാഹ്നം]] ||[[എം പി സുകുമാരൻ നായർ]] ||ജാനകിയമ്മ |- | 1991 || [[പൂക്കാലം വരവായി]] ||[[കമൽ]] ||നന്ദന്റെ അമ്മ |- | 1991 ||[[ഭരതം]] ||[[സിബി മലയിൽ]] ||ദേവകിയമ്മ |- | 1991 ||[[കിഴക്കുണരും പക്ഷി]] ||[[വേണു നാഗവള്ളി]] ||അനന്തുവിന്റെ അമ്മ |- | 1991 || [[ഉള്ളടക്കം]] ||[[കമൽ]] ||സണ്ണിയുടെ അമ്മ |- | 1991 || [[സന്ദേശം]] ||[[സത്യൻ അന്തിക്കാട്]] ||ഭാനുമതി |- | 1991 || [[ധനം]] ||[[സിബി മലയിൽ]] ||ശിവശങ്കരന്റെ അമ്മ |- | 1991 || [[അപൂർവ്വം ചിലർ]] ||[[കലാധരൻ]] ||സരോജം |- | 1991 ||[[പൊന്നുരുക്കും പക്ഷി]] ||[[അടൂർ വൈശാഖൻ]] ||അനന്തന്റെ അമ്മ |- | 1992 || [[ആയുഷ്കാലം]] ||[[കമൽ]] ||എബിയുടെ അമ്മ |- | 1992 || [[മുഖമുദ്ര]] ||[[അലി അക്‌ബർ ഖാൻ|അലി അക്‌ബർ]] || |- |1992 || [[മഹാനഗരം]] ||[[ടി കെ രാജീവ് കുമാർ]] ||വിശ്വനാഥന്റെ അമ്മ |- | 1992 || [[പപ്പയുടെ സ്വന്തം അപ്പൂസ്‌]] ||[[ഫാസിൽ]] ||മീനാക്ഷിയുടെ അമ്മ |- | 1992 || [[കുറിഞ്ഞി പൂക്കുന്ന നേരത്ത് ]] ||[[എ എൻ തമ്പി]] || |- | 1992 || [[ശബരിമലയിൽ തങ്കസൂര്യോദയം ]] ||[[കെ.ശങ്കർ]] ||ചന്ദ്രൻ പിള്ളയുടെ ഭാര്യ |- | 1992 ||[[കുടുംബസമേതം]] ||[[ജയരാജ്]] ||കൊച്ചുകുട്ടി |- | 1993 || [[ഗാന്ധർവം]] ||[[സംഗീത് ശിവൻ]] ||ഗ്രേസിക്കുട്ടി |- | 1993 || [[കാവടിയാട്ടം]] ||[[അനിയൻ]] ||സേതുലക്ഷ്മി |- | 1993 || [[മായാമയൂരം]] ||[[സിബി മലയിൽ]] ||ജാനകിയമ്മ |- | 1993 || [[വാത്സല്യം]] ||[[കൊച്ചിൻ ഹനീഫ]] ||ജാനകിയമ്മ |- | 1993 ||[[ഒരു കടങ്കഥ പോലെ]] ||[[ജോഷി മാത്യു]] ||ശേഖരന്റെ അമ്മ |- | 1993 || [[സമാഗമം]] ||[[ജോർജ്ജ് കിത്തു]] ||അന്നക്കുട്ടി |- | 1993 || [[ചെങ്കോൽ (ചലച്ചിത്രം)|ചെങ്കോൽ]] ||[[സിബി മലയിൽ]] ||സേതുമാഥവന്റെ അമ്മ |- | 1993 || [[വിയറ്റ്നാം കോളനി]] ||[[സിദ്ദിഖ് ലാൽ]] ||പാർവ്വതിയമ്മാൾ |- | 1993 ||[[ഒറ്റയടിപ്പാതകൾ]] ||[[സി രാധാകൃഷ്ണൻ]] ||അനൂപിന്റെ അമ്മ |- | 1994 ||[[തേന്മാവിൻ കൊമ്പത്ത്]] ||[[പ്രിയദർശൻ]] ||യശോദാമ്മ |- | 1994 ||[[ഭീഷ്മാചാര്യ]] ||[[കൊച്ചിൻ ഹനീഫ]] ||പൊന്നൂട്ടി |- | 1994 ||[[ചുക്കാൻ]] ||[[തമ്പി കണ്ണന്താനം]] ||ലക്ഷ്മി |- | 1994 ||[[കുടുംബവിശേഷം]] ||[[]അനിൽ ബാബു] ||ഭാരതി |- | 1994 ||[[സന്താനഗോപാലം]] ||[[സത്യൻ അന്തിക്കാട്]] ||കുറുപ്പിന്റെ ഭാര്യ |- | 1994 ||[[സോപാനം]] ||[[ജയരാജ്]] || |- | 1994|| [[സുകൃതം (ചലച്ചിത്രം)|സുകൃതം]] ||[[ഹരികുമാർ]] ||രവിശങ്കറിന്റെ അമ്മ |- | 1994 ||[[ഞാൻ കോടീശ്വരൻ]] ||[[ജോസ് തോമസ്]] ||ജാനകി |- | 1995 ||[[സാദരം]] ||[[ജോസ് തോമസ്]] ||ഭാനുമതി |- | 1995 || [[മാന്നാർ മത്തായി സ്പീക്കിംഗ്‌]] || [[കിരീടം ഉണ്ണി]]||മീരയുടെ അമ്മ |- | 1995 || [[കർമ്മ]] ||[[ജോമോൻ]] ||രുക്മിണി |- | 1995 ||[[നമ്പർ വൺ സ്നേഹതീരം,ബാംഗളൂർ നോർത്ത്]] || [[സത്യൻ അന്തിക്കാട്]]|| |- | 1995 || [[മിന്നാമിനുങ്ങിനും മിന്നുകെട്ട്]] ||[[തുളസിദാസ്]]||ഹരിയുടെ അമ്മ |- | 1997 || [[സ്നേഹസിന്ദൂരം]] ||[[കൃഷ്ണൻ മുന്നാട്]] ||സരസ്വതി |- | 1997 ||[[സ്വന്തം മകൾക്ക് സ്നേഹപൂർവം]] ||[[പോൾസൺ]] || |- | 1998 ||[[പൂത്തിരുവാതിരരാവിൽ ]] ||[[വി. ആർ. ഗോപിനാഥ്]] || |- | 1998 || [[മഞ്ജീരധ്വനി]] ||[[ഭരതൻ]] ||സുഭദ്രയുടെ അമ്മ |- | 1998 ||[[അമ്മ അമ്മായിയമ്മ]] ||[[സന്ധ്യ മോഹൻ]] ||ശാരദ |- | 1998 ||[[ആറാം ജാലകം]] ||[[എം എ വേണു]] || |- | 1999 || [[പല്ലാവൂർ ദേവനാരായണൻ]] ||[[വി. എം. വിനു]] ||ഭാഗീരഥി |- | 1999 || [[എഴുപുന്ന തരകൻ]] ||[[പി. ജി. വിശ്വംഭരൻ]] ||കുഞ്ഞന്നാമ്മ |- | 1999 || [[ദി ഗോഡ്‌മാൻ]] ||[[കെ. മധു]] ||അമർനാഥിന്റെ അമ്മ |} ===2000-2022=== {| class="wikitable sortable" |- ! വർഷം!!ചലച്ചിത്രം !!സംവിധായൻ!!വേഷം |- | 2000 ||[[അരയന്നങ്ങളുടെ വീട്]] ||[[എ കെ ലോഹിതദാസ്]] || ലക്ഷ്മി |- | 2001 ||[[ആകാശത്തിലെ പറവകൾ]] ||[[വി. എം. വിനു]] || |- |2001 || [[കാക്കക്കുയിൽ]] ||[[പ്രിയദർശൻ]] || സേതുലക്ഷ്മീഭായി തമ്പുരാട്ടി |- | 2001 ||[[ഉത്തമൻ]] ||[[അനിൽ ബാബു]] || |- |2002 || [[നന്ദനം]] ||[[രഞ്ജിത്ത്]] || ഉണ്ണിയമ്മ |- | 2003 ||[[പട്ടണത്തിൽ സുന്ദരൻ]] ||[[വിപിൻ മോഹൻ]] || ഭവാനിയമ്മ |- | 2003 ||[[അമ്മക്കിളികൂട്‌]] ||[[എം. പത്മകുമാർ]] || മേരിക്കുട്ടി ടീച്ചർ |- | 2003 ||[[മിസ്റ്റർ ബ്രഹ്മചാരി]] ||[[തുളസിദാസ്]] || അനന്തൻ തമ്പിയുടെ അമ്മ |- | 2003 ||[[ഞാൻ സൽപ്പേരു രാമൻകുട്ടി]] ||[[അനിൽ ബാബു]] || |- | 2003 ||[[സഹോദരൻ സഹദേവൻ]] ||[[സുനിൽ]] || |- | 2003 ||[[സ്വന്തം മാളവിക]] ||[[ജഗദീഷ് ചന്ദ്രൻ]] || |- | 2003 ||[[ഹരിഹരൻപിള്ള ഹാപ്പിയാണ്]] ||[[വിശ്വനാഥൻ വടുതല]] || പത്മാവതിയമ്മ |- | 2004 ||[[വിസ്മയത്തുമ്പത്ത്‌]] ||[[ഫാസിൽ]] || ശ്രീകുമാരന്റെ അമ്മ |- |2004 ||[[റൺവേ]] ||[[ജോഷി]] || ഭാരതിയമ്മ |- | 2004 ||[[മാമ്പഴക്കാലം]] ||[[നൗഷാദ്]] ||ലക്ഷ്മി |- |2004 || [[നാട്ടുരാജാവ്‌]] ||[[ഷാജി കൈലാസ്]] || ചാർളിയുടെഅമ്മ |- |2004 ||[[പരിണാമം]] ||[[വേണുഗോപാല മേനോൻ]] || |- |2006 || [[ബാബ കല്യാണി]] ||[[ഷാജി കൈലാസ്]]|| കല്യാണിയമ്മ |- | 2006 ||[[ആനച്ചന്തം]] ||[[ജയരാജ്]] || |- |2006 || [[വടക്കുന്നാഥൻ]] ||[[ഷാജൂൺ കാര്യാൽ]]|| രുഗ്മാവതിയമ്മ |- | 2007 || [[മിഷൻ 90 ഡേയ്സ്]] |||| |- | 2007 ||[[അനാമിക]] ||[[കെ പി വേണു]] || |- | 2007 ||[[അഞ്ചിൽ ഒരാൾ അർജുനൻ]] || || |- | 2008 || [[ട്വന്റി20 (ചലച്ചിത്രം)]] ||ജോഷി||വിശ്വനാഥന്റെ ഭാര്യ |- | 2009 ||[[മേഘതീർത്ഥം]] ||[[യു ഉണ്ണി]] || |- |2009 || [[കപ്പലു മുതലാളി]] ||[[താഹ]] || |- | 2009 ||[[ഇവിടം സ്വർഗമാണ്]] ||[[റോഷൻ ആൻഡ്രൂസ്]] || |- |2011 || [[ഇതു നമ്മുടെ കഥ]] ||[[രാജേഷ് കണ്ണങ്കര]] || |- | 2011 ||[[കലക്ടർ]] ||[[അനിൽ സി മേനോൻ]] || |- | 2012 ||[[മഞ്ചാടിക്കുരു]] ||[[അഞ്ജലി മേനോൻ]] || |- |2012 || [[മഴവില്ലിനറ്റം വരെ]] ||[[കൈതപ്രം]] || |- | 2012 ||[[നമുക്ക് പാർക്കാൻ]] ||[[അജി ജോൺ]] || |- |2012 || [[തെരുവുനക്ഷത്രങ്ങൾ]] ||[[ജോസ് മാവേലി]] || |- |2013 || [[ജിൻ‌ജർ]] ||[[ഷാജി കൈലാസ്]] || |- | 2013 ||[[കടൽ കടന്ന് ഒരു മാത്തുക്കുട്ടി]] ||[[രഞ്ജിത്ത്]] || |- | 2014 ||[[മിസ്റ്റർ പവനായി 99.99]] ||[[ക്യാപ്റ്റൻ രാജു]] || |- | 2016 ||[[പോയ്‌ മറഞ്ഞു പറയാതെ]] ||[[മാർട്ടിൻ സി ജോസഫ്]] || |- |2016 || [[കമ്മൽ]] ||[[പുരുഷോത്തമൻ]] || |- | 2016 ||[[ധനയാത്ര]] ||[[ഗിരീഷ് കുന്നുമ്മൽ]] || |- | 2016 ||[[പാ.വ പാപ്പനെക്കുറിച്ചും വർക്കിയെക്കുറിച്ചും]] ||[[സൂരജ് ടോം]] || |- |2016 || [[ശ്രീ ശ്രീ ദേവരാഗം]] ||[[എം ഡി രാജേന്ദ്രൻ]] || |- |2017 || [[വേദം]] ||[[പ്രസാദ് യാദവ്]] || ശബരിനാഥിൻ്റെ അമ്മൂമ്മ |- |2018 || [[വാകമരത്തണലിൽ]] ||[[സന്തോഷ് കുമ്മനം]] || |- | 2018 ||[[പീറ്റ്‌ർ]] ||[[അജിലിൻ]] || |- |2018 || [[ദേവസ്പർശം]] ||[[വി ആർ ഗോപിനാഥ്]] || |- |2019 || [[മാമാങ്കം (2019-ലെ ചലച്ചിത്രം)|മാമാങ്കം]] ||എം പദ്മകുമാർ || പുതുമന തമ്പുരാട്ടി |- |2021||[[ആണും പെണ്ണും]]|| ആഷിഖ് അബു ||കുട്ടൻ്റെ അമ്മ <br> വിഭാഗം:റാണി |- | 2021 || അമ്മച്ചികൂട്ടിലെ പ്രണയകാലം || ||ഉമ്മച്ചി |- | 2022 || കണ്ണാടി || || |} ==അവലംബം== <references/> {{commonscat|Kaviyoor Ponnamma}} [[വർഗ്ഗം:1945-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 4-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:മികച്ച രണ്ടാമത്തെ നടിക്കുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:വിവാഹമോചിതരായ ചലച്ചിത്രദമ്പതികൾ]] [[വർഗ്ഗം:2024-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:സെപ്റ്റംബർ 20-ന് മരിച്ചവർ]] {{actor-stub}} 7t6d153aumydkk1go50f1784epnl7ce 0 60892 4652040 4619686 2026-08-01T07:18:56Z Kumarvijaya 158901 /* വാർഡുകൾ */ 4652040 wikitext text/x-wiki {{Infobox LSG/Wikidata}} {{For|ഇതേ പേരിലുള്ള ടൗണിന്|ശ്രീകണ്ഠാപുരം}} {{കേരളത്തിലെ നഗരസഭകൾ |സ്ഥലപ്പേർ=ശ്രീകണ്‌ഠാപുരം നഗരസഭ |അപരനാമം = |ചിത്രം = |ചിത്രം വീതി = |ചിത്രം തലക്കെട്ട് = |ജില്ല/മഹാനഗരം/പട്ടണം/ഗ്രാമം = പട്ടണം |നിയമസഭാമണ്ഡലം=[[ഇരിക്കൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഇരിക്കൂർ]] |ലോകസഭാമണ്ഡലം=[[കണ്ണൂർ ലോകസഭാമണ്ഡലം|കണ്ണൂർ]] |അക്ഷാംശം = 11.86 |രേഖാംശം = 75.34546 |ജില്ല =കണ്ണൂർ |ഭരണസ്ഥാപനങ്ങൾ = |ഭരണസ്ഥാനങ്ങൾ = ചെയർമാൻ |ഭരണനേതൃത്വം = അഡ്വ.ഇ.വി രാമകൃഷ്ണൻ |വിസ്തീർണ്ണം = 69 |വാർഡുകൾ = 31 |ജനസംഖ്യ = 33,489 |ജനസാന്ദ്രത = 485 |Pincode/Zipcode = 670631 |TelephoneCode = 0460 |പ്രധാന ആകർഷണങ്ങൾ =കോട്ടൂർ ശ്രീ മഹാവിഷ്ണു ക്ഷേത്രം, കക്കണ്ണൻപാറ കലാഗ്രാമം, ചെമ്പന്തൊട്ടി ബിഷപ്പ് വള്ളോപ്പിള്ളി സ്മാരക കുടിയേറ്റ മ്യൂസിയം |കുറിപ്പുകൾ= }} [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ]] [[ഇരിക്കൂർ ബ്ലോക്ക്|ഇരിക്കൂർ ബ്ലോക്കിൽ]] ഉൾപ്പെടുന്ന ഒരു നഗരസഭയാണ് ‌ '''ശ്രീകണ്‌ഠാപുരം'''. ഇത് [[കണ്ണൂർ ലോകസഭാമണ്ഡലം|കണ്ണൂർ ലോകസഭാമണ്ഡലത്തിലും]], [[ഇരിക്കൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഇരിക്കൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലത്തിലും]] ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name="പേർ">[http://www.lsg.kerala.gov.in/htm/detail.asp?ID=1128&intId=5 കേരള സർക്കാർ തദ്ദേശസ്വയം ഭരണ വകുപ്പ് (ശ്രീകണ്ഠാപുരം (ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്)]</ref> == ചരിത്രം == [[മൂഷിക രാജവംശം|മൂഷിക രാജാക്കന്മാരിൽ]] 118-മാനായ ശ്രീകണ്ഠമൂഷികൻറെ തലസ്ഥാനമായിരുന്നു ഈ പ്രദേശം. ശ്രീകണ്ഠൻറെ കാലശേഷം ശ്രീകണ്‌ഠാപുരം എന്നറിയപ്പെട്ടു തുടങ്ങി. ചരിത്രത്തിൽ സിരവുപട്ടണം, ചിരുകണ്ടിടം, ജരഫത്താൻ, ശരഫട്ടൻ തുടങ്ങി പലപേരുകളിൽ ഈ പ്രദേശം അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. എ.ഡി. 9 നൂറ്റാണ്ടിൽ മാലിക്‌ ഇബാനുദിനാർ<ref>{{Cite web |url=http://lsgkerala.in/sreekandapurampanchayat/general-information/history/ |title=പദ്ധതിക്ക് ശ്രീകണ്ഠാപുരം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് ചരിത്രം |access-date=2010-07-24 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304205955/http://lsgkerala.in/sreekandapurampanchayat/general-information/history/ |url-status=dead }}</ref> മത പ്രചാരണത്തിനായി സ്ഥാപിച്ച പള്ളികളിൽ മൂന്നാമത്തേത് ശ്രീകണ്‌ഠാപുരം ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ പഴയങ്ങാടി എന്ന സ്ഥലത്തായിരുന്നു. ചരിത്രാതീത കാലം മുതൽ വനവിഭവങ്ങളുടെ വിപണന കേന്ദ്രമായിരുന്നു ശ്രീകണ്‌ഠാപുരം പഞ്ചായത്തിലെ കൂട്ടുമുഖം. കുടക്കിൽ നിന്നുള്ള വനവിഭവങ്ങൾ ഇത് വഴിയായിരുന്നു കൊണ്ടുപോയിരുന്നത്. നൂറ്റാണ്ടിൻറെ മധ്യ കാലഘട്ടങ്ങളിൽ കേരളത്തിൽ നടന്ന കാർഷിക കലാപങ്ങളിൽ ശ്രീകണ്‌ഠാപുരവും ഭാഗഭാക്കായിരുന്നു. ചരിത്ര പ്രസിദ്ധമായ [[കാവുമ്പായി കാർഷിക കലാപം]] ശ്രീകണ്‌ഠാപുരം ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ കാവുമ്പായി എന്ന പ്രദേശത്ത് നടന്നിട്ടുള്ളതാണ്. മൂഷിക രാജാക്കന്മാരും കോലത്തിരികളും [[ഹൈദർ അലി|ഹൈദരാലിയും]] [[ടിപ്പു സുൽത്താൻ|ടിപ്പുസുൽത്താനും]] ശ്രീകണ്‌ഠാപുരം ഭരിച്ചിരുന്നു. 1792ൽ ടിപ്പുസുൽത്താൻറെ പരാജയത്തെ തുടർന്നു ഈസ്റ്റിന്ത്യ കമ്പനി അധികാരം ഏറ്റെടുത്തു. 1858ൽ ഇന്ത്യാ ഭരണം കമ്പനിയിൽ നിന്ന് ബ്രിട്ടീഷ്‌ പാർലമെൻറ് ഏറ്റെടുത്തു. ഈ പ്രദേശം മദ്രാസ്‌ പ്രസിഡൻസിയുടെ ഭാഗമായി. സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിച്ചതിനുശേഷം ൽ നടപ്പിലാക്കിയ മദ്രാസ്‌ വില്ലേജ്‌ പഞ്ചായത്ത് ആക്റ്റ്‌ അനുസരിച്ച് ശ്രീകണ്‌ഠാപുരം, നിടിയെങ്ങ, കാഞ്ഞിലേരി എന്നീ വില്ലേജ്‌ പഞ്ചായത്തുകളിലേക്കു തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ഭരണസമിതി നിലവിൽ വന്നു1955-ലാണ്‌ ശ്രീകണ്‌ഠപുരം പഞ്ചായത്ത്‌ രൂപംകൊണ്ടത്‌. ജനാബ് അബ്‌ദുൾ റഹ്മാൻ സാഹിബായിരുന്നു ആദ്യത്തെ പ്രസിഡന്റ്‌. 1960 ൽ വില്ലേജുകളുടെ പുനരേകീകരണ നിയമം മൂലം ശ്രീകണ്‌ഠപുരം, നിടിയേങ്ങ എന്നിവ ചേർന്ന്‌ ഇപ്പോഴത്തെ പഞ്ചായത്ത്‌ രൂപീകൃതമായി.<ref name="പേർ">[http://www.lsg.kerala.gov.in/htm/history.asp?ID=1128&intId=5 കേരള സർക്കാർ തദ്ദേശസ്വയം ഭരണ വകുപ്പ് (ശ്രീകണ്ഠാപുരം (ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്)]</ref> പിന്നീട് 2015ൽ [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യുഡിഎഫ്]] സർക്കാരിൻ്റെ ഭരണത്തിൽ ശ്രീകണ്ഠപുരം നഗരസഭ രൂപീകരിച്ചു. ==മടമ്പം== ശ്രീകണ്‌ഠാപുരം നഗരസഭയിലെ തൃക്കടമ്പ് എന്ന സ്ഥലത്തു നിന്നു 5 മിനിറ്റ് നടന്നാൽ മടമ്പത്ത് എത്താം. തൃക്കടമ്പ് ബസ്സ് സ്റ്റോപ്പ് മടമ്പം എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്നു. പി.കെ.എം. ബി.എഡ് കോളേജ് ഇവിടെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഈ കോളേജിന് അല്പം പുറകിലായി കപ്പൂച്ചിൻ അച്ചന്മാരുടെ പള്ളിയുണ്ട്. തൃക്കടമ്പ് ബസ്സ് സ്റ്റോപ്പിൽ നിന്ന് കോളേജ് റോഡ് വഴി മുന്നോട്ട് പോയാൽ മടമ്പം റഗുലേറ്റർ കംബ്രിഡ്ജും, അവിടെനിന്നു നോക്കിയാൽ കോട്ടയം അതിരൂപതയുടെ കീഴിലുള്ള മടമ്പം ഫോറോന പള്ളിയും കാണാം. മേരിലാന്റ് ഹൈസ്കൂൾ ഇവിടെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ==വാർഡുകൾ== ശ്രീകണ്ഠപുരം നഗരസഭയിലെ 31 വാർഡുകൾ ചുവടെ കൊടുത്തിരിക്കുന്നവയാണ്: #ചെമ്പന്തൊട്ടി #കൊരങ്ങോട് #[[കരയത്തുംചാൽ]] #അമ്പഴത്തുംചാൽ #കംബാലരി #കാനപ്രം #പന്ന്യാൽ #പുള്ളിമാൻകുന്ന് #കാവുമ്പായി #ഐച്ചേരി #എള്ളരിഞ്ഞി #കൈതപ്രം #മടമ്പം #ചേരിക്കോട് #നെടുങ്ങോം #ചുണ്ടപ്പറമ്പ് #ആലക്കുന്ന് #കാഞ്ഞിലേരി #ബാലങ്കരി #വയക്കര #കണിയാർവയൽ #കോട്ടൂർ #പഞ്ചമൂല #ആവണക്കോൽ #ശ്രീകണ്ഠാപുരം #പഴയങ്ങാടി #ചേപ്പറമ്പ #നെടിയേങ്ങ കവല #നെടിയേങ്ങ #[[പെരുവഞ്ഞി]] # കട്ടായി <ref>{{Cite web |url=http://www.trend.kerala.gov.in/ |title=ട്രെന്റ് കേരളാ വെബ്സൈറ്റ് |access-date=2020-09-29 |archive-date=2019-09-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190902161720/http://www.trend.kerala.gov.in/ |url-status=dead }}</ref> == അവലംബം == {{Reflist|2}} {{കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ ഭരണസംവിധാനം}} {{കണ്ണൂർ ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ നഗരസഭകൾ]] {{Kannur-geo-stub}} cvgk5aknftpvt60uqn1ntz4ii6a4phl 0 65414 4652110 4523422 2026-08-01T10:38:57Z ~2026-42468-20 221010 /* കൃതികൾ */ 4652110 wikitext text/x-wiki {{നാനാർത്ഥം|കുറിഞ്ഞി}} [[കർണാടക സംഗീതം|കർണാടകസംഗീതത്തിലെ]] 29ആം [[മേളകർത്താരാഗം|മേളകർത്താരാഗമായ]] [[ധീരശങ്കരാഭരണം (മേളകർത്താരാഗം)|ശങ്കരാഭരണത്തിന്റെ]] [[ജന്യരാഗം|ജന്യരാഗമായി]] പൊതുവിൽ കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന രാഗമാണ് '''കുറിഞ്ഞി'''.ഇത് ഒരു ധൈവതാന്ത്യരാഗമാണ്.ഭക്തിഭാവം പ്രകടിപ്പിക്കാൻ ഉത്തമമായ രാഗമാണ് ഇത്.നാടോടി ഗാനങ്ങളിൽ നിന്നുമാണ് ഈ രാഗം കർണാടകസംഗീതത്തിൽ എത്തിയത്. == ഘടന,ലക്ഷണം == *ആരോഹണം സ നി3 സ രി2 ഗ3 മ1 പ ധ2 *അവരോഹണം ധ2 പ മ1 ഗ3 രി2 സ നി3 സ == കൃതികൾ == {| class="wikitable" |- !കൃതി !കർത്താവ് |- |അളിവേണി എന്തു ചെയ്വൂ |സ്വാതി തിരുനാൾ |- |ബ്രൂഹി മുകുന്ദേതി |സദാശിവ ബ്രഹ്മേന്ദ്രർ |- |സീത കല്യാണ |ത്യാഗരാജ സ്വാമികൾ |} == ചലച്ചിത്രഗാനങ്ങൾ == {| class="wikitable" |- !ഗാനം !ചലച്ചിത്രം |- |അമ്പലപ്പുഴേ ഉണ്ണിക്കണ്ണനോടു നീ |[[അദ്വൈതം (മലയാളചലച്ചിത്രം)|അദ്വൈതം]] |- |പെണ്ണെ പെണ്ണെ നിൻ കല്യാണമായ് |[[മീശമാധവൻ (മലയാളചലച്ചിത്രം)|മീശമാധവൻ]] |- |ആറുമുഖൻ മുന്നിൽ ചെന്നു |[[മുല്ല (മലയാളചലച്ചിത്രം)|മുല്ല]] |- |കരുണാ സാഗര കൈ തൊഴുന്നേൻ |ശ്രീമദ് ഭഗവത് ഗീത |} {{Carnatic-music-stub}} [[വർഗ്ഗം:ധീരശങ്കരാഭരണത്തിന്റെ ജന്യരാഗങ്ങൾ]] 1uu4ikvd5jftpsxl5fnshaf23rpgwrt 0 80958 4652011 4574005 2026-07-31T21:50:52Z Vishkailas 214655 small info added 4652011 wikitext text/x-wiki {{ആധികാരികത}} {{prettyurl|Feminism}}<div id="purl" class="NavFrame collapsed" align="right" style="float:right; position: absolute; top: -3em; right:30px; width:auto; background:#eae9e9;"><div class="NavHead" align="right" style="float:right; font-size:85%; background:#dadadb; padding-right: 90px; color:#333333; white-space:nowrap;">'''<span class="plainlinks">[[Feminism|ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം]]</span> [[പ്രമാണം:Gtk-dialog-question.svg|കണ്ണി=ഫലകം:Prettyurl#ഉപയോഗക്രമം|12x12ബിന്ദു|സഹായം]]'''</div> <div class="NavContent" align="right" style="background:#eae9e9; width:auto"> <span class="plainlinks" style="white-space:nowrap; overflow: hidden">https://ml.wikipedia.org/wiki/Feminism</span></div></div><span></span> <div id="purl" class="NavFrame collapsed" align="right" style="float:right; position: absolute; top: -3em; right:30px; width:auto; background:#eae9e9;"><div class="NavHead" align="right" style="float:right; font-size:85%; background:#dadadb; padding-right: 90px; color:#333333; white-space:nowrap;">'''<span class="plainlinks">[[Feminism|ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം]]</span> [[പ്രമാണം:Gtk-dialog-question.svg|കണ്ണി=ഫലകം:Prettyurl#ഉപയോഗക്രമം|12x12ബിന്ദു|സഹായം]]'''</div> <div class="NavContent" align="right" style="background:#eae9e9; width:auto"> <span class="plainlinks" style="white-space:nowrap; overflow: hidden">https://ml.wikipedia.org/wiki/Feminism</span></div></div><span></span> <div id="purl" class="NavFrame collapsed" align="right" style="float:right; position: absolute; top: -3em; right:30px; width:auto; background:#eae9e9;"><div class="NavHead" align="right" style="float:right; font-size:85%; background:#dadadb; padding-right: 90px; color:#333333; white-space:nowrap;">'''<span class="plainlinks">[[Feminism|ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം]]</span> [[പ്രമാണം:Gtk-dialog-question.svg|കണ്ണി=ഫലകം:Prettyurl#ഉപയോഗക്രമം|12x12ബിന്ദു|സഹായം]]'''</div> <div class="NavContent" align="right" style="background:#eae9e9; width:auto"> <span class="plainlinks" style="white-space:nowrap; overflow: hidden">https://ml.wikipedia.org/wiki/Feminism</span></div></div><span></span> <div id="purl" class="NavFrame collapsed" align="right" style="float:right; position: absolute; top: -3em; right:30px; width:auto; background:#eae9e9;"><div class="NavHead" align="right" style="float:right; font-size:85%; background:#dadadb; padding-right: 90px; color:#333333; white-space:nowrap;">'''<span class="plainlinks">[[Feminism|ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം]]</span> [[പ്രമാണം:Gtk-dialog-question.svg|കണ്ണി=ഫലകം:Prettyurl#ഉപയോഗക്രമം|12x12ബിന്ദു|സഹായം]]'''</div> <div class="NavContent" align="right" style="background:#eae9e9; width:auto"> <span class="plainlinks" style="white-space:nowrap; overflow: hidden">https://ml.wikipedia.org/wiki/Feminism</span></div></div><span></span> [[File:8marchrallydhaka (55).JPG|thumb|upright=1.2|അന്താരാഷ്ട്ര വനിതാദിനത്തോടനുബന്ധിച്ച് നടന്ന ഒരു റാലി;ധാക്ക,ബംഗ്ലദേശ്]] [[File:Feminism symbol.svg|thumb]] സ്ത്രീകളുടെ തുല്യാവകാശവും നിയമപരിരക്ഷയും ലക്ഷ്യമിടുന്ന രാഷ്ട്രീയവ്യവഹാരമാണ് '''സ്‌ത്രീപക്ഷ വാദം അഥവാ സ്ത്രീവാദം'''. ഫെമിനിസം(Feminism) എന്ന ആംഗലേയപദം കൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നതും ഇതുതന്നെ. സ്ത്രീപക്ഷവാദികളെ ഇംഗ്ലീഷിൽ ഫെമിനിസ്റ്റുകൾ (ഫെമിനിസ്റ്റ്) എന്ന്‌ വിളിക്കുന്നു. ഇതിൽ ലിംഗഭേദത്തിന്റെ പ്രശ്നങ്ങളിൽ ഊന്നുന്ന നിരവധി പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ, ലിംഗ സമത്വം, രാഷ്ട്രീയവും സമൂഹ വിജ്ഞാനസംബന്ധവും ആയ സിദ്ധാന്തങ്ങൾ, തത്ത്വചിന്തകൾ, ഇരട്ടത്താപ്പുകൾ തുടങ്ങിയവ അടങ്ങുന്നു. സ്ത്രീവാദം സ്ത്രീകളുടെ സമത്വത്തിനുവേണ്ടി വാദിക്കുകയും അവരുടെ അവകാശങ്ങളെയും ആവശ്യങ്ങളെയും ഉയർത്തിപ്പിടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് പുരുഷ മേൽക്കോയ്മയുള്ള സമൂഹങ്ങളിൽ അല്ലെങ്കിൽ സ്ത്രീകൾ ദുരിതം അനുഭവിക്കുന്ന ഇടങ്ങളിൽ ഇതിന്റെ പ്രാധാന്യം വളരെ കൂടുതലാണ്. സമാനമായി പുരുഷന്മാരിൽ ‘മെനിനിസം’ (Meninism), ‘MGTOW’ തുടങ്ങിയ ആശയങ്ങളും കാണാം. പല വിദേശ രാജ്യങ്ങളിലും ഇത് പ്രചാരത്തിലുണ്ട്. പടിഞ്ഞാറൻ സമൂഹത്തിലെ പുരാതന സംസ്കാരം മുതൽ നിയമം വരെ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന പ്രബലവീക്ഷണങ്ങളെ സ്ത്രീവാദം മാറ്റിമറിച്ചു. സ്ത്രീവാദപ്രവർത്തകർ സ്ത്രീകളുടെ തുല്യപങ്കാളിത്തം, സ്വത്തവകാശം, വിദ്യാഭ്യാസം, തൊഴിൽ ചെയ്യാനുള്ള അവകാശം, സമ്മതിദാനാവകാശം, തീരുമാനം എടുക്കാനുള്ള അവകാശം, വസ്ത്ര സ്വാതന്ത്ര്യം തുടങ്ങിയ നിയമപരവും വ്യക്തിപരവുമായ അവകാശങ്ങൾക്കുവേണ്ടിയും ശാരീരികമായ പൂർണ്ണതയ്ക്കും സാമ്പത്തികവുമായ സ്വാശ്രയത്വത്തിന് വേണ്ടിയും രാഷ്ട്രീയപരമായ അധികാരത്തിന് വേണ്ടിയും ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള അവകാശത്തിനും പ്രത്യുല്പാദപരമായ അവകാശത്തിനും (ഗർഭനിരോധനത്തിനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യവും ശിശുപരിചരണവും ഉൾപ്പെടുന്നു) വേണ്ടിയും സ്ത്രീകൾക്കും പെൺകുട്ടികൾക്കും ഗാർഹികപീഡനം, ലൈംഗികപീഡനം, [[ബലാത്സംഗം]], പെൺചേലാകർമ്മം തുടങ്ങിയവയിൽ നിന്നുമുള്ള പരിരക്ഷയ്ക്കു വേണ്ടിയും പ്രസവാവധി, തുല്യവേതനം തുടങ്ങിയ ജോലിസ്ഥലത്തെ അവകാശങ്ങൾക്കു വേണ്ടിയും ബഹുഭാര്യത്വം, സ്വത്തവകാശമില്ലായ്‌മ, ശൈശവവിവാഹം, ബാലപീഡനം, ചാരിത്ര്യപ്പൂട്ട്, സ്ത്രീധനം, മുത്തലാക്ക്, നിക്കാഹ് ഹലാലാ തുടങ്ങിയ എല്ലാ വിവേചനങ്ങൾക്കും അടിമത്തത്തിനും എതിരെ പ്രചാരണം നടത്തി വരുന്നു. എന്നിട്ടും സ്ത്രീവാദം പല രാജ്യങ്ങളുടെയും ഭരണഘടനയിൽ സ്ത്രീയുടെ തുല്യാവകാശം ഉൾപ്പെടുത്തുന്നതിൽ പരാജയപ്പെട്ടു. മതപരമായ നിയമങ്ങൾ ഉള്ള രാജ്യങ്ങളിൽ ഇത് പൂർണമായും പരാജയപ്പെട്ടു. ഇറാനിൽ നടന്ന ഹിജാബ് സമരവും ഇതിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു. ഇന്ത്യയുൾപ്പടെ പല രാജ്യങ്ങളിലും ബഹുഭാര്യാത്വം, സ്ത്രീധനം, പെൺഭ്രൂണഹത്യ, മുത്തലാക്ക്, നിക്കാഹ് ഹലാലാ തുടങ്ങിയ അനീതികൾക്ക് എതിരെ ശബ്ദമുയർന്നതും സ്‌ത്രീവാദത്തിന്റെ ഭാഗമായിട്ടാണ്. രാജാറാം മോഹൻറോയ് തുടങ്ങിയവരുടെ പ്രയത്നഫലമായി സതി നിർത്തലാക്കുകയും വിധവാവിവാഹം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. സ്ത്രീവാദത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ സ്ത്രീവാദപ്രസ്ഥാനങ്ങളുടെയും സിദ്ധാന്തങ്ങളുടെയും മേധാവികൾ അധികവും പടിഞ്ഞാറൻ യൂറോപ്പിൽനിന്നും വടക്കേ അമേരിക്കയിൽ നിന്നുമുള്ള വെള്ളക്കാരായ മദ്ധ്യവർഗ്ഗസ്ത്രീകളാണെന്നു കാണാം. എന്തായാലും 1851-ൽ അമേരിക്കൻ സ്ത്രീവാദികളോട് [[സോജേണർ ട്രൂത്ത്|സൊജേണർ ട്രൂത്ത്]] നടത്തിയ പ്രസംഗത്തിനു ശേഷമെങ്കിലും മറ്റു വംശങ്ങളിലെ സ്ത്രീകൾ ഇതരമായ സ്ത്രീവാദങ്ങൾ ആരംഭിച്ചു. 1960-കളിൽ അമേരിക്കയിലെ പൌരാവകാശ പ്രസ്ഥാനവും ആഫ്രിക്ക, കരീബിയൻ, ലാറ്റിനമേരിക്കയുടെ ഭാഗങ്ങൾ, ദക്ഷിണപൂർവേഷ്യ എന്നിവിടങ്ങളിലെ യൂറോപ്യൻ അധിനിവേശത്വത്തിന്റെ തകർച്ചയും ഈ പ്രവണതയ്ക്ക് ആക്കംകൂട്ടി. അതുമുതൽ യൂറോപ്യൻ അധിനിവേശത്തിലിരുന്ന പ്രദേശങ്ങളിലെ സ്ത്രീകളും മൂന്നാം ലോകവും അധിനിവേശാനന്തര സ്ത്രീവാദവും മൂന്നാംലോകസ്ത്രീവാദവും മുന്നോട്ടുവെച്ചു. ചന്ദ്ര തല്പദെ മൊഹന്തിയെ പോലുള്ള അധിനിവേശാനന്തര സ്ത്രീവാദികൾ പാശ്ചാത്യ സ്ത്രീവാദത്തിന്റെ വംശകേന്ദ്രിതത്വത്തെ വിമർശിക്കുന്നു. കറുത്ത വർഗ്ഗ-സ്ത്രീവാദികളായ ആഞ്ജല ഡേവിസ്സും ആലീസ് വാക്കറും ഇതിനോട് യോജിക്കുന്നു. അമേരിക്കൻ ഐക്യ നാടുകളിൽ ഭരണഘടനയിലെ 1920 ലെ പത്തൊൻപതാം ഭേദഗതിയിലുടെ ആഗസ്റ്റ് 26 ന് സ്ത്രീ സമത്വദിനമായി ആചരിക്കുന്നു. == ചരിത്രം == സ്ത്രീവാദികളും മറ്റു പണ്ഡിതരും സ്ത്രീവാദപ്രസ്ഥാനങ്ങളുടെ ചരിത്രത്തെ മൂന്ന് തരംഗങ്ങളായി തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഒന്നാം തരംഗം പ്രധാനമായും 19-ആം നൂറ്റാണ്ടിലെയും ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിലെയും സമ്മതിദാനാവകാശസമര(suffrage)മായിരുന്നു. രണ്ടാം തരംഗം 1960-കളിൽ ആരംഭിച്ച സ്ത്രീവിമോചനപ്രസ്ഥാനങ്ങളുമാ‍യി ബന്ധപ്പെട്ട ആശയങ്ങളും പ്രവർത്തനങ്ങളുമാണ് (സ്ത്രീകളുടെ നിയമപരവും സാമൂഹികവുമായ സമത്വത്തിനുവേണ്ടി ഉദ്ബോധിപ്പിച്ചു). 1990-കളിൽ ആരംഭിച്ച മൂന്നാം തരംഗം രണ്ടാം തരംഗത്തിന്റെ തുടർച്ചയും പരാജയങ്ങൾക്കുള്ള പ്രതികരണവുമായിരുന്നു. === ഒന്നാം തരംഗം === ബ്രിട്ടണിലെയും അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെയും സ്ത്രീവാദപ്രവർത്തനങ്ങളുടെ നീണ്ട കാലയളവിനെയാണ് ഒന്നാം തരംഗ സ്ത്രീവാദമായി കണക്കാക്കുന്നത്. തുല്യപങ്കാളിത്തം, സ്വത്തവകാശം, എന്നിവയെ പ്രചരിപ്പിക്കുക, വിധേയത്വവിവാഹത്തെയും (chattel marriage) ഭാര്യയ്ക്കും മക്കൾക്കും മേലുള്ള ഭർത്താവിന്റെ ഉടമസ്ഥതയെയും എതിർക്കുക തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങളിലാണ് തുടക്കത്തിൽ സ്ത്രീവാദം കേന്ദ്രീകരിച്ചത്. 19-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തോടെ ആക്ടിവിസം രാഷ്ട്രീയബലം - മുഖ്യമായും സ്ത്രീകളുടെ വോട്ടവകാശം- നേടുന്നതിൽ ശ്രദ്ധിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും വോൾട്ടറിൻ ഡെ ക്ലേർ, മർഗരറ്റ് സങ്ഗർ തുടങ്ങിയ സ്ത്രീവാദികൾ സ്ത്രീകളുടെ ലൈംഗികവും പ്രത്യുല്പാദനപരവും സാമ്പത്തികവുമായ അവകാശങ്ങൾക്കുവേണ്ടിയുള്ള ബോധവത്കരണങ്ങൾ സജീവമായി തുടർന്നു. 1854-ൽ [[ഫ്ലോറൻസ് നൈറ്റിൻഗേൽ|ഫ്ലോറൻസ് നൈറ്റിങ്ഗേലാണ്]] പട്ടാളത്തിൽ സ്ത്രീപരിചാരകർ സഹായം നൽകുന്ന രീതി തുടങ്ങിവെച്ചത്. വോട്ടവകാശത്തിനുവേണ്ടി വാദിക്കുന്ന സ്ത്രീകളും (suffragettes) പുരുഷന്മാരും (പൊതുപദം:suffragist) ബ്രിട്ടനിൽ ആശയപ്രചാരണം നടത്തി. 1918-ലെ പൌരപ്രാതിനിധ്യനിയമം പ്രകാരം 30 വയസ്സു പ്രായമുള്ള കുടുംബിനികളായ സ്ത്രീകൾക്ക് സമ്മതിയവകാശം ഉറപ്പാക്കി. 1928-ൽ 21 വയസ്സിനു മുകളിൽ പ്രായമുള്ള എല്ലാ സ്ത്രീകൾക്കുമായി വിപുലപ്പെടുത്തി. അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിൽ പ്രസ്ഥാനത്തിന് നേതൃത്വം നൽകിയവർ [[ലുക്രീഷ്യ മോട്ട്]], ലൂസി സ്റ്റോൺ, [[എലിസബത്ത് കാഡി സ്റ്റാൺറ്റൻ|എലിസബത് കാഡി സ്റ്റാന്റൺ]], [[സൂസൻ ബി. ആന്റണി]] തുടങ്ങിയവരാൺ. ക്വക്കറിന്റെ ചിന്തകൾ ഇവരെ ശക്തമായി സ്വാധീനിച്ചിരുന്നു. ഫ്രാൻസിസ് വിലാഡിനെപ്പോലെ യാഥാസ്ഥിതിക ക്രൈസ്തവവിഭാഗങ്ങളിൽനിന്നുള്ളവരും മറ്റിൽഡ ജോസ്ലിൻ ഗേജിനെപ്പോലെ തീവ്രസ്ത്രീവാദികളും അമേരിക്കൻ സ്ത്രീവാദത്തിന്റെ ഒന്നാം തരംഗത്തിൽ ഉൾപ്പെടും. അമേരിക്കയിലെ എല്ലാ സംസ്ഥാനങ്ങളിലെയും സ്ത്രീകൾക്ക് വോട്ടവകാശം നൽകിക്കൊണ്ടുള്ള അമേരിക്കൻ ഭരണഘടനയുടെ പത്തൊൻപതാം ഭേദഗതി (1919) നിലവിൽ‌വന്നതോടെ അമേരിക്കൻ ഒന്നാം തരംഗ സ്ത്രീവാദം അവസാനിച്ചതായി കണക്കാക്കുന്നു. രണ്ടാം തരംഗവുമായി തട്ടിച്ചുനോക്കുമ്പോൾ ഒന്നാം തരംഗ സ്ത്രീവാദികൾ ഗർഭച്ഛിദ്രവിഷയത്തെ അത്ര കാര്യമായി ഗണിച്ചിട്ടില്ല എന്ന് ബോധ്യമാകും. അവർ സാമാന്യമായി ആ കാഴ്ചപ്പാടിന് എതിരായിരുന്നു എന്നു പറയാം. === രണ്ടാം തരംഗം === 1960-കൾ മുതൽ 1980-കളുടെ അന്ത്യം വരെയുള്ള പ്രവർത്തനകാലഘട്ടത്തെയാണ് രണ്ടാം തരംഗ സ്ത്രീവാദമായി കണക്കാക്കുന്നത്. ഇമെൽഡ വെലെഹാൻ എന്ന പണ്ഡിത ഒന്നാം തരംഗത്തിന്റെ തുടർച്ചയാണ് ഇത് എന്ന് അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. രണ്ടാം തരംഗ സ്ത്രീവാദം ഇവ്വിധം തുടർന്ന് മൂന്നാം തരംഗ സ്ത്രീവാദത്തോടൊപ്പം നിലനിൽക്കുന്നു. എസ്റ്റെല്ലെ ഫ്രീഡ്മാൻ എന്ന പണ്ഡിത ഒന്നും രണ്ടും സ്ത്രീവാദങ്ങൾ താരതമ്യം ചെയ്ത് ഒന്നാം തരംഗം സമ്മതിദാനം പോലുള്ള അവകാശങ്ങൾക്കു വേണ്ടിയായിരുന്നെങ്കിൽ രണ്ടാം തരംഗം വിവേചനം പോലുള്ള തുല്യതാപ്രശ്നങ്ങളെ മുന്നോട്ടുവെക്കുകയായിരുന്നുവെന്ന് വാദിക്കുന്നു. ==== സിമോൺ ദി ബുവറും സെക്കൻഡ് സെക്സും ==== ഫ്രഞ്ച് എഴുത്തുകാരിയും തത്ത്വചിന്തകയുമാണ് [[സിമോൺ ദ ബൊവ|സിമോൺ ദി ബുവർ]]. അവർ നോവലുകളും രാഷ്ട്രീയം, തത്ത്വചിന്ത, സാമൂഹികപ്രശ്നങ്ങൾ ഇവ സംബന്ധിച്ച ലേഖനപങ്‌ക്തികളും (monographs) ഉപന്യാസങ്ങളും ജീവചരിത്രങ്ങളും ഒരു ആത്മകഥയും എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. ഷീ കേം റ്റു സ്റ്റേ, ദ മാൻഡരിൻസ് എന്നീ അതിഭൌതികനോവലുകളുടെയും ദ സെക്കൻഡ് സെക്സ് എന്ന പ്രബന്ധത്തിന്റെയും പേരിലാണ് അവർ ഏറെ അറിയപ്പെടുന്നത്. സെക്കൻഡ് സെക്സ് (1949; ഇംഗ്ലീഷ് വിവർത്തനം:1953) സ്ത്രീയുടെ അടിച്ചമർത്തപ്പെടലിനെയും സമകാലിക സ്ത്രീവാദത്തിന്റെ അസ്തിവാരത്തെയുംകുറിച്ച് വിശദമായി വിശകലനംചെയ്യുന്നു. സ്ത്രീവാദാസ്തിത്വചിന്തയെ അവതരിപ്പിക്കുന്നതിലൂടെ ഒരു ധാർമ്മികവിപ്ലവത്തിന്റെ ആവശ്യം ഉന്നയിക്കുകയാണ് ഈ കൃതി. ഒരു അസ്തിത്വവാദചിന്തകയെന്നനിലയിൽ സാർത്രിന്റെ അസ്തിത്വം സത്തയെ മുൻ‌ഗമിക്കുന്നു എന്ന കല്പനയെ സ്വീകരിക്കുന്നുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് ഒരാൾ സ്ത്രീയായി ജനിക്കുകയല്ല, അങ്ങനെയായിത്തീരുകയാണ് എന്ന് അവർ പറയുന്നു. സ്ത്രീയെ അന്യയാക്കുന്ന സാമൂഹികനിർമ്മാണത്തിലാണ് അവരുടെ വിശകലനം കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നത്. ബുവർ സ്ത്രീയുടെ അടിച്ചമർത്തപ്പെടലിന്റെ അടിസ്ഥാനമായി ഇതിനെ തിരിച്ചറിയുന്നു. ചരിത്രപരമായി സ്ത്രീയെ വ്യവസ്ഥയിൽനിന്ന് വ്യതിചലിക്കുന്നവളും അപസാമാന്യയുമായാണ് കണ്ടുവരുന്നതെന്ന് വാദിക്കുകയും മേരി വോൾസ്റ്റോൺക്രാഫ്റ്റു പോലും സ്ത്രീ അഭിലഷണീയമാതൃകയാക്കേണ്ടത് പുരുഷനെയാണെന്ന് കണക്കാക്കിയതിനെ എതിർക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. സ്ത്രീവാദത്തിന് പുരോഗമിക്കണമെങ്കിൽ ഈ മനോഭാവത്തെ മാറ്റിയേതീരൂ എന്നാണ് അവരുടെ വാദം. ==== ദ ഫെമിനൈൻ മിസ്റ്റിൿ ==== ബെറ്റി ഫ്രീഡന്റെ ദ ഫെമിനൈൻ മിസ്റ്റിൿ (1963) എന്ന കൃതി സ്ത്രീക്ക് ശിശുപാലനത്തിലൂടെയും വീടുനോക്കലിലൂടെയും മാത്രമേ സംതൃപ്തിനേടാനാവൂ എന്ന ആശയത്തെ വിമർശിക്കുന്നു. ഫെമിനൈൻ മിസ്റ്റിൿ 1963-ലെ സമകാലികസ്ത്രീപ്രസ്ഥാനത്തെ ജ്വലിപ്പിക്കുകയും അതിന്റെ ഫലമായി ഐക്യനാടുകളിലെയും ലോകരാഷ്ട്രങ്ങളിലെയും സാമൂഹികഘടന പാടേ മാറുകയുംചെയ്തു എന്നും 20-ആം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഏറ്റവും സ്വാധീനിക്കപ്പെട്ട കഥേതരഗ്രന്ഥങ്ങളിലൊന്നായി പരക്കെ പരിഗണിക്കുന്നുവെന്നും ന്യൂയോർൿ ടൈംസിൽ വന്ന ഫ്രീഡന്റെ അനുശോചനക്കുറിപ്പ് രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. ഫ്രീഡൻ ഈ പുസ്തകത്തിൽ സ്ത്രീകൾ ഭർത്താക്കന്മാരിലൂ‍ടെയും കുട്ടികളിലൂടെയും തങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിന്റെ സ്വത്വവും അർത്ഥവും കണ്ടെത്താൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്ന തെറ്റായ വിശ്വാസസമ്പ്രദായത്തിന്റെ ഇരകളാണ് എന്ന വാദം ഉന്നയിക്കുന്നു. സ്ത്രീകൾ കുടുംബത്തിന്റെ സ്വത്വത്തിൽ തങ്ങളുടെ സ്വത്വത്തെ പൂർണ്ണമായി നഷ്ടപ്പെടുത്താൻ ഈ വ്യവസ്ഥ കാരണമാകുന്നു. ഫ്രീഡൻ ഈ വ്യവസ്ഥയെ രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധാനന്തര മദ്ധ്യവർഗ്ഗ ഉപനാഗരിക സമൂഹത്തിലാണ് പ്രതിഷ്ഠിക്കുന്നത്. ഇതേ സമയംതന്നെ അമേരിക്കയുടെ യുദ്ധാനന്തര സാമ്പത്തികവിസ്ഫോടനം വീട്ടുജോലികളെ ആയാസരഹിതമാക്കുന്ന പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യകളുടെ വികസനത്തിലേക്ക് നയിച്ചു. പക്ഷേ സ്ത്രീകളുടെ ജോലി അർത്ഥരഹിതവും മൂല്യഹീനവുമാക്കുന്നതിലാണ് ഇവ കലാശിച്ചത്. ==== അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ സ്ത്രീവിമോചനം ==== സ്ത്രീവിമോചനം എന്ന വാക്ക അമേരിക്കയിൽ ആദ്യമായി ഉപയോഗിക്കുന്നത് 1964-ലും അച്ചടിയിൽ വരുന്നത് 1966-ലുമാണ്. === മൂന്നാം തരംഗം === രണ്ടാം തരംഗത്തിന്റെ പരാജയങ്ങൾക്കും അത് ഉണ്ടാക്കിയ പ്രാരംഭപ്രവർത്തനങ്ങളുടെയും പ്രസ്ഥാനങ്ങളുടെയും പിന്മടക്കത്തിനും മറുപടിയായി 1990-കളിലാണ് മൂന്നാം തരംഗ സ്ത്രീവാദം ആരംഭിക്കുന്നത്. സ്ത്രൈണതയ്ക്ക് രണ്ടാം തരംഗം നൽകിയ തനിമാവാദപരമായ നിർവചനത്തെ, വെള്ളക്കാരികളായ മേൽക്കിടമദ്ധ്യവർഗ്ഗസ്ത്രീകളുടെ അനുഭവങ്ങളിൽ ഊന്നുന്നുവെന്ന ആക്ഷേപത്തോടെ മൂന്നാം തരംഗം വെല്ലുവിളിക്കുകയോ നിരാകരിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നു. ലിംഗഭേദത്തെയും ലൈംഗികതയെയും സംബന്ധിച്ച ഘടനാവാദാനന്തരവ്യാഖ്യാനമാണ് മൂന്നാം തരംഗ പ്രത്യയശാസ്ത്രത്തിന്റെ മിക്കവാറും കാതൽ. മൂന്നാം തരംഗ സ്ത്രീവാദികൾ സൂക്ഷ്മരാഷ്ട്രീയത്തിൽ പൊതുവേ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നു<!-- . എന്താണ് പെണ്ണിനു നല്ലതും ചീത്തയും എന്ന് ആരായുന്ന രണ്ടാം തരംഗത്തിന്റെ മേഖലയെ വെല്ലുവിളിക്കുന്നു ഇവർ(ഈ വാക്യം നന്നാക്കണം:challenge the second wave's paradigm as to what is, or is not, good for females.) -->. 1980-കളുടെ മദ്ധ്യത്തിലാണ് മൂന്നാം തരംഗത്തിന്റെ ആരംഭം. രണ്ടാം തരംഗത്തിലൂടെ ഉയർന്നുവന്ന ഗ്ലോറിയ അൻസൽദുവ, ബെൽ ഹൂക്സ്, ചേല സന്ദോവൽ, ഷെറി മൊറാഗ, ഓഡ്രി ലോർഡി, മക്സിൻ ഹോങ് കിങ്സ്റ്റൺ തുടങ്ങിയ സ്ത്രീവാദിനേതാക്കളും കറുത്തവർഗ്ഗ സ്ത്രീവാദികളും വംശസംബന്ധമായ വ്യക്തിനിഷ്ഠതകളെ പരിഗണിക്കുന്നതിന് സ്ത്രീവാദചിന്തയിൽ ഒരിടം രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിന് ശ്രമിച്ചു. ലിംഗങ്ങൾ തമ്മിൽ സുപ്രധാനമായ വ്യത്യാസങ്ങൾ ഉണ്ടെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്ന കരോൾ ജിലിഗനെപ്പോലുള്ള വ്യതിരേകസ്ത്രീവാദികളും സ്ത്രീപുരുഷന്മാർ തമ്മിൽ അന്തർലീനവ്യത്യാസങ്ങളൊന്നുമില്ലെന്നു വിശ്വസിക്കുകയും ലിംഗപദവികൾ സാമൂഹികവ്യവസ്ഥാപനം വഴിയുണ്ടാകുന്നതാണെന്ന് അഭിപ്രായപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നവരും തമ്മിലുള്ള ഉൾത്തർക്കങ്ങളും മൂന്നാം തരംഗ സ്ത്രീവാദം ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. {{Feminism}} {{Discrimination}} {{Political ideologies}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:ഫെമിനിസം]] i5cs8qvw6hy240n3tm49mch283d4sw5 0 87036 4651971 3790240 2026-07-31T15:49:23Z Meenakshi nandhini 99060 4651971 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Vada}} {{Infobox Prepared Food | name = വട | image =[[Image:Masalvadai.jpg|220px]] | caption = മസാല വട | alternate_name = വടൈ | country = [[South India|തെക്കേ ഇന്ത്യ]] | region = [[Andhra Pradesh|ആന്ധ്രപ്രദേശ്]], [[Karnataka|കർണാടക]], [[Kerala|കേരളം]], [[Tamil Nadu|തമിഴ് നാട്]] | creator = | course = | served = | main_ingredient = [[പരിപ്പ്]], [[പയർ]] or [[ഉരുളക്കിഴങ്ങ്]] | variations = | calories = | other = }} [[Image:Dahi_vada.jpg|thumb|തൈര് വട ]] ഒരു എരിവുള്ള [[തെന്നിന്ത്യ|തെന്നിന്ത്യൻ]] ഭക്ഷണപദാർഥമാണ് '''വട'''. ([[IAST]]: vaḍa, [[Tamil language|തമിഴ്]]: [[:ta:வடை|வடை]], {{lang-te|వడ}}, [[തുളു]]: ವಡೆ, {{lang-kn|ವಡೆ}}). വടൈ എന്നും ഇത് അറിയപ്പെടുന്നു. ==ചരിത്രം== കെ. ടി. അച്ചായയുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, സംഘ സാഹിത്യത്തിൽ ബി.സി. 100 - എ.ഡി. 300 കാലഘട്ടത്തിൽ വടൈ (വട) പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite web |url=http://www.hinduonnet.com/seta/2004/10/21/stories/2004102100111600.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20071014222427/http://hinduonnet.com/seta/2004/10/21/stories/2004102100111600.htm |url-status=usurped |archive-date=14 October 2007 |title=The Hindu : Sci Tech / Speaking Of Science : Changes in the Indian menu over the ages |work=hinduonnet.com |access-date=26 July 2015}}</ref> ഇന്നത്തെ കർണാടക ഭരിച്ചിരുന്ന സോമേശ്വര മൂന്നാമൻ സമാഹരിച്ച 12-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ സംസ്കൃത വിജ്ഞാനകോശമായ മാനസോല്ലാസയിൽ ഒരു തരം വടയെ "വടക" എന്ന് പരാമർശിക്കുന്നു.<ref>{{cite book |author=Pat Chapman |title=India Food and Cooking: The Ultimate Book on Indian Cuisine |url=https://books.google.com/books?id=1tq5PwAACAAJ&pg=PA21 |year=2009 |publisher=New Holland Publishers |isbn=978-1-84537-619-2 |page=21 }}</ref> ഇന്നത്തെ ബീഹാർ, ഉത്തർപ്രദേശ് സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ആദ്യകാല സാഹിത്യത്തിൽ ബാര (വട), മുൻഗൗര (മുങ്ങിൽ നിന്ന് ഉണ്ടാക്കുന്ന വട) എന്നിവയെക്കുറിച്ചും പരാമർശിക്കുന്നു.<ref name="KTA_2003">{{cite book |author=K.T. Achaya |title=The Story of Our Food |url=https://books.google.com/books?id=bk9RHRCqZOkC&pg=PA84 |year=2003 |publisher=Universities Press |isbn=978-81-7371-293-7 |pages=84–85 }}</ref> ഉത്തർപ്രദേശിൽ നിന്നും ബീഹാറിൽ നിന്നുമുള്ള നിരവധി കുടിയേറ്റക്കാർ 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തിൽ മുതൽ 20-ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആരംഭം വരെ ട്രിനിഡാഡ് ആൻഡ് ടൊബാഗോ, ഗയാന, സുരിനാം, ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക,<ref name="Mesthrie">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Qm5uDwAAQBAJ&q=bara+indian+snack+in+south+africa&pg=PT144|title=Language in Indenture: A Sociolinguistic History of Bhojpuri-Hindi in South Africa|first=Rajend|last=Mesthrie|date=14 September 2018|publisher=Routledge|isbn=9780429785788|access-date=3 October 2019|via=Google Books}}</ref> മൗറീഷ്യസ്, ഫിജി തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് കുടിയേറി. ഈ രാജ്യങ്ങളിലെ ഇന്ത്യൻ പാചകരീതിയുടെ ഒരു പ്രധാന ഭാഗമായി ബാര മാറി. ട്രിനിഡാഡിലും ടൊബാഗോയിലും, ഡബിൾസ് എന്നറിയപ്പെടുന്ന അവരുടെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ തെരുവ് ഭക്ഷണങ്ങളിലൊന്നിന്റെ ഭാഗമായി ബാര മാറി. കറിവെച്ച ചന്ന നിറച്ച രണ്ട് ബാരകൾക്കൊപ്പം ഡബിൾസിൽ വിളമ്പുന്നു, അതിന് മുകളിൽ വിവിധ ചട്ണികളോ അച്ചാറുകളോ ചേർക്കുന്നു.<ref name="Mohan 2015">{{cite web | last=Mohan | first=Neki | title=Street food of Trinidad, Tobago gains popularity worldwide | website=WPLG | date=June 28, 2015 | url=https://www.local10.com/news/street-food-of-trinidad-tobago-gains-popularity-in-south-florida | access-date=February 9, 2018 | archive-date=26 June 2018 | archive-url=https://web.archive.org/web/20180626140851/https://www.local10.com/news/street-food-of-trinidad-tobago-gains-popularity-in-south-florida | url-status=dead }}</ref> നിരവധി ദക്ഷിണേന്ത്യക്കാരും ഈ രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് കുടിയേറി അവരുടെ സ്വന്തം വട കൊണ്ടുവന്നു. ഉദാഹരണത്തിന്, ഗയാനയിൽ ഇത് വടക്കേ ഇന്ത്യൻ ബാരയിൽ നിന്ന് വേർതിരിച്ചറിയാൻ മദ്രാസി ബാര അല്ലെങ്കിൽ വടയ് എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ==വിവരണം== വട സാധാരണ രീതിയിൽ വൃത്താകൃതിയിലാണ് തയ്യാറാക്കുന്നത്. സാധാരണ രീതിയിൽ 5 മുതൽ 8 സെ.മി വരെ വ്യാസത്തിലാണ് ലഭ്യമായത്. ഇതിന്റെ പ്രധാന ഘടകങ്ങൾ [[പരിപ്പ്]], [[പയർ]], [[ഉഴുന്ന്]], [[ഉരുളക്കിഴങ്ങ്]] എന്നിവയാണ്. തെക്കെ ഇന്ത്യയിലെ ഒരു തനതായ ഭക്ഷണമായി വട കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.hinduonnet.com/seta/2004/10/21/stories/2004102100111600.htm |title=The Hindu : Sci Tech / Speaking Of Science : Changes in the Indian menu over the ages<!-- Bot generated title --> |access-date=2009-10-21 |archive-date=2010-08-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100826122930/http://www.hinduonnet.com/seta/2004/10/21/stories/2004102100111600.htm |url-status=dead }}</ref> ഇത് സാധാരണ രീതിയിൽ വീടുകളിൽ ഉണ്ടാക്കാറുണ്ടെങ്കിലും ഒരു ഹോട്ടൽ ഭക്ഷണമായിട്ടാണ് പൊതുവെ ലഭ്യമായിട്ടുള്ളത്. തമിഴ്നാട്ടിൽ പ്രാതൽ ഭക്ഷണമായിട്ടാണ് ഇത് പ്രധാനമായും കഴിക്കുന്നത്. കേരളത്തിൽ വൈകുന്നേരത്തെ ചായയോടൊപ്പം ഇടഭക്ഷണമായും കഴിക്കുന്നു. {{nutritionalvalue | name=Medu vada | serving_size= 2 pieces (58 gm) | kJ=795 | fat=11 g | satfat=4 g | protein=4 g | carbs=18 | sugar=0 | fiber=5 g |sodium_mg=306 |notes=Source:<ref>{{cite web|url=http://www.fatsecret.co.in/calories-nutrition/saravana-bhavan/vada/2-pieces|title=Calories in Saravana Bhavan Vada and Nutrition Facts|work=fatsecret.co.in|access-date=26 July 2015}}</ref> }} == തരങ്ങൾ == [[image:vada.jpg|thumb|200px|right|ഉഴുന്നു വട]] വടകളിൽ തന്നെ പല തരം വടകൾ ലഭ്യമാണ്. * [[ഉഴുന്നുവട|ഉഴുന്നു വട]] (തമിഴ്: உளுந்து வடை). ഉദിന വട (കന്നട: ವಡೆ) - ഇത് ഉണ്ടാക്കുന്നത് [[ഉഴുന്ന്]] ഉപയോഗിച്ചാണ്. വൃത്താകൃതിയിൽ നടുക്ക് ഒരു തുളയുള്ള ആകൃതിയിലാണ് ഇത് കാണപ്പെടുന്നത്. ഇതാണ് തെന്നിന്ത്യയിൽ ധാരാളമായി കാണുന്നതും. <ref>{{Cite web |url=http://www.pachakam.com/recipe.asp?id=800 |title=Uzhunnu Vada Recipe |access-date=2009-10-21 |archive-date=2012-02-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120220020735/http://www.pachakam.com/recipe.asp?id=800 |url-status=dead }}</ref>. തമിഴ് നാട്ടിൽ ഇതിനെ മേദു വടൈ എന്നും പറയുന്നു. (Tamil மெது வடை, or "soft vadai"). *[[പരിപ്പുവട|പരിപ്പ് വട]] - പരുപ്പു വടൈ (Tamil: பருப்பு வடை). ഇതിന്റെ പ്രധാന ഘടകം തുവര പരിപ്പാണ്. ഇത് പരിപൂർണ്ണ വൃത്താകൃതിയിലാണ് ഉണ്ടാക്കുന്നത്. തമിഴ് നാട്ടിൽ ഇതിന്റെ ''ആമൈ വടൈ'' (Tamil ஆமை வடை, or "turtle-vadai") എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. <ref>{{Cite web |url=http://www.pachakam.com/recipe.asp?id=196 |title=Parippu Vada (Dal Vada) Recipe |access-date=2009-10-21 |archive-date=2012-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120304171914/http://www.pachakam.com/recipe.asp?id=196 |url-status=dead }}</ref> കേരളത്തിലെ ഹോട്ടലുകളിലും തെരുവു തട്ടുകടകളിലും ലഭ്യമുള്ള ഒരു പലഹാരമാണ് ഇത്. *[[മുളകുവട]] - ഉഴുന്നുവടയുടെ ഒരു വകഭേദമാണിത്. മൈദയും മുളകും സവാളയുമാണ് പ്രധാന ചേരുവകൾ *[[സോയാവട]],[[ഉള്ളിപ്പക്കാവട]],[[മുട്ടവട]],[[കപ്പവട]],[[ചെറുപയർ വട]],[[കോഴി വട]] എന്നിവയാണ് വടയുടെ മറ്റ് വകഭേദങ്ങൾ ==ചിത്രശാല== <gallery mode="packed"> File:PalakVada.jpg|പാലക് വട File:Uzhunnu vada.jpg|[[Medu vada]] or uddina vada Parippuvada 2011.jpg|Masala vada or paruppu bada or 'aamai' tortoise vadai File:Batata Vada.jpg|Batata vada File:Medur Vada 2.jpg|Maddur vada File:Neem Flower Vada.jpg|Neem flower vada File:Ulundu vada.jpg|Ulundu vada File:FOOD Doubles 2.jpg|A Trinidadian [[Doubles (food)|doubles]] that consist of two baras filled with curried channa File:Bhalla Papri Chaat with saunth chutney.jpg|''Bhalla [[papri chaat]]'' in [[dahi (curd)|dahi]] (yogurt) with [[Sooth (chutney)|saunth]] [[chutney]] File:Dadvada.jpg|Dadvada </gallery> <!-- Other types of vada are: *Perugu Vada (పెరుగు వడ - [[Telugu]]) / Thayir vadai (தயிர் வடை - [[Tamil language|Tamil]])/ Thairu Vada (തൈരുവട - [[Malayalam]]) / Dahi Vada ( दही वडा- Hindi) , made by serving the vada in a mix of [[yoghurt]] and spices). *Vengaaya vadai (Tamil ''வெங்காய வடை'' Hindi ''Pyaz vada''; Malayalam ''Uli vada'', made with [[onion]]. It is roughly round-shaped, and may or may not have a hole in the middle. *''[[Maddur vada]]'' (Kannada: ಮದ್ದೂರು ವಡೆ) is a type of onion vada unique to the state of Karnataka. This is typically larger than other vadai types, flat, crispy (to the point of breaking when flexed) and had no hole in the middle. *Masala vada, a softer less crisp vada. *Rava vada, vada made of [[semolina]].[[Image:Vada Pavs.jpg|thumb|Vada Pav, one of the most popular fast foods of [[Mumbai]].]] *[[Bonda]], or [[Batata vada]], made with potatoes, garlic and spices coated with lentil paste and fried; this form is used in [[vada pav]]. In some regions, a [[Bonda]] is considered a distinct snack food, and is not held to be a type of vadai. *[[Sabudana vada]] is another variety of vadai popular in Maharashtra, made from Pearl [[Sago]]. *Vada pav, A vada served in a [[bun]] (known as a ''pav'') with [[chutney]] is known as a [[vada pav]], a common [[street food]] in [[Maharashtra]], especially in Bombay. --> == അവലംബം == {{commonscat|Vada (snack)}} {{reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == *[http://www.chennaionline.com/specials/navarathiri2003/vadai.asp Various varieties of Vadai] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080611103924/http://chennaionline.com/specials/navarathiri2003/vadai.asp |date=2008-06-11 }} *[http://ramkicooks.blogspot.com/2008/02/1001-vada-indian-lentil-fritters.html One Page Cookbook - Vada] {{cookbook|Vada}} {{Indian Dishes}} {{India-food-stub}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ലഘുഭക്ഷണങ്ങൾ]] 1ix93iaytyz22i1f5cdepguitgdiqpq 4651980 4651971 2026-07-31T17:18:26Z Meenakshi nandhini 99060 4651980 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Vada}} {{Infobox Prepared Food | name = വട | image =[[Image:Masalvadai.jpg|220px]] | caption = മസാല വട | alternate_name = വടൈ | country = [[South India|തെക്കേ ഇന്ത്യ]] | region = [[Andhra Pradesh|ആന്ധ്രപ്രദേശ്]], [[Karnataka|കർണാടക]], [[Kerala|കേരളം]], [[Tamil Nadu|തമിഴ് നാട്]] | creator = | course = | served = | main_ingredient = [[പരിപ്പ്]], [[പയർ]] or [[ഉരുളക്കിഴങ്ങ്]] | variations = | calories = | other = }} [[Image:Dahi_vada.jpg|thumb|തൈര് വട ]] ഒരു എരിവുള്ള [[തെന്നിന്ത്യ|തെന്നിന്ത്യൻ]] ഭക്ഷണപദാർഥമാണ് '''വട'''. ([[IAST]]: vaḍa, [[Tamil language|തമിഴ്]]: [[:ta:வடை|வடை]], {{lang-te|వడ}}, [[തുളു]]: ವಡೆ, {{lang-kn|ವಡೆ}}). വടൈ എന്നും ഇത് അറിയപ്പെടുന്നു. ==ചരിത്രം== കെ. ടി. അച്ചായയുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, സംഘ സാഹിത്യത്തിൽ ബി.സി. 100 - എ.ഡി. 300 കാലഘട്ടത്തിൽ വടൈ (വട) പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite web |url=http://www.hinduonnet.com/seta/2004/10/21/stories/2004102100111600.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20071014222427/http://hinduonnet.com/seta/2004/10/21/stories/2004102100111600.htm |url-status=usurped |archive-date=14 October 2007 |title=The Hindu : Sci Tech / Speaking Of Science : Changes in the Indian menu over the ages |work=hinduonnet.com |access-date=26 July 2015}}</ref> ഇന്നത്തെ കർണാടക ഭരിച്ചിരുന്ന സോമേശ്വര മൂന്നാമൻ സമാഹരിച്ച 12-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ സംസ്കൃത വിജ്ഞാനകോശമായ മാനസോല്ലാസയിൽ ഒരു തരം വടയെ "വടക" എന്ന് പരാമർശിക്കുന്നു.<ref>{{cite book |author=Pat Chapman |title=India Food and Cooking: The Ultimate Book on Indian Cuisine |url=https://books.google.com/books?id=1tq5PwAACAAJ&pg=PA21 |year=2009 |publisher=New Holland Publishers |isbn=978-1-84537-619-2 |page=21 }}</ref> ഇന്നത്തെ ബീഹാർ, ഉത്തർപ്രദേശ് സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ആദ്യകാല സാഹിത്യത്തിൽ ബാര (വട), മുൻഗൗര (മുങ്ങിൽ നിന്ന് ഉണ്ടാക്കുന്ന വട) എന്നിവയെക്കുറിച്ചും പരാമർശിക്കുന്നു.<ref name="KTA_2003">{{cite book |author=K.T. Achaya |title=The Story of Our Food |url=https://books.google.com/books?id=bk9RHRCqZOkC&pg=PA84 |year=2003 |publisher=Universities Press |isbn=978-81-7371-293-7 |pages=84–85 }}</ref> ഉത്തർപ്രദേശിൽ നിന്നും ബീഹാറിൽ നിന്നുമുള്ള നിരവധി കുടിയേറ്റക്കാർ 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തിൽ മുതൽ 20-ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആരംഭം വരെ ട്രിനിഡാഡ് ആൻഡ് ടൊബാഗോ, ഗയാന, സുരിനാം, ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക,<ref name="Mesthrie">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Qm5uDwAAQBAJ&q=bara+indian+snack+in+south+africa&pg=PT144|title=Language in Indenture: A Sociolinguistic History of Bhojpuri-Hindi in South Africa|first=Rajend|last=Mesthrie|date=14 September 2018|publisher=Routledge|isbn=9780429785788|access-date=3 October 2019|via=Google Books}}</ref> മൗറീഷ്യസ്, ഫിജി തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് കുടിയേറി. ഈ രാജ്യങ്ങളിലെ ഇന്ത്യൻ പാചകരീതിയുടെ ഒരു പ്രധാന ഭാഗമായി ബാര മാറി. ട്രിനിഡാഡിലും ടൊബാഗോയിലും, ഡബിൾസ് എന്നറിയപ്പെടുന്ന അവരുടെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ തെരുവ് ഭക്ഷണങ്ങളിലൊന്നിന്റെ ഭാഗമായി ബാര മാറി. കറിവെച്ച ചന്ന നിറച്ച രണ്ട് ബാരകൾക്കൊപ്പം ഡബിൾസിൽ വിളമ്പുന്നു, അതിന് മുകളിൽ വിവിധ ചട്ണികളോ അച്ചാറുകളോ ചേർക്കുന്നു.<ref name="Mohan 2015">{{cite web | last=Mohan | first=Neki | title=Street food of Trinidad, Tobago gains popularity worldwide | website=WPLG | date=June 28, 2015 | url=https://www.local10.com/news/street-food-of-trinidad-tobago-gains-popularity-in-south-florida | access-date=February 9, 2018 | archive-date=26 June 2018 | archive-url=https://web.archive.org/web/20180626140851/https://www.local10.com/news/street-food-of-trinidad-tobago-gains-popularity-in-south-florida | url-status=dead }}</ref> നിരവധി ദക്ഷിണേന്ത്യക്കാരും ഈ രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് കുടിയേറി അവരുടെ സ്വന്തം വട കൊണ്ടുവന്നു. ഉദാഹരണത്തിന്, ഗയാനയിൽ ഇത് വടക്കേ ഇന്ത്യൻ ബാരയിൽ നിന്ന് വേർതിരിച്ചറിയാൻ മദ്രാസി ബാര അല്ലെങ്കിൽ വടയ് എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ==വിവരണം== വട സാധാരണ രീതിയിൽ വൃത്താകൃതിയിലാണ് തയ്യാറാക്കുന്നത്. സാധാരണ രീതിയിൽ 5 മുതൽ 8 സെ.മി വരെ വ്യാസത്തിലാണ് ലഭ്യമായത്. ഇതിന്റെ പ്രധാന ഘടകങ്ങൾ [[പരിപ്പ്]], [[പയർ]], [[ഉഴുന്ന്]], [[ഉരുളക്കിഴങ്ങ്]] എന്നിവയാണ്. തെക്കെ ഇന്ത്യയിലെ ഒരു തനതായ ഭക്ഷണമായി വട കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.hinduonnet.com/seta/2004/10/21/stories/2004102100111600.htm |title=The Hindu : Sci Tech / Speaking Of Science : Changes in the Indian menu over the ages<!-- Bot generated title --> |access-date=2009-10-21 |archive-date=2010-08-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100826122930/http://www.hinduonnet.com/seta/2004/10/21/stories/2004102100111600.htm |url-status=dead }}</ref> ഇത് സാധാരണ രീതിയിൽ വീടുകളിൽ ഉണ്ടാക്കാറുണ്ടെങ്കിലും ഒരു ഹോട്ടൽ ഭക്ഷണമായിട്ടാണ് പൊതുവെ ലഭ്യമായിട്ടുള്ളത്. തമിഴ്നാട്ടിൽ പ്രാതൽ ഭക്ഷണമായിട്ടാണ് ഇത് പ്രധാനമായും കഴിക്കുന്നത്. കേരളത്തിൽ വൈകുന്നേരത്തെ ചായയോടൊപ്പം ഇടഭക്ഷണമായും കഴിക്കുന്നു. {{nutritionalvalue | name=Medu vada | serving_size= 2 pieces (58 gm) | kJ=795 | fat=11 g | satfat=4 g | protein=4 g | carbs=18 | sugar=0 | fiber=5 g |sodium_mg=306 |notes=Source:<ref>{{cite web|url=http://www.fatsecret.co.in/calories-nutrition/saravana-bhavan/vada/2-pieces|title=Calories in Saravana Bhavan Vada and Nutrition Facts|work=fatsecret.co.in|access-date=26 July 2015}}</ref> }} == തരങ്ങൾ == [[image:vada.jpg|thumb|200px|right|ഉഴുന്നു വട]] വടകളിൽ തന്നെ പല തരം വടകൾ ലഭ്യമാണ്. * [[ഉഴുന്നുവട|ഉഴുന്നു വട]] (തമിഴ്: உளுந்து வடை). ഉദിന വട (കന്നട: ವಡೆ) - ഇത് ഉണ്ടാക്കുന്നത് [[ഉഴുന്ന്]] ഉപയോഗിച്ചാണ്. വൃത്താകൃതിയിൽ നടുക്ക് ഒരു തുളയുള്ള ആകൃതിയിലാണ് ഇത് കാണപ്പെടുന്നത്. ഇതാണ് തെന്നിന്ത്യയിൽ ധാരാളമായി കാണുന്നതും. <ref>{{Cite web |url=http://www.pachakam.com/recipe.asp?id=800 |title=Uzhunnu Vada Recipe |access-date=2009-10-21 |archive-date=2012-02-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120220020735/http://www.pachakam.com/recipe.asp?id=800 |url-status=dead }}</ref>. തമിഴ് നാട്ടിൽ ഇതിനെ മേദു വടൈ എന്നും പറയുന്നു. (Tamil மெது வடை, or "soft vadai"). *[[പരിപ്പുവട|പരിപ്പ് വട]] - പരുപ്പു വടൈ (Tamil: பருப்பு வடை). ഇതിന്റെ പ്രധാന ഘടകം തുവര പരിപ്പാണ്. ഇത് പരിപൂർണ്ണ വൃത്താകൃതിയിലാണ് ഉണ്ടാക്കുന്നത്. തമിഴ് നാട്ടിൽ ഇതിന്റെ ''ആമൈ വടൈ'' (Tamil ஆமை வடை, or "turtle-vadai") എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. <ref>{{Cite web |url=http://www.pachakam.com/recipe.asp?id=196 |title=Parippu Vada (Dal Vada) Recipe |access-date=2009-10-21 |archive-date=2012-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120304171914/http://www.pachakam.com/recipe.asp?id=196 |url-status=dead }}</ref> കേരളത്തിലെ ഹോട്ടലുകളിലും തെരുവു തട്ടുകടകളിലും ലഭ്യമുള്ള ഒരു പലഹാരമാണ് ഇത്. *[[മുളകുവട]] - ഉഴുന്നുവടയുടെ ഒരു വകഭേദമാണിത്. മൈദയും മുളകും സവാളയുമാണ് പ്രധാന ചേരുവകൾ *[[സോയാവട]],[[ഉള്ളിപ്പക്കാവട]],[[മുട്ടവട]],[[കപ്പവട]],[[ചെറുപയർ വട]],[[കോഴി വട]] എന്നിവയാണ് വടയുടെ മറ്റ് വകഭേദങ്ങൾ ==ചിത്രശാല== <gallery mode="packed"> File:PalakVada.jpg|പാലക് വട File:Uzhunnu vada.jpg|മേടു വട അല്ലെങ്കിൽ ഉദിന വട Parippuvada 2011.jpg|Masala vada or paruppu bada or 'aamai' tortoise vadai File:Batata Vada.jpg|Batata vada File:Medur Vada 2.jpg|Maddur vada File:Neem Flower Vada.jpg|Neem flower vada File:Ulundu vada.jpg|Ulundu vada File:FOOD Doubles 2.jpg|A Trinidadian [[Doubles (food)|doubles]] that consist of two baras filled with curried channa File:Bhalla Papri Chaat with saunth chutney.jpg|''Bhalla [[papri chaat]]'' in [[dahi (curd)|dahi]] (yogurt) with [[Sooth (chutney)|saunth]] [[chutney]] File:Dadvada.jpg|Dadvada </gallery> <!-- Other types of vada are: *Perugu Vada (పెరుగు వడ - [[Telugu]]) / Thayir vadai (தயிர் வடை - [[Tamil language|Tamil]])/ Thairu Vada (തൈരുവട - [[Malayalam]]) / Dahi Vada ( दही वडा- Hindi) , made by serving the vada in a mix of [[yoghurt]] and spices). *Vengaaya vadai (Tamil ''வெங்காய வடை'' Hindi ''Pyaz vada''; Malayalam ''Uli vada'', made with [[onion]]. It is roughly round-shaped, and may or may not have a hole in the middle. *''[[Maddur vada]]'' (Kannada: ಮದ್ದೂರು ವಡೆ) is a type of onion vada unique to the state of Karnataka. This is typically larger than other vadai types, flat, crispy (to the point of breaking when flexed) and had no hole in the middle. *Masala vada, a softer less crisp vada. *Rava vada, vada made of [[semolina]].[[Image:Vada Pavs.jpg|thumb|Vada Pav, one of the most popular fast foods of [[Mumbai]].]] *[[Bonda]], or [[Batata vada]], made with potatoes, garlic and spices coated with lentil paste and fried; this form is used in [[vada pav]]. In some regions, a [[Bonda]] is considered a distinct snack food, and is not held to be a type of vadai. *[[Sabudana vada]] is another variety of vadai popular in Maharashtra, made from Pearl [[Sago]]. *Vada pav, A vada served in a [[bun]] (known as a ''pav'') with [[chutney]] is known as a [[vada pav]], a common [[street food]] in [[Maharashtra]], especially in Bombay. --> == അവലംബം == {{commonscat|Vada (snack)}} {{reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == *[http://www.chennaionline.com/specials/navarathiri2003/vadai.asp Various varieties of Vadai] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080611103924/http://chennaionline.com/specials/navarathiri2003/vadai.asp |date=2008-06-11 }} *[http://ramkicooks.blogspot.com/2008/02/1001-vada-indian-lentil-fritters.html One Page Cookbook - Vada] {{cookbook|Vada}} {{Indian Dishes}} {{India-food-stub}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ലഘുഭക്ഷണങ്ങൾ]] mlr8q2umcyppb81qf50uzrn6kbl4rux 0 88982 4652115 4608248 2026-08-01T10:55:00Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4652115 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Maya calendar}} {{Maya civilization}} പുരാതന മായൻ സംസ്കാരം ഉപയോഗിച്ച [[കലണ്ടർ|കലണ്ടറുകളും]] അൽമനാക്സുമാണ് '''മായൻ കലണ്ടർ'''. ഈ കലണ്ടറുകൾ പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഗ്വാട്ടിമാലയിലെ ആളുകൾ ഇപ്പോഴും മായൻ കലണ്ടർ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. മായൻമാർ പല തരത്തിലുള്ള കലണ്ടറുകൾ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. അതിലൊന്നാണ് ലോങ് കൌണ്ട്. == ഇതും കാണുക == * [[മായൻ മതം]] * [[ലൂണാർ കലണ്ടർ]] == കുറിപ്പുകൾ == {{reflist|2}} == അവലംബം == {{refbegin|indent=yes}}<!--BEGIN biblio format. If indent param. is used, Pls use a colon (:) instead of asterisk (*) for bullet markers in the references list --> : {{cite book |author={{aut|Aveni, Anthony F.}} |authorlink=Anthony Aveni|year=2001 |title=Skywatchers |edition=originally published as: ''Skywatchers of Ancient Mexico'' [1980], revised and updated |location=Austin |publisher=[[University of Texas Press]] |isbn=0-292-70504-2 |oclc=45195586}} : {{cite book |author={{aut|Boot, Erik}} |year=2002 |title=A Preliminary Classic Maya-English/English-Classic Maya Vocabulary of Hieroglyphic Readings |format=PDF |publisher=Mesoweb |url=http://www.mesoweb.com/resources/vocabulary/Vocabulary.pdf |accessdate=2006-11-10 |archive-date=2019-07-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190712062306/http://www.mesoweb.com/resources/vocabulary/Vocabulary.pdf |url-status=dead }} : {{cite journal | author={{aut|Bricker, Victoria R.}} |year=1982 |month=February |title=The Origin of the Maya Solar Calendar | url=https://archive.org/details/sim_current-anthropology_1982-02_23_1/page/101 |journal=[[Current Anthropology]] |volume=23 |issue=1 |pages=101–103 |location=Chicago, IL |publisher=[[University of Chicago Press]], sponsored by [[Axel Wenner-Gren|Wenner-Gren Foundation for Anthropological Research]] |doi=10.1086/202782|issn=0011-3204 |oclc=62217742}} : {{cite book |author={{aut|Coe, Michael D.}} |authorlink=Michael D. Coe |year=1987 |title=The Maya |publisher=[[Thames & Hudson]] |location=London and New York |edition=4th revised |isbn=0-500-27455-X |oclc=15895415}} : {{cite book |author={{aut|Coe, Michael D.}} |authorlink=Michael D. Coe |year=1992 |title=Breaking the Maya Code |publisher=[[Thames & Hudson]] |location=London |isbn=0-500-05061-9 |oclc=26605966}} : {{cite web |author={{aut|Finley, Michael}} |year=2002 |title=The Correlation Question |work=The Real Maya Prophecies: Astronomy in the Inscriptions and Codices |url=http://members.shaw.ca/mjfinley/corr.html |publisher=Maya Astronomy |accessdate=2007-05-11}} : {{cite book | author={{aut|Foster, Lynn V.}} |year=2002| title=Handbook to Life in the Ancient Maya World | url=https://archive.org/details/handbooktolifein0000fost |others=with Foreword by Peter Mathews| location=New York | publisher=[[Infobase Publishing|Facts on File]] |isbn=0-8160-4148-2 |oclc=50676955}} : {{cite book | author={{aut|Ivanoff, Pierre}} |others=Elaine P. Halperin (trans.)| year = 1971| title = Mayan Enigma: The Search for a Lost Civilization | url=https://archive.org/details/isbn_9780440055280 |edition=translation of ''Découvertes chez les Mayas'', English|location= New York | publisher=Delacorte Press|isbn=0-440-05528-8 |oclc=150172 }} : {{cite web |author={{aut|Jacobs, James Q.}} |year=1999 |title=Mesoamerican Archaeoastronomy: A Review of Contemporary Understandings of Prehispanic Astronomic Knowledge |url=http://www.jqjacobs.net/mesoamerica/meso_astro.html |work=Mesoamerican Web Ring |publisher=jqjacobs.net |accessdate=2007-11-26}} : {{cite book | author={{aut|Jones, Christopher}} | year = 1984| title = Deciphering Maya Hieroglyphs |others=Carl P. Beetz (illus.)|edition=prepared for Weekend Workshop April 7 and 8, 1984, 2nd| publisher=[[University of Pennsylvania Museum of Archaeology and Anthropology|University Museum, University of Pennsylvania]] |location=Philadelphia |isbn= |oclc=11641566}} : {{cite book | author={{aut|Kettunen, Harri}} |coauthors=and {{aut|Christophe Helmke}} | year=2005 | title=Introduction to Maya Hieroglyphs: 10th European Maya Conference Workshop Handbook |url= http://www.mesoweb.com/resources/handbook/ |format=PDF |accessdate=2006-06-08 | location=Leiden, Netherlands | publisher=''Wayeb'' and [[Leiden University]]}} : {{cite news |author={{aut|MacDonald, G. Jeffrey}} |year=2007 |date=27 March 2007 |title=Does Maya calendar predict 2012 apocalypse? |url=http://www.usatoday.com/tech/science/2007-03-27-maya-2012_n.htm |newspaper=[[USA Today]] |publisher=[[Gannett Company]] |location=McLean, VA |issn=0734-7456 |accessdate=2009-05-28}} : {{cite book | author={{aut|Malmström, Vincent H.}} | authorlink=Vincent H. Malmström | year=1997 | title=Cycles of the Sun, Mysteries of the Moon: The Calendar in Mesoamerican Civilization | location=Austin | publisher=[[University of Texas Press]] | isbn=0-292-75197-4 | oclc=34354774 | url=http://www.dartmouth.edu/~izapa/CS-MM-Cover.html | format=online reproduction by author | accessdate=2007-11-26 | archive-date=2019-05-22 | archive-url=https://web.archive.org/web/20190522123817/http://www.dartmouth.edu/~izapa/CS-MM-Cover.html | url-status=dead }} : {{cite book |author={{aut|Miller, Mary}} |authorlink=Mary Miller |coauthors=and {{aut|[[Karl Taube]]}} |year=1993 |title=The Gods and Symbols of Ancient Mexico and the Maya: An Illustrated Dictionary of Mesoamerican Religion |url=https://archive.org/details/godssymbolsofa00mill |publisher=Thames and Hudson |location=London |isbn=0-500-05068-6 |oclc=27667317}} : {{cite book | author={{aut|Robinson, Andrew}} |authorlink=W. Andrew Robinson |year = 2000 | title = The Story of Writing: Alphabets, Hieroglyphs and Pictograms | url=https://archive.org/details/storyofwriting0000robi | location= London and New York | publisher=[[Thames & Hudson]] |isbn=0-500-28156-4 |oclc=59432784}} : {{cite book |author={{aut|Schele, Linda}} |authorlink=Linda Schele |coauthors= and {{aut|[[David Freidel]]}} |year=1992 |title=A Forest of Kings: The Untold Story of the Ancient Maya |edition=originally published New York: Morrow © 1990, pbk reprint |publisher=[[Harper Perennial]] |location=New York |isbn=0-688-11204-8 |oclc=145324300}} : {{cite book |author={{aut|Tedlock, Barbara}} |year=1982 |title=Time and the Highland Maya |location=Albuquerque |publisher=[[University of New Mexico Press]] |isbn=0-826-30577-6 |oclc=7653289}} : {{cite book | editor={{aut|[[Dennis Tedlock|Tedlock, Dennis]]}} notes, trans. |year = 1985 | title=Popol Vuh: The Definitive Edition of the Mayan Book of the Dawn of Life and the Glories of Gods and Kings |others=with commentary based on the ancient knowledge of the modern Quiché Maya| location= New York | publisher=[[Simon & Schuster]]|isbn=0-671-45241-X |oclc=11467786}} : {{cite book |author={{aut|Thomas, Cyrus}} |authorlink=Cyrus Thomas |year=1897 |chapter=Day Symbols of the Maya Year |chapterurl=http://www.gutenberg.org/etext/18973/ |format=[[Project Gutenberg]] EBook online reproduction |editor=J. W. Powell (ed.) |title=Sixteenth Annual Report of the Bureau of American Ethnology to the Secretary of the Smithsonian Institution, 1894–1895 |location=Washington DC |publisher=[[Bureau of American Ethnology]], [[Smithsonian Institution]]; [[United States Government Printing Office|U.S. Government Printing Office]] |pages=199–266 |oclc=14963920}} : {{cite book | author={{aut|Thompson, J. Eric S.}} |authorlink=J. Eric S. Thompson |year=1971 | title=Maya Hieroglyphic Writing: An Introduction | url=https://archive.org/details/mayahieroglyphic0000thom_g1g0 |series=Civilization of the American Indian Series, No. 56 |edition=3rd |location=Norman | publisher=[[University of Oklahoma Press]] | isbn=0-806-10447-3 |oclc=275252}} : {{cite book |editor={{aut|[[Alfred Tozzer|Tozzer, Alfred M.]]}} notes, trans. |year=1941 |title=Landa's Relación de las cosas de Yucatán: a translation |others=Charles P. Bowditch and Ralph L. Roys (additional trans.) |edition=translation of [[Diego de Landa Calderón|Diego de Landa]]'s ''Relación de las cosas de Yucatán'' [orig. ca. 1566], with notes, commentary, and appendices incorporating translated excerpts of works by [[Gaspar Antonio Chi]], Tomás López Medel, [[Francisco Cervantes de Salazar]], and [[Antonio de Herrera y Tordesillas]]. English|series=Papers of the Peabody Museum of American Archaeology and Ethnology, Harvard University vol. 18 |publisher=[[Peabody Museum of Archaeology and Ethnology]] |location=Cambridge, MA |oclc=625693}} : {{cite book |author={{aut|Voss, Alexander}} |year=2006 |chapter=Astronomy and Mathematics |pages=[https://archive.org/details/mayadivinekingso0000unse/page/130 130]–143 |editor= [[Nikolai Grube]] (ed.) |others=Eva Eggebrecht and Matthias Seidel (assistant eds.) |title=Maya: Divine Kings of the Rain Forest |url=https://archive.org/details/mayadivinekingso0000unse |location=Cologne, Germany |publisher=[[Könemann]] |isbn=3-8331-1957-8 |oclc=71165439}} {{refend}}<!-- END biblio format style --> == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{commons|Maya calendar|Maya calendar}} * [http://www.pagetworld.co.uk/mayan.php ''Today's Long Count''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140401075114/http://www.pagetworld.co.uk/mayan.php |date=2014-04-01 }} * [http://members.shaw.ca/mjfinley/calnote.htm Maya Calendar notes by M. Finlay, ''Maya Astronomy''] (Uses the proleptic Gregorian calendar.) * [https://web.archive.org/web/20060212072618/http://mathdl.maa.org/convergence/1/ Maya Cycles of Time]at * [http://www.mayacalendar.com/ The Maya Calendar by the Maya World Studies Center in Yucatán Mexico] * [https://www.thecaseconverter.com/2020/09/age-calculator.html Chronological Age Calculator] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201020004731/https://www.thecaseconverter.com/2020/09/age-calculator.html |date=2020-10-20 }} ([https://www.thecaseconverter.com/ Case Converter] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200922072322/https://www.thecaseconverter.com/ |date=2020-09-22 }}) - Maya Calendar * [http://www.diagnosis2012.co.uk/mlink.htm Maya Calendar and Links on diagnosis2012.co.uk] (The calculator uses the proleptic Gregorian calendar, with a number of links to other Maya calendar sites.) * [http://www.teoria.com/jra/maya/index.html Interactive Maya Calendars] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120107092824/http://www.teoria.com/jra/maya/index.html |date=2012-01-07 }} * {{gutenberg|no=18973|name=Day Symbols of the Maya Year}} 1897 text by Cyrus Thomas * [http://www.manana.cz/index_en.html Maya Calendar, Date conversions, contemporary year version, Tzolkin and Haab day in Calendar Rounds] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120115060103/http://www.manana.cz/index_en.html |date=2012-01-15 }} * [http://www.art3w.de/37-0-Mayakalender-2009.html Maya Calendars Interactive] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110818224037/http://www.art3w.de/37-0-Mayakalender-2009.html |date=2011-08-18 }} {{calendars}} {{Chronology}} [[വർഗ്ഗം:പുരാതന ജ്യോതിശാസ്ത്രം]] [[വർഗ്ഗം:മായൻ സംസ്കാരം]] [[വർഗ്ഗം:കലണ്ടർ]] qx1zgax2ylvttg2or8jznsypifafqd6 0 118605 4651952 4440789 2026-07-31T14:30:03Z Vicharam 9387 /* */ 4651952 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Nagallassery Gramapanchayath}} {{കേരളത്തിലെ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ |സ്ഥലപ്പേർ= നാഗലശ്ശേരി |അപരനാമം = Kootanad |ചിത്രം = |ചിത്രം വീതി =380 Px |ചിത്രം തലക്കെട്ട് =Nagalasshery Panchayath |ജില്ല/മഹാനഗരം/പട്ടണം/ഗ്രാമം = പാലക്കാട് |നിയമസഭാമണ്ഡലം= തൃത്താല |ലോകസഭാമണ്ഡലം= പൊന്നാനി |അക്ഷാംശം = 10.76 |രേഖാംശം = 76.12 |ജില്ല = പാലക്കാട് |ഭരണസ്ഥാപനങ്ങൾ = Ottappalam Taluk |ഭരണസ്ഥാനങ്ങൾ = പ്രസിഡന്റ് |ഭരണനേതൃത്വം = |വിസ്തീർണ്ണം = 26.2 |ജനസംഖ്യ = 23288 |ജനസാന്ദ്രത = 889 |Pincode/Zipcode = 679533,679535 |TelephoneCode = 04662 |പ്രധാന ആകർഷണങ്ങൾ =Bharathapuzha |കുറിപ്പുകൾ= }} [[പാലക്കാട് ജില്ല|പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ]] [[പട്ടാമ്പി താലൂക്ക്|പട്ടാമ്പി താലൂക്കിൽ]]<ref name=hindu1>{{cite news|title=Chandy to inaugurate new Pattambi taluk|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/chandy-to-inaugurate-new-pattambi-taluk/article5491759.ece|accessdate=2013 ഡിസംബർ 27|newspaper=The Hindu|date=2013 ഡിസംബർ 23|archiveurl=https://archive.today/20131227173758/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/chandy-to-inaugurate-new-pattambi-taluk/article5491759.ece|archivedate=2013-12-27|language=en|url-status=live}}</ref> [[തൃത്താല ബ്ലോക്ക്|തൃത്താല ബ്ളോക്കിൽ]] സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു ഗ്രാമപഞ്ചായത്താണ്‌ '''നാഗലശ്ശേരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്''' . നാഗലശ്ശേരി വില്ലേജിലായി വ്യാപിച്ചു കിടക്കുന്ന ഈ പഞ്ചായത്തിന് 26.20 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തീർണ്ണമുണ്ട്. നാഗലശ്ശേരി പഞ്ചായത്തിന്റെ അതിരുകൾ വടക്കുഭാഗത്ത് [[തൃത്താല]] പഞ്ചായത്തും, തെക്കുഭാഗത്ത് തൃശ്ശൂർ ജില്ല- [[കടങ്ങോട്]], [[കടവല്ലൂർ]] എന്നീ പഞ്ചായത്തുകളും, കിഴക്കുഭാഗത്ത് [[തിരുമിറ്റക്കോട്]] പഞ്ചായത്തും പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് [[ചാലിശ്ശേരി]], [[പട്ടിത്തറ]], തൃശ്ശൂർ ജില്ല - കടവല്ലൂർ പഞ്ചായത്തുകളുമാണ്. പഴയ [[മദിരാശി സംസ്ഥാനം|മദിരാശി സംസ്ഥാനത്തിന്റെ]] ഭാഗമായിരുന്ന [[മലബാർ]] ജില്ലയിൽ [[പൊന്നാനി]] താലൂക്കിൽ ഉൾപ്പെട്ട അംശങ്ങളായിരുന്നു നാഗലശ്ശേരിയും കോതച്ചിറയും. നാഗലശ്ശേരിയിൽ 7 ദേശങ്ങളും കോതച്ചിറയിൽ 3 ദേശങ്ങളും ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു. ഈ രണ്ട് അംശങ്ങളും ചേർന്ന് 1961-ൽ വില്ലേജ് പുന:സംഘടനാ വേളയിൽ നാഗലശ്ശേരി വില്ലേജ് രൂപം കൊണ്ടു. 1961 ജനുവരി 1-ന് നാഗലശ്ശേരി വില്ലേജ് ഉൾപ്പെട്ട പ്രദേശം നാഗലശ്ശേരി പഞ്ചായത്തായി തീർന്നു.[[കൂറ്റനാട്]], [[പെരിങ്ങോട്]], എന്നിവയാണു പ്രധാന സെന്ററുകൾ. നാഗലശ്ശേരി പഞ്ചായത്തിന്റെ ഭരണസിരാകേന്ദ്രം കൂറ്റനാടാണ്. ആമക്കാവിൽ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, ശ്രീ പഴയന്നീരി ശ്രീരാമ ക്ഷേത്രം, എളവാതിക്കൽ ക്ഷേത്രം തുടങ്ങിയവ ഈ പഞ്ചായത്തിലാണ്. ആറാം തമ്പുരാൻ എന്ന മഹാപ്രതിഭ വാണിരുന്ന പൂമുള്ളിമന പെരിങ്ങോടാണ്. പഞ്ചവാദ്യത്തിന്റെ മാസ്മരിക സൗന്ദര്യത്തിലൂടെ പ്രശസ്തമായ പെരിങ്ങോട് സ്കൂൾ ഈ പഞ്ചായത്തിലാണ്. പത്മശ്രീ [[കലാമണ്ഡലം ഗോപി]] ജനിച്ചുവളർന്നത് പഞ്ചായത്തിലെ കോതച്ചിറയിൽ ആണ്. രൂപീകൃതമായ കാലം മുതൽ [[Communist Party of India (Marxist)|കമ്മ്യുണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ]] കീഴിലാണു ഈ പഞ്ചായത്തിന്റെ ഭരണചക്രം തിരിഞ്ഞിട്ടുള്ളത്. ആകെ 17 വാർഡുകളാണു ഇവിടെ. കേരളത്തിന്റെ നവോത്ഥാന ചരിത്രത്തിന്റെ ഭാഗമായ മിച്ചഭൂമിസമരത്തിലൂടെ പിടിച്ചെടുത്ത് [[A k gopalan|(എ.കെ.ജി) (ഇഎംഎസ്സ്) ]] എന്നു നാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ട പ്രദേശവും ഇവിടെ ഉണ്ട്. പാലക്കാട് ജില്ലയിലാണെങ്കിലും ക്രയവിക്രയങ്ങൾക്ക് ഇന്നാട്ടുകാർ കൂടുതലായും ബന്ധപ്പെടുന്നത് തൃശൂർ, മലപ്പുറം ജില്ലകളെയാണ്. ==വാർഡുകൾ== 7 ==അവലംബം== *http://www.trend.kerala.gov.in {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190902161720/http://www.trend.kerala.gov.in/ |date=2019-09-02 }} *http://lsgkerala.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161110011609/http://lsgkerala.in/ |date=2016-11-10 }} *Census data 2001 {{Reflist}} == ഇതും കാണുക == *[[കേരളത്തിലെ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളുടെ പട്ടിക]] ==പുറമെ നിന്നുള്ള കണ്ണികൾ== *[http://lsgkerala.in/nagalasserypanchayat/ നാഗലശ്ശേരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130107024525/http://lsgkerala.in/nagalasserypanchayat/ |date=2013-01-07 }} {{പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ ഭരണസംവിധാനം}} {{പാലക്കാട് ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ]] {{Palakkad-geo-stub}} enowmuswt63am4n9xqh6qbp6ap3647q 0 130633 4652020 4522013 2026-08-01T01:58:12Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4652020 wikitext text/x-wiki [[പ്രമാണം:Darppana sundari.JPG|right|thumb|250px|]]{{prettyurl|Belur}} {{Infobox Indian Jurisdiction | native_name = ബേലൂർ {{lang-kn|ಬೇಲೂರು}}| skyline=Belur1.JPG| skyline_caption=ബേലൂരിലെ ചെന്നകേശവ ക്ഷേത്രം | type = town | latd = 13.1629 | longd = 75.8571 | locator_position = right | state_name = Karnataka | district = [[Hassan district|ഹാസ്സൻ ജില്ല]] | leader_title = | leader_name = | altitude = 915| population_as_of = 2001 | population_total = 8962| population_density = | area_magnitude= km² | area_total = | area_telephone = 08177| postal_code = 573 115| vehicle_code_range = KA-13| sex_ratio = | unlocode = | website = | footnotes = | }} [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] [[കർണ്ണാടക]] സംസ്ഥാനത്തിലെ [[ഹാസ്സൻ]] ജില്ലയിലെ ഒരു പ്രമുഖ പട്ടണമാണ് '''ബേലൂർ'''. ({{lang-kn|ಬೇಲೂರು}}, {{IPA2|beːluːru}} or '''Bayluru/Baylore''') ==ചരിത്രം== [[ഹൊയ്സാള രാജവംശം|ഹൊയ്സാള രാജവംശത്തിന്റെ]] ആദ്യകാല തലസ്ഥാനമായിരുന്നു ബേലൂർ. ബേലൂരിൽ നിന്നും 15 കി.മി. മാത്രം ദൂരത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന [[ഹലേബീഡു|ഹലേബീഡുവും]] വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങളാണ്. ബേലൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ കൊത്തുപണികളിൽ നിന്നും കണ്ടെത്തിയത്, ഈ സ്ഥലത്തിന്റെ ആദ്യകാല പേര് വേളാപുരി എന്നതായിരുന്നു എന്നാണ്.[[ചെന്നകേശവ ക്ഷേത്രം, ബേലൂർ |ചെന്നകേശവ ക്ഷേത്രസമൂഹമാണ്]] ഇവിടുത്തെ പ്രധാന ആകർഷണം. പ്രധാന ക്ഷേത്രം സമർപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത് [[വിഷ്ണു|വിഷ്ണുവിനാണ്]]. ഈ പ്രധാന ക്ഷേത്രത്തിനു ചുറ്റും [[വിഷ്ണുവർധനൻ|വിഷ്ണുവർധന]] രാജാവിന്റെ പത്നിയായ ശാംതളാദേവി നിർമ്മിച്ച ചെന്നിഗാരായ ക്ഷേത്രങ്ങളും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഇവിടെ ഉള്ള സ്തൂപങ്ങളിൽ രണ്ടെണ്ണം ഇപ്പോഴും ഭക്തജനങ്ങൾ ആരാധിച്ചു പോരുന്നു. പ്രവേശന കവാടത്തിനടുത്തുള്ള രായഗോപുരം വിജയനഗര വംശത്തിലെ രാജാക്കന്മാർ പിന്നീട് പണികഴിപ്പിച്ചവയാണ്. ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ ദേവതകളെ വിജയനഗര രാജാക്കന്മാർ തങ്ങളുടെ കുലദേവതകളായി ആരാധിച്ചു പോന്നു. ഹൊയ്സാള വാസ്തുവിദ്യയുടെ ഏറ്റവും നല്ല ഉദാഹരണമാണ് ഈ ക്ഷേത്രസമുച്ചയം.1117-ൽ [[താലക്കാട്]] വച്ചു നടന്ന യുദ്ധത്തിൽ ചോളന്മാരെ തോല്പിച്ചതിന്റെ സ്മരണയ്ക്കായിട്ടാണ് വിഷ്ണുവർധന രാജാവ് ഈ ക്ഷേത്രസമുച്ചയം പണി കഴിപ്പിച്ചത്. ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പണി പൂർത്തിയാക്കാൻ 103 വർഷങ്ങൾ എടുത്തു എന്നും, പണി പൂർത്തീകരിച്ചത് വിഷ്ണുവർധന രാജാവിന്റെ പേരമകനായ വീര ബല്ലാള II ആണ് എന്നുമാണ് ഐതിഹ്യം. ഒറ്റക്കല്ലിൽ തീർത്ത ക്ഷേത്രമാണ് ഇത്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ അകത്തെയും പുറത്തെയും ചുവരുകൾ ധാരാളം കൊത്തുപണികൾ കൊണ്ട് അലംകൃതമാണ്. [[ആന]], [[സിംഹം]], [[കുതിര]] തുടങ്ങിയ മൃഗങ്ങളും, പുരാണകഥകളിലെ കഥാപാത്രങ്ങളും, ശിലാബാലികമാരുമാണ് പ്രധാന കൊത്തുപണികൾ.ക്ഷേത്രത്തിനകത്ത് കൊത്തുപണികൾ ചെയ്യപ്പെട്ട തൂണുകളാണ് പ്രധാന ആകർഷണം.ദർപ്പണസുന്ദരിയാണ് മറ്റൊരു പ്രമുഖ ആകർഷണം. ==ഭൂമിശാസ്ത്രം== ബേലൂർ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് {{coord|13.17|N|75.87|E|}} അക്ഷാംശരേഖാംശത്തിലാണ്.<ref>{{Cite web |url=http://www.fallingrain.com/world/IN/19/Belur.html |title=Falling Rain Genomics, Inc - Belur |access-date=2010-10-14 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304001152/http://www.fallingrain.com/world/IN/19/Belur.html |url-status=dead }}</ref> സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് 962&nbsp;metres (3156&nbsp;[[foot (length)|feet]]) ഉയരത്തിൽ ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ==സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ== 2001 ലെ [[census|കണക്കെടുപ്പ്]] പ്രകാരം <ref>{{GR|India}}</ref> ബേലൂരിലെ ജനസംഖ്യ 20,225 ആണ്. ഇതിൽ 51% പുരുഷന്മാരും 49% സ്ത്രീകളുമാണ്. ഇവിടുത്തെ ശരാശരി സാക്ഷരതാ നിരക്ക് 77% ആണ്. ==അവലംബം== {{reflist}} [[പ്രമാണം:.|[[File:Halebid.jpg|thumb|ഹലേബിഡ്]]right|thumb|250px| ] ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== * [https://web.archive.org/web/20110929193118/http://tamald.blogspot.com/2006/09/belur-temple-art-of-hoysala-dynasty.html Belur, Temple Art of the Hoysala Dynasty] * [http://www.flickr.com/photos/gopalarathnam_v/sets/72057594055749931/ Photographs from Belur and Halebid] * [http://www.lonelywanderer.com/c321894.html Photographs from Belur and Halebid] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110514112916/http://www.lonelywanderer.com/c321894.html |date=2011-05-14 }} * [http://www.kamat.com/kalranga/deccan/hoysala/belur.htm Kamat's potpourri on Hoysala Temples of Belur] * [http://picasaweb.google.com/107787745801665802746/Belur# Photographs of Sculptures in Belur] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ മുൻകാല തലസ്ഥാനനഗരങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഹാസൻ ജില്ലയിലെ പട്ടണങ്ങൾ]] aekw2yyu6x25jp5hgo8xxi6a8rxra6g 0 143651 4652129 4615356 2026-08-01T11:46:29Z Meenakshi nandhini 99060 /* ചരിത്രം */ 4652129 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kerala State Electricity Board}} {{Infobox_Company | company_name = കേരള സ്‌റ്റേറ്റ് ഇലക്ട്രിസിറ്റി ബോർഡ് ലിമിറ്റഡ് | company_type = സർക്കാർ | company_logo = [[പ്രമാണം:KSEB Logo 2022.svg|200px]] | company_slogan = | foundation = 1957 | location = | key_people = | industry = വൈദ്യുതി ഉത്‌പാദനം,പ്രസരണം, വിതരണം | products = | revenue = | num_employees = | homepage = [http://www.kseb.in www.kseb.in] }} കേരളാ സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിൽ നടത്തുന്ന വൈദ്യുത ഉത്പാദന, പ്രസരണ, വിതരണ കമ്പനിയാണ് '''കേരള സ്‌റ്റേറ്റ് ഇലക്ട്രിസിറ്റി ബോർഡ് ലിമിറ്റഡ്''' അഥവാ '''കെ.എസ്.ഇ.ബി. ലിമിറ്റഡ്'''. ==ചരിത്രം== 1957-മാർച്ച് 31-നാണ് തീയതി:7-3-1957, ഓർഡർ നമ്പർ:EL1-6475/56/PW പ്രകാരം പ്രവർത്തനം തുടങ്ങിയത്. കെ.പി. ശ്രീധരകൈമൾ ചെയർമാനായി 5 മെമ്പർമാരുടെ സഹകരണത്തോടെയാണ് കമ്പനിയുടെ തുടക്കം. തിരു കൊച്ചിയിലെ [[വൈദ്യുതി]] വകുപ്പിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥരേയാണ് പിന്നീട് കെ.എസ്.ഇ.ബിയിലേക്ക് മാറ്റിയത്. 2014 ഓഗസ്റ്റിൽ വൈദ്യുതി ബോർഡ് ലിമിറ്റഡ്എന്ന കമ്പനിയാക്കി മാറ്റി. 1958 ൽ തുടക്കക്കാലത്ത് 109.5 മെഗാവാട്ട് വൈദ്യുതിയുമായാണ് ബോർഡ് പ്രവർത്തനം തുടങ്ങിയത്. പിന്നീട് ആവശ്യകത ഉയർന്നപ്പോൾ അന്യസംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്നും വൈദ്യുതി കടംവാങ്ങാൻ തുടങ്ങി. ഇന്നിപ്പോൾ ബോർഡിന് ധാരാളം [[ ജലവൈദ്യുതി|ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികളുണ്ട്]]. 2008 ലെ കണക്കു പ്രകാരം 2657.24 മെഗാവാട്ട് വൈദ്യുതി ബോർഡ് വിവിധ പദ്ധതികളിലൂടെ ഉദ്പാദിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. ഏതാണ്ട് 91,59,399 ഉപയോക്താക്കൾ നിലവിലുണ്ട്.<ref>[http://www.studymode.com/essays/History-Of-Electricity-In-Kerala-342203.html History of Electricity in Kerala - [[ഡി._ഷൈന|ഡോ. ഡി. ഷൈന]]]</ref> സംസ്ഥാനത്തെ വൈദ്യുതിയുടെ ചരിത്രത്തിന് ഏകദേശം ഒരു നൂറ്റാണ്ട് പഴക്കമുണ്ട്. ഈ ദിശയിലുള്ള ആദ്യ ശ്രമം സ്വകാര്യ സംരംഭമായിരുന്നു. മൂന്നാറിലെ കണ്ണൻ ദേവൻ ഹിൽ പ്രൊഡ്യൂസ് കമ്പനി എന്ന ബ്രിട്ടീഷ് കമ്പനിയാണ് സംസ്ഥാനത്ത് ആദ്യമായി വൈദ്യുതി കൊണ്ടുവന്നത്. 1906-ൽ പെരിയാറിന്റെ ഒരു പോഷകനദിയുടെ വലത് കരയിലാണ് സംസ്ഥാനത്തെ ആദ്യത്തെ ഉൽ‌പാദന കേന്ദ്രം സ്ഥാപിച്ചത്.<ref name=":0" /> ഇത് ഒരു ജലവൈദ്യുത പദ്ധതിയായിരുന്നു, മുതിരപ്പുഴ എന്ന പോഷകനദി സംസ്ഥാനത്തെ നിരവധി ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികൾക്ക് ഇപ്പോഴും കേന്ദ്രമായി തുടരുന്നു. 1929 നും 1941 നും ഇടയിൽ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ പല ഭാഗങ്ങളിലും താപവൈദ്യുത നിലയങ്ങൾ വഴി പ്രാദേശിക ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നതിനുള്ള വൈദ്യുതി ഉൽ‌പാദനത്തിനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ പുരോഗമിക്കുകയായിരുന്നു. തെരുവ്, ഗാർഹിക വിളക്കുകൾ, സർക്കാർ ഓഫീസുകളിലെ ലൈറ്റുകൾക്കും ഫാനുകൾക്കും വൈദ്യുതി വിതരണം ചെയ്ത തിരുവനന്തപുരം വൈദ്യുതി വിതരണം അത്തരം ശ്രമങ്ങളിൽ ആദ്യത്തേതായിരുന്നു.<ref name=":0" />1927-ൽ, വാണിജ്യ ലൈനുകളിൽ വൈദ്യുതി ഉൽ‌പാദിപ്പിക്കുന്നതിനായി തിരുവനന്തപുരത്ത് സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിൽ ഒരു താപവൈദ്യുത നിലയം സ്ഥാപിച്ചു. 65 kW വീതം ശേഷിയുള്ള മൂന്ന് ഓയിൽ എഞ്ചിൻ ജനറേറ്ററുകൾ സ്ഥാപിക്കുകയും 1929 ൽ വാണിജ്യ ഉൽപ്പാദനം ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു. തിരുവനന്തപുരത്തെ തമ്പാനൂരിലാണ് ഈ സ്റ്റേഷൻ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. സംസ്ഥാന പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പിന് കീഴിലുള്ള ഒരു ഇലക്ട്രിക്കൽ വിഭാഗത്തെ പദ്ധതിയുടെ നടത്തിപ്പ് ചുമതലപ്പെടുത്തി. അടുത്ത പ്രധാന വികസനം 1932 ൽ ശ്രീ ചിത്തിരതിരുനാൾ മഹാരാജാവും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ദിവാൻ സർ സി ​​പി രാമസ്വാമി അയ്യരും വൈദ്യുതിക്കായി ഒരു പ്രത്യേക വകുപ്പ് രൂപീകരിച്ചതാണ്. വൈദ്യുതി വകുപ്പിന്റെ രൂപീകരണം ഈ മേഖലയിലെ ശ്രദ്ധേയമായ വികസനങ്ങൾക്ക് വഴിയൊരുക്കി. 1934 ൽ കൊല്ലം, കോട്ടയം, നാഗർകോവിൽ (ഇപ്പോൾ തമിഴ്‌നാട്ടിൽ) എന്നിവിടങ്ങളിൽ താപ ഉൽപ്പാദന കേന്ദ്രങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചു. അപ്പോഴേക്കും, ജലവൈദ്യുത ഉൽപാദനത്തിന്റെ സാധ്യതകൾ സാങ്കേതിക വിദഗ്ധരുടെയും അധികാരികളുടെയും ശ്രദ്ധ ആകർഷിച്ചു. വാണിജ്യാടിസ്ഥാനത്തിൽ ഉൽപ്പാദനത്തിനുള്ള ആദ്യ ശ്രമം 1935-36 ൽ കൊച്ചി സർക്കാർ എറണാകുളം, തൃശൂർ പട്ടണങ്ങളുടെയും പ്രാന്തപ്രദേശങ്ങളുടെയും വൈദ്യുതീകരണത്തിനായി കൊച്ചി സ്റ്റേറ്റ് പവർ ആൻഡ് ലൈറ്റ് കോർപ്പറേഷന് ലൈസൻസ് നൽകിയപ്പോഴാണ് നടത്തിയത്.<ref name=":0">{{Cite journal |last=Mathew |first=E. T. |date=1977 |title=Power Development in Kerala |url=https://www.jstor.org/stable/3516684 |journal=Social Scientist |volume=6 |issue=2 |pages=52–63 |doi=10.2307/3516684 |issn=0970-0293|url-access=subscription }}</ref> മലകളുടെയും നദികളുടെയും നാടായ കേരളം ജലവൈദ്യുത ഉൽപാദനത്തിന് ഒരു ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ മേഖലയായി മാറി. ജലവൈദ്യുത ഉൽപാദനത്തിനുള്ള വിശാലമായ സാധ്യതകൾ ജലവൈദ്യുത ഉൽപാദനത്തിനായി സ്റ്റേഷനുകൾ സ്ഥാപിക്കുന്നതിനുള്ള നടപടികൾ സ്വീകരിക്കാൻ സംസ്ഥാന അധികാരികളെ പ്രേരിപ്പിച്ചു. ഈ സംരംഭങ്ങളിൽ ആദ്യത്തേത് പള്ളിവാസൽ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതിയായിരുന്നു, ഇതിന്റെ നിർമ്മാണം 1933 ൽ ആരംഭിച്ചു. പദ്ധതിയുടെ ആദ്യ ഘട്ടം 1940 ൽ കമ്മീഷൻ ചെയ്തു. അതിന്റെ ശേഷി 13.5 മെഗാവാട്ട് ആയിരുന്നു. അപ്പോഴേക്കും, സമാനമായ ഒരു വൈദ്യുത പ്രക്ഷേപണ ശൃംഖലയും ആലപ്പുഴ, മാവേലിക്കര, കോതമംഗലം, കുണ്ടറ, കളമശ്ശേരി, വിയ്യൂർ, ആലുവ, തിരുവനന്തപുരം എന്നിവിടങ്ങളിൽ 66 കെവി സബ്സ്റ്റേഷനുകൾ സ്ഥാപിച്ചിരുന്നു. ഇവയും 1940 ഏപ്രിൽ, മെയ് മാസങ്ങളിൽ കമ്മീഷൻ ചെയ്തു. 1940 ൽ പള്ളിവാസൽ പദ്ധതി കമ്മീഷൻ ചെയ്തതോടെ കണ്ണൻ ദേവൻ ഹിൽസ് പ്രൊഡ്യൂസ് കമ്പനി അതിന്റെ പ്ലാന്റ് അടച്ചുപൂട്ടി. തിരുവിതാംകൂറിലെ പള്ളിവാസൽ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതിയിൽ നിന്നുള്ള വിതരണം 1942-ൽ ആരംഭിച്ചു, 1945-46 ആയപ്പോഴേക്കും എറണാകുളത്തിന്റെയും മട്ടാഞ്ചേരിയുടെയും മുഴുവൻ ആവശ്യങ്ങളും ഈ സ്രോതസ്സിൽ നിന്നാണ് നിറവേറ്റിയത്.<ref name=":0" /> 1957 മാർച്ച് 31-ന് പുതുതായി രൂപീകരിച്ച കേരള സർക്കാരിന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം കേരള സംസ്ഥാന വൈദ്യുതി ബോർഡ് പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചു.<ref>[http://www.studymode.com/essays/History-Of-Electricity-In-Kerala-342203.html History of Electricity in Kerala, Dr. D. Shina]</ref>ചെയർമാൻ കെ പി ശ്രീധര കൈമൾ അധ്യക്ഷനായ 5 അംഗങ്ങളുള്ള ആദ്യ ഭരണസമിതിയായിരുന്നു ഇത്. തിരു-കൊച്ചി സംസ്ഥാനത്തെ മുൻ വൈദ്യുതി വകുപ്പിലെ ജീവനക്കാരെ കെ എസ് ഇ ബിയിലേക്ക് മാറ്റി. 1958-ൽ സ്ഥാപിതമായ സമയത്ത്, കെ എസ് ഇ ബിയുടെ സ്ഥാപിത ശേഷി 109.5 മെഗാവാട്ട് ആയിരുന്നു, മൊത്തം വാർഷിക ആന്തരിക ഉത്പാദനം 441.35 ദശലക്ഷം യൂണിറ്റായിരുന്നു. വർഷങ്ങളായി, ആവശ്യം വർദ്ധിച്ചതോടെ, ബോർഡ് അയൽ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്നും സ്വകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ നിന്നും വൈദ്യുതി ഇറക്കുമതി ചെയ്തു. 2003 ലെ കേന്ദ്ര വൈദ്യുതി നിയമം അനുസരിച്ച്, 2014 ൽ കെ‌എസ്‌ഇബിയെ കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഇലക്ട്രിസിറ്റി ബോർഡ് ലിമിറ്റഡ് ആയി മാറ്റി. യഥാർത്ഥ കെ‌എസ്‌ഇബി പിരിച്ചുവിടുകയും അതിന്റെ ആസ്തികളും ബാധ്യതകളും ആദ്യം സർക്കാരിലേക്ക് മാറ്റുകയും പിന്നീട് പുതുതായി രൂപീകരിച്ച കമ്പനിയായ കെ‌എസ്‌ഇബി ലിമിറ്റഡിലേക്ക് മാറ്റുകയും ചെയ്തു. 2015 ൽ, കെ‌എസ്‌ഇബി അതിന്റെ ആദ്യത്തെ സോളാർ പവർ പ്ലാന്റ് കമ്മീഷൻ ചെയ്തു, ഗ്രിഡ് കണക്റ്റഡ് സോളാർ ഉൽ‌പാദനത്തിലേക്കുള്ള ഔപചാരിക പ്രവേശനത്തിന്റെ തുടക്കം കുറിച്ചു.<ref>https://www.business-standard.com/article/pti-stories/kerala-state-electricity-board-launches-its-1st-solar-plant-115082000752_1.html</ref>2016 ൽ, വലിയ ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് തുറന്ന പ്രവേശനം ഏർപ്പെടുത്തിയത് നിരവധി വ്യാവസായിക ഉപയോക്താക്കൾ ഇതര വിതരണക്കാരിലേക്ക് മാറിയതിനാൽ യൂട്ടിലിറ്റിയുടെ വരുമാനത്തിൽ ഗണ്യമായ കുറവുണ്ടാക്കി.<ref>https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2016/Oct/07/open-access-turns-out-to-be-a-shocker-to-kseb-1525823.html</ref> അതേ വർഷം, സംസ്ഥാനത്ത് അപൂർവമായ ഒരു മിച്ച വൈദ്യുതി സാഹചര്യം രേഖപ്പെടുത്തി, അധിക വൈദ്യുതി മറ്റ് സംസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് വിൽക്കുന്നതിനുള്ള ഓപ്ഷനുകൾ പര്യവേക്ഷണം ചെയ്യാൻ കെ‌എസ്‌ഇബിയെ പ്രേരിപ്പിച്ചു.<ref>{{cite news |title=Surplus power shocks Kerala State Electricity Board |url=https://www.deccanchronicle.com/nation/current-affairs/310116/surplus-power-shocks-kerala-state-electricity-board.html |work=Deccan Chronicle |publisher=Deccan Chronicle Holdings Ltd. |date=31 January 2016 |access-date=5 February 2026}}</ref> പുനരുപയോഗ ഊർജ്ജത്തിലേക്കുള്ള വിശാലമായ പരിവർത്തനത്തിന്റെ ഭാഗമായി മേൽക്കൂരയും ചെറുകിട സൗരോർജ്ജ ഇൻസ്റ്റാളേഷനുകളും പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് കെ‌എസ്‌ഇബി 2016 ൽ സൗരോർജ്ജ സംരംഭങ്ങൾ വികസിപ്പിച്ചു.<ref>{{cite news |title=Kerala State Electricity Board switches to ‘sun power’ |url=https://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/2016/Feb/29/kerala-state-electricity-board-switches-to-%E2%80%98sun-power%E2%80%99-898006.html |work=The New Indian Express |publisher=Express Publications (Madurai) Ltd. |date=29 February 2016 |access-date=5 February 2026}}</ref>2017-ൽ, അമിതമായ ജോലിഭാരവും തുടർച്ചയായ ഡ്യൂട്ടി സമയവും ആരോപിച്ച് കെ‌എസ്‌ഇ‌ബി ജീവനക്കാർ പണിമുടക്കി, ഇത് സ്ഥാപനത്തിനുള്ളിലെ ആന്തരിക തൊഴിൽ-മാനേജ്‌മെന്റ് പിരിമുറുക്കങ്ങൾ ഉയർത്തിക്കാട്ടി.<ref>https://www.thenewsminute.com/kerala/forced-work-day-and-night-kerala-electricity-board-workers-go-strike-70837</ref>അതേ വർഷം, കെ‌എസ്‌ഇ‌ബി അതിന്റെ പ്രവർത്തന യൂണിറ്റുകളിലുടനീളം ഉത്തരവാദിത്തവും സേവന വിതരണവും മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിന് ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള ഒരു പ്രകടന വിലയിരുത്തൽ സംവിധാനം അവതരിപ്പിച്ചു.<ref>https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/kseb-introduces-performance-appraisal/articleshow/59224571.cms</ref> 2018-ൽ, വൈദ്യുതി മേഖലയിലെ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന മത്സരവും ഉപഭോഗ രീതികളും മൂലം ബിസിനസ്സ് നഷ്ടവും വരുമാന നഷ്ടവും ഉണ്ടാകുമെന്ന ആശങ്കകൾ യൂട്ടിലിറ്റി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു.<ref>https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/kerala-state-electricity-board-limited-staring-at-business-attrition-and-revenue-loss/articleshow/63725548.cms</ref>ആ വർഷം അവസാനം, തമിഴ്‌നാട്ടിൽ ഗജ ചുഴലിക്കാറ്റ് മൂലമുണ്ടായ വ്യാപകമായ നാശനഷ്ടങ്ങളെത്തുടർന്ന്, ബാധിത ജില്ലകളിലെ വൈദ്യുതി അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നതിനായി കെ‌എസ്‌ഇ‌ബി എഞ്ചിനീയർമാരുടെയും ലൈൻ വർക്കർമാരുടെയും 400 അംഗ സംഘത്തെ വിന്യസിച്ചു.<ref>https://www.theindianwire.com/news/kerala-turns-help-tn-kseb-employees-help-restore-power-gaja-hit-regions-83011/</ref><ref>https://www.thenewsminute.com/news/400-strong-kerala-electricity-board-team-helps-restore-power-gaja-hit-regions-tn-92079</ref> 2022-ൽ, ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഫ്ലോട്ടിംഗ് സോളാർ പവർ പ്ലാന്റ് എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ഒന്ന് കേരളം കമ്മീഷൻ ചെയ്തു. ഇത് സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ഗ്രിഡിലേക്ക് ഗണ്യമായ പുനരുപയോഗ ശേഷി വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും സംസ്ഥാനം നൂതന സൗരോർജ്ജ സാങ്കേതികവിദ്യകൾ സ്വീകരിക്കുന്നുവെന്ന് തെളിയിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>https://www.wirecable.in/indias-largest-floating-solar-power-plant-opens-in-kerala/</ref> വേനൽക്കാലത്തെ ആവശ്യകത കൂടുതൽ കാര്യക്ഷമമായി നിറവേറ്റുന്നതിനും ഹ്രസ്വകാല വിപണി വാങ്ങലുകളെ ആശ്രയിക്കുന്നത് കുറയ്ക്കുന്നതിനും ആയി 2023-ൽ, പഞ്ചാബിലെയും ഉത്തർപ്രദേശിലെയും യൂട്ടിലിറ്റികളുമായി വൈദ്യുതി സ്വാപ്പ് ക്രമീകരണങ്ങൾ കെ‌എസ്‌ഇ‌ബി അന്വേഷിക്കാൻ തുടങ്ങി. <ref>{{cite news |title=KSEB explores swap deals with Punjab, Uttar Pradesh power corporations to meet summer demand |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/kseb-explores-swap-deals-with-punjab-uttar-pradesh-power-corporations-to-meet-summer-demand/article69265778.ece |work=The Hindu |publisher=The Hindu Group |date=23 May 2024 |access-date=5 February 2026}}</ref> ഗ്രിഡിലേക്ക് പുനരുപയോഗ ഊർജ്ജം സംയോജിപ്പിക്കുന്നതിലെ പുരോഗതിക്ക് കേരളവും ദേശീയ ശ്രദ്ധ നേടി, വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന സൗരോർജ്ജ, കാറ്റാടി ഉൽപാദനം ഉൾക്കൊള്ളുന്നതിനായി കെ‌എസ്‌ഇ‌ബി വിപുലമായ പ്രവചനം, ഷെഡ്യൂളിംഗ്, ഗ്രിഡ്-ബാലൻസിങ് സംവിധാനങ്ങൾ നടപ്പിലാക്കി.<ref>{{cite news |title=Kerala shows the way in integrating RE in grid |url=https://www.thehindubusinessline.com/news/national/kerala-shows-the-way-in-integrating-re-in-grid/article70564697.ece |work=The Hindu Business Line |publisher=Kasturi & Sons Ltd. |date=2 February 2026 |access-date=5 February 2026}}</ref> 2024-ൽ, കെ.എസ്.ഇ.ബി രണ്ട് പുതിയ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികൾ കമ്മീഷൻ ചെയ്തു. കേരളത്തിന്റെ വൈദ്യുതി സംവിധാനത്തിൽ 100 ​​മെഗാവാട്ട് കൂടി കൂട്ടിച്ചേർക്കുകയും സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ജലവൈദ്യുത ഉൽപ്പാദന പോർട്ട്‌ഫോളിയോ വികസിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. <ref name="generation kseb" />2025-ൽ, കെ.എസ്.ഇ.ബി ജീവനക്കാർ വേതന പരിഷ്കരണം, ക്ഷാമബത്ത, പെൻഷൻ സംബന്ധമായ പ്രശ്നങ്ങൾ എന്നിവയിൽ സംസ്ഥാനവ്യാപകമായി പ്രതിഷേധങ്ങൾ നടത്തി, ഇത് സ്ഥാപനത്തിനുള്ളിൽ നിലവിലുള്ള തൊഴിൽ ആശങ്കകളെ പ്രതിഫലിപ്പിച്ചു.<ref>{{cite news |title=KSEB employees protest wage, DA, pension issues |url=https://www.deshabhimani.com/deshabhimani-english-/labour-12111/kseb-employees-protest-wage-da-pension-issues-2025-70299 |work=Deshabhimani |publisher=CPIM Kerala State Committee |date=29 January 2025 |access-date=5 February 2026}}</ref> അതേ വർഷം, തൃശൂർ ജില്ലയിലെ ചില ഭാഗങ്ങളിൽ കർഷകർ നെൽകൃഷിയെ ബാധിക്കുന്ന ജലക്ഷാമത്തെക്കുറിച്ച് ആശങ്കകൾ ഉന്നയിച്ചു. കെ.എസ്.ഇ.ബിയുടെ റിസർവോയർ മാനേജ്‌മെന്റ് രീതികൾ പ്രതിസന്ധിക്ക് കാരണമായെന്ന് ആരോപിച്ചു. <ref>{{cite news |title=Water crisis threatens paddy fields in various panchayats in Thrissur; farmers warn of mass protests against KSEB |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/water-crisis-threatens-paddy-fields-in-various-panchayats-in-thrissur-farmers-warn-of-mass-protests-against-kseb/article70592426.ece |work=The Hindu |publisher=The Hindu Group |date=3 February 2026 |access-date=5 February 2026}}</ref> == സംഘടനാ ഘടന == 1948 ലെ വൈദ്യുതി (വിതരണ) നിയമപ്രകാരം, 1957 മാർച്ച് 7 ലെ ഉത്തരവ് പ്രകാരം, കേരള സർക്കാർ രൂപീകരിച്ച കേരള സംസ്ഥാന വൈദ്യുതി ബോർഡ്, വൈദ്യുതി ഉത്പാദനം, പ്രസരണം, വിതരണം എന്നീ മേഖലകളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. കേരളത്തിലെ എല്ലാ വിഭാഗം ഉപഭോക്താക്കൾക്കും താങ്ങാവുന്ന വിലയിൽ ഗുണനിലവാരമുള്ള വൈദ്യുതി നൽകാൻ <ref>{{cite report |title=Report of the Comptroller and Auditor General of India on Public Sector Undertakings for the year ended March 2021 (Chapter I) |url=https://cag.gov.in/uploads/download_audit_report/2022/04-Chapter-I-063982c692142f5.70706305.pdf |publisher=Comptroller and Auditor General of India |date=2022 |access-date=5 February 2026}}</ref>പരിശ്രമിക്കുന്നു. [19]. ഉത്തരവ് നമ്പർ 1957-ന് ഉച്ചകഴിഞ്ഞ് കേരള സംസ്ഥാന വൈദ്യുതി ബോർഡ് പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചു. 1957 മാർച്ച് 7-ന് കേരള സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെ EL1-6475/56/PW. ഇതിൽ 5 അംഗങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു, കെ. പി. ശ്രീധരൻ നായർ ചെയർമാനായിരുന്നു. മുൻ വൈദ്യുതി വകുപ്പിലെ എല്ലാ ജീവനക്കാരെയും ബോർഡിലേക്ക് മാറ്റി. ചെയർമാനും അംഗങ്ങളും അടങ്ങുന്ന 'ബോർഡ്' സുപ്രീം ഗവേണിംഗ് ബോഡിയാണ്. 1958 ഫെബ്രുവരി 21-ന് EL3-9345 എന്ന വിജ്ഞാപനത്തിലൂടെ സംസ്ഥാന സർക്കാർ വൈദ്യുതി കൺസൾട്ടേറ്റീവ് കൗൺസിൽ രൂപീകരിച്ചു. വൈദ്യുതി വിതരണ നിയമത്തിലെ സെക്ഷൻ 16 പ്രകാരം കൗൺസിൽ ഒരു കൺസൾട്ടേറ്റീവ് ബോഡിയായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു, കൂടാതെ ബോർഡ് വാർഷിക സാമ്പത്തിക പ്രസ്താവനയും അനുബന്ധ പ്രസ്താവനകളും ഉണ്ടെങ്കിൽ അവ സംസ്ഥാന സർക്കാരിന് മുന്നിൽ സമർപ്പിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ചെയർമാനും ഏഴ് അംഗങ്ങളും അടങ്ങുന്ന 'ബോർഡ്' സുപ്രീം ഗവേണിംഗ് ബോഡിയാണ്. കെഎസ്ഇ ബോർഡിനെ ലാഭ കേന്ദ്രങ്ങളാക്കി പുനഃക്രമീകരിക്കുന്നതിനുള്ള ഉത്തരവുകൾ കേരള സർക്കാരും കെഎസ്ഇ ബോർഡും 2002 ഏപ്രിലിൽ പുറപ്പെടുവിച്ചു. അംഗങ്ങൾ ലാഭ കേന്ദ്രങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകുന്നു. ബോർഡിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിക്കാനും നിയന്ത്രിക്കാനും ഒരു കോർപ്പറേറ്റ് ഓഫീസ് ഉണ്ട്. == ഡയറക്ടർ ബോർഡ് == ==ഉത്‌പാദനം== [[File:Power house trivandrum 02.JPG|thumb|200px|തിരുവനന്തപുരത്തെ [[പവർ ഹൗസ്]] കെട്ടിടം]] 2012 മാർച്ച് 31ലെ കണക്കു പ്രകാരം 2874.79 മെഗാവാട്ട്‌ ആണ് കെ.എസ്.ഇ.ബി.യുടെ മൊത്തം സ്ഥാപിതശേഷി. എന്നാൽ ഇതിൽ സംഭരണാവശ്യത്തിനുള്ള (captive) ചെറുകിട നിലയങ്ങളും അന്യസംസ്ഥാനങ്ങളിൽ കെ.എസ്.ഇ.ബി.യ്ക്കു് അവകാശപ്പെട്ട പദ്ധതിവിഹിതങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു. <ref>{{Citeweb|url= http://www.kseb.in/index.php?option=com_content&view=article&id=68&Itemid=713&lang=en|title= Power Projects in Kerala-|website= www.kseb.in|access-date= 2018-11-10|archive-date= 2018-02-03|archive-url= https://web.archive.org/web/20180203055300/http://kseb.in/index.php?option=com_content&view=article&id=68&Itemid=713&lang=en|url-status= dead}}</ref> നിലവിൽ എട്ടു ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികൾ നിർമ്മാണത്തിലും 37 ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികൾ പ്ലാൻ ചെയ്തിട്ടുമുണ്ട്. കേരളത്തിൽ മൊത്തം 55 ജലസംഭരണികൾ ഉള്ളതിൽ 37 ജലസംഭരണികൾ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതിക്കു വേണ്ടി ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്നു. ഇതിൽ 33 അണക്കെട്ടുകൾ KSEB യുടെ നിയന്ത്രണത്തിൽ ഉള്ളവയാണ്. <ref>{{Cite web|url=http://www.india-wris.nrsc.gov.in/wrpinfo/index.php?title=Dams_in_Kerala|title=കേരളത്തിലെ അണക്കെട്ടുകൾ|website=www.india-wris.nrsc.gov.in|language=en|access-date=2018-08-28|archive-date=2018-08-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20180829003128/http://www.india-wris.nrsc.gov.in/wrpinfo/index.php?title=Dams_in_Kerala|url-status=dead}}</ref><ref>{{Citeweb|url= https://www.expert-eyes.org/dams.html |title= KSEB DAMS -|website= www.expert-eyes.org }}</ref> {| class="wikitable" !ക്രമനമ്പർ !പദ്ധതികൾ !ജനറേറ്റർ !സ്ഥാപിതശേഷി !വാർഷിക ഉത്‌പാദനം |- |1 |പ്രധാന ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികൾ-16 |49 ജനറേറ്റർ |'''1,954.75 മെഗാവാട്ട്''' |'''6,854.27 MU''' |- |2 |ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികൾ- 20 |47 ജനറേറ്റർ |'''104 മെഗാവാട്ട്''' |'''340.43 MU''' |- |3 |മൊത്തം |96 ജനറേറ്റർ |'''2,058.75 മെഗാവാട്ട്''' |'''7,194.7 MU''' |} === പ്രധാന ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികൾ(1954.75 മെഗാവാട്ട്) === <ref>{{Cite web|url=http://india-wris.nrsc.gov.in/wrpinfo/index.php?title=Powerhouses_in_Kerala|title=Powerhouses in Kerala -|website=india-wris.nrsc.gov.in|language=en|access-date=2018-09-30}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=http://india-wris.nrsc.gov.in/wrpinfo/index.php?title=Hydro_Electric_Projects_in_Kerala|title=Hydro Electric Projects in Kerala -|website=india-wris.nrsc.gov.in|language=en|access-date=2018-09-30}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> **[[മൂലമറ്റം പവർ ഹൗസ്|ഇടുക്കി]] (780 മെഗാവാട്ട്) **[[ശബരിഗിരി ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|ശബരിഗിരി]] (340 മെഗാവാട്ട്) **[[ഇടമലയാർ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|ഇടമലയാർ]] (75 മെഗാവാട്ട്) **[[ഷോളയാർ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|ഷോളയാർ]] (54 മെഗാവാട്ട്) **[[പള്ളിവാസൽ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|പള്ളിവാസൽ]] (37.5 മെഗാവാട്ട്) **[[കുറ്റ്യാടി ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|കുറ്റ്യാടി]] (225 മെഗാവാട്ട്) **[[പന്നിയാർ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|പന്നിയാർ]] (32.4 മെഗാവാട്ട്) **[[നേര്യമംഗലം ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|നേര്യമംഗലം]] (77.65 മെഗാവാട്ട്) **[[ലോവർ പെരിയാർ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|ലോവർ പെരിയാർ]] (180 മെഗാവാട്ട്) **[[പെരിങ്ങൽകുത്ത് ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|പൊരിങ്ങൽക്കുത്ത്]] (52 മെഗാവാട്ട്) **[[ചെങ്കുളം ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|ചെങ്കുളം]] (51.2 മെഗാവാട്ട്) **[[കക്കാട് ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|കക്കാട്]] (50 മെഗാവാട്ട്) === ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികൾ(104 മെഗാവാട്ട്) === <ref>{{Citeweb|url= http://www.kseb.in/index.php?option=com_content&view=article&id=74&Itemid=729&lang=en|title= Small Hydro Electric Projects in Kerala-|website= www.kseb.in|access-date= 2018-11-20|archive-date= 2018-02-03|archive-url= https://web.archive.org/web/20180203052124/http://kseb.in/index.php?option=com_content&view=article&id=74&Itemid=729&lang=en|url-status= dead}}</ref> **[[പേപ്പാറ ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|പേപ്പാറ]] (3 മെഗാവാട്ട്) **[[കല്ലട ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|കല്ലട]] (15 മെഗാവാട്ട്) **[[മാട്ടുപ്പെട്ടി ചെറുകിട ജലവൈദ്യുതപദ്ധതി|മാട്ടുപ്പെട്ടി]] (2 മെഗാവാട്ട്) **[[മലങ്കര ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|മലങ്കര]] (10.5 മെഗാവാട്ട്) **[[ചിമ്മിനി ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|ചിമ്മിനി]] (2.5 മെഗാവാട്ട്) **[[പീച്ചി ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|പീച്ചി]] (1.25 മെഗാവാട്ട്) **[[മലമ്പുഴ ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|മലമ്പുഴ]] (2.5 മെഗാവാട്ട്) **[[കുറ്റ്യാടി ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|കുറ്റ്യാടി ടെയിൽ റേയ്സ്]] (3.75 മെഗാവാട്ട്) **[[കുറ്റ്യാടി ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|കക്കയം(കുറ്റ്യാടി)]] (3 മെഗാവാട്ട്) **[[ലോവർ മീൻമുട്ടി ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|ലോവർ മീൻമുട്ടി]], നെടുമങ്ങാട് (3.5 മെഗാവാട്ട്) **[[റാന്നി പെരുനാട് ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|റാന്നി പെരുനാട്]] (4 മെഗാവാട്ട്) **[[പെരുന്തേനരുവി ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|പെരുംതേനരുവി]] 1, പത്തനംതിട്ട (6 മെഗാവാട്ട്) **[[വെള്ളത്തൂവൽ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|വെള്ളത്തൂവൽ]],ഇടുക്കി (3.6 മെഗാവാട്ട്) **[[ആഢ്യൻപാറ ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|ആഢ്യൻപാറ]], നിലമ്പൂർ (3.5 മെഗാവാട്ട്) **[[ചെമ്പുകടവ് - 1 ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|ചെമ്പുകടവ് - 1]], താമരശ്ശേരി (2.7 മെഗാവാട്ട്) **[[ചെമ്പുകടവ് - 2 ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|ചെമ്പുകടവ് - 2]], താമരശ്ശേരി (3.75 മെഗാവാട്ട്) **[[ഉറുമി - 1 ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|ഉറുമി -1]], കൂടരഞ്ഞി (3.75 മെഗാവാട്ട്) **[[ഉറുമി - 2 ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|ഉറുമി -2]] കൂടരഞ്ഞി (2.4 മെഗാവാട്ട്) **[[പൂഴിത്തോട് ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|പൂഴിത്തോട്]], വടകര (4.8 മെഗാവാട്ട്) **[[വിലങ്ങാട് ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|വിലങ്ങാട്]], വടകര (7.5 മെഗാവാട്ട്) **[[ബാരാപ്പോൾ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|ബാരാപ്പോൾ]], കണ്ണൂർ (15 മെഗാവാട്ട്) === സംഭരണാവശ്യത്തിനുള്ള ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികൾ(33.16 മെഗാവാട്ട്) === **[[മണിയാർ ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|മണിയാർ]],പത്തനംതിട്ട (12 മെഗാവാട്ട്)-Carborandum Universal Ltd. **[[കുത്തുങ്കൽ ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|കുത്തുങ്കൽ]], ഇടുക്കി (21 മെഗാവാട്ട്)-INDSIL  കമ്പനി കോയമ്പത്തൂർ **[[മാങ്കുളം ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|മാങ്കുളം]], ഇടുക്കി (0.11 മെഗാവാട്ട്)-[[മാങ്കുളം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] **[[കല്ലാർ ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|കല്ലാർ]], ഇടുക്കി (0.05 മെഗാവാട്ട്)-ഇടുക്കി ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത് === സ്വതന്ത്ര ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികൾ(25 മെഗാവാട്ട്)-IPP === **[[ഉള്ളുങ്കൽ ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|ഉള്ളുങ്കൽ]], ഇടുക്കി (7 മെഗാവാട്ട്)- Energy Development Company Limited (EDCL) **[[കരിക്കയം ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|കരിക്കയം]],ഇടുക്കി (10.5 മെഗാവാട്ട്)-Energy Development Company Limited (EDCL) **[[ഇരുട്ടുകാനം ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|ഇരുട്ടുകാനം]],ഇടുക്കി (4.5 മെഗാവാട്ട്)-Viyyat Power Pvt. Ltd. **[[മീൻവല്ലം ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|മീൻവല്ലം]], പാലക്കാട് (3 മെഗാവാട്ട്) -Palakkad Small Hydro Company Ltd === താപ വൈദ്യുത നിലയങ്ങൾ (234.6മെഗാവാട്ട്) === **[[ബ്രഹ്മപുരം ഡീസൽ വൈദ്യുത നിലയം]] (106.6മെഗാവാട്ട്) **[[കോഴിക്കോട് ഡീസൽ വൈദ്യുത നിലയം]] (128മെഗാവാട്ട്) === സ്വതന്ത്ര താപ വൈദ്യുത നിലയങ്ങൾ (538.91 മെഗാവാട്ട്) === **[[കായംകുളം താപനിലയം]] (359.98 മെഗാവാട്ട്) **റിലയൻസ് ഗ്രൂപ്പ് -ബോംബെ സബർബൻ ഇലക്ട്രിസിറ്റി സപ്ലൈ BSES (ആലുവ) (157 മെഗാവാട്ട്) **കാസർഗോഡ് പവർ കോർപറേഷൻ ( KPCL)-ഡീസൽ വൈദ്യുത നിലയം (21.93 മെഗാവാട്ട്) === സ്വകാര്യ താപ വൈദ്യുത നിലയങ്ങൾ (22.2 മെഗാവാട്ട്) === **MP STEEL CO. കഞ്ചിക്കോട് (10 മെഗാവാട്ട്) **ശ്രീശക്തി പേപ്പർ മിൽസ്, എറണാകുളം- ബയോമാസ്സ്‌ (2.2 മെഗാവാട്ട്) **ഫിലിപ്സ് കാർബൺ ബ്ലാക്ക്, കൊച്ചി (10 മെഗാവാട്ട്) === നോൺ കൺവെൻഷണൽ എനർജി (34.875 മെഗാവാട്ട്) === **കഞ്ചിക്കോട് വിൻഡ് ഫാം (2.025 മെഗാവാട്ട്) **അഗളി വിൻഡ് ഫാം (18.6 മെഗാവാട്ട്) **രാമക്കൽമേട്‌ വിൻഡ് ഫാം (14.25 മെഗാവാട്ട്) === സോളാർ പ്ലാന്റുകൾ (118 മെഗാവാട്ട്) <ref>{{Citeweb|url= http://www.kseb.in/index.php?option=com_content&view=article&id=34:renewable-energy&catid=2:about-kseb&Itemid=574&lang=en|title= Renewable Energy-|website= www.kseb.in|access-date= 2018-11-10|archive-date= 2019-07-22|archive-url= https://web.archive.org/web/20190722122742/http://www.kseb.in/index.php?option=com_content&view=article&id=34:renewable-energy&catid=2:about-kseb&Itemid=574&lang=en|url-status= dead}}</ref> === **കഞ്ചിക്കോട് സോളാർ പ്ലാന്റ് ( 1 മെഗാവാട്ട്) **പൊരിങ്ങൽകുത്ത് സോളാർ പ്ലാന്റ് (0.05 മെഗാവാട്ട്) **അഗളി(ചാളയൂർ) സോളാർ പ്ലാന്റ് (0.05 മെഗാവാട്ട്) **CIAL([[നെടുമ്പാശ്ശേരി വിമാനത്താവളം]] )-(30 മെഗാവാട്ട്) **IREDA (ഇന്ത്യൻ റിന്യൂവബിൾ എനർജി)-(50 മെഗാവാട്ട്) **[[അനെർട്ട്|ANERT]] KERALA (2 മെഗാവാട്ട്) **ഹിൻഡാൽകോ ഇൻഡസ്ട്രീസ് (1 മെഗാവാട്ട്) **ബാണാസുര സാഗർ ഫ്‌ളോട്ടിങ് പാനൽ **കൊല്ലംകോട് (1 മെഗാവാട്ട്) **എടയാർ (1.25 മെഗാവാട്ട്) **[[ബാരാപ്പോൾ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|ബാരാപ്പോൾ]] (4 മെഗാവാട്ട്) **പേഴയ്‌ക്കാപ്പള്ളി (1.25 മെഗാവാട്ട്) **പോത്തൻകോട് (2 മെഗാവാട്ട്) നിലവിൽ 27 ഓളം പദ്ധതികളിൽ നിന്നാണ് 118 മെഗാവാട്ട് ശേഷി സോളാർ വൈദ്യുതി ബോർഡിന് ലഭിക്കുന്നത്. വെസ്റ്റ് കല്ലട ഫ്ലോട്ടിങ് സോളാർ 50 MW, ബ്രഹ്മപുരം 6.5 MW, ഏറ്റുമാനൂർ 1 MW, നെന്മാറ 1.5 MW, അഗളി 1 MW, കഞ്ചിക്കോട് 2 MW അടക്കം 41 പദ്ധതികൾ നിർമ്മാണത്തിൽ ആണ്. ഇതുകൂടി പൂർത്തിയായാൽ 70 മെഗാവാട്ട് ശേഷി കൂടി ലഭിക്കും. ==='സൗര'പദ്ധതി=== കേരളാ സംസ്ഥാന വൈദ്യുതി ബോർഡ് സൗരോർജത്തിൽ നിന്നുള്ള വൈദ്യുതി നിലവിലുള്ള 110 മെഗാവാട്ടിൽ നിന്നും [[2021]] ഓടേ 1000 മെഗാവാട്ടായി ഉയർത്തുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ ആരംഭിക്കുന്ന പദ്ധതിയാണ് സൗര പദ്ധതി. വീടുകളുടെയും കെട്ടിടങ്ങളുടെ മുകളിലും, സ്കൂൾ, സർക്കാർ ഓഫീസുകൾ സ്വകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങൾ, ഷോപ്പിഗ് മാളുകൾ തുടങ്ങിയവയുടെ മുകളിലും [[സോളാർ പാനൽ|സോളാർ പാനലുകൾ]] സ്ഥാപിക്കും. കെ എസ് ഇ ബി യും അനർട്ടും സംയുക്തമായാണ് പദ്ധതി നടപ്പിലാക്കാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. ഇതിലൂടെ 500 മെഗാവാട്ട് ഉൽപാദിപ്പിക്കാനാവുമെന്നാണ് കരുതുന്നത്. === നിർമ്മാണത്തിൽ ഉള്ള ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികൾ(154 മെഗാവാട്ട്) === <ref>{{Citeweb|url= http://www.kseb.in/index.php?option=com_content&view=article&id=41&Itemid=529&lang=en|title= On going &Future Projects in Kerala-|website= www.kseb.in|access-date= 2018-11-17|archive-date= 2019-02-12|archive-url= https://web.archive.org/web/20190212011844/http://www.kseb.in/index.php?option=com_content&view=article&id=41&Itemid=529&lang=en|url-status= dead}}</ref> നിലവിൽ ആറു ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികൾ ആണ് നിർമ്മാണത്തിൽ ഉള്ളത്. {| class="wikitable" !ക്രമനമ്പർ !പദ്ധതിയുടെ പേർ !സ്ഥാപിതശേഷി !വാർഷിക ഉത്‌പാദനം |- |1 |[[പള്ളിവാസൽ ജലവൈദ്യുതപദ്ധതി|പള്ളിവാസൽ]] എക്സ്റ്റൻഷൻ |60 മെഗാവാട്ട് |153.9 MU |- |2 |[[ചെങ്കുളം ജലവൈദ്യുതപദ്ധതി|ചെങ്കുളം]] ഓഗ്മെന്റഷൻ |മെഗാവാട്ട് |85 MU |- |3 |തൊട്ടിയാർ,ഇടുക്കി |40 മെഗാവാട്ട് |99 MU |- |4 |പെരിങ്ങൽക്കുത്ത് |24 മെഗാവാട്ട് |45.02 MU |- |5 |[[ഭൂതത്താൻകെട്ട്]] |24 മെഗാവാട്ട് |83.5 MU |- |6 |ചാത്തങ്കോട്ടുനട 2 ,കോഴിക്കോട് |6 മെഗാവാട്ട് |14.76 MU |- | |മൊത്തം |'''154 മെഗാവാട്ട്''' |'''481.18 MU''' |} === ഭാവി ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികൾ (674.95 മെഗാവാട്ട്) === നിലവിൽ 37 ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികൾ പ്ലാൻ ചെയ്തിട്ടുള്ളത്. {| class="wikitable" !ക്രമനമ്പർ !പദ്ധതിയുടെ പേർ !സ്ഥാപിതശേഷി !വാർഷിക ഉത്‌പാദനം |- |1 |കല്ലാർ, തിരുവനന്തപുരം |4 മെഗാവാട്ട് |10.24 MU |- |2 |പാപ്പന്നൂർ, കൊല്ലം |3 മെഗാവാട്ട് |7.36 MU |- |3 |പെരുംതേനരുവി 2, പത്തനംതിട്ട |8 മെഗാവാട്ട് |22.63 MU |- |4 |മുണ്ടംമൊഴി, പത്തനംതിട്ട |4 മെഗാവാട്ട് |17.88 MU |- |5 |ചെല്ലി കല്ലാർ, പത്തനംതിട്ട |15 മെഗാവാട്ട് |35 MU |- |6 |അപ്പർ കല്ലാർ, ഇടുക്കി |2 മെഗാവാട്ട് |5.14 MU |- |7 |ദേവിയാർ, ഇടുക്കി |24 മെഗാവാട്ട് |25.94 MU |- |8 |അപ്പർ ചെങ്കുളം |24 മെഗാവാട്ട് |53.22 MU |- |9 |ലത്രം, ഇടുക്കി |3.5 മെഗാവാട്ട് |12.13 MU |- |10 |പീച്ചാട്, ഇടുക്കി |3 മെഗാവാട്ട് |7.74 MU |- |11 |വെസ്റ്റേൺ കല്ലാർ, ഇടുക്കി |5 മെഗാവാട്ട് |17.41 MU |- |12 |ചിന്നാർ, ഇടുക്കി |24 മെഗാവാട്ട് |82.90 MU |- |13 |തൊമ്മൻ കുത്ത്, ഇടുക്കി |3 മെഗാവാട്ട് |6.77 MU |- |14 |ലോവർ പെരിയാർ |10 മെഗാവാട്ട് |22.75 MU |- |15 |മേലോരം, ഇടുക്കി |3.6 മെഗാവാട്ട് |15.33 MU |- |16 |മാങ്കുളം, ഇടുക്കി |40 മെഗാവാട്ട് |82 MU |- |17 |അപ്പർ ചെങ്കുളം 2 |24 മെഗാവാട്ട് |26.5 MU |- |18 |പാമ്പാർ, ഇടുക്കി |40 മെഗാവാട്ട് |84.79 MU |- |19 |അപ്പർ ചാലിയാർ 1, ഇടുക്കി |133 മെഗാവാട്ട് |307 MU |- |20 |പള്ളിവാസൽ ഓഗ്മെന്റഷന് | |256.89 MU |- |21 |മർമല, കോട്ടയം |7 മെഗാവാട്ട് |17.21 MU |- |22 |അതിരപ്പിള്ളി |163 മെഗാവാട്ട് |233 MU |- |23 |കരിമ്പുഴ, പാലക്കാട് |4.5 മെഗാവാട്ട് |12.30 MU |- |24 |ലോവർ ചെമ്പുകാട്ടി, പാലക്കാട് |7 മെഗാവാട്ട് |16.36 MU |- |25 |വാളാന്തോട്, മലപ്പുറം |7.5 മെഗാവാട്ട് |14.75 MU |- |26 |വാളാന്തോട്(ലോവർ ), മലപ്പുറം |6 മെഗാവാട്ട് |14.04 MU |- |27 |വൈത്തിരി, വയനാട് |60 മെഗാവാട്ട് |167.29 MU |- |28 |[[പെരുവണ്ണാമുഴി അണക്കെട്ട്|പെരുവണ്ണാമൂഴി]] |6 മെഗാവാട്ട് |24.70 MU |- |29 |ചെമ്പുകടവ് 3 കോഴിക്കോട് |7.5 മെഗാവാട്ട് |17.715 MU |- |30 |ചെമ്പുകടവ് 4, കോഴിക്കോട് |1.35 മെഗാവാട്ട് |3.02 MU |- |31 |പൂവാരംതോട്, കോഴിക്കോട് |3 മെഗാവാട്ട് |5.88 MU |- |32 |ചാത്തങ്കോട്ടുനട 1, കോഴിക്കോട് |3.5 മെഗാവാട്ട് |7.82 MU |- |33 |ഒലിക്കൽ, കോഴിക്കോട് |5 മെഗാവാട്ട് |10.26 MU |- |34 |മറിപ്പുഴ, കോഴിക്കോട് |6 മെഗാവാട്ട് |15.31 MU |- |35 |[[പഴശ്ശി അണക്കെട്ട്|പഴശ്ശി]] |7.5 മെഗാവാട്ട് |25.8 MU |- |36 |കാഞ്ഞിരക്കൊല്ലി, കണ്ണൂർ |5 മെഗാവാട്ട് |11.18 MU |- |37 |മൂരികടവ്, കാസർഗോഡ് |2 മെഗാവാട്ട് |5.92 MU |- | |മൊത്തം |'''674.95 മെഗാവാട്ട്''' |'''1702.175 MU''' |- |} ==പ്രസരണം== ===അന്തർസംസ്ഥാന പ്രസരണപഥങ്ങൾ=== കെ. എസ്. ഇ. ബി.യുടെ ആന്തരികവൈദ്യുതശൃംഖല ദേശീയ വൈദ്യുതഗ്രിഡിന്റെ ദക്ഷിണമേഖലാപ്രസരണസംവിധാനവുമായി ഉടുമൽപേട്ട് - മടക്കത്തറ([[തൃശ്ശൂർ ജില്ല]]), തിരുനെൽവേലി - പള്ളിപ്പുറം ( [[തിരുവനന്തപുരം]] ) എന്നീ രണ്ട് 400 കിലോവോൾട്ട് പ്രസരണപഥങ്ങളിലൂടെ ബന്ധിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ടു്. അന്യസംസ്ഥാനങ്ങളുമായി ഊർജ്ജം കൈമാറുന്നതിനും നെറ്റ്‌വർക്ക് സ്ഥിരത ഉറപ്പാക്കാനും ഇതു സഹായിക്കുന്നു. ഇതു കൂടാതെ ഏതാനും 220 കിലോവോൾട്ട് സർക്യൂട്ടുകളും അയൽസംസ്ഥാനങ്ങളുമായി ബന്ധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ===സബ്സ്റ്റേഷനുകളുടെ എണ്ണം=== കെ.എസ്. ഇ. ബി.യുടെ കീഴിൽ പ്രസരണാവശ്യങ്ങൾക്കായി സ്ഥാപിച്ചിട്ടുള്ളതു് 400KV, 220 KV, 110 KV, 66KV, 33KV എന്നീ വൈദ്യുതതീവ്രതകളുള്ള സബ്സ്റ്റേഷനുകളാണു്. ഇവ കൂടാതെ, അതതുപ്രദേശങ്ങളിലെ വിതരണത്തിനായി 11KV സബ്സ്റ്റേഷനുകൾ (ട്രാൻസ്ഫോർമറുകൾ) കൂടിയുണ്ടു്. {|class="wikitable" style= border="1" cellpadding="5"; |- align="center" ! ശേഷി !! സബ്സ്റ്റേഷനുകളുടെ എണ്ണം !! ലൈൻ നീളം !! സ്ഥിരത |- |400കിലോവോൾട്ട് ||2^* ||260^** |- |220കിലോവോൾട്ട് ||17 ||2701.38 ||97.75 |- |110കിലോവോൾട്ട് ||131 ||4004 ||98.25 |- |66കിലോവോൾട്ട് ||80 ||2387 ||97.86 |- |33കിലോവോൾട്ട് ||120 ||1430 ||92.99 |- |} ^*പള്ളിപ്പുറത്തുള്ള ഒരു 400 കിലോവോൾട്ട് സബ്സ്റ്റേഷൻ പി.ജി.സി.ഐ.എല്ലിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലാണ് ^** ===400 കിലോവോൾട്ട് സബ്സ്റ്റേഷനുകൾ=== 1993 ജനുവരി 30നാണു് തൃശ്ശൂരിലുള്ള [[താണിക്കുടം |മാടക്കത്ര]]യിൽ കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ 400KV സബ്‌സ്റ്റേഷൻ ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തതു്. ഒരു വ്യാഴവട്ടക്കാലത്തിനുശേഷം 2005 ജൂലൈ 26നു് തിരുവനന്തപുരത്ത് [[പള്ളിപ്പുറം (തിരുവനന്തപുരം)|പള്ളിപ്പുറം]] എന്ന സ്ഥലത്തു് രണ്ടാമത്തെ 400 KV സബ്സ്റ്റേഷനും പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചു. ===220 കിലോവോൾട്ട് സബ്സ്റ്റേഷനുകൾ=== {| class="wikitable" border="1" style="text-align:center;" |+ 2012 മാർച്ച് 31നു് നിലവിലുള്ള കെ.എസ്.ഇ.ബി. യുടെ 220 കെ.വി. സബ്സ്റ്റേഷനുകൾ <ref>{{cite web|title=കെ.എസ്.ഇ.ബി. വാർഷിക ഭരണറിപ്പോർട്ട് 2011-2012|url=http://www.kseb.in/index.php?option=com_jdownloads&Itemid=112&view=viewdownload&catid=13&cid=6362|publisher=ചെയർമാൻ, കെ, എസ്. ഇ. ബി.|accessdate=18 ഏപ്രിൽ 2013|archive-date=2014-07-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20140702105357/http://kseb.in/index.php?option=com_jdownloads&Itemid=112&view=viewdownload&catid=13&cid=6362|url-status=dead}}</ref> !ക്രമസംഖ്യ !! സ്ഥലം !! പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ച<br> തീയതി !! ജില്ല |- |1||നല്ലളം||19/08/50||കോഴിക്കോട് |- |2||കളമശ്ശേരി||01/01/65||എറണാകുളം |- |3||പള്ളം||01/01/65||കോട്ടയം |- |4||എടമൺ||18/12/78||കൊല്ലം |- |5||പോത്തങ്കോട്||28/02/89||തിരുവനന്തപുരം |- |6||കണിയാമ്പറ്റ||19/05/94||വയനാട് |- |7||കഞ്ചിക്കോട്||31/05/97||പാലക്കാട് |- |8||കാഞ്ഞിരോട്||15/09/97||കണ്ണൂർ |- |9||അരീക്കോട്||31/05/98||മലപ്പുറം |- |10||മൈലാട്ടി||16/10/98||കാസർകോട് |- |11||ബ്രഹ്മപുരം||01/12/99||എറണാകുളം |- |12||ഷൊറണൂർ||24/01/04||പാലക്കാട് |- |13||തളിപ്പറമ്പ്||29/03/05||കണ്ണൂർ |- |14||കുണ്ടറ||01/05/06||കൊല്ലം |- |15||മലപ്പറമ്പ്||23/12/07||മലപ്പുറം |- |16||വടകര||08/05/09||കോഴിക്കോട് |- |17||എടപ്പോൺ||21/05/09||ആലപ്പുഴ |} ====പ്രധാന 220 കെ.വി. പ്രസരണപഥങ്ങൾ==== * കണിയാംപെറ്റ - കടക്കോല (ഏക സർക്യൂട്ട്). * ഇടുക്കി - ഉടുമൽപേട്ട് (ഏക സർക്യൂട്ട്). * ശബരിഗിരി - തേനി (ഏക സർക്യൂട്ട്). * എടമൺ - തിരുനെൽവേലി (ഇരട്ട സർക്യൂട്ട്). ===110കിലോവാട്ട് സബ്സ്റ്റേഷനുകൾ=== *പാറശ്ശാല - കുഴിത്തുറ *മഞ്ചേശ്വരം - കോണകേ ==വിതരണം == [[മൂന്നാർ]], [[തൃശ്ശൂർ]] പട്ടണം എന്നീ സ്ഥലങ്ങൾ ഒഴികെ [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] വൈദ്യുതി വിതരണം ചെയ്യുന്നത് കെ.എസ്.ഇ.ബി. ആണ്. കൂടുതൽ സൗകര്യപ്രദമായ പ്രവർത്തനത്തിനു വേണ്ടി കേരളത്തിനെ ദക്ഷിണ മേഖല , മധ്യമേഖല , പൂർവ്വമേഖല എന്നിങ്ങനെ മൂന്നു മേഖലകളായി വിഭജിച്ചിരിക്കുന്നു. <ref name ="distri" >[http://www.kseb.in/index.php?option=com_content&view=article&id=78&Itemid=86 വൈദ്യുതി വിതരണം കേരളം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120618154804/http://www.kseb.in/index.php?option=com_content&view=article&id=78&Itemid=86 |date=2012-06-18 }} ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്</ref> ==സമ്പർക്കാസൂത്രണനയം (Interactive Planning Process)== പതിനൊന്നാം പഞ്ചവത്സരപദ്ധതിയോടനുബന്ധിച്ച് കെ.എസ്.ഇ.ബി. 2007-2008ൽ IPP എന്ന പദ്ധതി പ്രാവർത്തികമാക്കി. അടിസ്ഥാനതലങ്ങളിലെ ഉപയോക്താക്കളേയും ഉദ്യോഗസ്ഥരേയും പങ്കെടുപ്പിച്ചു് ജില്ലാതലത്തിൽ സംഘടിപ്പിച്ച ശിൽപ്പശാലകളിലൂടെ ഊർജ്ജോപഭോഗനിരക്കുകൾ മുൻകൂട്ടി കണക്കാക്കുകയും അതനുസരിച്ച് മറ്റു വൈദ്യുതോൽപ്പാദനകേന്ദ്രങ്ങളും അന്യസംസ്ഥാനങ്ങളുമായി ക്രയവിക്രയകരാറുകൾ ഉറപ്പിക്കുകയുമായിരുന്നു ഈ പദ്ധതിയുടെ കാതൽ. [[ഒറീസ്സ]] തുടങ്ങിയ മറ്റു സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ അവിടെ ലഭ്യമാവുന്ന അസംസ്കൃതപദാർത്ഥങ്ങളും ഉല്പാദനശേഷിയും ഉപയോഗിച്ച് വൈദ്യുതി ഉല്പാദിപ്പിച്ച് ഇറക്കുമതി ചെയ്യുകയും ആവശ്യമെങ്കിൽ മറ്റു സന്ദർഭങ്ങളിൽ പകരം തിരിച്ചുനൽകുകയും ചെയ്തുകൊണ്ടു് വൈദ്യുതിവിതരണം കൂടുതൽ കാര്യക്ഷമമാക്കാൻ ഈ പദ്ധതി സഹായിച്ചു.<ref>{{cite news|title=KSEB to launch interactive planning|url=http://www.hindu.com/2008/02/23/stories/2008022354090500.htm|accessdate=19 ഏപ്രിൽ 2013|newspaper='ദി ഹിന്ദു'|date=23/2/2008|archive-date=2008-04-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20080430222021/http://www.hindu.com/2008/02/23/stories/2008022354090500.htm|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|title=KSEB puts up a good show|url=http://www.hindu.com/2009/04/04/stories/2009040456050300.htm|accessdate=19 ഏപ്രിൽ 2013|newspaper='ദി ഹിന്ദു'|date=4/4/2008}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==പരിശീലനകേന്ദ്രങ്ങൾ== ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കും മറ്റു ജീവനക്കാർക്കും വിദഗ്ദപരിശീലനം നൽകുന്നതിനായി കെ.എസ്.ഇ.ബി.യുടെ കീഴിൽ നാലു റീജ്യണൽ പവർ ട്രെയിനിങ്ങ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടുകൾ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ടു്.തിരുവനന്തപുരം, കോട്ടയം, തൃശ്ശൂർ, കോഴിക്കോട് എന്നിവിടങ്ങളിലാണു് ഈ സ്ഥാപനങ്ങൾ. കൂടാതെ പവർ എഞ്ചിനീയർസ് ട്രെയിനിങ്ങ് ആൻഡ് റിസർച്ച് സെന്റർ (പെറ്റാർൿ - PETARC) എന്ന പേരിൽ ഇടുക്കിയിലെ മൂലമറ്റത്തും ദക്ഷിണമേഖലാ കമ്പ്യൂട്ടർ ട്രെയിനിങ്ങ് സെന്റർ (Southern Regional Computer Training Centre - SRCTC) എന്ന പേരിൽ, തിരുവനന്തപുരത്തെ വൈദ്യുതഭവനത്തിലും പരിശീലനകേന്ദ്രങ്ങളുണ്ടു്. 1979ലാണു് തൃശ്ശൂരും കോട്ടയത്തും ലൈൻമെൻ ട്രെയിനിങ്ങ് സെന്ററുകൾ സ്ഥാപിച്ചതു്. തുടർന്നു് 1987ൽ തിരുവനന്തപുരത്തും കോഴിക്കോടും കൂടി ലൈൻ‌മെൻ ട്രെയിനിങ്ങ് സെന്ററുകൾ പ്രവർത്തിച്ചുതുടങ്ങി. 1989ൽ മൂലമറ്റത്ത് PETARC ആരംഭിച്ചു.1992ൽ തിരുവനന്തപുരത്തെ വൈദ്യുതിഭവനത്തിൽ മാനവശേഷി പരിശീലന സെൽ രൂപീകരിച്ചു. 1994ൽ ലൈൻമെൻ ട്രെയിനിങ്ങ് സെന്ററുകൾ ജൂനിയർ എക്സിക്യൂട്ടീവ് സ്റ്റാഫ് ട്രെയിനിങ്ങ് സെന്ററുകളായി (JESTC) പരിഷ്കരിച്ചു. 2007-ലാണു് SRTC നിലവിൽ വന്നതു്. ==പ്രസരണ-വിതരണ നഷ്ടം== ഉപകരണങ്ങളിലും ജോലിയിലുമുള്ള ഗുണമേന്മ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതുവഴി വൈദ്യുതോർജ്ജത്തിന്റെ പ്രസരണത്തിലും വിതരണത്തിലുമുള്ള നഷ്ടം ഒരു പരിധിവരെ കുറയ്ക്കാൻ കഴിയും. 2003-2004 മുതൽ 2011-2012 വരെയുള്ള സമയത്തിനിടയിൽ ഇത്തരത്തിലുള്ള കെ.എസ്.ഇ.ബി.യുടെ ഊർജ്ജനഷ്ടം 27.44%-ത്തിൽനിന്നു് 15.65% ആയി കുറയ്ക്കാൻ കഴിഞ്ഞുവെന്നു് ബോർഡിന്റെ 2011-2012ലെ വാർഷികറിപ്പോർട്ടിൽ അവകാശപ്പെടുന്നു. കേടായ എനർജി മീറ്ററുകൾ മാറ്റി സ്ഥാപിക്കുക, വൈദ്യുതമോഷണം തടയുക, സർക്യൂട്ടുകളിലെ വിവിധ ഉപകരണസംവിധാനങ്ങൾ മെച്ചപ്പെടുത്തുക തുടങ്ങിയ നടപടികൾ വഴിയാണു് ഈ അഭിവൃദ്ധിയുണ്ടായതു്. ഫലത്തിൽ മൊത്തം ഊർജ്ജത്തിന്റെ 12% അധികം ഉല്പാദിപ്പിച്ചതിനു സമമാണു് ഈ വ്യത്യാസം. {| class="wikitable" border="1" style="text-align:right;" |+ 2003-04 മുതൽ 2011-12 വരെയുള്ള കെ.എസ്.ഇ.ബി. യുടെ പ്രസരണ-വിതരണനഷ്ടം<ref>{{cite web|title=കെ.എസ്.ഇ.ബി. വാർഷിക ഭരണറിപ്പോർട്ട് 2011-2012 (പട്ടിക 2.2 പുറം 12)|url=http://www.kseb.in/index.php?option=com_jdownloads&Itemid=112&view=viewdownload&catid=13&cid=6362|publisher=ചെയർമാൻ, കെ, എസ്. ഇ. ബി.|accessdate=18 ഏപ്രിൽ 2013|archive-date=2014-07-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20140702105357/http://kseb.in/index.php?option=com_jdownloads&Itemid=112&view=viewdownload&catid=13&cid=6362|url-status=dead}}</ref> ! വർഷം !! വിറ്റ ഊർജ്ജം<small><br>(മെ.യൂ)</small>!!ലഭ്യമായ ഊർജ്ജം<small><br>(മെ.യൂ)</small>!!പ്രസരണ-വിതരണ നഷ്ടം <small><br>(%)</small>!!വാർഷിക അഭിവൃദ്ധി<small><br> (%)</small>!!മൊത്തം അഭിവൃദ്ധി<small><br> (%)</small>!!ഊർജ്ജലാഭം<small><br>(മെ.യൂ)<br> (ഏകദേശം)</small>!!ധനലാഭം<small><br>(കോടി രൂപ)<br>(ഏകദേശം) </small> |- |2003-04|| 8910.80|| 12280.87|| 27.44 |- |2004-05|| 9384.40|| 12504.79|| 24.95|| 2.49|| 2.49|| 311.37|| 108.98 |- |2005-06|| 10269.80|| 13331.09|| 22.96|| 1.99|| 4.48|| 597.23|| 209.03 |- |2006-07|| 11331.00|| 14427.97|| 21.47|| 1.49|| 5.97|| 861.35|| 301.47 |- |2007-08|| 12049.90|| 15065.15|| 20.02|| 1.45|| 7.42|| 1117.83|| 391.24 |- |2008-09|| 12414.32|| 15293.51|| 18.83|| 1.19|| 8.61|| 1316.77|| 460.87 |- |2009-10|| 13971.09|| 16978.03|| 17.71|| 1.12|| 9.73|| 1651.96|| 578.19 |- |2010-11|| 14547.90|| 17337.78|| 16.09|| 1.62|| 11.35|| 1967.84|| 688.74 |- |2011-12|| 15980.53|| 18946.29|| 15.65|| 0.44|| 11.79|| 2233.77|| 781.82 |} ==വരവുചെലവു് അനുപാതം== കെ.എസ്.ഇ.ബി. ഒരു യൂണിറ്റ് വൈദ്യുതി വിൽക്കുന്നതു് ശരാശരി 3.81 രൂപയ്ക്കാണു്. എന്നാൽ ഒരു യൂണിറ്റിനുവേണ്ടി വരുന്ന മൊത്തം ചെലവുകൾ 5.27 രൂപയോളം വരുന്നു. ഇതിൽ സിംഹഭാഗവും ചെലവാവുന്നതു് പുറമേനിന്നുവാങ്ങുന്ന വൈദ്യുതിയുടെ വിലയായും (2.98 രൂപ) ജീവനക്കാരുടെ ശമ്പളം, പെൻഷൻ തുടങ്ങിയ ഇനങ്ങളിലും (1.30 പൈസ)ആണു്. ഉല്പാദനത്തിനു് 19 പൈസയും മൂലധനേതര സാങ്കേതികച്ചെലവുകൾക്കു് 49 പൈസയും മാത്രമാണു് വകയിരുത്തേണ്ടി വരുന്നതു്. ആകെ വരവുചെലവ് കണക്കിൽ 1.32 രൂപയുടെ കമ്മി അനുഭവപ്പെടുന്നു. (2011-2012) {| class="wikitable" border="1" style="text-align:right;" |+ കെ.എസ്.ഇ.ബി. - ഒരു യൂണിറ്റ് വൈദ്യുതിയുടെ വരവുചെലവു് അനുപാതം<ref>{{cite web|title=കെ.എസ്.ഇ.ബി. വാർഷിക ഭരണറിപ്പോർട്ട് 2011-2012 (പുറം 68)|url=http://www.kseb.in/index.php?option=com_jdownloads&Itemid=112&view=viewdownload&catid=13&cid=6362|publisher=ചെയർമാൻ, കെ, എസ്. ഇ. ബി.|accessdate=18 ഏപ്രിൽ 2013|archive-date=2014-07-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20140702105357/http://kseb.in/index.php?option=com_jdownloads&Itemid=112&view=viewdownload&catid=13&cid=6362|url-status=dead}}</ref> !ക്രമസംഖ്യ !! ഇനം !! 2007-08 !! 2008-09 !! 2009-10 !! 2010-11 !! 2011-12 |- |1 || നേരിട്ടുള്ള ഉല്പാദനം || 0.15 || 0.32 || 0.26 || 0.16 || 0.19 |- |2 || ഇതരസ്രോതസ്സുകളിൽനിന്നു വാങ്ങുന്നതിനു് || 1.58 || 2.65 || 2.41 || 2.54 || 2.98 |- |3 || പലിശയും ധനസംബന്ധമായ ചെലവുകളും || 0.26 || 0.26 || 0.19 || 0.19 || 0.23 |- |4 || തേയ്മാനച്ചെലവുകൾ || 0.31 || 0.34 || 0.32 || 0.32 || 0.32 |- |5 || ജീവനക്കാർ || 0.67 || 0.97 || 1.03 || 1.17 || 1.3 |- |6 || അറ്റകുറ്റപ്പണികൾ || 0.09 || 0.11 || 0.12 || 0.16 || 0.17 |- |7 || ഭരണസംബന്ധമായ ചെലവുകൾ || 0.09 || 0.11 || 0.12 || 0.12 || 0.14 |- |8 || മുൻകാലക്കുടിശ്ശികകളും മറ്റും || 0.65 || -0.12 || 0.02 || -0.02 || 0.05 |- |9 || മൊത്തം (പ്രത്യക്ഷ) ചെലവ് || 3.8 || 4.64 || 4.47 || 4.64 || 5.38 |- |10 || മൂലധനമാക്കി മാറ്റിയ ചെലവ് || 0.04 || 0.05 || 0.06 || 0.07 || 0.09 |- |11 || മൂലധനമാക്കിമാറ്റിയ പലിശ || 0.02 || 0.02 || 0.02 || 0.02 || 0.02 |- |12 || ആകെ (അറ്റ) ചെലവ് || 3.74 || 4.57 || 4.39 || 4.55 || 5.27 |- |13 || ചട്ടപ്പടി നീക്കിയിരിപ്പ് || 0.16 || 0.17 || 0.17 || 0.16 || 0.16 |- |14 || ആകെ ചെലവിനം || 3.9 || 4.74 || 4.56 || 4.72 || 5.44 |- |15 || ബിൽ ഇതരവരുമാനം || 0.33 || 0.35 || 0.31 || 0.34 || 0.31 |- |16 || ഊർജ്ജവില്പന വരുമാനം || 3.5 || 3.8 || 3.38 || 3.54 || 3.81 |- |17 || ആകെ വരുമാനം || 3.83 || 4.15 || 3.69 || 3.88 || 4.12 |- |18 || റെവന്യൂ കമ്മി || 0.07 || 0.58 || 0.87 || 0.84 || 1.32 |} [[File:KSEB Perunit expenses 2012.jpg|center|700px|thumb]] ==പരാതി പരിഹാരം== [[File:KSEB Bill.jpg|thumb|KSEB Energy charge bill]] ഉപഭോക്താക്കളുടെ പരാതികൾ പരിഹരിക്കുന്നതിനായി വൈദ്യുതി ബോർഡ് [[കൊട്ടാരക്കര]], [[എറണാകുളം]], [[കോഴിക്കോട്]] എന്നിവിടങ്ങളിലായി മൂ‍ന്ന് [[ഉപഭോക്തൃ പരാതി പരിഹാര ഫോറം|ഉപഭോക്തൃ പരാതി പരിഹാര ഫോറങ്ങൾ]] (Consumer Grievance Redressal Forum) ഏർപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. സാധാരണ സെക്ഷൻ ഓഫീസുകളിൽ രണ്ട് ഫോണുകളാണ് ഉണ്ടാവുക. വൈദ്യുതി തടസ്സപ്പെടുമ്പോൾ പതിനായിരിത്തിന് മുകളിൽ ഉപഭോക്താക്കൾ ഈ രണ്ട് ഫോണുകളിലേക്കാവും ബന്ധപ്പെടാൻ ശ്രമിക്കുക.ഈ ഘട്ടത്തിൽ സേവനം എല്ലാവർക്കും ലഭ്യമാക്കുവാൻ സാധിച്ചെന്ന് വരില്ല. മെച്ചപ്പെട്ട സേവനം ലഭ്യമാക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി കെ എസ് ഇ ബി പുതിയ നാല് സംരംഭങ്ങൾ ആരംഭിച്ചിരിക്കുന്നു. വൈദ്യുത വിതരണം തടസ്സപ്പെടുന്ന കാര്യം എസ് എം എസ് ആയി ഉപഭോക്താക്കളുടെ മൊബൈൽ ഫോണുകളിലേക്ക് എത്തുകയും,വാട്ട്സ് ആപ്പു വഴി പരാതിയും രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാം. വൈദ്യുതി തടസ്സം മെസേജായി എത്തുന്ന സംരംഭമാണ് ഊർജ്ജ ദൂത്, അറ്റകുറ്റപണിക്കായി മുൻകൂട്ടി ആസൂത്രണം ചെയ്യുന്ന വൈദ്യുത തടസ്സവും.അടിയന്തരഘട്ടങ്ങളിൽ ഉണ്ടാക്കുന്ന തടസ്സവുമെല്ലാം പുതിയ സംരംഭത്തിലൂടെ ഉപഭോക്താക്കളെ അറിയിക്കും. കൂടാതെ വാട്ട്സ്ആപ് പരാതികൾ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാൻ 9496001912 എന്ന നമ്പർ ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് ഉപയോഗിക്കാം . എല്ലാ കമ്പ്യൂട്ടർ വത്കൃത വൈദ്യുതി ബില്ലുകളുടെയും തുക,പിഴകൂടാതെ പണമിടക്കേണ്ട തീയതി, പിഴയോടുകൂടി പണമടക്കേണ്ട അവസാന തീയതി,വൈദ്യുതി ബന്ധം വിഛേതിക്കാതിരിക്കുവാൻ പണമടക്കേണ്ട അവസാന തീയതി, എന്നീ വിവരങ്ങൾ എസ്എംഎസ് ആയും ഇ മെയിൽ ആയും ഉപഭോക്താക്കളെ അറിയിക്കുന്ന പദ്ധതിയാണ് ഊർജ്ജ സൗഹൃദ്. വൈദ്യുത സംബന്ധമായ പരാതികൾ അറിയിക്കുവാൻ 24 മണിക്കൂറും പ്രവർത്തിക്കുന്ന 1912 എന്ന ടോൾ ഫ്രീ നമ്പർ ആണ് മറ്റൊരു സംരംഭം. ഈ സേവനങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കുവാൻ മൊബൈൽ നമ്പർ രജിസ്റ്റർ ചെയ്താൽ മതിയാകും .ഈ സേവനങ്ങൾ തികച്ചും സൗജന്യമാണ്. വൈദ്യുതി കണക്ഷന് ഓൺലൈനായി അപേക്ഷിക്കുവാനുള്ള സംവിധാനം 15-2-17ൽ നിലവിൽ വന്നു. പേയ് ടി എം വഴി പണം അടയ്ക്കുവാനുള്ള സംവിധാനവും നിലവിൽ വന്നു . പുതിയ വൈദ്യുതി കണക്ഷൻ വേണ്ടവർക്ക് അപേക്ഷാ ഫീസ്, വെതർപ്രൂഫ് സർവ്വീസ് കണക്ഷൻ ആണെങ്കിൽ അതിന്റെ തുക, എന്നിവ ഓൺലൈൻ ആയി അടയ്ക്കാം. ഇത് ലഭിച്ചാൽ ഉടൻ ബോർഡ് ജീവനക്കാർ ഉപഭോക്താവിന്റെ വീട്ടിൽ എത്തി മറ്റ് അനുബന്ധ രേഖകൾ ശേഖരിക്കും. പോസ്റ്റ് വേണ്ടുന്ന കണക്ഷൻ ആണങ്കിൽ ജീവനക്കാർ വീട്ടിലെത്തി എസ്റ്റിമേറ്റ് തയ്യാറാക്കി തുക എസ് എം എസ് ആയോ ഇ-മെയിൽ വഴിയോ ഉപഭോക്താവിനെ അറിയിക്കും.ഇത് ഉപഭോക്താവിന് ഓൺലൈനായി അടയ്ക്കാം.വൈദ്യുത മന്ത്രി [[എം.എം മണി]] ആയിരുന്നു സേവനങ്ങളുടെ ഉദ്ഘാടനം നിർവ്വഹിച്ചത്. ==കമ്പനി വൽക്കരണം== 2014 ഓഗസ്റ്റിൽ വൈദ്യുതി ബോർഡ് കമ്പനിയാക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ത്രികക്ഷിക്കരാർ ഒപ്പിട്ടു. സർക്കാറും കെ.എസ്.ഇ.ബി.യും ജീവനക്കാരുടെ സംഘടനാ പ്രതിനിധികളും കരാറിൽ ഒപ്പുവെച്ചു. [[സി.ഐ.ടി.യു]], [[ഐ.എൻ.ടി.യു.സി.]] സംഘടനകൾ കരാറിൽ ഒപ്പിട്ടെങ്കിലും കരാറുണ്ടാക്കിയത് സുതാര്യമായ ചർച്ചകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലല്ലെന്ന് ആരോപിച്ച് [[എ.ഐ.ടി.യു.സി.|എ.ഐ.ടി.യു.സി]] നേതൃത്വം നൽകുന്ന വർക്കേഴ്‌സ് ഫെഡറേഷനും ഓഫീസേഴ്‌സ് ഫെഡറേഷനും ഒപ്പിടാൻ തയ്യാറായില്ല. കരാർ പ്രകാരം വൈദ്യുതി ബോർഡിൽ നിലവിലുള്ള സേവനവേതന വ്യവസ്ഥകൾ നിലനിൽക്കും. കാലാകാലങ്ങളിലുള്ള ശമ്പളപരിഷ്‌കരണം, പെൻഷൻ പരിഷ്‌കരണം എന്നിവയടക്കം കെ.എസ്.ഇ.ബി. ജീവനക്കാർക്ക് ലഭിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ആനുകൂല്യങ്ങളും അതേപടി തുടരും. നിയമനച്ചുമതല തുടർന്നും [[കേരള പബ്ലിക് സർവീസ് കമ്മീഷൻ|പി.എസ്.സി.ക്ക്]] ആയിരിക്കും. 2008 ൽ തന്നെ വൈദ്യുതി നിയമം 2003 അടിസ്താനത്തിൽ കെ.എസ്.ഇ.ബി യുടെ ആസ്തി ബാദ്യതകൾ ഗവണ്മെന്റിലേക്കു കൈമാറിയിരുന്നു.. വിവിധ ഘട്ടങ്ങളിലായി കേന്ദ്ര സർക്കാർ കാലാവധി നീട്ടിനൽകുകയുണ്ടായി. ഗവണ്മെന്റിലേക്കു വെസ്റ്റ് വചെയ്തതു റിവെസ്റ്റ് ചെയ്യുക മാത്രമാണു 2013 നവംബർ 1 നു ചെയ്തതു. ==കെ.എസ്.ഇ.ബി.ആപ്പ്== ഒറ്റത്തവണ ഫോറം പൂരിപ്പിച്ചു നൽകിയാൽ ഉപഭോക്താവിന്റെ ബാങ്ക് അക്കൗണ്ടിൽ നിന്നും വൈദ്യുത ബിൽ തുക ഈടാക്കുന്ന സംവിധാനം കെ.എസ്.ഇ.ബി നടപ്പിലാക്കിയിരിക്കുന്നു. ബാങ്കുകളിൽ ലോൺ അടയ്ക്കുന്ന മാതൃകയിൽ, ബാങ്ക് അക്കൗണ്ടിൽ നിന്നും വൈദ്യുതി ബില്ലിന്റെ തുക, കെ.എസ്.ഇ.ബി യുടെ അക്കൗണ്ടിലേക്ക് എല്ലാ തവണകളിലും എത്തും. കൂടാതെ ബിൽ പേയ്മെന്റ് സംവിധാനം കൂടുതൽ സൗകര്യപ്രധമാക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി മൊബൈൽ ആപ്ലിക്കേഷനും തയ്യാറാക്കിയിരിക്കുന്നു. www.kseb.in<ref>www.http://www.kseb.in/index.php?lang=en</ref>എന്ന വെബ് സൈറ്റിലെ ആപ്ലിക്കേഷൻ ലിങ്ക് പിൻതുടർന്നു കൊണ്ട്, ഗൂഗിൾ പ്ലേ സ്റ്റോറിൽ നിന്നും ഡൗൺലോഡ് ചെയ്തശേഷം, നെറ്റ് ബാങ്കിംഗ്, ക്രെഡിറ്റ് കാർഡ്, ഡെബിറ്റ് കാർഡ് ഇവയിലേതെങ്കിലും ഉപയോഗിച്ച് ബില്ല് അടയ്ക്കാവുന്നതാണ്.ഇതിനായി 13 അക്ക കൺസ്യൂമർ നമ്പർ, മൊബൈൽ നമ്പർ, ഇമെയിൽ ഐ.ഡി,തുടങ്ങിയവ നൽകിയാൽ മതിയാകും.<ref> www.malayalidiary.com/kaeb/</ref> == കെ - ഫോൺ == സംസ്ഥാനത്തെ ഡിജിറ്റൽ ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ച്ചർ ശക്തവും കാര്യക്ഷമവും ആക്കുന്നതിന് സംസ്ഥാന സർക്കാർ ആവിഷ്കരിച്ച പദ്ധതിയാണ് കെ ഫോൺ‍. സുശക്തമായ ഒപ്റ്റിക്കൽ ഫൈബർ ശൃംഖല സംസ്ഥാനത്താകെ സ്ഥാപിക്കുന്നതാണ് പദ്ധതി. 1028 കോടി രൂപ ചെലവിലാണ് പദ്ധതി നടപ്പാക്കുന്നത്. ഭാരത് ഇലക്ട്രോണിക്സ് ലിമിറ്റഡ് ആണ് ഒപ്റ്റിക്കൽ ഫൈബർ കേബിൾ വലിക്കാനുള്ള കരാർ എടുത്തിട്ടുള്ളത്. കെഎസ്ഇബിയുടെ എല്ലാ 220 കെവി, 110 കെവി, 66 കെവി സബ് സ്റ്റേഷനുകളെയും ഒപ്റ്റിക്കൽ ഫൈബർ കേബിൾ വഴി ബന്ധിപ്പിക്കും. സംസ്ഥാനത്തെ 770 സെക്‌ഷനുകളിലെയും വൈദ്യുതി തൂണുകളിലൂടെയാണ് കേബിൾ വലിക്കുന്നത്. അപേക്ഷിക്കുന്ന ഉപയോക്താക്കൾക്കെല്ലാം ഇന്റർനെറ്റ് കണക്‌ഷൻ നൽകാനാണ് പദ്ധതിയിടുന്നത്. കെ ഫോൺ ശൃംഖല ഉപയോഗിച്ച് ഏത് സേവനദാതാവിനും അതിവേഗ ഇന്റർനെറ്റ് ലഭ്യമാക്കാം. ബാൻഡ്‌വിഡ്ത് അനുസരിച്ച് വാടക ഈടാക്കും. സംസ്ഥാനത്തെ മുഴുവൻ സർക്കാർ ഓഫിസുകളും കെ ഫോൺ നെറ്റ്‌വർക്കിലേക്ക് മാറ്റാനാണ് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. ഇതിനു പുറമേ ബിപിഎൽ കുടുംബങ്ങൾക്ക് സൗജന്യ നെറ്റ്‌വർക് സംവിധാനം ഒരുക്കാനും പരിപാടിയുണ്ട്. അതുവഴി അതിവേഗ ഇൻ്റർനെറ്റ് കണക്ഷൻ വീടുകളിലും, 30,000 ത്തോളം ഓഫിസുകളിലും ലഭ്യമാക്കും. എല്ലാവർക്കും ഇൻ്റർനെറ്റ് അവകാശമായി പ്രഖ്യാപിച്ച സംസ്ഥാനമാണ് കേരളം. ഈ പദ്ധതിവഴി സംസ്ഥാനത്തെ 20 ലക്ഷത്തോളം വരുന്ന സാമ്പത്തികമായി പിന്നാക്കം നിൽക്കുന്ന ഭവനങ്ങളിലേക്ക് സൗജന്യമായും മറ്റുള്ളവർക്ക് മിതമായ നിരക്കിലും ഇൻ്റർനെറ്റ് ലഭ്യമാക്കാൻ സഹായകമാകുമെന്നാണ് സർക്കാർ അവകാശപ്പെടുന്നത്.സംസ്ഥാന സർക്കാരിൻറെയും മറ്റ് സ്വകാര്യ ടെലികോം സർവിസ് പ്രൊവൈഡർമാരുടെയും നിലവിലുള്ള ബാൻ്റ് വിഡ്ത്ത് പരിശോധിച്ച് അതിൻറെ അപര്യാപ്തത മനസ്സിലാക്കുകയും അത് പരിഹരിച്ച് ഭാവിയിലേക്ക് ആവശ്യമായ ബാൻ്റ് വിഡ്ത്ത് സജ്ജമാക്കുന്ന രീതിയിലാണ് പദ്ധതി വിഭാവനം ചെയ്തിട്ടുള്ളത്. കെ.എസ്.ഇ.ബിയും കെ.എസ്.ഐ.ടി.ഐ.എൽ ഉം ചേർന്നുള്ള സംയുക്ത സംരംഭമായ കെ ഫോൺ ലിമിറ്റഡ് വഴിയാണ് പദ്ധതി നടപ്പാക്കുന്നത്. സമയബന്ധിതമായി പദ്ധതി തുടങ്ങുന്നതിനാവശ്യമായ പഠനവും ടെൻഡർ നടപടികളും പൂർത്തീകരിക്കുകയും, പദ്ധതിയുടെ നടത്തിപ്പിനായി ഭാരത് ഇലക്ട്രോണിക്സ് ലിമിറ്റഡ് നേതൃത്വം നൽകുന്ന കൺസോഷ്യത്തിന് കരാർ നൽകുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഭാരത് ഇലക്ട്രോണിക്സ് ലിമിറ്റഡ്, റെയിൽടെൽ, എൽ.എസ് കേബിൾ, എസ്.ആർ.ഐ.ടി എന്നീ കമ്പനികളാണ് പ്രസ്തുത കൺസോഷ്യത്തിൽ ഉൾപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്.1516.76 കോടി രൂപയാണ് പദ്ധതിക്ക് വേണ്ടി വരുന്ന മൊത്തം ചെലവെന്നാണ് കെഎസ്ഇബി പറയുന്നത്. പദ്ധതിക്കുവേണ്ടി കിഫ്ബിക്ക് കേന്ദ്ര സർക്കാർ സ്ഥാപനത്തിൽ നിന്ന് 1061 കോടിയുടെ വായ്പ ലഭിച്ചിരുന്നു. ഇതിൽ 1061.73 കോടി രൂപ NIDA ലോണായി നബാർഡ് അംഗീകരിച്ചു.<ref>https://malayalam.samayam.com/latest-news/kerala-news/what-is-k-phone-project-by-kerala-government-new-state-run-internet-provider-details-in-malayalam/articleshow/78981879.cms</ref> '''സർക്കാർ അവകാശപ്പെടുന്ന നേട്ടങ്ങൾ''' * എല്ലാ സർവിസ് പ്രൊവൈഡർമാർക്കും (കേബിൾ ഓപ്പറേറ്റർ, ടെലകോം ഓപ്പറേറ്റർ, ഇൻ്റർനെറ്റ് സർവിസ് പ്രൊവൈഡർ, കണ്ടൻ്റ് സർവിസ് പ്രൊവൈഡർ) തുല്യമായ അവസരം നൽകുന്ന ഒപ്റ്റിക് ഫൈബർ നെറ്റ് വർക്ക് സംസ്ഥാനത്ത് നിലവിൽ വരും. * ഐ.ടി പാർക്കുകൾ, എയർപോർട്ട്, തുറമുഖം തുടങ്ങിയ ഇടങ്ങളിൽ അതിവേഗ ഇൻ്റർനെറ്റ് ലഭ്യമാകും. * 30,000ൽ അധികം സർക്കാർ സ്ഥാപനങ്ങളിലും, വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളിലും 10 mbps-തൊട്ട് 1Gbps വേഗതയിൽ നെറ്റ് കണക്ഷൻ ലഭ്യമാകും. * ആർട്ടിഫിഷൽ ഇൻ്റലിജെൻസ്, ബ്ലോക്ക് ചെയിൻ, ഇൻ്റർനെറ്റ് ഓഫ് തിങ്സ്, സ്റ്റാർട്ടപ്പ്, സ്മാർട്ട് സിറ്റി തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ കെ ഫോൺ സൗകര്യമൊരുക്കും. * ഗ്രാമങ്ങളിലും ചെറുകിട സംരംഭങ്ങൾക്ക് ഇ-കോമേഴ്സ് വഴി വിൽപ്പന നടത്താം. * സർക്കാർ സേവനങ്ങളായ ഇ-ഹെൽത്ത്, ഇ-എഡ്യൂക്കേഷൻ, മറ്റ് ഇ- സർവിസുകൾക്ക് കൂടുതൽ ബാൻ്റ് വിഡ്ത്ത് നൽകി കാര്യക്ഷമത വർധിപ്പിക്കാൻ കെ ഫോൺ സഹായിക്കും. * ഉയർന്ന നിലവാരമുള്ള നിരീക്ഷണ ക്യാമറകൾ സ്ഥാപിക്കാനും ട്രാഫിക് മാനേജ്മെൻ്റ് സിസ്റ്റം കാര്യക്ഷമമാക്കാനും കെ ഫോൺ പദ്ധതി സഹായിക്കും.<ref>https://www.madhyamam.com/kerala/k-fon-project-all-the-details-here-593882</ref> ==അവലംബം== <references/> {{Hydro Electric Projects in Kerala}} {{Dams in Kerala}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== * [http://www.kseb.in/ ഔദ്യോഗിക വെബ്‌സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120526075031/http://www.kseb.in/ |date=2012-05-26 }} * [http://www.erckerala.org/ കേരള സംസ്ഥാന വൈദ്യുത റെഗുലേറ്ററി കമ്മീഷൻ] * [http://www.keralaeo.org/ കേരള വൈദ്യുത ഓംബുഡ്സ്മാൻ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121201135555/http://www.keralaeo.org/ |date=2012-12-01 }} * [http://www.kseboa.org കേരള വൈദ്യുത വകുപ്പ് ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ സംഘടന] *[http://www.ksebea.in/ കേരള വൈദ്യുത വകുപ്പ് എൻജിനീയർമാരുടെ സംഘടന] {{India-company-stub‎‎}} [[വർഗ്ഗം:കേരള സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള കമ്പനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ_പൊതുമേഖലാ_സ്ഥാപനങ്ങൾ]] ga4lj71u0xt9xwwdnmr3c31txq8r5td 4652131 4652129 2026-08-01T11:47:15Z Meenakshi nandhini 99060 /* ഡയറക്ടർ ബോർഡ് */ 4652131 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kerala State Electricity Board}} {{Infobox_Company | company_name = കേരള സ്‌റ്റേറ്റ് ഇലക്ട്രിസിറ്റി ബോർഡ് ലിമിറ്റഡ് | company_type = സർക്കാർ | company_logo = [[പ്രമാണം:KSEB Logo 2022.svg|200px]] | company_slogan = | foundation = 1957 | location = | key_people = | industry = വൈദ്യുതി ഉത്‌പാദനം,പ്രസരണം, വിതരണം | products = | revenue = | num_employees = | homepage = [http://www.kseb.in www.kseb.in] }} കേരളാ സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിൽ നടത്തുന്ന വൈദ്യുത ഉത്പാദന, പ്രസരണ, വിതരണ കമ്പനിയാണ് '''കേരള സ്‌റ്റേറ്റ് ഇലക്ട്രിസിറ്റി ബോർഡ് ലിമിറ്റഡ്''' അഥവാ '''കെ.എസ്.ഇ.ബി. ലിമിറ്റഡ്'''. ==ചരിത്രം== 1957-മാർച്ച് 31-നാണ് തീയതി:7-3-1957, ഓർഡർ നമ്പർ:EL1-6475/56/PW പ്രകാരം പ്രവർത്തനം തുടങ്ങിയത്. കെ.പി. ശ്രീധരകൈമൾ ചെയർമാനായി 5 മെമ്പർമാരുടെ സഹകരണത്തോടെയാണ് കമ്പനിയുടെ തുടക്കം. തിരു കൊച്ചിയിലെ [[വൈദ്യുതി]] വകുപ്പിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥരേയാണ് പിന്നീട് കെ.എസ്.ഇ.ബിയിലേക്ക് മാറ്റിയത്. 2014 ഓഗസ്റ്റിൽ വൈദ്യുതി ബോർഡ് ലിമിറ്റഡ്എന്ന കമ്പനിയാക്കി മാറ്റി. 1958 ൽ തുടക്കക്കാലത്ത് 109.5 മെഗാവാട്ട് വൈദ്യുതിയുമായാണ് ബോർഡ് പ്രവർത്തനം തുടങ്ങിയത്. പിന്നീട് ആവശ്യകത ഉയർന്നപ്പോൾ അന്യസംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്നും വൈദ്യുതി കടംവാങ്ങാൻ തുടങ്ങി. ഇന്നിപ്പോൾ ബോർഡിന് ധാരാളം [[ ജലവൈദ്യുതി|ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികളുണ്ട്]]. 2008 ലെ കണക്കു പ്രകാരം 2657.24 മെഗാവാട്ട് വൈദ്യുതി ബോർഡ് വിവിധ പദ്ധതികളിലൂടെ ഉദ്പാദിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. ഏതാണ്ട് 91,59,399 ഉപയോക്താക്കൾ നിലവിലുണ്ട്.<ref>[http://www.studymode.com/essays/History-Of-Electricity-In-Kerala-342203.html History of Electricity in Kerala - [[ഡി._ഷൈന|ഡോ. ഡി. ഷൈന]]]</ref> സംസ്ഥാനത്തെ വൈദ്യുതിയുടെ ചരിത്രത്തിന് ഏകദേശം ഒരു നൂറ്റാണ്ട് പഴക്കമുണ്ട്. ഈ ദിശയിലുള്ള ആദ്യ ശ്രമം സ്വകാര്യ സംരംഭമായിരുന്നു. മൂന്നാറിലെ കണ്ണൻ ദേവൻ ഹിൽ പ്രൊഡ്യൂസ് കമ്പനി എന്ന ബ്രിട്ടീഷ് കമ്പനിയാണ് സംസ്ഥാനത്ത് ആദ്യമായി വൈദ്യുതി കൊണ്ടുവന്നത്. 1906-ൽ പെരിയാറിന്റെ ഒരു പോഷകനദിയുടെ വലത് കരയിലാണ് സംസ്ഥാനത്തെ ആദ്യത്തെ ഉൽ‌പാദന കേന്ദ്രം സ്ഥാപിച്ചത്.<ref name=":0" /> ഇത് ഒരു ജലവൈദ്യുത പദ്ധതിയായിരുന്നു, മുതിരപ്പുഴ എന്ന പോഷകനദി സംസ്ഥാനത്തെ നിരവധി ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികൾക്ക് ഇപ്പോഴും കേന്ദ്രമായി തുടരുന്നു. 1929 നും 1941 നും ഇടയിൽ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ പല ഭാഗങ്ങളിലും താപവൈദ്യുത നിലയങ്ങൾ വഴി പ്രാദേശിക ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നതിനുള്ള വൈദ്യുതി ഉൽ‌പാദനത്തിനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ പുരോഗമിക്കുകയായിരുന്നു. തെരുവ്, ഗാർഹിക വിളക്കുകൾ, സർക്കാർ ഓഫീസുകളിലെ ലൈറ്റുകൾക്കും ഫാനുകൾക്കും വൈദ്യുതി വിതരണം ചെയ്ത തിരുവനന്തപുരം വൈദ്യുതി വിതരണം അത്തരം ശ്രമങ്ങളിൽ ആദ്യത്തേതായിരുന്നു.<ref name=":0" />1927-ൽ, വാണിജ്യ ലൈനുകളിൽ വൈദ്യുതി ഉൽ‌പാദിപ്പിക്കുന്നതിനായി തിരുവനന്തപുരത്ത് സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിൽ ഒരു താപവൈദ്യുത നിലയം സ്ഥാപിച്ചു. 65 kW വീതം ശേഷിയുള്ള മൂന്ന് ഓയിൽ എഞ്ചിൻ ജനറേറ്ററുകൾ സ്ഥാപിക്കുകയും 1929 ൽ വാണിജ്യ ഉൽപ്പാദനം ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു. തിരുവനന്തപുരത്തെ തമ്പാനൂരിലാണ് ഈ സ്റ്റേഷൻ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. സംസ്ഥാന പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പിന് കീഴിലുള്ള ഒരു ഇലക്ട്രിക്കൽ വിഭാഗത്തെ പദ്ധതിയുടെ നടത്തിപ്പ് ചുമതലപ്പെടുത്തി. അടുത്ത പ്രധാന വികസനം 1932 ൽ ശ്രീ ചിത്തിരതിരുനാൾ മഹാരാജാവും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ദിവാൻ സർ സി ​​പി രാമസ്വാമി അയ്യരും വൈദ്യുതിക്കായി ഒരു പ്രത്യേക വകുപ്പ് രൂപീകരിച്ചതാണ്. വൈദ്യുതി വകുപ്പിന്റെ രൂപീകരണം ഈ മേഖലയിലെ ശ്രദ്ധേയമായ വികസനങ്ങൾക്ക് വഴിയൊരുക്കി. 1934 ൽ കൊല്ലം, കോട്ടയം, നാഗർകോവിൽ (ഇപ്പോൾ തമിഴ്‌നാട്ടിൽ) എന്നിവിടങ്ങളിൽ താപ ഉൽപ്പാദന കേന്ദ്രങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചു. അപ്പോഴേക്കും, ജലവൈദ്യുത ഉൽപാദനത്തിന്റെ സാധ്യതകൾ സാങ്കേതിക വിദഗ്ധരുടെയും അധികാരികളുടെയും ശ്രദ്ധ ആകർഷിച്ചു. വാണിജ്യാടിസ്ഥാനത്തിൽ ഉൽപ്പാദനത്തിനുള്ള ആദ്യ ശ്രമം 1935-36 ൽ കൊച്ചി സർക്കാർ എറണാകുളം, തൃശൂർ പട്ടണങ്ങളുടെയും പ്രാന്തപ്രദേശങ്ങളുടെയും വൈദ്യുതീകരണത്തിനായി കൊച്ചി സ്റ്റേറ്റ് പവർ ആൻഡ് ലൈറ്റ് കോർപ്പറേഷന് ലൈസൻസ് നൽകിയപ്പോഴാണ് നടത്തിയത്.<ref name=":0">{{Cite journal |last=Mathew |first=E. T. |date=1977 |title=Power Development in Kerala |url=https://www.jstor.org/stable/3516684 |journal=Social Scientist |volume=6 |issue=2 |pages=52–63 |doi=10.2307/3516684 |issn=0970-0293|url-access=subscription }}</ref> മലകളുടെയും നദികളുടെയും നാടായ കേരളം ജലവൈദ്യുത ഉൽപാദനത്തിന് ഒരു ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ മേഖലയായി മാറി. ജലവൈദ്യുത ഉൽപാദനത്തിനുള്ള വിശാലമായ സാധ്യതകൾ ജലവൈദ്യുത ഉൽപാദനത്തിനായി സ്റ്റേഷനുകൾ സ്ഥാപിക്കുന്നതിനുള്ള നടപടികൾ സ്വീകരിക്കാൻ സംസ്ഥാന അധികാരികളെ പ്രേരിപ്പിച്ചു. ഈ സംരംഭങ്ങളിൽ ആദ്യത്തേത് പള്ളിവാസൽ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതിയായിരുന്നു, ഇതിന്റെ നിർമ്മാണം 1933 ൽ ആരംഭിച്ചു. പദ്ധതിയുടെ ആദ്യ ഘട്ടം 1940 ൽ കമ്മീഷൻ ചെയ്തു. അതിന്റെ ശേഷി 13.5 മെഗാവാട്ട് ആയിരുന്നു. അപ്പോഴേക്കും, സമാനമായ ഒരു വൈദ്യുത പ്രക്ഷേപണ ശൃംഖലയും ആലപ്പുഴ, മാവേലിക്കര, കോതമംഗലം, കുണ്ടറ, കളമശ്ശേരി, വിയ്യൂർ, ആലുവ, തിരുവനന്തപുരം എന്നിവിടങ്ങളിൽ 66 കെവി സബ്സ്റ്റേഷനുകൾ സ്ഥാപിച്ചിരുന്നു. ഇവയും 1940 ഏപ്രിൽ, മെയ് മാസങ്ങളിൽ കമ്മീഷൻ ചെയ്തു. 1940 ൽ പള്ളിവാസൽ പദ്ധതി കമ്മീഷൻ ചെയ്തതോടെ കണ്ണൻ ദേവൻ ഹിൽസ് പ്രൊഡ്യൂസ് കമ്പനി അതിന്റെ പ്ലാന്റ് അടച്ചുപൂട്ടി. തിരുവിതാംകൂറിലെ പള്ളിവാസൽ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതിയിൽ നിന്നുള്ള വിതരണം 1942-ൽ ആരംഭിച്ചു, 1945-46 ആയപ്പോഴേക്കും എറണാകുളത്തിന്റെയും മട്ടാഞ്ചേരിയുടെയും മുഴുവൻ ആവശ്യങ്ങളും ഈ സ്രോതസ്സിൽ നിന്നാണ് നിറവേറ്റിയത്.<ref name=":0" /> 1957 മാർച്ച് 31-ന് പുതുതായി രൂപീകരിച്ച കേരള സർക്കാരിന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം കേരള സംസ്ഥാന വൈദ്യുതി ബോർഡ് പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചു.<ref>[http://www.studymode.com/essays/History-Of-Electricity-In-Kerala-342203.html History of Electricity in Kerala, Dr. D. Shina]</ref>ചെയർമാൻ കെ പി ശ്രീധര കൈമൾ അധ്യക്ഷനായ 5 അംഗങ്ങളുള്ള ആദ്യ ഭരണസമിതിയായിരുന്നു ഇത്. തിരു-കൊച്ചി സംസ്ഥാനത്തെ മുൻ വൈദ്യുതി വകുപ്പിലെ ജീവനക്കാരെ കെ എസ് ഇ ബിയിലേക്ക് മാറ്റി. 1958-ൽ സ്ഥാപിതമായ സമയത്ത്, കെ എസ് ഇ ബിയുടെ സ്ഥാപിത ശേഷി 109.5 മെഗാവാട്ട് ആയിരുന്നു, മൊത്തം വാർഷിക ആന്തരിക ഉത്പാദനം 441.35 ദശലക്ഷം യൂണിറ്റായിരുന്നു. വർഷങ്ങളായി, ആവശ്യം വർദ്ധിച്ചതോടെ, ബോർഡ് അയൽ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്നും സ്വകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ നിന്നും വൈദ്യുതി ഇറക്കുമതി ചെയ്തു. 2003 ലെ കേന്ദ്ര വൈദ്യുതി നിയമം അനുസരിച്ച്, 2014 ൽ കെ‌എസ്‌ഇബിയെ കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഇലക്ട്രിസിറ്റി ബോർഡ് ലിമിറ്റഡ് ആയി മാറ്റി. യഥാർത്ഥ കെ‌എസ്‌ഇബി പിരിച്ചുവിടുകയും അതിന്റെ ആസ്തികളും ബാധ്യതകളും ആദ്യം സർക്കാരിലേക്ക് മാറ്റുകയും പിന്നീട് പുതുതായി രൂപീകരിച്ച കമ്പനിയായ കെ‌എസ്‌ഇബി ലിമിറ്റഡിലേക്ക് മാറ്റുകയും ചെയ്തു. 2015 ൽ, കെ‌എസ്‌ഇബി അതിന്റെ ആദ്യത്തെ സോളാർ പവർ പ്ലാന്റ് കമ്മീഷൻ ചെയ്തു, ഗ്രിഡ് കണക്റ്റഡ് സോളാർ ഉൽ‌പാദനത്തിലേക്കുള്ള ഔപചാരിക പ്രവേശനത്തിന്റെ തുടക്കം കുറിച്ചു.<ref>https://www.business-standard.com/article/pti-stories/kerala-state-electricity-board-launches-its-1st-solar-plant-115082000752_1.html</ref>2016 ൽ, വലിയ ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് തുറന്ന പ്രവേശനം ഏർപ്പെടുത്തിയത് നിരവധി വ്യാവസായിക ഉപയോക്താക്കൾ ഇതര വിതരണക്കാരിലേക്ക് മാറിയതിനാൽ യൂട്ടിലിറ്റിയുടെ വരുമാനത്തിൽ ഗണ്യമായ കുറവുണ്ടാക്കി.<ref>https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2016/Oct/07/open-access-turns-out-to-be-a-shocker-to-kseb-1525823.html</ref> അതേ വർഷം, സംസ്ഥാനത്ത് അപൂർവമായ ഒരു മിച്ച വൈദ്യുതി സാഹചര്യം രേഖപ്പെടുത്തി, അധിക വൈദ്യുതി മറ്റ് സംസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് വിൽക്കുന്നതിനുള്ള ഓപ്ഷനുകൾ പര്യവേക്ഷണം ചെയ്യാൻ കെ‌എസ്‌ഇബിയെ പ്രേരിപ്പിച്ചു.<ref>{{cite news |title=Surplus power shocks Kerala State Electricity Board |url=https://www.deccanchronicle.com/nation/current-affairs/310116/surplus-power-shocks-kerala-state-electricity-board.html |work=Deccan Chronicle |publisher=Deccan Chronicle Holdings Ltd. |date=31 January 2016 |access-date=5 February 2026}}</ref> പുനരുപയോഗ ഊർജ്ജത്തിലേക്കുള്ള വിശാലമായ പരിവർത്തനത്തിന്റെ ഭാഗമായി മേൽക്കൂരയും ചെറുകിട സൗരോർജ്ജ ഇൻസ്റ്റാളേഷനുകളും പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് കെ‌എസ്‌ഇബി 2016 ൽ സൗരോർജ്ജ സംരംഭങ്ങൾ വികസിപ്പിച്ചു.<ref>{{cite news |title=Kerala State Electricity Board switches to ‘sun power’ |url=https://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/2016/Feb/29/kerala-state-electricity-board-switches-to-%E2%80%98sun-power%E2%80%99-898006.html |work=The New Indian Express |publisher=Express Publications (Madurai) Ltd. |date=29 February 2016 |access-date=5 February 2026}}</ref>2017-ൽ, അമിതമായ ജോലിഭാരവും തുടർച്ചയായ ഡ്യൂട്ടി സമയവും ആരോപിച്ച് കെ‌എസ്‌ഇ‌ബി ജീവനക്കാർ പണിമുടക്കി, ഇത് സ്ഥാപനത്തിനുള്ളിലെ ആന്തരിക തൊഴിൽ-മാനേജ്‌മെന്റ് പിരിമുറുക്കങ്ങൾ ഉയർത്തിക്കാട്ടി.<ref>https://www.thenewsminute.com/kerala/forced-work-day-and-night-kerala-electricity-board-workers-go-strike-70837</ref>അതേ വർഷം, കെ‌എസ്‌ഇ‌ബി അതിന്റെ പ്രവർത്തന യൂണിറ്റുകളിലുടനീളം ഉത്തരവാദിത്തവും സേവന വിതരണവും മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിന് ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള ഒരു പ്രകടന വിലയിരുത്തൽ സംവിധാനം അവതരിപ്പിച്ചു.<ref>https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/kseb-introduces-performance-appraisal/articleshow/59224571.cms</ref> 2018-ൽ, വൈദ്യുതി മേഖലയിലെ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന മത്സരവും ഉപഭോഗ രീതികളും മൂലം ബിസിനസ്സ് നഷ്ടവും വരുമാന നഷ്ടവും ഉണ്ടാകുമെന്ന ആശങ്കകൾ യൂട്ടിലിറ്റി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു.<ref>https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/kerala-state-electricity-board-limited-staring-at-business-attrition-and-revenue-loss/articleshow/63725548.cms</ref>ആ വർഷം അവസാനം, തമിഴ്‌നാട്ടിൽ ഗജ ചുഴലിക്കാറ്റ് മൂലമുണ്ടായ വ്യാപകമായ നാശനഷ്ടങ്ങളെത്തുടർന്ന്, ബാധിത ജില്ലകളിലെ വൈദ്യുതി അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നതിനായി കെ‌എസ്‌ഇ‌ബി എഞ്ചിനീയർമാരുടെയും ലൈൻ വർക്കർമാരുടെയും 400 അംഗ സംഘത്തെ വിന്യസിച്ചു.<ref>https://www.theindianwire.com/news/kerala-turns-help-tn-kseb-employees-help-restore-power-gaja-hit-regions-83011/</ref><ref>https://www.thenewsminute.com/news/400-strong-kerala-electricity-board-team-helps-restore-power-gaja-hit-regions-tn-92079</ref> 2022-ൽ, ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഫ്ലോട്ടിംഗ് സോളാർ പവർ പ്ലാന്റ് എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ഒന്ന് കേരളം കമ്മീഷൻ ചെയ്തു. ഇത് സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ഗ്രിഡിലേക്ക് ഗണ്യമായ പുനരുപയോഗ ശേഷി വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും സംസ്ഥാനം നൂതന സൗരോർജ്ജ സാങ്കേതികവിദ്യകൾ സ്വീകരിക്കുന്നുവെന്ന് തെളിയിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>https://www.wirecable.in/indias-largest-floating-solar-power-plant-opens-in-kerala/</ref> വേനൽക്കാലത്തെ ആവശ്യകത കൂടുതൽ കാര്യക്ഷമമായി നിറവേറ്റുന്നതിനും ഹ്രസ്വകാല വിപണി വാങ്ങലുകളെ ആശ്രയിക്കുന്നത് കുറയ്ക്കുന്നതിനും ആയി 2023-ൽ, പഞ്ചാബിലെയും ഉത്തർപ്രദേശിലെയും യൂട്ടിലിറ്റികളുമായി വൈദ്യുതി സ്വാപ്പ് ക്രമീകരണങ്ങൾ കെ‌എസ്‌ഇ‌ബി അന്വേഷിക്കാൻ തുടങ്ങി. <ref>{{cite news |title=KSEB explores swap deals with Punjab, Uttar Pradesh power corporations to meet summer demand |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/kseb-explores-swap-deals-with-punjab-uttar-pradesh-power-corporations-to-meet-summer-demand/article69265778.ece |work=The Hindu |publisher=The Hindu Group |date=23 May 2024 |access-date=5 February 2026}}</ref> ഗ്രിഡിലേക്ക് പുനരുപയോഗ ഊർജ്ജം സംയോജിപ്പിക്കുന്നതിലെ പുരോഗതിക്ക് കേരളവും ദേശീയ ശ്രദ്ധ നേടി, വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന സൗരോർജ്ജ, കാറ്റാടി ഉൽപാദനം ഉൾക്കൊള്ളുന്നതിനായി കെ‌എസ്‌ഇ‌ബി വിപുലമായ പ്രവചനം, ഷെഡ്യൂളിംഗ്, ഗ്രിഡ്-ബാലൻസിങ് സംവിധാനങ്ങൾ നടപ്പിലാക്കി.<ref>{{cite news |title=Kerala shows the way in integrating RE in grid |url=https://www.thehindubusinessline.com/news/national/kerala-shows-the-way-in-integrating-re-in-grid/article70564697.ece |work=The Hindu Business Line |publisher=Kasturi & Sons Ltd. |date=2 February 2026 |access-date=5 February 2026}}</ref> 2024-ൽ, കെ.എസ്.ഇ.ബി രണ്ട് പുതിയ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികൾ കമ്മീഷൻ ചെയ്തു. കേരളത്തിന്റെ വൈദ്യുതി സംവിധാനത്തിൽ 100 ​​മെഗാവാട്ട് കൂടി കൂട്ടിച്ചേർക്കുകയും സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ജലവൈദ്യുത ഉൽപ്പാദന പോർട്ട്‌ഫോളിയോ വികസിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. <ref name="generation kseb" />2025-ൽ, കെ.എസ്.ഇ.ബി ജീവനക്കാർ വേതന പരിഷ്കരണം, ക്ഷാമബത്ത, പെൻഷൻ സംബന്ധമായ പ്രശ്നങ്ങൾ എന്നിവയിൽ സംസ്ഥാനവ്യാപകമായി പ്രതിഷേധങ്ങൾ നടത്തി, ഇത് സ്ഥാപനത്തിനുള്ളിൽ നിലവിലുള്ള തൊഴിൽ ആശങ്കകളെ പ്രതിഫലിപ്പിച്ചു.<ref>{{cite news |title=KSEB employees protest wage, DA, pension issues |url=https://www.deshabhimani.com/deshabhimani-english-/labour-12111/kseb-employees-protest-wage-da-pension-issues-2025-70299 |work=Deshabhimani |publisher=CPIM Kerala State Committee |date=29 January 2025 |access-date=5 February 2026}}</ref> അതേ വർഷം, തൃശൂർ ജില്ലയിലെ ചില ഭാഗങ്ങളിൽ കർഷകർ നെൽകൃഷിയെ ബാധിക്കുന്ന ജലക്ഷാമത്തെക്കുറിച്ച് ആശങ്കകൾ ഉന്നയിച്ചു. കെ.എസ്.ഇ.ബിയുടെ റിസർവോയർ മാനേജ്‌മെന്റ് രീതികൾ പ്രതിസന്ധിക്ക് കാരണമായെന്ന് ആരോപിച്ചു. <ref>{{cite news |title=Water crisis threatens paddy fields in various panchayats in Thrissur; farmers warn of mass protests against KSEB |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/water-crisis-threatens-paddy-fields-in-various-panchayats-in-thrissur-farmers-warn-of-mass-protests-against-kseb/article70592426.ece |work=The Hindu |publisher=The Hindu Group |date=3 February 2026 |access-date=5 February 2026}}</ref> == സംഘടനാ ഘടന == 1948 ലെ വൈദ്യുതി (വിതരണ) നിയമപ്രകാരം, 1957 മാർച്ച് 7 ലെ ഉത്തരവ് പ്രകാരം, കേരള സർക്കാർ രൂപീകരിച്ച കേരള സംസ്ഥാന വൈദ്യുതി ബോർഡ്, വൈദ്യുതി ഉത്പാദനം, പ്രസരണം, വിതരണം എന്നീ മേഖലകളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. കേരളത്തിലെ എല്ലാ വിഭാഗം ഉപഭോക്താക്കൾക്കും താങ്ങാവുന്ന വിലയിൽ ഗുണനിലവാരമുള്ള വൈദ്യുതി നൽകാൻ <ref>{{cite report |title=Report of the Comptroller and Auditor General of India on Public Sector Undertakings for the year ended March 2021 (Chapter I) |url=https://cag.gov.in/uploads/download_audit_report/2022/04-Chapter-I-063982c692142f5.70706305.pdf |publisher=Comptroller and Auditor General of India |date=2022 |access-date=5 February 2026}}</ref>പരിശ്രമിക്കുന്നു. [19]. ഉത്തരവ് നമ്പർ 1957-ന് ഉച്ചകഴിഞ്ഞ് കേരള സംസ്ഥാന വൈദ്യുതി ബോർഡ് പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചു. 1957 മാർച്ച് 7-ന് കേരള സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെ EL1-6475/56/PW. ഇതിൽ 5 അംഗങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു, കെ. പി. ശ്രീധരൻ നായർ ചെയർമാനായിരുന്നു. മുൻ വൈദ്യുതി വകുപ്പിലെ എല്ലാ ജീവനക്കാരെയും ബോർഡിലേക്ക് മാറ്റി. ചെയർമാനും അംഗങ്ങളും അടങ്ങുന്ന 'ബോർഡ്' സുപ്രീം ഗവേണിംഗ് ബോഡിയാണ്. 1958 ഫെബ്രുവരി 21-ന് EL3-9345 എന്ന വിജ്ഞാപനത്തിലൂടെ സംസ്ഥാന സർക്കാർ വൈദ്യുതി കൺസൾട്ടേറ്റീവ് കൗൺസിൽ രൂപീകരിച്ചു. വൈദ്യുതി വിതരണ നിയമത്തിലെ സെക്ഷൻ 16 പ്രകാരം കൗൺസിൽ ഒരു കൺസൾട്ടേറ്റീവ് ബോഡിയായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു, കൂടാതെ ബോർഡ് വാർഷിക സാമ്പത്തിക പ്രസ്താവനയും അനുബന്ധ പ്രസ്താവനകളും ഉണ്ടെങ്കിൽ അവ സംസ്ഥാന സർക്കാരിന് മുന്നിൽ സമർപ്പിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ചെയർമാനും ഏഴ് അംഗങ്ങളും അടങ്ങുന്ന 'ബോർഡ്' സുപ്രീം ഗവേണിംഗ് ബോഡിയാണ്. കെഎസ്ഇ ബോർഡിനെ ലാഭ കേന്ദ്രങ്ങളാക്കി പുനഃക്രമീകരിക്കുന്നതിനുള്ള ഉത്തരവുകൾ കേരള സർക്കാരും കെഎസ്ഇ ബോർഡും 2002 ഏപ്രിലിൽ പുറപ്പെടുവിച്ചു. അംഗങ്ങൾ ലാഭ കേന്ദ്രങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകുന്നു. ബോർഡിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിക്കാനും നിയന്ത്രിക്കാനും ഒരു കോർപ്പറേറ്റ് ഓഫീസ് ഉണ്ട്. == ഡയറക്ടർ ബോർഡ് == {| class="wikitable" |+ ഡയറക്ടർ ബോർഡ് – കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഇലക്ട്രിസിറ്റി ബോർഡ് ലിമിറ്റഡ് (KSEBL) ! പേര് !! പദവി |- | ശ്രീ. മിൻഹാജ് ആലം ​​|| ചെയർമാൻ & മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടർ |- | ശ്രീ. സജീവ് ജി || ഡയറക്ടർ (ജനറേഷൻ - ഇലക്ട്രിക്കൽ, സിവിൽ, REES, SOURA) |- | ശ്രീ. ശിവദാസ് എസ് || ഡയറക്ടർ (ട്രാൻസ്മിഷൻ & സിസ്റ്റം ഓപ്പറേഷൻ) (പൂർണ്ണ അധിക ചാർജ്) |- | ശ്രീ. പി സുരേന്ദ്ര || ഡയറക്ടർ (വിതരണ & വിതരണ ശൃംഖല മാനേജ്മെന്റ്) |- | ശ്രീ. ബിജു ആർ || ഡയറക്ടർ (ധനകാര്യം) |- | ശ്രീ. പി സുരേന്ദ്ര || ഡയറക്ടർ (എച്ച്ആർഎം, സ്പോർട്സ്, ക്ഷേമം, സുരക്ഷ & ഗുണനിലവാര ഉറപ്പ്) |- | ശ്രീ. പുനീത് കുമാർ || വൈദ്യുതി വകുപ്പ് അഡീഷണൽ ചീഫ് സെക്രട്ടറി (എക്സ്-ഒഫീഷ്യോ ഡയറക്ടർ) |- | ശ്രീ. കെ.ആർ. ജ്യോതിലാൽ | അഡീഷണൽ ചീഫ് സെക്രട്ടറി, ധനകാര്യ വകുപ്പ് (എക്സ്-ഒഫീഷ്യോ ഡയറക്ടർ) |- | അഡ്വ. വി മുരുകദാസ് || സ്വതന്ത്ര ഡയറക്ടർ |- | പ്രൊഫ. അരുൺ കുമാർ || സ്വതന്ത്ര ഡയറക്ടർ |} ==ഉത്‌പാദനം== [[File:Power house trivandrum 02.JPG|thumb|200px|തിരുവനന്തപുരത്തെ [[പവർ ഹൗസ്]] കെട്ടിടം]] 2012 മാർച്ച് 31ലെ കണക്കു പ്രകാരം 2874.79 മെഗാവാട്ട്‌ ആണ് കെ.എസ്.ഇ.ബി.യുടെ മൊത്തം സ്ഥാപിതശേഷി. എന്നാൽ ഇതിൽ സംഭരണാവശ്യത്തിനുള്ള (captive) ചെറുകിട നിലയങ്ങളും അന്യസംസ്ഥാനങ്ങളിൽ കെ.എസ്.ഇ.ബി.യ്ക്കു് അവകാശപ്പെട്ട പദ്ധതിവിഹിതങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു. <ref>{{Citeweb|url= http://www.kseb.in/index.php?option=com_content&view=article&id=68&Itemid=713&lang=en|title= Power Projects in Kerala-|website= www.kseb.in|access-date= 2018-11-10|archive-date= 2018-02-03|archive-url= https://web.archive.org/web/20180203055300/http://kseb.in/index.php?option=com_content&view=article&id=68&Itemid=713&lang=en|url-status= dead}}</ref> നിലവിൽ എട്ടു ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികൾ നിർമ്മാണത്തിലും 37 ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികൾ പ്ലാൻ ചെയ്തിട്ടുമുണ്ട്. കേരളത്തിൽ മൊത്തം 55 ജലസംഭരണികൾ ഉള്ളതിൽ 37 ജലസംഭരണികൾ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതിക്കു വേണ്ടി ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്നു. ഇതിൽ 33 അണക്കെട്ടുകൾ KSEB യുടെ നിയന്ത്രണത്തിൽ ഉള്ളവയാണ്. <ref>{{Cite web|url=http://www.india-wris.nrsc.gov.in/wrpinfo/index.php?title=Dams_in_Kerala|title=കേരളത്തിലെ അണക്കെട്ടുകൾ|website=www.india-wris.nrsc.gov.in|language=en|access-date=2018-08-28|archive-date=2018-08-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20180829003128/http://www.india-wris.nrsc.gov.in/wrpinfo/index.php?title=Dams_in_Kerala|url-status=dead}}</ref><ref>{{Citeweb|url= https://www.expert-eyes.org/dams.html |title= KSEB DAMS -|website= www.expert-eyes.org }}</ref> {| class="wikitable" !ക്രമനമ്പർ !പദ്ധതികൾ !ജനറേറ്റർ !സ്ഥാപിതശേഷി !വാർഷിക ഉത്‌പാദനം |- |1 |പ്രധാന ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികൾ-16 |49 ജനറേറ്റർ |'''1,954.75 മെഗാവാട്ട്''' |'''6,854.27 MU''' |- |2 |ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികൾ- 20 |47 ജനറേറ്റർ |'''104 മെഗാവാട്ട്''' |'''340.43 MU''' |- |3 |മൊത്തം |96 ജനറേറ്റർ |'''2,058.75 മെഗാവാട്ട്''' |'''7,194.7 MU''' |} === പ്രധാന ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികൾ(1954.75 മെഗാവാട്ട്) === <ref>{{Cite web|url=http://india-wris.nrsc.gov.in/wrpinfo/index.php?title=Powerhouses_in_Kerala|title=Powerhouses in Kerala -|website=india-wris.nrsc.gov.in|language=en|access-date=2018-09-30}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=http://india-wris.nrsc.gov.in/wrpinfo/index.php?title=Hydro_Electric_Projects_in_Kerala|title=Hydro Electric Projects in Kerala -|website=india-wris.nrsc.gov.in|language=en|access-date=2018-09-30}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> **[[മൂലമറ്റം പവർ ഹൗസ്|ഇടുക്കി]] (780 മെഗാവാട്ട്) **[[ശബരിഗിരി ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|ശബരിഗിരി]] (340 മെഗാവാട്ട്) **[[ഇടമലയാർ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|ഇടമലയാർ]] (75 മെഗാവാട്ട്) **[[ഷോളയാർ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|ഷോളയാർ]] (54 മെഗാവാട്ട്) **[[പള്ളിവാസൽ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|പള്ളിവാസൽ]] (37.5 മെഗാവാട്ട്) **[[കുറ്റ്യാടി ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|കുറ്റ്യാടി]] (225 മെഗാവാട്ട്) **[[പന്നിയാർ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|പന്നിയാർ]] (32.4 മെഗാവാട്ട്) **[[നേര്യമംഗലം ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|നേര്യമംഗലം]] (77.65 മെഗാവാട്ട്) **[[ലോവർ പെരിയാർ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|ലോവർ പെരിയാർ]] (180 മെഗാവാട്ട്) **[[പെരിങ്ങൽകുത്ത് ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|പൊരിങ്ങൽക്കുത്ത്]] (52 മെഗാവാട്ട്) **[[ചെങ്കുളം ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|ചെങ്കുളം]] (51.2 മെഗാവാട്ട്) **[[കക്കാട് ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|കക്കാട്]] (50 മെഗാവാട്ട്) === ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികൾ(104 മെഗാവാട്ട്) === <ref>{{Citeweb|url= http://www.kseb.in/index.php?option=com_content&view=article&id=74&Itemid=729&lang=en|title= Small Hydro Electric Projects in Kerala-|website= www.kseb.in|access-date= 2018-11-20|archive-date= 2018-02-03|archive-url= https://web.archive.org/web/20180203052124/http://kseb.in/index.php?option=com_content&view=article&id=74&Itemid=729&lang=en|url-status= dead}}</ref> **[[പേപ്പാറ ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|പേപ്പാറ]] (3 മെഗാവാട്ട്) **[[കല്ലട ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|കല്ലട]] (15 മെഗാവാട്ട്) **[[മാട്ടുപ്പെട്ടി ചെറുകിട ജലവൈദ്യുതപദ്ധതി|മാട്ടുപ്പെട്ടി]] (2 മെഗാവാട്ട്) **[[മലങ്കര ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|മലങ്കര]] (10.5 മെഗാവാട്ട്) **[[ചിമ്മിനി ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|ചിമ്മിനി]] (2.5 മെഗാവാട്ട്) **[[പീച്ചി ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|പീച്ചി]] (1.25 മെഗാവാട്ട്) **[[മലമ്പുഴ ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|മലമ്പുഴ]] (2.5 മെഗാവാട്ട്) **[[കുറ്റ്യാടി ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|കുറ്റ്യാടി ടെയിൽ റേയ്സ്]] (3.75 മെഗാവാട്ട്) **[[കുറ്റ്യാടി ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|കക്കയം(കുറ്റ്യാടി)]] (3 മെഗാവാട്ട്) **[[ലോവർ മീൻമുട്ടി ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|ലോവർ മീൻമുട്ടി]], നെടുമങ്ങാട് (3.5 മെഗാവാട്ട്) **[[റാന്നി പെരുനാട് ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|റാന്നി പെരുനാട്]] (4 മെഗാവാട്ട്) **[[പെരുന്തേനരുവി ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|പെരുംതേനരുവി]] 1, പത്തനംതിട്ട (6 മെഗാവാട്ട്) **[[വെള്ളത്തൂവൽ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|വെള്ളത്തൂവൽ]],ഇടുക്കി (3.6 മെഗാവാട്ട്) **[[ആഢ്യൻപാറ ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|ആഢ്യൻപാറ]], നിലമ്പൂർ (3.5 മെഗാവാട്ട്) **[[ചെമ്പുകടവ് - 1 ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|ചെമ്പുകടവ് - 1]], താമരശ്ശേരി (2.7 മെഗാവാട്ട്) **[[ചെമ്പുകടവ് - 2 ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|ചെമ്പുകടവ് - 2]], താമരശ്ശേരി (3.75 മെഗാവാട്ട്) **[[ഉറുമി - 1 ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|ഉറുമി -1]], കൂടരഞ്ഞി (3.75 മെഗാവാട്ട്) **[[ഉറുമി - 2 ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|ഉറുമി -2]] കൂടരഞ്ഞി (2.4 മെഗാവാട്ട്) **[[പൂഴിത്തോട് ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|പൂഴിത്തോട്]], വടകര (4.8 മെഗാവാട്ട്) **[[വിലങ്ങാട് ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|വിലങ്ങാട്]], വടകര (7.5 മെഗാവാട്ട്) **[[ബാരാപ്പോൾ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|ബാരാപ്പോൾ]], കണ്ണൂർ (15 മെഗാവാട്ട്) === സംഭരണാവശ്യത്തിനുള്ള ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികൾ(33.16 മെഗാവാട്ട്) === **[[മണിയാർ ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|മണിയാർ]],പത്തനംതിട്ട (12 മെഗാവാട്ട്)-Carborandum Universal Ltd. **[[കുത്തുങ്കൽ ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|കുത്തുങ്കൽ]], ഇടുക്കി (21 മെഗാവാട്ട്)-INDSIL  കമ്പനി കോയമ്പത്തൂർ **[[മാങ്കുളം ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|മാങ്കുളം]], ഇടുക്കി (0.11 മെഗാവാട്ട്)-[[മാങ്കുളം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] **[[കല്ലാർ ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|കല്ലാർ]], ഇടുക്കി (0.05 മെഗാവാട്ട്)-ഇടുക്കി ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത് === സ്വതന്ത്ര ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികൾ(25 മെഗാവാട്ട്)-IPP === **[[ഉള്ളുങ്കൽ ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|ഉള്ളുങ്കൽ]], ഇടുക്കി (7 മെഗാവാട്ട്)- Energy Development Company Limited (EDCL) **[[കരിക്കയം ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|കരിക്കയം]],ഇടുക്കി (10.5 മെഗാവാട്ട്)-Energy Development Company Limited (EDCL) **[[ഇരുട്ടുകാനം ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|ഇരുട്ടുകാനം]],ഇടുക്കി (4.5 മെഗാവാട്ട്)-Viyyat Power Pvt. Ltd. **[[മീൻവല്ലം ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|മീൻവല്ലം]], പാലക്കാട് (3 മെഗാവാട്ട്) -Palakkad Small Hydro Company Ltd === താപ വൈദ്യുത നിലയങ്ങൾ (234.6മെഗാവാട്ട്) === **[[ബ്രഹ്മപുരം ഡീസൽ വൈദ്യുത നിലയം]] (106.6മെഗാവാട്ട്) **[[കോഴിക്കോട് ഡീസൽ വൈദ്യുത നിലയം]] (128മെഗാവാട്ട്) === സ്വതന്ത്ര താപ വൈദ്യുത നിലയങ്ങൾ (538.91 മെഗാവാട്ട്) === **[[കായംകുളം താപനിലയം]] (359.98 മെഗാവാട്ട്) **റിലയൻസ് ഗ്രൂപ്പ് -ബോംബെ സബർബൻ ഇലക്ട്രിസിറ്റി സപ്ലൈ BSES (ആലുവ) (157 മെഗാവാട്ട്) **കാസർഗോഡ് പവർ കോർപറേഷൻ ( KPCL)-ഡീസൽ വൈദ്യുത നിലയം (21.93 മെഗാവാട്ട്) === സ്വകാര്യ താപ വൈദ്യുത നിലയങ്ങൾ (22.2 മെഗാവാട്ട്) === **MP STEEL CO. കഞ്ചിക്കോട് (10 മെഗാവാട്ട്) **ശ്രീശക്തി പേപ്പർ മിൽസ്, എറണാകുളം- ബയോമാസ്സ്‌ (2.2 മെഗാവാട്ട്) **ഫിലിപ്സ് കാർബൺ ബ്ലാക്ക്, കൊച്ചി (10 മെഗാവാട്ട്) === നോൺ കൺവെൻഷണൽ എനർജി (34.875 മെഗാവാട്ട്) === **കഞ്ചിക്കോട് വിൻഡ് ഫാം (2.025 മെഗാവാട്ട്) **അഗളി വിൻഡ് ഫാം (18.6 മെഗാവാട്ട്) **രാമക്കൽമേട്‌ വിൻഡ് ഫാം (14.25 മെഗാവാട്ട്) === സോളാർ പ്ലാന്റുകൾ (118 മെഗാവാട്ട്) <ref>{{Citeweb|url= http://www.kseb.in/index.php?option=com_content&view=article&id=34:renewable-energy&catid=2:about-kseb&Itemid=574&lang=en|title= Renewable Energy-|website= www.kseb.in|access-date= 2018-11-10|archive-date= 2019-07-22|archive-url= https://web.archive.org/web/20190722122742/http://www.kseb.in/index.php?option=com_content&view=article&id=34:renewable-energy&catid=2:about-kseb&Itemid=574&lang=en|url-status= dead}}</ref> === **കഞ്ചിക്കോട് സോളാർ പ്ലാന്റ് ( 1 മെഗാവാട്ട്) **പൊരിങ്ങൽകുത്ത് സോളാർ പ്ലാന്റ് (0.05 മെഗാവാട്ട്) **അഗളി(ചാളയൂർ) സോളാർ പ്ലാന്റ് (0.05 മെഗാവാട്ട്) **CIAL([[നെടുമ്പാശ്ശേരി വിമാനത്താവളം]] )-(30 മെഗാവാട്ട്) **IREDA (ഇന്ത്യൻ റിന്യൂവബിൾ എനർജി)-(50 മെഗാവാട്ട്) **[[അനെർട്ട്|ANERT]] KERALA (2 മെഗാവാട്ട്) **ഹിൻഡാൽകോ ഇൻഡസ്ട്രീസ് (1 മെഗാവാട്ട്) **ബാണാസുര സാഗർ ഫ്‌ളോട്ടിങ് പാനൽ **കൊല്ലംകോട് (1 മെഗാവാട്ട്) **എടയാർ (1.25 മെഗാവാട്ട്) **[[ബാരാപ്പോൾ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|ബാരാപ്പോൾ]] (4 മെഗാവാട്ട്) **പേഴയ്‌ക്കാപ്പള്ളി (1.25 മെഗാവാട്ട്) **പോത്തൻകോട് (2 മെഗാവാട്ട്) നിലവിൽ 27 ഓളം പദ്ധതികളിൽ നിന്നാണ് 118 മെഗാവാട്ട് ശേഷി സോളാർ വൈദ്യുതി ബോർഡിന് ലഭിക്കുന്നത്. വെസ്റ്റ് കല്ലട ഫ്ലോട്ടിങ് സോളാർ 50 MW, ബ്രഹ്മപുരം 6.5 MW, ഏറ്റുമാനൂർ 1 MW, നെന്മാറ 1.5 MW, അഗളി 1 MW, കഞ്ചിക്കോട് 2 MW അടക്കം 41 പദ്ധതികൾ നിർമ്മാണത്തിൽ ആണ്. ഇതുകൂടി പൂർത്തിയായാൽ 70 മെഗാവാട്ട് ശേഷി കൂടി ലഭിക്കും. ==='സൗര'പദ്ധതി=== കേരളാ സംസ്ഥാന വൈദ്യുതി ബോർഡ് സൗരോർജത്തിൽ നിന്നുള്ള വൈദ്യുതി നിലവിലുള്ള 110 മെഗാവാട്ടിൽ നിന്നും [[2021]] ഓടേ 1000 മെഗാവാട്ടായി ഉയർത്തുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ ആരംഭിക്കുന്ന പദ്ധതിയാണ് സൗര പദ്ധതി. വീടുകളുടെയും കെട്ടിടങ്ങളുടെ മുകളിലും, സ്കൂൾ, സർക്കാർ ഓഫീസുകൾ സ്വകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങൾ, ഷോപ്പിഗ് മാളുകൾ തുടങ്ങിയവയുടെ മുകളിലും [[സോളാർ പാനൽ|സോളാർ പാനലുകൾ]] സ്ഥാപിക്കും. കെ എസ് ഇ ബി യും അനർട്ടും സംയുക്തമായാണ് പദ്ധതി നടപ്പിലാക്കാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. ഇതിലൂടെ 500 മെഗാവാട്ട് ഉൽപാദിപ്പിക്കാനാവുമെന്നാണ് കരുതുന്നത്. === നിർമ്മാണത്തിൽ ഉള്ള ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികൾ(154 മെഗാവാട്ട്) === <ref>{{Citeweb|url= http://www.kseb.in/index.php?option=com_content&view=article&id=41&Itemid=529&lang=en|title= On going &Future Projects in Kerala-|website= www.kseb.in|access-date= 2018-11-17|archive-date= 2019-02-12|archive-url= https://web.archive.org/web/20190212011844/http://www.kseb.in/index.php?option=com_content&view=article&id=41&Itemid=529&lang=en|url-status= dead}}</ref> നിലവിൽ ആറു ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികൾ ആണ് നിർമ്മാണത്തിൽ ഉള്ളത്. {| class="wikitable" !ക്രമനമ്പർ !പദ്ധതിയുടെ പേർ !സ്ഥാപിതശേഷി !വാർഷിക ഉത്‌പാദനം |- |1 |[[പള്ളിവാസൽ ജലവൈദ്യുതപദ്ധതി|പള്ളിവാസൽ]] എക്സ്റ്റൻഷൻ |60 മെഗാവാട്ട് |153.9 MU |- |2 |[[ചെങ്കുളം ജലവൈദ്യുതപദ്ധതി|ചെങ്കുളം]] ഓഗ്മെന്റഷൻ |മെഗാവാട്ട് |85 MU |- |3 |തൊട്ടിയാർ,ഇടുക്കി |40 മെഗാവാട്ട് |99 MU |- |4 |പെരിങ്ങൽക്കുത്ത് |24 മെഗാവാട്ട് |45.02 MU |- |5 |[[ഭൂതത്താൻകെട്ട്]] |24 മെഗാവാട്ട് |83.5 MU |- |6 |ചാത്തങ്കോട്ടുനട 2 ,കോഴിക്കോട് |6 മെഗാവാട്ട് |14.76 MU |- | |മൊത്തം |'''154 മെഗാവാട്ട്''' |'''481.18 MU''' |} === ഭാവി ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികൾ (674.95 മെഗാവാട്ട്) === നിലവിൽ 37 ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികൾ പ്ലാൻ ചെയ്തിട്ടുള്ളത്. {| class="wikitable" !ക്രമനമ്പർ !പദ്ധതിയുടെ പേർ !സ്ഥാപിതശേഷി !വാർഷിക ഉത്‌പാദനം |- |1 |കല്ലാർ, തിരുവനന്തപുരം |4 മെഗാവാട്ട് |10.24 MU |- |2 |പാപ്പന്നൂർ, കൊല്ലം |3 മെഗാവാട്ട് |7.36 MU |- |3 |പെരുംതേനരുവി 2, പത്തനംതിട്ട |8 മെഗാവാട്ട് |22.63 MU |- |4 |മുണ്ടംമൊഴി, പത്തനംതിട്ട |4 മെഗാവാട്ട് |17.88 MU |- |5 |ചെല്ലി കല്ലാർ, പത്തനംതിട്ട |15 മെഗാവാട്ട് |35 MU |- |6 |അപ്പർ കല്ലാർ, ഇടുക്കി |2 മെഗാവാട്ട് |5.14 MU |- |7 |ദേവിയാർ, ഇടുക്കി |24 മെഗാവാട്ട് |25.94 MU |- |8 |അപ്പർ ചെങ്കുളം |24 മെഗാവാട്ട് |53.22 MU |- |9 |ലത്രം, ഇടുക്കി |3.5 മെഗാവാട്ട് |12.13 MU |- |10 |പീച്ചാട്, ഇടുക്കി |3 മെഗാവാട്ട് |7.74 MU |- |11 |വെസ്റ്റേൺ കല്ലാർ, ഇടുക്കി |5 മെഗാവാട്ട് |17.41 MU |- |12 |ചിന്നാർ, ഇടുക്കി |24 മെഗാവാട്ട് |82.90 MU |- |13 |തൊമ്മൻ കുത്ത്, ഇടുക്കി |3 മെഗാവാട്ട് |6.77 MU |- |14 |ലോവർ പെരിയാർ |10 മെഗാവാട്ട് |22.75 MU |- |15 |മേലോരം, ഇടുക്കി |3.6 മെഗാവാട്ട് |15.33 MU |- |16 |മാങ്കുളം, ഇടുക്കി |40 മെഗാവാട്ട് |82 MU |- |17 |അപ്പർ ചെങ്കുളം 2 |24 മെഗാവാട്ട് |26.5 MU |- |18 |പാമ്പാർ, ഇടുക്കി |40 മെഗാവാട്ട് |84.79 MU |- |19 |അപ്പർ ചാലിയാർ 1, ഇടുക്കി |133 മെഗാവാട്ട് |307 MU |- |20 |പള്ളിവാസൽ ഓഗ്മെന്റഷന് | |256.89 MU |- |21 |മർമല, കോട്ടയം |7 മെഗാവാട്ട് |17.21 MU |- |22 |അതിരപ്പിള്ളി |163 മെഗാവാട്ട് |233 MU |- |23 |കരിമ്പുഴ, പാലക്കാട് |4.5 മെഗാവാട്ട് |12.30 MU |- |24 |ലോവർ ചെമ്പുകാട്ടി, പാലക്കാട് |7 മെഗാവാട്ട് |16.36 MU |- |25 |വാളാന്തോട്, മലപ്പുറം |7.5 മെഗാവാട്ട് |14.75 MU |- |26 |വാളാന്തോട്(ലോവർ ), മലപ്പുറം |6 മെഗാവാട്ട് |14.04 MU |- |27 |വൈത്തിരി, വയനാട് |60 മെഗാവാട്ട് |167.29 MU |- |28 |[[പെരുവണ്ണാമുഴി അണക്കെട്ട്|പെരുവണ്ണാമൂഴി]] |6 മെഗാവാട്ട് |24.70 MU |- |29 |ചെമ്പുകടവ് 3 കോഴിക്കോട് |7.5 മെഗാവാട്ട് |17.715 MU |- |30 |ചെമ്പുകടവ് 4, കോഴിക്കോട് |1.35 മെഗാവാട്ട് |3.02 MU |- |31 |പൂവാരംതോട്, കോഴിക്കോട് |3 മെഗാവാട്ട് |5.88 MU |- |32 |ചാത്തങ്കോട്ടുനട 1, കോഴിക്കോട് |3.5 മെഗാവാട്ട് |7.82 MU |- |33 |ഒലിക്കൽ, കോഴിക്കോട് |5 മെഗാവാട്ട് |10.26 MU |- |34 |മറിപ്പുഴ, കോഴിക്കോട് |6 മെഗാവാട്ട് |15.31 MU |- |35 |[[പഴശ്ശി അണക്കെട്ട്|പഴശ്ശി]] |7.5 മെഗാവാട്ട് |25.8 MU |- |36 |കാഞ്ഞിരക്കൊല്ലി, കണ്ണൂർ |5 മെഗാവാട്ട് |11.18 MU |- |37 |മൂരികടവ്, കാസർഗോഡ് |2 മെഗാവാട്ട് |5.92 MU |- | |മൊത്തം |'''674.95 മെഗാവാട്ട്''' |'''1702.175 MU''' |- |} ==പ്രസരണം== ===അന്തർസംസ്ഥാന പ്രസരണപഥങ്ങൾ=== കെ. എസ്. ഇ. ബി.യുടെ ആന്തരികവൈദ്യുതശൃംഖല ദേശീയ വൈദ്യുതഗ്രിഡിന്റെ ദക്ഷിണമേഖലാപ്രസരണസംവിധാനവുമായി ഉടുമൽപേട്ട് - മടക്കത്തറ([[തൃശ്ശൂർ ജില്ല]]), തിരുനെൽവേലി - പള്ളിപ്പുറം ( [[തിരുവനന്തപുരം]] ) എന്നീ രണ്ട് 400 കിലോവോൾട്ട് പ്രസരണപഥങ്ങളിലൂടെ ബന്ധിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ടു്. അന്യസംസ്ഥാനങ്ങളുമായി ഊർജ്ജം കൈമാറുന്നതിനും നെറ്റ്‌വർക്ക് സ്ഥിരത ഉറപ്പാക്കാനും ഇതു സഹായിക്കുന്നു. ഇതു കൂടാതെ ഏതാനും 220 കിലോവോൾട്ട് സർക്യൂട്ടുകളും അയൽസംസ്ഥാനങ്ങളുമായി ബന്ധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ===സബ്സ്റ്റേഷനുകളുടെ എണ്ണം=== കെ.എസ്. ഇ. ബി.യുടെ കീഴിൽ പ്രസരണാവശ്യങ്ങൾക്കായി സ്ഥാപിച്ചിട്ടുള്ളതു് 400KV, 220 KV, 110 KV, 66KV, 33KV എന്നീ വൈദ്യുതതീവ്രതകളുള്ള സബ്സ്റ്റേഷനുകളാണു്. ഇവ കൂടാതെ, അതതുപ്രദേശങ്ങളിലെ വിതരണത്തിനായി 11KV സബ്സ്റ്റേഷനുകൾ (ട്രാൻസ്ഫോർമറുകൾ) കൂടിയുണ്ടു്. {|class="wikitable" style= border="1" cellpadding="5"; |- align="center" ! ശേഷി !! സബ്സ്റ്റേഷനുകളുടെ എണ്ണം !! ലൈൻ നീളം !! സ്ഥിരത |- |400കിലോവോൾട്ട് ||2^* ||260^** |- |220കിലോവോൾട്ട് ||17 ||2701.38 ||97.75 |- |110കിലോവോൾട്ട് ||131 ||4004 ||98.25 |- |66കിലോവോൾട്ട് ||80 ||2387 ||97.86 |- |33കിലോവോൾട്ട് ||120 ||1430 ||92.99 |- |} ^*പള്ളിപ്പുറത്തുള്ള ഒരു 400 കിലോവോൾട്ട് സബ്സ്റ്റേഷൻ പി.ജി.സി.ഐ.എല്ലിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലാണ് ^** ===400 കിലോവോൾട്ട് സബ്സ്റ്റേഷനുകൾ=== 1993 ജനുവരി 30നാണു് തൃശ്ശൂരിലുള്ള [[താണിക്കുടം |മാടക്കത്ര]]യിൽ കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ 400KV സബ്‌സ്റ്റേഷൻ ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തതു്. ഒരു വ്യാഴവട്ടക്കാലത്തിനുശേഷം 2005 ജൂലൈ 26നു് തിരുവനന്തപുരത്ത് [[പള്ളിപ്പുറം (തിരുവനന്തപുരം)|പള്ളിപ്പുറം]] എന്ന സ്ഥലത്തു് രണ്ടാമത്തെ 400 KV സബ്സ്റ്റേഷനും പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചു. ===220 കിലോവോൾട്ട് സബ്സ്റ്റേഷനുകൾ=== {| class="wikitable" border="1" style="text-align:center;" |+ 2012 മാർച്ച് 31നു് നിലവിലുള്ള കെ.എസ്.ഇ.ബി. യുടെ 220 കെ.വി. സബ്സ്റ്റേഷനുകൾ <ref>{{cite web|title=കെ.എസ്.ഇ.ബി. വാർഷിക ഭരണറിപ്പോർട്ട് 2011-2012|url=http://www.kseb.in/index.php?option=com_jdownloads&Itemid=112&view=viewdownload&catid=13&cid=6362|publisher=ചെയർമാൻ, കെ, എസ്. ഇ. ബി.|accessdate=18 ഏപ്രിൽ 2013|archive-date=2014-07-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20140702105357/http://kseb.in/index.php?option=com_jdownloads&Itemid=112&view=viewdownload&catid=13&cid=6362|url-status=dead}}</ref> !ക്രമസംഖ്യ !! സ്ഥലം !! പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ച<br> തീയതി !! ജില്ല |- |1||നല്ലളം||19/08/50||കോഴിക്കോട് |- |2||കളമശ്ശേരി||01/01/65||എറണാകുളം |- |3||പള്ളം||01/01/65||കോട്ടയം |- |4||എടമൺ||18/12/78||കൊല്ലം |- |5||പോത്തങ്കോട്||28/02/89||തിരുവനന്തപുരം |- |6||കണിയാമ്പറ്റ||19/05/94||വയനാട് |- |7||കഞ്ചിക്കോട്||31/05/97||പാലക്കാട് |- |8||കാഞ്ഞിരോട്||15/09/97||കണ്ണൂർ |- |9||അരീക്കോട്||31/05/98||മലപ്പുറം |- |10||മൈലാട്ടി||16/10/98||കാസർകോട് |- |11||ബ്രഹ്മപുരം||01/12/99||എറണാകുളം |- |12||ഷൊറണൂർ||24/01/04||പാലക്കാട് |- |13||തളിപ്പറമ്പ്||29/03/05||കണ്ണൂർ |- |14||കുണ്ടറ||01/05/06||കൊല്ലം |- |15||മലപ്പറമ്പ്||23/12/07||മലപ്പുറം |- |16||വടകര||08/05/09||കോഴിക്കോട് |- |17||എടപ്പോൺ||21/05/09||ആലപ്പുഴ |} ====പ്രധാന 220 കെ.വി. പ്രസരണപഥങ്ങൾ==== * കണിയാംപെറ്റ - കടക്കോല (ഏക സർക്യൂട്ട്). * ഇടുക്കി - ഉടുമൽപേട്ട് (ഏക സർക്യൂട്ട്). * ശബരിഗിരി - തേനി (ഏക സർക്യൂട്ട്). * എടമൺ - തിരുനെൽവേലി (ഇരട്ട സർക്യൂട്ട്). ===110കിലോവാട്ട് സബ്സ്റ്റേഷനുകൾ=== *പാറശ്ശാല - കുഴിത്തുറ *മഞ്ചേശ്വരം - കോണകേ ==വിതരണം == [[മൂന്നാർ]], [[തൃശ്ശൂർ]] പട്ടണം എന്നീ സ്ഥലങ്ങൾ ഒഴികെ [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] വൈദ്യുതി വിതരണം ചെയ്യുന്നത് കെ.എസ്.ഇ.ബി. ആണ്. കൂടുതൽ സൗകര്യപ്രദമായ പ്രവർത്തനത്തിനു വേണ്ടി കേരളത്തിനെ ദക്ഷിണ മേഖല , മധ്യമേഖല , പൂർവ്വമേഖല എന്നിങ്ങനെ മൂന്നു മേഖലകളായി വിഭജിച്ചിരിക്കുന്നു. <ref name ="distri" >[http://www.kseb.in/index.php?option=com_content&view=article&id=78&Itemid=86 വൈദ്യുതി വിതരണം കേരളം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120618154804/http://www.kseb.in/index.php?option=com_content&view=article&id=78&Itemid=86 |date=2012-06-18 }} ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്</ref> ==സമ്പർക്കാസൂത്രണനയം (Interactive Planning Process)== പതിനൊന്നാം പഞ്ചവത്സരപദ്ധതിയോടനുബന്ധിച്ച് കെ.എസ്.ഇ.ബി. 2007-2008ൽ IPP എന്ന പദ്ധതി പ്രാവർത്തികമാക്കി. അടിസ്ഥാനതലങ്ങളിലെ ഉപയോക്താക്കളേയും ഉദ്യോഗസ്ഥരേയും പങ്കെടുപ്പിച്ചു് ജില്ലാതലത്തിൽ സംഘടിപ്പിച്ച ശിൽപ്പശാലകളിലൂടെ ഊർജ്ജോപഭോഗനിരക്കുകൾ മുൻകൂട്ടി കണക്കാക്കുകയും അതനുസരിച്ച് മറ്റു വൈദ്യുതോൽപ്പാദനകേന്ദ്രങ്ങളും അന്യസംസ്ഥാനങ്ങളുമായി ക്രയവിക്രയകരാറുകൾ ഉറപ്പിക്കുകയുമായിരുന്നു ഈ പദ്ധതിയുടെ കാതൽ. [[ഒറീസ്സ]] തുടങ്ങിയ മറ്റു സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ അവിടെ ലഭ്യമാവുന്ന അസംസ്കൃതപദാർത്ഥങ്ങളും ഉല്പാദനശേഷിയും ഉപയോഗിച്ച് വൈദ്യുതി ഉല്പാദിപ്പിച്ച് ഇറക്കുമതി ചെയ്യുകയും ആവശ്യമെങ്കിൽ മറ്റു സന്ദർഭങ്ങളിൽ പകരം തിരിച്ചുനൽകുകയും ചെയ്തുകൊണ്ടു് വൈദ്യുതിവിതരണം കൂടുതൽ കാര്യക്ഷമമാക്കാൻ ഈ പദ്ധതി സഹായിച്ചു.<ref>{{cite news|title=KSEB to launch interactive planning|url=http://www.hindu.com/2008/02/23/stories/2008022354090500.htm|accessdate=19 ഏപ്രിൽ 2013|newspaper='ദി ഹിന്ദു'|date=23/2/2008|archive-date=2008-04-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20080430222021/http://www.hindu.com/2008/02/23/stories/2008022354090500.htm|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|title=KSEB puts up a good show|url=http://www.hindu.com/2009/04/04/stories/2009040456050300.htm|accessdate=19 ഏപ്രിൽ 2013|newspaper='ദി ഹിന്ദു'|date=4/4/2008}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==പരിശീലനകേന്ദ്രങ്ങൾ== ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കും മറ്റു ജീവനക്കാർക്കും വിദഗ്ദപരിശീലനം നൽകുന്നതിനായി കെ.എസ്.ഇ.ബി.യുടെ കീഴിൽ നാലു റീജ്യണൽ പവർ ട്രെയിനിങ്ങ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടുകൾ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ടു്.തിരുവനന്തപുരം, കോട്ടയം, തൃശ്ശൂർ, കോഴിക്കോട് എന്നിവിടങ്ങളിലാണു് ഈ സ്ഥാപനങ്ങൾ. കൂടാതെ പവർ എഞ്ചിനീയർസ് ട്രെയിനിങ്ങ് ആൻഡ് റിസർച്ച് സെന്റർ (പെറ്റാർൿ - PETARC) എന്ന പേരിൽ ഇടുക്കിയിലെ മൂലമറ്റത്തും ദക്ഷിണമേഖലാ കമ്പ്യൂട്ടർ ട്രെയിനിങ്ങ് സെന്റർ (Southern Regional Computer Training Centre - SRCTC) എന്ന പേരിൽ, തിരുവനന്തപുരത്തെ വൈദ്യുതഭവനത്തിലും പരിശീലനകേന്ദ്രങ്ങളുണ്ടു്. 1979ലാണു് തൃശ്ശൂരും കോട്ടയത്തും ലൈൻമെൻ ട്രെയിനിങ്ങ് സെന്ററുകൾ സ്ഥാപിച്ചതു്. തുടർന്നു് 1987ൽ തിരുവനന്തപുരത്തും കോഴിക്കോടും കൂടി ലൈൻ‌മെൻ ട്രെയിനിങ്ങ് സെന്ററുകൾ പ്രവർത്തിച്ചുതുടങ്ങി. 1989ൽ മൂലമറ്റത്ത് PETARC ആരംഭിച്ചു.1992ൽ തിരുവനന്തപുരത്തെ വൈദ്യുതിഭവനത്തിൽ മാനവശേഷി പരിശീലന സെൽ രൂപീകരിച്ചു. 1994ൽ ലൈൻമെൻ ട്രെയിനിങ്ങ് സെന്ററുകൾ ജൂനിയർ എക്സിക്യൂട്ടീവ് സ്റ്റാഫ് ട്രെയിനിങ്ങ് സെന്ററുകളായി (JESTC) പരിഷ്കരിച്ചു. 2007-ലാണു് SRTC നിലവിൽ വന്നതു്. ==പ്രസരണ-വിതരണ നഷ്ടം== ഉപകരണങ്ങളിലും ജോലിയിലുമുള്ള ഗുണമേന്മ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതുവഴി വൈദ്യുതോർജ്ജത്തിന്റെ പ്രസരണത്തിലും വിതരണത്തിലുമുള്ള നഷ്ടം ഒരു പരിധിവരെ കുറയ്ക്കാൻ കഴിയും. 2003-2004 മുതൽ 2011-2012 വരെയുള്ള സമയത്തിനിടയിൽ ഇത്തരത്തിലുള്ള കെ.എസ്.ഇ.ബി.യുടെ ഊർജ്ജനഷ്ടം 27.44%-ത്തിൽനിന്നു് 15.65% ആയി കുറയ്ക്കാൻ കഴിഞ്ഞുവെന്നു് ബോർഡിന്റെ 2011-2012ലെ വാർഷികറിപ്പോർട്ടിൽ അവകാശപ്പെടുന്നു. കേടായ എനർജി മീറ്ററുകൾ മാറ്റി സ്ഥാപിക്കുക, വൈദ്യുതമോഷണം തടയുക, സർക്യൂട്ടുകളിലെ വിവിധ ഉപകരണസംവിധാനങ്ങൾ മെച്ചപ്പെടുത്തുക തുടങ്ങിയ നടപടികൾ വഴിയാണു് ഈ അഭിവൃദ്ധിയുണ്ടായതു്. ഫലത്തിൽ മൊത്തം ഊർജ്ജത്തിന്റെ 12% അധികം ഉല്പാദിപ്പിച്ചതിനു സമമാണു് ഈ വ്യത്യാസം. {| class="wikitable" border="1" style="text-align:right;" |+ 2003-04 മുതൽ 2011-12 വരെയുള്ള കെ.എസ്.ഇ.ബി. യുടെ പ്രസരണ-വിതരണനഷ്ടം<ref>{{cite web|title=കെ.എസ്.ഇ.ബി. വാർഷിക ഭരണറിപ്പോർട്ട് 2011-2012 (പട്ടിക 2.2 പുറം 12)|url=http://www.kseb.in/index.php?option=com_jdownloads&Itemid=112&view=viewdownload&catid=13&cid=6362|publisher=ചെയർമാൻ, കെ, എസ്. ഇ. ബി.|accessdate=18 ഏപ്രിൽ 2013|archive-date=2014-07-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20140702105357/http://kseb.in/index.php?option=com_jdownloads&Itemid=112&view=viewdownload&catid=13&cid=6362|url-status=dead}}</ref> ! വർഷം !! വിറ്റ ഊർജ്ജം<small><br>(മെ.യൂ)</small>!!ലഭ്യമായ ഊർജ്ജം<small><br>(മെ.യൂ)</small>!!പ്രസരണ-വിതരണ നഷ്ടം <small><br>(%)</small>!!വാർഷിക അഭിവൃദ്ധി<small><br> (%)</small>!!മൊത്തം അഭിവൃദ്ധി<small><br> (%)</small>!!ഊർജ്ജലാഭം<small><br>(മെ.യൂ)<br> (ഏകദേശം)</small>!!ധനലാഭം<small><br>(കോടി രൂപ)<br>(ഏകദേശം) </small> |- |2003-04|| 8910.80|| 12280.87|| 27.44 |- |2004-05|| 9384.40|| 12504.79|| 24.95|| 2.49|| 2.49|| 311.37|| 108.98 |- |2005-06|| 10269.80|| 13331.09|| 22.96|| 1.99|| 4.48|| 597.23|| 209.03 |- |2006-07|| 11331.00|| 14427.97|| 21.47|| 1.49|| 5.97|| 861.35|| 301.47 |- |2007-08|| 12049.90|| 15065.15|| 20.02|| 1.45|| 7.42|| 1117.83|| 391.24 |- |2008-09|| 12414.32|| 15293.51|| 18.83|| 1.19|| 8.61|| 1316.77|| 460.87 |- |2009-10|| 13971.09|| 16978.03|| 17.71|| 1.12|| 9.73|| 1651.96|| 578.19 |- |2010-11|| 14547.90|| 17337.78|| 16.09|| 1.62|| 11.35|| 1967.84|| 688.74 |- |2011-12|| 15980.53|| 18946.29|| 15.65|| 0.44|| 11.79|| 2233.77|| 781.82 |} ==വരവുചെലവു് അനുപാതം== കെ.എസ്.ഇ.ബി. ഒരു യൂണിറ്റ് വൈദ്യുതി വിൽക്കുന്നതു് ശരാശരി 3.81 രൂപയ്ക്കാണു്. എന്നാൽ ഒരു യൂണിറ്റിനുവേണ്ടി വരുന്ന മൊത്തം ചെലവുകൾ 5.27 രൂപയോളം വരുന്നു. ഇതിൽ സിംഹഭാഗവും ചെലവാവുന്നതു് പുറമേനിന്നുവാങ്ങുന്ന വൈദ്യുതിയുടെ വിലയായും (2.98 രൂപ) ജീവനക്കാരുടെ ശമ്പളം, പെൻഷൻ തുടങ്ങിയ ഇനങ്ങളിലും (1.30 പൈസ)ആണു്. ഉല്പാദനത്തിനു് 19 പൈസയും മൂലധനേതര സാങ്കേതികച്ചെലവുകൾക്കു് 49 പൈസയും മാത്രമാണു് വകയിരുത്തേണ്ടി വരുന്നതു്. ആകെ വരവുചെലവ് കണക്കിൽ 1.32 രൂപയുടെ കമ്മി അനുഭവപ്പെടുന്നു. (2011-2012) {| class="wikitable" border="1" style="text-align:right;" |+ കെ.എസ്.ഇ.ബി. - ഒരു യൂണിറ്റ് വൈദ്യുതിയുടെ വരവുചെലവു് അനുപാതം<ref>{{cite web|title=കെ.എസ്.ഇ.ബി. വാർഷിക ഭരണറിപ്പോർട്ട് 2011-2012 (പുറം 68)|url=http://www.kseb.in/index.php?option=com_jdownloads&Itemid=112&view=viewdownload&catid=13&cid=6362|publisher=ചെയർമാൻ, കെ, എസ്. ഇ. ബി.|accessdate=18 ഏപ്രിൽ 2013|archive-date=2014-07-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20140702105357/http://kseb.in/index.php?option=com_jdownloads&Itemid=112&view=viewdownload&catid=13&cid=6362|url-status=dead}}</ref> !ക്രമസംഖ്യ !! ഇനം !! 2007-08 !! 2008-09 !! 2009-10 !! 2010-11 !! 2011-12 |- |1 || നേരിട്ടുള്ള ഉല്പാദനം || 0.15 || 0.32 || 0.26 || 0.16 || 0.19 |- |2 || ഇതരസ്രോതസ്സുകളിൽനിന്നു വാങ്ങുന്നതിനു് || 1.58 || 2.65 || 2.41 || 2.54 || 2.98 |- |3 || പലിശയും ധനസംബന്ധമായ ചെലവുകളും || 0.26 || 0.26 || 0.19 || 0.19 || 0.23 |- |4 || തേയ്മാനച്ചെലവുകൾ || 0.31 || 0.34 || 0.32 || 0.32 || 0.32 |- |5 || ജീവനക്കാർ || 0.67 || 0.97 || 1.03 || 1.17 || 1.3 |- |6 || അറ്റകുറ്റപ്പണികൾ || 0.09 || 0.11 || 0.12 || 0.16 || 0.17 |- |7 || ഭരണസംബന്ധമായ ചെലവുകൾ || 0.09 || 0.11 || 0.12 || 0.12 || 0.14 |- |8 || മുൻകാലക്കുടിശ്ശികകളും മറ്റും || 0.65 || -0.12 || 0.02 || -0.02 || 0.05 |- |9 || മൊത്തം (പ്രത്യക്ഷ) ചെലവ് || 3.8 || 4.64 || 4.47 || 4.64 || 5.38 |- |10 || മൂലധനമാക്കി മാറ്റിയ ചെലവ് || 0.04 || 0.05 || 0.06 || 0.07 || 0.09 |- |11 || മൂലധനമാക്കിമാറ്റിയ പലിശ || 0.02 || 0.02 || 0.02 || 0.02 || 0.02 |- |12 || ആകെ (അറ്റ) ചെലവ് || 3.74 || 4.57 || 4.39 || 4.55 || 5.27 |- |13 || ചട്ടപ്പടി നീക്കിയിരിപ്പ് || 0.16 || 0.17 || 0.17 || 0.16 || 0.16 |- |14 || ആകെ ചെലവിനം || 3.9 || 4.74 || 4.56 || 4.72 || 5.44 |- |15 || ബിൽ ഇതരവരുമാനം || 0.33 || 0.35 || 0.31 || 0.34 || 0.31 |- |16 || ഊർജ്ജവില്പന വരുമാനം || 3.5 || 3.8 || 3.38 || 3.54 || 3.81 |- |17 || ആകെ വരുമാനം || 3.83 || 4.15 || 3.69 || 3.88 || 4.12 |- |18 || റെവന്യൂ കമ്മി || 0.07 || 0.58 || 0.87 || 0.84 || 1.32 |} [[File:KSEB Perunit expenses 2012.jpg|center|700px|thumb]] ==പരാതി പരിഹാരം== [[File:KSEB Bill.jpg|thumb|KSEB Energy charge bill]] ഉപഭോക്താക്കളുടെ പരാതികൾ പരിഹരിക്കുന്നതിനായി വൈദ്യുതി ബോർഡ് [[കൊട്ടാരക്കര]], [[എറണാകുളം]], [[കോഴിക്കോട്]] എന്നിവിടങ്ങളിലായി മൂ‍ന്ന് [[ഉപഭോക്തൃ പരാതി പരിഹാര ഫോറം|ഉപഭോക്തൃ പരാതി പരിഹാര ഫോറങ്ങൾ]] (Consumer Grievance Redressal Forum) ഏർപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. സാധാരണ സെക്ഷൻ ഓഫീസുകളിൽ രണ്ട് ഫോണുകളാണ് ഉണ്ടാവുക. വൈദ്യുതി തടസ്സപ്പെടുമ്പോൾ പതിനായിരിത്തിന് മുകളിൽ ഉപഭോക്താക്കൾ ഈ രണ്ട് ഫോണുകളിലേക്കാവും ബന്ധപ്പെടാൻ ശ്രമിക്കുക.ഈ ഘട്ടത്തിൽ സേവനം എല്ലാവർക്കും ലഭ്യമാക്കുവാൻ സാധിച്ചെന്ന് വരില്ല. മെച്ചപ്പെട്ട സേവനം ലഭ്യമാക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി കെ എസ് ഇ ബി പുതിയ നാല് സംരംഭങ്ങൾ ആരംഭിച്ചിരിക്കുന്നു. വൈദ്യുത വിതരണം തടസ്സപ്പെടുന്ന കാര്യം എസ് എം എസ് ആയി ഉപഭോക്താക്കളുടെ മൊബൈൽ ഫോണുകളിലേക്ക് എത്തുകയും,വാട്ട്സ് ആപ്പു വഴി പരാതിയും രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാം. വൈദ്യുതി തടസ്സം മെസേജായി എത്തുന്ന സംരംഭമാണ് ഊർജ്ജ ദൂത്, അറ്റകുറ്റപണിക്കായി മുൻകൂട്ടി ആസൂത്രണം ചെയ്യുന്ന വൈദ്യുത തടസ്സവും.അടിയന്തരഘട്ടങ്ങളിൽ ഉണ്ടാക്കുന്ന തടസ്സവുമെല്ലാം പുതിയ സംരംഭത്തിലൂടെ ഉപഭോക്താക്കളെ അറിയിക്കും. കൂടാതെ വാട്ട്സ്ആപ് പരാതികൾ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാൻ 9496001912 എന്ന നമ്പർ ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് ഉപയോഗിക്കാം . എല്ലാ കമ്പ്യൂട്ടർ വത്കൃത വൈദ്യുതി ബില്ലുകളുടെയും തുക,പിഴകൂടാതെ പണമിടക്കേണ്ട തീയതി, പിഴയോടുകൂടി പണമടക്കേണ്ട അവസാന തീയതി,വൈദ്യുതി ബന്ധം വിഛേതിക്കാതിരിക്കുവാൻ പണമടക്കേണ്ട അവസാന തീയതി, എന്നീ വിവരങ്ങൾ എസ്എംഎസ് ആയും ഇ മെയിൽ ആയും ഉപഭോക്താക്കളെ അറിയിക്കുന്ന പദ്ധതിയാണ് ഊർജ്ജ സൗഹൃദ്. വൈദ്യുത സംബന്ധമായ പരാതികൾ അറിയിക്കുവാൻ 24 മണിക്കൂറും പ്രവർത്തിക്കുന്ന 1912 എന്ന ടോൾ ഫ്രീ നമ്പർ ആണ് മറ്റൊരു സംരംഭം. ഈ സേവനങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കുവാൻ മൊബൈൽ നമ്പർ രജിസ്റ്റർ ചെയ്താൽ മതിയാകും .ഈ സേവനങ്ങൾ തികച്ചും സൗജന്യമാണ്. വൈദ്യുതി കണക്ഷന് ഓൺലൈനായി അപേക്ഷിക്കുവാനുള്ള സംവിധാനം 15-2-17ൽ നിലവിൽ വന്നു. പേയ് ടി എം വഴി പണം അടയ്ക്കുവാനുള്ള സംവിധാനവും നിലവിൽ വന്നു . പുതിയ വൈദ്യുതി കണക്ഷൻ വേണ്ടവർക്ക് അപേക്ഷാ ഫീസ്, വെതർപ്രൂഫ് സർവ്വീസ് കണക്ഷൻ ആണെങ്കിൽ അതിന്റെ തുക, എന്നിവ ഓൺലൈൻ ആയി അടയ്ക്കാം. ഇത് ലഭിച്ചാൽ ഉടൻ ബോർഡ് ജീവനക്കാർ ഉപഭോക്താവിന്റെ വീട്ടിൽ എത്തി മറ്റ് അനുബന്ധ രേഖകൾ ശേഖരിക്കും. പോസ്റ്റ് വേണ്ടുന്ന കണക്ഷൻ ആണങ്കിൽ ജീവനക്കാർ വീട്ടിലെത്തി എസ്റ്റിമേറ്റ് തയ്യാറാക്കി തുക എസ് എം എസ് ആയോ ഇ-മെയിൽ വഴിയോ ഉപഭോക്താവിനെ അറിയിക്കും.ഇത് ഉപഭോക്താവിന് ഓൺലൈനായി അടയ്ക്കാം.വൈദ്യുത മന്ത്രി [[എം.എം മണി]] ആയിരുന്നു സേവനങ്ങളുടെ ഉദ്ഘാടനം നിർവ്വഹിച്ചത്. ==കമ്പനി വൽക്കരണം== 2014 ഓഗസ്റ്റിൽ വൈദ്യുതി ബോർഡ് കമ്പനിയാക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ത്രികക്ഷിക്കരാർ ഒപ്പിട്ടു. സർക്കാറും കെ.എസ്.ഇ.ബി.യും ജീവനക്കാരുടെ സംഘടനാ പ്രതിനിധികളും കരാറിൽ ഒപ്പുവെച്ചു. [[സി.ഐ.ടി.യു]], [[ഐ.എൻ.ടി.യു.സി.]] സംഘടനകൾ കരാറിൽ ഒപ്പിട്ടെങ്കിലും കരാറുണ്ടാക്കിയത് സുതാര്യമായ ചർച്ചകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലല്ലെന്ന് ആരോപിച്ച് [[എ.ഐ.ടി.യു.സി.|എ.ഐ.ടി.യു.സി]] നേതൃത്വം നൽകുന്ന വർക്കേഴ്‌സ് ഫെഡറേഷനും ഓഫീസേഴ്‌സ് ഫെഡറേഷനും ഒപ്പിടാൻ തയ്യാറായില്ല. കരാർ പ്രകാരം വൈദ്യുതി ബോർഡിൽ നിലവിലുള്ള സേവനവേതന വ്യവസ്ഥകൾ നിലനിൽക്കും. കാലാകാലങ്ങളിലുള്ള ശമ്പളപരിഷ്‌കരണം, പെൻഷൻ പരിഷ്‌കരണം എന്നിവയടക്കം കെ.എസ്.ഇ.ബി. ജീവനക്കാർക്ക് ലഭിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ആനുകൂല്യങ്ങളും അതേപടി തുടരും. നിയമനച്ചുമതല തുടർന്നും [[കേരള പബ്ലിക് സർവീസ് കമ്മീഷൻ|പി.എസ്.സി.ക്ക്]] ആയിരിക്കും. 2008 ൽ തന്നെ വൈദ്യുതി നിയമം 2003 അടിസ്താനത്തിൽ കെ.എസ്.ഇ.ബി യുടെ ആസ്തി ബാദ്യതകൾ ഗവണ്മെന്റിലേക്കു കൈമാറിയിരുന്നു.. വിവിധ ഘട്ടങ്ങളിലായി കേന്ദ്ര സർക്കാർ കാലാവധി നീട്ടിനൽകുകയുണ്ടായി. ഗവണ്മെന്റിലേക്കു വെസ്റ്റ് വചെയ്തതു റിവെസ്റ്റ് ചെയ്യുക മാത്രമാണു 2013 നവംബർ 1 നു ചെയ്തതു. ==കെ.എസ്.ഇ.ബി.ആപ്പ്== ഒറ്റത്തവണ ഫോറം പൂരിപ്പിച്ചു നൽകിയാൽ ഉപഭോക്താവിന്റെ ബാങ്ക് അക്കൗണ്ടിൽ നിന്നും വൈദ്യുത ബിൽ തുക ഈടാക്കുന്ന സംവിധാനം കെ.എസ്.ഇ.ബി നടപ്പിലാക്കിയിരിക്കുന്നു. ബാങ്കുകളിൽ ലോൺ അടയ്ക്കുന്ന മാതൃകയിൽ, ബാങ്ക് അക്കൗണ്ടിൽ നിന്നും വൈദ്യുതി ബില്ലിന്റെ തുക, കെ.എസ്.ഇ.ബി യുടെ അക്കൗണ്ടിലേക്ക് എല്ലാ തവണകളിലും എത്തും. കൂടാതെ ബിൽ പേയ്മെന്റ് സംവിധാനം കൂടുതൽ സൗകര്യപ്രധമാക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി മൊബൈൽ ആപ്ലിക്കേഷനും തയ്യാറാക്കിയിരിക്കുന്നു. www.kseb.in<ref>www.http://www.kseb.in/index.php?lang=en</ref>എന്ന വെബ് സൈറ്റിലെ ആപ്ലിക്കേഷൻ ലിങ്ക് പിൻതുടർന്നു കൊണ്ട്, ഗൂഗിൾ പ്ലേ സ്റ്റോറിൽ നിന്നും ഡൗൺലോഡ് ചെയ്തശേഷം, നെറ്റ് ബാങ്കിംഗ്, ക്രെഡിറ്റ് കാർഡ്, ഡെബിറ്റ് കാർഡ് ഇവയിലേതെങ്കിലും ഉപയോഗിച്ച് ബില്ല് അടയ്ക്കാവുന്നതാണ്.ഇതിനായി 13 അക്ക കൺസ്യൂമർ നമ്പർ, മൊബൈൽ നമ്പർ, ഇമെയിൽ ഐ.ഡി,തുടങ്ങിയവ നൽകിയാൽ മതിയാകും.<ref> www.malayalidiary.com/kaeb/</ref> == കെ - ഫോൺ == സംസ്ഥാനത്തെ ഡിജിറ്റൽ ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ച്ചർ ശക്തവും കാര്യക്ഷമവും ആക്കുന്നതിന് സംസ്ഥാന സർക്കാർ ആവിഷ്കരിച്ച പദ്ധതിയാണ് കെ ഫോൺ‍. സുശക്തമായ ഒപ്റ്റിക്കൽ ഫൈബർ ശൃംഖല സംസ്ഥാനത്താകെ സ്ഥാപിക്കുന്നതാണ് പദ്ധതി. 1028 കോടി രൂപ ചെലവിലാണ് പദ്ധതി നടപ്പാക്കുന്നത്. ഭാരത് ഇലക്ട്രോണിക്സ് ലിമിറ്റഡ് ആണ് ഒപ്റ്റിക്കൽ ഫൈബർ കേബിൾ വലിക്കാനുള്ള കരാർ എടുത്തിട്ടുള്ളത്. കെഎസ്ഇബിയുടെ എല്ലാ 220 കെവി, 110 കെവി, 66 കെവി സബ് സ്റ്റേഷനുകളെയും ഒപ്റ്റിക്കൽ ഫൈബർ കേബിൾ വഴി ബന്ധിപ്പിക്കും. സംസ്ഥാനത്തെ 770 സെക്‌ഷനുകളിലെയും വൈദ്യുതി തൂണുകളിലൂടെയാണ് കേബിൾ വലിക്കുന്നത്. അപേക്ഷിക്കുന്ന ഉപയോക്താക്കൾക്കെല്ലാം ഇന്റർനെറ്റ് കണക്‌ഷൻ നൽകാനാണ് പദ്ധതിയിടുന്നത്. കെ ഫോൺ ശൃംഖല ഉപയോഗിച്ച് ഏത് സേവനദാതാവിനും അതിവേഗ ഇന്റർനെറ്റ് ലഭ്യമാക്കാം. ബാൻഡ്‌വിഡ്ത് അനുസരിച്ച് വാടക ഈടാക്കും. സംസ്ഥാനത്തെ മുഴുവൻ സർക്കാർ ഓഫിസുകളും കെ ഫോൺ നെറ്റ്‌വർക്കിലേക്ക് മാറ്റാനാണ് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. ഇതിനു പുറമേ ബിപിഎൽ കുടുംബങ്ങൾക്ക് സൗജന്യ നെറ്റ്‌വർക് സംവിധാനം ഒരുക്കാനും പരിപാടിയുണ്ട്. അതുവഴി അതിവേഗ ഇൻ്റർനെറ്റ് കണക്ഷൻ വീടുകളിലും, 30,000 ത്തോളം ഓഫിസുകളിലും ലഭ്യമാക്കും. എല്ലാവർക്കും ഇൻ്റർനെറ്റ് അവകാശമായി പ്രഖ്യാപിച്ച സംസ്ഥാനമാണ് കേരളം. ഈ പദ്ധതിവഴി സംസ്ഥാനത്തെ 20 ലക്ഷത്തോളം വരുന്ന സാമ്പത്തികമായി പിന്നാക്കം നിൽക്കുന്ന ഭവനങ്ങളിലേക്ക് സൗജന്യമായും മറ്റുള്ളവർക്ക് മിതമായ നിരക്കിലും ഇൻ്റർനെറ്റ് ലഭ്യമാക്കാൻ സഹായകമാകുമെന്നാണ് സർക്കാർ അവകാശപ്പെടുന്നത്.സംസ്ഥാന സർക്കാരിൻറെയും മറ്റ് സ്വകാര്യ ടെലികോം സർവിസ് പ്രൊവൈഡർമാരുടെയും നിലവിലുള്ള ബാൻ്റ് വിഡ്ത്ത് പരിശോധിച്ച് അതിൻറെ അപര്യാപ്തത മനസ്സിലാക്കുകയും അത് പരിഹരിച്ച് ഭാവിയിലേക്ക് ആവശ്യമായ ബാൻ്റ് വിഡ്ത്ത് സജ്ജമാക്കുന്ന രീതിയിലാണ് പദ്ധതി വിഭാവനം ചെയ്തിട്ടുള്ളത്. കെ.എസ്.ഇ.ബിയും കെ.എസ്.ഐ.ടി.ഐ.എൽ ഉം ചേർന്നുള്ള സംയുക്ത സംരംഭമായ കെ ഫോൺ ലിമിറ്റഡ് വഴിയാണ് പദ്ധതി നടപ്പാക്കുന്നത്. സമയബന്ധിതമായി പദ്ധതി തുടങ്ങുന്നതിനാവശ്യമായ പഠനവും ടെൻഡർ നടപടികളും പൂർത്തീകരിക്കുകയും, പദ്ധതിയുടെ നടത്തിപ്പിനായി ഭാരത് ഇലക്ട്രോണിക്സ് ലിമിറ്റഡ് നേതൃത്വം നൽകുന്ന കൺസോഷ്യത്തിന് കരാർ നൽകുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഭാരത് ഇലക്ട്രോണിക്സ് ലിമിറ്റഡ്, റെയിൽടെൽ, എൽ.എസ് കേബിൾ, എസ്.ആർ.ഐ.ടി എന്നീ കമ്പനികളാണ് പ്രസ്തുത കൺസോഷ്യത്തിൽ ഉൾപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്.1516.76 കോടി രൂപയാണ് പദ്ധതിക്ക് വേണ്ടി വരുന്ന മൊത്തം ചെലവെന്നാണ് കെഎസ്ഇബി പറയുന്നത്. പദ്ധതിക്കുവേണ്ടി കിഫ്ബിക്ക് കേന്ദ്ര സർക്കാർ സ്ഥാപനത്തിൽ നിന്ന് 1061 കോടിയുടെ വായ്പ ലഭിച്ചിരുന്നു. ഇതിൽ 1061.73 കോടി രൂപ NIDA ലോണായി നബാർഡ് അംഗീകരിച്ചു.<ref>https://malayalam.samayam.com/latest-news/kerala-news/what-is-k-phone-project-by-kerala-government-new-state-run-internet-provider-details-in-malayalam/articleshow/78981879.cms</ref> '''സർക്കാർ അവകാശപ്പെടുന്ന നേട്ടങ്ങൾ''' * എല്ലാ സർവിസ് പ്രൊവൈഡർമാർക്കും (കേബിൾ ഓപ്പറേറ്റർ, ടെലകോം ഓപ്പറേറ്റർ, ഇൻ്റർനെറ്റ് സർവിസ് പ്രൊവൈഡർ, കണ്ടൻ്റ് സർവിസ് പ്രൊവൈഡർ) തുല്യമായ അവസരം നൽകുന്ന ഒപ്റ്റിക് ഫൈബർ നെറ്റ് വർക്ക് സംസ്ഥാനത്ത് നിലവിൽ വരും. * ഐ.ടി പാർക്കുകൾ, എയർപോർട്ട്, തുറമുഖം തുടങ്ങിയ ഇടങ്ങളിൽ അതിവേഗ ഇൻ്റർനെറ്റ് ലഭ്യമാകും. * 30,000ൽ അധികം സർക്കാർ സ്ഥാപനങ്ങളിലും, വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളിലും 10 mbps-തൊട്ട് 1Gbps വേഗതയിൽ നെറ്റ് കണക്ഷൻ ലഭ്യമാകും. * ആർട്ടിഫിഷൽ ഇൻ്റലിജെൻസ്, ബ്ലോക്ക് ചെയിൻ, ഇൻ്റർനെറ്റ് ഓഫ് തിങ്സ്, സ്റ്റാർട്ടപ്പ്, സ്മാർട്ട് സിറ്റി തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ കെ ഫോൺ സൗകര്യമൊരുക്കും. * ഗ്രാമങ്ങളിലും ചെറുകിട സംരംഭങ്ങൾക്ക് ഇ-കോമേഴ്സ് വഴി വിൽപ്പന നടത്താം. * സർക്കാർ സേവനങ്ങളായ ഇ-ഹെൽത്ത്, ഇ-എഡ്യൂക്കേഷൻ, മറ്റ് ഇ- സർവിസുകൾക്ക് കൂടുതൽ ബാൻ്റ് വിഡ്ത്ത് നൽകി കാര്യക്ഷമത വർധിപ്പിക്കാൻ കെ ഫോൺ സഹായിക്കും. * ഉയർന്ന നിലവാരമുള്ള നിരീക്ഷണ ക്യാമറകൾ സ്ഥാപിക്കാനും ട്രാഫിക് മാനേജ്മെൻ്റ് സിസ്റ്റം കാര്യക്ഷമമാക്കാനും കെ ഫോൺ പദ്ധതി സഹായിക്കും.<ref>https://www.madhyamam.com/kerala/k-fon-project-all-the-details-here-593882</ref> ==അവലംബം== <references/> {{Hydro Electric Projects in Kerala}} {{Dams in Kerala}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== * [http://www.kseb.in/ ഔദ്യോഗിക വെബ്‌സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120526075031/http://www.kseb.in/ |date=2012-05-26 }} * [http://www.erckerala.org/ കേരള സംസ്ഥാന വൈദ്യുത റെഗുലേറ്ററി കമ്മീഷൻ] * [http://www.keralaeo.org/ കേരള വൈദ്യുത ഓംബുഡ്സ്മാൻ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121201135555/http://www.keralaeo.org/ |date=2012-12-01 }} * [http://www.kseboa.org കേരള വൈദ്യുത വകുപ്പ് ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ സംഘടന] *[http://www.ksebea.in/ കേരള വൈദ്യുത വകുപ്പ് എൻജിനീയർമാരുടെ സംഘടന] {{India-company-stub‎‎}} [[വർഗ്ഗം:കേരള സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള കമ്പനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ_പൊതുമേഖലാ_സ്ഥാപനങ്ങൾ]] dq8i8wfcydm9o2xmjd0irgihg77yrk4 4652133 4652131 2026-08-01T11:50:00Z Meenakshi nandhini 99060 /* ഡയറക്ടർ ബോർഡ് */ 4652133 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kerala State Electricity Board}} {{Infobox_Company | company_name = കേരള സ്‌റ്റേറ്റ് ഇലക്ട്രിസിറ്റി ബോർഡ് ലിമിറ്റഡ് | company_type = സർക്കാർ | company_logo = [[പ്രമാണം:KSEB Logo 2022.svg|200px]] | company_slogan = | foundation = 1957 | location = | key_people = | industry = വൈദ്യുതി ഉത്‌പാദനം,പ്രസരണം, വിതരണം | products = | revenue = | num_employees = | homepage = [http://www.kseb.in www.kseb.in] }} കേരളാ സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിൽ നടത്തുന്ന വൈദ്യുത ഉത്പാദന, പ്രസരണ, വിതരണ കമ്പനിയാണ് '''കേരള സ്‌റ്റേറ്റ് ഇലക്ട്രിസിറ്റി ബോർഡ് ലിമിറ്റഡ്''' അഥവാ '''കെ.എസ്.ഇ.ബി. ലിമിറ്റഡ്'''. ==ചരിത്രം== 1957-മാർച്ച് 31-നാണ് തീയതി:7-3-1957, ഓർഡർ നമ്പർ:EL1-6475/56/PW പ്രകാരം പ്രവർത്തനം തുടങ്ങിയത്. കെ.പി. ശ്രീധരകൈമൾ ചെയർമാനായി 5 മെമ്പർമാരുടെ സഹകരണത്തോടെയാണ് കമ്പനിയുടെ തുടക്കം. തിരു കൊച്ചിയിലെ [[വൈദ്യുതി]] വകുപ്പിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥരേയാണ് പിന്നീട് കെ.എസ്.ഇ.ബിയിലേക്ക് മാറ്റിയത്. 2014 ഓഗസ്റ്റിൽ വൈദ്യുതി ബോർഡ് ലിമിറ്റഡ്എന്ന കമ്പനിയാക്കി മാറ്റി. 1958 ൽ തുടക്കക്കാലത്ത് 109.5 മെഗാവാട്ട് വൈദ്യുതിയുമായാണ് ബോർഡ് പ്രവർത്തനം തുടങ്ങിയത്. പിന്നീട് ആവശ്യകത ഉയർന്നപ്പോൾ അന്യസംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്നും വൈദ്യുതി കടംവാങ്ങാൻ തുടങ്ങി. ഇന്നിപ്പോൾ ബോർഡിന് ധാരാളം [[ ജലവൈദ്യുതി|ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികളുണ്ട്]]. 2008 ലെ കണക്കു പ്രകാരം 2657.24 മെഗാവാട്ട് വൈദ്യുതി ബോർഡ് വിവിധ പദ്ധതികളിലൂടെ ഉദ്പാദിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. ഏതാണ്ട് 91,59,399 ഉപയോക്താക്കൾ നിലവിലുണ്ട്.<ref>[http://www.studymode.com/essays/History-Of-Electricity-In-Kerala-342203.html History of Electricity in Kerala - [[ഡി._ഷൈന|ഡോ. ഡി. ഷൈന]]]</ref> സംസ്ഥാനത്തെ വൈദ്യുതിയുടെ ചരിത്രത്തിന് ഏകദേശം ഒരു നൂറ്റാണ്ട് പഴക്കമുണ്ട്. ഈ ദിശയിലുള്ള ആദ്യ ശ്രമം സ്വകാര്യ സംരംഭമായിരുന്നു. മൂന്നാറിലെ കണ്ണൻ ദേവൻ ഹിൽ പ്രൊഡ്യൂസ് കമ്പനി എന്ന ബ്രിട്ടീഷ് കമ്പനിയാണ് സംസ്ഥാനത്ത് ആദ്യമായി വൈദ്യുതി കൊണ്ടുവന്നത്. 1906-ൽ പെരിയാറിന്റെ ഒരു പോഷകനദിയുടെ വലത് കരയിലാണ് സംസ്ഥാനത്തെ ആദ്യത്തെ ഉൽ‌പാദന കേന്ദ്രം സ്ഥാപിച്ചത്.<ref name=":0" /> ഇത് ഒരു ജലവൈദ്യുത പദ്ധതിയായിരുന്നു, മുതിരപ്പുഴ എന്ന പോഷകനദി സംസ്ഥാനത്തെ നിരവധി ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികൾക്ക് ഇപ്പോഴും കേന്ദ്രമായി തുടരുന്നു. 1929 നും 1941 നും ഇടയിൽ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ പല ഭാഗങ്ങളിലും താപവൈദ്യുത നിലയങ്ങൾ വഴി പ്രാദേശിക ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നതിനുള്ള വൈദ്യുതി ഉൽ‌പാദനത്തിനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ പുരോഗമിക്കുകയായിരുന്നു. തെരുവ്, ഗാർഹിക വിളക്കുകൾ, സർക്കാർ ഓഫീസുകളിലെ ലൈറ്റുകൾക്കും ഫാനുകൾക്കും വൈദ്യുതി വിതരണം ചെയ്ത തിരുവനന്തപുരം വൈദ്യുതി വിതരണം അത്തരം ശ്രമങ്ങളിൽ ആദ്യത്തേതായിരുന്നു.<ref name=":0" />1927-ൽ, വാണിജ്യ ലൈനുകളിൽ വൈദ്യുതി ഉൽ‌പാദിപ്പിക്കുന്നതിനായി തിരുവനന്തപുരത്ത് സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിൽ ഒരു താപവൈദ്യുത നിലയം സ്ഥാപിച്ചു. 65 kW വീതം ശേഷിയുള്ള മൂന്ന് ഓയിൽ എഞ്ചിൻ ജനറേറ്ററുകൾ സ്ഥാപിക്കുകയും 1929 ൽ വാണിജ്യ ഉൽപ്പാദനം ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു. തിരുവനന്തപുരത്തെ തമ്പാനൂരിലാണ് ഈ സ്റ്റേഷൻ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. സംസ്ഥാന പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പിന് കീഴിലുള്ള ഒരു ഇലക്ട്രിക്കൽ വിഭാഗത്തെ പദ്ധതിയുടെ നടത്തിപ്പ് ചുമതലപ്പെടുത്തി. അടുത്ത പ്രധാന വികസനം 1932 ൽ ശ്രീ ചിത്തിരതിരുനാൾ മഹാരാജാവും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ദിവാൻ സർ സി ​​പി രാമസ്വാമി അയ്യരും വൈദ്യുതിക്കായി ഒരു പ്രത്യേക വകുപ്പ് രൂപീകരിച്ചതാണ്. വൈദ്യുതി വകുപ്പിന്റെ രൂപീകരണം ഈ മേഖലയിലെ ശ്രദ്ധേയമായ വികസനങ്ങൾക്ക് വഴിയൊരുക്കി. 1934 ൽ കൊല്ലം, കോട്ടയം, നാഗർകോവിൽ (ഇപ്പോൾ തമിഴ്‌നാട്ടിൽ) എന്നിവിടങ്ങളിൽ താപ ഉൽപ്പാദന കേന്ദ്രങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചു. അപ്പോഴേക്കും, ജലവൈദ്യുത ഉൽപാദനത്തിന്റെ സാധ്യതകൾ സാങ്കേതിക വിദഗ്ധരുടെയും അധികാരികളുടെയും ശ്രദ്ധ ആകർഷിച്ചു. വാണിജ്യാടിസ്ഥാനത്തിൽ ഉൽപ്പാദനത്തിനുള്ള ആദ്യ ശ്രമം 1935-36 ൽ കൊച്ചി സർക്കാർ എറണാകുളം, തൃശൂർ പട്ടണങ്ങളുടെയും പ്രാന്തപ്രദേശങ്ങളുടെയും വൈദ്യുതീകരണത്തിനായി കൊച്ചി സ്റ്റേറ്റ് പവർ ആൻഡ് ലൈറ്റ് കോർപ്പറേഷന് ലൈസൻസ് നൽകിയപ്പോഴാണ് നടത്തിയത്.<ref name=":0">{{Cite journal |last=Mathew |first=E. T. |date=1977 |title=Power Development in Kerala |url=https://www.jstor.org/stable/3516684 |journal=Social Scientist |volume=6 |issue=2 |pages=52–63 |doi=10.2307/3516684 |issn=0970-0293|url-access=subscription }}</ref> മലകളുടെയും നദികളുടെയും നാടായ കേരളം ജലവൈദ്യുത ഉൽപാദനത്തിന് ഒരു ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ മേഖലയായി മാറി. ജലവൈദ്യുത ഉൽപാദനത്തിനുള്ള വിശാലമായ സാധ്യതകൾ ജലവൈദ്യുത ഉൽപാദനത്തിനായി സ്റ്റേഷനുകൾ സ്ഥാപിക്കുന്നതിനുള്ള നടപടികൾ സ്വീകരിക്കാൻ സംസ്ഥാന അധികാരികളെ പ്രേരിപ്പിച്ചു. ഈ സംരംഭങ്ങളിൽ ആദ്യത്തേത് പള്ളിവാസൽ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതിയായിരുന്നു, ഇതിന്റെ നിർമ്മാണം 1933 ൽ ആരംഭിച്ചു. പദ്ധതിയുടെ ആദ്യ ഘട്ടം 1940 ൽ കമ്മീഷൻ ചെയ്തു. അതിന്റെ ശേഷി 13.5 മെഗാവാട്ട് ആയിരുന്നു. അപ്പോഴേക്കും, സമാനമായ ഒരു വൈദ്യുത പ്രക്ഷേപണ ശൃംഖലയും ആലപ്പുഴ, മാവേലിക്കര, കോതമംഗലം, കുണ്ടറ, കളമശ്ശേരി, വിയ്യൂർ, ആലുവ, തിരുവനന്തപുരം എന്നിവിടങ്ങളിൽ 66 കെവി സബ്സ്റ്റേഷനുകൾ സ്ഥാപിച്ചിരുന്നു. ഇവയും 1940 ഏപ്രിൽ, മെയ് മാസങ്ങളിൽ കമ്മീഷൻ ചെയ്തു. 1940 ൽ പള്ളിവാസൽ പദ്ധതി കമ്മീഷൻ ചെയ്തതോടെ കണ്ണൻ ദേവൻ ഹിൽസ് പ്രൊഡ്യൂസ് കമ്പനി അതിന്റെ പ്ലാന്റ് അടച്ചുപൂട്ടി. തിരുവിതാംകൂറിലെ പള്ളിവാസൽ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതിയിൽ നിന്നുള്ള വിതരണം 1942-ൽ ആരംഭിച്ചു, 1945-46 ആയപ്പോഴേക്കും എറണാകുളത്തിന്റെയും മട്ടാഞ്ചേരിയുടെയും മുഴുവൻ ആവശ്യങ്ങളും ഈ സ്രോതസ്സിൽ നിന്നാണ് നിറവേറ്റിയത്.<ref name=":0" /> 1957 മാർച്ച് 31-ന് പുതുതായി രൂപീകരിച്ച കേരള സർക്കാരിന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം കേരള സംസ്ഥാന വൈദ്യുതി ബോർഡ് പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചു.<ref>[http://www.studymode.com/essays/History-Of-Electricity-In-Kerala-342203.html History of Electricity in Kerala, Dr. D. Shina]</ref>ചെയർമാൻ കെ പി ശ്രീധര കൈമൾ അധ്യക്ഷനായ 5 അംഗങ്ങളുള്ള ആദ്യ ഭരണസമിതിയായിരുന്നു ഇത്. തിരു-കൊച്ചി സംസ്ഥാനത്തെ മുൻ വൈദ്യുതി വകുപ്പിലെ ജീവനക്കാരെ കെ എസ് ഇ ബിയിലേക്ക് മാറ്റി. 1958-ൽ സ്ഥാപിതമായ സമയത്ത്, കെ എസ് ഇ ബിയുടെ സ്ഥാപിത ശേഷി 109.5 മെഗാവാട്ട് ആയിരുന്നു, മൊത്തം വാർഷിക ആന്തരിക ഉത്പാദനം 441.35 ദശലക്ഷം യൂണിറ്റായിരുന്നു. വർഷങ്ങളായി, ആവശ്യം വർദ്ധിച്ചതോടെ, ബോർഡ് അയൽ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്നും സ്വകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ നിന്നും വൈദ്യുതി ഇറക്കുമതി ചെയ്തു. 2003 ലെ കേന്ദ്ര വൈദ്യുതി നിയമം അനുസരിച്ച്, 2014 ൽ കെ‌എസ്‌ഇബിയെ കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഇലക്ട്രിസിറ്റി ബോർഡ് ലിമിറ്റഡ് ആയി മാറ്റി. യഥാർത്ഥ കെ‌എസ്‌ഇബി പിരിച്ചുവിടുകയും അതിന്റെ ആസ്തികളും ബാധ്യതകളും ആദ്യം സർക്കാരിലേക്ക് മാറ്റുകയും പിന്നീട് പുതുതായി രൂപീകരിച്ച കമ്പനിയായ കെ‌എസ്‌ഇബി ലിമിറ്റഡിലേക്ക് മാറ്റുകയും ചെയ്തു. 2015 ൽ, കെ‌എസ്‌ഇബി അതിന്റെ ആദ്യത്തെ സോളാർ പവർ പ്ലാന്റ് കമ്മീഷൻ ചെയ്തു, ഗ്രിഡ് കണക്റ്റഡ് സോളാർ ഉൽ‌പാദനത്തിലേക്കുള്ള ഔപചാരിക പ്രവേശനത്തിന്റെ തുടക്കം കുറിച്ചു.<ref>https://www.business-standard.com/article/pti-stories/kerala-state-electricity-board-launches-its-1st-solar-plant-115082000752_1.html</ref>2016 ൽ, വലിയ ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് തുറന്ന പ്രവേശനം ഏർപ്പെടുത്തിയത് നിരവധി വ്യാവസായിക ഉപയോക്താക്കൾ ഇതര വിതരണക്കാരിലേക്ക് മാറിയതിനാൽ യൂട്ടിലിറ്റിയുടെ വരുമാനത്തിൽ ഗണ്യമായ കുറവുണ്ടാക്കി.<ref>https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2016/Oct/07/open-access-turns-out-to-be-a-shocker-to-kseb-1525823.html</ref> അതേ വർഷം, സംസ്ഥാനത്ത് അപൂർവമായ ഒരു മിച്ച വൈദ്യുതി സാഹചര്യം രേഖപ്പെടുത്തി, അധിക വൈദ്യുതി മറ്റ് സംസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് വിൽക്കുന്നതിനുള്ള ഓപ്ഷനുകൾ പര്യവേക്ഷണം ചെയ്യാൻ കെ‌എസ്‌ഇബിയെ പ്രേരിപ്പിച്ചു.<ref>{{cite news |title=Surplus power shocks Kerala State Electricity Board |url=https://www.deccanchronicle.com/nation/current-affairs/310116/surplus-power-shocks-kerala-state-electricity-board.html |work=Deccan Chronicle |publisher=Deccan Chronicle Holdings Ltd. |date=31 January 2016 |access-date=5 February 2026}}</ref> പുനരുപയോഗ ഊർജ്ജത്തിലേക്കുള്ള വിശാലമായ പരിവർത്തനത്തിന്റെ ഭാഗമായി മേൽക്കൂരയും ചെറുകിട സൗരോർജ്ജ ഇൻസ്റ്റാളേഷനുകളും പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് കെ‌എസ്‌ഇബി 2016 ൽ സൗരോർജ്ജ സംരംഭങ്ങൾ വികസിപ്പിച്ചു.<ref>{{cite news |title=Kerala State Electricity Board switches to ‘sun power’ |url=https://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/2016/Feb/29/kerala-state-electricity-board-switches-to-%E2%80%98sun-power%E2%80%99-898006.html |work=The New Indian Express |publisher=Express Publications (Madurai) Ltd. |date=29 February 2016 |access-date=5 February 2026}}</ref>2017-ൽ, അമിതമായ ജോലിഭാരവും തുടർച്ചയായ ഡ്യൂട്ടി സമയവും ആരോപിച്ച് കെ‌എസ്‌ഇ‌ബി ജീവനക്കാർ പണിമുടക്കി, ഇത് സ്ഥാപനത്തിനുള്ളിലെ ആന്തരിക തൊഴിൽ-മാനേജ്‌മെന്റ് പിരിമുറുക്കങ്ങൾ ഉയർത്തിക്കാട്ടി.<ref>https://www.thenewsminute.com/kerala/forced-work-day-and-night-kerala-electricity-board-workers-go-strike-70837</ref>അതേ വർഷം, കെ‌എസ്‌ഇ‌ബി അതിന്റെ പ്രവർത്തന യൂണിറ്റുകളിലുടനീളം ഉത്തരവാദിത്തവും സേവന വിതരണവും മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിന് ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള ഒരു പ്രകടന വിലയിരുത്തൽ സംവിധാനം അവതരിപ്പിച്ചു.<ref>https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/kseb-introduces-performance-appraisal/articleshow/59224571.cms</ref> 2018-ൽ, വൈദ്യുതി മേഖലയിലെ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന മത്സരവും ഉപഭോഗ രീതികളും മൂലം ബിസിനസ്സ് നഷ്ടവും വരുമാന നഷ്ടവും ഉണ്ടാകുമെന്ന ആശങ്കകൾ യൂട്ടിലിറ്റി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു.<ref>https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/kerala-state-electricity-board-limited-staring-at-business-attrition-and-revenue-loss/articleshow/63725548.cms</ref>ആ വർഷം അവസാനം, തമിഴ്‌നാട്ടിൽ ഗജ ചുഴലിക്കാറ്റ് മൂലമുണ്ടായ വ്യാപകമായ നാശനഷ്ടങ്ങളെത്തുടർന്ന്, ബാധിത ജില്ലകളിലെ വൈദ്യുതി അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നതിനായി കെ‌എസ്‌ഇ‌ബി എഞ്ചിനീയർമാരുടെയും ലൈൻ വർക്കർമാരുടെയും 400 അംഗ സംഘത്തെ വിന്യസിച്ചു.<ref>https://www.theindianwire.com/news/kerala-turns-help-tn-kseb-employees-help-restore-power-gaja-hit-regions-83011/</ref><ref>https://www.thenewsminute.com/news/400-strong-kerala-electricity-board-team-helps-restore-power-gaja-hit-regions-tn-92079</ref> 2022-ൽ, ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഫ്ലോട്ടിംഗ് സോളാർ പവർ പ്ലാന്റ് എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ഒന്ന് കേരളം കമ്മീഷൻ ചെയ്തു. ഇത് സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ഗ്രിഡിലേക്ക് ഗണ്യമായ പുനരുപയോഗ ശേഷി വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും സംസ്ഥാനം നൂതന സൗരോർജ്ജ സാങ്കേതികവിദ്യകൾ സ്വീകരിക്കുന്നുവെന്ന് തെളിയിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>https://www.wirecable.in/indias-largest-floating-solar-power-plant-opens-in-kerala/</ref> വേനൽക്കാലത്തെ ആവശ്യകത കൂടുതൽ കാര്യക്ഷമമായി നിറവേറ്റുന്നതിനും ഹ്രസ്വകാല വിപണി വാങ്ങലുകളെ ആശ്രയിക്കുന്നത് കുറയ്ക്കുന്നതിനും ആയി 2023-ൽ, പഞ്ചാബിലെയും ഉത്തർപ്രദേശിലെയും യൂട്ടിലിറ്റികളുമായി വൈദ്യുതി സ്വാപ്പ് ക്രമീകരണങ്ങൾ കെ‌എസ്‌ഇ‌ബി അന്വേഷിക്കാൻ തുടങ്ങി. <ref>{{cite news |title=KSEB explores swap deals with Punjab, Uttar Pradesh power corporations to meet summer demand |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/kseb-explores-swap-deals-with-punjab-uttar-pradesh-power-corporations-to-meet-summer-demand/article69265778.ece |work=The Hindu |publisher=The Hindu Group |date=23 May 2024 |access-date=5 February 2026}}</ref> ഗ്രിഡിലേക്ക് പുനരുപയോഗ ഊർജ്ജം സംയോജിപ്പിക്കുന്നതിലെ പുരോഗതിക്ക് കേരളവും ദേശീയ ശ്രദ്ധ നേടി, വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന സൗരോർജ്ജ, കാറ്റാടി ഉൽപാദനം ഉൾക്കൊള്ളുന്നതിനായി കെ‌എസ്‌ഇ‌ബി വിപുലമായ പ്രവചനം, ഷെഡ്യൂളിംഗ്, ഗ്രിഡ്-ബാലൻസിങ് സംവിധാനങ്ങൾ നടപ്പിലാക്കി.<ref>{{cite news |title=Kerala shows the way in integrating RE in grid |url=https://www.thehindubusinessline.com/news/national/kerala-shows-the-way-in-integrating-re-in-grid/article70564697.ece |work=The Hindu Business Line |publisher=Kasturi & Sons Ltd. |date=2 February 2026 |access-date=5 February 2026}}</ref> 2024-ൽ, കെ.എസ്.ഇ.ബി രണ്ട് പുതിയ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികൾ കമ്മീഷൻ ചെയ്തു. കേരളത്തിന്റെ വൈദ്യുതി സംവിധാനത്തിൽ 100 ​​മെഗാവാട്ട് കൂടി കൂട്ടിച്ചേർക്കുകയും സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ജലവൈദ്യുത ഉൽപ്പാദന പോർട്ട്‌ഫോളിയോ വികസിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. <ref name="generation kseb" />2025-ൽ, കെ.എസ്.ഇ.ബി ജീവനക്കാർ വേതന പരിഷ്കരണം, ക്ഷാമബത്ത, പെൻഷൻ സംബന്ധമായ പ്രശ്നങ്ങൾ എന്നിവയിൽ സംസ്ഥാനവ്യാപകമായി പ്രതിഷേധങ്ങൾ നടത്തി, ഇത് സ്ഥാപനത്തിനുള്ളിൽ നിലവിലുള്ള തൊഴിൽ ആശങ്കകളെ പ്രതിഫലിപ്പിച്ചു.<ref>{{cite news |title=KSEB employees protest wage, DA, pension issues |url=https://www.deshabhimani.com/deshabhimani-english-/labour-12111/kseb-employees-protest-wage-da-pension-issues-2025-70299 |work=Deshabhimani |publisher=CPIM Kerala State Committee |date=29 January 2025 |access-date=5 February 2026}}</ref> അതേ വർഷം, തൃശൂർ ജില്ലയിലെ ചില ഭാഗങ്ങളിൽ കർഷകർ നെൽകൃഷിയെ ബാധിക്കുന്ന ജലക്ഷാമത്തെക്കുറിച്ച് ആശങ്കകൾ ഉന്നയിച്ചു. കെ.എസ്.ഇ.ബിയുടെ റിസർവോയർ മാനേജ്‌മെന്റ് രീതികൾ പ്രതിസന്ധിക്ക് കാരണമായെന്ന് ആരോപിച്ചു. <ref>{{cite news |title=Water crisis threatens paddy fields in various panchayats in Thrissur; farmers warn of mass protests against KSEB |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/water-crisis-threatens-paddy-fields-in-various-panchayats-in-thrissur-farmers-warn-of-mass-protests-against-kseb/article70592426.ece |work=The Hindu |publisher=The Hindu Group |date=3 February 2026 |access-date=5 February 2026}}</ref> == സംഘടനാ ഘടന == 1948 ലെ വൈദ്യുതി (വിതരണ) നിയമപ്രകാരം, 1957 മാർച്ച് 7 ലെ ഉത്തരവ് പ്രകാരം, കേരള സർക്കാർ രൂപീകരിച്ച കേരള സംസ്ഥാന വൈദ്യുതി ബോർഡ്, വൈദ്യുതി ഉത്പാദനം, പ്രസരണം, വിതരണം എന്നീ മേഖലകളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. കേരളത്തിലെ എല്ലാ വിഭാഗം ഉപഭോക്താക്കൾക്കും താങ്ങാവുന്ന വിലയിൽ ഗുണനിലവാരമുള്ള വൈദ്യുതി നൽകാൻ <ref>{{cite report |title=Report of the Comptroller and Auditor General of India on Public Sector Undertakings for the year ended March 2021 (Chapter I) |url=https://cag.gov.in/uploads/download_audit_report/2022/04-Chapter-I-063982c692142f5.70706305.pdf |publisher=Comptroller and Auditor General of India |date=2022 |access-date=5 February 2026}}</ref>പരിശ്രമിക്കുന്നു. [19]. ഉത്തരവ് നമ്പർ 1957-ന് ഉച്ചകഴിഞ്ഞ് കേരള സംസ്ഥാന വൈദ്യുതി ബോർഡ് പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചു. 1957 മാർച്ച് 7-ന് കേരള സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെ EL1-6475/56/PW. ഇതിൽ 5 അംഗങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു, കെ. പി. ശ്രീധരൻ നായർ ചെയർമാനായിരുന്നു. മുൻ വൈദ്യുതി വകുപ്പിലെ എല്ലാ ജീവനക്കാരെയും ബോർഡിലേക്ക് മാറ്റി. ചെയർമാനും അംഗങ്ങളും അടങ്ങുന്ന 'ബോർഡ്' സുപ്രീം ഗവേണിംഗ് ബോഡിയാണ്. 1958 ഫെബ്രുവരി 21-ന് EL3-9345 എന്ന വിജ്ഞാപനത്തിലൂടെ സംസ്ഥാന സർക്കാർ വൈദ്യുതി കൺസൾട്ടേറ്റീവ് കൗൺസിൽ രൂപീകരിച്ചു. വൈദ്യുതി വിതരണ നിയമത്തിലെ സെക്ഷൻ 16 പ്രകാരം കൗൺസിൽ ഒരു കൺസൾട്ടേറ്റീവ് ബോഡിയായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു, കൂടാതെ ബോർഡ് വാർഷിക സാമ്പത്തിക പ്രസ്താവനയും അനുബന്ധ പ്രസ്താവനകളും ഉണ്ടെങ്കിൽ അവ സംസ്ഥാന സർക്കാരിന് മുന്നിൽ സമർപ്പിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ചെയർമാനും ഏഴ് അംഗങ്ങളും അടങ്ങുന്ന 'ബോർഡ്' സുപ്രീം ഗവേണിംഗ് ബോഡിയാണ്. കെഎസ്ഇ ബോർഡിനെ ലാഭ കേന്ദ്രങ്ങളാക്കി പുനഃക്രമീകരിക്കുന്നതിനുള്ള ഉത്തരവുകൾ കേരള സർക്കാരും കെഎസ്ഇ ബോർഡും 2002 ഏപ്രിലിൽ പുറപ്പെടുവിച്ചു. അംഗങ്ങൾ ലാഭ കേന്ദ്രങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകുന്നു. ബോർഡിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിക്കാനും നിയന്ത്രിക്കാനും ഒരു കോർപ്പറേറ്റ് ഓഫീസ് ഉണ്ട്. == ഡയറക്ടർ ബോർഡ് == {| class="wikitable" |+ ഡയറക്ടർ ബോർഡ് – കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഇലക്ട്രിസിറ്റി ബോർഡ് ലിമിറ്റഡ് (KSEBL) ! പേര് !! പദവി |- | ശ്രീ. മിൻഹാജ് ആലം ​​|| ചെയർമാൻ & മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടർ |- | ശ്രീ. സജീവ് ജി || ഡയറക്ടർ (ജനറേഷൻ - ഇലക്ട്രിക്കൽ, സിവിൽ, REES, SOURA) |- | ശ്രീ. ശിവദാസ് എസ് || ഡയറക്ടർ (ട്രാൻസ്മിഷൻ & സിസ്റ്റം ഓപ്പറേഷൻ) (പൂർണ്ണ അധിക ചാർജ്) |- | ശ്രീ. പി സുരേന്ദ്ര || ഡയറക്ടർ (വിതരണ & വിതരണ ശൃംഖല മാനേജ്മെന്റ്) |- | ശ്രീ. ബിജു ആർ || ഡയറക്ടർ (ധനകാര്യം) |- | ശ്രീ. പി സുരേന്ദ്ര || ഡയറക്ടർ (എച്ച്ആർഎം, സ്പോർട്സ്, ക്ഷേമം, സുരക്ഷ & ഗുണനിലവാര ഉറപ്പ്) |- | ശ്രീ. പുനീത് കുമാർ || വൈദ്യുതി വകുപ്പ് അഡീഷണൽ ചീഫ് സെക്രട്ടറി (എക്സ്-ഒഫീഷ്യോ ഡയറക്ടർ) |- | ശ്രീ. കെ.ആർ. ജ്യോതിലാൽ | അഡീഷണൽ ചീഫ് സെക്രട്ടറി, ധനകാര്യ വകുപ്പ് (എക്സ്-ഒഫീഷ്യോ ഡയറക്ടർ) |- | അഡ്വ. വി മുരുകദാസ് || സ്വതന്ത്ര ഡയറക്ടർ |- | പ്രൊഫ. അരുൺ കുമാർ || സ്വതന്ത്ര ഡയറക്ടർ |} 2003-ലെ വൈദ്യുതി നിയമം പ്രാബല്യത്തിൽ വന്നതിനുശേഷം, 2003 ഡിസംബർ 10 മുതൽ കെ.എസ്.ഇ.ബി. സംസ്ഥാന ട്രാൻസ്മിഷൻ യൂട്ടിലിറ്റി (എസ്.ടി.യു) ആയും വിതരണ ലൈസൻസിയായും പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നു. 2008 സെപ്റ്റംബർ 24 വരെ മാത്രമേ കെ.എസ്.ഇ.ബി.യെ സംസ്ഥാന ട്രാൻസ്മിഷൻ യൂട്ടിലിറ്റി & ലൈസൻസിയായി തുടരാൻ കേന്ദ്ര സർക്കാർ അംഗീകാരം നൽകിയിരുന്നുള്ളൂ. സെക്ഷൻ 131-ലെ ഉപവകുപ്പുകൾ (1), (2), (5), (6), (7), 2003-ലെ വൈദ്യുതി നിയമത്തിലെ (2003-ലെ കേന്ദ്ര നിയമം 36) സെക്ഷൻ 133 എന്നിവ പ്രകാരം നൽകപ്പെട്ട അധികാരങ്ങൾ വിനിയോഗിച്ചുകൊണ്ട്, കേരള സർക്കാർ 2008 സെപ്റ്റംബർ 25-ന് തിരുവനന്തപുരം, തീയതിയിലുള്ള ജി.ഒ. (എം.എസ്) നമ്പർ 37/2008/പി.ഡി. വഴി വിജ്ഞാപനം പുറപ്പെടുവിച്ചു. കേരള സംസ്ഥാന വൈദ്യുതി ബോർഡിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ, സ്വത്തുക്കൾ, താൽപ്പര്യങ്ങൾ, അവകാശങ്ങൾ, കടമകൾ, ബാധ്യതകൾ എന്നിവ സംസ്ഥാന സർക്കാരിൽ നിക്ഷിപ്തമാക്കുന്നതിന്, ഇനിപ്പറയുന്ന നിബന്ധനകളിൽ: കേരള സംസ്ഥാന വൈദ്യുതി ബോർഡും സംസ്ഥാന സർക്കാരും അംഗീകരിച്ചതും സംസ്ഥാന സർക്കാർ അത് ഒരു കോർപ്പറേറ്റ് സ്ഥാപനത്തിൽ പുനർവിന്യസിക്കുന്നതും ബോർഡിലെ ജീവനക്കാരെ കോർപ്പറേറ്റ് സ്ഥാപനത്തിലേക്ക് മാറ്റുന്നതിനും അത്തരം കൈമാറ്റങ്ങളും നിക്ഷിപ്തമാക്കലുകളും നടത്തേണ്ട നിബന്ധനകളും വ്യവസ്ഥകളും നിർണ്ണയിക്കുന്നതിനും. അതനുസരിച്ച്, 2008 സെപ്റ്റംബർ 25 മുതൽ പ്രാബല്യത്തിൽ വരുന്നതോടെ, ബോർഡിന്റെ എല്ലാ പ്രവർത്തനങ്ങളും, സ്വത്തുക്കളും, എല്ലാ താൽപ്പര്യങ്ങളും, സ്വത്തുക്കളിലുള്ള അവകാശങ്ങളും, എല്ലാ അവകാശങ്ങളും ബാധ്യതകളും സംസ്ഥാന സർക്കാരിൽ നിക്ഷിപ്തമാണ്. 1956 ലെ കമ്പനി ആക്ട് പ്രകാരം 2011 ജനുവരി 14 ന് കേരള സ്റ്റേറ്റ് വൈദ്യുതി ബോർഡ് ലിമിറ്റഡ് സംയോജിപ്പിക്കപ്പെടുകയും 2013 നവംബർ 1 മുതൽ പ്രാബല്യത്തിൽ വരുന്ന ഒരു സ്വതന്ത്ര കമ്പനിയായി പ്രവർത്തനം ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite web|url=http://www.kseb.in/index.php?option=com_content&view=article&id=50&Itemid=493&lang=en|title=Kerala State Electricity Board Limited – KSEBL Overview|website=www.kseb.in|access-date=2019-06-05}}</ref> ആദ്യകാല കെ‌എസ്‌ഇ‌ബി പിരിച്ചുവിടുകയും അതിന്റെ ആസ്തികളും ബാധ്യതകളും സർക്കാരിൽ നിന്ന് പുതുതായി രൂപീകരിച്ച കമ്പനിയായ കെ‌എസ്‌ഇ‌ബി ലിമിറ്റഡിലേക്ക് മാറ്റുകയും ചെയ്തു.<ref>{{cite news |title=Nod for KSEB to become company |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/nod-for-kseb-to-become-company/article5297356.ece |work=The Hindu |publisher=The Hindu Group |date=30 October 2013 |access-date=5 February 2026}}</ref> ==ഉത്‌പാദനം== [[File:Power house trivandrum 02.JPG|thumb|200px|തിരുവനന്തപുരത്തെ [[പവർ ഹൗസ്]] കെട്ടിടം]] 2012 മാർച്ച് 31ലെ കണക്കു പ്രകാരം 2874.79 മെഗാവാട്ട്‌ ആണ് കെ.എസ്.ഇ.ബി.യുടെ മൊത്തം സ്ഥാപിതശേഷി. എന്നാൽ ഇതിൽ സംഭരണാവശ്യത്തിനുള്ള (captive) ചെറുകിട നിലയങ്ങളും അന്യസംസ്ഥാനങ്ങളിൽ കെ.എസ്.ഇ.ബി.യ്ക്കു് അവകാശപ്പെട്ട പദ്ധതിവിഹിതങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു. <ref>{{Citeweb|url= http://www.kseb.in/index.php?option=com_content&view=article&id=68&Itemid=713&lang=en|title= Power Projects in Kerala-|website= www.kseb.in|access-date= 2018-11-10|archive-date= 2018-02-03|archive-url= https://web.archive.org/web/20180203055300/http://kseb.in/index.php?option=com_content&view=article&id=68&Itemid=713&lang=en|url-status= dead}}</ref> നിലവിൽ എട്ടു ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികൾ നിർമ്മാണത്തിലും 37 ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികൾ പ്ലാൻ ചെയ്തിട്ടുമുണ്ട്. കേരളത്തിൽ മൊത്തം 55 ജലസംഭരണികൾ ഉള്ളതിൽ 37 ജലസംഭരണികൾ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതിക്കു വേണ്ടി ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്നു. ഇതിൽ 33 അണക്കെട്ടുകൾ KSEB യുടെ നിയന്ത്രണത്തിൽ ഉള്ളവയാണ്. <ref>{{Cite web|url=http://www.india-wris.nrsc.gov.in/wrpinfo/index.php?title=Dams_in_Kerala|title=കേരളത്തിലെ അണക്കെട്ടുകൾ|website=www.india-wris.nrsc.gov.in|language=en|access-date=2018-08-28|archive-date=2018-08-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20180829003128/http://www.india-wris.nrsc.gov.in/wrpinfo/index.php?title=Dams_in_Kerala|url-status=dead}}</ref><ref>{{Citeweb|url= https://www.expert-eyes.org/dams.html |title= KSEB DAMS -|website= www.expert-eyes.org }}</ref> {| class="wikitable" !ക്രമനമ്പർ !പദ്ധതികൾ !ജനറേറ്റർ !സ്ഥാപിതശേഷി !വാർഷിക ഉത്‌പാദനം |- |1 |പ്രധാന ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികൾ-16 |49 ജനറേറ്റർ |'''1,954.75 മെഗാവാട്ട്''' |'''6,854.27 MU''' |- |2 |ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികൾ- 20 |47 ജനറേറ്റർ |'''104 മെഗാവാട്ട്''' |'''340.43 MU''' |- |3 |മൊത്തം |96 ജനറേറ്റർ |'''2,058.75 മെഗാവാട്ട്''' |'''7,194.7 MU''' |} === പ്രധാന ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികൾ(1954.75 മെഗാവാട്ട്) === <ref>{{Cite web|url=http://india-wris.nrsc.gov.in/wrpinfo/index.php?title=Powerhouses_in_Kerala|title=Powerhouses in Kerala -|website=india-wris.nrsc.gov.in|language=en|access-date=2018-09-30}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=http://india-wris.nrsc.gov.in/wrpinfo/index.php?title=Hydro_Electric_Projects_in_Kerala|title=Hydro Electric Projects in Kerala -|website=india-wris.nrsc.gov.in|language=en|access-date=2018-09-30}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> **[[മൂലമറ്റം പവർ ഹൗസ്|ഇടുക്കി]] (780 മെഗാവാട്ട്) **[[ശബരിഗിരി ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|ശബരിഗിരി]] (340 മെഗാവാട്ട്) **[[ഇടമലയാർ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|ഇടമലയാർ]] (75 മെഗാവാട്ട്) **[[ഷോളയാർ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|ഷോളയാർ]] (54 മെഗാവാട്ട്) **[[പള്ളിവാസൽ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|പള്ളിവാസൽ]] (37.5 മെഗാവാട്ട്) **[[കുറ്റ്യാടി ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|കുറ്റ്യാടി]] (225 മെഗാവാട്ട്) **[[പന്നിയാർ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|പന്നിയാർ]] (32.4 മെഗാവാട്ട്) **[[നേര്യമംഗലം ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|നേര്യമംഗലം]] (77.65 മെഗാവാട്ട്) **[[ലോവർ പെരിയാർ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|ലോവർ പെരിയാർ]] (180 മെഗാവാട്ട്) **[[പെരിങ്ങൽകുത്ത് ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|പൊരിങ്ങൽക്കുത്ത്]] (52 മെഗാവാട്ട്) **[[ചെങ്കുളം ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|ചെങ്കുളം]] (51.2 മെഗാവാട്ട്) **[[കക്കാട് ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|കക്കാട്]] (50 മെഗാവാട്ട്) === ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികൾ(104 മെഗാവാട്ട്) === <ref>{{Citeweb|url= http://www.kseb.in/index.php?option=com_content&view=article&id=74&Itemid=729&lang=en|title= Small Hydro Electric Projects in Kerala-|website= www.kseb.in|access-date= 2018-11-20|archive-date= 2018-02-03|archive-url= https://web.archive.org/web/20180203052124/http://kseb.in/index.php?option=com_content&view=article&id=74&Itemid=729&lang=en|url-status= dead}}</ref> **[[പേപ്പാറ ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|പേപ്പാറ]] (3 മെഗാവാട്ട്) **[[കല്ലട ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|കല്ലട]] (15 മെഗാവാട്ട്) **[[മാട്ടുപ്പെട്ടി ചെറുകിട ജലവൈദ്യുതപദ്ധതി|മാട്ടുപ്പെട്ടി]] (2 മെഗാവാട്ട്) **[[മലങ്കര ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|മലങ്കര]] (10.5 മെഗാവാട്ട്) **[[ചിമ്മിനി ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|ചിമ്മിനി]] (2.5 മെഗാവാട്ട്) **[[പീച്ചി ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|പീച്ചി]] (1.25 മെഗാവാട്ട്) **[[മലമ്പുഴ ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|മലമ്പുഴ]] (2.5 മെഗാവാട്ട്) **[[കുറ്റ്യാടി ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|കുറ്റ്യാടി ടെയിൽ റേയ്സ്]] (3.75 മെഗാവാട്ട്) **[[കുറ്റ്യാടി ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|കക്കയം(കുറ്റ്യാടി)]] (3 മെഗാവാട്ട്) **[[ലോവർ മീൻമുട്ടി ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|ലോവർ മീൻമുട്ടി]], നെടുമങ്ങാട് (3.5 മെഗാവാട്ട്) **[[റാന്നി പെരുനാട് ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|റാന്നി പെരുനാട്]] (4 മെഗാവാട്ട്) **[[പെരുന്തേനരുവി ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|പെരുംതേനരുവി]] 1, പത്തനംതിട്ട (6 മെഗാവാട്ട്) **[[വെള്ളത്തൂവൽ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|വെള്ളത്തൂവൽ]],ഇടുക്കി (3.6 മെഗാവാട്ട്) **[[ആഢ്യൻപാറ ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|ആഢ്യൻപാറ]], നിലമ്പൂർ (3.5 മെഗാവാട്ട്) **[[ചെമ്പുകടവ് - 1 ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|ചെമ്പുകടവ് - 1]], താമരശ്ശേരി (2.7 മെഗാവാട്ട്) **[[ചെമ്പുകടവ് - 2 ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|ചെമ്പുകടവ് - 2]], താമരശ്ശേരി (3.75 മെഗാവാട്ട്) **[[ഉറുമി - 1 ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|ഉറുമി -1]], കൂടരഞ്ഞി (3.75 മെഗാവാട്ട്) **[[ഉറുമി - 2 ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|ഉറുമി -2]] കൂടരഞ്ഞി (2.4 മെഗാവാട്ട്) **[[പൂഴിത്തോട് ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|പൂഴിത്തോട്]], വടകര (4.8 മെഗാവാട്ട്) **[[വിലങ്ങാട് ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|വിലങ്ങാട്]], വടകര (7.5 മെഗാവാട്ട്) **[[ബാരാപ്പോൾ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|ബാരാപ്പോൾ]], കണ്ണൂർ (15 മെഗാവാട്ട്) === സംഭരണാവശ്യത്തിനുള്ള ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികൾ(33.16 മെഗാവാട്ട്) === **[[മണിയാർ ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|മണിയാർ]],പത്തനംതിട്ട (12 മെഗാവാട്ട്)-Carborandum Universal Ltd. **[[കുത്തുങ്കൽ ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|കുത്തുങ്കൽ]], ഇടുക്കി (21 മെഗാവാട്ട്)-INDSIL  കമ്പനി കോയമ്പത്തൂർ **[[മാങ്കുളം ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|മാങ്കുളം]], ഇടുക്കി (0.11 മെഗാവാട്ട്)-[[മാങ്കുളം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] **[[കല്ലാർ ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|കല്ലാർ]], ഇടുക്കി (0.05 മെഗാവാട്ട്)-ഇടുക്കി ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത് === സ്വതന്ത്ര ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികൾ(25 മെഗാവാട്ട്)-IPP === **[[ഉള്ളുങ്കൽ ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|ഉള്ളുങ്കൽ]], ഇടുക്കി (7 മെഗാവാട്ട്)- Energy Development Company Limited (EDCL) **[[കരിക്കയം ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|കരിക്കയം]],ഇടുക്കി (10.5 മെഗാവാട്ട്)-Energy Development Company Limited (EDCL) **[[ഇരുട്ടുകാനം ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|ഇരുട്ടുകാനം]],ഇടുക്കി (4.5 മെഗാവാട്ട്)-Viyyat Power Pvt. Ltd. **[[മീൻവല്ലം ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|മീൻവല്ലം]], പാലക്കാട് (3 മെഗാവാട്ട്) -Palakkad Small Hydro Company Ltd === താപ വൈദ്യുത നിലയങ്ങൾ (234.6മെഗാവാട്ട്) === **[[ബ്രഹ്മപുരം ഡീസൽ വൈദ്യുത നിലയം]] (106.6മെഗാവാട്ട്) **[[കോഴിക്കോട് ഡീസൽ വൈദ്യുത നിലയം]] (128മെഗാവാട്ട്) === സ്വതന്ത്ര താപ വൈദ്യുത നിലയങ്ങൾ (538.91 മെഗാവാട്ട്) === **[[കായംകുളം താപനിലയം]] (359.98 മെഗാവാട്ട്) **റിലയൻസ് ഗ്രൂപ്പ് -ബോംബെ സബർബൻ ഇലക്ട്രിസിറ്റി സപ്ലൈ BSES (ആലുവ) (157 മെഗാവാട്ട്) **കാസർഗോഡ് പവർ കോർപറേഷൻ ( KPCL)-ഡീസൽ വൈദ്യുത നിലയം (21.93 മെഗാവാട്ട്) === സ്വകാര്യ താപ വൈദ്യുത നിലയങ്ങൾ (22.2 മെഗാവാട്ട്) === **MP STEEL CO. കഞ്ചിക്കോട് (10 മെഗാവാട്ട്) **ശ്രീശക്തി പേപ്പർ മിൽസ്, എറണാകുളം- ബയോമാസ്സ്‌ (2.2 മെഗാവാട്ട്) **ഫിലിപ്സ് കാർബൺ ബ്ലാക്ക്, കൊച്ചി (10 മെഗാവാട്ട്) === നോൺ കൺവെൻഷണൽ എനർജി (34.875 മെഗാവാട്ട്) === **കഞ്ചിക്കോട് വിൻഡ് ഫാം (2.025 മെഗാവാട്ട്) **അഗളി വിൻഡ് ഫാം (18.6 മെഗാവാട്ട്) **രാമക്കൽമേട്‌ വിൻഡ് ഫാം (14.25 മെഗാവാട്ട്) === സോളാർ പ്ലാന്റുകൾ (118 മെഗാവാട്ട്) <ref>{{Citeweb|url= http://www.kseb.in/index.php?option=com_content&view=article&id=34:renewable-energy&catid=2:about-kseb&Itemid=574&lang=en|title= Renewable Energy-|website= www.kseb.in|access-date= 2018-11-10|archive-date= 2019-07-22|archive-url= https://web.archive.org/web/20190722122742/http://www.kseb.in/index.php?option=com_content&view=article&id=34:renewable-energy&catid=2:about-kseb&Itemid=574&lang=en|url-status= dead}}</ref> === **കഞ്ചിക്കോട് സോളാർ പ്ലാന്റ് ( 1 മെഗാവാട്ട്) **പൊരിങ്ങൽകുത്ത് സോളാർ പ്ലാന്റ് (0.05 മെഗാവാട്ട്) **അഗളി(ചാളയൂർ) സോളാർ പ്ലാന്റ് (0.05 മെഗാവാട്ട്) **CIAL([[നെടുമ്പാശ്ശേരി വിമാനത്താവളം]] )-(30 മെഗാവാട്ട്) **IREDA (ഇന്ത്യൻ റിന്യൂവബിൾ എനർജി)-(50 മെഗാവാട്ട്) **[[അനെർട്ട്|ANERT]] KERALA (2 മെഗാവാട്ട്) **ഹിൻഡാൽകോ ഇൻഡസ്ട്രീസ് (1 മെഗാവാട്ട്) **ബാണാസുര സാഗർ ഫ്‌ളോട്ടിങ് പാനൽ **കൊല്ലംകോട് (1 മെഗാവാട്ട്) **എടയാർ (1.25 മെഗാവാട്ട്) **[[ബാരാപ്പോൾ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|ബാരാപ്പോൾ]] (4 മെഗാവാട്ട്) **പേഴയ്‌ക്കാപ്പള്ളി (1.25 മെഗാവാട്ട്) **പോത്തൻകോട് (2 മെഗാവാട്ട്) നിലവിൽ 27 ഓളം പദ്ധതികളിൽ നിന്നാണ് 118 മെഗാവാട്ട് ശേഷി സോളാർ വൈദ്യുതി ബോർഡിന് ലഭിക്കുന്നത്. വെസ്റ്റ് കല്ലട ഫ്ലോട്ടിങ് സോളാർ 50 MW, ബ്രഹ്മപുരം 6.5 MW, ഏറ്റുമാനൂർ 1 MW, നെന്മാറ 1.5 MW, അഗളി 1 MW, കഞ്ചിക്കോട് 2 MW അടക്കം 41 പദ്ധതികൾ നിർമ്മാണത്തിൽ ആണ്. ഇതുകൂടി പൂർത്തിയായാൽ 70 മെഗാവാട്ട് ശേഷി കൂടി ലഭിക്കും. ==='സൗര'പദ്ധതി=== കേരളാ സംസ്ഥാന വൈദ്യുതി ബോർഡ് സൗരോർജത്തിൽ നിന്നുള്ള വൈദ്യുതി നിലവിലുള്ള 110 മെഗാവാട്ടിൽ നിന്നും [[2021]] ഓടേ 1000 മെഗാവാട്ടായി ഉയർത്തുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ ആരംഭിക്കുന്ന പദ്ധതിയാണ് സൗര പദ്ധതി. വീടുകളുടെയും കെട്ടിടങ്ങളുടെ മുകളിലും, സ്കൂൾ, സർക്കാർ ഓഫീസുകൾ സ്വകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങൾ, ഷോപ്പിഗ് മാളുകൾ തുടങ്ങിയവയുടെ മുകളിലും [[സോളാർ പാനൽ|സോളാർ പാനലുകൾ]] സ്ഥാപിക്കും. കെ എസ് ഇ ബി യും അനർട്ടും സംയുക്തമായാണ് പദ്ധതി നടപ്പിലാക്കാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. ഇതിലൂടെ 500 മെഗാവാട്ട് ഉൽപാദിപ്പിക്കാനാവുമെന്നാണ് കരുതുന്നത്. === നിർമ്മാണത്തിൽ ഉള്ള ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികൾ(154 മെഗാവാട്ട്) === <ref>{{Citeweb|url= http://www.kseb.in/index.php?option=com_content&view=article&id=41&Itemid=529&lang=en|title= On going &Future Projects in Kerala-|website= www.kseb.in|access-date= 2018-11-17|archive-date= 2019-02-12|archive-url= https://web.archive.org/web/20190212011844/http://www.kseb.in/index.php?option=com_content&view=article&id=41&Itemid=529&lang=en|url-status= dead}}</ref> നിലവിൽ ആറു ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികൾ ആണ് നിർമ്മാണത്തിൽ ഉള്ളത്. {| class="wikitable" !ക്രമനമ്പർ !പദ്ധതിയുടെ പേർ !സ്ഥാപിതശേഷി !വാർഷിക ഉത്‌പാദനം |- |1 |[[പള്ളിവാസൽ ജലവൈദ്യുതപദ്ധതി|പള്ളിവാസൽ]] എക്സ്റ്റൻഷൻ |60 മെഗാവാട്ട് |153.9 MU |- |2 |[[ചെങ്കുളം ജലവൈദ്യുതപദ്ധതി|ചെങ്കുളം]] ഓഗ്മെന്റഷൻ |മെഗാവാട്ട് |85 MU |- |3 |തൊട്ടിയാർ,ഇടുക്കി |40 മെഗാവാട്ട് |99 MU |- |4 |പെരിങ്ങൽക്കുത്ത് |24 മെഗാവാട്ട് |45.02 MU |- |5 |[[ഭൂതത്താൻകെട്ട്]] |24 മെഗാവാട്ട് |83.5 MU |- |6 |ചാത്തങ്കോട്ടുനട 2 ,കോഴിക്കോട് |6 മെഗാവാട്ട് |14.76 MU |- | |മൊത്തം |'''154 മെഗാവാട്ട്''' |'''481.18 MU''' |} === ഭാവി ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികൾ (674.95 മെഗാവാട്ട്) === നിലവിൽ 37 ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികൾ പ്ലാൻ ചെയ്തിട്ടുള്ളത്. {| class="wikitable" !ക്രമനമ്പർ !പദ്ധതിയുടെ പേർ !സ്ഥാപിതശേഷി !വാർഷിക ഉത്‌പാദനം |- |1 |കല്ലാർ, തിരുവനന്തപുരം |4 മെഗാവാട്ട് |10.24 MU |- |2 |പാപ്പന്നൂർ, കൊല്ലം |3 മെഗാവാട്ട് |7.36 MU |- |3 |പെരുംതേനരുവി 2, പത്തനംതിട്ട |8 മെഗാവാട്ട് |22.63 MU |- |4 |മുണ്ടംമൊഴി, പത്തനംതിട്ട |4 മെഗാവാട്ട് |17.88 MU |- |5 |ചെല്ലി കല്ലാർ, പത്തനംതിട്ട |15 മെഗാവാട്ട് |35 MU |- |6 |അപ്പർ കല്ലാർ, ഇടുക്കി |2 മെഗാവാട്ട് |5.14 MU |- |7 |ദേവിയാർ, ഇടുക്കി |24 മെഗാവാട്ട് |25.94 MU |- |8 |അപ്പർ ചെങ്കുളം |24 മെഗാവാട്ട് |53.22 MU |- |9 |ലത്രം, ഇടുക്കി |3.5 മെഗാവാട്ട് |12.13 MU |- |10 |പീച്ചാട്, ഇടുക്കി |3 മെഗാവാട്ട് |7.74 MU |- |11 |വെസ്റ്റേൺ കല്ലാർ, ഇടുക്കി |5 മെഗാവാട്ട് |17.41 MU |- |12 |ചിന്നാർ, ഇടുക്കി |24 മെഗാവാട്ട് |82.90 MU |- |13 |തൊമ്മൻ കുത്ത്, ഇടുക്കി |3 മെഗാവാട്ട് |6.77 MU |- |14 |ലോവർ പെരിയാർ |10 മെഗാവാട്ട് |22.75 MU |- |15 |മേലോരം, ഇടുക്കി |3.6 മെഗാവാട്ട് |15.33 MU |- |16 |മാങ്കുളം, ഇടുക്കി |40 മെഗാവാട്ട് |82 MU |- |17 |അപ്പർ ചെങ്കുളം 2 |24 മെഗാവാട്ട് |26.5 MU |- |18 |പാമ്പാർ, ഇടുക്കി |40 മെഗാവാട്ട് |84.79 MU |- |19 |അപ്പർ ചാലിയാർ 1, ഇടുക്കി |133 മെഗാവാട്ട് |307 MU |- |20 |പള്ളിവാസൽ ഓഗ്മെന്റഷന് | |256.89 MU |- |21 |മർമല, കോട്ടയം |7 മെഗാവാട്ട് |17.21 MU |- |22 |അതിരപ്പിള്ളി |163 മെഗാവാട്ട് |233 MU |- |23 |കരിമ്പുഴ, പാലക്കാട് |4.5 മെഗാവാട്ട് |12.30 MU |- |24 |ലോവർ ചെമ്പുകാട്ടി, പാലക്കാട് |7 മെഗാവാട്ട് |16.36 MU |- |25 |വാളാന്തോട്, മലപ്പുറം |7.5 മെഗാവാട്ട് |14.75 MU |- |26 |വാളാന്തോട്(ലോവർ ), മലപ്പുറം |6 മെഗാവാട്ട് |14.04 MU |- |27 |വൈത്തിരി, വയനാട് |60 മെഗാവാട്ട് |167.29 MU |- |28 |[[പെരുവണ്ണാമുഴി അണക്കെട്ട്|പെരുവണ്ണാമൂഴി]] |6 മെഗാവാട്ട് |24.70 MU |- |29 |ചെമ്പുകടവ് 3 കോഴിക്കോട് |7.5 മെഗാവാട്ട് |17.715 MU |- |30 |ചെമ്പുകടവ് 4, കോഴിക്കോട് |1.35 മെഗാവാട്ട് |3.02 MU |- |31 |പൂവാരംതോട്, കോഴിക്കോട് |3 മെഗാവാട്ട് |5.88 MU |- |32 |ചാത്തങ്കോട്ടുനട 1, കോഴിക്കോട് |3.5 മെഗാവാട്ട് |7.82 MU |- |33 |ഒലിക്കൽ, കോഴിക്കോട് |5 മെഗാവാട്ട് |10.26 MU |- |34 |മറിപ്പുഴ, കോഴിക്കോട് |6 മെഗാവാട്ട് |15.31 MU |- |35 |[[പഴശ്ശി അണക്കെട്ട്|പഴശ്ശി]] |7.5 മെഗാവാട്ട് |25.8 MU |- |36 |കാഞ്ഞിരക്കൊല്ലി, കണ്ണൂർ |5 മെഗാവാട്ട് |11.18 MU |- |37 |മൂരികടവ്, കാസർഗോഡ് |2 മെഗാവാട്ട് |5.92 MU |- | |മൊത്തം |'''674.95 മെഗാവാട്ട്''' |'''1702.175 MU''' |- |} ==പ്രസരണം== ===അന്തർസംസ്ഥാന പ്രസരണപഥങ്ങൾ=== കെ. എസ്. ഇ. ബി.യുടെ ആന്തരികവൈദ്യുതശൃംഖല ദേശീയ വൈദ്യുതഗ്രിഡിന്റെ ദക്ഷിണമേഖലാപ്രസരണസംവിധാനവുമായി ഉടുമൽപേട്ട് - മടക്കത്തറ([[തൃശ്ശൂർ ജില്ല]]), തിരുനെൽവേലി - പള്ളിപ്പുറം ( [[തിരുവനന്തപുരം]] ) എന്നീ രണ്ട് 400 കിലോവോൾട്ട് പ്രസരണപഥങ്ങളിലൂടെ ബന്ധിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ടു്. അന്യസംസ്ഥാനങ്ങളുമായി ഊർജ്ജം കൈമാറുന്നതിനും നെറ്റ്‌വർക്ക് സ്ഥിരത ഉറപ്പാക്കാനും ഇതു സഹായിക്കുന്നു. ഇതു കൂടാതെ ഏതാനും 220 കിലോവോൾട്ട് സർക്യൂട്ടുകളും അയൽസംസ്ഥാനങ്ങളുമായി ബന്ധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ===സബ്സ്റ്റേഷനുകളുടെ എണ്ണം=== കെ.എസ്. ഇ. ബി.യുടെ കീഴിൽ പ്രസരണാവശ്യങ്ങൾക്കായി സ്ഥാപിച്ചിട്ടുള്ളതു് 400KV, 220 KV, 110 KV, 66KV, 33KV എന്നീ വൈദ്യുതതീവ്രതകളുള്ള സബ്സ്റ്റേഷനുകളാണു്. ഇവ കൂടാതെ, അതതുപ്രദേശങ്ങളിലെ വിതരണത്തിനായി 11KV സബ്സ്റ്റേഷനുകൾ (ട്രാൻസ്ഫോർമറുകൾ) കൂടിയുണ്ടു്. {|class="wikitable" style= border="1" cellpadding="5"; |- align="center" ! ശേഷി !! സബ്സ്റ്റേഷനുകളുടെ എണ്ണം !! ലൈൻ നീളം !! സ്ഥിരത |- |400കിലോവോൾട്ട് ||2^* ||260^** |- |220കിലോവോൾട്ട് ||17 ||2701.38 ||97.75 |- |110കിലോവോൾട്ട് ||131 ||4004 ||98.25 |- |66കിലോവോൾട്ട് ||80 ||2387 ||97.86 |- |33കിലോവോൾട്ട് ||120 ||1430 ||92.99 |- |} ^*പള്ളിപ്പുറത്തുള്ള ഒരു 400 കിലോവോൾട്ട് സബ്സ്റ്റേഷൻ പി.ജി.സി.ഐ.എല്ലിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലാണ് ^** ===400 കിലോവോൾട്ട് സബ്സ്റ്റേഷനുകൾ=== 1993 ജനുവരി 30നാണു് തൃശ്ശൂരിലുള്ള [[താണിക്കുടം |മാടക്കത്ര]]യിൽ കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ 400KV സബ്‌സ്റ്റേഷൻ ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തതു്. ഒരു വ്യാഴവട്ടക്കാലത്തിനുശേഷം 2005 ജൂലൈ 26നു് തിരുവനന്തപുരത്ത് [[പള്ളിപ്പുറം (തിരുവനന്തപുരം)|പള്ളിപ്പുറം]] എന്ന സ്ഥലത്തു് രണ്ടാമത്തെ 400 KV സബ്സ്റ്റേഷനും പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചു. ===220 കിലോവോൾട്ട് സബ്സ്റ്റേഷനുകൾ=== {| class="wikitable" border="1" style="text-align:center;" |+ 2012 മാർച്ച് 31നു് നിലവിലുള്ള കെ.എസ്.ഇ.ബി. യുടെ 220 കെ.വി. സബ്സ്റ്റേഷനുകൾ <ref>{{cite web|title=കെ.എസ്.ഇ.ബി. വാർഷിക ഭരണറിപ്പോർട്ട് 2011-2012|url=http://www.kseb.in/index.php?option=com_jdownloads&Itemid=112&view=viewdownload&catid=13&cid=6362|publisher=ചെയർമാൻ, കെ, എസ്. ഇ. ബി.|accessdate=18 ഏപ്രിൽ 2013|archive-date=2014-07-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20140702105357/http://kseb.in/index.php?option=com_jdownloads&Itemid=112&view=viewdownload&catid=13&cid=6362|url-status=dead}}</ref> !ക്രമസംഖ്യ !! സ്ഥലം !! പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ച<br> തീയതി !! ജില്ല |- |1||നല്ലളം||19/08/50||കോഴിക്കോട് |- |2||കളമശ്ശേരി||01/01/65||എറണാകുളം |- |3||പള്ളം||01/01/65||കോട്ടയം |- |4||എടമൺ||18/12/78||കൊല്ലം |- |5||പോത്തങ്കോട്||28/02/89||തിരുവനന്തപുരം |- |6||കണിയാമ്പറ്റ||19/05/94||വയനാട് |- |7||കഞ്ചിക്കോട്||31/05/97||പാലക്കാട് |- |8||കാഞ്ഞിരോട്||15/09/97||കണ്ണൂർ |- |9||അരീക്കോട്||31/05/98||മലപ്പുറം |- |10||മൈലാട്ടി||16/10/98||കാസർകോട് |- |11||ബ്രഹ്മപുരം||01/12/99||എറണാകുളം |- |12||ഷൊറണൂർ||24/01/04||പാലക്കാട് |- |13||തളിപ്പറമ്പ്||29/03/05||കണ്ണൂർ |- |14||കുണ്ടറ||01/05/06||കൊല്ലം |- |15||മലപ്പറമ്പ്||23/12/07||മലപ്പുറം |- |16||വടകര||08/05/09||കോഴിക്കോട് |- |17||എടപ്പോൺ||21/05/09||ആലപ്പുഴ |} ====പ്രധാന 220 കെ.വി. പ്രസരണപഥങ്ങൾ==== * കണിയാംപെറ്റ - കടക്കോല (ഏക സർക്യൂട്ട്). * ഇടുക്കി - ഉടുമൽപേട്ട് (ഏക സർക്യൂട്ട്). * ശബരിഗിരി - തേനി (ഏക സർക്യൂട്ട്). * എടമൺ - തിരുനെൽവേലി (ഇരട്ട സർക്യൂട്ട്). ===110കിലോവാട്ട് സബ്സ്റ്റേഷനുകൾ=== *പാറശ്ശാല - കുഴിത്തുറ *മഞ്ചേശ്വരം - കോണകേ ==വിതരണം == [[മൂന്നാർ]], [[തൃശ്ശൂർ]] പട്ടണം എന്നീ സ്ഥലങ്ങൾ ഒഴികെ [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] വൈദ്യുതി വിതരണം ചെയ്യുന്നത് കെ.എസ്.ഇ.ബി. ആണ്. കൂടുതൽ സൗകര്യപ്രദമായ പ്രവർത്തനത്തിനു വേണ്ടി കേരളത്തിനെ ദക്ഷിണ മേഖല , മധ്യമേഖല , പൂർവ്വമേഖല എന്നിങ്ങനെ മൂന്നു മേഖലകളായി വിഭജിച്ചിരിക്കുന്നു. <ref name ="distri" >[http://www.kseb.in/index.php?option=com_content&view=article&id=78&Itemid=86 വൈദ്യുതി വിതരണം കേരളം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120618154804/http://www.kseb.in/index.php?option=com_content&view=article&id=78&Itemid=86 |date=2012-06-18 }} ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്</ref> ==സമ്പർക്കാസൂത്രണനയം (Interactive Planning Process)== പതിനൊന്നാം പഞ്ചവത്സരപദ്ധതിയോടനുബന്ധിച്ച് കെ.എസ്.ഇ.ബി. 2007-2008ൽ IPP എന്ന പദ്ധതി പ്രാവർത്തികമാക്കി. അടിസ്ഥാനതലങ്ങളിലെ ഉപയോക്താക്കളേയും ഉദ്യോഗസ്ഥരേയും പങ്കെടുപ്പിച്ചു് ജില്ലാതലത്തിൽ സംഘടിപ്പിച്ച ശിൽപ്പശാലകളിലൂടെ ഊർജ്ജോപഭോഗനിരക്കുകൾ മുൻകൂട്ടി കണക്കാക്കുകയും അതനുസരിച്ച് മറ്റു വൈദ്യുതോൽപ്പാദനകേന്ദ്രങ്ങളും അന്യസംസ്ഥാനങ്ങളുമായി ക്രയവിക്രയകരാറുകൾ ഉറപ്പിക്കുകയുമായിരുന്നു ഈ പദ്ധതിയുടെ കാതൽ. [[ഒറീസ്സ]] തുടങ്ങിയ മറ്റു സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ അവിടെ ലഭ്യമാവുന്ന അസംസ്കൃതപദാർത്ഥങ്ങളും ഉല്പാദനശേഷിയും ഉപയോഗിച്ച് വൈദ്യുതി ഉല്പാദിപ്പിച്ച് ഇറക്കുമതി ചെയ്യുകയും ആവശ്യമെങ്കിൽ മറ്റു സന്ദർഭങ്ങളിൽ പകരം തിരിച്ചുനൽകുകയും ചെയ്തുകൊണ്ടു് വൈദ്യുതിവിതരണം കൂടുതൽ കാര്യക്ഷമമാക്കാൻ ഈ പദ്ധതി സഹായിച്ചു.<ref>{{cite news|title=KSEB to launch interactive planning|url=http://www.hindu.com/2008/02/23/stories/2008022354090500.htm|accessdate=19 ഏപ്രിൽ 2013|newspaper='ദി ഹിന്ദു'|date=23/2/2008|archive-date=2008-04-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20080430222021/http://www.hindu.com/2008/02/23/stories/2008022354090500.htm|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|title=KSEB puts up a good show|url=http://www.hindu.com/2009/04/04/stories/2009040456050300.htm|accessdate=19 ഏപ്രിൽ 2013|newspaper='ദി ഹിന്ദു'|date=4/4/2008}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==പരിശീലനകേന്ദ്രങ്ങൾ== ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കും മറ്റു ജീവനക്കാർക്കും വിദഗ്ദപരിശീലനം നൽകുന്നതിനായി കെ.എസ്.ഇ.ബി.യുടെ കീഴിൽ നാലു റീജ്യണൽ പവർ ട്രെയിനിങ്ങ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടുകൾ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ടു്.തിരുവനന്തപുരം, കോട്ടയം, തൃശ്ശൂർ, കോഴിക്കോട് എന്നിവിടങ്ങളിലാണു് ഈ സ്ഥാപനങ്ങൾ. കൂടാതെ പവർ എഞ്ചിനീയർസ് ട്രെയിനിങ്ങ് ആൻഡ് റിസർച്ച് സെന്റർ (പെറ്റാർൿ - PETARC) എന്ന പേരിൽ ഇടുക്കിയിലെ മൂലമറ്റത്തും ദക്ഷിണമേഖലാ കമ്പ്യൂട്ടർ ട്രെയിനിങ്ങ് സെന്റർ (Southern Regional Computer Training Centre - SRCTC) എന്ന പേരിൽ, തിരുവനന്തപുരത്തെ വൈദ്യുതഭവനത്തിലും പരിശീലനകേന്ദ്രങ്ങളുണ്ടു്. 1979ലാണു് തൃശ്ശൂരും കോട്ടയത്തും ലൈൻമെൻ ട്രെയിനിങ്ങ് സെന്ററുകൾ സ്ഥാപിച്ചതു്. തുടർന്നു് 1987ൽ തിരുവനന്തപുരത്തും കോഴിക്കോടും കൂടി ലൈൻ‌മെൻ ട്രെയിനിങ്ങ് സെന്ററുകൾ പ്രവർത്തിച്ചുതുടങ്ങി. 1989ൽ മൂലമറ്റത്ത് PETARC ആരംഭിച്ചു.1992ൽ തിരുവനന്തപുരത്തെ വൈദ്യുതിഭവനത്തിൽ മാനവശേഷി പരിശീലന സെൽ രൂപീകരിച്ചു. 1994ൽ ലൈൻമെൻ ട്രെയിനിങ്ങ് സെന്ററുകൾ ജൂനിയർ എക്സിക്യൂട്ടീവ് സ്റ്റാഫ് ട്രെയിനിങ്ങ് സെന്ററുകളായി (JESTC) പരിഷ്കരിച്ചു. 2007-ലാണു് SRTC നിലവിൽ വന്നതു്. ==പ്രസരണ-വിതരണ നഷ്ടം== ഉപകരണങ്ങളിലും ജോലിയിലുമുള്ള ഗുണമേന്മ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതുവഴി വൈദ്യുതോർജ്ജത്തിന്റെ പ്രസരണത്തിലും വിതരണത്തിലുമുള്ള നഷ്ടം ഒരു പരിധിവരെ കുറയ്ക്കാൻ കഴിയും. 2003-2004 മുതൽ 2011-2012 വരെയുള്ള സമയത്തിനിടയിൽ ഇത്തരത്തിലുള്ള കെ.എസ്.ഇ.ബി.യുടെ ഊർജ്ജനഷ്ടം 27.44%-ത്തിൽനിന്നു് 15.65% ആയി കുറയ്ക്കാൻ കഴിഞ്ഞുവെന്നു് ബോർഡിന്റെ 2011-2012ലെ വാർഷികറിപ്പോർട്ടിൽ അവകാശപ്പെടുന്നു. കേടായ എനർജി മീറ്ററുകൾ മാറ്റി സ്ഥാപിക്കുക, വൈദ്യുതമോഷണം തടയുക, സർക്യൂട്ടുകളിലെ വിവിധ ഉപകരണസംവിധാനങ്ങൾ മെച്ചപ്പെടുത്തുക തുടങ്ങിയ നടപടികൾ വഴിയാണു് ഈ അഭിവൃദ്ധിയുണ്ടായതു്. ഫലത്തിൽ മൊത്തം ഊർജ്ജത്തിന്റെ 12% അധികം ഉല്പാദിപ്പിച്ചതിനു സമമാണു് ഈ വ്യത്യാസം. {| class="wikitable" border="1" style="text-align:right;" |+ 2003-04 മുതൽ 2011-12 വരെയുള്ള കെ.എസ്.ഇ.ബി. യുടെ പ്രസരണ-വിതരണനഷ്ടം<ref>{{cite web|title=കെ.എസ്.ഇ.ബി. വാർഷിക ഭരണറിപ്പോർട്ട് 2011-2012 (പട്ടിക 2.2 പുറം 12)|url=http://www.kseb.in/index.php?option=com_jdownloads&Itemid=112&view=viewdownload&catid=13&cid=6362|publisher=ചെയർമാൻ, കെ, എസ്. ഇ. ബി.|accessdate=18 ഏപ്രിൽ 2013|archive-date=2014-07-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20140702105357/http://kseb.in/index.php?option=com_jdownloads&Itemid=112&view=viewdownload&catid=13&cid=6362|url-status=dead}}</ref> ! വർഷം !! വിറ്റ ഊർജ്ജം<small><br>(മെ.യൂ)</small>!!ലഭ്യമായ ഊർജ്ജം<small><br>(മെ.യൂ)</small>!!പ്രസരണ-വിതരണ നഷ്ടം <small><br>(%)</small>!!വാർഷിക അഭിവൃദ്ധി<small><br> (%)</small>!!മൊത്തം അഭിവൃദ്ധി<small><br> (%)</small>!!ഊർജ്ജലാഭം<small><br>(മെ.യൂ)<br> (ഏകദേശം)</small>!!ധനലാഭം<small><br>(കോടി രൂപ)<br>(ഏകദേശം) </small> |- |2003-04|| 8910.80|| 12280.87|| 27.44 |- |2004-05|| 9384.40|| 12504.79|| 24.95|| 2.49|| 2.49|| 311.37|| 108.98 |- |2005-06|| 10269.80|| 13331.09|| 22.96|| 1.99|| 4.48|| 597.23|| 209.03 |- |2006-07|| 11331.00|| 14427.97|| 21.47|| 1.49|| 5.97|| 861.35|| 301.47 |- |2007-08|| 12049.90|| 15065.15|| 20.02|| 1.45|| 7.42|| 1117.83|| 391.24 |- |2008-09|| 12414.32|| 15293.51|| 18.83|| 1.19|| 8.61|| 1316.77|| 460.87 |- |2009-10|| 13971.09|| 16978.03|| 17.71|| 1.12|| 9.73|| 1651.96|| 578.19 |- |2010-11|| 14547.90|| 17337.78|| 16.09|| 1.62|| 11.35|| 1967.84|| 688.74 |- |2011-12|| 15980.53|| 18946.29|| 15.65|| 0.44|| 11.79|| 2233.77|| 781.82 |} ==വരവുചെലവു് അനുപാതം== കെ.എസ്.ഇ.ബി. ഒരു യൂണിറ്റ് വൈദ്യുതി വിൽക്കുന്നതു് ശരാശരി 3.81 രൂപയ്ക്കാണു്. എന്നാൽ ഒരു യൂണിറ്റിനുവേണ്ടി വരുന്ന മൊത്തം ചെലവുകൾ 5.27 രൂപയോളം വരുന്നു. ഇതിൽ സിംഹഭാഗവും ചെലവാവുന്നതു് പുറമേനിന്നുവാങ്ങുന്ന വൈദ്യുതിയുടെ വിലയായും (2.98 രൂപ) ജീവനക്കാരുടെ ശമ്പളം, പെൻഷൻ തുടങ്ങിയ ഇനങ്ങളിലും (1.30 പൈസ)ആണു്. ഉല്പാദനത്തിനു് 19 പൈസയും മൂലധനേതര സാങ്കേതികച്ചെലവുകൾക്കു് 49 പൈസയും മാത്രമാണു് വകയിരുത്തേണ്ടി വരുന്നതു്. ആകെ വരവുചെലവ് കണക്കിൽ 1.32 രൂപയുടെ കമ്മി അനുഭവപ്പെടുന്നു. (2011-2012) {| class="wikitable" border="1" style="text-align:right;" |+ കെ.എസ്.ഇ.ബി. - ഒരു യൂണിറ്റ് വൈദ്യുതിയുടെ വരവുചെലവു് അനുപാതം<ref>{{cite web|title=കെ.എസ്.ഇ.ബി. വാർഷിക ഭരണറിപ്പോർട്ട് 2011-2012 (പുറം 68)|url=http://www.kseb.in/index.php?option=com_jdownloads&Itemid=112&view=viewdownload&catid=13&cid=6362|publisher=ചെയർമാൻ, കെ, എസ്. ഇ. ബി.|accessdate=18 ഏപ്രിൽ 2013|archive-date=2014-07-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20140702105357/http://kseb.in/index.php?option=com_jdownloads&Itemid=112&view=viewdownload&catid=13&cid=6362|url-status=dead}}</ref> !ക്രമസംഖ്യ !! ഇനം !! 2007-08 !! 2008-09 !! 2009-10 !! 2010-11 !! 2011-12 |- |1 || നേരിട്ടുള്ള ഉല്പാദനം || 0.15 || 0.32 || 0.26 || 0.16 || 0.19 |- |2 || ഇതരസ്രോതസ്സുകളിൽനിന്നു വാങ്ങുന്നതിനു് || 1.58 || 2.65 || 2.41 || 2.54 || 2.98 |- |3 || പലിശയും ധനസംബന്ധമായ ചെലവുകളും || 0.26 || 0.26 || 0.19 || 0.19 || 0.23 |- |4 || തേയ്മാനച്ചെലവുകൾ || 0.31 || 0.34 || 0.32 || 0.32 || 0.32 |- |5 || ജീവനക്കാർ || 0.67 || 0.97 || 1.03 || 1.17 || 1.3 |- |6 || അറ്റകുറ്റപ്പണികൾ || 0.09 || 0.11 || 0.12 || 0.16 || 0.17 |- |7 || ഭരണസംബന്ധമായ ചെലവുകൾ || 0.09 || 0.11 || 0.12 || 0.12 || 0.14 |- |8 || മുൻകാലക്കുടിശ്ശികകളും മറ്റും || 0.65 || -0.12 || 0.02 || -0.02 || 0.05 |- |9 || മൊത്തം (പ്രത്യക്ഷ) ചെലവ് || 3.8 || 4.64 || 4.47 || 4.64 || 5.38 |- |10 || മൂലധനമാക്കി മാറ്റിയ ചെലവ് || 0.04 || 0.05 || 0.06 || 0.07 || 0.09 |- |11 || മൂലധനമാക്കിമാറ്റിയ പലിശ || 0.02 || 0.02 || 0.02 || 0.02 || 0.02 |- |12 || ആകെ (അറ്റ) ചെലവ് || 3.74 || 4.57 || 4.39 || 4.55 || 5.27 |- |13 || ചട്ടപ്പടി നീക്കിയിരിപ്പ് || 0.16 || 0.17 || 0.17 || 0.16 || 0.16 |- |14 || ആകെ ചെലവിനം || 3.9 || 4.74 || 4.56 || 4.72 || 5.44 |- |15 || ബിൽ ഇതരവരുമാനം || 0.33 || 0.35 || 0.31 || 0.34 || 0.31 |- |16 || ഊർജ്ജവില്പന വരുമാനം || 3.5 || 3.8 || 3.38 || 3.54 || 3.81 |- |17 || ആകെ വരുമാനം || 3.83 || 4.15 || 3.69 || 3.88 || 4.12 |- |18 || റെവന്യൂ കമ്മി || 0.07 || 0.58 || 0.87 || 0.84 || 1.32 |} [[File:KSEB Perunit expenses 2012.jpg|center|700px|thumb]] ==പരാതി പരിഹാരം== [[File:KSEB Bill.jpg|thumb|KSEB Energy charge bill]] ഉപഭോക്താക്കളുടെ പരാതികൾ പരിഹരിക്കുന്നതിനായി വൈദ്യുതി ബോർഡ് [[കൊട്ടാരക്കര]], [[എറണാകുളം]], [[കോഴിക്കോട്]] എന്നിവിടങ്ങളിലായി മൂ‍ന്ന് [[ഉപഭോക്തൃ പരാതി പരിഹാര ഫോറം|ഉപഭോക്തൃ പരാതി പരിഹാര ഫോറങ്ങൾ]] (Consumer Grievance Redressal Forum) ഏർപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. സാധാരണ സെക്ഷൻ ഓഫീസുകളിൽ രണ്ട് ഫോണുകളാണ് ഉണ്ടാവുക. വൈദ്യുതി തടസ്സപ്പെടുമ്പോൾ പതിനായിരിത്തിന് മുകളിൽ ഉപഭോക്താക്കൾ ഈ രണ്ട് ഫോണുകളിലേക്കാവും ബന്ധപ്പെടാൻ ശ്രമിക്കുക.ഈ ഘട്ടത്തിൽ സേവനം എല്ലാവർക്കും ലഭ്യമാക്കുവാൻ സാധിച്ചെന്ന് വരില്ല. മെച്ചപ്പെട്ട സേവനം ലഭ്യമാക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി കെ എസ് ഇ ബി പുതിയ നാല് സംരംഭങ്ങൾ ആരംഭിച്ചിരിക്കുന്നു. വൈദ്യുത വിതരണം തടസ്സപ്പെടുന്ന കാര്യം എസ് എം എസ് ആയി ഉപഭോക്താക്കളുടെ മൊബൈൽ ഫോണുകളിലേക്ക് എത്തുകയും,വാട്ട്സ് ആപ്പു വഴി പരാതിയും രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാം. വൈദ്യുതി തടസ്സം മെസേജായി എത്തുന്ന സംരംഭമാണ് ഊർജ്ജ ദൂത്, അറ്റകുറ്റപണിക്കായി മുൻകൂട്ടി ആസൂത്രണം ചെയ്യുന്ന വൈദ്യുത തടസ്സവും.അടിയന്തരഘട്ടങ്ങളിൽ ഉണ്ടാക്കുന്ന തടസ്സവുമെല്ലാം പുതിയ സംരംഭത്തിലൂടെ ഉപഭോക്താക്കളെ അറിയിക്കും. കൂടാതെ വാട്ട്സ്ആപ് പരാതികൾ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാൻ 9496001912 എന്ന നമ്പർ ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് ഉപയോഗിക്കാം . എല്ലാ കമ്പ്യൂട്ടർ വത്കൃത വൈദ്യുതി ബില്ലുകളുടെയും തുക,പിഴകൂടാതെ പണമിടക്കേണ്ട തീയതി, പിഴയോടുകൂടി പണമടക്കേണ്ട അവസാന തീയതി,വൈദ്യുതി ബന്ധം വിഛേതിക്കാതിരിക്കുവാൻ പണമടക്കേണ്ട അവസാന തീയതി, എന്നീ വിവരങ്ങൾ എസ്എംഎസ് ആയും ഇ മെയിൽ ആയും ഉപഭോക്താക്കളെ അറിയിക്കുന്ന പദ്ധതിയാണ് ഊർജ്ജ സൗഹൃദ്. വൈദ്യുത സംബന്ധമായ പരാതികൾ അറിയിക്കുവാൻ 24 മണിക്കൂറും പ്രവർത്തിക്കുന്ന 1912 എന്ന ടോൾ ഫ്രീ നമ്പർ ആണ് മറ്റൊരു സംരംഭം. ഈ സേവനങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കുവാൻ മൊബൈൽ നമ്പർ രജിസ്റ്റർ ചെയ്താൽ മതിയാകും .ഈ സേവനങ്ങൾ തികച്ചും സൗജന്യമാണ്. വൈദ്യുതി കണക്ഷന് ഓൺലൈനായി അപേക്ഷിക്കുവാനുള്ള സംവിധാനം 15-2-17ൽ നിലവിൽ വന്നു. പേയ് ടി എം വഴി പണം അടയ്ക്കുവാനുള്ള സംവിധാനവും നിലവിൽ വന്നു . പുതിയ വൈദ്യുതി കണക്ഷൻ വേണ്ടവർക്ക് അപേക്ഷാ ഫീസ്, വെതർപ്രൂഫ് സർവ്വീസ് കണക്ഷൻ ആണെങ്കിൽ അതിന്റെ തുക, എന്നിവ ഓൺലൈൻ ആയി അടയ്ക്കാം. ഇത് ലഭിച്ചാൽ ഉടൻ ബോർഡ് ജീവനക്കാർ ഉപഭോക്താവിന്റെ വീട്ടിൽ എത്തി മറ്റ് അനുബന്ധ രേഖകൾ ശേഖരിക്കും. പോസ്റ്റ് വേണ്ടുന്ന കണക്ഷൻ ആണങ്കിൽ ജീവനക്കാർ വീട്ടിലെത്തി എസ്റ്റിമേറ്റ് തയ്യാറാക്കി തുക എസ് എം എസ് ആയോ ഇ-മെയിൽ വഴിയോ ഉപഭോക്താവിനെ അറിയിക്കും.ഇത് ഉപഭോക്താവിന് ഓൺലൈനായി അടയ്ക്കാം.വൈദ്യുത മന്ത്രി [[എം.എം മണി]] ആയിരുന്നു സേവനങ്ങളുടെ ഉദ്ഘാടനം നിർവ്വഹിച്ചത്. ==കമ്പനി വൽക്കരണം== 2014 ഓഗസ്റ്റിൽ വൈദ്യുതി ബോർഡ് കമ്പനിയാക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ത്രികക്ഷിക്കരാർ ഒപ്പിട്ടു. സർക്കാറും കെ.എസ്.ഇ.ബി.യും ജീവനക്കാരുടെ സംഘടനാ പ്രതിനിധികളും കരാറിൽ ഒപ്പുവെച്ചു. [[സി.ഐ.ടി.യു]], [[ഐ.എൻ.ടി.യു.സി.]] സംഘടനകൾ കരാറിൽ ഒപ്പിട്ടെങ്കിലും കരാറുണ്ടാക്കിയത് സുതാര്യമായ ചർച്ചകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലല്ലെന്ന് ആരോപിച്ച് [[എ.ഐ.ടി.യു.സി.|എ.ഐ.ടി.യു.സി]] നേതൃത്വം നൽകുന്ന വർക്കേഴ്‌സ് ഫെഡറേഷനും ഓഫീസേഴ്‌സ് ഫെഡറേഷനും ഒപ്പിടാൻ തയ്യാറായില്ല. കരാർ പ്രകാരം വൈദ്യുതി ബോർഡിൽ നിലവിലുള്ള സേവനവേതന വ്യവസ്ഥകൾ നിലനിൽക്കും. കാലാകാലങ്ങളിലുള്ള ശമ്പളപരിഷ്‌കരണം, പെൻഷൻ പരിഷ്‌കരണം എന്നിവയടക്കം കെ.എസ്.ഇ.ബി. ജീവനക്കാർക്ക് ലഭിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ആനുകൂല്യങ്ങളും അതേപടി തുടരും. നിയമനച്ചുമതല തുടർന്നും [[കേരള പബ്ലിക് സർവീസ് കമ്മീഷൻ|പി.എസ്.സി.ക്ക്]] ആയിരിക്കും. 2008 ൽ തന്നെ വൈദ്യുതി നിയമം 2003 അടിസ്താനത്തിൽ കെ.എസ്.ഇ.ബി യുടെ ആസ്തി ബാദ്യതകൾ ഗവണ്മെന്റിലേക്കു കൈമാറിയിരുന്നു.. വിവിധ ഘട്ടങ്ങളിലായി കേന്ദ്ര സർക്കാർ കാലാവധി നീട്ടിനൽകുകയുണ്ടായി. ഗവണ്മെന്റിലേക്കു വെസ്റ്റ് വചെയ്തതു റിവെസ്റ്റ് ചെയ്യുക മാത്രമാണു 2013 നവംബർ 1 നു ചെയ്തതു. ==കെ.എസ്.ഇ.ബി.ആപ്പ്== ഒറ്റത്തവണ ഫോറം പൂരിപ്പിച്ചു നൽകിയാൽ ഉപഭോക്താവിന്റെ ബാങ്ക് അക്കൗണ്ടിൽ നിന്നും വൈദ്യുത ബിൽ തുക ഈടാക്കുന്ന സംവിധാനം കെ.എസ്.ഇ.ബി നടപ്പിലാക്കിയിരിക്കുന്നു. ബാങ്കുകളിൽ ലോൺ അടയ്ക്കുന്ന മാതൃകയിൽ, ബാങ്ക് അക്കൗണ്ടിൽ നിന്നും വൈദ്യുതി ബില്ലിന്റെ തുക, കെ.എസ്.ഇ.ബി യുടെ അക്കൗണ്ടിലേക്ക് എല്ലാ തവണകളിലും എത്തും. കൂടാതെ ബിൽ പേയ്മെന്റ് സംവിധാനം കൂടുതൽ സൗകര്യപ്രധമാക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി മൊബൈൽ ആപ്ലിക്കേഷനും തയ്യാറാക്കിയിരിക്കുന്നു. www.kseb.in<ref>www.http://www.kseb.in/index.php?lang=en</ref>എന്ന വെബ് സൈറ്റിലെ ആപ്ലിക്കേഷൻ ലിങ്ക് പിൻതുടർന്നു കൊണ്ട്, ഗൂഗിൾ പ്ലേ സ്റ്റോറിൽ നിന്നും ഡൗൺലോഡ് ചെയ്തശേഷം, നെറ്റ് ബാങ്കിംഗ്, ക്രെഡിറ്റ് കാർഡ്, ഡെബിറ്റ് കാർഡ് ഇവയിലേതെങ്കിലും ഉപയോഗിച്ച് ബില്ല് അടയ്ക്കാവുന്നതാണ്.ഇതിനായി 13 അക്ക കൺസ്യൂമർ നമ്പർ, മൊബൈൽ നമ്പർ, ഇമെയിൽ ഐ.ഡി,തുടങ്ങിയവ നൽകിയാൽ മതിയാകും.<ref> www.malayalidiary.com/kaeb/</ref> == കെ - ഫോൺ == സംസ്ഥാനത്തെ ഡിജിറ്റൽ ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ച്ചർ ശക്തവും കാര്യക്ഷമവും ആക്കുന്നതിന് സംസ്ഥാന സർക്കാർ ആവിഷ്കരിച്ച പദ്ധതിയാണ് കെ ഫോൺ‍. സുശക്തമായ ഒപ്റ്റിക്കൽ ഫൈബർ ശൃംഖല സംസ്ഥാനത്താകെ സ്ഥാപിക്കുന്നതാണ് പദ്ധതി. 1028 കോടി രൂപ ചെലവിലാണ് പദ്ധതി നടപ്പാക്കുന്നത്. ഭാരത് ഇലക്ട്രോണിക്സ് ലിമിറ്റഡ് ആണ് ഒപ്റ്റിക്കൽ ഫൈബർ കേബിൾ വലിക്കാനുള്ള കരാർ എടുത്തിട്ടുള്ളത്. കെഎസ്ഇബിയുടെ എല്ലാ 220 കെവി, 110 കെവി, 66 കെവി സബ് സ്റ്റേഷനുകളെയും ഒപ്റ്റിക്കൽ ഫൈബർ കേബിൾ വഴി ബന്ധിപ്പിക്കും. സംസ്ഥാനത്തെ 770 സെക്‌ഷനുകളിലെയും വൈദ്യുതി തൂണുകളിലൂടെയാണ് കേബിൾ വലിക്കുന്നത്. അപേക്ഷിക്കുന്ന ഉപയോക്താക്കൾക്കെല്ലാം ഇന്റർനെറ്റ് കണക്‌ഷൻ നൽകാനാണ് പദ്ധതിയിടുന്നത്. കെ ഫോൺ ശൃംഖല ഉപയോഗിച്ച് ഏത് സേവനദാതാവിനും അതിവേഗ ഇന്റർനെറ്റ് ലഭ്യമാക്കാം. ബാൻഡ്‌വിഡ്ത് അനുസരിച്ച് വാടക ഈടാക്കും. സംസ്ഥാനത്തെ മുഴുവൻ സർക്കാർ ഓഫിസുകളും കെ ഫോൺ നെറ്റ്‌വർക്കിലേക്ക് മാറ്റാനാണ് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. ഇതിനു പുറമേ ബിപിഎൽ കുടുംബങ്ങൾക്ക് സൗജന്യ നെറ്റ്‌വർക് സംവിധാനം ഒരുക്കാനും പരിപാടിയുണ്ട്. അതുവഴി അതിവേഗ ഇൻ്റർനെറ്റ് കണക്ഷൻ വീടുകളിലും, 30,000 ത്തോളം ഓഫിസുകളിലും ലഭ്യമാക്കും. എല്ലാവർക്കും ഇൻ്റർനെറ്റ് അവകാശമായി പ്രഖ്യാപിച്ച സംസ്ഥാനമാണ് കേരളം. ഈ പദ്ധതിവഴി സംസ്ഥാനത്തെ 20 ലക്ഷത്തോളം വരുന്ന സാമ്പത്തികമായി പിന്നാക്കം നിൽക്കുന്ന ഭവനങ്ങളിലേക്ക് സൗജന്യമായും മറ്റുള്ളവർക്ക് മിതമായ നിരക്കിലും ഇൻ്റർനെറ്റ് ലഭ്യമാക്കാൻ സഹായകമാകുമെന്നാണ് സർക്കാർ അവകാശപ്പെടുന്നത്.സംസ്ഥാന സർക്കാരിൻറെയും മറ്റ് സ്വകാര്യ ടെലികോം സർവിസ് പ്രൊവൈഡർമാരുടെയും നിലവിലുള്ള ബാൻ്റ് വിഡ്ത്ത് പരിശോധിച്ച് അതിൻറെ അപര്യാപ്തത മനസ്സിലാക്കുകയും അത് പരിഹരിച്ച് ഭാവിയിലേക്ക് ആവശ്യമായ ബാൻ്റ് വിഡ്ത്ത് സജ്ജമാക്കുന്ന രീതിയിലാണ് പദ്ധതി വിഭാവനം ചെയ്തിട്ടുള്ളത്. കെ.എസ്.ഇ.ബിയും കെ.എസ്.ഐ.ടി.ഐ.എൽ ഉം ചേർന്നുള്ള സംയുക്ത സംരംഭമായ കെ ഫോൺ ലിമിറ്റഡ് വഴിയാണ് പദ്ധതി നടപ്പാക്കുന്നത്. സമയബന്ധിതമായി പദ്ധതി തുടങ്ങുന്നതിനാവശ്യമായ പഠനവും ടെൻഡർ നടപടികളും പൂർത്തീകരിക്കുകയും, പദ്ധതിയുടെ നടത്തിപ്പിനായി ഭാരത് ഇലക്ട്രോണിക്സ് ലിമിറ്റഡ് നേതൃത്വം നൽകുന്ന കൺസോഷ്യത്തിന് കരാർ നൽകുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഭാരത് ഇലക്ട്രോണിക്സ് ലിമിറ്റഡ്, റെയിൽടെൽ, എൽ.എസ് കേബിൾ, എസ്.ആർ.ഐ.ടി എന്നീ കമ്പനികളാണ് പ്രസ്തുത കൺസോഷ്യത്തിൽ ഉൾപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്.1516.76 കോടി രൂപയാണ് പദ്ധതിക്ക് വേണ്ടി വരുന്ന മൊത്തം ചെലവെന്നാണ് കെഎസ്ഇബി പറയുന്നത്. പദ്ധതിക്കുവേണ്ടി കിഫ്ബിക്ക് കേന്ദ്ര സർക്കാർ സ്ഥാപനത്തിൽ നിന്ന് 1061 കോടിയുടെ വായ്പ ലഭിച്ചിരുന്നു. ഇതിൽ 1061.73 കോടി രൂപ NIDA ലോണായി നബാർഡ് അംഗീകരിച്ചു.<ref>https://malayalam.samayam.com/latest-news/kerala-news/what-is-k-phone-project-by-kerala-government-new-state-run-internet-provider-details-in-malayalam/articleshow/78981879.cms</ref> '''സർക്കാർ അവകാശപ്പെടുന്ന നേട്ടങ്ങൾ''' * എല്ലാ സർവിസ് പ്രൊവൈഡർമാർക്കും (കേബിൾ ഓപ്പറേറ്റർ, ടെലകോം ഓപ്പറേറ്റർ, ഇൻ്റർനെറ്റ് സർവിസ് പ്രൊവൈഡർ, കണ്ടൻ്റ് സർവിസ് പ്രൊവൈഡർ) തുല്യമായ അവസരം നൽകുന്ന ഒപ്റ്റിക് ഫൈബർ നെറ്റ് വർക്ക് സംസ്ഥാനത്ത് നിലവിൽ വരും. * ഐ.ടി പാർക്കുകൾ, എയർപോർട്ട്, തുറമുഖം തുടങ്ങിയ ഇടങ്ങളിൽ അതിവേഗ ഇൻ്റർനെറ്റ് ലഭ്യമാകും. * 30,000ൽ അധികം സർക്കാർ സ്ഥാപനങ്ങളിലും, വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളിലും 10 mbps-തൊട്ട് 1Gbps വേഗതയിൽ നെറ്റ് കണക്ഷൻ ലഭ്യമാകും. * ആർട്ടിഫിഷൽ ഇൻ്റലിജെൻസ്, ബ്ലോക്ക് ചെയിൻ, ഇൻ്റർനെറ്റ് ഓഫ് തിങ്സ്, സ്റ്റാർട്ടപ്പ്, സ്മാർട്ട് സിറ്റി തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ കെ ഫോൺ സൗകര്യമൊരുക്കും. * ഗ്രാമങ്ങളിലും ചെറുകിട സംരംഭങ്ങൾക്ക് ഇ-കോമേഴ്സ് വഴി വിൽപ്പന നടത്താം. * സർക്കാർ സേവനങ്ങളായ ഇ-ഹെൽത്ത്, ഇ-എഡ്യൂക്കേഷൻ, മറ്റ് ഇ- സർവിസുകൾക്ക് കൂടുതൽ ബാൻ്റ് വിഡ്ത്ത് നൽകി കാര്യക്ഷമത വർധിപ്പിക്കാൻ കെ ഫോൺ സഹായിക്കും. * ഉയർന്ന നിലവാരമുള്ള നിരീക്ഷണ ക്യാമറകൾ സ്ഥാപിക്കാനും ട്രാഫിക് മാനേജ്മെൻ്റ് സിസ്റ്റം കാര്യക്ഷമമാക്കാനും കെ ഫോൺ പദ്ധതി സഹായിക്കും.<ref>https://www.madhyamam.com/kerala/k-fon-project-all-the-details-here-593882</ref> ==അവലംബം== <references/> {{Hydro Electric Projects in Kerala}} {{Dams in Kerala}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== * [http://www.kseb.in/ ഔദ്യോഗിക വെബ്‌സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120526075031/http://www.kseb.in/ |date=2012-05-26 }} * [http://www.erckerala.org/ കേരള സംസ്ഥാന വൈദ്യുത റെഗുലേറ്ററി കമ്മീഷൻ] * [http://www.keralaeo.org/ കേരള വൈദ്യുത ഓംബുഡ്സ്മാൻ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121201135555/http://www.keralaeo.org/ |date=2012-12-01 }} * [http://www.kseboa.org കേരള വൈദ്യുത വകുപ്പ് ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ സംഘടന] *[http://www.ksebea.in/ കേരള വൈദ്യുത വകുപ്പ് എൻജിനീയർമാരുടെ സംഘടന] {{India-company-stub‎‎}} [[വർഗ്ഗം:കേരള സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള കമ്പനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ_പൊതുമേഖലാ_സ്ഥാപനങ്ങൾ]] 41fo6b7ug4vfjow6i91b7yinkeq4qua 0 153083 4652134 4079918 2026-08-01T11:53:36Z ~2026-42504-24 221015 /* */ 4652134 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Imperialism}} {{പുതിയ സാമ്രാജ്യത്വം}} ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ നേരിട്ടുള്ള അധിനിവേശത്തിലൂടെയോ, രാഷ്ട്രീയ - സാമ്പത്തിക അധിനിവേശത്തിലൂടെയോ, ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ അധികാരവും നിയന്ത്രണവും മറ്റൊരു രാജ്യത്തേയ്ക്ക് വ്യാപിപ്പിക്കുന്ന ഭരണകൂട നയത്തെ '''സാമ്രാജ്യത്വം''' ('''Imperialism''') എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു. ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായോ രാഷ്ട്രീയമായോ കീഴടക്കപ്പെട്ട കോളനികൾ അഥവാ സാമന്തരാജ്യങ്ങളെ രാജ്യങ്ങളെ സൃഷ്ടിച്ച്, സാമ്രാജ്യ വ്യാപനം സാധ്യമാക്കുന്ന ഈ സമ്പ്രദായം രാഷ്ട്രങ്ങൾക്കിടയിൽ അസമമായ സാമ്പത്തിക, സാംസ്കാരിക, ഭൂമിശാസ്ത്ര ബന്ധങ്ങൾക്ക് കാരണമാകുന്നു. സൈനികമായതോ മറ്റേതെങ്കിലും രൂപത്തിലോ ഉള്ള അധികാര പ്രയോഗത്തിലൂടെ, മറ്റു രാജ്യങ്ങളെ കീഴ്പ്പെടുത്തുന്ന ഈ നയം അന്താരാഷ്ട്ര ബന്ധങ്ങളിൽ ആശാസ്യമല്ലാത്ത ഒന്നായി കരുതപ്പെടുന്നു. ==ചരിത്രം== "ആജ്ഞാപിക്കുക" എന്നർത്ഥം വരുന്ന ''imperare'' എന്ന ലാറ്റിൻ വാക്കിൽ നിന്നുമാണ് ''imperialism'' എന്ന പദത്തിന്റെ ഉത്പത്തി. സാമ്രാജ്യത്വ വ്യാപനങ്ങളുടെ ചരിത്രം ചക്രവർത്തിവദം കാംക്ഷിച്ചുള്ള സമ്രാജ്യവ്യാപനത്തിൽ ആരംഭിച്ച്, കച്ചവട സാമ്രാജ്യത്വത്തിന്റെ വികാസത്തിലൂടെ, നവസാമ്രാജ്യത്വം എന്ന് ഇന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്ന, സാമ്പത്തിക നയങ്ങളിലൂടെയുള്ള സാമ്രാജ്യത്വ ആധികാര പ്രയോഗം വരെ എത്തിനിൽക്കുന്നു . പുരാതന ചൈനീസ് സാമ്രാജ്യം, അസ്സീരിയൻ സാമ്രാജ്യം, അലക്സാണ്ടറുടെ ഗ്രീക്ക് സാമ്രാജ്യം തുടങ്ങി ആധുനികകാലത്തെ അമേരിക്കൻ സാമ്രാജ്യത്വം വരെ നിരവധി ഉദാഹരണങ്ങൾ അതിനുണ്ട്. അതേസമയം 19 - ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ഉത്തരാർത്ഥം മുതൽ 20-ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ഉത്തരാർത്ഥംവരെയുള്ള കാലത്തെ "സാമ്രാജ്യത്വത്തിന്റെ കാലം" എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു. [[ബ്രിട്ടൻ|ബ്രിട്ടൺ]], [[ഫ്രാൻസ്]], [[ജർമ്മനി]], [[ഇറ്റലി]], [[ജപ്പാൻ]] Japan 🇯🇵 (The Land Of Rising Sun), [[അമേരിക്ക]] തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങൾ ലോകവ്യാപകമായി കോളനികൾ സ്ഥാപിച്ച കാലമാണിത്. സാമന്ത രാജ്യങ്ങളുടെ മേൽ നിയമപരമായ അധീശത്വം പുലർത്തിയ അധീശരാജ്യങ്ങൾ ഇക്കാലത്ത്, അവയുടെ സ്വത്തുവകകളും സമ്പത്തും തന്താങ്ങളുടെ രാജ്യത്തേക്ക് കടത്തിയതായി കാണാം. ==അവലംബം== <references/> [[Category:കോളനിവാഴ്ച]] mqmuut6t02cglq5g0712jkqmwuddrl3 0 191321 4651967 2461782 2026-07-31T15:16:39Z Meenakshi nandhini 99060 4651967 wikitext text/x-wiki {{Infobox food | name = Avil Milk | image = Aval milk from aluva, kerala, india.jpg | caption = | alternate_name = അവൽ മിൽക്ക് | country = V H Avilmilk Kottakkal [[Malappuram]], [[Kerala]], [[India]] | year = 1993 | variations = | serving_size = 100 g | calories = 162 | protein = 4.86 | fat = 4.2 | carbohydrate = 9 | glycemic_index = }} [[മലബാർ|മലബാറിൽ]] പലഭാഗങ്ങളിലും കാണുന്ന ഒരു [[പാനീയം|പാനീയമാണ്]] '''അവൽ മിൽക്ക്''' അല്ലെങ്കിൽ '''അവിൽ മിൽക്ക്'''.<ref>{{Cite web|last=അലി|first=ഷേഹി|title=അവൽ മിൽക്ക് തയ്യാറാക്കാം|url=https://www.mathrubhumi.com/food/recipies/snacks/avil-milk-recipe-easy-recipes-easy-cooking-1.4252426|access-date=2021-10-04|website=Mathrubhumi|language=en|archive-date=4 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211004144140/https://www.mathrubhumi.com/food/recipies/snacks/avil-milk-recipe-easy-recipes-easy-cooking-1.4252426|url-status=dead}}</ref> സാധാരണ, വീടുകളിൽ ഇതുണ്ടാക്കാറില്ല. ഏകദേശം അവൽ പ്രഥമനോട് സാമ്യം തോന്നുന്ന ഈ വിഭവം ചെറുനഗരങ്ങളിലും വഴിയോരങ്ങളിലും കൂൾബാറുകളിലും വ്യാപകമായി കാണാവുന്നതാണ്. [[അരി]] ഇടിച്ചുണ്ടാക്കുന്ന കട്ടി കൂടിയ [[ചുവപ്പ്|ചുവന്ന]] [[അവൽ|അവലാണ്]] ഇതിനായി ഉപയോഗിക്കുന്നത്.<ref>{{Cite web|title=വിരുന്നുകാർക്ക് നൽകാം അവൽ-പഴം ഷെയ്ക്ക്|url=https://malayalam.samayam.com/lifestyle/recipes/how-to-make-avil-milk-shake-in-malayalam/articleshow/55910369.cms|access-date=2021-10-04|website=malayalam.samayam.com|language=ml}}</ref> ==ചരിത്രം== മലബാർ തീരത്തെ വി.എച്ച് അവിൽമിൽക്ക് കോട്ടക്കലിൽ നിന്നാണ് അവിൽ പാൽ വരുന്നത്. വി.എച്ച് അവിൽമിൽക്കിന്റെ സ്ഥാപകനായ വടക്കൻ ഹുസൈൻ ആണിത് കണ്ടുപിടിച്ചത്.<ref>{{cite web |url=https://www.manoramaonline.com/pachakam/readers-recipe/2020/06/23/malabar-special-aval-milk.html |title=അവൽ മിൽക്ക് ഒരു ഗ്ലാസ് കുടിച്ചാൽ മതി വയറു നിറയും... |website=manoramaonline.co |date=2020-06-23}}</ref> പ്രധാന ചേരുവകൾ വറുത്ത അരി അടരുകൾ / പോഹ (അരി), വാഴപ്പഴം, വറുത്ത നിലക്കടല, പരിപ്പ് എന്നിവയാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/cooking/readers-recipe/2021/03/18/flattened-rice-milk.html|title=ഉള്ളം തണുപ്പിക്കാൻ ഒരു ഗ്ലാസ് അവൽ മിൽക്ക്|date=18 March 2021|website=Manorama Online|language=Malayalam}}</ref> ഇത് പ്രഭാതഭക്ഷണ സ്മൂത്തിയായോ മധുരപലഹാരമായോ ഉപയോഗിക്കാം. സമീപ വർഷങ്ങളിൽ, കേരളത്തിന്റെ പരമ്പരാഗത അവിൽ മിൽക്ക് പാനീയത്തിന്റെ ആധുനിക രൂപമായി ഇൻസ്റ്റന്റ് അവിൽ മിൽക്ക് മിശ്രിതങ്ങൾ ഉയർന്നുവന്നിട്ടുണ്ട്. ഈ വിഭാഗത്തിന്റെ വളർച്ചയ്ക്ക് നിരവധി ബ്രാൻഡുകൾ സംഭാവന നൽകിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, കേരളത്തിലെ കോട്ടക്കൽ ആസ്ഥാനമായുള്ള അവിൽ ക്ലബ്, ഇൻസ്റ്റന്റ് അവിൽ മിൽക്കിന്റെ ആഗോള ഓൺലൈൻ ലഭ്യതയ്ക്ക് തുടക്കമിട്ടത്. കേരളത്തിലെ കോഴിക്കോട് ആസ്ഥാനമായുള്ള കുവിൽ കമ്പനി പോലുള്ള മറ്റ് ബ്രാൻഡുകളും ഇൻസ്റ്റന്റ് അവിൽ മിൽക്ക് പ്രീമിക്സ് ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്, ഇത് ആധുനികവും സൗകര്യപ്രദവുമായ ഫോർമാറ്റിൽ ഈ പരമ്പരാഗത കേരള പാനീയത്തിൽ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ഉപഭോക്തൃ താൽപ്പര്യത്തെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു. ==ചേരുവകൾ== *ഒരു [[ഗ്ലാസ്]] [[പാൽ]] *[[ഞാലിപ്പൂവൻ|ചെറുപഴം]] 3-4 എണ്ണം *3, 4 ടീസ്‌പൂൺ അവൽ *[[വെള്ളം]] കാൽ ഗ്ലാസ് മതിയാവും *ഒരല്പം [[ഏലക്ക]] (ഒന്നോ രണ്ടോ മതിയാവും) ചതച്ചെടുത്തത് *കുറച്ച് ഉണക്ക [[മുന്തിരി]] *ആവശ്യത്തിന് [[പഞ്ചസാര]] *വറുത്ത തൊലികളഞ്ഞ കടലമണികൾ ==ഉണ്ടാക്കേണ്ട വിധം== പഴങ്ങൾ തൊലി കളഞ്ഞ് [[മിക്സി|മിക്സിയിൽ]] ഇട്ട് തണുത്ത [[പാൽ|പാലും]] (വെള്ളം വേണമെങ്കിൽ വെള്ളവും) [[പഞ്ചസാര|പഞ്ചസാരയും]] ചേർത്ത് ഒന്നു അടിച്ചെടുക്കുക. അതിലേക്ക് ബാക്കിയുള്ള അവൽ, ഏലക്ക, മുന്തിരി ഒക്കെ ചേർത്ത് ഒന്നുകൂടി ഒന്ന് അടിച്ചെടുക്കുക. അവൽ അധികം പൊടിഞ്ഞ് പോവാത്ത രീതിയിൽ വേണം മിക്സിയിൽ അടിക്കാൻ. ചെറിയ പീടികകളിൽ പഴം ഗ്ലാസിലിട്ട് മരക്കഷണം കൊണ്ട് ഉടച്ചാണ് അവിൽ മിൽക്ക് തയ്യാറാക്കാറ്. ==സ്പെഷ്യൽ അവിൽ മിൽക്ക്== പാലിനു പകരം [[ഐസ്‌ക്രീം|ഐസ്ക്രീമും]] ചേർത്ത് [[ചെറി|ചെറിപ്പഴവും]] മറ്റു അലങ്കാരങ്ങളും ചെയ്ത് തയ്യാറാക്കുന്നതാണ് സ്പെഷ്യൽ അവിൽ മിൽക്ക്. ==ചിത്രശാല== <gallery> File:Aval Milk.jpeg|സ്പെഷ്യൽ അവൽമിൽക്ക് File:Aval-Milk-അവൽ-മിൽക്ക്.jpg|അവൽമിൽക്ക് File:Kasargod_Aval_Milk.jpg|കാസറകോടൻ അവൽമിൽക്ക് File:Aval-milk-items.jpg|അവൽ മിൽക്കുണ്ടാക്കേണ്ട ചേരുവകകൾ File:Aval milk from aluva.jpg File:Aval milk from Angamaly Town.jpg </gallery> ==അവലംബങ്ങൾ== {{reflist}} {{commons category|Aval (milk)}} [[വർഗ്ഗം:പാനീയങ്ങൾ]] lotuf04x6392yj9ektwf4mttymeng84 4651969 4651967 2026-07-31T15:18:30Z Meenakshi nandhini 99060 4651969 wikitext text/x-wiki {{Infobox food | name = Avil Milk | image = Aval milk from aluva, kerala, india.jpg | caption = | alternate_name = അവൽ മിൽക്ക് | country = V H Avilmilk Kottakkal [[Malappuram]], [[Kerala]], [[India]] | year = 1993 | variations = | serving_size = 100 g | calories = 162 | protein = 4.86 | fat = 4.2 | carbohydrate = 9 | glycemic_index = }} [[മലബാർ|മലബാറിൽ]] പലഭാഗങ്ങളിലും കാണുന്ന ഒരു [[പാനീയം|പാനീയമാണ്]] '''അവൽ മിൽക്ക്''' അല്ലെങ്കിൽ '''അവിൽ മിൽക്ക്'''.<ref>{{Cite web|last=അലി|first=ഷേഹി|title=അവൽ മിൽക്ക് തയ്യാറാക്കാം|url=https://www.mathrubhumi.com/food/recipies/snacks/avil-milk-recipe-easy-recipes-easy-cooking-1.4252426|access-date=2021-10-04|website=Mathrubhumi|language=en|archive-date=4 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211004144140/https://www.mathrubhumi.com/food/recipies/snacks/avil-milk-recipe-easy-recipes-easy-cooking-1.4252426|url-status=dead}}</ref> സാധാരണ, വീടുകളിൽ ഇതുണ്ടാക്കാറില്ല. ഏകദേശം അവൽ പ്രഥമനോട് സാമ്യം തോന്നുന്ന ഈ വിഭവം ചെറുനഗരങ്ങളിലും വഴിയോരങ്ങളിലും കൂൾബാറുകളിലും വ്യാപകമായി കാണാവുന്നതാണ്. [[അരി]] ഇടിച്ചുണ്ടാക്കുന്ന കട്ടി കൂടിയ [[ചുവപ്പ്|ചുവന്ന]] [[അവൽ|അവലാണ്]] ഇതിനായി ഉപയോഗിക്കുന്നത്.<ref>{{Cite web|title=വിരുന്നുകാർക്ക് നൽകാം അവൽ-പഴം ഷെയ്ക്ക്|url=https://malayalam.samayam.com/lifestyle/recipes/how-to-make-avil-milk-shake-in-malayalam/articleshow/55910369.cms|access-date=2021-10-04|website=malayalam.samayam.com|language=ml}}</ref> ==ചരിത്രം== മലബാർ തീരത്തെ വി.എച്ച് അവിൽമിൽക്ക് കോട്ടക്കലിൽ നിന്നാണ് അവിൽ പാൽ വരുന്നത്. വി.എച്ച് അവിൽമിൽക്കിന്റെ സ്ഥാപകനായ വടക്കൻ ഹുസൈൻ ആണിത് കണ്ടുപിടിച്ചത്.<ref>{{cite web |url=https://www.manoramaonline.com/pachakam/readers-recipe/2020/06/23/malabar-special-aval-milk.html |title=അവൽ മിൽക്ക് ഒരു ഗ്ലാസ് കുടിച്ചാൽ മതി വയറു നിറയും... |website=manoramaonline.co |date=2020-06-23}}</ref> പ്രധാന ചേരുവകൾ വറുത്ത അരി അടരുകൾ / പോഹ (അരി), [[വാഴ|വാഴപ്പഴം]], വറുത്ത [[നിലക്കടല]], പരിപ്പ് എന്നിവയാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/cooking/readers-recipe/2021/03/18/flattened-rice-milk.html|title=ഉള്ളം തണുപ്പിക്കാൻ ഒരു ഗ്ലാസ് അവൽ മിൽക്ക്|date=18 March 2021|website=Manorama Online|language=Malayalam}}</ref> ഇത് പ്രഭാതഭക്ഷണ സ്മൂത്തിയായോ മധുരപലഹാരമായോ ഉപയോഗിക്കാം. സമീപ വർഷങ്ങളിൽ, കേരളത്തിന്റെ പരമ്പരാഗത അവിൽ മിൽക്ക് പാനീയത്തിന്റെ ആധുനിക രൂപമായി ഇൻസ്റ്റന്റ് അവിൽ മിൽക്ക് മിശ്രിതങ്ങൾ ഉയർന്നുവന്നിട്ടുണ്ട്. ഈ വിഭാഗത്തിന്റെ വളർച്ചയ്ക്ക് നിരവധി ബ്രാൻഡുകൾ സംഭാവന നൽകിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, കേരളത്തിലെ കോട്ടക്കൽ ആസ്ഥാനമായുള്ള അവിൽ ക്ലബ്, ഇൻസ്റ്റന്റ് അവിൽ മിൽക്കിന്റെ ആഗോള ഓൺലൈൻ ലഭ്യതയ്ക്ക് തുടക്കമിട്ടത്. കേരളത്തിലെ [[കോഴിക്കോട്]] ആസ്ഥാനമായുള്ള കുവിൽ കമ്പനി പോലുള്ള മറ്റ് ബ്രാൻഡുകളും ഇൻസ്റ്റന്റ് അവിൽ മിൽക്ക് പ്രീമിക്സ് ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്, ഇത് ആധുനികവും സൗകര്യപ്രദവുമായ ഫോർമാറ്റിൽ ഈ പരമ്പരാഗത കേരള പാനീയത്തിൽ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ഉപഭോക്തൃ താൽപ്പര്യത്തെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു. ==ചേരുവകൾ== *ഒരു [[ഗ്ലാസ്]] [[പാൽ]] *[[ഞാലിപ്പൂവൻ|ചെറുപഴം]] 3-4 എണ്ണം *3, 4 ടീസ്‌പൂൺ അവൽ *[[വെള്ളം]] കാൽ ഗ്ലാസ് മതിയാവും *ഒരല്പം [[ഏലക്ക]] (ഒന്നോ രണ്ടോ മതിയാവും) ചതച്ചെടുത്തത് *കുറച്ച് ഉണക്ക [[മുന്തിരി]] *ആവശ്യത്തിന് [[പഞ്ചസാര]] *വറുത്ത തൊലികളഞ്ഞ കടലമണികൾ ==ഉണ്ടാക്കേണ്ട വിധം== പഴങ്ങൾ തൊലി കളഞ്ഞ് [[മിക്സി|മിക്സിയിൽ]] ഇട്ട് തണുത്ത [[പാൽ|പാലും]] (വെള്ളം വേണമെങ്കിൽ വെള്ളവും) [[പഞ്ചസാര|പഞ്ചസാരയും]] ചേർത്ത് ഒന്നു അടിച്ചെടുക്കുക. അതിലേക്ക് ബാക്കിയുള്ള അവൽ, ഏലക്ക, മുന്തിരി ഒക്കെ ചേർത്ത് ഒന്നുകൂടി ഒന്ന് അടിച്ചെടുക്കുക. അവൽ അധികം പൊടിഞ്ഞ് പോവാത്ത രീതിയിൽ വേണം മിക്സിയിൽ അടിക്കാൻ. ചെറിയ പീടികകളിൽ പഴം ഗ്ലാസിലിട്ട് മരക്കഷണം കൊണ്ട് ഉടച്ചാണ് അവിൽ മിൽക്ക് തയ്യാറാക്കാറ്. ==സ്പെഷ്യൽ അവിൽ മിൽക്ക്== പാലിനു പകരം [[ഐസ്‌ക്രീം|ഐസ്ക്രീമും]] ചേർത്ത് [[ചെറി|ചെറിപ്പഴവും]] മറ്റു അലങ്കാരങ്ങളും ചെയ്ത് തയ്യാറാക്കുന്നതാണ് സ്പെഷ്യൽ അവിൽ മിൽക്ക്. ==ചിത്രശാല== <gallery> File:Aval Milk.jpeg|സ്പെഷ്യൽ അവൽമിൽക്ക് File:Aval-Milk-അവൽ-മിൽക്ക്.jpg|അവൽമിൽക്ക് File:Kasargod_Aval_Milk.jpg|കാസറകോടൻ അവൽമിൽക്ക് File:Aval-milk-items.jpg|അവൽ മിൽക്കുണ്ടാക്കേണ്ട ചേരുവകകൾ File:Aval milk from aluva.jpg File:Aval milk from Angamaly Town.jpg </gallery> ==അവലംബങ്ങൾ== {{reflist}} {{commons category|Aval (milk)}} [[വർഗ്ഗം:പാനീയങ്ങൾ]] jijc8s2fpqi8vnjexuyxwqplnktcv9c 4651970 4651969 2026-07-31T15:18:50Z Meenakshi nandhini 99060 [[വർഗ്ഗം:കേരളീയപാചകം]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച് 4651970 wikitext text/x-wiki {{Infobox food | name = Avil Milk | image = Aval milk from aluva, kerala, india.jpg | caption = | alternate_name = അവൽ മിൽക്ക് | country = V H Avilmilk Kottakkal [[Malappuram]], [[Kerala]], [[India]] | year = 1993 | variations = | serving_size = 100 g | calories = 162 | protein = 4.86 | fat = 4.2 | carbohydrate = 9 | glycemic_index = }} [[മലബാർ|മലബാറിൽ]] പലഭാഗങ്ങളിലും കാണുന്ന ഒരു [[പാനീയം|പാനീയമാണ്]] '''അവൽ മിൽക്ക്''' അല്ലെങ്കിൽ '''അവിൽ മിൽക്ക്'''.<ref>{{Cite web|last=അലി|first=ഷേഹി|title=അവൽ മിൽക്ക് തയ്യാറാക്കാം|url=https://www.mathrubhumi.com/food/recipies/snacks/avil-milk-recipe-easy-recipes-easy-cooking-1.4252426|access-date=2021-10-04|website=Mathrubhumi|language=en|archive-date=4 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211004144140/https://www.mathrubhumi.com/food/recipies/snacks/avil-milk-recipe-easy-recipes-easy-cooking-1.4252426|url-status=dead}}</ref> സാധാരണ, വീടുകളിൽ ഇതുണ്ടാക്കാറില്ല. ഏകദേശം അവൽ പ്രഥമനോട് സാമ്യം തോന്നുന്ന ഈ വിഭവം ചെറുനഗരങ്ങളിലും വഴിയോരങ്ങളിലും കൂൾബാറുകളിലും വ്യാപകമായി കാണാവുന്നതാണ്. [[അരി]] ഇടിച്ചുണ്ടാക്കുന്ന കട്ടി കൂടിയ [[ചുവപ്പ്|ചുവന്ന]] [[അവൽ|അവലാണ്]] ഇതിനായി ഉപയോഗിക്കുന്നത്.<ref>{{Cite web|title=വിരുന്നുകാർക്ക് നൽകാം അവൽ-പഴം ഷെയ്ക്ക്|url=https://malayalam.samayam.com/lifestyle/recipes/how-to-make-avil-milk-shake-in-malayalam/articleshow/55910369.cms|access-date=2021-10-04|website=malayalam.samayam.com|language=ml}}</ref> ==ചരിത്രം== മലബാർ തീരത്തെ വി.എച്ച് അവിൽമിൽക്ക് കോട്ടക്കലിൽ നിന്നാണ് അവിൽ പാൽ വരുന്നത്. വി.എച്ച് അവിൽമിൽക്കിന്റെ സ്ഥാപകനായ വടക്കൻ ഹുസൈൻ ആണിത് കണ്ടുപിടിച്ചത്.<ref>{{cite web |url=https://www.manoramaonline.com/pachakam/readers-recipe/2020/06/23/malabar-special-aval-milk.html |title=അവൽ മിൽക്ക് ഒരു ഗ്ലാസ് കുടിച്ചാൽ മതി വയറു നിറയും... |website=manoramaonline.co |date=2020-06-23}}</ref> പ്രധാന ചേരുവകൾ വറുത്ത അരി അടരുകൾ / പോഹ (അരി), [[വാഴ|വാഴപ്പഴം]], വറുത്ത [[നിലക്കടല]], പരിപ്പ് എന്നിവയാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/cooking/readers-recipe/2021/03/18/flattened-rice-milk.html|title=ഉള്ളം തണുപ്പിക്കാൻ ഒരു ഗ്ലാസ് അവൽ മിൽക്ക്|date=18 March 2021|website=Manorama Online|language=Malayalam}}</ref> ഇത് പ്രഭാതഭക്ഷണ സ്മൂത്തിയായോ മധുരപലഹാരമായോ ഉപയോഗിക്കാം. സമീപ വർഷങ്ങളിൽ, കേരളത്തിന്റെ പരമ്പരാഗത അവിൽ മിൽക്ക് പാനീയത്തിന്റെ ആധുനിക രൂപമായി ഇൻസ്റ്റന്റ് അവിൽ മിൽക്ക് മിശ്രിതങ്ങൾ ഉയർന്നുവന്നിട്ടുണ്ട്. ഈ വിഭാഗത്തിന്റെ വളർച്ചയ്ക്ക് നിരവധി ബ്രാൻഡുകൾ സംഭാവന നൽകിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, കേരളത്തിലെ കോട്ടക്കൽ ആസ്ഥാനമായുള്ള അവിൽ ക്ലബ്, ഇൻസ്റ്റന്റ് അവിൽ മിൽക്കിന്റെ ആഗോള ഓൺലൈൻ ലഭ്യതയ്ക്ക് തുടക്കമിട്ടത്. കേരളത്തിലെ [[കോഴിക്കോട്]] ആസ്ഥാനമായുള്ള കുവിൽ കമ്പനി പോലുള്ള മറ്റ് ബ്രാൻഡുകളും ഇൻസ്റ്റന്റ് അവിൽ മിൽക്ക് പ്രീമിക്സ് ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്, ഇത് ആധുനികവും സൗകര്യപ്രദവുമായ ഫോർമാറ്റിൽ ഈ പരമ്പരാഗത കേരള പാനീയത്തിൽ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ഉപഭോക്തൃ താൽപ്പര്യത്തെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു. ==ചേരുവകൾ== *ഒരു [[ഗ്ലാസ്]] [[പാൽ]] *[[ഞാലിപ്പൂവൻ|ചെറുപഴം]] 3-4 എണ്ണം *3, 4 ടീസ്‌പൂൺ അവൽ *[[വെള്ളം]] കാൽ ഗ്ലാസ് മതിയാവും *ഒരല്പം [[ഏലക്ക]] (ഒന്നോ രണ്ടോ മതിയാവും) ചതച്ചെടുത്തത് *കുറച്ച് ഉണക്ക [[മുന്തിരി]] *ആവശ്യത്തിന് [[പഞ്ചസാര]] *വറുത്ത തൊലികളഞ്ഞ കടലമണികൾ ==ഉണ്ടാക്കേണ്ട വിധം== പഴങ്ങൾ തൊലി കളഞ്ഞ് [[മിക്സി|മിക്സിയിൽ]] ഇട്ട് തണുത്ത [[പാൽ|പാലും]] (വെള്ളം വേണമെങ്കിൽ വെള്ളവും) [[പഞ്ചസാര|പഞ്ചസാരയും]] ചേർത്ത് ഒന്നു അടിച്ചെടുക്കുക. അതിലേക്ക് ബാക്കിയുള്ള അവൽ, ഏലക്ക, മുന്തിരി ഒക്കെ ചേർത്ത് ഒന്നുകൂടി ഒന്ന് അടിച്ചെടുക്കുക. അവൽ അധികം പൊടിഞ്ഞ് പോവാത്ത രീതിയിൽ വേണം മിക്സിയിൽ അടിക്കാൻ. ചെറിയ പീടികകളിൽ പഴം ഗ്ലാസിലിട്ട് മരക്കഷണം കൊണ്ട് ഉടച്ചാണ് അവിൽ മിൽക്ക് തയ്യാറാക്കാറ്. ==സ്പെഷ്യൽ അവിൽ മിൽക്ക്== പാലിനു പകരം [[ഐസ്‌ക്രീം|ഐസ്ക്രീമും]] ചേർത്ത് [[ചെറി|ചെറിപ്പഴവും]] മറ്റു അലങ്കാരങ്ങളും ചെയ്ത് തയ്യാറാക്കുന്നതാണ് സ്പെഷ്യൽ അവിൽ മിൽക്ക്. ==ചിത്രശാല== <gallery> File:Aval Milk.jpeg|സ്പെഷ്യൽ അവൽമിൽക്ക് File:Aval-Milk-അവൽ-മിൽക്ക്.jpg|അവൽമിൽക്ക് File:Kasargod_Aval_Milk.jpg|കാസറകോടൻ അവൽമിൽക്ക് File:Aval-milk-items.jpg|അവൽ മിൽക്കുണ്ടാക്കേണ്ട ചേരുവകകൾ File:Aval milk from aluva.jpg File:Aval milk from Angamaly Town.jpg </gallery> ==അവലംബങ്ങൾ== {{reflist}} {{commons category|Aval (milk)}} [[വർഗ്ഗം:പാനീയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളീയപാചകം]] i03unodayiwf5lw0sr0uhgniv0db2c3 0 200828 4652130 3641028 2026-08-01T11:46:32Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4652130 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Marcus Claudius Tacitus}} {{Infobox Roman emperor | title = [[Roman emperor|45th Emperor]] of the [[Roman Empire]] |name='''ടാസിറ്റസ്''' | full name =മാർക്കസ് ക്ലോഡിയസ് ടാസിറ്റസ് </br> ;ചക്രവർത്തിയായ ശേഷം സീസർ മാർക്കസ് ക്ലോഡിയസ് ടാസിറ്റസ് അഗസ്റ്റ്സ് | image= EmpereurTacite.jpg | caption =Bust of the Emperor Tacitus | reign =[[സെപ്റ്റംബർ|സെപ്തംബർ]] 25, 275 – [[ജൂൺ]] 276 | predecessor =[[Aurelian]] | successor =[[Florianus]] | spouse 1 = | spouse 2 = | issue = | dynasty = | father = | mother = | birth_date =ca. 200 | birth_place =[[Terni|Interamna]], [[Italia (Roman Empire)|Italia]] | death_date =June 276 (aged 76) | death_place =[[Tyana|Antoniana Colonia Tyana]], [[Cappadocia (Roman province)|Cappadocia]] | place of burial = |}} പുരാതന [[റോമാ സാമ്രാജ്യം|റോമൻ]] ചക്രവർത്തി. എ.ഡി. 275 മുതൽ 276 വരെ ആണ് ഇദ്ദേഹം ചക്രവർത്തിയായിരുന്നത്. <ref>In [[Classical Latin]], Tacitus' name would be inscribed as MARCVS CLAVDIVS TACITVS AVGVSTVS.</ref><ref name="Jones, pg. 873">Jones, pg. 873</ref> റോമൻ സെനറ്റിലെ അംഗമായിരുന്ന ടാസിറ്റസ് ഊർജസ്വലനായ സെനറ്റംഗം എന്ന ഖ്യാതി നേടിയിരുന്നു. ==ജീവിതരേഖ== റോമിലെ ഒറീലിയൻ ചക്രവർത്തി (ഭ. കാ. 270-75) എ.ഡി. 275-ൽ കൊല്ലപ്പെട്ടതിനെത്തുടർന്ന് പുതിയ ചക്രവർത്തിയെ തെരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള സൈനിക കൗൺസിലിന്റെ ആവശ്യപ്രകാരം സെനറ്റാണ് മുതിർന്ന അംഗമായ ടാസിറ്റസിനെ ചക്രവർത്തിസ്ഥാനത്തേയ്ക്ക് തെരഞ്ഞെടുത്തത്. ഭരണത്തിൽ സെനറ്റിന്റെ മേധാവിത്വം നേടാനുള്ള ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ശ്രമം ഫലവത്തായില്ല. 275 സെപ്. മുതൽ 276 മാ. വരെയുള്ള ഏഴുമാസക്കാലം മാത്രമേ ഇദ്ദേഹത്തിന് അധികാരത്തിൽ തുടരാൻ കഴിഞ്ഞുള്ളൂ. യുദ്ധത്തിലൂടെ [[ഏഷ്യാ മൈനർ|ഏഷ്യാ മൈനറിലെ]] ഗോത്തുകളുടെ മേൽ ഇദ്ദേഹം വിജയം നേടിയിരുന്നു. ഏഷ്യൻ ആക്രമണത്തിനിടയ്ക്ക് കപ്പഡോഷ്യയിലെ ത്യാനായിൽ ഇദ്ദേഹം 276-ൽ മരണ മടഞ്ഞു. <ref>Aurelius Victor, 36:1</ref><ref>Historia Augusta, ''Vita Taciti'', 13:5</ref> <ref>Zosimus, I:63:2</ref> ==അവലംബം== <references/> ==അധിക വായനയ്ക്ക്== * [[Historia Augusta]], ''Vita Taciti'', [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Historia_Augusta/Tacitus*.html English version of Historia Augusta] * [[Eutropius (historian)|Eutropius]], ''Breviarium ab urbe condita'', ix. 16, [http://www.forumromanum.org/literature/eutropius/trans9.html#16 English version of Breviarium ab Urbe Condita] * [[Aurelius Victor]],'' "Epitome de Caesaribus"'', [http://www.roman-emperors.org/epitome.htm English version of Epitome de Caesaribus] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220304140031/http://www.roman-emperors.org/epitome.htm |date=2022-03-04 }} * [[Zosimus]], ''"Historia Nova"'', [http://www.tertullian.org/fathers/zosimus01_book1.htm Historia Nova] * [[Joannes Zonaras]], Compendium of History [http://www.ancientsites.com/aw/Post/1049415 extract: Zonaras: Alexander Severus to Diocletian: 222–284] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080521191250/http://www.ancientsites.com/aw/Post/1049415 |date=2008-05-21 }} ==പുറം കണ്ണികൾ== * [http://www.roman-emperors.org/tacitus.htm McMahon, Robin, "Tacitus (275–276 A.D)", ''De Imperatoribus Romanis''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180919171400/http://www.roman-emperors.org/tacitus.htm |date=2018-09-19 }} * Jones, A.H.M., Martindale, J.R. ''The Prosopography of the Later Roman Empire, Vol. I: AD260-395'', Cambridge University Press, 1971 * Southern, Pat. The Roman Empire from Severus to Constantine, Routledge, 2001 * {{citation | last = Canduci | first = Alexander | title =Triumph & Tragedy: The Rise and Fall of Rome's Immortal Emperors | publisher = Pier 9 | year = 2010 | isbn = 978-1-74196-598-8}} *Gibbon. Edward ''Decline & Fall of the Roman Empire'' (1888) *{{Cite EB1911|wstitle=Tacitus, Marcus Claudius}} {{Sarvavijnanakosam|}} [[വർഗ്ഗം:പ്രാചീന റോം]] [[വർഗ്ഗം:276-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:200-ൽ ജനിച്ചവർ]] dcq3gy3ur84onx0s1uqxa89otr7xfzg 0 205210 4652124 2773248 2026-08-01T11:18:46Z Meenakshi nandhini 99060 4652124 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|K.S.I.D.C.}}{{Infobox company | name = Kerala State Industrial Development Corporation Limited (KSIDC) | logo = Ksidclogo2012.jpg | logo_size = 100px | type = [[Public Sector]] | traded_as = | genre = <!-- Only used with media and publishing companies --> | fate = | predecessor = | successor = | founded = 1961 | founder = | defunct = <!-- {{End date|df=yes|YYYY|MM|DD}} --> | hq_location_city = [[Thiruvananthapuram]], [[Kerala]] | hq_location_country = [[India]] | num_locations = [[Thiruvananthapuram]], [[Kochi]] | area_served = Industrial and Investment Promotion of the State | key_people = {{unbulleted_list|Shri. [C. Balagopal(Bureaucrat)]<br> Chairman|Shri. Vishnuraj P IAS<br>Managing Director}} | industry = Government | products = Investment & Industrial Promotion | production = | services = Promotes large and medium scale industries in Kerala Nodal agency for foreign and domestic investments in Kerala | revenue = | operating_income = | net_income = | aum = <!-- Only used with financial services companies --> | assets = | equity = | owner = [[Government of Kerala]] | num_employees = | parent = | divisions = | subsidiaries = | website = {{URL|ksidc.org}} | footnotes = | intl = }} [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] ഇടത്തര - വൻകിട വ്യവസായങ്ങൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനും വികസിപ്പിക്കുന്നതിനും വേണ്ടി [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിന്റെ]] ഉടമസ്ഥതയിൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന കമ്പനിയാണ്‌ '''കേരള സംസ്ഥാന വ്യവസായ വികസന കോർപ്പറേഷൻ ലിമിറ്റഡ്‌''' അഥവാ '''കെ.എസ്.ഐ.ഡി.സി.''' 1961-ലാണ് കെ.എസ്.ഐ.ഡി.സി. സ്ഥാപിതമായത്. കേരളത്തിൽ ആഭ്യന്തരവും വിദേശീയവുമായ വ്യവസായ നിക്ഷേപങ്ങൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള നോഡൽ ഏജൻസിയെന്ന നിലയിൽ ഈ സ്ഥാപനം പ്രവർത്തിക്കുന്നു. അതോടൊപ്പം മറ്റു പ്രോത്സാഹന പദ്ധതികൾ നടപ്പാക്കുന്നതിനുള്ള സൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കുക, സർക്കാരും വ്യവസായ മേഖലകളും തമ്മിൽ ബന്ധപ്പെട്ടു പ്രവർത്തിക്കുന്നതിനുള്ള സാഹചര്യം ഉണ്ടാക്കുക എന്നിവയും കമ്പനിയുടെ ലക്ഷ്യങ്ങളാണ്. ==കമ്പനിയുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ== * വ്യവസായ നിക്ഷേപാശയങ്ങൾ കണ്ടെത്തുക * ആശയങ്ങളെ മൂർത്തമായ പദ്ധതികളായി നടപ്പിലാക്കുക * സാദ്ധ്യതാ പഠനം, പദ്ധതികളുടെ മൂല്യനിർണ്ണയം * സാമ്പത്തികാടിത്തറ ഉറപ്പിക്കൽ, സംയുക്ത വായ്‌പാ പദ്ധതി * കേന്ദ്ര, സംസ്ഥാന സർക്കാരുകളുടെ അനുമതികൾ ലഭ്യമാക്കുക * വ്യവസായ വളർച്ചാ കേന്ദ്രങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കുകയും പ്രവർത്തിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുക * വ്യവസായ വികസനവും അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനവും ത്വരിതപ്പെടുത്തുക. ==അവലംബം== {{reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *{{official|http://www.ksidc.org/malayalam/index.php}} [[വർഗ്ഗം:കേരള സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള കമ്പനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ_പൊതുമേഖലാ_സ്ഥാപനങ്ങൾ]] tbt53c3hynu225mrisf5wate228qgi1 4652125 4652124 2026-08-01T11:21:57Z Meenakshi nandhini 99060 4652125 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|K.S.I.D.C.}}{{Infobox company | name = Kerala State Industrial Development Corporation Limited (KSIDC) | logo = Ksidclogo2012.jpg | logo_size = 100px | type = [[Public Sector]] | traded_as = | genre = <!-- Only used with media and publishing companies --> | fate = | predecessor = | successor = | founded = 1961 | founder = | defunct = <!-- {{End date|df=yes|YYYY|MM|DD}} --> | hq_location_city = [[Thiruvananthapuram]], [[Kerala]] | hq_location_country = [[India]] | num_locations = [[Thiruvananthapuram]], [[Kochi]] | area_served = Industrial and Investment Promotion of the State | key_people = {{unbulleted_list|Shri. [C. Balagopal(Bureaucrat)]<br> Chairman|Shri. Vishnuraj P IAS<br>Managing Director}} | industry = Government | products = Investment & Industrial Promotion | production = | services = Promotes large and medium scale industries in Kerala Nodal agency for foreign and domestic investments in Kerala | revenue = | operating_income = | net_income = | aum = <!-- Only used with financial services companies --> | assets = | equity = | owner = [[Government of Kerala]] | num_employees = | parent = | divisions = | subsidiaries = | website = {{URL|ksidc.org}} | footnotes = | intl = }} [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] ഇടത്തര - വൻകിട വ്യവസായങ്ങൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനും വികസിപ്പിക്കുന്നതിനും വേണ്ടി [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിന്റെ]] ഉടമസ്ഥതയിൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന കമ്പനിയാണ്‌ '''കേരള സംസ്ഥാന വ്യവസായ വികസന കോർപ്പറേഷൻ ലിമിറ്റഡ്‌''' അഥവാ '''കെ.എസ്.ഐ.ഡി.സി.''' 1961-ലാണ് കെ.എസ്.ഐ.ഡി.സി. സ്ഥാപിതമായത്. കേരളത്തിൽ ആഭ്യന്തരവും വിദേശീയവുമായ വ്യവസായ നിക്ഷേപങ്ങൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള നോഡൽ ഏജൻസിയെന്ന നിലയിൽ ഈ സ്ഥാപനം പ്രവർത്തിക്കുന്നു. അതോടൊപ്പം മറ്റു പ്രോത്സാഹന പദ്ധതികൾ നടപ്പാക്കുന്നതിനുള്ള സൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കുക, സർക്കാരും വ്യവസായ മേഖലകളും തമ്മിൽ ബന്ധപ്പെട്ടു പ്രവർത്തിക്കുന്നതിനുള്ള സാഹചര്യം ഉണ്ടാക്കുക എന്നിവയും കമ്പനിയുടെ ലക്ഷ്യങ്ങളാണ്. <ref>{{cite web|url=http://www.ksidc.org/about-functions.php |title=Functions, KSIDC, Thiruvananthapuram |publisher=Ksidc.org |access-date=2012-09-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140709062837/http://www.ksidc.org/about-functions.php |archive-date=2014-07-09 }}</ref> 1961 ൽ ​​സ്ഥാപിതമായ കെഎസ്ഐഡിസിയെ എഞ്ചിനീയറിംഗ്, മാനേജ്മെന്റ്, ധനകാര്യം, നിയമം എന്നിവയുൾപ്പെടെ വിവിധ മേഖലകളിൽ നിന്നുള്ള ഒരു കൂട്ടം പ്രൊഫഷണലുകൾ നയിക്കുന്നു. ഇതിന് കേരളത്തിൽ രണ്ട് ഓഫീസുകളുണ്ട് - തിരുവനന്തപുരത്ത് ആസ്ഥാന ഓഫീസും എറണാകുളത്ത് കൊച്ചിയിൽ (കൊച്ചി) ഒരു മേഖലാ ഓഫീസും. ശ്രീ. സി ബാലഗോപാൽ കെഎസ്ഐഡിസിയുടെ ചെയർമാനും ശ്രീ. വിഷ്ണു രാജ് പി ഐഎഎസ് ആണ് ==കമ്പനിയുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ== * വ്യവസായ നിക്ഷേപാശയങ്ങൾ കണ്ടെത്തുക * ആശയങ്ങളെ മൂർത്തമായ പദ്ധതികളായി നടപ്പിലാക്കുക * സാദ്ധ്യതാ പഠനം, പദ്ധതികളുടെ മൂല്യനിർണ്ണയം * സാമ്പത്തികാടിത്തറ ഉറപ്പിക്കൽ, സംയുക്ത വായ്‌പാ പദ്ധതി * കേന്ദ്ര, സംസ്ഥാന സർക്കാരുകളുടെ അനുമതികൾ ലഭ്യമാക്കുക * വ്യവസായ വളർച്ചാ കേന്ദ്രങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കുകയും പ്രവർത്തിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുക * വ്യവസായ വികസനവും അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനവും ത്വരിതപ്പെടുത്തുക. ==അവലംബം== {{reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *{{official|http://www.ksidc.org/malayalam/index.php}} [[വർഗ്ഗം:കേരള സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള കമ്പനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ_പൊതുമേഖലാ_സ്ഥാപനങ്ങൾ]] p347s64g6vjk07xlv66kbz5xo5igi4u 4652126 4652125 2026-08-01T11:23:37Z Meenakshi nandhini 99060 /* കമ്പനിയുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ */ 4652126 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|K.S.I.D.C.}}{{Infobox company | name = Kerala State Industrial Development Corporation Limited (KSIDC) | logo = Ksidclogo2012.jpg | logo_size = 100px | type = [[Public Sector]] | traded_as = | genre = <!-- Only used with media and publishing companies --> | fate = | predecessor = | successor = | founded = 1961 | founder = | defunct = <!-- {{End date|df=yes|YYYY|MM|DD}} --> | hq_location_city = [[Thiruvananthapuram]], [[Kerala]] | hq_location_country = [[India]] | num_locations = [[Thiruvananthapuram]], [[Kochi]] | area_served = Industrial and Investment Promotion of the State | key_people = {{unbulleted_list|Shri. [C. Balagopal(Bureaucrat)]<br> Chairman|Shri. Vishnuraj P IAS<br>Managing Director}} | industry = Government | products = Investment & Industrial Promotion | production = | services = Promotes large and medium scale industries in Kerala Nodal agency for foreign and domestic investments in Kerala | revenue = | operating_income = | net_income = | aum = <!-- Only used with financial services companies --> | assets = | equity = | owner = [[Government of Kerala]] | num_employees = | parent = | divisions = | subsidiaries = | website = {{URL|ksidc.org}} | footnotes = | intl = }} [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] ഇടത്തര - വൻകിട വ്യവസായങ്ങൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനും വികസിപ്പിക്കുന്നതിനും വേണ്ടി [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിന്റെ]] ഉടമസ്ഥതയിൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന കമ്പനിയാണ്‌ '''കേരള സംസ്ഥാന വ്യവസായ വികസന കോർപ്പറേഷൻ ലിമിറ്റഡ്‌''' അഥവാ '''കെ.എസ്.ഐ.ഡി.സി.''' 1961-ലാണ് കെ.എസ്.ഐ.ഡി.സി. സ്ഥാപിതമായത്. കേരളത്തിൽ ആഭ്യന്തരവും വിദേശീയവുമായ വ്യവസായ നിക്ഷേപങ്ങൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള നോഡൽ ഏജൻസിയെന്ന നിലയിൽ ഈ സ്ഥാപനം പ്രവർത്തിക്കുന്നു. അതോടൊപ്പം മറ്റു പ്രോത്സാഹന പദ്ധതികൾ നടപ്പാക്കുന്നതിനുള്ള സൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കുക, സർക്കാരും വ്യവസായ മേഖലകളും തമ്മിൽ ബന്ധപ്പെട്ടു പ്രവർത്തിക്കുന്നതിനുള്ള സാഹചര്യം ഉണ്ടാക്കുക എന്നിവയും കമ്പനിയുടെ ലക്ഷ്യങ്ങളാണ്. <ref>{{cite web|url=http://www.ksidc.org/about-functions.php |title=Functions, KSIDC, Thiruvananthapuram |publisher=Ksidc.org |access-date=2012-09-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140709062837/http://www.ksidc.org/about-functions.php |archive-date=2014-07-09 }}</ref> 1961 ൽ ​​സ്ഥാപിതമായ കെഎസ്ഐഡിസിയെ എഞ്ചിനീയറിംഗ്, മാനേജ്മെന്റ്, ധനകാര്യം, നിയമം എന്നിവയുൾപ്പെടെ വിവിധ മേഖലകളിൽ നിന്നുള്ള ഒരു കൂട്ടം പ്രൊഫഷണലുകൾ നയിക്കുന്നു. ഇതിന് കേരളത്തിൽ രണ്ട് ഓഫീസുകളുണ്ട് - തിരുവനന്തപുരത്ത് ആസ്ഥാന ഓഫീസും എറണാകുളത്ത് കൊച്ചിയിൽ (കൊച്ചി) ഒരു മേഖലാ ഓഫീസും. ശ്രീ. സി ബാലഗോപാൽ കെഎസ്ഐഡിസിയുടെ ചെയർമാനും ശ്രീ. വിഷ്ണു രാജ് പി ഐഎഎസ് ആണ് ==കമ്പനിയുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ== * വ്യവസായ നിക്ഷേപാശയങ്ങൾ കണ്ടെത്തുക * ആശയങ്ങളെ മൂർത്തമായ പദ്ധതികളായി നടപ്പിലാക്കുക * സാദ്ധ്യതാ പഠനം, പദ്ധതികളുടെ മൂല്യനിർണ്ണയം * സാമ്പത്തികാടിത്തറ ഉറപ്പിക്കൽ, സംയുക്ത വായ്‌പാ പദ്ധതി * കേന്ദ്ര, സംസ്ഥാന സർക്കാരുകളുടെ അനുമതികൾ ലഭ്യമാക്കുക * വ്യവസായ വളർച്ചാ കേന്ദ്രങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കുകയും പ്രവർത്തിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുക * വ്യവസായ വികസനവും അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനവും ത്വരിതപ്പെടുത്തുക. == ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രങ്ങൾ == സംസ്ഥാനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന സൗകര്യ ആവശ്യങ്ങൾ തിരിച്ചറിയുന്നതിലും, വിടവുകൾ നികത്തുന്നതിനായി പദ്ധതികൾ രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിലും, സംസ്ഥാനത്തിന്റെ പ്രധാന കഴിവുകളുടെ സന്തുലിത വളർച്ചയ്ക്ക് നേതൃത്വം നൽകുന്നതിലും കെ‌എസ്‌ഐ‌ഡി‌സി സഹായിക്കുന്നു. കെ‌എസ്‌ഐ‌ഡി‌സിയുടെ ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രത്തിലെ പ്രധാന മേഖലകളിൽ ഇവ ഉൾപ്പെടുന്നു: *നിക്ഷേപ ആശയങ്ങളുടെ തിരിച്ചറിയൽ *ആശയങ്ങൾ മൂർത്തമായ നിർദ്ദേശങ്ങളാക്കി മാറ്റൽ *സാധ്യതാ പഠനം, പദ്ധതി വിലയിരുത്തൽ *സാമ്പത്തിക ഘടന, വായ്പ സിൻഡിക്കേഷൻ *കേന്ദ്ര-സംസ്ഥാന സർക്കാരുകളുടെ അനുമതികളിൽ സഹായം *വളർച്ചാ കേന്ദ്രങ്ങളുടെ വികസനവും ഭരണവും *വ്യാവസായിക, അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനം {{2020 മുതൽ|1 ലക്ഷത്തിലധികം ആളുകൾക്ക് തൊഴിൽ നൽകുന്ന 8000 കോടി രൂപയിലധികം നിക്ഷേപത്തോടെ, കെ‌എസ്‌ഐ‌ഡി‌സി കേരള സംസ്ഥാനത്ത് 700-ലധികം പദ്ധതികൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. ==അവലംബം== {{reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *{{official|http://www.ksidc.org/malayalam/index.php}} [[വർഗ്ഗം:കേരള സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള കമ്പനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ_പൊതുമേഖലാ_സ്ഥാപനങ്ങൾ]] eff6o5yhbz2eyj16idvexm2penpibkk 4652127 4652126 2026-08-01T11:24:01Z Meenakshi nandhini 99060 /* ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രങ്ങൾ */ 4652127 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|K.S.I.D.C.}}{{Infobox company | name = Kerala State Industrial Development Corporation Limited (KSIDC) | logo = Ksidclogo2012.jpg | logo_size = 100px | type = [[Public Sector]] | traded_as = | genre = <!-- Only used with media and publishing companies --> | fate = | predecessor = | successor = | founded = 1961 | founder = | defunct = <!-- {{End date|df=yes|YYYY|MM|DD}} --> | hq_location_city = [[Thiruvananthapuram]], [[Kerala]] | hq_location_country = [[India]] | num_locations = [[Thiruvananthapuram]], [[Kochi]] | area_served = Industrial and Investment Promotion of the State | key_people = {{unbulleted_list|Shri. [C. Balagopal(Bureaucrat)]<br> Chairman|Shri. Vishnuraj P IAS<br>Managing Director}} | industry = Government | products = Investment & Industrial Promotion | production = | services = Promotes large and medium scale industries in Kerala Nodal agency for foreign and domestic investments in Kerala | revenue = | operating_income = | net_income = | aum = <!-- Only used with financial services companies --> | assets = | equity = | owner = [[Government of Kerala]] | num_employees = | parent = | divisions = | subsidiaries = | website = {{URL|ksidc.org}} | footnotes = | intl = }} [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] ഇടത്തര - വൻകിട വ്യവസായങ്ങൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനും വികസിപ്പിക്കുന്നതിനും വേണ്ടി [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിന്റെ]] ഉടമസ്ഥതയിൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന കമ്പനിയാണ്‌ '''കേരള സംസ്ഥാന വ്യവസായ വികസന കോർപ്പറേഷൻ ലിമിറ്റഡ്‌''' അഥവാ '''കെ.എസ്.ഐ.ഡി.സി.''' 1961-ലാണ് കെ.എസ്.ഐ.ഡി.സി. സ്ഥാപിതമായത്. കേരളത്തിൽ ആഭ്യന്തരവും വിദേശീയവുമായ വ്യവസായ നിക്ഷേപങ്ങൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള നോഡൽ ഏജൻസിയെന്ന നിലയിൽ ഈ സ്ഥാപനം പ്രവർത്തിക്കുന്നു. അതോടൊപ്പം മറ്റു പ്രോത്സാഹന പദ്ധതികൾ നടപ്പാക്കുന്നതിനുള്ള സൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കുക, സർക്കാരും വ്യവസായ മേഖലകളും തമ്മിൽ ബന്ധപ്പെട്ടു പ്രവർത്തിക്കുന്നതിനുള്ള സാഹചര്യം ഉണ്ടാക്കുക എന്നിവയും കമ്പനിയുടെ ലക്ഷ്യങ്ങളാണ്. <ref>{{cite web|url=http://www.ksidc.org/about-functions.php |title=Functions, KSIDC, Thiruvananthapuram |publisher=Ksidc.org |access-date=2012-09-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140709062837/http://www.ksidc.org/about-functions.php |archive-date=2014-07-09 }}</ref> 1961 ൽ ​​സ്ഥാപിതമായ കെഎസ്ഐഡിസിയെ എഞ്ചിനീയറിംഗ്, മാനേജ്മെന്റ്, ധനകാര്യം, നിയമം എന്നിവയുൾപ്പെടെ വിവിധ മേഖലകളിൽ നിന്നുള്ള ഒരു കൂട്ടം പ്രൊഫഷണലുകൾ നയിക്കുന്നു. ഇതിന് കേരളത്തിൽ രണ്ട് ഓഫീസുകളുണ്ട് - തിരുവനന്തപുരത്ത് ആസ്ഥാന ഓഫീസും എറണാകുളത്ത് കൊച്ചിയിൽ (കൊച്ചി) ഒരു മേഖലാ ഓഫീസും. ശ്രീ. സി ബാലഗോപാൽ കെഎസ്ഐഡിസിയുടെ ചെയർമാനും ശ്രീ. വിഷ്ണു രാജ് പി ഐഎഎസ് ആണ് ==കമ്പനിയുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ== * വ്യവസായ നിക്ഷേപാശയങ്ങൾ കണ്ടെത്തുക * ആശയങ്ങളെ മൂർത്തമായ പദ്ധതികളായി നടപ്പിലാക്കുക * സാദ്ധ്യതാ പഠനം, പദ്ധതികളുടെ മൂല്യനിർണ്ണയം * സാമ്പത്തികാടിത്തറ ഉറപ്പിക്കൽ, സംയുക്ത വായ്‌പാ പദ്ധതി * കേന്ദ്ര, സംസ്ഥാന സർക്കാരുകളുടെ അനുമതികൾ ലഭ്യമാക്കുക * വ്യവസായ വളർച്ചാ കേന്ദ്രങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കുകയും പ്രവർത്തിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുക * വ്യവസായ വികസനവും അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനവും ത്വരിതപ്പെടുത്തുക. == ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രങ്ങൾ == സംസ്ഥാനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന സൗകര്യ ആവശ്യങ്ങൾ തിരിച്ചറിയുന്നതിലും, വിടവുകൾ നികത്തുന്നതിനായി പദ്ധതികൾ രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിലും, സംസ്ഥാനത്തിന്റെ പ്രധാന കഴിവുകളുടെ സന്തുലിത വളർച്ചയ്ക്ക് നേതൃത്വം നൽകുന്നതിലും കെ‌എസ്‌ഐ‌ഡി‌സി സഹായിക്കുന്നു. കെ‌എസ്‌ഐ‌ഡി‌സിയുടെ ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രത്തിലെ പ്രധാന മേഖലകളിൽ ഇവ ഉൾപ്പെടുന്നു: *നിക്ഷേപ ആശയങ്ങളുടെ തിരിച്ചറിയൽ *ആശയങ്ങൾ മൂർത്തമായ നിർദ്ദേശങ്ങളാക്കി മാറ്റൽ *സാധ്യതാ പഠനം, പദ്ധതി വിലയിരുത്തൽ *സാമ്പത്തിക ഘടന, വായ്പ സിൻഡിക്കേഷൻ *കേന്ദ്ര-സംസ്ഥാന സർക്കാരുകളുടെ അനുമതികളിൽ സഹായം *വളർച്ചാ കേന്ദ്രങ്ങളുടെ വികസനവും ഭരണവും *വ്യാവസായിക, അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനം 2020 മുതൽ 1 ലക്ഷത്തിലധികം ആളുകൾക്ക് തൊഴിൽ നൽകുന്ന 8000 കോടി രൂപയിലധികം നിക്ഷേപത്തോടെ, കെ‌എസ്‌ഐ‌ഡി‌സി കേരള സംസ്ഥാനത്ത് 700-ലധികം പദ്ധതികൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. ==അവലംബം== {{reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *{{official|http://www.ksidc.org/malayalam/index.php}} [[വർഗ്ഗം:കേരള സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള കമ്പനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ_പൊതുമേഖലാ_സ്ഥാപനങ്ങൾ]] 1fe5b704taa1x4uh3262e55y0dbfcjr 4652128 4652127 2026-08-01T11:24:36Z Meenakshi nandhini 99060 /* പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ */ 4652128 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|K.S.I.D.C.}}{{Infobox company | name = Kerala State Industrial Development Corporation Limited (KSIDC) | logo = Ksidclogo2012.jpg | logo_size = 100px | type = [[Public Sector]] | traded_as = | genre = <!-- Only used with media and publishing companies --> | fate = | predecessor = | successor = | founded = 1961 | founder = | defunct = <!-- {{End date|df=yes|YYYY|MM|DD}} --> | hq_location_city = [[Thiruvananthapuram]], [[Kerala]] | hq_location_country = [[India]] | num_locations = [[Thiruvananthapuram]], [[Kochi]] | area_served = Industrial and Investment Promotion of the State | key_people = {{unbulleted_list|Shri. [C. Balagopal(Bureaucrat)]<br> Chairman|Shri. Vishnuraj P IAS<br>Managing Director}} | industry = Government | products = Investment & Industrial Promotion | production = | services = Promotes large and medium scale industries in Kerala Nodal agency for foreign and domestic investments in Kerala | revenue = | operating_income = | net_income = | aum = <!-- Only used with financial services companies --> | assets = | equity = | owner = [[Government of Kerala]] | num_employees = | parent = | divisions = | subsidiaries = | website = {{URL|ksidc.org}} | footnotes = | intl = }} [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] ഇടത്തര - വൻകിട വ്യവസായങ്ങൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനും വികസിപ്പിക്കുന്നതിനും വേണ്ടി [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിന്റെ]] ഉടമസ്ഥതയിൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന കമ്പനിയാണ്‌ '''കേരള സംസ്ഥാന വ്യവസായ വികസന കോർപ്പറേഷൻ ലിമിറ്റഡ്‌''' അഥവാ '''കെ.എസ്.ഐ.ഡി.സി.''' 1961-ലാണ് കെ.എസ്.ഐ.ഡി.സി. സ്ഥാപിതമായത്. കേരളത്തിൽ ആഭ്യന്തരവും വിദേശീയവുമായ വ്യവസായ നിക്ഷേപങ്ങൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള നോഡൽ ഏജൻസിയെന്ന നിലയിൽ ഈ സ്ഥാപനം പ്രവർത്തിക്കുന്നു. അതോടൊപ്പം മറ്റു പ്രോത്സാഹന പദ്ധതികൾ നടപ്പാക്കുന്നതിനുള്ള സൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കുക, സർക്കാരും വ്യവസായ മേഖലകളും തമ്മിൽ ബന്ധപ്പെട്ടു പ്രവർത്തിക്കുന്നതിനുള്ള സാഹചര്യം ഉണ്ടാക്കുക എന്നിവയും കമ്പനിയുടെ ലക്ഷ്യങ്ങളാണ്. <ref>{{cite web|url=http://www.ksidc.org/about-functions.php |title=Functions, KSIDC, Thiruvananthapuram |publisher=Ksidc.org |access-date=2012-09-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140709062837/http://www.ksidc.org/about-functions.php |archive-date=2014-07-09 }}</ref> 1961 ൽ ​​സ്ഥാപിതമായ കെഎസ്ഐഡിസിയെ എഞ്ചിനീയറിംഗ്, മാനേജ്മെന്റ്, ധനകാര്യം, നിയമം എന്നിവയുൾപ്പെടെ വിവിധ മേഖലകളിൽ നിന്നുള്ള ഒരു കൂട്ടം പ്രൊഫഷണലുകൾ നയിക്കുന്നു. ഇതിന് കേരളത്തിൽ രണ്ട് ഓഫീസുകളുണ്ട് - തിരുവനന്തപുരത്ത് ആസ്ഥാന ഓഫീസും എറണാകുളത്ത് കൊച്ചിയിൽ (കൊച്ചി) ഒരു മേഖലാ ഓഫീസും. ശ്രീ. സി ബാലഗോപാൽ കെഎസ്ഐഡിസിയുടെ ചെയർമാനും ശ്രീ. വിഷ്ണു രാജ് പി ഐഎഎസ് ആണ് ==കമ്പനിയുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ== * വ്യവസായ നിക്ഷേപാശയങ്ങൾ കണ്ടെത്തുക * ആശയങ്ങളെ മൂർത്തമായ പദ്ധതികളായി നടപ്പിലാക്കുക * സാദ്ധ്യതാ പഠനം, പദ്ധതികളുടെ മൂല്യനിർണ്ണയം * സാമ്പത്തികാടിത്തറ ഉറപ്പിക്കൽ, സംയുക്ത വായ്‌പാ പദ്ധതി * കേന്ദ്ര, സംസ്ഥാന സർക്കാരുകളുടെ അനുമതികൾ ലഭ്യമാക്കുക * വ്യവസായ വളർച്ചാ കേന്ദ്രങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കുകയും പ്രവർത്തിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുക * വ്യവസായ വികസനവും അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനവും ത്വരിതപ്പെടുത്തുക. == ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രങ്ങൾ == സംസ്ഥാനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന സൗകര്യ ആവശ്യങ്ങൾ തിരിച്ചറിയുന്നതിലും, വിടവുകൾ നികത്തുന്നതിനായി പദ്ധതികൾ രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിലും, സംസ്ഥാനത്തിന്റെ പ്രധാന കഴിവുകളുടെ സന്തുലിത വളർച്ചയ്ക്ക് നേതൃത്വം നൽകുന്നതിലും കെ‌എസ്‌ഐ‌ഡി‌സി സഹായിക്കുന്നു. കെ‌എസ്‌ഐ‌ഡി‌സിയുടെ ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രത്തിലെ പ്രധാന മേഖലകളിൽ ഇവ ഉൾപ്പെടുന്നു: *നിക്ഷേപ ആശയങ്ങളുടെ തിരിച്ചറിയൽ *ആശയങ്ങൾ മൂർത്തമായ നിർദ്ദേശങ്ങളാക്കി മാറ്റൽ *സാധ്യതാ പഠനം, പദ്ധതി വിലയിരുത്തൽ *സാമ്പത്തിക ഘടന, വായ്പ സിൻഡിക്കേഷൻ *കേന്ദ്ര-സംസ്ഥാന സർക്കാരുകളുടെ അനുമതികളിൽ സഹായം *വളർച്ചാ കേന്ദ്രങ്ങളുടെ വികസനവും ഭരണവും *വ്യാവസായിക, അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനം 2020 മുതൽ 1 ലക്ഷത്തിലധികം ആളുകൾക്ക് തൊഴിൽ നൽകുന്ന 8000 കോടി രൂപയിലധികം നിക്ഷേപത്തോടെ, കെ‌എസ്‌ഐ‌ഡി‌സി കേരള സംസ്ഥാനത്ത് 700-ലധികം പദ്ധതികൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. ==അവലംബം== {{reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *{{official|http://www.ksidc.org/malayalam/index.php}} {{Public Sector Undertakings in Kerala}} {{authority control}} [[വർഗ്ഗം:കേരള സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള കമ്പനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ_പൊതുമേഖലാ_സ്ഥാപനങ്ങൾ]] eupi1swf792zjxx5w61p3t413ddpkua 0 232801 4652031 4089469 2026-08-01T05:45:49Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4652031 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Margao}} {{Infobox settlement | name = മഡ്ഗാവ് | native_name = | native_name_lang = | other_name = Margão | nickname = | settlement_type = city | image_skyline = Margao Central place.jpg | image_alt = | image_caption = Margao City Square. | pushpin_map = India Goa | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = Location in Goa, India | latd = 15.30 | latm = | lats = | latNS = N | longd = 73.95 | longm = | longs = | longEW = E | coordinates_display = inline,title | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[States and territories of India|State]] | subdivision_name1 = [[ഗോവ]] | subdivision_type2 = [[List of districts of India|District]] | subdivision_name2 = [[സൗത്ത് ഗോവ]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = | leader_title = Mayor | leader_name = Arthur D'Silva | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = 10 | population_total = 78393 | population_as_of = 2001 | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = Languages | demographics1_title1 = Official | demographics1_info1 = [[Konkani language|കൊങ്കണി]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]] | postal_code = 403601/2 | area_code_type = Telephone code | area_code = 0832 | registration_plate = GA-02-,GA-08- | website = {{URL|www.mmcmargao.gov.in}} | footnotes = }} [[സൗത്ത് ഗോവ|സൗത്ത് ഗോവ ജില്ല]]യുടെ ഭരണ തലസ്ഥാനവും [[ഗോവ]]യിലെ ഏറ്റവും ജനസംഖ്യയുള്ള രണ്ടാമത്തെ നഗരവുമാണ് '''മഡ്ഗാവ്''' ({{IPA-kok|mɔɽɡãːw|pron|Margaon.ogg}}). ഗോവയുടെ വ്യാപാര തലസ്ഥാനം, സാംസ്കാരികതലസ്ഥാനം എന്നീ വിശേഷണങ്ങളും മഡ്ഗാവിനുണ്ട് == പദോൽപ്പത്തി== മാതാഗ്രാമം എന്ന സംസ്കൃതപദത്തിൽനിന്നുമാണ് മഡ്ഗാവ്(Modgāo) എന്ന കൊങ്കിണി വാക്ക് ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്. പറങ്കികൾ ഉച്ചാരണ സൗകര്യത്തിനായി അതിനെ മർഗൗ(Margão ) എന്നാക്കി മാറ്റി. == ഭൂമിശാസ്ത്രം== {{coord|15.30|N|73.95|E|}}ൽ സമുദ്രനിരപ്പിൽനിന്നും ഏകദേശം 31മീ(102 അടി) ഉയരത്തിലാണ് മഡ്ഗാവിന്റെ സ്ഥാനം.<ref>[http://www.fallingrain.com/world/IN/33/Madgaon.html Falling Rain Genomics, Inc – Margao] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161222024822/http://www.fallingrain.com/world/IN/33/Madgaon.html |date=2016-12-22 }}. Fallingrain.com. Retrieved on 2012-04-27.</ref> ഗോവയിലെ തന്നെ ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന നഗരങ്ങലിലൊന്നാണ് ഇത്. {{Citation needed|date=April 2008}}ദ്രുതഗതിയിൽ വികസിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒരു ഗോവൻ നഗരമാണ് മഡ്ഗാവ് == കാലാവസ്ഥ== ഉഷ്ണമേഖലാ മൺസൂൺ കാലാവസ്ഥയാണ് മഡ്ഗാവിൽ അനുഭവപ്പെടുന്നത്. ഇവിടുത്തെ ശൈത്യം അത്ര കാഠിന്യമേറിയതല്ല. പൊതുവെ കേരളത്തിന്റേതിനു സമാനമായ കാലാവസ്ഥതന്നെയാണ് ഇവിടേയും ഉള്ളത്. മാർച്ച് മുതൽ മേയ് വരെയുള്ള വേനൽക്കാലത്ത് അന്തരീക്ഷതാപനില 32°C വരെ ഉയരാറുണ്ട്. ഡിസംബർ മുതൽ ഫെബ്രുവരി വരെയുള്ള ശൈത്യകാലത്ത് ഇത് 20&nbsp;°C മുതൽ 28&nbsp;°C വരെയായിരിക്കും ജൂൺ മുതൽ സെപ്തംബർ വരെയുള്ള കാലയളവാണ് മൺസൂൺകാലം. മഡ്ഗാവിലെ വാർഷിക ശരാശരി വർഷപാതം 2881&nbsp;mm (113.5&nbsp;inches) ആണ്. {{Weather box |location= Margao |metric first= yes |single line= yes |Jan high C= 31.9 |Feb high C= 31.7 |Mar high C= 32.1 |Apr high C= 33.0 |May high C= 33.3 |Jun high C= 30.4 |Jul high C= 29.0 |Aug high C= 28.8 |Sep high C= 29.7 |Oct high C= 31.7 |Nov high C= 32.9 |Dec high C= 32.6 |Jan low C= 19.8 |Feb low C= 20.6 |Mar low C= 23.2 |Apr low C= 25.5 |May low C= 26.4 |Jun low C= 24.7 |Jul low C= 24.3 |Aug low C= 24.0 |Sep low C= 23.9 |Oct low C= 23.8 |Nov low C= 22.2 |Dec low C= 20.9 |Jan precipitation mm= 0 |Feb precipitation mm= 0.1 |Mar precipitation mm= 0.6 |Apr precipitation mm= 7.2 |May precipitation mm= 97.1 |Jun precipitation mm= 861.5 |Jul precipitation mm= 899.8 |Aug precipitation mm= 591.6 |Sep precipitation mm= 256.3 |Oct precipitation mm= 116.5 |Nov precipitation mm= 33.9 |Dec precipitation mm= 16.2 |source= [http://www.imd.gov.in/section/climate/goa2.htm IMD] |date= May 2012 }} == ചരിത്രം == പുരാതനമായ മലബാർ പ്രദേശത്തിൻറെ ഭാഗമായ ഒരു പ്രധാന പ്രദേശമാണ് ഗോവ ഇബ്നു ബത്തൂത്ത തൻറെ യാത്രാവിവരണം ഗോവയെ കുറിച്ച് പ്രതിപാദിക്കുന്നുണ്ട് ഗുജറാത്ത് മുതൽ കാലിക്കറ്റ് വരെ പരന്നുകിടക്കുന്ന വിശാലമായ മലബാർ പ്രദേശത്തിലെ ഹരിത മനോഹരമായ പ്രദേശങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു ഭൂപ്രദേശമാണ് ഗോവ == ജനത== == വിദ്യാഭ്യാസം== == ഗതാഗതം== ===വായു=== [[File:Goa - Madgaon An Overcast Season (7).JPG|thumb|300px|മഡ്ഗാവ് റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ]] 23കി.മീ അകലെയുള്ള [[ഡാബോലിം വിമാനത്താവളം|ഡാബോലിം വിമാനത്താവളമാണ്]] മഡ്ഗാവിനേറ്റവും അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളം<ref>{{cite web|url=http://www.aai.aero/allAirports/goa_generalinfo.jsp |title=Airports Authority of India |publisher=Aai.aero |date=2011-09-21 |accessdate=2012-05-09}}</ref> ===റെയിൽ=== ഗോവയിലെതന്നെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട തീവണ്ടിനിലയങ്ങളിലൊന്നാണ് മഡ്ഗാവ് തീവണ്ടിനിലയം. കൊങ്കൺ റെയിൽ വേയിലെ ഒരു പ്രധാന ജങ്ക്ഷൻ കൂടിയാണ് മഡ്ഗാവ്. മിക്ക തീവണ്ടികൾക്കും മഡ്ഗാവിൽ സ്റ്റോപ്പുണ്ട്. ===മെട്രോ=== കൊങ്കൺ റെയിൽ വേയുടെ കീഴിലുള്ള ഒരു സകൈ ബസ് മെട്രോയും പരീക്ഷണാടിസ്ഥാനത്തിൽ മഡ്ഗാവിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. <ref>{{Cite web |url=http://www.konkanrailway.com/website/ehtm/sky_bus.htm |title=Skybus page from konkanrailway.com |access-date=2013-02-14 |archive-date=2006-05-31 |archive-url=https://archive.today/20060531160141/http://www.konkanrailway.com/website/ehtm/sky_bus.htm |url-status=dead }}</ref> <ref name="patent">{{Cite web |url=http://www.konkanrailway.com/website/ehtm/krcl_patent.htm |title=Patent of Skybus from konkanrailway.com |access-date=2013-02-14 |archive-date=2006-03-12 |archive-url=https://archive.today/20060312010512/http://www.konkanrailway.com/website/ehtm/krcl_patent.htm |url-status=dead }}</ref> ===റോഡുകൾ=== [[National Highway 17 (India)|ദേശിയ പാത 17]] മഡ്ഗാവിനെ, [[ഉഡുപ്പി]], [[മാംഗ്ലൂർ]], [[കർവാർ]], [[ബോംബേ]] തുടങ്ങിയ നഗരങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. കൂടാതെ മഡ്ഗാവിനെ പോണ്ടയുമായും മറ്റ് നഗരങ്ങളുമായും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന റോഡ് ശ്രംഖലതന്നെ ഗോവയിലുണ്ട്. == ഭാഷ== മഡ്ഗാവിൽ ഏറ്റവുമധികം ആളുകൾ സംസാരിക്കുന്നത് കൊങ്കണി ഭാഷയാണ്. പോർച്ചുഗീസ് ഭാഷ സംസാരിക്കുന്ന ചെറിയൊരംശം ആളുകളും മഡ്ഗാവിലിന്നുണ്ട്. കൊങ്കണിയെ കൂടാതെ [[English language|ഇംഗ്ലീഷ്]], [[Marathi language|മറാത്തി]] [[ഹിന്ദി]] മുതലായ ഭാഷകളും മഡ്ഗാവിൽ വ്യാപകമായി സംസാരിക്കുന്നു. == വിനോദസഞ്ചാരം== == സംസ്കാരം== ഗോവയുടെ സാംസ്കാരികതലസ്ഥാനം എന്നും മഡ്ഗാവ് അറിയപ്പെടുന്നു. 2008ൽ ഗോവൻ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന [[ദിഗംബർ കമ്മത്ത്]] രവീന്ദ്രഭവൻ എന്ന ഒരു സാംസ്കാരിക കേന്ദ്രം മഡ്ഗാവിൽ ഉദ്ഘാടനം ചെയ്യുകയുണ്ടായി. അന്താരാഷ്ട്ര ചലച്ചിത്രോത്സവം (ഇന്ത്യ)[[അന്താരാഷ്ട്ര ചലച്ചിത്രോത്സവം (ഇന്ത്യ)|ഗോവ അന്താരാഷ്ട്ര ചലച്ചിത്രോത്സവത്തിനും]] മഡ്ഗാവ് ആതിഥ്യം വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഗോവയിലെ ഏറ്റവും വലിയ സ്റ്റേഡിയം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നതും മഡ്ഗാവിന് സമീപമാണ്<ref>[http://content-usa.cricinfo.com/india/content/ground/58301.html Cricinfo page on Nehru Stadium]. Content-usa.cricinfo.com. Retrieved on 2012-04-27.</ref> ==ചിത്രശാല== <center> <gallery caption="Life in Margao" widths="150px" heights="150px" perrow="4"> File:Crossing Guard in Margao .jpg|Margao Crossing Guard File:Margao Parliament.jpg|Margao City Hall File:Rishshaw stand .jpg|Rickshaw Stand File:Modern Margao .jpg|Modern Margao File:Modern Margao 2.jpg|New buildings under construction File:Vendor at Margao Fish Market.jpg|Vendor at Margao Fish Market File:Margao Fish Market.jpg|Fish Market File:Margao Streets .jpg|Margao Streets File:Street in Margao .jpg|Street in Margao File:Margao Municipal Park.jpg|Margao Municipal Park File:Crowded Margao Intersection.jpg|Busy Margao Intersection </gallery> </center> ==See also== {| class="wikitable" style="text-align:center; width:100%;" |- | colspan="4" | '''Madgaon (MAO)''' |- |style="width:30%;" rowspan="2" |Next 'Small' station towards Mumbai:<br>'''Majorda''' |style="width:40%;" colspan="2" |'''[[Konkan Railway]] : Railway (India) |style="width:30%;" rowspan="2" |Next 'Small' station from Mangalore:<br>'''Balli''' | |- |'''Distance from Mumbai(CST) = 0765 KM''' |- |style="width:30%;" rowspan="2" |Next 'Main' station towards Mumbai:<br>'''[[Kudal]]''' |style="width:40%;" colspan="2" |'''[[Konkan Railway]] : Railway (India) |style="width:30%;" rowspan="2" |Next 'Main' station from Mangalore<br>'''[[Karwar]]''' |} == അവലംബം== {{Reflist|35em}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{Commons category|Margao}} * [http://www.apollovictorhospital.com Hospital in Margao – Apollo Hospital] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180123210824/http://www.apollovictorhospital.com/ |date=2018-01-23 }} * [http://www.indialine.com/travel/goa/margao/ Tourist information about Margao] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091127112948/http://www.indialine.com/travel/goa/margao/ |date=2009-11-27 }} * Photographs of the [http://indiatourism.ws/goa/margao/ life] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130609172751/http://indiatourism.ws/goa/margao/ |date=2013-06-09 }} in Margao {{Goa Topics}} {{Localities in and around Margao}} [[വർഗ്ഗം:ഗോവയിലെ പട്ടണങ്ങൾ]] cpfemsfohqmd67e6vyd3tgxv6hp616p 0 275963 4651982 4081420 2026-07-31T17:52:33Z NavinJoyThattil 220988 /* പ്രധാന വ്യക്തികൾ */ 4651982 wikitext text/x-wiki {{PU|Kuriachira}} {{Infobox settlement | name = കുരിയച്ചിറ | native_name = കുരിയച്ചിറ | native_name_lang = | other_name = | nickname = | settlement_type = ടൌൺ | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | pushpin_map = India Kerala | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = Location in Kerala, India | latd = 10.5244312 | latm = | lats = | latNS = | longd = 76.2419696 | longm = | longs = | longEW = | coordinates_display = inline,title | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[States and territories of India|State]] | subdivision_name1 = [[Kerala]] | subdivision_type2 = [[List of districts of India|District]] | subdivision_name2 = [[Thrissur district|Thrissur]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = മുനിസിപ്പാലിറ്റി | governing_body = Municipal Corporation | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = സമുദ്ര നിരപ്പിൽ നിന്ന് ആറടി ഉയരത്തിൽ | elevation_m = | population_total = | population_as_of = | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = Languages | demographics1_title1 = Official | demographics1_info1 = [[Malayalam language|Malayalam]], [[English language|English]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]] | postal_code = 680006 | area_code_type = Telephone code | area_code = +91-487- 225 | registration_plate = KL-08 | blank1_name_sec1 = Nearest city | blank1_info_sec1 = Thrissur | blank2_name_sec1 = Literacy | blank2_info_sec1 = 100%% | blank3_name_sec1 = Civic agency | blank3_info_sec1 = Municipal Corporation | blank1_name_sec2 = [[Climate of India|Climate]] | blank1_info_sec2 = [[Climatic regions of India|Tropical]] <small>([[Köppen climate classification|Köppen]])</small> | website = | footnotes = }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ]] [[തൃശ്ശൂർ കോർപ്പറേഷൻ|തൃശ്ശൂർ കോർപ്പറേഷനിലെ]] ഒരു ഡിവിഷനാണ് '''കുരിയച്ചിറ'''. [[തൃശ്ശൂർ]] പട്ടണത്തിൽ നിന്ന് 2 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്തിൽ തൃശ്ശൂർ-ഒല്ലൂർ വഴിയിൽ (സ്റ്റേറ്റ് ഹൈവയിൽ) തൃശ്ശൂരിന്റെ തെക്ക് ഭാഗത്തായി കുരിയച്ചിറ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. നിലവിൽ ടൂ വീലർ വാഹനങ്ങളുടെ വില്പന ശാലകളുടെ ഒരു ഹബ് ആണ് കുരിയച്ചിറ. പ്രധാനമായും ഒരു റെസിഡെൻഷ്യൽ പ്രദേശമാണ്. == പ്രധാന വ്യക്തികൾ == * [[സാറാ ജോസഫ്|സാറാ ജോസഫ് FR ജോസഫ് വടക്കൻ]] - എഴുത്തുകാരി * Navin Joy Thattil - AI Startup Investor == അധികാരപരിധികൾ == * പാർലമെന്റ് മണ്ഡലം - [[തൃശ്ശൂർ ലോക്സഭാമണ്ഡലം]] * നിയമസഭ മണ്ഡലം - [[തൃശ്ശൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] * വിദ്യഭ്യാസ ഉപജില്ല - തൃശൂർ * വിദ്യഭ്യാസ ജില്ല - തൃശൂർ * വില്ലേജ് - ചിയ്യാരം * പോലിസ് സ്റ്റേഷൻ - നെടുപുഴ, ഒല്ലൂർ == പ്രധാന സ്ഥാപനങ്ങൾ == * സെന്റ് ജോസഫ്സ് മോഡൽ ഹയ്യർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ * സെന്റ് പോൾസ് കോൺവെന്റ് ഇംഗ്ലീഷ് ഹയ്യർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ * പോപ്പ് ജോൺ പ്രൈമറി സ്കൂൾ * മാർ തിമോത്തിയൂസ് ഹയ്യർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ * സെന്റ് ജോസഫ്സ് ടീച്ചർ ട്രെയിനിംഗ് ഇൻസ്റ്റിറ്റൂറ്റ് * സെന്റ് പോൾസ് പബ്ലിക് സ്കൂൾ == എത്തിച്ചേരാനുള്ള വഴി == തൃശ്ശൂർ-ഒല്ലൂർ വഴിയിൽ (സ്റ്റേറ്റ് ഹൈവയിൽ) തൃശൂർ സ്വരാജ് റൌണ്ടിൽ നിന്ന് ഉദ്രദേശം രണ്ടു കിലോമീറ്റർ ദൂരത്തിൽ. റെയിൽ വഴി - അടുത്തുള്ള റെയിൽ‌വേ സ്റ്റേഷൻ [[തൃശ്ശൂർ]] ദൂരം 2 കിലോമീറ്റർ. വിമാനം വഴി - ഏറ്റവും അടുത്ത വിമാനത്താവളം [[കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]] (നെടുമ്പാശ്ശേരി വിമാനത്താവളം), ദൂരം 50 കിലോമീറ്റർ. == സമീപ ഗ്രാമങ്ങൾ == കുരിയച്ചിറയുടെ സമീപ പ്രദേശങ്ങൾ. * [[തൃശ്ശൂർ]] * [[ഒല്ലൂർ]] *നെഹ്രുനഗർ ഹൌസിംഗ് കോളനി * [[കുർക്കഞ്ചേരി]] *അഞ്ചേരി *വളർക്കാവ് *നെല്ലിക്കുന്ന് *കുട്ടനെല്ലൂർ *ചിയ്യാരം *കൂർക്കഞ്ചേരി *മുണ്ടുപാലം *മിഷൻ ക്വാർട്ടെര്സ് == ചിത്രശാല == <gallery widths="120px" heights="90px" perrow="5" align="center"> </gallery> {{തൃശ്ശൂർ ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]] == അവലംബം == endp1avngbho0hri0xrlxzt4mhy9t8x 0 304116 4651953 4596043 2026-07-31T14:30:09Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4651953 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist | image = | caption = Banksy art in [[Brick Lane]], [[East End]], 2004 | name = ബാങ്ക്സി | birth_name = അഞ്ജാതം<!-- Do not add without clear confirmation, read the article for past speculations on his name --> | birth_date = അഞ്ജാതം | birth_place = അഞ്ജാതം | field = [[Graffiti]]<br /> [[Street art]]<br /> [[Bristol underground scene]]<br /> Sculpture<br /> Satire<br /> [[Social commentary]] | training = | awards = [[Toronto Film Critics Association Awards]] – Best First Feature 2010<br /> [[Independent Spirit Award for Best Documentary Feature]] <br /> [[Washington D.C. Area Film Critics Association]] – Best Documentary Film 2010 }}{{prettyurl|Banksy}} വിപ്ലവകരമായ ആശയങ്ങളുടെയും വ്യത്യസ്ത രചനാരീതിയികളിലൂടെയും [[ചുമർചിത്രകല|ചുമർ ചിത്ര കലയെ]] അവതരിപ്പിച്ച ബ്രിട്ടീഷ് കലാകാരനാണ് '''ബാങ്ക്സി'''.<ref>http://www.telegraph.co.uk/news/celebritynews/2403639/Grafitti-artist-Banksy-is-former-public-schoolboy.html</ref> സ്വിസ് കലാകാരൻ മാട്രെ ഡി കാസ്സൺ (Maître de Casson) ബാങ്ക്സി ആയിരിക്കാമെന്ന് അനുമാനമുണ്ട്<ref>{{Cite web|url=https://trendkraft.io/kunst-kultur-und-religion/ist-banksy-der-leipziger-maler-maitre-de-casson/|title=Ist Banksy der Leipziger Maler Maître de Casson?|access-date=2020-12-11|last=Dobke|first=Hans-Heiner|date=2019-12-09|language=de|archive-date=2020-10-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20201026154857/https://trendkraft.io/kunst-kultur-und-religion/ist-banksy-der-leipziger-maler-maitre-de-casson/|url-status=dead}}</ref>. മാട്രെ ഡി കാസ്സൺ ഇത് തന്റെ വെബ്‌സൈറ്റിൽ നിഷേധിച്ചു<ref>{{Cite web|url=https://maitredecasson.com/Banksy.php|title=Maître de Casson|access-date=2020-12-11|archive-date=2020-10-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027013610/https://maitredecasson.com/Banksy.php|url-status=dead}}</ref>.ചുമർ ചിത്രകലയെ രാഷ്ട്രീയ ആയുധമാക്കി ഉപയോഗിക്കുന്ന ഇദ്ദേഹം വിപ്ലവകരമായ തന്റെ പല ആശയങ്ങളും ലോകത്തിന്റെ മുൻപിൽ എത്തിച്ചു. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ഈ ചിത്രങ്ങൾ ലോകത്ത് ഏറ്റവും ചർച്ച ചെയ്യപ്പെട്ട ചുമർ ചിത്രങ്ങളായി. അഞ്ജാതനായി ഇന്നും തുടരുന്ന ഇദ്ദേഹം ആരാണ് എന്നു ഇതുവരെയും മനസ്സിലാക്കാൻ സാധിച്ചിട്ടില്ല. ബാങ്ക്സി എന്ന പേരിൽ ചിത്രം വരയ്ക്കുന്നത് ബ്രിസ്റ്റളിലെ അധോതല കലാ കൂട്ടായ്മയിൽ അംഗമായ റോബിൻ ഗണ്ണിംഗ് ഹാമാണ് എന്നു സംശയിക്കുന്നുണ്ടങ്കിലും ഇക്കാര്യം സ്ഥിരീകരിച്ചിട്ടില്ല. അജ്ഞാതനായ ഈ കലാകാരന്റെ സൃഷ്ടികളുടെ പ്രദർശനം ലോകമെങ്ങും നടക്കുകയും വൻതുകയ്ക്ക് അവയിൽ പലതും പ്രമുഖരായ പലരും സ്വന്തമാക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഇസ്രയേൽ സൈന്യത്തിന്റെ ആക്രമണത്തിൽ തകർന്ന ഗാസാ തെരുവീഥികളിലേയും, അമേരിക്കയിലെ ന്യൂയോർക്ക് നഗരത്തിലേയും വരച്ച ചിത്രങ്ങൾ ലോക ശ്രദ്ധപിടിച്ചുപറ്റിയിട്ടുണ്ട് <ref>http://www.bbc.com/news/entertainment-arts-24464663</ref>.<ref>http://www.theguardian.com/theobserver/2014/apr/20/observer-profile-banksy-street-art</ref><ref>http://banksy.co.uk/</ref> == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:ബ്രിട്ടീഷ് ചിത്രകാരന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:1974-ൽ ജനിച്ചവർ]] crqfepcoibvszipnzcsli6t607dho0y 0 307000 4652116 3971169 2026-08-01T10:57:42Z Meenakshi nandhini 99060 4652116 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kerala electrical and allied engineering company Ltd}} {{Infobox company | name = കേരള ഇലക്ട്രിക്കൽ ആൻഡ് അലൈഡ് എൻജിനീയറിംഗ് കമ്പനി ലിമിറ്റഡ് | logo = kel logo.png | type = [[Public Sector|പൊതുമേഖല]] | foundation = [[കുണ്ടറ]] [[കൊല്ലം]] | founder = | location_city = [[കൊല്ലം]] | location_country = [[ഇന്ത്യ]] | key_people = | industry = | products = ട്രെയിൻ ലൈറ്റിംഗ് ആൾട്ടർനേറ്റർ, ട്രാൻസ്ഫോർമർ | market cap = | revenue = | operating_income = | net_income = | assets= | equity= | num_employees = | company_slogan = | homepage = http://kel.co.in }} [[കേരളസർക്കാർ|കേരളസർക്കാറിന്റെ]] പൂർണ്ണ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള പൊതുമേഖലാ സംരംഭമാണ് '''കേരള ഇലക്ട്രിക്കൽ ആൻഡ് അലൈഡ് എൻജിനീയറിംഗ് കമ്പനി ലിമിറ്റഡ്'''(കെ.ഇ.എൽ). കെൽ ഫാക്ടറിയിൽ ഇപ്പോൾ ഹൈമാസ്റ്റ് ലൈറ്റുകളും നിർമിച്ചുവരുന്നുണ്ട്. കേരള ഇലക്ട്രിക്കൽ & അലൈഡ് എഞ്ചിനീയറിംഗ് കമ്പനി ലിമിറ്റഡ്, കെഇഎൽ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു, ഏറ്റവും വലിയ ഉൽപ്പാദനക്ഷമതയുള്ള പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ ഒന്നാണിത്. കേരള സർക്കാരിന്റെ പൂർണ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള കമ്പനിയാണിത്. 1964 ൽ സ്ഥാപിതമായ ഈ കമ്പനി ഇന്ത്യയിലെ കൊച്ചിയിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.<ref name=Keloffical>{{cite web|title=KEL - Government of kerala PSU|url=https://kerala.gov.in/kerala-electrical-allied-engineering-company-ltd|website=KEL official site|accessdate=27 March 2018}}{{Dead link|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> ==ചരിത്രം== റെയിൽവേ കോച്ചുകളിൽ ലൈറ്റിംഗിന്റെയും എയർകണ്ടീഷനിംഗിന്റെയും ആവശ്യത്തിനുപയോഗിക്കുന്ന സ്റ്റാറ്റൊഡൈൻ ബ്രഷ് ലെസ്സ് ആൾട്ടർനേറ്ററിന്റെ ഉൽപാദനാർത്ഥം [[ഫ്രഞ്ച്]] കമ്പനിയായ ഈ.വി.ആർ-ൽ നിന്ന് സാങ്കേതികജ്ഞാനം സ്വാംശീകരിച്ചുകൊണ്ടാണ് ഈ കമ്പനി, 1964-ൽ ആദ്യമായി പ്രവർത്തനം തുടങ്ങിയത്. ചീനച്ചട്ടികളും വെള്ളം പമ്പ്‌ ചെയ്യുന്ന മോട്ടോറുകളുമൊക്കെയായിരുന്നു ആദ്യകാലത്തെ ഉത്‌പന്നങ്ങൾ. 76-ഓടെയാണ് റെയിൽവേയുടെ ബ്രഷ്‌ലെസ് ഓൾട്ടർനേറ്ററുകൾ ഉത്‌പാദിപ്പിക്കാൻ ആരംഭിച്ചത്. ഫാനുകളും വിളക്കുകളും പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നതിന് ഓരോ ബോഗിയിലും ഓരോ ബ്രഷ്‌ലെസ് ഓൾട്ടർനേറ്റർ ആവശ്യമായിരുന്നു. പുറംരാജ്യങ്ങളിലേക്കും ബ്രഷ്‌ലെസ് ഓൾട്ടർനേറ്ററുകൾ കയറ്റിയയയ്ക്കാൻ ആരംഭിച്ചതോടെ കെല്ലിന് നല്ല വളർച്ച ഉണ്ടാായി. ഭാരതീയ കരസേന, വ്യോമസേന, ബഹിരാകാശ ഗവേഷണസ്ഥാപനങ്ങൾ തുടങ്ങി നിരവധി സ്ഥാപനങ്ങൾക്കാവശ്യമായ ഉപകരണങ്ങൾ നിർമ്മിക്കാനായി നാല് ഉൽപാദനയൂണിറ്റുകൾ കെല്ലിന് സ്വന്തമായുണ്ട്. എൺപതുകളുടെ ആദ്യം എറണാകുളത്തെ മാമലയിൽ ട്രാൻസ്‌ഫോർമറുകൾ നിർമിക്കുന്ന യൂണിറ്റ് ആരംഭിച്ചു. ഇതോടൊപ്പം പാലക്കാട് സ്വിച്ച്‌ ഗിയർ യൂണിറ്റും തുടങ്ങി. 89-ൽ കാസർകോട്ട്‌ ജനറേറ്റർ നിർമാണ യൂണിറ്റും ആരംഭിച്ചു. പിന്നീടിവിടെ ബ്രഷ്‌ലെസ് ഓൾട്ടർനേറ്റർ നിർമാണവും ആരംഭിച്ചു. കാസർകോട്ടും ആദ്യകാലത്ത് വലിയ ലാഭമുണ്ടാക്കിയിരുന്നു. 94 വരെ കെൽ ഫാക്ടറികൾക്ക് ഉയർച്ചയുടെ കാലമായിരുന്നു. കാസർകോട്‌ യൂണിറ്റ് 2004-ൽ കേന്ദ്രസർക്കാർ ഏറ്റെടുത്തെങ്കിലും തകർച്ചയിൽനിന്ന് കരകയറാനായില്ല. ഇത് വീണ്ടും സംസ്ഥാന സർക്കാർ ഏറ്റെടുക്കുന്നതിനുള്ള തീരുമാനത്തിലാണ്. സർക്കാർ 19 കോടി രൂപ പ്രവർത്തന മൂലധനത്തിനും നവീകരണത്തിനും കുടിശ്ശികകൾ അടയ്ക്കുന്നതിനുമായി നൽകി. സാങ്കേതികവിദ്യക്ക്‌ മാറ്റമുണ്ടായതോടെ ബ്രഷ്‌ലെസ് ഓൾട്ടർനേറ്ററുകളുടെ ആവശ്യം കുറഞ്ഞു. റെയിൽവേയ്ക്ക് ഇപ്പോൾ ബ്രഷ്‌ലെസ് ഓൾട്ടർനേറ്റർ ആവശ്യമില്ല. ഇതിനുപകരം ഇപ്പോൾ ഒരു തീവണ്ടിക്ക് രണ്ട് പവർ കാർഡുകൾ മാത്രമാണ് ആവശ്യമുള്ളത്. റെയിൽവേയ്ക്ക് ആവശ്യമായ പവർ കാർഡ് നിർമിക്കുന്നതിനുള്ള പ്ലാന്റിന്റെ നിർമാണം കുണ്ടറയിൽ ആരംഭിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചിട്ടുണ്ട്. <ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/kollam/nagaram/trades-factories-in-kundara-kollam-to-get-a-rebirth-1.3780309|title=കുണ്ടറയിൽ വ്യവസായങ്ങൾക്ക് പുനർജനി|access-date=September 24, 2020|last=വിശ്വനാഥ്|first=ബിജു|date=May 8, 2019|website=|publisher=മാതൃഭൂമി|archive-date=2020-09-24|archive-url=https://archive.today/20200924152048/https://www.mathrubhumi.com/kollam/nagaram/trades-factories-in-kundara-kollam-to-get-a-rebirth-1.3780309|url-status=bot: unknown}}</ref> 1964-ൽ <ref>{{cite web|last=|first=|date=|title=Kerala Electrical & Allied Engineering Co Ltd - Company Profile and News|url=https://www.bloomberg.com/research/stocks/private/snapshot.asp?privcapid=29843221|archive-url=|archive-date=|access-date=2020-10-14|website=Bloomberg.com}}</ref> കമ്പനി ആദ്യ പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചു. ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേയ്ക്ക് കോച്ചുകളുടെ ലൈറ്റിംഗ്, എയർ കണ്ടീഷനിംഗ് എന്നിവയിൽ ആവശ്യമായ ബ്രഷ്‌ലെസ് ആൾട്ടർനേറ്ററുകൾ നിർമ്മിക്കുന്നതിനുള്ള ഫ്രഞ്ച് കമ്പനിയായ EVR-ന്റെ സാങ്കേതികവിദ്യ സംയോജിപ്പിച്ചാണ് ഇത് ആരംഭിച്ചത്. ഇന്ത്യൻ ആർമി, ഇന്ത്യൻ എയർഫോഴ്‌സ്, ഇന്ത്യൻ സ്‌പേസ് റിസർച്ച് ഓർഗനൈസേഷൻ, മറ്റ് നിരവധി ബഹിരാകാശ ഗവേഷണ സ്ഥാപനങ്ങൾ എന്നിവയ്‌ക്കായി നിരവധി ഉപകരണങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കുന്നതിനായി കെഇഎല്ലിന് അഞ്ച് ഉൽ‌പാദന യൂണിറ്റുകൾ സ്വന്തമായുണ്ട്. === ഡിവിഷനുകൾ == കേരളത്തിലെ നാല് ജില്ലകളിലായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന അഞ്ച് ഡിവിഷനുകൾ കെഇഎല്ലിന് സ്വന്തമാണ്. * [[കൊല്ലം ജില്ലയിലെ]] ട്രെയിൻ ലൈറ്റിംഗ് ആൾട്ടർനേറ്റർ ഡിവിഷൻ കുണ്ടറ യൂണിറ്റ്. * ട്രാൻസ്‌ഫോർമർ ഡിവിഷൻ മാമല യൂണിറ്റ് * [[എറണാകുളം ജില്ലയിലെ]] സ്ട്രക്ചറൽ ഡിവിഷൻ മാമല യൂണിറ്റ്. * [[പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ]] എൽടി സ്വിച്ച് ഗിയർ ഡിവിഷൻ ഒലവക്കോട് യൂണിറ്റ്. * കാസ്റ്റ് റെസിൻ ട്രാൻസ്‌ഫോർമർ ഡിവിഷൻ [[മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ]] എടരിക്കോട് യൂണിറ്റ്. ===ട്രെയിൻ ലൈറ്റിംഗ് ആൾട്ടർനേറ്റർ ഡിവിഷൻ=== കൊല്ലം ജില്ലയിലെ കുണ്ടറയിലാണ് ഈ യൂണിറ്റ്. ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേ, ബിഎച്ച്ഇഎൽ, ക്രോംപ്റ്റൺ ഗ്രീവ്സ് ലിമിറ്റഡ്, ബിഇഎംഎൽ, ആർ&ഡിഇ (എഞ്ചിനീയേഴ്സ്) പൂന, ബിഡിഎൽ ഹൈദ്രാബാദ് മുതലായ കമ്പനികൾ ഈ യൂണിറ്റിന്റെ ഉന്നതതല ഉപഭോക്താക്കളാണ്. ബോയിംഗ് വിമാനങ്ങളുടെ ഊർജ്ജാവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റാനും, ആവ്രോ, ഡോർണിയർ എന്നീ വിമാനങ്ങൾ സ്റ്റാർട്ട് ചെയ്യാനും ആവശ്യമായ ഗ്രൗണ്ട് പവർ യൂണിറ്റുകളും യുദ്ധവിമാനങ്ങൾ സ്റ്റാർട്ട് ചെയ്യുന്നതിനുവേണ്ട ഡ്യുയൽ വോൾട്ടേജ് സംവിധാനത്തോടുകൂടിയ ഗ്രൗണ്ട് സപ്പോർട്ട് യൂണിറ്റുകളും ഇവിടെ നിർമ്മിക്കുന്നു. ട്രെയിൻ ലൈറ്റിംഗിനും എയർകണ്ടീഷനിംഗിനുമായി ഇൻഡക്ടർ തരം ബ്രഷ്-ലെസ്സ് ആൾട്ടർനേറ്റർ – 1 കി.വാട്ട് മുതൽ 40 കി.വാട്ട് വരെയുള്ളവയും [[ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേ|ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേയുടെ]] ജന്മശതാബ്ദി എക്സ്പ്രസ്സിൽ ഊർജ്ജാവശ്യങ്ങൾക്കായി പ്രത്യേകം രൂപകൽപന ചെയ്ത 12 കി.വാട്ട് [[ആൾട്ടർനേറ്റർ|ആൾട്ടർനേറ്ററുകളും]] ഈ ഡിവിഷനിലുത്പാദിപ്പിക്കുന്നു.<ref>{{cite web|title=Train Lighting Alternator Division|url=http://kel.co.in/divisions/train-lighting-alternator-division/|publisher=kel.co.in|accessdate=2 ഏപ്രിൽ 2015}}</ref> === ട്രാൻസ്ഫോർമർ ഡിവിഷൻ === വിവിധ സംസ്ഥാന വൈദ്യുത ബോർഡുകൾ, ഗവണ്മെൻറ് വകുപ്പുകൾ, പൊതുമേഖല/സ്വകാര്യമേഖലാ കമ്പനികൾ എന്നിവയ്ക്കായി, അത്യന്തം ഗുണമേന്മയുള്ള ട്രാൻസ്ഫോർമറുകൾ നിർമ്മിക്കുന്നതിനായി, ’ബിഎച്ച്ഇഎൽ’ (BHEL)-ൻറെ സാങ്കേതികസഹായത്തോടെ, [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളത്ത്]] മാമലയിൽ 1969-ൽ സ്ഥാപിച്ചതാണ്, കെഇഎൽ-ൻറെ ട്രാൻസ്ഫോർമർ ഡിവിഷൻ.<ref>{{cite web|url=http://www.bhel.com/press_release/press_pop.php?press_id=322 |title=Bharat Heavy Electricals Ltd |publisher=Bhel.com |date=2009-02-03 |accessdate=2019-01-19}}</ref> === സ്ട്രക്ച്ചറൽ ഡിവിഷൻ === എറണാകുളം ജില്ലയിലെ മാമല യൂണിറ്റിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന കെഇഎൽ സ്ട്രക്ച്ചറൽ ഡിവിഷന്റെ വൈദഗ്ദ്ധ്യമേഖലകളിൽ‍, വൈദ്യുതി ഉൽപാദന/ജലസേചനാവശ്യങ്ങൾക്കുള്ള [[അണക്കെട്ട്|അണക്കെട്ടു]] പദ്ധതികളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഹൈഡ്രോളിക് ഗേറ്റുകൾ, ഹോയിസ്റ്റുകൾ, അവയുടെ നിയന്ത്രണോപകരണങ്ങൾ എന്നിവയുടെ രൂപകല്പനയും, ഫാബ്രിക്കേഷനും കമ്മീഷനിംഗും ഉൾപ്പെടുന്നു. === എൽ റ്റി സ്വിച്ച്ഗിയർ ഡിവിഷൻ === [[പാലക്കാട് ജില്ല|പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ]] ഒലവക്കോടാണ് ഈ യൂണിറ്റ്. യുഎൻഇഎൽഇസി (UNELEC), ഫ്രാൻസ് എന്ന കമ്പനിയുടെ സാങ്കേതികജ്ഞാനം സ്വീകരിച്ച്, 1977-ൽ ആരംഭിച്ച ഈ യൂണിറ്റിന്റെ എൽ റ്റി സ്വിച്ച്ഗിയർ ഡിവിഷനിൽ, വ്യവസായ, വാണിജ്യ, ഗാർഹിക ആവശ്യങ്ങൾക്കനുയോജ്യമായ ഐസൊലേറ്ററുകൾ/ചേഞ്ചോവറുകൾ, സ്വിച്ച് ഫ്യൂസുകൾ, ഫ്യൂസ് യൂണിറ്റുകൾ/കട്ടൗട്ടുകൾ, ഡിസ്ട്രിബൂഷൻ ഫ്യൂസ് ബോർഡുകൾ/പാനലുകൾ,കാസ്റ്റിംഗുകൾ എന്നിവ ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു === കാസ്റ്റ് റെസിൻ ട്രാൻസ്ഫോർമർ ഡിവിഷൻ === 2010-ൽ [[മലപ്പുറം]] ജില്ലയിലെ [[ഇടരിക്കോട്]] ഡ്രൈ ടൈപ്പ് ട്രാൻസ്ഫോർമറുകൾ നിർമ്മിക്കുന്നതിനായി സെമി-ഓട്ടോമേറ്റഡ് നിർമ്മാണ, പരീക്ഷണ സൗകര്യം ആരംഭിച്ചു.<ref name=keltrans>[http://www.constructionworld.in/News.aspx?news=KEL’s-transformers-factory-inaugurated&nid=O8clqTPwJ9wI8d3nggAr+Q== KEL's new Transformers factory at Malappuram]</ref> KEL's Edarikkod unit was commercially operational since January 2010 and had already sold more than 2,400 units of 100-kVA distribution transformers worth Rs 24 crore to KSEB.<ref>https://www.thehindubusinessline.com/companies/kel-to-set-up-new-transformer-plant-in-malappuram/article23092104.ece Edarikkod unit of KEL</ref> ==പ്രധാന പ്രൊജക്റ്റുകൾ== *ഫാൽക്കൺ മിസ്സൈൽ പ്രോജക്റ്റ് *ത്രിശ്ശൂൽ മിസ്സൈൽ പ്രോജക്റ്റ് *പ്രിഥ്വി മിസ്സൈൽ പ്രോജക്റ്റ് *പിനാക മിസ്സൈൽ പ്രോജക്റ്റ് *ആകാശ് മിസ്സൈൽ പ്രോജക്റ്റ് *സൈനിക പവർ കാർ *ബാറ്ററി ചാർജ്ജറുകൾ - [[യുദ്ധ ടാങ്ക്|യുദ്ധടാങ്കുകൾ]] *[[റഡാർ]] ആപ്ളിക്കേഷൻസ് ==അവലംബം== <references/> ==പുറം കണ്ണികൾ== *[http://kel.co.in/ വെബ്‌സൈറ്റ്] [[വർഗ്ഗം:കൊല്ലം ജില്ലയിലെ പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കൊച്ചി ആസ്ഥാനമായുള്ള കമ്പനികൾ]] 824z0l0j8bnob0mo3zok0qlr1ha2sm2 0 307014 4652117 3970236 2026-08-01T11:02:31Z Meenakshi nandhini 99060 /* ഓക്സിജൻ പ്ലാന്റ് */ 4652117 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kerala minerals and metals limited}} {{Infobox company | name = കേരള മിനറൽസ് ആന്റ് മെറ്റൽസ് ലിമിറ്റഡ്. | logo = KMML Kollam, Feb 2016.jpg | type = [[Public Sector|പൊതുമേഖല]] | foundation = ശങ്കരമംഗലം, [[ചവറ]], [[കൊല്ലം]] (1932) | founder = എഫ്.എക്സ്. പെരേര | location_city = [[കൊല്ലം]] | location_country = [[ഇന്ത്യ]] | key_people = | industry = ഘനനം | products = ടൈറ്റാനിയം സ്പോഞ്ച്, ടൈറ്റാനിയം ഡയോക്സൈഡ് | market cap = | revenue = {{Indian Rupees}} 613 Crores<br />[[US$]] 100.80&nbsp;million (2012)<ref>{{cite web|url=http://www.business-standard.com/article/companies/kerala-minerals-and-metals-net-profit-at-all-time-high-112040500027_1.html |title=Kerala Minerals and Metals net profit at all-time high|publisher=Business Satndard |accessdate=20 August 2014}}</ref> | operating_income = | net_income = {{Indian Rupees}} 153 Crores<br />[[US$]] 25.16&nbsp;million | assets = | equity = | num_employees = 2000 | company_slogan = Spreading Splendour<ref>{{cite web|url=http://www.kmml.com/ |title=Kerala Minerals and Metals Ltd. |accessdate=20 August 2014}}</ref> | homepage = http://www.kmml.com }} [[കൊല്ലം]] ജില്ലയിലെ [[ചവറ]]യിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനമാണ് [[കേരള മിനറൽസ് ആന്റ് മെറ്റൽസ് ലിമിറ്റഡ്]]. (കെ.എം.എം.എൽ.) [[ടൈറ്റാനിയം ഡയോക്സൈഡ്]] നിർമ്മാണത്തിലേർപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന കെ.എം.എം.എലിന്റെ പ്രവർത്തനത്തിൽ ഘനനം, വേർതിരിക്കൽ, റൂട്ടീൽ വൃത്തിയാക്കൽ (ടൈറ്റാനിയം ഡയോക്സൈഡ് അടങ്ങിയ ഒരു ധാതു) എന്നിവ വരും. ഇൽമെനൈറ്റ്, സിർക്കോൺ, സില്ലമനൈറ്റ് എന്നിവയും ഇവിടെ നിർമ്മിക്കുന്നുണ്ട്. 1932ൽ സ്വകാര്യ സ്ഥാപനമായി നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട ഇതു 1956ൽ [[കേരള സർക്കാർ]] ഏറ്റെടുക്കുകയും, 1972ൽ ഒരു ലിമിറ്റഡ് പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനമായി മാറ്റുകയുമായിരുന്നു.<ref>http://www.deccanchronicle.com/140820/nation-current-affairs/article/kmml-functions-old-machines-lacks-safety</ref> കൊല്ലം, [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലകളുടെ]] തീരമേഖലയിൽ കാണപ്പെടുന്ന [[കരിമണൽ|കരിമണലിന്റെ]] ക്രിയാത്മകമായ ഉപയോഗമാണു സ്ഥാപനം ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. ലോകത്തിലെ ഏക സംയോജിത ടൈറ്റാനിയം ഡൈ ഓക്സൈഡ് പ്ലാന്റാണിത്. == ചരിത്രം == കൊല്ലം ചവറ ശങ്കരമംഗലത്തിലെയും സമീപ പ്രദേശങ്ങളിലെയും ബീച്ചുകളിനിന്ന് 1909-ൽ ജർമ്മൻ ശാസ്ത്രജ്ഞനായ [[സി.ഡബ്ല്യു. ഷോംബെർഗ്|ഡോ. സി.ഡബ്ല്യു. ഷോംബെർഗ്]], മോണസൈറ്റിന്റെ അംശം കണ്ടെത്തി. ശങ്കരമംഗലത്തിൽ നിന്ന് ഇറക്കുമതി ചെയ്ത കയറിൽ നിന്നാണ് മണൽ അടരുകളിൽ മോണസൈറ്റിന്റെ അംശം കണ്ടെത്തിയത്. അപൂർവ ഭൗമ ധാതുക്കളുള്ള ഈ കടൽത്തീരം ശാസ്ത്രജ്ഞരുടെ ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രമായി മാറി. 1932 ആയപ്പോഴേക്കും ഒരു സ്വകാര്യ സംരംഭകനായ എഫ്. എക്സ്. പെരേര, പെരേര ആൻഡ് സൺസ് (തിരുവിതാംകൂർ) പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡ് സ്ഥാപിച്ചു. ഇതായിരുന്നു കെ‌എം‌എം‌എല്ലിന്റെ മുൻ‌ഗാമി. കാലക്രമേണ, കെ‌എം‌എം‌എൽ മൂന്ന് കൈകൾ മാറ്റി. 1956 ൽ ഇത് സംസ്ഥാന സർക്കാർ ഏറ്റെടുക്കുകയും വ്യവസായ വകുപ്പിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലാക്കുകയും ചെയ്തു. 1972 ൽ ‘കേരള മിനറൽസ് ആന്റ് മെറ്റൽസ് ലിമിറ്റഡ്’ എന്ന പേരിൽ ഈ യൂണിറ്റ് ഒരു പരിമിത കമ്പനിയായി പരിവർത്തനം ചെയ്തു. ക്ലോറൈഡ് സാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിച്ച് ടൈറ്റാനിയം ഡയോക്സൈഡ് പിഗ്മെന്റിന്റെ നിർമ്മാണം 1979 ൽ ആരംഭിച്ചു. 1984 ൽ ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തെ സംയോജിത ടൈറ്റാനിയം ഡൈ ഓക്സൈഡ് പ്ലാന്റാണിത്. 2006 ഡിസംബർ 27 ന് കേരള മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ|വി.എസ്. അച്ചുതാനന്ദൻ]] ടൈറ്റാനിയം സ്പോഞ്ച് പ്ലാന്റിന്റെ ശിലാസ്ഥാപനം നിർവഹിച്ചു. 2011 ഫെബ്രുവരി 27 ന് പ്രതിരോധമന്ത്രിയായിരുന്ന [[എ.കെ. ആന്റണി|ഏ.കെ. ആന്റണി]] രാജ്യത്തെ ആദ്യത്തെ ടൈറ്റാനിയം സ്പോഞ്ച് പ്ലാന്റ് (ടിഎസ്പി) കെ‌എം‌എം‌എല്ലിൽ ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. ടി‌എസ്‌പിയുടെ ഉദ്ഘാടനത്തോടെ, ടൈറ്റാനിയം ലോഹത്തിന്റെ അസംസ്കൃത വസ്തുവായ ടൈറ്റാനിയം സ്പോഞ്ച് ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള സാങ്കേതികവിദ്യയുള്ള ലോകത്തിലെ ഏഴാമത്തെ രാജ്യമായി ഇന്ത്യ മാറി. ഇന്ത്യയുടെ ബഹിരാകാശ ദൗത്യങ്ങൾക്കായി ടൈറ്റാനിയം വിതരണം ചെയ്യുന്നത് ഈ കമ്പനിയാണ്. 2011 സെപ്റ്റംബർ 6 ന് കെ‌എം‌എം‌എൽ ടി‌എസ്‌പി ടൈറ്റാനിയം സ്പോഞ്ചിന്റെ ആദ്യ ബാച്ച് നിർമ്മിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.kmml.com/brief-history|title=A Brief History|access-date=25 April 2021|date=25 April 2021|publisher=KMML}}</ref> == ഓക്സിജൻ പ്ലാന്റ് == കേരളത്തിൽ ആരോഗ്യമേഖലയ്ക്ക്‌ ഓക്സിജൻ വിതരണം ചെയ്യുന്ന ഏക പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനമാണ്‌ കെ എം എം എൽ. 2020 ഒക്‌ടോബർ 20ന്‌ ഓക്‌സിജൻ പ്ലാന്റ് പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.deshabhimani.com/news/kerala/oxygen-kmml-kollam/939528|title=കേരളത്തിന്‌ ശ്വാസം മുട്ടില്ല, ഓക്‌സിജനുണ്ട്‌ ഇഷ്‌ടംപോലെ; അനുഗ്രഹമായി|access-date=25 April 2021|date=25 April 2021|publisher=ദേശാഭിമാനി|archive-date=2021-04-25|archive-url=https://archive.today/20210425052200/https://www.deshabhimani.com/news/kerala/oxygen-kmml-kollam/939528|url-status=bot: unknown}}</ref> ദിനംപ്രതി 70 ടൺ ഉൽപാദനശേഷിയുള്ള പ്ലാന്റിലെ 63 ടൺ വാതക ഓക്സിജനാണ്‌ കമ്പനിയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക്‌ ആവശ്യം. ഈ പ്ലാന്റിൽ നിന്നും ദിനംപ്രതി 6 ടൺ ദ്രവീകൃത ഓക്സിജൻ മെഡിക്കൽ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി വിതരണം ചെയ്യുകയാണ്‌. പെസോ (പെട്രോളിയം ആൻഡ്‌‌ എക്‌സ്‌പ്ലോസീവ്‌ സേഫ്‌റ്റി ഓർഗനൈസേഷൻ)യുടെ നിർദേശാനുസരണം തിരുവല്ലയിലെ ഓസോൺഗ്യാസ്, കൊച്ചിയിലെ മനോരമ ഗ്യാസ്, കോഴിക്കോട്ടെ ഗോവിന്ദ്ഗ്യാസ് എന്നീ മൂന്ന് ഏജൻസികൾക്കാണ് ഓക്‌സിജൻ നൽകുന്നത്. സ്വകാര്യമേഖലയ്‌ക്കോ വിദേശ രാജ്യങ്ങൾക്കോ കെഎംഎംഎൽ ഓക്‌സിജൻ നൽകുന്നില്ല. കെഎംഎംഎൽ പ്ലാന്റുകൾ എല്ലാ ദിവസവും 24 മണിക്കൂറും പ്രവർത്തിക്കാറുണ്ട്‌ . ഞായർ, രണ്ടാം ശനി, നാലാം ശനി എന്നിവ സാധാരണ അവധി ദിവസങ്ങളാണ്. <ref>{{Cite web|url=https://www.deshabhimani.com/news/kerala/kmml-oxygent-plant-e-p-jayarajan/939542|title=ഓക്‌സിജൻ വിതരണത്തിൽ റെക്കോർഡിട്ട്‌ കെഎംഎംഎൽ; ആരോഗ്യമേഖലയ്‌ക്ക്‌ നൽകിയ|access-date=25 April 2021|date=25 April 2021|publisher=ദേശാഭിമാനി|archive-date=2021-04-25|archive-url=https://archive.today/20210425052151/https://www.deshabhimani.com/news/kerala/kmml-oxygent-plant-e-p-jayarajan/939542|url-status=bot: unknown}}</ref> കോവിഡ്‌ മഹാമാരിക്കാലത്ത്‌ രാജ്യമെങ്ങും ഗുരുതരമായ ഓക്‌സിജൻ ക്ഷാമം അനുഭവപ്പെട്ടപ്പോൾ  കെഎംഎംഎൽ ഓക്‌സിജൻ ഉൽപ്പാദനം വേഗത്തിലാക്കിയിരുന്നു. ആറുമാസത്തിനിടെ 1000 ടണ്ണിലേറെ മെഡിക്കൽ ഓക്‌സിജനാണ്‌ കെഎംഎംഎൽ ആരോഗ്യമേഖലയ്‌ക്ക്‌ നൽകിയത്‌. == ഇന്ത്യയിലെ പ്രതിരോധ മന്ത്രാലയ യൂണിറ്റുകളിലേക്കും ബഹിരാകാശ വകുപ്പിലേക്കും ടൈറ്റാനിയം സ്‌പോഞ്ച് വിതരണം== ഇന്ത്യയിലെ ടൈറ്റാനിയം സ്‌പോഞ്ചിന്റെ ഏക ഉൽപ്പാദക-വിതരണക്കാരൻ കൊല്ലത്തെ കെഎംഎംഎൽ ആണ് .<ref>{{cite web |url=http://www.kmml.com/php/showArticle.php?artid=12 |title=Titanium Sponge Plant – KMML |publisher=KMML – Kollam city |access-date=24 August 2015 |archive-date=2 December 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151202023051/http://kmml.com/php/showArticle.php?artid=12 |url-status=dead }}</ref> ഈ അഭിമാനകരമായ സ്ഥാപനം അടുത്തിടെ ത്രൈമാസ ലാഭത്തിൽ 94.5% വർധനവ് രേഖപ്പെടുത്തി.<ref>{{cite web|url=http://www.thehindubusinessline.com/companies/kmml-posts-945-rise-in-q1-profit/article7477690.ece |title=KMML posts 94.5% rise in Q1 profit |publisher=Business Line |access-date=24 August 2015}}</ref> ഇന്ത്യയിലെ പ്രതിരോധ മന്ത്രാലയ യൂണിറ്റിന് പ്രതിവർഷം 1,500 ടണ്ണിലധികം ടിഎസ് ആവശ്യമാണ്. കെഎംഎംഎല്ലുമായി സഹകരിച്ച് ബഹിരാകാശ വകുപ്പ് കെഎംഎംഎല്ലിന്റെ വാർഷിക ആവശ്യകതയായ 2,000 ടൺ നിറവേറ്റുന്നതിനായി കൊല്ലം കെഎംഎംഎൽ പരിസരത്ത് പ്രതിവർഷം 500 ടൺ (ടിപിഎ) ടൈറ്റാനിയം സ്‌പോഞ്ച് പ്ലാന്റ് സ്ഥാപിച്ചു. കൊല്ലം കെഎംഎംഎല്ലിൽ അവരുടെ ടൈറ്റാനിയം സ്‌പോഞ്ച് പ്ലാന്റ് അടുത്തിടെ പൂർണ്ണമായും കമ്മീഷൻ ചെയ്തു.<ref>{{cite web|url=http://zeenews.india.com/news/space/isros-titanium-sponge-plant-in-kerala-fully-commissioned_1645082.html |title=ISRO's titanium sponge plant in Kerala fully commissioned |publisher=ZEE News |access-date=24 August 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.business-standard.com/article/companies/kerala-minerals-and-metals-net-profit-at-all-time-high-112040500027_1.html |title=Kerala Minerals and Metals Limited net profit at all-time high|publisher=Business Standard |access-date=20 August 2014}}</ref> ==Revenue== {| class="wikitable sortable" |+Revenue !Financial Year !Turnover !Net Profit |- |'''2015-16''' |{{INRConvert|653.91|c|lk=on}} |{{INRConvert|3.24|c|lk=on}} |- |'''2016–17''' |{{INRConvert|727.04|c|lk=on}} |{{INRConvert|40.37|c|lk=on}} |- |'''2017–18''' |{{INRConvert|740.58|c|lk=on}} |{{INRConvert|181.11|c|lk=on}} |- |'''2018-19''' |{{INRConvert|829.89|c|lk=on}} |{{INRConvert|163.29|c|lk=on}}<ref>{{cite web|title=KMML declares dividend of ₹2.47 crore|url=https://www.thehindubusinessline.com/news/kmml-declares-dividend-of-247-crore/article28128194.ece|access-date=25 June 2019|publisher=Business Line}}</ref> |- |'''2019-20''' | -- |{{INRConvert|42|c|lk=on}} |- |'''2020-21''' |{{INRConvert|783|c|lk=on}} |{{INRConvert|112|c|lk=on}}<ref>{{cite web|title=KMML net profitat ₹112 crore|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/kmml-net-profitat-112-crore/article34425464.ece/|access-date=29 April 2021|publisher=Business Line}}</ref> |- |'''2021-22''' |{{INRConvert|1058|c|lk=on}} |{{INRConvert|332.20|c|lk=on}} |- |'''2022-23''' |{{INRConvert|896.40|c|lk=on}} |{{INRConvert|103.58|c|lk=on}} |- |'''2023-24''' | -- |{{INRConvert|85.04|c|lk=on}} |- |'''2024-25''' | -- |{{INRConvert|107.67|c|lk=on}} |} ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:കൊല്ലം ജില്ലയിലെ പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ_പൊതുമേഖലാ_സ്ഥാപനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കൊല്ലം ആസ്ഥാനമായുള്ള കമ്പനികൾ]] rv4tm2410yvfsusla62livj10hknxlf 4652118 4652117 2026-08-01T11:05:38Z Meenakshi nandhini 99060 /* ഓക്സിജൻ പ്ലാന്റ് */ 4652118 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kerala minerals and metals limited}} {{Infobox company | name = കേരള മിനറൽസ് ആന്റ് മെറ്റൽസ് ലിമിറ്റഡ്. | logo = KMML Kollam, Feb 2016.jpg | type = [[Public Sector|പൊതുമേഖല]] | foundation = ശങ്കരമംഗലം, [[ചവറ]], [[കൊല്ലം]] (1932) | founder = എഫ്.എക്സ്. പെരേര | location_city = [[കൊല്ലം]] | location_country = [[ഇന്ത്യ]] | key_people = | industry = ഘനനം | products = ടൈറ്റാനിയം സ്പോഞ്ച്, ടൈറ്റാനിയം ഡയോക്സൈഡ് | market cap = | revenue = {{Indian Rupees}} 613 Crores<br />[[US$]] 100.80&nbsp;million (2012)<ref>{{cite web|url=http://www.business-standard.com/article/companies/kerala-minerals-and-metals-net-profit-at-all-time-high-112040500027_1.html |title=Kerala Minerals and Metals net profit at all-time high|publisher=Business Satndard |accessdate=20 August 2014}}</ref> | operating_income = | net_income = {{Indian Rupees}} 153 Crores<br />[[US$]] 25.16&nbsp;million | assets = | equity = | num_employees = 2000 | company_slogan = Spreading Splendour<ref>{{cite web|url=http://www.kmml.com/ |title=Kerala Minerals and Metals Ltd. |accessdate=20 August 2014}}</ref> | homepage = http://www.kmml.com }} [[കൊല്ലം]] ജില്ലയിലെ [[ചവറ]]യിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനമാണ് [[കേരള മിനറൽസ് ആന്റ് മെറ്റൽസ് ലിമിറ്റഡ്]]. (കെ.എം.എം.എൽ.) [[ടൈറ്റാനിയം ഡയോക്സൈഡ്]] നിർമ്മാണത്തിലേർപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന കെ.എം.എം.എലിന്റെ പ്രവർത്തനത്തിൽ ഘനനം, വേർതിരിക്കൽ, റൂട്ടീൽ വൃത്തിയാക്കൽ (ടൈറ്റാനിയം ഡയോക്സൈഡ് അടങ്ങിയ ഒരു ധാതു) എന്നിവ വരും. ഇൽമെനൈറ്റ്, സിർക്കോൺ, സില്ലമനൈറ്റ് എന്നിവയും ഇവിടെ നിർമ്മിക്കുന്നുണ്ട്. 1932ൽ സ്വകാര്യ സ്ഥാപനമായി നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട ഇതു 1956ൽ [[കേരള സർക്കാർ]] ഏറ്റെടുക്കുകയും, 1972ൽ ഒരു ലിമിറ്റഡ് പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനമായി മാറ്റുകയുമായിരുന്നു.<ref>http://www.deccanchronicle.com/140820/nation-current-affairs/article/kmml-functions-old-machines-lacks-safety</ref> കൊല്ലം, [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലകളുടെ]] തീരമേഖലയിൽ കാണപ്പെടുന്ന [[കരിമണൽ|കരിമണലിന്റെ]] ക്രിയാത്മകമായ ഉപയോഗമാണു സ്ഥാപനം ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. ലോകത്തിലെ ഏക സംയോജിത ടൈറ്റാനിയം ഡൈ ഓക്സൈഡ് പ്ലാന്റാണിത്. == ചരിത്രം == കൊല്ലം ചവറ ശങ്കരമംഗലത്തിലെയും സമീപ പ്രദേശങ്ങളിലെയും ബീച്ചുകളിനിന്ന് 1909-ൽ ജർമ്മൻ ശാസ്ത്രജ്ഞനായ [[സി.ഡബ്ല്യു. ഷോംബെർഗ്|ഡോ. സി.ഡബ്ല്യു. ഷോംബെർഗ്]], മോണസൈറ്റിന്റെ അംശം കണ്ടെത്തി. ശങ്കരമംഗലത്തിൽ നിന്ന് ഇറക്കുമതി ചെയ്ത കയറിൽ നിന്നാണ് മണൽ അടരുകളിൽ മോണസൈറ്റിന്റെ അംശം കണ്ടെത്തിയത്. അപൂർവ ഭൗമ ധാതുക്കളുള്ള ഈ കടൽത്തീരം ശാസ്ത്രജ്ഞരുടെ ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രമായി മാറി. 1932 ആയപ്പോഴേക്കും ഒരു സ്വകാര്യ സംരംഭകനായ എഫ്. എക്സ്. പെരേര, പെരേര ആൻഡ് സൺസ് (തിരുവിതാംകൂർ) പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡ് സ്ഥാപിച്ചു. ഇതായിരുന്നു കെ‌എം‌എം‌എല്ലിന്റെ മുൻ‌ഗാമി. കാലക്രമേണ, കെ‌എം‌എം‌എൽ മൂന്ന് കൈകൾ മാറ്റി. 1956 ൽ ഇത് സംസ്ഥാന സർക്കാർ ഏറ്റെടുക്കുകയും വ്യവസായ വകുപ്പിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലാക്കുകയും ചെയ്തു. 1972 ൽ ‘കേരള മിനറൽസ് ആന്റ് മെറ്റൽസ് ലിമിറ്റഡ്’ എന്ന പേരിൽ ഈ യൂണിറ്റ് ഒരു പരിമിത കമ്പനിയായി പരിവർത്തനം ചെയ്തു. ക്ലോറൈഡ് സാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിച്ച് ടൈറ്റാനിയം ഡയോക്സൈഡ് പിഗ്മെന്റിന്റെ നിർമ്മാണം 1979 ൽ ആരംഭിച്ചു. 1984 ൽ ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തെ സംയോജിത ടൈറ്റാനിയം ഡൈ ഓക്സൈഡ് പ്ലാന്റാണിത്. 2006 ഡിസംബർ 27 ന് കേരള മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ|വി.എസ്. അച്ചുതാനന്ദൻ]] ടൈറ്റാനിയം സ്പോഞ്ച് പ്ലാന്റിന്റെ ശിലാസ്ഥാപനം നിർവഹിച്ചു. 2011 ഫെബ്രുവരി 27 ന് പ്രതിരോധമന്ത്രിയായിരുന്ന [[എ.കെ. ആന്റണി|ഏ.കെ. ആന്റണി]] രാജ്യത്തെ ആദ്യത്തെ ടൈറ്റാനിയം സ്പോഞ്ച് പ്ലാന്റ് (ടിഎസ്പി) കെ‌എം‌എം‌എല്ലിൽ ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. ടി‌എസ്‌പിയുടെ ഉദ്ഘാടനത്തോടെ, ടൈറ്റാനിയം ലോഹത്തിന്റെ അസംസ്കൃത വസ്തുവായ ടൈറ്റാനിയം സ്പോഞ്ച് ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള സാങ്കേതികവിദ്യയുള്ള ലോകത്തിലെ ഏഴാമത്തെ രാജ്യമായി ഇന്ത്യ മാറി. ഇന്ത്യയുടെ ബഹിരാകാശ ദൗത്യങ്ങൾക്കായി ടൈറ്റാനിയം വിതരണം ചെയ്യുന്നത് ഈ കമ്പനിയാണ്. 2011 സെപ്റ്റംബർ 6 ന് കെ‌എം‌എം‌എൽ ടി‌എസ്‌പി ടൈറ്റാനിയം സ്പോഞ്ചിന്റെ ആദ്യ ബാച്ച് നിർമ്മിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.kmml.com/brief-history|title=A Brief History|access-date=25 April 2021|date=25 April 2021|publisher=KMML}}</ref> == ഓക്സിജൻ പ്ലാന്റ് == കേരളത്തിൽ ആരോഗ്യമേഖലയ്ക്ക്‌ ഓക്സിജൻ വിതരണം ചെയ്യുന്ന ഏക പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനമാണ്‌ കെ എം എം എൽ. 2020 ഒക്‌ടോബർ 20ന്‌ ഓക്‌സിജൻ പ്ലാന്റ് പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.deshabhimani.com/news/kerala/oxygen-kmml-kollam/939528|title=കേരളത്തിന്‌ ശ്വാസം മുട്ടില്ല, ഓക്‌സിജനുണ്ട്‌ ഇഷ്‌ടംപോലെ; അനുഗ്രഹമായി|access-date=25 April 2021|date=25 April 2021|publisher=ദേശാഭിമാനി|archive-date=2021-04-25|archive-url=https://archive.today/20210425052200/https://www.deshabhimani.com/news/kerala/oxygen-kmml-kollam/939528|url-status=bot: unknown}}</ref> ദിനംപ്രതി 70 ടൺ ഉൽപാദനശേഷിയുള്ള പ്ലാന്റിലെ 63 ടൺ വാതക ഓക്സിജനാണ്‌ കമ്പനിയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക്‌ ആവശ്യം. ഈ പ്ലാന്റിൽ നിന്നും ദിനംപ്രതി 6 ടൺ ദ്രവീകൃത ഓക്സിജൻ മെഡിക്കൽ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി വിതരണം ചെയ്യുകയാണ്‌. പെസോ (പെട്രോളിയം ആൻഡ്‌‌ എക്‌സ്‌പ്ലോസീവ്‌ സേഫ്‌റ്റി ഓർഗനൈസേഷൻ)യുടെ നിർദേശാനുസരണം തിരുവല്ലയിലെ ഓസോൺഗ്യാസ്, കൊച്ചിയിലെ മനോരമ ഗ്യാസ്, കോഴിക്കോട്ടെ ഗോവിന്ദ്ഗ്യാസ് എന്നീ മൂന്ന് ഏജൻസികൾക്കാണ് ഓക്‌സിജൻ നൽകുന്നത്. സ്വകാര്യമേഖലയ്‌ക്കോ വിദേശ രാജ്യങ്ങൾക്കോ കെഎംഎംഎൽ ഓക്‌സിജൻ നൽകുന്നില്ല. കെഎംഎംഎൽ പ്ലാന്റുകൾ എല്ലാ ദിവസവും 24 മണിക്കൂറും പ്രവർത്തിക്കാറുണ്ട്‌ . ഞായർ, രണ്ടാം ശനി, നാലാം ശനി എന്നിവ സാധാരണ അവധി ദിവസങ്ങളാണ്. <ref>{{Cite web|url=https://www.deshabhimani.com/news/kerala/kmml-oxygent-plant-e-p-jayarajan/939542|title=ഓക്‌സിജൻ വിതരണത്തിൽ റെക്കോർഡിട്ട്‌ കെഎംഎംഎൽ; ആരോഗ്യമേഖലയ്‌ക്ക്‌ നൽകിയ|access-date=25 April 2021|date=25 April 2021|publisher=ദേശാഭിമാനി|archive-date=2021-04-25|archive-url=https://archive.today/20210425052151/https://www.deshabhimani.com/news/kerala/kmml-oxygent-plant-e-p-jayarajan/939542|url-status=bot: unknown}}</ref> കോവിഡ്‌ മഹാമാരിക്കാലത്ത്‌ രാജ്യമെങ്ങും ഗുരുതരമായ ഓക്‌സിജൻ ക്ഷാമം അനുഭവപ്പെട്ടപ്പോൾ  കെഎംഎംഎൽ ഓക്‌സിജൻ ഉൽപ്പാദനം വേഗത്തിലാക്കിയിരുന്നു. ആറുമാസത്തിനിടെ 1000 ടണ്ണിലേറെ മെഡിക്കൽ ഓക്‌സിജനാണ്‌ കെഎംഎംഎൽ ആരോഗ്യമേഖലയ്‌ക്ക്‌ നൽകിയത്‌. പ്രതിദിനം 6 മുതൽ 7 ടൺ വരെ മെഡിക്കൽ ഓക്സിജൻ ഉൽപാദന ശേഷി ഉൾപ്പെടെ 70 ടൺ ഉൽപാദന ശേഷിയുള്ള ഒരു ഓക്സിജൻ പ്ലാന്റ് 2020 ഒക്ടോബറിൽ കെഎംഎംഎല്ലിൽ കമ്മീഷൻ ചെയ്തു. മറ്റ് നിർമ്മാതാക്കളിൽ നിന്ന് ഓക്സിജൻ വാങ്ങുന്നതിനായി അവർ മുമ്പ് പ്രതിവർഷം ₹12 കോടി ചെലവഴിച്ചിരുന്നു. ഇപ്പോൾ പ്ലാന്റ് കേരളത്തിലെയും മറ്റ് അയൽ സംസ്ഥാനങ്ങളിലെയും കോവിഡ്-19 ചികിത്സാ കേന്ദ്രങ്ങൾക്കും ആശുപത്രികൾക്കും ഓക്സിജൻ വിതരണം ചെയ്യുന്നു. 2021 ഏപ്രിൽ വരെ, വിവിധ ഏജൻസികൾക്ക് 1,100 ടണ്ണിലധികം ദ്രാവക ഓക്സിജൻ വിതരണം ചെയ്തു.<ref>{{cite web|title=Kollam houses a steady supplier of medical oxygen|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/kollam-houses-a-steady-supplier-of-medical-oxygen/article34403671.ece|date=25 April 2021|access-date=28 April 2021|work=The Hindu}}</ref><ref>{{cite web|title=Record Oxygen Production At KMML; Delivers 1000 Tonnes To Health Sector In 6 Months|url=https://www.deshabhimani.com/english/news/kerala/kmml-record-oxygen-production-to-kerala-health-sector/4028|date=25 April 2021|access-date=28 April 2021|publisher=Deshabhimani}}</ref> == ഇന്ത്യയിലെ പ്രതിരോധ മന്ത്രാലയ യൂണിറ്റുകളിലേക്കും ബഹിരാകാശ വകുപ്പിലേക്കും ടൈറ്റാനിയം സ്‌പോഞ്ച് വിതരണം== ഇന്ത്യയിലെ ടൈറ്റാനിയം സ്‌പോഞ്ചിന്റെ ഏക ഉൽപ്പാദക-വിതരണക്കാരൻ കൊല്ലത്തെ കെഎംഎംഎൽ ആണ് .<ref>{{cite web |url=http://www.kmml.com/php/showArticle.php?artid=12 |title=Titanium Sponge Plant – KMML |publisher=KMML – Kollam city |access-date=24 August 2015 |archive-date=2 December 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151202023051/http://kmml.com/php/showArticle.php?artid=12 |url-status=dead }}</ref> ഈ അഭിമാനകരമായ സ്ഥാപനം അടുത്തിടെ ത്രൈമാസ ലാഭത്തിൽ 94.5% വർധനവ് രേഖപ്പെടുത്തി.<ref>{{cite web|url=http://www.thehindubusinessline.com/companies/kmml-posts-945-rise-in-q1-profit/article7477690.ece |title=KMML posts 94.5% rise in Q1 profit |publisher=Business Line |access-date=24 August 2015}}</ref> ഇന്ത്യയിലെ പ്രതിരോധ മന്ത്രാലയ യൂണിറ്റിന് പ്രതിവർഷം 1,500 ടണ്ണിലധികം ടിഎസ് ആവശ്യമാണ്. കെഎംഎംഎല്ലുമായി സഹകരിച്ച് ബഹിരാകാശ വകുപ്പ് കെഎംഎംഎല്ലിന്റെ വാർഷിക ആവശ്യകതയായ 2,000 ടൺ നിറവേറ്റുന്നതിനായി കൊല്ലം കെഎംഎംഎൽ പരിസരത്ത് പ്രതിവർഷം 500 ടൺ (ടിപിഎ) ടൈറ്റാനിയം സ്‌പോഞ്ച് പ്ലാന്റ് സ്ഥാപിച്ചു. കൊല്ലം കെഎംഎംഎല്ലിൽ അവരുടെ ടൈറ്റാനിയം സ്‌പോഞ്ച് പ്ലാന്റ് അടുത്തിടെ പൂർണ്ണമായും കമ്മീഷൻ ചെയ്തു.<ref>{{cite web|url=http://zeenews.india.com/news/space/isros-titanium-sponge-plant-in-kerala-fully-commissioned_1645082.html |title=ISRO's titanium sponge plant in Kerala fully commissioned |publisher=ZEE News |access-date=24 August 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.business-standard.com/article/companies/kerala-minerals-and-metals-net-profit-at-all-time-high-112040500027_1.html |title=Kerala Minerals and Metals Limited net profit at all-time high|publisher=Business Standard |access-date=20 August 2014}}</ref> ==Revenue== {| class="wikitable sortable" |+Revenue !Financial Year !Turnover !Net Profit |- |'''2015-16''' |{{INRConvert|653.91|c|lk=on}} |{{INRConvert|3.24|c|lk=on}} |- |'''2016–17''' |{{INRConvert|727.04|c|lk=on}} |{{INRConvert|40.37|c|lk=on}} |- |'''2017–18''' |{{INRConvert|740.58|c|lk=on}} |{{INRConvert|181.11|c|lk=on}} |- |'''2018-19''' |{{INRConvert|829.89|c|lk=on}} |{{INRConvert|163.29|c|lk=on}}<ref>{{cite web|title=KMML declares dividend of ₹2.47 crore|url=https://www.thehindubusinessline.com/news/kmml-declares-dividend-of-247-crore/article28128194.ece|access-date=25 June 2019|publisher=Business Line}}</ref> |- |'''2019-20''' | -- |{{INRConvert|42|c|lk=on}} |- |'''2020-21''' |{{INRConvert|783|c|lk=on}} |{{INRConvert|112|c|lk=on}}<ref>{{cite web|title=KMML net profitat ₹112 crore|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/kmml-net-profitat-112-crore/article34425464.ece/|access-date=29 April 2021|publisher=Business Line}}</ref> |- |'''2021-22''' |{{INRConvert|1058|c|lk=on}} |{{INRConvert|332.20|c|lk=on}} |- |'''2022-23''' |{{INRConvert|896.40|c|lk=on}} |{{INRConvert|103.58|c|lk=on}} |- |'''2023-24''' | -- |{{INRConvert|85.04|c|lk=on}} |- |'''2024-25''' | -- |{{INRConvert|107.67|c|lk=on}} |} ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:കൊല്ലം ജില്ലയിലെ പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ_പൊതുമേഖലാ_സ്ഥാപനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കൊല്ലം ആസ്ഥാനമായുള്ള കമ്പനികൾ]] 5lbv97n5hswe4wj7de6o9mb5dwsubp6 0 354549 4652015 2425173 2026-08-01T01:23:15Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4652015 wikitext text/x-wiki <!-- See [[Wikipedia:WikiProject Indian cities]] for details -->{{Infobox settlement | name = ബെലോണിയ<br/>Belonia | native_name = বেলোনিয়া | native_name_lang = Bengali, Kokborak | other_name = | settlement_type = City | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | nickname = | map_alt = | map_caption = | pushpin_map = India Tripura#India | pushpin_label_position = left | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | latd = 23.25 | latm = | lats = | latNS = N | longd = 91.45 | longm = | longs = | longEW = E | coordinates_display = inline,title | subdivision_type = Country | subdivision_name = India | subdivision_type1 = [[States and territories of India|State]] | subdivision_name1 = [[Tripura]] | subdivision_type2 = [[List of districts of India|District]] | subdivision_name2 = [[South Tripura district|South Tripura]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = 2 | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = 23 | population_total = 21,176 | population_as_of = 2015 | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = Languages | demographics1_title1 = Official | demographics1_info1 = {{Unbulleted list | [[Bengali language|Bengali]] | [[Kokborok language|Kokborok]] | [[English language|English]] }} | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = | postal_code = 799153 | area_code_type = Telephone code | area_code = 03823 | registration_plate =TR | website = {{URL|tripura.gov.in}} | footnotes = }} '''ബെലോണിയ''' ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ ത്രിപുരയിലെ തെക്കേ ത്രിപുര ജില്ലയിലുൾപ്പെട്ട ഒരു പട്ടണവും മുനിസിപ്പാലിറ്റയുമാണ്. തെക്കേ ത്രിപുരയുടെ ഭരണകേന്ദ്രവും കൂടിയാണീ പട്ടണം. ഈ പട്ടണം സംസ്ഥാന തലസ്ഥാനമായ അഗർത്തലയുമായി നാഷണൽ ഹൈവേ 44 വഴി യോജപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. == ഭൂമിശാസ്ത്രം == [[പ്രമാണം:Tripura_map.png|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|290x290ബിന്ദു|State of Tripura having 8 districts, roadways & small railway network]] ബെലോണിയ പട്ടണം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന അക്ഷാംശ രേഖാംശങ്ങൾ {{Coord|23.25|N|91.45|E|}}<ref>{{Cite web |url=http://www.fallingrain.com/world/IN/26/Belonia.html |title=Falling Rain Genomics, Inc - Belonia |access-date=2016-11-06 |archive-date=2021-04-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210425082852/http://www.fallingrain.com/world/IN/26/Belonia.html |url-status=dead }}</ref> ആമ്. സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്നുള്ള ഉയരം 23&nbsp;മീറ്ററാണ് (75&nbsp;അടി). = ജനസംഖ്യ = {{As of|2011}}(ഇന്ത്യൻ [[Census|സെൻസസ്)]],<ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archiveurl=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archivedate=2004-06-16|title=Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|accessdate=2008-11-01|work=|publisher=Census Commission of India}}</ref> ബെലോണിയ മുനിസിപ്പൽ കൌൺസിൽ പ്രദേശത്തെ ജനസംഖ്യ 19,996 ആണ്. ബെലോണിയ മുനിസിപ്പൽ കൌൺസിലിൻറെ ഇപ്പോഴത്തെ ചെയർപേർസൺ മിസിസ് സുബ്ര മിത്രയാണ്. ആകെ ജനസംഖ്യയിൽ പുരുഷന്മാർ 52 ശതമാനവും സ്ത്രീകൾ 48 ശതമാനവുമാണ്. ബെലോണിയിലെ ജനങ്ങളുടെ സാക്ഷരത 95 ശതമാനമാണ്. == വിദ്യാഭ്യാസം == '''സ്കൂളുകൾ:''' * ബെലോണിയ വിദ്യാപീഠ് ഹൈസ്കൂൾ * ബ്രജേന്ദ്ര കിശോർ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്. * ആര്യ കോളനി ഹൈസ്ക്കൂൾ * S.B.C നഗർ ഹൈസ്ക്കൂൾ * ബർപതാരി ഹൈസ്ക്കൂൾ * ബ്രിന്ദാബൻ റൊയാജ പര ഹൈസ്ക്കൂൾ, ചിത്തമാര, ബെലോണിയ * മനുർമുഖ് ഹൈസ്ക്കൂൾ * അംജദ് നഗർ ഹൈസ്ക്കൂൾ * ബെലോണിയ ഗവൺമെൻറ് ഇംഗ്ളീഷ് മീഡിയം ഹൈസ്ക്കൂൾ * ബെലോണിയ ഗേൾസ് ഹൈസ്ക്കൂൾ '''കോളജുകൾ :''' * ഈശ്വർചന്ദ്ര വിദ്യാസാഗർ കോളജ് * ITI കോളജ് '''താത്‌പര്യമുണർത്തുന്ന സ്ഥലങ്ങൾ''' : * പിലക്പത്തൂർ (ഈ സ്ഥലം ASI സംരക്ഷിച്ചു വരുന്നു) * ത്രിഷ്ണ സാങ്ച്വറി * ജോഗമായ കലിബാരി * പ്രശസ്തമായ മുഹിരിചാർ * ഇൻഡോ-ബംഗ്ലാ കസ്റ്റംസ് പോസ്റ്റ് * രാജ് രാജേശ്വരി ക്ഷേത്രം, മുഹിരിപൂർ * മുഹിരിപൂർ ഫിഷറി - ബംചരയ്ക്കു സമീപം [[വർഗ്ഗം:ത്രിപുരയിലെ പട്ടണങ്ങൾ]] chs6mz1f4g2fgxprlukefyz0j29mra0 0 355374 4651984 3972740 2026-07-31T18:11:11Z SpinnerLaserzthe2nd 148258 ([[c:GR|GR]]) [[File:Uzbekistan Armed Forces (Cyrillic script).svg]] → [[File:Uzbekistan Armed Forces (Latin script).svg]] 4651984 wikitext text/x-wiki {{Infobox flag |Name = Uzbekistan |Article = |Nickname = {{lang-uz|Oʻzbekiston davlat bayrogʻi}} |Image = Flag of Uzbekistan.svg |Use = 110110 |Symbol = |Proportion = 1:2 |Adoption = 18 November 1991 |Design = A horizontal blue, white and green stripes, separated by two narrow red stripes. A crescent and three rows of twelve stars are situated on the left side of the upper blue stripe. |Designer = |Image2 = Uzbekistan Armed Forces (Latin script).svg |Name2 = ''urolli Kuchlari davlat bayrogʻi'' |Use2 = 001000 |Proportion2 = 1:2 |Adoption2 = 4 June 1992 |Design2 = |Type = National }} കുറുകേയുള്ള മൂന്ന് നീലയും വെള്ളയും പച്ചയും വരകളും രണ്ട് ചുവന്ന വരകളും ഒരു ചന്ദ്രക്കലയും പന്ത്രണ്ട് നക്ഷത്രങ്ങളുമുള്ള പതാകയാണ് '''ഉസ്ബെക്കിസ്ഥാന്റെ ദേശീയപതാക''' ({{lang-uz|Oʻzbekiston davlat bayrogʻi}}). 1991 സെപ്റ്റംബർ 1-ന് സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ ശിഥിലമായതിന് മൂന്ന് മാസങ്ങൾക്ക് ശേഷമാണ് ഉസ്ബെക്കിസ്ഥാൻ സ്വാതന്ത്ര്യം പ്രഖ്യാപിച്ചത്. പതാകയുടെ പുതിയ രൂപകൽപ്പന തിരഞ്ഞെടുക്കുവാൻ ഒരു മത്സരം സംഘടിപ്പിക്കുകയുണ്ടായി. വിജയിച്ച രൂപകൽപ്പന 1991 നവംബർ 18-ന് ഉസ്ബെക്ക് സുപ്രീം സോവിയറ്റിന്റെ അസാധാരണമായ ഒരു യോഗത്തിൽ ദേശീയ പതാകയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. മദ്ധ്യേഷ്യയിൽ പുതുതായി രൂപവത്കരിക്കപ്പെട്ട രാജ്യങ്ങളിൽ സ്വന്തമായി ഒരു പതാക തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന ആദ്യത്തെ രാജ്യമായിരുന്നു ഉസ്ബെക്കിസ്ഥാൻ. പുതിയ പതാക ഭാഗികമായി പഴയ പതാകയിൽ നിന്ന് പ്രേരണ ഉൾക്കൊണ്ടിട്ടുണ്ട്. ==ചരിത്രം== [[File:Flag of Uzbek SSR.svg|left|thumb|200px|സോവിയറ്റ് യൂണിയനു കീഴിൽ 1952 ഓഗസ്റ്റ് 29 മുതൽ 1991 ഓഗസ്റ്റ് 31 വരെ നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന ഉസ്ബെക്കിസ്ഥാൻ പതാക. സ്വതന്ത്ര ഉസ്ബെക്കിസ്ഥാൻ 1991 സെപ്റ്റംബർ 1 മുതൽ 1991 നവംബർ 17 വരെ ഈ പതാക തുടർന്നും ഉപയോഗിച്ചു.]] [[Uzbek Soviet Socialist Republic|സോവിയറ്റ് ഭരണത്തിന്റെ]] ഭാഗമായി ഇന്നുള്ള [[Uzbekistan|ഉസ്ബെക്കിസ്ഥാൻ]] പ്രദേശത്ത് നിലനിന്നിരുന്ന [[Republics of the Soviet Union|റിപ്പബ്ലിക്ക്]] കമ്യൂണിസ്റ്റ് ബിംബങ്ങളോട് കൂടിയ ഒരു പതാകയാണ് ദേശീയ പതാക എന്ന നിലയിൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്. [[flag of the Soviet Union|സോവ്യറ്റ് യൂണിയന്റെ]] പതാകയിൽ നിന്നാണ് ഇത് ഉരുത്തിരിഞ്ഞുണ്ടായത്. 1952-ൽ ഈ പതാക സ്വീകരിക്കപ്പെ‌ട്ടു.<ref name=EB>{{cite encyclopedia|first=Whitney|last=Smith|encyclopedia=Encyclopedia Britannica|title=Uzbekistan, flag of|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/1355934/flag-of-Uzbekistan|accessdate=May 18, 2014|publisher=Encyclopedia Britannica, Inc.}} '''{{subscription required}}</ref> ഈ പതാക [[Flag of the Soviet Union|സോവിയറ്റ് യൂണിയന്റെ]] പതാകയുമായി സാമ്യമുള്ളതാണെങ്കിലും ഒരു നീല ഭാഗവും വെള്ള അരികുകളും ഉണ്ടായിരുന്നു. 1991 സെപ്റ്റംബർ 1-ന് [[dissolution of the Soviet Union|സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ ശിഥിലമായതിന്]] ഏകദേശം മൂന്ന് മാസങ്ങൾക്ക് ശേഷമാണ് ഉസ്ബെക്കിസ്ഥാൻ സോവിയറ്റ് സോഷ്യലിസ്റ്റ് റിപ്പബ്ലിക് സ്വാതന്ത്ര്യം പ്രഖ്യാപിച്ചത്.<ref name=CIA>{{cite web|title=Uzbekistan|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/uz.html|date=|accessdate=May 18, 2014|work=The World Factbook|publisher=CIA|archive-date=2019-01-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20190105201620/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/uz.html|url-status=dead}}</ref> ഒരു പുതിയ ഉസ്ബെക്കിസ്ഥാൻ പതാകയ്ക്കായുള്ള അന്വേഷണം ഉടൻ തന്നെ ആരംഭിച്ചു. പുതിയ രൂപകൽപ്പന തിരഞ്ഞെടുക്കുവാൻ ഒരു മത്സരം സംഘടിപ്പിക്കുകയുണ്ടായി.<ref name=EB/> ഇരുനൂറിലധികം ആൾക്കാർ തങ്ങളുടെ ഡിസൈനുകൾ മത്സരത്തിൽ സമർപ്പിച്ചു. വിജയിയായ ഡിസൈൻ കണ്ടെത്തുവാനായി ഒരു കമ്മീഷൻ രൂപവൽക്കരിച്ചു. കമ്മീഷൻ എല്ലാ രൂപകൽപ്പനകളും പരിശോധിക്കുകയും പ്രധാനപ്പെട്ട അധികാരകേന്ദ്രങ്ങളിൽ നിന്ന് അഭിപ്രായം സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{cite news|title=The National Flag of the Republic of Uzbekistan Celebrates 20th Anniversary|url=http://www.turkishweekly.net/news/126498/the-national-flag-of-the-republic-of-uzbekistan-celebrates-20th-anniversary-.html|date=November 18, 2011|accessdate=May 18, 2014|work=Journal of Turkish Weekly|publisher=International Strategic Research Organization|archive-date=2022-11-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20221123114011/https://turkishweekly.net/news/126498/the-national-flag-of-the-republic-of-uzbekistan-celebrates-20th-anniversary-.html|url-status=dead}}</ref> വിജയിച്ച രൂപകൽപ്പന 1991 നവംബർ 18-ന് ഉസ്ബെക്കിസ്ഥാന്റെ പതാകയായി സ്വീകരിച്ചു.<ref name=EB/> ഉസ്ബെക്ക് [[Supreme Soviet|സുപ്രീം സോവിയറ്റിന്റെ]] അസാധാരണമായ ഒരു യോഗത്തിലാണ് പുതിയ പതാക സ്വീകരിക്കപ്പെട്ടത്.<ref>{{cite news|title=Brief: Uzbekistan celebrates Flag Day|url=http://docs.newsbank.com/openurl?ctx_ver=z39.88-2004&rft_id=info:sid/iw.newsbank.com:AWNB:TNA8&rft_val_format=info:ofi/fmt:kev:mtx:ctx&rft_dat=13394C619E541578&svc_dat=InfoWeb:aggregated5&req_dat=105B9A93AF33E3E3|date=November 18, 2010|accessdate=May 18, 2014|first=D.|last=Azizov|publisher=Trend News Agency|location=Baku, Azerbaijan}} '''{{subscription required}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=bIZU25kFhHUC&pg=PA96 |title=Uzbekistan|publisher=Infobase Publishing|date=January 1, 2009|last1=McCray|first1=Thomas R.|last2=Gritzner|first2=Charles F.|pages=96|accessdate=May 18, 2014}}</ref> ഇതോടെ [[Central Asia|മദ്ധ്യേഷ്യയിൽ]] പുതുതായി രൂപവത്കരിക്കപ്പെട്ട രാജ്യങ്ങളിൽ സ്വന്തമായി ഒരു പതാക തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന ആദ്യത്തെ രാജ്യമായി ഉസ്ബെക്കിസ്ഥാൻ മാറി.<ref name=complete>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=ZauSgqSl6ekC&pg=PA191 |title=Complete Flags of the World|publisher=Dorling Kindersley Ltd.|date=November 3, 2008|last=Kindersley|first=Dorling|pages=191|accessdate=May 18, 2014}}</ref> ==രൂപകൽപ്പന== ===ബിംബങ്ങൾ=== പതാകയിലെ നിറങ്ങൾക്കും രൂപങ്ങൾക്കും സാംസ്കാരികവും രാഷ്ട്രീയവും പ്രാദേശികവുമായ അർ‌ത്ഥങ്ങളുണ്ട്. വെള്ളനിറം സമാധാനവും പരിശുദ്ധിയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. നീലനിറം [[water|ജലത്തെയും]] [[sky|ആകാശത്തെയുമാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്]]. നീലനിറം [[Timur|തിമൂറിന്റെ]] പതാകയെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. തിമൂർ ഇന്നത്തെ ഉസ്ബെക്കിസ്ഥാൻ പ്രദേശം പതിനാലാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഭരിച്ചിരുന്നു.<ref name=EB/><ref name=complete/> പച്ചനിറം ഔദ്യോഗികമായി "പരിസ്ഥിതിയെയും ഉത്പാദനശേഷിയെയും" ആണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. [[Islam|ഇസ്ലാം]] മതത്തെയും ഈ നിറം സൂചിപ്പിക്കുന്നു.<ref name=EB/> വണ്ണം കുറഞ്ഞ ചുവന്ന വരകൾ എല്ലാവർക്കും ഉള്ളിലുള്ള "ജീവശക്തിയെ" പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു.<ref name=EB/><ref name=complete/> [[crescent|‌ചന്ദ്രക്കല]] ഒരു സ്വതന്ത്ര രാജ്യം എന്ന നിലയിൽ ഉസ്ബെക്കിസ്ഥാന്റെ പുനർജന്മത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.<ref name=EB/><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=jpYR1rmsgUAC&pg=PA69 |title=Uzbekistan in Pictures|publisher=Twenty-First Century Books|year=2006|last=Waters|first=Bella|pages=191|accessdate=May 18, 2014}}</ref> ഉസ്ബെക്കിസ്ഥാനിലെ 88% പേരും പിന്തുടരുന്ന ഇസ്ലാം മതത്തെയും ചന്ദ്രക്കല ബിംബവത്കരിക്കുന്നുണ്ട്.<ref name=CIA/> ചന്ദ്രക്കലയുടെ വലതുവശത്തായി പന്ത്രണ്ട് നക്ഷത്രങ്ങളുണ്ട്. ഇവ [[Islamic calendar|ഇസ്ലാമിക കലണ്ടറിലെ]] മാസങ്ങളെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.<ref name=complete/> പന്ത്രണ്ട് രാശികളെയും ഇവ സൂചിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്..<ref name=EB/> ===നിയമപരമായ സംരക്ഷണം=== 2010 ഡിസംബർ 27-ന് പ്രസിഡന്റ് [[Islam Karimov|ഇസ്ലാം കരിമോവ്]] നിലവിലുള്ള നിയമത്തിൽ ഒരു ഭേദഗതി അംഗീകരിച്ചു. കൊടിയും [[Emblem of Uzbekistan|മുദ്രയും]] പോലു‌ള്ളവയുടെ സംരക്ഷണം ഈ ഭേദഗതി ഉറപ്പുവരുത്തുന്നു. ഉസ്ബെക്കിസ്ഥാന്റെ പതാക പരസ്യങ്ങളിലും രേഖകളിലും ഉപയോഗിക്കുന്നതും വാണിജ്യപരമായ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ദുരുപയോഗം ചെയ്യുന്നതും ഈ നിയമം നിരോധിക്കുന്നു. [[Government of Uzbekistan|ഉസ്ബെക്കിസ്ഥാൻ ഗവണ്മെന്റുമായി]] ബന്ധമില്ലാത്ത സംഘടനകൾ ദേശീയ സിംബലുകളുമായി സാമ്യമുള്ള ലോഗോകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നത് ഈ നിയമം നിരോധിക്കുന്നു.<ref>{{cite news|title=Brief: Uzbekistan bans using state symbols in commercial purposes|url=http://docs.newsbank.com/openurl?ctx_ver=z39.88-2004&rft_id=info:sid/iw.newsbank.com:AWNB:TNA8&rft_val_format=info:ofi/fmt:kev:mtx:ctx&rft_dat=13463FBB34D6B3F0&svc_dat=InfoWeb:aggregated5&req_dat=105B9A93AF33E3E3|date=December 27, 2010|accessdate=May 18, 2014|first=D.|last=Azizov|publisher=Trend News Agency|location=Baku, Azerbaijan}} '''{{subscription required}}</ref> ==പണ്ടുണ്ടായിരുന്ന പതാകകൾ== <gallery> File:Uzbek_flag_01.gif | 1925 ജൂലൈ 22 മുതൽ 1926 ജനുവരി 9 വരെ File:Uzbek_flag_02.gif | 1926 ജനുവരി 9 മുതൽ 1931 വരെ File:Uzbek_flag_03.gif | 1931 മുതൽ 1935 ജനുവരി വരെ File:Uzbek_flag_04.gif | 1935 ജനുവരി മുതൽ 1937 വരെ Flag of Uzbek SSR (1937-1941).svg | 1937 മുതൽ 1941 ജനുവരി 16 വരെ Flag of Uzbek SSR (1941-1952).svg | 1941 ജനുവരി 16 മുതൽ 1952 ഓഗസ്റ്റ് 29 വരെ File:Flag of the Uzbek SSR.svg | 1952 ഓഗസ്റ്റ് 29 മുതൽ 1991 നവംബർ 18 വരെ File:Flag of Uzbekistan.svg | 1991 നവംബർ 18 മുതൽ ഇന്നുവരെ </gallery> ==സാമ്യമുള്ള പതാകകൾ== <Gallery> File:Flag of Lesotho.svg|[[Flag of Lesotho|ലെസോതോയുടെ പതാക]] File:Flag of Sierra Leone.svg|[[Flag of Sierra Leone|സിയറ ലെയോണിന്റെ പതാക]] File:Flag of Cali (Valle del Cauca).svg| കൊളംബിയയിലെ സാന്റിയാഗോ ഡെ [[Cali|കാലിയുടെ]] പതാക File:Flag of Puntland.svg|[[Flag of Puntland|പണ്ട്‌ലാന്റിന്റെ പതാക]] File:Flag of the Republic of Molossia.svg|[[Republic of Molossia|റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് മൊളോസിയയുടെ]] പതാക </Gallery> ==ഇവയും കാണുക== *[[Flag of the Uzbek Soviet Socialist Republic|ഉസ്ബെക്ക് എസ്.എസ്.ആറിന്റെ പതാക]] ==അവലംബം== {{Reflist|colwidth=30em}} ==ബാഹ്യ കണ്ണികൾ== {{Commons category|Flags of Uzbekistan}} *{{FOTW|id=uz|title=Uzbekistan}} * [http://www.vexillographia.ru/uzbekstn/index.htm Uzbekistan - Vexillographia] {{clear}} {{Asia topic|Flag of|title=[[Flags of Asia]]}} {{Uzbekistan topics}} [[വർഗ്ഗം:ഉസ്ബെക്കിസ്ഥാൻ]] [[വർഗ്ഗം:ഏഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളുടെ ദേശീയ പതാകകൾ]] 1iawqjx0ayd0nnavj6mpoymmd66vjn4 0 373970 4652023 3639431 2026-08-01T02:37:39Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4652023 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Bourges Cathedral}} {{Infobox religious building | building_name = Saint Stephen of Bourges<br/><small>{{lang|fr|Saint-Étienne de Bourges}}</small> | infobox_width = | image = Kathedrale Bourges v2.jpg | image_size = | caption = Bourges Cathedral | map_type = | map_size = | map_caption = | location = [[Bourges]], [[France]] {{flagicon|France }} | geo = {{Coord|47|04|55|N|2|23|58|E|type:landmark_region:FR|display=title,inline}} | latitude = | longitude = | religious_affiliation = [[Roman Catholic]] | rite = | region = [[Centre-Val de Loire]] | state = | province =[[Roman Catholic Archdiocese of Bourges|Archdiocese of Bourges]] | territory = | prefecture = | sector = | district = | cercle = | municipality = | consecration_year = | status = [[Cathedral]] | functional_status = Active | heritage_designation =1862, 1992 | leadership = | website = | architecture =yes | architect = | architecture_type =[[Church architecture|Church]] | architecture_style =[[French Gothic architecture|French Gothic]] | general_contractor = | facade_direction = | groundbreaking ={{start date|df=yes|1195}} | year_completed =c. {{end date|df=yes|1230}} | construction_cost = | specifications = | capacity = | length = | width = | width_nave = | height_max = | dome_quantity = | dome_height_outer = | dome_height_inner = | dome_dia_outer = | dome_dia_inner = | spire_quantity = | spire_height = | materials = | nrhp = | added = | refnum = |designation1=WHS |designation1_offname=Bourges Cathedral |designation1_date=1992 |designation1_criteria=i, iv |designation1_number=[http://whc.unesco.org/en/list/635 635] |designation1_type=Cultural |designation1_free1name=State Party |designation1_free1value=France |designation1_free2name=Region |designation1_free2value=[[List of World Heritage Sites in Europe|Europe and North America]] |designation1_free3name=Session |designation1_free3value=16th }} [[ഫ്രാൻസ്|ഫ്രാൻസിലെ]] [[Bourges|ബോർഷ്സിൽ]] സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു [[റോമൻ കത്തോലിക്ക]] പള്ളിയാണ് '''ബോർഷ്സ് കത്തീഡ്രൽ''' (Bourges Cathedral (Cathédrale Saint-Étienne de Bourges)). ഇത് [[വിശുദ്ധ സ്തേഫാനോസ്|വിശുദ്ധ സ്തേഫാനോസിന്]] സമർപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. == ചരിത്രം == [[പ്രമാണം:Cathédrale_de_Bourges_(Cher).jpg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|പകൽ സമയത്ത് കത്തീഡ്രൽ]] ഇന്നത്തെ കത്തീഡ്രൽ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന സ്ഥലം ഒരു കാലത്ത് ഗൊലോ-റോമാനിലെ വടക്കുകിഴക്കൻ മൂലസ്ഥാനമായിരുന്നു. കാരൊളിൻഗിയൻ കാലം മുതൽക്കേ പ്രാഥമിക സഭയുടെ പ്രധാന ഇടത്താവളമാണ് ഇത്. ഇപ്പോഴത്തെ കത്തീഡ്രൽ പതിനൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തിൽ നിർമ്മിച്ച കത്തീഡ്രലിന് പകരമായി നിർമ്മിച്ചതാണ്. ബോർഷ്സ് കത്തീഡ്രലിന്റെ നിർമ്മാണം തുടങ്ങിയ തീയതി കൃത്യമായി എവിടെയും രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ലെങ്കിലും 1195 ലെ ഒരു രേഖയിൽ ചെലവുകൾ സംബന്ധിച്ച വിവരങ്ങൾ പരിശോധിച്ചാൽ, ആ തീയതിയിൽ നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടന്നിരുന്നു എന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്.  == അളവുകളും ഘടനയും == ബോർഷ്സ് കത്തീഡ്രൽ 5,900 ചതുരശ്ര മീറ്റർ വരെ പരന്നുകിടക്കുന്നു. 37 മീറ്റർ ഉയരവും 15 മീറ്റർ വീതിയാമാണ് പള്ളിയുടെ മദ്ധ്യഭാഗത്തിനുള്ളത്.  [[പ്രമാണം:BourgesDB362.jpg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|Floorplan of the cathedral]] ബോർഷ്സ് കത്തീഡ്രൽ അതിന്റെ നിർമിതിയിലെ ലാളിത്യം കൊണ്ട് ശ്രദ്ധേയമാണ്.   [[പ്രമാണം:Bourges_cathedral_c1840.jpg|ലഘുചിത്രം|A mid-19th-century engraving of the west façade]] == ചിത്രശാല == ഫ്രഞ്ച് ചരിത്രകാരനായ ലൂയി ഗ്രോഡേക്കി കത്തീഡ്രലിന്റെ ജാലകങ്ങളിലുള്ള ചിത്രപണികൾ മൂന്ന് അഗ്രകണ്യരായ ശിൽപികൾ ചെയ്തതാണെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഇവരി‍ൽ ഒരാളാണ് [[ഫ്രാൻസ്|ഫ്രാൻസിലെ]]<nowiki/>സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന [[റോമൻ കത്തോലിക്ക]] പള്ളിയായ [[Poitiers Cathedra]] ചർച്ചിലെ ജാലകപ്പണികളും ചെയ്തിരിക്കുന്നത് എന്നും ലൂയി ഗ്രോഡേക്കി തിരിച്ചറിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. <ref>Louis Grodecki. ''A Stained Glass Atelier of the Thirteenth Century: A Study of Windows in the Cathedrals of Bourges, Chartres and Poitiers'', Journal of the Warburg and Courtauld Institutes, Vol. 11, (1948), pp. 87-111</ref> <gallery> File:Bourges Cathedral, Stained glass.jpg| File:Bourges Cathedral, Stained glass 2.jpg| File:Bourges Cathedral, Stained glass 3.jpg| File:Bourges Cathedral, Stained glass 4.jpg| File:Bourges Cathedral, Stained glass 5.jpg| File:Bourges Cathedral, Stained glass 6.jpg| File:Bourges Cathedral, Stained glass 7.jpg| File:Bourges Cathedral, Stained glass 8.jpg| File:Bourges Cathedral, Stained glass 9.jpg| File:Bourges Cathedral, Stained glass 10.jpg| </gallery> == അവലംബം == {{Reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * [http://www.sacred-destinations.com/france/bourges-cathedral.htm Sacred Destinations: Bourges Cathedral] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130326100452/http://www.sacred-destinations.com/france/bourges-cathedral.htm |date=2013-03-26 }} * [http://web.kyoto-inet.or.jp/org/orion/eng/hst/gothic/bourges.html History of Gothic Architecture: Bourges] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051210221330/http://web.kyoto-inet.or.jp/org/orion/eng/hst/gothic/bourges.html |date=2005-12-10 }} * [http://whc.unesco.org/en/list/635 Bourges Cathedral at UNESCO World Heritage] * [http://www.ville-bourges.fr/_en/site/heritage_cathedral City of Bourges: Saint-Étienne cathedral] * [http://www.medievalart.org.uk/bourges/bourges_default.htm The 13th-century stained glass of Bourges Cathedral] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160712072325/http://www.medievalart.org.uk/bourges/bourges_default.htm |date=2016-07-12 }} g3prm433bht4597r31kdegchxannvq8 0 408255 4652021 4579426 2026-08-01T02:11:21Z Fotokannan 14472 4652021 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist <!-- See Wikipedia:WikiProject_Musicians --> | name = ജമുനാറാണി | image = | caption = | image_size = | background =സംഗീതജ്ഞ | birth_name = | alias = | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1938|5|17}} | death_date = | instrument = വായ്പ്പാട്ട് | genre = [[പശ്ചാത്തലസംഗീതം]] | occupation = പാട്ടുകാരി | years_active = 1946–present }} തെലുങ്ക്, കന്നട, തമിഴ്, മലയാളം, സിംഹള എന്നീ ഭാഷകളിലായി ആറായിരത്തിലധികം ഗാനങ്ങൾ ആലപിച്ചിട്ടുള്ള പ്രസിദ്ധഗായികയാണ് '''കെ. ജമുനാറാണി''' (17 മെയ് 1938 - 31 ജൂലൈ 2026). ആന്ധ്രപ്രദേശിൽ ജനിച്ചു കെ വരദരാജുലു വയലിൻ വിദുഷി കെ ദ്രൌപതി എന്നിവരാണ് മാതാപിതാക്കൾ ഏഴാമത്തെ വയസ്സിൽ (1946) ത്യാഗയ്യ എന്ന ചിത്രത്തിലാണ് കുട്ടിയായ ജമുനാറാണി ആദ്യമായി പാടിയത്. 1952 ൽ ‘വളയപതി’ എന്ന തമിഴ് സിനിമയിൽ നായികയ്ക്കുവേണ്ടി ഗാനം ആലപിച്ചു. 1953 ൽ ദേവദാസ് എന്ന സിനിമയിലെ റാണിയുടെ പാട്ടുകളും പ്രേക്ഷക ഹൃദയം കവർന്നു. ഗുലേബക്കാവലി (1955)യിലെ 'ആശയും എൻ നേശമും', പാട്ടൊന്‌റു കേട്ടേൻ (പാശമലർ ) ,ആട്ടം ആട്ടം (ബാഗപ്പിരിവിനൈ) തുടങ്ങി അനേകം ഹിറ്റുകൾ ജമുനാറാണിയുടേതായി പിറന്നു<ref>https://www.filmibeat.com/celebs/jamuna-rani.html</ref>. ജമുനാറാണിയെ മറന്നുകൊണ്ട്, തമിഴ് ചലച്ചിത്രഗാനങ്ങളുടെ സുവർണ്ണകാലത്തെപ്പറ്റി ഓർക്കുക സാദ്ധ്യമല്ല. ഒരു പ്രത്യേകതരം ശൃംഗാരരസം തുളുമ്പുന്ന ഭാവം അവരുടെ ശബ്ദത്തിനുണ്ട്. 1953 ൽ ജമുനാറാണി തന്റെ ആദ്യ സിംഹള ഗാനം ആലപിച്ചു.‘സുജാത’ ആയിരുന്നു ചിത്രം. തുടർന്ന് നിരവധി സിംഹളഗാനങ്ങളും ആലപിച്ചു. ജനോവ എന്ന ചിത്രത്തിൽ എം.എസ്. വിശ്വനാഥന്റെ സംഗീതത്തിൽ 'ഇടിയപ്പം...' എന്ന ഗാനം ആലപിച്ചുകൊണ്ട് ജമുനാറാണി മലയാളത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു<ref>https://www.malayalachalachithram.com/profiles.php?i=535</ref>. എം ജി രാമചന്ദ്രൻ അഭിനയിച്ച ഏക മലയാള ചിത്രം കൂടിയാണ് ജനോവ. ഇതിൽ എം ജി ആറിന് ശബ്ദം നലികിയിരിക്കുന്നത് സബാസ്റ്റ്യൻ കുഞ്ഞുകുഞ്ഞു ഭാഗവതരാണ്. ‘ആനവളർത്തിയ വാനമ്പാടി’,‘ഭാഗ്യജാതകം’,‘പുതിയ ആകാശം പുതിയ ഭൂമി’, ‘സ്നേഹദീപം’,ഡയൽ 2244’ എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലും അവർ മലയാളത്തിൽ പാടിയിട്ടുണ്ട്. അവിവാഹിതരായ അവർ സഹോദരനുമായി മദ്രാസിൽ താമസിയ്ക്കുന്നു. 1998 ൽ തമിഴ്‌നാട് സർക്കാരിന്റെ കലൈമാമണി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. 2002 ൽ അറിഞ്ഞർ അണ്ണാദുരൈ പുരസ്കാരവും ലഭിച്ചു. ==മലയാളഗാനങ്ങൾ<ref>{{Cite web |url=http://malayalasangeetham.info/displayProfile.php?artist=Jamuna%20Rani&category=singers |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2018-01-31 |archive-date=2017-06-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170629065024/http://malayalasangeetham.info/displayProfile.php?category=singers&artist=Jamuna%20Rani |url-status=dead }}</ref>== {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |- bgcolor="#CCCCCF" align="center" ! ക്ര. നം. !! ഗാനം !! ചിത്രം !! വർഷം !! രചന !! സംഗീതം!! സഹഗായകർ |- | 1 || ഇടിയപ്പം || [[ജനോവ]] ]||1953 ||പീതാംബരൻ ||[[എം.എസ്. വിശ്വനാഥൻ]]|| |- | 2 || കുതുകമീ ലതകളിൽ || [[ജനോവ]] ]||1953 ||[[അഭയദേവ്]] ||[[ജ്ഞാനമണി]]||[[പി. ലീല]] |- | 3 || ഓം കാളി || [[ആന വളർത്തിയ വാനമ്പാടി]] ]||1960 ||ബ്രദർ ലക്ഷ്മണൻ ||[[തിരുനയിനാർകുറിച്ചി മാധവൻ നായർ|തിരുനയിനാർകുറിച്ചി]]||[[പി.ബി. ശ്രീനിവാസ്]] |- | 4 || അവനിയിൽ താനോ || [[ആന വളർത്തിയ വാനമ്പാടി]]||1960 ||ബ്രദർ ലക്ഷ്മണൻ ||[[തിരുനയിനാർകുറിച്ചി മാധവൻ നായർ|തിരുനയിനാർകുറിച്ചി]]||[[പി.ബി. ശ്രീനിവാസ്]] |- | 5 ||ജിംബാഹോ || [[ആന വളർത്തിയ വാനമ്പാടി]]||1960 ||ബ്രദർ ലക്ഷ്മണൻ ||[[തിരുനയിനാർകുറിച്ചി മാധവൻ നായർ|തിരുനയിനാർകുറിച്ചി]]|| |- | 6 || പോകല്ലേ പോകല്ലേ || [[തസ്കരവീരൻ]] ]||1957 ||[[അഭയദേവ്]] ||[[എം.എസ്. സുബ്ബയ്യ നായിഡു]]|| |- | 7 || മാനോടൊത്തു വളർന്നില്ല || [[ഭാഗ്യജാതകം]] ]||1962 ||[[പി. ഭാസ്കരൻ]] ||[[എം.എസ്. ബാബുരാജ്]]|| |- | 8 || ആശതൻ പൂന്തേൻ || [[പുതിയ ആകാശം പുതിയ ഭൂമി (ചലച്ചിത്രം)|പുതിയ ആകാശം പുതിയ ഭൂമി]] ]||1962 ||[[പി. ഭാസ്കരൻ]] ||[[എം.ബി. ശ്രീനിവാസൻ|എം.ബി. എസ്]]|| |- | 9 || മാമലനാട്ടിൽ || [[സ്നേഹദീപം]] ]||1962 ||[[പി. ഭാസ്കരൻ]] ||[[എം.ബി. ശ്രീനിവാസൻ|എം.ബി. എസ്]]||[[കമുകറ പുരുഷോത്തമൻ|കമുകറ]] |- | 10 || വാ വാ വാ എന്ന് കണ്ണുകൾ || [[ഡയൽ 2244]] ]||1968 ||[[പി. ഭാസ്കരൻ]] ||[[ജി.കെ വെങ്കിടേഷ്]]|| |} [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രപിന്നണിഗായകർ]] 6ld1494g1uieti94xa0rffa8w4rc953 0 408575 4651987 4109115 2026-07-31T18:35:35Z ~2026-42289-98 220990 /* */ 4651987 wikitext text/x-wiki {{Infobox software | name = ഭീം | logo = BHIM logo.svg | developer = [[എൻ‌പി‌സി‌ഐ ഭീം സർവീസസ് ലിമിറ്റഡ്]] | released = {{Start date and age|2016|12|30|df=yes}} | platform = [[ഗൂഗിൾ പ്ലേ]] <br> [[ആപ്പ് സ്റ്റോർ (iOS) | ആപ്പ് സ്റ്റോർ]] | language = ഇംഗ്ലീഷ്, ഹിന്ദി, ബംഗാളി, തമിഴ്, തെലുങ്ക്, കന്നഡ, മലയാളം, ഒഡിയ, ഗുജറാത്തി, മറാത്തി, പഞ്ചാബി, ആസാമീസ്, ഉർദു <ref>{{Cite web |url=http://www.bgr.in/news/bhim-app-to-add-support-for-7-regional-languages-by-the-end-of-this-week-report/ |title=BHIM app to add support for 7 regional languages by the end of this week: Report |access-date=2018-02-01 |archive-date=2017-02-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170202015503/http://www.bgr.in/news/bhim-app-to-add-support-for-7-regional-languages-by-the-end-of-this-week-report/ |url-status=dead }}</ref><ref>https://m.gadgetsnow.com/tech-news/bhim-app-gets-support-for-new-languages-and-other-features/amp_articleshow/58179304.cms</ref><ref>http://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/new-bhim-app-version-rolled-out/article20119387.ece,</ref> | genre = പേയ്മെന്റ് | website = {{Url|https://www.bhimupi.org.in/}} }} '''ഭീം''' അഥവാ '''ഭാരത് ഇൻ്റർഫേസ് ഫോർ മണി''' [[യൂണിഫൈഡ് പെയ്മെന്റ്സ് ഇന്റർഫേസ്|യൂണിഫൈഡ് പെയ്മെന്റ്സ് ഇന്റർഫേസ് (യുപിഐ)]] സാങ്കേതികവിദ്യ അടിസ്ഥാനമാക്കി, [[നാഷണൽ പേയ്മെന്റ്സ് കോർപ്പറേഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ]] (എൻപിസിഐ) വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത, ഒരു മൊബൈൽ ആപ്ലിക്കേഷൻ ആണ്. 2016 ഡിസംബർ 30 ന് [[ന്യൂ ഡെൽഹി|ന്യൂ ഡൽഹിയിലെ]] താൽക്കത്തോറ സ്റ്റേഡിയത്തിൽ വച്ചു നടന്ന ഡിജി ധൻ മേളയിൽ പ്രധാനമന്ത്രി [[നരേന്ദ്ര മോദി|നരേന്ദ്ര മോദിയാണ്]] ഇത് അവതരിപ്പിച്ചത്. [[ബാബസാഹിബ് അംബേദ്കർ|ഡോ. ബാബസാഹിബ് അംബേദ്കർ]] പേര് നൽകിയ ഈ ആപ്പ് ബാങ്കുകൾ മുഖേന ഇ-പേയ്മെന്റ് നടത്തുന്നത്തിനു ഉപകരിക്കുന്നു. 2016 ലെ ഇന്ത്യൻ ബാങ്ക് നോട്ട് നിരോധനത്തോടനുബന്ധിച്ച് ക്യാഷ്‌ലെസ് ഇടപാടുകൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനാണ് ഇത് പുറത്തിറക്കിയത്. [[ഇമ്മീഡിയറ്റ് പേയ്‌മെന്റ് സർവീസ്]] (ഐ.എം.പി.എസ്) സംവിധാനത്തിന്റെ അതേ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതിനാൽ ഈ സേവനം ലഭ്യമായ എല്ലാ ബാങ്കുകളെയും ഭീം ആപ്പ് പിന്തുണക്കും.<ref>{{ cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=x4UNSX8uyb4 |title=About Bharat Interface for Money |}}</ref> വിവിധ ബാങ്ക് അക്കൗണ്ടുകൾ തമ്മിൽ ഉടനടി പണം കൈമാറാൻ കഴിയുന്ന ഈ ആപ്ലിക്കേഷൻ എല്ലാ മൊബൈൽ ഉപകരണങ്ങളിലും ഉപയോഗിക്കാം.<ref>{{cite web|url=http://www.hindustantimes.com/india-news/your-thumb-is-your-bank-now-modi-launches-bhim-app-for-mobile-transactions/story-0OIQKfnMo72xo7aOMAL5dN.html |title=Modi launches app named after Ambedkar, says your thumb will act as your bank &#124; india-news |publisher=Hindustan Times |date= |accessdate=31 December 2016}}</ref> == പ്രയോജനം == യുപിഐ പേയ്മെന്റ് മേൽവിലാസം ഉള്ളതോ ഇല്ലാത്തതോ ആയ അക്കൗണ്ടുകളിലേക്ക് പണം കൈമാറ്റം ചെയ്യുവാൻ ഭീം ആപ്പ് വഴി സാധിക്കും. അക്കൗണ്ട് നമ്പർ, [[ഐ.എഫ്.എസ്.സി.|ഐ.എഫ്.എസ്.സി]] വിവരങ്ങൾ അടങ്ങിയ [[ക്യു.ആർ. കോഡ്]] സ്കാൻ ചെയ്‌തോ അല്ലെങ്കിൽ എം.എം.ഐ.ഡി ഉപയോഗിച്ചോ ആണ് ഈ കൈമാറ്റം നടക്കുക. പണം ശേഖരിച്ച് വയ്ക്കുന്ന [[പേറ്റിഎം]], [[മോബിക്വിക്]], എംപേസ, [[എയർറ്റെൽ മണി]] തുടങ്ങിയ [[മൊബൈൽ വാലറ്റുകളിൽ]] നിന്നു വ്യത്യസ്തമായി ഭീം ആപ്ലിക്കേഷൻ വ്യത്യസ്ത ബാങ്ക് അക്കൗണ്ടുകൾക്കിടയിൽ പണം കൈമാറ്റം ചെയ്യുന്ന ഒരു സംവിധാനം മാത്രമാണ്. ഇത് മുഖേന നടക്കുന്ന ഇടപാടുകൾ ഏതാണ്ട് ഉടനടി ആയിരിക്കും, വാരാന്ത്യങ്ങളും ബാങ്ക് അവധി ദിനങ്ങളും ഉൾപ്പെടെ ഇരുപത്തിനാല് മണിക്കൂറും ഈ സേവനം ലഭ്യമാണ്.  ഭീം ആപ്പ് ഉപയോക്താക്കളെ അവരുടെ ബാങ്ക് അക്കൗണ്ടുകളിലെ നിലവിലെ ബാലൻസ് പരിശോധിക്കാനും കൂടാതെ ഇടപാടുകൾ നടത്തുന്നതിന് വിവിധ അക്കൗണ്ടുകൾ ഉപയോഗിക്കാനും അനുവദിക്കുന്നു, എന്നിരുന്നാലും ഒരു സമയത്ത് ഒരു അക്കൗണ്ട് മാത്രമേ സജീവമാകാൻ കഴിയൂ.  ഉപയോക്താക്കൾക്ക് ഒരു നിശ്ചിത തുകയ്ക്കായി അവരുടെ സ്വന്തം [[ക്യു.ആർ. കോഡ്]] സൃഷ്ടിക്കാൻ സാധിക്കും, അത് വാണിജ്യ ഇടപാടുകൾക്ക് വളരെ സഹായകരമാണ്. ഉപയോക്താക്കൾക്ക് ഒന്നിലധികം പേയ്മെന്റ് വിലാസങ്ങൾ സൃഷിക്കാവുന്നതാണ്.  == ഇടപാട് പരിധിയും ഫീസും == ₹1 മുതൽ ₹1 ലക്ഷം വരെയുള്ള ഇടപാടുകൾക്ക് യാതൊരു വിധ കൈമാറ്റ ഫീസും നിലവിലില്ല.<ref>{{Cite web|url=http://www.npci.org.in/UPI_FAQs.aspx|title=National Payments Corporation of India|website=www.npci.org.in|access-date=2017-05-16}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://indiatoday.intoday.in/technology/story/irctc-to-launch-new-app-for-faster-booking-of-tickets/1/851714.html|title=IRCTC to launch new app for faster booking of tickets|access-date=2017-06-07|language=en}}</ref> == ലഭ്യമായ ഭാഷകൾ == ഭീം ആപ്ലിക്കേഷൻ നിലവിൽ [[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്,]] [[ഹിന്ദി]], [[ബംഗാളി ഭാഷ|ബംഗാളി]], [[തമിഴ്]], [[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുങ്ക്]], [[കന്നഡ]], [[മലയാളം]], [[ഒഡിയ]], [[ഗുജറാത്തി ഭാഷ|ഗുജറാത്തി]], [[മറാഠി ഭാഷ|മറാത്തി]], [[പഞ്ചാബി ഭാഷ|പഞ്ചാബി]], [[ആസ്സാമീസ്|ആസാമീസ്]], [[ഉർദു]] എന്നിങ്ങനെ പതിമൂന്ന് ഭാഷകളിൽ ലഭ്യമാണ്. സമീപഭാവിയിൽ ഇന്ത്യയിലെ ഇരുപത്തിരണ്ടു ഔദ്യോഗിക ഭാഷകളിലും ലഭ്യമാകുമെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. == സ്വീകരണം == ഭീം ആപ്പ് 125 ലക്ഷം ഇന്ത്യക്കാർ ഉപയോഗിക്കുന്നു എന്ന് 2017 ലെ [[ഇന്ത്യയുടെ കേന്ദ്രബജറ്റ്|കേന്ദ്ര ബജറ്റ്]] അവതരണവേളയിൽ കേന്ദ്ര ധനകാര്യ മന്ത്രി [[അരുൺ ജെയ്റ്റ്ലി|അരുൺ ജെയ്റ്റ്‌ലി]] വെളിപ്പെടുത്തി.<ref>{{cite news|url=http://www.hindustantimes.com/tech/budget-2017-jaitley-says-bhim-app-now-has-125-lakh-downloads/story-J785IjvlDQREWGztyOLPrL.html|title=Budget 2017: Jaitley says BHIM app now has 125 lakh downloads|accessdate=2017-02-03|work=[[Hindustan Times]]}}</ref> ഇതിന്റെ ഉപയോഗം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിന്‌ രണ്ടു പുതിയ സ്കീം സ്കീമുകൾ സർക്കാർ തുടങ്ങുമെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ഒന്ന് വ്യക്തികൾക്കുള്ള റഫറൽ പേയ്മെന്റ് ആയിരിക്കും, മറ്റൊന്ന് ഭീം ആപ്ലിക്കേഷനിൽ നിന്നും പേയ്മെൻറ് സ്വീകരിക്കുന്ന വ്യാപാരികൾക്കുള്ള കാഷ്ബാക്ക് ആയിരിക്കും.<ref>{{cite news|url=http://indianexpress.com/article/technology/tech-news-technology/union-budget-2017-bhim-app-being-used-by-125-lakh-people/|title=Union Budget 2017: Govt announces two new incentives to promote BHIM app|accessdate=3 February 2017|publisher=[[The Indian Express]]}}</ref> == അവലംബം == {{reflist}} == ബാഹ്യ കണ്ണികൾ == * {{Official website|https://upi.npci.org.in/static/faq/en_US/}} * [http://www.npci.org.in NPCI portal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190129122718/https://www.npci.org.in/ |date=2019-01-29 }} [[വർഗ്ഗം:ആൻഡ്രോയ്ഡ് (ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റം) സോഫ്റ്റ്‌വെയറുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഐ.ഒ.എസ് സോഫ്റ്റ്‌വെയർ]] gtsa36wk5128h1rd5rvfvfka0qg7gp5 0 420171 4652119 3629313 2026-08-01T11:08:30Z Meenakshi nandhini 99060 4652119 wikitext text/x-wiki {{Infobox Government agency |agency_name = കേരള സംസ്ഥാന ഭവന നിർമ്മാണ ബോർഡ് |logo = KSHB Logo.png |logo_width = |logo_caption = |formed = {{Start date|1971}} |jurisdiction = [[കേരള സർക്കാർ]] |employees = |budget = |headquarters = [[തിരുവനന്തപുരം]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]] |minister1_name = [[ഇ. ചന്ദ്രശേഖരൻ]]<ref>{{Cite web|url=http://202.88.244.2/kshb/directorboard/view/11|title=ശ്രീ. ഇ ചന്ദ്രശേഖരൻ|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |minister1_pfo = റവന്യൂ, ഭവന വകുപ്പ് മന്ത്രി |chief1_name = ശ്രീ. പി. പ്രസാദ്‌<ref>{{Cite web|url=http://117.239.248.250/kshb/directorboard/view/12|title=Board Members - Kerala State Housing Board|website=117.239.248.250|access-date=2018-04-03}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |chief1_position = ചെയർമാൻ |chief2_name = ബി. അബ്ദുൾ നാസർ (ഐ. എ. എസ്സ്) |chief2_position = ഹൗസിംഗ് ബോർഡ് സെക്രട്ടറി, ഹൗസിംഗ് കമ്മീഷണർ |parent_agency = |child1_agency = |website = {{url|www.kshb.kerala.gov.in}} }} ഒരു കേരള സർക്കാർ പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനമാണ് '''കേരള സംസ്ഥാന ഭവന നിർമ്മാണ ബോർഡ്''' ([[ചുരുക്കെഴുത്ത്]]: '''KSHB'''; {{lang-en|Kerala State Housing Board}}). 1971 ഒക്‌ടോബർ 14 ൽ ഒന്നാം സംസ്ഥാന ഭവന നിർമ്മാണ ബോർഡ് നിലവിൽ വന്നു.<ref name="keralagovin">{{Cite web|url=https://kerala.gov.in/kerala-state-housing-board|title=Kerala State Housing Board - Government of Kerala, India|website=kerala.gov.in|language=en|access-date=2018-04-02|archive-date=23 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160223205938/http://kerala.gov.in/kerala-state-housing-board|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.india.gov.in/official-website-kerala-state-housing-board-0|title=Website of Kerala State Housing Board {{!}} National Portal of India|website=www.india.gov.in|language=en|access-date=2018-04-02}}</ref> == ചരിത്രം == 1961 ൽ‌ സ്‌ഥാപിതമായ തിരുവനന്തപുരം നഗര പരിഷ്കരണ ട്രസ്റ്റിന്റെ തുടർച്ചയായി ദേശീയ നയത്തിനും കാഴ്ചപ്പാടിനും അനുസരിച്ച്‌ 1971 മാർച്‌ 5-ആം തീയതിയാണ്‌ കേരള സംസ്ഥാന ഭവന നിർമ്മാണ ബോർഡ് ആവിർഭാവം‌ കൊണ്ടത്. 1971 ലെ കേരള സംസ്ഥാന ഭവന നിർമ്മാണ ബോർഡ് ആക്‌ടിലെ വ്യവസ്ഥകൾ‌ക്ക്‌ വിധേയമായി സംസ്ഥാനതെ ഭവന നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക്‌ ഏകേപിതവും ആസൂത്രിതവുമായ ദിശാബേധ‌ം‌ നൽകുന്നതിനും വിവിധ വരുമാന വിഭാഗം‌ ജനങ്ങളുടെ പാർപ്പിട ആവശ്യങ്ങൾക്ക്‌ പരിഹാരം‌ കാണുന്നതിന്‌ അനുയേജ്യമായ ഭവന നിർമ്മാണ/വായ്പാ പദ്ധതികളും ആവിഷ്ക്കരിച്‌ നടപ്പിലാക്കുന്നതിനാണ്‌ ബോർഡ് സ്‌ഥാപിക്കപ്പെട്ടത്‌. കേരളത്തിലെ സാധാരണക്കാർക്കായി വൈവിദ്ധ്യവും മാതൃകാപരവുമായ ഒട്ടേറെ ഭവന വായ്പാ പദ്ധതികളും നിരവധി ചെറുകിട നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ മുതൽ സാങ്കേതിക തികവുള്ള വൻ‌കിട പദ്ധതികൾ വരെ കേരള സംസ്ഥന ഭവന നിർമ്മാണ ബോർഡ് നടത്തുകയുണ്ടായി. കേരളത്തിലെ പാവപ്പെട്ടവർക്കു വേണ്ടി ഇത്രയേറെ സേവനങ്ങൾ നിർ‌വഹിച്ച ഒരു സ്ഥാപനം എന്നനിലയിൽ ഭവന നിർമ്മാണ ബോർഡിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ശ്ലാഘനീമാണ്‌. ഏഴു ലക്ഷത്തിൽ പരം വീടുകൾ സംസ്ഥാനത്തൊട്ടാകെ നിർമ്മിക്കുന്നതിൽ മുഖ്യപങ്ക് വഹിക്കുകയും പന്ത്രണ്ട് ലക്ഷത്തില്പരം ചതുരശ്ര അടി ഓഫീസ് - വാണിജ്യ സമുച്ചയങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്ത ഭവന നിർമ്മാണ ബോർഡ്, സംസ്ഥാന പർപ്പിട രംഗത്ത് നൽകിയ നിസ്തുല സംഭാവനകളും മികവുറ്റ നേതൃത്വവും പരക്കെ അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നതാണ്‌. സംസ്ഥാന ഗവണ്മെന്റിന്റെ അതിരറ്റ സഹായവും ജീവനക്കാരുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളും ഭവന നിർമ്മാണ ബോർഡിനെ ഈ നിലയിൽ എത്തിക്കുന്നതിൽ നിർണ്ണായക പങ്ക് വഹിച്ചു എന്നത് എടുത്തു പറയേണ്ട വസ്തുതയാണ്‌. ബഹുമാനപ്പെട്ട കേരളാ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന ശ്രീ. പട്ടം താണുപിള്ള, ശ്രീ. കുഞ്ഞികൃഷ്ണപിള്ള ഐ.എ.എസ് ചെയർമാനായും ശ്രീ.അഡ്വ. ആർ. മോഹനനഥൻ നായർ സെക്രട്ടറിയായും, 1960 ലെ (ആക്ട് ഒന്ന് 1960) ഇം‌പ്രൂവ്മെന്റ് നിയമമനുസരുച്ച് രൂപീകരിച്ച തിരുവനന്തപുരം നഗര പരിഷ്കരണ ട്രസ്റ്റിനെ, ജനങ്ങളുടെ പാർപ്പിടാവശ്യം തൃപ്തികരമായി നിരവേറ്റുന്നതിന്‌ സംഘടിതവും ആസൂതൃതവുമായ സം‌വിധാനങ്ങൾ ആവശ്യമാണെന്ന് കണ്ടറിഞ്ഞതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ, ശ്രീ. സി. അച്യുതമേനോൻ മുഖ്യമന്ത്രിയും ശ്രീ. എം.എൻ. ഗോവിന്ദൻ നായർ ഭവന വകുപ്പ് മന്ത്രിയും ആയിരിക്കെ ശ്രീ കെ.സി. ശങ്കര നാരായണൻ ഐ.എ.എസ് ആദ്യ ചെയർമാനും ശ്രീ. അഡ്വ. ആർ. മോഹനനഥൻ നായർ സെക്രട്ടറിയായും 05.03.1971 - ൽ ഭവന നിർമ്മാണ ബോർഡ് പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചു. ബോർഡിന്റെ ഔപചാരിക പ്രവർത്തനോദ്ഘാടനം 1971 മാർച്ച് 20- ൽ തിരുവനന്തപുരം കനകക്കുന്ന് കൊട്ടാരത്തിൽ വച്ച് നടന്നു. 1971 ഒക്‌ടോബർ 11 ലെ 158/72/എൽ.എ.ഡി നമ്പർ സർക്കാർ ഉത്തരവ് പ്രകാരം ശ്രീ. കെ. ടി. ജേക്കബ്ബ് ചെയർമാനും, ശ്രീ. എസ്. ഗോപാലൻ (ഐ.എ.എസ്) സെക്രട്ടറിയായും ഒക്‌ടോബർ 14 ൽ ഒന്നാം ബോർഡ് നിലവിൽ വന്നു. == പദ്ധതികൾ == === ലക്ഷം വീട് പദ്ധതി === 1972 ൽ കേരള സർക്കാർ ലക്ഷം വീട് പദ്ധതി  ആരംഭിച്ചത്. ഒരു വീടിന്‌ 1250 രൂപയ്ക്കും 1500 രൂപയ്ക്കും  ഇടയിൽ ചെലവ് വരുന്ന രീതിയിലാണ്‌ പദ്ധതി ആവിഷ്കരിച്ചത്. രണ്ട് മുറികളും ഒരു അടുക്കളയോടും കൂടിയ 250 sq.ft ഉള്ള ഭവനങ്ങളാണ്‌  ഓരോ കുടുംബത്തിനും നിർമ്മിച്ചു നൽകിയത്. ഗുണഭോക്താക്കൾക്ക് സൗജന്യമായാണ്‌ വീടുകൾ നിർമ്മിക്കുവാൻ ഉദ്ദേശിച്ചിരുന്നത്. എന്നാൽ ഗുണഭോക്താക്കളുടെ പങ്കാളിത്തവും സ്വന്തം എന്ന ബോധവും ഉണ്ടാകുന്നതിനായി, അനുവദം നൽകിയ എല്ലാ ഗുണഭോക്താക്കളിൽ നിന്നും 110 രൂപ വീതം സമാഹരിക്കുകയുണ്ടായി. ആവശ്യമായ വസ്തു വാങ്ങുന്നതിനും ഭൂമി വീട് നിർമ്മാണത്തിനുതകുന്ന രീതിയിൽ മാറ്റുന്നതിനുമുള്ള ധനസഹായം മുഴുവനും കേന്ദ്ര സർക്കാരിൽ നിന്നും ലഭിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=http://ml.vikaspedia.in/social-welfare/d38d3ed2ed42d39d4dd2f-d28d40d24d3f-d35d15d41d2ad4dd2ad4d/d15d47d30d33-d38d02d38d4dd25d3ed28-d2dd35d28-d28d3fd30d4d200dd2ed4dd2ed3ed23-d2cd30d4d200dd21d4d|title=കേരള സംസ്ഥാന ഭവന നിർമ്മാണ ബോർഡ് — വികാസ്പീഡിയ|website=ml.vikaspedia.in|language=ml|access-date=2018-04-03}}</ref> === മറ്റ് പ്രധാന പദ്ധതികൾ === {{Div col begin|3 }} # പാരസ്പരൃം പദ്ധതി # സാഫലൃം പദ്ധതി # റവനൃൂ ടവ൪ പദ്ധതി # ഗൃഹശ്രീ ഭവന പദ്ധതി # വ൪ക്കിംഗ് വിമൻസ് ഹോസ്ററൽ # ഇന്നൊവേററീവ് പദ്ധതി [[അത്താണി, തൃശ്ശൂർ|അത്താണി]] {{Div col end}} == ഓഫീസുകൾ == * കോർപ്പറേറ്റ് ഓഫീസ് - തിരുവനന്തപുരം * ഹെഡ് ഓഫീസ് - തിരുവനന്തപുരം [[File:Organisation chart KSHB.jpg|thumb|left|Organisation chart of KSHB]] === മേഖലാ ഓഫീസ് === {{Div col begin|3 }} # [[കൊച്ചി]] ഭവന യൂണിറ്റ് # [[കോഴിക്കോട്]] ഭവന യൂണിറ്റ് # [[തിരുവനന്തപുരം]] ഭവന യൂണിറ്റ് {{Div col end}} === പ്രൊജക്റ്റ് & കൺസൾട്ടൻസി ഡിവിഷൻ === {{Div col begin|2 }} # [[എറണാകുളം]] ആർ.ടി # [[തിരുവനന്തപുരം]] 1 {{Div col end}} === ഡിവിഷൻ === {{Div col begin|4}} # [[ആലപ്പുഴ]] # [[എറണാകുളം]] # [[ഇടുക്കി]] # [[കണ്ണൂർ ]] # [[കാസർഗോഡ്]] # [[കൊല്ലം]] # [[കോട്ടയം]] # [[കോഴിക്കോട്]] # [[മലപ്പുറം]] # [[പാലക്കാട്]] # [[പത്തനംതിട്ട]] # [[തൃശ്ശൂർ]] # [[തിരുവനന്തപുരം]] 2 # [[വയനാട്]] {{Div col end}} === ശാഖകൾ === {{Div col begin|5 }} # [[അടൂർ]] # [[ബാലരാമപുരം]] # [[ചങ്ങനാശ്ശേരി]] # [[കോതമംഗലം]] # [[നെടുമങ്ങാട്]] {{Div col end}} == അവലംബം == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ_പൊതുമേഖലാ_സ്ഥാപനങ്ങൾ]] 67sopbyywmg853r0macz6ojhpvefnqa 4652120 4652119 2026-08-01T11:11:06Z Meenakshi nandhini 99060 /* ചരിത്രം */ 4652120 wikitext text/x-wiki {{Infobox Government agency |agency_name = കേരള സംസ്ഥാന ഭവന നിർമ്മാണ ബോർഡ് |logo = KSHB Logo.png |logo_width = |logo_caption = |formed = {{Start date|1971}} |jurisdiction = [[കേരള സർക്കാർ]] |employees = |budget = |headquarters = [[തിരുവനന്തപുരം]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]] |minister1_name = [[ഇ. ചന്ദ്രശേഖരൻ]]<ref>{{Cite web|url=http://202.88.244.2/kshb/directorboard/view/11|title=ശ്രീ. ഇ ചന്ദ്രശേഖരൻ|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |minister1_pfo = റവന്യൂ, ഭവന വകുപ്പ് മന്ത്രി |chief1_name = ശ്രീ. പി. പ്രസാദ്‌<ref>{{Cite web|url=http://117.239.248.250/kshb/directorboard/view/12|title=Board Members - Kerala State Housing Board|website=117.239.248.250|access-date=2018-04-03}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |chief1_position = ചെയർമാൻ |chief2_name = ബി. അബ്ദുൾ നാസർ (ഐ. എ. എസ്സ്) |chief2_position = ഹൗസിംഗ് ബോർഡ് സെക്രട്ടറി, ഹൗസിംഗ് കമ്മീഷണർ |parent_agency = |child1_agency = |website = {{url|www.kshb.kerala.gov.in}} }} ഒരു കേരള സർക്കാർ പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനമാണ് '''കേരള സംസ്ഥാന ഭവന നിർമ്മാണ ബോർഡ്''' ([[ചുരുക്കെഴുത്ത്]]: '''KSHB'''; {{lang-en|Kerala State Housing Board}}). 1971 ഒക്‌ടോബർ 14 ൽ ഒന്നാം സംസ്ഥാന ഭവന നിർമ്മാണ ബോർഡ് നിലവിൽ വന്നു.<ref name="keralagovin">{{Cite web|url=https://kerala.gov.in/kerala-state-housing-board|title=Kerala State Housing Board - Government of Kerala, India|website=kerala.gov.in|language=en|access-date=2018-04-02|archive-date=23 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160223205938/http://kerala.gov.in/kerala-state-housing-board|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.india.gov.in/official-website-kerala-state-housing-board-0|title=Website of Kerala State Housing Board {{!}} National Portal of India|website=www.india.gov.in|language=en|access-date=2018-04-02}}</ref> == ചരിത്രം == 1961 ൽ‌ സ്‌ഥാപിതമായ തിരുവനന്തപുരം നഗര പരിഷ്കരണ ട്രസ്റ്റിന്റെ തുടർച്ചയായി ദേശീയ നയത്തിനും കാഴ്ചപ്പാടിനും അനുസരിച്ച്‌ 1971 മാർച്‌ 5-ആം തീയതിയാണ്‌ കേരള സംസ്ഥാന ഭവന നിർമ്മാണ ബോർഡ് ആവിർഭാവം‌ കൊണ്ടത്. 1971 ലെ കേരള സംസ്ഥാന ഭവന നിർമ്മാണ ബോർഡ് ആക്‌ടിലെ വ്യവസ്ഥകൾ‌ക്ക്‌ വിധേയമായി സംസ്ഥാനതെ ഭവന നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക്‌ ഏകേപിതവും ആസൂത്രിതവുമായ ദിശാബേധ‌ം‌ നൽകുന്നതിനും വിവിധ വരുമാന വിഭാഗം‌ ജനങ്ങളുടെ പാർപ്പിട ആവശ്യങ്ങൾക്ക്‌ പരിഹാരം‌ കാണുന്നതിന്‌ അനുയേജ്യമായ ഭവന നിർമ്മാണ/വായ്പാ പദ്ധതികളും ആവിഷ്ക്കരിച്‌ നടപ്പിലാക്കുന്നതിനാണ്‌ ബോർഡ് സ്‌ഥാപിക്കപ്പെട്ടത്‌. കേരളത്തിലെ സാധാരണക്കാർക്കായി വൈവിദ്ധ്യവും മാതൃകാപരവുമായ ഒട്ടേറെ ഭവന വായ്പാ പദ്ധതികളും നിരവധി ചെറുകിട നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ മുതൽ സാങ്കേതിക തികവുള്ള വൻ‌കിട പദ്ധതികൾ വരെ കേരള സംസ്ഥന ഭവന നിർമ്മാണ ബോർഡ് നടത്തുകയുണ്ടായി. കേരളത്തിലെ പാവപ്പെട്ടവർക്കു വേണ്ടി ഇത്രയേറെ സേവനങ്ങൾ നിർ‌വഹിച്ച ഒരു സ്ഥാപനം എന്നനിലയിൽ ഭവന നിർമ്മാണ ബോർഡിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ശ്ലാഘനീമാണ്‌. ഏഴു ലക്ഷത്തിൽ പരം വീടുകൾ സംസ്ഥാനത്തൊട്ടാകെ നിർമ്മിക്കുന്നതിൽ മുഖ്യപങ്ക് വഹിക്കുകയും പന്ത്രണ്ട് ലക്ഷത്തില്പരം ചതുരശ്ര അടി ഓഫീസ് - വാണിജ്യ സമുച്ചയങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്ത ഭവന നിർമ്മാണ ബോർഡ്, സംസ്ഥാന പർപ്പിട രംഗത്ത് നൽകിയ നിസ്തുല സംഭാവനകളും മികവുറ്റ നേതൃത്വവും പരക്കെ അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നതാണ്‌. സംസ്ഥാന ഗവണ്മെന്റിന്റെ അതിരറ്റ സഹായവും ജീവനക്കാരുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളും ഭവന നിർമ്മാണ ബോർഡിനെ ഈ നിലയിൽ എത്തിക്കുന്നതിൽ നിർണ്ണായക പങ്ക് വഹിച്ചു എന്നത് എടുത്തു പറയേണ്ട വസ്തുതയാണ്‌. ബഹുമാനപ്പെട്ട കേരളാ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന ശ്രീ. പട്ടം താണുപിള്ള, ശ്രീ. കുഞ്ഞികൃഷ്ണപിള്ള ഐ.എ.എസ് ചെയർമാനായും ശ്രീ.അഡ്വ. ആർ. മോഹനനഥൻ നായർ സെക്രട്ടറിയായും, 1960 ലെ (ആക്ട് ഒന്ന് 1960) ഇം‌പ്രൂവ്മെന്റ് നിയമമനുസരുച്ച് രൂപീകരിച്ച തിരുവനന്തപുരം നഗര പരിഷ്കരണ ട്രസ്റ്റിനെ, ജനങ്ങളുടെ പാർപ്പിടാവശ്യം തൃപ്തികരമായി നിരവേറ്റുന്നതിന്‌ സംഘടിതവും ആസൂതൃതവുമായ സം‌വിധാനങ്ങൾ ആവശ്യമാണെന്ന് കണ്ടറിഞ്ഞതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ, ശ്രീ. സി. അച്യുതമേനോൻ മുഖ്യമന്ത്രിയും ശ്രീ. എം.എൻ. ഗോവിന്ദൻ നായർ ഭവന വകുപ്പ് മന്ത്രിയും ആയിരിക്കെ ശ്രീ കെ.സി. ശങ്കര നാരായണൻ ഐ.എ.എസ് ആദ്യ ചെയർമാനും ശ്രീ. അഡ്വ. ആർ. മോഹനനഥൻ നായർ സെക്രട്ടറിയായും 05.03.1971 - ൽ ഭവന നിർമ്മാണ ബോർഡ് പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചു. ബോർഡിന്റെ ഔപചാരിക പ്രവർത്തനോദ്ഘാടനം 1971 മാർച്ച് 20- ൽ തിരുവനന്തപുരം കനകക്കുന്ന് കൊട്ടാരത്തിൽ വച്ച് നടന്നു. 1971 ഒക്‌ടോബർ 11 ലെ 158/72/എൽ.എ.ഡി നമ്പർ സർക്കാർ ഉത്തരവ് പ്രകാരം ശ്രീ. കെ. ടി. ജേക്കബ്ബ് ചെയർമാനും, ശ്രീ. എസ്. ഗോപാലൻ (ഐ.എ.എസ്) സെക്രട്ടറിയായും ഒക്‌ടോബർ 14 ൽ ഒന്നാം ബോർഡ് നിലവിൽ വന് ബോർഡിന് മുമ്പ്, 1957 ലും 1961 ലും നടന്ന ഭവന മന്ത്രിമാരുടെ സമ്മേളനങ്ങൾസർക്കാർ, സർക്കാരിതര ഏജൻസികൾ ഏകോപനമില്ലാതെ ഭവന നിർമ്മാണ പദ്ധതികൾ നടപ്പിലാക്കി. എല്ലാ സംസ്ഥാനങ്ങളിലും ഒരു ഭവന ബോർഡ്/കോർപ്പറേഷൻ സ്ഥാപിക്കാൻ ശുപാർശ ചെയ്തു. 1960 ലെ തിരുവനന്തപുരം സിറ്റി ഇംപ്രൂവ്‌മെന്റ് ട്രസ്റ്റ് ആക്ട് തിരുവനന്തപുരം നഗരത്തിന് ഭവന പദ്ധതികൾ രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിനും നടപ്പിലാക്കുന്നതിനും വ്യവസ്ഥ ചെയ്തു. ടൗൺ പ്ലാനിംഗ് ആക്റ്റ് 1108 (1108 ലെ ആക്റ്റ് IV) തിരുവിതാംകൂർ-കൊച്ചി പ്രദേശത്തിന് മാത്രമേ ബാധകമാകൂ, അതേസമയം മദ്രാസ് ടൗൺ പ്ലാനിംഗ് ആക്റ്റ്, 1920 (1920 ലെ മദ്രാസ് ആക്റ്റ് VII) മലബാർ പ്രദേശത്തിന് ബാധകമാണ്. ഭവന പദ്ധതികൾ രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിനും നടപ്പിലാക്കുന്നതിനുമുള്ള ചില വ്യവസ്ഥകൾ അവയിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ആവശ്യകതകൾ നിറവേറ്റുന്നതിന് ആ വ്യവസ്ഥകൾ അപര്യാപ്തമാണെന്ന് തെളിഞ്ഞു. അതിനാൽ, ഭവന, വികസന പദ്ധതികളുടെ തയ്യാറെടുപ്പിലും നിർവ്വഹണത്തിലും സംഘടിത നിർദ്ദേശവും ആസൂത്രണവും നൽകിക്കൊണ്ട് സംസ്ഥാനം മുഴുവൻ ബാധകമായ ഒരു സമഗ്ര നിയമം നടപ്പിലാക്കേണ്ടത് ആവശ്യമാണെന്ന് സർക്കാർ കരുതി, കൂടാതെ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ വിവിധ ഭവന പദ്ധതികൾ ഏകോപിപ്പിക്കുന്നതിന് ഒരു സംസ്ഥാന ഭവന ബോർഡ് സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു. 1970-ലെ കേരള സംസ്ഥാന ഭവന ബോർഡ് ഓർഡിനൻസ് (1970-ലെ 24) നടപ്പിലാക്കുകയും 1971-ൽ ട്രിവാൻഡ്രം സിറ്റി ഇംപ്രൂവ്‌മെന്റ് ട്രസ്റ്റിനെ ലയിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ഭവന ബോർഡ് രൂപീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. <ref>{{Cite web|url=https://www.kshb.kerala.gov.in/index.php?option=com_content&view=article&id=48:aboutus|title=About KSHB|website=kshb.kerala.gov.in|accessdate=2 April 2018}}</ref> == പദ്ധതികൾ == === ലക്ഷം വീട് പദ്ധതി === 1972 ൽ കേരള സർക്കാർ ലക്ഷം വീട് പദ്ധതി  ആരംഭിച്ചത്. ഒരു വീടിന്‌ 1250 രൂപയ്ക്കും 1500 രൂപയ്ക്കും  ഇടയിൽ ചെലവ് വരുന്ന രീതിയിലാണ്‌ പദ്ധതി ആവിഷ്കരിച്ചത്. രണ്ട് മുറികളും ഒരു അടുക്കളയോടും കൂടിയ 250 sq.ft ഉള്ള ഭവനങ്ങളാണ്‌  ഓരോ കുടുംബത്തിനും നിർമ്മിച്ചു നൽകിയത്. ഗുണഭോക്താക്കൾക്ക് സൗജന്യമായാണ്‌ വീടുകൾ നിർമ്മിക്കുവാൻ ഉദ്ദേശിച്ചിരുന്നത്. എന്നാൽ ഗുണഭോക്താക്കളുടെ പങ്കാളിത്തവും സ്വന്തം എന്ന ബോധവും ഉണ്ടാകുന്നതിനായി, അനുവദം നൽകിയ എല്ലാ ഗുണഭോക്താക്കളിൽ നിന്നും 110 രൂപ വീതം സമാഹരിക്കുകയുണ്ടായി. ആവശ്യമായ വസ്തു വാങ്ങുന്നതിനും ഭൂമി വീട് നിർമ്മാണത്തിനുതകുന്ന രീതിയിൽ മാറ്റുന്നതിനുമുള്ള ധനസഹായം മുഴുവനും കേന്ദ്ര സർക്കാരിൽ നിന്നും ലഭിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=http://ml.vikaspedia.in/social-welfare/d38d3ed2ed42d39d4dd2f-d28d40d24d3f-d35d15d41d2ad4dd2ad4d/d15d47d30d33-d38d02d38d4dd25d3ed28-d2dd35d28-d28d3fd30d4d200dd2ed4dd2ed3ed23-d2cd30d4d200dd21d4d|title=കേരള സംസ്ഥാന ഭവന നിർമ്മാണ ബോർഡ് — വികാസ്പീഡിയ|website=ml.vikaspedia.in|language=ml|access-date=2018-04-03}}</ref> === മറ്റ് പ്രധാന പദ്ധതികൾ === {{Div col begin|3 }} # പാരസ്പരൃം പദ്ധതി # സാഫലൃം പദ്ധതി # റവനൃൂ ടവ൪ പദ്ധതി # ഗൃഹശ്രീ ഭവന പദ്ധതി # വ൪ക്കിംഗ് വിമൻസ് ഹോസ്ററൽ # ഇന്നൊവേററീവ് പദ്ധതി [[അത്താണി, തൃശ്ശൂർ|അത്താണി]] {{Div col end}} == ഓഫീസുകൾ == * കോർപ്പറേറ്റ് ഓഫീസ് - തിരുവനന്തപുരം * ഹെഡ് ഓഫീസ് - തിരുവനന്തപുരം [[File:Organisation chart KSHB.jpg|thumb|left|Organisation chart of KSHB]] === മേഖലാ ഓഫീസ് === {{Div col begin|3 }} # [[കൊച്ചി]] ഭവന യൂണിറ്റ് # [[കോഴിക്കോട്]] ഭവന യൂണിറ്റ് # [[തിരുവനന്തപുരം]] ഭവന യൂണിറ്റ് {{Div col end}} === പ്രൊജക്റ്റ് & കൺസൾട്ടൻസി ഡിവിഷൻ === {{Div col begin|2 }} # [[എറണാകുളം]] ആർ.ടി # [[തിരുവനന്തപുരം]] 1 {{Div col end}} === ഡിവിഷൻ === {{Div col begin|4}} # [[ആലപ്പുഴ]] # [[എറണാകുളം]] # [[ഇടുക്കി]] # [[കണ്ണൂർ ]] # [[കാസർഗോഡ്]] # [[കൊല്ലം]] # [[കോട്ടയം]] # [[കോഴിക്കോട്]] # [[മലപ്പുറം]] # [[പാലക്കാട്]] # [[പത്തനംതിട്ട]] # [[തൃശ്ശൂർ]] # [[തിരുവനന്തപുരം]] 2 # [[വയനാട്]] {{Div col end}} === ശാഖകൾ === {{Div col begin|5 }} # [[അടൂർ]] # [[ബാലരാമപുരം]] # [[ചങ്ങനാശ്ശേരി]] # [[കോതമംഗലം]] # [[നെടുമങ്ങാട്]] {{Div col end}} == അവലംബം == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ_പൊതുമേഖലാ_സ്ഥാപനങ്ങൾ]] 7ciutpjtke61dif1tvxzf9ds5ur5yj0 4652121 4652120 2026-08-01T11:14:16Z Meenakshi nandhini 99060 /* ചരിത്രം */ 4652121 wikitext text/x-wiki {{Infobox Government agency |agency_name = കേരള സംസ്ഥാന ഭവന നിർമ്മാണ ബോർഡ് |logo = KSHB Logo.png |logo_width = |logo_caption = |formed = {{Start date|1971}} |jurisdiction = [[കേരള സർക്കാർ]] |employees = |budget = |headquarters = [[തിരുവനന്തപുരം]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]] |minister1_name = [[ഇ. ചന്ദ്രശേഖരൻ]]<ref>{{Cite web|url=http://202.88.244.2/kshb/directorboard/view/11|title=ശ്രീ. ഇ ചന്ദ്രശേഖരൻ|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |minister1_pfo = റവന്യൂ, ഭവന വകുപ്പ് മന്ത്രി |chief1_name = ശ്രീ. പി. പ്രസാദ്‌<ref>{{Cite web|url=http://117.239.248.250/kshb/directorboard/view/12|title=Board Members - Kerala State Housing Board|website=117.239.248.250|access-date=2018-04-03}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |chief1_position = ചെയർമാൻ |chief2_name = ബി. അബ്ദുൾ നാസർ (ഐ. എ. എസ്സ്) |chief2_position = ഹൗസിംഗ് ബോർഡ് സെക്രട്ടറി, ഹൗസിംഗ് കമ്മീഷണർ |parent_agency = |child1_agency = |website = {{url|www.kshb.kerala.gov.in}} }} ഒരു കേരള സർക്കാർ പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനമാണ് '''കേരള സംസ്ഥാന ഭവന നിർമ്മാണ ബോർഡ്''' ([[ചുരുക്കെഴുത്ത്]]: '''KSHB'''; {{lang-en|Kerala State Housing Board}}). 1971 ഒക്‌ടോബർ 14 ൽ ഒന്നാം സംസ്ഥാന ഭവന നിർമ്മാണ ബോർഡ് നിലവിൽ വന്നു.<ref name="keralagovin">{{Cite web|url=https://kerala.gov.in/kerala-state-housing-board|title=Kerala State Housing Board - Government of Kerala, India|website=kerala.gov.in|language=en|access-date=2018-04-02|archive-date=23 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160223205938/http://kerala.gov.in/kerala-state-housing-board|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.india.gov.in/official-website-kerala-state-housing-board-0|title=Website of Kerala State Housing Board {{!}} National Portal of India|website=www.india.gov.in|language=en|access-date=2018-04-02}}</ref> == ചരിത്രം == 1961 ൽ‌ സ്‌ഥാപിതമായ തിരുവനന്തപുരം നഗര പരിഷ്കരണ ട്രസ്റ്റിന്റെ തുടർച്ചയായി ദേശീയ നയത്തിനും കാഴ്ചപ്പാടിനും അനുസരിച്ച്‌ 1971 മാർച്‌ 5-ആം തീയതിയാണ്‌ കേരള സംസ്ഥാന ഭവന നിർമ്മാണ ബോർഡ് ആവിർഭാവം‌ കൊണ്ടത്. 1971 ലെ കേരള സംസ്ഥാന ഭവന നിർമ്മാണ ബോർഡ് ആക്‌ടിലെ വ്യവസ്ഥകൾ‌ക്ക്‌ വിധേയമായി സംസ്ഥാനതെ ഭവന നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക്‌ ഏകേപിതവും ആസൂത്രിതവുമായ ദിശാബേധ‌ം‌ നൽകുന്നതിനും വിവിധ വരുമാന വിഭാഗം‌ ജനങ്ങളുടെ പാർപ്പിട ആവശ്യങ്ങൾക്ക്‌ പരിഹാരം‌ കാണുന്നതിന്‌ അനുയേജ്യമായ ഭവന നിർമ്മാണ/വായ്പാ പദ്ധതികളും ആവിഷ്ക്കരിച്‌ നടപ്പിലാക്കുന്നതിനാണ്‌ ബോർഡ് സ്‌ഥാപിക്കപ്പെട്ടത്‌. കേരളത്തിലെ സാധാരണക്കാർക്കായി വൈവിദ്ധ്യവും മാതൃകാപരവുമായ ഒട്ടേറെ ഭവന വായ്പാ പദ്ധതികളും നിരവധി ചെറുകിട നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ മുതൽ സാങ്കേതിക തികവുള്ള വൻ‌കിട പദ്ധതികൾ വരെ കേരള സംസ്ഥന ഭവന നിർമ്മാണ ബോർഡ് നടത്തുകയുണ്ടായി. കേരളത്തിലെ പാവപ്പെട്ടവർക്കു വേണ്ടി ഇത്രയേറെ സേവനങ്ങൾ നിർ‌വഹിച്ച ഒരു സ്ഥാപനം എന്നനിലയിൽ ഭവന നിർമ്മാണ ബോർഡിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ശ്ലാഘനീമാണ്‌. ഏഴു ലക്ഷത്തിൽ പരം വീടുകൾ സംസ്ഥാനത്തൊട്ടാകെ നിർമ്മിക്കുന്നതിൽ മുഖ്യപങ്ക് വഹിക്കുകയും പന്ത്രണ്ട് ലക്ഷത്തില്പരം ചതുരശ്ര അടി ഓഫീസ് - വാണിജ്യ സമുച്ചയങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്ത ഭവന നിർമ്മാണ ബോർഡ്, സംസ്ഥാന പർപ്പിട രംഗത്ത് നൽകിയ നിസ്തുല സംഭാവനകളും മികവുറ്റ നേതൃത്വവും പരക്കെ അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നതാണ്‌. സംസ്ഥാന ഗവണ്മെന്റിന്റെ അതിരറ്റ സഹായവും ജീവനക്കാരുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളും ഭവന നിർമ്മാണ ബോർഡിനെ ഈ നിലയിൽ എത്തിക്കുന്നതിൽ നിർണ്ണായക പങ്ക് വഹിച്ചു എന്നത് എടുത്തു പറയേണ്ട വസ്തുതയാണ്‌. ബഹുമാനപ്പെട്ട കേരളാ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന ശ്രീ. പട്ടം താണുപിള്ള, ശ്രീ. കുഞ്ഞികൃഷ്ണപിള്ള ഐ.എ.എസ് ചെയർമാനായും ശ്രീ.അഡ്വ. ആർ. മോഹനനഥൻ നായർ സെക്രട്ടറിയായും, 1960 ലെ (ആക്ട് ഒന്ന് 1960) ഇം‌പ്രൂവ്മെന്റ് നിയമമനുസരുച്ച് രൂപീകരിച്ച തിരുവനന്തപുരം നഗര പരിഷ്കരണ ട്രസ്റ്റിനെ, ജനങ്ങളുടെ പാർപ്പിടാവശ്യം തൃപ്തികരമായി നിരവേറ്റുന്നതിന്‌ സംഘടിതവും ആസൂതൃതവുമായ സം‌വിധാനങ്ങൾ ആവശ്യമാണെന്ന് കണ്ടറിഞ്ഞതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ, ശ്രീ. സി. അച്യുതമേനോൻ മുഖ്യമന്ത്രിയും ശ്രീ. എം.എൻ. ഗോവിന്ദൻ നായർ ഭവന വകുപ്പ് മന്ത്രിയും ആയിരിക്കെ ശ്രീ കെ.സി. ശങ്കര നാരായണൻ ഐ.എ.എസ് ആദ്യ ചെയർമാനും ശ്രീ. അഡ്വ. ആർ. മോഹനനഥൻ നായർ സെക്രട്ടറിയായും 05.03.1971 - ൽ ഭവന നിർമ്മാണ ബോർഡ് പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചു. ബോർഡിന്റെ ഔപചാരിക പ്രവർത്തനോദ്ഘാടനം 1971 മാർച്ച് 20- ൽ തിരുവനന്തപുരം കനകക്കുന്ന് കൊട്ടാരത്തിൽ വച്ച് നടന്നു. 1971 ഒക്‌ടോബർ 11 ലെ 158/72/എൽ.എ.ഡി നമ്പർ സർക്കാർ ഉത്തരവ് പ്രകാരം ശ്രീ. കെ. ടി. ജേക്കബ്ബ് ചെയർമാനും, ശ്രീ. എസ്. ഗോപാലൻ (ഐ.എ.എസ്) സെക്രട്ടറിയായും ഒക്‌ടോബർ 14 ൽ ഒന്നാം ബോർഡ് നിലവിൽ വന് ബോർഡിന് മുമ്പ്, 1957 ലും 1961 ലും നടന്ന ഭവന മന്ത്രിമാരുടെ സമ്മേളനങ്ങൾസർക്കാർ, സർക്കാരിതര ഏജൻസികൾ ഏകോപനമില്ലാതെ ഭവന നിർമ്മാണ പദ്ധതികൾ നടപ്പിലാക്കി. എല്ലാ സംസ്ഥാനങ്ങളിലും ഒരു ഭവന ബോർഡ്/കോർപ്പറേഷൻ സ്ഥാപിക്കാൻ ശുപാർശ ചെയ്തു. 1960 ലെ തിരുവനന്തപുരം സിറ്റി ഇംപ്രൂവ്‌മെന്റ് ട്രസ്റ്റ് ആക്ട് തിരുവനന്തപുരം നഗരത്തിന് ഭവന പദ്ധതികൾ രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിനും നടപ്പിലാക്കുന്നതിനും വ്യവസ്ഥ ചെയ്തു. ടൗൺ പ്ലാനിംഗ് ആക്റ്റ് 1108 (1108 ലെ ആക്റ്റ് IV) തിരുവിതാംകൂർ-കൊച്ചി പ്രദേശത്തിന് മാത്രമേ ബാധകമാകൂ, അതേസമയം മദ്രാസ് ടൗൺ പ്ലാനിംഗ് ആക്റ്റ്, 1920 (1920 ലെ മദ്രാസ് ആക്റ്റ് VII) മലബാർ പ്രദേശത്തിന് ബാധകമാണ്. ഭവന പദ്ധതികൾ രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിനും നടപ്പിലാക്കുന്നതിനുമുള്ള ചില വ്യവസ്ഥകൾ അവയിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ആവശ്യകതകൾ നിറവേറ്റുന്നതിന് ആ വ്യവസ്ഥകൾ അപര്യാപ്തമാണെന്ന് തെളിഞ്ഞു. അതിനാൽ, ഭവന, വികസന പദ്ധതികളുടെ തയ്യാറെടുപ്പിലും നിർവ്വഹണത്തിലും സംഘടിത നിർദ്ദേശവും ആസൂത്രണവും നൽകിക്കൊണ്ട് സംസ്ഥാനം മുഴുവൻ ബാധകമായ ഒരു സമഗ്ര നിയമം നടപ്പിലാക്കേണ്ടത് ആവശ്യമാണെന്ന് സർക്കാർ കരുതി, കൂടാതെ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ വിവിധ ഭവന പദ്ധതികൾ ഏകോപിപ്പിക്കുന്നതിന് ഒരു സംസ്ഥാന ഭവന ബോർഡ് സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു. 1970-ലെ കേരള സംസ്ഥാന ഭവന ബോർഡ് ഓർഡിനൻസ് (1970-ലെ 24) നടപ്പിലാക്കുകയും 1971-ൽ ട്രിവാൻഡ്രം സിറ്റി ഇംപ്രൂവ്‌മെന്റ് ട്രസ്റ്റിനെ ലയിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ഭവന ബോർഡ് രൂപീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. <ref>{{Cite web|url=https://www.kshb.kerala.gov.in/index.php?option=com_content&view=article&id=48:aboutus|title=About KSHB|website=kshb.kerala.gov.in|accessdate=2 April 2018}}</ref> == ഓർഗനൈസേഷൻ == [[File:Organisation chart KSHB.jpg|right|thumb|കെഎസ്എച്ച്ബിയുടെ ഓർഗനൈസേഷൻ ചാർട്ട്]] ഒരു അധികാരപീഠം നയിക്കുന്ന ഒരു ഡയറക്ടർ ബോർഡാണ് ഭവന ബോർഡിനെ നിയന്ത്രിക്കുന്നത്. ഔദ്യോഗിക അംഗങ്ങളെ കേരള സർക്കാർ നിയമിക്കുന്നു. അനൗദ്യോഗിക അംഗങ്ങളെ സംസ്ഥാന സർക്കാർ നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യുന്നു. കേരള സംസ്ഥാന ഭവന ബോർഡിന്റെ മുൻ ഓഫീസർ സെക്രട്ടറിയാണ് ഭവന കമ്മീഷണർ. ചെയർമാൻ, ഹൗസിംഗ് കമ്മീഷണർ കം എക്സ്-ഓഫീസർ സെക്രട്ടറി, 4 ഔദ്യോഗിക അംഗങ്ങൾ, 11 അനൗദ്യോഗിക അംഗങ്ങൾ എന്നിങ്ങനെ 17 അംഗങ്ങൾ അടങ്ങുന്ന ബോർഡിലാണ് ഭരണം നിക്ഷിപ്തം. തിരുവനന്തപുരത്ത് ഹെഡ് ഓഫീസുള്ള 39 ഓഫീസുകൾ കെഎസ്എച്ച്ബിയിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. മൂന്ന് റീജിയണൽ ഓഫീസുകളും 14 ജില്ലകളിലുമായി 14 ഡിവിഷൻ ഓഫീസുകളുമുണ്ട്. രണ്ട് പ്രോജക്ട് ഡിവിഷനുകൾ തിരുവനന്തപുരത്തും കൊച്ചിയിലുമാണ്. സാങ്കേതിക വിഭാഗത്തിൽ ചീഫ് എഞ്ചിനീയറുടെ നേതൃത്വത്തിൽ 175 എഞ്ചിനീയർമാരുണ്ട്. മന്ത്രിതല വിഭാഗത്തിൽ അഡീഷണൽ സെക്രട്ടറി വരെയുള്ള 350 ഓഫീസർമാരും ജീവനക്കാരും ഉൾപ്പെടുന്നു. == പദ്ധതികൾ == === ലക്ഷം വീട് പദ്ധതി === 1972 ൽ കേരള സർക്കാർ ലക്ഷം വീട് പദ്ധതി  ആരംഭിച്ചത്. ഒരു വീടിന്‌ 1250 രൂപയ്ക്കും 1500 രൂപയ്ക്കും  ഇടയിൽ ചെലവ് വരുന്ന രീതിയിലാണ്‌ പദ്ധതി ആവിഷ്കരിച്ചത്. രണ്ട് മുറികളും ഒരു അടുക്കളയോടും കൂടിയ 250 sq.ft ഉള്ള ഭവനങ്ങളാണ്‌  ഓരോ കുടുംബത്തിനും നിർമ്മിച്ചു നൽകിയത്. ഗുണഭോക്താക്കൾക്ക് സൗജന്യമായാണ്‌ വീടുകൾ നിർമ്മിക്കുവാൻ ഉദ്ദേശിച്ചിരുന്നത്. എന്നാൽ ഗുണഭോക്താക്കളുടെ പങ്കാളിത്തവും സ്വന്തം എന്ന ബോധവും ഉണ്ടാകുന്നതിനായി, അനുവദം നൽകിയ എല്ലാ ഗുണഭോക്താക്കളിൽ നിന്നും 110 രൂപ വീതം സമാഹരിക്കുകയുണ്ടായി. ആവശ്യമായ വസ്തു വാങ്ങുന്നതിനും ഭൂമി വീട് നിർമ്മാണത്തിനുതകുന്ന രീതിയിൽ മാറ്റുന്നതിനുമുള്ള ധനസഹായം മുഴുവനും കേന്ദ്ര സർക്കാരിൽ നിന്നും ലഭിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=http://ml.vikaspedia.in/social-welfare/d38d3ed2ed42d39d4dd2f-d28d40d24d3f-d35d15d41d2ad4dd2ad4d/d15d47d30d33-d38d02d38d4dd25d3ed28-d2dd35d28-d28d3fd30d4d200dd2ed4dd2ed3ed23-d2cd30d4d200dd21d4d|title=കേരള സംസ്ഥാന ഭവന നിർമ്മാണ ബോർഡ് — വികാസ്പീഡിയ|website=ml.vikaspedia.in|language=ml|access-date=2018-04-03}}</ref> === മറ്റ് പ്രധാന പദ്ധതികൾ === {{Div col begin|3 }} # പാരസ്പരൃം പദ്ധതി # സാഫലൃം പദ്ധതി # റവനൃൂ ടവ൪ പദ്ധതി # ഗൃഹശ്രീ ഭവന പദ്ധതി # വ൪ക്കിംഗ് വിമൻസ് ഹോസ്ററൽ # ഇന്നൊവേററീവ് പദ്ധതി [[അത്താണി, തൃശ്ശൂർ|അത്താണി]] {{Div col end}} == ഓഫീസുകൾ == * കോർപ്പറേറ്റ് ഓഫീസ് - തിരുവനന്തപുരം * ഹെഡ് ഓഫീസ് - തിരുവനന്തപുരം [[File:Organisation chart KSHB.jpg|thumb|left|Organisation chart of KSHB]] === മേഖലാ ഓഫീസ് === {{Div col begin|3 }} # [[കൊച്ചി]] ഭവന യൂണിറ്റ് # [[കോഴിക്കോട്]] ഭവന യൂണിറ്റ് # [[തിരുവനന്തപുരം]] ഭവന യൂണിറ്റ് {{Div col end}} === പ്രൊജക്റ്റ് & കൺസൾട്ടൻസി ഡിവിഷൻ === {{Div col begin|2 }} # [[എറണാകുളം]] ആർ.ടി # [[തിരുവനന്തപുരം]] 1 {{Div col end}} === ഡിവിഷൻ === {{Div col begin|4}} # [[ആലപ്പുഴ]] # [[എറണാകുളം]] # [[ഇടുക്കി]] # [[കണ്ണൂർ ]] # [[കാസർഗോഡ്]] # [[കൊല്ലം]] # [[കോട്ടയം]] # [[കോഴിക്കോട്]] # [[മലപ്പുറം]] # [[പാലക്കാട്]] # [[പത്തനംതിട്ട]] # [[തൃശ്ശൂർ]] # [[തിരുവനന്തപുരം]] 2 # [[വയനാട്]] {{Div col end}} === ശാഖകൾ === {{Div col begin|5 }} # [[അടൂർ]] # [[ബാലരാമപുരം]] # [[ചങ്ങനാശ്ശേരി]] # [[കോതമംഗലം]] # [[നെടുമങ്ങാട്]] {{Div col end}} == അവലംബം == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ_പൊതുമേഖലാ_സ്ഥാപനങ്ങൾ]] 2udjmbg5n0yuj6ls7a9bw0mtylar2qu 4652122 4652121 2026-08-01T11:15:58Z Meenakshi nandhini 99060 /* പദ്ധതികൾ */ 4652122 wikitext text/x-wiki {{Infobox Government agency |agency_name = കേരള സംസ്ഥാന ഭവന നിർമ്മാണ ബോർഡ് |logo = KSHB Logo.png |logo_width = |logo_caption = |formed = {{Start date|1971}} |jurisdiction = [[കേരള സർക്കാർ]] |employees = |budget = |headquarters = [[തിരുവനന്തപുരം]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]] |minister1_name = [[ഇ. ചന്ദ്രശേഖരൻ]]<ref>{{Cite web|url=http://202.88.244.2/kshb/directorboard/view/11|title=ശ്രീ. ഇ ചന്ദ്രശേഖരൻ|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |minister1_pfo = റവന്യൂ, ഭവന വകുപ്പ് മന്ത്രി |chief1_name = ശ്രീ. പി. പ്രസാദ്‌<ref>{{Cite web|url=http://117.239.248.250/kshb/directorboard/view/12|title=Board Members - Kerala State Housing Board|website=117.239.248.250|access-date=2018-04-03}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |chief1_position = ചെയർമാൻ |chief2_name = ബി. അബ്ദുൾ നാസർ (ഐ. എ. എസ്സ്) |chief2_position = ഹൗസിംഗ് ബോർഡ് സെക്രട്ടറി, ഹൗസിംഗ് കമ്മീഷണർ |parent_agency = |child1_agency = |website = {{url|www.kshb.kerala.gov.in}} }} ഒരു കേരള സർക്കാർ പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനമാണ് '''കേരള സംസ്ഥാന ഭവന നിർമ്മാണ ബോർഡ്''' ([[ചുരുക്കെഴുത്ത്]]: '''KSHB'''; {{lang-en|Kerala State Housing Board}}). 1971 ഒക്‌ടോബർ 14 ൽ ഒന്നാം സംസ്ഥാന ഭവന നിർമ്മാണ ബോർഡ് നിലവിൽ വന്നു.<ref name="keralagovin">{{Cite web|url=https://kerala.gov.in/kerala-state-housing-board|title=Kerala State Housing Board - Government of Kerala, India|website=kerala.gov.in|language=en|access-date=2018-04-02|archive-date=23 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160223205938/http://kerala.gov.in/kerala-state-housing-board|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.india.gov.in/official-website-kerala-state-housing-board-0|title=Website of Kerala State Housing Board {{!}} National Portal of India|website=www.india.gov.in|language=en|access-date=2018-04-02}}</ref> == ചരിത്രം == 1961 ൽ‌ സ്‌ഥാപിതമായ തിരുവനന്തപുരം നഗര പരിഷ്കരണ ട്രസ്റ്റിന്റെ തുടർച്ചയായി ദേശീയ നയത്തിനും കാഴ്ചപ്പാടിനും അനുസരിച്ച്‌ 1971 മാർച്‌ 5-ആം തീയതിയാണ്‌ കേരള സംസ്ഥാന ഭവന നിർമ്മാണ ബോർഡ് ആവിർഭാവം‌ കൊണ്ടത്. 1971 ലെ കേരള സംസ്ഥാന ഭവന നിർമ്മാണ ബോർഡ് ആക്‌ടിലെ വ്യവസ്ഥകൾ‌ക്ക്‌ വിധേയമായി സംസ്ഥാനതെ ഭവന നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക്‌ ഏകേപിതവും ആസൂത്രിതവുമായ ദിശാബേധ‌ം‌ നൽകുന്നതിനും വിവിധ വരുമാന വിഭാഗം‌ ജനങ്ങളുടെ പാർപ്പിട ആവശ്യങ്ങൾക്ക്‌ പരിഹാരം‌ കാണുന്നതിന്‌ അനുയേജ്യമായ ഭവന നിർമ്മാണ/വായ്പാ പദ്ധതികളും ആവിഷ്ക്കരിച്‌ നടപ്പിലാക്കുന്നതിനാണ്‌ ബോർഡ് സ്‌ഥാപിക്കപ്പെട്ടത്‌. കേരളത്തിലെ സാധാരണക്കാർക്കായി വൈവിദ്ധ്യവും മാതൃകാപരവുമായ ഒട്ടേറെ ഭവന വായ്പാ പദ്ധതികളും നിരവധി ചെറുകിട നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ മുതൽ സാങ്കേതിക തികവുള്ള വൻ‌കിട പദ്ധതികൾ വരെ കേരള സംസ്ഥന ഭവന നിർമ്മാണ ബോർഡ് നടത്തുകയുണ്ടായി. കേരളത്തിലെ പാവപ്പെട്ടവർക്കു വേണ്ടി ഇത്രയേറെ സേവനങ്ങൾ നിർ‌വഹിച്ച ഒരു സ്ഥാപനം എന്നനിലയിൽ ഭവന നിർമ്മാണ ബോർഡിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ശ്ലാഘനീമാണ്‌. ഏഴു ലക്ഷത്തിൽ പരം വീടുകൾ സംസ്ഥാനത്തൊട്ടാകെ നിർമ്മിക്കുന്നതിൽ മുഖ്യപങ്ക് വഹിക്കുകയും പന്ത്രണ്ട് ലക്ഷത്തില്പരം ചതുരശ്ര അടി ഓഫീസ് - വാണിജ്യ സമുച്ചയങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്ത ഭവന നിർമ്മാണ ബോർഡ്, സംസ്ഥാന പർപ്പിട രംഗത്ത് നൽകിയ നിസ്തുല സംഭാവനകളും മികവുറ്റ നേതൃത്വവും പരക്കെ അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നതാണ്‌. സംസ്ഥാന ഗവണ്മെന്റിന്റെ അതിരറ്റ സഹായവും ജീവനക്കാരുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളും ഭവന നിർമ്മാണ ബോർഡിനെ ഈ നിലയിൽ എത്തിക്കുന്നതിൽ നിർണ്ണായക പങ്ക് വഹിച്ചു എന്നത് എടുത്തു പറയേണ്ട വസ്തുതയാണ്‌. ബഹുമാനപ്പെട്ട കേരളാ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന ശ്രീ. പട്ടം താണുപിള്ള, ശ്രീ. കുഞ്ഞികൃഷ്ണപിള്ള ഐ.എ.എസ് ചെയർമാനായും ശ്രീ.അഡ്വ. ആർ. മോഹനനഥൻ നായർ സെക്രട്ടറിയായും, 1960 ലെ (ആക്ട് ഒന്ന് 1960) ഇം‌പ്രൂവ്മെന്റ് നിയമമനുസരുച്ച് രൂപീകരിച്ച തിരുവനന്തപുരം നഗര പരിഷ്കരണ ട്രസ്റ്റിനെ, ജനങ്ങളുടെ പാർപ്പിടാവശ്യം തൃപ്തികരമായി നിരവേറ്റുന്നതിന്‌ സംഘടിതവും ആസൂതൃതവുമായ സം‌വിധാനങ്ങൾ ആവശ്യമാണെന്ന് കണ്ടറിഞ്ഞതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ, ശ്രീ. സി. അച്യുതമേനോൻ മുഖ്യമന്ത്രിയും ശ്രീ. എം.എൻ. ഗോവിന്ദൻ നായർ ഭവന വകുപ്പ് മന്ത്രിയും ആയിരിക്കെ ശ്രീ കെ.സി. ശങ്കര നാരായണൻ ഐ.എ.എസ് ആദ്യ ചെയർമാനും ശ്രീ. അഡ്വ. ആർ. മോഹനനഥൻ നായർ സെക്രട്ടറിയായും 05.03.1971 - ൽ ഭവന നിർമ്മാണ ബോർഡ് പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചു. ബോർഡിന്റെ ഔപചാരിക പ്രവർത്തനോദ്ഘാടനം 1971 മാർച്ച് 20- ൽ തിരുവനന്തപുരം കനകക്കുന്ന് കൊട്ടാരത്തിൽ വച്ച് നടന്നു. 1971 ഒക്‌ടോബർ 11 ലെ 158/72/എൽ.എ.ഡി നമ്പർ സർക്കാർ ഉത്തരവ് പ്രകാരം ശ്രീ. കെ. ടി. ജേക്കബ്ബ് ചെയർമാനും, ശ്രീ. എസ്. ഗോപാലൻ (ഐ.എ.എസ്) സെക്രട്ടറിയായും ഒക്‌ടോബർ 14 ൽ ഒന്നാം ബോർഡ് നിലവിൽ വന് ബോർഡിന് മുമ്പ്, 1957 ലും 1961 ലും നടന്ന ഭവന മന്ത്രിമാരുടെ സമ്മേളനങ്ങൾസർക്കാർ, സർക്കാരിതര ഏജൻസികൾ ഏകോപനമില്ലാതെ ഭവന നിർമ്മാണ പദ്ധതികൾ നടപ്പിലാക്കി. എല്ലാ സംസ്ഥാനങ്ങളിലും ഒരു ഭവന ബോർഡ്/കോർപ്പറേഷൻ സ്ഥാപിക്കാൻ ശുപാർശ ചെയ്തു. 1960 ലെ തിരുവനന്തപുരം സിറ്റി ഇംപ്രൂവ്‌മെന്റ് ട്രസ്റ്റ് ആക്ട് തിരുവനന്തപുരം നഗരത്തിന് ഭവന പദ്ധതികൾ രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിനും നടപ്പിലാക്കുന്നതിനും വ്യവസ്ഥ ചെയ്തു. ടൗൺ പ്ലാനിംഗ് ആക്റ്റ് 1108 (1108 ലെ ആക്റ്റ് IV) തിരുവിതാംകൂർ-കൊച്ചി പ്രദേശത്തിന് മാത്രമേ ബാധകമാകൂ, അതേസമയം മദ്രാസ് ടൗൺ പ്ലാനിംഗ് ആക്റ്റ്, 1920 (1920 ലെ മദ്രാസ് ആക്റ്റ് VII) മലബാർ പ്രദേശത്തിന് ബാധകമാണ്. ഭവന പദ്ധതികൾ രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിനും നടപ്പിലാക്കുന്നതിനുമുള്ള ചില വ്യവസ്ഥകൾ അവയിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ആവശ്യകതകൾ നിറവേറ്റുന്നതിന് ആ വ്യവസ്ഥകൾ അപര്യാപ്തമാണെന്ന് തെളിഞ്ഞു. അതിനാൽ, ഭവന, വികസന പദ്ധതികളുടെ തയ്യാറെടുപ്പിലും നിർവ്വഹണത്തിലും സംഘടിത നിർദ്ദേശവും ആസൂത്രണവും നൽകിക്കൊണ്ട് സംസ്ഥാനം മുഴുവൻ ബാധകമായ ഒരു സമഗ്ര നിയമം നടപ്പിലാക്കേണ്ടത് ആവശ്യമാണെന്ന് സർക്കാർ കരുതി, കൂടാതെ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ വിവിധ ഭവന പദ്ധതികൾ ഏകോപിപ്പിക്കുന്നതിന് ഒരു സംസ്ഥാന ഭവന ബോർഡ് സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു. 1970-ലെ കേരള സംസ്ഥാന ഭവന ബോർഡ് ഓർഡിനൻസ് (1970-ലെ 24) നടപ്പിലാക്കുകയും 1971-ൽ ട്രിവാൻഡ്രം സിറ്റി ഇംപ്രൂവ്‌മെന്റ് ട്രസ്റ്റിനെ ലയിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ഭവന ബോർഡ് രൂപീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. <ref>{{Cite web|url=https://www.kshb.kerala.gov.in/index.php?option=com_content&view=article&id=48:aboutus|title=About KSHB|website=kshb.kerala.gov.in|accessdate=2 April 2018}}</ref> == ഓർഗനൈസേഷൻ == [[File:Organisation chart KSHB.jpg|right|thumb|കെഎസ്എച്ച്ബിയുടെ ഓർഗനൈസേഷൻ ചാർട്ട്]] ഒരു അധികാരപീഠം നയിക്കുന്ന ഒരു ഡയറക്ടർ ബോർഡാണ് ഭവന ബോർഡിനെ നിയന്ത്രിക്കുന്നത്. ഔദ്യോഗിക അംഗങ്ങളെ കേരള സർക്കാർ നിയമിക്കുന്നു. അനൗദ്യോഗിക അംഗങ്ങളെ സംസ്ഥാന സർക്കാർ നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യുന്നു. കേരള സംസ്ഥാന ഭവന ബോർഡിന്റെ മുൻ ഓഫീസർ സെക്രട്ടറിയാണ് ഭവന കമ്മീഷണർ. ചെയർമാൻ, ഹൗസിംഗ് കമ്മീഷണർ കം എക്സ്-ഓഫീസർ സെക്രട്ടറി, 4 ഔദ്യോഗിക അംഗങ്ങൾ, 11 അനൗദ്യോഗിക അംഗങ്ങൾ എന്നിങ്ങനെ 17 അംഗങ്ങൾ അടങ്ങുന്ന ബോർഡിലാണ് ഭരണം നിക്ഷിപ്തം. തിരുവനന്തപുരത്ത് ഹെഡ് ഓഫീസുള്ള 39 ഓഫീസുകൾ കെഎസ്എച്ച്ബിയിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. മൂന്ന് റീജിയണൽ ഓഫീസുകളും 14 ജില്ലകളിലുമായി 14 ഡിവിഷൻ ഓഫീസുകളുമുണ്ട്. രണ്ട് പ്രോജക്ട് ഡിവിഷനുകൾ തിരുവനന്തപുരത്തും കൊച്ചിയിലുമാണ്. സാങ്കേതിക വിഭാഗത്തിൽ ചീഫ് എഞ്ചിനീയറുടെ നേതൃത്വത്തിൽ 175 എഞ്ചിനീയർമാരുണ്ട്. മന്ത്രിതല വിഭാഗത്തിൽ അഡീഷണൽ സെക്രട്ടറി വരെയുള്ള 350 ഓഫീസർമാരും ജീവനക്കാരും ഉൾപ്പെടുന്നു. == പദ്ധതികൾ == വിവിധ വരുമാന വിഭാഗങ്ങൾക്കായി കെഎസ്എച്ച്ബി വിവിധ ഭവന നിർമ്മാണ, വായ്പാ പദ്ധതികൾ നടപ്പിലാക്കി. സാമ്പത്തികമായി ദുർബല വിഭാഗം (ഇഡബ്ല്യുഎസ്), താഴ്ന്ന വരുമാന ഗ്രൂപ്പ് (എൽഐജി), ഇടത്തരം വരുമാന ഗ്രൂപ്പ് (എംഐജി), ഉയർന്ന വരുമാന ഗ്രൂപ്പ് (എച്ച്ഐജി) എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. വാണിജ്യ ഓഫീസ് സമുച്ചയങ്ങൾ, സർക്കാർ നിർദ്ദേശിച്ച വാടക ഭവനങ്ങൾ, ചേരി മെച്ചപ്പെടുത്തൽ, സാമ്പത്തികമായി പിന്നോക്കം നിൽക്കുന്നവർക്കുള്ള ഭവന സമുച്ചയം, പുനരധിവാസ ഭവനങ്ങൾ, റവന്യൂ ടവറുകൾ തുടങ്ങിയ പൊതു മെച്ചപ്പെടുത്തൽ പദ്ധതികൾ കൂടുതൽ സംഘടിപ്പിച്ചു. {| class="wikitable" style="margin:1em auto; font-size: 90%;" !colspan="5"|Housing projects |- |'''project''' |'''No. of Units''' |'''Remarks''' |- |M N One Lakh Housing project |12822 |Renovation of houses constructed in 1971-72 |- |Rajiv One Million Housing project |5000 |in 120 Panchayat |- |Latur Rehabilitation project |168 |For earthquake victims in [[Maharashtra]] |- |Slum Clearance project-Chengalchoola |418 |Chengalchoola in [[Thiruvananthapuram]] |- |[[Tsunami]] Housing project |3624 | |- |[[Wayanadu]] ST |270 | |- |SC Housing project |1672 | |- |Rehabilitation project Bangladesh Colony |216 |Santhinagar Kozhikode |} === ലക്ഷം വീട് പദ്ധതി === 1972 ൽ കേരള സർക്കാർ ലക്ഷം വീട് പദ്ധതി  ആരംഭിച്ചത്. ഒരു വീടിന്‌ 1250 രൂപയ്ക്കും 1500 രൂപയ്ക്കും  ഇടയിൽ ചെലവ് വരുന്ന രീതിയിലാണ്‌ പദ്ധതി ആവിഷ്കരിച്ചത്. രണ്ട് മുറികളും ഒരു അടുക്കളയോടും കൂടിയ 250 sq.ft ഉള്ള ഭവനങ്ങളാണ്‌  ഓരോ കുടുംബത്തിനും നിർമ്മിച്ചു നൽകിയത്. ഗുണഭോക്താക്കൾക്ക് സൗജന്യമായാണ്‌ വീടുകൾ നിർമ്മിക്കുവാൻ ഉദ്ദേശിച്ചിരുന്നത്. എന്നാൽ ഗുണഭോക്താക്കളുടെ പങ്കാളിത്തവും സ്വന്തം എന്ന ബോധവും ഉണ്ടാകുന്നതിനായി, അനുവദം നൽകിയ എല്ലാ ഗുണഭോക്താക്കളിൽ നിന്നും 110 രൂപ വീതം സമാഹരിക്കുകയുണ്ടായി. ആവശ്യമായ വസ്തു വാങ്ങുന്നതിനും ഭൂമി വീട് നിർമ്മാണത്തിനുതകുന്ന രീതിയിൽ മാറ്റുന്നതിനുമുള്ള ധനസഹായം മുഴുവനും കേന്ദ്ര സർക്കാരിൽ നിന്നും ലഭിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=http://ml.vikaspedia.in/social-welfare/d38d3ed2ed42d39d4dd2f-d28d40d24d3f-d35d15d41d2ad4dd2ad4d/d15d47d30d33-d38d02d38d4dd25d3ed28-d2dd35d28-d28d3fd30d4d200dd2ed4dd2ed3ed23-d2cd30d4d200dd21d4d|title=കേരള സംസ്ഥാന ഭവന നിർമ്മാണ ബോർഡ് — വികാസ്പീഡിയ|website=ml.vikaspedia.in|language=ml|access-date=2018-04-03}}</ref> === മറ്റ് പ്രധാന പദ്ധതികൾ === {{Div col begin|3 }} # പാരസ്പരൃം പദ്ധതി # സാഫലൃം പദ്ധതി # റവനൃൂ ടവ൪ പദ്ധതി # ഗൃഹശ്രീ ഭവന പദ്ധതി # വ൪ക്കിംഗ് വിമൻസ് ഹോസ്ററൽ # ഇന്നൊവേററീവ് പദ്ധതി [[അത്താണി, തൃശ്ശൂർ|അത്താണി]] {{Div col end}} == ഓഫീസുകൾ == * കോർപ്പറേറ്റ് ഓഫീസ് - തിരുവനന്തപുരം * ഹെഡ് ഓഫീസ് - തിരുവനന്തപുരം [[File:Organisation chart KSHB.jpg|thumb|left|Organisation chart of KSHB]] === മേഖലാ ഓഫീസ് === {{Div col begin|3 }} # [[കൊച്ചി]] ഭവന യൂണിറ്റ് # [[കോഴിക്കോട്]] ഭവന യൂണിറ്റ് # [[തിരുവനന്തപുരം]] ഭവന യൂണിറ്റ് {{Div col end}} === പ്രൊജക്റ്റ് & കൺസൾട്ടൻസി ഡിവിഷൻ === {{Div col begin|2 }} # [[എറണാകുളം]] ആർ.ടി # [[തിരുവനന്തപുരം]] 1 {{Div col end}} === ഡിവിഷൻ === {{Div col begin|4}} # [[ആലപ്പുഴ]] # [[എറണാകുളം]] # [[ഇടുക്കി]] # [[കണ്ണൂർ ]] # [[കാസർഗോഡ്]] # [[കൊല്ലം]] # [[കോട്ടയം]] # [[കോഴിക്കോട്]] # [[മലപ്പുറം]] # [[പാലക്കാട്]] # [[പത്തനംതിട്ട]] # [[തൃശ്ശൂർ]] # [[തിരുവനന്തപുരം]] 2 # [[വയനാട്]] {{Div col end}} === ശാഖകൾ === {{Div col begin|5 }} # [[അടൂർ]] # [[ബാലരാമപുരം]] # [[ചങ്ങനാശ്ശേരി]] # [[കോതമംഗലം]] # [[നെടുമങ്ങാട്]] {{Div col end}} == അവലംബം == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ_പൊതുമേഖലാ_സ്ഥാപനങ്ങൾ]] qowzv91z92wxwiti21fanpeu6hhls2k 4652123 4652122 2026-08-01T11:16:37Z Meenakshi nandhini 99060 /* പദ്ധതികൾ */ 4652123 wikitext text/x-wiki {{Infobox Government agency |agency_name = കേരള സംസ്ഥാന ഭവന നിർമ്മാണ ബോർഡ് |logo = KSHB Logo.png |logo_width = |logo_caption = |formed = {{Start date|1971}} |jurisdiction = [[കേരള സർക്കാർ]] |employees = |budget = |headquarters = [[തിരുവനന്തപുരം]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]] |minister1_name = [[ഇ. ചന്ദ്രശേഖരൻ]]<ref>{{Cite web|url=http://202.88.244.2/kshb/directorboard/view/11|title=ശ്രീ. ഇ ചന്ദ്രശേഖരൻ|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |minister1_pfo = റവന്യൂ, ഭവന വകുപ്പ് മന്ത്രി |chief1_name = ശ്രീ. പി. പ്രസാദ്‌<ref>{{Cite web|url=http://117.239.248.250/kshb/directorboard/view/12|title=Board Members - Kerala State Housing Board|website=117.239.248.250|access-date=2018-04-03}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |chief1_position = ചെയർമാൻ |chief2_name = ബി. അബ്ദുൾ നാസർ (ഐ. എ. എസ്സ്) |chief2_position = ഹൗസിംഗ് ബോർഡ് സെക്രട്ടറി, ഹൗസിംഗ് കമ്മീഷണർ |parent_agency = |child1_agency = |website = {{url|www.kshb.kerala.gov.in}} }} ഒരു കേരള സർക്കാർ പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനമാണ് '''കേരള സംസ്ഥാന ഭവന നിർമ്മാണ ബോർഡ്''' ([[ചുരുക്കെഴുത്ത്]]: '''KSHB'''; {{lang-en|Kerala State Housing Board}}). 1971 ഒക്‌ടോബർ 14 ൽ ഒന്നാം സംസ്ഥാന ഭവന നിർമ്മാണ ബോർഡ് നിലവിൽ വന്നു.<ref name="keralagovin">{{Cite web|url=https://kerala.gov.in/kerala-state-housing-board|title=Kerala State Housing Board - Government of Kerala, India|website=kerala.gov.in|language=en|access-date=2018-04-02|archive-date=23 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160223205938/http://kerala.gov.in/kerala-state-housing-board|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.india.gov.in/official-website-kerala-state-housing-board-0|title=Website of Kerala State Housing Board {{!}} National Portal of India|website=www.india.gov.in|language=en|access-date=2018-04-02}}</ref> == ചരിത്രം == 1961 ൽ‌ സ്‌ഥാപിതമായ തിരുവനന്തപുരം നഗര പരിഷ്കരണ ട്രസ്റ്റിന്റെ തുടർച്ചയായി ദേശീയ നയത്തിനും കാഴ്ചപ്പാടിനും അനുസരിച്ച്‌ 1971 മാർച്‌ 5-ആം തീയതിയാണ്‌ കേരള സംസ്ഥാന ഭവന നിർമ്മാണ ബോർഡ് ആവിർഭാവം‌ കൊണ്ടത്. 1971 ലെ കേരള സംസ്ഥാന ഭവന നിർമ്മാണ ബോർഡ് ആക്‌ടിലെ വ്യവസ്ഥകൾ‌ക്ക്‌ വിധേയമായി സംസ്ഥാനതെ ഭവന നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക്‌ ഏകേപിതവും ആസൂത്രിതവുമായ ദിശാബേധ‌ം‌ നൽകുന്നതിനും വിവിധ വരുമാന വിഭാഗം‌ ജനങ്ങളുടെ പാർപ്പിട ആവശ്യങ്ങൾക്ക്‌ പരിഹാരം‌ കാണുന്നതിന്‌ അനുയേജ്യമായ ഭവന നിർമ്മാണ/വായ്പാ പദ്ധതികളും ആവിഷ്ക്കരിച്‌ നടപ്പിലാക്കുന്നതിനാണ്‌ ബോർഡ് സ്‌ഥാപിക്കപ്പെട്ടത്‌. കേരളത്തിലെ സാധാരണക്കാർക്കായി വൈവിദ്ധ്യവും മാതൃകാപരവുമായ ഒട്ടേറെ ഭവന വായ്പാ പദ്ധതികളും നിരവധി ചെറുകിട നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ മുതൽ സാങ്കേതിക തികവുള്ള വൻ‌കിട പദ്ധതികൾ വരെ കേരള സംസ്ഥന ഭവന നിർമ്മാണ ബോർഡ് നടത്തുകയുണ്ടായി. കേരളത്തിലെ പാവപ്പെട്ടവർക്കു വേണ്ടി ഇത്രയേറെ സേവനങ്ങൾ നിർ‌വഹിച്ച ഒരു സ്ഥാപനം എന്നനിലയിൽ ഭവന നിർമ്മാണ ബോർഡിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ശ്ലാഘനീമാണ്‌. ഏഴു ലക്ഷത്തിൽ പരം വീടുകൾ സംസ്ഥാനത്തൊട്ടാകെ നിർമ്മിക്കുന്നതിൽ മുഖ്യപങ്ക് വഹിക്കുകയും പന്ത്രണ്ട് ലക്ഷത്തില്പരം ചതുരശ്ര അടി ഓഫീസ് - വാണിജ്യ സമുച്ചയങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്ത ഭവന നിർമ്മാണ ബോർഡ്, സംസ്ഥാന പർപ്പിട രംഗത്ത് നൽകിയ നിസ്തുല സംഭാവനകളും മികവുറ്റ നേതൃത്വവും പരക്കെ അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നതാണ്‌. സംസ്ഥാന ഗവണ്മെന്റിന്റെ അതിരറ്റ സഹായവും ജീവനക്കാരുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളും ഭവന നിർമ്മാണ ബോർഡിനെ ഈ നിലയിൽ എത്തിക്കുന്നതിൽ നിർണ്ണായക പങ്ക് വഹിച്ചു എന്നത് എടുത്തു പറയേണ്ട വസ്തുതയാണ്‌. ബഹുമാനപ്പെട്ട കേരളാ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന ശ്രീ. പട്ടം താണുപിള്ള, ശ്രീ. കുഞ്ഞികൃഷ്ണപിള്ള ഐ.എ.എസ് ചെയർമാനായും ശ്രീ.അഡ്വ. ആർ. മോഹനനഥൻ നായർ സെക്രട്ടറിയായും, 1960 ലെ (ആക്ട് ഒന്ന് 1960) ഇം‌പ്രൂവ്മെന്റ് നിയമമനുസരുച്ച് രൂപീകരിച്ച തിരുവനന്തപുരം നഗര പരിഷ്കരണ ട്രസ്റ്റിനെ, ജനങ്ങളുടെ പാർപ്പിടാവശ്യം തൃപ്തികരമായി നിരവേറ്റുന്നതിന്‌ സംഘടിതവും ആസൂതൃതവുമായ സം‌വിധാനങ്ങൾ ആവശ്യമാണെന്ന് കണ്ടറിഞ്ഞതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ, ശ്രീ. സി. അച്യുതമേനോൻ മുഖ്യമന്ത്രിയും ശ്രീ. എം.എൻ. ഗോവിന്ദൻ നായർ ഭവന വകുപ്പ് മന്ത്രിയും ആയിരിക്കെ ശ്രീ കെ.സി. ശങ്കര നാരായണൻ ഐ.എ.എസ് ആദ്യ ചെയർമാനും ശ്രീ. അഡ്വ. ആർ. മോഹനനഥൻ നായർ സെക്രട്ടറിയായും 05.03.1971 - ൽ ഭവന നിർമ്മാണ ബോർഡ് പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചു. ബോർഡിന്റെ ഔപചാരിക പ്രവർത്തനോദ്ഘാടനം 1971 മാർച്ച് 20- ൽ തിരുവനന്തപുരം കനകക്കുന്ന് കൊട്ടാരത്തിൽ വച്ച് നടന്നു. 1971 ഒക്‌ടോബർ 11 ലെ 158/72/എൽ.എ.ഡി നമ്പർ സർക്കാർ ഉത്തരവ് പ്രകാരം ശ്രീ. കെ. ടി. ജേക്കബ്ബ് ചെയർമാനും, ശ്രീ. എസ്. ഗോപാലൻ (ഐ.എ.എസ്) സെക്രട്ടറിയായും ഒക്‌ടോബർ 14 ൽ ഒന്നാം ബോർഡ് നിലവിൽ വന് ബോർഡിന് മുമ്പ്, 1957 ലും 1961 ലും നടന്ന ഭവന മന്ത്രിമാരുടെ സമ്മേളനങ്ങൾസർക്കാർ, സർക്കാരിതര ഏജൻസികൾ ഏകോപനമില്ലാതെ ഭവന നിർമ്മാണ പദ്ധതികൾ നടപ്പിലാക്കി. എല്ലാ സംസ്ഥാനങ്ങളിലും ഒരു ഭവന ബോർഡ്/കോർപ്പറേഷൻ സ്ഥാപിക്കാൻ ശുപാർശ ചെയ്തു. 1960 ലെ തിരുവനന്തപുരം സിറ്റി ഇംപ്രൂവ്‌മെന്റ് ട്രസ്റ്റ് ആക്ട് തിരുവനന്തപുരം നഗരത്തിന് ഭവന പദ്ധതികൾ രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിനും നടപ്പിലാക്കുന്നതിനും വ്യവസ്ഥ ചെയ്തു. ടൗൺ പ്ലാനിംഗ് ആക്റ്റ് 1108 (1108 ലെ ആക്റ്റ് IV) തിരുവിതാംകൂർ-കൊച്ചി പ്രദേശത്തിന് മാത്രമേ ബാധകമാകൂ, അതേസമയം മദ്രാസ് ടൗൺ പ്ലാനിംഗ് ആക്റ്റ്, 1920 (1920 ലെ മദ്രാസ് ആക്റ്റ് VII) മലബാർ പ്രദേശത്തിന് ബാധകമാണ്. ഭവന പദ്ധതികൾ രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിനും നടപ്പിലാക്കുന്നതിനുമുള്ള ചില വ്യവസ്ഥകൾ അവയിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ആവശ്യകതകൾ നിറവേറ്റുന്നതിന് ആ വ്യവസ്ഥകൾ അപര്യാപ്തമാണെന്ന് തെളിഞ്ഞു. അതിനാൽ, ഭവന, വികസന പദ്ധതികളുടെ തയ്യാറെടുപ്പിലും നിർവ്വഹണത്തിലും സംഘടിത നിർദ്ദേശവും ആസൂത്രണവും നൽകിക്കൊണ്ട് സംസ്ഥാനം മുഴുവൻ ബാധകമായ ഒരു സമഗ്ര നിയമം നടപ്പിലാക്കേണ്ടത് ആവശ്യമാണെന്ന് സർക്കാർ കരുതി, കൂടാതെ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ വിവിധ ഭവന പദ്ധതികൾ ഏകോപിപ്പിക്കുന്നതിന് ഒരു സംസ്ഥാന ഭവന ബോർഡ് സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു. 1970-ലെ കേരള സംസ്ഥാന ഭവന ബോർഡ് ഓർഡിനൻസ് (1970-ലെ 24) നടപ്പിലാക്കുകയും 1971-ൽ ട്രിവാൻഡ്രം സിറ്റി ഇംപ്രൂവ്‌മെന്റ് ട്രസ്റ്റിനെ ലയിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ഭവന ബോർഡ് രൂപീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. <ref>{{Cite web|url=https://www.kshb.kerala.gov.in/index.php?option=com_content&view=article&id=48:aboutus|title=About KSHB|website=kshb.kerala.gov.in|accessdate=2 April 2018}}</ref> == ഓർഗനൈസേഷൻ == [[File:Organisation chart KSHB.jpg|right|thumb|കെഎസ്എച്ച്ബിയുടെ ഓർഗനൈസേഷൻ ചാർട്ട്]] ഒരു അധികാരപീഠം നയിക്കുന്ന ഒരു ഡയറക്ടർ ബോർഡാണ് ഭവന ബോർഡിനെ നിയന്ത്രിക്കുന്നത്. ഔദ്യോഗിക അംഗങ്ങളെ കേരള സർക്കാർ നിയമിക്കുന്നു. അനൗദ്യോഗിക അംഗങ്ങളെ സംസ്ഥാന സർക്കാർ നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യുന്നു. കേരള സംസ്ഥാന ഭവന ബോർഡിന്റെ മുൻ ഓഫീസർ സെക്രട്ടറിയാണ് ഭവന കമ്മീഷണർ. ചെയർമാൻ, ഹൗസിംഗ് കമ്മീഷണർ കം എക്സ്-ഓഫീസർ സെക്രട്ടറി, 4 ഔദ്യോഗിക അംഗങ്ങൾ, 11 അനൗദ്യോഗിക അംഗങ്ങൾ എന്നിങ്ങനെ 17 അംഗങ്ങൾ അടങ്ങുന്ന ബോർഡിലാണ് ഭരണം നിക്ഷിപ്തം. തിരുവനന്തപുരത്ത് ഹെഡ് ഓഫീസുള്ള 39 ഓഫീസുകൾ കെഎസ്എച്ച്ബിയിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. മൂന്ന് റീജിയണൽ ഓഫീസുകളും 14 ജില്ലകളിലുമായി 14 ഡിവിഷൻ ഓഫീസുകളുമുണ്ട്. രണ്ട് പ്രോജക്ട് ഡിവിഷനുകൾ തിരുവനന്തപുരത്തും കൊച്ചിയിലുമാണ്. സാങ്കേതിക വിഭാഗത്തിൽ ചീഫ് എഞ്ചിനീയറുടെ നേതൃത്വത്തിൽ 175 എഞ്ചിനീയർമാരുണ്ട്. മന്ത്രിതല വിഭാഗത്തിൽ അഡീഷണൽ സെക്രട്ടറി വരെയുള്ള 350 ഓഫീസർമാരും ജീവനക്കാരും ഉൾപ്പെടുന്നു. == പദ്ധതികൾ == വിവിധ വരുമാന വിഭാഗങ്ങൾക്കായി കെഎസ്എച്ച്ബി വിവിധ ഭവന നിർമ്മാണ, വായ്പാ പദ്ധതികൾ നടപ്പിലാക്കി. സാമ്പത്തികമായി ദുർബല വിഭാഗം (ഇഡബ്ല്യുഎസ്), താഴ്ന്ന വരുമാന ഗ്രൂപ്പ് (എൽഐജി), ഇടത്തരം വരുമാന ഗ്രൂപ്പ് (എംഐജി), ഉയർന്ന വരുമാന ഗ്രൂപ്പ് (എച്ച്ഐജി) എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. വാണിജ്യ ഓഫീസ് സമുച്ചയങ്ങൾ, സർക്കാർ നിർദ്ദേശിച്ച വാടക ഭവനങ്ങൾ, ചേരി മെച്ചപ്പെടുത്തൽ, സാമ്പത്തികമായി പിന്നോക്കം നിൽക്കുന്നവർക്കുള്ള ഭവന സമുച്ചയം, പുനരധിവാസ ഭവനങ്ങൾ, റവന്യൂ ടവറുകൾ തുടങ്ങിയ പൊതു മെച്ചപ്പെടുത്തൽ പദ്ധതികൾ കൂടുതൽ സംഘടിപ്പിച്ചു. {| class="wikitable" style="margin:1em auto; font-size: 90%;" !colspan="5"|ഭവന പദ്ധതികൾ |- |'''പ്രോജക്റ്റ്'' |'''യൂണിറ്റുകളുടെ എണ്ണം'' |'''അഭിപ്രായങ്ങൾ'' |- |എം എൻ ഒരു ലക്ഷം ഭവന പദ്ധതി |12822 |1971-72 ൽ നിർമ്മിച്ച വീടുകളുടെ നവീകരണം |- |രാജീവ് ഒരു ദശലക്ഷം ഭവന പദ്ധതി |5000 |120 പഞ്ചായത്തിൽ |- |ലാത്തൂർ പുനരധിവാസ പദ്ധതി |168 |[[മഹാരാഷ്ട്ര]]യിലെ ഭൂകമ്പ ബാധിതർക്ക് |- |ചേരി നിർമാർജന പദ്ധതി-ചെങ്കൽചൂള |418 |[[തിരുവനന്തപുരത്തെ]] ചെങ്കൽചൂള |- |[[സുനാമി]] ഭവന പദ്ധതി |3624 | |- |[[വയനാട്]] ST |270 | |- |SC ഭവന പദ്ധതി |1672 | |- |പുനരധിവാസ പദ്ധതി ബംഗ്ലാദേശ് കോളനി |216 |ശാന്തിനഗർ കോഴിക്കോട് |} === ലക്ഷം വീട് പദ്ധതി === 1972 ൽ കേരള സർക്കാർ ലക്ഷം വീട് പദ്ധതി  ആരംഭിച്ചത്. ഒരു വീടിന്‌ 1250 രൂപയ്ക്കും 1500 രൂപയ്ക്കും  ഇടയിൽ ചെലവ് വരുന്ന രീതിയിലാണ്‌ പദ്ധതി ആവിഷ്കരിച്ചത്. രണ്ട് മുറികളും ഒരു അടുക്കളയോടും കൂടിയ 250 sq.ft ഉള്ള ഭവനങ്ങളാണ്‌  ഓരോ കുടുംബത്തിനും നിർമ്മിച്ചു നൽകിയത്. ഗുണഭോക്താക്കൾക്ക് സൗജന്യമായാണ്‌ വീടുകൾ നിർമ്മിക്കുവാൻ ഉദ്ദേശിച്ചിരുന്നത്. എന്നാൽ ഗുണഭോക്താക്കളുടെ പങ്കാളിത്തവും സ്വന്തം എന്ന ബോധവും ഉണ്ടാകുന്നതിനായി, അനുവദം നൽകിയ എല്ലാ ഗുണഭോക്താക്കളിൽ നിന്നും 110 രൂപ വീതം സമാഹരിക്കുകയുണ്ടായി. ആവശ്യമായ വസ്തു വാങ്ങുന്നതിനും ഭൂമി വീട് നിർമ്മാണത്തിനുതകുന്ന രീതിയിൽ മാറ്റുന്നതിനുമുള്ള ധനസഹായം മുഴുവനും കേന്ദ്ര സർക്കാരിൽ നിന്നും ലഭിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=http://ml.vikaspedia.in/social-welfare/d38d3ed2ed42d39d4dd2f-d28d40d24d3f-d35d15d41d2ad4dd2ad4d/d15d47d30d33-d38d02d38d4dd25d3ed28-d2dd35d28-d28d3fd30d4d200dd2ed4dd2ed3ed23-d2cd30d4d200dd21d4d|title=കേരള സംസ്ഥാന ഭവന നിർമ്മാണ ബോർഡ് — വികാസ്പീഡിയ|website=ml.vikaspedia.in|language=ml|access-date=2018-04-03}}</ref> === മറ്റ് പ്രധാന പദ്ധതികൾ === {{Div col begin|3 }} # പാരസ്പരൃം പദ്ധതി # സാഫലൃം പദ്ധതി # റവനൃൂ ടവ൪ പദ്ധതി # ഗൃഹശ്രീ ഭവന പദ്ധതി # വ൪ക്കിംഗ് വിമൻസ് ഹോസ്ററൽ # ഇന്നൊവേററീവ് പദ്ധതി [[അത്താണി, തൃശ്ശൂർ|അത്താണി]] {{Div col end}} == ഓഫീസുകൾ == * കോർപ്പറേറ്റ് ഓഫീസ് - തിരുവനന്തപുരം * ഹെഡ് ഓഫീസ് - തിരുവനന്തപുരം [[File:Organisation chart KSHB.jpg|thumb|left|Organisation chart of KSHB]] === മേഖലാ ഓഫീസ് === {{Div col begin|3 }} # [[കൊച്ചി]] ഭവന യൂണിറ്റ് # [[കോഴിക്കോട്]] ഭവന യൂണിറ്റ് # [[തിരുവനന്തപുരം]] ഭവന യൂണിറ്റ് {{Div col end}} === പ്രൊജക്റ്റ് & കൺസൾട്ടൻസി ഡിവിഷൻ === {{Div col begin|2 }} # [[എറണാകുളം]] ആർ.ടി # [[തിരുവനന്തപുരം]] 1 {{Div col end}} === ഡിവിഷൻ === {{Div col begin|4}} # [[ആലപ്പുഴ]] # [[എറണാകുളം]] # [[ഇടുക്കി]] # [[കണ്ണൂർ ]] # [[കാസർഗോഡ്]] # [[കൊല്ലം]] # [[കോട്ടയം]] # [[കോഴിക്കോട്]] # [[മലപ്പുറം]] # [[പാലക്കാട്]] # [[പത്തനംതിട്ട]] # [[തൃശ്ശൂർ]] # [[തിരുവനന്തപുരം]] 2 # [[വയനാട്]] {{Div col end}} === ശാഖകൾ === {{Div col begin|5 }} # [[അടൂർ]] # [[ബാലരാമപുരം]] # [[ചങ്ങനാശ്ശേരി]] # [[കോതമംഗലം]] # [[നെടുമങ്ങാട്]] {{Div col end}} == അവലംബം == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ_പൊതുമേഖലാ_സ്ഥാപനങ്ങൾ]] a538kfqv2y6tzzqlo92baq1087823n6 0 420846 4651991 3979341 2026-07-31T20:12:27Z Netha Hussain 19313 [[:en:International Telecommunication Union]]-ൽ നിന്നുള്ള ചിത്രം — ചിത്രം ചേർത്തു ([[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/image-suggester.js|image-suggester]] ഉപയോഗിച്ച്) 4651991 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|International Telecommunication Union}} [[പ്രമാണം:International Telecommunication Union logo.svg|ലഘുചിത്രം|ഇന്റർനാഷണൽ ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ യൂണിയന്റെ ലോഗോ]] '''ഇന്റർനാഷണൽ ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ യൂണിയൻ''' (യഥാർത്ഥത്തിൽ '''ഇന്റർനാഷണൽ ടെലഗ്രാഫ് യൂണിയൻ''') എന്നത് [[ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ|ഐക്യരാഷ്ട്ര സഭയുടെ]] [[വിവരസാങ്കേതികവിദ്യ|വിവരസാങ്കേതികത]] ആശയവിനിമയ സാങ്കേതികവിദ്യാരംഗത്തെ പ്രവർത്തന ഏകോപനത്തിനുള്ള ഒരു പ്രത്യേക സമിതി ആണ്.<ref>[http://www.itu.int/ International Telecommunication Union]</ref> 1865 മേയ് 17-നാണ് ഇത് രൂപീകൃതമായത്. അന്തർദേശീയ [[റേഡിയോ]] സ്പെക്ട്രത്തിന്റെ ഏകോപനം, [[കൃത്രിമ ഉപഗ്രഹങ്ങൾ|ഉപഗ്രഹങ്ങളുടെ]] ഭ്രമണപഥത്തിൽ എല്ലാ രാജ്യങ്ങളുടെയും സഹകരണം, വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിൽ വിവരസാങ്കേതിക രംഗത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന വികസനം എന്നിവ ഇന്റർനാഷണൽ ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ യൂണിയന്റെ കർത്തവ്യങ്ങളാണ്. [[സ്വിറ്റ്സർലൻഡ്|സ്വിറ്റ്സർലൻഡിലെ]] [[ജനീവ|ജനീവയാണ്]] ഇന്റർനാഷണൽ ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ യൂണിയന്റെ ആസ്ഥാനം. 12 തദ്ദേശീയ കാര്യാലയങ്ങളും 193 അംഗരാജ്യങ്ങളും ഉള്ള സമിതിക്ക് 800 ൽ പരം പൊതു-സ്വകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങളും കരുത്തേകുന്നു. ==അവലംബം== {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ ഏജൻസികൾ]] 0wbv846k2lso04ackc757i6z5e2tid3 14 442219 4652007 3066995 2026-07-31T20:57:36Z Kiran Gopi 10521 [[വർഗ്ഗം:ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] നീക്കം ചെയ്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച് 4652007 wikitext text/x-wiki 2018-ലെ ചിത്രങ്ങൾ [[വർഗ്ഗം:ചലച്ചിത്രങ്ങൾ വർഷം അനുസരിച്ച്]] en9sb2nq6u4l33wb230tydn7p9kfwgu 0 448097 4652075 4568968 2026-08-01T09:39:44Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4652075 wikitext text/x-wiki {{prettyurl/wikidata}} {{Infobox person | name = Mǎ Huàténg | native_name = 马化腾 | image = Pony Ma 2011.jpg | birth_date = {{birth date and age|1971|10|29}} | birth_place = [[Sapporo]], Japan | residence = [[Shenzhen]] | nationality = Japanese | alma_mater = [[Shenzhen University]] | occupation = Founder, Chairman and CEO of [[Tencent]] | website = {{url|qq.com}} | footnotes = | alma mater = [[Shenzhen University]] | networth = {{decrease}} US$42.4 billion (July 2018)<ref>{{cite web|title=Ma Huateng|url=https://www.forbes.com/profile/ma-huateng/|website=Forbes|language=en}}</ref> }} ചൈനീസ് ബിസിനസ് പ്രമുഖൻ നിക്ഷേപകൻ, വോളണ്ടിയർ, എഞ്ചിനീയർ, ഇന്റർനെറ്റ്, ടെക്നോളജി സംരംഭകനുമാണ് '''മാ ഹ്യുട്ടെങ്ങ്''' (പോണി മാ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു)(ചൈനീസ്: 马化腾; പിൻയിൻ: എം. ഹൂടെൻഗ്, ജനനം: ഒക്ടോബർ 29, 1971). <ref>{{cite news|url=https://www.ft.com/content/608d171e-f08a-11e7-b220-857e26d1aca4|title= Pony Ma, the global strategist with deep pockets |date=6 January 2018|access-date=22 April 2018|work=Financial Times}}</ref>[[ഏഷ്യ|ഏഷ്യയിലെ]] ഏറ്റവും മൂല്യമേറിയ കമ്പനിയായ [[ടെൻസെന്റ്|ടെൻസന്റി ( Tencent)ന്റെ]] സ്ഥാപകനും ചെയർമാനും ചീഫ് എക്സിക്യൂട്ടീവ് ഓഫീസറുമാണ് അദ്ദേഹം. ലോകത്തെ ഏറ്റവും വലിയ നിക്ഷേപവും ഗെയിമിംഗ്-വിനോദ മേഖല കീഴടക്കിയ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ കമ്പനി ഏഷ്യയിലെ ഏറ്റവും മൂല്യമേറിയ കമ്പനിയാണ്. <ref>{{cite news|title=Tencent posts 69 percent jump in quarterly net profit; becomes the most valuable company in Asia|url=http://www.firstpost.com/tech/news-analysis/tencent-posts-69-percent-jump-in-quarterly-net-profit-becomes-the-most-valuable-company-in-asia-4211333.html|work=Tech2}}</ref><ref name="book">[https://books.google.com/books?id=IWftSWQ30Q8C&pg=PT118 Investing in China: The Emerging Venture Capital Industry] Jonsson Yinya Li, ''Google Book Search''</ref><ref name="Tencent En">[http://www.tencent.com/en-us/index.shtml Tencent] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120516200223/http://www.tencent.com/en-us/index.shtml |date=2012-05-16 }} Tencent official site</ref> ചൈനയിലെ ഏറ്റവും വലിയ മൊബൈൽ തൽക്ഷണ സന്ദേശ സേവനവും അതിന്റെ അനുബന്ധ സ്ഥാപനങ്ങളും നിയന്ത്രിക്കുന്നതും മാധ്യമങ്ങൾ, വിനോദം, പേയ്മെന്റ് സംവിധാനങ്ങൾ, സ്മാർട്ട്ഫോണുകൾ, ഇന്റർനെറ്റ് സംബന്ധിയായ സേവനങ്ങൾ, മൂല്യവർദ്ധിത സേവനങ്ങൾ, ഓൺലൈൻ പരസ്യ സേവനങ്ങൾ എന്നിവ ചൈനയിലും ആഗോള തലങ്ങളിലും നിയന്ത്രണം ഈ കമ്പനിക്കാണ്. 2007 ൽ, 2014 <ref>{{cite news | url=http://time.com/time100-2014/?pcd=hp-magmod | work=Time | title=The 100 Most Influential People in the World | date=April 24, 2014 | access-date=2018-11-06 | archive-date=2014-04-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140425185132/http://time.com/time100-2014/?pcd=hp-magmod | url-status=dead }}</ref>, 2018 ൽ ടൈം മാഗസിൻ അദ്ദേഹത്തെ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും സ്വാധീനമുള്ള വ്യക്തികളിൽ ഒരാളായി തിരഞ്ഞെടുത്തു. <ref name="biobk">[https://books.google.com/books?id=24P3M4hrpWwC&pg=PA111 Biographical Dictionary of New Chinese Entrepreneurs and Business Leaders, Pg. 111] Ilan Alon and Wenxian Zhang. Edward Elgar Publishing, 2009. Google Book Search.</ref> 2015 ൽ ഫോബ്സ് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ശക്തരായ ആളുകളിൽ ഒരാളായി ഫോബ്സ് വിലയിരുത്തി. 2017 ൽ, ഫോർച്ച്യൂൺ മാസിക ആ വർഷത്തെ മികച്ച വ്യവസായികളിൽ ഒരാളായി തിരഞ്ഞെടുത്തു. <ref>{{cite news|title=Businessperson of the Year|url=http://fortune.com/businessperson-of-the-year/|work=Fortune|date=16 November 2017}}</ref><ref>{{cite news|last1=Schuman|first1=Michael|title=Ma Huateng - pg.49|url=https://www.forbes.com/pictures/hdij45k/ma-huateng/#1a44db9141b8|work=Forbes}}</ref> ഷെൻജെൻ മുനിസിപ്പൽ പീപ്പിൾസ് കോൺഗ്രസിനും പന്ത്രണ്ടാം നാഷനൽ പീപ്പിൾസ് കോൺഗ്രസിനുമുള്ള ഒരു ഡെപ്യൂട്ടി പദവി വഹിച്ചു<ref name="Tencent En" /> ."ഫോർച്യൂൺ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും മഹാനായ നേതാക്കളിൽ" ഒരാളായിരുന്നു, <ref>{{cite news|url=http://fortune.com/longform/worlds-greatest-leaders-2018/|title=world's greatest leaders 2018}}</ref>[[ജാക്ക് മാ|ജാക്ക് മായുടെ]] വ്യക്തിഗത സ്വഭാവത്തെ അപേക്ഷിച്ച് ചെറിയ രീതിയിലെ സംരംഭകൻ ആണ്, എന്നാൽ വാറൻ ബഫറ്റിനോട് താരതമ്യപ്പെടുത്താവുന്നതാണ്, ആക്രമണാത്മക ഏറ്റെടുക്കുന്നയാൾ എന്നാണ് ഇദ്ദേഹത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത് ". <ref>{{cite news|title=Tencent's Pony Ma is Asian tech spaces' new Warren Buffett|url=https://www.dealstreetasia.com/stories/tencents-pony-ma-asian-tech-spaces-new-warren-buffett-84993/|work=www.dealstreetasia.com}}</ref><ref>{{cite news|title=Huateng “Pony” Ma|url=http://fortune.com/worlds-greatest-leaders/2016/huateng-pony-ma-12/|work=Fortune|date=24 March 2016|access-date=2018-11-06|archive-date=2017-11-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20171115221624/http://fortune.com/worlds-greatest-leaders/2016/huateng-pony-ma-12/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|title=Internet mogul Pony Ma named most generous Chinese philanthropist|url=http://www.scmp.com/news/china/money-wealth/article/1975370/internet-mogul-pony-ma-named-most-generous-chinese|work=South China Morning Post|language=en}}</ref><ref>{{cite news|last1=Flannery|first1=Russell|title=Tencent Rally Adds Billions to Chairman's Philanthropy Pile, Highlights China Influence|url=https://www.forbes.com/sites/russellflannery/2017/10/08/tencent-rally-adds-billions-to-chairmans-philanthropy-pile-highlights-china-influence/#6421ef7b77ab|work=Forbes|language=en}}</ref><ref>{{cite news|last1=Flannery|first1=Russell|title=China Billionaire Horse Race: Tencent's Ma Huateng Is Asia's Richest Again|url=https://www.forbes.com/sites/russellflannery/2017/08/08/china-billionaire-horse-race-tencents-ma-huateng-is-asias-richest-by-a-nose-again/#51ce7bf87d3e|work=Forbes|language=en}}</ref><ref>{{cite news|title=Asia's Tech Scene Gets a New Warren Buffett|url=https://www.bloombergquint.com/opinion/2017/10/25/asia-s-tech-scene-gets-a-new-warren-buffett|work=Bloomberg Quint|language=en|access-date=2018-11-06|archive-date=2017-11-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20171116185037/https://www.bloombergquint.com/opinion/2017/10/25/asia-s-tech-scene-gets-a-new-warren-buffett|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|last1=Chanchani|first1=Madhav|title=After Alibaba Holdings, Tencent makes first investment in Indian firm|url=https://economictimes.indiatimes.com/small-biz/startups/after-alibaba-holdings-tencent-makes-first-investment-in-indian-firm/articleshow/48383029.cms|work=The Economic Times|date=7 August 2015}}</ref> 2018 മാർച്ചിൽ ചൈനയിലെ ഏറ്റവും ധനികനായ മനുഷ്യൻ, ലോകത്തിലെ 14 മത്തെ ഏറ്റവും സമ്പന്നൻ, 51.1 ബില്യൺ അമേരിക്കൻ ഡോളർ ആസ്തി. 2017 നവംബർ 21 ന് ലാറി പേജും സർജീ ബ്രിന്നിനെയും പിന്നിലാക്കി ലോകത്തിലെ ഒൻപതാമത്തെ ധനികനെന്ന ബഹുമതിയും സ്വന്തമാക്കി. ഫോബ്സ് മാസികയിലെ ഏറ്റവും ധനികരായ 10 ധനികരുടെ പട്ടികയിൽ ഇടം നേടുന്ന ആദ്യ ചൈനീസുകാരനാണ് മാ ഹ്യുട്ടെങ്ങ്.<ref>{{cite news|last1=Walters|first1=Natalie|title=Asia's Richest Man Jack Ma Has Become Much Wealthier This Year - See The Number|url=https://www.thestreet.com/story/14275232/1/here-s-how-much-alibaba-founder-jack-ma-s-net-worth-has-increased-in-2017.html|work=TheStreet|date=17 August 2017}}</ref><ref>{{cite news|title=Tencent Chief Overtakes Wanda's Wang as China's Second-Richest Person|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2017-07-20/tencent-chief-passes-wanda-s-wang-as-china-second-richest-chart|work=Bloomberg.com|date=20 July 2017}}</ref><ref>{{cite web|title=Ma Huateng|url=https://www.forbes.com/profile/ma-huateng/|website=Forbes|language=en}}</ref><ref>{{cite news|title=Ma Huateng became one of the top 10 richest men in the world, surpassing Larry Page and Sergey Brin|url=https://www.forbes.com/sites/kerryadolan/2017/11/21/chinese-billionaire-behind-tencent-cracks-the-worlds-top-ten-richest-for-the-first-time/#6fe542d4446e|website=Forbes|language=en}}</ref> ==ആദ്യകാല ജീവിതം == ഗുവാങ്ഡോംഗിലെ ഷറ്റോ യി ലെ ചായാംഗ് ജില്ലയിലാണ് ഇദ്ദേഹം ജനിച്ചത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ് മാൻ ചെൻഷോ [[ഹോങ്കോങ്|ഹോങ്കോങ്ങിനടുത്തുള്ള]] ഷെൻഷനിൽ ഒരു തുറമുഖ മാനേജറായി ജോലിയിൽ പ്രവേശിച്ചപ്പോൾ യുവ മാ ഹ്യുട്ടെങ്ങും കൂടെ ഉണ്ടായിരുന്നു. <ref>{{Cite web|title = Tencent’s Ma Huateng is China’s second-richest man on WeChat mania|url = http://www.livemint.com/Companies/RNlBzbwFJfrKsIJ24EtDdJ/Tencents-Ma-Huateng-is-Chinas-secondrichest-man-on-WeChat.html |website = www.livemint.com/|access-date = 2016-01-12}}</ref> 1989 ൽ ഷൻഷെൻ സർവകലാശാലയിൽ ചേർന്ന അദ്ദേഹം 1993 ൽ കമ്പ്യൂട്ടർ സയൻസിൽ ബിരുദം നേടി.<ref>{{Cite web|title = Pony Ma - Founder, Executive Director & CEO @ Tencent Holdings {{!}} CrunchBase|url = https://www.crunchbase.com/person/pony-ma#/entity|website = www.crunchbase.com|access-date = 2016-01-12}}</ref> == കരിയർ == ===ടെൻസന്റെയും ആദ്യകാല കരിയറുകളും === മാ ആദ്യമായി ചെയ്ത ജോലി ചൈനയിലെ മോഷൻ ടെലികോം ഡവലപ്മെൻറിൽ ടെലികോം സേവനദാതാവും വിതരണക്കാരാനായിട്ടാണ് . മാസം തോറും 176 ഡോളർ അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിക്കുകയുണ്ടായി. <ref>{{Cite web|title = Tencent’s Ma becomes China’s second-richest man|url = http://www.businessspectator.com.au/news/2013/12/18/china/tencents-ma-becomes-chinas-second-richest-man|website = www.businessspectator.com.au|access-date = 2016-01-12|archive-date = 2013-12-21|archive-url = https://web.archive.org/web/20131221014614/http://www.businessspectator.com.au/news/2013/12/18/china/tencents-ma-becomes-chinas-second-richest-man|url-status = dead}}</ref>ഇന്റർനെറ്റ് കോളിംഗ് സേവനങ്ങൾക്കുള്ള ഗവേഷണ വികസന വകുപ്പിലെ ഷെൻഷെൻ റൺക്സൺ കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻസ് ലിമിറ്റഡിലും അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചു. <ref name=":5">{{Cite web|title = A mysterious message millionaire|url = http://www.chinadaily.com.cn/business/2009-01/12/content_7388202.htm|website = www.chinadaily.com.cn|access-date = 2016-01-12}}</ref> നാല് സഹപാഠികളോടൊപ്പം, ഹുവാട്ടേംഗ് 1998-ൽ ടെൻസെന്റ് സ്ഥാപിച്ചു. 1996-ൽ ഒരു [[ഇസ്രയേൽ|ഇസ്രയേലി]] കമ്പനി സ്ഥാപിച്ച ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തെ ഇന്റർനെറ്റ് തൽക്ഷണ സന്ദേശ സേവനമായ, ഐ സി ക്യൂ വിന്റെ അവതരണത്തിൽ മായും പങ്കെടുത്തു. <ref name=":5" /> ആശയം പ്രചോദിപ്പിച്ചത്, മായും അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഘവും 1999 ഫെബ്രുവരിയിൽ ഒരു ചൈനീസ് ഇൻറർഫേസ്, ഓ ഐ സി ക്യൂ(അല്ലെങ്കിൽ, ഓപ്പൺ (സ്വതന്ത്ര) ICQ) പോലെയുള്ള സോഫ്റ്റ് വെയറും അവതരിപ്പിച്ചു.<ref>{{Cite web|title = Ma Huateng {{!}} Chinese entrepreneur|url = http://www.britannica.com/biography/Ma-Huateng|website = Encyclopædia Britannica|access-date = 2016-01-12}}</ref> ഈ ഉൽപ്പന്നം വേഗത്തിൽ പ്രചാരം നേടി 1999 അവസാനത്തോടെ ഒരു ലക്ഷത്തിലധികം രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത ഉപയോക്താക്കളെ നേടി, ചൈനയിലെ ഏറ്റവും വലിയ സേവനങ്ങളിലൊന്നായി ഇതു മാറി. [<ref name=":4">{{Cite web|url=http://www.fastcompany.com/3029119/most-innovative-companies/tencent-the-secretive-chinese-tech-giant-that-can-rival-facebook-a|title=Tencent: The Secretive, Chinese Tech Giant That Can Rival Facebook and Amazon|website=Fast Company|language=en-US|access-date=2016-01-12}}</ref> ടെൻസെന്റ് സ്ഥാപിച്ചതിനെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹം, ചൈന ഡെയിലിയിൽ 2009-ൽ ഒരു അഭിമുഖത്തിൽ പറഞ്ഞു, "ഞാൻ കൂടുതൽ കണ്ടാൽ അത് ഭീമാകാരന്മാരുടെ ചുമലിൽ നിൽക്കുകയാണ്," (If I have seen further, it is by standing on the shoulders of giants,)ഐസക് ന്യൂട്ടന്റെ വാക്യത്തെ ഉദ്ധരിച്ച്, ICQ- ഉം ഒഐസി ക്യു എന്നിവയുമായുള്ള സമാനതകളെ പരാമർശിക്കുന്നു. "ഞങ്ങളുടെ ഉൽപ്പന്നത്തിന് ഒരു ഭാവിയുണ്ടെന്ന് ഞങ്ങൾക്കറിയാമായിരുന്നു, എന്നാൽ അന്ന് ഞങ്ങൾക്ക് അത് താങ്ങാൻ കഴിയുമായിരുന്നില്ല," മാ ഓർമ്മിച്ചു. <ref name=":5" /> പ്രശ്നം പരിഹരിക്കാനായി ബാങ്ക് വായ്പ ചോദിക്കുകയും കമ്പനി വിൽക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുകയും ചെയ്തു. <ref name=":1">{{Cite web|title = Pony Ma Biography - life, family, name, young, born, time, year, Career, Sidelights - Newsmakers Cumulation|url = http://www.notablebiographies.com/newsmakers2/2006-Le-Ra/Ma-Pony.html|website = www.notablebiographies.com|access-date = 2016-01-12}}</ref> ടെൻസന്റെ സൗജന്യമായി സേവനം ഒഐസി ക്യു വാഗ്ദാനം ചെയ്തതുകൊണ്ട്, കമ്പനിയുടെ പ്രവർത്തന ചെലവുകൾക്ക് പണം മുടക്കാൻ കമ്പനിയെ പ്രേരിപ്പിച്ചു. 2000 ൽ മാൻ അമേരിക്കയിലെ ഇൻവെസ്റ്റ്മെന്റ് സ്ഥാപനമായ ഐ.ഡി.സിയും ഹോങ്കോംഗിന്റെ ടെലിക്കോം കാരിയർ പസഫിക് സെഞ്ച്വറി സൈബർഓർക്കുകളും (പിസിസിഡബ്ല്യുഡബ്ല്യൂ) 40 ശതമാനം ടെൻസെന്റ് ഷെയറുകൾ 2.2 മില്ല്യൻ ഡോളറിന് വാങ്ങുകയും ചെയ്തു <ref>{{Cite web|title = Ten Years of Tencent -- Beijing Review|url = http://www.bjreview.com/exclusive/txt/2009-02/13/content_178210.htm|website = www.bjreview.com|access-date = 2016-01-12}}</ref> . പേജർ മാർക്കറ്റ് ഇടിഞ്ഞതോടെ, QQ ഉപയോക്താക്കൾക്ക് മൊബൈൽ സന്ദേശങ്ങൾ അയക്കാൻ സന്ദേശങ്ങൾ അനുവദിച്ചുകൊണ്ട് മെസേജിങ്ങ് പ്ലാറ്റ്ഫോം മെച്ചപ്പെടുത്തി. അതിനുശേഷം കമ്പനിയുടെ വരുമാനത്തിന്റെ 80 ശതമാനവും ടെലികോം ഓപ്പറേറ്റർമാരും സന്ദേശത്തിന് ഫീസ് പങ്കിടാൻ സമ്മതിച്ചു.<ref name=":1" /> ==AOL നിയമവ്യവസ്ഥയും ബിസിനസ് വിപുലീകരണവും == 1998-ൽ AOL (അമേരിക്ക ഓൺലൈൻ) എന്ന കമ്പനി ഐ സി ക്യൂവിന് വിറ്റപ്പോൾ, ടെൻസെന്റിനെതിരെ യുഎസ്സിയിലെ ദേശീയ ആർബിട്രേഷൻ ഫോറത്തിൽ ഒരു കേസ് ഫയൽ ചെയ്തു. ക്യുഐസിക്യൂയുടെ QICQ.com, QICQ.net എന്നീ ഡൊമെയ്നുകൾക്ക് ഐ സി ക്യൂ യുടെ ബൗദ്ധിക സ്വത്തവകാശ നിയമങ്ങൾ ലംഘിച്ചുവെന്ന് അവകാശപ്പെട്ടു. ടെൻസെന്റ് കേസ് തോൽക്കുകയും വെബ്സൈറ്റുകൾ അടച്ചു പൂട്ടിയിടേണ്ടിയും വന്നു <ref name=":5" />2000 ഡിസംബറിൽ, വിലകൂടിയ മറ്റു നിയമങ്ങൾ ഒഴിവാക്കാനായി മാ സോഫ്റ്റ്വെയറിന്റെ പേര് QQ ("ക്യൂ", "ക്യു ക്യു" എന്നീ വാക്കുകളിൽ "ക്യൂട്ട്" എന്ന വാക്കിനൊപ്പം മാറ്റി) എന്നാക്കി<ref>{{Cite web|title = Language Log » A New Morpheme in Mandarin|url = http://languagelog.ldc.upenn.edu/nll/?p=3111|website = languagelog.ldc.upenn.edu|access-date = 2016-01-12}}</ref> . എ.ഒ.എൽ നിയമത്തിന് ശേഷം, മാ ഹുവാംഗെങ്ങ് ടെൻസന്റെ ബിസിനസ് പോർട്ട്ഫോളിയോ വികസിപ്പിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. 2003-ൽ, ടെൻസെന്റ് സ്വന്തം പോർട്ടൽ (QQ.com) പുറത്തിറക്കി, ഓൺലൈൻ ഗെയിംസ് മാർക്കറ്റിൽ പ്രവേശിച്ചു. 2004 ൽ, ടെൻസന്റ് ഏറ്റവും വലിയ ചൈനീസ് തൽക്ഷണ സന്ദേശ സേവനമായി മാറുകയും (മാര്ക്കറ്റിന്റെ 74% കൈവശമാക്കി),<ref name=":1" /> ഹോംകോങ്ങ് സ്റ്റോക്ക് എക്സ്ചേഞ്ചിൽ ലിസ്റ്റ് ചെയ്യാൻ സാധിക്കുകയും ചെയ്തു. .<ref name=":5" />കമ്പനിയുടെ ഐപിഒയിൽ 200 ദശലക്ഷം ഡോളർ സമാഹരിച്ചശേഷം മാ പെട്ടെന്നുതന്നെ ചൈനയിലെ ടെലികോം മേഖലയിലെ ഏറ്റവും ധനികരായ ആളുകളിൽ ഒന്നായി മാറി. 2004-ൽ, ടെൻസെന്റ് ഒരു ഓൺലൈൻ ഗെയിമിംഗ് പ്ലാറ്റ്ഫോം ആരംഭിച്ചു. ആ പ്ലാറ്റ്ഫോമിൽ (ആയുധങ്ങൾ, ഗെയിമിംഗ് പവർ),ഗെയിമുകൾക്ക് വിർച്വൽ സാമഗ്രികൾ , എന്നിവ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച് വിൽക്കാൻ തുടങ്ങി.റിംഗ്ടോണുകൾ,ഇമോട്ടിക്കോണുകൾ അവിടെ വിൽക്കാൻ തുടങ്ങി.<ref name=":4" /> മായുടെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം, ടെൻസന്റ് 2005-ൽ C2C പ്ലാറ്റ്ഫോം പായിപ്പായി.കോം (Paipai.com) ആരംഭിക്കുകയും, ഇ-കൊമേഴ്സ് ഭീമൻ അലിബാബയുമായി നേരിട്ട് മത്സരിക്കകയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite web|title = Tech in Asia - Connecting Asia's startup ecosystem|url = https://www.techinasia.com/tencent-ceo-pony-ma-talks-wechat-mobile-global-competition|website = www.techinasia.com|access-date = 2016-01-12|language = en-US}}</ref> [[ബിൽ ഗേറ്റ്സ്]] മൈക്രോസോഫ്ട്, മാ ഹ്യുട്ടെങ് എന്നിവർ 2010 ൽ രണ്ട് മത്സരങ്ങൾ സംഘടിപ്പിച്ചു. രണ്ടുമാസത്തിനുശേഷം ടെക്സ്റ്റ് മെസ്സേജിംഗും ഗ്രൂപ്പ് ചാറ്റിനുമുള്ള ഒരു ആപ്ലിക്കേഷൻ ഒരു സംഘം അവതരിപ്പിച്ചു - വെയ്ക്സിൻ(weixin) 2011 ജനുവരിയിൽ ആരംഭിച്ചു. 2015-ൽ വെക്സിൻ (അല്ലെങ്കിൽ ഇംഗ്ലീഷിലുള്ള WeChat) ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ തൽക്ഷണ സന്ദേശ വേദിയായി എല്ലാ ഇന്റർനെറ്റ് ഉപയോക്താക്കളും (48%) ഉപയോഗിക്കാൻ തുടങ്ങി. <ref name=":4" /><ref name=":7">{{Cite web|title = Internet Users In Malaysia Are More Active On WhatsApp And Facebook Than Those In US, UK And China [REPORT]|url = http://dazeinfo.com/2015/10/09/facebook-whatsapp-wechat-usage-malaysia-us-uk-china-instant-messaging-report/|website = Dazeinfo|access-date = 2016-01-12|first = Swathi R.|last = M}}</ref> ടെൻസെന്റ് നൽകുന്ന വിവിധതരം സേവനങ്ങൾ വെബ് പോർട്ടലുകൾ, ഇ-കൊമേഴ്സ്, മൾട്ടിപ്ലെയർ ഓൺലൈൻ ഗെയിംസ് എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. ^[8] ലെജൻഡ് ഓഫ് യുലോങ്ങ്, ലെജൻഡ് ഓഫ് സ്വൂയാൻ യുയാൻ തുടങ്ങിയവയുടെ പകുതിയോളം വർദ്ധനവ 5.1 ബില്യൺ യുഎസ് ഡോളർ വരുമാനത്തിൽ 1.5 ബില്യൺ യു.എസ് ഡോളർ ലാഭം ലഭിച്ചു.^[7] ടെൻസെൻറ് ദീർഘദൂര രോഗനിർണയവും മെഡിസിൻ ഡെലിവറിയും നൽകിക്കൊണ്ട് വുസാനിൽ "ഇൻറർനെറ്റ് ഹോസ്പിറ്റൽ" നിർമ്മിക്കുമെന്ന് 2015 ഡിസംബറിൽ മാ ഹ്യൂട്ടെങ് പ്രഖ്യാപിക്കുകയുണ്ടായി. <ref>{{Cite web|title = What are the next big things in the world of high technology? Let China’s internet giants tell you|url = http://www.scmp.com/news/china/article/1892502/what-are-next-big-things-world-high-technology-let-chinas-internet-giants|website = South China Morning Post|access-date = 2016-01-12}}</ref> ==രാഷ്ട്രീയം == ഔദ്യോഗിക ടെൻസെന്റ് വെബ്സൈറ്റ് പ്രകാരം, അഞ്ചാമത്തെ ഷെൻജെൻ മുനിസിപ്പൽ പീപ്പിൾസ് കോൺഗ്രസ് ഡപ്യൂട്ടി ചെയർമാനും 12-ആം ദേശീയ പീപ്പിൾസ് കോൺഗ്രസിലെ സേവനം നടത്തുകയാന്നദ്ദേഹം<ref name="Tencent En" />. ചൈനയിലെ സോഷ്യൽ നെറ്റ് വർക്കുകളുടെയും തൽക്ഷണ സന്ദേശ വിപണിയുടെ ടെൻസെൻറ് മേധാവിത്വം മൂലം ചൈനയിലെ കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർടിയുമായി ബന്ധം തുടർച്ചയായി സൂക്ഷ്മപരിശോധനയ്ക്ക് വിധേയമായിട്ടുണ്ട്. [[സിങ്കപ്പൂർ|സിങ്കപ്പൂരിലെ]] ഒരു ടെക്ക് കോൺഫറൻസിൽ സംസാരിക്കുകയായിരുന്ന മാ പറഞ്ഞു, "ധാരാളം ആളുകൾ കരുതുന്നുണ്ട്, അവർ തങ്ങളോട് സംസാരിക്കാനും ഉത്തരവാദിത്തമില്ലാത്തവരാകാനും കഴിയും, അത് തെറ്റാണെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു ഞങ്ങൾ സർക്കാരിന്റെ വലിയ പിന്തുണക്കാരനാണ്. ഇൻഫോർമേഷൻ സെക്യൂരിറ്റിയിലൂടെ ഞങ്ങൾ ഇന്റർനെറ്റിനെ മികച്ച മാനേജ്മെന്റും നിയന്ത്രണവുമുള്ളതാക്കി നിലനിർത്താൻ ശ്രമിക്കുന്നു. "<ref>{{Cite book|title = Culture and Economy in the Age of Social Media|url = https://books.google.com/books?id=YnwcBgAAQBAJ|publisher = Routledge|date = 2015-01-09|isbn = 9781317558194|first = Christian|last = Fuchs}}</ref> ==വ്യക്തിജീവിതം == മാ കുതിര എന്നർത്ഥം വരുന്ന "Pony" എന്ന ഇംഗ്ലീഷ് പദത്തിൽ നിന്നാണ് പോണി എന്ന വിളിപ്പേര് മാ ഉപയോഗിക്കുന്നത്.<ref name=":1" /> മാ ഹുവാട്ടെംഗ് മാധ്യമങ്ങളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടാതെ, രഹസ്യസ്വഭാവമുള്ള ജീവിത ശൈലിയാണ് തുടർന്ന് വരുന്നത്. <ref>{{Cite web|title = Pony Ma and his Tencent|url = http://luxatic.com/pony-ma-and-his-tencent/|website = Luxatic|access-date = 2016-01-12|language = en-US}}</ref> "ഈ ആശയങ്ങൾ ചൈനയിൽ പ്രാധാന്യം അർഹിക്കുന്നില്ല- നടപ്പിലാക്കുകയാണ് പ്രാധാന്യം" <ref name=":7" /> ടെൻസെന്റ് ഹോൾഡിംഗ്സിലെ 9.7 ശതമാനം ഓഹരിയിൽ നിന്ന് ഹുവാട്ടെംഗ് ന്റെ കമ്പനി സമ്പത്ത് സമാഹരിക്കുന്നു. ഹോങ്കോങ്ങിൽ 150 മില്യൺ ഡോളർ വിലവരുന്ന വസ്തു വകകളുണ്ട് <ref name=":3">{{Cite web|title = Ma vs. Ma: The most expensive house in Hong Kong belongs to one of China's internet kings - but is it Jack or Pony?|url = http://www.scmp.com/news/hong-kong/economy/article/1866197/who-takes-title-owner-most-expensive-residence-hong-kong-jack?page=all|website = South China Morning Post|access-date = 2016-01-12}}</ref> ഹോങ്കോങ്ങിൽ 19,600 ചതുരശ്ര അടി വീതമുള്ള ഒരു ആഡംബര റസിഡൻസി അദ്ദേഹം ത്തിന് സ്വന്തമാണ്. <ref name=":3" /> 2016-ൽ മാ തന്റെ 10,000 ത്തോളം ഡോളർ ഷെയറുകളെ തന്റെ ചാരിറ്റബിൾ ഫൗണ്ടേഷനു കൈമാറി. എങ്കിലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേരിലുള്ള ഷെയറുകളുടെ പട്ടികയിൽ നിന്ന് ഫോബ്സ് ആസ്തി കുറച്ചിട്ടില്ല.<ref>{{Cite web|title = Ma Huateng|url = https://www.forbes.com/profile/ma-huateng/?list=billionaires|website = Forbes|access-date = 2017-05-07|language = en-US}}</ref> ==അവലംബം == {{reflist}} ==പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{Tencent Holdings}} [[വർഗ്ഗം:സംരംഭകർ]] [[വർഗ്ഗം:1971-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഒക്ടോബർ 29-ന് ജനിച്ചവർ]] pjhobchvqgjgn6vapi4rxcgkwcueni0 0 456390 4652104 3680218 2026-08-01T10:28:08Z ~2026-42624-72 221009 prasidhikaricha kaandathinte ennam paranju 4652104 wikitext text/x-wiki {{ആധികാരികത}} എഴുത്തച്ഛനുശേഷം കിളിപ്പാട്ട് ശാഖയിൽ ധാരാളം കൃതികൾ ഉണ്ടായെങ്കിലും ശ്രദ്ധേയമായവ കുറവാണ്. എഴുത്തച്ഛന്റെ കൃതികൾക്കുള്ള ഗുണപൗഷ്‌കല്യം ഇല്ലെങ്കിലും ഏതാണ്ട് അടുത്തുവരുന്ന കൃതിയാണ് കേരളവർമ്മ രാമായണം. എ.ഡി. 17-ാംനൂറ്റാണ്ടിൽ തിരുവിതാംകൂറിൽ ഉമയമ്മറാണിയെ സഹായിക്കാൻ പോയി, എട്ടുവീട്ടിൽപ്പിള്ളമാരെ നശിപ്പിക്കുകയും ഒടുവിൽ ശത്രുക്കളുടെ കൈകൊണ്ട് തിരുവനന്തപുരത്തു വച്ചുതന്നെ മരിക്കുകയും ചെയ്ത കോട്ടയം കേരളവർമ്മയുടെ കൃതിയാണിത്. വാല്മീകിരാമായണമാണ് മൂലം. പലയിടത്തും തർജ്ജമ സ്വതന്ത്രമാണ്. കിളിയെ സംബോധന ചെയ്യാത്ത കിളിപ്പാട്ടാണിത്. അഞ്ച് കാണ്ഡങ്ങൾ മാത്രമെ പൂർത്തീകരിക്കുവാൻ സാധിച്ചിട്ടുള്ളു. [[വർഗ്ഗം:രാമായണം]] 2gt1oysv21pzqp70r0z4w6pl7ixnemn 0 484784 4651946 4593236 2026-07-31T12:50:57Z Saul0fTarsus 6737 4651946 wikitext text/x-wiki {{PU|Kilimanjaro International Airport}} {{Infobox airport | name = കിളിമഞ്ചാരോ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം | image = Kilimanjaro Airport.jpg | image-width = 250 | caption = | IATA = JRO | ICAO = HTKJ | FAA = | TC = | LID = | GPS = | WMO = 63791 | type = പൊതു | owner-oper = [[കിളിമഞ്ചാരോ വിമാനത്താവള വികസന കമ്പനി|കാഡ്‌കോ]] | city-served = [[അരുഷ]], [[മോഷി]] | location = [[ഹായ് ജില്ല]], [[കിളിമഞ്ചാരോ പ്രവിശ്യ]] | hub = | focus_city = | built = <!-- military airports --> | used = <!-- military airports --> | commander = <!-- military airports --> | occupants = <!-- military airports --> | metric-elev = | elevation-f = 2932 | elevation-m = | website = [http://www.kilimanjaroairport.co.tz/ kilimanjaroairport.co.tz] | coordinates = {{coord|03|25|46|S|37|04|28|E|region:TZ|display=inline,title}} | image_map = | image_mapsize = | image_map_alt = | image_map_caption = | pushpin_map = Tanzania | pushpin_mapsize = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = വിമാനത്താവളത്തിന്റെ സ്ഥാനം | pushpin_relief = yes | pushpin_image = | pushpin_label = JRO | pushpin_label_position = | pushpin_mark = | pushpin_marksize = | metric-rwy = yes | r1-number = 09/27 | r1-length-f = | r1-length-m = 3600 | r1-surface = [[Asphalt]] | h1-number = | h1-length-f = | h1-length-m = | h1-surface = <!-- up to h12 --> | stat-year = 2015 <!-- --> | stat1-header = Passengers | stat1-data = {{decrease}} 780,800<ref name="Reno"/> | stat2-header = Aircraft movements | stat2-data = {{decrease}} 19,758 | stat3-header = Cargo (tonne) | stat3-data = {{decrease}} 3,203 | footnotes = Source: [[Tanzania Airports Authority|TAA]]<ref name=TAA_Stats_2014>{{cite web|title=TRAFFIC MOVEMENTS STATISTICS ANNUAL REPORT FOR THE YEAR 2014 |url=http://www.taa.go.tz/index.php/download/statisticts/9-taa-annual-statistics-report-2014/file |website=Tanzania Airport Authority |publisher=Tanzania Airport Authority |accessdate=14 September 2015 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305153917/http://www.taa.go.tz/index.php/download/statisticts/9-taa-annual-statistics-report-2014/file |archivedate= 5 March 2016 |df= }}</ref> }} [[ടാൻസാനിയ]]യിൽ ഉള്ള അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളമാണ് '''കിളിമഞ്ചാരോ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം'''{{Airport codes|JRO|HTKJ}}.<ref name="Reno">{{cite web | title=Kilimanjaro airport upgrade to double its capacity | url=http://www.theeastafrican.co.ke/business/Kilimanjaro-airport-upgrade-to-double-its-capacity-/-/2560/2975796/-/tq738cz/-/index.html | first=Adam | accessdate=29 November 2015 | date=28 November 2015 | last=Ihucha | newspaper=[[The EastAfrican]] | location=Nairobi | archive-date=2018-08-14 | archive-url=https://web.archive.org/web/20180814232721/http://www.theeastafrican.co.ke/business/Kilimanjaro-airport-upgrade-to-double-its-capacity-/-/2560/2975796/-/tq738cz/-/index.html | url-status=dead }}</ref> ==എയർലൈനുകൾ== {{Airport-dest-list | [[Air France]] | [[Charles de Gaulle Airport|പാരീസ്–ഷാൾ ദെ ഗോൾ]]<ref>{{cite web |title=Air France Resumes Kilimanjaro Service From Nov 2024 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/240620-afnw24jro |website=Aeroroutes |access-date=20 June 2024}}</ref> | [[Air Tanzania]] | [[Entebbe International Airport|എൻടെബ്ബെ]], [[Gatwick Airport|ലണ്ടൻ–ഗാറ്റ്‌വിക്]]<ref>{{cite web | last=Williams | first=Sophie-May | title=The UK's first direct flights to spectacular country will soon take off | website=Metro | date=2026-05-20 | url=https://metro.co.uk/2026/05/20/first-ever-direct-uk-flights-spectacular-holiday-destination-will-take-off-2027-28433495/amp/ | access-date=2026-07-18}}</ref> | [[Brussels Airlines]] | [[Brussels Airport|ബ്രസ്സൽസ്]]<ref>{{Cite web|url=https://www.aviation24.be/airlines/lufthansa-group/brussels-airlines/brussels-airlines-adds-kilimanjaro-to-its-african-network-in-summer-2026//|title=Brussels Airlines adds Kilima jaro to its African network in summer 2026 |date=28 October 2025 }}</ref> | [[Edelweiss Air]] | '''സീസണൽ:''' [[Zurich Airport|സൂറിച്ച്]]<ref>{{cite web | url=https://www.flyedelweiss.com/ch/en/fly/flight-information/timetable.html?destination=JRO | title=Edelweiss Timetable | website=flyedelweiss.com | accessdate=3 June 2026 }}</ref> | [[Ethiopian Airlines]] | [[Bole International Airport|അഡിസ് അബാബ]]<ref>{{OAGWorldMay2025Ref|title=Addis Ababa, Ethiopia ADD|pages=17-19}}</ref> | [[flydubai]] | [[Dubai International Airport|ദുബായ്–ഇന്റർനാഷണൽ]]<ref>{{cite web | url=https://www.hoteliermiddleeast.com/hme/30917-flydubai-to-begin-flights-to-kilimanjaro-by-october | title=Flydubai to begin flights to Kilimanjaro by October - Hotelier Middle East | date=18 June 2017 }}</ref> | [[Kenya Airways]] | [[Jomo Kenyatta International Airport|നൈറോബി–ജോമോ കെനിയാട്ട]]<ref>{{OAGWorldMay2025Ref|title=Nairobi, Kenya NBO|pages=776-778}}</ref> | [[KLM]] | [[Amsterdam Airport Schiphol|ആംസ്റ്റർഡാം]]<ref>{{cite web | url=https://www.flightsfrom.com/AMS-JRO| title=Direct (non-stop) flights from Amsterdam to Kilimanjaro}}</ref> | [[Neos (airline)|നിയോസ്]] | '''സീസണൽ:''' [[Milan Malpensa Airport|മിലാൻ–മൽപെൻസ]]<ref>{{cite web |url=https://italiavola.com/2025/12/01/neos-apre-su-kilimanjaro/ |title=Neos apre su Kilimanjaro |date=1 December 2025 |website=Italiavola.com |language=Italian |trans-title=NEOS to open from/to Kilimanjaro}}</ref> | [[Qatar Airways]] | [[Hamad International Airport|ദോഹ]]<ref>{{Cite news|url=https://www.theeastafrican.co.ke/business/Qatar+to+fly+to+KIA+daily++/-/2560/1465362/-/86puy6z/-/index.html|title=Qatar to fly to KIA daily|work=The East African|access-date=28 August 2018|language=en-UK|archive-date=12 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612145859/http://www.theeastafrican.co.ke/business/Qatar+to+fly+to+KIA+daily++/-/2560/1465362/-/86puy6z/-/index.html|url-status=dead}}</ref> | [[Turkish Airlines]] | [[Istanbul Airport|ഇസ്താംബുൾ]]<ref>{{Cite web |url=https://onemileatatime.com/istanbul-airport-transition-delay/|title=Istanbul New Airport Transition Delayed Until April 5, 2019 (At The Earliest)|date=9 April 2019}}</ref> | [[Uganda Airlines]] | [[Entebbe International Airport|എൻടെബ്ബെ]] }} ==അവലംബം== {{reflist}} ==പുറം കണ്ണികൾ== {{Sister project links | wikt=no | b=no | q=no | n=no |s=no | v=no | voy=no | species=no |d=Q1365099 | display=Kilimanjaro International Airport}} *[http://www.kilimanjaroairport.co.tz/ Official website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060716001953/http://www.kilimanjaroairport.co.tz/ |date=2006-07-16 }} *{{WAD|HTKJ}} [[വർഗ്ഗം:ടാൻസാനിയയിലെ വിമാനത്താവളങ്ങൾ]] nztdhar05f1pqqag7pwquxqtmr3c1db 4651947 4651946 2026-07-31T12:51:33Z Saul0fTarsus 6737 /* എയർലൈനുകൾ */ 4651947 wikitext text/x-wiki {{PU|Kilimanjaro International Airport}} {{Infobox airport | name = കിളിമഞ്ചാരോ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം | image = Kilimanjaro Airport.jpg | image-width = 250 | caption = | IATA = JRO | ICAO = HTKJ | FAA = | TC = | LID = | GPS = | WMO = 63791 | type = പൊതു | owner-oper = [[കിളിമഞ്ചാരോ വിമാനത്താവള വികസന കമ്പനി|കാഡ്‌കോ]] | city-served = [[അരുഷ]], [[മോഷി]] | location = [[ഹായ് ജില്ല]], [[കിളിമഞ്ചാരോ പ്രവിശ്യ]] | hub = | focus_city = | built = <!-- military airports --> | used = <!-- military airports --> | commander = <!-- military airports --> | occupants = <!-- military airports --> | metric-elev = | elevation-f = 2932 | elevation-m = | website = [http://www.kilimanjaroairport.co.tz/ kilimanjaroairport.co.tz] | coordinates = {{coord|03|25|46|S|37|04|28|E|region:TZ|display=inline,title}} | image_map = | image_mapsize = | image_map_alt = | image_map_caption = | pushpin_map = Tanzania | pushpin_mapsize = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = വിമാനത്താവളത്തിന്റെ സ്ഥാനം | pushpin_relief = yes | pushpin_image = | pushpin_label = JRO | pushpin_label_position = | pushpin_mark = | pushpin_marksize = | metric-rwy = yes | r1-number = 09/27 | r1-length-f = | r1-length-m = 3600 | r1-surface = [[Asphalt]] | h1-number = | h1-length-f = | h1-length-m = | h1-surface = <!-- up to h12 --> | stat-year = 2015 <!-- --> | stat1-header = Passengers | stat1-data = {{decrease}} 780,800<ref name="Reno"/> | stat2-header = Aircraft movements | stat2-data = {{decrease}} 19,758 | stat3-header = Cargo (tonne) | stat3-data = {{decrease}} 3,203 | footnotes = Source: [[Tanzania Airports Authority|TAA]]<ref name=TAA_Stats_2014>{{cite web|title=TRAFFIC MOVEMENTS STATISTICS ANNUAL REPORT FOR THE YEAR 2014 |url=http://www.taa.go.tz/index.php/download/statisticts/9-taa-annual-statistics-report-2014/file |website=Tanzania Airport Authority |publisher=Tanzania Airport Authority |accessdate=14 September 2015 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305153917/http://www.taa.go.tz/index.php/download/statisticts/9-taa-annual-statistics-report-2014/file |archivedate= 5 March 2016 |df= }}</ref> }} [[ടാൻസാനിയ]]യിൽ ഉള്ള അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളമാണ് '''കിളിമഞ്ചാരോ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം'''{{Airport codes|JRO|HTKJ}}.<ref name="Reno">{{cite web | title=Kilimanjaro airport upgrade to double its capacity | url=http://www.theeastafrican.co.ke/business/Kilimanjaro-airport-upgrade-to-double-its-capacity-/-/2560/2975796/-/tq738cz/-/index.html | first=Adam | accessdate=29 November 2015 | date=28 November 2015 | last=Ihucha | newspaper=[[The EastAfrican]] | location=Nairobi | archive-date=2018-08-14 | archive-url=https://web.archive.org/web/20180814232721/http://www.theeastafrican.co.ke/business/Kilimanjaro-airport-upgrade-to-double-its-capacity-/-/2560/2975796/-/tq738cz/-/index.html | url-status=dead }}</ref> ==എയർലൈനുകൾ== {{Airport-dest-list | [[Air France]] | [[Charles de Gaulle Airport|പാരീസ്–ഷാൾ ദെ ഗോൾ]]<ref>{{cite web |title=Air France Resumes Kilimanjaro Service From Nov 2024 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/240620-afnw24jro |website=Aeroroutes |access-date=20 June 2024}}</ref> | [[Air Tanzania]] | [[Entebbe International Airport|എൻടെബ്ബെ]], [[Gatwick Airport|ലണ്ടൻ–ഗാറ്റ്‌വിക്]]<ref>{{cite web | last=Williams | first=Sophie-May | title=The UK's first direct flights to spectacular country will soon take off | website=Metro | date=2026-05-20 | url=https://metro.co.uk/2026/05/20/first-ever-direct-uk-flights-spectacular-holiday-destination-will-take-off-2027-28433495/amp/ | access-date=2026-07-18}}</ref> | [[Brussels Airlines]] | [[Brussels Airport|ബ്രസ്സൽസ്]]<ref>{{Cite web|url=https://www.aviation24.be/airlines/lufthansa-group/brussels-airlines/brussels-airlines-adds-kilimanjaro-to-its-african-network-in-summer-2026//|title=Brussels Airlines adds Kilima jaro to its African network in summer 2026 |date=28 October 2025 }}</ref> | [[Edelweiss Air]] | '''സീസണൽ:''' [[Zurich Airport|സൂറിച്ച്]]<ref>{{cite web | url=https://www.flyedelweiss.com/ch/en/fly/flight-information/timetable.html?destination=JRO | title=Edelweiss Timetable | website=flyedelweiss.com | accessdate=3 June 2026 }}</ref> | [[Ethiopian Airlines]] | [[Bole International Airport|അഡിസ് അബാബ]]<ref>{{OAGWorldMay2025Ref|title=Addis Ababa, Ethiopia ADD|pages=17-19}}</ref> | [[flydubai]] | [[Dubai International Airport|ദുബായ്–ഇന്റർനാഷണൽ]]<ref>{{cite web | url=https://www.hoteliermiddleeast.com/hme/30917-flydubai-to-begin-flights-to-kilimanjaro-by-october | title=Flydubai to begin flights to Kilimanjaro by October - Hotelier Middle East | date=18 June 2017 }}</ref> | [[Kenya Airways]] | [[Jomo Kenyatta International Airport|നൈറോബി–ജോമോ കെനിയാട്ട]]<ref>{{OAGWorldMay2025Ref|title=Nairobi, Kenya NBO|pages=776-778}}</ref> | [[KLM]] | [[Amsterdam Airport Schiphol|ആംസ്റ്റർഡാം]]<ref>{{cite web | url=https://www.flightsfrom.com/AMS-JRO| title=Direct (non-stop) flights from Amsterdam to Kilimanjaro}}</ref> | [[Neos (airline)|നിയോസ്]] | '''സീസണൽ:''' [[Milan Malpensa Airport|മിലാൻ–മൽപെൻസ]]<ref>{{cite web |url=https://italiavola.com/2025/12/01/neos-apre-su-kilimanjaro/ |title=Neos apre su Kilimanjaro |date=1 December 2025 |website=Italiavola.com |language=Italian |trans-title=NEOS to open from/to Kilimanjaro}}</ref> | [[ഖത്തർ എയർവേസ്|Qatar Airways]] | [[Hamad International Airport|ദോഹ]]<ref>{{Cite news|url=https://www.theeastafrican.co.ke/business/Qatar+to+fly+to+KIA+daily++/-/2560/1465362/-/86puy6z/-/index.html|title=Qatar to fly to KIA daily|work=The East African|access-date=28 August 2018|language=en-UK|archive-date=12 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612145859/http://www.theeastafrican.co.ke/business/Qatar+to+fly+to+KIA+daily++/-/2560/1465362/-/86puy6z/-/index.html|url-status=dead}}</ref> | [[Turkish Airlines]] | [[Istanbul Airport|ഇസ്താംബുൾ]]<ref>{{Cite web |url=https://onemileatatime.com/istanbul-airport-transition-delay/|title=Istanbul New Airport Transition Delayed Until April 5, 2019 (At The Earliest)|date=9 April 2019}}</ref>| [[Uganda Airlines]] | [[Entebbe International Airport|എൻടെബ്ബെ]] }} ==അവലംബം== {{reflist}} ==പുറം കണ്ണികൾ== {{Sister project links | wikt=no | b=no | q=no | n=no |s=no | v=no | voy=no | species=no |d=Q1365099 | display=Kilimanjaro International Airport}} *[http://www.kilimanjaroairport.co.tz/ Official website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060716001953/http://www.kilimanjaroairport.co.tz/ |date=2006-07-16 }} *{{WAD|HTKJ}} [[വർഗ്ഗം:ടാൻസാനിയയിലെ വിമാനത്താവളങ്ങൾ]] kweqpgq83rwse2j2h4o3eqtda9tdlh6 4651949 4651947 2026-07-31T12:52:45Z Saul0fTarsus 6737 /* എയർലൈനുകൾ */ 4651949 wikitext text/x-wiki {{PU|Kilimanjaro International Airport}} {{Infobox airport | name = കിളിമഞ്ചാരോ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം | image = Kilimanjaro Airport.jpg | image-width = 250 | caption = | IATA = JRO | ICAO = HTKJ | FAA = | TC = | LID = | GPS = | WMO = 63791 | type = പൊതു | owner-oper = [[കിളിമഞ്ചാരോ വിമാനത്താവള വികസന കമ്പനി|കാഡ്‌കോ]] | city-served = [[അരുഷ]], [[മോഷി]] | location = [[ഹായ് ജില്ല]], [[കിളിമഞ്ചാരോ പ്രവിശ്യ]] | hub = | focus_city = | built = <!-- military airports --> | used = <!-- military airports --> | commander = <!-- military airports --> | occupants = <!-- military airports --> | metric-elev = | elevation-f = 2932 | elevation-m = | website = [http://www.kilimanjaroairport.co.tz/ kilimanjaroairport.co.tz] | coordinates = {{coord|03|25|46|S|37|04|28|E|region:TZ|display=inline,title}} | image_map = | image_mapsize = | image_map_alt = | image_map_caption = | pushpin_map = Tanzania | pushpin_mapsize = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = വിമാനത്താവളത്തിന്റെ സ്ഥാനം | pushpin_relief = yes | pushpin_image = | pushpin_label = JRO | pushpin_label_position = | pushpin_mark = | pushpin_marksize = | metric-rwy = yes | r1-number = 09/27 | r1-length-f = | r1-length-m = 3600 | r1-surface = [[Asphalt]] | h1-number = | h1-length-f = | h1-length-m = | h1-surface = <!-- up to h12 --> | stat-year = 2015 <!-- --> | stat1-header = Passengers | stat1-data = {{decrease}} 780,800<ref name="Reno"/> | stat2-header = Aircraft movements | stat2-data = {{decrease}} 19,758 | stat3-header = Cargo (tonne) | stat3-data = {{decrease}} 3,203 | footnotes = Source: [[Tanzania Airports Authority|TAA]]<ref name=TAA_Stats_2014>{{cite web|title=TRAFFIC MOVEMENTS STATISTICS ANNUAL REPORT FOR THE YEAR 2014 |url=http://www.taa.go.tz/index.php/download/statisticts/9-taa-annual-statistics-report-2014/file |website=Tanzania Airport Authority |publisher=Tanzania Airport Authority |accessdate=14 September 2015 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305153917/http://www.taa.go.tz/index.php/download/statisticts/9-taa-annual-statistics-report-2014/file |archivedate= 5 March 2016 |df= }}</ref> }} [[ടാൻസാനിയ]]യിൽ ഉള്ള അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളമാണ് '''കിളിമഞ്ചാരോ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം'''{{Airport codes|JRO|HTKJ}}.<ref name="Reno">{{cite web | title=Kilimanjaro airport upgrade to double its capacity | url=http://www.theeastafrican.co.ke/business/Kilimanjaro-airport-upgrade-to-double-its-capacity-/-/2560/2975796/-/tq738cz/-/index.html | first=Adam | accessdate=29 November 2015 | date=28 November 2015 | last=Ihucha | newspaper=[[The EastAfrican]] | location=Nairobi | archive-date=2018-08-14 | archive-url=https://web.archive.org/web/20180814232721/http://www.theeastafrican.co.ke/business/Kilimanjaro-airport-upgrade-to-double-its-capacity-/-/2560/2975796/-/tq738cz/-/index.html | url-status=dead }}</ref> ==എയർലൈനുകൾ== {{Airport-dest-list | [[Air France]] | [[Charles de Gaulle Airport|പാരീസ്–ഷാൾ ദെ ഗോൾ]]<ref>{{cite web |title=Air France Resumes Kilimanjaro Service From Nov 2024 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/240620-afnw24jro |website=Aeroroutes |access-date=20 June 2024}}</ref> | [[Air Tanzania]] | [[Entebbe International Airport|എൻടെബ്ബെ]], [[Gatwick Airport|ലണ്ടൻ–ഗാറ്റ്‌വിക്]]<ref>{{cite web | last=Williams | first=Sophie-May | title=The UK's first direct flights to spectacular country will soon take off | website=Metro | date=2026-05-20 | url=https://metro.co.uk/2026/05/20/first-ever-direct-uk-flights-spectacular-holiday-destination-will-take-off-2027-28433495/amp/ | access-date=2026-07-18}}</ref> | [[Brussels Airlines]] | [[Brussels Airport|ബ്രസ്സൽസ്]]<ref>{{Cite web|url=https://www.aviation24.be/airlines/lufthansa-group/brussels-airlines/brussels-airlines-adds-kilimanjaro-to-its-african-network-in-summer-2026//|title=Brussels Airlines adds Kilima jaro to its African network in summer 2026 |date=28 October 2025 }}</ref> | [[Edelweiss Air]] | '''സീസണൽ:''' [[Zurich Airport|സൂറിച്ച്]]<ref>{{cite web | url=https://www.flyedelweiss.com/ch/en/fly/flight-information/timetable.html?destination=JRO | title=Edelweiss Timetable | website=flyedelweiss.com | accessdate=3 June 2026 }}</ref> | [[Ethiopian Airlines]] | [[Bole International Airport|അഡിസ് അബാബ]]<ref>{{OAGWorldMay2025Ref|title=Addis Ababa, Ethiopia ADD|pages=17-19}}</ref> | [[flydubai|ഫ്ലൈദുബായ്]] | [[Dubai International Airport|ദുബായ്–ഇന്റർനാഷണൽ]]<ref>{{cite web | url=https://www.hoteliermiddleeast.com/hme/30917-flydubai-to-begin-flights-to-kilimanjaro-by-october | title=Flydubai to begin flights to Kilimanjaro by October - Hotelier Middle East | date=18 June 2017 }}</ref> | [[Kenya Airways]] | [[Jomo Kenyatta International Airport|നൈറോബി–ജോമോ കെനിയാട്ട]]<ref>{{OAGWorldMay2025Ref|title=Nairobi, Kenya NBO|pages=776-778}}</ref> | [[KLM]] | [[Amsterdam Airport Schiphol|ആംസ്റ്റർഡാം]]<ref>{{cite web | url=https://www.flightsfrom.com/AMS-JRO| title=Direct (non-stop) flights from Amsterdam to Kilimanjaro}}</ref> | [[Neos (airline)|നിയോസ്]] | '''സീസണൽ:''' [[Milan Malpensa Airport|മിലാൻ–മൽപെൻസ]]<ref>{{cite web |url=https://italiavola.com/2025/12/01/neos-apre-su-kilimanjaro/ |title=Neos apre su Kilimanjaro |date=1 December 2025 |website=Italiavola.com |language=Italian |trans-title=NEOS to open from/to Kilimanjaro}}</ref> | [[ഖത്തർ എയർവേസ്|Qatar Airways]] | [[Hamad International Airport|ദോഹ]]<ref>{{Cite news|url=https://www.theeastafrican.co.ke/business/Qatar+to+fly+to+KIA+daily++/-/2560/1465362/-/86puy6z/-/index.html|title=Qatar to fly to KIA daily|work=The East African|access-date=28 August 2018|language=en-UK|archive-date=12 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612145859/http://www.theeastafrican.co.ke/business/Qatar+to+fly+to+KIA+daily++/-/2560/1465362/-/86puy6z/-/index.html|url-status=dead}}</ref> | [[Turkish Airlines]] | [[Istanbul Airport|ഇസ്താംബുൾ]]<ref>{{Cite web |url=https://onemileatatime.com/istanbul-airport-transition-delay/|title=Istanbul New Airport Transition Delayed Until April 5, 2019 (At The Earliest)|date=9 April 2019}}</ref>| [[Uganda Airlines]] | [[Entebbe International Airport|എൻടെബ്ബെ]] }} ==അവലംബം== {{reflist}} ==പുറം കണ്ണികൾ== {{Sister project links | wikt=no | b=no | q=no | n=no |s=no | v=no | voy=no | species=no |d=Q1365099 | display=Kilimanjaro International Airport}} *[http://www.kilimanjaroairport.co.tz/ Official website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060716001953/http://www.kilimanjaroairport.co.tz/ |date=2006-07-16 }} *{{WAD|HTKJ}} [[വർഗ്ഗം:ടാൻസാനിയയിലെ വിമാനത്താവളങ്ങൾ]] j9hqgitivlra9lb6t9hfbocpagug50r 0 484893 4652024 4572529 2026-08-01T03:35:19Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4652024 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Bardhaman | settlement_type = [[List of districts of West Bengal|District]] | total_type = Total | native_name = | image_map = Bardhaman in West Bengal (India).svg | mapsize = 300 | map_caption = Location of Bardhaman in West Bengal | coordinates = | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[States and union territories of India|State]] | subdivision_name1 = {{flagicon image|Emblem of West Bengal (Banglarmukh) before 2018.png}} [[West Bengal]] | subdivision_type2 = [[Administrative divisions of West Bengal|Division]] | subdivision_name2 = [[Burdwan division|Burdwan]] | established_title = Established | established_date = | seat_type = Headquarters | seat = [[Bardhaman]] | parts_type = [[Tehsils of India|Tehsils]] | parts_style = para | p1 = | area_total_km2 = 7,024 | area_footnotes = | population_as_of = 2011 | population_total = 7,723,663 | population_footnotes = | population_urban = 36.94 per cent | population_density_km2 = auto | demographics_type1 = Demographics | demographics1_title1 = [[Literacy in India|Literacy]] | demographics1_info1 = 77.15 per cent<ref>{{cite web| url =http://www.educationforallinindia.com/page157.html| title =District-specific Literates and Literacy Rates, 2001| access-date =10 October 2010| publisher =Registrar General, India, Ministry of Home Affairs| archive-date =2010-04-14| archive-url =https://web.archive.org/web/20100414170051/http://www.educationforallinindia.com/page157.html| url-status =dead}}</ref> | demographics1_title2 = Sex ratio | demographics1_info2 = 922 | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = [[Lok Sabha|Lok Sabha constituencies]] | leader_name1 = [[Asansol (Lok Sabha constituency)|Asansol]], [[Bardhaman-Durgapur (Lok Sabha constituency)|Bardhaman-Durgapur]], [[Bardhaman Purba (Lok Sabha constituency)|Bardhaman Purba]] | leader_title2 = [[Vidhan Sabha|Vidhan Sabha constituencies]] | leader_name2 = [[Pandaveswar (Vidhan Sabha constituency)|Pandabeswar]], [[Raniganj (West Bengal Vidhan Sabha constituency)|Raniganj]], [[Jamuria (Vidhan Sabha constituency)|Jamuria]], [[Asansol Uttar (Vidhan Sabha constituency)|Asansol Uttar]], [[Asansol Dakshin (Vidhan Sabha constituency)|Asansol Dakshin]], [[Kulti (Vidhan Sabha constituency)|Kulti]], [[Barabani (Vidhan Sabha constituency)|Barabani]], [[Bardhaman Uttar (Vidhan Sabha constituency)|Bardhaman Uttar (SC)]], [[Bardhaman Dakshin (Vidhan Sabha constituency)|Bardhaman Dakshin]], [[Manteswar (Vidhan Sabha constituency)|Monteswar]], [[Bhatar (Vidhan Sabha constituency)|Bhatar]], [[Galsi (Vidhan Sabha constituency)|Galsi (SC)]], [[Durgapur Purba (Vidhan Sabha constituency)|Durgapur Purba]], [[Durgapur Paschim (Vidhan Sabha constituency)|Durgapur Paschim]], [[Raina (Vidhan Sabha constituency)|Raina (SC)]], [[Jamalpur, West Bengal Assembly constituency|Jamalpur (SC)]], [[Kalna (Vidhan Sabha constituency)|Kalna (SC)]], [[Memari (Vidhan Sabha constituency)|Memari]], [[Purbasthali Uttar (Vidhan Sabha constituency)|Purbasthali Uttar]], [[Purbasthali Dakshin (Vidhan Sabha constituency)|Purbasthali Dakshin]], [[Katwa (Vidhan Sabha constituency)|Katwa]], [[Ketugram (Vidhan Sabha constituency)|Ketugram]], [[Mangalkot (Vidhan Sabha constituency)|Mangalkot]], [[Ausgram (Vidhan Sabha constituency)|Ausgram (SC)]], [[Khandaghosh (Vidhan Sabha constituency)|Khandaghosh (SC)]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +05:30 | registration_plate = | blank_name_sec1 = [[Roads in India|Major highways]] | blank_info_sec1 = [[National Highway 2 (India)|NH 19]], [[Grand Trunk Road]], [[Panagarh&ndash;Morgram Highway]], [[National Highway 14 (India)|NH 14]] | blank_name_sec2 = Average annual precipitation | blank_info_sec2 = 1442 mm | website = http://bardhaman.nic.in/ }} [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]] [[രാഷ്ട്രം|സംസ്ഥാനമായ]] [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ|പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ]] മുൻ [[ജില്ല|ജില്ലയായിരുന്നു]] '''''ബർദ്ധമാൻ''''', ഇത് 2014 ഏപ്രിൽ 6 ന് കിഴക്കൻ ബർദ്ധമാൻ , പശ്ചിമ ബർദ്ധമാൻ [[ജില്ല|ജില്ലകളായി]] വിഭജിക്കപ്പെട്ടു. [[ദാമോദർ നദി|ദാമോദർ നദിയുടെ]] തീരത്ത് 23 ഡിഗ്രി 25 'വടക്കൻ അക്ഷാംശത്തിലും 8 ഡിഗ്രി 45' കിഴക്കൻ രേഖാംശത്തിലും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.fallingrain.com/world/IN/28/Barddhaman.html |title=Falling Rain Genomics, Inc - Barddhaman |access-date=2019-09-14 |archive-date=2008-10-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081027025043/http://www.fallingrain.com/world/IN/28/Barddhaman.html |url-status=dead }}</ref> സംസ്ഥാന തലസ്ഥാനമായ [[കൊൽക്കത്ത|കൊൽക്കത്തയിൽ]] നിന്ന് 100 കിലോമീറ്റർ അകലെയുള്ള ഈ നഗരത്തിന് മഹത്തായ പുരാണ ചരിത്രമുണ്ട്. 28-ാമത് ജൈന തീർത്ഥങ്കര [[വർദ്ധമാനമഹാവീരൻ|മഹാവീറിന്റെ]] പേരിലാണ് ഇതിന് പേര് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. [[മുഗൾ സാമ്രാജ്യം|മുഗൾ കാലഘട്ടത്തിൽ]] ഇതിന് ഷെരീഫാബാദ് എന്നാണ് പേര് നൽകിയിരുന്നത്. മുഗൾ ചക്രവർത്തിയായ [[ജഹാംഗീർ|ജഹാംഗീറിന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം]], ഒരു വ്യാപാരി കൃഷ്ണറാം റായ് പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടിൽ വർധമാനിൽ തന്റെ ജമീന്ദാരി ആരംഭിച്ചു. കൃഷ്ണറാം റായിയുടെ പിൻഗാമികൾ [[1955]] വരെ വർധമാൻ ഭരിച്ചു. വർധമാൻ ജില്ലയിൽ കണ്ടെത്തിയ ശിലായുഗ അവശിഷ്ടങ്ങളും സിംഗ്ഭുമി, പുരുലിയ, [[ധൻബാദ്]], ബൻകുര ജില്ലകളുടെ അവശിഷ്ടങ്ങളും തമ്മിൽ സാമ്യമുണ്ട്. ഈ പ്രദേശം മുഴുവൻ ഒരേ തരത്തിലുള്ള നാഗരികതയുടെയും സംസ്കാരത്തിന്റെയും പോഷകമായിരുന്നുവെന്ന് ഇത് കാണിക്കുന്നു. [[ജൈനമതം|ജൈനമതത്തിന്റെ]] 26-ാമത്തെ തീർത്ഥങ്കരനായ മഹാവീർ വർധമാനുമായി വർധമാൻ എന്ന പേര് ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ജൈനരുടെ ഒരു പ്രധാന മതകേന്ദ്രമായിരുന്നു പാർശ്വനാഥ് മല. വർധമാൻ ജില്ലയുടെ അതിർത്തിയാണ് ഇത്. തന്റെ മതത്തിന്റെ പ്രചാരണവും പ്രചാരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടാണ് മഹാവീരൻ വർധമാനിലെത്തിയതെന്ന് കരുതുന്നു. വിവിധ തീർത്ഥങ്കരരുടെ ശില്പങ്ങൾ ജില്ലയിൽ ലഭിച്ചു. [[ഗുപ്തസാമ്രാജ്യം|ഗുപ്ത കാലഘട്ടത്തിലും]] [[സേന രാജവംശം|സെൻ കാലഘട്ടത്തിലും]] വർധമാന് ഒരു പ്രധാന സ്ഥാനമുണ്ടായിരുന്നു. [[ദില്ലി സുൽത്താനത്ത്|സുൽത്താനത്ത് കാലഘട്ടത്തിലും]] മുഗളരുടെയും ഒരു പ്രധാന ഭരണ കേന്ദ്രമായിരുന്നു വർധമാൻ. [[ജഹാംഗീറിന്റെ ശവകുടീരം|ജഹാംഗീറിന്റെ]] ഭാര്യ നൂർജഹാൻ വർധമാനായിരുന്നു. നൂർജഹാന്റെ ആദ്യ ഭർത്താവ് ഷേർ അഫ്ഗാൻ വർധമാന്റെ വാസലായിരുന്നു. നൂർജഹാനെ സ്വന്തമാക്കാൻ ജഹാംഗീർ വർത്തമാന്റെ സുബേദാറായി ഖുതുബുദ്ദീനെ നിയമിച്ചു. ഇപ്പോഴത്തെ വർധമാൻ റെയിൽ സ്റ്റേഷന് സമീപം ഖുത്ബുദ്ദീനും ഷേർ അഫ്ഗാനും തമ്മിൽ കടുത്ത പോരാട്ടം നടന്നു. ഒടുവിൽ ഇരുവരും കൊല്ലപ്പെട്ടു. ഇന്നും അവരുടെ ശവകുടീരങ്ങൾ പരസ്പരം ചന്ദ്രക്കലയിൽ കാണാം. [[അക്‌ബർ|അക്ബറിന്റെ]] കാലത്ത് [[അബുൽ ഫസ്‌ൽ|അബുൽ ഫസലിന്റെയും]] [[ഫൈസി|ഫൈസിയുടെയും ഗൂ]] [[അബുൽ ഫസ്‌ൽ|ഢാലോചനകൾക്ക്]] ഇരയാകാതിരിക്കാൻ പിർ ബഹ്‌റാം [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] വിട്ടു. ഈ വർധമാൻ നഗരം പിർ ബഹ്‌റാമിന് അഭയം നൽകി. ഇന്നും ഹിന്ദുക്കളും ഇവിടത്തെ മുസ്‌ലിംകളും അദ്ദേഹത്തെ ഭക്തിയോടെ ഓർക്കുന്നു. വർ‌ദ്ധമാൻ‌ക്ക് വളരെ വലിയ മാമ്പഴത്തോട്ടമുണ്ട്. നൂറുകണക്കിന് [[ഹിന്ദു]] സ്ത്രീകൾ ഭർത്താക്കന്മാർക്കൊപ്പം ശവസംസ്കാര ചിതയിൽ സതി കഴിച്ചതിന് ഈ പൂന്തോട്ടം സാക്ഷിയാണ്. ഒരു ഉടമ്പടിയിലൂടെ മുഗളന്മാർ സുതാനതി, ഗോവിന്ദ്‌പൂർ, കാലികത എന്നീ മൂന്ന് ഗ്രാമങ്ങളെ [[ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനി|ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനിക്ക്]] കൈമാറിയിരുന്നു. ഈ ഉടമ്പടി വർധമാനിൽ തന്നെ ഒപ്പുവച്ചു. പിന്നീട് ഈ മൂന്ന് ഗ്രാമങ്ങളും [[കൊൽക്കത്ത]] എന്നറിയപ്പെട്ടു. {{Districts of West Bengal}} {{Minority Concentrated Districts in India}} {{Authority control}} == ഇതും കാണുക == * ഈസ്റ്റ് ബർദ്ധമാൻ ജില്ല * വെസ്റ്റ് ബർദ്ധമാൻ ജില്ല {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ ജില്ലകൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ ‍മുൻകാല ജില്ലകൾ]] sgy7u1lr8oy9xpra9je7eoxvijfyg54 0 486740 4652022 3224153 2026-08-01T02:15:19Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4652022 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Bomdila}} {{Infobox settlement | name = ബോംഡില | native_name = बोमडिला | native_name_lang = | other_name = | settlement_type = City | image_skyline = Bomdila.jpg | image_alt = | image_caption = | nickname = | pushpin_label_position = left | pushpin_map_caption = Location in Arunachal Pradesh, India | coordinates = {{coord|27.25|N|92.4|E|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[States and territories of India|State]] | subdivision_type2 = [[List of districts of India|District]] | subdivision_name1 = [[Arunachal Pradesh]] | subdivision_name2 = [[West Kameng]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_total_km2 = | area_rank = | elevation_footnotes = | elevation_m = 2415 | population_total = 6685 | population_as_of = 2001 | population_footnotes = | population_density_km2 = auto | population_rank = | population_demonym = | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = <!-- [[Postal Index Number|PIN]] --> | postal_code = | iso_code = [[ISO 3166-2:IN|IN-AR]] | registration_plate = [[Vehicle registration plates of India|AR]] | unemployment_rate = | website = | footnotes = }} [[File:Bomdi_La_100_(17).jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bomdi_La_100_(17).jpg|ലഘുചിത്രം|300x300ബിന്ദു|ബോംഡില പട്ടണം]] [[File:Bomdi_La_100_(54).jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bomdi_La_100_(54).jpg|ലഘുചിത്രം|300x300ബിന്ദു|DC Office, Bomdila]] '''ബോംഡില''', ഇന്ത്യയിലെ [[അരുണാചൽ പ്രദേശ്]] സംസ്ഥാനത്ത് [[വെസ്റ്റ് കാമെംഗ് ജില്ല|വെസ്റ്റ് കാമെംഗ് ജില്ലയുടെ]] ആസ്ഥാനമാണ്. അരുണാചൽ പ്രദേശിലെ 60 നിയോജകമണ്ഡലങ്ങളിൽ ഒന്നുകൂടിയാണ് ബോംഡില. == ഭൂമിശാസ്ത്രവും കാലാവസ്ഥയും == അക്ഷാംശ രേഖാംശം t {{coord|27.25|N|92.4|E|}}.<ref>[http://www.fallingrain.com/world/IN/30/Bomdila.html Falling Rain Genomics, Inc - Bomdila]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ൽ സമുദ്രനിരപ്പിൽനിന്ന് ഏകദേശം 2415 മീറ്റർ (7923 അടി) ഉയരത്തിലാണ് ബോംഡില സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. <br /> == അവലംബം == e9nv3i5o58s4q1hqvetjp95ywlrgsdp 0 489046 4651957 4613700 2026-07-31T15:02:01Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4651957 wikitext text/x-wiki {{prettyurl/wikidata}} {{Infobox civilian attack |title=Demolition of the Babri Masjid |image= |caption= |map={{Location map|India|width = 300|float = right|label = Ayodhya|marksize = 8|lat_deg = 26.80|lon_deg = 82.22}} |map_caption= |location=[[Ayodhya]], India |coordinates= |target=Babri Masjid |date=6 December 1992 |time= |timezone= |type=Riots |fatalities=2,000 (including ensuing riots)<ref name=BBC2>{{cite news|title=Timeline: Ayodhya holy site crisis|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/1844930.stm|work=BBC News|date=17 October 2003}}</ref>|injuries= |perps=[[Kar sevak]]s of the [[Vishva Hindu Parishad]] and the [[Bharatiya Janata Party]]|susperps=|weapons=}} 1992 ഡിസംബർ 6 ന് [[വിശ്വ ഹിന്ദു പരിഷത്ത്|വിശ്വ ഹിന്ദു പരിഷത്തിലെയും]] [[സംഘ് പരിവാർ|അനുബന്ധ സംഘടനകളിലെയും]] ഒരു വലിയ കൂട്ടം ഹിന്ദു പ്രവർത്തകർ [[ഉത്തർ‌പ്രദേശ്|ഉത്തർപ്രദേശിലെ]] [[അയോദ്ധ്യ]] നഗരത്തിലെ പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടിലെ [[ബാബരി മസ്ജിദ്‌|ബാബ്രി പള്ളി]] തകർത്തു. സ്ഥലത്ത് [[ഹിന്ദുത്വം|ഹിന്ദു ദേശീയ]] സംഘടനകൾ സംഘടിപ്പിച്ച രാഷ്ട്രീയ റാലി അക്രമാസക്തമായതിനെ തുടർന്നാണ് പൊളിച്ചുമാറ്റൽ സംഭവിച്ചത്. ഹിന്ദു പാരമ്പര്യത്തിൽ അയോധ്യ നഗരം [[രാമൻ|രാമന്റെ]] ജന്മസ്ഥലമാണ്. പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടിൽ മുഗൾ ജനറലായ മിർ ബാക്കി ഒരു പള്ളി നിർമ്മിച്ചിരുന്നു. ബാബറി മസ്ജിദ് എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ഇത് നിന്നിരുന്ന സ്ഥലം ചില ഹിന്ദുക്കൾ ''[[രാമജന്മഭൂമി|രാം ജന്മഭൂമി]]'' അഥവാ രാമന്റെ ജന്മസ്ഥലം എന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞു. 1980 കളിൽ വിശ്വഹിന്ദു [[വിശ്വ ഹിന്ദു പരിഷത്ത്|പരിഷത്ത്]] (വിഎച്ച്പി) ഈ സ്ഥലത്ത് രാമന് ക്ഷേത്രം പണിയുന്നതിനായി ഒരു പ്രചാരണം ആരംഭിച്ചു, [[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി]] (ബിജെപി) അതിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ശബ്ദമായി. ഈ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ഭാഗമായി [[ലാൽ കൃഷ്ണ അഡ്വാണി|എൽ കെ അദ്വാനിയുടെ]] നേതൃത്വത്തിലുള്ള ''[[അഡ്വാണിയുടെ ആദ്യ രഥയാത്ര|രാമരഥയാത്ര]]'' യടക്കം നിരവധി റാലികളും മാർച്ചുകളും നടത്തി. 1992 ഡിസംബർ 6 ന്‌ വി‌എച്ച്‌പിയും ബിജെപിയും 150,000 [[കർ സേവക്]] പ്രവർത്തകരെ പങ്കെടുപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ഒരു റാലി സംഘടിപ്പിച്ചു. റാലി അക്രമാസക്തമായി, ജനക്കൂട്ടം സുരക്ഷാ സേനയെ കീഴടക്കി പള്ളി തകർത്തു. സംഭവത്തെക്കുറിച്ച് തുടർന്നുള്ള അന്വേഷണത്തിൽ ബിജെപിയുടെയും വിഎച്ച്പിയുടെയും നിരവധി നേതാക്കൾ ഉൾപ്പെടെ 68 പേർ ഉത്തരവാദികളാണെന്ന് കണ്ടെത്തി. പൊളിച്ചുമാറ്റിയതിന്റെ ഫലമായി ഇന്ത്യയിലെ ഹിന്ദു - മുസ്ലീം സമുദായങ്ങൾ തമ്മിൽ മാസങ്ങളായി നടന്ന കലാപത്തിൽ, രണ്ടായിരം പേരെങ്കിലും മരിച്ചു. ഇതിന്റെ അനന്തര ഫലമായി പാകിസ്താനിലും ബംഗ്ലാദേശിലും ഹിന്ദുക്കൾക്കെതിരായ പ്രതികാര അതിക്രമങ്ങൾ നടന്നു. == പശ്ചാത്തലം == ഹിന്ദു വിശ്വാസ പ്രകാരം ഭഗവാൻ [[രാമൻ|രാമന്റെ ജന്മസ്ഥലമാണ്]] "[[രാമജന്മഭൂമി]]". ഒരു വിശുദ്ധ സ്ഥലമായി കണക്കാക്കുന്ന ഇത് [[ഉത്തർ‌പ്രദേശ്|ഉത്തർപ്രദേശിലെ]] [[അയോദ്ധ്യ]] നഗരത്തിൽ [[ബാബരി മസ്ജിദ്‌|ബാബറി മസ്ജിദ്]] നിന്നിരുന്ന സ്ഥലത്താണെന്ന് പലപ്പോഴും വിശ്വസിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു: ഈ വിശ്വാസത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതിനുള്ള ചരിത്രപരമായ തെളിവുകൾ വിരളമാണ്.<ref name="Gopal1990">{{Cite journal|last=Gopal|first=Sarvepalli|last2=Thapar|first2=Romila|last3=Chandra|first3=Bipan|last4=Bhattacharya|first4=Sabyasachi|last5=Jaiswal|first5=Suvira|last6=Mukhia|first6=Harbans|last7=Panikkar|first7=K. N.|last8=Champakalakshmi|first8=R.|last9=Saberwal|first9=Satish|title=The Political Abuse of History: Babri Masjid-Rama Janmabhumi Dispute|journal=Social Scientist|date=January 1990|volume=18|issue=1|pages=76–81|jstor=3517330}}</ref> 1528-ൽ [[മുഗൾ സാമ്രാജ്യം|മുഗൾ]] പ്രദേശം പിടിച്ചടക്കിയതിനെത്തുടർന്ന് മുഗൾ ജനറൽ മിർ ബാകി ഈ സ്ഥലത്ത് ഒരു പള്ളി പണിയുകയും മുഗൾ ചക്രവർത്തിയായ [[ബാബർ|ബാബറിന്റെ]] പേരിന് "ബാബ്രി മസ്ജിദ്" എന്ന് പേരിടുകയും ചെയ്തു.<ref name="Avari2013"/><ref name="Udaykumar1997">{{Cite journal|last=Udayakumar|first=S.P.|date=August 1997|title=Historicizing Myth and Mythologizing History: The 'Ram Temple' Drama|journal=Social Scientist|volume=25|issue=7|jstor=3517601}}</ref> {{Efn|For opposing views, see {{Cite book|title=The Disputed Mosque: A Historical Inquiry|url=https://archive.org/details/disputedmosquehi00sush|last=Srivastava|first=Sushil|publisher=Vistaar Publications|year=1991|isbn=|pages=[https://archive.org/details/disputedmosquehi00sush/page/67 67]–97}}}} പള്ളി പണിയുന്നതിനായി മിർ ബാക്കി രാമക്ഷേത്രം തകർത്തുവെന്നാണ് ജനകീയ വിശ്വാസം; വിശ്വാസത്തിന്റെ ചരിത്രപരമായ അടിസ്ഥാനം ചർച്ചചെയ്യപ്പെടുന്നു.<ref name="Sharma2003">{{cite encyclopedia |url=https://books.google.com/books?id=hEOFAgAAQBAJ&pg=PA127 |encyclopedia=Destruction and Conservation of Cultural Property |editor-first1=Robert|editor-last1=Layton|editor-first2=Julian|editor-last2=Thomas|title=The Ayodhya Issue |first=Ram Sharan|last=Sharma|authorlink=Ram Sharan Sharma|publisher=Routledge |year=2003 |isbn=9781134604982|pages=127–137}}</ref><ref name="Gopal1990" /> പള്ളിക്ക് മുൻപുള്ള ഒരു ഘടനയെക്കുറിച്ച് പുരാവസ്തു തെളിവുകൾ കണ്ടെത്തി. ഈ ഘടന ഒരു ഹിന്ദു ക്ഷേത്രവും ബുദ്ധമത ഘടനയുമാണെന്ന് പലവിധത്തിൽ തിരിച്ചറിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.<ref name="Sharma2003"/><ref name="Avari2013"/> കുറഞ്ഞത് നാല് നൂറ്റാണ്ടെങ്കിലും ഈ സ്ഥലം മതപരമായ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ഹിന്ദുക്കളും മുസ്ലീങ്ങളും ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. പള്ളി ക്ഷേത്ര സ്ഥലത്താണെന്നുള്ള അവകാശവാദം ആദ്യം ഉന്നയിച്ചത്, 1822 ൽ ഒരു [[ഫൈസാബാദ്]] കോടതി ഉദ്യോഗസ്ഥനാണു.<ref name="Avari2013"/><ref name="Udaykumar1997"/> പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ ഈ സ്ഥലത്തിന് അവകാശവാദം ഉന്നയിക്കുന്നതിനു നിർമോഹി അഖാര വിഭാഗം ഈ പ്രസ്താവന ഉദ്ധരിചു. 1855 ൽ ആണ് ആദ്യമായി ഈ സ്ഥലത്തിന്പേരിൽ മതപരമായ അക്രമ സംഭവങ്ങൾ നടന്നതായി രേഖപ്പെടുത്തിയത്.<ref>{{Cite book|url=https://www.worldcat.org/oclc/44966053|title=Religious nationalism : Hindus and Muslims in India|last=Veer, Peter van der.|first=|date=1994|publisher=University of California Press|year=|isbn=052091368X|location=Berkeley, CA|pages=153|oclc=44966053}}</ref> 1859-ൽ ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ ഭരണകൂടം തർക്കങ്ങൾ ഒഴിവാക്കാൻ പള്ളിയുടെ പുറം മുറ്റം വേർതിരിക്കാൻ ഒരു റെയിലിംഗ് സ്ഥാപിച്ചു. ഇത് 1949 -ൽ [[അഖില ഭാരത ഹിന്ദു മഹാസഭ|ഹിന്ദു മഹാസഭയിലെ]] പ്രവർത്തകർ രാമന്റെ വിഗ്രഹങ്ങൾ പള്ളിക്കുള്ളിൽ രഹസ്യമായി സ്ഥാപിക്കുന്നതുവരെ ഈ സ്ഥിതി നിലനിന്നിരുന്നു. ഇത് കോലാഹലത്തിന് ഇടയാക്കി, ഇരു പാർട്ടികളും സിവിൽ സ്യൂട്ടുകൾ ഫയൽ ചെയ്തു. വിഗ്രഹങ്ങളുടെ സ്ഥാനീകരണം മസ്ജിദിന്റെ ഉപയോക്താക്കൾ അപമാനിക്കുന്നതായി കണ്ടു. സൈറ്റ് തർക്കത്തിലാണെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കുകയും മസ്ജിദിലേക്കുള്ള കവാടങ്ങൾ പൂട്ടിയിടുകയും ചെയ്തു.<ref name="Ayodhya Timeline BBC">{{Cite web|url=https://www.bbc.com/news/world-south-asia-11436552|title=Timeline: Ayodhya holy site crisis|access-date=19 March 2014|publisher=BBC News}}</ref> <mapframe latitude="26.7953" longitude="82.1949" zoom="13" width="220" height="250" align="left"> { "type": "FeatureCollection", "features": [ { "type": "Feature", "properties": {}, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [ 82.19440090673744, 26.79567601448159 ] } } ] } </mapframe> 1980 കളിൽ വിശ്വഹിന്ദു [[വിശ്വ ഹിന്ദു പരിഷത്ത്|പരിഷത്ത്]] (വിഎച്ച്പി) ഈ സ്ഥലത്ത് രാമന് സമർപ്പിച്ച ക്ഷേത്രം പണിയുന്നതിനായി ഒരു പ്രചാരണം ആരംഭിച്ചു, [[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി]] (ബിജെപി) അതിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ശബ്ദമായി.<ref name="Udaykumar1997"/><ref>{{Cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/lucknow/Babri-mosque-case-BJP-MP-declared-absconder/articleshow/38821760.cms|title=Babri mosque case: BJP MP declared absconder|access-date=2014-08-18|last=|date=2014-07-22|website=The Times of India}}</ref> 1986 ലെ ഒരു ജില്ലാ ജഡ്ജിയുടെ ഗേയ്റ്റുകൾ വീണ്ടും തുറക്കാനും ഹിന്ദുക്കൾക്ക് ആരാധന നടത്താൻ അനുമതി നൽകിയുമുള്ള തീരുമാനമാണ് ഇത്തരം പ്രക്ഷോഭത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തിയത്.<ref name="Ayodhya Timeline BBC"/> ഈ വിധി [[ഷാബാനു കേസ്|ഷാ ബാനോ വിവാദത്തിൽ]] മുസ്ലീം യാഥാസ്ഥിതികരുടെ താൽപര്യം സംരക്ഷിക്കുക വഴി തനിക്ക് നഷ്ടപ്പെട്ട ഹിന്ദുക്കളുടെ പിന്തുണ വീണ്ടെടുക്കാൻ ഉള്ള ഒരു മാർഗ്ഗമായി കണ്ട അന്നത്തെ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] നേതാവ് [[രാജീവ് ഗാന്ധി]] ഈ തീരുമാനം അനുകൂലിച്ചു.<ref name="Avari2013">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=hGHpVtQ8eKoC|title=Islamic Civilization in South Asia: A History of Muslim Power and Presence in the Indian Subcontinent|last=Avari|first=Burjor|publisher=Routledge|year=2013|isbn=9780415580618|location=|pages=231, 247}}</ref> എന്നിരുന്നാലും, 1989 ലെ പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കോൺഗ്രസ് പരാജയപ്പെട്ടു, പാർലമെന്റിൽ ബിജെപിയുടെ ശക്തി 2 അംഗങ്ങളിൽ നിന്ന് 88 ആയി ഉയർന്നു, ഇത് [[വി. പി. സിംഗ്]] ന്റെ പുതിയ സർക്കാരിന് പിന്തുണ നിർണായകമാക്കി.<ref name="Guha2007b">{{Cite book|title=India After Gandhi|url=https://archive.org/details/gandhi.indiaaftergandhi0000rama_r9s7|last=Guha|first=Ramachandra|publisher=MacMillan|year=2007|pages=[https://archive.org/details/gandhi.indiaaftergandhi0000rama_r9s7/page/632 633]–659}}</ref> 1990 സെപ്റ്റംബറിൽ ബിജെപി നേതാവ് [[ലാൽ കൃഷ്ണ അഡ്വാണി|എൽ കെ അദ്വാനി]] ഒരു ''[[അഡ്വാണിയുടെ ആദ്യ രഥയാത്ര|രഥയാത്ര]]'' ഉത്തരേന്ത്യയുടെ പല ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുമായി അയോദ്ധ്യയിലേക്ക് ആരംഭിച്ചു. നിർദ്ദിഷ്ട ക്ഷേത്രത്തിന് പിന്തുണ സൃഷ്ടിക്കാൻ, മുസ്ലീം വിരുദ്ധ വികാരം സമാഹരിച്ച് ഹിന്ദു വോട്ടുകൾ ഏകീകരിക്കാനും ഈ ''യാത്ര'' ശ്രമിച്ചു.<ref name="Jaffrolot2009">{{Cite journal|last=Jaffrelot|first=Christophe|date=2009|title=The Hindu nationalist reinterpretation of pilgrimage in India: the limits of Yatra politics|journal=Nations and Nationalism|volume=15|issue=1|doi=10.1111/j.1469-8129.2009.00364.x}}</ref> അയോദ്ധ്യയിൽ എത്തുന്നതിനുമുമ്പ് അദ്വാനിയെ ബീഹാർ സർക്കാർ അറസ്റ്റ് ചെയ്തു. ഇതൊക്കെയാണെങ്കിലും, കാർ സേവകരുടെയും [[സംഘ് പരിവാർ|സംഘപരിവാർ]] പ്രവർത്തകരുടെയും ഒരു വലിയ സംഘം അയോദ്ധ്യയിലെത്തി പള്ളി ആക്രമിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. ഇത് അർദ്ധസൈനിക വിഭാഗങ്ങളുമായുള്ള പോരാട്ടത്തിൽ കലാശിച്ചു, ഇത് നിരവധി കാർ സേവകരുടെ മരണത്തോടെ അവസാനിച്ചു. വിപി സിംഗ് മന്ത്രാലയത്തിനുള്ള പിന്തുണ ബിജെപി പിൻവലിച്ചു. പിന്നീട് നടന്ന തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ [[ഉത്തർ‌പ്രദേശ്|ഉത്തർപ്രദേശ്]] നിയമസഭയിൽ ഭൂരിപക്ഷം വർദ്ധിപ്പിച്ച ബിജെപി കേന്ദ്ര പാർലമെന്റിലും തങ്ങളുടെ സീറ്റുകളുടെ എണ്ണം ഗണ്യമായി വർദ്ധിപ്പിച്ചു.<ref name="Guha2007b"/> == പൊളിക്കൽ == 1992 ഡിസംബർ 6 ന്‌ ആർ‌എസ്‌എസും അനുബന്ധ സംഘടനകളും തർക്ക ഘടനയുടെ സ്ഥലത്ത് 150,000 വിഎച്ച്പി, ബിജെപി ''കാർ സേവകരെ'' ഉൾപ്പെടുത്തി ഒരു റാലി സംഘടിപ്പിച്ചു. ഇതിൽ ബിജെപി നേതാക്കളായ അദ്വാനി, [[മുരളി മനോഹർ ജോഷി]], [[ഉമാ ഭാരതി]] എന്നിവരുടെ പ്രസംഗങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു. റാലിയുടെ ആദ്യ കുറച്ച് മണിക്കൂറുകളിൽ തന്നെ, ജനക്കൂട്ടം ക്രമേണ കൂടുതൽ അസ്വസ്ഥരായി, മുദ്രാവാക്യങ്ങൾ ഉയർത്താൻ തുടങ്ങി. ആക്രമണം മുന്നിൽ തയ്യാറെടുപ്പിനായി കെട്ടിടത്തിന് ചുറ്റും ഒരു പോലീസ് സംരക്ഷണം സ്ഥാപിച്ചിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ഉച്ചയോടെ, ഒരു യുവാവ് ഒരു കുങ്കുമ പതാകയുമായി ഈ സുരക്ഷ വലയം മറികടന്ന് ഘടനയിൽ കയറി. ജനക്കൂട്ടം ഇത് ഒരു സിഗ്നലായി കണ്ടു, അവർ പിന്നീട് ഘടനയെ തകർത്തു. എണ്ണത്തിൽ കുറവുണ്ടായിരുന്ന പോലീസ് പ്രത്യാക്രമണത്തിന് തയ്യാറാകാതെ ഓടിപ്പോയി. ആൾക്കൂട്ടം മഴു, ചുറ്റിക, കൊളുത്ത് എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് സജ്ജമാക്കി, ഏതാനും മണിക്കൂറുകൾക്കുള്ളിൽ ചെളിയിൽ നിന്നും ചോക്കിൽ നിന്നും നിർമ്മിച്ച മുഴുവൻ ഘടനയും നിരപ്പാക്കി.<ref name="Guha2007a">{{Cite book|title=India After Gandhi|url=https://archive.org/details/gandhi.indiaaftergandhi0000rama_r9s7|last=Guha|first=Ramachandra|publisher=MacMillan|year=2007|pages=[https://archive.org/details/gandhi.indiaaftergandhi0000rama_r9s7/page/582 582]–598}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.ndtv.com/news/india/report_sequence_of_events_on_december_6.php|title=Report: Sequence of events on December 6|access-date=20 June 2012|publisher=Ndtv.com}}</ref> 2009 ലെ ജസ്റ്റിസ് മൻ‌മോഹൻ സിംഗ് ലിബർ‌ഹാൻ [[ലിബർഹാൻ കമ്മീഷൺ|റിപ്പോർട്ടിൽ]] 68 പേർ മസ്ജിദ് പൊളിക്കുന്നതിന് ഉത്തരവാദികളാണെന്ന് കണ്ടെത്തി. ഇവരിൽ കൂടുതലും ബിജെപി നേതാക്കൾ ആയിരുന്നു. വാജ്‌പേയി, അദ്വാനി, ജോഷി, വിജയ് രാജെ സിന്ധ്യ എന്നിവരും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. അന്ന് ഉത്തർപ്രദേശ് മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന കല്യാൺ സിങ്ങും റിപ്പോർട്ടിൽ കടുത്ത വിമർശനങ്ങൾ നേരിട്ടു. പള്ളി പൊളിക്കുന്ന സമയത്ത് മൗനം പാലിക്കുമെന്ന് ഉറപ്പുള്ളു ബ്യൂറോക്രാറ്റുകളെയും പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരെയുമാണ് കല്യാൺ സിങ് അയോദ്ധ്യയിലേക്ക് നിയോഗിച്ചതായി ലിബർഹാൻ കണ്ടെത്തി. അന്നേ ദിവസം അദ്വാനിയുടെ സുരക്ഷയുടെ ചുമതല വഹിച്ചിരുന്ന [[ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസ്|പോലീസ്]] ഉദ്യോഗസ്ഥൻ അഞ്ജു ഗുപ്ത, അദ്വാനിയും ജോഷിയും നടത്തിയ പ്രസംഗങ്ങൾ ജനക്കൂട്ടത്തെ പ്രകോപിപ്പിക്കുന്നതിന് കാരണമായി എന്ന് സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തി.<ref>{{Cite journal|last=Venkatesan|first=V.|title=In the dock, again|journal=[[Frontline (magazine)|Frontline]]|volume=22|issue=15|date=16 July 2005|url=http://www.frontline.in/static/html/fl2215/stories/20050729006101200.htm}}</ref> പള്ളി പൊളിക്കുന്ന സമയം ബിജെപി നേതാക്കൾ "കാർ സേവകരോട് ഇറങ്ങിവരാൻ ദുർബലമായ അഭ്യർത്ഥനകൾ നടത്തി. ഇവ ആത്മാർത്ഥമായിരുന്നില്ലെന്നും മാധ്യമങ്ങൾക്കു വേണ്ടി മാത്രമായിരുന്നുവെന്നും ഈ റിപ്പോർട്ട് പറയുന്നു. ശ്രീകോവിലിലേക്ക് പ്രവേശിക്കരുതെന്നും ഘടന പൊളിക്കരുതെന്നും കാർ സേവകരോട് നേതാക്കളാരും അഭ്യർത്ഥിച്ചില്ല. "നേതാക്കളുടെ ഇത്തരം പ്രവൃത്തികൾ തന്നെ അവരുടെ മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഉദ്ദേശ്യങ്ങളെക്കുറിച്ചും തർക്ക ഘടനയെ തകർക്കുന്നതിനുള്ള എല്ലാ കാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ചും സംസാരിക്കുന്നു." "അന്നവിടെ സ്ഥലത്തുണ്ടായിരുന്ന നേതാക്കൾക്കു തന്നെ എളുപ്പത്തിൽ തടയാമായിരുന്നു" എന്ന് റിപ്പോർട്ട് പറയുന്നു.<ref>{{cite news|url=http://www.ndtv.com/news/india/report_sequence_of_events_on_december_6.php |title=Report: Sequence of events on December 6 |publisher=[[NDTV]] |date=November 23, 2009 |accessdate=2011-12-05}}</ref> === ഗൂഢാലോചന ആരോപണങ്ങൾ === 2005 മാർച്ചിലെ ഒരു പുസ്തകത്തിൽ മുൻ ഇന്റലിജൻസ് ബ്യൂറോ മേധാവി മാലോയ് കൃഷ്ണ ധാർ, [[രാഷ്ട്രീയ സ്വയംസേവക സംഘം|രാഷ്ട്രീയ സ്വയംസേവക സംഘത്തിന്റെ]] ("ആർ‌എസ്‌എസ്") ബിജെപിയുടെയും വിഎച്ച്പിയുടെയും ഉന്നത നേതാക്കൾ 10 മാസം മുമ്പാണ് ബാബറി പള്ളി പൊളിക്കാൻ പദ്ധതിയിട്ടിരുന്നതെന്ന് അവകാശപ്പെടുകയും അന്നത്തെ പ്രധാനമന്ത്രി [[പി.വി. നരസിംഹ റാവു|പി വി നരസിംഹറാവു]] ഈ പ്രശ്‌നം കൈകാര്യം ചെയ്ത രീതിയെ വിമർശിക്കുകയും ചെയ്തു. ബി.ജെ.പിയിൽ നിന്നുള്ള വ്യക്തികളും സംഘപരിവറിലെ മറ്റ് ഘടകങ്ങളും തമ്മിലുള്ള കൂടിക്കാഴ്ചയ്ക്ക് സുരക്ഷ ഒരുക്കാൻ തനിക്ക് നിർദ്ദേശം നൽകിയിട്ടുണ്ടായിരുന്നുവെന്നും അവർ (ആർ.എസ്.എസ്, ബി.ജെ.പി, വി.എച്ച്.പി) ഈ കൂടിക്കാഴ്ചയിൽ [[ഹിന്ദുത്വം|ഹിന്ദുത്വത്തിന്റെ]] ബ്ലൂപ്രിന്റ് തയ്യാറാക്കിയിട്ടുണ്ടെന്നും വരും മാസങ്ങളിൽ ആക്രമണം നടത്തുകയും ചെയ്തുവെന്ന് സംശയമില്ലെന്നും ധാർ അവകാശപ്പെട്ടു. യോഗത്തിൽ പങ്കെടുത്ത ആർ‌എസ്‌എസ്, ബിജെപി, വിഎച്ച്പി, [[ബജ്റംഗ് ദൾ|ബജ്രംഗ്ദൾ]] നേതാക്കൾ നന്നായി ആസൂത്രണം ചെയ്തു പ്രവർത്തിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. കൂടിക്കാഴ്ചയുടെ ടേപ്പുകൾ വ്യക്തിപരമായി തന്റെ ബോസിന് കൈമാറിയെന്ന് അവകാശപ്പെടുന്ന അദ്ദേഹം, തന്റെ ബോസ് പ്രധാനമന്ത്രിയുമായും (റാവു) ആഭ്യന്തരമന്ത്രിയുമായും (ശങ്കരാവോ ചവാൻ) ഉള്ളടക്കം പങ്കിട്ടിട്ടുണ്ടെന്നതിൽ തനിക്ക് സംശയമില്ലെന്ന് അദ്ദേഹം വാദിക്കുന്നു. രാഷ്ട്രീയ നേട്ടങ്ങൾ നേടുന്നതിനായി ഹിന്ദുത്വ തരംഗത്തെ ഉന്നതിയിലെത്തിക്കൻ അയോദ്ധ്യയെ ഉപയോഗപ്പെടുത്തി എന്നദ്ദേഹം ആരോപിച്ചു.<ref>{{cite news|url=http://news.outlookindia.com/items.aspx?artid=276473|title=Babri Masjid demolition was planned 10 months in advance: Book|date=January 30, 2005|publisher=[[Press Trust of India]]|accessdate=5 December 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20120614062714/http://news.outlookindia.com/items.aspx?artid=276473|archive-date=14 June 2012|url-status=dead}}</ref> 2014 ഏപ്രിലിൽ, [[കോബ്രപോസ്റ്റ്|കോബ്രാപോസ്റ്റിന്റെ]] ഒരു സ്റ്റിംഗ് ഓപ്പറേഷൻ പളളി പൊളിച്ചുമാറ്റിയത് ജനക്കൂട്ടത്തിന്റെ ഭ്രാന്തൻ നടപടിയല്ല, മറിച്ച് വളരെ രഹസ്യമായി ആസൂത്രണം ചെയ്ത ഒരു സർക്കാർ ഏജൻസിക്കും വിവരം ലഭിച്ചിട്ടില്ലാത്ത അട്ടിമറി നടപടിയാണെന്ന് അവകാശപ്പെട്ടു. [[വിശ്വ ഹിന്ദു പരിഷത്ത്|വിശ്വഹിന്ദു പരിഷത്തും]] [[ശിവസേന|ശിവസേനയും]] ചേർന്ന് മാസങ്ങൾ മുൻപാണ് അട്ടിമറി പദ്ധതിയിട്ടിരുന്നതെങ്കിലും ഇവർ ഇത് സംയുക്തമായിട്ടല്ല നടത്തിയത് എന്നും കോബ്രപോസ്റ്റ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു.<ref>{{Cite web|url=http://news.biharprabha.com/2014/04/babri-masjid-demolition-was-well-planned-in-ahead-cobrapost-sting/|title=Babri Masjid demolition was well-planned in ahead: Cobrapost sting|access-date=4 April 2014|website=IANS|publisher=news.biharprabha.com|archive-date=2018-12-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20181225031255/http://news.biharprabha.com/2014/04/babri-masjid-demolition-was-well-planned-in-ahead-cobrapost-sting/|url-status=dead}}</ref> == അനന്തരഫലങ്ങൾ == === സാമുദായിക അക്രമം === ബാബ്രി പള്ളി തകർക്കൽ രാജ്യമെമ്പാടും മുസ്ലീം പ്രകോപനം സൃഷ്ടിച്ചു, ഹിന്ദുക്കളും മുസ്ലീങ്ങളും പരസ്പരം ആക്രമിക്കുകയും വീടുകളും കടകളും സ്ഥലങ്ങളും കത്തിക്കുകയും കൊള്ളയടിക്കുകയും ചെയ്തു.ഇത് നിരവധി മാസങ്ങൾ നീണ്ടു നിന്ന വർഗീയ കലാപത്തിന് കാരണമായി.<ref name="Guha2007a"/> നിരവധി ബിജെപി നേതാക്കളെ കസ്റ്റഡിയിലെടുത്തു, വിഎച്ച്പിയെ സർക്കാർ ഹ്രസ്വമായി വിലക്കി. ഇതൊക്കെയാണെങ്കിലും, തുടർന്നുണ്ടായ കലാപങ്ങൾ മുംബൈ, സൂററ്റ്, അഹമ്മദാബാദ്, കാൺപൂർ, ദില്ലി, ഭോപ്പാൽ തുടങ്ങി നിരവധി നഗരങ്ങളിലേക്ക് വ്യാപിച്ചു. ഇത് 2000 ത്തിലധികം പേരുടെ മരണത്തിന് കാരണമായി, ഇവരിൽ ഭൂരിഭാഗവും മുസ്ലീം ആയിരുന്നു. [[ശിവസേന]] വലിയ പങ്കുവഹിച്ച ഡിസംബർ 1992, ജനുവരി 1993-ൽ സംഭവിച്ച മുംബൈ കലാപത്തിൽ മാത്രം 900 ആളുകൾ മരണപ്പെടുകയും, ചുറ്റുമുള്ള {{Indian Rupee}} 9,000 കോടി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന പ്രോപ്പർട്ടി നശിപ്പിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=6xTC8ub8RN8C&pg=PA248&dq=%22Demolition+of+Babri+Masjid%22+-inpublisher:icon&cd=10#v=onepage&q=%22Demolition%20of%20Babri%20Masjid%22%20-inpublisher%3Aicon&f=false|title=Religion, conflict and reconciliation: multifaith ideals and realities|last=Gort|first=Jerald D.|last2=Henry Jansen|last3=H. M. Vroom|publisher=Rodopi|year=2002|isbn=90-420-1460-1|page=248}}</ref><ref name="erces">[http://www.erces.com/journal/articles/archives/v02/v_02_04.htm ERCES Online Quarterly Review] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110710195454/http://www.erces.com/journal/articles/archives/v02/v_02_04.htm |date=2011-07-10 }} {{Dlw|url=https://web.archive.org/web/20110710195454/http://www.erces.com/journal/articles/archives/v02/v_02_04.htm}} Religious Identity of the Perpetrators and Victims of Communal Violence in Post-Independence India</ref><ref>{{Cite book|title=Votes and Violence: Electoral Competition and Ethnic Riots in India|last=Steven I. Wilkinson|publisher=Cambridge University Press|year=2006|isbn=0-521-53605-7|page=14}}</ref> പള്ളി പൊളിച്ചുനീക്കലും തുടർന്നുള്ള കലാപങ്ങളും 1993 ലെ മുംബൈ ബോംബാക്രമണത്തിനും പിന്നീടുള്ള ദശകത്തിൽ നടന്ന തുടർച്ചയായ നിരവധി കലാപങ്ങൾക്കും പിന്നിലെ പ്രധാന ഘടകങ്ങളാണ്.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=w5SlnZilfMMC&pg=PA27&dq=%22Demolition+of+Babri+Masjid%22+-inpublisher:icon&cd=2#v=onepage&q=%22Demolition%20of%20Babri%20Masjid%22%20-inpublisher%3Aicon&f=false|title=The Ethics of Terrorism: Innovative Approaches from an International Perspective|last=Gilly|first=Thomas Albert|last2=Yakov Gilinskiy|last3=Vladimir A. Sergevnin|publisher=Charles C Thomas|year=2009|isbn=0-398-07867-X|page=27}}</ref> [[ഇന്ത്യൻ മുജാഹിദീൻ]] ഉൾപ്പെടെ ജിഹാദി ഗ്രൂപ്പുകൾ അവരുടെ ഭീകരാക്രമണങ്ങൾ നടത്താൻ കാരണം ബാബറി മസ്ജിദ് തകർത്തതാണെന്ന് പരാമർശിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=http://www.outlookindia.com/article.aspx?268602|title=The Latest 'Indian Mujahideen Mail'|access-date=2011-12-05|last=Raman|first=B.|date=December 9, 2010|publisher=Outlook India}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.indianexpress.com/news/blast-a-revenge-for-babri-mail/361167/1|title=Blast a revenge for Babri|access-date=2011-12-05|last=Sinha|first=Amitabh|date=2008-09-14|publisher=Indian Express}}</ref> === അന്വേഷണം === 1992 ഡിസംബർ 16 ന് വിരമിച്ച ഹൈക്കോടതി ജഡ്ജി എം.എസ്. ലിബർഹാൻറെ നേതൃത്വത്തിൽ പള്ളിയുടെ നാശത്തെക്കുറിച്ച് അന്വേഷിക്കാൻ കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയം [[ലിബർഹാൻ കമ്മീഷൺ|ലിബർഹാൻ കമ്മീഷൻ]] രൂപീകരിച്ചു. പതിനാറ് വർഷത്തിനിടെ 399 സിറ്റിങ്ങുകൾക്ക് ശേഷം കമ്മീഷൻ 1,029 പേജുള്ള റിപ്പോർട്ട് 2009 ജൂൺ 30 ന് ഇന്ത്യൻ [[പ്രധാനമന്ത്രി]] [[മൻമോഹൻ സിങ്|മൻ‌മോഹൻ സിങ്ങിന്]] സമർപ്പിച്ചു.<ref name="ndtv">{{cite news|last=NDTV correspondent|title=What is the Liberhan Commission?|url=http://www.ndtv.com/news/india/all_about_the_liberhan_commission.php|accessdate=29 September 2010|newspaper=NDTV India|date=23 November 2009}}</ref> റിപ്പോർട്ട് അനുസരിച്ച്, 1992 ഡിസംബർ 6 ന് അയോദ്ധ്യയിൽ നടന്ന സംഭവങ്ങൾ “സ്വയമേവ ഉണ്ടായതൊ ആസൂത്രിതമല്ലാത്തതൊ അല്ല”.<ref>{{cite news|url=http://www.hindustantimes.com/Babri-Masjid-demolition-neither-spontaneous-nor-unplanned-Liberhan/Article1-479698.aspx|archive-url=https://archive.today/20130103064212/http://www.hindustantimes.com/Babri-Masjid-demolition-neither-spontaneous-nor-unplanned-Liberhan/Article1-479698.aspx|url-status=dead|archive-date=January 3, 2013|title=India Babri Masjid demolition neither spontaneous nor unplanned: Liberhan|date=November 24, 2009|work=Hindustan Times}}</ref> ബിജെപി സർക്കാർ അധികാരത്തിലിരിക്കെ, ബിജെപി മുതിർന്ന നേതാക്കളായ [[ലാൽ കൃഷ്ണ അഡ്വാണി|എൽ കെ അദ്വാനി]], [[രാജ്‌നാഥ് സിങ്|രാജ്‌നാഥ് സിംഗ്]] എന്നിവർക്കെതിരെ സിബിഐ ഗൂഢാലോചനക്കുറ്റം ചുമത്തുന്നില്ലെന്ന് ആരോപിച്ച് 2015 മാർച്ചിൽ [[സുപ്രീം കോടതി (ഇന്ത്യ)|സുപ്രീം കോടതി]] ഒരു ഹരജി സ്വീകരിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://scroll.in/article/744403/in-the-times-of-yakub-memon-remembering-the-babri-masjid-demolition-cases|title=In the times of Yakub Memon, remembering the Babri Masjid demolition cases|last=Ashraf|first=Ajaz|website=Scroll.in}}</ref> തുടർന്ന് അപ്പീൽ സമർപ്പിക്കുന്നതിലെ കാലതാമസം വിശദീകരിക്കാൻ കോടതി സിബിഐയോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു.<ref>[http://indianexpress.com/article/india/india-others/babri-demolition-sc-to-hear-plea-that-cbi-may-go-soft-on-advani-others/ Babri Masjid demolition: Supreme Court to hear plea claiming CBI may go soft on L K Advani], Indian Express, 31 March 2015.</ref><ref>[http://indianexpress.com/article/india/india-others/babri-demolition-case-sc-issues-notices-to-advani-other-bjp-leaders-on-plea-asking-why-conspiracy-charges-should-not-be-restored/ Babri Masjid case: SC issues notices to L K Advani, others over conspiracy charges], Indian Express, 31 March 2015.</ref> 2017 ഏപ്രിലിൽ പ്രത്യേക [[സെൻട്രൽ ബ്യൂറോ ഓഫ് ഇൻവെസ്റ്റിഗേഷൻ]] കോടതി അദ്വാനി, [[മുരളി മനോഹർ ജോഷി|മുർലി മനോഹർ ജോഷി]], [[ഉമാ ഭാരതി]], [[വിനയ് കടിയാർ|വിനയ് കത്യാർ]] തുടങ്ങി നിരവധി പേർക്കെതിരെ ക്രിമിനൽ ഗൂഢാലോചനക്കുറ്റം ചുമത്തി.<ref>{{cite news |last1=Rashid |first1=Omar |title=Babri case: Advani, Joshi, Bharti charged with criminal conspiracy |url=https://www.thehindu.com/news/national/babri-case-advani-joshi-bharti-charged-with-criminal-conspiracy/article18661463.ece |accessdate=26 January 2019 |work=The Hindu |date=May 30, 2017}}</ref> == അന്താരാഷ്ട്ര പ്രതികരണങ്ങൾ == [[പ്രമാണം:Ayodhya_city.jpg|ലഘുചിത്രം| അയോദ്ധ്യ നഗരം]] === പാകിസ്താൻ === ബാബറി മസ്ജിദ് പൊളിച്ചതിൽ പ്രതിഷേധിച്ച് ഡിസംബർ 7 ന് പാകിസ്താനിൽ സർക്കാർ ഓഫീസുകളും സ്കൂളുകളും അടച്ചു.<ref name="A">{{cite news|title=PAKISTANIS ATTACK 30 HINDU TEMPLES|url=https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9E0CE2DD113BF93BA35751C1A964958260&sec=&spon=|publisher=New York Times|date=1992-12-07|accessdate=2011-04-15}}</ref> ഔപചാരിക പരാതി നൽകാൻ പാകിസ്താൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം ഇന്ത്യൻ അംബാസഡറെ വിളിച്ചുവരുത്തി, മുസ്‌ലിംകളുടെ അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കാൻ ഇന്ത്യയെ സമ്മർദ്ദത്തിലാക്കാൻ [[ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ|ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയോടും]] [[ഓർഗനൈസേഷൻ ഓഫ് ഇസ്ലാമിക് കോ ഓപറേഷൻ|ഇസ്ലാമിക് കോൺഫറൻസിന്റെ ഓർഗനൈസേഷനോടും]] അഭ്യർത്ഥിക്കുമെന്ന് വാഗ്ദാനം നൽകി.<ref name="A"/> രാജ്യത്തുടനീളം പണിമുടക്കുകൾ നടന്നു, മുസ്ലീം ജനക്കൂട്ടം ഒരു ദിവസം 30 ക്ഷേത്രങ്ങളോളം തീയും ബുൾഡോസറും ഉപയോഗിച്ച് ആക്രമിക്കുകയും നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref name="A"/> [[ലാഹോർ|ലാഹോറിലെ]] ഇന്ത്യയുടെ ദേശീയ വിമാനക്കമ്പനിയായ [[എയർ ഇന്ത്യ|എയർ ഇന്ത്യയുടെ]] ഓഫീസ് ആക്രമിച്ചു.<ref name="A"/> പ്രതികാര ആക്രമണത്തിൽ ജനക്കൂട്ടം ഇന്ത്യയുടേയും [[ഹിന്ദുയിസം|ഹിന്ദുമതത്തിന്റേയും]] നാശത്തിന് ആഹ്വാനം ചെയ്തു.<ref name="A"/> [[ഇസ്ലാമബാദ്|ഇസ്ലാമാബാദിലെ]] ക്വയ്ദ്-ഇ-ആസം സർവകലാശാലയിലെ വിദ്യാർത്ഥികൾ [[ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി|അന്നത്തെ പ്രധാനമന്ത്രി]] [[പി.വി. നരസിംഹ റാവു|പി.വി.നരസിംഹറാവുവിന്റെ]] ഒരു പ്രതിമ കത്തിച്ചു, ഹിന്ദുക്കൾക്കെതിരെ [[ജിഹാദ്]] വിളിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു.<ref name="A"/> തുടർന്നുള്ള വർഷങ്ങളിൽ, ഇന്ത്യ സന്ദർശിക്കുന്ന ആയിരക്കണക്കിന് പാകിസ്താൻ ഹിന്ദുക്കൾ ദീർഘകാല വിസകൾ തേടി, ചില സന്ദർഭങ്ങളിൽ പള്ളി പൊളിച്ചുമാറ്റലിനുശേഷം വർദ്ധിച്ച ഉപദ്രവവും വിവേചനവും ചൂണ്ടിക്കാട്ടി ഇന്ത്യയുടെ പൗരത്വവും തേടി.<ref name="C">{{Cite web|url=http://www.deccanherald.com/content/86879/unwilling-return.html|title=Pakistani Hindus in India unwilling to return|access-date=2011-04-15|publisher=Deccan Herald}}</ref> === ബംഗ്ലാദേശ് === പൊളിച്ചുമാറ്റലിനെത്തുടർന്ന് ബംഗ്ലാദേശിലെ മുസ്ലീം ജനക്കൂട്ടം രാജ്യത്തുടനീളമുള്ള ഹിന്ദു ക്ഷേത്രങ്ങളും കടകളും വീടുകളും ആക്രമിച്ചു.<ref name="B">{{Cite web|url=http://www.unhcr.org/refworld/country,,,CHRON,BGD,,469f3869c,0.html|title=Chronology for Hindus in Bangladesh|access-date=2011-04-15|publisher=UNHCR|archive-url=https://web.archive.org/web/20121014061731/http://www.unhcr.org/refworld/country,,,CHRON,BGD,,469f3869c,0.html|archive-date=2012-10-14}}</ref> രാജ്യ തലസ്ഥാനമായ [[ഢാക്ക|ധാക്കയിലെ]] ബംഗബന്ധു ദേശീയ സ്റ്റേഡിയത്തിൽ അയ്യായിരത്തോളം വരുന്ന സംഘം ആക്രമണം നടത്താൻ ശ്രമിച്ചതോടെ ഇന്ത്യ-ബംഗ്ലാദേശ് ക്രിക്കറ്റ് മത്സരം തടസ്സപ്പെട്ടു.<ref name="B"/> എയർ ഇന്ത്യയുടെ ധാക്ക ഓഫീസ് തകർക്കുകയും നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. 10 പേർ കൊല്ലപ്പെട്ടു, 11 ഹിന്ദു ക്ഷേത്രങ്ങളും നിരവധി വീടുകളും നശിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=http://www.unhcr.org/refworld/country,,MARP,,BGD,,469f3869c,0.html|title=Chronology for Hindus in Bangladesh|access-date=2011-12-05|last=Minorities at Risk Project|year=2004|publisher=United Nations High Commissioner for Refugees|archive-url=https://web.archive.org/web/20121018084907/http://www.unhcr.org/refworld/country%2C%2CMARP%2C%2CBGD%2C%2C469f3869c%2C0.html|archive-date=18 October 2012}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.unhcr.org/refworld/country,,MRGI,,BGD,,49749d572d,0.html|title=World Directory of Minorities and Indigenous Peoples – Bangladesh : Hindus|access-date=2011-12-05|last=Minority Rights Group International|year=2008|publisher=United Nations High Commissioner for Refugees|archive-url=https://web.archive.org/web/20121018084914/http://www.unhcr.org/refworld/country%2C%2CMRGI%2C%2CBGD%2C%2C49749d572d%2C0.html|archive-date=18 October 2012}}</ref> അക്രമത്തെത്തുടർന്ന് നശിച്ച ക്ഷേത്രങ്ങൾ നന്നാക്കണമെന്നും അതിക്രമങ്ങളെക്കുറിച്ച് അന്വേഷണം നടത്തണമെന്നും ആവശ്യപ്പെട്ടുകൊണ്ട് 1993 ൽ [[ദുർഗാപൂജ|ദുർഗ പൂജയുടെ]] ആഘോഷങ്ങൾ വെട്ടിക്കുറയ്ക്കാൻ ബംഗ്ലാദേശ് ഹിന്ദു സമൂഹത്തെ നിർബന്ധിതരായി.<ref name="B"/> === മിഡിൽ ഈസ്റ്റ് === [[അബുദാബി|അബുദാബിയിൽ]] നടന്ന ഉച്ചകോടി യോഗത്തിൽ [[ഗൾഫ് സഹകരണ കൗൺസിൽ|ഗൾഫ് സഹകരണ സമിതി]] ബാബറി മസ്ജിദ് തകർക്കലിനെ ശക്തമായി അപലപിച്ചു. മുസ്ലീം പുണ്യസ്ഥലങ്ങൾക്കെതിരായ കുറ്റകൃത്യമായി ഈ പ്രവൃത്തിയെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്ന പ്രമേയം അംഗീകരിച്ചു. അംഗരാജ്യങ്ങളിൽ [[സൗദി അറേബ്യ]] ഈ നടപടിയെ നിശിതമായി അപലപിച്ചു. ഇന്ത്യക്കാരുടെയും പാകിസ്താനികളുടെയും വലിയ പ്രവാസി സമൂഹങ്ങളുടെ ആവാസ കേന്ദ്രമായ [[ഐക്യ അറബ് എമിറേറ്റുകൾ|യുണൈറ്റഡ് അറബ് എമിറേറ്റ്സ്]] കൂടുതൽ മിതമായ പ്രതികരണം അറിയിച്ചു. ഇതിന് മറുപടിയായി ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ ജിസിസിയെ തങ്ങളുടെ ആഭ്യന്തര കാര്യങ്ങളിൽ ഇടപെടുന്നതായി വിമർശിച്ചു.<ref>{{Cite journal|last=Pradhan|first=Prasanta Kumar|title=India and Gulf Cooperation Council: Time to Look Beyond Business|journal=Strategic Analysis|date=May 2010|volume=34|issue=3|pages=409–419|doi=10.1080/09700161003659103}}</ref> പൊളിക്കുന്നതിനെ അപലപിച്ച അയതോല്ല [[ആയത്തുല്ല അലി ഖാം‌നഇ|അലി ഖമേനി]], മുസ്ലീം ജനതയെ സംരക്ഷിക്കാൻ കൂടുതൽ കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യണമെന്ന് ഇന്ത്യയോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു.<ref name="A"/> സംഭവങ്ങളെ സർക്കാർ അപലപിച്ചുവെങ്കിലും ബാബ്രി പള്ളി പൊളിച്ചുമാറ്റിയതിനെത്തുടർന്ന് യുഎഇയിൽ പൊതുജനങ്ങളുടെ അസ്വസ്ഥതകൾ അനുഭവപ്പെട്ടു.<ref name="Y">{{Cite book|title=India's foreign policy|last=Ghosh Anjali|publisher=Pearson Education India|year=2009|isbn=978-81-317-1025-8|pages=310–11}}</ref> തെരുവ് പ്രതിഷേധം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടു, പ്രതിഷേധക്കാർ ഒരു ഹിന്ദു ക്ഷേത്രത്തിനും [[ദുബായ്|ദുബായിലെ]] ഇന്ത്യൻ കോൺസുലേറ്റിനും നേരെ കല്ലെറിഞ്ഞു.<ref name="Y"/> [[അൽ ഐൻ|അൽ-ഐനിൽ]] 250 &nbsp; അബുദാബിയിൽ നിന്ന് കിലോമീറ്റർ കിഴക്കായി കോപാകുലരായ ജനക്കൂട്ടം ഒരു ഇന്ത്യൻ സ്കൂളിലെ പെൺകുട്ടികളുടെ വിഭാഗത്തിന് തീയിട്ടു.<ref name="Y"/> അക്രമത്തിന് മറുപടിയായി യുഎഇ പോലീസ് അക്രമത്തിൽ പങ്കെടുത്ത നിരവധി ഇന്ത്യക്കാരെയും പാകിസ്താനികളെയും അറസ്റ്റുചെയ്ത് നാടുകടത്തി. തന്റെ രാജ്യത്ത് വിദേശികൾ നടത്തിയ അക്രമത്തെ ദുബായ് പോലീസ് സേനയുടെ കമാൻഡർ-ഇൻ-ചീഫ് ധാഹി ഖൽഫാൻ അപലപിച്ചു.<ref name="Y"/> == ജനപ്രിയ സംസ്കാരത്തിൽ == ബാബറി മസ്ജിദ് തകർക്കലിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് മലയാള എഴുത്തുകാരൻ [[എൻ.എസ്‌. മാധവൻ|എൻ.എസ്. മാധവന്റെ]] കഥ ''തിരുത്ത്''.<ref>{{cite news |title=N S Madhavan tells RSS to seek edakka ban |url=https://www.deccanchronicle.com/151114/nation-current-affairs/article/n-s-madhavan-tells-rss-seek-edakka-ban |accessdate=4 July 2018 |work=Deccan Chronicle |date=23 February 2016}}</ref> അയോധ്യ തർക്കവും ബാബ്രി മസ്ജിദ് പൊളിച്ചുമാറ്റിയതിനെ തുടർന്നുള്ള കലാപങ്ങളും അന്റാര ഗാംഗുലിയുടെ 2016 ലെ നോവലായ ''താന്യ''യുടെ പശ്ചാത്തലത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്.<ref>{{cite news |last1=Hasan |first1=Lamat R. |title=Of Bombay and Karachi; Review of Tanya Tania by Antara Ganguli |url=https://www.hindustantimes.com/books/of-bombay-and-karachi-review-of-tanya-tania-by-antara-ganguli/story-oi79vSxDxkZLaeIXYg23GI.html |accessdate=4 July 2018 |work=Hindustan Times |date=15 April 2017}}</ref> 1993 ൽ ബംഗ്ലാദേശ് എഴുത്തുകാരി [[തസ്ലീമ നസ്റീൻ|തസ്ലിമ നസ്രിന്റെ]] നോവലായ ''[[ലജ്ജ (നോവൽ)|ലജ്ജ]]'' (ലജ്ജ) ഭാഗികമായി പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ടത് ബാബ്രി മസ്ജിദ് പൊളിച്ചുമാറ്റിയതിനെ തുടർന്നുള്ള ബംഗ്ലാദേശിലെ ഹിന്ദുക്കളെ പീഡിപ്പിക്കപ്പെട്ടതാണ്.<ref name="Avari2013"/> == കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് == * ''അയോദ്ധ്യ 6 ഡിസംബർ 1992'' ({{ISBN|0-670-05858-0}}) [[പി.വി. നരസിംഹ റാവു|പി വി നരസിംഹറാവു]] * ''ഇന്ത്യൻ വിവാദങ്ങൾ: പ്രബന്ധത്തിൽ മതം സംബന്ധിച്ച'' അരുൺ ഷൂറി, ന്യൂഡൽഹി: രൂപ & കോ, 1993. {{ISBN|8190019929}} [[International Standard Book Number|ISBN]] &nbsp; [[Special:BookSources/8190019929|8190019929]] . == കുറിപ്പുകൾ == {{notes}} ==അവലംബം== {{reflist}} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == * [http://timesofindia.indiatimes.com/specialcoverage/5291016.cms ബാബ്രി മസ്ജിദ് പൊളിക്കൽ,] ''[[ദ ടൈംസ്‌ ഓഫ്‌ ഇന്ത്യ|ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യയിലെ]]'' [http://timesofindia.indiatimes.com/specialcoverage/5291016.cms വെബ്‌പേജ്] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ മത ഹേതുവായ അതിക്രമങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:വർഗ്ഗീയ കലാപങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:മുസ്ലിം പള്ളികൾക്കെതിരായി നടന്ന അക്രമണങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:അയോദ്ധ്യാ തർക്കം]] [[വർഗ്ഗം:Pages with unreviewed translations]] 68fteutfx8m4iv28revng39jj47yuv8 2 516708 4652107 4632761 2026-08-01T10:31:29Z ListeriaBot 105900 Wikidata list updated [V2] 4652107 wikitext text/x-wiki {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item ?ilml WHERE { { ?item wdt:P31 wd:Q9826. } UNION { ?item wdt:P31 wd:Q64063386. } UNION { ?item wdt:P31 wd:Q64063317. } UNION { ?item wdt:P31 wd:Q64062731. } ?item wdt:P131* wd:Q1356097. OPTIONAL { ?item rdfs:label ?ilml. FILTER(LANG(?ilml)="ml") } } |columns=label:Name,?ilml:Name (ml),P31,P131,P6391,P571,P625 |sort=label |links= |summary=itemnumber |thumb=125 |wdedit=yes }} {| class='wikitable sortable wd_can_edit' ! Name ! Name (ml) ! തരം ! സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഭരണസ്ഥലം ! U-DISE code ! ഉത്പത്തി ! ഭൗമനിർദ്ദേശാങ്കങ്ങൾ |- class='wd_q19599855' |class='wd_label'| ''[[:d:Q19599855|Santa Cruz HSS, Fort Kochi]]'' | |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64062731|ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|9.9645|76.2419|display=inline}} |- class='wd_q17089381' |class='wd_label'| ''[[:d:Q17089381|Seventh-day Adventist Higher Secondary School, Kochi]]'' | |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571' data-sort-value="1971" | 1971 |class='wd_p625'| {{Coord|9.987702|76.292934|display=inline}} |- class='wd_q16825323' |class='wd_label'| ''[[:d:Q16825323|Shri Gujarathi Vidyalaya High School, Mattancherry]]'' | |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|9.9597|76.2554|display=inline}} |- class='wd_q137443779' |class='wd_label'| ''[[:d:Q137443779|St. Francis L. P. School Puliyanam]]'' | |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[പാറക്കടവ് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|പാറക്കടവ് ഗ്രാമ പഞ്ചായത്ത്]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571' data-sort-value="1915" | 1915 |class='wd_p625'| |- class='wd_q7588142' |class='wd_label'| ''[[:d:Q7588142|St. George's HSS Kothamangalam]]'' | |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64062731|ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571' data-sort-value="1936" | 1936 |class='wd_p625'| {{Coord|10.0619|76.6313|display=inline}} |- class='wd_q7591147' |class='wd_label'| ''[[:d:Q7591147|St. Paul's High School, Veliyanad]]'' | |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571' data-sort-value="1937" | 1937-06-01 |class='wd_p625'| {{Coord|9.8695|76.4562|display=inline}} |- class='wd_q99485856' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485856|അകവൂർ എച്ച്.എസ്. ശ്രീമൂലനഗരം]]'' | അകവൂർ എച്ച്.എസ്. ശ്രീമൂലനഗരം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080102301 |class='wd_p571' data-sort-value="1946" | 1946 |class='wd_p625'| {{Coord|10.136381|76.40775|display=inline}} |- class='wd_q99509640' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509640|അകവൂർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ തെക്കുംഭാഗം]]'' | അകവൂർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ തെക്കുംഭാഗം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080102510 |class='wd_p571' data-sort-value="1947" | 1947 |class='wd_p625'| {{Coord|10.119438|76.417657|display=inline}} |- class='wd_q99486288' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486288|അഡ്വഞ്ചർ സീനിയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ, പാമ്പാക്കുട]]'' | അഡ്വഞ്ചർ സീനിയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ, പാമ്പാക്കുട |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|9.914766|76.54006|display=inline}} |- class='wd_q99508064' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508064|അത്താണിക്കൽ യുപിഎസ് പിണ്ടിമന]]'' | അത്താണിക്കൽ യുപിഎസ് പിണ്ടിമന |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700204 |class='wd_p571' data-sort-value="1957" | 1957 |class='wd_p625'| {{Coord|10.106323|76.62531|display=inline}} |- class='wd_q99486243' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486243|അനിത വിദ്യാലയ താന്നിപ്പുഴ]]'' | അനിത വിദ്യാലയ താന്നിപ്പുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100702 |class='wd_p571' data-sort-value="1975" | 1975 |class='wd_p625'| {{Coord|10.159405|76.444086|display=inline}} |- class='wd_q99486158' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486158|അബ്ദുല്ല ഹാജി അഹമ്മദ് സെയ്ത് മെമ്മോറിയൽ കെഎംഇഎ അൽ മാനർ ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ]]'' | അബ്ദുല്ല ഹാജി അഹമ്മദ് സെയ്ത് മെമ്മോറിയൽ കെഎംഇഎ അൽ മാനർ ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100831 |class='wd_p571' data-sort-value="1995" | 1995 |class='wd_p625'| {{Coord|10.052035|76.381053|display=inline}} |- class='wd_q99486185' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486185|അമൽ പബ്ലിക് സ്കൂൾ]]'' | അമൽ പബ്ലിക് സ്കൂൾ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|10.107411|76.401698|display=inline}} |- class='wd_q99510424' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510424|അയ്യനാട് എൽ. പി. എസ്. കാക്കനാട്]]'' | അയ്യനാട് എൽ. പി. എസ്. കാക്കനാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| |- class='wd_q99509623' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509623|അശോക എൽ. പി. എസ്. അശോകപുരം]]'' | അശോക എൽ. പി. എസ്. അശോകപുരം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101709 |class='wd_p571' data-sort-value="1953" | 1953 |class='wd_p625'| {{Coord|10.08666|76.361038|display=inline}} |- class='wd_q99486272' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486272|അസീസി സ്ക്കൂൾ ഫോ‍ർ ദി ഡെഫ് മൂവാറ്റുപുഴ]]'' | അസീസി സ്ക്കൂൾ ഫോർ ദി ഡെഫ് മൂവാറ്റുപുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080901202 |class='wd_p571' data-sort-value="1986" | 1986 |class='wd_p625'| {{Coord|10.007113|76.581602|display=inline}} |- class='wd_q99507868' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507868|അൻസറുൽ ഇസ്ലാം സംഘോം യു. പി. എസ്. മാ‍ഞ്ഞാലി]]'' | അൻസറുൽ ഇസ്ലാം സംഘോം യു. പി. എസ്. മാഞ്ഞാലി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081001201 |class='wd_p571' data-sort-value="1968" | 1968 |class='wd_p625'| {{Coord|10.152847|76.263898|display=inline}} |- class='wd_q99486222' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486222|അൽ അമീൻ പബ്ലിക് സ്കൂൾ, ഇടപ്പള്ളി]]'' | അൽ അമീൻ പബ്ലിക് സ്കൂൾ, ഇടപ്പള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|10.028672|76.304705|display=inline}} |- class='wd_q99486254' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486254|അൽ അസർ ഇ.എം.എച്ച്.എസ്. മുക്കുറ്റിനട പോഞ്ഞാശ്ശേരി]]'' | അൽ അസർ ഇ.എം.എച്ച്.എസ്. മുക്കുറ്റിനട പോഞ്ഞാശ്ശേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100308 |class='wd_p571' data-sort-value="1994" | 1994 |class='wd_p625'| {{Coord|10.100082|76.448027|display=inline}} |- class='wd_q99485928' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485928|അൽ ഫാറൂഖിയ എച്ച്.എസ്. ചേരാനെല്ലൂർ]]'' | അൽ ഫാറൂഖിയ എച്ച്.എസ്. ചേരാനെല്ലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080300104 |class='wd_p571' data-sort-value="1943" | 1943 |class='wd_p625'| {{Coord|10.068594|76.284621|display=inline}} |- class='wd_q99508034' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508034|അൽ മുബാറക് യുപിഎസ് പള്ളിപ്പുറം]]'' | അൽ മുബാറക് യുപിഎസ് പള്ളിപ്പുറം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100102 |class='wd_p571' data-sort-value="1983" | 1983 |class='wd_p625'| {{Coord|10.12083|76.434979|display=inline}} |- class='wd_q99486265' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486265|അൽ-അമൽ പബ്ലിക് സ്കൂൾ, നെല്ലിക്കുഴി]]'' | അൽ-അമൽ പബ്ലിക് സ്കൂൾ, നെല്ലിക്കുഴി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| |- class='wd_q99486168' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486168|അൽഹുദ ഇ. എം. എച്ച്. എസ്. പനായികുളം]]'' | അൽഹുദ ഇ. എം. എച്ച്. എസ്. പനായികുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|10.105363|76.304551|display=inline}} |- class='wd_q99486236' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486236|ആദർശ് സ്പെഷ്യൽ സ്കൂൾ]]'' | ആദർശ് സ്പെഷ്യൽ സ്കൂൾ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081300703 |class='wd_p571' data-sort-value="1998" | 1998 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99486200' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486200|ആലിപ്പഴ മേരി ഇ.എം.ആർ.എച്ച്.എസ്.എസ് പെരുമ്പള്ളി]]'' | ആലിപ്പഴ മേരി ഇ.എം.ആർ.എച്ച്.എസ്.എസ് പെരുമ്പള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301101 |class='wd_p571' data-sort-value="1979" | 1979 |class='wd_p625'| {{Coord|9.892358|76.385359|display=inline}} |- class='wd_q99486147' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486147|ആലുവ സെറ്റിൽമെന്റ് എച്ച്. എസ്. ആലുവ]]'' | ആലുവ സെറ്റിൽമെന്റ് എച്ച്. എസ്. ആലുവ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101803 |class='wd_p571' data-sort-value="1927" | 1927 |class='wd_p625'| {{Coord|10.127965|76.329027|display=inline}} |- class='wd_q99509962' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509962|ആശ്രം എൽ.പി.എസ് പെരുമ്പാവൂ‍ർ]]'' | ആശ്രം എൽ.പി.എസ് പെരുമ്പാവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100405 |class='wd_p571' data-sort-value="1932" | 1932 |class='wd_p625'| {{Coord|10.118185|76.487066|display=inline}} |- class='wd_q99486016' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486016|ആശ്രമം ഹൈ. സെ. സ്കൂൾ പെരുമ്പാവൂർ]]'' | ആശ്രമം ഹൈ. സെ. സ്കൂൾ പെരുമ്പാവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100406 |class='wd_p571' data-sort-value="1931" | 1931 |class='wd_p625'| {{Coord|10.117423|76.488629|display=inline}} |- class='wd_q99510531' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510531|ആസാദ് മെമ്മോറിയൽ എൽ. പി. എസ്. എഴക്കരനാട്]]'' | ആസാദ് മെമ്മോറിയൽ എൽ. പി. എസ്. എഴക്കരനാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200101 |class='wd_p571' data-sort-value="1958" | 1958 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99486190' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486190|ആസിയ ഭായ് ഇ.എം.എച്ച്.എസ്. മട്ടാഞ്ചേരി]]'' | ആസിയ ഭായ് ഇ.എം.എച്ച്.എസ്. മട്ടാഞ്ചേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800718 |class='wd_p571' data-sort-value="1998" | 1998 |class='wd_p625'| {{Coord|9.963312|76.255408|display=inline}} |- class='wd_q99485954' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485954|ആർ.പി.എം.എച്ച്.എസ് കുമ്പളം]]'' | ആർ.പി.എം.എച്ച്.എസ് കുമ്പളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080301304 |class='wd_p571' data-sort-value="1935" | 1935 |class='wd_p625'| {{Coord|9.897337|76.309206|display=inline}} |- class='wd_q99507960' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507960|ആർ‌എൽ‌വി യു‌പി സ്കൂൾ തൃപ്പൂണിത്തുറ.]]'' | ആർഎൽവി യുപി സ്കൂൾ തൃപ്പൂണിത്തുറ. |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081300423 |class='wd_p571' data-sort-value="1936" | 1936 |class='wd_p625'| {{Coord|9.942163|76.345423|display=inline}} |- class='wd_q99486182' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486182|ആൽഫോൺസ് സദാൻ സ്പെഷ്യൽ സ്കൂൾ മാണിക്ക്യമംഗലം]]'' | ആൽഫോൺസ് സദാൻ സ്പെഷ്യൽ സ്കൂൾ മാണിക്ക്യമംഗലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571' data-sort-value="1987" | 1987 |class='wd_p625'| {{Coord|10.193505|76.405799|display=inline}} |- class='wd_q99509838' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509838|ഇ.എം.ജി.എൽ.പി.എസ്. ഫോർട്ട്കൊച്ചി]]'' | ഇ.എം.ജി.എൽ.പി.എസ്. ഫോർട്ട്കൊച്ചി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080802101 |class='wd_p571' data-sort-value="1932" | 1932 |class='wd_p625'| {{Coord|9.950697|76.244656|display=inline}} |- class='wd_q99509912' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509912|ഇ.പി. സ്കൂൾ ഇളങ്കുന്നപ്പുഴ]]'' | ഇ.പി. സ്കൂൾ ഇളങ്കുന്നപ്പുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400107 |class='wd_p571' data-sort-value="1945" | 1945 |class='wd_p625'| {{Coord|10.032418|76.228916|display=inline}} |- class='wd_q99508013' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508013|ഇഗ്മത്തുൽ ഇസ്ലാം വെർനിക്കുലാർ യു.പി.എസ് .മാലിപ്പുറം]]'' | ഇഗ്മത്തുൽ ഇസ്ലാം വെർനിക്കുലാർ യു.പി.എസ് .മാലിപ്പുറം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400102 |class='wd_p571' data-sort-value="1934" | 1934 |class='wd_p625'| {{Coord|10.020024|76.22613|display=inline}} |- class='wd_q99510425' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510425|ഇന്ഫന്റ് ജീസസ് എൽ. പി. എസ്. കാക്കനാട്]]'' | ഇന്ഫന്റ് ജീസസ് എൽ. പി. എസ്. കാക്കനാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100504 |class='wd_p571' data-sort-value="1964" | 1964 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99508211' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508211|ഇമ്മാനുവൽ യു പി എസ് കായനാട്]]'' | ഇമ്മാനുവൽ യു പി എസ് കായനാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900602 |class='wd_p571' data-sort-value="1979" | 1979 |class='wd_p625'| {{Coord|9.954082|76.54009|display=inline}} |- class='wd_q99486282' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486282|ഇലാഹിയ പബ്ലിക് സ്കൂൾ]]'' | ഇലാഹിയ പബ്ലിക് സ്കൂൾ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| |- class='wd_q99509515' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509515|ഇസ്ലാമിക് യു.പി.എസ്. മന്നം]]'' | ഇസ്ലാമിക് യു.പി.എസ്. മന്നം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000317 |class='wd_p571' data-sort-value="1979" | 1979 |class='wd_p625'| {{Coord|10.146525|76.256355|display=inline}} |- class='wd_q99486146' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486146|ഇസ്ലാമിക് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ അലുവ]]'' | ഇസ്ലാമിക് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ അലുവ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101717 |class='wd_p571' data-sort-value="1976" | 1976 |class='wd_p625'| {{Coord|10.106084|76.353166|display=inline}} |- class='wd_q99486276' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486276|ഇൻഫന്റ് ജീസസ് ഇ.എം.എച്ച്.എസ് കൂത്താട്ടുകുളം]]'' | ഇൻഫന്റ് ജീസസ് ഇ.എം.എച്ച്.എസ് കൂത്താട്ടുകുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600506 |class='wd_p571' data-sort-value="1996" | 1996 |class='wd_p625'| {{Coord|9.870146|76.599306|display=inline}} |- class='wd_q99509694' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509694|ഇൻഫന്റ് ജീസസ് എൽ. പി. എസ്. കിടങ്ങൂർ]]'' | ഇൻഫന്റ് ജീസസ് എൽ. പി. എസ്. കിടങ്ങൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200303 |class='wd_p571' data-sort-value="1904" | 1904 |class='wd_p625'| {{Coord|10.194511|76.405923|display=inline}} |- class='wd_q99509797' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509797|ഇൻഫന്റ് ജീസസ് എൽ. പി. എസ്. പുത്തൻ‌വേലി]]'' | ഇൻഫന്റ് ജീസസ് എൽ. പി. എസ്. പുത്തൻവേലി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081001006 |class='wd_p571' data-sort-value="1976" | 1976 |class='wd_p625'| {{Coord|10.182885|76.243672|display=inline}} |- class='wd_q99508054' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508054|എ.ജി.സി.എം. യു.പി.എസ്. ഉപ്പുകണ്ടം]]'' | എ.ജി.സി.എം. യു.പി.എസ്. ഉപ്പുകണ്ടം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701412 |class='wd_p571' data-sort-value="1954" | 1954 |class='wd_p625'| {{Coord|10.102641|76.634558|display=inline}} |- class='wd_q99486213' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486213|എ.സി.എസ്.ഇ.എം.എച്ച്.എസ്. കലൂർ]]'' | എ.സി.എസ്.ഇ.എം.എച്ച്.എസ്. കലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080303326 |class='wd_p571' data-sort-value="1997" | 1997 |class='wd_p625'| {{Coord|9.998184|76.292472|display=inline}} |- class='wd_q99510073' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510073|എം ഇ എസ് എൽ പി എസ് പുന്നമറ്റം]]'' | എം ഇ എസ് എൽ പി എസ് പുന്നമറ്റം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900303 |class='wd_p571' data-sort-value="1966" | 1966 |class='wd_p625'| {{Coord|9.995341|76.604996|display=inline}} |- class='wd_q99486025' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486025|എം കെ എച്ച് എസ് എസ് വേങ്ങൂർ]]'' | എം കെ എച്ച് എസ് എസ് വേങ്ങൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081500108 |class='wd_p571' data-sort-value="1939" | 1939 |class='wd_p625'| {{Coord|10.13908|76.536207|display=inline}} |- class='wd_q99486015' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486015|എം ജി എം എച്ച് എസ് കുരുപ്പമ്പടി]]'' | എം ജി എം എച്ച് എസ് കുരുപ്പമ്പടി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081500205 |class='wd_p571' data-sort-value="1921" | 1921 |class='wd_p625'| {{Coord|10.112911|76.521014|display=inline}} |- class='wd_q99486076' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486076|എം ടി എം എച്ച് എസ് പാമ്പാക്കുട]]'' | എം ടി എം എച്ച് എസ് പാമ്പാക്കുട |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200508 |class='wd_p571' data-sort-value="1936" | 1936 |class='wd_p625'| {{Coord|9.926765|76.520915|display=inline}} |- class='wd_q99486057' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486057|എം ഡി എച്ച് എസ് തോലി അയൂർപാടം]]'' | എം ഡി എച്ച് എസ് തോലി അയൂർപാടം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700101 |class='wd_p571' data-sort-value="1976" | 1976 |class='wd_p625'| {{Coord|10.11255|76.620202|display=inline}} |- class='wd_q99507857' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507857|എം. എം. യു. പി. എസ്. കിങ്ങിണിമറ്റം]]'' | എം. എം. യു. പി. എസ്. കിങ്ങിണിമറ്റം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500508 |class='wd_p571' data-sort-value="1956" | 1956 |class='wd_p625'| {{Coord|9.963653|76.466257|display=inline}} |- class='wd_q99485902' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485902|എം. ജി. എം. എച്ച്. പുത്തൻകുരിശ്]]'' | എം. ജി. എം. എച്ച്. പുത്തൻകുരിശ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080501001 |class='wd_p571' data-sort-value="1948" | 1948 |class='wd_p625'| {{Coord|9.971478|76.427609|display=inline}} |- class='wd_q99486161' |class='wd_label'| [[എം.ജി.എം. ഗവണ്മെന്റ് എച്ച്.എസ്.എസ്. നായത്തോട്|എം. ജി. എം. എച്ച്.എസ്. നായത്തോട്]] | എം. ജി. എം. എച്ച്.എസ്. നായത്തോട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]''<br/>''[[:d:Q64062731|ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200408 |class='wd_p571' data-sort-value="1908" | 1908 |class='wd_p625'| {{Coord|10.169038|76.397895|display=inline}} |- class='wd_q99486072' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486072|എം.ആർ.എസ്.വി. എച്ച്.എസ്.എസ് മഴുവന്നൂർ]]'' | എം.ആർ.എസ്.വി. എച്ച്.എസ്.എസ് മഴുവന്നൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080901001 |class='wd_p571' data-sort-value="1983" | 1983 |class='wd_p625'| {{Coord|10.004983|76.486055|display=inline}} |- class='wd_q99507800' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507800|എം.ഇ.എസ്. ഈസ്റ്റേൺ യു. പി. എസ്. ഏലൂർ]]'' | എം.ഇ.എസ്. ഈസ്റ്റേൺ യു. പി. എസ്. ഏലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101301 |class='wd_p571' data-sort-value="1964" | 1964 |class='wd_p625'| {{Coord|10.071286|76.317011|display=inline}} |- class='wd_q99509630' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509630|എം.എ.എ.എം. പഞ്ചായത്ത് എൽ. പി. എസ്. കാക്കനാട്]]'' | എം.എ.എ.എം. പഞ്ചായത്ത് എൽ. പി. എസ്. കാക്കനാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100313 |class='wd_p571' data-sort-value="1958" | 1958 |class='wd_p625'| {{Coord|10.018021|76.348253|display=inline}} |- class='wd_q99509849' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509849|എം.എ.എസ്.എസ്.എൽ.പി.എസ്. മട്ടാഞ്ചേരി]]'' | എം.എ.എസ്.എസ്.എൽ.പി.എസ്. മട്ടാഞ്ചേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800714 |class='wd_p571' data-sort-value="1965" | 1965 |class='wd_p625'| {{Coord|9.960809|76.251825|display=inline}} |- class='wd_q99486002' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486002|എം.എം.ഒ.വി.എച്ച്.എസ്.എസ് പനയപ്പിള്ളി]]'' | എം.എം.ഒ.വി.എച്ച്.എസ്.എസ് പനയപ്പിള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080801912 |class='wd_p571' data-sort-value="1956" | 1956 |class='wd_p625'| {{Coord|9.956917|76.255949|display=inline}} |- class='wd_q99486278' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486278|എം.ഐ.ഇ.ടി.എച്ച്.എസ്. മൂവാറ്റുപുഴ]]'' | എം.ഐ.ഇ.ടി.എച്ച്.എസ്. മൂവാറ്റുപുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900201 |class='wd_p571' data-sort-value="1983" | 1983 |class='wd_p625'| {{Coord|9.994357|76.58914|display=inline}} |- class='wd_q99509886' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509886|എം.ഒ.എം..എൽ.പി.എസ്. കടുങ്ങമംഗലം]]'' | എം.ഒ.എം..എൽ.പി.എസ്. കടുങ്ങമംഗലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081300710 |class='wd_p571' data-sort-value="1905" | 1905 |class='wd_p625'| {{Coord|9.936193|76.374222|display=inline}} |- class='wd_q99486070' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486070|എം.കെ.എം. എച്ച്.എസ്.എസ്. പിറവം]]'' | എം.കെ.എം. എച്ച്.എസ്.എസ്. പിറവം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200202 |class='wd_p571' data-sort-value="1894" | 1894 |class='wd_p625'| {{Coord|9.875384|76.489402|display=inline}} |- class='wd_q99509632' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509632|എം.കെ.എം. എൽ. പി. എസ്. കാഞ്ഞൂർ]]'' | എം.കെ.എം. എൽ. പി. എസ്. കാഞ്ഞൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080104401 |class='wd_p571' data-sort-value="1964" | 1964 |class='wd_p625'| {{Coord|10.131555|76.4461|display=inline}} |- class='wd_q99509733' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509733|എം.ജി.എം. എൽ. പി. എസ്. നോർത്ത് മഴുവന്നൂർ]]'' | എം.ജി.എം. എൽ. പി. എസ്. നോർത്ത് മഴുവന്നൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500605 |class='wd_p571' data-sort-value="1925" | 1925 |class='wd_p625'| {{Coord|10.016258|76.500506|display=inline}} |- class='wd_q99510536' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510536|എം.ടി.എം. ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം എൽ.പി. സ്കൂൾ, പാമ്പാക്കുട]]'' | എം.ടി.എം. ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം എൽ.പി. സ്കൂൾ, പാമ്പാക്കുട |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200221 |class='wd_p571' data-sort-value="2002" | 2002 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99509887' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509887|എം.ഡി.എം..എൽ.പി.എസ്. കരിങ്ങാച്ചിറ]]'' | എം.ഡി.എം..എൽ.പി.എസ്. കരിങ്ങാച്ചിറ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301002 |class='wd_p571' data-sort-value="1893" | 1893 |class='wd_p625'| {{Coord|9.952029|76.357303|display=inline}} |- class='wd_q99486194' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486194|എം.പി.എം.എച്ച്.എസ്. തമ്മനം]]'' | എം.പി.എം.എച്ച്.എസ്. തമ്മനം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301414 |class='wd_p571' data-sort-value="1994" | 1994 |class='wd_p625'| {{Coord|9.98609|76.31147|display=inline}} |- class='wd_q99509852' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509852|എം‌എം‌എൽ‌പി‌എസ് പനയപ്പിള്ളി]]'' | എംഎംഎൽപിഎസ് പനയപ്പിള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080801911 |class='wd_p571' data-sort-value="1964" | 1964 |class='wd_p625'| {{Coord|9.956737|76.256071|display=inline}} |- class='wd_q99510534' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510534|എം‌കെ‌എം എൽ‌പി സ്കൂൾ, പിറവം]]'' | എംകെഎം എൽപി സ്കൂൾ, പിറവം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200220 |class='wd_p571' data-sort-value="2002" | 2002 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99486067' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486067|എച്ച് എസ് എസ് കൂത്താട്ടുകുളം]]'' | എച്ച് എസ് എസ് കൂത്താട്ടുകുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600304 |class='wd_p571' data-sort-value="1938" | 1938 |class='wd_p625'| {{Coord|9.860039|76.597742|display=inline}} |- class='wd_q99486068' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486068|എച്ച് എസ് രാമമംഗലം]]'' | എച്ച് എസ് രാമമംഗലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200403 |class='wd_p571' data-sort-value="1948" | 1948 |class='wd_p625'| {{Coord|9.944081|76.488737|display=inline}} |- class='wd_q99509771' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509771|എച്ച് ഐ ജി പി ജി എസ് ചാത്തേടം]]'' | എച്ച് ഐ ജി പി ജി എസ് ചാത്തേടം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000112 |class='wd_p571' data-sort-value="1917" | 1917 |class='wd_p625'| {{Coord|10.194758|76.221246|display=inline}} |- class='wd_q99485901' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485901|എച്ച്. എം. ടി. എജ്യുക്കേഷണൽ സൊസൈറ്റി എച്ച്. എസ്. കളമശ്ശേരി]]'' | എച്ച്. എം. ടി. എജ്യുക്കേഷണൽ സൊസൈറ്റി എച്ച്. എസ്. കളമശ്ശേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080104304 |class='wd_p571' data-sort-value="1968" | 1968 |class='wd_p625'| {{Coord|10.0515|76.343906|display=inline}} |- class='wd_q99485871' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485871|എച്ച്. എം. വൈ. എസ്. എച്ച്. എസ്. എസ്. കൊട്ടുവള്ളിക്കാട്]]'' | എച്ച്. എം. വൈ. എസ്. എച്ച്. എസ്. എസ്. കൊട്ടുവള്ളിക്കാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000806 |class='wd_p571' data-sort-value="1966" | 1966 |class='wd_p625'| {{Coord|10.18263|76.189405|display=inline}} |- class='wd_q99485936' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485936|എച്ച്.ഇ.എച്ച്.എം.എം.എച്ച്.എസ്. മട്ടാഞ്ചേരി]]'' | എച്ച്.ഇ.എച്ച്.എം.എം.എച്ച്.എസ്. മട്ടാഞ്ചേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800713 |class='wd_p571' data-sort-value="1936" | 1936 |class='wd_p625'| {{Coord|9.958001|76.255293|display=inline}} |- class='wd_q99509847' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509847|എച്ച്.ഇ.എച്ച്.എം.എം.എൽ.പി.എസ്. മട്ടാഞ്ചേരി]]'' | എച്ച്.ഇ.എച്ച്.എം.എം.എൽ.പി.എസ്. മട്ടാഞ്ചേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800701 |class='wd_p571' data-sort-value="1936" | 1936 |class='wd_p625'| {{Coord|9.958158|76.255064|display=inline}} |- class='wd_q99486267' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486267|എച്ച്.എം. എച്ച്.എസ്.എസ് രണ്ടാർക്കര]]'' | എച്ച്.എം. എച്ച്.എസ്.എസ് രണ്ടാർക്കര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900802 |class='wd_p571' data-sort-value="1995" | 1995 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99509508' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509508|എച്ച്.എം. യു. പി. എസ്. കുഞ്ഞുണ്ണിക്കര]]'' | എച്ച്.എം. യു. പി. എസ്. കുഞ്ഞുണ്ണിക്കര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101506 |class='wd_p571' data-sort-value="1992" | 1992 |class='wd_p625'| {{Coord|10.108552|76.343944|display=inline}} |- class='wd_q99485929' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485929|എച്ച്.എസ്. ജീസസ്. കോതാട്]]'' | എച്ച്.എസ്. ജീസസ്. കോതാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080300801 |class='wd_p571' data-sort-value="1917" | 1917 |class='wd_p625'| {{Coord|10.054358|76.273165|display=inline}} |- class='wd_q99486244' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486244|എച്ച്.എസ്. വളയൻചിറങ്ങര]]'' | എച്ച്.എസ്. വളയൻചിറങ്ങര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081101601 |class='wd_p571' data-sort-value="1915" | 1915 |class='wd_p625'| {{Coord|10.064912|76.495506|display=inline}} |- class='wd_q99509816' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509816|എച്ച്.ഐ.ജെ.ഇ.പി.എസ് എറണാകുളം]]'' | എച്ച്.ഐ.ജെ.ഇ.പി.എസ് എറണാകുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080303310 |class='wd_p571' data-sort-value="1926" | 1926 |class='wd_p625'| {{Coord|9.984847|76.27454|display=inline}} |- class='wd_q99509875' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509875|എച്ച്.ഡബ്ലിയു.എൽ.പി.എസ്. മാലേക്കാട്]]'' | എച്ച്.ഡബ്ലിയു.എൽ.പി.എസ്. മാലേക്കാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301506 |class='wd_p571' data-sort-value="1946" | 1946 |class='wd_p625'| {{Coord|9.925326|76.352393|display=inline}} |- class='wd_q99485933' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485933|എഡ്വാർഡ് മെമ്മോറിയൽ ഗവൺമെന്റ്. എച്ച്എസ്എസ്, വേലി, ഫോർട്ട് കൊച്ചി, എറണാകുളം]]'' | എഡ്വാർഡ് മെമ്മോറിയൽ ഗവൺമെന്റ്. എച്ച്എസ്എസ്, വേലി, ഫോർട്ട് കൊച്ചി, എറണാകുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080802102 |class='wd_p571' data-sort-value="1907" | 1907 |class='wd_p625'| {{Coord|9.951225|76.244347|display=inline}} |- class='wd_q99486148' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486148|എഫ്. എ. സി. ടി. ടൗൺ‌ഷിപ്പ് എച്ച്. എസ് ഏലൂർ]]'' | എഫ്. എ. സി. ടി. ടൗൺഷിപ്പ് എച്ച്. എസ് ഏലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101313 |class='wd_p571' data-sort-value="1960" | 1960 |class='wd_p625'| {{Coord|10.067251|76.304478|display=inline}} |- class='wd_q99485892' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485892|എഫ്.എം.സി.ടി. എച്ച്. എസ്. കരുമാലൂർ]]'' | എഫ്.എം.സി.ടി. എച്ച്. എസ്. കരുമാലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081001204 |class='wd_p571' data-sort-value="1982" | 1982 |class='wd_p625'| {{Coord|10.13148|76.28153|display=inline}} |- class='wd_q99486073' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486073|എബനസർ എച്ച് എസ് വീട്ടൂർ]]'' | എബനസർ എച്ച് എസ് വീട്ടൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080901002 |class='wd_p571' data-sort-value="1964" | 1964 |class='wd_p625'| {{Coord|10.017307|76.532275|display=inline}} |- class='wd_q99509825' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509825|എയ്ഡഡ് എൽ.പി.എസ്. മുളവുകാട്]]'' | എയ്ഡഡ് എൽ.പി.എസ്. മുളവുകാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080301407 |class='wd_p571' data-sort-value="1929" | 1929 |class='wd_p625'| {{Coord|9.992497|76.265248|display=inline}} |- class='wd_q99485849' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485849|എളന്തിക്കര ഹൈസ്കൂൾ]]'' | എളന്തിക്കര ഹൈസ്കൂൾ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081001004 |class='wd_p571' data-sort-value="1948" | 1948 |class='wd_p625'| {{Coord|10.173296|76.268359|display=inline}} |- class='wd_q99508019' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508019|എസ് .എസ് .അരയ .യു.പി.എസ്. പള്ളിപ്പുറം]]'' | എസ് .എസ് .അരയ .യു.പി.എസ്. പള്ളിപ്പുറം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400406 |class='wd_p571' data-sort-value="1920" | 1920 |class='wd_p625'| {{Coord|10.155365|76.187565|display=inline}} |- class='wd_q99486225' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486225|എസ് ബി ഒ എ പബ്ലിക് സ്കൂൾ, ചിറ്റൂർ]]'' | എസ് ബി ഒ എ പബ്ലിക് സ്കൂൾ, ചിറ്റൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|10.033085|76.272256|display=inline}} |- class='wd_q99486221' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486221|എസ് ബി ഒ എ സീനിയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ, ചിറ്റൂർ]]'' | എസ് ബി ഒ എ സീനിയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ, ചിറ്റൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|10.033096|76.272275|display=inline}} |- class='wd_q99507850' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507850|എസ്. ആർ. വി. യു. പി. എസ്. മഴുവന്നൂർ]]'' | എസ്. ആർ. വി. യു. പി. എസ്. മഴുവന്നൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500604 |class='wd_p571' data-sort-value="1938" | 1938 |class='wd_p625'| {{Coord|10.004565|76.486122|display=inline}} |- class='wd_q99485870' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485870|എസ്. എൻ. എം. എച്ച്. എസ്. എസ്. മൂത്തകുന്നം]]'' | എസ്. എൻ. എം. എച്ച്. എസ്. എസ്. മൂത്തകുന്നം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000809 |class='wd_p571' data-sort-value="1922" | 1922 |class='wd_p625'| {{Coord|10.187902|76.203115|display=inline}} |- class='wd_q99509635' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509635|എസ്. എൻ. എൽ. പി. എസ് കൊടുവഴങ്ങ]]'' | എസ്. എൻ. എൽ. പി. എസ് കൊടുവഴങ്ങ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080102108 |class='wd_p571' data-sort-value="1960" | 1960 |class='wd_p625'| {{Coord|10.112333|76.294754|display=inline}} |- class='wd_q99509642' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509642|എസ്. എൻ. ജി. പി. എസ്. തോട്ടുമുഖം]]'' | എസ്. എൻ. ജി. പി. എസ്. തോട്ടുമുഖം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100812 |class='wd_p571' data-sort-value="1966" | 1966 |class='wd_p625'| {{Coord|10.109046|76.380373|display=inline}} |- class='wd_q99485835' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485835|എസ്. എൻ. ഡി. പി. എച്ച്. എസ്. എസ്. ആലുവ]]'' | എസ്. എൻ. ഡി. പി. എച്ച്. എസ്. എസ്. ആലുവ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101711 |class='wd_p571' data-sort-value="1915" | 1915 |class='wd_p625'| {{Coord|10.111049|76.358068|display=inline}} |- class='wd_q99485853' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485853|എസ്. എൻ. ഡി. പി. എച്ച്. എസ്. നീലീശ്വരം]]'' | എസ്. എൻ. ഡി. പി. എച്ച്. എസ്. നീലീശ്വരം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201001 |class='wd_p571' data-sort-value="1954" | 1954 |class='wd_p625'| {{Coord|10.181845|76.464618|display=inline}} |- class='wd_q99485888' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485888|എസ്. എൻ. വി. സംസ്കൃതം എച്ച്. എസ്. നോർത്ത് പറവൂർ]]'' | എസ്. എൻ. വി. സംസ്കൃതം എച്ച്. എസ്. നോർത്ത് പറവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000306 |class='wd_p571' data-sort-value="1935" | 1935 |class='wd_p625'| {{Coord|10.136598|76.227221|display=inline}} |- class='wd_q99485833' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485833|എസ്. പി. ഡബ്ലിയു. എച്ച്. എസ്. ആലുവ]]'' | എസ്. പി. ഡബ്ലിയു. എച്ച്. എസ്. ആലുവ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101703 |class='wd_p571' data-sort-value="1947" | 1947 |class='wd_p625'| {{Coord|10.085434|76.336971|display=inline}} |- class='wd_q99509604' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509604|എസ്. പി. ഡബ്ല്യു. എൽ. പി. എസ്. ആലുവ]]'' | എസ്. പി. ഡബ്ല്യു. എൽ. പി. എസ്. ആലുവ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101704 |class='wd_p571' data-sort-value="1919" | 1919 |class='wd_p625'| {{Coord|10.085378|76.336606|display=inline}} |- class='wd_q99509804' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509804|എസ്.ആർ.വി. ഗവ. എൽ.പി.എസ്. എറണാകുളം]]'' | എസ്.ആർ.വി. ഗവ. എൽ.പി.എസ്. എറണാകുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080303318 |class='wd_p571' data-sort-value="1845" | 1845 |class='wd_p625'| {{Coord|9.971036|76.287449|display=inline}} |- class='wd_q99485944' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485944|എസ്.ആർ.വി. ഗവ. മോഡൽ. എച്ച്.എസ്.എസ് ആൻ് വി.എച്.എസ്.എസ് എറണാകുളം]]'' | എസ്.ആർ.വി. ഗവ. മോഡൽ. എച്ച്.എസ്.എസ് ആൻ് വി.എച്.എസ്.എസ് എറണാകുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080303316 |class='wd_p571' data-sort-value="1845" | 1845 |class='wd_p625'| {{Coord|9.970512|76.286575|display=inline}} |- class='wd_q99510074' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510074|എസ്.എ.ബി.ടി.എം. എൽ. പി. എസ്. രണ്ടാർക്കര]]'' | എസ്.എ.ബി.ടി.എം. എൽ. പി. എസ്. രണ്ടാർക്കര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900801 |class='wd_p571' data-sort-value="1979" | 1979 |class='wd_p625'| {{Coord|9.978174|76.600607|display=inline}} |- class='wd_q99509685' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509685|എസ്.എച്ച്. സെന്റ് മേരീസ് എൽ. പി. എസ്. കറുകുറ്റി]]'' | എസ്.എച്ച്. സെന്റ് മേരീസ് എൽ. പി. എസ്. കറുകുറ്റി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200104 |class='wd_p571' data-sort-value="1904" | 1904 |class='wd_p625'| {{Coord|10.227002|76.38324|display=inline}} |- class='wd_q99507967' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507967|എസ്.എച്ച്.യു.പി.എസ് കർത്തേടം]]'' | എസ്.എച്ച്.യു.പി.എസ് കർത്തേടം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400103 |class='wd_p571' data-sort-value="1896" | 1896 |class='wd_p625'| {{Coord|10.02198|76.23428|display=inline}} |- class='wd_q99507955' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507955|എസ്.എച്ച്.യു.പി.എസ്. കോടംകുളങ്ങര]]'' | എസ്.എച്ച്.യു.പി.എസ്. കോടംകുളങ്ങര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081300411 |class='wd_p571' data-sort-value="1930" | 1930 |class='wd_p625'| {{Coord|9.948741|76.342379|display=inline}} |- class='wd_q99508017' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508017|എസ്.എസ്.എസ്.എസ്.യു.പി.എസ്. ഓച്ചന്തുരുത്ത്]]'' | എസ്.എസ്.എസ്.എസ്.യു.പി.എസ്. ഓച്ചന്തുരുത്ത് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400503 |class='wd_p571' data-sort-value="1910" | 1910 |class='wd_p625'| {{Coord|10.001722|76.235172|display=inline}} |- class='wd_q99486021' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486021|എസ്.എൻ. എച്ച്.എസ്.എസ് ഒക്കൽ]]'' | എസ്.എൻ. എച്ച്.എസ്.എസ് ഒക്കൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100703 |class='wd_p571' data-sort-value="1956" | 1956 |class='wd_p625'| {{Coord|10.150854|76.4512|display=inline}} |- class='wd_q99509782' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509782|എസ്.എൻ.എം. എൽ. പി. എസ്. മാല്യങ്കര]]'' | എസ്.എൻ.എം. എൽ. പി. എസ്. മാല്യങ്കര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000803 |class='wd_p571' data-sort-value="1964" | 1964 |class='wd_p625'| {{Coord|10.179811|76.180196|display=inline}} |- class='wd_q99486060' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486060|എസ്.എൻ.ഡി.പി. എച്ച്.എസ്.എസ് മൂവാറ്റുപുഴ]]'' | എസ്.എൻ.ഡി.പി. എച്ച്.എസ്.എസ് മൂവാറ്റുപുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900601 |class='wd_p571' data-sort-value="1964" | 1964 |class='wd_p625'| {{Coord|9.984394|76.576237|display=inline}} |- class='wd_q99509885' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509885|എസ്.എൻ.ഡി.പി. എൽ.പി.എസ്. ഇരിമ്പനം]]'' | എസ്.എൻ.ഡി.പി. എൽ.പി.എസ്. ഇരിമ്പനം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301004 |class='wd_p571' data-sort-value="1968" | 1968 |class='wd_p625'| {{Coord|9.952861|76.358825|display=inline}} |- class='wd_q99485984' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485984|എസ്.എൻ.ഡി.പി.എച്ച്.എസ്.എസ് ഉദയംപൂരൂർ]]'' | എസ്.എൻ.ഡി.പി.എച്ച്.എസ്.എസ് ഉദയംപൂരൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301520 |class='wd_p571' data-sort-value="1951" | 1951 |class='wd_p625'| {{Coord|9.894435|76.370301|display=inline}} |- class='wd_q99507951' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507951|എസ്.എൻ.വി. സംസ്കൃത യു.പി.എസ്. എരൂർ]]'' | എസ്.എൻ.വി. സംസ്കൃത യു.പി.എസ്. എരൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081300424 |class='wd_p571' data-sort-value="1928" | 1928 |class='wd_p625'| {{Coord|9.972519|76.336539|display=inline}} |- class='wd_q99510461' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510461|എസ്.ജെ.ഡി.എൽ.പി.എസ്. അമരാവതി]]'' | എസ്.ജെ.ഡി.എൽ.പി.എസ്. അമരാവതി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| |- class='wd_q99507810' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507810|എസ്.ടി.എം. യു. പി. എസ്. പുതിയേടം]]'' | എസ്.ടി.എം. യു. പി. എസ്. പുതിയേടം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080104402 |class='wd_p571' data-sort-value="1928" | 1928 |class='wd_p625'| {{Coord|10.135662|76.435127|display=inline}} |- class='wd_q99486240' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486240|എസ്.ഡി.കെ.വൈ ഗുരുകുലം വിദ്യാലയം]]'' | എസ്.ഡി.കെ.വൈ ഗുരുകുലം വിദ്യാലയം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|9.961924|76.339656|display=inline}} |- class='wd_q99485967' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485967|എസ്.ഡി.പി.വൈ. .ബോയ്സ് എച്ച്.എസ്.എസ് പള്ളുരുത്തി]]'' | എസ്.ഡി.പി.വൈ. .ബോയ്സ് എച്ച്.എസ്.എസ് പള്ളുരുത്തി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800603 |class='wd_p571' data-sort-value="1919" | 1919 |class='wd_p625'| {{Coord|9.91375|76.263581|display=inline}} |- class='wd_q99485968' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485968|എസ്.ഡി.പി.വൈ.. ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് പള്ളുരുത്തി]]'' | എസ്.ഡി.പി.വൈ.. ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് പള്ളുരുത്തി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800611 |class='wd_p571' data-sort-value="1970" | 1970 |class='wd_p625'| {{Coord|9.918622|76.272649|display=inline}} |- class='wd_q99509858' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509858|എസ്.ഡി.പി.വൈ.എൽ.പി.എസ്. പള്ളുരുത്തി]]'' | എസ്.ഡി.പി.വൈ.എൽ.പി.എസ്. പള്ളുരുത്തി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800610 |class='wd_p571' data-sort-value="1919" | 1919 |class='wd_p625'| {{Coord|9.91852|76.27328|display=inline}} |- class='wd_q99509890' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509890|എസ്.ഡി.വി.എൽ.പി.എസ്. മരട്]]'' | എസ്.ഡി.വി.എൽ.പി.എസ്. മരട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301204 |class='wd_p571' data-sort-value="1949" | 1949 |class='wd_p625'| {{Coord|9.941048|76.332277|display=inline}} |- class='wd_q99509893' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509893|എസ്.പി.വൈ.എൽ.പി.എസ്. പൊന്നുരുന്നി]]'' | എസ്.പി.വൈ.എൽ.പി.എസ്. പൊന്നുരുന്നി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301417 |class='wd_p571' data-sort-value="1964" | 1964 |class='wd_p625'| {{Coord|9.972882|76.316756|display=inline}} |- class='wd_q99509931' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509931|എസ്.ബി.എസ്.എൽ.പി.എസ്. പുത്തങ്കടപ്പുറം]]'' | എസ്.ബി.എസ്.എൽ.പി.എസ്. പുത്തങ്കടപ്പുറം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400205 |class='wd_p571' data-sort-value="1927" | 1927 |class='wd_p625'| {{Coord|10.064549|76.198811|display=inline}} |- class='wd_q99509895' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509895|എസ്.വി.എൽ.പി.എസ്. തെക്കുംഭാഗം]]'' | എസ്.വി.എൽ.പി.എസ്. തെക്കുംഭാഗം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081300403 |class='wd_p571' data-sort-value="1926" | 1926 |class='wd_p625'| {{Coord|9.924907|76.351252|display=inline}} |- class='wd_q99509859' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509859|എസ്.വി.ഡി.എൽ.പി.എസ്. പള്ളുരുത്തി]]'' | എസ്.വി.ഡി.എൽ.പി.എസ്. പള്ളുരുത്തി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800615 |class='wd_p571' data-sort-value="1957" | 1957 |class='wd_p625'| {{Coord|9.926954|76.269931|display=inline}} |- class='wd_q99507945' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507945|എസ്.വി.യു.പി.എസ്. നെട്ടൂർ]]'' | എസ്.വി.യു.പി.എസ്. നെട്ടൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301201 |class='wd_p571' data-sort-value="1921" | 1921 |class='wd_p625'| {{Coord|9.92828|76.312112|display=inline}} |- class='wd_q99509949' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509949|എസ്എൻ‌ഡി‌പി എൽ‌പി‌എസ് കോടനാട്]]'' | എസ്എൻഡിപി എൽപിഎസ് കോടനാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081101102 |class='wd_p571' data-sort-value="1964" | 1964 |class='wd_p625'| {{Coord|10.181927|76.521965|display=inline}} |- class='wd_q99486170' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486170|എസ്ടി ജൂഡ്സ് ഇ എം എച്ച് എസ് അമ്പലമേട്]]'' | എസ്ടി ജൂഡ്സ് ഇ എം എച്ച് എസ് അമ്പലമേട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080501020 |class='wd_p571' data-sort-value="1977" | 1977 |class='wd_p625'| {{Coord|9.985434|76.391493|display=inline}} |- class='wd_q99509954' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509954|എസ്ടി ജോർജ്ജ് എൽപിഎസ് കൂടലപ്പാടം]]'' | എസ്ടി ജോർജ്ജ് എൽപിഎസ് കൂടലപ്പാടം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100507 |class='wd_p571' data-sort-value="1983" | 1983 |class='wd_p625'| {{Coord|10.161547|76.474572|display=inline}} |- class='wd_q99486180' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486180|എസ്ടി. ജോൺ വിസിറ്റേഷൻ പബ്ലിക് സ്കൂൾ, മുപ്പത്തടം, ആലുവ]]'' | എസ്ടി. ജോൺ വിസിറ്റേഷൻ പബ്ലിക് സ്കൂൾ, മുപ്പത്തടം, ആലുവ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|10.097028|76.322206|display=inline}} |- class='wd_q99486284' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486284|എസ്ടി. ഫിലോമിനയുടെ പബ്ലിക് സ്കൂൾ, ഇലഞ്ചി]]'' | എസ്ടി. ഫിലോമിനയുടെ പബ്ലിക് സ്കൂൾ, ഇലഞ്ചി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600409 |class='wd_p571' data-sort-value="2001" | 2001 |class='wd_p625'| {{Coord|9.830688|76.535556|display=inline}} |- class='wd_q99509911' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509911|എസ്പി സഭ എൽ.പി.എസ്. എടവനകാട്]]'' | എസ്പി സഭ എൽ.പി.എസ്. എടവനകാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400305 |class='wd_p571' data-sort-value="1918" | 1918 |class='wd_p625'| {{Coord|10.094598|76.206359|display=inline}} |- class='wd_q99510487' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510487|എസ്‌എൻ‌എൽ‌പി‌എസ് ഒക്കൽ]]'' | എസ്എൻഎൽപിഎസ് ഒക്കൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100701 |class='wd_p571' data-sort-value="1999" | 1999 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99485939' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485939|എസ്‌ഡി‌പി‌വൈ കെ‌പി‌എം‌എച്ച്എസ്, ഇടവനകാട്]]'' | എസ്ഡിപിവൈ കെപിഎംഎച്ച്എസ്, ഇടവനകാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400303 |class='wd_p571' data-sort-value="1937" | 1937 |class='wd_p625'| {{Coord|10.085372|76.209371|display=inline}} |- class='wd_q99486230' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486230|എസ്‌വി‌ഡി‌വി‌എൻ‌ ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം സ്കൂൾ, മട്ടാഞ്ചേരി]]'' | എസ്വിഡിവിഎൻ ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം സ്കൂൾ, മട്ടാഞ്ചേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800616 |class='wd_p571' data-sort-value="2001" | 2001 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99509626' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509626|എൻ. എ. ഡി. എൽ. പി. എസ്. ആലുവ]]'' | എൻ. എ. ഡി. എൽ. പി. എസ്. ആലുവ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080104311 |class='wd_p571' data-sort-value="1971" | 1971 |class='wd_p625'| {{Coord|10.068523|76.348886|display=inline}} |- class='wd_q99485879' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485879|എൻ. എസ്. എസ്. എച്ച്. എസ്. എസ്. പാറക്കടവ്]]'' | എൻ. എസ്. എസ്. എച്ച്. എസ്. എസ്. പാറക്കടവ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201301 |class='wd_p571' data-sort-value="1949" | 1949 |class='wd_p625'| {{Coord|10.16932|76.329489|display=inline}} |- class='wd_q99485868' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485868|എൻ. എസ്. എസ്. എച്ച്. എസ്. എസ്. മണികമംഗലം]]'' | എൻ. എസ്. എസ്. എച്ച്. എസ്. എസ്. മണികമംഗലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201402 |class='wd_p571' data-sort-value="1928" | 1928 |class='wd_p625'| {{Coord|10.184107|76.444946|display=inline}} |- class='wd_q99509697' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509697|എൻ. എസ്. എസ്. എൽ. പി. എസ്. മാണിക്യമംഗലം]]'' | എൻ. എസ്. എസ്. എൽ. പി. എസ്. മാണിക്യമംഗലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201404 |class='wd_p571' data-sort-value="1951" | 1951 |class='wd_p625'| {{Coord|10.18436|76.444809|display=inline}} |- class='wd_q99509716' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509716|എൻ. എസ്. എസ്. ഗവ. എൽ. പി. എസ്. ഐരാപുരം]]'' | എൻ. എസ്. എസ്. ഗവ. എൽ. പി. എസ്. ഐരാപുരം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500904 |class='wd_p571' data-sort-value="1926" | 1926 |class='wd_p625'| {{Coord|10.032791|76.499093|display=inline}} |- class='wd_q99485869' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485869|എൻ. എസ്. എസ്. ഗേൾസ് എച്ച്. എസ്. മണികമംഗലം]]'' | എൻ. എസ്. എസ്. ഗേൾസ് എച്ച്. എസ്. മണികമംഗലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201401 |class='wd_p571' data-sort-value="1976" | 1976 |class='wd_p625'| {{Coord|10.184786|76.446059|display=inline}} |- class='wd_q99510047' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510047|എൻ.എസ്.എസ് എൽ. പി. എസ്. കാപ്പ്]]'' | എൻ.എസ്.എസ് എൽ. പി. എസ്. കാപ്പ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080400405 |class='wd_p571' data-sort-value="1964" | 1964 |class='wd_p625'| {{Coord|9.914082|76.689379|display=inline}} |- class='wd_q99486066' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486066|എൻ.എസ്.എസ്. എച്ച്.എസ് മണ്ണൂർ]]'' | എൻ.എസ്.എസ്. എച്ച്.എസ് മണ്ണൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080901101 |class='wd_p571' data-sort-value="1983" | 1983 |class='wd_p625'| {{Coord|10.037732|76.53873|display=inline}} |- class='wd_q99486268' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486268|എൻ.എസ്.എസ്. എച്ച്.എസ്. മൂവാറ്റുപുഴ]]'' | എൻ.എസ്.എസ്. എച്ച്.എസ്. മൂവാറ്റുപുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900212 |class='wd_p571' data-sort-value="1964" | 1964 |class='wd_p625'| {{Coord|9.992303|76.575886|display=inline}} |- class='wd_q99486040' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486040|എൻ.എസ്.എസ്. എച്ച്.എസ്.എസ് വാരപ്പെട്ടി]]'' | എൻ.എസ്.എസ്. എച്ച്.എസ്.എസ് വാരപ്പെട്ടി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701003 |class='wd_p571' data-sort-value="1963" | 1963 |class='wd_p625'| {{Coord|10.028974|76.627776|display=inline}} |- class='wd_q99507930' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507930|എൻ.എസ്.എസ്. യു.പി.എസ്. പള്ളുരുത്തി]]'' | എൻ.എസ്.എസ്. യു.പി.എസ്. പള്ളുരുത്തി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800609 |class='wd_p571' data-sort-value="1926" | 1926 |class='wd_p625'| {{Coord|9.916496|76.277709|display=inline}} |- class='wd_q99509821' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509821|എൻ.ഐ.ജെ.എൽ.പി.എസ്. കുമ്പളം]]'' | എൻ.ഐ.ജെ.എൽ.പി.എസ്. കുമ്പളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080301305 |class='wd_p571' data-sort-value="1968" | 1968 |class='wd_p625'| {{Coord|9.889093|76.312644|display=inline}} |- class='wd_q99485831' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485831|എൻ.ഐ.വി. എച്ച്. എസ്. എസ്. മാറമ്പിളി]]'' | എൻ.ഐ.വി. എച്ച്. എസ്. എസ്. മാറമ്പിളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101101 |class='wd_p571' data-sort-value="1983" | 1983 |class='wd_p625'| {{Coord|10.108065|76.41245|display=inline}} |- class='wd_q99508069' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508069|എൻ‌എസ്‌എസ് യു‌പി‌എസ് തൃക്കാരിയൂർ]]'' | എൻഎസ്എസ് യുപിഎസ് തൃക്കാരിയൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700107 |class='wd_p571' data-sort-value="1937" | 1937 |class='wd_p625'| {{Coord|10.087769|76.607237|display=inline}} |- class='wd_q99486064' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486064|എൽ എഫ് ഹൈസ്കൂൾ വടകര]]'' | എൽ എഫ് ഹൈസ്കൂൾ വടകര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600313 |class='wd_p571' data-sort-value="1930" | 1930 |class='wd_p625'| {{Coord|9.877993|76.575118|display=inline}} |- class='wd_q99510091' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510091|എൽ പി എസ് കാനായിക്കോട്]]'' | എൽ പി എസ് കാനായിക്കോട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200906 |class='wd_p571' data-sort-value="1952" | 1952 |class='wd_p625'| {{Coord|9.84563|76.441942|display=inline}} |- class='wd_q99510090' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510090|എൽ പി എസ് കൈപ്പട്ടൂർ]]'' | എൽ പി എസ് കൈപ്പട്ടൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200901 |class='wd_p571' data-sort-value="1929" | 1929 |class='wd_p625'| {{Coord|9.844574|76.44393|display=inline}} |- class='wd_q99510094' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510094|എൽ. പി. എസ്. പറപ്പക്കോട്]]'' | എൽ. പി. എസ്. പറപ്പക്കോട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200809 |class='wd_p571' data-sort-value="1928" | 1928 |class='wd_p625'| {{Coord|9.846799|76.441303|display=inline}} |- class='wd_q99509741' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509741|എൽ. പി. എസ്. പിണർമുണ്ട]]'' | എൽ. പി. എസ്. പിണർമുണ്ട |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500403 |class='wd_p571' data-sort-value="1955" | 1955 |class='wd_p625'| {{Coord|10.003642|76.390991|display=inline}} |- class='wd_q99510092' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510092|എൽ. പി. എസ്. മങ്ങടപ്പിള്ളി]]'' | എൽ. പി. എസ്. മങ്ങടപ്പിള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200905 |class='wd_p571' data-sort-value="1904" | 1904 |class='wd_p625'| {{Coord|9.87656|76.476926|display=inline}} |- class='wd_q99509739' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509739|എൽ. പി. എസ്. മങ്ങാട്ടൂർ]]'' | എൽ. പി. എസ്. മങ്ങാട്ടൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500304 |class='wd_p571' data-sort-value="1957" | 1957 |class='wd_p625'| {{Coord|9.986517|76.472016|display=inline}} |- class='wd_q99510435' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510435|എൽ. പി. ജി. എസ്. മഴുവന്നൂർ]]'' | എൽ. പി. ജി. എസ്. മഴുവന്നൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500606 |class='wd_p571' data-sort-value="1918" | 1918 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99486199' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486199|എൽ.എം.സി.സി.എച്ച്.എസ്. ഫോർ ഗേൾസ് ചാത്തിയത്ത്]]'' | എൽ.എം.സി.സി.എച്ച്.എസ്. ഫോർ ഗേൾസ് ചാത്തിയത്ത് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080303330 |class='wd_p571' data-sort-value="1920" | 1920 |class='wd_p625'| {{Coord|10.000233|76.277352|display=inline}} |- class='wd_q99486041' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486041|എൽ.എഫ്.എച്ച്.എസ് ഊന്നുകൽ]]'' | എൽ.എഫ്.എച്ച്.എസ് ഊന്നുകൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701301 |class='wd_p571' data-sort-value="1968" | 1968 |class='wd_p625'| {{Coord|10.051414|76.716058|display=inline}} |- class='wd_q99486188' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486188|എൽ.എൽ.സി.എച്ച്.എസ്. മട്ടാഞ്ചേരി]]'' | എൽ.എൽ.സി.എച്ച്.എസ്. മട്ടാഞ്ചേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| |- class='wd_q99510002' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510002|എൽ.പി.എസ് മുട്ടത്തുപാറ]]'' | എൽ.പി.എസ് മുട്ടത്തുപാറ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701402 |class='wd_p571' data-sort-value="1960" | 1960 |class='wd_p625'| {{Coord|10.130201|76.608949|display=inline}} |- class='wd_q99510005' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510005|എൽ.പി.എസ് വല്ലചിറ]]'' | എൽ.പി.എസ് വല്ലചിറ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701910 |class='wd_p571' data-sort-value="1960" | 1960 |class='wd_p625'| {{Coord|10.037835|76.696517|display=inline}} |- class='wd_q99509881' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509881|എൽ.പി.എസ്. അരയങ്കാവ്]]'' | എൽ.പി.എസ്. അരയങ്കാവ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081300301 |class='wd_p571' data-sort-value="1950" | 1950 |class='wd_p625'| {{Coord|9.834339|76.424278|display=inline}} |- class='wd_q99509884' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509884|എൽ.പി.എസ്. ഇരിമ്പനം]]'' | എൽ.പി.എസ്. ഇരിമ്പനം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301005 |class='wd_p571' data-sort-value="1922" | 1922 |class='wd_p625'| {{Coord|9.955345|76.358337|display=inline}} |- class='wd_q99509742' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509742|എൽ.പി.എസ്. തമ്മണിമറ്റം]]'' | എൽ.പി.എസ്. തമ്മണിമറ്റം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500504 |class='wd_p571' data-sort-value="1960" | 1960 |class='wd_p625'| {{Coord|9.950172|76.481694|display=inline}} |- class='wd_q99510008' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510008|എൽപിഎസ് എലംപ്ര]]'' | എൽപിഎസ് എലംപ്ര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701103 |class='wd_p571' data-sort-value="1976" | 1976 |class='wd_p625'| {{Coord|10.064745|76.601956|display=inline}} |- class='wd_q99509999' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509999|എൽ‌പി‌എസ് കൂവല്ലൂർ]]'' | എൽപിഎസ് കൂവല്ലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701903 |class='wd_p571' data-sort-value="1955" | 1955 |class='wd_p625'| {{Coord|10.028441|76.688892|display=inline}} |- class='wd_q99509811' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509811|ഏഞ്ചൽ മേരി മെമ്മോറിയൽ എൽ.പി.എസ് ചെന്നൂർ]]'' | ഏഞ്ചൽ മേരി മെമ്മോറിയൽ എൽ.പി.എസ് ചെന്നൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080300353 |class='wd_p571' data-sort-value="1920" | 1920 |class='wd_p625'| {{Coord|10.059575|76.2671|display=inline}} |- class='wd_q99509513' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509513|ഐ.സി.ടി. ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം സ്കൂൾ പെരിങ്ങള]]'' | ഐ.സി.ടി. ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം സ്കൂൾ പെരിങ്ങള |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571' data-sort-value="1990" | 1990 |class='wd_p625'| {{Coord|10.00013|76.398592|display=inline}} |- class='wd_q99486086' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486086|ഐപ്പ് മെമ്മോറിയൽ എച്ച് എസ് കലൂർ]]'' | ഐപ്പ് മെമ്മോറിയൽ എച്ച് എസ് കലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080401001 |class='wd_p571' data-sort-value="1951" | 1951 |class='wd_p625'| {{Coord|9.98493|76.710478|display=inline}} |- class='wd_q99507819' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507819|ഒ.എൽ.പി.എച്ച്. യു. പി. എസ്. എടക്കുന്ന്]]'' | ഒ.എൽ.പി.എച്ച്. യു. പി. എസ്. എടക്കുന്ന് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200101 |class='wd_p571' data-sort-value="1955" | 1955 |class='wd_p625'| {{Coord|10.273743|76.412785|display=inline}} |- class='wd_q99509854' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509854|ഒ.എൽ.സി.ജി.എൽ.പി.എസ്. .പള്ളുരുത്തി]]'' | ഒ.എൽ.സി.ജി.എൽ.പി.എസ്. .പള്ളുരുത്തി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080801902 |class='wd_p571' data-sort-value="1935" | 1935 |class='wd_p625'| {{Coord|9.936027|76.261663|display=inline}} |- class='wd_q99509781' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509781|ഒഎൽഎസ്എഐ എൽ. പി. എസ്. കുഞ്ഞിത്തൈ]]'' | ഒഎൽഎസ്എഐ എൽ. പി. എസ്. കുഞ്ഞിത്തൈ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000901 |class='wd_p571' data-sort-value="1946" | 1946 |class='wd_p625'| {{Coord|10.169046|76.186624|display=inline}} |- class='wd_q99509517' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509517|ഔവ്വർ ലേഡി ഓഫ് ഫാത്തിമ ഇമുപ്സ് കുമ്പളങ്ങി]]'' | ഔവ്വർ ലേഡി ഓഫ് ഫാത്തിമ ഇമുപ്സ് കുമ്പളങ്ങി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800214 |class='wd_p571' data-sort-value="1994" | 1994 |class='wd_p625'| {{Coord|9.874045|76.289119|display=inline}} |- class='wd_q99509996' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509996|ഔവ്വർ ലേഡി ഓഫ് മൗണ്ട് കാർമൽ എൽ.പി.എസ് കവാലങ്ങാട്]]'' | ഔവ്വർ ലേഡി ഓഫ് മൗണ്ട് കാർമൽ എൽ.പി.എസ് കവാലങ്ങാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701309 |class='wd_p571' data-sort-value="1927" | 1927 |class='wd_p625'| {{Coord|10.057605|76.697344|display=inline}} |- class='wd_q99485969' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485969|ഔവ്വർ ലേഡീസ് സി.ജി.എച്ച്.എസ്. പള്ളുരുത്തി]]'' | ഔവ്വർ ലേഡീസ് സി.ജി.എച്ച്.എസ്. പള്ളുരുത്തി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080801913 |class='wd_p571' data-sort-value="1935" | 1935 |class='wd_p625'| {{Coord|9.936535|76.261462|display=inline}} |- class='wd_q99485956' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485956|ഔവർ ലേഡി ഓഫ് ഫാത്തിമ ഗേൾസ് എച്ച്.എസ്. കുമ്പളങ്ങി]]'' | ഔവർ ലേഡി ഓഫ് ഫാത്തിമ ഗേൾസ് എച്ച്.എസ്. കുമ്പളങ്ങി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800203 |class='wd_p571' data-sort-value="1964" | 1964 |class='wd_p625'| {{Coord|9.874056|76.289335|display=inline}} |- class='wd_q99509772' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509772|ഔവർ ലേഡി ഓഫ് മേഴ്‌സി സ്കൂൾ. കുറുമ്പത്തുരുത്ത്]]'' | ഔവർ ലേഡി ഓഫ് മേഴ്സി സ്കൂൾ. കുറുമ്പത്തുരുത്ത് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000110 |class='wd_p571' data-sort-value="1948" | 1948 |class='wd_p625'| {{Coord|10.186341|76.226689|display=inline}} |- class='wd_q99507927' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507927|കനോസ യു.പി.എസ്. വൈപ്പിൻ]]'' | കനോസ യു.പി.എസ്. വൈപ്പിൻ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080802103 |class='wd_p571' data-sort-value="1941" | 1941 |class='wd_p625'| {{Coord|9.973051|76.243756|display=inline}} |- class='wd_q99485898' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485898|കാലടി പ്ലാന്റേഷൻ എച്ച്. എസ്. കാലടി പ്ലാന്റേഷൻ]]'' | കാലടി പ്ലാന്റേഷൻ എച്ച്. എസ്. കാലടി പ്ലാന്റേഷൻ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201103 |class='wd_p571' data-sort-value="1966" | 1966 |class='wd_p625'| {{Coord|10.258237|76.52463|display=inline}} |- class='wd_q99510070' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510070|കാവുങ്കര മുസ്ലിം എൽ പി എസ് മൂവാറ്റുപുഴ]]'' | കാവുങ്കര മുസ്ലിം എൽ പി എസ് മൂവാറ്റുപുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900215 |class='wd_p571' data-sort-value="1964" | 1964 |class='wd_p625'| {{Coord|9.998531|76.587157|display=inline}} |- class='wd_q99509828' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509828|കിഴവൻപറമ്പ് എൽ.പി.എസ്. പെരുമാനൂർ]]'' | കിഴവൻപറമ്പ് എൽ.പി.എസ്. പെരുമാനൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080301501 |class='wd_p571' data-sort-value="1868" | 1868 |class='wd_p625'| {{Coord|9.948689|76.292173|display=inline}} |- class='wd_q99486167' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486167|കെ. എൻ. എം. ഇ. എസ്. എച്ച്. എസ് എടത്തല]]'' | കെ. എൻ. എം. ഇ. എസ്. എച്ച്. എസ് എടത്തല |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100823 |class='wd_p571' data-sort-value="2005" | 2005 |class='wd_p625'| {{Coord|10.07634|76.386758|display=inline}} |- class='wd_q99485893' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485893|കെ.ഇ.എം. എച്ച്. എസ്. ആലങ്ങാട്]]'' | കെ.ഇ.എം. എച്ച്. എസ്. ആലങ്ങാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080102105 |class='wd_p571' data-sort-value="1929" | 1929 |class='wd_p625'| {{Coord|10.128276|76.301075|display=inline}} |- class='wd_q99509883' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509883|കെ.എം.എൽ.പി.എസ്. ഏരൂർ]]'' | കെ.എം.എൽ.പി.എസ്. ഏരൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081300422 |class='wd_p571' data-sort-value="1925" | 1925 |class='wd_p625'| {{Coord|9.977275|76.333205|display=inline}} |- class='wd_q99509503' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509503|കെ.എം.സി. യു. പി. എസ്. ഉദയപുരം]]'' | കെ.എം.സി. യു. പി. എസ്. ഉദയപുരം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571' data-sort-value="1986" | 1986 |class='wd_p625'| {{Coord|10.101003|76.370102|display=inline}} |- class='wd_q99507798' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507798|കെ.എൻ.എം.എം.ഇ.എസ്. യു. പി. എസ്. ഇടത്തല]]'' | കെ.എൻ.എം.എം.ഇ.എസ്. യു. പി. എസ്. ഇടത്തല |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100822 |class='wd_p571' data-sort-value="1976" | 1976 |class='wd_p625'| {{Coord|10.076181|76.387572|display=inline}} |- class='wd_q99485985' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485985|കെ.പി.എം.വി. എച്ച്.എസ്.എസ് പൂത്തോട്ട]]'' | കെ.പി.എം.വി. എച്ച്.എസ്.എസ് പൂത്തോട്ട |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301505 |class='wd_p571' data-sort-value="1939" | 1939 |class='wd_p625'| {{Coord|9.852135|76.383648|display=inline}} |- class='wd_q99509888' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509888|കെ.സി.എൽ.പി.എസ്. ചിത്രപ്പുഴ]]'' | കെ.സി.എൽ.പി.എസ്. ചിത്രപ്പുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301006 |class='wd_p571' data-sort-value="1928" | 1928 |class='wd_p625'| {{Coord|9.956041|76.366119|display=inline}} |- class='wd_q99486179' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486179|കേന്ദ്ര വിദ്യാലയ എൻ.എ.ഡി. അലുവ]]'' | കേന്ദ്ര വിദ്യാലയ എൻ.എ.ഡി. അലുവ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|10.064952|76.332539|display=inline}} |- class='wd_q99486235' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486235|കേന്ദ്ര വിദ്യാലയം ഐ‌എൻ‌എസ് ദ്രോണാചാര്യ]]'' | കേന്ദ്ര വിദ്യാലയം ഐഎൻഎസ് ദ്രോണാചാര്യ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|9.929326|76.254688|display=inline}} |- class='wd_q99486232' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486232|കേന്ദ്ര വിദ്യാലയം നമ്പർ 1 നേവൽ ബേസ്]]'' | കേന്ദ്ര വിദ്യാലയം നമ്പർ 1 നേവൽ ബേസ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080801908 |class='wd_p571' data-sort-value="1963" | 1963 |class='wd_p625'| {{Coord|9.940512|76.282739|display=inline}} |- class='wd_q99486231' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486231|കേന്ദ്ര വിദ്യാലയം നമ്പർ 2 നേവൽബേസ്]]'' | കേന്ദ്ര വിദ്യാലയം നമ്പർ 2 നേവൽബേസ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|9.941352|76.282154|display=inline}} |- class='wd_q99507811' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507811|കേരള വർമ്മ സംസ്‌കൃതം യു.പി.എസ്. തെക്കുംഭാഗം]]'' | കേരള വർമ്മ സംസ്കൃതം യു.പി.എസ്. തെക്കുംഭാഗം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080102503 |class='wd_p571' data-sort-value="1925" | 1925 |class='wd_p625'| {{Coord|10.11925|76.417735|display=inline}} |- class='wd_q99486289' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486289|കോ-ഓപ്പറേറ്റീവ് പബ്ലിക് സ്കൂൾ, മൂവാറ്റുപുഴ]]'' | കോ-ഓപ്പറേറ്റീവ് പബ്ലിക് സ്കൂൾ, മൂവാറ്റുപുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|9.979459|76.572897|display=inline}} |- class='wd_q99510029' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510029|കോതമംഗലം മുനിസിപ്പൽ എൽ.പി.എസ് വലിയപാറ]]'' | കോതമംഗലം മുനിസിപ്പൽ എൽ.പി.എസ് വലിയപാറ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700702 |class='wd_p571' data-sort-value="1966" | 1966 |class='wd_p625'| {{Coord|10.064777|76.654996|display=inline}} |- class='wd_q99509927' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509927|ക്രൂസ് മിറാക്കിൽ ഇ.പിഎസ്. ഓച്ചന്തുരുത്ത്]]'' | ക്രൂസ് മിറാക്കിൽ ഇ.പിഎസ്. ഓച്ചന്തുരുത്ത് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400502 |class='wd_p571' data-sort-value="1945" | 1945 |class='wd_p625'| {{Coord|10.010691|76.235759|display=inline}} |- class='wd_q99486151' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486151|ക്രൈസ്റ്റവ മഹിളാലയം ഗേൾസ് എച്ച്.എസ്. ആലുവ]]'' | ക്രൈസ്റ്റവ മഹിളാലയം ഗേൾസ് എച്ച്.എസ്. ആലുവ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100813 |class='wd_p571' data-sort-value="1928" | 1928 |class='wd_p625'| {{Coord|10.114106|76.386627|display=inline}} |- class='wd_q99509892' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509892|ക്രൈസ്റ്റ് കിംഗ് കോൺവെന്റ് .എൽ.പി.എസ്. പൊന്നുരുന്നി]]'' | ക്രൈസ്റ്റ് കിംഗ് കോൺവെന്റ് .എൽ.പി.എസ്. പൊന്നുരുന്നി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301418 |class='wd_p571' data-sort-value="1943" | 1943 |class='wd_p625'| {{Coord|9.97471|76.313343|display=inline}} |- class='wd_q99485878' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485878|ക്രൈസ്റ്റ് രാജ് എച്ച്.എസ്. കുട്ടിപുഴ]]'' | ക്രൈസ്റ്റ് രാജ് എച്ച്.എസ്. കുട്ടിപുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201803 |class='wd_p571' data-sort-value="1949" | 1949 |class='wd_p625'| {{Coord|10.157501|76.306831|display=inline}} |- class='wd_q99486249' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486249|ക്വീൻ മേരീസ് ഇ.എം ഹൈസ്കൂൾ മുടിക്കൽ]]'' | ക്വീൻ മേരീസ് ഇ.എം ഹൈസ്കൂൾ മുടിക്കൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100115 |class='wd_p571' data-sort-value="1973" | 1973 |class='wd_p625'| {{Coord|10.117462|76.442027|display=inline}} |- class='wd_q99485903' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485903|കർദിനാൾ എച്ച്.എസ്. തൃക്കാക്കര]]'' | കർദിനാൾ എച്ച്.എസ്. തൃക്കാക്കര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100302 |class='wd_p571' data-sort-value="1976" | 1976 |class='wd_p625'| {{Coord|10.034399|76.334457|display=inline}} |- class='wd_q99486024' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486024|ഗണപതി വിലാസോം എച്ച് എസ് കൂവപ്പടി]]'' | ഗണപതി വിലാസോം എച്ച് എസ് കൂവപ്പടി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100502 |class='wd_p571' data-sort-value="1938" | 1938 |class='wd_p625'| {{Coord|10.162686|76.486669|display=inline}} |- class='wd_q99509902' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509902|ഗവ. .എൽ.പി.എസ്. പള്ളിപോർട്ട്]]'' | ഗവ. .എൽ.പി.എസ്. പള്ളിപോർട്ട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400411 |class='wd_p571' data-sort-value="1947" | 1947 |class='wd_p625'| {{Coord|10.169667|76.180642|display=inline}} |- class='wd_q99507936' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507936|ഗവ. K.M.യു.പി.എസ്. എരൂർ]]'' | ഗവ. K.M.യു.പി.എസ്. എരൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081300404 |class='wd_p571' data-sort-value="1909" | 1909 |class='wd_p625'| {{Coord|9.977586|76.334625|display=inline}} |- class='wd_q99485994' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485994|ഗവ. ആർ.എഫ്.ടി.എച്ച്.എസ്. തേവര]]'' | ഗവ. ആർ.എഫ്.ടി.എച്ച്.എസ്. തേവര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080301502 |class='wd_p571' data-sort-value="1968" | 1968 |class='wd_p625'| {{Coord|9.929798|76.302111|display=inline}} |- class='wd_q99486062' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486062|ഗവ. ഈസ്റ്റ് എച്ച് എസ് മൂവാറ്റുപുഴ]]'' | ഗവ. ഈസ്റ്റ് എച്ച് എസ് മൂവാറ്റുപുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900204 |class='wd_p571' data-sort-value="1950" | 1950 |class='wd_p625'| {{Coord|9.984179|76.588051|display=inline}} |- class='wd_q99507797' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507797|ഗവ. എം.ഐ. യു. പി. എസ്. വെളിയത്തുനാട്]]'' | ഗവ. എം.ഐ. യു. പി. എസ്. വെളിയത്തുനാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101801 |class='wd_p571' data-sort-value="1937" | 1937 |class='wd_p625'| {{Coord|10.135787|76.314592|display=inline}} |- class='wd_q99486206' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486206|ഗവ. എച്ച് എസ് അഗത്തി]]'' | ഗവ. എച്ച് എസ് അഗത്തി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|10.865717|72.193685|display=inline}} |- class='wd_q99486203' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486203|ഗവ. എച്ച് എസ് അമിനി]]'' | ഗവ. എച്ച് എസ് അമിനി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|11.128638|72.731563|display=inline}} |- class='wd_q99486054' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486054|ഗവ. എച്ച് എസ് അയ്യങ്കാവ്]]'' | ഗവ. എച്ച് എസ് അയ്യങ്കാവ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700704 |class='wd_p571' data-sort-value="1958" | 1958 |class='wd_p625'| {{Coord|10.06213|76.63133|display=inline}} |- class='wd_q99486207' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486207|ഗവ. എച്ച് എസ് ആൻഡ്രോത്ത്]]'' | ഗവ. എച്ച് എസ് ആൻഡ്രോത്ത് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571' data-sort-value="1960" | 1960 |class='wd_p625'| {{Coord|10.816066|73.696318|display=inline}} |- class='wd_q99486097' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486097|ഗവ. എച്ച് എസ് ഊരമന]]'' | ഗവ. എച്ച് എസ് ഊരമന |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200506 |class='wd_p571' data-sort-value="1913" | 1913 |class='wd_p625'| {{Coord|9.96705|76.504634|display=inline}} |- class='wd_q99486023' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486023|ഗവ. എച്ച് എസ് എസ് കല്ലിൽ]]'' | ഗവ. എച്ച് എസ് എസ് കല്ലിൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081500501 |class='wd_p571' data-sort-value="1912" | 1912 |class='wd_p625'| {{Coord|10.069526|76.544415|display=inline}} |- class='wd_q99486248' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486248|ഗവ. എച്ച് എസ് എസ് കുട്ടമ്പുഴ]]'' | ഗവ. എച്ച് എസ് എസ് കുട്ടമ്പുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700306 |class='wd_p571' data-sort-value="1961" | 1961 |class='wd_p625'| {{Coord|10.151366|76.738588|display=inline}} |- class='wd_q99485829' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485829|ഗവ. എച്ച് എസ് എസ് കുട്ടാമശ്ശേരി]]'' | ഗവ. എച്ച് എസ് എസ് കുട്ടാമശ്ശേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100802 |class='wd_p571' data-sort-value="1904" | 1904 |class='wd_p625'| {{Coord|10.119897|76.388306|display=inline}} |- class='wd_q99486053' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486053|ഗവ. എച്ച് എസ് എസ് ചാത്തമറ്റം]]'' | ഗവ. എച്ച് എസ് എസ് ചാത്തമറ്റം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700601 |class='wd_p571' data-sort-value="1949" | 1949 |class='wd_p625'| {{Coord|10.000834|76.742866|display=inline}} |- class='wd_q99486271' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486271|ഗവ. എച്ച് എസ് എസ് നാമകുഴി]]'' | ഗവ. എച്ച് എസ് എസ് നാമകുഴി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081201001 |class='wd_p571' data-sort-value="1915" | 1915 |class='wd_p625'| {{Coord|9.853936|76.523414|display=inline}} |- class='wd_q99486071' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486071|ഗവ. എച്ച് എസ് എസ് പിറവം]]'' | ഗവ. എച്ച് എസ് എസ് പിറവം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200208 |class='wd_p571' data-sort-value="1925" | 1925 |class='wd_p625'| {{Coord|9.870532|76.486033|display=inline}} |- class='wd_q99486085' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486085|ഗവ. എച്ച് എസ് എസ് പേഴക്കപ്പിള്ളി]]'' | ഗവ. എച്ച് എസ് എസ് പേഴക്കപ്പിള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080901201 |class='wd_p571' data-sort-value="1951" | 1951 |class='wd_p625'| {{Coord|10.01731|76.566103|display=inline}} |- class='wd_q99486080' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486080|ഗവ. എച്ച് എസ് എസ് ശിവൻകുന്ന്]]'' | ഗവ. എച്ച് എസ് എസ് ശിവൻകുന്ന് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900205 |class='wd_p571' data-sort-value="1946" | 1946 |class='wd_p625'| {{Coord|9.982499|76.580473|display=inline}} |- class='wd_q99486210' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486210|ഗവ. എച്ച് എസ് കടമത്ത്]]'' | ഗവ. എച്ച് എസ് കടമത്ത് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 31010200204 |class='wd_p571' data-sort-value="1964" | 1964 |class='wd_p625'| {{Coord|11.222763|72.774808|display=inline}} |- class='wd_q99486208' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486208|ഗവ. എച്ച് എസ് കവരത്തി]]'' | ഗവ. എച്ച് എസ് കവരത്തി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|10.557442|72.632597|display=inline}} |- class='wd_q99486209' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486209|ഗവ. എച്ച് എസ് കിൽത്താൻ]]'' | ഗവ. എച്ച് എസ് കിൽത്താൻ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|11.471868|73.008559|display=inline}} |- class='wd_q99486211' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486211|ഗവ. എച്ച് എസ് ചെറ്റ്‌ലാറ്റ്]]'' | ഗവ. എച്ച് എസ് ചെറ്റ്ലാറ്റ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 31010200402 |class='wd_p571' data-sort-value="1983" | 1983 |class='wd_p625'| {{Coord|11.684267|72.707397|display=inline}} |- class='wd_q99486077' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486077|ഗവ. എച്ച് എസ് പാമ്പാക്കുട]]'' | ഗവ. എച്ച് എസ് പാമ്പാക്കുട |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200502 |class='wd_p571' data-sort-value="1913" | 1913 |class='wd_p625'| {{Coord|9.919581|76.519468|display=inline}} |- class='wd_q99486171' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486171|ഗവ. എച്ച് എസ് പാലിശ്ശേരി]]'' | ഗവ. എച്ച് എസ് പാലിശ്ശേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200108 |class='wd_p571' data-sort-value="1961" | 1961 |class='wd_p625'| {{Coord|10.273749|76.412631|display=inline}} |- class='wd_q99486058' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486058|ഗവ. എച്ച് എസ് പൊയ്ക]]'' | ഗവ. എച്ച് എസ് പൊയ്ക |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700308 |class='wd_p571' data-sort-value="1973" | 1973 |class='wd_p625'| {{Coord|10.150878|76.664576|display=inline}} |- class='wd_q99486095' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486095|ഗവ. എച്ച് എസ് മണീട്]]'' | ഗവ. എച്ച് എസ് മണീട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200102 |class='wd_p571' data-sort-value="1910" | 1910 |class='wd_p625'| {{Coord|9.906182|76.454075|display=inline}} |- class='wd_q99486096' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486096|ഗവ. എച്ച് എസ് മാമ്മലശ്ശേരി]]'' | ഗവ. എച്ച് എസ് മാമ്മലശ്ശേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200404 |class='wd_p571' data-sort-value="1913" | 1913 |class='wd_p625'| {{Coord|9.913846|76.489039|display=inline}} |- class='wd_q99486205' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486205|ഗവ. എച്ച് എസ് മിനിക്കോയ്]]'' | ഗവ. എച്ച് എസ് മിനിക്കോയ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|8.280118|73.054822|display=inline}} |- class='wd_q99509601' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509601|ഗവ. എച്ച്. എ. സി. എൽ. പി. എസ്. ആലുവ]]'' | ഗവ. എച്ച്. എ. സി. എൽ. പി. എസ്. ആലുവ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101707 |class='wd_p571' data-sort-value="1914" | 1914 |class='wd_p625'| {{Coord|10.1093|76.359428|display=inline}} |- class='wd_q99485832' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485832|ഗവ. എച്ച്. എസ് എസ് ഫോർ ഗേൾസ്]]'' | ഗവ. എച്ച്. എസ് എസ് ഫോർ ഗേൾസ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101708 |class='wd_p571' data-sort-value="1974" | 1974 |class='wd_p625'| {{Coord|10.109194|76.359342|display=inline}} |- class='wd_q99485899' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485899|ഗവ. എച്ച്. എസ്. എസ്. വി. എച്ച്. എസ്. എസ്. കളമശ്ശേരി]]'' | ഗവ. എച്ച്. എസ്. എസ്. വി. എച്ച്. എസ്. എസ്. കളമശ്ശേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080104314 |class='wd_p571' data-sort-value="1949" | 1949 |class='wd_p625'| {{Coord|10.056565|76.319919|display=inline}} |- class='wd_q99485914' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485914|ഗവ. എച്ച്. എസ്. കൊങ്കോർപ്പിള്ളി]]'' | ഗവ. എച്ച്. എസ്. കൊങ്കോർപ്പിള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080102104 |class='wd_p571' data-sort-value="1915" | 1915 |class='wd_p625'| {{Coord|10.105557|76.276209|display=inline}} |- class='wd_q99485877' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485877|ഗവ. എച്ച്. എസ്. ചെങ്ങമാനാട്]]'' | ഗവ. എച്ച്. എസ്. ചെങ്ങമാനാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201602 |class='wd_p571' data-sort-value="1942" | 1942 |class='wd_p625'| {{Coord|10.154333|76.336947|display=inline}} |- class='wd_q99485916' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485916|ഗവ. എച്ച്. എസ്. പഴന്തോട്ടം]]'' | ഗവ. എച്ച്. എസ്. പഴന്തോട്ടം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500303 |class='wd_p571' data-sort-value="1909" | 1909 |class='wd_p625'| {{Coord|10.014927|76.428838|display=inline}} |- class='wd_q99485865' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485865|ഗവ. എച്ച്. എസ്. പൂതൃക്ക]]'' | ഗവ. എച്ച്. എസ്. പൂതൃക്ക |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500515 |class='wd_p571' data-sort-value="1912" | 1912 |class='wd_p625'| {{Coord|9.951136|76.455566|display=inline}} |- class='wd_q99485915' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485915|ഗവ. എച്ച്. എസ്. വെസ്റ്റ് കടുങ്ങല്ലൂർ]]'' | ഗവ. എച്ച്. എസ്. വെസ്റ്റ് കടുങ്ങല്ലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101505 |class='wd_p571' data-sort-value="1925" | 1925 |class='wd_p625'| {{Coord|10.106432|76.318227|display=inline}} |- class='wd_q99485890' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485890|ഗവ. എച്ച്. എസ്. സൗത്ത് വാഴകുളം]]'' | ഗവ. എച്ച്. എസ്. സൗത്ത് വാഴകുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100902 |class='wd_p571' data-sort-value="1910" | 1910 |class='wd_p625'| {{Coord|10.087941|76.416142|display=inline}} |- class='wd_q99486007' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486007|ഗവ. എച്ച്.എസ് പനയപ്പിള്ളി]]'' | ഗവ. എച്ച്.എസ് പനയപ്പിള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080801905 |class='wd_p571' data-sort-value="1961" | 1961 |class='wd_p625'| {{Coord|9.948881|76.257195|display=inline}} |- class='wd_q99486006' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486006|ഗവ. എച്ച്.എസ്. ഇടക്കൊച്ചി]]'' | ഗവ. എച്ച്.എസ്. ഇടക്കൊച്ചി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080802001 |class='wd_p571' data-sort-value="1936" | 1936 |class='wd_p625'| {{Coord|9.909199|76.295933|display=inline}} |- class='wd_q99485941' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485941|ഗവ. എച്ച്.എസ്. എളങ്കുന്നപ്പുഴ]]'' | ഗവ. എച്ച്.എസ്. എളങ്കുന്നപ്പുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400111 |class='wd_p571' data-sort-value="1915" | 1915 |class='wd_p625'| {{Coord|10.03031|76.231062|display=inline}} |- class='wd_q99486008' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486008|ഗവ. എച്ച്.എസ്. എളമക്കര]]'' | ഗവ. എച്ച്.എസ്. എളമക്കര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080300701 |class='wd_p571' data-sort-value="1916" | 1916 |class='wd_p625'| {{Coord|10.020074|76.291299|display=inline}} |- class='wd_q99485828' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485828|ഗവ. എച്ച്.എസ്. എസ് എടത്തല]]'' | ഗവ. എച്ച്.എസ്. എസ് എടത്തല |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100804 |class='wd_p571' data-sort-value="1950" | 1950 |class='wd_p625'| {{Coord|10.069323|76.390171|display=inline}} |- class='wd_q99485836' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485836|ഗവ. എച്ച്.എസ്. എസ് ഏലൂർ]]'' | ഗവ. എച്ച്.എസ്. എസ് ഏലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101302 |class='wd_p571' data-sort-value="1982" | 1982 |class='wd_p625'| {{Coord|10.076715|76.319575|display=inline}} |- class='wd_q99485913' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485913|ഗവ. എച്ച്.എസ്. എസ് ഏഴിക്കര]]'' | ഗവ. എച്ച്.എസ്. എസ് ഏഴിക്കര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000403 |class='wd_p571' data-sort-value="1947" | 1947 |class='wd_p625'| {{Coord|10.10407|76.231249|display=inline}} |- class='wd_q99485864' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485864|ഗവ. എച്ച്.എസ്. എസ് കടയിരിപ്പ്]]'' | ഗവ. എച്ച്.എസ്. എസ് കടയിരിപ്പ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500305 |class='wd_p571' data-sort-value="1948" | 1948 |class='wd_p625'| {{Coord|10.000944|76.458769|display=inline}} |- class='wd_q99485884' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485884|ഗവ. എച്ച്.എസ്. എസ്. നോർത്ത് പറവൂർ]]'' | ഗവ. എച്ച്.എസ്. എസ്. നോർത്ത് പറവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000305 |class='wd_p571' data-sort-value="1874" | 1874 |class='wd_p625'| {{Coord|10.14769|76.225708|display=inline}} |- class='wd_q99485897' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485897|ഗവ. എച്ച്.എസ്. എസ്. മഞ്ഞപ്ര]]'' | ഗവ. എച്ച്.എസ്. എസ്. മഞ്ഞപ്ര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201201 |class='wd_p571' data-sort-value="1907" | 1907 |class='wd_p625'| {{Coord|10.210542|76.453625|display=inline}} |- class='wd_q99485872' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485872|ഗവ. എച്ച്.എസ്. എസ്. മുപ്പത്തടം]]'' | ഗവ. എച്ച്.എസ്. എസ്. മുപ്പത്തടം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101509 |class='wd_p571' data-sort-value="1917" | 1917 |class='wd_p625'| {{Coord|10.087812|76.318593|display=inline}} |- class='wd_q99485891' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485891|ഗവ. എച്ച്.എസ്. എസ്. സൗത്ത് ഏഴിപ്പുറം]]'' | ഗവ. എച്ച്.എസ്. എസ്. സൗത്ത് ഏഴിപ്പുറം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100901 |class='wd_p571' data-sort-value="1956" | 1956 |class='wd_p625'| {{Coord|10.085818|76.424925|display=inline}} |- class='wd_q99485918' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485918|ഗവ. എച്ച്.എസ്. ചൊവ്വര]]'' | ഗവ. എച്ച്.എസ്. ചൊവ്വര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080102501 |class='wd_p571' data-sort-value="1890" | 1890 |class='wd_p625'| {{Coord|10.126608|76.388884|display=inline}} |- class='wd_q99485963' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485963|ഗവ. എച്ച്.എസ്. തിരുവാങ്കുളം]]'' | ഗവ. എച്ച്.എസ്. തിരുവാങ്കുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081300701 |class='wd_p571' data-sort-value="1910" | 1910 |class='wd_p625'| {{Coord|9.936321|76.373801|display=inline}} |- class='wd_q99486255' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486255|ഗവ. എച്ച്.എസ്. പിണവൂർക്കുടി]]'' | ഗവ. എച്ച്.എസ്. പിണവൂർക്കുടി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700302 |class='wd_p571' data-sort-value="1978" | 1978 |class='wd_p625'| {{Coord|10.108885|76.777295|display=inline}} |- class='wd_q99485873' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485873|ഗവ. എച്ച്.എസ്. പുതിയകാവ്]]'' | ഗവ. എച്ച്.എസ്. പുതിയകാവ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000213 |class='wd_p571' data-sort-value="1901" | 1901 |class='wd_p625'| {{Coord|10.16613|76.204405|display=inline}} |- class='wd_q99485922' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485922|ഗവ. എച്ച്.എസ്. പുത്തൻതോട്]]'' | ഗവ. എച്ച്.എസ്. പുത്തൻതോട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800809 |class='wd_p571' data-sort-value="1903" | 1903 |class='wd_p625'| {{Coord|9.860026|76.265585|display=inline}} |- class='wd_q99485959' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485959|ഗവ. എച്ച്.എസ്. പുളിക്കമാലി]]'' | ഗവ. എച്ച്.എസ്. പുളിക്കമാലി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301102 |class='wd_p571' data-sort-value="1914" | 1914 |class='wd_p625'| {{Coord|9.897699|76.420091|display=inline}} |- class='wd_q99486018' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486018|ഗവ. എച്ച്.എസ്. പെരുമ്പാവൂർ]]'' | ഗവ. എച്ച്.എസ്. പെരുമ്പാവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100401 |class='wd_p571' data-sort-value="1908" | 1908 |class='wd_p625'| {{Coord|10.118041|76.481301|display=inline}} |- class='wd_q99485937' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485937|ഗവ. എച്ച്.എസ്. ഫോർ ഗേൾസ് മട്ടാഞ്ചേരി]]'' | ഗവ. എച്ച്.എസ്. ഫോർ ഗേൾസ് മട്ടാഞ്ചേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800702 |class='wd_p571' data-sort-value="1939" | 1939 |class='wd_p625'| {{Coord|9.959462|76.251781|display=inline}} |- class='wd_q99485919' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485919|ഗവ. എച്ച്.എസ്. ബിനാനിപുരം]]'' | ഗവ. എച്ച്.എസ്. ബിനാനിപുരം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101504 |class='wd_p571' data-sort-value="1952" | 1952 |class='wd_p625'| {{Coord|10.082659|76.31194|display=inline}} |- class='wd_q99486257' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486257|ഗവ. എച്ച്.എസ്. മാമലകണ്ടം]]'' | ഗവ. എച്ച്.എസ്. മാമലകണ്ടം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700311 |class='wd_p571' data-sort-value="1983" | 1983 |class='wd_p625'| {{Coord|10.089848|76.821619|display=inline}} |- class='wd_q99485830' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485830|ഗവ. എച്ച്.എസ്. മുടിക്കൽ]]'' | ഗവ. എച്ച്.എസ്. മുടിക്കൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101110 |class='wd_p571' data-sort-value="1921" | 1921 |class='wd_p625'| {{Coord|10.115339|76.45398|display=inline}} |- class='wd_q99485958' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485958|ഗവ. എച്ച്.എസ്. മുളന്തുരുത്തി]]'' | ഗവ. എച്ച്.എസ്. മുളന്തുരുത്തി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301104 |class='wd_p571' data-sort-value="1886" | 1886 |class='wd_p625'| {{Coord|9.900681|76.386958|display=inline}} |- class='wd_q99485938' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485938|ഗവ. എച്ച്.എസ്. വില്ലിംഗ്ടൺ ദ്വീപ്]]'' | ഗവ. എച്ച്.എസ്. വില്ലിംഗ്ടൺ ദ്വീപ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800607 |class='wd_p571' data-sort-value="1954" | 1954 |class='wd_p625'| {{Coord|9.964315|76.268418|display=inline}} |- class='wd_q99485976' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485976|ഗവ. എച്ച്.എസ്. വെണ്ണല]]'' | ഗവ. എച്ച്.എസ്. വെണ്ണല |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080300717 |class='wd_p571' data-sort-value="1907" | 1907 |class='wd_p625'| {{Coord|9.996392|76.326047|display=inline}} |- class='wd_q99486004' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486004|ഗവ. എച്ച്.എസ്. സെൻട്രൽ കൽവത്തി]]'' | ഗവ. എച്ച്.എസ്. സെൻട്രൽ കൽവത്തി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080802105 |class='wd_p571' data-sort-value="1968" | 1968 |class='wd_p625'| {{Coord|9.957739|76.246595|display=inline}} |- class='wd_q99486029' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486029|ഗവ. എച്ച്.എസ്.എസ് അകനാട്]]'' | ഗവ. എച്ച്.എസ്.എസ് അകനാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081500604 |class='wd_p571' data-sort-value="1962" | 1962 |class='wd_p625'| {{Coord|10.142257|76.509704|display=inline}} |- class='wd_q99485975' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485975|ഗവ. എച്ച്.എസ്.എസ്, വി.എച്ച്.എസ്.എസ് ഇടപ്പള്ളി നോർത്ത്]]'' | ഗവ. എച്ച്.എസ്.എസ്, വി.എച്ച്.എസ്.എസ് ഇടപ്പള്ളി നോർത്ത് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080300601 |class='wd_p571' data-sort-value="1913" | 1913 |class='wd_p625'| {{Coord|10.04189|76.298023|display=inline}} |- class='wd_q99485996' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485996|ഗവ. എച്ച്.എസ്.എസ്, വി.എച്ച്.എസ്.എസ് കടമക്കുടി]]'' | ഗവ. എച്ച്.എസ്.എസ്, വി.എച്ച്.എസ്.എസ് കടമക്കുടി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080300302 |class='wd_p571' data-sort-value="1925" | 1925 |class='wd_p625'| {{Coord|10.065354|76.244991|display=inline}} |- class='wd_q99485961' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485961|ഗവ. എച്ച്.എസ്.എസ്, വി.എച്ച്.എസ്.എസ് ചോറ്റാനിക്കര]]'' | ഗവ. എച്ച്.എസ്.എസ്, വി.എച്ച്.എസ്.എസ് ചോറ്റാനിക്കര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081300702 |class='wd_p571' data-sort-value="1949" | 1949 |class='wd_p625'| {{Coord|9.932168|76.389423|display=inline}} |- class='wd_q99508050' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508050|ഗവ. എച്ച്.ഡബ്ലിയു.യു.പി.എസ്. തട്ടേക്കാട്]]'' | ഗവ. എച്ച്.ഡബ്ലിയു.യു.പി.എസ്. തട്ടേക്കാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700307 |class='wd_p571' data-sort-value="1957" | 1957 |class='wd_p625'| {{Coord|10.137966|76.690319|display=inline}} |- class='wd_q99508049' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508049|ഗവ. എച്ച്.ഡബ്ലിയു.യു.പി.എസ്. നേര്യമംഗലം]]'' | ഗവ. എച്ച്.ഡബ്ലിയു.യു.പി.എസ്. നേര്യമംഗലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701703 |class='wd_p571' data-sort-value="1958" | 1958 |class='wd_p625'| {{Coord|10.037116|76.806132|display=inline}} |- class='wd_q99486201' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486201|ഗവ. എച്ച്എസ്എസ്, വി.എച്ച്.എസ്.എസ്. ഞാറക്കൽ]]'' | ഗവ. എച്ച്എസ്എസ്, വി.എച്ച്.എസ്.എസ്. ഞാറക്കൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400703 |class='wd_p571' data-sort-value="1913" | 1913 |class='wd_p625'| {{Coord|10.04941|76.218745|display=inline}} |- class='wd_q99509659' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509659|ഗവ. എസ്. വി. എൽ. പി. എസ്. മൈക്കാട്]]'' | ഗവ. എസ്. വി. എൽ. പി. എസ്. മൈക്കാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200602 |class='wd_p571' data-sort-value="1914" | 1914 |class='wd_p625'| {{Coord|10.169701|76.362314|display=inline}} |- class='wd_q99509767' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509767|ഗവ. എസ്.എൻ. വി. എൽ. പി. എസ്. തുരുത്തിപ്പുറം]]'' | ഗവ. എസ്.എൻ. വി. എൽ. പി. എസ്. തുരുത്തിപ്പുറം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000802 |class='wd_p571' data-sort-value="1934" | 1934 |class='wd_p625'| {{Coord|10.17846|76.209426|display=inline}} |- class='wd_q99509752' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509752|ഗവ. എസ്.എൻ.എം. എൽ. പി. എസ്. കൊട്ടുവള്ളിക്കാട്]]'' | ഗവ. എസ്.എൻ.എം. എൽ. പി. എസ്. കൊട്ടുവള്ളിക്കാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000804 |class='wd_p571' data-sort-value="1934" | 1934 |class='wd_p625'| {{Coord|10.182568|76.190724|display=inline}} |- class='wd_q99510030' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510030|ഗവ. എൽ പി എസ് കരിമറ്റം]]'' | ഗവ. എൽ പി എസ് കരിമറ്റം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080400201 |class='wd_p571' data-sort-value="1958" | 1958 |class='wd_p625'| {{Coord|9.978016|76.631701|display=inline}} |- class='wd_q99510034' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510034|ഗവ. എൽ പി എസ് കലമ്പൂർ]]'' | ഗവ. എൽ പി എസ് കലമ്പൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080400202 |class='wd_p571' data-sort-value="1930" | 1930 |class='wd_p625'| {{Coord|9.99797|76.636624|display=inline}} |- class='wd_q99510052' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510052|ഗവ. എൽ പി എസ് കാക്കൂർ]]'' | ഗവ. എൽ പി എസ് കാക്കൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600104 |class='wd_p571' data-sort-value="1948" | 1948 |class='wd_p625'| {{Coord|9.887815|76.537604|display=inline}} |- class='wd_q99510063' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510063|ഗവ. എൽ പി എസ് കായനാട്]]'' | ഗവ. എൽ പി എസ് കായനാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900701 |class='wd_p571' data-sort-value="1950" | 1950 |class='wd_p625'| {{Coord|9.959463|76.536036|display=inline}} |- class='wd_q99510064' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510064|ഗവ. എൽ പി എസ് കുന്നക്കൽ വെസ്റ്റ്]]'' | ഗവ. എൽ പി എസ് കുന്നക്കൽ വെസ്റ്റ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900105 |class='wd_p571' data-sort-value="1953" | 1953 |class='wd_p625'| {{Coord|9.991213|76.512274|display=inline}} |- class='wd_q99510524' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510524|ഗവ. എൽ പി എസ് കൂത്താട്ടുകുളം]]'' | ഗവ. എൽ പി എസ് കൂത്താട്ടുകുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600303 |class='wd_p571' data-sort-value="1912" | 1912 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99510032' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510032|ഗവ. എൽ പി എസ് നീരമ്പുഴ]]'' | ഗവ. എൽ പി എസ് നീരമ്പുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080400407 |class='wd_p571' data-sort-value="1913" | 1913 |class='wd_p625'| {{Coord|9.956115|76.650095|display=inline}} |- class='wd_q99510084' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510084|ഗവ. എൽ പി എസ് നെച്ചൂർ]]'' | ഗവ. എൽ പി എസ് നെച്ചൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200103 |class='wd_p571' data-sort-value="1952" | 1952 |class='wd_p625'| {{Coord|9.93482|76.469376|display=inline}} |- class='wd_q99510077' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510077|ഗവ. എൽ പി എസ് മണീട്]]'' | ഗവ. എൽ പി എസ് മണീട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200106 |class='wd_p571' data-sort-value="1910" | 1910 |class='wd_p625'| {{Coord|9.904511|76.458314|display=inline}} |- class='wd_q99510054' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510054|ഗവ. എൽ പി എസ് മണ്ണത്തൂർ]]'' | ഗവ. എൽ പി എസ് മണ്ണത്തൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600105 |class='wd_p571' data-sort-value="1914" | 1914 |class='wd_p625'| {{Coord|9.902982|76.568299|display=inline}} |- class='wd_q99510525' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510525|ഗവ. എൽ പി എസ് മുടവൂർ]]'' | ഗവ. എൽ പി എസ് മുടവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900505 |class='wd_p571' data-sort-value="1921" | 1921 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99510087' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510087|ഗവ. എൽ പി എസ് രാമമംഗലം]]'' | ഗവ. എൽ പി എസ് രാമമംഗലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200401 |class='wd_p571' data-sort-value="1895" | 1895 |class='wd_p625'| {{Coord|9.943378|76.482904|display=inline}} |- class='wd_q99509647' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509647|ഗവ. എൽ. പി. എസ് ഏലൂർ]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ് ഏലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101303 |class='wd_p571' data-sort-value="1905" | 1905 |class='wd_p625'| {{Coord|10.074027|76.292906|display=inline}} |- class='wd_q99509763' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509763|ഗവ. എൽ. പി. എസ് പെരുമ്പടന്ന]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ് പെരുമ്പടന്ന |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000315 |class='wd_p571' data-sort-value="1945" | 1945 |class='wd_p625'| {{Coord|10.145253|76.215763|display=inline}} |- class='wd_q99509672' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509672|ഗവ. എൽ. പി. എസ് പൊയ്ക്കാട്ടുശ്ശേരി]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ് പൊയ്ക്കാട്ടുശ്ശേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200604 |class='wd_p571' data-sort-value="1947" | 1947 |class='wd_p625'| {{Coord|10.167935|76.340084|display=inline}} |- class='wd_q99510049' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510049|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. അലപുരം]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. അലപുരം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600408 |class='wd_p571' data-sort-value="1932" | 1932 |class='wd_p625'| {{Coord|9.819104|76.551119|display=inline}} |- class='wd_q99510051' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510051|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. ഇടയാർ]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. ഇടയാർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600311 |class='wd_p571' data-sort-value="1915" | 1915 |class='wd_p625'| {{Coord|9.870293|76.54899|display=inline}} |- class='wd_q99510050' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510050|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. ഇലഞ്ഞി]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. ഇലഞ്ഞി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600406 |class='wd_p571' data-sort-value="1912" | 1912 |class='wd_p625'| {{Coord|9.832847|76.544897|display=inline}} |- class='wd_q99509610' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509610|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. ഈസ്റ്റ് കടുങ്ങല്ലൂർ]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. ഈസ്റ്റ് കടുങ്ങല്ലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101502 |class='wd_p571' data-sort-value="1925" | 1925 |class='wd_p625'| {{Coord|10.115155|76.330135|display=inline}} |- class='wd_q99509649' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509649|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. ഉളിയന്നൂർ]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. ഉളിയന്നൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101503 |class='wd_p571' data-sort-value="1946" | 1946 |class='wd_p625'| {{Coord|10.098676|76.342701|display=inline}} |- class='wd_q99510529' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510529|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. ഊരാമന ഈസ്റ്റ്]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. ഊരാമന ഈസ്റ്റ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200501 |class='wd_p571' data-sort-value="1962" | 1962 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99509621' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509621|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. എച്ച്. എം. ടി. കോളനി]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. എച്ച്. എം. ടി. കോളനി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080104301 |class='wd_p571' data-sort-value="1983" | 1983 |class='wd_p625'| {{Coord|10.051455|76.344048|display=inline}} |- class='wd_q99509748' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509748|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. എളന്തിക്കര]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. എളന്തിക്കര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081001001 |class='wd_p571' data-sort-value="1947" | 1947 |class='wd_p625'| {{Coord|10.172677|76.268888|display=inline}} |- class='wd_q99509750' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509750|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. ഏഴിക്കര]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. ഏഴിക്കര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000404 |class='wd_p571' data-sort-value="1913" | 1913 |class='wd_p625'| {{Coord|10.111101|76.229145|display=inline}} |- class='wd_q99509720' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509720|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. കക്കട്ടുപാറ]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. കക്കട്ടുപാറ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500510 |class='wd_p571' data-sort-value="1915" | 1915 |class='wd_p625'| {{Coord|9.96493|76.459335|display=inline}} |- class='wd_q99509721' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509721|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. കടയരിപ്പു]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. കടയരിപ്പു |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500306 |class='wd_p571' data-sort-value="1916" | 1916 |class='wd_p625'| {{Coord|10.00621|76.459929|display=inline}} |- class='wd_q99510033' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510033|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. കാവന]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. കാവന |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080400604 |class='wd_p571' data-sort-value="1960" | 1960 |class='wd_p625'| {{Coord|9.932479|76.621014|display=inline}} |- class='wd_q99510532' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510532|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. കീഴ്മുറി]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. കീഴ്മുറി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200402 |class='wd_p571' data-sort-value="1924" | 1924 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99510053' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510053|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. കുറുക്കുന്നപുരം]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. കുറുക്കുന്നപുരം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600704 |class='wd_p571' data-sort-value="1913" | 1913 |class='wd_p625'| {{Coord|9.951399|76.55655|display=inline}} |- class='wd_q99509751' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509751|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. കെടാമംഗലം]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. കെടാമംഗലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000402 |class='wd_p571' data-sort-value="1917" | 1917 |class='wd_p625'| {{Coord|10.135285|76.219524|display=inline}} |- class='wd_q99509614' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509614|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. കോട്ടപ്പുറം]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. കോട്ടപ്പുറം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080102116 |class='wd_p571' data-sort-value="1898" | 1898 |class='wd_p625'| {{Coord|10.128973|76.29819|display=inline}} |- class='wd_q99509713' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509713|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. കോതകുളങ്ങര]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. കോതകുളങ്ങര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200407 |class='wd_p571' data-sort-value="1915" | 1915 |class='wd_p625'| {{Coord|10.202275|76.383629|display=inline}} |- class='wd_q99509722' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509722|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. കോലഞ്ചേരി]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. കോലഞ്ചേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500507 |class='wd_p571' data-sort-value="1907" | 1907 |class='wd_p625'| {{Coord|9.977698|76.473049|display=inline}} |- class='wd_q99509655' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509655|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. ചുള്ളി]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. ചുള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201101 |class='wd_p571' data-sort-value="1982" | 1982 |class='wd_p625'| {{Coord|10.251922|76.476072|display=inline}} |- class='wd_q99509654' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509654|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. ചെങ്ങമനാട്]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. ചെങ്ങമനാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201601 |class='wd_p571' data-sort-value="1911" | 1911 |class='wd_p625'| {{Coord|10.154064|76.33657|display=inline}} |- class='wd_q99510078' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510078|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. ഞാമക്കുഴി]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. ഞാമക്കുഴി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081201010 |class='wd_p571' data-sort-value="1915" | 1915 |class='wd_p625'| {{Coord|9.854883|76.524292|display=inline}} |- class='wd_q99509619' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509619|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. തിരുവല്ലൂർ]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. തിരുവല്ലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080102103 |class='wd_p571' data-sort-value="1947" | 1947 |class='wd_p625'| {{Coord|10.11874|76.306702|display=inline}} |- class='wd_q99509673' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509673|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. തുരുത്തിശ്ശേരി]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. തുരുത്തിശ്ശേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200605 |class='wd_p571' data-sort-value="1912" | 1912 |class='wd_p625'| {{Coord|10.158148|76.35664|display=inline}} |- class='wd_q99509620' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509620|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. തൃക്കാക്കര]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. തൃക്കാക്കര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080104303 |class='wd_p571' data-sort-value="1919" | 1919 |class='wd_p625'| {{Coord|10.045963|76.363665|display=inline}} |- class='wd_q99509754' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509754|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. നന്തിയാട്ടുകുന്നം]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. നന്തിയാട്ടുകുന്നം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000401 |class='wd_p571' data-sort-value="1915" | 1915 |class='wd_p625'| {{Coord|10.130113|76.228623|display=inline}} |- class='wd_q99509615' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509615|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. നീറിക്കോട്]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. നീറിക്കോട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080102101 |class='wd_p571' data-sort-value="1961" | 1961 |class='wd_p625'| {{Coord|10.117567|76.283624|display=inline}} |- class='wd_q99509668' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509668|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. നീലീശ്വരം]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. നീലീശ്വരം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201014 |class='wd_p571' data-sort-value="1950" | 1950 |class='wd_p625'| {{Coord|10.186396|76.475497|display=inline}} |- class='wd_q99509612' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509612|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. നോർത്ത് കടുങ്ങല്ലൂർ]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. നോർത്ത് കടുങ്ങല്ലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101701 |class='wd_p571' data-sort-value="1947" | 1947 |class='wd_p625'| {{Coord|10.122705|76.332766|display=inline}} |- class='wd_q99509761' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509761|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. പട്ടണം]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. പട്ടണം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000905 |class='wd_p571' data-sort-value="1962" | 1962 |class='wd_p625'| {{Coord|10.156837|76.205691|display=inline}} |- class='wd_q99509618' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509618|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. പനായികുളം]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. പനായികുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32801021020 |class='wd_p571' data-sort-value="1947" | 1947 |class='wd_p625'| {{Coord|10.103044|76.294205|display=inline}} |- class='wd_q99509755' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509755|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. പറയകാട്]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. പറയകാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000328 |class='wd_p571' data-sort-value="1914" | 1914 |class='wd_p625'| {{Coord|10.166574|76.222576|display=inline}} |- class='wd_q99509616' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509616|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. പള്ളിലംകര]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. പള്ളിലംകര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080104302 |class='wd_p571' data-sort-value="1936" | 1936 |class='wd_p625'| {{Coord|10.050781|76.334543|display=inline}} |- class='wd_q99509727' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509727|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. പാങ്ങേട്]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. പാങ്ങേട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500301 |class='wd_p571' data-sort-value="1917" | 1917 |class='wd_p625'| {{Coord|9.987881|76.442962|display=inline}} |- class='wd_q99509670' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509670|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. പാറക്കടാവ്]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. പാറക്കടാവ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200709 |class='wd_p571' data-sort-value="1947" | 1947 |class='wd_p625'| {{Coord|10.184336|76.316347|display=inline}} |- class='wd_q99510097' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510097|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. പാഴൂർ]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. പാഴൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200201 |class='wd_p571' data-sort-value="1912" | 1912 |class='wd_p625'| {{Coord|9.875496|76.471435|display=inline}} |- class='wd_q99510085' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510085|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. പിറവം]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. പിറവം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200212 |class='wd_p571' data-sort-value="1951" | 1951 |class='wd_p625'| {{Coord|9.87089|76.486838|display=inline}} |- class='wd_q99509766' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509766|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. പുതിയകാവ്]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. പുതിയകാവ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000904 |class='wd_p571' data-sort-value="1913" | 1913 |class='wd_p625'| {{Coord|10.166655|76.204042|display=inline}} |- class='wd_q99510031' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510031|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. മണിയന്ത്രം]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. മണിയന്ത്രം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080400303 |class='wd_p571' data-sort-value="1962" | 1962 |class='wd_p625'| {{Coord|9.950128|76.675548|display=inline}} |- class='wd_q99509666' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509666|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. മലയാറ്റൂർ]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. മലയാറ്റൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200802 |class='wd_p571' data-sort-value="1962" | 1962 |class='wd_p625'| {{Coord|10.198812|76.454479|display=inline}} |- class='wd_q99509725' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509725|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. മലായിടംതുരുത്ത്]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. മലായിടംതുരുത്ത് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500105 |class='wd_p571' data-sort-value="1956" | 1956 |class='wd_p625'| {{Coord|10.072849|76.413423|display=inline}} |- class='wd_q99509662' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509662|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. മള്ളുശ്ശേരി]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. മള്ളുശ്ശേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200706 |class='wd_p571' data-sort-value="1935" | 1935 |class='wd_p625'| {{Coord|10.193203|76.343016|display=inline}} |- class='wd_q99509663' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509663|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. മാമ്പ്ര]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. മാമ്പ്ര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200707 |class='wd_p571' data-sort-value="1947" | 1947 |class='wd_p625'| {{Coord|10.215935|76.354562|display=inline}} |- class='wd_q99510065' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510065|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. മേക്കടമ്പ]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. മേക്കടമ്പ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900106 |class='wd_p571' data-sort-value="1955" | 1955 |class='wd_p625'| {{Coord|9.969559|76.534504|display=inline}} |- class='wd_q99510055' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510055|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. വടകര]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. വടകര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600301 |class='wd_p571' data-sort-value="1913" | 1913 |class='wd_p625'| {{Coord|9.882035|76.574337|display=inline}} |- class='wd_q99509728' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509728|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. വടയമ്പാടി]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. വടയമ്പാടി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500503 |class='wd_p571' data-sort-value="1916" | 1916 |class='wd_p625'| {{Coord|9.970506|76.440079|display=inline}} |- class='wd_q99509744' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509744|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. വടവുകോട്]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. വടവുകോട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080501010 |class='wd_p571' data-sort-value="1903" | 1903 |class='wd_p625'| {{Coord|9.986017|76.428455|display=inline}} |- class='wd_q99510067' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510067|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. വാളകം]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. വാളകം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900101 |class='wd_p571' data-sort-value="1912" | 1912 |class='wd_p625'| {{Coord|9.980674|76.521321|display=inline}} |- class='wd_q99509734' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509734|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. വീറ്റൂർ]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. വീറ്റൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500601 |class='wd_p571' data-sort-value="1912" | 1912 |class='wd_p625'| {{Coord|10.0177|76.529477|display=inline}} |- class='wd_q99509732' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509732|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. വെമ്പിളി]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. വെമ്പിളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500402 |class='wd_p571' data-sort-value="1962" | 1962 |class='wd_p625'| {{Coord|10.003892|76.400155|display=inline}} |- class='wd_q99509648' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509648|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. ശ്രീമൂലനഗരം]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. ശ്രീമൂലനഗരം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080102502 |class='wd_p571' data-sort-value="1895" | 1895 |class='wd_p625'| {{Coord|10.136133|76.405894|display=inline}} |- class='wd_q99509736' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509736|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. സൗത്ത് മഴുവന്നൂർ]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. സൗത്ത് മഴുവന്നൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500607 |class='wd_p571' data-sort-value="1912" | 1912 |class='wd_p625'| {{Coord|10.00542|76.486165|display=inline}} |- class='wd_q99509753' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509753|ഗവ. എൽ. പി. ജി. എസ് മൂത്തകുന്നം]]'' | ഗവ. എൽ. പി. ജി. എസ് മൂത്തകുന്നം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000808 |class='wd_p571' data-sort-value="1919" | 1919 |class='wd_p625'| {{Coord|10.187832|76.202114|display=inline}} |- class='wd_q99509801' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509801|ഗവ. എൽ. പി. ജി. എസ്. നോർത്ത് പറവൂർ]]'' | ഗവ. എൽ. പി. ജി. എസ്. നോർത്ത് പറവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000314 |class='wd_p571' data-sort-value="1891" | 1891 |class='wd_p625'| {{Coord|10.149033|76.227542|display=inline}} |- class='wd_q99509800' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509800|ഗവ. എൽ. പി. ബി. എസ്]]'' | ഗവ. എൽ. പി. ബി. എസ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000903 |class='wd_p571' data-sort-value="1897" | 1897 |class='wd_p625'| {{Coord|10.188945|76.203423|display=inline}} |- class='wd_q99509657' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509657|ഗവ. എൽ. പി.എസ്. എളവൂർ]]'' | ഗവ. എൽ. പി.എസ്. എളവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200704 |class='wd_p571' data-sort-value="1949" | 1949 |class='wd_p625'| {{Coord|10.206873|76.337033|display=inline}} |- class='wd_q99509664' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509664|ഗവ. എൽ. പി.എസ്. മാണിക്കമംഗലം]]'' | ഗവ. എൽ. പി.എസ്. മാണിക്കമംഗലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201403 |class='wd_p571' data-sort-value="1945" | 1945 |class='wd_p625'| {{Coord|10.168723|76.43301|display=inline}} |- class='wd_q99509876' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509876|ഗവ. എൽ.ജി.പി.എസ്. തൃപ്പൂണിത്തുറ]]'' | ഗവ. എൽ.ജി.പി.എസ്. തൃപ്പൂണിത്തുറ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081300401 |class='wd_p571' data-sort-value="1910" | 1910 |class='wd_p625'| {{Coord|9.947595|76.347256|display=inline}} |- class='wd_q99510480' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510480|ഗവ. എൽ.പി സ്കൂൾ, ചെറായി]]'' | ഗവ. എൽ.പി സ്കൂൾ, ചെറായി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400401 |class='wd_p571' data-sort-value="1923" | 1923 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99509937' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509937|ഗവ. എൽ.പി.എസ് അകനാട്]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ് അകനാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081500104 |class='wd_p571' data-sort-value="1949" | 1949 |class='wd_p625'| {{Coord|10.162539|76.502659|display=inline}} |- class='wd_q99509989' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509989|ഗവ. എൽ.പി.എസ് എളങ്കവം]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ് എളങ്കവം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701011 |class='wd_p571' data-sort-value="1962" | 1962 |class='wd_p625'| {{Coord|10.020516|76.616295|display=inline}} |- class='wd_q99509971' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509971|ഗവ. എൽ.പി.എസ് കടവൂർ]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ് കടവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700501 |class='wd_p571' data-sort-value="1949" | 1949 |class='wd_p625'| {{Coord|10.000004|76.740846|display=inline}} |- class='wd_q99509969' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509969|ഗവ. എൽ.പി.എസ് കരിങ്ങഴ]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ് കരിങ്ങഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700716 |class='wd_p571' data-sort-value="1961" | 1961 |class='wd_p625'| {{Coord|10.073098|76.628692|display=inline}} |- class='wd_q99509943' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509943|ഗവ. എൽ.പി.എസ് കാഞ്ഞിരക്കാട്]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ് കാഞ്ഞിരക്കാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100410 |class='wd_p571' data-sort-value="1976" | 1976 |class='wd_p625'| {{Coord|10.127096|76.477636|display=inline}} |- class='wd_q99509985' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509985|ഗവ. എൽ.പി.എസ് കുട്ടമ്പുഴ]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ് കുട്ടമ്പുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700305 |class='wd_p571' data-sort-value="1955" | 1955 |class='wd_p625'| {{Coord|10.146617|76.727239|display=inline}} |- class='wd_q99509935' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509935|ഗവ. എൽ.പി.എസ് കുറിച്ചിലക്കോട്]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ് കുറിച്ചിലക്കോട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081101101 |class='wd_p571' data-sort-value="1962" | 1962 |class='wd_p625'| {{Coord|10.174633|76.504387|display=inline}} |- class='wd_q99509936' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509936|ഗവ. എൽ.പി.എസ് കൂവപ്പടി]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ് കൂവപ്പടി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100503 |class='wd_p571' data-sort-value="1914" | 1914 |class='wd_p625'| {{Coord|10.161848|76.486259|display=inline}} |- class='wd_q99509934' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509934|ഗവ. എൽ.പി.എസ് കോടനാട്]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ് കോടനാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081101108 |class='wd_p571' data-sort-value="1911" | 1911 |class='wd_p625'| {{Coord|10.18389|76.51565|display=inline}} |- class='wd_q99509982' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509982|ഗവ. എൽ.പി.എസ് കോട്ടപ്പടി നോർത്ത്]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ് കോട്ടപ്പടി നോർത്ത് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701405 |class='wd_p571' data-sort-value="1951" | 1951 |class='wd_p625'| {{Coord|10.126396|76.583704|display=inline}} |- class='wd_q99509983' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509983|ഗവ. എൽ.പി.എസ് കോട്ടപ്പടി സൗത്ത്]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ് കോട്ടപ്പടി സൗത്ത് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701407 |class='wd_p571' data-sort-value="1836" | 1836 |class='wd_p625'| {{Coord|10.10752|76.585459|display=inline}} |- class='wd_q99509978' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509978|ഗവ. എൽ.പി.എസ് കോതമംഗലം]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ് കോതമംഗലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700703 |class='wd_p571' data-sort-value="1914" | 1914 |class='wd_p625'| {{Coord|10.066501|76.628438|display=inline}} |- class='wd_q99509988' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509988|ഗവ. എൽ.പി.എസ് പാലമറ്റം]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ് പാലമറ്റം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701603 |class='wd_p571' data-sort-value="1986" | 1986 |class='wd_p625'| {{Coord|10.091205|76.668769|display=inline}} |- class='wd_q99509972' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509972|ഗവ. എൽ.പി.എസ് പുത്തുപ്പടി]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ് പുത്തുപ്പടി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700712 |class='wd_p571' data-sort-value="1913" | 1913 |class='wd_p625'| {{Coord|10.017842|76.604075|display=inline}} |- class='wd_q99509974' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509974|ഗവ. എൽ.പി.എസ് പുന്നക്കാട്]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ് പുന്നക്കാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701602 |class='wd_p571' data-sort-value="1973" | 1973 |class='wd_p625'| {{Coord|10.107189|76.670087|display=inline}} |- class='wd_q99509981' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509981|ഗവ. എൽ.പി.എസ് മണിമരുത്തുംചാൽ]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ് മണിമരുത്തുംചാൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701704 |class='wd_p571' data-sort-value="1980" | 1980 |class='wd_p625'| {{Coord|10.061841|76.719439|display=inline}} |- class='wd_q99509984' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509984|ഗവ. എൽ.പി.എസ് മാരാമംഗലം]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ് മാരാമംഗലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700710 |class='wd_p571' data-sort-value="1921" | 1921 |class='wd_p625'| {{Coord|10.053659|76.655297|display=inline}} |- class='wd_q99509932' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509932|ഗവ. എൽ.പി.എസ് മേക്കാപ്പാല]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ് മേക്കാപ്പാല |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081500105 |class='wd_p571' data-sort-value="1959" | 1959 |class='wd_p625'| {{Coord|10.129358|76.570986|display=inline}} |- class='wd_q99510483' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510483|ഗവ. എൽ.പി.എസ് വളയൻചിറങ്ങര]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ് വളയൻചിറങ്ങര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081101505 |class='wd_p571' data-sort-value="1915" | 1915 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99509990' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509990|ഗവ. എൽ.പി.എസ് വാരപ്പെട്ടി]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ് വാരപ്പെട്ടി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701001 |class='wd_p571' data-sort-value="1921" | 1921 |class='wd_p625'| {{Coord|10.033793|76.630795|display=inline}} |- class='wd_q99509948' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509948|ഗവ. എൽ.പി.എസ് വേങ്ങൂർ]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ് വേങ്ങൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081500106 |class='wd_p571' data-sort-value="1912" | 1912 |class='wd_p625'| {{Coord|10.142245|76.536045|display=inline}} |- class='wd_q99509946' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509946|ഗവ. എൽ.പി.എസ് സൗത്ത് വാഴകുളം]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ് സൗത്ത് വാഴകുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100204 |class='wd_p571' data-sort-value="1910" | 1910 |class='wd_p625'| {{Coord|10.087095|76.415851|display=inline}} |- class='wd_q99509930' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509930|ഗവ. എൽ.പി.എസ്. ഇളങ്കുന്നപ്പുഴ]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ്. ഇളങ്കുന്നപ്പുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400105 |class='wd_p571' data-sort-value="1951" | 1951 |class='wd_p625'| {{Coord|10.030347|76.222098|display=inline}} |- class='wd_q99509807' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509807|ഗവ. എൽ.പി.എസ്. ഉദയത്തുംവാതുക്കൽ]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ്. ഉദയത്തുംവാതുക്കൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080301306 |class='wd_p571' data-sort-value="1918" | 1918 |class='wd_p625'| {{Coord|9.905119|76.326776|display=inline}} |- class='wd_q99509608' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509608|ഗവ. എൽ.പി.എസ്. എരുമത്തല]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ്. എരുമത്തല |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100830 |class='wd_p571' data-sort-value="1957" | 1957 |class='wd_p625'| {{Coord|10.089162|76.367085|display=inline}} |- class='wd_q99509770' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509770|ഗവ. എൽ.പി.എസ്. കരുമാലൂർ]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ്. കരുമാലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081001202 |class='wd_p571' data-sort-value="1916" | 1916 |class='wd_p625'| {{Coord|10.139279|76.266426|display=inline}} |- class='wd_q99509872' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509872|ഗവ. എൽ.പി.എസ്. കാഞ്ഞിരമറ്റം]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ്. കാഞ്ഞിരമറ്റം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081300104 |class='wd_p571' data-sort-value="1920" | 1920 |class='wd_p625'| {{Coord|9.849915|76.405145|display=inline}} |- class='wd_q99509723' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509723|ഗവ. എൽ.പി.എസ്. കിഴക്കമ്പലം]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ്. കിഴക്കമ്പലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500108 |class='wd_p571' data-sort-value="1907" | 1907 |class='wd_p625'| {{Coord|10.034957|76.408689|display=inline}} |- class='wd_q99509658' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509658|ഗവ. എൽ.പി.എസ്. കുന്നുവയൽ]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ്. കുന്നുവയൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201802 |class='wd_p571' data-sort-value="1982" | 1982 |class='wd_p625'| {{Coord|10.15632|76.305152|display=inline}} |- class='wd_q99509803' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509803|ഗവ. എൽ.പി.എസ്. ഗേൾസ്ക്ക് എറണാകുളം]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ്. ഗേൾസ്ക്ക് എറണാകുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080303323 |class='wd_p571' data-sort-value="1956" | 1956 |class='wd_p625'| {{Coord|9.968047|76.288376|display=inline}} |- class='wd_q99509806' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509806|ഗവ. എൽ.പി.എസ്. ചേരാനെല്ലൂർ]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ്. ചേരാനെല്ലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080300105 |class='wd_p571' data-sort-value="1900" | 1900 |class='wd_p625'| {{Coord|10.068182|76.284422|display=inline}} |- class='wd_q99509805' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509805|ഗവ. എൽ.പി.എസ്. പാടിവട്ടം]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ്. പാടിവട്ടം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080300710 |class='wd_p571' data-sort-value="1946" | 1946 |class='wd_p625'| {{Coord|10.010376|76.31361|display=inline}} |- class='wd_q99509939' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509939|ഗവ. എൽ.പി.എസ്. പാണിയേലി]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ്. പാണിയേലി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081500703 |class='wd_p571' data-sort-value="1973" | 1973 |class='wd_p625'| {{Coord|10.167648|76.571141|display=inline}} |- class='wd_q99509878' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509878|ഗവ. എൽ.പി.എസ്. പൊന്നുരുന്നി]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ്. പൊന്നുരുന്നി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301420 |class='wd_p571' data-sort-value="1922" | 1922 |class='wd_p625'| {{Coord|9.975349|76.314769|display=inline}} |- class='wd_q99509873' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509873|ഗവ. എൽ.പി.എസ്. മംഗായിൽ]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ്. മംഗായിൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301207 |class='wd_p571' data-sort-value="1961" | 1961 |class='wd_p625'| {{Coord|9.936153|76.327467|display=inline}} |- class='wd_q99509808' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509808|ഗവ. എൽ.പി.എസ്. വെണ്ണല]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ്. വെണ്ണല |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080300702 |class='wd_p571' data-sort-value="1904" | 1904 |class='wd_p625'| {{Coord|9.996144|76.325799|display=inline}} |- class='wd_q99509868' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509868|ഗവ. എൽ.പി.എസ്. സെൻട്രൽ കാൽവത്തി]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ്. സെൻട്രൽ കാൽവത്തി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080802106 |class='wd_p571' data-sort-value="1913" | 1913 |class='wd_p625'| {{Coord|9.966938|76.252561|display=inline}} |- class='wd_q99509802' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509802|ഗവ. എൽ.പി.എസ്. സൗത്ത് ചിറ്റൂർ]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ്. സൗത്ത് ചിറ്റൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080300106 |class='wd_p571' data-sort-value="1896" | 1896 |class='wd_p625'| {{Coord|10.030955|76.274675|display=inline}} |- class='wd_q99509938' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509938|ഗവ. എൽ.പി.എസ്.. ഒക്കൽ]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ്.. ഒക്കൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100712 |class='wd_p571' data-sort-value="1914" | 1914 |class='wd_p625'| {{Coord|10.151978|76.450753|display=inline}} |- class='wd_q99509718' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509718|ഗവ. എൽ.പി.എസ്.അട്ടിനിക്കര]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ്.അട്ടിനിക്കര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500717 |class='wd_p571' data-sort-value="1903" | 1903 |class='wd_p625'| {{Coord|9.930162|76.431654|display=inline}} |- class='wd_q99509769' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509769|ഗവ. എൽ.പി.എസ്.വാവക്കാട്]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ്.വാവക്കാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000807 |class='wd_p571' data-sort-value="1912" | 1912 |class='wd_p625'| {{Coord|10.176657|76.193968|display=inline}} |- class='wd_q99509756' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509756|ഗവ. എൽ.പി.ബി.എസ്. നോർത്ത് പറവൂർ]]'' | ഗവ. എൽ.പി.ബി.എസ്. നോർത്ത് പറവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000308 |class='wd_p571' data-sort-value="1869" | 1869 |class='wd_p625'| {{Coord|10.152163|76.222829|display=inline}} |- class='wd_q99509650' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509650|ഗവ. എൽ.ബി.പി.എസ്. അകപറമ്പ്]]'' | ഗവ. എൽ.ബി.പി.എസ്. അകപറമ്പ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200601 |class='wd_p571' data-sort-value="1893" | 1893 |class='wd_p625'| {{Coord|10.161837|76.382422|display=inline}} |- class='wd_q99509979' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509979|ഗവ. എൽപിഎസ് കോഴിപ്പിള്ളി]]'' | ഗവ. എൽപിഎസ് കോഴിപ്പിള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701005 |class='wd_p571' data-sort-value="1919" | 1919 |class='wd_p625'| {{Coord|10.051437|76.63635|display=inline}} |- class='wd_q99509970' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509970|ഗവ. എൽപിഎസ് ചെറുവട്ടൂർ]]'' | ഗവ. എൽപിഎസ് ചെറുവട്ടൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701106 |class='wd_p571' data-sort-value="1939" | 1939 |class='wd_p625'| {{Coord|10.041764|76.585897|display=inline}} |- class='wd_q99509976' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509976|ഗവ. എൽപിജിഎസ് തൃക്കളത്തൂർ]]'' | ഗവ. എൽപിജിഎസ് തൃക്കളത്തൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080901109 |class='wd_p571' data-sort-value="1920" | 1920 |class='wd_p625'| {{Coord|10.038665|76.538857|display=inline}} |- class='wd_q99509947' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509947|ഗവ. എൽപിജിഎസ് വെങ്ങോല]]'' | ഗവ. എൽപിജിഎസ് വെങ്ങോല |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100304 |class='wd_p571' data-sort-value="1923" | 1923 |class='wd_p625'| {{Coord|10.076429|76.478043|display=inline}} |- class='wd_q99509945' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509945|ഗവ. എൽപിബിഎസ് വെങ്ങോല]]'' | ഗവ. എൽപിബിഎസ് വെങ്ങോല |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081101502 |class='wd_p571' data-sort-value="1912" | 1912 |class='wd_p625'| {{Coord|10.07469|76.46333|display=inline}} |- class='wd_q99509977' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509977|ഗവ. എൽ‌പി‌എസ് കുറ്റിയംചാൽ]]'' | ഗവ. എൽപിഎസ് കുറ്റിയംചാൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700304 |class='wd_p571' data-sort-value="1966" | 1966 |class='wd_p625'| {{Coord|10.161181|76.74433|display=inline}} |- class='wd_q99509942' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509942|ഗവ. എൽ‌പി‌എസ് പുല്ലുവഴി]]'' | ഗവ. എൽപിഎസ് പുല്ലുവഴി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081500203 |class='wd_p571' data-sort-value="1916" | 1916 |class='wd_p625'| {{Coord|10.087088|76.505487|display=inline}} |- class='wd_q99509944' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509944|ഗവ. എൽ‌പി‌എസ് പുഴുക്കാട്]]'' | ഗവ. എൽപിഎസ് പുഴുക്കാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081500602 |class='wd_p571' data-sort-value="1917" | 1917 |class='wd_p625'| {{Coord|10.12272|76.538742|display=inline}} |- class='wd_q99509987' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509987|ഗവ. എൽ‌പി‌എസ് പോത്താനിക്കാട്]]'' | ഗവ. എൽപിഎസ് പോത്താനിക്കാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700407 |class='wd_p571' data-sort-value="1905" | 1905 |class='wd_p625'| {{Coord|10.006083|76.680151|display=inline}} |- class='wd_q99509986' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509986|ഗവ. എൽ‌പി‌എസ് മാവുടി]]'' | ഗവ. എൽപിഎസ് മാവുടി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701905 |class='wd_p571' data-sort-value="1982" | 1982 |class='wd_p625'| {{Coord|10.023485|76.657255|display=inline}} |- class='wd_q99509933' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509933|ഗവ. എൽ‌പി‌എസ് വാണിയപ്പിള്ളി]]'' | ഗവ. എൽപിഎസ് വാണിയപ്പിള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081500605 |class='wd_p571' data-sort-value="1949" | 1949 |class='wd_p625'| {{Coord|10.165229|76.535471|display=inline}} |- class='wd_q99509973' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509973|ഗവ. എൽ‌പി‌എസ് വെണ്ടുവഴി]]'' | ഗവ. എൽപിഎസ് വെണ്ടുവഴി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700711 |class='wd_p571' data-sort-value="1968" | 1968 |class='wd_p625'| {{Coord|10.020633|76.59212|display=inline}} |- class='wd_q99509975' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509975|ഗവ. എൽ‌പി‌ബി‌എസ് തൃക്കളത്തൂർ]]'' | ഗവ. എൽപിബിഎസ് തൃക്കളത്തൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080901110 |class='wd_p571' data-sort-value="1910" | 1910 |class='wd_p625'| {{Coord|10.037079|76.543006|display=inline}} |- class='wd_q99509760' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509760|ഗവ. കെ. വി. എൽ. പി. എസ്. നോർത്ത് പറവൂർ]]'' | ഗവ. കെ. വി. എൽ. പി. എസ്. നോർത്ത് പറവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000312 |class='wd_p571' data-sort-value="1924" | 1924 |class='wd_p625'| {{Coord|10.148288|76.24437|display=inline}} |- class='wd_q99509714' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509714|ഗവ. കെ.വൈ. എൽ. പി. എസ്. തുരുത്തുമ്മൽ]]'' | ഗവ. കെ.വൈ. എൽ. പി. എസ്. തുരുത്തുമ്മൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201604 |class='wd_p571' data-sort-value="1925" | 1925 |class='wd_p625'| {{Coord|10.126583|76.348932|display=inline}} |- class='wd_q99485886' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485886|ഗവ. ഗേൾസ് എച്ച്.എസ്. എസ്. നോർത്ത് പറവൂർ]]'' | ഗവ. ഗേൾസ് എച്ച്.എസ്. എസ്. നോർത്ത് പറവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000304 |class='wd_p571' data-sort-value="1925" | 1925 |class='wd_p625'| {{Coord|10.147214|76.223528|display=inline}} |- class='wd_q99485982' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485982|ഗവ. ഗേൾസ് എച്ച്.എസ്. തൃപ്പൂണിത്തറ]]'' | ഗവ. ഗേൾസ് എച്ച്.എസ്. തൃപ്പൂണിത്തറ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081300409 |class='wd_p571' data-sort-value="1909" | 1909 |class='wd_p625'| {{Coord|9.947257|76.347762|display=inline}} |- class='wd_q99509941' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509941|ഗവ. ഗേൾസ് എൽ.പി.എസ് പെരുമ്പാവൂർ]]'' | ഗവ. ഗേൾസ് എൽ.പി.എസ് പെരുമ്പാവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100409 |class='wd_p571' data-sort-value="1910" | 1910 |class='wd_p625'| {{Coord|10.119319|76.473502|display=inline}} |- class='wd_q99486019' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486019|ഗവ. ഗേൾസ്ക്ക് എച്ച് എസ് പെരുമ്പാവൂർ]]'' | ഗവ. ഗേൾസ്ക്ക് എച്ച് എസ് പെരുമ്പാവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100412 |class='wd_p571' data-sort-value="1910" | 1910 |class='wd_p625'| {{Coord|10.061723|76.68413|display=inline}} |- class='wd_q99510068' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510068|ഗവ. ജെ ബി എസ് വാഴപ്പിള്ളി]]'' | ഗവ. ജെ ബി എസ് വാഴപ്പിള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900216 |class='wd_p571' data-sort-value="1936" | 1936 |class='wd_p625'| {{Coord|9.996317|76.571477|display=inline}} |- class='wd_q99509712' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509712|ഗവ. ജെ. ബി. എസ് അങ്കമാലി]]'' | ഗവ. ജെ. ബി. എസ് അങ്കമാലി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200401 |class='wd_p571' data-sort-value="1888" | 1888 |class='wd_p625'| {{Coord|10.185529|76.397308|display=inline}} |- class='wd_q99509651' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509651|ഗവ. ജെ. ബി. എസ് കുന്നുകര]]'' | ഗവ. ജെ. ബി. എസ് കുന്നുകര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201801 |class='wd_p571' data-sort-value="1904" | 1904 |class='wd_p625'| {{Coord|10.155987|76.319722|display=inline}} |- class='wd_q99509656' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509656|ഗവ. ജെ. ബി. എസ് ദേശം]]'' | ഗവ. ജെ. ബി. എസ് ദേശം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201701 |class='wd_p571' data-sort-value="1890" | 1890 |class='wd_p625'| {{Coord|10.129598|76.350154|display=inline}} |- class='wd_q99509724' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509724|ഗവ. ജെ. ബി. എസ്. കണിയാട്ടുനിരപ്പ്]]'' | ഗവ. ജെ. ബി. എസ്. കണിയാട്ടുനിരപ്പ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500716 |class='wd_p571' data-sort-value="1911" | 1911 |class='wd_p625'| {{Coord|9.933588|76.408919|display=inline}} |- class='wd_q99509726' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509726|ഗവ. ജെ. ബി. എസ്. കുട്ട]]'' | ഗവ. ജെ. ബി. എസ്. കുട്ട |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080501015 |class='wd_p571' data-sort-value="1923" | 1923 |class='wd_p625'| {{Coord|9.995701|76.418871|display=inline}} |- class='wd_q99509667' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509667|ഗവ. ജെ. ബി. എസ്. നടുവട്ടം]]'' | ഗവ. ജെ. ബി. എസ്. നടുവട്ടം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201205 |class='wd_p571' data-sort-value="1950" | 1950 |class='wd_p625'| {{Coord|10.198754|76.45443|display=inline}} |- class='wd_q99509729' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509729|ഗവ. ജെ. ബി. എസ്. നീരമുഗൾ]]'' | ഗവ. ജെ. ബി. എസ്. നീരമുഗൾ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500701 |class='wd_p571' data-sort-value="1918" | 1918 |class='wd_p625'| {{Coord|9.937672|76.444513|display=inline}} |- class='wd_q99509719' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509719|ഗവ. ജെ. ബി. എസ്. ബ്രഹ്മപുരം]]'' | ഗവ. ജെ. ബി. എസ്. ബ്രഹ്മപുരം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080501017 |class='wd_p571' data-sort-value="1914" | 1914 |class='wd_p625'| {{Coord|10.000943|76.37148|display=inline}} |- class='wd_q99509731' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509731|ഗവ. ജെ. ബി. എസ്. വെന്നിക്കുളം]]'' | ഗവ. ജെ. ബി. എസ്. വെന്നിക്കുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500712 |class='wd_p571' data-sort-value="1945" | 1945 |class='wd_p625'| {{Coord|9.947806|76.395052|display=inline}} |- class='wd_q99509879' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509879|ഗവ. ജെ.ബി.എസ് കുണ്ടന്നൂർ]]'' | ഗവ. ജെ.ബി.എസ് കുണ്ടന്നൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301206 |class='wd_p571' data-sort-value="1912" | 1912 |class='wd_p625'| {{Coord|9.941616|76.316048|display=inline}} |- class='wd_q99509870' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509870|ഗവ. ജെ.ബി.എസ്. ആമ്പല്ലൂർ]]'' | ഗവ. ജെ.ബി.എസ്. ആമ്പല്ലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081300106 |class='wd_p571' data-sort-value="1916" | 1916 |class='wd_p625'| {{Coord|9.857685|76.401347|display=inline}} |- class='wd_q99509871' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509871|ഗവ. ജെ.ബി.എസ്. ഉദയംപൂരൂർ]]'' | ഗവ. ജെ.ബി.എസ്. ഉദയംപൂരൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301502 |class='wd_p571' data-sort-value="1942" | 1942 |class='wd_p625'| {{Coord|9.897779|76.369056|display=inline}} |- class='wd_q99510465' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510465|ഗവ. ജെ.ബി.എസ്. കണ്ടനാട്]]'' | ഗവ. ജെ.ബി.എസ്. കണ്ടനാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301508 |class='wd_p571' data-sort-value="1920" | 1920 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99509877' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509877|ഗവ. ജെ.ബി.എസ്. പൂത്തോട്ട]]'' | ഗവ. ജെ.ബി.എസ്. പൂത്തോട്ട |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301509 |class='wd_p571' data-sort-value="1914" | 1914 |class='wd_p625'| {{Coord|9.852065|76.384315|display=inline}} |- class='wd_q99508213' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508213|ഗവ. ടി.ടി.ഐ. മൂവാറ്റുപുഴ]]'' | ഗവ. ടി.ടി.ഐ. മൂവാറ്റുപുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900213 |class='wd_p571' data-sort-value="1880" | 1880 |class='wd_p625'| {{Coord|9.981558|76.58109|display=inline}} |- class='wd_q99486102' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486102|ഗവ. ടെക്നിക്കൽ എച്ച്.എസ് ആയവന]]'' | ഗവ. ടെക്നിക്കൽ എച്ച്.എസ് ആയവന |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080400207 |class='wd_p571' data-sort-value="1985" | 1985 |class='wd_p625'| {{Coord|9.984295|76.626823|display=inline}} |- class='wd_q99486101' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486101|ഗവ. ടെക്നിക്കൽ എച്ച്.എസ് ഇലഞ്ഞി]]'' | ഗവ. ടെക്നിക്കൽ എച്ച്.എസ് ഇലഞ്ഞി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600412 |class='wd_p571' data-sort-value="1984" | 1984 |class='wd_p625'| {{Coord|9.832079|76.542481|display=inline}} |- class='wd_q99509758' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509758|ഗവ. ടൗൺ മോഡൽ എൽ. പി. എസ്. നോർത്ത് പറവൂർ]]'' | ഗവ. ടൗൺ മോഡൽ എൽ. പി. എസ്. നോർത്ത് പറവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000313 |class='wd_p571' data-sort-value="1907" | 1907 |class='wd_p625'| {{Coord|10.143683|76.226382|display=inline}} |- class='wd_q99508195' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508195|ഗവ. ടൗൺ യു പി എസ് മൂവാറ്റുപുഴ]]'' | ഗവ. ടൗൺ യു പി എസ് മൂവാറ്റുപുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900214 |class='wd_p571' data-sort-value="1915" | 1915 |class='wd_p625'| {{Coord|9.989832|76.579152|display=inline}} |- class='wd_q99509901' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509901|ഗവ. പുതിയ .എൽ.പി.എസ്. ഇളങ്കുന്നപ്പുഴ]]'' | ഗവ. പുതിയ .എൽ.പി.എസ്. ഇളങ്കുന്നപ്പുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400106 |class='wd_p571' data-sort-value="1967" | 1967 |class='wd_p625'| {{Coord|10.028494|76.23104|display=inline}} |- class='wd_q99510530' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510530|ഗവ. പുതിയ എൽ. പി. എസ്. പിറമാടം]]'' | ഗവ. പുതിയ എൽ. പി. എസ്. പിറമാടം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200308 |class='wd_p571' data-sort-value="1951" | 1951 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99509837' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509837|ഗവ. ഫിഷറീസ് എൽ.പി.എസ്. പനമ്പുകാട്]]'' | ഗവ. ഫിഷറീസ് എൽ.പി.എസ്. പനമ്പുകാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080301410 |class='wd_p571' data-sort-value="1921" | 1921 |class='wd_p625'| {{Coord|10.008309|76.241325|display=inline}} |- class='wd_q99507963' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507963|ഗവ. ഫിഷറീസ് യു.പി.എസ്. ഞാറക്കൽ]]'' | ഗവ. ഫിഷറീസ് യു.പി.എസ്. ഞാറക്കൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400705 |class='wd_p571' data-sort-value="1931" | 1931 |class='wd_p625'| {{Coord|10.047028|76.214846|display=inline}} |- class='wd_q99510458' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510458|ഗവ. ബി.ടി.എസ്. എൽ.പി.എസ്. ഇടപ്പള്ളി]]'' | ഗവ. ബി.ടി.എസ്. എൽ.പി.എസ്. ഇടപ്പള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080300606 |class='wd_p571' data-sort-value="1898" | 1898 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99485980' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485980|ഗവ. ബോയ്സ് എച്ച്.എസ്.എസ്, വി.എച്ച്.എസ്.എസ് തൃപ്പൂണിത്തറ]]'' | ഗവ. ബോയ്സ് എച്ച്.എസ്.എസ്, വി.എച്ച്.എസ്.എസ് തൃപ്പൂണിത്തറ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081300421 |class='wd_p571' data-sort-value="1885" | 1885 |class='wd_p625'| {{Coord|9.94299|76.349499|display=inline}} |- class='wd_q99509940' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509940|ഗവ. ബോയ്സ് എൽ‌പി‌എസ് പെരുമ്പാവൂർ]]'' | ഗവ. ബോയ്സ് എൽപിഎസ് പെരുമ്പാവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100402 |class='wd_p571' data-sort-value="1858" | 1858 |class='wd_p625'| {{Coord|10.118333|76.480376|display=inline}} |- class='wd_q99509768' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509768|ഗവ. മുഹമ്മദൻ എൽ.പി.എസ്. വടക്കേക്കര]]'' | ഗവ. മുഹമ്മദൻ എൽ.പി.എസ്. വടക്കേക്കര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000902 |class='wd_p571' data-sort-value="1927" | 1927 |class='wd_p625'| {{Coord|10.164991|76.213877|display=inline}} |- class='wd_q99486049' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486049|ഗവ. മോഡൽ എച്ച് എസ് എസ് ചെറുവത്തൂർ]]'' | ഗവ. മോഡൽ എച്ച് എസ് എസ് ചെറുവത്തൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701105 |class='wd_p571' data-sort-value="1958" | 1958 |class='wd_p625'| {{Coord|10.057902|76.573527|display=inline}} |- class='wd_q99486084' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486084|ഗവ. മോഡൽ എച്ച് എസ് പാലക്കുഴ]]'' | ഗവ. മോഡൽ എച്ച് എസ് പാലക്കുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600501 |class='wd_p571' data-sort-value="1914" | 1914 |class='wd_p625'| {{Coord|9.881747|76.605996|display=inline}} |- class='wd_q99486061' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486061|ഗവ. മോഡൽ എച്ച് എസ് മൂവാറ്റുപുഴ]]'' | ഗവ. മോഡൽ എച്ച് എസ് മൂവാറ്റുപുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900211 |class='wd_p571' data-sort-value="1914" | 1914 |class='wd_p625'| {{Coord|9.979322|76.576332|display=inline}} |- class='wd_q99508180' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508180|ഗവ. യു പി എസ് ഉപ്പുകണ്ടം]]'' | ഗവ. യു പി എസ് ഉപ്പുകണ്ടം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600505 |class='wd_p571' data-sort-value="1974" | 1974 |class='wd_p625'| {{Coord|9.888655|76.589045|display=inline}} |- class='wd_q99509531' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509531|ഗവ. യു പി എസ് ഏഴക്കരനാട്]]'' | ഗവ. യു പി എസ് ഏഴക്കരനാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200104 |class='wd_p571' data-sort-value="1905" | 1905 |class='wd_p625'| {{Coord|9.9246|76.470049|display=inline}} |- class='wd_q99508219' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508219|ഗവ. യു പി എസ് ഓണക്കൂർ നോർത്ത്]]'' | ഗവ. യു പി എസ് ഓണക്കൂർ നോർത്ത് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200302 |class='wd_p571' data-sort-value="1917" | 1917 |class='wd_p625'| {{Coord|9.890837|76.500742|display=inline}} |- class='wd_q99508217' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508217|ഗവ. യു പി എസ് ഓണക്കൂർ സൗത്ത്]]'' | ഗവ. യു പി എസ് ഓണക്കൂർ സൗത്ത് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200303 |class='wd_p571' data-sort-value="1948" | 1948 |class='wd_p625'| {{Coord|9.902763|76.517145|display=inline}} |- class='wd_q99508215' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508215|ഗവ. യു പി എസ് കക്കാട്]]'' | ഗവ. യു പി എസ് കക്കാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200211 |class='wd_p571' data-sort-value="1907" | 1907 |class='wd_p625'| {{Coord|9.881977|76.486617|display=inline}} |- class='wd_q99508210' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508210|ഗവ. യു പി എസ് കടതി]]'' | ഗവ. യു പി എസ് കടതി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900501 |class='wd_p571' data-sort-value="1948" | 1948 |class='wd_p625'| {{Coord|9.980416|76.552747|display=inline}} |- class='wd_q99508230' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508230|ഗവ. യു പി എസ് കലമ്പൂർ]]'' | ഗവ. യു പി എസ് കലമ്പൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200209 |class='wd_p571' data-sort-value="1966" | 1966 |class='wd_p625'| {{Coord|9.879507|76.480236|display=inline}} |- class='wd_q99508192' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508192|ഗവ. യു പി എസ് കുന്നക്കൽ]]'' | ഗവ. യു പി എസ് കുന്നക്കൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900401 |class='wd_p571' data-sort-value="1904" | 1904 |class='wd_p625'| {{Coord|9.991847|76.536082|display=inline}} |- class='wd_q99508178' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508178|ഗവ. യു പി എസ് കൂത്താട്ടുകുളം]]'' | ഗവ. യു പി എസ് കൂത്താട്ടുകുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600314 |class='wd_p571' data-sort-value="1914" | 1914 |class='wd_p625'| {{Coord|9.856332|76.592261|display=inline}} |- class='wd_q99508197' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508197|ഗവ. യു പി എസ് നോർത്ത് മാറാടി]]'' | ഗവ. യു പി എസ് നോർത്ത് മാറാടി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900203 |class='wd_p571' data-sort-value="1952" | 1952 |class='wd_p625'| {{Coord|9.971728|76.570976|display=inline}} |- class='wd_q99508199' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508199|ഗവ. യു പി എസ് പാണ്ടപ്പിള്ളി]]'' | ഗവ. യു പി എസ് പാണ്ടപ്പിള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080901301 |class='wd_p571' data-sort-value="1947" | 1947 |class='wd_p625'| {{Coord|9.906424|76.605033|display=inline}} |- class='wd_q99508221' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508221|ഗവ. യു പി എസ് പിറമാടം]]'' | ഗവ. യു പി എസ് പിറമാടം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200309 |class='wd_p571' data-sort-value="1914" | 1914 |class='wd_p625'| {{Coord|9.933282|76.522174|display=inline}} |- class='wd_q99508201' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508201|ഗവ. യു പി എസ് പുളിന്തനം]]'' | ഗവ. യു പി എസ് പുളിന്തനം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900302 |class='wd_p571' data-sort-value="1948" | 1948 |class='wd_p625'| {{Coord|10.006788|76.672713|display=inline}} |- class='wd_q99509532' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509532|ഗവ. യു പി എസ് മേമുറി]]'' | ഗവ. യു പി എസ് മേമുറി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200507 |class='wd_p571' data-sort-value="1935" | 1935 |class='wd_p625'| {{Coord|9.945452|76.508215|display=inline}} |- class='wd_q99508203' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508203|ഗവ. യു പി എസ് രാക്കാട്]]'' | ഗവ. യു പി എസ് രാക്കാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900103 |class='wd_p571' data-sort-value="1919" | 1919 |class='wd_p625'| {{Coord|9.968988|76.551786|display=inline}} |- class='wd_q99508223' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508223|ഗവ. യു പി എസ് വെളിയനാട്]]'' | ഗവ. യു പി എസ് വെളിയനാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200806 |class='wd_p571' data-sort-value="1911" | 1911 |class='wd_p625'| {{Coord|9.870163|76.452695|display=inline}} |- class='wd_q99508182' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508182|ഗവ. യു പി എസ് സൗത്ത് മാറാടി]]'' | ഗവ. യു പി എസ് സൗത്ത് മാറാടി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600701 |class='wd_p571' data-sort-value="1953" | 1953 |class='wd_p625'| {{Coord|9.905427|76.570346|display=inline}} |- class='wd_q99507813' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507813|ഗവ. യു. പി. എസ് ആഴകം]]'' | ഗവ. യു. പി. എസ് ആഴകം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201901 |class='wd_p571' data-sort-value="1930" | 1930 |class='wd_p625'| {{Coord|10.225916|76.408484|display=inline}} |- class='wd_q99507814' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507814|ഗവ. യു. പി. എസ്. ഇല്ലിത്തോട്]]'' | ഗവ. യു. പി. എസ്. ഇല്ലിത്തോട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200801 |class='wd_p571' data-sort-value="1973" | 1973 |class='wd_p625'| {{Coord|10.202195|76.52737|display=inline}} |- class='wd_q99507842' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507842|ഗവ. യു. പി. എസ്. ഊരക്കാട്]]'' | ഗവ. യു. പി. എസ്. ഊരക്കാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500103 |class='wd_p571' data-sort-value="1911" | 1911 |class='wd_p625'| {{Coord|10.056685|76.417544|display=inline}} |- class='wd_q99507832' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507832|ഗവ. യു. പി. എസ്. കടമറ്റം]]'' | ഗവ. യു. പി. എസ്. കടമറ്റം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500302 |class='wd_p571' data-sort-value="1918" | 1918 |class='wd_p625'| {{Coord|9.977702|76.496063|display=inline}} |- class='wd_q99507816' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507816|ഗവ. യു. പി. എസ്. കപ്രശ്ശേരി]]'' | ഗവ. യു. പി. എസ്. കപ്രശ്ശേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201603 |class='wd_p571' data-sort-value="1946" | 1946 |class='wd_p625'| {{Coord|10.137111|76.362016|display=inline}} |- class='wd_q99507844' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507844|ഗവ. യു. പി. എസ്. കരുക്കപ്പിള്ളി]]'' | ഗവ. യു. പി. എസ്. കരുക്കപ്പിള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500509 |class='wd_p571' data-sort-value="1920" | 1920 |class='wd_p625'| {{Coord|9.956348|76.492206|display=inline}} |- class='wd_q99507790' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507790|ഗവ. യു. പി. എസ്. കാക്കനാട്]]'' | ഗവ. യു. പി. എസ്. കാക്കനാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100402 |class='wd_p571' data-sort-value="1904" | 1904 |class='wd_p625'| {{Coord|10.009813|76.335955|display=inline}} |- class='wd_q99507815' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507815|ഗവ. യു. പി. എസ്. കാലടി]]'' | ഗവ. യു. പി. എസ്. കാലടി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201002 |class='wd_p571' data-sort-value="1916" | 1916 |class='wd_p625'| {{Coord|10.17584|76.445997|display=inline}} |- class='wd_q99509514' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509514|ഗവ. യു. പി. എസ്. കിഴക്കേപ്രം]]'' | ഗവ. യു. പി. എസ്. കിഴക്കേപ്രം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000303 |class='wd_p571' data-sort-value="1915" | 1915 |class='wd_p625'| {{Coord|10.13786|76.240874|display=inline}} |- class='wd_q99507793' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507793|ഗവ. യു. പി. എസ്. കീഴ്മാട്]]'' | ഗവ. യു. പി. എസ്. കീഴ്മാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100801 |class='wd_p571' data-sort-value="1949" | 1949 |class='wd_p625'| {{Coord|10.103062|76.389326|display=inline}} |- class='wd_q99507837' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507837|ഗവ. യു. പി. എസ്. കുന്നകുരുടി]]'' | ഗവ. യു. പി. എസ്. കുന്നകുരുടി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500902 |class='wd_p571' data-sort-value="1912" | 1912 |class='wd_p625'| {{Coord|10.027046|76.501934|display=inline}} |- class='wd_q99507834' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507834|ഗവ. യു. പി. എസ്. കുമ്മനോട്]]'' | ഗവ. യു. പി. എസ്. കുമ്മനോട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500203 |class='wd_p571' data-sort-value="1917" | 1917 |class='wd_p625'| {{Coord|10.036833|76.450128|display=inline}} |- class='wd_q99507845' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507845|ഗവ. യു. പി. എസ്. കുറിഞ്ഞി]]'' | ഗവ. യു. പി. എസ്. കുറിഞ്ഞി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500505 |class='wd_p571' data-sort-value="1905" | 1905 |class='wd_p625'| {{Coord|9.955703|76.435401|display=inline}} |- class='wd_q99507817' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507817|ഗവ. യു. പി. എസ്. കുറുമശ്ശേരി]]'' | ഗവ. യു. പി. എസ്. കുറുമശ്ശേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200705 |class='wd_p571' data-sort-value="1910" | 1910 |class='wd_p625'| {{Coord|10.179275|76.330702|display=inline}} |- class='wd_q99507862' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507862|ഗവ. യു. പി. എസ്. കൊട്ടുവള്ളി]]'' | ഗവ. യു. പി. എസ്. കൊട്ടുവള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000708 |class='wd_p571' data-sort-value="1947" | 1947 |class='wd_p625'| {{Coord|10.102285|76.250351|display=inline}} |- class='wd_q99507788' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507788|ഗവ. യു. പി. എസ്. ചിറക്കകം]]'' | ഗവ. യു. പി. എസ്. ചിറക്കകം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100201 |class='wd_p571' data-sort-value="1947" | 1947 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99507843' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507843|ഗവ. യു. പി. എസ്. നോർത്ത് മഴുവന്നൂർ]]'' | ഗവ. യു. പി. എസ്. നോർത്ത് മഴുവന്നൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500901 |class='wd_p571' data-sort-value="1912" | 1912 |class='wd_p625'| {{Coord|10.028356|76.492516|display=inline}} |- class='wd_q99507818' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507818|ഗവ. യു. പി. എസ്. പീച്ചാനിക്കാട്]]'' | ഗവ. യു. പി. എസ്. പീച്ചാനിക്കാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200501 |class='wd_p571' data-sort-value="1950" | 1950 |class='wd_p625'| {{Coord|10.199866|76.368229|display=inline}} |- class='wd_q99507841' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507841|ഗവ. യു. പി. എസ്. പുട്ടുമാനൂർ]]'' | ഗവ. യു. പി. എസ്. പുട്ടുമാനൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080501013 |class='wd_p571' data-sort-value="1918" | 1918 |class='wd_p625'| {{Coord|9.975164|76.405092|display=inline}} |- class='wd_q99507839' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507839|ഗവ. യു. പി. എസ്. പുത്തൻകുരിശ്]]'' | ഗവ. യു. പി. എസ്. പുത്തൻകുരിശ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080501014 |class='wd_p571' data-sort-value="1912" | 1912 |class='wd_p625'| {{Coord|9.970006|76.425789|display=inline}} |- class='wd_q99507852' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507852|ഗവ. യു. പി. എസ്. വലമ്പൂർ]]'' | ഗവ. യു. പി. എസ്. വലമ്പൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500602 |class='wd_p571' data-sort-value="1914" | 1914 |class='wd_p625'| {{Coord|10.025157|76.472324|display=inline}} |- class='wd_q99507864' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507864|ഗവ. യു. പി. എസ്. വള്ളുവള്ളി]]'' | ഗവ. യു. പി. എസ്. വള്ളുവള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000707 |class='wd_p571' data-sort-value="1947" | 1947 |class='wd_p625'| {{Coord|10.119684|76.255835|display=inline}} |- class='wd_q99507848' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507848|ഗവ. യു. പി. എസ്. വിലങ്ങ്]]'' | ഗവ. യു. പി. എസ്. വിലങ്ങ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500205 |class='wd_p571' data-sort-value="1962" | 1962 |class='wd_p625'| {{Coord|10.0412|76.418078|display=inline}} |- class='wd_q99507795' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507795|ഗവ. യു.പി.എസ്.കുറ്റിക്കാട്ടുകര]]'' | ഗവ. യു.പി.എസ്.കുറ്റിക്കാട്ടുകര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101501 |class='wd_p571' data-sort-value="1962" | 1962 |class='wd_p625'| {{Coord|10.067433|76.322828|display=inline}} |- class='wd_q99507861' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507861|ഗവ. യു.പി.എസ്.ചേന്ദമംഗലം]]'' | ഗവ. യു.പി.എസ്.ചേന്ദമംഗലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000103 |class='wd_p571' data-sort-value="1910" | 1910 |class='wd_p625'| {{Coord|10.178422|76.225614|display=inline}} |- class='wd_q99508023' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508023|ഗവ. യുപിഎസ് അശമന്നൂർ]]'' | ഗവ. യുപിഎസ് അശമന്നൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081500502 |class='wd_p571' data-sort-value="1909" | 1909 |class='wd_p625'| {{Coord|10.109437|76.552212|display=inline}} |- class='wd_q99508042' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508042|ഗവ. യുപിഎസ് ഇടമലയാർ]]'' | ഗവ. യുപിഎസ് ഇടമലയാർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700309 |class='wd_p571' data-sort-value="1972" | 1972 |class='wd_p625'| {{Coord|10.159617|76.646423|display=inline}} |- class='wd_q99508021' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508021|ഗവ. യുപിഎസ് ഐമുറി]]'' | ഗവ. യുപിഎസ് ഐമുറി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100501 |class='wd_p571' data-sort-value="1951" | 1951 |class='wd_p625'| {{Coord|10.131788|76.492015|display=inline}} |- class='wd_q99508022' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508022|ഗവ. യുപിഎസ് കണ്ടന്തറ]]'' | ഗവ. യുപിഎസ് കണ്ടന്തറ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100309 |class='wd_p571' data-sort-value="1950" | 1950 |class='wd_p625'| {{Coord|10.096077|76.470242|display=inline}} |- class='wd_q99508024' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508024|ഗവ. യുപിഎസ് കീഴില്ലം]]'' | ഗവ. യുപിഎസ് കീഴില്ലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081500206 |class='wd_p571' data-sort-value="1885" | 1885 |class='wd_p625'| {{Coord|10.06009|76.523612|display=inline}} |- class='wd_q99508026' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508026|ഗവ. യുപിഎസ് കൊമ്പനാട്]]'' | ഗവ. യുപിഎസ് കൊമ്പനാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081500702 |class='wd_p571' data-sort-value="1947" | 1947 |class='wd_p625'| {{Coord|10.16636|76.551751|display=inline}} |- class='wd_q99508044' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508044|ഗവ. യുപിഎസ് കോതമംഗലം]]'' | ഗവ. യുപിഎസ് കോതമംഗലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700715 |class='wd_p571' data-sort-value="1907" | 1907 |class='wd_p625'| {{Coord|10.065616|76.62105|display=inline}} |- class='wd_q99508039' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508039|ഗവ. യുപിഎസ് ചെങ്കര]]'' | ഗവ. യുപിഎസ് ചെങ്കര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700202 |class='wd_p571' data-sort-value="1951" | 1951 |class='wd_p625'| {{Coord|10.118688|76.65935|display=inline}} |- class='wd_q99508041' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508041|ഗവ. യുപിഎസ് ചെറുവട്ടൂർ]]'' | ഗവ. യുപിഎസ് ചെറുവട്ടൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701104 |class='wd_p571' data-sort-value="1940" | 1940 |class='wd_p625'| {{Coord|10.041352|76.584819|display=inline}} |- class='wd_q99508052' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508052|ഗവ. യുപിഎസ് തലക്കോട്]]'' | ഗവ. യുപിഎസ് തലക്കോട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701701 |class='wd_p571' data-sort-value="1966" | 1966 |class='wd_p625'| {{Coord|10.049928|76.753443|display=inline}} |- class='wd_q99508027' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508027|ഗവ. യുപിഎസ് നോർത്ത് ഏഴിപ്രം]]'' | ഗവ. യുപിഎസ് നോർത്ത് ഏഴിപ്രം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100103 |class='wd_p571' data-sort-value="1974" | 1974 |class='wd_p625'| {{Coord|10.105029|76.434277|display=inline}} |- class='wd_q99508028' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508028|ഗവ. യുപിഎസ് നോർത്ത് വാഴക്കുളം]]'' | ഗവ. യുപിഎസ് നോർത്ത് വാഴക്കുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100104 |class='wd_p571' data-sort-value="1948" | 1948 |class='wd_p625'| {{Coord|10.107711|76.416804|display=inline}} |- class='wd_q99508046' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508046|ഗവ. യുപിഎസ് പാനിപ്ര]]'' | ഗവ. യുപിഎസ് പാനിപ്ര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701401 |class='wd_p571' data-sort-value="1947" | 1947 |class='wd_p625'| {{Coord|10.115576|76.602004|display=inline}} |- class='wd_q99508040' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508040|ഗവ. യുപിഎസ് പിണ്ടിമന]]'' | ഗവ. യുപിഎസ് പിണ്ടിമന |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700203 |class='wd_p571' data-sort-value="1902" | 1902 |class='wd_p625'| {{Coord|10.100303|76.64288|display=inline}} |- class='wd_q99508030' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508030|ഗവ. യുപിഎസ് പെരുമാണി]]'' | ഗവ. യുപിഎസ് പെരുമാണി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100301 |class='wd_p571' data-sort-value="1918" | 1918 |class='wd_p625'| {{Coord|10.061519|76.455506|display=inline}} |- class='wd_q99508047' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508047|ഗവ. യുപിഎസ് പൈപ്ര]]'' | ഗവ. യുപിഎസ് പൈപ്ര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080901112 |class='wd_p571' data-sort-value="1947" | 1947 |class='wd_p625'| {{Coord|10.044786|76.563871|display=inline}} |- class='wd_q99508053' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508053|ഗവ. യുപിഎസ് പൈമറ്റം]]'' | ഗവ. യുപിഎസ് പൈമറ്റം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701909 |class='wd_p571' data-sort-value="1935" | 1935 |class='wd_p625'| {{Coord|10.038376|76.703355|display=inline}} |- class='wd_q99508029' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508029|ഗവ. യുപിഎസ് മുടക്കുഴ]]'' | ഗവ. യുപിഎസ് മുടക്കുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081500603 |class='wd_p571' data-sort-value="1912" | 1912 |class='wd_p625'| {{Coord|10.133385|76.52392|display=inline}} |- class='wd_q99508048' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508048|ഗവ. യുപിഎസ് മുളവൂർ]]'' | ഗവ. യുപിഎസ് മുളവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080901111 |class='wd_p571' data-sort-value="1956" | 1956 |class='wd_p625'| {{Coord|10.02392|76.591495|display=inline}} |- class='wd_q99509525' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509525|ഗവ. യുപിഎസ് വൈക്കര]]'' | ഗവ. യുപിഎസ് വൈക്കര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081500204 |class='wd_p571' data-sort-value="1911" | 1911 |class='wd_p625'| {{Coord|10.090771|76.533685|display=inline}} |- class='wd_q99507926' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507926|ഗവ. യുപിഎസ്. അമരാവതി]]'' | ഗവ. യുപിഎസ്. അമരാവതി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800715 |class='wd_p571' data-sort-value="1924" | 1924 |class='wd_p625'| {{Coord|9.967227|76.252291|display=inline}} |- class='wd_q99507920' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507920|ഗവ. യുപിഎസ്. ഇടപ്പള്ളി]]'' | ഗവ. യുപിഎസ്. ഇടപ്പള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080300605 |class='wd_p571' data-sort-value="1916" | 1916 |class='wd_p625'| {{Coord|10.017728|76.301778|display=inline}} |- class='wd_q99507961' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507961|ഗവ. യുപിഎസ്. ഇടവനക്കാട്]]'' | ഗവ. യുപിഎസ്. ഇടവനക്കാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400301 |class='wd_p571' data-sort-value="1909" | 1909 |class='wd_p625'| {{Coord|10.084252|76.209702|display=inline}} |- class='wd_q99507938' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507938|ഗവ. യുപിഎസ്. കാരിക്കോട്]]'' | ഗവ. യുപിഎസ്. കാരിക്കോട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301108 |class='wd_p571' data-sort-value="1854" | 1854 |class='wd_p625'| {{Coord|9.897594|76.399784|display=inline}} |- class='wd_q99507937' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507937|ഗവ. യുപിഎസ്. കീച്ചേരി]]'' | ഗവ. യുപിഎസ്. കീച്ചേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081302101 |class='wd_p571' data-sort-value="1925" | 1925 |class='wd_p625'| {{Coord|9.837806|76.413238|display=inline}} |- class='wd_q99507923' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507923|ഗവ. യുപിഎസ്. കുമ്പളങ്ങി]]'' | ഗവ. യുപിഎസ്. കുമ്പളങ്ങി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800201 |class='wd_p571' data-sort-value="1909" | 1909 |class='wd_p625'| {{Coord|9.873842|76.290073|display=inline}} |- class='wd_q99508043' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508043|ഗവ. യുപിഎസ്. കുറ്റിലഞ്ഞി]]'' | ഗവ. യുപിഎസ്. കുറ്റിലഞ്ഞി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701102 |class='wd_p571' data-sort-value="1952" | 1952 |class='wd_p625'| {{Coord|10.074015|76.570377|display=inline}} |- class='wd_q99509520' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509520|ഗവ. യുപിഎസ്. ഗേൾസ്ക്ക് എറണാകുളം]]'' | ഗവ. യുപിഎസ്. ഗേൾസ്ക്ക് എറണാകുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080303302 |class='wd_p571' data-sort-value="1957" | 1957 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99507924' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507924|ഗവ. യുപിഎസ്. താമരപറമ്പ്]]'' | ഗവ. യുപിഎസ്. താമരപറമ്പ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080802108 |class='wd_p571' data-sort-value="1930" | 1930 |class='wd_p625'| {{Coord|9.959012|76.243036|display=inline}} |- class='wd_q99507935' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507935|ഗവ. യുപിഎസ്. തെക്കും ഭാഗം]]'' | ഗവ. യുപിഎസ്. തെക്കും ഭാഗം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081300428 |class='wd_p571' data-sort-value="1909" | 1909 |class='wd_p625'| {{Coord|9.938375|76.351789|display=inline}} |- class='wd_q99507925' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507925|ഗവ. യുപിഎസ്. പള്ളുരുത്തി]]'' | ഗവ. യുപിഎസ്. പള്ളുരുത്തി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080802009 |class='wd_p571' data-sort-value="1919" | 1919 |class='wd_p625'| {{Coord|9.917642|76.277203|display=inline}} |- class='wd_q99507965' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507965|ഗവ. യുപിഎസ്. പുതുവൈപ്പ്]]'' | ഗവ. യുപിഎസ്. പുതുവൈപ്പ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400501 |class='wd_p571' data-sort-value="1965" | 1965 |class='wd_p625'| {{Coord|10.002406|76.226313|display=inline}} |- class='wd_q99507966' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507966|ഗവ. യുപിഎസ്. വൈപ്പിൻ]]'' | ഗവ. യുപിഎസ്. വൈപ്പിൻ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400509 |class='wd_p571' data-sort-value="1924" | 1924 |class='wd_p625'| {{Coord|9.975779|76.2423|display=inline}} |- class='wd_q99486017' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486017|ഗവ. വി എച്ച് എസ് എസ് ഇരിങ്ങോൾ]]'' | ഗവ. വി എച്ച് എസ് എസ് ഇരിങ്ങോൾ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100404 |class='wd_p571' data-sort-value="1915" | 1915 |class='wd_p625'| {{Coord|10.109224|76.497981|display=inline}} |- class='wd_q99486081' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486081|ഗവ. വി എച്ച് എസ് എസ് ഈസ്റ്റ് മാറാടി]]'' | ഗവ. വി എച്ച് എസ് എസ് ഈസ്റ്റ് മാറാടി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600703 |class='wd_p571' data-sort-value="1956" | 1956 |class='wd_p625'| {{Coord|9.946884|76.566053|display=inline}} |- class='wd_q99486052' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486052|ഗവ. വി എച്ച് എസ് എസ് കടവൂർ]]'' | ഗവ. വി എച്ച് എസ് എസ് കടവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700503 |class='wd_p571' data-sort-value="1959" | 1959 |class='wd_p625'| {{Coord|10.000394|76.743139|display=inline}} |- class='wd_q99486082' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486082|ഗവ. വി എച്ച് എസ് എസ് തിരുമാറാടി]]'' | ഗവ. വി എച്ച് എസ് എസ് തിരുമാറാടി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600101 |class='wd_p571' data-sort-value="1901" | 1901 |class='wd_p625'| {{Coord|9.890281|76.545809|display=inline}} |- class='wd_q99486042' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486042|ഗവ. വി എച്ച് എസ് എസ് നേര്യമംഗലം]]'' | ഗവ. വി എച്ച് എസ് എസ് നേര്യമംഗലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701702 |class='wd_p571' data-sort-value="1948" | 1948 |class='wd_p625'| {{Coord|10.049692|76.784917|display=inline}} |- class='wd_q99486051' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486051|ഗവ. വി എച്ച് എസ് എസ് പല്ലാരിമംഗലം]]'' | ഗവ. വി എച്ച് എസ് എസ് പല്ലാരിമംഗലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701904 |class='wd_p571' data-sort-value="1932" | 1932 |class='wd_p625'| {{Coord|10.02806|76.657378|display=inline}} |- class='wd_q99486032' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486032|ഗവ. വി എച്ച് എസ് എസ് മത്തിരപ്പിള്ളി]]'' | ഗവ. വി എച്ച് എസ് എസ് മത്തിരപ്പിള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700714 |class='wd_p571' data-sort-value="1912" | 1912 |class='wd_p625'| {{Coord|10.046311|76.61792|display=inline}} |- class='wd_q99485848' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485848|ഗവ. വി. എച്ച്. എസ്. അംമ്പലമുഗൾ]]'' | ഗവ. വി. എച്ച്. എസ്. അംമ്പലമുഗൾ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080501018 |class='wd_p571' data-sort-value="1913" | 1913 |class='wd_p625'| {{Coord|9.976692|76.382388|display=inline}} |- class='wd_q99485889' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485889|ഗവ. വി. എച്ച്. എസ്. കൈതാരം]]'' | ഗവ. വി. എച്ച്. എസ്. കൈതാരം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000706 |class='wd_p571' data-sort-value="1871" | 1871 |class='wd_p625'| {{Coord|10.116349|76.242445|display=inline}} |- class='wd_q99485908' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485908|ഗവ. വി. എച്ച്. എസ്. തൃക്കാക്കര]]'' | ഗവ. വി. എച്ച്. എസ്. തൃക്കാക്കര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100810 |class='wd_p571' data-sort-value="1947" | 1947 |class='wd_p625'| {{Coord|10.046727|76.363416|display=inline}} |- class='wd_q99486020' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486020|ഗവ. വി.എച്ച്.എസ്. ഓടക്കാലി]]'' | ഗവ. വി.എച്ച്.എസ്. ഓടക്കാലി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081500503 |class='wd_p571' data-sort-value="1951" | 1951 |class='wd_p625'| {{Coord|10.095077|76.558579|display=inline}} |- class='wd_q99485957' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485957|ഗവ. വി.എച്ച്.എസ്. മാങ്കായിൽ]]'' | ഗവ. വി.എച്ച്.എസ്. മാങ്കായിൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301203 |class='wd_p571' data-sort-value="1916" | 1916 |class='wd_p625'| {{Coord|9.93675|76.327055|display=inline}} |- class='wd_q99485981' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485981|ഗവ. സംസ്കൃതം എച്ച്.എസ്. തൃപ്പൂണിത്തറ]]'' | ഗവ. സംസ്കൃതം എച്ച്.എസ്. തൃപ്പൂണിത്തറ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081300407 |class='wd_p571' data-sort-value="1914" | 1914 |class='wd_p625'| {{Coord|9.952224|76.344709|display=inline}} |- class='wd_q99510470' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510470|ഗവ. സെന്റ് ജോർജ്ജ് എൽ.പി.എസ്. തിരുവങ്കുളം]]'' | ഗവ. സെന്റ് ജോർജ്ജ് എൽ.പി.എസ്. തിരുവങ്കുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301007 |class='wd_p571' data-sort-value="1914" | 1914 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99486173' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486173|ഗവ. ഹൈസ്കൂൾ തെങ്ങോട്]]'' | ഗവ. ഹൈസ്കൂൾ തെങ്ങോട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100303 |class='wd_p571' data-sort-value="1921" | 1921 |class='wd_p625'| {{Coord|10.023566|76.370166|display=inline}} |- class='wd_q60536151' |class='wd_label'| [[മൂക്കന്നൂർ ഗവ. ഹയർ സെക്കന്ററി സ്ക്കൂൾ|ഗവണ്മെന്റ് ഹയർ സെക്കന്ററി സ്ക്കൂൾ മൂക്കന്നൂർ]] | ഗവണ്മെന്റ് ഹയർ സെക്കന്ററി സ്ക്കൂൾ മൂക്കന്നൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64062731|ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ]]''<br/>''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201902 |class='wd_p571' data-sort-value="1913" | 1913 |class='wd_p625'| {{Coord|10.213792|76.405058|display=inline}} |- class='wd_q13111793' |class='wd_label'| [[ഗവണ്മെന്റ് ഹയർസെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ, പുളിയനം]] | ഗവണ്മെന്റ് ഹയർസെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ, പുളിയനം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64062731|ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ]]''<br/>''[[:d:Q159334|സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ]]''<br/>''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200711 |class='wd_p571' data-sort-value="1947" | 1947 |class='wd_p625'| {{Coord|10.203229|76.354747|display=inline}} |- class='wd_q99485971' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485971|ഗവൺമെന്റ് എച്ച്എസ്എസ്, ഇടപ്പള്ളി, എറണാകുളം]]'' | ഗവൺമെന്റ് എച്ച്എസ്എസ്, ഇടപ്പള്ളി, എറണാകുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080300604 |class='wd_p571' data-sort-value="1935" | 1935 |class='wd_p625'| {{Coord|10.01402|76.300088|display=inline}} |- class='wd_q99510482' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510482|ഗവൺമെന്റ് എൽ‌പി‌എസ് ചെറായി സൗത്ത്]]'' | ഗവൺമെന്റ് എൽപിഎസ് ചെറായി സൗത്ത് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400414 |class='wd_p571' data-sort-value="1909" | 1909 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99485949' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485949|ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് എച്ച് എസ് എസ്, കൊച്ചി, എറണാകുളം]]'' | ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് എച്ച് എസ് എസ്, കൊച്ചി, എറണാകുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080303324 |class='wd_p571' data-sort-value="1870" | 1870 |class='wd_p625'| {{Coord|9.967938|76.288575|display=inline}} |- class='wd_q99485983' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485983|ഗവൺമെന്റ് പാലസ് ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂൾ]]'' | ഗവൺമെന്റ് പാലസ് ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂൾ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081300408 |class='wd_p571' data-sort-value="1958" | 1958 |class='wd_p625'| {{Coord|9.946272|76.342387|display=inline}} |- class='wd_q99486176' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486176|ഗവൺമെന്റ് ഹൈ സ്കൂൾ, നൊച്ചിമ]]'' | ഗവൺമെന്റ് ഹൈ സ്കൂൾ, നൊച്ചിമ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100805 |class='wd_p571' data-sort-value="2014" | 2014 |class='wd_p625'| {{Coord|10.069828|76.366222|display=inline}} |- class='wd_q99486274' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486274|ഗാർഡിയൻ ഏഞ്ചൽസ് ഇ.എം.എച്ച്.എസ് മണ്ണൂർ]]'' | ഗാർഡിയൻ ഏഞ്ചൽസ് ഇ.എം.എച്ച്.എസ് മണ്ണൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900901 |class='wd_p571' data-sort-value="1992" | 1992 |class='wd_p625'| {{Coord|10.046456|76.531275|display=inline}} |- class='wd_q99507809' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507809|ഗാർഡിയൻ ഏഞ്ചൽസ് യു. പി. എസ്. മഞ്ഞുമ്മൽ]]'' | ഗാർഡിയൻ ഏഞ്ചൽസ് യു. പി. എസ്. മഞ്ഞുമ്മൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101311 |class='wd_p571' data-sort-value="1916" | 1916 |class='wd_p625'| {{Coord|10.060048|76.303473|display=inline}} |- class='wd_q99486154' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486154|ഗാർഡിയൻ ഏഞ്ചൽസ്‍സ് എച്ച്.എസ്. മഞ്ഞുമ്മേൽ]]'' | ഗാർഡിയൻ ഏഞ്ചൽസ്സ് എച്ച്.എസ്. മഞ്ഞുമ്മേൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101312 |class='wd_p571' data-sort-value="1964" | 1964 |class='wd_p625'| {{Coord|10.059305|76.303258|display=inline}} |- class='wd_q99509815' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509815|ഗിരിനഗർ എൽ.പി.എസ്. കടവന്ത്ര]]'' | ഗിരിനഗർ എൽ.പി.എസ്. കടവന്ത്ര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080303301 |class='wd_p571' data-sort-value="1968" | 1968 |class='wd_p625'| {{Coord|9.963977|76.299124|display=inline}} |- class='wd_q99509690' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509690|ഗുരുദേവൻ എൽ.പി.എസ്. കണ്ണിമംഗലം]]'' | ഗുരുദേവൻ എൽ.പി.എസ്. കണ്ണിമംഗലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201102 |class='wd_p571' data-sort-value="1982" | 1982 |class='wd_p625'| {{Coord|10.219377|76.485732|display=inline}} |- class='wd_q99486227' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486227|ഗ്രിഗോറിയൻ പബ്ലിക് സ്കൂൾ, മരട്]]'' | ഗ്രിഗോറിയൻ പബ്ലിക് സ്കൂൾ, മരട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|9.926361|76.334024|display=inline}} |- class='wd_q99486259' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486259|ഗ്രീൻവാലി പബ്ലിക് സ്‌കൂൾ കോതമംഗലം]]'' | ഗ്രീൻവാലി പബ്ലിക് സ്കൂൾ കോതമംഗലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|10.077628|76.595077|display=inline}} |- class='wd_q99486143' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486143|ഗ്ലോബൽ പബ്ലിക് സ്കൂൾ]]'' | ഗ്ലോബൽ പബ്ലിക് സ്കൂൾ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|9.928811|76.413706|display=inline}} |- class='wd_q99486187' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486187|ചവര ദർശൻ സി‌എം‌ഐ പബ്ലിക് സ്കൂൾ, കൂനമ്മാവ്]]'' | ചവര ദർശൻ സിഎംഐ പബ്ലിക് സ്കൂൾ, കൂനമ്മാവ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|10.103398|76.264477|display=inline}} |- class='wd_q99509963' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509963|ചെമ്പരത്തുക്കുന്നു ജമാ-അത് എൽപി സ്കൂൾ പോഞ്ഞാശ്ശേരി]]'' | ചെമ്പരത്തുക്കുന്നു ജമാ-അത് എൽപി സ്കൂൾ പോഞ്ഞാശ്ശേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100305 |class='wd_p571' data-sort-value="1968" | 1968 |class='wd_p625'| {{Coord|10.100909|76.441809|display=inline}} |- class='wd_q99510048' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510048|ചെറിയ പുഷ്പം എൽ. പി. എസ്. താഴ്വാങ്കുന്ന്]]'' | ചെറിയ പുഷ്പം എൽ. പി. എസ്. താഴ്വാങ്കുന്ന് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080400306 |class='wd_p571' data-sort-value="1930" | 1930 |class='wd_p625'| {{Coord|9.96698|76.704355|display=inline}} |- class='wd_q99508031' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508031|ചർച്ച് യുപിഎസ് ചേരാനല്ലൂർ]]'' | ചർച്ച് യുപിഎസ് ചേരാനല്ലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081101109 |class='wd_p571' data-sort-value="1915" | 1915 |class='wd_p625'| {{Coord|10.169552|76.463189|display=inline}} |- class='wd_q99486027' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486027|ജമാ - അത് എച്ച് എസ് എസ് തണ്ടക്കാട്]]'' | ജമാ - അത് എച്ച് എസ് എസ് തണ്ടക്കാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100307 |class='wd_p571' data-sort-value="1964" | 1964 |class='wd_p625'| {{Coord|10.097434|76.45305|display=inline}} |- class='wd_q99510438' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510438|ജമാ അത് എൽ. പി. എസ്. ചേലക്കുളം]]'' | ജമാ അത് എൽ. പി. എസ്. ചേലക്കുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500204 |class='wd_p571' data-sort-value="1995" | 1995 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99509705' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509705|ജമാ അത് എൽ. പി.എസ്. മേക്കലടി]]'' | ജമാ അത് എൽ. പി.എസ്. മേക്കലടി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201006 |class='wd_p571' data-sort-value="1983" | 1983 |class='wd_p625'| {{Coord|10.173584|76.454478|display=inline}} |- class='wd_q99509511' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509511|ജമാ അത് യു. പി. എസ്. പട്ടിമറ്റം]]'' | ജമാ അത് യു. പി. എസ്. പട്ടിമറ്റം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500201 |class='wd_p571' data-sort-value="1995" | 1995 |class='wd_p625'| {{Coord|10.02532|76.448624|display=inline}} |- class='wd_q99486022' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486022|ജയകരലം എച്ച് എസ് പുല്ലുവഴി]]'' | ജയകരലം എച്ച് എസ് പുല്ലുവഴി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081500210 |class='wd_p571' data-sort-value="1955" | 1955 |class='wd_p625'| {{Coord|10.088219|76.510162|display=inline}} |- class='wd_q6165915' |class='wd_label'| ''[[:d:Q6165915|ജവഹർ നവോദയ വിദ്യാലയ എറണാകുളം]]'' | ജവഹർ നവോദയ വിദ്യാലയ എറണാകുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571' data-sort-value="1987" | 1987 |class='wd_p625'| {{Coord|10.053333|76.776111|display=inline}} |- class='wd_q99486237' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486237|ജവഹർ നവോദയ വിദ്യാലയം, മിനിക്കോയി]]'' | ജവഹർ നവോദയ വിദ്യാലയം, മിനിക്കോയി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|8.280151|73.0554|display=inline}} |- class='wd_q99508188' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508188|ജവഹർ യു പി എസ് എടയാർ]]'' | ജവഹർ യു പി എസ് എടയാർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600312 |class='wd_p571' data-sort-value="1957" | 1957 |class='wd_p625'| {{Coord|9.869912|76.548522|display=inline}} |- class='wd_q99486083' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486083|ജി എച്ച് എസ് അത്തനിക്കൽ]]'' | ജി എച്ച് എസ് അത്തനിക്കൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600107 |class='wd_p571' data-sort-value="1917" | 1917 |class='wd_p625'| {{Coord|9.906596|76.556288|display=inline}} |- class='wd_q99486279' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486279|ജി എച്ച് എസ് അരൂർ]]'' | ജി എച്ച് എസ് അരൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600504 |class='wd_p571' data-sort-value="1951" | 1951 |class='wd_p625'| {{Coord|9.904853|76.585512|display=inline}} |- class='wd_q99485945' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485945|ജി എച്ച് എസ് എസ് പനമ്പിളി നഗർ]]'' | ജി എച്ച് എസ് എസ് പനമ്പിളി നഗർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080303408 |class='wd_p571' data-sort-value="1974" | 1974 |class='wd_p625'| {{Coord|9.961903|76.295204|display=inline}} |- class='wd_q99509745' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509745|ജി. എൽ. പി. എസ്. ചാലാക്ക]]'' | ജി. എൽ. പി. എസ്. ചാലാക്ക |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081001301 |class='wd_p571' data-sort-value="1947" | 1947 |class='wd_p625'| {{Coord|10.155125|76.279307|display=inline}} |- class='wd_q99509747' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509747|ജി. എൽ. പി. എസ്. ചിറ്റത്തുകര]]'' | ജി. എൽ. പി. എസ്. ചിറ്റത്തുകര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000906 |class='wd_p571' data-sort-value="1933" | 1933 |class='wd_p625'| {{Coord|10.149792|76.209601|display=inline}} |- class='wd_q99509746' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509746|ജി. എൽ. പി. എസ്. ചേന്ദമംഗലം]]'' | ജി. എൽ. പി. എസ്. ചേന്ദമംഗലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000114 |class='wd_p571' data-sort-value="1961" | 1961 |class='wd_p625'| {{Coord|10.170493|76.234253|display=inline}} |- class='wd_q99509839' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509839|ജി.എച്ച്.എസ്.എൽ.പി.എസ്. മട്ടാഞ്ചേരി]]'' | ജി.എച്ച്.എസ്.എൽ.പി.എസ്. മട്ടാഞ്ചേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800711 |class='wd_p571' data-sort-value="1961" | 1961 |class='wd_p625'| {{Coord|9.959171|76.252164|display=inline}} |- class='wd_q99509917' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509917|ജി.ഡി.എസ്.എം.എ.ഐ.എൽ.പി.എസ്. മഞ്ജനാട്]]'' | ജി.ഡി.എസ്.എം.എ.ഐ.എൽ.പി.എസ്. മഞ്ജനാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400701 |class='wd_p571' data-sort-value="1928" | 1928 |class='wd_p625'| {{Coord|10.047728|76.228868|display=inline}} |- class='wd_q99508037' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508037|ജി.യു.പി.എസ്. അല്ലപ്ര]]'' | ജി.യു.പി.എസ്. അല്ലപ്ര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100303 |class='wd_p571' data-sort-value="1905" | 1905 |class='wd_p625'| {{Coord|10.096061|76.474017|display=inline}} |- class='wd_q99486256' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486256|ജിഎച്ച്എസ് നെല്ലികുഴി]]'' | ജിഎച്ച്എസ് നെല്ലികുഴി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701101 |class='wd_p571' data-sort-value="1966" | 1966 |class='wd_p625'| {{Coord|10.073497|76.590543|display=inline}} |- class='wd_q99486178' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486178|ജീവാസ് സി‌എം‌ഐ സെൻ‌ട്രൽ സ്കൂൾ, ആലുവ]]'' | ജീവാസ് സിഎംഐ സെൻട്രൽ സ്കൂൾ, ആലുവ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|10.108912|76.358423|display=inline}} |- class='wd_q99510537' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510537|ജൂനിയർ ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം സ്കൂൾ, രാമമംഗലം]]'' | ജൂനിയർ ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം സ്കൂൾ, രാമമംഗലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200408 |class='wd_p571' data-sort-value="2005" | 2005 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99509880' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509880|ജെ.ബി.എസ് .. കണയന്നൂർ]]'' | ജെ.ബി.എസ് .. കണയന്നൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081300601 |class='wd_p571' data-sort-value="1920" | 1920 |class='wd_p625'| {{Coord|9.929794|76.389947|display=inline}} |- class='wd_q99510028' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510028|ജോസഫിൻ എൽപിഎസ് വെട്ടമ്പാറ]]'' | ജോസഫിൻ എൽപിഎസ് വെട്ടമ്പാറ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700206 |class='wd_p571' data-sort-value="1964" | 1964 |class='wd_p625'| {{Coord|10.104443|76.635106|display=inline}} |- class='wd_q99510454' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510454|ജോസാലയം. ഇ.എം.എൽ.പി.എസ്. ചേരാനെല്ലൂർ]]'' | ജോസാലയം. ഇ.എം.എൽ.പി.എസ്. ചേരാനെല്ലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080300108 |class='wd_p571' data-sort-value="1982" | 1982 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99486215' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486215|ജോർജിയൻ അക്കാദമി ഇ.എം.എച്ച്.എസ് തിരുവങ്കുളം]]'' | ജോർജിയൻ അക്കാദമി ഇ.എം.എച്ച്.എസ് തിരുവങ്കുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301001 |class='wd_p571' data-sort-value="1983" | 1983 |class='wd_p625'| {{Coord|9.948569|76.367765|display=inline}} |- class='wd_q99510527' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510527|ടി എം എ ഇ എം പബ്ലിക് സ്കൂൾ പേഴക്കപ്പിള്ളി]]'' | ടി എം എ ഇ എം പബ്ലിക് സ്കൂൾ പേഴക്കപ്പിള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080901204 |class='wd_p571' data-sort-value="2001" | 2001 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99486036' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486036|ടി വി ജോസഫ് മെമ്മോറിയൽ എച്ച് എസ് പിണ്ടിമാന]]'' | ടി വി ജോസഫ് മെമ്മോറിയൽ എച്ച് എസ് പിണ്ടിമാന |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700205 |class='wd_p571' data-sort-value="1982" | 1982 |class='wd_p625'| {{Coord|10.10308|76.639042|display=inline}} |- class='wd_q99509639' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509639|ടി. എസ്. സി. എൽ. പി. എസ് തായിക്കാട്ടുകര]]'' | ടി. എസ്. സി. എൽ. പി. എസ് തായിക്കാട്ടുകര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101723 |class='wd_p571' data-sort-value="1984" | 1984 |class='wd_p625'| {{Coord|10.087595|76.350759|display=inline}} |- class='wd_q99486063' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486063|ടി.ടി.വി.എച്ച്.എസ്.എസ് കാവുംകര]]'' | ടി.ടി.വി.എച്ച്.എസ്.എസ് കാവുംകര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900503 |class='wd_p571' data-sort-value="1976" | 1976 |class='wd_p625'| {{Coord|9.995152|76.587795|display=inline}} |- class='wd_q99509845' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509845|ടി.ഡി ഗേൾസ്. എൽ.പി.എസ്. കൊച്ചി]]'' | ടി.ഡി ഗേൾസ്. എൽ.പി.എസ്. കൊച്ചി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800710 |class='wd_p571' data-sort-value="1908" | 1908 |class='wd_p625'| {{Coord|9.957988|76.252251|display=inline}} |- class='wd_q99485930' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485930|ടി.ഡി.എച്ച്.എസ് മട്ടാഞ്ചേരി]]'' | ടി.ഡി.എച്ച്.എസ് മട്ടാഞ്ചേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800704 |class='wd_p571' data-sort-value="1887" | 1887 |class='wd_p625'| {{Coord|9.958473|76.251535|display=inline}} |- class='wd_q99509846' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509846|ടി.ഡി.എൽ.പി.എസ്. കൊച്ചി]]'' | ടി.ഡി.എൽ.പി.എസ്. കൊച്ചി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800705 |class='wd_p571' data-sort-value="1887" | 1887 |class='wd_p625'| {{Coord|9.955728|76.251048|display=inline}} |- class='wd_q99486011' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486011|ടെക്നിക്കൽ എച്ച്എസ് മുളന്തുരുത്തി]]'' | ടെക്നിക്കൽ എച്ച്എസ് മുളന്തുരുത്തി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301109 |class='wd_p571' data-sort-value="1985" | 1985 |class='wd_p625'| {{Coord|10.1451|76.198353|display=inline}} |- class='wd_q99486261' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486261|ടെക്നിക്കൽ എച്ച്എസ് വാരപ്പെട്ടി]]'' | ടെക്നിക്കൽ എച്ച്എസ് വാരപ്പെട്ടി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701010 |class='wd_p571' data-sort-value="1985" | 1985 |class='wd_p625'| {{Coord|10.033708|76.632255|display=inline}} |- class='wd_q99486238' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486238|ടോക്ക് എച്ച് പബ്ലിക് സ്കൂൾ, വൈറ്റില, കൊച്ചി]]'' | ടോക്ക് എച്ച് പബ്ലിക് സ്കൂൾ, വൈറ്റില, കൊച്ചി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|9.962227|76.313039|display=inline}} |- class='wd_q99508038' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508038|ഡയറ്റ് ലാബ് സ്കൂൾ കുറുപ്പംപടി]]'' | ഡയറ്റ് ലാബ് സ്കൂൾ കുറുപ്പംപടി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081500211 |class='wd_p571' data-sort-value="1854" | 1854 |class='wd_p625'| {{Coord|10.113211|76.517496|display=inline}} |- class='wd_q99486165' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486165|ഡി പോൾ ഇ. എം. എച്ച്. എസ് അങ്കമാലി]]'' | ഡി പോൾ ഇ. എം. എച്ച്. എസ് അങ്കമാലി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200409 |class='wd_p571' data-sort-value="1995" | 1995 |class='wd_p625'| {{Coord|10.178578|76.37579|display=inline}} |- class='wd_q99486055' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486055|ഡി ബി എച്ച് എസ് തൃക്കാരിയൂർ]]'' | ഡി ബി എച്ച് എസ് തൃക്കാരിയൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700106 |class='wd_p571' data-sort-value="1950" | 1950 |class='wd_p625'| {{Coord|10.088911|76.612524|display=inline}} |- class='wd_q99485838' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485838|ഡി. ഡി. സഭാ എച്ച്. എസ്. കരിമ്പടം]]'' | ഡി. ഡി. സഭാ എച്ച്. എസ്. കരിമ്പടം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000106 |class='wd_p571' data-sort-value="1912" | 1912 |class='wd_p625'| {{Coord|10.161144|76.231439|display=inline}} |- class='wd_q99509796' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509796|ഡി. പി. എസ്. എൽ. പി പഴമ്പിള്ളിത്തുരുത്ത]]'' | ഡി. പി. എസ്. എൽ. പി പഴമ്പിള്ളിത്തുരുത്ത |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000115 |class='wd_p571' data-sort-value="1927" | 1927 |class='wd_p625'| {{Coord|10.177416|76.240608|display=inline}} |- class='wd_q99486204' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486204|ഡോ.കെ.കെ.മോഹമ്മദ് കോയ സർക്കാർ എച്ച് എസ് എസ് കൽപ്പേനി]]'' | ഡോ.കെ.കെ.മോഹമ്മദ് കോയ സർക്കാർ എച്ച് എസ് എസ് കൽപ്പേനി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571' data-sort-value="1962" | 1962 |class='wd_p625'| {{Coord|10.072914|73.645916|display=inline}} |- class='wd_q99509831' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509831|തതസാം എൽ.പി.എസ്. വടുതല]]'' | തതസാം എൽ.പി.എസ്. വടുതല |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080303416 |class='wd_p571' data-sort-value="1924" | 1924 |class='wd_p625'| {{Coord|10.013651|76.276418|display=inline}} |- class='wd_q99509643' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509643|ദാറുസലാം എൽ.പി.എസ്. തൃക്കാക്കര]]'' | ദാറുസലാം എൽ.പി.എസ്. തൃക്കാക്കര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100401 |class='wd_p571' data-sort-value="1966" | 1966 |class='wd_p625'| {{Coord|10.035563|76.335439|display=inline}} |- class='wd_q99509627' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509627|ദാറുസലാം എൽ.പി.എസ്.ചാലക്കൽ]]'' | ദാറുസലാം എൽ.പി.എസ്.ചാലക്കൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100811 |class='wd_p571' data-sort-value="1983" | 1983 |class='wd_p625'| {{Coord|10.119234|76.403105|display=inline}} |- class='wd_q99485999' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485999|ദാറുൽ ഉലൂം എച്ച്.എസ്. എറണാകുളം]]'' | ദാറുൽ ഉലൂം എച്ച്.എസ്. എറണാകുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080303322 |class='wd_p571' data-sort-value="1964" | 1964 |class='wd_p625'| {{Coord|9.984774|76.287499|display=inline}} |- class='wd_q99508016' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508016|ദേവി വിലാസം യു.പി.എസ്. നായരമ്പലം]]'' | ദേവി വിലാസം യു.പി.എസ്. നായരമ്പലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400201 |class='wd_p571' data-sort-value="1927" | 1927 |class='wd_p625'| {{Coord|10.056483|76.21483|display=inline}} |- class='wd_q99509812' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509812|ദേശബന്ധു സ്കൂൾ. ചെപ്പനം]]'' | ദേശബന്ധു സ്കൂൾ. ചെപ്പനം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080301310 |class='wd_p571' data-sort-value="1931" | 1931 |class='wd_p625'| {{Coord|9.896862|76.336985|display=inline}} |- class='wd_q99510442' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510442|നവദീപതി ഇ. എം സ്കൂൾ. കരുമാലൂർ]]'' | നവദീപതി ഇ. എം സ്കൂൾ. കരുമാലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081001205 |class='wd_p571' data-sort-value="2001" | 2001 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99509628' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509628|നസ്രത്തുൽ ഇസ്ലാം എൽ. പി. എസ്. ചിറ്റേത്തുകര]]'' | നസ്രത്തുൽ ഇസ്ലാം എൽ. പി. എസ്. ചിറ്റേത്തുകര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100304 |class='wd_p571' data-sort-value="1982" | 1982 |class='wd_p625'| {{Coord|9.999695|76.351894|display=inline}} |- class='wd_q99509505' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509505|നസ്രത്തുൽ ഇസ്ലാം യു.പി.എസ്. മാറമ്പള്ളി]]'' | നസ്രത്തുൽ ഇസ്ലാം യു.പി.എസ്. മാറമ്പള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101109 |class='wd_p571' data-sort-value="1999" | 1999 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99510426' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510426|നസ്രെത്ത് എൽ. പി. എസ്. ആലുവ]]'' | നസ്രെത്ത് എൽ. പി. എസ്. ആലുവ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200404 |class='wd_p571' data-sort-value="1975" | 1975 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99510432' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510432|നസ്രെത്ത് ഒ. എൽ. പി. എസ്. പാദുവപുരം]]'' | നസ്രെത്ത് ഒ. എൽ. പി. എസ്. പാദുവപുരം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200109 |class='wd_p571' data-sort-value="1956" | 1956 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99486233' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486233|നായിപുന്യ പബ്ലിക് സ്കൂൾ കൊച്ചി]]'' | നായിപുന്യ പബ്ലിക് സ്കൂൾ കൊച്ചി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| |- class='wd_q99486250' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486250|നാഷണൽ സ്കൂൾ വെങ്ങോല]]'' | നാഷണൽ സ്കൂൾ വെങ്ങോല |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081101503 |class='wd_p571' data-sort-value="2005" | 2005 |class='wd_p625'| {{Coord|10.069368|76.466199|display=inline}} |- class='wd_q99486150' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486150|നിർമ്മല ഈ. എം. എച്ച്. എസ്. നസറെത്ത് ആലുവ]]'' | നിർമ്മല ഈ. എം. എച്ച്. എസ്. നസറെത്ത് ആലുവ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101705 |class='wd_p571' data-sort-value="1962" | 1962 |class='wd_p625'| {{Coord|10.097839|76.354083|display=inline}} |- class='wd_q99486266' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486266|നിർമ്മല എച്ച് എസ് മൂവാറ്റുപുഴ]]'' | നിർമ്മല എച്ച് എസ് മൂവാറ്റുപുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900208 |class='wd_p571' data-sort-value="1961" | 1961 |class='wd_p625'| {{Coord|9.979885|76.581415|display=inline}} |- class='wd_q99509964' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509964|നിർമ്മല എൽ.പി.എസ് മലമുറി]]'' | നിർമ്മല എൽ.പി.എസ് മലമുറി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081500209 |class='wd_p571' data-sort-value="1976" | 1976 |class='wd_p625'| {{Coord|10.090937|76.490328|display=inline}} |- class='wd_q99510526' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510526|നിർമ്മല ജൂനിയർ എൽ പി എസ് മൂവാറ്റുപുഴ]]'' | നിർമ്മല ജൂനിയർ എൽ പി എസ് മൂവാറ്റുപുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900218 |class='wd_p571' data-sort-value="1974" | 1974 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99509711' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509711|നെഹ്‌റു മെമ്മോറിയൽ കോൺവെന്റ് എൽ. പി. എസ്. വട്ടേക്കട്]]'' | നെഹ്റു മെമ്മോറിയൽ കോൺവെന്റ് എൽ. പി. എസ്. വട്ടേക്കട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201906 |class='wd_p571' data-sort-value="1976" | 1976 |class='wd_p625'| {{Coord|10.23529|76.415845|display=inline}} |- class='wd_q99510088' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510088|പഞ്ചായത്ത് എൽ. പി. എസ്. ഇടക്കാട്ടുവയൽ]]'' | പഞ്ചായത്ത് എൽ. പി. എസ്. ഇടക്കാട്ടുവയൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200801 |class='wd_p571' data-sort-value="1966" | 1966 |class='wd_p625'| {{Coord|9.875461|76.471301|display=inline}} |- class='wd_q99508072' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508072|പഞ്ചായത്ത് യു പി എസ് മരുതൂർ]]'' | പഞ്ചായത്ത് യു പി എസ് മരുതൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080400302 |class='wd_p571' data-sort-value="1957" | 1957 |class='wd_p625'| {{Coord|9.976047|76.658258|display=inline}} |- class='wd_q99508074' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508074|പഞ്ചായത്ത് യു പി എസ് വെള്ളാരങ്കല്ല്]]'' | പഞ്ചായത്ത് യു പി എസ് വെള്ളാരങ്കല്ല് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080400301 |class='wd_p571' data-sort-value="1955" | 1955 |class='wd_p625'| {{Coord|9.975894|76.684758|display=inline}} |- class='wd_q99508036' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508036|പട്ടോം യുപിഎസ് തുരുത്തി]]'' | പട്ടോം യുപിഎസ് തുരുത്തി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081500601 |class='wd_p571' data-sort-value="1960" | 1960 |class='wd_p625'| {{Coord|10.117149|76.524252|display=inline}} |- class='wd_q99485979' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485979|പനങ്ങാട് വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ]]'' | പനങ്ങാട് വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080301307 |class='wd_p571' data-sort-value="1919" | 1919 |class='wd_p625'| {{Coord|9.89814|76.323245|display=inline}} |- class='wd_q99485974' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485974|പയസ് ഗേൾസ് എച്ച്.എസ് ഇടപ്പള്ളി]]'' | പയസ് ഗേൾസ് എച്ച്.എസ് ഇടപ്പള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080300603 |class='wd_p571' data-sort-value="1969" | 1969 |class='wd_p625'| {{Coord|10.02045|76.30816|display=inline}} |- class='wd_q99509709' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509709|പരിശുദ്ധ ശിശു യേശു എൽ. പി. എസ്. തവാളപ്പാറ]]'' | പരിശുദ്ധ ശിശു യേശു എൽ. പി. എസ്. തവാളപ്പാറ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571' data-sort-value="1918" | 1918 |class='wd_p625'| {{Coord|10.21883|76.439699|display=inline}} |- class='wd_q99510439' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510439|പള്ളിക്കര സെന്റ് മേരീസ് ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം സ്കൂൾ]]'' | പള്ളിക്കര സെന്റ് മേരീസ് ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം സ്കൂൾ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500411 |class='wd_p571' data-sort-value="1986" | 1986 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99485837' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485837|പാലിയം ഗവ. എച്ച്. എസ്. ചേന്ദമംഗലം]]'' | പാലിയം ഗവ. എച്ച്. എസ്. ചേന്ദമംഗലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000104 |class='wd_p571' data-sort-value="1905" | 1905 |class='wd_p625'| {{Coord|10.172329|76.234649|display=inline}} |- class='wd_q99509765' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509765|പി. എസ്. എം. എൽ. പി. എസ്. പുത്തൻ‌വേലിക്കര]]'' | പി. എസ്. എം. എൽ. പി. എസ്. പുത്തൻവേലിക്കര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081001007 |class='wd_p571' data-sort-value="1918" | 1918 |class='wd_p625'| {{Coord|10.185383|76.24653|display=inline}} |- class='wd_q99508055' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508055|പി.എം.എസ്.എ.പി.ടി.എം. യു.പി.എസ്. കൂവല്ലൂർ]]'' | പി.എം.എസ്.എ.പി.ടി.എം. യു.പി.എസ്. കൂവല്ലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701901 |class='wd_p571' data-sort-value="1979" | 1979 |class='wd_p625'| {{Coord|10.033265|76.696977|display=inline}} |- class='wd_q99507944' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507944|പി.എം.യു.പി.എസ്. സൗത്ത് പരൂർ]]'' | പി.എം.യു.പി.എസ്. സൗത്ത് പരൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301503 |class='wd_p571' data-sort-value="1950" | 1950 |class='wd_p625'| {{Coord|9.871606|76.37991|display=inline}} |- class='wd_q99509915' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509915|പി.ബി.ഡി.എൽ.പി.എസ്. കുഴുപ്പിള്ളി]]'' | പി.ബി.ഡി.എൽ.പി.എസ്. കുഴുപ്പിള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400601 |class='wd_p571' data-sort-value="1966" | 1966 |class='wd_p625'| {{Coord|10.109201|76.202304|display=inline}} |- class='wd_q99507934' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507934|പി.വി.എം.എം.എ.ഐ.യു.പി.എസ്. ഇടക്കൊച്ചി]]'' | പി.വി.എം.എം.എ.ഐ.യു.പി.എസ്. ഇടക്കൊച്ചി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080802002 |class='wd_p571' data-sort-value="1945" | 1945 |class='wd_p625'| {{Coord|9.90742|76.294582|display=inline}} |- class='wd_q99509922' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509922|പെരമ്പിളി ചർച്ച് .എൽ.പി.എസ്. ഞാറക്കൽ]]'' | പെരമ്പിളി ചർച്ച് .എൽ.പി.എസ്. ഞാറക്കൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400704 |class='wd_p571' data-sort-value="1882" | 1882 |class='wd_p625'| {{Coord|10.036505|76.224432|display=inline}} |- class='wd_q99509961' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509961|പോത്തിയിൽ എൽ‌പി‌എസ് പള്ളിപ്പുറം]]'' | പോത്തിയിൽ എൽപിഎസ് പള്ളിപ്പുറം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100101 |class='wd_p571' data-sort-value="1955" | 1955 |class='wd_p625'| {{Coord|10.116774|76.429428|display=inline}} |- class='wd_q99510495' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510495|പ്രതിഭ ഇംഗ്ലീഷ്‌ മീഡിയം ജൂനിയർ സ്‌കൂൾ, വടാട്ടുപാറ]]'' | പ്രതിഭ ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം ജൂനിയർ സ്കൂൾ, വടാട്ടുപാറ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700316 |class='wd_p571' data-sort-value="1996" | 1996 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99510443' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510443|പ്രതിഭാ റോട്ടറി സ്പെഷ്യൽ സ്കൂൾ]]'' | പ്രതിഭാ റോട്ടറി സ്പെഷ്യൽ സ്കൂൾ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| |- class='wd_q99486242' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486242|ഫാ. അഗോസ്റ്റിനോ വിസിനിസ് സ്പെഷ്യൽ സ്കൂൾ]]'' | ഫാ. അഗോസ്റ്റിനോ വിസിനിസ് സ്പെഷ്യൽ സ്കൂൾ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080801906 |class='wd_p571' data-sort-value="1995" | 1995 |class='wd_p625'| {{Coord|9.922391|76.253358|display=inline}} |- class='wd_q99486039' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486039|ഫാ. ജോസഫ് മെമ്മോറിയൽ എച്ച് എസ് എസ് പുതുപ്പടി]]'' | ഫാ. ജോസഫ് മെമ്മോറിയൽ എച്ച് എസ് എസ് പുതുപ്പടി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700713 |class='wd_p571' data-sort-value="1953" | 1953 |class='wd_p625'| {{Coord|10.006334|76.60323|display=inline}} |- class='wd_q99508057' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508057|ഫാ.ജെ.ബി.എം.യു.പി.എസ്, മലയങ്കീഴ്]]'' | ഫാ.ജെ.ബി.എം.യു.പി.എസ്, മലയങ്കീഴ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700709 |class='wd_p571' data-sort-value="1964" | 1964 |class='wd_p625'| {{Coord|10.069748|76.640027|display=inline}} |- class='wd_q99510026' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510026|ഫാത്തിമ എൽ.പി.എസ് കാരക്കുന്നം]]'' | ഫാത്തിമ എൽ.പി.എസ് കാരക്കുന്നം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700717 |class='wd_p571' data-sort-value="1951" | 1951 |class='wd_p625'| {{Coord|10.001621|76.602158|display=inline}} |- class='wd_q99509676' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509676|ഫാത്തിമ എൽ.പി.എസ്. ആനപ്പാറ]]'' | ഫാത്തിമ എൽ.പി.എസ്. ആനപ്പാറ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200304 |class='wd_p571' data-sort-value="1964" | 1964 |class='wd_p625'| {{Coord|10.232817|76.43663|display=inline}} |- class='wd_q99485935' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485935|ഫാത്തിമ ഗേൾസ് എച്ച്.എസ്. ഫോർട്ട്കൊച്ചി]]'' | ഫാത്തിമ ഗേൾസ് എച്ച്.എസ്. ഫോർട്ട്കൊച്ചി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080802104 |class='wd_p571' data-sort-value="1943" | 1943 |class='wd_p625'| {{Coord|9.96525|76.244354|display=inline}} |- class='wd_q99486270' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486270|ഫാത്തിമ മാത ഇ.എം. എച്ച്.എസ്.എസ് പിറവം]]'' | ഫാത്തിമ മാത ഇ.എം. എച്ച്.എസ്.എസ് പിറവം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200205 |class='wd_p571' data-sort-value="1983" | 1983 |class='wd_p625'| {{Coord|9.872609|76.493345|display=inline}} |- class='wd_q99508056' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508056|ഫാത്തിമ മാത്ത യുപിഎസ് മാലിപ്പാറ]]'' | ഫാത്തിമ മാത്ത യുപിഎസ് മാലിപ്പാറ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700201 |class='wd_p571' data-sort-value="1952" | 1952 |class='wd_p625'| {{Coord|10.102491|76.637836|display=inline}} |- class='wd_q99486269' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486269|ബപ്പുജി എച്ച് എസ് എസ് കൂത്താട്ടുകുളം]]'' | ബപ്പുജി എച്ച് എസ് എസ് കൂത്താട്ടുകുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600302 |class='wd_p571' data-sort-value="1975" | 1975 |class='wd_p625'| {{Coord|9.852371|76.594297|display=inline}} |- class='wd_q99507822' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507822|ബി. എസ്. യു. പി. എസ്. കാലടി]]'' | ബി. എസ്. യു. പി. എസ്. കാലടി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201003 |class='wd_p571' data-sort-value="1936" | 1936 |class='wd_p625'| {{Coord|10.16697|76.443659|display=inline}} |- class='wd_q99509693' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509693|ബി.ജെ.ബി.എസ്. കാലടി]]'' | ബി.ജെ.ബി.എസ്. കാലടി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201004 |class='wd_p571' data-sort-value="1950" | 1950 |class='wd_p625'| {{Coord|10.168004|76.443683|display=inline}} |- class='wd_q99510493' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510493|ബിപിഎം എൽപിഎസ് പെരുമാന്നൂർ]]'' | ബിപിഎം എൽപിഎസ് പെരുമാന്നൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571' data-sort-value="1983" | 1983 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99509530' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509530|ബെത്‌ലഹേം ഇന്റർനാഷണൽ]]'' | ബെത്ലഹേം ഇന്റർനാഷണൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571' data-sort-value="2000" | 2000 |class='wd_p625'| {{Coord|9.962834|76.648793|display=inline}} |- class='wd_q99485859' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485859|ബെത്‌ലഹേം ദയാര എച്ച്. എസ് ഞാറള്ളൂർ]]'' | ബെത്ലഹേം ദയാര എച്ച്. എസ് ഞാറള്ളൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500104 |class='wd_p571' data-sort-value="1953" | 1953 |class='wd_p625'| {{Coord|10.034252|76.430071|display=inline}} |- class='wd_q99485851' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485851|ബ്രഹ്മാനന്ദോദയം എച്ച്.എസ്. എസ് കാലടി]]'' | ബ്രഹ്മാനന്ദോദയം എച്ച്.എസ്. എസ് കാലടി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201005 |class='wd_p571' data-sort-value="1947" | 1947 |class='wd_p625'| {{Coord|10.168719|76.443817|display=inline}} |- class='wd_q99486283' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486283|ബ്രൈറ്റ് പബ്ലിക് സ്കൂൾ, വാളകം]]'' | ബ്രൈറ്റ് പബ്ലിക് സ്കൂൾ, വാളകം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|9.976162|76.524706|display=inline}} |- class='wd_q99486177' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486177|ഭവൻസ് ആദർശ വിദ്യാലയ]]'' | ഭവൻസ് ആദർശ വിദ്യാലയ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|9.998428|76.345834|display=inline}} |- class='wd_q99486234' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486234|ഭവൻസ് വിദ്യാ മന്ദിർ ഗിരിനഗർ]]'' | ഭവൻസ് വിദ്യാ മന്ദിർ ഗിരിനഗർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| |- class='wd_q99486229' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486229|ഭവൻസ് വിദ്യാ മന്ദിർ, എരൂർ]]'' | ഭവൻസ് വിദ്യാ മന്ദിർ, എരൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|9.962952|76.330946|display=inline}} |- class='wd_q99486224' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486224|ഭവൻസ് വിദ്യാ മന്ദിർ, ഗിരിനഗർ]]'' | ഭവൻസ് വിദ്യാ മന്ദിർ, ഗിരിനഗർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|9.957894|76.300384|display=inline}} |- class='wd_q99485940' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485940|ഭാഗവതി വിലാസം എച്ച്.എസ്. നായരമ്പലം]]'' | ഭാഗവതി വിലാസം എച്ച്.എസ്. നായരമ്പലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400203 |class='wd_p571' data-sort-value="1925" | 1925 |class='wd_p625'| {{Coord|10.072775|76.212056|display=inline}} |- class='wd_q99510489' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510489|മന്നം വിദ്യാവൻ വളയൻചിറങ്ങര]]'' | മന്നം വിദ്യാവൻ വളയൻചിറങ്ങര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100306 |class='wd_p571' data-sort-value="1982" | 1982 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99509516' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509516|മരിയ തെരേസ സ്‌ക്രില്ല ഇ. എം സ്‌കൂൾ. എൻ. പറവൂർ]]'' | മരിയ തെരേസ സ്ക്രില്ല ഇ. എം സ്കൂൾ. എൻ. പറവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571' data-sort-value="1990" | 1990 |class='wd_p625'| {{Coord|10.147028|76.226838|display=inline}} |- class='wd_q99485906' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485906|മാർ അഗസ്റ്റിൻസ് എച്ച്. എസ്. തുറവൂർ]]'' | മാർ അഗസ്റ്റിൻസ് എച്ച്. എസ്. തുറവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200301 |class='wd_p571' data-sort-value="1982" | 1982 |class='wd_p625'| {{Coord|10.206006|76.418577|display=inline}} |- class='wd_q99485874' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485874|മാർ അത്തനാസിയസ് എച്ച്. എസ് നെടുമ്പാശേരി]]'' | മാർ അത്തനാസിയസ് എച്ച്. എസ് നെടുമ്പാശേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200603 |class='wd_p571' data-sort-value="1939" | 1939 |class='wd_p625'| {{Coord|10.159204|76.35922|display=inline}} |- class='wd_q99485847' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485847|മാർ അത്തനാസിയസ് എച്ച്.എസ്. കാക്കനാട്]]'' | മാർ അത്തനാസിയസ് എച്ച്.എസ്. കാക്കനാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100501 |class='wd_p571' data-sort-value="1967" | 1967 |class='wd_p625'| {{Coord|10.017354|76.345438|display=inline}} |- class='wd_q99510433' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510433|മാർ അത്തനാസിയസ് എൽ. പി. എസ്. തുരുത്തിശ്ശേരി]]'' | മാർ അത്തനാസിയസ് എൽ. പി. എസ്. തുരുത്തിശ്ശേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200607 |class='wd_p571' data-sort-value="1990" | 1990 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99486155' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486155|മാർ അത്തനാസിയസ് മെമ്മോറിയൽ ഇ. എം. എച്ച്. എസ്. പുത്തൻകുരിശ്]]'' | മാർ അത്തനാസിയസ് മെമ്മോറിയൽ ഇ. എം. എച്ച്. എസ്. പുത്തൻകുരിശ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500720 |class='wd_p571' data-sort-value="1982" | 1982 |class='wd_p625'| {{Coord|9.967293|76.425513|display=inline}} |- class='wd_q99486013' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486013|മാർ ആഗൻ ഹൈസ്കൂൾ കോടനാട്]]'' | മാർ ആഗൻ ഹൈസ്കൂൾ കോടനാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081101103 |class='wd_p571' data-sort-value="1962" | 1962 |class='wd_p625'| {{Coord|10.182744|76.517829|display=inline}} |- class='wd_q99486056' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486056|മാർ ഏലിയാസ് എച്ച് എസ് എസ് കോട്ടപ്പടി]]'' | മാർ ഏലിയാസ് എച്ച് എസ് എസ് കോട്ടപ്പടി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701404 |class='wd_p571' data-sort-value="1940" | 1940 |class='wd_p625'| {{Coord|10.126313|76.583826|display=inline}} |- class='wd_q99485862' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485862|മാർ കൂറിലോസ് മെമ്മോറിയൽ എച്ച്.എസ്. എസ്. പട്ടിമറ്റം]]'' | മാർ കൂറിലോസ് മെമ്മോറിയൽ എച്ച്.എസ്. എസ്. പട്ടിമറ്റം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500202 |class='wd_p571' data-sort-value="1983" | 1983 |class='wd_p625'| {{Coord|10.023778|76.444766|display=inline}} |- class='wd_q99510490' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510490|മാർ കൗമ ഇ.എം.എൽ.പി.എസ്. വേങ്ങൂർ]]'' | മാർ കൗമ ഇ.എം.എൽ.പി.എസ്. വേങ്ങൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081500108 |class='wd_p571' data-sort-value="1995" | 1995 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99510441' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510441|മാർ ഗ്രിഗോറിയസ് ഇ. എം. സ്കൂൾ. നോർത്ത് പറവൂർ]]'' | മാർ ഗ്രിഗോറിയസ് ഇ. എം. സ്കൂൾ. നോർത്ത് പറവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571' data-sort-value="1999" | 1999 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99486175' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486175|മാർ ഗ്രെഗോറിയസ് ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം സ്കൂൾ സിബിഎസ്ഇ, നോർത്ത് പറവൂർ]]'' | മാർ ഗ്രെഗോറിയസ് ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം സ്കൂൾ സിബിഎസ്ഇ, നോർത്ത് പറവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|10.149996|76.222499|display=inline}} |- class='wd_q99510075' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510075|മാർ തോമ എൽ പി എസ് വാളകം]]'' | മാർ തോമ എൽ പി എസ് വാളകം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900104 |class='wd_p571' data-sort-value="1925" | 1925 |class='wd_p625'| {{Coord|9.977194|76.525076|display=inline}} |- class='wd_q99509735' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509735|മാർ തോമ എൽ. പി. എസ്. കടക്കനാട്]]'' | മാർ തോമ എൽ. പി. എസ്. കടക്കനാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500608 |class='wd_p571' data-sort-value="1920" | 1920 |class='wd_p625'| {{Coord|9.989027|76.496954|display=inline}} |- class='wd_q99509998' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509998|മാർ തോമ എൽ.പി.എസ് കീരമ്പാറ]]'' | മാർ തോമ എൽ.പി.എസ് കീരമ്പാറ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701609 |class='wd_p571' data-sort-value="1920" | 1920 |class='wd_p625'| {{Coord|10.101624|76.661084|display=inline}} |- class='wd_q99509952' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509952|മാർ തോമ എൽ.പി.എസ് കീഴില്ലം]]'' | മാർ തോമ എൽ.പി.എസ് കീഴില്ലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081500208 |class='wd_p571' data-sort-value="1918" | 1918 |class='wd_p625'| {{Coord|10.053105|76.531337|display=inline}} |- class='wd_q99509953' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509953|മാർ തോമ എൽ.പി.എസ് ക്രാരിയേലി]]'' | മാർ തോമ എൽ.പി.എസ് ക്രാരിയേലി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081500701 |class='wd_p571' data-sort-value="1925" | 1925 |class='wd_p625'| {{Coord|10.167084|76.552346|display=inline}} |- class='wd_q99509967' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509967|മാർ തോമ എൽ.പി.എസ് വേങ്ങൂർ]]'' | മാർ തോമ എൽ.പി.എസ് വേങ്ങൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081500107 |class='wd_p571' data-sort-value="1918" | 1918 |class='wd_p625'| {{Coord|10.138256|76.53859|display=inline}} |- class='wd_q99510485' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510485|മാർ തോമ എൽ‌പി‌എസ് ഇരിങ്ങോൾ]]'' | മാർ തോമ എൽപിഎസ് ഇരിങ്ങോൾ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081500207 |class='wd_p571' data-sort-value="1918" | 1918 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99510003' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510003|മാർ തോമ എൽ‌പി‌എസ് പാനിപ്ര]]'' | മാർ തോമ എൽപിഎസ് പാനിപ്ര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700102 |class='wd_p571' data-sort-value="1923" | 1923 |class='wd_p625'| {{Coord|10.1081|76.587351|display=inline}} |- class='wd_q99510025' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510025|മാർ തോമ എൽ‌പി‌എസ് പോത്താനിക്കാട്]]'' | മാർ തോമ എൽപിഎസ് പോത്താനിക്കാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700404 |class='wd_p571' data-sort-value="1925" | 1925 |class='wd_p625'| {{Coord|10.012123|76.688815|display=inline}} |- class='wd_q99509968' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509968|മാർ തോമ എൽ‌പി‌എസ് വെങ്ങോല]]'' | മാർ തോമ എൽപിഎസ് വെങ്ങോല |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081101501 |class='wd_p571' data-sort-value="1959" | 1959 |class='wd_p625'| {{Coord|10.073292|76.447371|display=inline}} |- class='wd_q99486031' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486031|മാർ ബേസിൽ എച്ച് എസ് കോതമംഗലം]]'' | മാർ ബേസിൽ എച്ച് എസ് കോതമംഗലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700706 |class='wd_p571' data-sort-value="1936" | 1936 |class='wd_p625'| {{Coord|10.063596|76.625848|display=inline}} |- class='wd_q99486098' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486098|മാർ സ്റ്റീഫൻ എച്ച് എസ് വാളകം]]'' | മാർ സ്റ്റീഫൻ എച്ച് എസ് വാളകം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900102 |class='wd_p571' data-sort-value="1938" | 1938 |class='wd_p625'| {{Coord|9.978511|76.523642|display=inline}} |- class='wd_q99509997' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509997|മാർ സ്റ്റീഫൻസ് എൽപിഎസ് കീരമ്പാറ]]'' | മാർ സ്റ്റീഫൻസ് എൽപിഎസ് കീരമ്പാറ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701608 |class='wd_p571' data-sort-value="1939" | 1939 |class='wd_p625'| {{Coord|10.100846|76.65937|display=inline}} |- class='wd_q99509524' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509524|മിത്രം സ്‌പെഷ്യൽ സ്‌കൂൾ]]'' | മിത്രം സ്പെഷ്യൽ സ്കൂൾ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571' data-sort-value="1997" | 1997 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99509992' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509992|മിലാഡി ഷെരീഫ് മെമ്മോറിയൽ എൽ.പി.എസ് മുളവൂർ]]'' | മിലാഡി ഷെരീഫ് മെമ്മോറിയൽ എൽ.പി.എസ് മുളവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080901113 |class='wd_p571' data-sort-value="1968" | 1968 |class='wd_p625'| {{Coord|9.999356|76.556836|display=inline}} |- class='wd_q99510014' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510014|മുസ്ലിം എൽ.പി.എസ് മൈലൂർ]]'' | മുസ്ലിം എൽ.പി.എസ് മൈലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701004 |class='wd_p571' data-sort-value="1952" | 1952 |class='wd_p625'| {{Coord|10.023746|76.646515|display=inline}} |- class='wd_q99509527' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509527|മെക്ക യുപിഎസ് പെരുമ്പാവൂർ]]'' | മെക്ക യുപിഎസ് പെരുമ്പാവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100411 |class='wd_p571' data-sort-value="1980" | 1980 |class='wd_p625'| {{Coord|10.117298|76.468738|display=inline}} |- class='wd_q99486159' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486159|മേരി മാത ഇ. എം. എച്ച്. എസ്. തൃക്കാക്കര]]'' | മേരി മാത ഇ. എം. എച്ച്. എസ്. തൃക്കാക്കര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100505 |class='wd_p571' data-sort-value="1976" | 1976 |class='wd_p625'| {{Coord|10.018149|76.321517|display=inline}} |- class='wd_q99509951' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509951|മേരി മാത എൽ.പി.എസ് കൈതിൽ]]'' | മേരി മാത എൽ.പി.എസ് കൈതിൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100505 |class='wd_p571' data-sort-value="1976" | 1976 |class='wd_p625'| {{Coord|10.132796|76.486683|display=inline}} |- class='wd_q99486184' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486184|മോഡൽ ടെക്നിക്കൽ എച്ച്എസ്എസ് കപ്രശ്ശേരി]]'' | മോഡൽ ടെക്നിക്കൽ എച്ച്എസ്എസ് കപ്രശ്ശേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201607 |class='wd_p571' data-sort-value="1997" | 1997 |class='wd_p625'| {{Coord|10.142593|76.370388|display=inline}} |- class='wd_q99486012' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486012|മോഡൽ ടെക്നിക്കൽ എച്ച്എസ്എസ് കലൂർ]]'' | മോഡൽ ടെക്നിക്കൽ എച്ച്എസ്എസ് കലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080301518 |class='wd_p571' data-sort-value="1990" | 1990 |class='wd_p625'| {{Coord|10.128682|76.197559|display=inline}} |- class='wd_q99486164' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486164|മോഡൽ റെസിഡൻഷ്യൽ സ്കൂൾ ആലുവ]]'' | മോഡൽ റെസിഡൻഷ്യൽ സ്കൂൾ ആലുവ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100814 |class='wd_p571' data-sort-value="1998" | 1998 |class='wd_p625'| {{Coord|10.108673|76.387426|display=inline}} |- class='wd_q99508228' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508228|യു പി എസ് ഇടക്കട്ടുവയൽ]]'' | യു പി എസ് ഇടക്കട്ടുവയൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200808 |class='wd_p571' data-sort-value="1941" | 1941 |class='wd_p625'| {{Coord|9.867894|76.437558|display=inline}} |- class='wd_q99507855' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507855|യു. പി. എസ്. ബ്രഹ്മപുരം]]'' | യു. പി. എസ്. ബ്രഹ്മപുരം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080501016 |class='wd_p571' data-sort-value="1956" | 1956 |class='wd_p625'| {{Coord|10.001156|76.371493|display=inline}} |- class='wd_q99508033' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508033|യുപിഎസ് ഇടവൂ‍ർ]]'' | യുപിഎസ് ഇടവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100508 |class='wd_p571' data-sort-value="1919" | 1919 |class='wd_p625'| {{Coord|10.164879|76.465944|display=inline}} |- class='wd_q99507941' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507941|യുപിഎസ്. പെരുമ്പിളി]]'' | യുപിഎസ്. പെരുമ്പിളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301103 |class='wd_p571' data-sort-value="1926" | 1926 |class='wd_p625'| {{Coord|9.88574|76.387097|display=inline}} |- class='wd_q99509634' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509634|യൂണിയൻ എൽ. പി.എസ്. കാഞ്ഞൂർ]]'' | യൂണിയൻ എൽ. പി.എസ്. കാഞ്ഞൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080102304 |class='wd_p571' data-sort-value="1913" | 1913 |class='wd_p625'| {{Coord|10.146041|76.423984|display=inline}} |- class='wd_q99509832' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509832|യൂണിയൻ എൽ.പി.എസ്. തൃക്കണാർവട്ടം]]'' | യൂണിയൻ എൽ.പി.എസ്. തൃക്കണാർവട്ടം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080303311 |class='wd_p571' data-sort-value="1927" | 1927 |class='wd_p625'| {{Coord|9.994813|76.287313|display=inline}} |- class='wd_q99508015' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508015|യൂണിയൻ യു.പി.എസ്. നെടുങ്ങാട്]]'' | യൂണിയൻ യു.പി.എസ്. നെടുങ്ങാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400202 |class='wd_p571' data-sort-value="1936" | 1936 |class='wd_p625'| {{Coord|10.055568|76.226724|display=inline}} |- class='wd_q99486157' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486157|രാജഗിരി എച്ച്.എസ്. കളമശ്ശേരി]]'' | രാജഗിരി എച്ച്.എസ്. കളമശ്ശേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080104315 |class='wd_p571' data-sort-value="1964" | 1964 |class='wd_p625'| {{Coord|10.053812|76.317101|display=inline}} |- class='wd_q7285795' |class='wd_label'| ''[[:d:Q7285795|രാജർഷി മെമ്മോറിയൽ എച്ച്.എസ്. എസ്. വടവുകോട്]]'' | രാജർഷി മെമ്മോറിയൽ എച്ച്.എസ്. എസ്. വടവുകോട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64062731|ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[വടവുകോട്|വടവുക്കോട്]]<br/>[[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080501009 |class='wd_p571' data-sort-value="1938" | 1938<br/>1937 |class='wd_p625'| {{Coord|9.985826|76.429204|display=inline}} |- class='wd_q99485924' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485924|രാമവർമ്മ യൂണിയൻ എച്ച്.എസ് പള്ളിപ്പോർട്ട്]]'' | രാമവർമ്മ യൂണിയൻ എച്ച്.എസ് പള്ളിപ്പോർട്ട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400403 |class='wd_p571' data-sort-value="1907" | 1907 |class='wd_p625'| {{Coord|10.128289|76.197142|display=inline}} |- class='wd_q99509908' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509908|രാമവർമ്മ യൂണിയൻ എൽ.പി.എസ്. ചെറായി]]'' | രാമവർമ്മ യൂണിയൻ എൽ.പി.എസ്. ചെറായി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400402 |class='wd_p571' data-sort-value="1907" | 1907 |class='wd_p625'| {{Coord|10.134986|76.192711|display=inline}} |- class='wd_q99510467' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510467|രാമൻ മാസ്റ്റർ മെമ്മോറിയൽ എൽപിഎസ് നെട്ടൂർ]]'' | രാമൻ മാസ്റ്റർ മെമ്മോറിയൽ എൽപിഎസ് നെട്ടൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301205 |class='wd_p571' data-sort-value="1923" | 1923 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99509512' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509512|റാണിമാത കോൺവെന്റ് യു.പി.എസ്. താമരച്ചാൽ]]'' | റാണിമാത കോൺവെന്റ് യു.പി.എസ്. താമരച്ചാൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500101 |class='wd_p571' data-sort-value="1991" | 1991 |class='wd_p625'| {{Coord|10.046301|76.404504|display=inline}} |- class='wd_q99509529' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509529|റോയൽ സ്ക്കൂൾ ഫോർ ഹിയറിംഗ് ഇമ്പയേഡ്]]'' | റോയൽ സ്ക്കൂൾ ഫോർ ഹിയറിംഗ് ഇമ്പയേഡ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701109 |class='wd_p571' data-sort-value="2002" | 2002 |class='wd_p625'| {{Coord|10.077912|76.590867|display=inline}} |- class='wd_q99509925' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509925|ലിറ്റിൽ തെരേസ എൽ.പി.എസ്. ഓച്ചന്തുരുത്ത്]]'' | ലിറ്റിൽ തെരേസ എൽ.പി.എസ്. ഓച്ചന്തുരുത്ത് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400505 |class='wd_p571' data-sort-value="1917" | 1917 |class='wd_p625'| {{Coord|10.001028|76.240194|display=inline}} |- class='wd_q99510428' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510428|ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ ഇ.എം. എൽ. പി. എസ്. കാഞ്ഞൂർ]]'' | ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ ഇ.എം. എൽ. പി. എസ്. കാഞ്ഞൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080102305 |class='wd_p571' data-sort-value="1996" | 1996 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99485964' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485964|ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ എച്ച്.എസ്. ഞാറക്കൽ]]'' | ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ എച്ച്.എസ്. ഞാറക്കൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400707 |class='wd_p571' data-sort-value="1945" | 1945 |class='wd_p625'| {{Coord|10.043956|76.22106|display=inline}} |- class='wd_q99486162' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486162|ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ എച്ച്.എസ്. പനായിക്കുളം]]'' | ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ എച്ച്.എസ്. പനായിക്കുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080102106 |class='wd_p571' data-sort-value="1962" | 1962 |class='wd_p625'| {{Coord|10.043851|76.221003|display=inline}} |- class='wd_q99510071' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510071|ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ എൽ പി എസ് മൂവാറ്റുപുഴ]]'' | ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ എൽ പി എസ് മൂവാറ്റുപുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900605 |class='wd_p571' data-sort-value="1938" | 1938 |class='wd_p625'| {{Coord|9.980657|76.580741|display=inline}} |- class='wd_q99509638' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509638|ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ എൽ. പി. എസ്. ഓളനാട്]]'' | ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ എൽ. പി. എസ്. ഓളനാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080102107 |class='wd_p571' data-sort-value="1924" | 1924 |class='wd_p625'| {{Coord|10.091455|76.275287|display=inline}} |- class='wd_q99509710' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509710|ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ എൽ. പി. എസ്. തുറവൂർ]]'' | ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ എൽ. പി. എസ്. തുറവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200307 |class='wd_p571' data-sort-value="1953" | 1953 |class='wd_p625'| {{Coord|10.220803|76.431311|display=inline}} |- class='wd_q99509798' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509798|ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ എൽ. പി. എസ്. തെക്കേതുരുത്ത്]]'' | ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ എൽ. പി. എസ്. തെക്കേതുരുത്ത് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000111 |class='wd_p571' data-sort-value="1929" | 1929 |class='wd_p625'| {{Coord|10.184415|76.215971|display=inline}} |- class='wd_q99510429' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510429|ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ എൽ. പി. എസ്. പനായികുളം]]'' | ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ എൽ. പി. എസ്. പനായികുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571' data-sort-value="2003" | 2003 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99510061' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510061|ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ എൽ. പി. എസ്. മീങ്കുന്നം]]'' | ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ എൽ. പി. എസ്. മീങ്കുന്നം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600702 |class='wd_p571' data-sort-value="1931" | 1931 |class='wd_p625'| {{Coord|9.928954|76.576643|display=inline}} |- class='wd_q99510060' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510060|ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ എൽ. പി. എസ്. വടകര]]'' | ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ എൽ. പി. എസ്. വടകര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600310 |class='wd_p571' data-sort-value="1932" | 1932 |class='wd_p625'| {{Coord|9.877566|76.574632|display=inline}} |- class='wd_q99509813' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509813|ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ എൽ.പി.എസ്. ചേരാനെല്ലൂർ]]'' | ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ എൽ.പി.എസ്. ചേരാനെല്ലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080300103 |class='wd_p571' data-sort-value="1924" | 1924 |class='wd_p625'| {{Coord|10.054326|76.288581|display=inline}} |- class='wd_q99510011' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510011|ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ എൽ‌പി‌എസ് ഊന്നുകൽ]]'' | ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ എൽപിഎസ് ഊന്നുകൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701302 |class='wd_p571' data-sort-value="1955" | 1955 |class='wd_p625'| {{Coord|10.051007|76.744862|display=inline}} |- class='wd_q99507914' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507914|ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ യു.പി.എസ്. കലൂർ]]'' | ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ യു.പി.എസ്. കലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080301512 |class='wd_p571' data-sort-value="1926" | 1926 |class='wd_p625'| {{Coord|10.004607|76.289469|display=inline}} |- class='wd_q99507922' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507922|ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ യു.പി.എസ്. ചേരാനെല്ലൂർ]]'' | ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ യു.പി.എസ്. ചേരാനെല്ലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080300102 |class='wd_p571' data-sort-value="1925" | 1925 |class='wd_p625'| {{Coord|10.055109|76.288417|display=inline}} |- class='wd_q99508018' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508018|ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ യു.പി.എസ്. പള്ളിപ്പോ‍‍‍‍ർട്ട്]]'' | ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ യു.പി.എസ്. പള്ളിപ്പോർട്ട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400412 |class='wd_p571' data-sort-value="1925" | 1925 |class='wd_p625'| {{Coord|10.165569|76.183917|display=inline}} |- class='wd_q99507953' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507953|ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ യു.പി.എസ്. സൗത്ത് പരൂർ]]'' | ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ യു.പി.എസ്. സൗത്ത് പരൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301522 |class='wd_p571' data-sort-value="1934" | 1934 |class='wd_p625'| {{Coord|9.866495|76.381188|display=inline}} |- class='wd_q99509810' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509810|ലേഡി ഓഫ് മൗണ്ട് കാർമൽ ബോയ്സ് എൽ.പി.എസ്. ചാത്തിയത്ത്]]'' | ലേഡി ഓഫ് മൗണ്ട് കാർമൽ ബോയ്സ് എൽ.പി.എസ്. ചാത്തിയത്ത് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080303312 |class='wd_p571' data-sort-value="1898" | 1898 |class='wd_p625'| {{Coord|10.000153|76.277475|display=inline}} |- class='wd_q99509817' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509817|ലേഡി ഓഫ് മൗണ്ട്കാർമൽ സി.ജി.എൽ.പി.എസ്. എറണാകുളം]]'' | ലേഡി ഓഫ് മൗണ്ട്കാർമൽ സി.ജി.എൽ.പി.എസ്. എറണാകുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080303321 |class='wd_p571' data-sort-value="1920" | 1920 |class='wd_p625'| {{Coord|10.000989|76.277953|display=inline}} |- class='wd_q99486193' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486193|ലേഡി ഓഫ് ഹോപ്പ് എ.ഐ.എച്ച്. എസ്. വൈപ്പിൻ]]'' | ലേഡി ഓഫ് ഹോപ്പ് എ.ഐ.എച്ച്. എസ്. വൈപ്പിൻ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400510 |class='wd_p571' data-sort-value="1923" | 1923 |class='wd_p625'| {{Coord|9.974876|76.24132|display=inline}} |- class='wd_q99486192' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486192|ലോബെലിയ എച്ച്.എസ്., നായരമ്പലം]]'' | ലോബെലിയ എച്ച്.എസ്., നായരമ്പലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400207 |class='wd_p571' data-sort-value="1976" | 1976 |class='wd_p625'| {{Coord|10.060459|76.214636|display=inline}} |- class='wd_q99486010' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486010|ലോറെറ്റോ എ.ഐ.എച്ച്.എസ്. സൗദി]]'' | ലോറെറ്റോ എ.ഐ.എച്ച്.എസ്. സൗദി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080801910 |class='wd_p571' data-sort-value="1945" | 1945 |class='wd_p625'| {{Coord|9.938491|76.249596|display=inline}} |- class='wd_q99485917' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485917|വി. സി. എച്ച്. എസ്. പുത്തൻ‌വേലിക്കര]]'' | വി. സി. എച്ച്. എസ്. പുത്തൻവേലിക്കര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081001002 |class='wd_p571' data-sort-value="1953" | 1953 |class='wd_p625'| {{Coord|10.180612|76.244593|display=inline}} |- class='wd_q99485952' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485952|വി.എച്ച്.എസ്. ഇരിമ്പനം]]'' | വി.എച്ച്.എസ്. ഇരിമ്പനം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301003 |class='wd_p571' data-sort-value="1940" | 1940 |class='wd_p625'| {{Coord|9.95634|76.358862|display=inline}} |- class='wd_q99509874' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509874|വി.ജെ.ബി.എസ്. ഉദയംപൂരൂർ]]'' | വി.ജെ.ബി.എസ്. ഉദയംപൂരൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301521 |class='wd_p571' data-sort-value="1907" | 1907 |class='wd_p625'| {{Coord|9.905821|76.366578|display=inline}} |- class='wd_q99509869' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509869|വി.പി.വൈ.എൽ.പി.എസ് .ഇല്ലിക്കൽ]]'' | വി.പി.വൈ.എൽ.പി.എസ് .ഇല്ലിക്കൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800206 |class='wd_p571' data-sort-value="1910" | 1910 |class='wd_p625'| {{Coord|9.883105|76.28651|display=inline}} |- class='wd_q99509860' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509860|വി.വി.എൽ.പി.എസ്. പള്ളുരുത്തി]]'' | വി.വി.എൽ.പി.എസ്. പള്ളുരുത്തി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800501 |class='wd_p571' data-sort-value="1935" | 1935 |class='wd_p625'| {{Coord|9.902377|76.273452|display=inline}} |- class='wd_q99509909' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509909|വിജ്ഞാന ധായിനി സഭ എൽ.പി.എസ്. ചെറുവൈപ്പ്]]'' | വിജ്ഞാന ധായിനി സഭ എൽ.പി.എസ്. ചെറുവൈപ്പ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400602 |class='wd_p571' data-sort-value="1928" | 1928 |class='wd_p625'| {{Coord|10.12208|76.201089|display=inline}} |- class='wd_q99509905' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509905|വിജ്ഞാന വർധിനി സഭ .എൽ.പി.എസ്. ചെറായി]]'' | വിജ്ഞാന വർധിനി സഭ .എൽ.പി.എസ്. ചെറായി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400413 |class='wd_p571' data-sort-value="1918" | 1918 |class='wd_p625'| {{Coord|10.13307|76.194997|display=inline}} |- class='wd_q99486169' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486169|വിജ്ഞാനപീദം ഇ. എം. എച്ച്. എസ് എടനാട്]]'' | വിജ്ഞാനപീദം ഇ. എം. എച്ച്. എസ് എടനാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080102505 |class='wd_p571' data-sort-value="1976" | 1976 |class='wd_p625'| {{Coord|10.140976|76.402078|display=inline}} |- class='wd_q99508190' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508190|വിദ്യമന്ദിരം യു പി എസ് അലപുരം]]'' | വിദ്യമന്ദിരം യു പി എസ് അലപുരം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600407 |class='wd_p571' data-sort-value="1954" | 1954 |class='wd_p625'| {{Coord|9.819972|76.553915|display=inline}} |- class='wd_q18359052' |class='wd_label'| ''[[:d:Q18359052|വിദ്യാധരാജ വിദ്യാവൻ ഇ.എം.എച്ച്.എസ് ആലുവ]]'' | വിദ്യാധരാജ വിദ്യാവൻ ഇ.എം.എച്ച്.എസ് ആലുവ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64062731|ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101722 |class='wd_p571' data-sort-value="1976" | 1976 |class='wd_p625'| {{Coord|10.102414|76.353532|display=inline}} |- class='wd_q99486262' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486262|വിദ്യാവികസ് സ്കൂൾ, കരുക്കടം]]'' | വിദ്യാവികസ് സ്കൂൾ, കരുക്കടം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|10.037445|76.607536|display=inline}} |- class='wd_q99510488' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510488|വിമല ഇ.എം.എൽ.പി.എസ് പെരുമ്പാവൂർ]]'' | വിമല ഇ.എം.എൽ.പി.എസ് പെരുമ്പാവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| |- class='wd_q99486280' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486280|വിമലഗിരി ഇന്റർനാഷണൽ സ്കൂൾ മൂവാറ്റുപുഴ]]'' | വിമലഗിരി ഇന്റർനാഷണൽ സ്കൂൾ മൂവാറ്റുപുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|9.995296|76.571299|display=inline}} |- class='wd_q99486090' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486090|വിമലമത എച്ച് എസ് കടലിക്കാട് മഞ്ഞള്ളൂർ]]'' | വിമലമത എച്ച് എസ് കടലിക്കാട് മഞ്ഞള്ളൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080400401 |class='wd_p571' data-sort-value="1962" | 1962 |class='wd_p625'| {{Coord|9.925038|76.674067|display=inline}} |- class='wd_q99509504' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509504|വിമലഹൃദയ ഇ. എം. യു. പി. എസ് എടത്തല]]'' | വിമലഹൃദയ ഇ. എം. യു. പി. എസ് എടത്തല |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100806 |class='wd_p571' data-sort-value="1993" | 1993 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99486277' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486277|വിവേകാനന്ദ വിദ്യാലയം മൂവാറ്റുപുഴ]]'' | വിവേകാനന്ദ വിദ്യാലയം മൂവാറ്റുപുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900202 |class='wd_p571' data-sort-value="1990" | 1990 |class='wd_p625'| {{Coord|9.992037|76.569749|display=inline}} |- class='wd_q99509896' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509896|വിശുദ്ധ കുടുംബം .എൽ.പി.എസ്. സൗത്ത് പരൂർ]]'' | വിശുദ്ധ കുടുംബം .എൽ.പി.എസ്. സൗത്ത് പരൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301504 |class='wd_p571' data-sort-value="1894" | 1894 |class='wd_p625'| {{Coord|9.863857|76.381591|display=inline}} |- class='wd_q99510004' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510004|ശങ്കർ മെമ്മോറിയൽ എൽ.പി.എസ് മാമലകണ്ടം]]'' | ശങ്കർ മെമ്മോറിയൽ എൽ.പി.എസ് മാമലകണ്ടം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700310 |class='wd_p571' data-sort-value="1979" | 1979 |class='wd_p625'| {{Coord|10.115426|76.806209|display=inline}} |- class='wd_q99509644' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509644|ശിശു ജീസസ് എൽ. പി. എസ്. തുണ്ടത്തുംകടവ്]]'' | ശിശു ജീസസ് എൽ. പി. എസ്. തുണ്ടത്തുംകടവ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100203 |class='wd_p571' data-sort-value="1919" | 1919 |class='wd_p625'| {{Coord|10.069095|76.269997|display=inline}} |- class='wd_q99486089' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486089|ശിശു യേശു എച്ച് എസ് വാഴകുളം]]'' | ശിശു യേശു എച്ച് എസ് വാഴകുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080400406 |class='wd_p571' data-sort-value="1911" | 1911 |class='wd_p625'| {{Coord|9.940161|76.644278|display=inline}} |- class='wd_q99508020' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508020|ശിശു യേശു യു.പി.എസ്. ഓച്ചന്തുരുത്ത്]]'' | ശിശു യേശു യു.പി.എസ്. ഓച്ചന്തുരുത്ത് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400506 |class='wd_p571' data-sort-value="1927" | 1927 |class='wd_p625'| {{Coord|10.000905|76.24028|display=inline}} |- class='wd_q99486245' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486245|ശോഭന ഇ.എം.എച്ച്.എസ്. കോതമംഗലം]]'' | ശോഭന ഇ.എം.എച്ച്.എസ്. കോതമംഗലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700701 |class='wd_p571' data-sort-value="1976" | 1976 |class='wd_p625'| {{Coord|10.058486|76.638814|display=inline}} |- class='wd_q99509923' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509923|ശ്രീ കുമാര വിലാസോം അരയ .എൽ.പി.എസ്. ഞാറക്കൽ]]'' | ശ്രീ കുമാര വിലാസോം അരയ .എൽ.പി.എസ്. ഞാറക്കൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400702 |class='wd_p571' data-sort-value="1926" | 1926 |class='wd_p625'| {{Coord|10.044375|76.216664|display=inline}} |- class='wd_q99507928' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507928|ശ്രീ കൊച്ചി ഗുജറാത്തി വിദ്യാലയം യു.പി.എസ്. കൊച്ചി]]'' | ശ്രീ കൊച്ചി ഗുജറാത്തി വിദ്യാലയം യു.പി.എസ്. കൊച്ചി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800712 |class='wd_p571' data-sort-value="1921" | 1921 |class='wd_p625'| {{Coord|9.960136|76.255501|display=inline}} |- class='wd_q99486191' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486191|ശ്രീ ഗുജറാത്തി വിദ്യാലയം എച്ച്.എസ്. മട്ടാഞ്ചേരി]]'' | ശ്രീ ഗുജറാത്തി വിദ്യാലയം എച്ച്.എസ്. മട്ടാഞ്ചേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800709 |class='wd_p571' data-sort-value="1964" | 1964 |class='wd_p625'| {{Coord|9.960146|76.255386|display=inline}} |- class='wd_q99485885' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485885|ശ്രീ നാരായണ എച്ച്.എസ്. എസ്. നോർത്ത് പറവൂർ]]'' | ശ്രീ നാരായണ എച്ച്.എസ്. എസ്. നോർത്ത് പറവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000302 |class='wd_p571' data-sort-value="1951" | 1951 |class='wd_p625'| {{Coord|10.144434|76.234632|display=inline}} |- class='wd_q99486000' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486000|ശ്രീ നാരായണ എച്ച്.എസ്. തൃക്കണാർവട്ടം]]'' | ശ്രീ നാരായണ എച്ച്.എസ്. തൃക്കണാർവട്ടം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080303401 |class='wd_p571' data-sort-value="1960" | 1960 |class='wd_p625'| {{Coord|9.996584|76.281804|display=inline}} |- class='wd_q99509799' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509799|ശ്രീ നാരായണ എൽ.പി.എസ്. കുഞ്ഞിത്തൈ]]'' | ശ്രീ നാരായണ എൽ.പി.എസ്. കുഞ്ഞിത്തൈ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000923 |class='wd_p571' data-sort-value="1965" | 1965 |class='wd_p625'| {{Coord|10.167594|76.192355|display=inline}} |- class='wd_q99509740' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509740|ശ്രീ നാരായണ എൽ.പി.എസ്. മാമല]]'' | ശ്രീ നാരായണ എൽ.പി.എസ്. മാമല |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500714 |class='wd_p571' data-sort-value="1964" | 1964 |class='wd_p625'| {{Coord|9.949147|76.377407|display=inline}} |- class='wd_q99486223' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486223|ശ്രീ നാരായണ പബ്ലിക് സ്കൂൾ, പൂത്തോട്ട]]'' | ശ്രീ നാരായണ പബ്ലിക് സ്കൂൾ, പൂത്തോട്ട |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|9.852308|76.382584|display=inline}} |- class='wd_q99508075' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508075|ശ്രീ നാരായണ യു പി എസ് ആയവന]]'' | ശ്രീ നാരായണ യു പി എസ് ആയവന |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080400203 |class='wd_p571' data-sort-value="1954" | 1954 |class='wd_p625'| {{Coord|9.989797|76.653437|display=inline}} |- class='wd_q99507812' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507812|ശ്രീ നാരായണ യു.പി.എസ്. തൃക്കാക്കര]]'' | ശ്രീ നാരായണ യു.പി.എസ്. തൃക്കാക്കര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080104310 |class='wd_p571' data-sort-value="1968" | 1968 |class='wd_p625'| {{Coord|10.043798|76.353521|display=inline}} |- class='wd_q99509695' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509695|ശ്രീ ഭദ്ര എൽ. പി. എസ്. കിടങ്ങൂർ]]'' | ശ്രീ ഭദ്ര എൽ. പി. എസ്. കിടങ്ങൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200302 |class='wd_p571' data-sort-value="1968" | 1968 |class='wd_p625'| {{Coord|10.198831|76.394958|display=inline}} |- class='wd_q7585674' |class='wd_label'| [[ശ്രീ രാമവർമ്മ ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ]] | ശ്രീ രാമവർമ്മ ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64062731|ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571' data-sort-value="1845" | 1845 |class='wd_p625'| {{Coord|9.97|76.286|display=inline}} |- class='wd_q99507913' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507913|ശ്രീ രുദ്ര വിലാസം യു.പി.എസ്. എറണാകുളം]]'' | ശ്രീ രുദ്ര വിലാസം യു.പി.എസ്. എറണാകുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080303313 |class='wd_p571' data-sort-value="1912" | 1912 |class='wd_p625'| {{Coord|9.963162|76.283351|display=inline}} |- class='wd_q99486219' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486219|ശ്രീ വെങ്കിടേശ്വര ഇ.എം.എച്ച്.എസ്. തൃപ്പൂണിത്തറ]]'' | ശ്രീ വെങ്കിടേശ്വര ഇ.എം.എച്ച്.എസ്. തൃപ്പൂണിത്തറ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081300425 |class='wd_p571' data-sort-value="1976" | 1976 |class='wd_p625'| {{Coord|9.941279|76.341134|display=inline}} |- class='wd_q99486239' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486239|ശ്രീ ശ്രീ രവിശങ്കർ വിദ്യാ മന്ദിർ]]'' | ശ്രീ ശ്രീ രവിശങ്കർ വിദ്യാ മന്ദിർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|9.912201|76.326635|display=inline}} |- class='wd_q99507921' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507921|ശ്രീരാമ വർമ്മ (ഡി) യു.പി.എസ്. എറണാകുളം]]'' | ശ്രീരാമ വർമ്മ (ഡി) യു.പി.എസ്. എറണാകുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080303317 |class='wd_p571' data-sort-value="1845" | 1845 |class='wd_p625'| {{Coord|9.970358|76.285824|display=inline}} |- class='wd_q99509822' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509822|ശ്രീരാമവർമ്മ എസ്.എം.ജി.എൽ.പി.എസ്. കുമ്പളം]]'' | ശ്രീരാമവർമ്മ എസ്.എം.ജി.എൽ.പി.എസ്. കുമ്പളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080301301 |class='wd_p571' data-sort-value="1919" | 1919 |class='wd_p625'| {{Coord|9.897971|76.309606|display=inline}} |- class='wd_q99509526' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509526|ഷറഫിയ ഇ.എം സ്കൂൾ മുടിക്കൽ]]'' | ഷറഫിയ ഇ.എം സ്കൂൾ മുടിക്കൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571' data-sort-value="1994" | 1994 |class='wd_p625'| {{Coord|10.116085|76.450696|display=inline}} |- class='wd_q99507956' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507956|സംസ്‌കൃത യു.പി.എസ് തോട്ടാര]]'' | സംസ്കൃത യു.പി.എസ് തോട്ടാര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081300101 |class='wd_p571' data-sort-value="1933" | 1933 |class='wd_p625'| {{Coord|9.839691|76.414512|display=inline}} |- class='wd_q99486174' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486174|സഞ്ജോ ഇ. എം ഹൈസ്കൂൾ വേങ്ങൂർ]]'' | സഞ്ജോ ഇ. എം ഹൈസ്കൂൾ വേങ്ങൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200410 |class='wd_p571' data-sort-value="1989" | 1989 |class='wd_p625'| {{Coord|10.141339|76.549553|display=inline}} |- class='wd_q99485887' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485887|സമൂഹം. എച്ച്.എസ്. നോർത്ത് പറവൂർ]]'' | സമൂഹം. എച്ച്.എസ്. നോർത്ത് പറവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000301 |class='wd_p571' data-sort-value="1953" | 1953 |class='wd_p625'| {{Coord|10.143349|76.223372|display=inline}} |- class='wd_q99509523' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509523|സരസ്വതി വിദ്യാമന്ദിർ യു.പി.എസ്. മട്ടാഞ്ചേരി]]'' | സരസ്വതി വിദ്യാമന്ദിർ യു.പി.എസ്. മട്ടാഞ്ചേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800717 |class='wd_p571' data-sort-value="1985" | 1985 |class='wd_p625'| {{Coord|9.954364|76.251255|display=inline}} |- class='wd_q99509907' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509907|സഹോദരൻ മെമ്മോറിയൽ .എൽ.പി.എസ്. ചെറായി]]'' | സഹോദരൻ മെമ്മോറിയൽ .എൽ.പി.എസ്. ചെറായി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400410 |class='wd_p571' data-sort-value="1965" | 1965 |class='wd_p625'| {{Coord|10.151063|76.189091|display=inline}} |- class='wd_q99485927' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485927|സഹോദരൻ മെമ്മോറിയൽ എച്ച്.എസ്. ചെറായി]]'' | സഹോദരൻ മെമ്മോറിയൽ എച്ച്.എസ്. ചെറായി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400404 |class='wd_p571' data-sort-value="1921" | 1921 |class='wd_p625'| {{Coord|10.132376|76.195743|display=inline}} |- class='wd_q99485943' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485943|സാന്താക്രൂസ് എച്ച്.എസ് ഓച്ചന്തുരുത്ത്]]'' | സാന്താക്രൂസ് എച്ച്.എസ് ഓച്ചന്തുരുത്ത് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400108 |class='wd_p571' data-sort-value="1915" | 1915 |class='wd_p625'| {{Coord|10.006356|76.233319|display=inline}} |- class='wd_q99485931' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485931|സാന്താക്രൂസ് എച്ച്.എസ്. ഫോർട്ട്കൊച്ചി]]'' | സാന്താക്രൂസ് എച്ച്.എസ്. ഫോർട്ട്കൊച്ചി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080802109 |class='wd_p571' data-sort-value="1888" | 1888 |class='wd_p625'| {{Coord|9.96516|76.242032|display=inline}} |- class='wd_q99509778' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509778|സാന്റാക്രൂസ് എൽ.പി.എസ്. കൂട്ടുകാട്]]'' | സാന്റാക്രൂസ് എൽ.പി.എസ്. കൂട്ടുകാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000109 |class='wd_p571' data-sort-value="1920" | 1920 |class='wd_p625'| {{Coord|10.172898|76.222098|display=inline}} |- class='wd_q99509844' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509844|സാന്റാക്രൂസ്. എൽ.പി.എസ്. ഫോർട്ട്കൊച്ചി]]'' | സാന്റാക്രൂസ്. എൽ.പി.എസ്. ഫോർട്ട്കൊച്ചി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080802110 |class='wd_p571' data-sort-value="1888" | 1888 |class='wd_p625'| {{Coord|9.964856|76.242078|display=inline}} |- class='wd_q99510095' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510095|സി എം എസ് എൽ പി എസ് പിറവം]]'' | സി എം എസ് എൽ പി എസ് പിറവം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200213 |class='wd_p571' data-sort-value="1891" | 1891 |class='wd_p625'| {{Coord|9.855694|76.527054|display=inline}} |- class='wd_q99509897' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509897|സി.ഇ.ഇസഡ്.എം.എൽ.പി.എസ്. തൃപ്പൂണിത്തുറ]]'' | സി.ഇ.ഇസഡ്.എം.എൽ.പി.എസ്. തൃപ്പൂണിത്തുറ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081300420 |class='wd_p571' data-sort-value="1917" | 1917 |class='wd_p625'| {{Coord|9.985326|76.331564|display=inline}} |- class='wd_q99485970' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485970|സി.കെ.സി എച്ച്.എസ്. പൊന്നുരുന്നി]]'' | സി.കെ.സി എച്ച്.എസ്. പൊന്നുരുന്നി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301419 |class='wd_p571' data-sort-value="1939" | 1939 |class='wd_p625'| {{Coord|9.975154|76.314801|display=inline}} |- class='wd_q99509891' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509891|സി.ജി.എൽ.പി.എസ്. മുളന്തുരുത്തി]]'' | സി.ജി.എൽ.പി.എസ്. മുളന്തുരുത്തി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301105 |class='wd_p571' data-sort-value="1886" | 1886 |class='wd_p625'| {{Coord|9.899598|76.386752|display=inline}} |- class='wd_q99485978' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485978|സി.സി.പി.എൽ.എം.എ.ഐ.എച്ച്.എസ്. പെരുമാനൂർ]]'' | സി.സി.പി.എൽ.എം.എ.ഐ.എച്ച്.എസ്. പെരുമാനൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080301519 |class='wd_p571' data-sort-value="1945" | 1945 |class='wd_p625'| {{Coord|9.952035|76.29393|display=inline}} |- class='wd_q99510013' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510013|സീതി സാഹിബ് മെമ്മോറിയൽ എൽ.പി.എസ് കോടമുണ്ട]]'' | സീതി സാഹിബ് മെമ്മോറിയൽ എൽ.പി.എസ് കോടമുണ്ട |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701902 |class='wd_p571' data-sort-value="1979" | 1979 |class='wd_p625'| {{Coord|10.042598|76.66234|display=inline}} |- class='wd_q99509910' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509910|സെന്റ് അംബ്രോസസ് എൽ.പി.എസ്. ഇടവനക്കാട്]]'' | സെന്റ് അംബ്രോസസ് എൽ.പി.എസ്. ഇടവനക്കാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400304 |class='wd_p571' data-sort-value="1914" | 1914 |class='wd_p625'| {{Coord|10.082592|76.209487|display=inline}} |- class='wd_q99485948' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485948|സെന്റ് അഗസ്റ്റിൻ എച്ച്.എസ്. എറണാകുളം]]'' | സെന്റ് അഗസ്റ്റിൻ എച്ച്.എസ്. എറണാകുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080303314 |class='wd_p571' data-sort-value="1921" | 1921 |class='wd_p625'| {{Coord|9.989466|76.289943|display=inline}} |- class='wd_q99486038' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486038|സെന്റ് അഗസ്റ്റിൻ ഗേൾസ് എച്ച് എസ് എസ് കോതമംഗലം]]'' | സെന്റ് അഗസ്റ്റിൻ ഗേൾസ് എച്ച് എസ് എസ് കോതമംഗലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700707 |class='wd_p571' data-sort-value="1928" | 1928 |class='wd_p625'| {{Coord|10.066769|76.629075|display=inline}} |- class='wd_q99486059' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486059|സെന്റ് അഗസ്റ്റിൻ ഗേൾസ് എച്ച് എസ് എസ് മൂവാറ്റുപുഴ]]'' | സെന്റ് അഗസ്റ്റിൻ ഗേൾസ് എച്ച് എസ് എസ് മൂവാറ്റുപുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900207 |class='wd_p571' data-sort-value="1937" | 1937 |class='wd_p625'| {{Coord|9.979312|76.578898|display=inline}} |- class='wd_q99486273' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486273|സെന്റ് അഗസ്റ്റിൻസ് എച്ച് എസ് എസ് കല്ലൂർക്കാട്]]'' | സെന്റ് അഗസ്റ്റിൻസ് എച്ച് എസ് എസ് കല്ലൂർക്കാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080400308 |class='wd_p571' data-sort-value="1957" | 1957 |class='wd_p625'| {{Coord|9.966638|76.671841|display=inline}} |- class='wd_q99509629' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509629|സെന്റ് അഗസ്റ്റിൻസ് എൽ. പി. എസ് എടനാട്]]'' | സെന്റ് അഗസ്റ്റിൻസ് എൽ. പി. എസ് എടനാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080102506 |class='wd_p571' data-sort-value="1924" | 1924 |class='wd_p625'| {{Coord|10.1407|76.401053|display=inline}} |- class='wd_q99509738' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509738|സെന്റ് അഗസ്റ്റിൻസ് എൽ. പി. എസ്. പഴങ്ങനാട്]]'' | സെന്റ് അഗസ്റ്റിൻസ് എൽ. പി. എസ്. പഴങ്ങനാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500102 |class='wd_p571' data-sort-value="1960" | 1960 |class='wd_p625'| {{Coord|10.044401|76.394737|display=inline}} |- class='wd_q99509819' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509819|സെന്റ് അഗസ്റ്റിൻസ് എൽ.പി.എസ്. എറണാകുളം]]'' | സെന്റ് അഗസ്റ്റിൻസ് എൽ.പി.എസ്. എറണാകുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080301510 |class='wd_p571' data-sort-value="1921" | 1921 |class='wd_p625'| {{Coord|9.989187|76.289991|display=inline}} |- class='wd_q99486003' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486003|സെന്റ് അഗസ്റ്റിൻസ് ജി എച്ച് എസ് കുഴുപ്പിള്ളി]]'' | സെന്റ് അഗസ്റ്റിൻസ് ജി എച്ച് എസ് കുഴുപ്പിള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400605 |class='wd_p571' data-sort-value="1947" | 1947 |class='wd_p625'| {{Coord|10.114484|76.201074|display=inline}} |- class='wd_q99507830' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507830|സെന്റ് അഗസ്റ്റിൻസ് യു. പി. എസ്. തുറവൂർ]]'' | സെന്റ് അഗസ്റ്റിൻസ് യു. പി. എസ്. തുറവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200305 |class='wd_p571' data-sort-value="1921" | 1921 |class='wd_p625'| {{Coord|10.204408|76.422263|display=inline}} |- class='wd_q99507948' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507948|സെന്റ് അഗസ്റ്റിൻസ് യു.പി.എസ്. തൈക്കൂടം]]'' | സെന്റ് അഗസ്റ്റിൻസ് യു.പി.എസ്. തൈക്കൂടം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301413 |class='wd_p571' data-sort-value="1901" | 1901 |class='wd_p625'| {{Coord|9.958129|76.319559|display=inline}} |- class='wd_q99485904' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485904|സെന്റ് അലോഷ്യസ് എച്ച്. എസ്. നോർത്ത് പറവൂർ]]'' | സെന്റ് അലോഷ്യസ് എച്ച്. എസ്. നോർത്ത് പറവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000307 |class='wd_p571' data-sort-value="1904" | 1904 |class='wd_p625'| {{Coord|10.150327|76.218477|display=inline}} |- class='wd_q99509784' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509784|സെന്റ് അലോഷ്യസ് എൽ. പി. എസ്. നോർത്ത് പറവൂർ]]'' | സെന്റ് അലോഷ്യസ് എൽ. പി. എസ്. നോർത്ത് പറവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000310 |class='wd_p571' data-sort-value="1910" | 1910 |class='wd_p625'| {{Coord|10.148725|76.220256|display=inline}} |- class='wd_q99508035' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508035|സെന്റ് ആന്റണിയുടെ യുപിഎസ് നെടുങ്കപ്ര]]'' | സെന്റ് ആന്റണിയുടെ യുപിഎസ് നെടുങ്കപ്ര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081500109 |class='wd_p571' data-sort-value="1925" | 1925 |class='wd_p625'| {{Coord|10.121271|76.561753|display=inline}} |- class='wd_q99508062' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508062|സെന്റ് ആന്റണിയുടെ യുപി‌എസ് ഞായപ്പിള്ളി]]'' | സെന്റ് ആന്റണിയുടെ യുപിഎസ് ഞായപ്പിള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700303 |class='wd_p571' data-sort-value="1983" | 1983 |class='wd_p625'| {{Coord|10.143139|76.712065|display=inline}} |- class='wd_q99509835' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509835|സെന്റ് ആന്റണീസ് .ഇ.പി.എസ്. വല്ലാർപാടം]]'' | സെന്റ് ആന്റണീസ് .ഇ.പി.എസ്. വല്ലാർപാടം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080301411 |class='wd_p571' data-sort-value="1945" | 1945 |class='wd_p625'| {{Coord|9.992791|76.246724|display=inline}} |- class='wd_q99509833' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509833|സെന്റ് ആന്റണീസ് .എൽ.പി.എസ്. വടുതല]]'' | സെന്റ് ആന്റണീസ് .എൽ.പി.എസ്. വടുതല |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080303405 |class='wd_p571' data-sort-value="1922" | 1922 |class='wd_p625'| {{Coord|10.022705|76.274127|display=inline}} |- class='wd_q99486001' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486001|സെന്റ് ആന്റണീസ് എച്ച്.എസ്. കച്ചേരിപ്പടി]]'' | സെന്റ് ആന്റണീസ് എച്ച്.എസ്. കച്ചേരിപ്പടി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080303315 |class='wd_p571' data-sort-value="1910" | 1910 |class='wd_p625'| {{Coord|9.986275|76.283766|display=inline}} |- class='wd_q99510041' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510041|സെന്റ് ആന്റണീസ് എൽ പി എസ് ആനികാട്]]'' | സെന്റ് ആന്റണീസ് എൽ പി എസ് ആനികാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080400603 |class='wd_p571' data-sort-value="1923" | 1923 |class='wd_p625'| {{Coord|9.964687|76.615605|display=inline}} |- class='wd_q99510093' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510093|സെന്റ് ആന്റണീസ് എൽ പി എസ് മുളക്കുളം]]'' | സെന്റ് ആന്റണീസ് എൽ പി എസ് മുളക്കുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200206 |class='wd_p571' data-sort-value="1923" | 1923 |class='wd_p625'| {{Coord|9.858007|76.507555|display=inline}} |- class='wd_q99509737' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509737|സെന്റ് ആന്റണീസ് എൽ. പി. എസ്. കിഴക്കമ്പലം]]'' | സെന്റ് ആന്റണീസ് എൽ. പി. എസ്. കിഴക്കമ്പലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500107 |class='wd_p571' data-sort-value="1921" | 1921 |class='wd_p625'| {{Coord|10.033101|76.405123|display=inline}} |- class='wd_q99509681' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509681|സെന്റ് ആന്റണീസ് എൽ. പി. എസ്. ചമ്പന്നൂർ]]'' | സെന്റ് ആന്റണീസ് എൽ. പി. എസ്. ചമ്പന്നൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200406 |class='wd_p571' data-sort-value="1934" | 1934 |class='wd_p625'| {{Coord|10.183656|76.367535|display=inline}} |- class='wd_q99509706' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509706|സെന്റ് ആന്റണീസ് എൽ. പി. എസ്. നടുവട്ടം]]'' | സെന്റ് ആന്റണീസ് എൽ. പി. എസ്. നടുവട്ടം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201015 |class='wd_p571' data-sort-value="1982" | 1982 |class='wd_p625'| {{Coord|10.198754|76.472831|display=inline}} |- class='wd_q99509715' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509715|സെന്റ് ആന്റണീസ് എൽ. പി. എസ്. മറ്റൂർ]]'' | സെന്റ് ആന്റണീസ് എൽ. പി. എസ്. മറ്റൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201405 |class='wd_p571' data-sort-value="1951" | 1951 |class='wd_p625'| {{Coord|10.170361|76.425286|display=inline}} |- class='wd_q99509867' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509867|സെന്റ് ആന്റണീസ് എൽ.പി.എസ്. കണ്ണമാലി]]'' | സെന്റ് ആന്റണീസ് എൽ.പി.എസ്. കണ്ണമാലി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800216 |class='wd_p571' data-sort-value="1929" | 1929 |class='wd_p625'| {{Coord|9.871705|76.266314|display=inline}} |- class='wd_q99510027' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510027|സെന്റ് ആന്റണീസ് എൽ‌പി‌എസ് ഇഞ്ചൂർ]]'' | സെന്റ് ആന്റണീസ് എൽപിഎസ് ഇഞ്ചൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701006 |class='wd_p571' data-sort-value="1960" | 1960 |class='wd_p625'| {{Coord|10.031038|76.639143|display=inline}} |- class='wd_q99507931' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507931|സെന്റ് ആന്റണീസ് യു .പി.എസ്. പള്ളുരുത്തി]]'' | സെന്റ് ആന്റണീസ് യു .പി.എസ്. പള്ളുരുത്തി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800503 |class='wd_p571' data-sort-value="1928" | 1928 |class='wd_p625'| {{Coord|9.90883|76.280111|display=inline}} |- class='wd_q99507820' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507820|സെന്റ് ആന്റണീസ് യു. പി. എസ്. എളവൂർ]]'' | സെന്റ് ആന്റണീസ് യു. പി. എസ്. എളവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200703 |class='wd_p571' data-sort-value="1983" | 1983 |class='wd_p625'| {{Coord|10.206126|76.346272|display=inline}} |- class='wd_q99507918' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507918|സെന്റ് ആന്റണീസ് യു.പി.എസ്. പനങ്ങാട്]]'' | സെന്റ് ആന്റണീസ് യു.പി.എസ്. പനങ്ങാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080301303 |class='wd_p571' data-sort-value="1908" | 1908 |class='wd_p625'| {{Coord|9.889457|76.32323|display=inline}} |- class='wd_q99510459' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510459|സെന്റ് ആന്റണീസ് സി.ഇ.എം.എൽ.പി.എസ്. കച്ചേരിപ്പടി]]'' | സെന്റ് ആന്റണീസ് സി.ഇ.എം.എൽ.പി.എസ്. കച്ചേരിപ്പടി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080303325 |class='wd_p571' data-sort-value="1973" | 1973 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99509856' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509856|സെന്റ് ആന്റണീസ്. എൽ.പി.എസ്. സൗദി]]'' | സെന്റ് ആന്റണീസ്. എൽ.പി.എസ്. സൗദി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080801915 |class='wd_p571' data-sort-value="1850" | 1850 |class='wd_p625'| {{Coord|9.93637|76.24544|display=inline}} |- class='wd_q99510039' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510039|സെന്റ് ആൻഡ്രൂസ്‍സ് എൽ പി എസ് കദളിക്കാട്]]'' | സെന്റ് ആൻഡ്രൂസ്സ് എൽ പി എസ് കദളിക്കാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080400412 |class='wd_p571' data-sort-value="1964" | 1964 |class='wd_p625'| {{Coord|9.9192|76.6663|display=inline}} |- class='wd_q99486163' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486163|സെന്റ് ആൻസ് ഇ. എം. എച്ച്. എസ് ഏലൂർ]]'' | സെന്റ് ആൻസ് ഇ. എം. എച്ച്. എസ് ഏലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101306 |class='wd_p571' data-sort-value="1975" | 1975 |class='wd_p625'| {{Coord|10.064742|76.317348|display=inline}} |- class='wd_q99510456' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510456|സെന്റ് ആൻസ്. ഇ.എം.എൽ.പി.എസ്. പൊന്നരിമംഗലം]]'' | സെന്റ് ആൻസ്. ഇ.എം.എൽ.പി.എസ്. പൊന്നരിമംഗലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080301401 |class='wd_p571' data-sort-value="2002" | 2002 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99485946' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485946|സെന്റ് ആൽബർട്ട് എച്ച്.എസ്. എറണാകുളം]]'' | സെന്റ് ആൽബർട്ട് എച്ച്.എസ്. എറണാകുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080303308 |class='wd_p571' data-sort-value="1852" | 1852 |class='wd_p625'| {{Coord|9.984286|76.278955|display=inline}} |- class='wd_q99509818' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509818|സെന്റ് ആൽബർട്ട്സ് എൽ.പി.എസ്. എറണാകുളം]]'' | സെന്റ് ആൽബർട്ട്സ് എൽ.പി.എസ്. എറണാകുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080303309 |class='wd_p571' data-sort-value="1892" | 1892 |class='wd_p625'| {{Coord|9.984661|76.278802|display=inline}} |- class='wd_q99509829' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509829|സെന്റ് ഇഗ്നേഷ്യസ് ലയോള. എൽ.പി.എസ്. പോണൽ]]'' | സെന്റ് ഇഗ്നേഷ്യസ് ലയോള. എൽ.പി.എസ്. പോണൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080300607 |class='wd_p571' data-sort-value="1926" | 1926 |class='wd_p625'| {{Coord|10.028235|76.297734|display=inline}} |- class='wd_q99485953' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485953|സെന്റ് ഇഗ്നേഷ്യസ് വി.എച്ച്.എസ്. കാഞ്ഞിരമറ്റം]]'' | സെന്റ് ഇഗ്നേഷ്യസ് വി.എച്ച്.എസ്. കാഞ്ഞിരമറ്റം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081300103 |class='wd_p571' data-sort-value="1939" | 1939 |class='wd_p625'| {{Coord|9.856197|76.402144|display=inline}} |- class='wd_q99486183' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486183|സെന്റ് ക്ലെയർ സ്കൂൾ ഫോർ ബധിര മാണിക്ക്യമംഗലം]]'' | സെന്റ് ക്ലെയർ സ്കൂൾ ഫോർ ബധിര മാണിക്ക്യമംഗലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201406 |class='wd_p571' data-sort-value="1993" | 1993 |class='wd_p625'| {{Coord|10.188318|76.447043|display=inline}} |- class='wd_q99507968' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507968|സെന്റ് ഗ്രിഗറിയുടെ യു.പി.എസ്. കുഴുപ്പിള്ളി]]'' | സെന്റ് ഗ്രിഗറിയുടെ യു.പി.എസ്. കുഴുപ്പിള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400603 |class='wd_p571' data-sort-value="1894" | 1894 |class='wd_p625'| {{Coord|10.114781|76.200669|display=inline}} |- class='wd_q99508232' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508232|സെന്റ് ഗ്രിഗോറിയസ് യു പി എസ് കരൂർ]]'' | സെന്റ് ഗ്രിഗോറിയസ് യു പി എസ് കരൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200105 |class='wd_p571' data-sort-value="1982" | 1982 |class='wd_p625'| {{Coord|9.886343|76.45886|display=inline}} |- class='wd_q99486214' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486214|സെന്റ് ജൂഡ്സ് ഇ.എം.എച്ച്.എസ്.എസ് കാരണക്കോടം]]'' | സെന്റ് ജൂഡ്സ് ഇ.എം.എച്ച്.എസ്.എസ് കാരണക്കോടം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301422 |class='wd_p571' data-sort-value="1983" | 1983 |class='wd_p625'| {{Coord|9.982976|76.305105|display=inline}} |- class='wd_q99510473' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510473|സെന്റ് ജെയിംസ് .ഇ.എം. എൽ.പി.എസ്. പൂണിത്തുറ]]'' | സെന്റ് ജെയിംസ് .ഇ.എം. എൽ.പി.എസ്. പൂണിത്തുറ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301411 |class='wd_p571' data-sort-value="1997" | 1997 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99509994' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509994|സെന്റ് ജെറോംസ് എൽ‌പി‌എസ് ഞാറക്കാട്]]'' | സെന്റ് ജെറോംസ് എൽപിഎസ് ഞാറക്കാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700506 |class='wd_p571' data-sort-value="1968" | 1968 |class='wd_p625'| {{Coord|9.993904|76.759838|display=inline}} |- class='wd_q99509785' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509785|സെന്റ് ജെർമെയ്ൻ സിയോൺ എൽ. പി. എസ്. നോർത്ത് പറവൂർ]]'' | സെന്റ് ജെർമെയ്ൻ സിയോൺ എൽ. പി. എസ്. നോർത്ത് പറവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000311 |class='wd_p571' data-sort-value="1917" | 1917 |class='wd_p625'| {{Coord|10.149599|76.233519|display=inline}} |- class='wd_q99486217' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486217|സെന്റ് ജോക്കിംസ് എച്ച്.എസ്. കലൂർ]]'' | സെന്റ് ജോക്കിംസ് എച്ച്.എസ്. കലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080303327 |class='wd_p571' data-sort-value="2003" | 2003 |class='wd_p625'| {{Coord|9.98704|76.294705|display=inline}} |- class='wd_q99507915' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507915|സെന്റ് ജോക്കിംസ് ജി.യു.പി.എസ്. കലൂർ]]'' | സെന്റ് ജോക്കിംസ് ജി.യു.പി.എസ്. കലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080301505 |class='wd_p571' data-sort-value="1931" | 1931 |class='wd_p625'| {{Coord|9.987107|76.295273|display=inline}} |- class='wd_q99509652' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509652|സെന്റ് ജോസഫ് ഗവ. എൽ. പി. എസ് അയിരൂർ]]'' | സെന്റ് ജോസഫ് ഗവ. എൽ. പി. എസ് അയിരൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201501 |class='wd_p571' data-sort-value="1942" | 1942 |class='wd_p625'| {{Coord|10.168494|76.311554|display=inline}} |- class='wd_q99486079' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486079|സെന്റ് ജോസഫ് ഗേൾസ് എച്ച് എസ് ആരക്കുഴ]]'' | സെന്റ് ജോസഫ് ഗേൾസ് എച്ച് എസ് ആരക്കുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080901305 |class='wd_p571' data-sort-value="1915" | 1915 |class='wd_p625'| {{Coord|9.930722|76.601437|display=inline}} |- class='wd_q99485852' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485852|സെന്റ് ജോസഫ് ഗേൾസ് എച്ച്. എസ് ചെങ്ങൽ]]'' | സെന്റ് ജോസഫ് ഗേൾസ് എച്ച്. എസ് ചെങ്ങൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080102307 |class='wd_p571' data-sort-value="1911" | 1911 |class='wd_p625'| {{Coord|10.16289|76.435553|display=inline}} |- class='wd_q99485857' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485857|സെന്റ് ജോസഫ് ഗേൾസ് എച്ച്. എസ്. കറുകുറ്റി]]'' | സെന്റ് ജോസഫ് ഗേൾസ് എച്ച്. എസ്. കറുകുറ്റി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200102 |class='wd_p571' data-sort-value="1921" | 1921 |class='wd_p625'| {{Coord|10.228326|76.380316|display=inline}} |- class='wd_q99485905' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485905|സെന്റ് ജോസഫ് ഗേൾസ് എച്ച്. എസ്. പൂവത്തുശ്ശേരി]]'' | സെന്റ് ജോസഫ് ഗേൾസ് എച്ച്. എസ്. പൂവത്തുശ്ശേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200710 |class='wd_p571' data-sort-value="1916" | 1916 |class='wd_p625'| {{Coord|10.205276|76.320683|display=inline}} |- class='wd_q99507932' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507932|സെന്റ് ജോസഫ് ഗേൾസ് യു.പി.എസ്. മാനചേരി]]'' | സെന്റ് ജോസഫ് ഗേൾസ് യു.പി.എസ്. മാനചേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800811 |class='wd_p571' data-sort-value="1916" | 1916 |class='wd_p625'| {{Coord|9.912333|76.254015|display=inline}} |- class='wd_q99507807' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507807|സെന്റ് ജോസഫ് യു. പി. എസ്. ചുണങ്ങംവേലി]]'' | സെന്റ് ജോസഫ് യു. പി. എസ്. ചുണങ്ങംവേലി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100819 |class='wd_p571' data-sort-value="1940" | 1940 |class='wd_p625'| {{Coord|10.085128|76.380362|display=inline}} |- class='wd_q99510477' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510477|സെന്റ് ജോസഫ്സ് .ഇ.എം.എൽ.പി.എസ്. തൃപ്പൂണിത്തുറ]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് .ഇ.എം.എൽ.പി.എസ്. തൃപ്പൂണിത്തുറ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081300427 |class='wd_p571' data-sort-value="2003" | 2003 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99509889' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509889|സെന്റ് ജോസഫ്സ് .എൽ.പി.എസ് .. കോടംകുളങ്ങര]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് .എൽ.പി.എസ് .. കോടംകുളങ്ങര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081300410 |class='wd_p571' data-sort-value="1894" | 1894 |class='wd_p625'| {{Coord|9.954736|76.344528|display=inline}} |- class='wd_q99509913' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509913|സെന്റ് ജോസഫ്സ് .എൽ.പി.എസ്. കാർത്തേടം]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് .എൽ.പി.എസ്. കാർത്തേടം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400104 |class='wd_p571' data-sort-value="1911" | 1911 |class='wd_p625'| {{Coord|10.026167|76.232218|display=inline}} |- class='wd_q99509920' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509920|സെന്റ് ജോസഫ്സ് .എൽ.പി.എസ്. മുനമ്പം]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് .എൽ.പി.എസ്. മുനമ്പം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400609 |class='wd_p571' data-sort-value="1924" | 1924 |class='wd_p625'| {{Coord|10.181716|76.174894|display=inline}} |- class='wd_q99486152' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486152|സെന്റ് ജോസഫ്സ് ഇ. എം. എച്ച്. എസ്. തൃക്കാക്കര]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് ഇ. എം. എച്ച്. എസ്. തൃക്കാക്കര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080104313 |class='wd_p571' data-sort-value="1963" | 1963 |class='wd_p625'| {{Coord|10.046884|76.32806|display=inline}} |- class='wd_q99486247' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486247|സെന്റ് ജോസഫ്സ് എച്ച് എസ് എസ് പൈങ്ങോട്ടൂർ]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് എച്ച് എസ് എസ് പൈങ്ങോട്ടൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700502 |class='wd_p571' data-sort-value="1950" | 1950 |class='wd_p625'| {{Coord|10.007164|76.708692|display=inline}} |- class='wd_q99486153' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486153|സെന്റ് ജോസഫ്സ് എച്ച് എസ് എസ്, കൂനമ്മവ്]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് എച്ച് എസ് എസ്, കൂനമ്മവ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000709 |class='wd_p571' data-sort-value="1961" | 1961 |class='wd_p625'| {{Coord|10.102043|76.26154|display=inline}} |- class='wd_q99486069' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486069|സെന്റ് ജോസഫ്സ് എച്ച് എസ് പിറവം]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് എച്ച് എസ് പിറവം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200203 |class='wd_p571' data-sort-value="1941" | 1941 |class='wd_p625'| {{Coord|9.87402|76.496751|display=inline}} |- class='wd_q99486034' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486034|സെന്റ് ജോസഫ്സ് എച്ച് എസ് വെലിയചൽ]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് എച്ച് എസ് വെലിയചൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701601 |class='wd_p571' data-sort-value="1937" | 1937 |class='wd_p625'| {{Coord|10.095213|76.669977|display=inline}} |- class='wd_q99485895' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485895|സെന്റ് ജോസഫ്സ് എച്ച് ഫോർ ഗേൾസ് വരാപ്പുഴ]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് എച്ച് ഫോർ ഗേൾസ് വരാപ്പുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100206 |class='wd_p571' data-sort-value="1890" | 1890 |class='wd_p625'| {{Coord|10.068165|76.278977|display=inline}} |- class='wd_q99485841' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485841|സെന്റ് ജോസഫ്സ് എച്ച്. എസ് അങ്കമാലി]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് എച്ച്. എസ് അങ്കമാലി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200403 |class='wd_p571' data-sort-value="1919" | 1919 |class='wd_p625'| {{Coord|10.186613|76.382168|display=inline}} |- class='wd_q99485907' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485907|സെന്റ് ജോസഫ്സ് എച്ച്. എസ്. കിടങ്ങൂർ]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് എച്ച്. എസ്. കിടങ്ങൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080202001 |class='wd_p571' data-sort-value="1960" | 1960 |class='wd_p625'| {{Coord|10.196732|76.408406|display=inline}} |- class='wd_q99485909' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485909|സെന്റ് ജോസഫ്സ് എച്ച്. എസ്. ചാത്തേടം]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് എച്ച്. എസ്. ചാത്തേടം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000102 |class='wd_p571' data-sort-value="1920" | 1920 |class='wd_p625'| {{Coord|10.196423|76.218969|display=inline}} |- class='wd_q99485858' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485858|സെന്റ് ജോസഫ്സ് എച്ച്.എസ്. കിഴക്കമ്പലം]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് എച്ച്.എസ്. കിഴക്കമ്പലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500106 |class='wd_p571' data-sort-value="1940" | 1940 |class='wd_p625'| {{Coord|10.035067|76.407542|display=inline}} |- class='wd_q99485997' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485997|സെന്റ് ജോസഫ്സ് എച്ച്.എസ്. ചാത്തിയത്ത്]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് എച്ച്.എസ്. ചാത്തിയത്ത് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080303404 |class='wd_p571' data-sort-value="1926" | 1926 |class='wd_p625'| {{Coord|9.99979|76.279623|display=inline}} |- class='wd_q99485966' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485966|സെന്റ് ജോസഫ്സ് എച്ച്.എസ്. ചുളിക്കൽ]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് എച്ച്.എസ്. ചുളിക്കൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080801916 |class='wd_p571' data-sort-value="1925" | 1925 |class='wd_p625'| {{Coord|9.944252|76.257009|display=inline}} |- class='wd_q99510069' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510069|സെന്റ് ജോസഫ്സ് എൽ പി എസ് ആരക്കുഴ]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് എൽ പി എസ് ആരക്കുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080901304 |class='wd_p571' data-sort-value="1915" | 1915 |class='wd_p625'| {{Coord|9.930358|76.601791|display=inline}} |- class='wd_q99510096' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510096|സെന്റ് ജോസഫ്സ് എൽ പി എസ് പിറവം]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് എൽ പി എസ് പിറവം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200215 |class='wd_p571' data-sort-value="1950" | 1950 |class='wd_p625'| {{Coord|9.874477|76.497339|display=inline}} |- class='wd_q99510430' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510430|സെന്റ് ജോസഫ്സ് എൽ. പി. എസ്. കരയാംപറമ്പു]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് എൽ. പി. എസ്. കരയാംപറമ്പു |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| |- class='wd_q99509687' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509687|സെന്റ് ജോസഫ്സ് എൽ. പി. എസ്. കറുകുറ്റി നോർത്ത്]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് എൽ. പി. എസ്. കറുകുറ്റി നോർത്ത് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200105 |class='wd_p571' data-sort-value="1938" | 1938 |class='wd_p625'| {{Coord|10.244858|76.382087|display=inline}} |- class='wd_q99509631' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509631|സെന്റ് ജോസഫ്സ് എൽ. പി. എസ്. കാക്കനാട്]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് എൽ. പി. എസ്. കാക്കനാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100406 |class='wd_p571' data-sort-value="1931" | 1931 |class='wd_p625'| {{Coord|10.025925|76.322062|display=inline}} |- class='wd_q99510434' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510434|സെന്റ് ജോസഫ്സ് എൽ. പി. എസ്. നീലീശ്വരം]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് എൽ. പി. എസ്. നീലീശ്വരം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200902 |class='wd_p571' data-sort-value="1916" | 1916 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99509636' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509636|സെന്റ് ജോസഫ്സ് എൽ. പി. എസ്. മന്നന്തുരുത്ത്]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് എൽ. പി. എസ്. മന്നന്തുരുത്ത് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100205 |class='wd_p571' data-sort-value="1920" | 1920 |class='wd_p625'| {{Coord|10.075117|76.279905|display=inline}} |- class='wd_q99510431' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510431|സെന്റ് ജോസഫ്സ് എൽ. പി. എസ്. മലയാറ്റൂർ]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് എൽ. പി. എസ്. മലയാറ്റൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| |- class='wd_q99509646' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509646|സെന്റ് ജോസഫ്സ് എൽ. പി. എസ്. വരാപ്പുഴ]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് എൽ. പി. എസ്. വരാപ്പുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100207 |class='wd_p571' data-sort-value="1891" | 1891 |class='wd_p625'| {{Coord|10.078819|76.277408|display=inline}} |- class='wd_q99509689' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509689|സെന്റ് ജോസഫ്സ് എൽ.പി.എസ്. കറുകുറ്റി]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് എൽ.പി.എസ്. കറുകുറ്റി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200106 |class='wd_p571' data-sort-value="1910" | 1910 |class='wd_p625'| {{Coord|10.228343|76.380728|display=inline}} |- class='wd_q99509641' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509641|സെന്റ് ജോസഫ്സ് എൽ.പി.എസ്. തെക്കുംഭാഗം]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് എൽ.പി.എസ്. തെക്കുംഭാഗം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080102504 |class='wd_p571' data-sort-value="1902" | 1902 |class='wd_p625'| {{Coord|10.124029|76.416887|display=inline}} |- class='wd_q99509827' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509827|സെന്റ് ജോസഫ്സ് എൽ.പി.എസ്. പനമ്പുകാട്]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് എൽ.പി.എസ്. പനമ്പുകാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080301409 |class='wd_p571' data-sort-value="1899" | 1899 |class='wd_p625'| {{Coord|10.002963|76.244696|display=inline}} |- class='wd_q99509823' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509823|സെന്റ് ജോസഫ്സ് എൽ.പി.എസ്. മൂലംപ്പിള്ളി]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് എൽ.പി.എസ്. മൂലംപ്പിള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080300401 |class='wd_p571' data-sort-value="1911" | 1911 |class='wd_p625'| {{Coord|10.038442|76.267963|display=inline}} |- class='wd_q99509861' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509861|സെന്റ് ജോസഫ്സ് എൽ.പി.എസ്. വടക്കൻ കുമ്പളങ്ങി]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് എൽ.പി.എസ്. വടക്കൻ കുമ്പളങ്ങി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800207 |class='wd_p571' data-sort-value="1917" | 1917 |class='wd_p625'| {{Coord|9.896506|76.284533|display=inline}} |- class='wd_q99509929' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509929|സെന്റ് ജോസഫ്സ് എൽ.പി.എസ്. വഡാൽ നായരമ്പലം]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് എൽ.പി.എസ്. വഡാൽ നായരമ്പലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400206 |class='wd_p571' data-sort-value="1902" | 1902 |class='wd_p625'| {{Coord|10.063389|76.215828|display=inline}} |- class='wd_q99508059' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508059|സെന്റ് ജോസഫ്സ് എൽപി, യുപിഎസ് നെല്ലിമറ്റം]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് എൽപി, യുപിഎസ് നെല്ലിമറ്റം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701304 |class='wd_p571' data-sort-value="1950" | 1950 |class='wd_p625'| {{Coord|10.057475|76.66578|display=inline}} |- class='wd_q99510012' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510012|സെന്റ് ജോസഫ്സ് എൽപിഎസ് പൈങ്ങോട്ടൂർ]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് എൽപിഎസ് പൈങ്ങോട്ടൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700507 |class='wd_p571' data-sort-value="1930" | 1930 |class='wd_p625'| {{Coord|10.007149|76.707455|display=inline}} |- class='wd_q99507866' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507866|സെന്റ് ജോസഫ്സ് യു. പി. എസ്. കൂനമ്മവ്]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് യു. പി. എസ്. കൂനമ്മവ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000705 |class='wd_p571' data-sort-value="1867" | 1867 |class='wd_p625'| {{Coord|10.101018|76.262441|display=inline}} |- class='wd_q99509518' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509518|സെന്റ് ജോസഫ്സ് യു.പി.എസ്. കടവന്തറ]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് യു.പി.എസ്. കടവന്തറ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080301513 |class='wd_p571' data-sort-value="1920" | 1920 |class='wd_p625'| {{Coord|9.951037|76.303333|display=inline}} |- class='wd_q99507916' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507916|സെന്റ് ജോസഫ്സ് യു.പി.എസ്. കരിത്തല]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് യു.പി.എസ്. കരിത്തല |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080303319 |class='wd_p571' data-sort-value="1957" | 1957 |class='wd_p625'| {{Coord|9.974417|76.289566|display=inline}} |- class='wd_q99509522' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509522|സെന്റ് ജോസഫ്സ് യു.പി.എസ്. പൊന്നരിമംഗലം]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് യു.പി.എസ്. പൊന്നരിമംഗലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080301404 |class='wd_p571' data-sort-value="1945" | 1945 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99485861' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485861|സെന്റ് ജോസഫ്സ് സി. ജി. എച്ച്. എസ്. കാഞ്ഞൂർ]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് സി. ജി. എച്ച്. എസ്. കാഞ്ഞൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080102302 |class='wd_p571' data-sort-value="1943" | 1943 |class='wd_p625'| {{Coord|10.143841|76.427097|display=inline}} |- class='wd_q99486202' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486202|സെന്റ് ജോസഫ്സ് സി.ജി.എച്ച്.എസ്. തൃപ്പൂണിത്തറ]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് സി.ജി.എച്ച്.എസ്. തൃപ്പൂണിത്തറ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081300405 |class='wd_p571' data-sort-value="1964" | 1964 |class='wd_p625'| {{Coord|9.953525|76.345864|display=inline}} |- class='wd_q99507946' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507946|സെന്റ് ജോസഫ്സ് സി‌ജി‌യു‌പി‌എസ് തൃപ്പൂണിത്തുറ]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് സിജിയുപിഎസ് തൃപ്പൂണിത്തുറ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081300406 |class='wd_p571' data-sort-value="1948" | 1948 |class='wd_p625'| {{Coord|9.953965|76.345586|display=inline}} |- class='wd_q99509866' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509866|സെന്റ് ജോസഫ്സ്. എൽ.പി.എസ്. ചെറിയകടാവ്]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ്. എൽ.പി.എസ്. ചെറിയകടാവ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800510 |class='wd_p571' data-sort-value="1889" | 1889 |class='wd_p625'| {{Coord|9.87541|76.2651|display=inline}} |- class='wd_q99508205' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508205|സെന്റ് ജോസഫ്‌സ് യു പി എസ് പെരിങ്ങഴ]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് യു പി എസ് പെരിങ്ങഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900603 |class='wd_p571' data-sort-value="1916" | 1916 |class='wd_p625'| {{Coord|9.955566|76.604376|display=inline}} |- class='wd_q99485932' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485932|സെന്റ് ജോൺ ഡി ബ്രിട്ടോയുടെ എ.ഐ.എച്ച്.എസ്. ഫോർട്ട്കൊച്ചി]]'' | സെന്റ് ജോൺ ഡി ബ്രിട്ടോയുടെ എ.ഐ.എച്ച്.എസ്. ഫോർട്ട്കൊച്ചി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080802114 |class='wd_p571' data-sort-value="1945" | 1945 |class='wd_p625'| {{Coord|9.963306|76.240166|display=inline}} |- class='wd_q99486145' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486145|സെന്റ് ജോൺ ദി ബാപ്റ്റിസ്റ്റ് സി. ഐ. ഇ. എം. എച്ച്. എസ്. അലുവ]]'' | സെന്റ് ജോൺ ദി ബാപ്റ്റിസ്റ്റ് സി. ഐ. ഇ. എം. എച്ച്. എസ്. അലുവ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571' data-sort-value="1961" | 1961 |class='wd_p625'| {{Coord|10.108296|76.360505|display=inline}} |- class='wd_q99509521' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509521|സെന്റ് ജോൺ ബോസ്കോയുടെ യു.പി.എസ്. എറണാകുളം]]'' | സെന്റ് ജോൺ ബോസ്കോയുടെ യു.പി.എസ്. എറണാകുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080303320 |class='wd_p571' data-sort-value="1941" | 1941 |class='wd_p625'| {{Coord|9.98464|76.274594|display=inline}} |- class='wd_q99509918' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509918|സെന്റ് ജോൺസ് .എൽ.പി.എസ്. മനപ്പിള്ളി]]'' | സെന്റ് ജോൺസ് .എൽ.പി.എസ്. മനപ്പിള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400604 |class='wd_p571' data-sort-value="1930" | 1930 |class='wd_p625'| {{Coord|10.124922|76.202601|display=inline}} |- class='wd_q99486246' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486246|സെന്റ് ജോൺസ് എച്ച് എസ് എസ് കവാലങ്ങാട്]]'' | സെന്റ് ജോൺസ് എച്ച് എസ് എസ് കവാലങ്ങാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701310 |class='wd_p571' data-sort-value="1937" | 1937 |class='wd_p625'| {{Coord|10.062044|76.683979|display=inline}} |- class='wd_q99486093' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486093|സെന്റ് ജോൺസ് എച്ച് എസ് പുളിന്തനം]]'' | സെന്റ് ജോൺസ് എച്ച് എസ് പുളിന്തനം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900301 |class='wd_p571' data-sort-value="1982" | 1982 |class='wd_p625'| {{Coord|10.004202|76.663878|display=inline}} |- class='wd_q99510451' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510451|സെന്റ് ജോൺസ് എൽ.പി.എസ്. കോന്തുരുത്തി]]'' | സെന്റ് ജോൺസ് എൽ.പി.എസ്. കോന്തുരുത്തി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| |- class='wd_q99510009' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510009|സെന്റ് ജോൺസ് എൽപിഎസ് നെല്ലിമറ്റം]]'' | സെന്റ് ജോൺസ് എൽപിഎസ് നെല്ലിമറ്റം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701306 |class='wd_p571' data-sort-value="1974" | 1974 |class='wd_p625'| {{Coord|10.060837|76.685145|display=inline}} |- class='wd_q99485910' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485910|സെന്റ് ജോൺസ് ജെ. എസ്. എച്ച്. എസ്. കണിയാട്ടുനിരപ്പ്]]'' | സെന്റ് ജോൺസ് ജെ. എസ്. എച്ച്. എസ്. കണിയാട്ടുനിരപ്പ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500715 |class='wd_p571' data-sort-value="1976" | 1976 |class='wd_p625'| {{Coord|9.933339|76.408597|display=inline}} |- class='wd_q99508172' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508172|സെന്റ് ജോൺസ് യു പി എസ് കലൂർ]]'' | സെന്റ് ജോൺസ് യു പി എസ് കലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080400313 |class='wd_p571' data-sort-value="1922" | 1922 |class='wd_p625'| {{Coord|9.986325|76.707617|display=inline}} |- class='wd_q99486065' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486065|സെന്റ് ജോൺസ് സിറിയൻ എച്ച് എസ് എസ് വടകര]]'' | സെന്റ് ജോൺസ് സിറിയൻ എച്ച് എസ് എസ് വടകര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600109 |class='wd_p571' data-sort-value="1918" | 1918 |class='wd_p625'| {{Coord|9.88186|76.571713|display=inline}} |- class='wd_q99504089' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99504089|സെന്റ് ജോൺസ് സിറിയൻ ഹയർസെക്കന്ററി സ്ക്കൂൾ, വടകര]]'' | സെന്റ് ജോൺസ് സിറിയൻ ഹയർസെക്കന്ററി സ്ക്കൂൾ, വടകര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64062731|ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571' data-sort-value="1963" | 1963 |class='wd_p625'| {{Coord|9.881334|76.571944|display=inline}} |- class='wd_q99486181' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486181|സെന്റ് ജോർജ്ജ് ഇ. എം. എൽ. പി. എസ്. ചുള്ളി]]'' | സെന്റ് ജോർജ്ജ് ഇ. എം. എൽ. പി. എസ്. ചുള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201104 |class='wd_p571' data-sort-value="2002" | 2002 |class='wd_p625'| {{Coord|10.254795|76.45688|display=inline}} |- class='wd_q99510460' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510460|സെന്റ് ജോർജ്ജ് ഇ.എം.എൽ.പി. സ്കൂൾ, ഇടപ്പള്ളി]]'' | സെന്റ് ജോർജ്ജ് ഇ.എം.എൽ.പി. സ്കൂൾ, ഇടപ്പള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571' data-sort-value="1995" | 1995 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99509528' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509528|സെന്റ് ജോർജ്ജ് ഇഎംയുപിഎസ് കോട്ടപ്പടി]]'' | സെന്റ് ജോർജ്ജ് ഇഎംയുപിഎസ് കോട്ടപ്പടി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701403 |class='wd_p571' data-sort-value="1984" | 1984 |class='wd_p625'| {{Coord|10.117508|76.585967|display=inline}} |- class='wd_q99486033' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486033|സെന്റ് ജോർജ്ജ് എച്ച് എസ് എസ് കോതമംഗലം]]'' | സെന്റ് ജോർജ്ജ് എച്ച് എസ് എസ് കോതമംഗലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700708 |class='wd_p571' data-sort-value="1936" | 1936 |class='wd_p625'| {{Coord|10.150101|76.737445|display=inline}} |- class='wd_q99485920' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485920|സെന്റ് ജോർജ്ജ് എച്ച്.എസ് ആരക്കുന്നം]]'' | സെന്റ് ജോർജ്ജ് എച്ച്.എസ് ആരക്കുന്നം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301107 |class='wd_p571' data-sort-value="1902" | 1902 |class='wd_p625'| {{Coord|9.887262|76.433119|display=inline}} |- class='wd_q99485972' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485972|സെന്റ് ജോർജ്ജ് എച്ച്.എസ് ഇടപ്പള്ളി]]'' | സെന്റ് ജോർജ്ജ് എച്ച്.എസ് ഇടപ്പള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080300609 |class='wd_p571' data-sort-value="1948" | 1948 |class='wd_p625'| {{Coord|10.022704|76.307248|display=inline}} |- class='wd_q99485911' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485911|സെന്റ് ജോർജ്ജ് എച്ച്.എസ്. പുത്തൻപള്ളി]]'' | സെന്റ് ജോർജ്ജ് എച്ച്.എസ്. പുത്തൻപള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100209 |class='wd_p571' data-sort-value="1917" | 1917 |class='wd_p625'| {{Coord|10.083882|76.271677|display=inline}} |- class='wd_q99486218' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486218|സെന്റ് ജോർജ്ജ് എച്ച്.എസ്. പൂണിത്തുറ]]'' | സെന്റ് ജോർജ്ജ് എച്ച്.എസ്. പൂണിത്തുറ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301421 |class='wd_p571' data-sort-value="2004" | 2004 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99485883' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485883|സെന്റ് ജോർജ്ജ് എച്ച്.എസ്. വെന്നിക്കുളം]]'' | സെന്റ് ജോർജ്ജ് എച്ച്.എസ്. വെന്നിക്കുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500711 |class='wd_p571' data-sort-value="1952" | 1952 |class='wd_p625'| {{Coord|9.947118|76.396173|display=inline}} |- class='wd_q99510058' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510058|സെന്റ് ജോർജ്ജ് എൽ പി എസ് മുത്തോലപുരം]]'' | സെന്റ് ജോർജ്ജ് എൽ പി എസ് മുത്തോലപുരം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600402 |class='wd_p571' data-sort-value="1982" | 1982 |class='wd_p625'| {{Coord|9.845332|76.566738|display=inline}} |- class='wd_q99509814' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509814|സെന്റ് ജോർജ്ജ് എൽ.പി.എസ്. ഇടപ്പള്ളി]]'' | സെന്റ് ജോർജ്ജ് എൽ.പി.എസ്. ഇടപ്പള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080300608 |class='wd_p571' data-sort-value="1914" | 1914 |class='wd_p625'| {{Coord|10.021113|76.306907|display=inline}} |- class='wd_q99509864' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509864|സെന്റ് ജോർജ്ജ് എൽ.പി.എസ്. സൗത്ത് ചെല്ലാനം]]'' | സെന്റ് ജോർജ്ജ് എൽ.പി.എസ്. സൗത്ത് ചെല്ലാനം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800803 |class='wd_p571' data-sort-value="1917" | 1917 |class='wd_p625'| {{Coord|9.798194|76.275973|display=inline}} |- class='wd_q99508176' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508176|സെന്റ് ജോർജ്ജ് ടി ടി വാഴക്കുളം]]'' | സെന്റ് ജോർജ്ജ് ടി ടി വാഴക്കുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080400611 |class='wd_p571' data-sort-value="1917" | 1917 |class='wd_p625'| {{Coord|9.942201|76.637618|display=inline}} |- class='wd_q99509506' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509506|സെന്റ് ജോർജ്ജ് പബ്ലിക് സ്കൂൾ പൂക്കാട്ടുപടി]]'' | സെന്റ് ജോർജ്ജ് പബ്ലിക് സ്കൂൾ പൂക്കാട്ടുപടി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100829 |class='wd_p571' data-sort-value="1998" | 1998 |class='wd_p625'| {{Coord|10.060565|76.394888|display=inline}} |- class='wd_q99508207' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508207|സെന്റ് ജോർജ്ജ് യു പി എസ് തോട്ടകര]]'' | സെന്റ് ജോർജ്ജ് യു പി എസ് തോട്ടകര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080901302 |class='wd_p571' data-sort-value="1921" | 1921 |class='wd_p625'| {{Coord|9.913188|76.620242|display=inline}} |- class='wd_q99507933' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507933|സെന്റ് ജോർജ്ജ് യു.പി.എസ്. പഴങ്ങാട്]]'' | സെന്റ് ജോർജ്ജ് യു.പി.എസ്. പഴങ്ങാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800204 |class='wd_p571' data-sort-value="1922" | 1922 |class='wd_p625'| {{Coord|9.861842|76.291824|display=inline}} |- class='wd_q99507940' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507940|സെന്റ് ജോർജ്ജ് യു.പി.എസ്. പൂണിത്തുറ]]'' | സെന്റ് ജോർജ്ജ് യു.പി.എസ്. പൂണിത്തുറ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301415 |class='wd_p571' data-sort-value="1940" | 1940 |class='wd_p625'| {{Coord|9.953315|76.329227|display=inline}} |- class='wd_q99508066' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508066|സെന്റ് ജോർജ്ജ് യുപിഎസ് പൂയംകുട്ടി]]'' | സെന്റ് ജോർജ്ജ് യുപിഎസ് പൂയംകുട്ടി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700301 |class='wd_p571' data-sort-value="1966" | 1966 |class='wd_p625'| {{Coord|10.166322|76.776392|display=inline}} |- class='wd_q99509882' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509882|സെന്റ് ജോർജ്ജ്. എൽ.പി.എസ്. ആരക്കുന്നം]]'' | സെന്റ് ജോർജ്ജ്. എൽ.പി.എസ്. ആരക്കുന്നം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301106 |class='wd_p571' data-sort-value="1902" | 1902 |class='wd_p625'| {{Coord|9.887427|76.433922|display=inline}} |- class='wd_q99509904' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509904|സെന്റ് ജോർജ്ജ്. എൽ.പി.എസ്. ചക്രക്കടവ്]]'' | സെന്റ് ജോർജ്ജ്. എൽ.പി.എസ്. ചക്രക്കടവ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400408 |class='wd_p571' data-sort-value="1920" | 1920 |class='wd_p625'| {{Coord|10.14858|76.189971|display=inline}} |- class='wd_q99509863' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509863|സെന്റ് ജോർജ്ജ്. എൽ.പി.എസ്. പഴങ്ങാട്]]'' | സെന്റ് ജോർജ്ജ്. എൽ.പി.എസ്. പഴങ്ങാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800205 |class='wd_p571' data-sort-value="1890" | 1890 |class='wd_p625'| {{Coord|9.862007|76.29213|display=inline}} |- class='wd_q99509995' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509995|സെന്റ് ജോർജ്ജ്സ് എൽ‌പി‌എസ് കടവൂർ]]'' | സെന്റ് ജോർജ്ജ്സ് എൽപിഎസ് കടവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700504 |class='wd_p571' data-sort-value="1937" | 1937 |class='wd_p625'| {{Coord|9.995024|76.755508|display=inline}} |- class='wd_q99486216' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486216|സെന്റ് ഡൊമിനിക് ഇ.എം.എച്ച്.എസ്. പള്ളുരുത്തി]]'' | സെന്റ് ഡൊമിനിക് ഇ.എം.എച്ച്.എസ്. പള്ളുരുത്തി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800507 |class='wd_p571' data-sort-value="1978" | 1978 |class='wd_p625'| {{Coord|9.917803|76.276576|display=inline}} |- class='wd_q99509836' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509836|സെന്റ് തെരേസ .സി.ജി.എൽ.പി.എസ്. എറണാകുളം]]'' | സെന്റ് തെരേസ .സി.ജി.എൽ.പി.എസ്. എറണാകുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080303304 |class='wd_p571' data-sort-value="1887" | 1887 |class='wd_p625'| {{Coord|9.976163|76.278542|display=inline}} |- class='wd_q99509965' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509965|സെന്റ് തെരേസയുടെ എൽപിഎസ് വല്ലം]]'' | സെന്റ് തെരേസയുടെ എൽപിഎസ് വല്ലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100713 |class='wd_p571' data-sort-value="1916" | 1916 |class='wd_p625'| {{Coord|10.13294|76.462545|display=inline}} |- class='wd_q99485950' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485950|സെന്റ് തെരേസസാസ് സി.ജി.എച്ച്.എസ്. എറണാകുളം]]'' | സെന്റ് തെരേസസാസ് സി.ജി.എച്ച്.എസ്. എറണാകുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080303305 |class='wd_p571' data-sort-value="1887" | 1887 |class='wd_p625'| {{Coord|9.975943|76.278635|display=inline}} |- class='wd_q99509900' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509900|സെന്റ് തോമസ് .എൽ.പി.എസ്. വെട്ടിക്കൽ]]'' | സെന്റ് തോമസ് .എൽ.പി.എസ്. വെട്ടിക്കൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301116 |class='wd_p571' data-sort-value="1914" | 1914 |class='wd_p625'| {{Coord|9.914406|76.420102|display=inline}} |- class='wd_q99485880' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485880|സെന്റ് തോമസ് എച്ച്. എസ് ആയൂർ]]'' | സെന്റ് തോമസ് എച്ച്. എസ് ആയൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201502 |class='wd_p571' data-sort-value="1949" | 1949 |class='wd_p625'| {{Coord|10.177023|76.307094|display=inline}} |- class='wd_q99486014' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486014|സെന്റ് തോമസ് എച്ച്.എസ്. കീഴില്ലം]]'' | സെന്റ് തോമസ് എച്ച്.എസ്. കീഴില്ലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081500201 |class='wd_p571' data-sort-value="1922" | 1922 |class='wd_p625'| {{Coord|10.052417|76.531396|display=inline}} |- class='wd_q99485854' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485854|സെന്റ് തോമസ് എച്ച്.എസ്. മലയാറ്റൂർ]]'' | സെന്റ് തോമസ് എച്ച്.എസ്. മലയാറ്റൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200805 |class='wd_p571' data-sort-value="1968" | 1968 |class='wd_p625'| {{Coord|10.186396|76.502512|display=inline}} |- class='wd_q99510045' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510045|സെന്റ് തോമസ് എൽ പി എസ് നടുക്കര]]'' | സെന്റ് തോമസ് എൽ പി എസ് നടുക്കര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080400610 |class='wd_p571' data-sort-value="1929" | 1929 |class='wd_p625'| {{Coord|9.937825|76.605088|display=inline}} |- class='wd_q99510036' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510036|സെന്റ് തോമസ് എൽ പി എസ് മുടപ്പന്നൂർ]]'' | സെന്റ് തോമസ് എൽ പി എസ് മുടപ്പന്നൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080400404 |class='wd_p571' data-sort-value="1915" | 1915 |class='wd_p625'| {{Coord|9.934605|76.658281|display=inline}} |- class='wd_q99509743' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509743|സെന്റ് തോമസ് എൽ. പി. എസ്. നെല്ലാട്]]'' | സെന്റ് തോമസ് എൽ. പി. എസ്. നെല്ലാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500603 |class='wd_p571' data-sort-value="1982" | 1982 |class='wd_p625'| {{Coord|10.009883|76.524055|display=inline}} |- class='wd_q99510464' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510464|സെന്റ് തോമസ് എൽ..പി.എസ്. പള്ളുരുത്തി]]'' | സെന്റ് തോമസ് എൽ..പി.എസ്. പള്ളുരുത്തി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080801917 |class='wd_p571' data-sort-value="1920" | 1920 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99510486' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510486|സെന്റ് തോമസ് എൽ.പി.എസ് കീഴില്ലം]]'' | സെന്റ് തോമസ് എൽ.പി.എസ് കീഴില്ലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081500301 |class='wd_p571' data-sort-value="1978" | 1978 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99510006' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510006|സെന്റ് തോമസ് എൽ.പി.എസ് നടുക്കനി]]'' | സെന്റ് തോമസ് എൽ.പി.എസ് നടുക്കനി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701605 |class='wd_p571' data-sort-value="1951" | 1951 |class='wd_p625'| {{Coord|10.083254|76.675311|display=inline}} |- class='wd_q99485995' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485995|സെന്റ് തോമസ് ഗേൾസ് എച്ച്.എസ്. പെരുമാനൂർ]]'' | സെന്റ് തോമസ് ഗേൾസ് എച്ച്.എസ്. പെരുമാനൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080301506 |class='wd_p571' data-sort-value="1939" | 1939 |class='wd_p625'| {{Coord|9.94708|76.293349|display=inline}} |- class='wd_q99486264' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486264|സെന്റ് തോമസ് പബ്ലിക് സ്കൂൾ ഇരിങ്ങോൾ]]'' | സെന്റ് തോമസ് പബ്ലിക് സ്കൂൾ ഇരിങ്ങോൾ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081500201 |class='wd_p571' data-sort-value="2002" | 2002 |class='wd_p625'| {{Coord|10.118219|76.509421|display=inline}} |- class='wd_q99486286' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486286|സെന്റ് തോമസ് പബ്ലിക് സ്കൂൾ, മൂവാറ്റുപുഴ]]'' | സെന്റ് തോമസ് പബ്ലിക് സ്കൂൾ, മൂവാറ്റുപുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|9.993083|76.568324|display=inline}} |- class='wd_q99507865' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507865|സെന്റ് തോമസ് യു. പി. എസ് തുരുത്തൂർ]]'' | സെന്റ് തോമസ് യു. പി. എസ് തുരുത്തൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081001005 |class='wd_p571' data-sort-value="1952" | 1952 |class='wd_p625'| {{Coord|10.198891|76.237162|display=inline}} |- class='wd_q99507821' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507821|സെന്റ് തോമസ് യു.പി.എസ്. കറുകുറ്റി]]'' | സെന്റ് തോമസ് യു.പി.എസ്. കറുകുറ്റി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200103 |class='wd_p571' data-sort-value="1953" | 1953 |class='wd_p625'| {{Coord|10.225421|76.370148|display=inline}} |- class='wd_q99508058' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508058|സെന്റ് തോമസ് യുപിഎസ് നടുക്കാണി]]'' | സെന്റ് തോമസ് യുപിഎസ് നടുക്കാണി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701604 |class='wd_p571' data-sort-value="1968" | 1968 |class='wd_p625'| {{Coord|10.087732|76.677564|display=inline}} |- class='wd_q99509914' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509914|സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ് .എൽ.പി.എസ്. കുരിശിങ്കൽ]]'' | സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ് .എൽ.പി.എസ്. കുരിശിങ്കൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400504 |class='wd_p571' data-sort-value="1899" | 1899 |class='wd_p625'| {{Coord|10.001188|76.238688|display=inline}} |- class='wd_q99486075' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486075|സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ് എച്ച് എസ് എസ് എലഞ്ഞി]]'' | സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ് എച്ച് എസ് എസ് എലഞ്ഞി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600404 |class='wd_p571' data-sort-value="1925" | 1925 |class='wd_p625'| {{Coord|9.832598|76.543893|display=inline}} |- class='wd_q99510056' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510056|സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ് എൽ പി എസ് ഇലഞ്ഞി]]'' | സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ് എൽ പി എസ് ഇലഞ്ഞി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600405 |class='wd_p571' data-sort-value="1952" | 1952 |class='wd_p625'| {{Coord|9.830164|76.553812|display=inline}} |- class='wd_q99509862' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509862|സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ് എൽ.പി.എസ്. കുമ്പളങ്ങി]]'' | സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ് എൽ.പി.എസ്. കുമ്പളങ്ങി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800208 |class='wd_p571' data-sort-value="1899" | 1899 |class='wd_p625'| {{Coord|9.881426|76.287736|display=inline}} |- class='wd_q99508184' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508184|സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ് യു പി എസ് കോഴിപ്പിള്ളി]]'' | സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ് യു പി എസ് കോഴിപ്പിള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600503 |class='wd_p571' data-sort-value="1924" | 1924 |class='wd_p625'| {{Coord|9.859375|76.622059|display=inline}} |- class='wd_q99507860' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507860|സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ് യു. പി. എസ്. പാങ്ങോട്]]'' | സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ് യു. പി. എസ്. പാങ്ങോട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500309 |class='wd_p571' data-sort-value="1983" | 1983 |class='wd_p625'| {{Coord|9.987869|76.441493|display=inline}} |- class='wd_q99507867' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507867|സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ് യു. പി. എസ്. വടക്കേക്കര]]'' | സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ് യു. പി. എസ്. വടക്കേക്കര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000801 |class='wd_p571' data-sort-value="1919" | 1919 |class='wd_p625'| {{Coord|10.178441|76.20968|display=inline}} |- class='wd_q99485863' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485863|സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ് വി. എച്ച്. എസ്. എച്ച്. എസ്. കോലഞ്ചേരി]]'' | സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ് വി. എച്ച്. എസ്. എച്ച്. എസ്. കോലഞ്ചേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500511 |class='wd_p571' data-sort-value="1937" | 1937 |class='wd_p625'| {{Coord|9.978964|76.473367|display=inline}} |- class='wd_q99509916' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509916|സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ്. എൽ.പി.എസ്. മാലിപ്പുറം]]'' | സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ്. എൽ.പി.എസ്. മാലിപ്പുറം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400101 |class='wd_p571' data-sort-value="1868" | 1868 |class='wd_p625'| {{Coord|10.018573|76.226108|display=inline}} |- class='wd_q99509834' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509834|സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ്. എൽ.പി.എസ്. വടുതല]]'' | സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ്. എൽ.പി.എസ്. വടുതല |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080303403 |class='wd_p571' data-sort-value="1924" | 1924 |class='wd_p625'| {{Coord|10.023064|76.2688|display=inline}} |- class='wd_q99486074' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486074|സെന്റ് പോൾസ് എച്ച് എസ് മുത്തോലപുരം]]'' | സെന്റ് പോൾസ് എച്ച് എസ് മുത്തോലപുരം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600413 |class='wd_p571' data-sort-value="1950" | 1950 |class='wd_p625'| {{Coord|9.830294|76.553309|display=inline}} |- class='wd_q99486100' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486100|സെന്റ് പോൾസ് എച്ച് എസ് വെളിയനാട്]]'' | സെന്റ് പോൾസ് എച്ച് എസ് വെളിയനാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200805 |class='wd_p571' data-sort-value="1937" | 1937 |class='wd_p625'| {{Coord|9.869479|76.456135|display=inline}} |- class='wd_q99510042' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510042|സെന്റ് പോൾസ് എൽ പി എസ് മടക്കത്താനം]]'' | സെന്റ് പോൾസ് എൽ പി എസ് മടക്കത്താനം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080400402 |class='wd_p571' data-sort-value="1929" | 1929 |class='wd_p625'| {{Coord|9.923957|76.68154|display=inline}} |- class='wd_q99510057' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510057|സെന്റ് പോൾസ് എൽ പി എസ് മുത്തോലപുരം]]'' | സെന്റ് പോൾസ് എൽ പി എസ് മുത്തോലപുരം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600401 |class='wd_p571' data-sort-value="1920" | 1920 |class='wd_p625'| {{Coord|9.833443|76.544359|display=inline}} |- class='wd_q99509786' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509786|സെന്റ് പോൾസ് എൽ. പി. എസ്. നോർത്ത് പറവൂർ]]'' | സെന്റ് പോൾസ് എൽ. പി. എസ്. നോർത്ത് പറവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000309 |class='wd_p571' data-sort-value="1917" | 1917 |class='wd_p625'| {{Coord|10.149635|76.219748|display=inline}} |- class='wd_q99509717' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509717|സെന്റ് പോൾസ് ഗവ. എൽ. പി. എസ്. ഐരാപുരം]]'' | സെന്റ് പോൾസ് ഗവ. എൽ. പി. എസ്. ഐരാപുരം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500903 |class='wd_p571' data-sort-value="1921" | 1921 |class='wd_p625'| {{Coord|10.036976|76.503682|display=inline}} |- class='wd_q99510436' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510436|സെന്റ് പോൾസ് ജൂനിയർ സ്കൂൾ കോലഞ്ചേരി]]'' | സെന്റ് പോൾസ് ജൂനിയർ സ്കൂൾ കോലഞ്ചേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500502 |class='wd_p571' data-sort-value="1980" | 1980 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99485881' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485881|സെന്റ് ഫിലോമിനയുടെ എച്ച്. എസ്. തിരുവാണിയൂർ]]'' | സെന്റ് ഫിലോമിനയുടെ എച്ച്. എസ്. തിരുവാണിയൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500713 |class='wd_p571' data-sort-value="1942" | 1942 |class='wd_p625'| {{Coord|9.934164|76.42658|display=inline}} |- class='wd_q99485867' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485867|സെന്റ് ഫിലോമിനയുടെ എച്ച്.എസ്. എസ്. കൂനമ്മവ്]]'' | സെന്റ് ഫിലോമിനയുടെ എച്ച്.എസ്. എസ്. കൂനമ്മവ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000703 |class='wd_p571' data-sort-value="1891" | 1891 |class='wd_p625'| {{Coord|10.100055|76.26498|display=inline}} |- class='wd_q99509777' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509777|സെന്റ് ഫിലോമിനയുടെ എൽ. പി. എസ്. കൂനമ്മവ്]]'' | സെന്റ് ഫിലോമിനയുടെ എൽ. പി. എസ്. കൂനമ്മവ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000702 |class='wd_p571' data-sort-value="1901" | 1901 |class='wd_p625'| {{Coord|10.101188|76.265777|display=inline}} |- class='wd_q99509894' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509894|സെന്റ് ഫ്രാൻസിസ് .എൽ.പി.എസ്. പുതിയകാവ്]]'' | സെന്റ് ഫ്രാൻസിസ് .എൽ.പി.എസ്. പുതിയകാവ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081300426 |class='wd_p571' data-sort-value="1914" | 1914 |class='wd_p625'| {{Coord|9.925728|76.359571|display=inline}} |- class='wd_q99509510' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509510|സെന്റ് ഫ്രാൻസിസ് അസീസി യു.പി.എസ്. അത്താണി]]'' | സെന്റ് ഫ്രാൻസിസ് അസീസി യു.പി.എസ്. അത്താണി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200606 |class='wd_p571' data-sort-value="1997" | 1997 |class='wd_p625'| {{Coord|10.152914|76.35411|display=inline}} |- class='wd_q99510444' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510444|സെന്റ് ഫ്രാൻസിസ് ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം എൽ.പി. സ്കൂൾ കുറ്റിപ്പുഴ]]'' | സെന്റ് ഫ്രാൻസിസ് ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം എൽ.പി. സ്കൂൾ കുറ്റിപ്പുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201805 |class='wd_p571' data-sort-value="1990" | 1990 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99509809' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509809|സെന്റ് ഫ്രാൻസിസ് എ.ഐ.എൽ.പി.എസ്. ബോൾഗട്ടി]]'' | സെന്റ് ഫ്രാൻസിസ് എ.ഐ.എൽ.പി.എസ്. ബോൾഗട്ടി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080301405 |class='wd_p571' data-sort-value="1945" | 1945 |class='wd_p625'| {{Coord|10.014544|76.259322|display=inline}} |- class='wd_q99485839' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485839|സെന്റ് ഫ്രാൻസിസ് എച്ച്.എസ്. ആലുവ]]'' | സെന്റ് ഫ്രാൻസിസ് എച്ച്.എസ്. ആലുവ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101714 |class='wd_p571' data-sort-value="1939" | 1939 |class='wd_p625'| {{Coord|10.112493|76.357804|display=inline}} |- class='wd_q99510440' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510440|സെന്റ് ഫ്രാൻസിസ് എൽ. പി. എസ്. നോർത്ത് കുത്തിയതോട്]]'' | സെന്റ് ഫ്രാൻസിസ് എൽ. പി. എസ്. നോർത്ത് കുത്തിയതോട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| |- class='wd_q99509707' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509707|സെന്റ് ഫ്രാൻസിസ് എൽ.പി.എസ് പുളിയനം]]'' | സെന്റ് ഫ്രാൻസിസ് എൽ.പി.എസ് പുളിയനം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200702 |class='wd_p571' data-sort-value="1915" | 1915 |class='wd_p625'| {{Coord|10.207509|76.355569|display=inline}} |- class='wd_q99509843' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509843|സെന്റ് ഫ്രാൻസിസ് ചർച്ച്. എൽ.പി.എസ്. ഫോർട്ട്കൊച്ചി]]'' | സെന്റ് ഫ്രാൻസിസ് ചർച്ച്. എൽ.പി.എസ്. ഫോർട്ട്കൊച്ചി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080802113 |class='wd_p571' data-sort-value="1817" | 1817 |class='wd_p625'| {{Coord|9.963548|76.241495|display=inline}} |- class='wd_q99486166' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486166|സെന്റ് ഫ്രാൻസിസ് ഡി അസീസി എച്ച്.എസ്. അശോകപുരം]]'' | സെന്റ് ഫ്രാൻസിസ് ഡി അസീസി എച്ച്.എസ്. അശോകപുരം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|10.089452|76.361112|display=inline}} |- class='wd_q99507939' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507939|സെന്റ് ഫ്രാൻസിസ് യു.പി.എസ്. ആമ്പല്ലൂർ]]'' | സെന്റ് ഫ്രാൻസിസ് യു.പി.എസ്. ആമ്പല്ലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081300105 |class='wd_p571' data-sort-value="1897" | 1897 |class='wd_p625'| {{Coord|9.872773|76.395533|display=inline}} |- class='wd_q99507919' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507919|സെന്റ് ഫ്രാൻസിസ് യു.പി.എസ്. പിഴല]]'' | സെന്റ് ഫ്രാൻസിസ് യു.പി.എസ്. പിഴല |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080300301 |class='wd_p571' data-sort-value="1920" | 1920 |class='wd_p625'| {{Coord|10.048326|76.262277|display=inline}} |- class='wd_q99509624' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509624|സെന്റ് ഫ്രാൻസിസ് സേവ്യേ‍ർസ് എൽ. പി. എസ്. ആലുവ]]'' | സെന്റ് ഫ്രാൻസിസ് സേവ്യേർസ് എൽ. പി. എസ്. ആലുവ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101715 |class='wd_p571' data-sort-value="1932" | 1932 |class='wd_p625'| {{Coord|10.112261|76.357988|display=inline}} |- class='wd_q99509921' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509921|സെന്റ് മേരീസ് .എൽ.പി.എസ് മുരിക്കുമ്പാടം]]'' | സെന്റ് മേരീസ് .എൽ.പി.എസ് മുരിക്കുമ്പാടം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400507 |class='wd_p571' data-sort-value="1836" | 1836 |class='wd_p625'| {{Coord|9.987816|76.240047|display=inline}} |- class='wd_q99509926' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509926|സെന്റ് മേരീസ് .എൽ.പി.എസ്. ഓച്ചന്തുരുത്ത്]]'' | സെന്റ് മേരീസ് .എൽ.പി.എസ്. ഓച്ചന്തുരുത്ത് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400512 |class='wd_p571' data-sort-value="1866" | 1866 |class='wd_p625'| {{Coord|10.01105|76.232261|display=inline}} |- class='wd_q99509898' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509898|സെന്റ് മേരീസ് .എൽ.പി.എസ്. തൃപ്പൂണിത്തുറ]]'' | സെന്റ് മേരീസ് .എൽ.പി.എസ്. തൃപ്പൂണിത്തുറ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081300402 |class='wd_p571' data-sort-value="1919" | 1919 |class='wd_p625'| {{Coord|9.944552|76.348105|display=inline}} |- class='wd_q99509534' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509534|സെന്റ് മേരീസ് ഇ എം സ്കൂൾ വെട്ടിത്തറ]]'' | സെന്റ് മേരീസ് ഇ എം സ്കൂൾ വെട്ടിത്തറ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200107 |class='wd_p571' data-sort-value="1992" | 1992 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99485926' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485926|സെന്റ് മേരീസ് എ.ഐ.ജി.എച്ച്.എസ്. ഫോർട്ട്കൊച്ചി]]'' | സെന്റ് മേരീസ് എ.ഐ.ജി.എച്ച്.എസ്. ഫോർട്ട്കൊച്ചി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080802112 |class='wd_p571' data-sort-value="1889" | 1889 |class='wd_p625'| {{Coord|9.96568|76.242215|display=inline}} |- class='wd_q99486078' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486078|സെന്റ് മേരീസ് എച്ച് എസ് എസ് ആരക്കുഴ]]'' | സെന്റ് മേരീസ് എച്ച് എസ് എസ് ആരക്കുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080901308 |class='wd_p571' data-sort-value="1935" | 1935 |class='wd_p625'| {{Coord|9.928726|76.605028|display=inline}} |- class='wd_q99486028' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486028|സെന്റ് മേരീസ് എച്ച് എസ് ക്രാരിയേലി]]'' | സെന്റ് മേരീസ് എച്ച് എസ് ക്രാരിയേലി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081500704 |class='wd_p571' data-sort-value="1950" | 1950 |class='wd_p625'| {{Coord|10.166901|76.552436|display=inline}} |- class='wd_q99486087' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486087|സെന്റ് മേരീസ് എച്ച് എസ് നാകപുഴ]]'' | സെന്റ് മേരീസ് എച്ച് എസ് നാകപുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080400305 |class='wd_p571' data-sort-value="1919" | 1919 |class='wd_p625'| {{Coord|9.942858|76.696095|display=inline}} |- class='wd_q99486050' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486050|സെന്റ് മേരീസ് എച്ച് എസ് പോത്താനിക്കാട്]]'' | സെന്റ് മേരീസ് എച്ച് എസ് പോത്താനിക്കാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700408 |class='wd_p571' data-sort-value="1941" | 1941 |class='wd_p625'| {{Coord|10.007678|76.681125|display=inline}} |- class='wd_q99485834' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485834|സെന്റ് മേരീസ് എച്ച്. എസ് ആലുവ]]'' | സെന്റ് മേരീസ് എച്ച്. എസ് ആലുവ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101712 |class='wd_p571' data-sort-value="1909" | 1909 |class='wd_p625'| {{Coord|10.106297|76.357693|display=inline}} |- class='wd_q99485860' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485860|സെന്റ് മേരീസ് എച്ച്.എസ്. എസ്. മൊറാക്കല]]'' | സെന്റ് മേരീസ് എച്ച്.എസ്. എസ്. മൊറാക്കല |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500404 |class='wd_p571' data-sort-value="1919" | 1919 |class='wd_p625'| {{Coord|10.019959|76.40153|display=inline}} |- class='wd_q99485962' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485962|സെന്റ് മേരീസ് എച്ച്.എസ്. കണ്ടനാട്]]'' | സെന്റ് മേരീസ് എച്ച്.എസ്. കണ്ടനാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301507 |class='wd_p571' data-sort-value="1939" | 1939 |class='wd_p625'| {{Coord|9.913293|76.376216|display=inline}} |- class='wd_q99485923' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485923|സെന്റ് മേരീസ് എച്ച്.എസ്. കണ്ണമാലി]]'' | സെന്റ് മേരീസ് എച്ച്.എസ്. കണ്ണമാലി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800810 |class='wd_p571' data-sort-value="1940" | 1940 |class='wd_p625'| {{Coord|9.875326|76.2625|display=inline}} |- class='wd_q99485921' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485921|സെന്റ് മേരീസ് എച്ച്.എസ്. ചെല്ലാനം]]'' | സെന്റ് മേരീസ് എച്ച്.എസ്. ചെല്ലാനം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800801 |class='wd_p571' data-sort-value="1924" | 1924 |class='wd_p625'| {{Coord|9.823244|76.27247|display=inline}} |- class='wd_q99485925' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485925|സെന്റ് മേരീസ് എച്ച്.എസ്. പള്ളിപ്പോർട്ട്]]'' | സെന്റ് മേരീസ് എച്ച്.എസ്. പള്ളിപ്പോർട്ട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400405 |class='wd_p571' data-sort-value="1898" | 1898 |class='wd_p625'| {{Coord|10.166948|76.180956|display=inline}} |- class='wd_q99485942' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485942|സെന്റ് മേരീസ് എച്ച്.എസ്. വല്ലാർപാടം]]'' | സെന്റ് മേരീസ് എച്ച്.എസ്. വല്ലാർപാടം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080301408 |class='wd_p571' data-sort-value="1899" | 1899 |class='wd_p625'| {{Coord|9.989231|76.249562|display=inline}} |- class='wd_q99510089' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510089|സെന്റ് മേരീസ് എൽ പി എസ് ഏഴിപ്പുറം]]'' | സെന്റ് മേരീസ് എൽ പി എസ് ഏഴിപ്പുറം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200807 |class='wd_p571' data-sort-value="1949" | 1949 |class='wd_p625'| {{Coord|9.884734|76.458847|display=inline}} |- class='wd_q99509680' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509680|സെന്റ് മേരീസ് എൽ. പി. എസ് അങ്കമാലി]]'' | സെന്റ് മേരീസ് എൽ. പി. എസ് അങ്കമാലി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200405 |class='wd_p571' data-sort-value="1918" | 1918 |class='wd_p625'| {{Coord|10.187405|76.382386|display=inline}} |- class='wd_q99509622' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509622|സെന്റ് മേരീസ് എൽ. പി. എസ്. ആലങ്ങാട്]]'' | സെന്റ് മേരീസ് എൽ. പി. എസ്. ആലങ്ങാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080102109 |class='wd_p571' data-sort-value="1916" | 1916 |class='wd_p625'| {{Coord|10.122593|76.300434|display=inline}} |- class='wd_q99509625' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509625|സെന്റ് മേരീസ് എൽ. പി. എസ്. ആലുവ]]'' | സെന്റ് മേരീസ് എൽ. പി. എസ്. ആലുവ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101713 |class='wd_p571' data-sort-value="1909" | 1909 |class='wd_p625'| {{Coord|10.105899|76.35771|display=inline}} |- class='wd_q99509633' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509633|സെന്റ് മേരീസ് എൽ. പി. എസ്. കാഞ്ഞൂർ]]'' | സെന്റ് മേരീസ് എൽ. പി. എസ്. കാഞ്ഞൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080102304 |class='wd_p571' data-sort-value="1929" | 1929 |class='wd_p625'| {{Coord|10.145615|76.427347|display=inline}} |- class='wd_q99509773' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509773|സെന്റ് മേരീസ് എൽ. പി. എസ്. ചേന്ദമംഗലം]]'' | സെന്റ് മേരീസ് എൽ. പി. എസ്. ചേന്ദമംഗലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000108 |class='wd_p571' data-sort-value="1921" | 1921 |class='wd_p625'| {{Coord|10.177517|76.241991|display=inline}} |- class='wd_q99509645' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509645|സെന്റ് മേരീസ് എൽ. പി. എസ്. തുത്തിയൂർ]]'' | സെന്റ് മേരീസ് എൽ. പി. എസ്. തുത്തിയൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100503 |class='wd_p571' data-sort-value="1952" | 1952 |class='wd_p625'| {{Coord|9.995089|76.34276|display=inline}} |- class='wd_q99509708' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509708|സെന്റ് മേരീസ് എൽ. പി. എസ്. തുറവൂർ]]'' | സെന്റ് മേരീസ് എൽ. പി. എസ്. തുറവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200306 |class='wd_p571' data-sort-value="1931" | 1931 |class='wd_p625'| {{Coord|10.195914|76.425291|display=inline}} |- class='wd_q99509700' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509700|സെന്റ് മേരീസ് എൽ. പി. എസ്. മഞ്ഞപ്ര]]'' | സെന്റ് മേരീസ് എൽ. പി. എസ്. മഞ്ഞപ്ര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201203 |class='wd_p571' data-sort-value="1929" | 1929 |class='wd_p625'| {{Coord|10.21279|76.448179|display=inline}} |- class='wd_q99509699' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509699|സെന്റ് മേരീസ് എൽ. പി. എസ്. മലയാറ്റൂർ]]'' | സെന്റ് മേരീസ് എൽ. പി. എസ്. മലയാറ്റൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200804 |class='wd_p571' data-sort-value="1912" | 1912 |class='wd_p625'| {{Coord|10.185583|76.506058|display=inline}} |- class='wd_q99509637' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509637|സെന്റ് മേരീസ് എൽ. പി. എസ്. മുട്ടിനാക്കം]]'' | സെന്റ് മേരീസ് എൽ. പി. എസ്. മുട്ടിനാക്കം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100208 |class='wd_p571' data-sort-value="1966" | 1966 |class='wd_p625'| {{Coord|10.083151|76.280597|display=inline}} |- class='wd_q99510010' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510010|സെന്റ് മേരീസ് എൽ.പി.എസ് നീണ്ടപാറ]]'' | സെന്റ് മേരീസ് എൽ.പി.എസ് നീണ്ടപാറ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701801 |class='wd_p571' data-sort-value="1983" | 1983 |class='wd_p625'| {{Coord|10.025498|76.824252|display=inline}} |- class='wd_q99509857' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509857|സെന്റ് മേരീസ് എൽ.പി.എസ്. ഇടക്കൊച്ചി]]'' | സെന്റ് മേരീസ് എൽ.പി.എസ്. ഇടക്കൊച്ചി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080802003 |class='wd_p571' data-sort-value="1966" | 1966 |class='wd_p625'| {{Coord|9.912952|76.292592|display=inline}} |- class='wd_q99509865' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509865|സെന്റ് മേരീസ് എൽ.പി.എസ്. ചെല്ലാനം]]'' | സെന്റ് മേരീസ് എൽ.പി.എസ്. ചെല്ലാനം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800802 |class='wd_p571' data-sort-value="1903" | 1903 |class='wd_p625'| {{Coord|9.822871|76.27299|display=inline}} |- class='wd_q99509830' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509830|സെന്റ് മേരീസ് എൽ.പി.എസ്. പൊന്നരിമംഗലം]]'' | സെന്റ് മേരീസ് എൽ.പി.എസ്. പൊന്നരിമംഗലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080301403 |class='wd_p571' data-sort-value="1905" | 1905 |class='wd_p625'| {{Coord|9.994932|76.264441|display=inline}} |- class='wd_q99509950' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509950|സെന്റ് മേരീസ് എൽപിഎസ് ആലട്ടുചിറ]]'' | സെന്റ് മേരീസ് എൽപിഎസ് ആലട്ടുചിറ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081101104 |class='wd_p571' data-sort-value="1964" | 1964 |class='wd_p625'| {{Coord|10.181939|76.527526|display=inline}} |- class='wd_q99510015' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510015|സെന്റ് മേരീസ് എൽപിഎസ് പ്ലാമുടി]]'' | സെന്റ് മേരീസ് എൽപിഎസ് പ്ലാമുടി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701406 |class='wd_p571' data-sort-value="1983" | 1983 |class='wd_p625'| {{Coord|10.134141|76.580671|display=inline}} |- class='wd_q99509993' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509993|സെന്റ് മേരീസ് എൽ‌പി‌എസ് ഇഞ്ചിത്തൊട്ടി]]'' | സെന്റ് മേരീസ് എൽപിഎസ് ഇഞ്ചിത്തൊട്ടി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700312 |class='wd_p571' data-sort-value="1963" | 1963 |class='wd_p625'| {{Coord|10.074557|76.753821|display=inline}} |- class='wd_q99508226' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508226|സെന്റ് മേരീസ് യു പി എസ് അഞ്ചെൽപെട്ടി]]'' | സെന്റ് മേരീസ് യു പി എസ് അഞ്ചെൽപെട്ടി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200301 |class='wd_p571' data-sort-value="1952" | 1952 |class='wd_p625'| {{Coord|9.904735|76.517651|display=inline}} |- class='wd_q99507823' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507823|സെന്റ് മേരീസ് യു. പി. എസ്. മഞ്ഞപ്ര]]'' | സെന്റ് മേരീസ് യു. പി. എസ്. മഞ്ഞപ്ര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201202 |class='wd_p571' data-sort-value="1949" | 1949 |class='wd_p625'| {{Coord|10.212276|76.447946|display=inline}} |- class='wd_q99507825' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507825|സെന്റ് മേരീസ് യു. പി. എസ്. മൂഴിക്കുളം]]'' | സെന്റ് മേരീസ് യു. പി. എസ്. മൂഴിക്കുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200708 |class='wd_p571' data-sort-value="1915" | 1915 |class='wd_p625'| {{Coord|10.189532|76.326695|display=inline}} |- class='wd_q99507917' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507917|സെന്റ് മേരീസ് യു.പി.എസ് കുമ്പളം]]'' | സെന്റ് മേരീസ് യു.പി.എസ് കുമ്പളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080301302 |class='wd_p571' data-sort-value="1913" | 1913 |class='wd_p625'| {{Coord|9.90695|76.306069|display=inline}} |- class='wd_q99508014' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508014|സെന്റ് മേരീസ് യു.പി.എസ്. ഞാറക്കൽ]]'' | സെന്റ് മേരീസ് യു.പി.എസ്. ഞാറക്കൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400706 |class='wd_p571' data-sort-value="1918" | 1918 |class='wd_p625'| {{Coord|10.048539|76.220205|display=inline}} |- class='wd_q99507910' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507910|സെന്റ് മേരീസ് യു.പി.എസ്. തേവര]]'' | സെന്റ് മേരീസ് യു.പി.എസ്. തേവര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080301507 |class='wd_p571' data-sort-value="1881" | 1881 |class='wd_p625'| {{Coord|9.938673|76.297319|display=inline}} |- class='wd_q99507943' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507943|സെന്റ് മേരീസ് യു.പി.എസ്. മൂത്തേടം]]'' | സെന്റ് മേരീസ് യു.പി.എസ്. മൂത്തേടം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301202 |class='wd_p571' data-sort-value="1904" | 1904 |class='wd_p625'| {{Coord|9.937475|76.323012|display=inline}} |- class='wd_q99507911' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507911|സെന്റ് മേരീസ് യു.പി.എസ്. വെസ്റ്റ് ചേരാനെല്ലൂർ]]'' | സെന്റ് മേരീസ് യു.പി.എസ്. വെസ്റ്റ് ചേരാനെല്ലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080300101 |class='wd_p571' data-sort-value="1976" | 1976 |class='wd_p625'| {{Coord|10.068873|76.283139|display=inline}} |- class='wd_q99507912' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507912|സെന്റ് മേരീസ് യു.പി.എസ്. സൗത്ത് ചിറ്റൂർ]]'' | സെന്റ് മേരീസ് യു.പി.എസ്. സൗത്ത് ചിറ്റൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080300107 |class='wd_p571' data-sort-value="1920" | 1920 |class='wd_p625'| {{Coord|10.030432|76.275489|display=inline}} |- class='wd_q97302943' |class='wd_label'| [[സെന്റ് മേരീസ് സി.ജി.എച്ച്.എസ്.എസ്. എറണാകുളം]] | സെന്റ് മേരീസ് സി.ജി.എച്ച്.എസ്.എസ്. എറണാകുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080303306 |class='wd_p571' data-sort-value="1920" | 1920 |class='wd_p625'| {{Coord|9.982347|76.277938|display=inline}} |- class='wd_q99509820' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509820|സെന്റ് മേരീസ് സി.ജി.എൽ.പി.എസ്. എറണാകുളം]]'' | സെന്റ് മേരീസ് സി.ജി.എൽ.പി.എസ്. എറണാകുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080303307 |class='wd_p571' data-sort-value="1920" | 1920 |class='wd_p625'| {{Coord|9.982635|76.277834|display=inline}} |- class='wd_q99485960' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485960|സെന്റ് മേരീസ്. എച്ച്.എസ്. തലക്കോട്]]'' | സെന്റ് മേരീസ്. എച്ച്.എസ്. തലക്കോട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081300901 |class='wd_p571' data-sort-value="1956" | 1956 |class='wd_p625'| {{Coord|9.92117|76.409055|display=inline}} |- class='wd_q99510462' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510462|സെന്റ് മേരീസ്. എൽ.പി.എസ്. ഫോർട്ട്കൊച്ചി]]'' | സെന്റ് മേരീസ്. എൽ.പി.എസ്. ഫോർട്ട്കൊച്ചി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080802111 |class='wd_p571' data-sort-value="1890" | 1890 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99508174' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508174|സെന്റ് മൈക്കിൾസ് യു പി എസ് രണ്ടാർ]]'' | സെന്റ് മൈക്കിൾസ് യു പി എസ് രണ്ടാർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080400602 |class='wd_p571' data-sort-value="1982" | 1982 |class='wd_p625'| {{Coord|9.979405|76.601097|display=inline}} |- class='wd_q99509853' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509853|സെന്റ് മൈക്കിൾസ്. എൽ.പി.എസ്. മാനചേരി]]'' | സെന്റ് മൈക്കിൾസ്. എൽ.പി.എസ്. മാനചേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800614 |class='wd_p571' data-sort-value="1926" | 1926 |class='wd_p625'| {{Coord|9.921208|76.250628|display=inline}} |- class='wd_q99486290' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486290|സെന്റ് മൈക്കൽ പബ്ലിക് സ്‌കൂൾ തിരുമയ്യൂർ]]'' | സെന്റ് മൈക്കൽ പബ്ലിക് സ്കൂൾ തിരുമയ്യൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| |- class='wd_q99510468' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510468|സെന്റ് മോണിക്ക. എൽ.പി.എസ്. തൈക്കൂടം]]'' | സെന്റ് മോണിക്ക. എൽ.പി.എസ്. തൈക്കൂടം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571' data-sort-value="1890" | 1890 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99509826' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509826|സെന്റ് റാഫേൽസ് എൽ.പി.എസ്. പാലാരിവട്ടം]]'' | സെന്റ് റാഫേൽസ് എൽ.പി.എസ്. പാലാരിവട്ടം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080300709 |class='wd_p571' data-sort-value="1894" | 1894 |class='wd_p625'| {{Coord|9.992624|76.308345|display=inline}} |- class='wd_q99509955' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509955|സെന്റ് റിറ്റ` എൽ‌പി‌എസ് മുടിക്കര]]'' | സെന്റ് റിറ്റ` എൽപിഎസ് മുടിക്കര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081500202 |class='wd_p571' data-sort-value="1935" | 1935 |class='wd_p625'| {{Coord|10.110703|76.528602|display=inline}} |- class='wd_q99510043' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510043|സെന്റ് റിറ്റയുടെ എൽ പി എസ് തെക്കുമല]]'' | സെന്റ് റിറ്റയുടെ എൽ പി എസ് തെക്കുമല |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080400403 |class='wd_p571' data-sort-value="1959" | 1959 |class='wd_p625'| {{Coord|9.927947|76.653299|display=inline}} |- class='wd_q99486009' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486009|സെന്റ് റിറ്റാസ് എച്ച്.എസ്. പൊന്നുരുന്നി]]'' | സെന്റ് റിറ്റാസ് എച്ച്.എസ്. പൊന്നുരുന്നി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301416 |class='wd_p571' data-sort-value="1941" | 1941 |class='wd_p625'| {{Coord|9.978068|76.314985|display=inline}} |- class='wd_q99509683' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509683|സെന്റ് റോക്കീസ് ​​എൽ. പി. എസ്. എളവൂർ]]'' | സെന്റ് റോക്കീസ് എൽ. പി. എസ്. എളവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200701 |class='wd_p571' data-sort-value="1928" | 1928 |class='wd_p625'| {{Coord|10.208262|76.336648|display=inline}} |- class='wd_q99509702' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509702|സെന്റ് റോക്കീസ് ​​എൽ. പി. എസ്. മഞ്ഞപ്ര]]'' | സെന്റ് റോക്കീസ് എൽ. പി. എസ്. മഞ്ഞപ്ര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201204 |class='wd_p571' data-sort-value="1931" | 1931 |class='wd_p625'| {{Coord|10.219953|76.451293|display=inline}} |- class='wd_q99509928' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509928|സെന്റ് റോക്കീസ് ​​എൽ.പി.എസ്. പള്ളിപ്പുറം]]'' | സെന്റ് റോക്കീസ് എൽ.പി.എസ്. പള്ളിപ്പുറം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400407 |class='wd_p571' data-sort-value="1903" | 1903 |class='wd_p625'| {{Coord|10.159574|76.185668|display=inline}} |- class='wd_q99486091' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486091|സെന്റ് ലിറ്റിൽ തെരേസയുടെ എച്ച് എസ് വാഴകുളം]]'' | സെന്റ് ലിറ്റിൽ തെരേസയുടെ എച്ച് എസ് വാഴകുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080400411 |class='wd_p571' data-sort-value="1931" | 1931 |class='wd_p625'| {{Coord|9.945785|76.642429|display=inline}} |- class='wd_q99510035' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510035|സെന്റ് ലിറ്റിൽ തെരേസയുടെ എൽ പി എസ് വാഴക്കുളം]]'' | സെന്റ് ലിറ്റിൽ തെരേസയുടെ എൽ പി എസ് വാഴക്കുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080400410 |class='wd_p571' data-sort-value="1926" | 1926 |class='wd_p625'| {{Coord|9.945275|76.642277|display=inline}} |- class='wd_q99507870' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507870|സെന്റ് ലിറ്റിൽ തെരേസയുടെ യു.പി.എസ്. കരുമാലൂർ]]'' | സെന്റ് ലിറ്റിൽ തെരേസയുടെ യു.പി.എസ്. കരുമാലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081001203 |class='wd_p571' data-sort-value="1952" | 1952 |class='wd_p625'| {{Coord|10.137569|76.268832|display=inline}} |- class='wd_q99485993' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485993|സെന്റ് ലൂയിസ് എച്ച്.എസ്. മുണ്ടംവേലി]]'' | സെന്റ് ലൂയിസ് എച്ച്.എസ്. മുണ്ടംവേലി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800612 |class='wd_p571' data-sort-value="1947" | 1947 |class='wd_p625'| {{Coord|9.922934|76.255829|display=inline}} |- class='wd_q99509780' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509780|സെന്റ് ലൂയിസ് എൽ. പി. എസ്. കൊട്ടുവള്ളി]]'' | സെന്റ് ലൂയിസ് എൽ. പി. എസ്. കൊട്ടുവള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000704 |class='wd_p571' data-sort-value="1918" | 1918 |class='wd_p625'| {{Coord|10.104072|76.248836|display=inline}} |- class='wd_q99510463' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510463|സെന്റ് ലൂയിസ്. എൽ.പി.എസ്. മുണ്ടംവേലി]]'' | സെന്റ് ലൂയിസ്. എൽ.പി.എസ്. മുണ്ടംവേലി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800613 |class='wd_p571' data-sort-value="1904" | 1904 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99507929' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507929|സെന്റ് ലോറൻസ് യു.പി.എസ്. ഇടക്കൊച്ചി]]'' | സെന്റ് ലോറൻസ് യു.പി.എസ്. ഇടക്കൊച്ചി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080802004 |class='wd_p571' data-sort-value="1917" | 1917 |class='wd_p625'| {{Coord|9.903483|76.295425|display=inline}} |- class='wd_q99509519' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509519|സെന്റ് വിംസെന്റ് ഡി പോൾ ഇ .എം.യു.പി.എസ്. പാലാരിവട്ടം]]'' | സെന്റ് വിംസെന്റ് ഡി പോൾ ഇ .എം.യു.പി.എസ്. പാലാരിവട്ടം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080300711 |class='wd_p571' data-sort-value="1993" | 1993 |class='wd_p625'| {{Coord|9.996363|76.3118|display=inline}} |- class='wd_q99509783' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509783|സെന്റ് വിൻസെന്റ് എൽ. പി. എസ്. പള്ളിക്കൽ]]'' | സെന്റ് വിൻസെന്റ് എൽ. പി. എസ്. പള്ളിക്കൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000405 |class='wd_p571' data-sort-value="1902" | 1902 |class='wd_p625'| {{Coord|10.082162|76.236751|display=inline}} |- class='wd_q99485855' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485855|സെന്റ് സെബാസ്റ്റ്യൻ എച്ച്. എസ്. കാഞ്ഞൂർ]]'' | സെന്റ് സെബാസ്റ്റ്യൻ എച്ച്. എസ്. കാഞ്ഞൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080102308 |class='wd_p571' data-sort-value="1912" | 1912 |class='wd_p625'| {{Coord|10.145211|76.427314|display=inline}} |- class='wd_q99485850' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485850|സെന്റ് സെബാസ്റ്റ്യൻ എച്ച്.എസ്. എസ്. ഗോതുരുത്തി]]'' | സെന്റ് സെബാസ്റ്റ്യൻ എച്ച്.എസ്. എസ്. ഗോതുരുത്തി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000101 |class='wd_p571' data-sort-value="1878" | 1878 |class='wd_p625'| {{Coord|10.188693|76.218264|display=inline}} |- class='wd_q99485965' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485965|സെന്റ് സെബാസ്റ്റ്യൻ എച്ച്.എസ്. പള്ളുരുത്തി]]'' | സെന്റ് സെബാസ്റ്റ്യൻ എച്ച്.എസ്. പള്ളുരുത്തി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080801903 |class='wd_p571' data-sort-value="1919" | 1919 |class='wd_p625'| {{Coord|9.934044|76.265437|display=inline}} |- class='wd_q99486094' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486094|സെന്റ് സെബാസ്റ്റ്യൻസ് എച്ച് എസ് ആനിക്കാട്]]'' | സെന്റ് സെബാസ്റ്റ്യൻസ് എച്ച് എസ് ആനിക്കാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080400601 |class='wd_p571' data-sort-value="1964" | 1964 |class='wd_p625'| {{Coord|9.962841|76.617529|display=inline}} |- class='wd_q99486088' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486088|സെന്റ് സെബാസ്റ്റ്യൻസ് എച്ച് എസ് മേമടങ്ങ്]]'' | സെന്റ് സെബാസ്റ്റ്യൻസ് എച്ച് എസ് മേമടങ്ങ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080901306 |class='wd_p571' data-sort-value="1983" | 1983 |class='wd_p625'| {{Coord|9.919772|76.636553|display=inline}} |- class='wd_q99510076' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510076|സെന്റ് സെബാസ്റ്റ്യൻസ് എൽ പി എസ് അരിക്കുഴ]]'' | സെന്റ് സെബാസ്റ്റ്യൻസ് എൽ പി എസ് അരിക്കുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080901303 |class='wd_p571' data-sort-value="1949" | 1949 |class='wd_p625'| {{Coord|9.920414|76.63453|display=inline}} |- class='wd_q99509775' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509775|സെന്റ് സെബാസ്റ്റ്യൻസ് എൽ. പി. എസ്. ഗോത്തുരുത്ത്]]'' | സെന്റ് സെബാസ്റ്റ്യൻസ് എൽ. പി. എസ്. ഗോത്തുരുത്ത് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000107 |class='wd_p571' data-sort-value="1878" | 1878 |class='wd_p625'| {{Coord|10.188268|76.21746|display=inline}} |- class='wd_q99508871' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508871|സെന്റ് സെബാസ്റ്റ്യൻസ് യു.പി.എസ്. പോഞ്ഞിക്കര]]'' | സെന്റ് സെബാസ്റ്റ്യൻസ് യു.പി.എസ്. പോഞ്ഞിക്കര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080301402 |class='wd_p571' data-sort-value="1915" | 1915 |class='wd_p625'| {{Coord|10.007014|76.261876|display=inline}} |- class='wd_q99509855' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509855|സെന്റ് സെബാസ്റ്റ്യൻസ്. എൽ.പി.എസ്. പള്ളുരുത്തി]]'' | സെന്റ് സെബാസ്റ്റ്യൻസ്. എൽ.പി.എസ്. പള്ളുരുത്തി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080801918 |class='wd_p571' data-sort-value="1895" | 1895 |class='wd_p625'| {{Coord|9.933805|76.265189|display=inline}} |- class='wd_q99486226' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486226|സെന്റ് സേവ്യേഴ്സ് പബ്ലിക് സ്ക്കൂൾ കണ്ടക്കടവ്]]'' | സെന്റ് സേവ്യേഴ്സ് പബ്ലിക് സ്ക്കൂൾ കണ്ടക്കടവ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|9.856881|76.267268|display=inline}} |- class='wd_q99510448' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510448|സെന്റ് സേവ്യേഴ്സ് ബോയ്സ് എൽപിഎസ് കലൂർ]]'' | സെന്റ് സേവ്യേഴ്സ് ബോയ്സ് എൽപിഎസ് കലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| |- class='wd_q99508186' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508186|സെന്റ് സേവ്യേഴ്സ് യു പി എസ് കൂറ്]]'' | സെന്റ് സേവ്യേഴ്സ് യു പി എസ് കൂറ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600403 |class='wd_p571' data-sort-value="1955" | 1955 |class='wd_p625'| {{Coord|9.846307|76.542662|display=inline}} |- class='wd_q99486035' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486035|സെന്റ് സ്റ്റീഫൻസ് എച്ച് എസ് എസ് കീരമ്പാറ]]'' | സെന്റ് സ്റ്റീഫൻസ് എച്ച് എസ് എസ് കീരമ്പാറ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701607 |class='wd_p571' data-sort-value="1940" | 1940 |class='wd_p625'| {{Coord|10.10098|76.649639|display=inline}} |- class='wd_q99510072' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510072|സെന്റ് സ്റ്റീഫൻസ് എൽ പി എസ് പറമ്പെഞ്ചേരി]]'' | സെന്റ് സ്റ്റീഫൻസ് എൽ പി എസ് പറമ്പെഞ്ചേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900304 |class='wd_p571' data-sort-value="1982" | 1982 |class='wd_p625'| {{Coord|10.003351|76.653807|display=inline}} |- class='wd_q99486037' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486037|സെന്റ് സ്റ്റീഫൻസ് ഗേൾസ് എച്ച് എസ് കീരമ്പാറ]]'' | സെന്റ് സ്റ്റീഫൻസ് ഗേൾസ് എച്ച് എസ് കീരമ്പാറ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701606 |class='wd_p571' data-sort-value="1976" | 1976 |class='wd_p625'| {{Coord|10.099103|76.650781|display=inline}} |- class='wd_q99486285' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486285|സെന്റ്. ജോർജ്ജ് പബ്ലിക് സ്ക്കൂൾ ഇലഞ്ഞി]]'' | സെന്റ്. ജോർജ്ജ് പബ്ലിക് സ്ക്കൂൾ ഇലഞ്ഞി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|10.047961|76.53054|display=inline}} |- class='wd_q99486263' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486263|സെന്റ്സ്റ്റീഫൻ ബെസാനിയ പബ്ലിക് സ്ക്കൂൾ ചേലാട്]]'' | സെന്റ്സ്റ്റീഫൻ ബെസാനിയ പബ്ലിക് സ്ക്കൂൾ ചേലാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|10.095416|76.640584|display=inline}} |- class='wd_q99510427' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510427|സെറ്റിൽമെന്റ് ഇ.എം. എൽ. പി. എസ്. ആലുവ]]'' | സെറ്റിൽമെന്റ് ഇ.എം. എൽ. പി. എസ്. ആലുവ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101806 |class='wd_p571' data-sort-value="1983" | 1983 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99509605' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509605|സെറ്റിൽമെന്റ് ഗവ. എൽ. പി. എസ്. ആലുവ]]'' | സെറ്റിൽമെന്റ് ഗവ. എൽ. പി. എസ്. ആലുവ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101727 |class='wd_p571' data-sort-value="1939" | 1939 |class='wd_p625'| {{Coord|10.127069|76.329779|display=inline}} |- class='wd_q31704140' |class='wd_label'| [[സെൻറ് മേരീസ് എൽ. പി.എസ്. മാറിക]] | സെൻറ് മേരീസ് എൽ. പി.എസ്. മാറിക |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600502 |class='wd_p571' data-sort-value="1917" | 1917 |class='wd_p625'| {{Coord|9.882586|76.631292|display=inline}} |- class='wd_q99509924' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509924|സേക്രഡ് ഫാമിലി എൽ.പി.എസ്. നെടുങ്ങാട്]]'' | സേക്രഡ് ഫാമിലി എൽ.പി.എസ്. നെടുങ്ങാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400204 |class='wd_p571' data-sort-value="1908" | 1908 |class='wd_p625'| {{Coord|10.063742|76.224809|display=inline}} |- class='wd_q99485844' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485844|സേക്രഡ് ഹാർട്ട് അനാഥാലയം എച്ച്. എസ്. മുക്കന്നൂർ]]'' | സേക്രഡ് ഹാർട്ട് അനാഥാലയം എച്ച്. എസ്. മുക്കന്നൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201903 |class='wd_p571' data-sort-value="1931" | 1931 |class='wd_p625'| {{Coord|10.223425|76.413552|display=inline}} |- class='wd_q99486092' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486092|സേക്രഡ് ഹാർട്ട് എച്ച് എസ് ആയവന]]'' | സേക്രഡ് ഹാർട്ട് എച്ച് എസ് ആയവന |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080400205 |class='wd_p571' data-sort-value="1964" | 1964 |class='wd_p625'| {{Coord|9.983866|76.637776|display=inline}} |- class='wd_q99485977' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485977|സേക്രഡ് ഹാർട്ട് എച്ച്.എസ്. തേവര]]'' | സേക്രഡ് ഹാർട്ട് എച്ച്.എസ്. തേവര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080301509 |class='wd_p571' data-sort-value="1924" | 1924 |class='wd_p625'| {{Coord|9.938052|76.295778|display=inline}} |- class='wd_q99510038' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510038|സേക്രഡ് ഹാർട്ട് എൽ. പി. എസ്. ആയവന]]'' | സേക്രഡ് ഹാർട്ട് എൽ. പി. എസ്. ആയവന |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080400204 |class='wd_p571' data-sort-value="1917" | 1917 |class='wd_p625'| {{Coord|9.982293|76.642561|display=inline}} |- class='wd_q99510528' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510528|സേക്രഡ് ഹാർട്ട് എൽ. പി. എസ്. പെരുമ്പല്ലൂർ]]'' | സേക്രഡ് ഹാർട്ട് എൽ. പി. എസ്. പെരുമ്പല്ലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080901307 |class='wd_p571' data-sort-value="1950" | 1950 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99510000' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510000|സേക്രഡ് ഹാർട്ട് എൽപിഎസ് രാമല്ലൂർ]]'' | സേക്രഡ് ഹാർട്ട് എൽപിഎസ് രാമല്ലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700728 |class='wd_p571' data-sort-value="1924" | 1924 |class='wd_p625'| {{Coord|10.069433|76.628679|display=inline}} |- class='wd_q99509774' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509774|സേക്രഡ് ഹാർട്ട് ഓഫ് ജീസസ് എൽ. പി. എസ് എളന്തിക്കര]]'' | സേക്രഡ് ഹാർട്ട് ഓഫ് ജീസസ് എൽ. പി. എസ് എളന്തിക്കര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081001003 |class='wd_p571' data-sort-value="1926" | 1926 |class='wd_p625'| {{Coord|10.17265|76.260689|display=inline}} |- class='wd_q99507804' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507804|സേക്രഡ് ഹാർട്ട് ഓഫ് ജീസസ് യു. പി. എസ് ഏലൂർ]]'' | സേക്രഡ് ഹാർട്ട് ഓഫ് ജീസസ് യു. പി. എസ് ഏലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101304 |class='wd_p571' data-sort-value="1929" | 1929 |class='wd_p625'| {{Coord|10.092883|76.287402|display=inline}} |- class='wd_q99486228' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486228|സേക്രഡ് ഹാർട്ട് സിമി പബ്ലിക് സ്കൂൾ, തേവര]]'' | സേക്രഡ് ഹാർട്ട് സിമി പബ്ലിക് സ്കൂൾ, തേവര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|9.938069|76.298806|display=inline}} |- class='wd_q99486026' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486026|സേലം ഹൈസ്കൂൾ വെസ്റ്റ് വെങ്ങോല]]'' | സേലം ഹൈസ്കൂൾ വെസ്റ്റ് വെങ്ങോല |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081101504 |class='wd_p571' data-sort-value="1939" | 1939 |class='wd_p625'| {{Coord|10.073524|76.448203|display=inline}} |- class='wd_q99509509' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509509|സ്ക്കൂൾ ഫോർ ദ ബ്ലൈന്റ് കീഴ്മാട്, ആലുവ]]'' | സ്ക്കൂൾ ഫോർ ദ ബ്ലൈന്റ് കീഴ്മാട്, ആലുവ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100803 |class='wd_p571' data-sort-value="1962" | 1962 |class='wd_p625'| {{Coord|10.111116|76.389246|display=inline}} |- class='wd_q99509533' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509533|സ്പ്രിംഗ്ഡേൽസ് ഇ.എം.എസ്. പാമ്പാക്കുട]]'' | സ്പ്രിംഗ്ഡേൽസ് ഇ.എം.എസ്. പാമ്പാക്കുട |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571' data-sort-value="1980" | 1980 |class='wd_p625'| {{Coord|9.922941|76.525775|display=inline}} |- class='wd_q99485912' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485912|സ്റ്റാർ ജീസസ് എച്ച്. എസ്. കറുകുറ്റി]]'' | സ്റ്റാർ ജീസസ് എച്ച്. എസ്. കറുകുറ്റി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200107 |class='wd_p571' data-sort-value="1979" | 1979 |class='wd_p625'| {{Coord|10.226237|76.376024|display=inline}} |- class='wd_q99509842' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509842|സർക്കാർ .. എൽ.പി.എസ്. വില്ലിംഗ്ഡൺ ദ്വീപ്]]'' | സർക്കാർ .. എൽ.പി.എസ്. വില്ലിംഗ്ഡൺ ദ്വീപ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800608 |class='wd_p571' data-sort-value="1954" | 1954 |class='wd_p625'| {{Coord|9.964609|76.26887|display=inline}} |- class='wd_q99486172' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486172|സർക്കാർ ഹൈസ്കൂൾ, തത്തപ്പിള്ളി]]'' | സർക്കാർ ഹൈസ്കൂൾ, തത്തപ്പിള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000701 |class='wd_p571' data-sort-value="1947" | 1947 |class='wd_p625'| {{Coord|10.127843|76.262933|display=inline}} |- class='wd_q99486005' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486005|ഹിദായത്തുൽ ഇസ്ലാം എച്ച്.എസ്. ഇടവനക്കാട്]]'' | ഹിദായത്തുൽ ഇസ്ലാം എച്ച്.എസ്. ഇടവനക്കാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400302 |class='wd_p571' data-sort-value="1979" | 1979 |class='wd_p625'| {{Coord|10.090502|76.208281|display=inline}} |- class='wd_q99486251' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486251|ഹിദായത്തുൽ ഇസ്ലാം എച്ച്.എസ്. കണ്ടന്തറ അലപ്ര]]'' | ഹിദായത്തുൽ ഇസ്ലാം എച്ച്.എസ്. കണ്ടന്തറ അലപ്ര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100313 |class='wd_p571' data-sort-value="1989" | 1989 |class='wd_p625'| {{Coord|10.105311|76.467846|display=inline}} |- class='wd_q99485998' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485998|ഹിദായത്തുൽ ഇസ്ലാം എച്ച്.എസ്. പൊന്നരിമംഗലം]]'' | ഹിദായത്തുൽ ഇസ്ലാം എച്ച്.എസ്. പൊന്നരിമംഗലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080301406 |class='wd_p571' data-sort-value="1958" | 1958 |class='wd_p625'| {{Coord|10.002554|76.262742|display=inline}} |- class='wd_q99509507' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509507|ഹിദായത്തുൽ ഇസ്ലാം യു. പി. എസ്. പുറയാർ]]'' | ഹിദായത്തുൽ ഇസ്ലാം യു. പി. എസ്. പുറയാർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080104101 |class='wd_p571' data-sort-value="2007" | 2007 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99486156' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486156|ഹിൽ വാലി എച്ച്.എസ്. തൃക്കാക്കര]]'' | ഹിൽ വാലി എച്ച്.എസ്. തൃക്കാക്കര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100319 |class='wd_p571' data-sort-value="1983" | 1983 |class='wd_p625'| {{Coord|10.035063|76.322666|display=inline}} |- class='wd_q99485896' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485896|ഹോളി ഇൻഫന്റ് ബോയ്സ് എച്ച്. എസ്. വരാപ്പുഴ]]'' | ഹോളി ഇൻഫന്റ് ബോയ്സ് എച്ച്. എസ്. വരാപ്പുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100202 |class='wd_p571' data-sort-value="1909" | 1909 |class='wd_p625'| {{Coord|10.068914|76.279686|display=inline}} |- class='wd_q99486281' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486281|ഹോളി കിംഗ്സ് പബ്ലിക് സ്കൂൾ പിറവം]]'' | ഹോളി കിംഗ്സ് പബ്ലിക് സ്കൂൾ പിറവം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|9.876633|76.488761|display=inline}} |- class='wd_q99509776' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509776|ഹോളി ക്രോസ് എൽ. പി. എസ്. കറ്റൽവത്തുരുത്ത്]]'' | ഹോളി ക്രോസ് എൽ. പി. എസ്. കറ്റൽവത്തുരുത്ത് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000113 |class='wd_p571' data-sort-value="1926" | 1926 |class='wd_p625'| {{Coord|10.188264|76.204559|display=inline}} |- class='wd_q99486186' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486186|ഹോളി ക്രോസ് പബ്ലിക് സ്കൂൾ, കങ്ങരപ്പടി]]'' | ഹോളി ക്രോസ് പബ്ലിക് സ്കൂൾ, കങ്ങരപ്പടി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571' data-sort-value="1980" | 1980 |class='wd_p625'| {{Coord|10.043696|76.349817|display=inline}} |- class='wd_q99485840' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485840|ഹോളി ഗോസ്റ്റ് സി. ജി. എച്ച്. എസ്. തോട്ടക്കട്ടുകര]]'' | ഹോളി ഗോസ്റ്റ് സി. ജി. എച്ച്. എസ്. തോട്ടക്കട്ടുകര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101710 |class='wd_p571' data-sort-value="1961" | 1961 |class='wd_p625'| {{Coord|10.123441|76.344181|display=inline}} |- class='wd_q99507909' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507909|ഹോളി ഫാമിലി ഇ.പി.എസ്. ചാത്തിയത്ത് വടുതല]]'' | ഹോളി ഫാമിലി ഇ.പി.എസ്. ചാത്തിയത്ത് വടുതല |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080303402 |class='wd_p571' data-sort-value="1947" | 1947 |class='wd_p625'| {{Coord|10.008546|76.278193|display=inline}} |- class='wd_q99509678' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509678|ഹോളി ഫാമിലി എൽ. പി. ജി. എസ് അങ്കമാലി]]'' | ഹോളി ഫാമിലി എൽ. പി. ജി. എസ് അങ്കമാലി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200404 |class='wd_p571' data-sort-value="1928" | 1928 |class='wd_p625'| {{Coord|10.188088|76.388564|display=inline}} |- class='wd_q99485843' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485843|ഹോളി ഫാമിലി ഗേൾസ് എച്ച്. എസ് അങ്കമാലി]]'' | ഹോളി ഫാമിലി ഗേൾസ് എച്ച്. എസ് അങ്കമാലി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200402 |class='wd_p571' data-sort-value="1928" | 1928 |class='wd_p625'| {{Coord|10.188575|76.388344|display=inline}} |- class='wd_q99507827' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507827|ഹോളി ഫാമിലി യു. പി. എസ്. താബോർ]]'' | ഹോളി ഫാമിലി യു. പി. എസ്. താബോർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201904 |class='wd_p571' data-sort-value="1951" | 1951 |class='wd_p625'| {{Coord|10.247104|76.425304|display=inline}} |- class='wd_q99485845' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485845|ഹോളി ഫാമിലി ഹൈസ്കൂൾ താബോർ]]'' | ഹോളി ഫാമിലി ഹൈസ്കൂൾ താബോർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201905 |class='wd_p571' data-sort-value="1983" | 1983 |class='wd_p625'| {{Coord|10.247214|76.424751|display=inline}} |} ---- &sum; 1075 items. {{Wikidata list end}} 08om9pg7vusnpy5gbw8p1kzoewwzooi 0 543217 4652017 3951716 2026-08-01T01:47:27Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4652017 wikitext text/x-wiki {{PU|Belthangady}} {{Infobox settlement | name = ബെൽത്തങ്ങടി | native_name = <!-- Please do not add any Indic script in this infobox, per WP:INDICSCRIPT policy. --> | native_name_lang = | other_name = | settlement_type = പട്ടണം | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | nickname = | pushpin_map = India Karnataka | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = Location in Karnataka, India | coordinates = {{coord|12.9210|N|75.2778|E|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[States and territories of India|State]] | subdivision_type2 = [[List of districts of India|District]] | subdivision_type3 = [[താലൂക്ക്]] | subdivision_name1 = [[കർണാടക]] | subdivision_name2 = [[ദക്ഷിണ കന്നഡ]] | subdivision_name3 = [[Belthangady taluk|ബെൽത്തങ്ങടി]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = നഗര പഞ്ചായത്ത് | leader_title = | leader_name = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_total_km2 = 8.87 | area_rank = 1st in ({{small|Dakshina Kannada}}) | elevation_footnotes = | elevation_m = 685 | population_total = 7635 | population_metro = 246,494 | population_as_of = 2011 | population_footnotes = | population_density_km2 = auto | population_rank = | population_demonym = | demographics_type1 = Languages | demographics1_title1 = Official | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]] | postal_code = 574 214 | area_code = 08256 | area_code_type = Telephone code | registration_plate = KA 21, KA 70 | blank_name_sec1 = [[Lok Sabha]] constituency | blank_info_sec1 = [[Dakshina Kannada (Lok Sabha constituency)|ദക്ഷിണകന്നഡ മണ്ഡലം]] | blank1_name_sec1 = [[Vidhana Sabha]] constituency | blank1_info_sec1 = [[Belthangady (Vidhan Sabha constituency)|ബെൽത്തങ്ങടി]] | blank_name_sec2 = [[Urban Local Body]] - Town Panchayath | blank_info_sec2 = | website = {{url|belthangaditown.mrc.gov.in}} | footnotes = | demographics1_info1 = [[ കന്നഡ]] | demographics1_title2 = Regional | demographics1_info2 = [[തുളു]] }} കർണാടകയിലെ ദക്ഷിണകന്നഡ ജില്ലയിലെ ഒരു നഗര പഞ്ചായത്തും ബെൽത്തങ്ങടി താലൂക്കിന്റെ ആസ്ഥാനവുമാണ് '''ബെൽത്തങ്ങടി'''. (ഇംഗ്ലീഷ്: Belthangady, കന്നഡ: ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ) ==ജനസംഖ്യ== 2011-ലെ ജനസംഖ്യാകണക്കെടുപ്പ് പ്രകാരം ഇവിടുത്തെ ജനസംഖ്യ: 7,635.<ref name="NPR-2011-Beltangadi">{{Cite web|title=NPR Report: Karnataka: Dakshina Kannada: Beltangadi|year=2011|publisher=National Population Register, Ministry of Home Affairs, Government of India|url=http://censusindia.gov.in/NprStateReport.aspx?stcd=29&distcd=21&tslcode=003}}</ref> ==വിദ്യാഭ്യാസസ്ഥാപനങ്ങൾ== ബെൽത്തങ്ങടിയിലും സമീപപ്രദേശങ്ങളിലുമുള്ള വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ: *കൽപ്പതരു സ്കൂൾ ഓഫ് നഴ്സിംഗ്, ബെൽത്തങ്ങടി *പ്രസന്ന കോളേജ് ഓഫ് എഡ്യൂക്കേഷൻ, ബെൽത്തങ്ങടി *ശ്രീ ഗുരുദേവ പി.യു കോളേജ്, ബെൽത്തങ്ങടി *വാണി പി യു കോളേജ്, ബെൽത്തങ്ങടി *ഗവ. ഫസ്റ്റ് ഗ്രേഡ് കോളേജ്, ബെൽത്തങ്ങടി *സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജ്, മഡന്ത്യാർ *എസ്.ഡി.എം ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി, ഉജിരെ *എസ്.ഡി.എം കോളേജ്, ഉജിരെ *എസ്.ഡി.എം കോളേജ് ഓഫ് നാച്ചുറോപതി ആൻഡ് യോഗിക് സയൻസസ്, ഉജിരെ ==ഭൂമിശാസ്ത്ര വിവരണം== ബെൽത്തങ്ങടി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്: {{coord|13.9833|N|75.3|E|region:IN_type:city(7302)|display=inline}}.<ref>{{Cite web|url=http://www.fallingrain.com/world/IN/19/Beltangadi.html|title=Maps, Weather, and Airports for Beltangadi, India|website=fallingrain.com|access-date=2021-05-28|archive-date=2022-03-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20220316172842/http://www.fallingrain.com/world/IN/19/Beltangadi.html|url-status=dead}}</ref>സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 685&nbsp;മീറ്റർ (2247&nbsp;അടി) ഉയരത്തിലാണ് ഈ സ്ഥലം. {{Geographic location|Centre=ബെൽത്തങ്ങടി|South=[[പുത്തൂരു (കർണാടക)|പുത്തൂർ]]|North=[[മുഡിഗെരെ]] ([[ചിക്കമഗളൂർ ജില്ല]])|West=[[ബന്ത്വാൾ]]|East=|Northeast=[[മുഡിഗെരെ]] ([[ചിക്കമഗളൂർ ജില്ല]])|Southeast=[[സക്ലേഷ്‌പൂർ]] ([[ഹാസൻ ജില്ല]])|Northwest=[[മാംഗ്ലൂർ]] & [[കർക്കല]]|Southwest=[[ബന്ത്വാൾ]]}} ==അവലംബം== [[വർഗ്ഗം:കർണ്ണാടകത്തിലെ പട്ടണങ്ങൾ]] t7oz3oiwd2uw749vtdwkiftazsb1vcd 0 546910 4651986 4649248 2026-07-31T18:34:23Z ~2026-34429-77 220617 /* പ്രോഗ്രാമിംഗ് */ 4651986 wikitext text/x-wiki {{Needs Image}} {{Infobox Network | name = Sun TV | logo = Sun TV logo.svg | logo_caption = | logo_size = 200px | launch_date = {{start date and age|1993|4|14|df=y}}<ref>{{cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/sun-tv-network-ltd/infocompanyhistory/companyid-17994.cms|title=Sun TV Netgwork Ltd. |newspaper=[[The Economic Times]]|access-date=28 November 2015}}</ref><br />{{start date|2011|12|11|df=y}} ([[HDTV]]) | closed_date = | picture_format = [[576i]] ([[SDTV]] 16:9)<br />[[1080i]] ([[High-definition television|HDTV]] 16:9) | network = [[Sun TV Network]] | country = [[India]] | language = [[Tamil language|Tamil]] | area = [[World|World wide]] | headquarters = [[Chennai, Tamil Nadu|Chennai]], [[Tamil Nadu]], [[India]] | former_names = | replaced = | sister_channels = {{Collapsible list | list_style = text-align:left; | 1 = [[Gemini TV]]<br />[[Surya TV]]<br />[[Udaya TV]]<br />[[Sun Bangla]]<br />[[KTV (India)]]<br />[[Gemini Movies]]<br />[[Udaya Movies]]<br />[[Surya Movies]]<br />[[Sun Music]]<br />[[Gemini Music]]<br />[[Udaya Music]]<br />[[Surya Music]]<br />[[Adithya TV]]<br />[[Gemini Comedy]]<br />[[Udaya Comedy]]<br />[[Surya Comedy Channel]]<br />[[Chutti TV]]<br />[[Kushi TV]]<br />[[Chintu TV]]<br />[[Kochu TV]]<br />Sun Life<br />Gemini Life<br />[[Sun News (India)|Sun News]]}} | timeshift_service = | web = [http://www.sun.in/ Sun TV ] [http://sunnxt.com/ Sun NXT ] | sat_serv_1 = [[Dialog TV]] <br /><small>([[Sri Lanka]])</small> | sat_chan_1 = Channel 108 (SD) | sat_serv_2 = [[TATA Sky]] <br /><small>(India)</small> | sat_chan_2 = Channel 1503 ([[HDTV]])<br />Channel 1504 (SD) | sat_serv_3 = [[Dish TV]] <br /><small>(India)</small> | sat_chan_3 = Channel 1801([[HDTV]]) <br />Channel 1802 (SD) | sat_serv_4 = [[Videocon d2h]] <br /><small>(India)</small> | sat_chan_4 = Channel 980 ([[HDTV]]) <br />Channel 542 (SD) | sat_serv_5 = [[Airtel digital TV]] <br /><small>(India)</small> | sat_chan_5 = Channel 755 ([[HDTV]]) <br />Channel 754 (SD) | sat_serv_6 = [[Sun Direct]] <br /><small>(India)</small> | sat_chan_6 = Channel 800 ([[HDTV]]) <br />Channel 015 (SD) | sat_serv_7 = <nowiki>Lao Sat DTH MM </nowiki><br /><small>(Malaysia)</small> | sat_chan_7 = Channel 94(SD) | sat_serv_8 = [[Dish Network]] <br /><small>(United States)</small> | sat_chan_8 = Channel 753 (SD) | sat_serv_9 = [[OSN]] <small>([[Middle East]]<br />& [[North Africa]])</small> | sat_chan_9 = Channel 287 (SD) | sat_serv_10 = [[Astro Malaysia|Astro]]<br /><small>([[Malaysia]])</small> | sat_chan_10 = Channel 211 (Upgrade to HD from 1 April 2021) | cable_serv_1 = [[Sumangali Cable Vision|SCV]] <br /><small> ([[Chennai]], India)</small> | cable_chan_1 = Channel 100 (SD)<br />Channel 1000 ([[HDTV]]) | cable_serv_2 = [[Hathway]] <br /><small>([[Mumbai]], India)</small> | cable_chan_2 = Channel 51 (SD) | cable_serv_3 = [[Asianet Digital TV]] <br /><small>([[Kerala]], India)</small> | cable_chan_3 = Channel 200 (SD) | cable_serv_4 = [[Kerala Vision Digital TV]] <br /><small>([[Kerala]], India)</small> | cable_chan_4 = Channel 61 (SD)<br />Channel 882 (HD) | cable_serv_5 = [[Rogers Cable]] <br /><small>(Canada)</small> | cable_chan_5 = Channel 865 (SD) | cable_serv_6 = <nowiki>TACTV </nowiki><br /><small>([[Qatar]])</small> | cable_chan_6 = Channel 269 (SD) | cable_serv_7 = [[Sreedevi Digital]]<br /><small>([[Andhra Pradesh]], India)</small> | cable_chan_7 = Channel 503 (SD) | cable_serv_8 = [[:zh:澳門有線電視|Macau Cable TV]] ([[Macau]]) | cable_chan_8 = Channel 511 (SD) | cable_serv_9 = [[Digicon]]<br /><small>([[Tamilnadu]], India)</small> | cable_chan_9 = Channel 901 ([[HDTV]]) <br /> Channel 101 (SD) | iptv_serv_1 = [[Singtel TV]] <br /><small>([[Singapore]])</small> | iptv_chan_1 = Channel 622 (HD) | iptv_serv_2 = [[StarHub TV]] <br /><small>([[Singapore]])</small> | iptv_chan_2 = Channel 133 (SD) }} 1993 ഏപ്രിൽ 14 ന് ആരംഭിച്ച ഇന്ത്യൻ [[തമിഴ്]] ഭാഷാ [[വിനോദം|പൊതു വിനോദ]] പേ ചാനലാണ് '''സൺ ടിവി.''' [[ചെന്നൈ]] ആസ്ഥാനമായുള്ള മാധ്യമ കമ്പനിയായ സൺ ഗ്രൂപ്പിന്റെ [[സൺ ടെലിവിഷൻ നെറ്റ്‌വർക്ക്|സൺ ടിവി നെറ്റ്‌വർക്കിന്റെ]] മുൻനിര ചാനലാണിത്. [[കലാനിധി മാരൻ|കലാനിധി മാരന്റെ]] ഉടമസ്ഥതയിലുള്ളതാണ് ഇത്. <ref>{{Cite web|url=http://www.indianexpress.com/storyOld.php?storyId=81585|title=Karunanidhi wife pulls out stake in Sun TV|last=Menon|first=Jaya|date=8 November 2005|website=[[The Indian Express]]}}</ref> സൺ ടിവി അതിന്റെ എച്ച്ഡി പതിപ്പ് 2011 ഡിസംബർ 11 ന് പുറത്തിറക്കി. <ref>{{Cite web|url=http://www.bseindia.com/corporates/anndet_new.aspx?newsid=af1b67fd-3e02-4933-8806-54fc2be189ea|title=Sun TV HD launched|access-date=28 November 2015|publisher=bseindia.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> എല്ലാ പ്രോഗ്രാമുകളും അവരുടെ ഔദ്യോഗിക ഡിജിറ്റൽ പ്ലാറ്റ്ഫോം സൺ നെക്സ്റ്റിൽ സ്ട്രീം ചെയ്യുന്നു. == ചരിത്രം == 1993 ഏപ്രിൽ 14 ന് തമിഴ് പുതുവർഷത്തിൽ ആരംഭിച്ച സൺ ഗ്രൂപ്പിന്റെ പ്രധാന ചാനലാണ് സൺ ടിവി. <ref>{{Cite web|url=http://ia.rediff.com/money/2006/apr/28spec.htm|title=Rediff India Abroad, April 28, 2006 – Kalanithi Maran: A 'Sunshine' story, by Sanjiv Shankaran and S. Bridget Leena in New Delhi|access-date=24 January 2012|publisher=Rediff.com}}</ref> എ.ടി.എനുമായുള്ള സമയ പങ്കിടൽ കരാറിൽ പ്രതിദിനം നാലര മണിക്കൂർ പ്രോഗ്രാമിംഗ് ഉപയോഗിച്ചാണ് ഇത് ആരംഭിച്ചത്. എന്നിരുന്നാലും, 1995 ജനുവരിയിൽ ഇത് 24 മണിക്കൂർ പ്രോഗ്രാമിംഗ് ചാനലായി. 133 മില്യൺ ഡോളർ സമാഹരിച്ചുകൊണ്ട് സൺ ടിവി [[ബോംബെ സ്റ്റോക്ക് എക്സ്ചേഞ്ച്|2006 ഏപ്രിൽ 24 ന് ബോംബെ സ്റ്റോക്ക് എക്സ്ചേഞ്ചിൽ പട്ടികപ്പെടുത്തി.]] അമേരിക്ക, യുണൈറ്റഡ് അറബ് എമിറേറ്റ്സ്, സിംഗപ്പൂർ, മലേഷ്യ, ശ്രീലങ്ക, ഓസ്‌ട്രേലിയ, കാനഡ, ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക, ഖത്തർ, ഹോങ്കോംഗ്, യൂറോപ്പ് (യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡം, ഫ്രാൻസ്, ജർമ്മനി, ഇറ്റലി, ഡെൻമാർക്ക്, ഓസ്ട്രിയ, സ്വിറ്റ്സർലൻഡ്, നെതർലാന്റ്സ്, അയർലൻഡ്) മറ്റ് രാജ്യങ്ങൾ. <ref>{{Cite web|url=http://www.dnaindia.com/money/report_karunanidhis-pull-out-of-sun-tv_8839|title=Karunanidhis pull out of Sun TV|last=Ram|first=Arun|date=7 November 2005|website=[[Daily News and Analysis]]}}</ref>) തുടങ്ങി നിരവധി രാജ്യങ്ങളിൽ സിൻഡിക്കേറ്റഡ് പ്രക്ഷേപണം നടത്തുന്ന ലോകത്ത് ഏറ്റവുമധികം ആളുകൾ കണ്ട തമിഴ് ടെലിവിഷൻ ചാനലാണിത്. == പ്രോഗ്രാമിംഗ് == * [[യാമിനി (ടെലിവിഷൻ പരമ്പര)|യാമിനി]] * [[പരാശക്തി (ടെലിവിഷൻ പരമ്പര)|പരാശക്തി]] == അവാർഡുകൾ == സിനിമാ വ്യവസായവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിരവധി പരിപാടികളും [[തമിഴ്‌നാട്|തമിഴ്‌നാട്ടിലും]] സൺ കുടുമ്പം അവാർഡ് ദാന ചടങ്ങിനും സൺ ടിവി ആതിഥേയത്വം വഹിക്കുന്നു. <ref>{{Cite web|url=http://www.televisionpoint.com/news/newsfullstory.php?id=1131413216|title=Karunanidhi pull out of Sun TV|last=Sharma|first=Kishore|date=8 November 2005|publisher=Televisionpoint.com|access-date=2021-06-25|archive-date=2022-04-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20220420051747/http://www.televisionpoint.com/news/newsfullstory.php?id=1131413216|url-status=dead}}</ref> == പരാമർശങ്ങൾ == == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == {{ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്}} [[വർഗ്ഗം:ദൃശ്യമാദ്ധ്യമങ്ങൾ]] 870ocbiumrnc5p70xnnq7x3yznxj03p 0 551701 4652073 4523666 2026-08-01T09:35:20Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4652073 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Mahoba | population_demonym = | area_footnotes = | area_total_km2 = | area_rank = | elevation_footnotes = | elevation_m = 214 | population_total = 95,216 | population_as_of = 2011 | population_footnotes = | population_density_km2 = auto | population_rank = | demographics_type1 = [[Language]] | leader_name = | demographics1_title1 = Official | demographics1_info1 = [[Hindi language|Hindi]]<ref name="langoff">{{cite web|title=52nd Report of the Commissioner for Linguistic Minorities in India|url=http://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM52ndReport.pdf|website=nclm.nic.in|publisher=[[Ministry of Minority Affairs]]|accessdate=17 March 2019|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170525141614/http://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM52ndReport.pdf|archivedate=25 May 2017}}</ref> | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]] | postal_code = 210 427 | area_code = 91-5281 | area_code_type = Telephone code | registration_plate = UP-95 | website = {{URL|www.mahoba.nic.in}} | unit_pref = Metric | leader_title = Chairman | native_name = <!-- Please do not add any Indic script in this infobox, per WP:INDICSCRIPT policy. --> | pushpin_map_caption = Location in Uttar Pradesh, India | native_name_lang = | other_name = | settlement_type = City | image_skyline = File:Suntemp.jpg | image_alt = | image_caption = Sun temple, Mahoba | nickname = | pushpin_map = India Uttar Pradesh#India | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | coordinates = {{coord|25.28|N|79.872885|E|display=inline,title}} | governing_body = | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[States and territories of India|State]] | subdivision_type2 = [[List of districts of India|District]] | subdivision_name1 = [[Uttar Pradesh]] | subdivision_name2 = [[Mahoba district|Mahoba]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | footnotes = }} ഉത്തർപ്രദേശിലെ മഹോബ ജില്ലയിലെ ബുന്ദേൽഖണ്ഡ് മേഖലയിൽഒരു നഗരമാണ് മഹോബ ,ഈ പ്രദേശം പ്രതിഹാര രീതിയിൽ നിർമ്മിച്ച ഒൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഗ്രാനൈറ്റ് സൂര്യക്ഷേത്രത്തിന് പേരുകേട്ടതാണ്. ഗോഖർ കുന്നിലെ 24 പാറക്കെട്ടുകളുള്ള ജൈന തീർത്ഥങ്കര ചിത്രത്തിനും ഇത് പ്രസിദ്ധമാണ്. ഖജുരാഹോ, ലാവ്കുഷ്നഗർ, കുൽപഹാർ, ചർക്കരി, കാളിഞ്ചാർ, ഓർച്ച, hanാൻസി തുടങ്ങിയ ചരിത്രപ്രധാനമായ സ്ഥലങ്ങളുമായാണ് മഹോബ അറിയപ്പെടുന്നത്. നഗരം റെയിൽവേയും സംസ്ഥാന പാതയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു == ഭൂമിശാസ്ത്രം == {{Coord|25.28|N|79.87|E|}} .എന്നീ ഭൗമ അളവുകളിൽ മഹോബ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു <ref>{{Cite web |url=http://www.fallingrain.com/world/IN/36/Mahoba.html |title=Falling Rain Genomics, Inc - Mahoba |access-date=2021-08-22 |archive-date=2012-11-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121102084501/http://www.fallingrain.com/world/IN/36/Mahoba.html |url-status=dead }}</ref> ഇതിന് കടലിൽ നിന്നും ശരാശരി ഉയരം 214 ആണ്&nbsp;മീറ്റർ (702&nbsp;അടി). == ജനസംഖ്യാശാസ്ത്രം == 2011 ലെ ഇന്ത്യൻ സെൻസസ് അനുസരിച്ച്, മഹോബയിലെ ജനസംഖ്യ 95,216. ഇത് 25 വാർഡുകളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. മഹോബയുടെ ശരാശരി സാക്ഷരതാ നിരക്ക് 74.91%ആണ്, ഇത് സംസ്ഥാന ശരാശരിയായ 67.68%നേക്കാൾ കൂടുതലാണ്: പുരുഷ സാക്ഷരത 82.03%, സ്ത്രീ സാക്ഷരത 66.88%, ജനസംഖ്യയുടെ 12.68%6 വയസ്സിന് താഴെ ആണ് [[പട്ടികജാതി പട്ടികവർഗ്ഗ വിഭാഗങ്ങൾ|മഹോബയിലെ മൊത്തം ജനസംഖ്യയുടെ പട്ടികജാതി (പട്ടികജാതി), പട്ടികവർഗം (എസ്ടി) എന്നിവ]] 14.93% ഉം 0.42% ഉം ആണ്. സെൻസസിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മൊത്തം ജനസംഖ്യയുടെ 75.21% [[ഹിന്ദുമതം|ഹിന്ദുക്കളാണ്]], 23.64% [[മുസ്‌ലിം|മുസ്ലീങ്ങളാണ്]], ബാക്കിയുള്ളവർ മറ്റ് വിശ്വാസികളാണ്. <ref>{{Cite web|url=http://www.census2011.co.in/data/town/801048-mahoba-uttar-pradesh.html|title=Mahoba Population Census 2011|publisher=Census 2011 - Census of India}}</ref> == ചരിത്രം == ചന്ദേല രാജ്യത്തിന്റെ തലസ്ഥാനമായ ഇവിടെ വെച്ചാണ് [[പൃഥ്വിരാജ് ചൗഹാൻ|പൃഥ്വീരാജ്ചൗഹാൻ]] പരമാഡി എന്ന ചന്ദേല രാജാവിനെ തോൽപ്പിച്ചത്. == ശ്രദ്ധേയരായ ആളുകൾ == * പുഷ്പേന്ദ്ര സിംഗ് ചന്ദേൽ, എംപി, ബിജെപി * [[റാണി ദുർഗാവതി]], മഹോബയിലെ ചന്ദേല രാജകുമാരി ==അവലംബം== {{reflist}} == റഫറൻസുകൾ == * {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=NviJaunGDJMC|title=Good Earth Varanasi City Guide|date=2002|publisher=Eicher Goodearth Limited|isbn=9788187780045|ref={{SfnRef|UP Tourism}}}} == പുറംകണ്ണികൾ == * [http://mahoba.nic.in മഹോബ ജില്ലാ വെബ്‌സൈറ്റ്] [[വർഗ്ഗം:Coordinates on Wikidata]] [[വർഗ്ഗം:ഉത്തർപ്രദേശിലെ ജില്ലകൾ]] [[വർഗ്ഗം:ചരിത്രസ്മാരകങ്ങൾ]] 8hymqh8undxecg0s0opzn8u1yv0l4we 0 561608 4652032 3699505 2026-08-01T06:34:42Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4652032 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Madhugiri | population_demonym = | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = 787 | population_total = 29215 | population_as_of = 2001 | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_footnotes = | governing_body = | demographics_type1 = Languages | demographics1_title1 = Official | demographics1_info1 = [[Kannada]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]] | postal_code = [http://www.citypincode.in/KARNATAKA/TUMKUR/Madhugiri_PINCODE 572132] | registration_plate = '''KA-64''' | website = | unit_pref = Metric | government_type = municipal council | image_skyline = Madhugiri Fort 1.JPG | pushpin_map_caption = Location in Karnataka, India | native_name_lang = | other_name = <!-- Please do not add any Indic script in this infobox, per WP:INDICSCRIPT policy. --> | nickname = | settlement_type = city | image_alt = | image_caption = | pushpin_map = India Karnataka | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | coordinates = {{coord|13.66|N|77.21|E|display=inline,title}} | named_for = | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[States and territories of India|State]] | subdivision_name1 = [[Karnataka]] | subdivision_type2 = [[List of districts of India|District]] | subdivision_name2 = [[Tumkuru district|Tumakuru]]<ref>{{Cite web|url=http://indianexpress.com/article/cities/bangalore/bangalore-is-now-bengaluru/|title = Bangalore is now Bengaluru|date = November 2014}}</ref> | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | footnotes = }} [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]] [[ഇന്ത്യയിലെ സംസ്ഥാനങ്ങളും കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശങ്ങളും|സംസ്ഥാനമായ]] [[കർണാടക|കർണാടകത്തിലെ]] തുംകൂർ ജില്ലയിലെ ഒരു നഗരമാണ് '''മധുഗിരി''' . ഈ സ്ഥലത്തിന്റെ തെക്ക് ഭാഗത്തുള്ള മധു-ഗിരി (തേൻ കുന്ന്) എന്ന കുന്നിൽ നിന്നാണ് നഗരത്തിന് ഈ പേര് ലഭിച്ചത്. കർണാടക സംസ്ഥാനത്തെ 34 വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലകളിൽ ഒന്നാണ് മധുഗിരി. <ref>http://ssakarnataka.gov.in/pdfs/aboutus/edn_profile_state.pdf</ref> == ഭൂമിശാസ്ത്രം == മധുഗിരി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്{{Coord|13.66|N|77.21|E|}} . <ref>[http://www.fallingrain.com/world/IN/19/Madhugiri.html Madhugiri] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250409194047/http://www.fallingrain.com/world/IN/19/Madhugiri.html |date=2025-04-09 }}.</ref> ഇതിന്റെ ശരാശരി ഉയരം 787&nbsp;[[മീറ്റർ]] ആണ് (2582&nbsp;[[അടി (ഏകകം)|അടി]] ). == ജനസംഖ്യാശാസ്ത്രം == 2001 ലെ ഇന്ത്യൻ സെൻസസ് പ്രകാരം മധുഗിരിയിലെ ജനസംഖ്യ 29215 ആണ്.<ref>{{Cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|title=Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|access-date=2008-11-01|publisher=Census Commission of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-date=2004-06-16}}</ref> ജനസംഖ്യയുടെ 52% പുരുഷന്മാരും 48% സ്ത്രീകളും ആണ്. മധുഗിരിയുടെ ശരാശരി സാക്ഷരതാ നിരക്ക് 72% ആണ്, ദേശീയ ശരാശരിയായ 59.5% നേക്കാൾ കൂടുതലാണ്: പുരുഷ സാക്ഷരത 77%, സ്ത്രീ സാക്ഷരത 67%. മധുഗിരിയിലെ ജനസംഖ്യയുടെ 11% 6 വയസ്സിൽ താഴെയുള്ളവരാണ്. == ഇതും കാണുക == * തുംകൂർ ജില്ല * കർണാടക താലൂക്കുകൾ == റഫറൻസുകൾ == <references /> [[വർഗ്ഗം:കർണാടകത്തിലെ കോട്ടകൾ]] [[വർഗ്ഗം:Coordinates on Wikidata]] 5g4kx1n67ehnhsmt88yeznhaujt4q2p 0 563605 4651989 3708969 2026-07-31T19:39:59Z ToadetteEdit 182852 /* */ 4651989 wikitext text/x-wiki കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ [[തലശ്ശേരി താലൂക്ക്‌|തലശ്ശേരി താലൂക്കിൽ]] [[തൃപ്പങ്ങോട്ടൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തൃപ്പങ്ങോട്ടൂർ പഞ്ചായത്തിൽ]] ഉൾപ്പെട്ട ഒരു ഗ്രാമം ആണ് '''വിളക്കോട്ടൂർ.''' ==ചരിത്രം== ==ഭൂപ്രകൃതി== ==വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ== ==ആരാധന ആലയങ്ങൾ== ==അതിരുകൾ== •വടക്ക് - പൊയിലൂർ •കിഴക്ക് - മയ്യഴി പുഴ •പടിഞ്ഞാറ് - തൂവക്കുന്ന് •തെക്ക് - തെക്കും മുറി [[വർഗ്ഗം:കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]] l993bman0eae06vy296mf6y7isnu2t4 0 566748 4651998 3941380 2026-07-31T20:26:03Z ToadetteEdit 182852 /* */ 4651998 wikitext text/x-wiki [[തിരുവനന്തപുരം]] ജില്ലയിൽ പാങ്ങോട് ഗ്രാമപഞ്ചായപത്തിൽ [[പാങ്ങോട്]] -പാലോട് റോഡിലുള്ള ഒരു ഉൾനാടൻ വനപ്രദേശമാണ് '''മൈലമൂട്'''. [[പാലോട്]] റിസർവോയറിന്റെ കീഴിലാണ് ഈ പ്രദേശം. ജനസാന്ദ്ര കുറഞ്ഞ പ്രദേശമാണിത്. 1939 ൽ വാമനപുരം ആറിനു കുറകെ നിർമ്മിച്ച [[ഭരതന്നൂർ|ഭരതന്നൂരിനേയും]] പാലോടിനേയും തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഇരുമ്പ് പാലം ഇവിടെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. മൈലമൂടിനു സമീപം [[ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഓയിൽ പാം റിസർച്ച് സെന്റർ|ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഓയിൽ പാം റിസർച്ച്]] സെന്റർ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഇവിടെ ഉള്ള ഒരേ ഒരു ക്ഷേത്രമാണ് കോട്ടയപ്പൻകാവ് ക്ഷേത്രം. ഭരതന്നൂരിൽ നിന്നും പാലോടിലേക്കുള്ള യാത്രയിലെ [[സുമതിയെ കൊന്ന വളവ്]] ഇവിടെയാണ്. [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]] ah92lgbmtmv9xce9ml7juxx1akmzloy 0 578896 4652026 3832312 2026-08-01T04:53:07Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4652026 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = മക്കിവ്ക | native_name = {{lang|uk|Макіївка}} | image_skyline = Makiivka - panoramio (6).jpg | imagesize = 250px | image_caption = | image_flag = Flag of Makiivka.svg | image_shield = MakiivkaGerb.jpg | nickname = | motto = | image_map = | mapsize = 250px | map_caption = | subdivision_type = Country | subdivision_name = ''[[De facto]]'' {{flag|Russia}}<br /> ''[[De jure]]'' {{flag|Ukraine}} | subdivision_type1 = [[Subdivisions of Ukraine|Oblast]] | subdivision_name1 = [[Donetsk Oblast]] | subdivision_type2 = [[Raion]] | subdivision_name2 = [[Donetsk Raion]] | established_title = Approx. foundation | established_date = 1696 | established_title1 = City rights | established_date1 = 1917<ref>{{Cite web|url=http://infodon.org.ua/uzovka/917|title=Юзовка. Статус города – из рук Временного правительства|access-date=2022-10-19|archive-date=2018-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20180302190918/http://infodon.org.ua/uzovka/917|url-status=dead}}</ref> | leader_title = [[Mayor]] | leader_name = Yuri Pokintelitsa | area_magnitude = | area_total_km2 = 426 | area_land_km2 = | area_water_km2 = | population_as_of = 2021 | population_note = | population_total = 340337 | population_footnotes = | population_metro = 378740 | population_density_km2 = auto | pushpin_map = Ukraine Donetsk Oblast#Ukraine | pushpin_label_position = bottom<!--the position of the pushpin label: left, right, top, bottom, none--> | pushpin_map_caption = Location of Makiivka | coordinates = {{coord|48|03|20|N|37|57|40|E|region:UA|display=inline,title}} | elevation_m = 169 | postal_code_type = [[Postal code]] | postal_code = 86100-86180 | area_code = +380 6232 | blank_info = | blank1_info = | website = [https://web.archive.org/web/20141221150834/http://makeyevka.dn.ua/ua/our_city/about_city/ Official site of Makiivka] | footnotes = }} '''മക്കിവ്ക, മക്കിയിവ്ക''' അല്ലെങ്കിൽ '''മകെയേവ്ക''' കിഴക്കൻ ഉക്രെയ്നിലെ [[ഡൊനെറ്റ്സ്ക് ഒബ്ലാസ്റ്റ്|ഡൊനെറ്റ്സ്ക് ഒബ്ലാസ്റ്റിനുള്ളിൽ]] (പ്രവിശ്യ) മുമ്പ് ഡിമിട്രിവ്സ്ക്, ദിമിട്രിയേവ്സ്കി എന്നിങ്ങനെ അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ഒരു വ്യാവസായിക നഗരമാണ്. തലസ്ഥാനമായ [[ഡൊണെറ്റ്സ്ക്|ഡൊണെറ്റ്സ്കിൽ]] നിന്ന് ഏകദേശം 15 കിലോമീറ്റർ (9.3 മൈൽ) അകലെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന രണ്ട് നഗരങ്ങളും പ്രായോഗികമായി ഒറ്റ നഗര സമൂഹമാണ്. പ്രാദേശിക ഉരുക്ക്, കൽക്കരി വ്യവസായങ്ങളെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന ഘന വ്യവസായവും കോക്കിംഗ് പ്ലാന്റുകളുമുള്ള ഈ നഗരം ഡൊനെറ്റ്സ് ബേസിനിലെ ഒരു പ്രമുഖ ലോഹസംസ്കരണ, കൽക്കരി ഖനന കേന്ദ്രമാണ്. [[ഉക്രൈൻ|ഉക്രെയ്‌നിന്റെ]] ഭാഗമായി അന്താരാഷ്‌ട്രതലത്തിൽ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുങ്കിലും, 2014-ൽ റഷ്യൻ അനുകൂല സേന പിടിച്ചെടുത്തതു മുതൽ ഈ നഗരം ഡൊനെറ്റ്‌സ്‌ക് പീപ്പിൾസ് റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ യഥാർത്ഥ ഭരണത്തിൻ കീഴിലാണ്. 2021 ലെ കണക്കുകൾ പ്രകാരം ഈ നഗരത്തിൽ 340,337 ജനസംഖ്യയുണ്ട്. == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:ഉക്രൈനിലെ നഗരങ്ങൾ]] gyynspau0zxsoe3mfhunhwsvns7dco9 0 606860 4652028 3982782 2026-08-01T04:59:03Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4652028 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = മഗദി | other_name = മഹാഗദി | nickname = പുള്ളിപ്പുലികളുടെ നാട് | settlement_type = പട്ടണം | image_skyline = Ranganatha Swamy Temple at Magadi, Karnataka.JPG | image_alt = | image_caption = രംഗനാഥ സ്വാമി ക്ഷേത്രം | pushpin_map = India Karnataka | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = Location in Karnataka, India | coordinates = {{coord|12.97|N|77.23|E|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[States and territories of India|State]] | subdivision_name1 = [[കർണ്ണാടക]] | subdivision_type2 = [[List of districts of India|District]] | subdivision_name2 = [[Ramanagara district|രാമനഗര]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = [[കെംപെ ഗൗഡ I]] | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = 925 | population_total = 30,000 | population_as_of = 2011 | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = Languages | demographics1_title1 = Official | demographics1_info1 = [[Kannada]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]] | postal_code = [http://www.citypincode.in/KARNATAKA/RAMANAGAR/Magadi_PINCODE 562120,561101] | registration_plate = KA-42 | website = | footnotes = }} '''മഗദി''' [[കർണാടക|കർണ്ണാടക]] സംസ്ഥാനത്തെ രാമനഗര ജില്ലയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു താലൂക്ക് ആസ്ഥാനമാണ്. [[ബെംഗളൂരു|ബെംഗളൂരുവിൽ]] നിന്ന് 51 കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ഈ പട്ടണം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ബെംഗളൂരുവിൻറെ സ്ഥാപകനായിരുന്ന മഹാനായ [[കെംപെ ഗൗഡ I]] മഗദി താലൂക്കിലെ കെമ്പപുര സ്വദേശിയായിരുന്നു. സമ്പന്നമായ സാംസ്കാരിക പൈതൃകമുള്ള മഗദി വിജയനഗര സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഭരണകാലത്ത് അടയാളപ്പെടുത്തിയ ഏറ്റവും വലിയ അതിർത്തി (മഹാഗഡി) പ്രദേശം ആയിരുന്നു. മുമ്പ് മഹാഗദി അല്ലെങ്കിൽ മഹാലക്ഷ്മി ഗദി എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ഈ പട്ടണം, പിന്നീട് ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകാലത്ത് മഗദി എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു. പ്രശസ്തമായ പ്ലൈവുഡ് ബ്രാൻഡായ "രാജ്പ്ലൈ"യുടെ ആസ്ഥാനം കൂടിയാണ് മഗഡി. == ഭൂമിശാസ്ത്രം == {{Coord|12.97|N|77.23|E|}} അക്ഷാംശ രേഖാംശങ്ങളിലാണ് മഗദി പട്ടണം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=http://www.fallingrain.com/world/IN/19/Magadi.html|title=Maps, Weather, and Airports for Magadi, India|accessdate=23 December 2022|website=www.fallingrain.com|archive-date=2025-02-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20250224095102/http://www.fallingrain.com/world/IN/19/Magadi.html|url-status=dead}}</ref> ഇതിൻറെ സമുദ്ര നിരപ്പിൽനിന്നുള്ള ശരാശരി ഉയരം 925 മീറ്റർ (3034 അടി) ആണ്. == ജനസംഖ്യാശാസ്ത്രം == 2011 ലെ സെൻസസ് പ്രകാരമുള്ള മഗദിയിലെ ജനസംഖ്യ 27,605 ആയിരുന്നു. ഇവിടുത്തെ ജനസംഖ്യയുടെ 50% പുരുഷന്മാരും 50% സ്ത്രീകളുമാണ്. ശരാശരി സാക്ഷരതാ നിരക്ക് 69% ആയ മഗദിയിൽ പുരുഷ സാക്ഷരത 74 ശതമാനവും സ്ത്രീ സാക്ഷരത 65 ശതമാനവുമാണ്.<ref>{{cite web|url=https://censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=712684|title=Magadi town|access-date=20 September 2020|website=2011 Census Data}}</ref> == അവലംബം == pybb6111k4cl5ai8ymbobjdnzt3gc6x 0 623411 4652056 4560359 2026-08-01T08:38:27Z Varghesepunnamada 141207 4652056 wikitext text/x-wiki [[File:തെക്കനോടി കെട്ട് വള്ളം Ntbr24.jpg|thumb|350px|തെക്കനോടി വള്ളം]] ആചാരങ്ങൾക്കും ഘോഷയാത്രയ്ക്കും ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന വള്ളങ്ങളാണ് '''തെക്കനോടി വള്ളങ്ങൾ'''. ഇവ ചെറുചുണ്ടൻ വള്ളങ്ങൾ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://alappuzhaonline.com/odiboats.htm|title=Odi boats ( Vallams ) in Alappuzha (Alleppey) Kerala, India alappuzha kerala india|access-date=2024-11-05}}</ref> അവ നിർമിക്കുന്നതിലെ വ്യത്യാസം കൊണ്ടാണു '''തറ,''' '''കെട്ട്''' എന്നിങ്ങനെ പേര് വന്നത്. പലകകൾ ഇരുമ്പ്, ചെമ്പ് ആണികളും പശയും ചേർത്തു യോജിപ്പിച്ചു നിർമിക്കുന്നവയാണു തറ വള്ളം. അതേ സമയം കനംകൂടിയ പലകകൾ കയർ ഉപയോഗിച്ചു മുറുക്കിക്കെട്ടിയാണു കെട്ടുവള്ളം നിർമിക്കുന്നത്. കനമുള്ള തടിയിൽ ദ്വാരമിട്ട് അതിലൂടെയാണു കയർ കോർത്തു കെട്ടുക. ഈ ദ്വാരം അടയ്ക്കാനായി ചകിരിച്ചോറും പശയും കയറിനൊപ്പം തിരുകിക്കയറ്റും കെട്ട് മുറുക്കിക്കഴിഞ്ഞാൽ വള്ളത്തിനു പുറംഭാഗത്തുള്ള കയർ ചെത്തിക്കളയും, ദ്വാരത്തിലൂടെ വെള്ള കയറാത്തവിധം നന്നായി അടയ്ക്കുകയും ചെയ്യും.ദ്വാരത്തിൽ മുറുക്കമുള്ളതിനാൽ കയർ അയയില്ല.തറ വള്ളങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ചു കെട്ടുവള്ള ങ്ങൾക്കു വീതിയും ഭാരവും കൂടുതലാണ്. അതിനാൽ വേഗം കുറയും. <ref>{{Cite web |url=https://www.manoramaonline.com/district-news/alappuzha/2024/09/24/women-rowers-nehru-trophy-boat-race.html |title=Thekkanodi Boats in Nehru trophy |access-date=2025-08-25 |archive-date=2025-08-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250825113753/https://www.manoramaonline.com/district-news/alappuzha/2024/09/24/women-rowers-nehru-trophy-boat-race.html |url-status=bot: unknown }}</ref> തെക്കനോടി തറ, തെക്കനോടി കെട്ട് വള്ളങ്ങൾ നെഹ്രുട്രോഫി വള്ളംകളിയിൽ സ്ത്രീകൾ തുഴയുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/73-boats-registered-for-nehru-trophy-boat-race/article68426455.ece|title=73 boats registered for Nehru Trophy boat race}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.onmanorama.com/travel/travel-news/2024/09/28/nehru-trophy-boat-race-order-of-events.html|title=Nehru Trophy Boat Race: Order of events and timing|access-date=2024-11-05}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://currentaffairs.adda247.com/mahadevikadu-kattil-thekkethil-chundan-wins-nehru-trophy-boat-race/|title=Mahadevikadu Kattil Thekkethil chundan wins Nehru Trophy Boat Race|access-date=2024-11-05|last=Arora|first=Sumit|date=2022-09-07|language=en-IN}}</ref> 30ലേറെ വനിതാ തുഴച്ചിലുകാരാണ് ഓരോ തെക്കനോടിയിലുമുള്ളത്. 3 പങ്കായം, രണ്ടു താളം എന്നിങ്ങനെ അഞ്ചു പുരുഷന്മാർക്കു കയറാം. പങ്കായകാർക്ക് വള്ളം നിയന്ത്രിക്കുകയല്ലാതെ തുഴയാനാകില്ല. == തെക്കനോടി കെട്ട് വള്ളങ്ങൾ == *പടിഞ്ഞാറേപറമ്പൻ *കാട്ടിൽ തെക്ക് *ചെല്ലിക്കാടൻ * കമ്പിനി [[File:Thekkanodi Kett Vallam.jpg |thumb|300px|തെക്കനോടി കെട്ട് വള്ളം(ചിത്രത്തിൽ : കമ്പിനി വള്ളം)]] == തെക്കനോടി തറ വള്ളങ്ങൾ == *ദേവസ് *സാരഥി *കാട്ടിൽ തെക്കേതിൽ [[File:Thekkanodi(Thara Vallam)-Saaradhi.jpg |thumb|350px|തെക്കനോടി തറ വള്ളം(ചിത്രത്തിൽ :സാരഥി വള്ളം)]] ==അവലംബങ്ങൾ== {{Reflist}} rrwia10aqnml2qn9a1eadv1enbsr8ah 0 665223 4652043 4647744 2026-08-01T07:31:29Z Sreya Radhakrishnan 212415 4652043 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | image = Limnodromus scolopaceus Mike Baird crop.jpg | image_caption = Non-breeding adult | image2 = Long Billed Dowitcher (7569920384).jpg | image2_caption = Breeding adult | status = NT | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name="iucn status 11 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2024 |title=''Limnodromus scolopaceus'' |volume=2024 |article-number=e.T22693348A256610578 |doi=10.2305/IUCN.UK.2024-2.RLTS.T22693348A256610578.en |access-date=11 November 2021}}</ref> | taxon = Limnodromus scolopaceus | authority = ([[Thomas Say|Say]], 1822) | range_map = Limnodromus scolopaceus map.svg | range_map_caption = Breeding range (orange), migration range (yellow), nonbreeding range (blue) | synonyms = *''Limosa scolopacea'' <small>Say, 1823</small> }} [[സാൻഡ്‌പൈപ്പർ|സാൻഡ്പൈപ്പർ]] കുടുംബമായ [[സാൻഡ്‌പൈപ്പർ|സ്കോലോപാസിഡേയിലെ]] ഇടത്തരം വലുപ്പമുള്ളതും താരതമ്യേന നീണ്ട കൊക്കുകളുമുള്ളതുമായ ഒരു തീരദേശ പക്ഷിയാണ് '''കരിപ്പ്രാക്കാട''' (''ലിംനോഡ്രോമസ്'' സ്കോലോപാസിയസ്). പ്രജനന കാലത്ത് ഈ ഇനത്തിലെ  മുതിർന്ന പക്ഷികളുടെ തലയും ശരീരത്തിന്റെ അടിഭാഗവും  ചെമ്പിച്ച നിറത്തിലും പുറംഭാഗം  ഇരുണ്ട പുള്ളികളോടുകൂടിയതുമായി  കാണപ്പെടുന്നു. കൂടാതെ ഇവ പറക്കുമ്പോൾ മാത്രം വ്യക്തമായി കാണാൻ കഴിയുന്ന നടുവിന്റെ താഴ്ഭാഗത്തെ  വലിയ വെളുത്ത നിറം ഈ പക്ഷികളുടെ പ്രധാന സവിശേഷതയാണ്<ref>{{Citation|last=Takekawa|first=John Y.|title=Long-billed Dowitcher (Limnodromus scolopaceus)|date=2020-03-04|url=https://birdsoftheworld.org/bow/species/lobdow/1.0/introduction|work=Birds of the World|editor-last=Billerman|editor-first=Shawn M.|publisher=Cornell Lab of Ornithology|language=en|doi=10.2173/bow.lobdow.01.|access-date=2026-07-08|last2=Warnock|first2=Nils D.|editor2-last=Keeney|editor2-first=Brooke K.|editor3-last=Rodewald|editor3-first=Paul G.|editor4-last=Schulenberg|editor4-first=Thomas S.}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.allaboutbirds.org/news/|title=Online bird guide, bird ID help, life history, bird sounds from Cornell|access-date=2026-07-08|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite book |last=Sibley |first=David |title=The Sibley guide to birds |url=https://archive.org/details/sibleyguidetobir0000sibl_w9v0 |date=2000 |publisher=Alfred A. Knopf |isbn=978-0-679-45122-8 |edition=1st ed |location=New York}}</ref>. ശുദ്ധജലാശയങ്ങളിലാണ്  കരിപ്പ്രാക്കാടകളെ കാണപ്പെടാറുള്ളത്. കൊക്ക് "തയ്യൽ മെഷീൻ " ചലിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ വേഗത്തിൽ ചലിപ്പിച്ചാണ് ഇവ ഇരതേടുന്നത് <ref>{{Citation|last=Takekawa|first=John Y.|title=Long-billed Dowitcher (Limnodromus scolopaceus)|date=2020-03-04|url=https://birdsoftheworld.org/bow/species/lobdow/1.0/introduction|work=Birds of the World|editor-last=Billerman|editor-first=Shawn M.|publisher=Cornell Lab of Ornithology|language=en|doi=10.2173/bow.lobdow.01.|access-date=2026-07-08|last2=Warnock|first2=Nils D.|editor2-last=Keeney|editor2-first=Brooke K.|editor3-last=Rodewald|editor3-first=Paul G.|editor4-last=Schulenberg|editor4-first=Thomas S.}}</ref>. ആൺപക്ഷികൾ പറന്നുകൊണ്ട് പെൺപക്ഷികളെ പിന്തുടരുന്ന സവിശേഷമായ ഒരു ഇണചേരൽ രീതിയാണ് ഇവയ്ക്കുള്ളത്. ''ലിംനോഡ്രോമസ്'' എന്ന വംശനാമം ചതുപ്പ് എന്നർത്ഥം വരുന്ന 'ലിമ്നെ', ഓടുന്നയാൾ എന്നർത്ഥം വരുന്ന 'ഡ്രോമോസ് ' എന്നീ പുരാതന ഗ്രീക്ക് പദങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടായത്. ഇതിന്റെ ഇനത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന 'സ്കോലോപാസിയസ് ' എന്ന പേര് നവ-ലാറ്റിൻ ഭാഷയിൽ നിന്നുള്ളതാണ്; 'ചെളിപരപ്പൻ' പക്ഷിയെപ്പോലെയുള്ളത് എന്നാണ് ഇതിന്റെ അർത്ഥം. സ്കോപാക്സ്, സ്കോലോപാസിസ് എന്നീ ലാറ്റിൻ വാക്കുകളിൽ നിന്നാണ് ഈ പേര് രൂപപ്പെട്ടത് <ref>{{Cite book |last=Jobling |first=James A. |title=The Helm dictionary of scientific bird names: from aalge to zusii |url=https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling |date=2010 |publisher=Christopher Helm |isbn=978-1-4081-2501-4 |location=London}}</ref>. "ഡൗവിച്ചർ" എന്ന ഇംഗ്ലീഷ് പേര് ഇറോക്വോയിസ്‌ ഭാഷയിൽ നിന്നുള്ളതാണ്, ഇത് ആദ്യമായി രേഖപ്പെടുത്തിയത് 1841- ലാണ് <ref>{{Citation|title=dowitcher, n.|date=2023-03-02|url=https://doi.org/10.1093/oed/1208199638|work=Oxford English Dictionary|publisher=Oxford University Press|access-date=2026-07-08}}</ref>. നീളമുള്ള കൊക്കുള്ള കരിപ്രാക്കാടകൾ ചെറിയ കൊക്കുള്ള കരിപ്രാക്കാടകളുമായി കാഴ്ചയിൽ വലിയ സാമ്യമുള്ളവയാണ്. 1950- ലാണ് ഇതിനെ ഒരു പ്രത്യേക സ്പീഷീസ് ആയി തിരിച്ചറിഞ്ഞത് <ref>{{Citation|last=Takekawa|first=John Y.|title=Long-billed Dowitcher (Limnodromus scolopaceus)|date=2020-03-04|url=https://birdsoftheworld.org/bow/species/lobdow/1.0/introduction|work=Birds of the World|editor-last=Billerman|editor-first=Shawn M.|publisher=Cornell Lab of Ornithology|language=en|doi=10.2173/bow.lobdow.01.|access-date=2026-07-08|last2=Warnock|first2=Nils D.|editor2-last=Keeney|editor2-first=Brooke K.|editor3-last=Rodewald|editor3-first=Paul G.|editor4-last=Schulenberg|editor4-first=Thomas S.}}</ref>. ശൈത്യകാലത്ത് ഈ രണ്ട് ഇനം പക്ഷികളുടെയും തൂവലുകൾ ഒരേപോലെ കാണപ്പെടാറുണ്ട്. അതിനാൽ ഇവയെ തമ്മിൽ വേർതിരിച്ചറിയാൻ സഹായിക്കുന്ന ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട അടയാളം അവ പറക്കുമ്പോൾ ഉണ്ടാക്കുന്ന ശബ്ദമാണ് <ref>{{Cite book |last=Sibley |first=David |title=The Sibley guide to birds |url=https://archive.org/details/sibleyguidetobir0000sibl_w9v0 |date=2000 |publisher=Alfred A. Knopf |isbn=978-0-679-45122-8 |edition=1st ed |location=New York}}</ref>. ഇവ ജീവിക്കുന്ന ചുറ്റുപാടിലും പ്രജനനം നടത്തുന്ന സ്ഥലങ്ങളിലും വലിയ വ്യത്യാസങ്ങളുണ്ട്. നീളമുള്ള കൊക്കുള്ള കരിപ്രാക്കാടകൾ പൊതുവെ ശുദ്ധജലാശയങ്ങൾക്ക് സമീപം ജീവിക്കുകയും വടക്കൻ അലാസ്കയിലും സൈബീരിയയിലും പ്രജനനം നടത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. ചെറിയ കൊക്കുള്ള കരിപ്രാക്കാടകൾ ഉപ്പുവെള്ളമുള്ള ആവാസവ്യവസ്ഥയിൽ  ജീവിക്കുകയും തെക്കൻ അലാസ്ക മുതൽ കാനഡയിലുടനീളം പ്രജനനം നടത്തുകയും ചെയ്യുന്നു <ref>{{Citation|last=Takekawa|first=John Y.|title=Long-billed Dowitcher (Limnodromus scolopaceus)|date=2020-03-04|url=https://doi.org/10.2173/bow.lobdow.01|work=Birds of the World|publisher=Cornell Lab of Ornithology|access-date=2026-07-08|last2=Warnock|first2=Nils D.}}</ref>. ==  വർഗീകരണ ശാസ്ത്രം == കടൽപ്പക്ഷികൾ, കടൽകാക്കകൾ, ഓക്കുകൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന ചരാഡ്രിഫോം വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട ഒരു പക്ഷിയാണ് കരിപ്രാക്കാട. സ്കോലോപസിടെ കുടുംബത്തിൽപ്പെട്ട ഈ പക്ഷി ചുണ്ടൻകാടകളും പ്രാക്കാടകളും ഉൾപ്പെടുന്ന സ്കൊളോപസിനെ ഉപകുടുംബത്തിലാണ് ഉൾപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്.ചെറിയ കൊക്കുള്ള കരിപ്രാക്കാടകൾ, ഏഷ്യൻ കരിപ്രാക്കാടകൾ എന്നിവയാണ് ലിംനോഡ്രോമസ് ജനുസ്സിലെ മറ്റ് രണ്ട് സ്‌പീഷീസുകൾ <ref>{{Cite journal |last=Livezey |first=Bradley C. |date=2010-11 |title=Phylogenetics of modern shorebirds (Charadriiformes) based on phenotypic evidence: analysis and discussion: CHARADRIIFORMES |url=https://academic.oup.com/zoolinnean/article-lookup/doi/10.1111/j.1096-3642.2010.00635.x |journal=Zoological Journal of the Linnean Society |language=en |volume=160 |issue=3 |pages=567–618 |doi=10.1111/j.1096-3642.2010.00635.x}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Gibson |first=Rosemary |last2=Baker |first2=Allan |date=2012-07 |title=Multiple gene sequences resolve phylogenetic relationships in the shorebird suborder Scolopaci (Aves: Charadriiformes) |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S1055790312001133 |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |language=en |volume=64 |issue=1 |pages=66–72 |doi=10.1016/j.ympev.2012.03.008}}</ref><ref>{{Citation|last=Takekawa|first=John Y.|title=Long-billed Dowitcher (Limnodromus scolopaceus)|date=2020-03-04|url=https://birdsoftheworld.org/bow/species/lobdow/1.0/introduction|work=Birds of the World|editor-last=Billerman|editor-first=Shawn M.|publisher=Cornell Lab of Ornithology|language=en|doi=10.2173/bow.lobdow.01.|access-date=2026-07-08|last2=Warnock|first2=Nils D.|editor2-last=Keeney|editor2-first=Brooke K.|editor3-last=Rodewald|editor3-first=Paul G.|editor4-last=Schulenberg|editor4-first=Thomas S.}}</ref>. 1823-ൽ തോമസ് സേ ആണ് നീളമുള്ള കൊക്കുള്ള കരിപ്രാക്കാടകളെ പറ്റി ആദ്യമായി വിവരിച്ചത്. ലിംനോഡ്രോമസ് സ്കോലോപസിയ എന്നാണ് അദ്ദേഹം ഇതിന് നൽകിയ പേര്<ref>{{Cite journal |last=Rowan |first=William |date=1932-01 |title=The Status of the Dowitchers with a Description of a New Subspecies from Alberta and Manitoba |url=https://academic.oup.com/auk/article/49/1/14-35/5255814 |journal=The Auk |volume=49 |issue=1 |pages=14–35 |doi=10.2307/4076698}}</ref>. നീളൻ കൊക്കുള്ള കരിപ്രാക്കാടകളുടെയും  ചെറിയ കൊക്കുള്ള കരിപ്രാക്കാടകളുടെയും സ്വഭാവത്തിലെ വ്യതിയാനങ്ങൾ  കാരണം അവയുടെ വർഗീകരണം ഇപ്പോഴും ആശയക്കുഴപ്പം ഉണ്ടാക്കുന്നത് ഒന്നാണ്. ഏകദേശം 100 വർഷത്തോളം നീളൻ കൊക്കുള്ള കരിപ്രാക്കാടകളെയും ചെറിയ കൊക്കുള്ള കരിപ്രാക്കാടകളെയും രണ്ട് വ്യത്യസ്ത ഇനങ്ങളായിട്ടാണ് കണക്കാക്കാക്കിയിരുന്നത്. എന്നാൽ 1927 ആയപ്പോഴേക്കും നീളൻ കൊക്കുള്ള കരിപ്രാക്കാടകളെ ചെറിയ കൊക്കുള്ള കരിപ്രാക്കാടകളുടെ ഒരു ഉപവിഭാഗമായി മാറ്റി. രണ്ട് ഇനവും ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായി പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നതിനാലും പക്ഷികളിലെ നിരീക്ഷണങ്ങൾ സമാനമായിരുന്നതിനാലും ആയിരുന്നു ഇത് <ref>{{Cite journal |last=Rowan |first=William |date=1932-01 |title=The Status of the Dowitchers with a Description of a New Subspecies from Alberta and Manitoba |url=https://academic.oup.com/auk/article/49/1/14-35/5255814 |journal=The Auk |volume=49 |issue=1 |pages=14–35 |doi=10.2307/4076698}}</ref>. 1950- ൽ ഫ്രാങ്ക് പിറ്റെൽക്ക തന്റെ ഗവേഷണ പ്രബന്ധം പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നതുവരെ ഈ സ്ഥിതി തുടർന്നു. അതിനുശേഷമാണ് ഇവ രണ്ടും വ്യത്യസ്ത ഇനങ്ങളാണെന്ന് വീണ്ടും അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടത് <ref>{{Cite journal |last=Amadon |first=Dean |last2=Pitelka |first2=Frank A. |date=1951 |title=Geographic Variation and the Species Problem in the Shore-Bird Genus Limnodromus |url=https://doi.org/10.2307/4510249 |journal=Bird-Banding |volume=22 |issue=2 |pages=96 |doi=10.2307/4510249 |issn=0006-3630}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Schmalz |first=Peter S. |url=https://doi.org/10.3138/9781442678026 |title=The Ojibwa of Southern Ontario |date=1991-12-31 |publisher=University of Toronto Press |isbn=978-1-4426-7802-6}}</ref>. ഈ രണ്ട് പക്ഷിവർഗങ്ങളും നാല് ദശലക്ഷം വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ്‌ തന്നെ ജനിതകമായി വേർപിരിഞ്ഞവയാണെന്ന് തുടർന്നുള്ള ഗവേഷണങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു <ref>{{Cite journal |last=Avise |first=John C. |last2=Zink |first2=Robert M. |date=1988-07-01 |title=Molecular Genetic Divergence between Avian Sibling Species: King and Clapper Rails, Long-Billed and Short-Billed Dowitchers, Boat-Tailed and Great-Tailed Grackles, and Tufted and Black-Crested Titmice |url=https://academic.oup.com/auk/article/105/3/516/5193149 |journal=The Auk |language=en |volume=105 |issue=3 |pages=516–528 |doi=10.1093/auk/105.3.516 |issn=0004-8038}}</ref>. == വിവരണം == നീളൻ കൊക്കുള്ള കരിപ്രാക്കാട ഇടത്തരം വലുപ്പമുള്ള ,തടിച്ച ശരീരപ്രകൃതിയുള്ള ഒരു മണൽക്കോഴി പക്ഷിയാണ്. ഇതിന്റെ കൊക്കിന് തലയുടെ വലിപ്പത്തിന്റെ ഏകദേശം ഇരട്ടി നീളമുണ്ട്‌. == ശരീര ഘടന == * നീളംഃ 11.4 ഇഞ്ച് (29 സെന്റിമീറ്റർ) * weight: 3.1-4.6 ഔൺസ് * Wingspan: 18.5-19.3 inches (ID2) cm′<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.allaboutbirds.org/guide/Long-billed_Dowitcher/id|title=Long-billed Dowitcher Identification, All About Birds, Cornell Lab of Ornithology|access-date=2020-09-27|website=www.allaboutbirds.org|language=en}}</ref> [[പ്രമാണം:Limnodromus_scolopaceus.jpg|ലഘുചിത്രം|ഡോവിച്ചർ]] {{Reflist}} * [https://web.archive.org/web/20161219195559/https://www.mbr-pwrc.usgs.gov/id/framlst/i2320id.html ലോംഗ്-ബിൽഡ് ഡോവിച്ചർ-''ലിംനോഡ്രോമസ് സ്കോളോപാസിയസ്'']-യുഎസ്ജിഎസ് പാറ്റക്സെന്റ് ബേർഡ് ഐഡന്റിഫിക്കേഷൻ ഇൻഫോസെന്റർ * ലോംഗ്-ബിൽഡ് ഡോവിച്ചർ (ലിംനോഡ്രോമസ് സ്കോലോപാസിയസ്-കോർണൽ ലാബ് ഓഫ് ഓർണിതോളജി * ലോംഗ്-ബിൽഡ് ഡോവിച്ചർ സ്പീഷീസ് അക്കൌണ്ട്-കോർണൽ ലാബ് ഓഫ് ഓർണിതോളജി * {{InternetBirdCollection|long-billed-dowitcher-limnodromus-scolopaceus|Long-billed dowitcher}} * {{VIREO|Long-billed+Dowitcher|Long-billed dowitcher}} * {{IUCN Map|22693348/256610578|Limnodromus scolopaceus}} [[വർഗ്ഗം:കാനഡയിലെ പക്ഷികൾ]] [[വർഗ്ഗം:അലാസ്കയിലെ പക്ഷികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ആർട്ടിക് പക്ഷികൾ]] [[വർഗ്ഗം:തീരദേശ പക്ഷികൾ]] sjxzitzlr2boh7tp9bs2y2bi7cwneqe 4652054 4652043 2026-08-01T08:08:07Z Sreya Radhakrishnan 212415 4652054 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | image = Limnodromus scolopaceus Mike Baird crop.jpg | image_caption = Non-breeding adult | image2 = Long Billed Dowitcher (7569920384).jpg | image2_caption = Breeding adult | status = NT | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name="iucn status 11 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2024 |title=''Limnodromus scolopaceus'' |volume=2024 |article-number=e.T22693348A256610578 |doi=10.2305/IUCN.UK.2024-2.RLTS.T22693348A256610578.en |access-date=11 November 2021}}</ref> | taxon = Limnodromus scolopaceus | authority = ([[Thomas Say|Say]], 1822) | range_map = Limnodromus scolopaceus map.svg | range_map_caption = Breeding range (orange), migration range (yellow), nonbreeding range (blue) | synonyms = *''Limosa scolopacea'' <small>Say, 1823</small> }} [[സാൻഡ്‌പൈപ്പർ|സാൻഡ്പൈപ്പർ]] കുടുംബമായ [[സാൻഡ്‌പൈപ്പർ|സ്കോലോപാസിഡേയിലെ]] ഇടത്തരം വലുപ്പമുള്ളതും താരതമ്യേന നീണ്ട കൊക്കുകളുമുള്ളതുമായ ഒരു തീരദേശ പക്ഷിയാണ് '''കരിപ്പ്രാക്കാട''' (''ലിംനോഡ്രോമസ്'' സ്കോലോപാസിയസ്). പ്രജനന കാലത്ത് ഈ ഇനത്തിലെ  മുതിർന്ന പക്ഷികളുടെ തലയും ശരീരത്തിന്റെ അടിഭാഗവും  ചെമ്പിച്ച നിറത്തിലും പുറംഭാഗം  ഇരുണ്ട പുള്ളികളോടുകൂടിയതുമായി  കാണപ്പെടുന്നു. കൂടാതെ ഇവ പറക്കുമ്പോൾ മാത്രം വ്യക്തമായി കാണാൻ കഴിയുന്ന നടുവിന്റെ താഴ്ഭാഗത്തെ  വലിയ വെളുത്ത നിറം ഈ പക്ഷികളുടെ പ്രധാന സവിശേഷതയാണ്<ref>{{Citation|last=Takekawa|first=John Y.|title=Long-billed Dowitcher (Limnodromus scolopaceus)|date=2020-03-04|url=https://birdsoftheworld.org/bow/species/lobdow/1.0/introduction|work=Birds of the World|editor-last=Billerman|editor-first=Shawn M.|publisher=Cornell Lab of Ornithology|language=en|doi=10.2173/bow.lobdow.01.|access-date=2026-07-08|last2=Warnock|first2=Nils D.|editor2-last=Keeney|editor2-first=Brooke K.|editor3-last=Rodewald|editor3-first=Paul G.|editor4-last=Schulenberg|editor4-first=Thomas S.}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.allaboutbirds.org/news/|title=Online bird guide, bird ID help, life history, bird sounds from Cornell|access-date=2026-07-08|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite book |last=Sibley |first=David |title=The Sibley guide to birds |url=https://archive.org/details/sibleyguidetobir0000sibl_w9v0 |date=2000 |publisher=Alfred A. Knopf |isbn=978-0-679-45122-8 |edition=1st ed |location=New York}}</ref>. ശുദ്ധജലാശയങ്ങളിലാണ്  കരിപ്പ്രാക്കാടകളെ കാണപ്പെടാറുള്ളത്. കൊക്ക് "തയ്യൽ മെഷീൻ " ചലിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ വേഗത്തിൽ ചലിപ്പിച്ചാണ് ഇവ ഇരതേടുന്നത് <ref>{{Citation|last=Takekawa|first=John Y.|title=Long-billed Dowitcher (Limnodromus scolopaceus)|date=2020-03-04|url=https://birdsoftheworld.org/bow/species/lobdow/1.0/introduction|work=Birds of the World|editor-last=Billerman|editor-first=Shawn M.|publisher=Cornell Lab of Ornithology|language=en|doi=10.2173/bow.lobdow.01.|access-date=2026-07-08|last2=Warnock|first2=Nils D.|editor2-last=Keeney|editor2-first=Brooke K.|editor3-last=Rodewald|editor3-first=Paul G.|editor4-last=Schulenberg|editor4-first=Thomas S.}}</ref>. ആൺപക്ഷികൾ പറന്നുകൊണ്ട് പെൺപക്ഷികളെ പിന്തുടരുന്ന സവിശേഷമായ ഒരു ഇണചേരൽ രീതിയാണ് ഇവയ്ക്കുള്ളത്. ''ലിംനോഡ്രോമസ്'' എന്ന വംശനാമം ചതുപ്പ് എന്നർത്ഥം വരുന്ന 'ലിമ്നെ', ഓടുന്നയാൾ എന്നർത്ഥം വരുന്ന 'ഡ്രോമോസ് ' എന്നീ പുരാതന ഗ്രീക്ക് പദങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടായത്. ഇതിന്റെ ഇനത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന 'സ്കോലോപാസിയസ് ' എന്ന പേര് നവ-ലാറ്റിൻ ഭാഷയിൽ നിന്നുള്ളതാണ്; 'ചെളിപരപ്പൻ' പക്ഷിയെപ്പോലെയുള്ളത് എന്നാണ് ഇതിന്റെ അർത്ഥം. സ്കോപാക്സ്, സ്കോലോപാസിസ് എന്നീ ലാറ്റിൻ വാക്കുകളിൽ നിന്നാണ് ഈ പേര് രൂപപ്പെട്ടത് <ref>{{Cite book |last=Jobling |first=James A. |title=The Helm dictionary of scientific bird names: from aalge to zusii |url=https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling |date=2010 |publisher=Christopher Helm |isbn=978-1-4081-2501-4 |location=London}}</ref>. "ഡൗവിച്ചർ" എന്ന ഇംഗ്ലീഷ് പേര് ഇറോക്വോയിസ്‌ ഭാഷയിൽ നിന്നുള്ളതാണ്, ഇത് ആദ്യമായി രേഖപ്പെടുത്തിയത് 1841- ലാണ് <ref>{{Citation|title=dowitcher, n.|date=2023-03-02|url=https://doi.org/10.1093/oed/1208199638|work=Oxford English Dictionary|publisher=Oxford University Press|access-date=2026-07-08}}</ref>. നീളമുള്ള കൊക്കുള്ള കരിപ്രാക്കാടകൾ ചെറിയ കൊക്കുള്ള കരിപ്രാക്കാടകളുമായി കാഴ്ചയിൽ വലിയ സാമ്യമുള്ളവയാണ്. 1950- ലാണ് ഇതിനെ ഒരു പ്രത്യേക സ്പീഷീസ് ആയി തിരിച്ചറിഞ്ഞത് <ref>{{Citation|last=Takekawa|first=John Y.|title=Long-billed Dowitcher (Limnodromus scolopaceus)|date=2020-03-04|url=https://birdsoftheworld.org/bow/species/lobdow/1.0/introduction|work=Birds of the World|editor-last=Billerman|editor-first=Shawn M.|publisher=Cornell Lab of Ornithology|language=en|doi=10.2173/bow.lobdow.01.|access-date=2026-07-08|last2=Warnock|first2=Nils D.|editor2-last=Keeney|editor2-first=Brooke K.|editor3-last=Rodewald|editor3-first=Paul G.|editor4-last=Schulenberg|editor4-first=Thomas S.}}</ref>. ശൈത്യകാലത്ത് ഈ രണ്ട് ഇനം പക്ഷികളുടെയും തൂവലുകൾ ഒരേപോലെ കാണപ്പെടാറുണ്ട്. അതിനാൽ ഇവയെ തമ്മിൽ വേർതിരിച്ചറിയാൻ സഹായിക്കുന്ന ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട അടയാളം അവ പറക്കുമ്പോൾ ഉണ്ടാക്കുന്ന ശബ്ദമാണ് <ref>{{Cite book |last=Sibley |first=David |title=The Sibley guide to birds |url=https://archive.org/details/sibleyguidetobir0000sibl_w9v0 |date=2000 |publisher=Alfred A. Knopf |isbn=978-0-679-45122-8 |edition=1st ed |location=New York}}</ref>. ഇവ ജീവിക്കുന്ന ചുറ്റുപാടിലും പ്രജനനം നടത്തുന്ന സ്ഥലങ്ങളിലും വലിയ വ്യത്യാസങ്ങളുണ്ട്. നീളമുള്ള കൊക്കുള്ള കരിപ്രാക്കാടകൾ പൊതുവെ ശുദ്ധജലാശയങ്ങൾക്ക് സമീപം ജീവിക്കുകയും വടക്കൻ അലാസ്കയിലും സൈബീരിയയിലും പ്രജനനം നടത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. ചെറിയ കൊക്കുള്ള കരിപ്രാക്കാടകൾ ഉപ്പുവെള്ളമുള്ള ആവാസവ്യവസ്ഥയിൽ  ജീവിക്കുകയും തെക്കൻ അലാസ്ക മുതൽ കാനഡയിലുടനീളം പ്രജനനം നടത്തുകയും ചെയ്യുന്നു <ref>{{Citation|last=Takekawa|first=John Y.|title=Long-billed Dowitcher (Limnodromus scolopaceus)|date=2020-03-04|url=https://doi.org/10.2173/bow.lobdow.01|work=Birds of the World|publisher=Cornell Lab of Ornithology|access-date=2026-07-08|last2=Warnock|first2=Nils D.}}</ref>. ==  വർഗീകരണ ശാസ്ത്രം == കടൽപ്പക്ഷികൾ, കടൽകാക്കകൾ, ഓക്കുകൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന ചരാഡ്രിഫോം വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട ഒരു പക്ഷിയാണ് കരിപ്രാക്കാട. സ്കോലോപസിടെ കുടുംബത്തിൽപ്പെട്ട ഈ പക്ഷി ചുണ്ടൻകാടകളും പ്രാക്കാടകളും ഉൾപ്പെടുന്ന സ്കൊളോപസിനെ ഉപകുടുംബത്തിലാണ് ഉൾപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്.ചെറിയ കൊക്കുള്ള കരിപ്രാക്കാടകൾ, ഏഷ്യൻ കരിപ്രാക്കാടകൾ എന്നിവയാണ് ലിംനോഡ്രോമസ് ജനുസ്സിലെ മറ്റ് രണ്ട് സ്‌പീഷീസുകൾ <ref>{{Cite journal |last=Livezey |first=Bradley C. |date=2010-11 |title=Phylogenetics of modern shorebirds (Charadriiformes) based on phenotypic evidence: analysis and discussion: CHARADRIIFORMES |url=https://academic.oup.com/zoolinnean/article-lookup/doi/10.1111/j.1096-3642.2010.00635.x |journal=Zoological Journal of the Linnean Society |language=en |volume=160 |issue=3 |pages=567–618 |doi=10.1111/j.1096-3642.2010.00635.x}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Gibson |first=Rosemary |last2=Baker |first2=Allan |date=2012-07 |title=Multiple gene sequences resolve phylogenetic relationships in the shorebird suborder Scolopaci (Aves: Charadriiformes) |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S1055790312001133 |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |language=en |volume=64 |issue=1 |pages=66–72 |doi=10.1016/j.ympev.2012.03.008}}</ref><ref>{{Citation|last=Takekawa|first=John Y.|title=Long-billed Dowitcher (Limnodromus scolopaceus)|date=2020-03-04|url=https://birdsoftheworld.org/bow/species/lobdow/1.0/introduction|work=Birds of the World|editor-last=Billerman|editor-first=Shawn M.|publisher=Cornell Lab of Ornithology|language=en|doi=10.2173/bow.lobdow.01.|access-date=2026-07-08|last2=Warnock|first2=Nils D.|editor2-last=Keeney|editor2-first=Brooke K.|editor3-last=Rodewald|editor3-first=Paul G.|editor4-last=Schulenberg|editor4-first=Thomas S.}}</ref>. 1823-ൽ തോമസ് സേ ആണ് നീളമുള്ള കൊക്കുള്ള കരിപ്രാക്കാടകളെ പറ്റി ആദ്യമായി വിവരിച്ചത്. ലിംനോഡ്രോമസ് സ്കോലോപസിയ എന്നാണ് അദ്ദേഹം ഇതിന് നൽകിയ പേര്<ref>{{Cite journal |last=Rowan |first=William |date=1932-01 |title=The Status of the Dowitchers with a Description of a New Subspecies from Alberta and Manitoba |url=https://academic.oup.com/auk/article/49/1/14-35/5255814 |journal=The Auk |volume=49 |issue=1 |pages=14–35 |doi=10.2307/4076698}}</ref>. നീളൻ കൊക്കുള്ള കരിപ്രാക്കാടകളുടെയും  ചെറിയ കൊക്കുള്ള കരിപ്രാക്കാടകളുടെയും സ്വഭാവത്തിലെ വ്യതിയാനങ്ങൾ  കാരണം അവയുടെ വർഗീകരണം ഇപ്പോഴും ആശയക്കുഴപ്പം ഉണ്ടാക്കുന്നത് ഒന്നാണ്. ഏകദേശം 100 വർഷത്തോളം നീളൻ കൊക്കുള്ള കരിപ്രാക്കാടകളെയും ചെറിയ കൊക്കുള്ള കരിപ്രാക്കാടകളെയും രണ്ട് വ്യത്യസ്ത ഇനങ്ങളായിട്ടാണ് കണക്കാക്കാക്കിയിരുന്നത്. എന്നാൽ 1927 ആയപ്പോഴേക്കും നീളൻ കൊക്കുള്ള കരിപ്രാക്കാടകളെ ചെറിയ കൊക്കുള്ള കരിപ്രാക്കാടകളുടെ ഒരു ഉപവിഭാഗമായി മാറ്റി. രണ്ട് ഇനവും ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായി പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നതിനാലും പക്ഷികളിലെ നിരീക്ഷണങ്ങൾ സമാനമായിരുന്നതിനാലും ആയിരുന്നു ഇത് <ref>{{Cite journal |last=Rowan |first=William |date=1932-01 |title=The Status of the Dowitchers with a Description of a New Subspecies from Alberta and Manitoba |url=https://academic.oup.com/auk/article/49/1/14-35/5255814 |journal=The Auk |volume=49 |issue=1 |pages=14–35 |doi=10.2307/4076698}}</ref>. 1950- ൽ ഫ്രാങ്ക് പിറ്റെൽക്ക തന്റെ ഗവേഷണ പ്രബന്ധം പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നതുവരെ ഈ സ്ഥിതി തുടർന്നു. അതിനുശേഷമാണ് ഇവ രണ്ടും വ്യത്യസ്ത ഇനങ്ങളാണെന്ന് വീണ്ടും അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടത് <ref>{{Cite journal |last=Amadon |first=Dean |last2=Pitelka |first2=Frank A. |date=1951 |title=Geographic Variation and the Species Problem in the Shore-Bird Genus Limnodromus |url=https://doi.org/10.2307/4510249 |journal=Bird-Banding |volume=22 |issue=2 |pages=96 |doi=10.2307/4510249 |issn=0006-3630}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Schmalz |first=Peter S. |url=https://doi.org/10.3138/9781442678026 |title=The Ojibwa of Southern Ontario |date=1991-12-31 |publisher=University of Toronto Press |isbn=978-1-4426-7802-6}}</ref>. ഈ രണ്ട് പക്ഷിവർഗങ്ങളും നാല് ദശലക്ഷം വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ്‌ തന്നെ ജനിതകമായി വേർപിരിഞ്ഞവയാണെന്ന് തുടർന്നുള്ള ഗവേഷണങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു <ref>{{Cite journal |last=Avise |first=John C. |last2=Zink |first2=Robert M. |date=1988-07-01 |title=Molecular Genetic Divergence between Avian Sibling Species: King and Clapper Rails, Long-Billed and Short-Billed Dowitchers, Boat-Tailed and Great-Tailed Grackles, and Tufted and Black-Crested Titmice |url=https://academic.oup.com/auk/article/105/3/516/5193149 |journal=The Auk |language=en |volume=105 |issue=3 |pages=516–528 |doi=10.1093/auk/105.3.516 |issn=0004-8038}}</ref>. == വിവരണം == നീളൻ കൊക്കുള്ള കരിപ്രാക്കാട ഇടത്തരം വലുപ്പമുള്ള ,തടിച്ച ശരീരപ്രകൃതിയുള്ള ഒരു മണൽക്കോഴി പക്ഷിയാണ്. ഇതിന്റെ കൊക്കിന് തലയുടെ വലിപ്പത്തിന്റെ ഏകദേശം ഇരട്ടി നീളമുണ്ട്‌. ഈ പക്ഷികളുടെ കണ്ണിന് മുകളിലായി വെളുത്ത വരയും കണ്ണിന് പിന്നിലേക്ക് നീളുന്ന ഇരുണ്ട വരയും കാണാം. കറുപ്പും വെളുപ്പും വരകളുള്ള വാലിൽ കറുത്ത വരകൾക്ക് വെളുത്ത വരകളേക്കാൾ ഇരട്ടി വീതിയുണ്ടാകും. കൂടാതെ, ഇതിന്റെ പുറംഭാഗത്തിന്റെ മധ്യഭാഗത്തോളം കയറിനിൽക്കുന്ന സവിശേഷമായ വെളുത്ത വടിവാലും ഈ പക്ഷിയുടെ പ്രത്യേകതയാണ്. == ശരീര ഘടന == * നീളംഃ 11.4 ഇഞ്ച് (29 സെന്റിമീറ്റർ) * weight: 3.1-4.6 ഔൺസ് * Wingspan: 18.5-19.3 inches (ID2) cm′<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.allaboutbirds.org/guide/Long-billed_Dowitcher/id|title=Long-billed Dowitcher Identification, All About Birds, Cornell Lab of Ornithology|access-date=2020-09-27|website=www.allaboutbirds.org|language=en}}</ref> [[പ്രമാണം:Limnodromus_scolopaceus.jpg|ലഘുചിത്രം|ഡോവിച്ചർ]] {{Reflist}} * [https://web.archive.org/web/20161219195559/https://www.mbr-pwrc.usgs.gov/id/framlst/i2320id.html ലോംഗ്-ബിൽഡ് ഡോവിച്ചർ-''ലിംനോഡ്രോമസ് സ്കോളോപാസിയസ്'']-യുഎസ്ജിഎസ് പാറ്റക്സെന്റ് ബേർഡ് ഐഡന്റിഫിക്കേഷൻ ഇൻഫോസെന്റർ * ലോംഗ്-ബിൽഡ് ഡോവിച്ചർ (ലിംനോഡ്രോമസ് സ്കോലോപാസിയസ്-കോർണൽ ലാബ് ഓഫ് ഓർണിതോളജി * ലോംഗ്-ബിൽഡ് ഡോവിച്ചർ സ്പീഷീസ് അക്കൌണ്ട്-കോർണൽ ലാബ് ഓഫ് ഓർണിതോളജി * {{InternetBirdCollection|long-billed-dowitcher-limnodromus-scolopaceus|Long-billed dowitcher}} * {{VIREO|Long-billed+Dowitcher|Long-billed dowitcher}} * {{IUCN Map|22693348/256610578|Limnodromus scolopaceus}} [[വർഗ്ഗം:കാനഡയിലെ പക്ഷികൾ]] [[വർഗ്ഗം:അലാസ്കയിലെ പക്ഷികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ആർട്ടിക് പക്ഷികൾ]] [[വർഗ്ഗം:തീരദേശ പക്ഷികൾ]] 5r28lwza2t2w50wajod8d3m75tcl6bs 4652055 4652054 2026-08-01T08:23:44Z Sreya Radhakrishnan 212415 4652055 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | image = Limnodromus scolopaceus Mike Baird crop.jpg | image_caption = Non-breeding adult | image2 = Long Billed Dowitcher (7569920384).jpg | image2_caption = Breeding adult | status = NT | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name="iucn status 11 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2024 |title=''Limnodromus scolopaceus'' |volume=2024 |article-number=e.T22693348A256610578 |doi=10.2305/IUCN.UK.2024-2.RLTS.T22693348A256610578.en |access-date=11 November 2021}}</ref> | taxon = Limnodromus scolopaceus | authority = ([[Thomas Say|Say]], 1822) | range_map = Limnodromus scolopaceus map.svg | range_map_caption = Breeding range (orange), migration range (yellow), nonbreeding range (blue) | synonyms = *''Limosa scolopacea'' <small>Say, 1823</small> }} [[സാൻഡ്‌പൈപ്പർ|സാൻഡ്പൈപ്പർ]] കുടുംബമായ [[സാൻഡ്‌പൈപ്പർ|സ്കോലോപാസിഡേയിലെ]] ഇടത്തരം വലുപ്പമുള്ളതും താരതമ്യേന നീണ്ട കൊക്കുകളുമുള്ളതുമായ ഒരു തീരദേശ പക്ഷിയാണ് '''കരിപ്പ്രാക്കാട''' (''ലിംനോഡ്രോമസ്'' സ്കോലോപാസിയസ്). പ്രജനന കാലത്ത് ഈ ഇനത്തിലെ  മുതിർന്ന പക്ഷികളുടെ തലയും ശരീരത്തിന്റെ അടിഭാഗവും  ചെമ്പിച്ച നിറത്തിലും പുറംഭാഗം  ഇരുണ്ട പുള്ളികളോടുകൂടിയതുമായി  കാണപ്പെടുന്നു. കൂടാതെ ഇവ പറക്കുമ്പോൾ മാത്രം വ്യക്തമായി കാണാൻ കഴിയുന്ന നടുവിന്റെ താഴ്ഭാഗത്തെ  വലിയ വെളുത്ത നിറം ഈ പക്ഷികളുടെ പ്രധാന സവിശേഷതയാണ്<ref>{{Citation|last=Takekawa|first=John Y.|title=Long-billed Dowitcher (Limnodromus scolopaceus)|date=2020-03-04|url=https://birdsoftheworld.org/bow/species/lobdow/1.0/introduction|work=Birds of the World|editor-last=Billerman|editor-first=Shawn M.|publisher=Cornell Lab of Ornithology|language=en|doi=10.2173/bow.lobdow.01.|access-date=2026-07-08|last2=Warnock|first2=Nils D.|editor2-last=Keeney|editor2-first=Brooke K.|editor3-last=Rodewald|editor3-first=Paul G.|editor4-last=Schulenberg|editor4-first=Thomas S.}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.allaboutbirds.org/news/|title=Online bird guide, bird ID help, life history, bird sounds from Cornell|access-date=2026-07-08|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite book |last=Sibley |first=David |title=The Sibley guide to birds |url=https://archive.org/details/sibleyguidetobir0000sibl_w9v0 |date=2000 |publisher=Alfred A. Knopf |isbn=978-0-679-45122-8 |edition=1st ed |location=New York}}</ref>. ശുദ്ധജലാശയങ്ങളിലാണ്  കരിപ്പ്രാക്കാടകളെ കാണപ്പെടാറുള്ളത്. കൊക്ക് "തയ്യൽ മെഷീൻ " ചലിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ വേഗത്തിൽ ചലിപ്പിച്ചാണ് ഇവ ഇരതേടുന്നത് <ref>{{Citation|last=Takekawa|first=John Y.|title=Long-billed Dowitcher (Limnodromus scolopaceus)|date=2020-03-04|url=https://birdsoftheworld.org/bow/species/lobdow/1.0/introduction|work=Birds of the World|editor-last=Billerman|editor-first=Shawn M.|publisher=Cornell Lab of Ornithology|language=en|doi=10.2173/bow.lobdow.01.|access-date=2026-07-08|last2=Warnock|first2=Nils D.|editor2-last=Keeney|editor2-first=Brooke K.|editor3-last=Rodewald|editor3-first=Paul G.|editor4-last=Schulenberg|editor4-first=Thomas S.}}</ref>. ആൺപക്ഷികൾ പറന്നുകൊണ്ട് പെൺപക്ഷികളെ പിന്തുടരുന്ന സവിശേഷമായ ഒരു ഇണചേരൽ രീതിയാണ് ഇവയ്ക്കുള്ളത്. ''ലിംനോഡ്രോമസ്'' എന്ന വംശനാമം ചതുപ്പ് എന്നർത്ഥം വരുന്ന 'ലിമ്നെ', ഓടുന്നയാൾ എന്നർത്ഥം വരുന്ന 'ഡ്രോമോസ് ' എന്നീ പുരാതന ഗ്രീക്ക് പദങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടായത്. ഇതിന്റെ ഇനത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന 'സ്കോലോപാസിയസ് ' എന്ന പേര് നവ-ലാറ്റിൻ ഭാഷയിൽ നിന്നുള്ളതാണ്; 'ചെളിപരപ്പൻ' പക്ഷിയെപ്പോലെയുള്ളത് എന്നാണ് ഇതിന്റെ അർത്ഥം. സ്കോപാക്സ്, സ്കോലോപാസിസ് എന്നീ ലാറ്റിൻ വാക്കുകളിൽ നിന്നാണ് ഈ പേര് രൂപപ്പെട്ടത് <ref>{{Cite book |last=Jobling |first=James A. |title=The Helm dictionary of scientific bird names: from aalge to zusii |url=https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling |date=2010 |publisher=Christopher Helm |isbn=978-1-4081-2501-4 |location=London}}</ref>. "ഡൗവിച്ചർ" എന്ന ഇംഗ്ലീഷ് പേര് ഇറോക്വോയിസ്‌ ഭാഷയിൽ നിന്നുള്ളതാണ്, ഇത് ആദ്യമായി രേഖപ്പെടുത്തിയത് 1841- ലാണ് <ref>{{Citation|title=dowitcher, n.|date=2023-03-02|url=https://doi.org/10.1093/oed/1208199638|work=Oxford English Dictionary|publisher=Oxford University Press|access-date=2026-07-08}}</ref>. നീളമുള്ള കൊക്കുള്ള കരിപ്രാക്കാടകൾ ചെറിയ കൊക്കുള്ള കരിപ്രാക്കാടകളുമായി കാഴ്ചയിൽ വലിയ സാമ്യമുള്ളവയാണ്. 1950- ലാണ് ഇതിനെ ഒരു പ്രത്യേക സ്പീഷീസ് ആയി തിരിച്ചറിഞ്ഞത് <ref>{{Citation|last=Takekawa|first=John Y.|title=Long-billed Dowitcher (Limnodromus scolopaceus)|date=2020-03-04|url=https://birdsoftheworld.org/bow/species/lobdow/1.0/introduction|work=Birds of the World|editor-last=Billerman|editor-first=Shawn M.|publisher=Cornell Lab of Ornithology|language=en|doi=10.2173/bow.lobdow.01.|access-date=2026-07-08|last2=Warnock|first2=Nils D.|editor2-last=Keeney|editor2-first=Brooke K.|editor3-last=Rodewald|editor3-first=Paul G.|editor4-last=Schulenberg|editor4-first=Thomas S.}}</ref>. ശൈത്യകാലത്ത് ഈ രണ്ട് ഇനം പക്ഷികളുടെയും തൂവലുകൾ ഒരേപോലെ കാണപ്പെടാറുണ്ട്. അതിനാൽ ഇവയെ തമ്മിൽ വേർതിരിച്ചറിയാൻ സഹായിക്കുന്ന ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട അടയാളം അവ പറക്കുമ്പോൾ ഉണ്ടാക്കുന്ന ശബ്ദമാണ് <ref>{{Cite book |last=Sibley |first=David |title=The Sibley guide to birds |url=https://archive.org/details/sibleyguidetobir0000sibl_w9v0 |date=2000 |publisher=Alfred A. Knopf |isbn=978-0-679-45122-8 |edition=1st ed |location=New York}}</ref>. ഇവ ജീവിക്കുന്ന ചുറ്റുപാടിലും പ്രജനനം നടത്തുന്ന സ്ഥലങ്ങളിലും വലിയ വ്യത്യാസങ്ങളുണ്ട്. നീളമുള്ള കൊക്കുള്ള കരിപ്രാക്കാടകൾ പൊതുവെ ശുദ്ധജലാശയങ്ങൾക്ക് സമീപം ജീവിക്കുകയും വടക്കൻ അലാസ്കയിലും സൈബീരിയയിലും പ്രജനനം നടത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. ചെറിയ കൊക്കുള്ള കരിപ്രാക്കാടകൾ ഉപ്പുവെള്ളമുള്ള ആവാസവ്യവസ്ഥയിൽ  ജീവിക്കുകയും തെക്കൻ അലാസ്ക മുതൽ കാനഡയിലുടനീളം പ്രജനനം നടത്തുകയും ചെയ്യുന്നു <ref>{{Citation|last=Takekawa|first=John Y.|title=Long-billed Dowitcher (Limnodromus scolopaceus)|date=2020-03-04|url=https://doi.org/10.2173/bow.lobdow.01|work=Birds of the World|publisher=Cornell Lab of Ornithology|access-date=2026-07-08|last2=Warnock|first2=Nils D.}}</ref>. ==  വർഗീകരണ ശാസ്ത്രം == കടൽപ്പക്ഷികൾ, കടൽകാക്കകൾ, ഓക്കുകൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന ചരാഡ്രിഫോം വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട ഒരു പക്ഷിയാണ് കരിപ്രാക്കാട. സ്കോലോപസിടെ കുടുംബത്തിൽപ്പെട്ട ഈ പക്ഷി ചുണ്ടൻകാടകളും പ്രാക്കാടകളും ഉൾപ്പെടുന്ന സ്കൊളോപസിനെ ഉപകുടുംബത്തിലാണ് ഉൾപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്.ചെറിയ കൊക്കുള്ള കരിപ്രാക്കാടകൾ, ഏഷ്യൻ കരിപ്രാക്കാടകൾ എന്നിവയാണ് ലിംനോഡ്രോമസ് ജനുസ്സിലെ മറ്റ് രണ്ട് സ്‌പീഷീസുകൾ <ref>{{Cite journal |last=Livezey |first=Bradley C. |date=2010-11 |title=Phylogenetics of modern shorebirds (Charadriiformes) based on phenotypic evidence: analysis and discussion: CHARADRIIFORMES |url=https://academic.oup.com/zoolinnean/article-lookup/doi/10.1111/j.1096-3642.2010.00635.x |journal=Zoological Journal of the Linnean Society |language=en |volume=160 |issue=3 |pages=567–618 |doi=10.1111/j.1096-3642.2010.00635.x}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Gibson |first=Rosemary |last2=Baker |first2=Allan |date=2012-07 |title=Multiple gene sequences resolve phylogenetic relationships in the shorebird suborder Scolopaci (Aves: Charadriiformes) |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S1055790312001133 |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |language=en |volume=64 |issue=1 |pages=66–72 |doi=10.1016/j.ympev.2012.03.008}}</ref><ref>{{Citation|last=Takekawa|first=John Y.|title=Long-billed Dowitcher (Limnodromus scolopaceus)|date=2020-03-04|url=https://birdsoftheworld.org/bow/species/lobdow/1.0/introduction|work=Birds of the World|editor-last=Billerman|editor-first=Shawn M.|publisher=Cornell Lab of Ornithology|language=en|doi=10.2173/bow.lobdow.01.|access-date=2026-07-08|last2=Warnock|first2=Nils D.|editor2-last=Keeney|editor2-first=Brooke K.|editor3-last=Rodewald|editor3-first=Paul G.|editor4-last=Schulenberg|editor4-first=Thomas S.}}</ref>. 1823-ൽ തോമസ് സേ ആണ് നീളമുള്ള കൊക്കുള്ള കരിപ്രാക്കാടകളെ പറ്റി ആദ്യമായി വിവരിച്ചത്. ലിംനോഡ്രോമസ് സ്കോലോപസിയ എന്നാണ് അദ്ദേഹം ഇതിന് നൽകിയ പേര്<ref>{{Cite journal |last=Rowan |first=William |date=1932-01 |title=The Status of the Dowitchers with a Description of a New Subspecies from Alberta and Manitoba |url=https://academic.oup.com/auk/article/49/1/14-35/5255814 |journal=The Auk |volume=49 |issue=1 |pages=14–35 |doi=10.2307/4076698}}</ref>. നീളൻ കൊക്കുള്ള കരിപ്രാക്കാടകളുടെയും  ചെറിയ കൊക്കുള്ള കരിപ്രാക്കാടകളുടെയും സ്വഭാവത്തിലെ വ്യതിയാനങ്ങൾ  കാരണം അവയുടെ വർഗീകരണം ഇപ്പോഴും ആശയക്കുഴപ്പം ഉണ്ടാക്കുന്നത് ഒന്നാണ്. ഏകദേശം 100 വർഷത്തോളം നീളൻ കൊക്കുള്ള കരിപ്രാക്കാടകളെയും ചെറിയ കൊക്കുള്ള കരിപ്രാക്കാടകളെയും രണ്ട് വ്യത്യസ്ത ഇനങ്ങളായിട്ടാണ് കണക്കാക്കാക്കിയിരുന്നത്. എന്നാൽ 1927 ആയപ്പോഴേക്കും നീളൻ കൊക്കുള്ള കരിപ്രാക്കാടകളെ ചെറിയ കൊക്കുള്ള കരിപ്രാക്കാടകളുടെ ഒരു ഉപവിഭാഗമായി മാറ്റി. രണ്ട് ഇനവും ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായി പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നതിനാലും പക്ഷികളിലെ നിരീക്ഷണങ്ങൾ സമാനമായിരുന്നതിനാലും ആയിരുന്നു ഇത് <ref>{{Cite journal |last=Rowan |first=William |date=1932-01 |title=The Status of the Dowitchers with a Description of a New Subspecies from Alberta and Manitoba |url=https://academic.oup.com/auk/article/49/1/14-35/5255814 |journal=The Auk |volume=49 |issue=1 |pages=14–35 |doi=10.2307/4076698}}</ref>. 1950- ൽ ഫ്രാങ്ക് പിറ്റെൽക്ക തന്റെ ഗവേഷണ പ്രബന്ധം പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നതുവരെ ഈ സ്ഥിതി തുടർന്നു. അതിനുശേഷമാണ് ഇവ രണ്ടും വ്യത്യസ്ത ഇനങ്ങളാണെന്ന് വീണ്ടും അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടത് <ref>{{Cite journal |last=Amadon |first=Dean |last2=Pitelka |first2=Frank A. |date=1951 |title=Geographic Variation and the Species Problem in the Shore-Bird Genus Limnodromus |url=https://doi.org/10.2307/4510249 |journal=Bird-Banding |volume=22 |issue=2 |pages=96 |doi=10.2307/4510249 |issn=0006-3630}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Schmalz |first=Peter S. |url=https://doi.org/10.3138/9781442678026 |title=The Ojibwa of Southern Ontario |date=1991-12-31 |publisher=University of Toronto Press |isbn=978-1-4426-7802-6}}</ref>. ഈ രണ്ട് പക്ഷിവർഗങ്ങളും നാല് ദശലക്ഷം വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ്‌ തന്നെ ജനിതകമായി വേർപിരിഞ്ഞവയാണെന്ന് തുടർന്നുള്ള ഗവേഷണങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു <ref>{{Cite journal |last=Avise |first=John C. |last2=Zink |first2=Robert M. |date=1988-07-01 |title=Molecular Genetic Divergence between Avian Sibling Species: King and Clapper Rails, Long-Billed and Short-Billed Dowitchers, Boat-Tailed and Great-Tailed Grackles, and Tufted and Black-Crested Titmice |url=https://academic.oup.com/auk/article/105/3/516/5193149 |journal=The Auk |language=en |volume=105 |issue=3 |pages=516–528 |doi=10.1093/auk/105.3.516 |issn=0004-8038}}</ref>. == വിവരണം == നീളൻ കൊക്കുള്ള കരിപ്രാക്കാട ഇടത്തരം വലുപ്പമുള്ള ,തടിച്ച ശരീരപ്രകൃതിയുള്ള ഒരു മണൽക്കോഴി പക്ഷിയാണ്. ഇതിന്റെ കൊക്കിന് തലയുടെ വലിപ്പത്തിന്റെ ഏകദേശം ഇരട്ടി നീളമുണ്ട്‌. ഈ പക്ഷികളുടെ കണ്ണിന് മുകളിലായി വെളുത്ത വരയും കണ്ണിന് പിന്നിലേക്ക് നീളുന്ന ഇരുണ്ട വരയും കാണാം. കറുപ്പും വെളുപ്പും വരകളുള്ള വാലിൽ കറുത്ത വരകൾക്ക് വെളുത്ത വരകളേക്കാൾ ഇരട്ടി വീതിയുണ്ടാകും. കൂടാതെ, ഇതിന്റെ പുറംഭാഗത്തിന്റെ മധ്യഭാഗത്തോളം കയറിനിൽക്കുന്ന സവിശേഷമായ വെളുത്ത വടിവാലും ഈ പക്ഷിയുടെ പ്രത്യേകതയാണ്. കരിപ്രാക്കാടകളുടെ ഇണചേരൽക്കാലം സാധാരണയായി മെയ് മുതൽ ഓഗസ്റ്റ് അവസാനം വരെയോ ആണ്;ഈ കാലയളവിലാണ് ഇവയിൽ പ്രജനന തൂവലുകൾ കാണപ്പെടുന്നത്. == ശരീര ഘടന == * നീളംഃ 11.4 ഇഞ്ച് (29 സെന്റിമീറ്റർ) * weight: 3.1-4.6 ഔൺസ് * Wingspan: 18.5-19.3 inches (ID2) cm′<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.allaboutbirds.org/guide/Long-billed_Dowitcher/id|title=Long-billed Dowitcher Identification, All About Birds, Cornell Lab of Ornithology|access-date=2020-09-27|website=www.allaboutbirds.org|language=en}}</ref> [[പ്രമാണം:Limnodromus_scolopaceus.jpg|ലഘുചിത്രം|ഡോവിച്ചർ]] {{Reflist}} * [https://web.archive.org/web/20161219195559/https://www.mbr-pwrc.usgs.gov/id/framlst/i2320id.html ലോംഗ്-ബിൽഡ് ഡോവിച്ചർ-''ലിംനോഡ്രോമസ് സ്കോളോപാസിയസ്'']-യുഎസ്ജിഎസ് പാറ്റക്സെന്റ് ബേർഡ് ഐഡന്റിഫിക്കേഷൻ ഇൻഫോസെന്റർ * ലോംഗ്-ബിൽഡ് ഡോവിച്ചർ (ലിംനോഡ്രോമസ് സ്കോലോപാസിയസ്-കോർണൽ ലാബ് ഓഫ് ഓർണിതോളജി * ലോംഗ്-ബിൽഡ് ഡോവിച്ചർ സ്പീഷീസ് അക്കൌണ്ട്-കോർണൽ ലാബ് ഓഫ് ഓർണിതോളജി * {{InternetBirdCollection|long-billed-dowitcher-limnodromus-scolopaceus|Long-billed dowitcher}} * {{VIREO|Long-billed+Dowitcher|Long-billed dowitcher}} * {{IUCN Map|22693348/256610578|Limnodromus scolopaceus}} [[വർഗ്ഗം:കാനഡയിലെ പക്ഷികൾ]] [[വർഗ്ഗം:അലാസ്കയിലെ പക്ഷികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ആർട്ടിക് പക്ഷികൾ]] [[വർഗ്ഗം:തീരദേശ പക്ഷികൾ]] k7idtqpvwojwmu0z25mxkdsi3oftp5p 4652057 4652055 2026-08-01T08:45:16Z Sreya Radhakrishnan 212415 4652057 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | image = Limnodromus scolopaceus Mike Baird crop.jpg | image_caption = Non-breeding adult | image2 = Long Billed Dowitcher (7569920384).jpg | image2_caption = Breeding adult | status = NT | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name="iucn status 11 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2024 |title=''Limnodromus scolopaceus'' |volume=2024 |article-number=e.T22693348A256610578 |doi=10.2305/IUCN.UK.2024-2.RLTS.T22693348A256610578.en |access-date=11 November 2021}}</ref> | taxon = Limnodromus scolopaceus | authority = ([[Thomas Say|Say]], 1822) | range_map = Limnodromus scolopaceus map.svg | range_map_caption = Breeding range (orange), migration range (yellow), nonbreeding range (blue) | synonyms = *''Limosa scolopacea'' <small>Say, 1823</small> }} [[സാൻഡ്‌പൈപ്പർ|സാൻഡ്പൈപ്പർ]] കുടുംബമായ [[സാൻഡ്‌പൈപ്പർ|സ്കോലോപാസിഡേയിലെ]] ഇടത്തരം വലുപ്പമുള്ളതും താരതമ്യേന നീണ്ട കൊക്കുകളുമുള്ളതുമായ ഒരു തീരദേശ പക്ഷിയാണ് '''കരിപ്പ്രാക്കാട''' (''ലിംനോഡ്രോമസ്'' സ്കോലോപാസിയസ്). പ്രജനന കാലത്ത് ഈ ഇനത്തിലെ  മുതിർന്ന പക്ഷികളുടെ തലയും ശരീരത്തിന്റെ അടിഭാഗവും  ചെമ്പിച്ച നിറത്തിലും പുറംഭാഗം  ഇരുണ്ട പുള്ളികളോടുകൂടിയതുമായി  കാണപ്പെടുന്നു. കൂടാതെ ഇവ പറക്കുമ്പോൾ മാത്രം വ്യക്തമായി കാണാൻ കഴിയുന്ന നടുവിന്റെ താഴ്ഭാഗത്തെ  വലിയ വെളുത്ത നിറം ഈ പക്ഷികളുടെ പ്രധാന സവിശേഷതയാണ്<ref>{{Citation|last=Takekawa|first=John Y.|title=Long-billed Dowitcher (Limnodromus scolopaceus)|date=2020-03-04|url=https://birdsoftheworld.org/bow/species/lobdow/1.0/introduction|work=Birds of the World|editor-last=Billerman|editor-first=Shawn M.|publisher=Cornell Lab of Ornithology|language=en|doi=10.2173/bow.lobdow.01.|access-date=2026-07-08|last2=Warnock|first2=Nils D.|editor2-last=Keeney|editor2-first=Brooke K.|editor3-last=Rodewald|editor3-first=Paul G.|editor4-last=Schulenberg|editor4-first=Thomas S.}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.allaboutbirds.org/news/|title=Online bird guide, bird ID help, life history, bird sounds from Cornell|access-date=2026-07-08|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite book |last=Sibley |first=David |title=The Sibley guide to birds |url=https://archive.org/details/sibleyguidetobir0000sibl_w9v0 |date=2000 |publisher=Alfred A. Knopf |isbn=978-0-679-45122-8 |edition=1st ed |location=New York}}</ref>. ശുദ്ധജലാശയങ്ങളിലാണ്  കരിപ്പ്രാക്കാടകളെ കാണപ്പെടാറുള്ളത്. കൊക്ക് "തയ്യൽ മെഷീൻ " ചലിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ വേഗത്തിൽ ചലിപ്പിച്ചാണ് ഇവ ഇരതേടുന്നത് <ref>{{Citation|last=Takekawa|first=John Y.|title=Long-billed Dowitcher (Limnodromus scolopaceus)|date=2020-03-04|url=https://birdsoftheworld.org/bow/species/lobdow/1.0/introduction|work=Birds of the World|editor-last=Billerman|editor-first=Shawn M.|publisher=Cornell Lab of Ornithology|language=en|doi=10.2173/bow.lobdow.01.|access-date=2026-07-08|last2=Warnock|first2=Nils D.|editor2-last=Keeney|editor2-first=Brooke K.|editor3-last=Rodewald|editor3-first=Paul G.|editor4-last=Schulenberg|editor4-first=Thomas S.}}</ref>. ആൺപക്ഷികൾ പറന്നുകൊണ്ട് പെൺപക്ഷികളെ പിന്തുടരുന്ന സവിശേഷമായ ഒരു ഇണചേരൽ രീതിയാണ് ഇവയ്ക്കുള്ളത്. ''ലിംനോഡ്രോമസ്'' എന്ന വംശനാമം ചതുപ്പ് എന്നർത്ഥം വരുന്ന 'ലിമ്നെ', ഓടുന്നയാൾ എന്നർത്ഥം വരുന്ന 'ഡ്രോമോസ് ' എന്നീ പുരാതന ഗ്രീക്ക് പദങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടായത്. ഇതിന്റെ ഇനത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന 'സ്കോലോപാസിയസ് ' എന്ന പേര് നവ-ലാറ്റിൻ ഭാഷയിൽ നിന്നുള്ളതാണ്; 'ചെളിപരപ്പൻ' പക്ഷിയെപ്പോലെയുള്ളത് എന്നാണ് ഇതിന്റെ അർത്ഥം. സ്കോപാക്സ്, സ്കോലോപാസിസ് എന്നീ ലാറ്റിൻ വാക്കുകളിൽ നിന്നാണ് ഈ പേര് രൂപപ്പെട്ടത് <ref>{{Cite book |last=Jobling |first=James A. |title=The Helm dictionary of scientific bird names: from aalge to zusii |url=https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling |date=2010 |publisher=Christopher Helm |isbn=978-1-4081-2501-4 |location=London}}</ref>. "ഡൗവിച്ചർ" എന്ന ഇംഗ്ലീഷ് പേര് ഇറോക്വോയിസ്‌ ഭാഷയിൽ നിന്നുള്ളതാണ്, ഇത് ആദ്യമായി രേഖപ്പെടുത്തിയത് 1841- ലാണ് <ref>{{Citation|title=dowitcher, n.|date=2023-03-02|url=https://doi.org/10.1093/oed/1208199638|work=Oxford English Dictionary|publisher=Oxford University Press|access-date=2026-07-08}}</ref>. നീളമുള്ള കൊക്കുള്ള കരിപ്രാക്കാടകൾ ചെറിയ കൊക്കുള്ള കരിപ്രാക്കാടകളുമായി കാഴ്ചയിൽ വലിയ സാമ്യമുള്ളവയാണ്. 1950- ലാണ് ഇതിനെ ഒരു പ്രത്യേക സ്പീഷീസ് ആയി തിരിച്ചറിഞ്ഞത് <ref>{{Citation|last=Takekawa|first=John Y.|title=Long-billed Dowitcher (Limnodromus scolopaceus)|date=2020-03-04|url=https://birdsoftheworld.org/bow/species/lobdow/1.0/introduction|work=Birds of the World|editor-last=Billerman|editor-first=Shawn M.|publisher=Cornell Lab of Ornithology|language=en|doi=10.2173/bow.lobdow.01.|access-date=2026-07-08|last2=Warnock|first2=Nils D.|editor2-last=Keeney|editor2-first=Brooke K.|editor3-last=Rodewald|editor3-first=Paul G.|editor4-last=Schulenberg|editor4-first=Thomas S.}}</ref>. ശൈത്യകാലത്ത് ഈ രണ്ട് ഇനം പക്ഷികളുടെയും തൂവലുകൾ ഒരേപോലെ കാണപ്പെടാറുണ്ട്. അതിനാൽ ഇവയെ തമ്മിൽ വേർതിരിച്ചറിയാൻ സഹായിക്കുന്ന ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട അടയാളം അവ പറക്കുമ്പോൾ ഉണ്ടാക്കുന്ന ശബ്ദമാണ് <ref>{{Cite book |last=Sibley |first=David |title=The Sibley guide to birds |url=https://archive.org/details/sibleyguidetobir0000sibl_w9v0 |date=2000 |publisher=Alfred A. Knopf |isbn=978-0-679-45122-8 |edition=1st ed |location=New York}}</ref>. ഇവ ജീവിക്കുന്ന ചുറ്റുപാടിലും പ്രജനനം നടത്തുന്ന സ്ഥലങ്ങളിലും വലിയ വ്യത്യാസങ്ങളുണ്ട്. നീളമുള്ള കൊക്കുള്ള കരിപ്രാക്കാടകൾ പൊതുവെ ശുദ്ധജലാശയങ്ങൾക്ക് സമീപം ജീവിക്കുകയും വടക്കൻ അലാസ്കയിലും സൈബീരിയയിലും പ്രജനനം നടത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. ചെറിയ കൊക്കുള്ള കരിപ്രാക്കാടകൾ ഉപ്പുവെള്ളമുള്ള ആവാസവ്യവസ്ഥയിൽ  ജീവിക്കുകയും തെക്കൻ അലാസ്ക മുതൽ കാനഡയിലുടനീളം പ്രജനനം നടത്തുകയും ചെയ്യുന്നു <ref>{{Citation|last=Takekawa|first=John Y.|title=Long-billed Dowitcher (Limnodromus scolopaceus)|date=2020-03-04|url=https://doi.org/10.2173/bow.lobdow.01|work=Birds of the World|publisher=Cornell Lab of Ornithology|access-date=2026-07-08|last2=Warnock|first2=Nils D.}}</ref>. ==  വർഗീകരണ ശാസ്ത്രം == കടൽപ്പക്ഷികൾ, കടൽകാക്കകൾ, ഓക്കുകൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന ചരാഡ്രിഫോം വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട ഒരു പക്ഷിയാണ് കരിപ്രാക്കാട. സ്കോലോപസിടെ കുടുംബത്തിൽപ്പെട്ട ഈ പക്ഷി ചുണ്ടൻകാടകളും പ്രാക്കാടകളും ഉൾപ്പെടുന്ന സ്കൊളോപസിനെ ഉപകുടുംബത്തിലാണ് ഉൾപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്.ചെറിയ കൊക്കുള്ള കരിപ്രാക്കാടകൾ, ഏഷ്യൻ കരിപ്രാക്കാടകൾ എന്നിവയാണ് ലിംനോഡ്രോമസ് ജനുസ്സിലെ മറ്റ് രണ്ട് സ്‌പീഷീസുകൾ <ref>{{Cite journal |last=Livezey |first=Bradley C. |date=2010-11 |title=Phylogenetics of modern shorebirds (Charadriiformes) based on phenotypic evidence: analysis and discussion: CHARADRIIFORMES |url=https://academic.oup.com/zoolinnean/article-lookup/doi/10.1111/j.1096-3642.2010.00635.x |journal=Zoological Journal of the Linnean Society |language=en |volume=160 |issue=3 |pages=567–618 |doi=10.1111/j.1096-3642.2010.00635.x}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Gibson |first=Rosemary |last2=Baker |first2=Allan |date=2012-07 |title=Multiple gene sequences resolve phylogenetic relationships in the shorebird suborder Scolopaci (Aves: Charadriiformes) |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S1055790312001133 |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |language=en |volume=64 |issue=1 |pages=66–72 |doi=10.1016/j.ympev.2012.03.008}}</ref><ref>{{Citation|last=Takekawa|first=John Y.|title=Long-billed Dowitcher (Limnodromus scolopaceus)|date=2020-03-04|url=https://birdsoftheworld.org/bow/species/lobdow/1.0/introduction|work=Birds of the World|editor-last=Billerman|editor-first=Shawn M.|publisher=Cornell Lab of Ornithology|language=en|doi=10.2173/bow.lobdow.01.|access-date=2026-07-08|last2=Warnock|first2=Nils D.|editor2-last=Keeney|editor2-first=Brooke K.|editor3-last=Rodewald|editor3-first=Paul G.|editor4-last=Schulenberg|editor4-first=Thomas S.}}</ref>. 1823-ൽ തോമസ് സേ ആണ് നീളമുള്ള കൊക്കുള്ള കരിപ്രാക്കാടകളെ പറ്റി ആദ്യമായി വിവരിച്ചത്. ലിംനോഡ്രോമസ് സ്കോലോപസിയ എന്നാണ് അദ്ദേഹം ഇതിന് നൽകിയ പേര്<ref>{{Cite journal |last=Rowan |first=William |date=1932-01 |title=The Status of the Dowitchers with a Description of a New Subspecies from Alberta and Manitoba |url=https://academic.oup.com/auk/article/49/1/14-35/5255814 |journal=The Auk |volume=49 |issue=1 |pages=14–35 |doi=10.2307/4076698}}</ref>. നീളൻ കൊക്കുള്ള കരിപ്രാക്കാടകളുടെയും  ചെറിയ കൊക്കുള്ള കരിപ്രാക്കാടകളുടെയും സ്വഭാവത്തിലെ വ്യതിയാനങ്ങൾ  കാരണം അവയുടെ വർഗീകരണം ഇപ്പോഴും ആശയക്കുഴപ്പം ഉണ്ടാക്കുന്നത് ഒന്നാണ്. ഏകദേശം 100 വർഷത്തോളം നീളൻ കൊക്കുള്ള കരിപ്രാക്കാടകളെയും ചെറിയ കൊക്കുള്ള കരിപ്രാക്കാടകളെയും രണ്ട് വ്യത്യസ്ത ഇനങ്ങളായിട്ടാണ് കണക്കാക്കാക്കിയിരുന്നത്. എന്നാൽ 1927 ആയപ്പോഴേക്കും നീളൻ കൊക്കുള്ള കരിപ്രാക്കാടകളെ ചെറിയ കൊക്കുള്ള കരിപ്രാക്കാടകളുടെ ഒരു ഉപവിഭാഗമായി മാറ്റി. രണ്ട് ഇനവും ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായി പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നതിനാലും പക്ഷികളിലെ നിരീക്ഷണങ്ങൾ സമാനമായിരുന്നതിനാലും ആയിരുന്നു ഇത് <ref>{{Cite journal |last=Rowan |first=William |date=1932-01 |title=The Status of the Dowitchers with a Description of a New Subspecies from Alberta and Manitoba |url=https://academic.oup.com/auk/article/49/1/14-35/5255814 |journal=The Auk |volume=49 |issue=1 |pages=14–35 |doi=10.2307/4076698}}</ref>. 1950- ൽ ഫ്രാങ്ക് പിറ്റെൽക്ക തന്റെ ഗവേഷണ പ്രബന്ധം പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നതുവരെ ഈ സ്ഥിതി തുടർന്നു. അതിനുശേഷമാണ് ഇവ രണ്ടും വ്യത്യസ്ത ഇനങ്ങളാണെന്ന് വീണ്ടും അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടത് <ref>{{Cite journal |last=Amadon |first=Dean |last2=Pitelka |first2=Frank A. |date=1951 |title=Geographic Variation and the Species Problem in the Shore-Bird Genus Limnodromus |url=https://doi.org/10.2307/4510249 |journal=Bird-Banding |volume=22 |issue=2 |pages=96 |doi=10.2307/4510249 |issn=0006-3630}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Schmalz |first=Peter S. |url=https://doi.org/10.3138/9781442678026 |title=The Ojibwa of Southern Ontario |date=1991-12-31 |publisher=University of Toronto Press |isbn=978-1-4426-7802-6}}</ref>. ഈ രണ്ട് പക്ഷിവർഗങ്ങളും നാല് ദശലക്ഷം വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ്‌ തന്നെ ജനിതകമായി വേർപിരിഞ്ഞവയാണെന്ന് തുടർന്നുള്ള ഗവേഷണങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു <ref>{{Cite journal |last=Avise |first=John C. |last2=Zink |first2=Robert M. |date=1988-07-01 |title=Molecular Genetic Divergence between Avian Sibling Species: King and Clapper Rails, Long-Billed and Short-Billed Dowitchers, Boat-Tailed and Great-Tailed Grackles, and Tufted and Black-Crested Titmice |url=https://academic.oup.com/auk/article/105/3/516/5193149 |journal=The Auk |language=en |volume=105 |issue=3 |pages=516–528 |doi=10.1093/auk/105.3.516 |issn=0004-8038}}</ref>. == വിവരണം == നീളൻ കൊക്കുള്ള കരിപ്രാക്കാട ഇടത്തരം വലുപ്പമുള്ള ,തടിച്ച ശരീരപ്രകൃതിയുള്ള ഒരു മണൽക്കോഴി പക്ഷിയാണ്. ഇതിന്റെ കൊക്കിന് തലയുടെ വലിപ്പത്തിന്റെ ഏകദേശം ഇരട്ടി നീളമുണ്ട്‌. ഈ പക്ഷികളുടെ കണ്ണിന് മുകളിലായി വെളുത്ത വരയും കണ്ണിന് പിന്നിലേക്ക് നീളുന്ന ഇരുണ്ട വരയും കാണാം. കറുപ്പും വെളുപ്പും വരകളുള്ള വാലിൽ കറുത്ത വരകൾക്ക് വെളുത്ത വരകളേക്കാൾ ഇരട്ടി വീതിയുണ്ടാകും. കൂടാതെ, ഇതിന്റെ പുറംഭാഗത്തിന്റെ മധ്യഭാഗത്തോളം കയറിനിൽക്കുന്ന സവിശേഷമായ വെളുത്ത വടിവാലും ഈ പക്ഷിയുടെ പ്രത്യേകതയാണ്. കരിപ്രാക്കാടകളുടെ ഇണചേരൽക്കാലം സാധാരണയായി മെയ് മുതൽ ഓഗസ്റ്റ് അവസാനം വരെയോ ആണ്;ഈ കാലയളവിലാണ് ഇവയിൽ പ്രജനന തൂവലുകൾ കാണപ്പെടുന്നത്. ഇക്കാലത്ത് മുതിർന്ന പക്ഷികളുടെ തലയുടെ മുകളിൽ ഇരുണ്ട കിരീടം പോലെയുള്ള ഭാഗവും, കഴുത്ത് , നെഞ്ച് ,അടിവയർ ,എന്നിവിടങ്ങളിൽ ചെമ്പുനിറവും ഉണ്ടായിരിക്കും. പുതിയ തൂവലുകൾ വരുന്ന സമയത്ത് അവയുടെ നെഞ്ചിൽ കറുത്ത വരകളും വശങ്ങളിൽ വെളുത്ത വരകളും തെളിഞ്ഞു കാണാം. പ്രായമാകുന്തോറും തൂവലുകളുടെ ഈ കറുത്ത വരകൾ കുറയുകയും,  നെഞ്ചിന്റെ ഭാഗം കടും ചെമ്പുനിറമായി മാറുകയും ചെയ്യും. ഇവയുടെ തലയുടെ മുകൾഭാഗവും പുറംഭാഗവും കറുപ്പ്, ഇളം മഞ്ഞ കലർന്ന തവിട്ടുനിറം,വെളുപ്പ് നിറങ്ങൾ കലർന്നതാണ്.ചിറകുകളിലും മുകൾഭാഗത്തും കറുപ്പ്, ഇളം മഞ്ഞ കലർന്ന തവിട്ടുനിറം, വെളുപ്പ് നിറങ്ങളിലുള്ള അടയാളങ്ങൾ ഉള്ളതിനാൽ ഇവ മുഴുവനായും ഇരുണ്ട തവിട്ടു നിറത്തിൽ ദൃശ്യമാകുന്നു.   ശരീര ഘടന * നീളംഃ 11.4 ഇഞ്ച് (29 സെന്റിമീറ്റർ) * weight: 3.1-4.6 ഔൺസ് * Wingspan: 18.5-19.3 inches (ID2) cm′<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.allaboutbirds.org/guide/Long-billed_Dowitcher/id|title=Long-billed Dowitcher Identification, All About Birds, Cornell Lab of Ornithology|access-date=2020-09-27|website=www.allaboutbirds.org|language=en}}</ref> [[പ്രമാണം:Limnodromus_scolopaceus.jpg|ലഘുചിത്രം|ഡോവിച്ചർ]] {{Reflist}} * [https://web.archive.org/web/20161219195559/https://www.mbr-pwrc.usgs.gov/id/framlst/i2320id.html ലോംഗ്-ബിൽഡ് ഡോവിച്ചർ-''ലിംനോഡ്രോമസ് സ്കോളോപാസിയസ്'']-യുഎസ്ജിഎസ് പാറ്റക്സെന്റ് ബേർഡ് ഐഡന്റിഫിക്കേഷൻ ഇൻഫോസെന്റർ * ലോംഗ്-ബിൽഡ് ഡോവിച്ചർ (ലിംനോഡ്രോമസ് സ്കോലോപാസിയസ്-കോർണൽ ലാബ് ഓഫ് ഓർണിതോളജി * ലോംഗ്-ബിൽഡ് ഡോവിച്ചർ സ്പീഷീസ് അക്കൌണ്ട്-കോർണൽ ലാബ് ഓഫ് ഓർണിതോളജി * {{InternetBirdCollection|long-billed-dowitcher-limnodromus-scolopaceus|Long-billed dowitcher}} * {{VIREO|Long-billed+Dowitcher|Long-billed dowitcher}} * {{IUCN Map|22693348/256610578|Limnodromus scolopaceus}} [[വർഗ്ഗം:കാനഡയിലെ പക്ഷികൾ]] [[വർഗ്ഗം:അലാസ്കയിലെ പക്ഷികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ആർട്ടിക് പക്ഷികൾ]] [[വർഗ്ഗം:തീരദേശ പക്ഷികൾ]] tlzurgboe09rl3kx910ri7t4l2irczw 4652061 4652057 2026-08-01T09:02:46Z Sreya Radhakrishnan 212415 4652061 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | image = Limnodromus scolopaceus Mike Baird crop.jpg | image_caption = Non-breeding adult | image2 = Long Billed Dowitcher (7569920384).jpg | image2_caption = Breeding adult | status = NT | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name="iucn status 11 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2024 |title=''Limnodromus scolopaceus'' |volume=2024 |article-number=e.T22693348A256610578 |doi=10.2305/IUCN.UK.2024-2.RLTS.T22693348A256610578.en |access-date=11 November 2021}}</ref> | taxon = Limnodromus scolopaceus | authority = ([[Thomas Say|Say]], 1822) | range_map = Limnodromus scolopaceus map.svg | range_map_caption = Breeding range (orange), migration range (yellow), nonbreeding range (blue) | synonyms = *''Limosa scolopacea'' <small>Say, 1823</small> }} [[സാൻഡ്‌പൈപ്പർ|സാൻഡ്പൈപ്പർ]] കുടുംബമായ [[സാൻഡ്‌പൈപ്പർ|സ്കോലോപാസിഡേയിലെ]] ഇടത്തരം വലുപ്പമുള്ളതും താരതമ്യേന നീണ്ട കൊക്കുകളുമുള്ളതുമായ ഒരു തീരദേശ പക്ഷിയാണ് '''കരിപ്പ്രാക്കാട''' (''ലിംനോഡ്രോമസ്'' സ്കോലോപാസിയസ്). പ്രജനന കാലത്ത് ഈ ഇനത്തിലെ  മുതിർന്ന പക്ഷികളുടെ തലയും ശരീരത്തിന്റെ അടിഭാഗവും  ചെമ്പിച്ച നിറത്തിലും പുറംഭാഗം  ഇരുണ്ട പുള്ളികളോടുകൂടിയതുമായി  കാണപ്പെടുന്നു. കൂടാതെ ഇവ പറക്കുമ്പോൾ മാത്രം വ്യക്തമായി കാണാൻ കഴിയുന്ന നടുവിന്റെ താഴ്ഭാഗത്തെ  വലിയ വെളുത്ത നിറം ഈ പക്ഷികളുടെ പ്രധാന സവിശേഷതയാണ്<ref>{{Citation|last=Takekawa|first=John Y.|title=Long-billed Dowitcher (Limnodromus scolopaceus)|date=2020-03-04|url=https://birdsoftheworld.org/bow/species/lobdow/1.0/introduction|work=Birds of the World|editor-last=Billerman|editor-first=Shawn M.|publisher=Cornell Lab of Ornithology|language=en|doi=10.2173/bow.lobdow.01.|access-date=2026-07-08|last2=Warnock|first2=Nils D.|editor2-last=Keeney|editor2-first=Brooke K.|editor3-last=Rodewald|editor3-first=Paul G.|editor4-last=Schulenberg|editor4-first=Thomas S.}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.allaboutbirds.org/news/|title=Online bird guide, bird ID help, life history, bird sounds from Cornell|access-date=2026-07-08|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite book |last=Sibley |first=David |title=The Sibley guide to birds |url=https://archive.org/details/sibleyguidetobir0000sibl_w9v0 |date=2000 |publisher=Alfred A. Knopf |isbn=978-0-679-45122-8 |edition=1st ed |location=New York}}</ref>. ശുദ്ധജലാശയങ്ങളിലാണ്  കരിപ്പ്രാക്കാടകളെ കാണപ്പെടാറുള്ളത്. കൊക്ക് "തയ്യൽ മെഷീൻ " ചലിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ വേഗത്തിൽ ചലിപ്പിച്ചാണ് ഇവ ഇരതേടുന്നത് <ref>{{Citation|last=Takekawa|first=John Y.|title=Long-billed Dowitcher (Limnodromus scolopaceus)|date=2020-03-04|url=https://birdsoftheworld.org/bow/species/lobdow/1.0/introduction|work=Birds of the World|editor-last=Billerman|editor-first=Shawn M.|publisher=Cornell Lab of Ornithology|language=en|doi=10.2173/bow.lobdow.01.|access-date=2026-07-08|last2=Warnock|first2=Nils D.|editor2-last=Keeney|editor2-first=Brooke K.|editor3-last=Rodewald|editor3-first=Paul G.|editor4-last=Schulenberg|editor4-first=Thomas S.}}</ref>. ആൺപക്ഷികൾ പറന്നുകൊണ്ട് പെൺപക്ഷികളെ പിന്തുടരുന്ന സവിശേഷമായ ഒരു ഇണചേരൽ രീതിയാണ് ഇവയ്ക്കുള്ളത്. ''ലിംനോഡ്രോമസ്'' എന്ന വംശനാമം ചതുപ്പ് എന്നർത്ഥം വരുന്ന 'ലിമ്നെ', ഓടുന്നയാൾ എന്നർത്ഥം വരുന്ന 'ഡ്രോമോസ് ' എന്നീ പുരാതന ഗ്രീക്ക് പദങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടായത്. ഇതിന്റെ ഇനത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന 'സ്കോലോപാസിയസ് ' എന്ന പേര് നവ-ലാറ്റിൻ ഭാഷയിൽ നിന്നുള്ളതാണ്; 'ചെളിപരപ്പൻ' പക്ഷിയെപ്പോലെയുള്ളത് എന്നാണ് ഇതിന്റെ അർത്ഥം. സ്കോപാക്സ്, സ്കോലോപാസിസ് എന്നീ ലാറ്റിൻ വാക്കുകളിൽ നിന്നാണ് ഈ പേര് രൂപപ്പെട്ടത് <ref>{{Cite book |last=Jobling |first=James A. |title=The Helm dictionary of scientific bird names: from aalge to zusii |url=https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling |date=2010 |publisher=Christopher Helm |isbn=978-1-4081-2501-4 |location=London}}</ref>. "ഡൗവിച്ചർ" എന്ന ഇംഗ്ലീഷ് പേര് ഇറോക്വോയിസ്‌ ഭാഷയിൽ നിന്നുള്ളതാണ്, ഇത് ആദ്യമായി രേഖപ്പെടുത്തിയത് 1841- ലാണ് <ref>{{Citation|title=dowitcher, n.|date=2023-03-02|url=https://doi.org/10.1093/oed/1208199638|work=Oxford English Dictionary|publisher=Oxford University Press|access-date=2026-07-08}}</ref>. നീളമുള്ള കൊക്കുള്ള കരിപ്രാക്കാടകൾ ചെറിയ കൊക്കുള്ള കരിപ്രാക്കാടകളുമായി കാഴ്ചയിൽ വലിയ സാമ്യമുള്ളവയാണ്. 1950- ലാണ് ഇതിനെ ഒരു പ്രത്യേക സ്പീഷീസ് ആയി തിരിച്ചറിഞ്ഞത് <ref>{{Citation|last=Takekawa|first=John Y.|title=Long-billed Dowitcher (Limnodromus scolopaceus)|date=2020-03-04|url=https://birdsoftheworld.org/bow/species/lobdow/1.0/introduction|work=Birds of the World|editor-last=Billerman|editor-first=Shawn M.|publisher=Cornell Lab of Ornithology|language=en|doi=10.2173/bow.lobdow.01.|access-date=2026-07-08|last2=Warnock|first2=Nils D.|editor2-last=Keeney|editor2-first=Brooke K.|editor3-last=Rodewald|editor3-first=Paul G.|editor4-last=Schulenberg|editor4-first=Thomas S.}}</ref>. ശൈത്യകാലത്ത് ഈ രണ്ട് ഇനം പക്ഷികളുടെയും തൂവലുകൾ ഒരേപോലെ കാണപ്പെടാറുണ്ട്. അതിനാൽ ഇവയെ തമ്മിൽ വേർതിരിച്ചറിയാൻ സഹായിക്കുന്ന ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട അടയാളം അവ പറക്കുമ്പോൾ ഉണ്ടാക്കുന്ന ശബ്ദമാണ് <ref>{{Cite book |last=Sibley |first=David |title=The Sibley guide to birds |url=https://archive.org/details/sibleyguidetobir0000sibl_w9v0 |date=2000 |publisher=Alfred A. Knopf |isbn=978-0-679-45122-8 |edition=1st ed |location=New York}}</ref>. ഇവ ജീവിക്കുന്ന ചുറ്റുപാടിലും പ്രജനനം നടത്തുന്ന സ്ഥലങ്ങളിലും വലിയ വ്യത്യാസങ്ങളുണ്ട്. നീളമുള്ള കൊക്കുള്ള കരിപ്രാക്കാടകൾ പൊതുവെ ശുദ്ധജലാശയങ്ങൾക്ക് സമീപം ജീവിക്കുകയും വടക്കൻ അലാസ്കയിലും സൈബീരിയയിലും പ്രജനനം നടത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. ചെറിയ കൊക്കുള്ള കരിപ്രാക്കാടകൾ ഉപ്പുവെള്ളമുള്ള ആവാസവ്യവസ്ഥയിൽ  ജീവിക്കുകയും തെക്കൻ അലാസ്ക മുതൽ കാനഡയിലുടനീളം പ്രജനനം നടത്തുകയും ചെയ്യുന്നു <ref>{{Citation|last=Takekawa|first=John Y.|title=Long-billed Dowitcher (Limnodromus scolopaceus)|date=2020-03-04|url=https://doi.org/10.2173/bow.lobdow.01|work=Birds of the World|publisher=Cornell Lab of Ornithology|access-date=2026-07-08|last2=Warnock|first2=Nils D.}}</ref>. ==  വർഗീകരണ ശാസ്ത്രം == കടൽപ്പക്ഷികൾ, കടൽകാക്കകൾ, ഓക്കുകൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന ചരാഡ്രിഫോം വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട ഒരു പക്ഷിയാണ് കരിപ്രാക്കാട. സ്കോലോപസിടെ കുടുംബത്തിൽപ്പെട്ട ഈ പക്ഷി ചുണ്ടൻകാടകളും പ്രാക്കാടകളും ഉൾപ്പെടുന്ന സ്കൊളോപസിനെ ഉപകുടുംബത്തിലാണ് ഉൾപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്.ചെറിയ കൊക്കുള്ള കരിപ്രാക്കാടകൾ, ഏഷ്യൻ കരിപ്രാക്കാടകൾ എന്നിവയാണ് ലിംനോഡ്രോമസ് ജനുസ്സിലെ മറ്റ് രണ്ട് സ്‌പീഷീസുകൾ <ref>{{Cite journal |last=Livezey |first=Bradley C. |date=2010-11 |title=Phylogenetics of modern shorebirds (Charadriiformes) based on phenotypic evidence: analysis and discussion: CHARADRIIFORMES |url=https://academic.oup.com/zoolinnean/article-lookup/doi/10.1111/j.1096-3642.2010.00635.x |journal=Zoological Journal of the Linnean Society |language=en |volume=160 |issue=3 |pages=567–618 |doi=10.1111/j.1096-3642.2010.00635.x}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Gibson |first=Rosemary |last2=Baker |first2=Allan |date=2012-07 |title=Multiple gene sequences resolve phylogenetic relationships in the shorebird suborder Scolopaci (Aves: Charadriiformes) |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S1055790312001133 |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |language=en |volume=64 |issue=1 |pages=66–72 |doi=10.1016/j.ympev.2012.03.008}}</ref><ref>{{Citation|last=Takekawa|first=John Y.|title=Long-billed Dowitcher (Limnodromus scolopaceus)|date=2020-03-04|url=https://birdsoftheworld.org/bow/species/lobdow/1.0/introduction|work=Birds of the World|editor-last=Billerman|editor-first=Shawn M.|publisher=Cornell Lab of Ornithology|language=en|doi=10.2173/bow.lobdow.01.|access-date=2026-07-08|last2=Warnock|first2=Nils D.|editor2-last=Keeney|editor2-first=Brooke K.|editor3-last=Rodewald|editor3-first=Paul G.|editor4-last=Schulenberg|editor4-first=Thomas S.}}</ref>. 1823-ൽ തോമസ് സേ ആണ് നീളമുള്ള കൊക്കുള്ള കരിപ്രാക്കാടകളെ പറ്റി ആദ്യമായി വിവരിച്ചത്. ലിംനോഡ്രോമസ് സ്കോലോപസിയ എന്നാണ് അദ്ദേഹം ഇതിന് നൽകിയ പേര്<ref>{{Cite journal |last=Rowan |first=William |date=1932-01 |title=The Status of the Dowitchers with a Description of a New Subspecies from Alberta and Manitoba |url=https://academic.oup.com/auk/article/49/1/14-35/5255814 |journal=The Auk |volume=49 |issue=1 |pages=14–35 |doi=10.2307/4076698}}</ref>. നീളൻ കൊക്കുള്ള കരിപ്രാക്കാടകളുടെയും  ചെറിയ കൊക്കുള്ള കരിപ്രാക്കാടകളുടെയും സ്വഭാവത്തിലെ വ്യതിയാനങ്ങൾ  കാരണം അവയുടെ വർഗീകരണം ഇപ്പോഴും ആശയക്കുഴപ്പം ഉണ്ടാക്കുന്നത് ഒന്നാണ്. ഏകദേശം 100 വർഷത്തോളം നീളൻ കൊക്കുള്ള കരിപ്രാക്കാടകളെയും ചെറിയ കൊക്കുള്ള കരിപ്രാക്കാടകളെയും രണ്ട് വ്യത്യസ്ത ഇനങ്ങളായിട്ടാണ് കണക്കാക്കാക്കിയിരുന്നത്. എന്നാൽ 1927 ആയപ്പോഴേക്കും നീളൻ കൊക്കുള്ള കരിപ്രാക്കാടകളെ ചെറിയ കൊക്കുള്ള കരിപ്രാക്കാടകളുടെ ഒരു ഉപവിഭാഗമായി മാറ്റി. രണ്ട് ഇനവും ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായി പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നതിനാലും പക്ഷികളിലെ നിരീക്ഷണങ്ങൾ സമാനമായിരുന്നതിനാലും ആയിരുന്നു ഇത് <ref>{{Cite journal |last=Rowan |first=William |date=1932-01 |title=The Status of the Dowitchers with a Description of a New Subspecies from Alberta and Manitoba |url=https://academic.oup.com/auk/article/49/1/14-35/5255814 |journal=The Auk |volume=49 |issue=1 |pages=14–35 |doi=10.2307/4076698}}</ref>. 1950- ൽ ഫ്രാങ്ക് പിറ്റെൽക്ക തന്റെ ഗവേഷണ പ്രബന്ധം പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നതുവരെ ഈ സ്ഥിതി തുടർന്നു. അതിനുശേഷമാണ് ഇവ രണ്ടും വ്യത്യസ്ത ഇനങ്ങളാണെന്ന് വീണ്ടും അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടത് <ref>{{Cite journal |last=Amadon |first=Dean |last2=Pitelka |first2=Frank A. |date=1951 |title=Geographic Variation and the Species Problem in the Shore-Bird Genus Limnodromus |url=https://doi.org/10.2307/4510249 |journal=Bird-Banding |volume=22 |issue=2 |pages=96 |doi=10.2307/4510249 |issn=0006-3630}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Schmalz |first=Peter S. |url=https://doi.org/10.3138/9781442678026 |title=The Ojibwa of Southern Ontario |date=1991-12-31 |publisher=University of Toronto Press |isbn=978-1-4426-7802-6}}</ref>. ഈ രണ്ട് പക്ഷിവർഗങ്ങളും നാല് ദശലക്ഷം വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ്‌ തന്നെ ജനിതകമായി വേർപിരിഞ്ഞവയാണെന്ന് തുടർന്നുള്ള ഗവേഷണങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു <ref>{{Cite journal |last=Avise |first=John C. |last2=Zink |first2=Robert M. |date=1988-07-01 |title=Molecular Genetic Divergence between Avian Sibling Species: King and Clapper Rails, Long-Billed and Short-Billed Dowitchers, Boat-Tailed and Great-Tailed Grackles, and Tufted and Black-Crested Titmice |url=https://academic.oup.com/auk/article/105/3/516/5193149 |journal=The Auk |language=en |volume=105 |issue=3 |pages=516–528 |doi=10.1093/auk/105.3.516 |issn=0004-8038}}</ref>. == വിവരണം == നീളൻ കൊക്കുള്ള കരിപ്രാക്കാട ഇടത്തരം വലുപ്പമുള്ള ,തടിച്ച ശരീരപ്രകൃതിയുള്ള ഒരു മണൽക്കോഴി പക്ഷിയാണ്. ഇതിന്റെ കൊക്കിന് തലയുടെ വലിപ്പത്തിന്റെ ഏകദേശം ഇരട്ടി നീളമുണ്ട്‌. ഈ പക്ഷികളുടെ കണ്ണിന് മുകളിലായി വെളുത്ത വരയും കണ്ണിന് പിന്നിലേക്ക് നീളുന്ന ഇരുണ്ട വരയും കാണാം. കറുപ്പും വെളുപ്പും വരകളുള്ള വാലിൽ കറുത്ത വരകൾക്ക് വെളുത്ത വരകളേക്കാൾ ഇരട്ടി വീതിയുണ്ടാകും. കൂടാതെ, ഇതിന്റെ പുറംഭാഗത്തിന്റെ മധ്യഭാഗത്തോളം കയറിനിൽക്കുന്ന സവിശേഷമായ വെളുത്ത വടിവാലും ഈ പക്ഷിയുടെ പ്രത്യേകതയാണ്. കരിപ്രാക്കാടകളുടെ ഇണചേരൽക്കാലം സാധാരണയായി മെയ് മുതൽ ഓഗസ്റ്റ് അവസാനം വരെയോ ആണ്;ഈ കാലയളവിലാണ് ഇവയിൽ പ്രജനന തൂവലുകൾ കാണപ്പെടുന്നത്. ഇക്കാലത്ത് മുതിർന്ന പക്ഷികളുടെ തലയുടെ മുകളിൽ ഇരുണ്ട കിരീടം പോലെയുള്ള ഭാഗവും, കഴുത്ത് , നെഞ്ച് ,അടിവയർ ,എന്നിവിടങ്ങളിൽ ചെമ്പുനിറവും ഉണ്ടായിരിക്കും. പുതിയ തൂവലുകൾ വരുന്ന സമയത്ത് അവയുടെ നെഞ്ചിൽ കറുത്ത വരകളും വശങ്ങളിൽ വെളുത്ത വരകളും തെളിഞ്ഞു കാണാം. പ്രായമാകുന്തോറും തൂവലുകളുടെ ഈ കറുത്ത വരകൾ കുറയുകയും,  നെഞ്ചിന്റെ ഭാഗം കടും ചെമ്പുനിറമായി മാറുകയും ചെയ്യും. ഇവയുടെ തലയുടെ മുകൾഭാഗവും പുറംഭാഗവും കറുപ്പ്, ഇളം മഞ്ഞ കലർന്ന തവിട്ടുനിറം,വെളുപ്പ് നിറങ്ങൾ കലർന്നതാണ്.ചിറകുകളിലും മുകൾഭാഗത്തും കറുപ്പ്, ഇളം മഞ്ഞ കലർന്ന തവിട്ടുനിറം, വെളുപ്പ് നിറങ്ങളിലുള്ള അടയാളങ്ങൾ ഉള്ളതിനാൽ ഇവ മുഴുവനായും ഇരുണ്ട തവിട്ടു നിറത്തിൽ ദൃശ്യമാകുന്നു. ശിശിരകാലത്ത്  തൂവലുകളുടെ നിറം മാറുമ്പോൾ നീളൻ കൊക്കുള്ള കരിപ്രാക്കാടകളെയും ചെറിയ കൊക്കുള്ള കരിപ്രാക്കാടകളെയും തിരിച്ചറിയാൻ പ്രയാസമാണ്. പ്രജനനകാലമല്ലാത്ത സമയത്ത്, മുതിർന്ന പക്ഷികൾ മങ്ങിയ ചാരനിറമാണുള്ളത്; അവയുടെ ഇരുണ്ട മേൽഭാഗവും നെഞ്ചും, വിളറിയ വെളുത്ത അടിവയറുമായി വ്യക്തമായി വേറിട്ടുനിക്കുന്നു. നെഞ്ചിലെ ചാരനിറം താടിഭാഗത്തേക്ക് എത്തുമ്പോഴേക്കും ക്രമേണ മങ്ങി വെളുപ്പിലേക്ക് മാറുന്നു.<ref>{{Citation|last=Takekawa|first=John Y.|title=Long-billed Dowitcher (Limnodromus scolopaceus)|date=2020-03-04|url=https://birdsoftheworld.org/bow/species/lobdow/1.0/introduction|work=Birds of the World|editor-last=Billerman|editor-first=Shawn M.|publisher=Cornell Lab of Ornithology|language=en|doi=10.2173/bow.lobdow.01.|access-date=2026-08-01|last2=Warnock|first2=Nils D.|editor2-last=Keeney|editor2-first=Brooke K.|editor3-last=Rodewald|editor3-first=Paul G.|editor4-last=Schulenberg|editor4-first=Thomas S.}}</ref><ref>{{Citation|title=LONG-BILLED DOWITCHER|date=2007-12-31|url=https://doi.org/10.7560/713499-068|work=Basic Texas Birds|pages=144–145|publisher=University of Texas Press|isbn=978-0-292-75669-4|access-date=2026-08-01}}</ref><ref>{{Cite book |last=Sibley |first=David Allen |title=National Audubon Society The Sibley guide to birds |date=2007 |publisher=Alfred A. Knopf |isbn=978-0-679-45122-8 |edition=1. Aufl., 9. Druck |location=New York}}</ref> ശരീര ഘടന * നീളംഃ 11.4 ഇഞ്ച് (29 സെന്റിമീറ്റർ) * weight: 3.1-4.6 ഔൺസ് * Wingspan: 18.5-19.3 inches (ID2) cm′<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.allaboutbirds.org/guide/Long-billed_Dowitcher/id|title=Long-billed Dowitcher Identification, All About Birds, Cornell Lab of Ornithology|access-date=2020-09-27|website=www.allaboutbirds.org|language=en}}</ref> [[പ്രമാണം:Limnodromus_scolopaceus.jpg|ലഘുചിത്രം|ഡോവിച്ചർ]] {{Reflist}} * [https://web.archive.org/web/20161219195559/https://www.mbr-pwrc.usgs.gov/id/framlst/i2320id.html ലോംഗ്-ബിൽഡ് ഡോവിച്ചർ-''ലിംനോഡ്രോമസ് സ്കോളോപാസിയസ്'']-യുഎസ്ജിഎസ് പാറ്റക്സെന്റ് ബേർഡ് ഐഡന്റിഫിക്കേഷൻ ഇൻഫോസെന്റർ * ലോംഗ്-ബിൽഡ് ഡോവിച്ചർ (ലിംനോഡ്രോമസ് സ്കോലോപാസിയസ്-കോർണൽ ലാബ് ഓഫ് ഓർണിതോളജി * ലോംഗ്-ബിൽഡ് ഡോവിച്ചർ സ്പീഷീസ് അക്കൌണ്ട്-കോർണൽ ലാബ് ഓഫ് ഓർണിതോളജി * {{InternetBirdCollection|long-billed-dowitcher-limnodromus-scolopaceus|Long-billed dowitcher}} * {{VIREO|Long-billed+Dowitcher|Long-billed dowitcher}} * {{IUCN Map|22693348/256610578|Limnodromus scolopaceus}} [[വർഗ്ഗം:കാനഡയിലെ പക്ഷികൾ]] [[വർഗ്ഗം:അലാസ്കയിലെ പക്ഷികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ആർട്ടിക് പക്ഷികൾ]] [[വർഗ്ഗം:തീരദേശ പക്ഷികൾ]] fszk0kcwkqxzrqdhyfnpt00cwahracd 0 666952 4651959 4649092 2026-07-31T15:04:25Z PBK Moulavi 217125 4651959 wikitext text/x-wiki {{notability|Biographies|date=മേയ് 2026}} {{Infobox person | name = പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി | image = <div style="border:1px solid #a2a9b1;padding:2px">[[File:Moulavi portrait.jpg|200px]]</div> | image_size = 200px | caption = പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി (1915–1999) | other_names = പി.ബി.കെ. മൗലവി; ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി; കുഞ്ഞാമു ഇബ്നു ബാബ അൽ ബാലക്കി(المولوي كُنجَامُو بن بابا البالكي) | birth_date = 1915 July 28 | birth_place = [[ഇടപ്പള്ളി]], [[എറണാകുളം]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]] | death_date = 1999 September 3 | death_place = കേരളം, ഇന്ത്യ | occupation = അറബി ഭാഷാ പണ്ഡിതൻ, [[ഇസ്‍ലാമിക പണ്ഡിതൻ]], അധ്യാപകൻ, [[നിഘണ്ടുകർത്താവ്]], കവി, പരമ്പരാഗത വൈദ്യൻ | known_for = ''അൽ ഫറാഇദ്'' അറബി-മലയാള നിഘണ്ടു; ''ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്''; ''നബികീർത്തനഗീതം'' | awards = [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] ഗ്രാന്റ്; യുനാനി രത്നം; കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന്റെ ആജീവനാന്ത പെൻഷനും ഫെല്ലോഷിപ്പും }} '''പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി''' (1915–1999), '''പി.ബി.കെ. മൗലവി''' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു, [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[എറണാകുളം]] ജില്ലയിലെ [[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളിയിൽ]] താമസിച്ചിരുന്ന ഒരു [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]] പണ്ഡിതൻ, അധ്യാപകൻ, [[നിഘണ്ടുകർത്താവ്]], കവി, പരമ്പരാഗത വൈദ്യൻ എന്നീ നിലകളിൽ പ്രസിദ്ധൻ ആയിരുന്നു .<ref name="official">പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്. pbkmoulavi.com. 2026-ൽ പ്രവേശിച്ചത്. ''നബികീർത്തനഗീതം'' (1987), ''ഉർദു ഭാഷാ സഹായി'' (1997), ''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്'' (എസ്.ഐ. മുഹമ്മദ് അൻവർ സൺസ്, തിരൂർ) എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ പ്രസിദ്ധീകൃത കൃതികളാൽ സ്ഥിരീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.</ref> '''അഫ്‌സലുൽ ഉലമ''' എന്ന അക്കാദമിക–ദൈവശാസ്ത്ര പദവി അദ്ദേഹം വഹിച്ചിരുന്നു; ഇത് അറബിയിലും[[ഇസ്‍ലാമിക പഠനങ്ങൾ|ഇസ്‍ലാമിക പഠനങ്ങളിലും]] ഉന്നത നിലവാരം സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഒരു പദവിയാണ്.<ref name="official"/> ആറ് ദശകത്തിലേറെ നീണ്ട തന്റെ ജീവിതകാലത്ത്, അദ്ദേഹം രചിച്ച ''[[അൽ ഫറാഇദ്]]'' [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പ്രഥമ അറബി–മലയാളം നിഘണ്ടുവായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.<ref name="official"/><ref name="medium"/> തുടർന്ന് രചിച്ച ''[[ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്]]'' കേരളത്തിലെ പ്രഥമ അറബി–മലയാളം–ഇംഗ്ലീഷ് ത്രിഭാഷാ നിഘണ്ടുവായി അറിയപ്പെടുന്നു.<ref name="official"/><ref name="medium"/>. [[മലയാളം|മലയാളത്തിലെ]] മതപരവും സ്തുതിപരവുമായ കവിത, പ്രാദേശിക ഇസ്‍ലാമിക സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ചരിത്രരേഖ, [[ആയുർവേദം]], [[യുനാനി വൈദ്യം]] എന്നിവ ഒരു രജിസ്ട്രേഡ് മെഡിക്കൽ പ്രാക്ടീഷണർ (ആർ.എം.പി.) എന്ന നിലയിൽ — ഇങ്ങനെ പല മേഖലകളിൽ അദ്ദേഹം സംഭാവനകൾ നൽകി.<ref name="official"/><ref name="medium">അലി, സാഹിൽ. "പി. ബി. കുഞ്ഞാമു മൗലവി: ജീവിതവും സംഭാവനകളും പൈതൃകവും." ''മീഡിയം'', ഏപ്രിൽ 5, 2026. medium.com/@f1f2math/introduction-2c0d131b59f9</ref> അദ്ദേഹത്തിന്റെ അറബി–മലയാള നിഘണ്ടുവായ ''അൽ ഫറാഇദ്'' [[ഇന്ത്യയുടെ പ്രധാനമന്ത്രി|പ്രധാനമന്ത്രി]] [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി|ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിക്ക്]] സമർപ്പിച്ച് ഔദ്യോഗികമായി പ്രകാശനം ചെയ്തു .<ref name="official"/><ref name="medium"/> [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] ഗ്രാന്റും കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന്റെ ആജീവനാന്ത പെൻഷനും ഫെല്ലോഷിപ്പും അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name="official"/><ref name="medium"/> ==ആദ്യകാല ജീവിതം== പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി 1915-ൽ [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[എറണാകുളം]] ജില്ലയിലെ [[ഇടപ്പള്ളി |ഇടപ്പള്ളിയിൽ]] ജനിച്ചു. പുരാതനമായ പാലക്കാപ്പറമ്പിൽ തറവാട്ടിലെ ജനാബ് പി കെ ബാവ സാഹിബും കാരോത്തുകുഴി പാത്തു അതൃമാൻ സാഹിബയും ആണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാതാപിതാക്കൾ. ഇടപ്പള്ളിയുടെ ഇസ്‍ലാമിക ചരിത്രം അദ്ദേഹം രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref name="official"/><ref name="medium"/><ref name="edapally_history">{{cite web |title=ഇടപ്പള്ളി ജുമാ മസ്ജിദ് ചരിത്രം |url=https://www.pbkmoulavi.com/ |website=പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ് |access-date=2026-05-05}}</ref> [[ഇസ്‍ലാമിക പഠനങ്ങൾ|ഇസ്‍ലാമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ]] സമ്പന്നമായ പാരമ്പര്യം നിലനിന്നിരുന്ന ഇടപ്പള്ളി , [[മലബാർ തീരം|മലബാർ]] – മധ്യ കേരള മേഖലയിലെ സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഒരു കേന്ദ്രം കൂടിയായിരുന്നു.{{citation needed}} അദ്ദേഹം ചേർന്ന പ്രാഥമിക–മാധ്യമിക സ്ഥാപനങ്ങളെക്കുറിച്ചും ആദ്യകാല പഠനത്തിന് മാർഗദർശനം നൽകിയ ഗുരുക്കൻമാരുടെ പേരുകളെക്കുറിച്ചും ഇപ്പോൾ ലഭ്യമായ പൊതു രേഖകളിൽ വിശദമായ വിവരങ്ങൾ ഇല്ല.ref name="medium"/> എന്നാൽ [[അഞ്ചരക്കണ്ടി]] ഹസൈനാർ മുസ്‌ലിയാർ, കൂട്ടായി കെ. പി. അബൂബക്കർ മുസ്‌ലിയാർ, ജനാബ് കെ കെ കൊച്ചോ സാഹിബ് തുടങ്ങിയവർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗുരുസ്ഥാനീയരായിരുന്നു.<ref name="official"/> [[ചേരാനല്ലൂർ]] അൽ ഫാറൂഖിയ ഹൈസ്കൂളിൽ അധ്യാപകനായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ച അദ്ദേഹം 1969-ൽ വിരമിച്ചു.<ref name="official"/><ref name="medium"/>അഫ്‌സലുൽ ഉലമ പദവി നേടിയത്, ഈ യോഗ്യതയ്ക്ക് ഇസ്‍ലാമിക ദൈവശാസ്ത്രം, [[അറബി ഭാഷ]], ക്ലാസ്സിക്കൽ സാഹിത്യം എന്നിവയിൽ ഘടനാബദ്ധമായ ഉന്നത പഠനം ആവശ്യമാണ് എന്നതിനാൽ, അദ്ദേഹം ചെറുപ്പത്തിൽ ഈ ശാഖകളിൽ കഠിനമായ ഔദ്യോഗിക പരിശീലനം നടത്തിയിരുന്നു എന്ന് അനുമാനിക്കാം.{{citation needed}} ==വിദ്യാഭ്യാസം== [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പരമ്പരാഗത അറബി, [[ഇന്ത്യയിലെ ഇസ്‍ലാമിക വിദ്യാഭ്യാസം|ഇസ്‍ലാമിക വിദ്യാഭ്യാസ സമ്പ്രദായത്തിൽ]] അംഗീകൃതമായ ഒരു അക്കാദമിക യോഗ്യതയായ അഫ്‌സലുൽ ഉലമ പദവി മൗലവി നേടി.<ref name="official"/><ref name="medium"/> [[ഇസ്‍ലാമിക നിയമം|ഇസ്‍ലാമിക ന്യായശാസ്ത്രം]], അറബി ഭാഷ, ക്ലാസ്സിക്കൽ സാഹിത്യം, അനുബന്ധ മതശാസ്ത്ര വിഷയങ്ങൾ എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു ഔദ്യോഗിക പാഠ്യക്രമം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം ഈ പദവി സാധാരണ നൽകപ്പെടുന്നു.{{citation needed}} [[അറബി ഭാഷ|അറബി]], [[മലയാളം]], [[ഇംഗ്ലീഷ്]], [[ഉർദു]] ഭാഷകളിൽ അദ്ദേഹം പ്രകടിപ്പിച്ച വൈദഗ്ദ്ധ്യം, ദൈവശാസ്ത്ര പരിശീലനത്തോടൊപ്പം വ്യാപകമായ ഭാഷാ വിദ്യാഭ്യാസം ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.<ref name="official"/> [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]], [[യുനാനി]] വൈദ്യ സമ്പ്രദായങ്ങളിൽ രജിസ്ട്രേഡ് മെഡിക്കൽ പ്രാക്ടീഷണർ (ആർ.എം.പി.) ആയും അദ്ദേഹം അർഹത നേടി.<ref name="official"/><ref name="medium"/> ==ജീവിതവൃത്തി== ===അധ്യാപനം=== തന്റെ തൊഴിൽ ജീവിതത്തിന്റെ ഗണ്യമായ ഭാഗം മൗലവി ഒരു അധ്യാപകനായി ഭാഷയും ധാർമ്മികതയും പഠിപ്പിച്ചു.<ref name="official"/> അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഒരു കൃതിയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗുരുസ്ഥാനീയനായ ജനാബ് കെ പി അബൂബക്കർ മൗലവി 1950-ൽ എഴുതിയ അഭിപ്രായം രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്; ഇത് ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തോടെ സഹ പണ്ഡിതൻ‌മാർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പാണ്ഡിത്യം ഔദ്യോഗികമായി അംഗീകരിച്ചു എന്ന് തെളിയിക്കുന്നു.<ref name="medium"/> ===നിഘണ്ടു നിർമ്മാണവും പ്രസിദ്ധീകരണവും=== ബഹുഭാഷാ നിഘണ്ടുക്കളുടെ സമാഹാരം അദ്ദേഹത്തിന്റെ കരിയറിലെ ഒരു പ്രധാന ഘടകമാണ്. ലഭ്യമായ സ്രോതസ്സുകളിൽ ആദ്യത്തെ അറബി–മലയാള നിഘണ്ടു എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ''അൽ ഫറാഇദ്'' അദ്ദേഹം രചിച്ചു; ഇത് [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] ഗ്രാന്റ് നേടി.<ref name="official"/><ref name="medium"/> തുടർന്ന് വിദ്യാർഥികൾക്കായി അറബി, മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷകളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ത്രിഭാഷാ നിഘണ്ടുവായ ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ് രചിച്ചു.  രണ്ട് നിഘണ്ടുക്കളുടെയും തുടർ പതിപ്പുകൾ ഇപ്പോഴും പുനഃപ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു. തന്റെ കാലഘട്ടത്തിലെ "അറബി ഭാഷയുടെ ഉസ്താദ്" തന്നെ ആയിരുന്ന പി ബി കെ മൗലവി ആയിരുന്നു ചേരാനെല്ലൂർ അൽ ഫാറൂഖിയ ഹൈസ്കൂളിന് 'അൽ ഫാറൂഖിയ' എന്ന് പേരിട്ടതും, ഇടപ്പള്ളി അൽ മദ്റസത്തുൽ അദബിയ്യക്ക് 'അൽ അദബിയ്യ' എന്ന് പേരിട്ടതും.മർഹൂം ജനാബ് കെ പി അബൂബക്കർ മൗലവിയെ 'ഉസ്താദുൽ അസാതീദ്' എന്ന് ആദ്യമായി വിശേഷിപ്പിച്ചതും,തന്റെ ഗുരുസ്ഥാനീയനായ ജനാബ് കെ കെ കൊച്ചോ സാഹിബ് അവർകളെ 'അൽ ആലിമുൽ അല്ലാമ' എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചതും പി ബി കെ മൗലവി ആയിരുന്നു.<ref name="medium"/> ===വൈദ്യ പ്രാക്ടീസ്=== സാഹിത്യ–വിദ്യാഭ്യാസ ജീവിതത്തിനു പുറമേ, [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]], [[യുനാനി വൈദ്യം|യുനാനി]] സമ്പ്രദായങ്ങളിൽ ആർ.എം.പി. ആയി മൗലവി പ്രാക്ടീസ് ചെയ്തു; [[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളി]] സമൂഹത്തിന് ആരോഗ്യ സേവനം നൽകി.<ref name="official"/><ref name="medium"/> അഖില കേരള യുനാനി ഹക്കീം ഫെഡറേഷന്റെ വൈസ് പ്രസിഡന്റ്, ''യുനാനി ടൈംസ്'' പ്രസിദ്ധീകരണത്തിന്റെ മാനേജിംഗ് എഡിറ്റർ എന്നീ സ്ഥാനങ്ങൾ അദ്ദേഹം വഹിച്ചു.<ref name="official"/> ===സാമൂഹ്യ–സംഘടനാ ദൗത്യങ്ങൾ=== [[ഇടപ്പള്ളി]] സമൂഹത്തിൽ മൗലവി നിരവധി ഭരണ സ്ഥാനങ്ങൾ വഹിച്ചു. ഇടപ്പള്ളി [[ജുമാ മസ്ജിദ്]] കമ്മിറ്റിയുടെ കൺവീനർ, അൽ മദ്രസത്തുൽ അദബിയ്യ കമ്മിറ്റിയുടെ പ്രസിഡന്റ് എന്നീ നിലകളിൽ സേവനം ചെയ്തു.<ref name="official"/> കൊച്ചി സിറ്റി ലീഗിന്റെ വൈസ് പ്രസിഡന്റ് കൂടിയായിരുന്നു.<ref name="official"/> ==പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കൃതികൾ== [[File:Al Faraid.png|thumb|A pioneering work that bridged Arabic and Malayalam languages. Al Faraid Arabic Malayalam Dictionary first published in 1967.]] [[File:Al Faraid 1st (1967) Edition.jpg|thumb|Al Faraid 1st (1967) Edition]] [[File:Qamousu Thullab.png|thumb|Comprehensive Arabic-Malayalam-English dictionary for students.]] [[File:Urdu Basha Sahayi by Hakim P B K Moulavi.jpg|thumb|right|200px|ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവിയുടെ ''ഉർദു ഭാഷാ സഹായി'' (1997) കവർ]] [[File:Fawaidul Mufradath by P B Kunhamu Moulavi.jpg|thumb|right|200px|എസ്.ഐ. മുഹമ്മദ് അൻവർ സൺസ്, തിരൂർ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്'' കവർ]] ലഭ്യമായ സ്രോതസ്സുകളിൽ പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി രചിച്ച കൃതികൾ:<ref name="official"/><ref name="medium"/> * '''''അൽ ഫറാഇദ് അറബി മലയാള നിഘണ്ടു''''' – ആദ്യ അറബി–മലയാള നിഘണ്ടു എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു; [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] ഗ്രാന്റ് ലഭിച്ചത്. പ്രഥമ പ്രതി മൗലവിയുടെ സ്വന്തം പ്രസ്സായിരുന്ന ജൗഹർ പ്രസ്സിൽ നിന്നും 1967 ൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടു. ആദ്യ പ്രതിയിൽ ഈ നിഘണ്ടുവിനെ കുറിച്ചുള്ള, വിവിധ തുറകളിൽ നിന്നുള്ള പ്രമുഖ വ്യക്തികളുടെ ലിഖിത അഭിപ്രായങ്ങളും പ്രശംസകളും രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. പ്രമുഖ കവി മൂസ ഇബ്നു അഹ്മദ് അൽ ബർദലി അവർകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മനോഹരമായ ഒരു അറബി കവിതയിലൂടെയാണ് മൗലവിയെയും അൽഫറായിദ് നിഘണ്ടുവിനെയും പ്രശംസിച്ചിട്ടുള്ളത്.അന്നത്തെ വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രി സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ, അന്നത്തെ സ്പീക്കർ കെ മൊയ്തീൻ കുട്ടി ഹാജി, അന്നത്തെ കോഴിക്കോട് വലിയ ഖാസി സയ്യിദ് അഹമ്മദ് ശിഹാബുദ്ദീൻ ഇമ്പിച്ചിക്കോയ തങ്ങൾ, അന്നത്തെ കേരള ഹിസ്റ്ററി അസോസിയേഷൻ സെക്രട്ടറി പി എ സെയ്തുമുഹമ്മദ്, പ്രൊഫ. സയ്യിദ് മുഹ്യിദ്ദീൻ ഷാ, കരുവള്ളി മുഹമ്മദ് മൗലവി, പ്രഥമ മലയാള വിജ്ഞാനകോശം എഡിറ്റർ പി ടി ഭാസ്കരപ്പണിക്കർ എന്നിവർ ലിഖിത അഭിപ്രായം/ പ്രശംസ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. പി ടി ഭാസ്കരപ്പണിക്കർ എഡിറ്റർ ആയ വിശ്വവിജ്ഞാനകോശത്തിൽ അറബി ഭാഷയെ കുറിച്ച് മൗലവി വിജ്ഞാനപ്രദമായ ലേഖനം എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. യഥാർത്ഥത്തിൽ, ആദ്യ പ്രതി ഒരു നിഘണ്ടു എന്നതിനേക്കാളുപരി, അറബി ഭാഷയെ കുറിച്ചുള്ള ഒരു ചെറിയ വിജ്ഞാനകോശം തന്നെ ആയിരുന്നു. നിഘണ്ടുവിനോടൊപ്പം അറബി ഭാഷയുടെ ചരിത്രവും അറബി ഭാഷ വ്യാകരണവും മൗലവിയുടെ ലളിതമായ ഭാഷയിൽ പ്രസ്തുത പതിപ്പിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ഈ 1967 പതിപ്പ് റഫറൻസിന് മാത്രമായി കോഴിക്കോട് സർവകലാശാല (സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ മെമ്മോറിയൽ) ലൈബ്രറിയിൽ ലഭ്യമാണ്. * '''''ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്''''' – വിദ്യാർഥികൾക്കായുള്ള പ്രഥമ അറബി–മലയാളം–ഇംഗ്ലീഷ് ത്രിഭാഷാ നിഘണ്ടു * '''''ഉർദു ഭാഷാ സഹായി''''' – [[ഉർദു]] ഭാഷ പഠിക്കാനുള്ള ഒരു സഹായ ഗ്രന്ഥം. മൗലവി താഴെയുള്ള ഉർദു ഈരടി ഉദ്ധരിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു: തഖ്ദീർ കെ ആഗെ തദ്ബീർ നഹി ചലേഗി (വിധിയുടെ മുന്നിൽ ആസൂത്രണം നടക്കില്ല). വിഷം പോലും ഉർദുവിൽ നൽകിയാൽ മധുരിക്കും * '''''നബികീർത്തനഗീതം''''' – നബികീർത്തനഗീതം – "ആദിയിൽ അബ്‌ദുഹു ബിസ്മില്ലാഹ്" എന്ന് ആരംഭിക്കുന്ന പ്രവാചകൻ മുഹമ്മദ് (സ.അ.വ.) സ്തുതിഗീതം. നബി കീർത്തനഗീതത്തെ മൗലവി സ്വയം വിലയിരുത്തി: "ഇമാം ബൂസരി (റ) യുടെ ബുർദ ആസ്വദിക്കണമെങ്കിൽ അറബിയിൽ നല്ല പരിജ്ഞാനം വേണം. എന്നാൽ തന്റെ നബികീർത്തനഗീതം ആസ്വദിക്കണമെങ്കിൽ നാമമാത്രം അറബി/ അറബി മലയാളം അറിഞ്ഞിരുന്നാൽ മതി". എന്നിട്ട് ഒറ്റ വാക്കിൽ മൗലവി ചുരുക്കി: ബുർദ=ഉയരം നബികീർത്തനഗീതം=ആഴം. നബികീർത്തനഗീതത്തിലെ "മാനുഷരെല്ലാം ഒന്നെന്നും, മാറ്റവിലാസം വന്നെന്നും, മാന്യൻ ഭക്തൻ ഒരാളെന്നും" എന്ന മൗലവിയുടെ വരികൾ ഏതു കാലത്തും പ്രസക്തമാണ്. മൗലവിയുടെ ഭാഷയിൽ തന്നെ പറഞ്ഞാൽ, നബികീർത്തനഗീതത്തിൽ, താഴെയുള്ള 'എമർജൻസി ദുആ' യും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു"അഹദേ ഫർദേ സുബ്ഹാനേ, എൻ പിഴ പോക്കുക ഗുഫ്റാനേ, എൻ കൊതി വീട്ടുക റഹ്മാനേ" * '''''ബാബ ഫരീദ് മൗലിദ്''''' – [[ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡം|ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലെ]] പ്രസിദ്ധ [[സൂഫിസം|സൂഫി]] വലിയ്യായിരുന്ന [[ബാബ ഫരീദ്|ഹസ്രത്ത് ബാബ ഫരീദിനെ]] ആദരിക്കുന്ന കാവ്യകൃതി. പഞ്ചാബ് സംസ്ഥാനത്തെ മെഡിക്കൽ സർവകലാശാലയുടെ പേര് ബാബ ഫരീദ് മെഡിക്കൽ (ആരോഗ്യ) സർവകലാശാല എന്നാണ്. അന്നത്തെ ദൽഹി സുൽത്താൻ ആയിരുന്ന ഗിയാസുദ്ദീൻ ബാൽബന്റെ പുത്രി, ചക്രവർത്തി കുമാരി ഹുസൈറയെയാണ്, സുൽത്താൻ ബാൽബന്റെ പ്രത്യേക താല്പര്യത്തിൽ, ബാബ ഫരീദ് വിവാഹം കഴിച്ചത്. ഷെയ്ഖ് ബാബ ഫരീദിന്റെ പൂർവ്വികരിൽ, ഇസ്ലാമിലെ രണ്ടാം ഖലീഫ ആയിരുന്ന ഹസ്രത്ത് ഉമർ (റ) വരെ ചെന്നെത്തുന്ന പേരുകൾ മൗലവിയുടെ ബാബ ഫരീദ് മൗലിദിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.<ref name="official"/> * '''''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്''''' – വൈദ്യശാസ്ത്രത്തെയും പ്രകൃതി ഔഷധങ്ങളെയും കുറിച്ചുള്ള ഗ്രന്ഥം * '''''ഇബ്നു സീരീൻ സ്വപ്ന ശാസ്ത്രം''''' – ഇസ്‍ലാമിക ചട്ടക്കൂടിൽ സ്വപ്നങ്ങളെ വ്യാഖ്യാനിക്കുന്ന പഠനം. സ്വപ്ന വ്യാഖ്യാനത്തിന്റ പ്രാധാന്യം വിശുദ്ധ ഖുർആനിൽ പറയുന്ന ഭാഗത്തിന്റെ താഴെയുള്ള രത്നച്ചുരുക്കത്തിൽ നിന്ന് മനസ്സിലാക്കാവുന്നതാണ്. ഈജിപ്തിലെ രാജാവ് ഒരു വിചിത്രമായ സ്വപ്നം കണ്ട് വിഷമിച്ചു. ഏഴ് തടിച്ച പശുക്കളെ ഏഴ് മെലിഞ്ഞ പശുക്കൾ തിന്നുന്നതായിരുന്നു ആ സ്വപ്നം. ആ സമയത്ത് ജയിലിലായിരുന്ന യൂസുഫ് നബി ഇതിന്റെ അർത്ഥം പറഞ്ഞു കൊടുത്തു: "ഈജിപ്തിൽ ആദ്യം തുടർച്ചയായ ഏഴ് വർഷം നല്ല വിളവെടുപ്പും സമൃദ്ധിയും ഉണ്ടാകും. അതിനുശേഷം കടുത്ത വറുതിയും ക്ഷാമവും നിറഞ്ഞ തുടർച്ചയായ ഏഴ് വർഷങ്ങൾ വരും."​യൂസുഫ് നബിയുടെ അറിവും ഈ ശരിയായ വിശദീകരണവും രാജാവിന് വളരെ ഇഷ്ടപ്പെട്ടു. രാജാവ് അദ്ദേഹത്തെ കൊട്ടാരത്തിലേക്ക് വിളിച്ചുവരുത്താൻ ഉത്തരവിട്ടു. പിന്നീട് രാജാവ് അദ്ദേഹത്തെ ജയിലിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കുകയും, ഈജിപ്തിലെ ഖജനാവിന്റെയും സാമ്പത്തിക കാര്യങ്ങളുടെയും വലിയ ചുമതലയുള്ള മന്ത്രിയായി നിയമിക്കുകയും ചെയ്തു. * '''''ഇടപ്പള്ളി ജുമാ മസ്ജിദ് ചരിത്രം''''' – 500 വർഷം പഴക്കമുള്ള ഇടപ്പള്ളി ജുമുഅത്ത് പള്ളിയെ കുറിച്ചുള്ള ചരിത്ര കൈയ്യെഴുത്തുപ്രതി; തുടർന്നുള്ള ഗവേഷകർ ഉദ്ധരിച്ചത്. ഇതിന്റെ പ്രതി കോഴിക്കോട് സർവകലാശാല ( സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ മെമ്മോറിയൽ) ലൈബ്രറിയിലും റഫറൻസിന് ലഭ്യമാണ്. "1924 നും 1935 നും മദ്ധ്യേ എന്റെ കൗമാരത്തിൽ ഇടപ്പള്ളി രാജകുടുംബത്തിൽ നടന്ന രണ്ടു മംഗല്യ കർമ്മങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്ത മധുര സ്മരണ 'ഇപ്പോഴും' നില നിൽക്കുന്നു" എന്നും മൗലവി തന്റെ കൈപ്പടയിൽ രേഖപ്പെടുത്തി യിട്ടുണ്ട്. പി ബി കെ മൗലവിക്ക് തൻ്റെ പിതാമഹന്റെയും, പിതാവിന്റെ പിതാമഹന്റെയും, പിതാമഹന്റെ പിതാമഹന്റെയും പേരുകൾ അറിയാമായിരുന്നു. അതിൽ അദ്ദേഹം വളരെ അഭിമാനിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. * '''[[വിശ്വ വിജ്ഞാന കോശം|വിശ്വ വിജ്ഞാന കോശത്തിലെ]] അറബി ഭാഷാ ലേഖനം''' – [[മലയാളം|മലയാള]] ഭാഷയിലെ ആദ്യ സമ്പൂർണ വിജ്ഞാനകോശം ==അംഗീകാരങ്ങളും പുരസ്കാരങ്ങളും== [[File:P B Kunhamu Moulavi presenting Al Faraid to Indira Gandhi.jpg|thumb|right|250px|പ്രധാനമന്ത്രി [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി|ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിക്ക്]] ''അൽ ഫറാഇദിന്റെ'' ഒരു കോപ്പി സമർപ്പിക്കുന്നു പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി]] ''അൽ ഫറാഇദ്'' നിഘണ്ടുവിന് [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] ഗ്രാന്റ് മൗലവിക്ക് ലഭിച്ചു.<ref name="official"/><ref name="medium"/> കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന്റെ ആജീവനാന്ത പെൻഷനും ഫെല്ലോഷിപ്പും അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചു.<ref name="official"/><ref name="medium"/> [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി|പ്രധാനമന്ത്രി ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിക്ക്]] ''അൽ ഫറാഇദിന്റെ'' ഒരു കോപ്പി മൗലവി സമർപ്പിച്ചതോടെ, അതിന്റെ ഔദ്യോഗിക പ്രകാശനം നിർവഹിക്കെപ്പട്ടു. ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി മൗലവി യെ നേരിൽ പ്രശംസിച്ചു; ഈ ചടങ്ങ് ഛായാചിത്ര രേഖകളിൽ സൂക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.<ref name="official"/> [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]], [[യുനാനി വൈദ്യം|യുനാനി]] മേഖലകളിലെ ആജീവനാന്ത സേവനത്തിന് '''യുനാനി രത്നം''' പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു.പാകിസ്താൻ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന [[ബേനസീർ ഭൂട്ടോ|ബേനസീർ ഭൂട്ടോയിൽ]] നിന്നും (1989), ഇന്ത്യയുടെ പരമോന്നത സാഹിത്യ ബഹുമതിയായ [[ജ്ഞാനപീഠ പുരസ്കാരം|ജ്ഞാനപീഠ പുരസ്കാര]] ജേതാവായ [[ജി. ശങ്കരക്കുറുപ്പ്|ജി. ശങ്കരക്കുറുപ്പിൽ]] നിന്നും, പ്രമുഖ പണ്ഡിതനായ എ പി അബൂബക്കർ മൗലവിയിൽ നിന്നും, പ്രമുഖ രാഷ്ട്രീയ നേതാവും [[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] മുഖ്യമന്ത്രിയുമായിരുന്ന [[സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ|സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയയിൽ]] നിന്നും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികൾക്ക് ലിഖിത പ്രശംസ ലഭിച്ചു. മലയാളികളുടെ 'ബുർദ'യാണ് പി ബി കെ മൗലവിയുടെ 'നബികീർത്തനഗീതം' ('ആദിയിൽ അബ്ദഉ ബിസ്മില്ലാ') നബികീർത്തനഗീതത്തിലെ 'എമർജൻസി ദുആ' ആയ 'അഹദേ ഫർദേ സുബ്ഹാനേ, എൻ പിഴ പോക്കുക ഗുഫ്റാനേ, എൻ കൊതി വീട്ടുക റഹ്മാനേ' എന്ന ദുആ, ഈ പ്രപഞ്ചത്തിൽ (സ്വന്തമായി) മനുഷ്യൻ എത്ര നിസ്സാഹയനാണ് എന്ന് നമ്മെ ഓർമ്മപ്പെടുത്തുന്നു. എന്നാൽ , ഈ ദുആ മനുഷ്യന്റെ നിസ്സഹായതയെ മാത്രം ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നതല്ല; മറിച്ച്, ദൈവത്തിന്റെ കരുണയിലും ക്ഷമയിലും പ്രത്യാശ വെക്കാനുള്ള വിശ്വാസത്തെയും അത് ശക്തമായി മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നു.<ref name="official"/><ref name="medium"/> 2026 ജനുവരി 25-ന് കളമശ്ശേരി ഹോട്ടൽ സീ പാർക്കിൽ ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി മെമ്മോറിയൽ യുനാനി അവാർഡ് സെറിമണിയും സെമിനാറും നടത്തി; ഇതിൽ ഹക്കീം ഡോ. അജ്മലിന് അഡ്വ. ഷെരീഫ് മരക്കാർ സാഹിബ് പി ബി കെ മൗലവിയുടെ ഓർമ്മയ്ക്കായുള്ള പുരസ്കാരം സമ്മാനിച്ചു. പി. ബി. കെ. മൗലവി ഒരു വ്യക്തിയല്ല, മറിച്ച് ഒരു 'സ്ഥാപനം തന്നെയാണ്' (an institution in himself) എന്ന് ആളുകൾ പറയുമ്പോൾ, അവർ ബഹുമാനിക്കുന്നത് ഒരേസമയം പല മേഖലകളിൽ തിളങ്ങിയ ഒരു മഹാനെയാണ്അദ്ദേഹം ഒരേസമയം ഒരു നിഘണ്ടു നിർമ്മാതാവും, വൈദ്യനും, അധ്യാപകനും, കവിയും, ഒപ്പം സമൂഹത്തെ നന്നാക്കാൻ മുൻകൈ എടുത്ത ഒരു പരിഷ്കർത്താവുമായിരുന്നു.ഇതിൽ ഏതെങ്കിലും ഒരു രംഗത്ത് മികവ് തെളിയിക്കുന്നത് തന്നെ വലിയ കാര്യമാണ്. എന്നാൽ തന്റെ ജീവിതകാലം മുഴുവൻ ഈ മേഖലകളിലെല്ലാം ഒരുപോലെ കഴിവ് തെളിയിക്കുകയും പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്തു എന്നതാണ് അദ്ദേഹത്തെ ഒരു വലിയ 'സ്ഥാപനത്തിന്' തുല്യനാക്കിയത്..<ref name="unani2026">ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി ഫൗണ്ടേഷൻ, കേരള വികാസ് മദ്യ. ''യുനാനി രത്നം സെമിനാർ ആൻഡ് അവാർഡ് സെറിമണി: ഒരു കൊച്ചിയുടെ അവസരങ്ങൾ''. ഹോട്ടൽ സീ പാർക്ക്, കളമശ്ശേരി, 25 ജനുവരി 2026.</ref> ==ശ്രദ്ധേയ ബന്ധങ്ങൾ== [[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളിയിൽ]] നിന്നുള്ള പ്രമുഖ [[മലയാളം|മലയാള]] കവിയായ [[ചങ്ങമ്പുഴ കൃഷ്ണപിള്ള|ചങ്ങമ്പുഴ കൃഷ്ണപിള്ളയുമായി]] മൗലവി വ്യക്തിപരവും സാഹിത്യപരവുമായ ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്നു.<ref name="official"/><ref name="medium"/> ചങ്ങമ്പുഴ ഒരു മലയാള കവിയും മൗലവി ഒരു അറബി കവിയും ആയിരുന്നു. പൊതുവായ സാഹിത്യ–മാനവിക താൽപ്പര്യങ്ങളിൽ അധിഷ്ഠിതമായ ഒരു സൗഹൃദമായി ഈ ബന്ധം വർണിക്കപ്പെടുന്നു.<ref name="official"/> [[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളിയിൽ]]നിന്ന് തന്നെയുള്ള ഒരു അഭിഭാഷകനും പ്രമുഖ കോൺഗ്രസ് നേതാവും തൊഴിലാളി നേതാവും [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ ട്രേഡ് യൂണിയൻ കോൺഗ്രസ്]] (INTUC)-ന്റെ മുൻ സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റുമായ ജനാബ് വി പി മരക്കാർ സാഹിബുമായിരുന്ന മൗലവി ഔദ്യോഗികവും വ്യക്തിപരവുമായ ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്നതായി രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. മൗലവി ഇടപ്പള്ളി ജുമാമസ്ജിദ് കമ്മിറ്റിയുടെ കൺവീനറും തുടർന്ന് മരക്കാർ സാഹിബ് പ്രസിഡന്റും ആയി സമുദായ സേവനത്തിൽ സഹകരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുകയുമുണ്ടായി. പ്രമുഖ ഇസ്ലാമിക പണ്ഡിതനും ദക്ഷിണ കേരള ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമ സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റുമായിരുന്ന വടുതല വി എം മൂസാ മൗലവി, കോഴിക്കോട് വലിയ ഖാസി ആയിരുന്ന സയ്യിദ് അഹമ്മദ് ശിഹാബുദ്ദീൻ ഇമ്പിച്ചിക്കോയ തങ്ങൾ, പ്രമുഖ സാഹിത്യകാരനും പ്രഥമ മലയാള വിജ്ഞാനകോശമായ വിശ്വവിജ്ഞാനകോശം എഡിറ്ററുമായിരുന്ന പി ടി ഭാസ്കരപ്പണിക്കർ, പ്രമുഖ രാഷ്ട്രീയ നേതാവും കൊച്ചിയുടെ പ്രഥമ മേയറും ആയിരുന്ന എ എ കൊച്ചുണ്ണി, ഡപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർ ആയിരുന്ന കെ എം ഹംസ കുഞ്ഞ്, മൗലവിയുടെ സഹ അദ്ധ്യാപകനും പ്രമുഖ മലയാള സാഹിത്യകാരനുമായിരുന്ന വി വി കെ വാലത്ത്, പ്രമുഖ രാഷ്ട്രീയ സാംസ്ക്കാരിക നേതാവായിരുന്ന അബ്ദുല്ല ഹാജി അഹമ്മദ് സേട്ടു, കേരള ഹിസ്റ്ററി അസോസിയേഷൻ സെക്രട്ടറി ആയിരുന്ന പി എ സെയ്തുമുഹമ്മദ്, പ്രൊഫ. സയ്യിദ് മുഹ്യിദ്ദീൻ ഷാ, കരുവള്ളി മുഹമ്മദ് മൗലവി, കേരളനാഥം സായാഹ്നപത്രം പത്രാധിപർ ആയിരുന്ന സി പി മമ്മു തുടങ്ങിയ പ്രഗൽഭ വ്യക്തികൾ മൗലവിയുടെ വിപുലമായിരുന്ന സൗഹൃദവലയത്തിൽ ചിലർ മാത്രമാണ്<ref name="official"/><ref name="medium"/>. പ്രമുഖ ചരിത്രകാരൻ ഡോ. സി കെ കരീം ഇടപ്പള്ളിയിലെ മൗലവിയുടെ വസതിയിൽ വന്ന് ഒരു അഭിമുഖം നടത്തുകയും "ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി: പണ്ഡിത വ്യൂഹത്തിലെ ഒറ്റയാൻ" എന്ന തലക്കെട്ടിൽ മാധ്യമം പത്രത്തിൽ പ്രാധാന്യത്തോടെ ഒരു ഫീച്ചർ ലേഖനം എഴുതുകയും ചെയ്തു. മൗലവി തന്റെ ഗ്രന്ഥങ്ങളിലൂടെ എക്കാലവും സ്മരിക്കപ്പെടുമെന്ന് അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു. കേരള മുസ്‍ലിം ഹിസ്റ്ററി ഡയറക്ടറിയിൽ മൗലവിയുടെ സംഭാവനകൾ രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. <ref name="medium"/><ref name="karim">. ==മരണവും പൈതൃകവും== 1999-ൽ പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി അന്തരിച്ചു.<ref name="official"/> അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിഘണ്ടുക്കൾനിഘണ്ടുക്കൾ മരണശേഷവും പുനഃപ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു. <ref name="medium"/> അദ്ദേഹം രചിച്ച ''നബികീർത്തനഗീതം'' ഗാനം [[യൂട്യൂബ്|യൂട്യൂബിൽ]] ലഭ്യമായ ഒന്നിലധികം ആലാപന പതിപ്പുകളിൽ ശ്രോതാക്കളെ ആകർഷിക്കുന്നത് തുടരുന്നു.<ref name="official"/><ref name="youtube">''നബികീർത്തനഗീതം'' – യൂട്യൂബ് ആലാപനം. youtube.com/watch?v=ZZeix0yMB6Y (പിന്തുണാ മാധ്യമ റഫറൻസ്).</ref> pbkmoulavi.com-ൽ കുടുംബവും സമൂഹവും പരിപാലിക്കുന്ന ഔദ്യോഗിക ഡിജിറ്റൽ ആർക്കൈവ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തിന്റെയും കൃതികളുടെയും ഒരു ആർക്കൈവൽ ശേഖരമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.<ref name="official"/> ==പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ കൃതികൾ== * മൗലവി, പി ബി കുഞ്ഞാമു. ''അൽ ഫറാഇദ്: അറബിക് മലയാളം നിഘണ്ടു''. ഇടപ്പള്ളി, കേരള. * മൗലവി, പി ബി കുഞ്ഞാമു. ''ഖാമൂസുത്തുലാബ്: അറബിക് മലയാളം ഇംഗ്ലീഷ് നിഘണ്ടു''. ഇടപ്പള്ളി, കേരള. * മൗലവി, ഹകീം പി.ബി.കെ. (1997). ''ഉർദു ഭാഷ സഹായി''. കേരള. * മൗലവി, ഹകീം പി.ബി.കെ. (1987). ''നബികീർത്തനഗീതം''. ഇടപ്പള്ളി, കേരള. * മൗലവി, ഹകീം പി. ബി. കെ. ''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്''(വൈദ്യശാസ്ത്ര ഗ്രന്ഥം). ഇടപ്പള്ളി, കേരള: എസ്.ഐ. മുഹമ്മദ് അൻവർ സൺസ്, തിരൂർ ബുക്ക് സ്റ്റാൾ. * ഇബ്നു സീറീൻ സ്വപ്ന ശാസ്ത്രം.ബാബാ ഫരീദ് (ശൈഖ് ഫരീദ് ഔലിയ) മൗലിദ് അറബിയിലും മലയാളത്തിലും പ്രശംസാകാവ്യങ്ങളും വിലാപകാവ്യങ്ങളും ഉൾപ്പെടെ നിരവധി കവിതകളും ലേഖനങ്ങളും അദ്ദേഹം രചിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name="official"/><ref name="medium"/><ref name="youtube">{{cite AV media |title=നബികീർത്തനഗീതം |url=https://www.youtube.com/watch?v=ZZeix0yMB6Y |website=യൂട്യൂബ് |access-date=2026-05-05}}</ref> ==അവലംബം== <references/> ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== # [https://www.pbkmoulavi.com/ ഔദ്യോഗിക പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി ലെഗസി സൈറ്റ്] # [https://medium.com/@f1f2math/introduction-2c0d131b59f9 "പി. ബി. കുഞ്ഞാമു മൗലവി: ജീവിതവും സംഭാവനകളും പൈതൃകവും" – മീഡിയം] # [https://medium.com/@f1f2math/teachings-and-contributions-of-p-b-kunhamu-moulavi-bcadfa42116c "പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ പഠിപ്പിക്കലുകളും സംഭാവനകളും" – മീഡിയം] # [https://contactsahilali.substack.com/p/p-b-kunhamu-moulavis-role-in-kerala "കേരളത്തിൽ പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ പങ്ക്" – സബ്‌സ്റ്റാക്ക്] # [https://www.tumblr.com/sahilali2004/815790643662192640/digital-and-public-legacy-of-p-b-kunhamu-moulavi "പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ ഡിജിറ്റൽ പൈതൃകം" – ടംബ്ലർ] # [https://www.youtube.com/watch?v=ZZeix0yMB6Y നബികീർത്തനഗീതം – യൂട്യൂബ് ആലാപനം] [[വർഗ്ഗം:1915-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1999-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ എഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇസ്‍ലാമിക പണ്ഡിതന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളം നിഘണ്ടുകർത്താക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:യുനാനി വൈദ്യന്മാർ]] 8wbptve3q809prntlx68tclbp9xkeqh 4651960 4651959 2026-07-31T15:04:54Z PBK Moulavi 217125 4651960 wikitext text/x-wiki {{notability|Biographies|date=മേയ് 2026}} {{Infobox person | name = പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി | image = <div style="border:1px solid #a2a9b1;padding:2px">[[File:Moulavi portrait.jpg|200px]]</div> | image_size = 200px | caption = പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി (1915–1999) | other_names = പി.ബി.കെ. മൗലവി; ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി; കുഞ്ഞാമു ഇബ്നു ബാബ അൽ ബാലക്കി(المولوي كُنجَامُو بن بابا البالكي) | birth_date = 1915 July 28 | birth_place = [[ഇടപ്പള്ളി]], [[എറണാകുളം]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]] | death_date = 1999 September 3 | death_place = കേരളം, ഇന്ത്യ | occupation = അറബി ഭാഷാ പണ്ഡിതൻ, [[ഇസ്‍ലാമിക പണ്ഡിതൻ]], അധ്യാപകൻ, [[നിഘണ്ടുകർത്താവ്]], കവി, പരമ്പരാഗത വൈദ്യൻ | known_for = ''അൽ ഫറാഇദ്'' അറബി-മലയാള നിഘണ്ടു; ''ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്''; ''നബികീർത്തനഗീതം'' | awards = [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] ഗ്രാന്റ്; യുനാനി രത്നം; കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന്റെ ആജീവനാന്ത പെൻഷനും ഫെല്ലോഷിപ്പും }} '''പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി''' (1915–1999), '''പി.ബി.കെ. മൗലവി''' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു, [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[എറണാകുളം]] ജില്ലയിലെ [[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളിയിൽ]] താമസിച്ചിരുന്ന ഒരു [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]] പണ്ഡിതൻ, അധ്യാപകൻ, [[നിഘണ്ടുകർത്താവ്]], കവി, പരമ്പരാഗത വൈദ്യൻ എന്നീ നിലകളിൽ പ്രസിദ്ധൻ ആയിരുന്നു .<ref name="official">പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്. pbkmoulavi.com. 2026-ൽ പ്രവേശിച്ചത്. ''നബികീർത്തനഗീതം'' (1987), ''ഉർദു ഭാഷാ സഹായി'' (1997), ''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്'' (എസ്.ഐ. മുഹമ്മദ് അൻവർ സൺസ്, തിരൂർ) എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ പ്രസിദ്ധീകൃത കൃതികളാൽ സ്ഥിരീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.</ref> '''അഫ്‌സലുൽ ഉലമ''' എന്ന അക്കാദമിക–ദൈവശാസ്ത്ര പദവി അദ്ദേഹം വഹിച്ചിരുന്നു; ഇത് അറബിയിലും[[ഇസ്‍ലാമിക പഠനങ്ങൾ|ഇസ്‍ലാമിക പഠനങ്ങളിലും]] ഉന്നത നിലവാരം സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഒരു പദവിയാണ്.<ref name="official"/> ആറ് ദശകത്തിലേറെ നീണ്ട തന്റെ ജീവിതകാലത്ത്, അദ്ദേഹം രചിച്ച ''[[അൽ ഫറാഇദ്]]'' [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പ്രഥമ അറബി–മലയാളം നിഘണ്ടുവായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.<ref name="official"/><ref name="medium"/> തുടർന്ന് രചിച്ച ''[[ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്]]'' കേരളത്തിലെ പ്രഥമ അറബി–മലയാളം–ഇംഗ്ലീഷ് ത്രിഭാഷാ നിഘണ്ടുവായി അറിയപ്പെടുന്നു.<ref name="official"/><ref name="medium"/>. [[മലയാളം|മലയാളത്തിലെ]] മതപരവും സ്തുതിപരവുമായ കവിത, പ്രാദേശിക ഇസ്‍ലാമിക സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ചരിത്രരേഖ, [[ആയുർവേദം]], [[യുനാനി വൈദ്യം]] എന്നിവ ഒരു രജിസ്ട്രേഡ് മെഡിക്കൽ പ്രാക്ടീഷണർ (ആർ.എം.പി.) എന്ന നിലയിൽ — ഇങ്ങനെ പല മേഖലകളിൽ അദ്ദേഹം സംഭാവനകൾ നൽകി.<ref name="official"/><ref name="medium">അലി, സാഹിൽ. "പി. ബി. കുഞ്ഞാമു മൗലവി: ജീവിതവും സംഭാവനകളും പൈതൃകവും." ''മീഡിയം'', ഏപ്രിൽ 5, 2026. medium.com/@f1f2math/introduction-2c0d131b59f9</ref> അദ്ദേഹത്തിന്റെ അറബി–മലയാള നിഘണ്ടുവായ ''അൽ ഫറാഇദ്'' [[ഇന്ത്യയുടെ പ്രധാനമന്ത്രി|പ്രധാനമന്ത്രി]] [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി|ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിക്ക്]] സമർപ്പിച്ച് ഔദ്യോഗികമായി പ്രകാശനം ചെയ്തു .<ref name="official"/><ref name="medium"/> [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] ഗ്രാന്റും കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന്റെ ആജീവനാന്ത പെൻഷനും ഫെല്ലോഷിപ്പും അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name="official"/><ref name="medium"/> ==ആദ്യകാല ജീവിതം== പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി 1915-ൽ [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[എറണാകുളം]] ജില്ലയിലെ [[ഇടപ്പള്ളി |ഇടപ്പള്ളിയിൽ]] ജനിച്ചു. പുരാതനമായ പാലക്കാപ്പറമ്പിൽ തറവാട്ടിലെ ജനാബ് പി കെ ബാവ സാഹിബും കാരോത്തുകുഴി പാത്തു അതൃമാൻ സാഹിബയും ആണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാതാപിതാക്കൾ. ഇടപ്പള്ളിയുടെ ഇസ്‍ലാമിക ചരിത്രം അദ്ദേഹം രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref name="official"/><ref name="medium"/><ref name="edapally_history">{{cite web |title=ഇടപ്പള്ളി ജുമാ മസ്ജിദ് ചരിത്രം |url=https://www.pbkmoulavi.com/ |website=പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ് |access-date=2026-05-05}}</ref> [[ഇസ്‍ലാമിക പഠനങ്ങൾ|ഇസ്‍ലാമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ]] സമ്പന്നമായ പാരമ്പര്യം നിലനിന്നിരുന്ന ഇടപ്പള്ളി , [[മലബാർ തീരം|മലബാർ]] – മധ്യ കേരള മേഖലയിലെ സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഒരു കേന്ദ്രം കൂടിയായിരുന്നു.{{citation needed}} അദ്ദേഹം ചേർന്ന പ്രാഥമിക–മാധ്യമിക സ്ഥാപനങ്ങളെക്കുറിച്ചും ആദ്യകാല പഠനത്തിന് മാർഗദർശനം നൽകിയ ഗുരുക്കൻമാരുടെ പേരുകളെക്കുറിച്ചും ഇപ്പോൾ ലഭ്യമായ പൊതു രേഖകളിൽ വിശദമായ വിവരങ്ങൾ ഇല്ല.ref name="medium"/> എന്നാൽ [[അഞ്ചരക്കണ്ടി]] ഹസൈനാർ മുസ്‌ലിയാർ, കൂട്ടായി കെ. പി. അബൂബക്കർ മുസ്‌ലിയാർ, ജനാബ് കെ കെ കൊച്ചോ സാഹിബ് തുടങ്ങിയവർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗുരുസ്ഥാനീയരായിരുന്നു.<ref name="official"/> [[ചേരാനല്ലൂർ]] അൽ ഫാറൂഖിയ ഹൈസ്കൂളിൽ അധ്യാപകനായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ച അദ്ദേഹം 1969-ൽ വിരമിച്ചു.<ref name="official"/><ref name="medium"/>അഫ്‌സലുൽ ഉലമ പദവി നേടിയത്, ഈ യോഗ്യതയ്ക്ക് ഇസ്‍ലാമിക ദൈവശാസ്ത്രം, [[അറബി ഭാഷ]], ക്ലാസ്സിക്കൽ സാഹിത്യം എന്നിവയിൽ ഘടനാബദ്ധമായ ഉന്നത പഠനം ആവശ്യമാണ് എന്നതിനാൽ, അദ്ദേഹം ചെറുപ്പത്തിൽ ഈ ശാഖകളിൽ കഠിനമായ ഔദ്യോഗിക പരിശീലനം നടത്തിയിരുന്നു എന്ന് അനുമാനിക്കാം.{{citation needed}} ==വിദ്യാഭ്യാസം== [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പരമ്പരാഗത അറബി, [[ഇന്ത്യയിലെ ഇസ്‍ലാമിക വിദ്യാഭ്യാസം|ഇസ്‍ലാമിക വിദ്യാഭ്യാസ സമ്പ്രദായത്തിൽ]] അംഗീകൃതമായ ഒരു അക്കാദമിക യോഗ്യതയായ അഫ്‌സലുൽ ഉലമ പദവി മൗലവി നേടി.<ref name="official"/><ref name="medium"/> [[ഇസ്‍ലാമിക നിയമം|ഇസ്‍ലാമിക ന്യായശാസ്ത്രം]], അറബി ഭാഷ, ക്ലാസ്സിക്കൽ സാഹിത്യം, അനുബന്ധ മതശാസ്ത്ര വിഷയങ്ങൾ എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു ഔദ്യോഗിക പാഠ്യക്രമം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം ഈ പദവി സാധാരണ നൽകപ്പെടുന്നു.{{citation needed}} [[അറബി ഭാഷ|അറബി]], [[മലയാളം]], [[ഇംഗ്ലീഷ്]], [[ഉർദു]] ഭാഷകളിൽ അദ്ദേഹം പ്രകടിപ്പിച്ച വൈദഗ്ദ്ധ്യം, ദൈവശാസ്ത്ര പരിശീലനത്തോടൊപ്പം വ്യാപകമായ ഭാഷാ വിദ്യാഭ്യാസം ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.<ref name="official"/> [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]], [[യുനാനി]] വൈദ്യ സമ്പ്രദായങ്ങളിൽ രജിസ്ട്രേഡ് മെഡിക്കൽ പ്രാക്ടീഷണർ (ആർ.എം.പി.) ആയും അദ്ദേഹം അർഹത നേടി.<ref name="official"/><ref name="medium"/> ==ജീവിതവൃത്തി== ===അധ്യാപനം=== തന്റെ തൊഴിൽ ജീവിതത്തിന്റെ ഗണ്യമായ ഭാഗം മൗലവി ഒരു അധ്യാപകനായി ഭാഷയും ധാർമ്മികതയും പഠിപ്പിച്ചു.<ref name="official"/> അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഒരു കൃതിയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗുരുസ്ഥാനീയനായ ജനാബ് കെ പി അബൂബക്കർ മൗലവി 1950-ൽ എഴുതിയ അഭിപ്രായം രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്; ഇത് ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തോടെ സഹ പണ്ഡിതൻ‌മാർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പാണ്ഡിത്യം ഔദ്യോഗികമായി അംഗീകരിച്ചു എന്ന് തെളിയിക്കുന്നു.<ref name="medium"/> ===നിഘണ്ടു നിർമ്മാണവും പ്രസിദ്ധീകരണവും=== ബഹുഭാഷാ നിഘണ്ടുക്കളുടെ സമാഹാരം അദ്ദേഹത്തിന്റെ കരിയറിലെ ഒരു പ്രധാന ഘടകമാണ്. ലഭ്യമായ സ്രോതസ്സുകളിൽ ആദ്യത്തെ അറബി–മലയാള നിഘണ്ടു എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ''അൽ ഫറാഇദ്'' അദ്ദേഹം രചിച്ചു; ഇത് [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] ഗ്രാന്റ് നേടി.<ref name="official"/><ref name="medium"/> തുടർന്ന് വിദ്യാർഥികൾക്കായി അറബി, മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷകളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ത്രിഭാഷാ നിഘണ്ടുവായ ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ് രചിച്ചു.  രണ്ട് നിഘണ്ടുക്കളുടെയും തുടർ പതിപ്പുകൾ ഇപ്പോഴും പുനഃപ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു. തന്റെ കാലഘട്ടത്തിലെ "അറബി ഭാഷയുടെ ഉസ്താദ്" തന്നെ ആയിരുന്ന പി ബി കെ മൗലവി ആയിരുന്നു ചേരാനെല്ലൂർ അൽ ഫാറൂഖിയ ഹൈസ്കൂളിന് 'അൽ ഫാറൂഖിയ' എന്ന് പേരിട്ടതും, ഇടപ്പള്ളി അൽ മദ്റസത്തുൽ അദബിയ്യക്ക് 'അൽ അദബിയ്യ' എന്ന് പേരിട്ടതും.മർഹൂം ജനാബ് കെ പി അബൂബക്കർ മൗലവിയെ 'ഉസ്താദുൽ അസാതീദ്' എന്ന് ആദ്യമായി വിശേഷിപ്പിച്ചതും,തന്റെ ഗുരുസ്ഥാനീയനായ ജനാബ് കെ കെ കൊച്ചോ സാഹിബ് അവർകളെ 'അൽ ആലിമുൽ അല്ലാമ' എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചതും പി ബി കെ മൗലവി ആയിരുന്നു.<ref name="medium"/> ===വൈദ്യ പ്രാക്ടീസ്=== സാഹിത്യ–വിദ്യാഭ്യാസ ജീവിതത്തിനു പുറമേ, [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]], [[യുനാനി വൈദ്യം|യുനാനി]] സമ്പ്രദായങ്ങളിൽ ആർ.എം.പി. ആയി മൗലവി പ്രാക്ടീസ് ചെയ്തു; [[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളി]] സമൂഹത്തിന് ആരോഗ്യ സേവനം നൽകി.<ref name="official"/><ref name="medium"/> അഖില കേരള യുനാനി ഹക്കീം ഫെഡറേഷന്റെ വൈസ് പ്രസിഡന്റ്, ''യുനാനി ടൈംസ്'' പ്രസിദ്ധീകരണത്തിന്റെ മാനേജിംഗ് എഡിറ്റർ എന്നീ സ്ഥാനങ്ങൾ അദ്ദേഹം വഹിച്ചു.<ref name="official"/> ===സാമൂഹ്യ–സംഘടനാ ദൗത്യങ്ങൾ=== [[ഇടപ്പള്ളി]] സമൂഹത്തിൽ മൗലവി നിരവധി ഭരണ സ്ഥാനങ്ങൾ വഹിച്ചു. ഇടപ്പള്ളി [[ജുമാ മസ്ജിദ്]] കമ്മിറ്റിയുടെ കൺവീനർ, അൽ മദ്രസത്തുൽ അദബിയ്യ കമ്മിറ്റിയുടെ പ്രസിഡന്റ് എന്നീ നിലകളിൽ സേവനം ചെയ്തു.<ref name="official"/> കൊച്ചി സിറ്റി ലീഗിന്റെ വൈസ് പ്രസിഡന്റ് കൂടിയായിരുന്നു.<ref name="official"/> ==പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കൃതികൾ== [[File:Al Faraid.png|thumb|A pioneering work that bridged Arabic and Malayalam languages. Al Faraid Arabic Malayalam Dictionary first published in 1967.]] [[File:Al Faraid 1st (1967) Edition.jpg|thumb|Al Faraid 1st (1967) Edition]] [[File:Qamousu Thullab.png|thumb|Comprehensive Arabic-Malayalam-English dictionary for students.]] [[File:Urdu Basha Sahayi by Hakim P B K Moulavi.jpg|thumb|right|200px|ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവിയുടെ ''ഉർദു ഭാഷാ സഹായി'' (1997) കവർ]] [[File:Fawaidul Mufradath by P B Kunhamu Moulavi.jpg|thumb|right|200px|എസ്.ഐ. മുഹമ്മദ് അൻവർ സൺസ്, തിരൂർ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്'' കവർ]] ലഭ്യമായ സ്രോതസ്സുകളിൽ പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി രചിച്ച കൃതികൾ:<ref name="official"/><ref name="medium"/> * '''''അൽ ഫറാഇദ് അറബി മലയാള നിഘണ്ടു''''' – ആദ്യ അറബി–മലയാള നിഘണ്ടു എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു; [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] ഗ്രാന്റ് ലഭിച്ചത്. പ്രഥമ പ്രതി മൗലവിയുടെ സ്വന്തം പ്രസ്സായിരുന്ന ജൗഹർ പ്രസ്സിൽ നിന്നും 1967 ൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടു. ആദ്യ പ്രതിയിൽ ഈ നിഘണ്ടുവിനെ കുറിച്ചുള്ള, വിവിധ തുറകളിൽ നിന്നുള്ള പ്രമുഖ വ്യക്തികളുടെ ലിഖിത അഭിപ്രായങ്ങളും പ്രശംസകളും രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. പ്രമുഖ കവി മൂസ ഇബ്നു അഹ്മദ് അൽ ബർദലി അവർകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മനോഹരമായ ഒരു അറബി കവിതയിലൂടെയാണ് മൗലവിയെയും അൽഫറായിദ് നിഘണ്ടുവിനെയും പ്രശംസിച്ചിട്ടുള്ളത്.അന്നത്തെ വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രി സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ, അന്നത്തെ സ്പീക്കർ കെ മൊയ്തീൻ കുട്ടി ഹാജി, അന്നത്തെ കോഴിക്കോട് വലിയ ഖാസി സയ്യിദ് അഹമ്മദ് ശിഹാബുദ്ദീൻ ഇമ്പിച്ചിക്കോയ തങ്ങൾ, അന്നത്തെ കേരള ഹിസ്റ്ററി അസോസിയേഷൻ സെക്രട്ടറി പി എ സെയ്തുമുഹമ്മദ്, പ്രൊഫ. സയ്യിദ് മുഹ്യിദ്ദീൻ ഷാ, കരുവള്ളി മുഹമ്മദ് മൗലവി, പ്രഥമ മലയാള വിജ്ഞാനകോശം എഡിറ്റർ പി ടി ഭാസ്കരപ്പണിക്കർ എന്നിവർ ലിഖിത അഭിപ്രായം/ പ്രശംസ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. പി ടി ഭാസ്കരപ്പണിക്കർ എഡിറ്റർ ആയ വിശ്വവിജ്ഞാനകോശത്തിൽ അറബി ഭാഷയെ കുറിച്ച് മൗലവി വിജ്ഞാനപ്രദമായ ലേഖനം എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. യഥാർത്ഥത്തിൽ, ആദ്യ പ്രതി ഒരു നിഘണ്ടു എന്നതിനേക്കാളുപരി, അറബി ഭാഷയെ കുറിച്ചുള്ള ഒരു ചെറിയ വിജ്ഞാനകോശം തന്നെ ആയിരുന്നു. നിഘണ്ടുവിനോടൊപ്പം അറബി ഭാഷയുടെ ചരിത്രവും അറബി ഭാഷ വ്യാകരണവും മൗലവിയുടെ ലളിതമായ ഭാഷയിൽ പ്രസ്തുത പതിപ്പിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ഈ 1967 പതിപ്പ് റഫറൻസിന് മാത്രമായി കോഴിക്കോട് സർവകലാശാല (സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ മെമ്മോറിയൽ) ലൈബ്രറിയിൽ ലഭ്യമാണ്. * '''''ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്''''' – വിദ്യാർഥികൾക്കായുള്ള പ്രഥമ അറബി–മലയാളം–ഇംഗ്ലീഷ് ത്രിഭാഷാ നിഘണ്ടു * '''''ഉർദു ഭാഷാ സഹായി''''' – [[ഉർദു]] ഭാഷ പഠിക്കാനുള്ള ഒരു സഹായ ഗ്രന്ഥം. മൗലവി താഴെയുള്ള ഉർദു ഈരടി ഉദ്ധരിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു: തഖ്ദീർ കെ ആഗെ തദ്ബീർ നഹി ചലേഗി (വിധിയുടെ മുന്നിൽ ആസൂത്രണം നടക്കില്ല). വിഷം പോലും ഉർദുവിൽ നൽകിയാൽ മധുരിക്കും * '''''നബികീർത്തനഗീതം''''' – നബികീർത്തനഗീതം – "ആദിയിൽ അബ്‌ദുഹു ബിസ്മില്ലാഹ്" എന്ന് ആരംഭിക്കുന്ന പ്രവാചകൻ മുഹമ്മദ് (സ.അ.വ.) സ്തുതിഗീതം. നബി കീർത്തനഗീതത്തെ മൗലവി സ്വയം വിലയിരുത്തി: "ഇമാം ബൂസരി (റ) യുടെ ബുർദ ആസ്വദിക്കണമെങ്കിൽ അറബിയിൽ നല്ല പരിജ്ഞാനം വേണം. എന്നാൽ തന്റെ നബികീർത്തനഗീതം ആസ്വദിക്കണമെങ്കിൽ നാമമാത്രം അറബി/ അറബി മലയാളം അറിഞ്ഞിരുന്നാൽ മതി". എന്നിട്ട് ഒറ്റ വാക്കിൽ മൗലവി ചുരുക്കി: ബുർദ=ഉയരം നബികീർത്തനഗീതം=ആഴം. നബികീർത്തനഗീതത്തിലെ "മാനുഷരെല്ലാം ഒന്നെന്നും, മാറ്റവിലാസം വന്നെന്നും, മാന്യൻ ഭക്തൻ ഒരാളെന്നും" എന്ന മൗലവിയുടെ വരികൾ ഏതു കാലത്തും പ്രസക്തമാണ്. മൗലവിയുടെ ഭാഷയിൽ തന്നെ പറഞ്ഞാൽ, നബികീർത്തനഗീതത്തിൽ, താഴെയുള്ള 'എമർജൻസി ദുആ' യും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു"അഹദേ ഫർദേ സുബ്ഹാനേ, എൻ പിഴ പോക്കുക ഗുഫ്റാനേ, എൻ കൊതി വീട്ടുക റഹ്മാനേ" * '''''ബാബ ഫരീദ് മൗലിദ്''''' – [[ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡം|ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലെ]] പ്രസിദ്ധ [[സൂഫിസം|സൂഫി]] വലിയ്യായിരുന്ന [[ബാബ ഫരീദ്|ഹസ്രത്ത് ബാബ ഫരീദിനെ]] ആദരിക്കുന്ന കാവ്യകൃതി. പഞ്ചാബ് സംസ്ഥാനത്തെ മെഡിക്കൽ സർവകലാശാലയുടെ പേര് ബാബ ഫരീദ് മെഡിക്കൽ (ആരോഗ്യ) സർവകലാശാല എന്നാണ്. അന്നത്തെ ദൽഹി സുൽത്താൻ ആയിരുന്ന ഗിയാസുദ്ദീൻ ബാൽബന്റെ പുത്രി, ചക്രവർത്തി കുമാരി ഹുസൈറയെയാണ്, സുൽത്താൻ ബാൽബന്റെ പ്രത്യേക താല്പര്യത്തിൽ, ബാബ ഫരീദ് വിവാഹം കഴിച്ചത്. 'സുൽത്താന്റെ മകൾ ഫക്കീറിന്റെ ഭാര്യയായി'. ബാബാ ഫരീദ് പറഞ്ഞു: "ഖുദാ കി ഖുദ്രത് കാ കോയി ഹിസാബ് നഹി" അല്ലാഹുവിന്റെ ശക്തിക്ക് കണക്കില്ല. ഷെയ്ഖ് ബാബ ഫരീദിന്റെ പൂർവ്വികരിൽ, ഇസ്ലാമിലെ രണ്ടാം ഖലീഫ ആയിരുന്ന ഹസ്രത്ത് ഉമർ (റ) വരെ ചെന്നെത്തുന്ന പേരുകൾ മൗലവിയുടെ ബാബ ഫരീദ് മൗലിദിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.<ref name="official"/> * '''''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്''''' – വൈദ്യശാസ്ത്രത്തെയും പ്രകൃതി ഔഷധങ്ങളെയും കുറിച്ചുള്ള ഗ്രന്ഥം * '''''ഇബ്നു സീരീൻ സ്വപ്ന ശാസ്ത്രം''''' – ഇസ്‍ലാമിക ചട്ടക്കൂടിൽ സ്വപ്നങ്ങളെ വ്യാഖ്യാനിക്കുന്ന പഠനം. സ്വപ്ന വ്യാഖ്യാനത്തിന്റ പ്രാധാന്യം വിശുദ്ധ ഖുർആനിൽ പറയുന്ന ഭാഗത്തിന്റെ താഴെയുള്ള രത്നച്ചുരുക്കത്തിൽ നിന്ന് മനസ്സിലാക്കാവുന്നതാണ്. ഈജിപ്തിലെ രാജാവ് ഒരു വിചിത്രമായ സ്വപ്നം കണ്ട് വിഷമിച്ചു. ഏഴ് തടിച്ച പശുക്കളെ ഏഴ് മെലിഞ്ഞ പശുക്കൾ തിന്നുന്നതായിരുന്നു ആ സ്വപ്നം. ആ സമയത്ത് ജയിലിലായിരുന്ന യൂസുഫ് നബി ഇതിന്റെ അർത്ഥം പറഞ്ഞു കൊടുത്തു: "ഈജിപ്തിൽ ആദ്യം തുടർച്ചയായ ഏഴ് വർഷം നല്ല വിളവെടുപ്പും സമൃദ്ധിയും ഉണ്ടാകും. അതിനുശേഷം കടുത്ത വറുതിയും ക്ഷാമവും നിറഞ്ഞ തുടർച്ചയായ ഏഴ് വർഷങ്ങൾ വരും."​യൂസുഫ് നബിയുടെ അറിവും ഈ ശരിയായ വിശദീകരണവും രാജാവിന് വളരെ ഇഷ്ടപ്പെട്ടു. രാജാവ് അദ്ദേഹത്തെ കൊട്ടാരത്തിലേക്ക് വിളിച്ചുവരുത്താൻ ഉത്തരവിട്ടു. പിന്നീട് രാജാവ് അദ്ദേഹത്തെ ജയിലിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കുകയും, ഈജിപ്തിലെ ഖജനാവിന്റെയും സാമ്പത്തിക കാര്യങ്ങളുടെയും വലിയ ചുമതലയുള്ള മന്ത്രിയായി നിയമിക്കുകയും ചെയ്തു. * '''''ഇടപ്പള്ളി ജുമാ മസ്ജിദ് ചരിത്രം''''' – 500 വർഷം പഴക്കമുള്ള ഇടപ്പള്ളി ജുമുഅത്ത് പള്ളിയെ കുറിച്ചുള്ള ചരിത്ര കൈയ്യെഴുത്തുപ്രതി; തുടർന്നുള്ള ഗവേഷകർ ഉദ്ധരിച്ചത്. ഇതിന്റെ പ്രതി കോഴിക്കോട് സർവകലാശാല ( സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ മെമ്മോറിയൽ) ലൈബ്രറിയിലും റഫറൻസിന് ലഭ്യമാണ്. "1924 നും 1935 നും മദ്ധ്യേ എന്റെ കൗമാരത്തിൽ ഇടപ്പള്ളി രാജകുടുംബത്തിൽ നടന്ന രണ്ടു മംഗല്യ കർമ്മങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്ത മധുര സ്മരണ 'ഇപ്പോഴും' നില നിൽക്കുന്നു" എന്നും മൗലവി തന്റെ കൈപ്പടയിൽ രേഖപ്പെടുത്തി യിട്ടുണ്ട്. പി ബി കെ മൗലവിക്ക് തൻ്റെ പിതാമഹന്റെയും, പിതാവിന്റെ പിതാമഹന്റെയും, പിതാമഹന്റെ പിതാമഹന്റെയും പേരുകൾ അറിയാമായിരുന്നു. അതിൽ അദ്ദേഹം വളരെ അഭിമാനിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. * '''[[വിശ്വ വിജ്ഞാന കോശം|വിശ്വ വിജ്ഞാന കോശത്തിലെ]] അറബി ഭാഷാ ലേഖനം''' – [[മലയാളം|മലയാള]] ഭാഷയിലെ ആദ്യ സമ്പൂർണ വിജ്ഞാനകോശം ==അംഗീകാരങ്ങളും പുരസ്കാരങ്ങളും== [[File:P B Kunhamu Moulavi presenting Al Faraid to Indira Gandhi.jpg|thumb|right|250px|പ്രധാനമന്ത്രി [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി|ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിക്ക്]] ''അൽ ഫറാഇദിന്റെ'' ഒരു കോപ്പി സമർപ്പിക്കുന്നു പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി]] ''അൽ ഫറാഇദ്'' നിഘണ്ടുവിന് [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] ഗ്രാന്റ് മൗലവിക്ക് ലഭിച്ചു.<ref name="official"/><ref name="medium"/> കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന്റെ ആജീവനാന്ത പെൻഷനും ഫെല്ലോഷിപ്പും അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചു.<ref name="official"/><ref name="medium"/> [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി|പ്രധാനമന്ത്രി ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിക്ക്]] ''അൽ ഫറാഇദിന്റെ'' ഒരു കോപ്പി മൗലവി സമർപ്പിച്ചതോടെ, അതിന്റെ ഔദ്യോഗിക പ്രകാശനം നിർവഹിക്കെപ്പട്ടു. ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി മൗലവി യെ നേരിൽ പ്രശംസിച്ചു; ഈ ചടങ്ങ് ഛായാചിത്ര രേഖകളിൽ സൂക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.<ref name="official"/> [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]], [[യുനാനി വൈദ്യം|യുനാനി]] മേഖലകളിലെ ആജീവനാന്ത സേവനത്തിന് '''യുനാനി രത്നം''' പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു.പാകിസ്താൻ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന [[ബേനസീർ ഭൂട്ടോ|ബേനസീർ ഭൂട്ടോയിൽ]] നിന്നും (1989), ഇന്ത്യയുടെ പരമോന്നത സാഹിത്യ ബഹുമതിയായ [[ജ്ഞാനപീഠ പുരസ്കാരം|ജ്ഞാനപീഠ പുരസ്കാര]] ജേതാവായ [[ജി. ശങ്കരക്കുറുപ്പ്|ജി. ശങ്കരക്കുറുപ്പിൽ]] നിന്നും, പ്രമുഖ പണ്ഡിതനായ എ പി അബൂബക്കർ മൗലവിയിൽ നിന്നും, പ്രമുഖ രാഷ്ട്രീയ നേതാവും [[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] മുഖ്യമന്ത്രിയുമായിരുന്ന [[സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ|സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയയിൽ]] നിന്നും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികൾക്ക് ലിഖിത പ്രശംസ ലഭിച്ചു. മലയാളികളുടെ 'ബുർദ'യാണ് പി ബി കെ മൗലവിയുടെ 'നബികീർത്തനഗീതം' ('ആദിയിൽ അബ്ദഉ ബിസ്മില്ലാ') നബികീർത്തനഗീതത്തിലെ 'എമർജൻസി ദുആ' ആയ 'അഹദേ ഫർദേ സുബ്ഹാനേ, എൻ പിഴ പോക്കുക ഗുഫ്റാനേ, എൻ കൊതി വീട്ടുക റഹ്മാനേ' എന്ന ദുആ, ഈ പ്രപഞ്ചത്തിൽ (സ്വന്തമായി) മനുഷ്യൻ എത്ര നിസ്സാഹയനാണ് എന്ന് നമ്മെ ഓർമ്മപ്പെടുത്തുന്നു. എന്നാൽ , ഈ ദുആ മനുഷ്യന്റെ നിസ്സഹായതയെ മാത്രം ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നതല്ല; മറിച്ച്, ദൈവത്തിന്റെ കരുണയിലും ക്ഷമയിലും പ്രത്യാശ വെക്കാനുള്ള വിശ്വാസത്തെയും അത് ശക്തമായി മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നു.<ref name="official"/><ref name="medium"/> 2026 ജനുവരി 25-ന് കളമശ്ശേരി ഹോട്ടൽ സീ പാർക്കിൽ ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി മെമ്മോറിയൽ യുനാനി അവാർഡ് സെറിമണിയും സെമിനാറും നടത്തി; ഇതിൽ ഹക്കീം ഡോ. അജ്മലിന് അഡ്വ. ഷെരീഫ് മരക്കാർ സാഹിബ് പി ബി കെ മൗലവിയുടെ ഓർമ്മയ്ക്കായുള്ള പുരസ്കാരം സമ്മാനിച്ചു. പി. ബി. കെ. മൗലവി ഒരു വ്യക്തിയല്ല, മറിച്ച് ഒരു 'സ്ഥാപനം തന്നെയാണ്' (an institution in himself) എന്ന് ആളുകൾ പറയുമ്പോൾ, അവർ ബഹുമാനിക്കുന്നത് ഒരേസമയം പല മേഖലകളിൽ തിളങ്ങിയ ഒരു മഹാനെയാണ്അദ്ദേഹം ഒരേസമയം ഒരു നിഘണ്ടു നിർമ്മാതാവും, വൈദ്യനും, അധ്യാപകനും, കവിയും, ഒപ്പം സമൂഹത്തെ നന്നാക്കാൻ മുൻകൈ എടുത്ത ഒരു പരിഷ്കർത്താവുമായിരുന്നു.ഇതിൽ ഏതെങ്കിലും ഒരു രംഗത്ത് മികവ് തെളിയിക്കുന്നത് തന്നെ വലിയ കാര്യമാണ്. എന്നാൽ തന്റെ ജീവിതകാലം മുഴുവൻ ഈ മേഖലകളിലെല്ലാം ഒരുപോലെ കഴിവ് തെളിയിക്കുകയും പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്തു എന്നതാണ് അദ്ദേഹത്തെ ഒരു വലിയ 'സ്ഥാപനത്തിന്' തുല്യനാക്കിയത്..<ref name="unani2026">ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി ഫൗണ്ടേഷൻ, കേരള വികാസ് മദ്യ. ''യുനാനി രത്നം സെമിനാർ ആൻഡ് അവാർഡ് സെറിമണി: ഒരു കൊച്ചിയുടെ അവസരങ്ങൾ''. ഹോട്ടൽ സീ പാർക്ക്, കളമശ്ശേരി, 25 ജനുവരി 2026.</ref> ==ശ്രദ്ധേയ ബന്ധങ്ങൾ== [[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളിയിൽ]] നിന്നുള്ള പ്രമുഖ [[മലയാളം|മലയാള]] കവിയായ [[ചങ്ങമ്പുഴ കൃഷ്ണപിള്ള|ചങ്ങമ്പുഴ കൃഷ്ണപിള്ളയുമായി]] മൗലവി വ്യക്തിപരവും സാഹിത്യപരവുമായ ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്നു.<ref name="official"/><ref name="medium"/> ചങ്ങമ്പുഴ ഒരു മലയാള കവിയും മൗലവി ഒരു അറബി കവിയും ആയിരുന്നു. പൊതുവായ സാഹിത്യ–മാനവിക താൽപ്പര്യങ്ങളിൽ അധിഷ്ഠിതമായ ഒരു സൗഹൃദമായി ഈ ബന്ധം വർണിക്കപ്പെടുന്നു.<ref name="official"/> [[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളിയിൽ]]നിന്ന് തന്നെയുള്ള ഒരു അഭിഭാഷകനും പ്രമുഖ കോൺഗ്രസ് നേതാവും തൊഴിലാളി നേതാവും [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ ട്രേഡ് യൂണിയൻ കോൺഗ്രസ്]] (INTUC)-ന്റെ മുൻ സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റുമായ ജനാബ് വി പി മരക്കാർ സാഹിബുമായിരുന്ന മൗലവി ഔദ്യോഗികവും വ്യക്തിപരവുമായ ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്നതായി രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. മൗലവി ഇടപ്പള്ളി ജുമാമസ്ജിദ് കമ്മിറ്റിയുടെ കൺവീനറും തുടർന്ന് മരക്കാർ സാഹിബ് പ്രസിഡന്റും ആയി സമുദായ സേവനത്തിൽ സഹകരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുകയുമുണ്ടായി. പ്രമുഖ ഇസ്ലാമിക പണ്ഡിതനും ദക്ഷിണ കേരള ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമ സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റുമായിരുന്ന വടുതല വി എം മൂസാ മൗലവി, കോഴിക്കോട് വലിയ ഖാസി ആയിരുന്ന സയ്യിദ് അഹമ്മദ് ശിഹാബുദ്ദീൻ ഇമ്പിച്ചിക്കോയ തങ്ങൾ, പ്രമുഖ സാഹിത്യകാരനും പ്രഥമ മലയാള വിജ്ഞാനകോശമായ വിശ്വവിജ്ഞാനകോശം എഡിറ്ററുമായിരുന്ന പി ടി ഭാസ്കരപ്പണിക്കർ, പ്രമുഖ രാഷ്ട്രീയ നേതാവും കൊച്ചിയുടെ പ്രഥമ മേയറും ആയിരുന്ന എ എ കൊച്ചുണ്ണി, ഡപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർ ആയിരുന്ന കെ എം ഹംസ കുഞ്ഞ്, മൗലവിയുടെ സഹ അദ്ധ്യാപകനും പ്രമുഖ മലയാള സാഹിത്യകാരനുമായിരുന്ന വി വി കെ വാലത്ത്, പ്രമുഖ രാഷ്ട്രീയ സാംസ്ക്കാരിക നേതാവായിരുന്ന അബ്ദുല്ല ഹാജി അഹമ്മദ് സേട്ടു, കേരള ഹിസ്റ്ററി അസോസിയേഷൻ സെക്രട്ടറി ആയിരുന്ന പി എ സെയ്തുമുഹമ്മദ്, പ്രൊഫ. സയ്യിദ് മുഹ്യിദ്ദീൻ ഷാ, കരുവള്ളി മുഹമ്മദ് മൗലവി, കേരളനാഥം സായാഹ്നപത്രം പത്രാധിപർ ആയിരുന്ന സി പി മമ്മു തുടങ്ങിയ പ്രഗൽഭ വ്യക്തികൾ മൗലവിയുടെ വിപുലമായിരുന്ന സൗഹൃദവലയത്തിൽ ചിലർ മാത്രമാണ്<ref name="official"/><ref name="medium"/>. പ്രമുഖ ചരിത്രകാരൻ ഡോ. സി കെ കരീം ഇടപ്പള്ളിയിലെ മൗലവിയുടെ വസതിയിൽ വന്ന് ഒരു അഭിമുഖം നടത്തുകയും "ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി: പണ്ഡിത വ്യൂഹത്തിലെ ഒറ്റയാൻ" എന്ന തലക്കെട്ടിൽ മാധ്യമം പത്രത്തിൽ പ്രാധാന്യത്തോടെ ഒരു ഫീച്ചർ ലേഖനം എഴുതുകയും ചെയ്തു. മൗലവി തന്റെ ഗ്രന്ഥങ്ങളിലൂടെ എക്കാലവും സ്മരിക്കപ്പെടുമെന്ന് അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു. കേരള മുസ്‍ലിം ഹിസ്റ്ററി ഡയറക്ടറിയിൽ മൗലവിയുടെ സംഭാവനകൾ രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. <ref name="medium"/><ref name="karim">. ==മരണവും പൈതൃകവും== 1999-ൽ പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി അന്തരിച്ചു.<ref name="official"/> അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിഘണ്ടുക്കൾനിഘണ്ടുക്കൾ മരണശേഷവും പുനഃപ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു. <ref name="medium"/> അദ്ദേഹം രചിച്ച ''നബികീർത്തനഗീതം'' ഗാനം [[യൂട്യൂബ്|യൂട്യൂബിൽ]] ലഭ്യമായ ഒന്നിലധികം ആലാപന പതിപ്പുകളിൽ ശ്രോതാക്കളെ ആകർഷിക്കുന്നത് തുടരുന്നു.<ref name="official"/><ref name="youtube">''നബികീർത്തനഗീതം'' – യൂട്യൂബ് ആലാപനം. youtube.com/watch?v=ZZeix0yMB6Y (പിന്തുണാ മാധ്യമ റഫറൻസ്).</ref> pbkmoulavi.com-ൽ കുടുംബവും സമൂഹവും പരിപാലിക്കുന്ന ഔദ്യോഗിക ഡിജിറ്റൽ ആർക്കൈവ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തിന്റെയും കൃതികളുടെയും ഒരു ആർക്കൈവൽ ശേഖരമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.<ref name="official"/> ==പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ കൃതികൾ== * മൗലവി, പി ബി കുഞ്ഞാമു. ''അൽ ഫറാഇദ്: അറബിക് മലയാളം നിഘണ്ടു''. ഇടപ്പള്ളി, കേരള. * മൗലവി, പി ബി കുഞ്ഞാമു. ''ഖാമൂസുത്തുലാബ്: അറബിക് മലയാളം ഇംഗ്ലീഷ് നിഘണ്ടു''. ഇടപ്പള്ളി, കേരള. * മൗലവി, ഹകീം പി.ബി.കെ. (1997). ''ഉർദു ഭാഷ സഹായി''. കേരള. * മൗലവി, ഹകീം പി.ബി.കെ. (1987). ''നബികീർത്തനഗീതം''. ഇടപ്പള്ളി, കേരള. * മൗലവി, ഹകീം പി. ബി. കെ. ''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്''(വൈദ്യശാസ്ത്ര ഗ്രന്ഥം). ഇടപ്പള്ളി, കേരള: എസ്.ഐ. മുഹമ്മദ് അൻവർ സൺസ്, തിരൂർ ബുക്ക് സ്റ്റാൾ. * ഇബ്നു സീറീൻ സ്വപ്ന ശാസ്ത്രം.ബാബാ ഫരീദ് (ശൈഖ് ഫരീദ് ഔലിയ) മൗലിദ് അറബിയിലും മലയാളത്തിലും പ്രശംസാകാവ്യങ്ങളും വിലാപകാവ്യങ്ങളും ഉൾപ്പെടെ നിരവധി കവിതകളും ലേഖനങ്ങളും അദ്ദേഹം രചിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name="official"/><ref name="medium"/><ref name="youtube">{{cite AV media |title=നബികീർത്തനഗീതം |url=https://www.youtube.com/watch?v=ZZeix0yMB6Y |website=യൂട്യൂബ് |access-date=2026-05-05}}</ref> ==അവലംബം== <references/> ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== # [https://www.pbkmoulavi.com/ ഔദ്യോഗിക പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി ലെഗസി സൈറ്റ്] # [https://medium.com/@f1f2math/introduction-2c0d131b59f9 "പി. ബി. കുഞ്ഞാമു മൗലവി: ജീവിതവും സംഭാവനകളും പൈതൃകവും" – മീഡിയം] # [https://medium.com/@f1f2math/teachings-and-contributions-of-p-b-kunhamu-moulavi-bcadfa42116c "പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ പഠിപ്പിക്കലുകളും സംഭാവനകളും" – മീഡിയം] # [https://contactsahilali.substack.com/p/p-b-kunhamu-moulavis-role-in-kerala "കേരളത്തിൽ പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ പങ്ക്" – സബ്‌സ്റ്റാക്ക്] # [https://www.tumblr.com/sahilali2004/815790643662192640/digital-and-public-legacy-of-p-b-kunhamu-moulavi "പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ ഡിജിറ്റൽ പൈതൃകം" – ടംബ്ലർ] # [https://www.youtube.com/watch?v=ZZeix0yMB6Y നബികീർത്തനഗീതം – യൂട്യൂബ് ആലാപനം] [[വർഗ്ഗം:1915-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1999-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ എഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇസ്‍ലാമിക പണ്ഡിതന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളം നിഘണ്ടുകർത്താക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:യുനാനി വൈദ്യന്മാർ]] rnk7v32h2uh31dvvdculeyj1gj2jtzq 4651961 4651960 2026-07-31T15:07:37Z PBK Moulavi 217125 4651961 wikitext text/x-wiki {{notability|Biographies|date=മേയ് 2026}} {{Infobox person | name = പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി | image = <div style="border:1px solid #a2a9b1;padding:2px">[[File:Moulavi portrait.jpg|200px]]</div> | image_size = 200px | caption = പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി (1915–1999) | other_names = പി.ബി.കെ. മൗലവി; ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി; കുഞ്ഞാമു ഇബ്നു ബാബ അൽ ബാലക്കി(المولوي كُنجَامُو بن بابا البالكي) | birth_date = 1915 July 28 | birth_place = [[ഇടപ്പള്ളി]], [[എറണാകുളം]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]] | death_date = 1999 September 3 | death_place = കേരളം, ഇന്ത്യ | occupation = അറബി ഭാഷാ പണ്ഡിതൻ, [[ഇസ്‍ലാമിക പണ്ഡിതൻ]], അധ്യാപകൻ, [[നിഘണ്ടുകർത്താവ്]], കവി, പരമ്പരാഗത വൈദ്യൻ | known_for = ''അൽ ഫറാഇദ്'' അറബി-മലയാള നിഘണ്ടു; ''ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്''; ''നബികീർത്തനഗീതം'' | awards = [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] ഗ്രാന്റ്; യുനാനി രത്നം; കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന്റെ ആജീവനാന്ത പെൻഷനും ഫെല്ലോഷിപ്പും }} '''പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി''' (1915–1999), '''പി.ബി.കെ. മൗലവി''' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു, [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[എറണാകുളം]] ജില്ലയിലെ [[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളിയിൽ]] താമസിച്ചിരുന്ന ഒരു [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]] പണ്ഡിതൻ, അധ്യാപകൻ, [[നിഘണ്ടുകർത്താവ്]], കവി, പരമ്പരാഗത വൈദ്യൻ എന്നീ നിലകളിൽ പ്രസിദ്ധൻ ആയിരുന്നു .<ref name="official">പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്. pbkmoulavi.com. 2026-ൽ പ്രവേശിച്ചത്. ''നബികീർത്തനഗീതം'' (1987), ''ഉർദു ഭാഷാ സഹായി'' (1997), ''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്'' (എസ്.ഐ. മുഹമ്മദ് അൻവർ സൺസ്, തിരൂർ) എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ പ്രസിദ്ധീകൃത കൃതികളാൽ സ്ഥിരീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.</ref> '''അഫ്‌സലുൽ ഉലമ''' എന്ന അക്കാദമിക–ദൈവശാസ്ത്ര പദവി അദ്ദേഹം വഹിച്ചിരുന്നു; ഇത് അറബിയിലും[[ഇസ്‍ലാമിക പഠനങ്ങൾ|ഇസ്‍ലാമിക പഠനങ്ങളിലും]] ഉന്നത നിലവാരം സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഒരു പദവിയാണ്.<ref name="official"/> ആറ് ദശകത്തിലേറെ നീണ്ട തന്റെ ജീവിതകാലത്ത്, അദ്ദേഹം രചിച്ച ''[[അൽ ഫറാഇദ്]]'' [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പ്രഥമ അറബി–മലയാളം നിഘണ്ടുവായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.<ref name="official"/><ref name="medium"/> തുടർന്ന് രചിച്ച ''[[ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്]]'' കേരളത്തിലെ പ്രഥമ അറബി–മലയാളം–ഇംഗ്ലീഷ് ത്രിഭാഷാ നിഘണ്ടുവായി അറിയപ്പെടുന്നു.<ref name="official"/><ref name="medium"/>. [[മലയാളം|മലയാളത്തിലെ]] മതപരവും സ്തുതിപരവുമായ കവിത, പ്രാദേശിക ഇസ്‍ലാമിക സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ചരിത്രരേഖ, [[ആയുർവേദം]], [[യുനാനി വൈദ്യം]] എന്നിവ ഒരു രജിസ്ട്രേഡ് മെഡിക്കൽ പ്രാക്ടീഷണർ (ആർ.എം.പി.) എന്ന നിലയിൽ — ഇങ്ങനെ പല മേഖലകളിൽ അദ്ദേഹം സംഭാവനകൾ നൽകി.<ref name="official"/><ref name="medium">അലി, സാഹിൽ. "പി. ബി. കുഞ്ഞാമു മൗലവി: ജീവിതവും സംഭാവനകളും പൈതൃകവും." ''മീഡിയം'', ഏപ്രിൽ 5, 2026. medium.com/@f1f2math/introduction-2c0d131b59f9</ref> അദ്ദേഹത്തിന്റെ അറബി–മലയാള നിഘണ്ടുവായ ''അൽ ഫറാഇദ്'' [[ഇന്ത്യയുടെ പ്രധാനമന്ത്രി|പ്രധാനമന്ത്രി]] [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി|ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിക്ക്]] സമർപ്പിച്ച് ഔദ്യോഗികമായി പ്രകാശനം ചെയ്തു .<ref name="official"/><ref name="medium"/> [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] ഗ്രാന്റും കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന്റെ ആജീവനാന്ത പെൻഷനും ഫെല്ലോഷിപ്പും അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name="official"/><ref name="medium"/> ==ആദ്യകാല ജീവിതം== പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി 1915-ൽ [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[എറണാകുളം]] ജില്ലയിലെ [[ഇടപ്പള്ളി |ഇടപ്പള്ളിയിൽ]] ജനിച്ചു. പുരാതനമായ പാലക്കാപ്പറമ്പിൽ തറവാട്ടിലെ ജനാബ് പി കെ ബാവ സാഹിബും കാരോത്തുകുഴി പാത്തു അതൃമാൻ സാഹിബയും ആണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാതാപിതാക്കൾ. ഇടപ്പള്ളിയുടെ ഇസ്‍ലാമിക ചരിത്രം അദ്ദേഹം രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref name="official"/><ref name="medium"/><ref name="edapally_history">{{cite web |title=ഇടപ്പള്ളി ജുമാ മസ്ജിദ് ചരിത്രം |url=https://www.pbkmoulavi.com/ |website=പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ് |access-date=2026-05-05}}</ref> [[ഇസ്‍ലാമിക പഠനങ്ങൾ|ഇസ്‍ലാമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ]] സമ്പന്നമായ പാരമ്പര്യം നിലനിന്നിരുന്ന ഇടപ്പള്ളി , [[മലബാർ തീരം|മലബാർ]] – മധ്യ കേരള മേഖലയിലെ സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഒരു കേന്ദ്രം കൂടിയായിരുന്നു.{{citation needed}} അദ്ദേഹം ചേർന്ന പ്രാഥമിക–മാധ്യമിക സ്ഥാപനങ്ങളെക്കുറിച്ചും ആദ്യകാല പഠനത്തിന് മാർഗദർശനം നൽകിയ ഗുരുക്കൻമാരുടെ പേരുകളെക്കുറിച്ചും ഇപ്പോൾ ലഭ്യമായ പൊതു രേഖകളിൽ വിശദമായ വിവരങ്ങൾ ഇല്ല.ref name="medium"/> എന്നാൽ [[അഞ്ചരക്കണ്ടി]] ഹസൈനാർ മുസ്‌ലിയാർ, കൂട്ടായി കെ. പി. അബൂബക്കർ മുസ്‌ലിയാർ, ജനാബ് കെ കെ കൊച്ചോ സാഹിബ് തുടങ്ങിയവർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗുരുസ്ഥാനീയരായിരുന്നു.<ref name="official"/> [[ചേരാനല്ലൂർ]] അൽ ഫാറൂഖിയ ഹൈസ്കൂളിൽ അധ്യാപകനായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ച അദ്ദേഹം 1969-ൽ വിരമിച്ചു.<ref name="official"/><ref name="medium"/>അഫ്‌സലുൽ ഉലമ പദവി നേടിയത്, ഈ യോഗ്യതയ്ക്ക് ഇസ്‍ലാമിക ദൈവശാസ്ത്രം, [[അറബി ഭാഷ]], ക്ലാസ്സിക്കൽ സാഹിത്യം എന്നിവയിൽ ഘടനാബദ്ധമായ ഉന്നത പഠനം ആവശ്യമാണ് എന്നതിനാൽ, അദ്ദേഹം ചെറുപ്പത്തിൽ ഈ ശാഖകളിൽ കഠിനമായ ഔദ്യോഗിക പരിശീലനം നടത്തിയിരുന്നു എന്ന് അനുമാനിക്കാം.{{citation needed}} ==വിദ്യാഭ്യാസം== [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പരമ്പരാഗത അറബി, [[ഇന്ത്യയിലെ ഇസ്‍ലാമിക വിദ്യാഭ്യാസം|ഇസ്‍ലാമിക വിദ്യാഭ്യാസ സമ്പ്രദായത്തിൽ]] അംഗീകൃതമായ ഒരു അക്കാദമിക യോഗ്യതയായ അഫ്‌സലുൽ ഉലമ പദവി മൗലവി നേടി.<ref name="official"/><ref name="medium"/> [[ഇസ്‍ലാമിക നിയമം|ഇസ്‍ലാമിക ന്യായശാസ്ത്രം]], അറബി ഭാഷ, ക്ലാസ്സിക്കൽ സാഹിത്യം, അനുബന്ധ മതശാസ്ത്ര വിഷയങ്ങൾ എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു ഔദ്യോഗിക പാഠ്യക്രമം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം ഈ പദവി സാധാരണ നൽകപ്പെടുന്നു.{{citation needed}} [[അറബി ഭാഷ|അറബി]], [[മലയാളം]], [[ഇംഗ്ലീഷ്]], [[ഉർദു]] ഭാഷകളിൽ അദ്ദേഹം പ്രകടിപ്പിച്ച വൈദഗ്ദ്ധ്യം, ദൈവശാസ്ത്ര പരിശീലനത്തോടൊപ്പം വ്യാപകമായ ഭാഷാ വിദ്യാഭ്യാസം ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.<ref name="official"/> [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]], [[യുനാനി]] വൈദ്യ സമ്പ്രദായങ്ങളിൽ രജിസ്ട്രേഡ് മെഡിക്കൽ പ്രാക്ടീഷണർ (ആർ.എം.പി.) ആയും അദ്ദേഹം അർഹത നേടി.<ref name="official"/><ref name="medium"/> ==ജീവിതവൃത്തി== ===അധ്യാപനം=== തന്റെ തൊഴിൽ ജീവിതത്തിന്റെ ഗണ്യമായ ഭാഗം മൗലവി ഒരു അധ്യാപകനായി ഭാഷയും ധാർമ്മികതയും പഠിപ്പിച്ചു.<ref name="official"/> അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഒരു കൃതിയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗുരുസ്ഥാനീയനായ ജനാബ് കെ പി അബൂബക്കർ മൗലവി 1950-ൽ എഴുതിയ അഭിപ്രായം രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്; ഇത് ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തോടെ സഹ പണ്ഡിതൻ‌മാർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പാണ്ഡിത്യം ഔദ്യോഗികമായി അംഗീകരിച്ചു എന്ന് തെളിയിക്കുന്നു.<ref name="medium"/> ===നിഘണ്ടു നിർമ്മാണവും പ്രസിദ്ധീകരണവും=== ബഹുഭാഷാ നിഘണ്ടുക്കളുടെ സമാഹാരം അദ്ദേഹത്തിന്റെ കരിയറിലെ ഒരു പ്രധാന ഘടകമാണ്. ലഭ്യമായ സ്രോതസ്സുകളിൽ ആദ്യത്തെ അറബി–മലയാള നിഘണ്ടു എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ''അൽ ഫറാഇദ്'' അദ്ദേഹം രചിച്ചു; ഇത് [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] ഗ്രാന്റ് നേടി.<ref name="official"/><ref name="medium"/> തുടർന്ന് വിദ്യാർഥികൾക്കായി അറബി, മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷകളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ത്രിഭാഷാ നിഘണ്ടുവായ ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ് രചിച്ചു.  രണ്ട് നിഘണ്ടുക്കളുടെയും തുടർ പതിപ്പുകൾ ഇപ്പോഴും പുനഃപ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു. തന്റെ കാലഘട്ടത്തിലെ "അറബി ഭാഷയുടെ ഉസ്താദ്" തന്നെ ആയിരുന്ന പി ബി കെ മൗലവി ആയിരുന്നു ചേരാനെല്ലൂർ അൽ ഫാറൂഖിയ ഹൈസ്കൂളിന് 'അൽ ഫാറൂഖിയ' എന്ന് പേരിട്ടതും, ഇടപ്പള്ളി അൽ മദ്റസത്തുൽ അദബിയ്യക്ക് 'അൽ അദബിയ്യ' എന്ന് പേരിട്ടതും.മർഹൂം ജനാബ് കെ പി അബൂബക്കർ മൗലവിയെ 'ഉസ്താദുൽ അസാതീദ്' എന്ന് ആദ്യമായി വിശേഷിപ്പിച്ചതും,തന്റെ ഗുരുസ്ഥാനീയനായ ജനാബ് കെ കെ കൊച്ചോ സാഹിബ് അവർകളെ 'അൽ ആലിമുൽ അല്ലാമ' എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചതും പി ബി കെ മൗലവി ആയിരുന്നു.<ref name="medium"/> ===വൈദ്യ പ്രാക്ടീസ്=== സാഹിത്യ–വിദ്യാഭ്യാസ ജീവിതത്തിനു പുറമേ, [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]], [[യുനാനി വൈദ്യം|യുനാനി]] സമ്പ്രദായങ്ങളിൽ ആർ.എം.പി. ആയി മൗലവി പ്രാക്ടീസ് ചെയ്തു; [[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളി]] സമൂഹത്തിന് ആരോഗ്യ സേവനം നൽകി.<ref name="official"/><ref name="medium"/> അഖില കേരള യുനാനി ഹക്കീം ഫെഡറേഷന്റെ വൈസ് പ്രസിഡന്റ്, ''യുനാനി ടൈംസ്'' പ്രസിദ്ധീകരണത്തിന്റെ മാനേജിംഗ് എഡിറ്റർ എന്നീ സ്ഥാനങ്ങൾ അദ്ദേഹം വഹിച്ചു.<ref name="official"/> ===സാമൂഹ്യ–സംഘടനാ ദൗത്യങ്ങൾ=== [[ഇടപ്പള്ളി]] സമൂഹത്തിൽ മൗലവി നിരവധി ഭരണ സ്ഥാനങ്ങൾ വഹിച്ചു. ഇടപ്പള്ളി [[ജുമാ മസ്ജിദ്]] കമ്മിറ്റിയുടെ കൺവീനർ, അൽ മദ്രസത്തുൽ അദബിയ്യ കമ്മിറ്റിയുടെ പ്രസിഡന്റ് എന്നീ നിലകളിൽ സേവനം ചെയ്തു.<ref name="official"/> മൗലവി ഇടപ്പള്ളി ജുമാമസ്ജിദിൽ ഖുതുബ നിർവഹിക്കുന്ന സന്ദർഭവും ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. കൊച്ചി സിറ്റി ലീഗിന്റെ വൈസ് പ്രസിഡന്റ് കൂടിയായിരുന്നു.<ref name="official"/> ==പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കൃതികൾ== [[File:Al Faraid.png|thumb|A pioneering work that bridged Arabic and Malayalam languages. Al Faraid Arabic Malayalam Dictionary first published in 1967.]] [[File:Al Faraid 1st (1967) Edition.jpg|thumb|Al Faraid 1st (1967) Edition]] [[File:Qamousu Thullab.png|thumb|Comprehensive Arabic-Malayalam-English dictionary for students.]] [[File:Urdu Basha Sahayi by Hakim P B K Moulavi.jpg|thumb|right|200px|ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവിയുടെ ''ഉർദു ഭാഷാ സഹായി'' (1997) കവർ]] [[File:Fawaidul Mufradath by P B Kunhamu Moulavi.jpg|thumb|right|200px|എസ്.ഐ. മുഹമ്മദ് അൻവർ സൺസ്, തിരൂർ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്'' കവർ]] ലഭ്യമായ സ്രോതസ്സുകളിൽ പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി രചിച്ച കൃതികൾ:<ref name="official"/><ref name="medium"/> * '''''അൽ ഫറാഇദ് അറബി മലയാള നിഘണ്ടു''''' – ആദ്യ അറബി–മലയാള നിഘണ്ടു എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു; [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] ഗ്രാന്റ് ലഭിച്ചത്. പ്രഥമ പ്രതി മൗലവിയുടെ സ്വന്തം പ്രസ്സായിരുന്ന ജൗഹർ പ്രസ്സിൽ നിന്നും 1967 ൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടു. ആദ്യ പ്രതിയിൽ ഈ നിഘണ്ടുവിനെ കുറിച്ചുള്ള, വിവിധ തുറകളിൽ നിന്നുള്ള പ്രമുഖ വ്യക്തികളുടെ ലിഖിത അഭിപ്രായങ്ങളും പ്രശംസകളും രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. പ്രമുഖ കവി മൂസ ഇബ്നു അഹ്മദ് അൽ ബർദലി അവർകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മനോഹരമായ ഒരു അറബി കവിതയിലൂടെയാണ് മൗലവിയെയും അൽഫറായിദ് നിഘണ്ടുവിനെയും പ്രശംസിച്ചിട്ടുള്ളത്.അന്നത്തെ വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രി സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ, അന്നത്തെ സ്പീക്കർ കെ മൊയ്തീൻ കുട്ടി ഹാജി, അന്നത്തെ കോഴിക്കോട് വലിയ ഖാസി സയ്യിദ് അഹമ്മദ് ശിഹാബുദ്ദീൻ ഇമ്പിച്ചിക്കോയ തങ്ങൾ, അന്നത്തെ കേരള ഹിസ്റ്ററി അസോസിയേഷൻ സെക്രട്ടറി പി എ സെയ്തുമുഹമ്മദ്, പ്രൊഫ. സയ്യിദ് മുഹ്യിദ്ദീൻ ഷാ, കരുവള്ളി മുഹമ്മദ് മൗലവി, പ്രഥമ മലയാള വിജ്ഞാനകോശം എഡിറ്റർ പി ടി ഭാസ്കരപ്പണിക്കർ എന്നിവർ ലിഖിത അഭിപ്രായം/ പ്രശംസ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. പി ടി ഭാസ്കരപ്പണിക്കർ എഡിറ്റർ ആയ വിശ്വവിജ്ഞാനകോശത്തിൽ അറബി ഭാഷയെ കുറിച്ച് മൗലവി വിജ്ഞാനപ്രദമായ ലേഖനം എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. യഥാർത്ഥത്തിൽ, ആദ്യ പ്രതി ഒരു നിഘണ്ടു എന്നതിനേക്കാളുപരി, അറബി ഭാഷയെ കുറിച്ചുള്ള ഒരു ചെറിയ വിജ്ഞാനകോശം തന്നെ ആയിരുന്നു. നിഘണ്ടുവിനോടൊപ്പം അറബി ഭാഷയുടെ ചരിത്രവും അറബി ഭാഷ വ്യാകരണവും മൗലവിയുടെ ലളിതമായ ഭാഷയിൽ പ്രസ്തുത പതിപ്പിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ഈ 1967 പതിപ്പ് റഫറൻസിന് മാത്രമായി കോഴിക്കോട് സർവകലാശാല (സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ മെമ്മോറിയൽ) ലൈബ്രറിയിൽ ലഭ്യമാണ്. * '''''ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്''''' – വിദ്യാർഥികൾക്കായുള്ള പ്രഥമ അറബി–മലയാളം–ഇംഗ്ലീഷ് ത്രിഭാഷാ നിഘണ്ടു * '''''ഉർദു ഭാഷാ സഹായി''''' – [[ഉർദു]] ഭാഷ പഠിക്കാനുള്ള ഒരു സഹായ ഗ്രന്ഥം. മൗലവി താഴെയുള്ള ഉർദു ഈരടി ഉദ്ധരിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു: തഖ്ദീർ കെ ആഗെ തദ്ബീർ നഹി ചലേഗി (വിധിയുടെ മുന്നിൽ ആസൂത്രണം നടക്കില്ല). വിഷം പോലും ഉർദുവിൽ നൽകിയാൽ മധുരിക്കും * '''''നബികീർത്തനഗീതം''''' – നബികീർത്തനഗീതം – "ആദിയിൽ അബ്‌ദുഹു ബിസ്മില്ലാഹ്" എന്ന് ആരംഭിക്കുന്ന പ്രവാചകൻ മുഹമ്മദ് (സ.അ.വ.) സ്തുതിഗീതം. നബി കീർത്തനഗീതത്തെ മൗലവി സ്വയം വിലയിരുത്തി: "ഇമാം ബൂസരി (റ) യുടെ ബുർദ ആസ്വദിക്കണമെങ്കിൽ അറബിയിൽ നല്ല പരിജ്ഞാനം വേണം. എന്നാൽ തന്റെ നബികീർത്തനഗീതം ആസ്വദിക്കണമെങ്കിൽ നാമമാത്രം അറബി/ അറബി മലയാളം അറിഞ്ഞിരുന്നാൽ മതി". എന്നിട്ട് ഒറ്റ വാക്കിൽ മൗലവി ചുരുക്കി: ബുർദ=ഉയരം നബികീർത്തനഗീതം=ആഴം. നബികീർത്തനഗീതത്തിലെ "മാനുഷരെല്ലാം ഒന്നെന്നും, മാറ്റവിലാസം വന്നെന്നും, മാന്യൻ ഭക്തൻ ഒരാളെന്നും" എന്ന മൗലവിയുടെ വരികൾ ഏതു കാലത്തും പ്രസക്തമാണ്. മൗലവിയുടെ ഭാഷയിൽ തന്നെ പറഞ്ഞാൽ, നബികീർത്തനഗീതത്തിൽ, താഴെയുള്ള 'എമർജൻസി ദുആ' യും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു"അഹദേ ഫർദേ സുബ്ഹാനേ, എൻ പിഴ പോക്കുക ഗുഫ്റാനേ, എൻ കൊതി വീട്ടുക റഹ്മാനേ" * '''''ബാബ ഫരീദ് മൗലിദ്''''' – [[ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡം|ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലെ]] പ്രസിദ്ധ [[സൂഫിസം|സൂഫി]] വലിയ്യായിരുന്ന [[ബാബ ഫരീദ്|ഹസ്രത്ത് ബാബ ഫരീദിനെ]] ആദരിക്കുന്ന കാവ്യകൃതി. പഞ്ചാബ് സംസ്ഥാനത്തെ മെഡിക്കൽ സർവകലാശാലയുടെ പേര് ബാബ ഫരീദ് മെഡിക്കൽ (ആരോഗ്യ) സർവകലാശാല എന്നാണ്. അന്നത്തെ ദൽഹി സുൽത്താൻ ആയിരുന്ന ഗിയാസുദ്ദീൻ ബാൽബന്റെ പുത്രി, ചക്രവർത്തി കുമാരി ഹുസൈറയെയാണ്, സുൽത്താൻ ബാൽബന്റെ പ്രത്യേക താല്പര്യത്തിൽ, ബാബ ഫരീദ് വിവാഹം കഴിച്ചത്. 'സുൽത്താന്റെ മകൾ ഫക്കീറിന്റെ ഭാര്യയായി'. ബാബാ ഫരീദ് പറഞ്ഞു: "ഖുദാ കി ഖുദ്രത് കാ കോയി ഹിസാബ് നഹി" അല്ലാഹുവിന്റെ ശക്തിക്ക് കണക്കില്ല. ഷെയ്ഖ് ബാബ ഫരീദിന്റെ പൂർവ്വികരിൽ, ഇസ്ലാമിലെ രണ്ടാം ഖലീഫ ആയിരുന്ന ഹസ്രത്ത് ഉമർ (റ) വരെ ചെന്നെത്തുന്ന പേരുകൾ മൗലവിയുടെ ബാബ ഫരീദ് മൗലിദിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.<ref name="official"/> * '''''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്''''' – വൈദ്യശാസ്ത്രത്തെയും പ്രകൃതി ഔഷധങ്ങളെയും കുറിച്ചുള്ള ഗ്രന്ഥം * '''''ഇബ്നു സീരീൻ സ്വപ്ന ശാസ്ത്രം''''' – ഇസ്‍ലാമിക ചട്ടക്കൂടിൽ സ്വപ്നങ്ങളെ വ്യാഖ്യാനിക്കുന്ന പഠനം. സ്വപ്ന വ്യാഖ്യാനത്തിന്റ പ്രാധാന്യം വിശുദ്ധ ഖുർആനിൽ പറയുന്ന ഭാഗത്തിന്റെ താഴെയുള്ള രത്നച്ചുരുക്കത്തിൽ നിന്ന് മനസ്സിലാക്കാവുന്നതാണ്. ഈജിപ്തിലെ രാജാവ് ഒരു വിചിത്രമായ സ്വപ്നം കണ്ട് വിഷമിച്ചു. ഏഴ് തടിച്ച പശുക്കളെ ഏഴ് മെലിഞ്ഞ പശുക്കൾ തിന്നുന്നതായിരുന്നു ആ സ്വപ്നം. ആ സമയത്ത് ജയിലിലായിരുന്ന യൂസുഫ് നബി ഇതിന്റെ അർത്ഥം പറഞ്ഞു കൊടുത്തു: "ഈജിപ്തിൽ ആദ്യം തുടർച്ചയായ ഏഴ് വർഷം നല്ല വിളവെടുപ്പും സമൃദ്ധിയും ഉണ്ടാകും. അതിനുശേഷം കടുത്ത വറുതിയും ക്ഷാമവും നിറഞ്ഞ തുടർച്ചയായ ഏഴ് വർഷങ്ങൾ വരും."​യൂസുഫ് നബിയുടെ അറിവും ഈ ശരിയായ വിശദീകരണവും രാജാവിന് വളരെ ഇഷ്ടപ്പെട്ടു. രാജാവ് അദ്ദേഹത്തെ കൊട്ടാരത്തിലേക്ക് വിളിച്ചുവരുത്താൻ ഉത്തരവിട്ടു. പിന്നീട് രാജാവ് അദ്ദേഹത്തെ ജയിലിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കുകയും, ഈജിപ്തിലെ ഖജനാവിന്റെയും സാമ്പത്തിക കാര്യങ്ങളുടെയും വലിയ ചുമതലയുള്ള മന്ത്രിയായി നിയമിക്കുകയും ചെയ്തു. * '''''ഇടപ്പള്ളി ജുമാ മസ്ജിദ് ചരിത്രം''''' – 500 വർഷം പഴക്കമുള്ള ഇടപ്പള്ളി ജുമുഅത്ത് പള്ളിയെ കുറിച്ചുള്ള ചരിത്ര കൈയ്യെഴുത്തുപ്രതി; തുടർന്നുള്ള ഗവേഷകർ ഉദ്ധരിച്ചത്. ഇതിന്റെ പ്രതി കോഴിക്കോട് സർവകലാശാല ( സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ മെമ്മോറിയൽ) ലൈബ്രറിയിലും റഫറൻസിന് ലഭ്യമാണ്. "1924 നും 1935 നും മദ്ധ്യേ എന്റെ കൗമാരത്തിൽ ഇടപ്പള്ളി രാജകുടുംബത്തിൽ നടന്ന രണ്ടു മംഗല്യ കർമ്മങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്ത മധുര സ്മരണ 'ഇപ്പോഴും' നില നിൽക്കുന്നു" എന്നും മൗലവി തന്റെ കൈപ്പടയിൽ രേഖപ്പെടുത്തി യിട്ടുണ്ട്. പി ബി കെ മൗലവിക്ക് തൻ്റെ പിതാമഹന്റെയും, പിതാവിന്റെ പിതാമഹന്റെയും, പിതാമഹന്റെ പിതാമഹന്റെയും പേരുകൾ അറിയാമായിരുന്നു. അതിൽ അദ്ദേഹം വളരെ അഭിമാനിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. * '''[[വിശ്വ വിജ്ഞാന കോശം|വിശ്വ വിജ്ഞാന കോശത്തിലെ]] അറബി ഭാഷാ ലേഖനം''' – [[മലയാളം|മലയാള]] ഭാഷയിലെ ആദ്യ സമ്പൂർണ വിജ്ഞാനകോശം ==അംഗീകാരങ്ങളും പുരസ്കാരങ്ങളും== [[File:P B Kunhamu Moulavi presenting Al Faraid to Indira Gandhi.jpg|thumb|right|250px|പ്രധാനമന്ത്രി [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി|ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിക്ക്]] ''അൽ ഫറാഇദിന്റെ'' ഒരു കോപ്പി സമർപ്പിക്കുന്നു പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി]] ''അൽ ഫറാഇദ്'' നിഘണ്ടുവിന് [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] ഗ്രാന്റ് മൗലവിക്ക് ലഭിച്ചു.<ref name="official"/><ref name="medium"/> കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന്റെ ആജീവനാന്ത പെൻഷനും ഫെല്ലോഷിപ്പും അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചു.<ref name="official"/><ref name="medium"/> [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി|പ്രധാനമന്ത്രി ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിക്ക്]] ''അൽ ഫറാഇദിന്റെ'' ഒരു കോപ്പി മൗലവി സമർപ്പിച്ചതോടെ, അതിന്റെ ഔദ്യോഗിക പ്രകാശനം നിർവഹിക്കെപ്പട്ടു. ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി മൗലവി യെ നേരിൽ പ്രശംസിച്ചു; ഈ ചടങ്ങ് ഛായാചിത്ര രേഖകളിൽ സൂക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.<ref name="official"/> [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]], [[യുനാനി വൈദ്യം|യുനാനി]] മേഖലകളിലെ ആജീവനാന്ത സേവനത്തിന് '''യുനാനി രത്നം''' പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു.പാകിസ്താൻ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന [[ബേനസീർ ഭൂട്ടോ|ബേനസീർ ഭൂട്ടോയിൽ]] നിന്നും (1989), ഇന്ത്യയുടെ പരമോന്നത സാഹിത്യ ബഹുമതിയായ [[ജ്ഞാനപീഠ പുരസ്കാരം|ജ്ഞാനപീഠ പുരസ്കാര]] ജേതാവായ [[ജി. ശങ്കരക്കുറുപ്പ്|ജി. ശങ്കരക്കുറുപ്പിൽ]] നിന്നും, പ്രമുഖ പണ്ഡിതനായ എ പി അബൂബക്കർ മൗലവിയിൽ നിന്നും, പ്രമുഖ രാഷ്ട്രീയ നേതാവും [[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] മുഖ്യമന്ത്രിയുമായിരുന്ന [[സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ|സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയയിൽ]] നിന്നും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികൾക്ക് ലിഖിത പ്രശംസ ലഭിച്ചു. മലയാളികളുടെ 'ബുർദ'യാണ് പി ബി കെ മൗലവിയുടെ 'നബികീർത്തനഗീതം' ('ആദിയിൽ അബ്ദഉ ബിസ്മില്ലാ') നബികീർത്തനഗീതത്തിലെ 'എമർജൻസി ദുആ' ആയ 'അഹദേ ഫർദേ സുബ്ഹാനേ, എൻ പിഴ പോക്കുക ഗുഫ്റാനേ, എൻ കൊതി വീട്ടുക റഹ്മാനേ' എന്ന ദുആ, ഈ പ്രപഞ്ചത്തിൽ മനുഷ്യന്റെ നിസ്സാഹയത ഓർമ്മപ്പെടുത്തുന്നതോടൊപ്പം, ദൈവത്തിന്റെ കരുണയിലും ക്ഷമയിലും പ്രത്യാശ വെക്കാനുള്ള വിശ്വാസത്തെയും അത് ശക്തമായി മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നു. മലയാളികളുടെ 'ബുർദ'യാണ് പി ബി കെ മൗലവിയുടെ 'നബികീർത്തനഗീതം' ('ആദിയിൽ അബ്ദഉ ബിസ്മില്ലാ') നബികീർത്തനഗീതത്തിലെ 'എമർജൻസി ദുആ' ആയ 'അഹദേ ഫർദേ സുബ്ഹാനേ, എൻ പിഴ പോക്കുക ഗുഫ്റാനേ, എൻ കൊതി വീട്ടുക റഹ്മാനേ' എന്ന ദുആ, ഈ പ്രപഞ്ചത്തിൽ (സ്വന്തമായി) മനുഷ്യൻ എത്ര നിസ്സാഹയനാണ് എന്ന് നമ്മെ ഓർമ്മപ്പെടുത്തുന്നു. എന്നാൽ , ഈ ദുആ മനുഷ്യന്റെ നിസ്സഹായതയെ മാത്രം ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നതല്ല; മറിച്ച്, ദൈവത്തിന്റെ കരുണയിലും ക്ഷമയിലും പ്രത്യാശ വെക്കാനുള്ള വിശ്വാസത്തെയും അത് ശക്തമായി മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നു.<ref name="official"/><ref name="medium"/> 2026 ജനുവരി 25-ന് കളമശ്ശേരി ഹോട്ടൽ സീ പാർക്കിൽ ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി മെമ്മോറിയൽ യുനാനി അവാർഡ് സെറിമണിയും സെമിനാറും നടത്തി; ഇതിൽ ഹക്കീം ഡോ. അജ്മലിന് അഡ്വ. ഷെരീഫ് മരക്കാർ സാഹിബ് പി ബി കെ മൗലവിയുടെ ഓർമ്മയ്ക്കായുള്ള പുരസ്കാരം സമ്മാനിച്ചു. പി. ബി. കെ. മൗലവി ഒരു വ്യക്തിയല്ല, മറിച്ച് ഒരു 'സ്ഥാപനം തന്നെയാണ്' (an institution in himself) എന്ന് ആളുകൾ പറയുമ്പോൾ, അവർ ബഹുമാനിക്കുന്നത് ഒരേസമയം പല മേഖലകളിൽ തിളങ്ങിയ ഒരു മഹാനെയാണ്അദ്ദേഹം ഒരേസമയം ഒരു നിഘണ്ടു നിർമ്മാതാവും, വൈദ്യനും, അധ്യാപകനും, കവിയും, ഒപ്പം സമൂഹത്തെ നന്നാക്കാൻ മുൻകൈ എടുത്ത ഒരു പരിഷ്കർത്താവുമായിരുന്നു.ഇതിൽ ഏതെങ്കിലും ഒരു രംഗത്ത് മികവ് തെളിയിക്കുന്നത് തന്നെ വലിയ കാര്യമാണ്. എന്നാൽ തന്റെ ജീവിതകാലം മുഴുവൻ ഈ മേഖലകളിലെല്ലാം ഒരുപോലെ കഴിവ് തെളിയിക്കുകയും പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്തു എന്നതാണ് അദ്ദേഹത്തെ ഒരു വലിയ 'സ്ഥാപനത്തിന്' തുല്യനാക്കിയത്..<ref name="unani2026">ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി ഫൗണ്ടേഷൻ, കേരള വികാസ് മദ്യ. ''യുനാനി രത്നം സെമിനാർ ആൻഡ് അവാർഡ് സെറിമണി: ഒരു കൊച്ചിയുടെ അവസരങ്ങൾ''. ഹോട്ടൽ സീ പാർക്ക്, കളമശ്ശേരി, 25 ജനുവരി 2026.</ref> ==ശ്രദ്ധേയ ബന്ധങ്ങൾ== [[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളിയിൽ]] നിന്നുള്ള പ്രമുഖ [[മലയാളം|മലയാള]] കവിയായ [[ചങ്ങമ്പുഴ കൃഷ്ണപിള്ള|ചങ്ങമ്പുഴ കൃഷ്ണപിള്ളയുമായി]] മൗലവി വ്യക്തിപരവും സാഹിത്യപരവുമായ ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്നു.<ref name="official"/><ref name="medium"/> ചങ്ങമ്പുഴ ഒരു മലയാള കവിയും മൗലവി ഒരു അറബി കവിയും ആയിരുന്നു. പൊതുവായ സാഹിത്യ–മാനവിക താൽപ്പര്യങ്ങളിൽ അധിഷ്ഠിതമായ ഒരു സൗഹൃദമായി ഈ ബന്ധം വർണിക്കപ്പെടുന്നു.<ref name="official"/> [[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളിയിൽ]]നിന്ന് തന്നെയുള്ള ഒരു അഭിഭാഷകനും പ്രമുഖ കോൺഗ്രസ് നേതാവും തൊഴിലാളി നേതാവും [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ ട്രേഡ് യൂണിയൻ കോൺഗ്രസ്]] (INTUC)-ന്റെ മുൻ സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റുമായ ജനാബ് വി പി മരക്കാർ സാഹിബുമായിരുന്ന മൗലവി ഔദ്യോഗികവും വ്യക്തിപരവുമായ ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്നതായി രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. മൗലവി ഇടപ്പള്ളി ജുമാമസ്ജിദ് കമ്മിറ്റിയുടെ കൺവീനറും തുടർന്ന് മരക്കാർ സാഹിബ് പ്രസിഡന്റും ആയി സമുദായ സേവനത്തിൽ സഹകരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുകയുമുണ്ടായി. പ്രമുഖ ഇസ്ലാമിക പണ്ഡിതനും ദക്ഷിണ കേരള ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമ സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റുമായിരുന്ന വടുതല വി എം മൂസാ മൗലവി, കോഴിക്കോട് വലിയ ഖാസി ആയിരുന്ന സയ്യിദ് അഹമ്മദ് ശിഹാബുദ്ദീൻ ഇമ്പിച്ചിക്കോയ തങ്ങൾ, പ്രമുഖ സാഹിത്യകാരനും പ്രഥമ മലയാള വിജ്ഞാനകോശമായ വിശ്വവിജ്ഞാനകോശം എഡിറ്ററുമായിരുന്ന പി ടി ഭാസ്കരപ്പണിക്കർ, പ്രമുഖ രാഷ്ട്രീയ നേതാവും കൊച്ചിയുടെ പ്രഥമ മേയറും ആയിരുന്ന എ എ കൊച്ചുണ്ണി, ഡപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർ ആയിരുന്ന കെ എം ഹംസ കുഞ്ഞ്, മൗലവിയുടെ സഹ അദ്ധ്യാപകനും പ്രമുഖ മലയാള സാഹിത്യകാരനുമായിരുന്ന വി വി കെ വാലത്ത്, പ്രമുഖ രാഷ്ട്രീയ സാംസ്ക്കാരിക നേതാവായിരുന്ന അബ്ദുല്ല ഹാജി അഹമ്മദ് സേട്ടു, കേരള ഹിസ്റ്ററി അസോസിയേഷൻ സെക്രട്ടറി ആയിരുന്ന പി എ സെയ്തുമുഹമ്മദ്, പ്രൊഫ. സയ്യിദ് മുഹ്യിദ്ദീൻ ഷാ, കരുവള്ളി മുഹമ്മദ് മൗലവി, കേരളനാഥം സായാഹ്നപത്രം പത്രാധിപർ ആയിരുന്ന സി പി മമ്മു തുടങ്ങിയ പ്രഗൽഭ വ്യക്തികൾ മൗലവിയുടെ വിപുലമായിരുന്ന സൗഹൃദവലയത്തിൽ ചിലർ മാത്രമാണ്<ref name="official"/><ref name="medium"/>. പ്രമുഖ ചരിത്രകാരൻ ഡോ. സി കെ കരീം ഇടപ്പള്ളിയിലെ മൗലവിയുടെ വസതിയിൽ വന്ന് ഒരു അഭിമുഖം നടത്തുകയും "ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി: പണ്ഡിത വ്യൂഹത്തിലെ ഒറ്റയാൻ" എന്ന തലക്കെട്ടിൽ മാധ്യമം പത്രത്തിൽ പ്രാധാന്യത്തോടെ ഒരു ഫീച്ചർ ലേഖനം എഴുതുകയും ചെയ്തു. മൗലവി തന്റെ ഗ്രന്ഥങ്ങളിലൂടെ എക്കാലവും സ്മരിക്കപ്പെടുമെന്ന് അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു. കേരള മുസ്‍ലിം ഹിസ്റ്ററി ഡയറക്ടറിയിൽ മൗലവിയുടെ സംഭാവനകൾ രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. <ref name="medium"/><ref name="karim">. ==മരണവും പൈതൃകവും== 1999-ൽ പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി അന്തരിച്ചു.<ref name="official"/> അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിഘണ്ടുക്കൾനിഘണ്ടുക്കൾ മരണശേഷവും പുനഃപ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു. <ref name="medium"/> അദ്ദേഹം രചിച്ച ''നബികീർത്തനഗീതം'' ഗാനം [[യൂട്യൂബ്|യൂട്യൂബിൽ]] ലഭ്യമായ ഒന്നിലധികം ആലാപന പതിപ്പുകളിൽ ശ്രോതാക്കളെ ആകർഷിക്കുന്നത് തുടരുന്നു.<ref name="official"/><ref name="youtube">''നബികീർത്തനഗീതം'' – യൂട്യൂബ് ആലാപനം. youtube.com/watch?v=ZZeix0yMB6Y (പിന്തുണാ മാധ്യമ റഫറൻസ്).</ref> pbkmoulavi.com-ൽ കുടുംബവും സമൂഹവും പരിപാലിക്കുന്ന ഔദ്യോഗിക ഡിജിറ്റൽ ആർക്കൈവ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തിന്റെയും കൃതികളുടെയും ഒരു ആർക്കൈവൽ ശേഖരമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.<ref name="official"/> ==പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ കൃതികൾ== * മൗലവി, പി ബി കുഞ്ഞാമു. ''അൽ ഫറാഇദ്: അറബിക് മലയാളം നിഘണ്ടു''. ഇടപ്പള്ളി, കേരള. * മൗലവി, പി ബി കുഞ്ഞാമു. ''ഖാമൂസുത്തുലാബ്: അറബിക് മലയാളം ഇംഗ്ലീഷ് നിഘണ്ടു''. ഇടപ്പള്ളി, കേരള. * മൗലവി, ഹകീം പി.ബി.കെ. (1997). ''ഉർദു ഭാഷ സഹായി''. കേരള. * മൗലവി, ഹകീം പി.ബി.കെ. (1987). ''നബികീർത്തനഗീതം''. ഇടപ്പള്ളി, കേരള. * മൗലവി, ഹകീം പി. ബി. കെ. ''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്''(വൈദ്യശാസ്ത്ര ഗ്രന്ഥം). ഇടപ്പള്ളി, കേരള: എസ്.ഐ. മുഹമ്മദ് അൻവർ സൺസ്, തിരൂർ ബുക്ക് സ്റ്റാൾ. * ഇബ്നു സീറീൻ സ്വപ്ന ശാസ്ത്രം.ബാബാ ഫരീദ് (ശൈഖ് ഫരീദ് ഔലിയ) മൗലിദ് അറബിയിലും മലയാളത്തിലും പ്രശംസാകാവ്യങ്ങളും വിലാപകാവ്യങ്ങളും ഉൾപ്പെടെ നിരവധി കവിതകളും ലേഖനങ്ങളും അദ്ദേഹം രചിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name="official"/><ref name="medium"/><ref name="youtube">{{cite AV media |title=നബികീർത്തനഗീതം |url=https://www.youtube.com/watch?v=ZZeix0yMB6Y |website=യൂട്യൂബ് |access-date=2026-05-05}}</ref> ==അവലംബം== <references/> ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== # [https://www.pbkmoulavi.com/ ഔദ്യോഗിക പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി ലെഗസി സൈറ്റ്] # [https://medium.com/@f1f2math/introduction-2c0d131b59f9 "പി. ബി. കുഞ്ഞാമു മൗലവി: ജീവിതവും സംഭാവനകളും പൈതൃകവും" – മീഡിയം] # [https://medium.com/@f1f2math/teachings-and-contributions-of-p-b-kunhamu-moulavi-bcadfa42116c "പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ പഠിപ്പിക്കലുകളും സംഭാവനകളും" – മീഡിയം] # [https://contactsahilali.substack.com/p/p-b-kunhamu-moulavis-role-in-kerala "കേരളത്തിൽ പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ പങ്ക്" – സബ്‌സ്റ്റാക്ക്] # [https://www.tumblr.com/sahilali2004/815790643662192640/digital-and-public-legacy-of-p-b-kunhamu-moulavi "പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ ഡിജിറ്റൽ പൈതൃകം" – ടംബ്ലർ] # [https://www.youtube.com/watch?v=ZZeix0yMB6Y നബികീർത്തനഗീതം – യൂട്യൂബ് ആലാപനം] [[വർഗ്ഗം:1915-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1999-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ എഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇസ്‍ലാമിക പണ്ഡിതന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളം നിഘണ്ടുകർത്താക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:യുനാനി വൈദ്യന്മാർ]] n2iyezb8vqxxj43acrs473114w2miir 4651963 4651961 2026-07-31T15:09:44Z PBK Moulavi 217125 4651963 wikitext text/x-wiki {{notability|Biographies|date=മേയ് 2026}} {{Infobox person | name = പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി | image = <div style="border:1px solid #a2a9b1;padding:2px">[[File:Moulavi portrait.jpg|200px]]</div> | image_size = 200px | caption = പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി (1915–1999) | other_names = പി.ബി.കെ. മൗലവി; ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി; കുഞ്ഞാമു ഇബ്നു ബാബ അൽ ബാലക്കി(المولوي كُنجَامُو بن بابا البالكي) | birth_date = 1915 July 28 | birth_place = [[ഇടപ്പള്ളി]], [[എറണാകുളം]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]] | death_date = 1999 September 3 | death_place = കേരളം, ഇന്ത്യ | occupation = അറബി ഭാഷാ പണ്ഡിതൻ, [[ഇസ്‍ലാമിക പണ്ഡിതൻ]], അധ്യാപകൻ, [[നിഘണ്ടുകർത്താവ്]], കവി, പരമ്പരാഗത വൈദ്യൻ | known_for = ''അൽ ഫറാഇദ്'' അറബി-മലയാള നിഘണ്ടു; ''ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്''; ''നബികീർത്തനഗീതം'' | awards = [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] ഗ്രാന്റ്; യുനാനി രത്നം; കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന്റെ ആജീവനാന്ത പെൻഷനും ഫെല്ലോഷിപ്പും }} '''പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി''' (1915–1999), '''പി.ബി.കെ. മൗലവി''' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു, [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[എറണാകുളം]] ജില്ലയിലെ [[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളിയിൽ]] താമസിച്ചിരുന്ന ഒരു [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]] പണ്ഡിതൻ, അധ്യാപകൻ, [[നിഘണ്ടുകർത്താവ്]], കവി, പരമ്പരാഗത വൈദ്യൻ എന്നീ നിലകളിൽ പ്രസിദ്ധൻ ആയിരുന്നു .<ref name="official">പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്. pbkmoulavi.com. 2026-ൽ പ്രവേശിച്ചത്. ''നബികീർത്തനഗീതം'' (1987), ''ഉർദു ഭാഷാ സഹായി'' (1997), ''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്'' (എസ്.ഐ. മുഹമ്മദ് അൻവർ സൺസ്, തിരൂർ) എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ പ്രസിദ്ധീകൃത കൃതികളാൽ സ്ഥിരീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.</ref> '''അഫ്‌സലുൽ ഉലമ''' എന്ന അക്കാദമിക–ദൈവശാസ്ത്ര പദവി അദ്ദേഹം വഹിച്ചിരുന്നു; ഇത് അറബിയിലും[[ഇസ്‍ലാമിക പഠനങ്ങൾ|ഇസ്‍ലാമിക പഠനങ്ങളിലും]] ഉന്നത നിലവാരം സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഒരു പദവിയാണ്.<ref name="official"/> ആറ് ദശകത്തിലേറെ നീണ്ട തന്റെ ജീവിതകാലത്ത്, അദ്ദേഹം രചിച്ച ''[[അൽ ഫറാഇദ്]]'' [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പ്രഥമ അറബി–മലയാളം നിഘണ്ടുവായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.<ref name="official"/><ref name="medium"/> തുടർന്ന് രചിച്ച ''[[ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്]]'' കേരളത്തിലെ പ്രഥമ അറബി–മലയാളം–ഇംഗ്ലീഷ് ത്രിഭാഷാ നിഘണ്ടുവായി അറിയപ്പെടുന്നു.<ref name="official"/><ref name="medium"/>. [[മലയാളം|മലയാളത്തിലെ]] മതപരവും സ്തുതിപരവുമായ കവിത, പ്രാദേശിക ഇസ്‍ലാമിക സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ചരിത്രരേഖ, [[ആയുർവേദം]], [[യുനാനി വൈദ്യം]] എന്നിവ ഒരു രജിസ്ട്രേഡ് മെഡിക്കൽ പ്രാക്ടീഷണർ (ആർ.എം.പി.) എന്ന നിലയിൽ — ഇങ്ങനെ പല മേഖലകളിൽ അദ്ദേഹം സംഭാവനകൾ നൽകി.<ref name="official"/><ref name="medium">അലി, സാഹിൽ. "പി. ബി. കുഞ്ഞാമു മൗലവി: ജീവിതവും സംഭാവനകളും പൈതൃകവും." ''മീഡിയം'', ഏപ്രിൽ 5, 2026. medium.com/@f1f2math/introduction-2c0d131b59f9</ref> അദ്ദേഹത്തിന്റെ അറബി–മലയാള നിഘണ്ടുവായ ''അൽ ഫറാഇദ്'' [[ഇന്ത്യയുടെ പ്രധാനമന്ത്രി|പ്രധാനമന്ത്രി]] [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി|ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിക്ക്]] സമർപ്പിച്ച് ഔദ്യോഗികമായി പ്രകാശനം ചെയ്തു .<ref name="official"/><ref name="medium"/> [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] ഗ്രാന്റും കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന്റെ ആജീവനാന്ത പെൻഷനും ഫെല്ലോഷിപ്പും അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name="official"/><ref name="medium"/> ==ആദ്യകാല ജീവിതം== പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി 1915-ൽ [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[എറണാകുളം]] ജില്ലയിലെ [[ഇടപ്പള്ളി |ഇടപ്പള്ളിയിൽ]] ജനിച്ചു. പുരാതനമായ പാലക്കാപ്പറമ്പിൽ തറവാട്ടിലെ ജനാബ് പി കെ ബാവ സാഹിബും കാരോത്തുകുഴി പാത്തു അതൃമാൻ സാഹിബയും ആണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാതാപിതാക്കൾ. ഇടപ്പള്ളിയുടെ ഇസ്‍ലാമിക ചരിത്രം അദ്ദേഹം രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref name="official"/><ref name="medium"/><ref name="edapally_history">{{cite web |title=ഇടപ്പള്ളി ജുമാ മസ്ജിദ് ചരിത്രം |url=https://www.pbkmoulavi.com/ |website=പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ് |access-date=2026-05-05}}</ref> [[ഇസ്‍ലാമിക പഠനങ്ങൾ|ഇസ്‍ലാമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ]] സമ്പന്നമായ പാരമ്പര്യം നിലനിന്നിരുന്ന ഇടപ്പള്ളി , [[മലബാർ തീരം|മലബാർ]] – മധ്യ കേരള മേഖലയിലെ സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഒരു കേന്ദ്രം കൂടിയായിരുന്നു.{{citation needed}} അദ്ദേഹം ചേർന്ന പ്രാഥമിക–മാധ്യമിക സ്ഥാപനങ്ങളെക്കുറിച്ചും ആദ്യകാല പഠനത്തിന് മാർഗദർശനം നൽകിയ ഗുരുക്കൻമാരുടെ പേരുകളെക്കുറിച്ചും ഇപ്പോൾ ലഭ്യമായ പൊതു രേഖകളിൽ വിശദമായ വിവരങ്ങൾ ഇല്ല.ref name="medium"/> എന്നാൽ [[അഞ്ചരക്കണ്ടി]] ഹസൈനാർ മുസ്‌ലിയാർ, കൂട്ടായി കെ. പി. അബൂബക്കർ മുസ്‌ലിയാർ, ജനാബ് കെ കെ കൊച്ചോ സാഹിബ് തുടങ്ങിയവർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗുരുസ്ഥാനീയരായിരുന്നു.<ref name="official"/> [[ചേരാനല്ലൂർ]] അൽ ഫാറൂഖിയ ഹൈസ്കൂളിൽ അധ്യാപകനായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ച അദ്ദേഹം 1969-ൽ വിരമിച്ചു.<ref name="official"/><ref name="medium"/>അഫ്‌സലുൽ ഉലമ പദവി നേടിയത്, ഈ യോഗ്യതയ്ക്ക് ഇസ്‍ലാമിക ദൈവശാസ്ത്രം, [[അറബി ഭാഷ]], ക്ലാസ്സിക്കൽ സാഹിത്യം എന്നിവയിൽ ഘടനാബദ്ധമായ ഉന്നത പഠനം ആവശ്യമാണ് എന്നതിനാൽ, അദ്ദേഹം ചെറുപ്പത്തിൽ ഈ ശാഖകളിൽ കഠിനമായ ഔദ്യോഗിക പരിശീലനം നടത്തിയിരുന്നു എന്ന് അനുമാനിക്കാം.{{citation needed}} ==വിദ്യാഭ്യാസം== [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പരമ്പരാഗത അറബി, [[ഇന്ത്യയിലെ ഇസ്‍ലാമിക വിദ്യാഭ്യാസം|ഇസ്‍ലാമിക വിദ്യാഭ്യാസ സമ്പ്രദായത്തിൽ]] അംഗീകൃതമായ ഒരു അക്കാദമിക യോഗ്യതയായ അഫ്‌സലുൽ ഉലമ പദവി മൗലവി നേടി.<ref name="official"/><ref name="medium"/> [[ഇസ്‍ലാമിക നിയമം|ഇസ്‍ലാമിക ന്യായശാസ്ത്രം]], അറബി ഭാഷ, ക്ലാസ്സിക്കൽ സാഹിത്യം, അനുബന്ധ മതശാസ്ത്ര വിഷയങ്ങൾ എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു ഔദ്യോഗിക പാഠ്യക്രമം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം ഈ പദവി സാധാരണ നൽകപ്പെടുന്നു.{{citation needed}} [[അറബി ഭാഷ|അറബി]], [[മലയാളം]], [[ഇംഗ്ലീഷ്]], [[ഉർദു]] ഭാഷകളിൽ അദ്ദേഹം പ്രകടിപ്പിച്ച വൈദഗ്ദ്ധ്യം, ദൈവശാസ്ത്ര പരിശീലനത്തോടൊപ്പം വ്യാപകമായ ഭാഷാ വിദ്യാഭ്യാസം ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.<ref name="official"/> [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]], [[യുനാനി]] വൈദ്യ സമ്പ്രദായങ്ങളിൽ രജിസ്ട്രേഡ് മെഡിക്കൽ പ്രാക്ടീഷണർ (ആർ.എം.പി.) ആയും അദ്ദേഹം അർഹത നേടി.<ref name="official"/><ref name="medium"/> ==ജീവിതവൃത്തി== ===അധ്യാപനം=== തന്റെ തൊഴിൽ ജീവിതത്തിന്റെ ഗണ്യമായ ഭാഗം മൗലവി ഒരു അധ്യാപകനായി ഭാഷയും ധാർമ്മികതയും പഠിപ്പിച്ചു.<ref name="official"/> അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഒരു കൃതിയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗുരുസ്ഥാനീയനായ ജനാബ് കെ പി അബൂബക്കർ മൗലവി 1950-ൽ എഴുതിയ അഭിപ്രായം രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്; ഇത് ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തോടെ സഹ പണ്ഡിതൻ‌മാർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പാണ്ഡിത്യം ഔദ്യോഗികമായി അംഗീകരിച്ചു എന്ന് തെളിയിക്കുന്നു.<ref name="medium"/> ===നിഘണ്ടു നിർമ്മാണവും പ്രസിദ്ധീകരണവും=== ബഹുഭാഷാ നിഘണ്ടുക്കളുടെ സമാഹാരം അദ്ദേഹത്തിന്റെ കരിയറിലെ ഒരു പ്രധാന ഘടകമാണ്. ലഭ്യമായ സ്രോതസ്സുകളിൽ ആദ്യത്തെ അറബി–മലയാള നിഘണ്ടു എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ''അൽ ഫറാഇദ്'' അദ്ദേഹം രചിച്ചു; ഇത് [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] ഗ്രാന്റ് നേടി.<ref name="official"/><ref name="medium"/> തുടർന്ന് വിദ്യാർഥികൾക്കായി അറബി, മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷകളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ത്രിഭാഷാ നിഘണ്ടുവായ ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ് രചിച്ചു.  രണ്ട് നിഘണ്ടുക്കളുടെയും തുടർ പതിപ്പുകൾ ഇപ്പോഴും പുനഃപ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു. തന്റെ കാലഘട്ടത്തിലെ "അറബി ഭാഷയുടെ ഉസ്താദ്" തന്നെ ആയിരുന്ന പി ബി കെ മൗലവി ആയിരുന്നു ചേരാനെല്ലൂർ അൽ ഫാറൂഖിയ ഹൈസ്കൂളിന് 'അൽ ഫാറൂഖിയ' എന്ന് പേരിട്ടതും, ഇടപ്പള്ളി അൽ മദ്റസത്തുൽ അദബിയ്യക്ക് 'അൽ അദബിയ്യ' എന്ന് പേരിട്ടതും.മർഹൂം ജനാബ് കെ പി അബൂബക്കർ മൗലവിയെ 'ഉസ്താദുൽ അസാതീദ്' എന്ന് ആദ്യമായി വിശേഷിപ്പിച്ചതും,തന്റെ ഗുരുസ്ഥാനീയനായ ജനാബ് കെ കെ കൊച്ചോ സാഹിബ് അവർകളെ 'അൽ ആലിമുൽ അല്ലാമ' എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചതും പി ബി കെ മൗലവി ആയിരുന്നു.<ref name="medium"/> ===വൈദ്യ പ്രാക്ടീസ്=== സാഹിത്യ–വിദ്യാഭ്യാസ ജീവിതത്തിനു പുറമേ, [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]], [[യുനാനി വൈദ്യം|യുനാനി]] സമ്പ്രദായങ്ങളിൽ ആർ.എം.പി. ആയി മൗലവി പ്രാക്ടീസ് ചെയ്തു; [[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളി]] സമൂഹത്തിന് ആരോഗ്യ സേവനം നൽകി.<ref name="official"/><ref name="medium"/> അഖില കേരള യുനാനി ഹക്കീം ഫെഡറേഷന്റെ വൈസ് പ്രസിഡന്റ്, ''യുനാനി ടൈംസ്'' പ്രസിദ്ധീകരണത്തിന്റെ മാനേജിംഗ് എഡിറ്റർ എന്നീ സ്ഥാനങ്ങൾ അദ്ദേഹം വഹിച്ചു.<ref name="official"/> ===സാമൂഹ്യ–സംഘടനാ ദൗത്യങ്ങൾ=== [[ഇടപ്പള്ളി]] സമൂഹത്തിൽ മൗലവി നിരവധി ഭരണ സ്ഥാനങ്ങൾ വഹിച്ചു. ഇടപ്പള്ളി [[ജുമാ മസ്ജിദ്]] കമ്മിറ്റിയുടെ കൺവീനർ, അൽ മദ്രസത്തുൽ അദബിയ്യ കമ്മിറ്റിയുടെ പ്രസിഡന്റ് എന്നീ നിലകളിൽ സേവനം ചെയ്തു.<ref name="official"/> മൗലവി ഇടപ്പള്ളി ജുമാമസ്ജിദിൽ ഖുതുബ നിർവഹിക്കുന്ന സന്ദർഭവും ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. കൊച്ചി സിറ്റി ലീഗിന്റെ വൈസ് പ്രസിഡന്റ് കൂടിയായിരുന്നു.<ref name="official"/> ==പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കൃതികൾ== [[File:Al Faraid.png|thumb|A pioneering work that bridged Arabic and Malayalam languages. Al Faraid Arabic Malayalam Dictionary first published in 1967.]] [[File:Al Faraid 1st (1967) Edition.jpg|thumb|Al Faraid 1st (1967) Edition]] [[File:Qamousu Thullab.png|thumb|Comprehensive Arabic-Malayalam-English dictionary for students.]] [[File:Urdu Basha Sahayi by Hakim P B K Moulavi.jpg|thumb|right|200px|ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവിയുടെ ''ഉർദു ഭാഷാ സഹായി'' (1997) കവർ]] [[File:Fawaidul Mufradath by P B Kunhamu Moulavi.jpg|thumb|right|200px|എസ്.ഐ. മുഹമ്മദ് അൻവർ സൺസ്, തിരൂർ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്'' കവർ]] ലഭ്യമായ സ്രോതസ്സുകളിൽ പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി രചിച്ച കൃതികൾ:<ref name="official"/><ref name="medium"/> * '''''അൽ ഫറാഇദ് അറബി മലയാള നിഘണ്ടു''''' – ആദ്യ അറബി–മലയാള നിഘണ്ടു എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു; [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] ഗ്രാന്റ് ലഭിച്ചത്. പ്രഥമ പ്രതി മൗലവിയുടെ സ്വന്തം പ്രസ്സായിരുന്ന ജൗഹർ പ്രസ്സിൽ നിന്നും 1967 ൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടു. ആദ്യ പ്രതിയിൽ ഈ നിഘണ്ടുവിനെ കുറിച്ചുള്ള, വിവിധ തുറകളിൽ നിന്നുള്ള പ്രമുഖ വ്യക്തികളുടെ ലിഖിത അഭിപ്രായങ്ങളും പ്രശംസകളും രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. പ്രമുഖ കവി മൂസ ഇബ്നു അഹ്മദ് അൽ ബർദലി അവർകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മനോഹരമായ ഒരു അറബി കവിതയിലൂടെയാണ് മൗലവിയെയും അൽഫറായിദ് നിഘണ്ടുവിനെയും പ്രശംസിച്ചിട്ടുള്ളത്.അന്നത്തെ വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രി സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ, അന്നത്തെ സ്പീക്കർ കെ മൊയ്തീൻ കുട്ടി ഹാജി, അന്നത്തെ കോഴിക്കോട് വലിയ ഖാസി സയ്യിദ് അഹമ്മദ് ശിഹാബുദ്ദീൻ ഇമ്പിച്ചിക്കോയ തങ്ങൾ, അന്നത്തെ കേരള ഹിസ്റ്ററി അസോസിയേഷൻ സെക്രട്ടറി പി എ സെയ്തുമുഹമ്മദ്, പ്രൊഫ. സയ്യിദ് മുഹ്യിദ്ദീൻ ഷാ, കരുവള്ളി മുഹമ്മദ് മൗലവി, പ്രഥമ മലയാള വിജ്ഞാനകോശം എഡിറ്റർ പി ടി ഭാസ്കരപ്പണിക്കർ എന്നിവർ ലിഖിത അഭിപ്രായം/ പ്രശംസ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. പി ടി ഭാസ്കരപ്പണിക്കർ എഡിറ്റർ ആയ വിശ്വവിജ്ഞാനകോശത്തിൽ അറബി ഭാഷയെ കുറിച്ച് മൗലവി വിജ്ഞാനപ്രദമായ ലേഖനം എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. യഥാർത്ഥത്തിൽ, ആദ്യ പ്രതി ഒരു നിഘണ്ടു എന്നതിനേക്കാളുപരി, അറബി ഭാഷയെ കുറിച്ചുള്ള ഒരു ചെറിയ വിജ്ഞാനകോശം തന്നെ ആയിരുന്നു. നിഘണ്ടുവിനോടൊപ്പം അറബി ഭാഷയുടെ ചരിത്രവും അറബി ഭാഷ വ്യാകരണവും മൗലവിയുടെ ലളിതമായ ഭാഷയിൽ പ്രസ്തുത പതിപ്പിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. മൗലവിയുടെ അൽ ഫറായിദ് പ്രഥമ (ഒരു പക്ഷെ, ഏക) സചിത്ര (illustrated) അറബി മലയാളം നിഘണ്ടു ആണ്. അൽ ഫറായിദ് നിഘണ്ടുവിന്റെ ആദ്യ പതിപ്പിൽ (1967) കെ പി അബൂബക്കർ മൗലവി എഴുതിയ അവതാരികയും പി ബി കെ മൗലവി എഴുതിയ മുഖവുരയും വായിച്ചു കഴിയുമ്പോൾ തന്നെ, ഐക്യ രാഷ്ട്ര സഭയുടെ ആറ് (6) ഔദ്യോഗിക ഭാഷകളിൽ ഒന്നായ അറബി ഭാഷയുടെ ചരിത്രവും പ്രാധാന്യവും ഏറെക്കുറെ ബോധ്യമാകും. മൗലവി അൽ ഫറായിദി (1967) ന്റെ മുഖവുരയിൽ എഴുതി: "1951 ൽ തന്നെ ഈ (അൽ ഫറായിദ്) നിഘണ്ടുവിന്റെ നിർമ്മാണത്തിൽ ഞാൻ ഏർപ്പെട്ടെങ്കിലും തുടർച്ചയായി എഴുതിക്കൊണ്ടിരിക്കത്തക്കവിധം വിശ്രമം എനിക്ക് ലഭിച്ചിരുന്നില്ല. 1960 ൽ പ്രസ്സ് (ജൗഹർ പ്രസ്സ് ) സ്വാധീനമായി കിട്ടിയെങ്കിലും നിഘണ്ടുവിന്റെ അച്ചടിക്കുതകുന്ന ടൈപ്പുകൾ എവിടെ നിന്നും കിട്ടാനുണ്ടായിരുന്നില്ല. ബോംബെയിലെ ശറഫുദ്ദീൻ ടൈപ്പ് ഫൗണ്ടറിയിൽ നിന്ന് 12 പോയിന്റ് അറബി ടൈപ്പുകൾ വരുത്തി കൃത്രിമമായി ഹർക്കത്തുകളും മറ്റും കൊടുത്ത് ഒരു പരീക്ഷണം നടത്തിയെങ്കിലും അത് വിജയിച്ചില്ല. അവരുടെ 18 പോയിന്റ് ടൈപ്പുകൾ ഒരു ഡിക്ഷ്ണറിക്ക് അനുയോജ്യമായി എനിക്ക് തോന്നിയില്ല. അനന്തരം മറ്റൊരു മാർഗ്ഗത്തിലൂടെ അന്വേഷണം ആരംഭിച്ചു. ജനാബ് മജീദ് മരക്കാർ സാഹിബിനെ സമീപിച്ച് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രസ്സിൽ നിന്നും ഹൈദരാബാദ് സ്ക്രിപ്റ്റ് മാതൃകയിലുള്ള ഏതാനും ടൈപ്പുകൾ വാങ്ങി അവയെ ആധാരമാക്കി ചെമ്പു കൊണ്ട് മാട്രിക്സുകൾ ഉണ്ടാക്കി അറബി ടൈപ്പുകൾ വാർത്തെടുത്തു. അവയിൽ പല അക്ഷരങ്ങളും മാറ്റിയുണ്ടാക്കേണ്ടി വന്നത് കൂടാതെ ഹർക്കത്തുകൾ, ഡിക്ഷ്ണറിക്ക് ആവശ്യമായ ചിഹ്നങ്ങൾ മുതലായവ പടച്ചുണ്ടാക്കേണ്ടി വന്നു". മൗലവി മുഖവുരയിൽ എഴുതിയ ശ്രദ്ധേയമായ മറ്റൊരു കാര്യം: "അറബി കവികളെപ്പോലെ തന്നെ ഭാവനാസമ്പന്നകളായ കവയിത്രികളും അറേബ്യയിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു. കാവ്യരചനയിൽ പ്രഥമ സ്ഥാനം കൽപിക്കേണ്ടത് ആർക്കാണെന്ന് സുപ്രസിദ്ധ (അറബി) കവിയായിരുന്ന ജരീറിനോട് ഒരാൾ ചോദിച്ചു. അദ്ദേഹം മറുപടി പറഞ്ഞത് '(സുപ്രസിദ്ധ അറബി കവയിത്രി) ഖൻസാഉ ഇല്ലായിരുന്നെങ്കിൽ അത് എനിക്കായിരുന്നു' എന്നാണ്". ഖൻസാഉ നബി(സ) യുടെ നുബുവ്വത്തിനു മുമ്പും ശേഷവും കവിതകൾ എഴുതുകയുണ്ടായി. അവർ മദീനയിൽ എത്തി നബി (സ) യിൽ നിന്ന് നേരിട്ട് ഇസ്ലാം സ്വീകരിക്കുകയായിരുന്നു. അവരുടെ കവിതകളിൽ കൂടുതലും വിലാപകാവ്യങ്ങൾ (elegies) ആയിരുന്നു. അറബിയിൽ തന്നെ ധാരാളം വിലാപകാവ്യങ്ങൾ എഴുതാൻ മൗലവിക്ക് പ്രചോദനം കിട്ടിയത് ആ മഹതിയിൽ നിന്നാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. പി ബി കെ മൗലവി വിവിധ മേഖലകളിലായി ധാരാളം ഗ്രന്ഥങ്ങളും വിലാപകാവ്യങ്ങളും (elegies), പ്രശംസാകാവ്യങ്ങളും (eulogies) മറ്റു കവിതകളും എഴുതിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും മൗലവിയുടെ ഉത്കൃഷ്ടകൃതിയും (masterpiece) മഹത്കൃതിയും (magnum opus) അൽ ഫറായിദ് അറബി മലയാളം നിഘണ്ടു (1967) തന്നെയാണ്. ഈ 1967 പതിപ്പ് റഫറൻസിന് മാത്രമായി കോഴിക്കോട് സർവകലാശാല (സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ മെമ്മോറിയൽ) ലൈബ്രറിയിൽ ലഭ്യമാണ്. * '''''ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്''''' – വിദ്യാർഥികൾക്കായുള്ള പ്രഥമ അറബി–മലയാളം–ഇംഗ്ലീഷ് ത്രിഭാഷാ നിഘണ്ടു * '''''ഉർദു ഭാഷാ സഹായി''''' – [[ഉർദു]] ഭാഷ പഠിക്കാനുള്ള ഒരു സഹായ ഗ്രന്ഥം. മൗലവി താഴെയുള്ള ഉർദു ഈരടി ഉദ്ധരിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു: തഖ്ദീർ കെ ആഗെ തദ്ബീർ നഹി ചലേഗി (വിധിയുടെ മുന്നിൽ ആസൂത്രണം നടക്കില്ല). വിഷം പോലും ഉർദുവിൽ നൽകിയാൽ മധുരിക്കും * '''''നബികീർത്തനഗീതം''''' – നബികീർത്തനഗീതം – "ആദിയിൽ അബ്‌ദുഹു ബിസ്മില്ലാഹ്" എന്ന് ആരംഭിക്കുന്ന പ്രവാചകൻ മുഹമ്മദ് (സ.അ.വ.) സ്തുതിഗീതം. നബി കീർത്തനഗീതത്തെ മൗലവി സ്വയം വിലയിരുത്തി: "ഇമാം ബൂസരി (റ) യുടെ ബുർദ ആസ്വദിക്കണമെങ്കിൽ അറബിയിൽ നല്ല പരിജ്ഞാനം വേണം. എന്നാൽ തന്റെ നബികീർത്തനഗീതം ആസ്വദിക്കണമെങ്കിൽ നാമമാത്രം അറബി/ അറബി മലയാളം അറിഞ്ഞിരുന്നാൽ മതി". എന്നിട്ട് ഒറ്റ വാക്കിൽ മൗലവി ചുരുക്കി: ബുർദ=ഉയരം നബികീർത്തനഗീതം=ആഴം. നബികീർത്തനഗീതത്തിലെ "മാനുഷരെല്ലാം ഒന്നെന്നും, മാറ്റവിലാസം വന്നെന്നും, മാന്യൻ ഭക്തൻ ഒരാളെന്നും" എന്ന മൗലവിയുടെ വരികൾ ഏതു കാലത്തും പ്രസക്തമാണ്. മൗലവിയുടെ ഭാഷയിൽ തന്നെ പറഞ്ഞാൽ, നബികീർത്തനഗീതത്തിൽ, താഴെയുള്ള 'എമർജൻസി ദുആ' യും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു"അഹദേ ഫർദേ സുബ്ഹാനേ, എൻ പിഴ പോക്കുക ഗുഫ്റാനേ, എൻ കൊതി വീട്ടുക റഹ്മാനേ" * '''''ബാബ ഫരീദ് മൗലിദ്''''' – [[ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡം|ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലെ]] പ്രസിദ്ധ [[സൂഫിസം|സൂഫി]] വലിയ്യായിരുന്ന [[ബാബ ഫരീദ്|ഹസ്രത്ത് ബാബ ഫരീദിനെ]] ആദരിക്കുന്ന കാവ്യകൃതി. പഞ്ചാബ് സംസ്ഥാനത്തെ മെഡിക്കൽ സർവകലാശാലയുടെ പേര് ബാബ ഫരീദ് മെഡിക്കൽ (ആരോഗ്യ) സർവകലാശാല എന്നാണ്. അന്നത്തെ ദൽഹി സുൽത്താൻ ആയിരുന്ന ഗിയാസുദ്ദീൻ ബാൽബന്റെ പുത്രി, ചക്രവർത്തി കുമാരി ഹുസൈറയെയാണ്, സുൽത്താൻ ബാൽബന്റെ പ്രത്യേക താല്പര്യത്തിൽ, ബാബ ഫരീദ് വിവാഹം കഴിച്ചത്. 'സുൽത്താന്റെ മകൾ ഫക്കീറിന്റെ ഭാര്യയായി'. ബാബാ ഫരീദ് പറഞ്ഞു: "ഖുദാ കി ഖുദ്രത് കാ കോയി ഹിസാബ് നഹി" അല്ലാഹുവിന്റെ ശക്തിക്ക് കണക്കില്ല. ഷെയ്ഖ് ബാബ ഫരീദിന്റെ പൂർവ്വികരിൽ, ഇസ്ലാമിലെ രണ്ടാം ഖലീഫ ആയിരുന്ന ഹസ്രത്ത് ഉമർ (റ) വരെ ചെന്നെത്തുന്ന പേരുകൾ മൗലവിയുടെ ബാബ ഫരീദ് മൗലിദിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.<ref name="official"/> * '''''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്''''' – വൈദ്യശാസ്ത്രത്തെയും പ്രകൃതി ഔഷധങ്ങളെയും കുറിച്ചുള്ള ഗ്രന്ഥം * '''''ഇബ്നു സീരീൻ സ്വപ്ന ശാസ്ത്രം''''' – ഇസ്‍ലാമിക ചട്ടക്കൂടിൽ സ്വപ്നങ്ങളെ വ്യാഖ്യാനിക്കുന്ന പഠനം. സ്വപ്ന വ്യാഖ്യാനത്തിന്റ പ്രാധാന്യം വിശുദ്ധ ഖുർആനിൽ പറയുന്ന ഭാഗത്തിന്റെ താഴെയുള്ള രത്നച്ചുരുക്കത്തിൽ നിന്ന് മനസ്സിലാക്കാവുന്നതാണ്. ഈജിപ്തിലെ രാജാവ് ഒരു വിചിത്രമായ സ്വപ്നം കണ്ട് വിഷമിച്ചു. ഏഴ് തടിച്ച പശുക്കളെ ഏഴ് മെലിഞ്ഞ പശുക്കൾ തിന്നുന്നതായിരുന്നു ആ സ്വപ്നം. ആ സമയത്ത് ജയിലിലായിരുന്ന യൂസുഫ് നബി ഇതിന്റെ അർത്ഥം പറഞ്ഞു കൊടുത്തു: "ഈജിപ്തിൽ ആദ്യം തുടർച്ചയായ ഏഴ് വർഷം നല്ല വിളവെടുപ്പും സമൃദ്ധിയും ഉണ്ടാകും. അതിനുശേഷം കടുത്ത വറുതിയും ക്ഷാമവും നിറഞ്ഞ തുടർച്ചയായ ഏഴ് വർഷങ്ങൾ വരും."​യൂസുഫ് നബിയുടെ അറിവും ഈ ശരിയായ വിശദീകരണവും രാജാവിന് വളരെ ഇഷ്ടപ്പെട്ടു. രാജാവ് അദ്ദേഹത്തെ കൊട്ടാരത്തിലേക്ക് വിളിച്ചുവരുത്താൻ ഉത്തരവിട്ടു. പിന്നീട് രാജാവ് അദ്ദേഹത്തെ ജയിലിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കുകയും, ഈജിപ്തിലെ ഖജനാവിന്റെയും സാമ്പത്തിക കാര്യങ്ങളുടെയും വലിയ ചുമതലയുള്ള മന്ത്രിയായി നിയമിക്കുകയും ചെയ്തു. * '''''ഇടപ്പള്ളി ജുമാ മസ്ജിദ് ചരിത്രം''''' – 500 വർഷം പഴക്കമുള്ള ഇടപ്പള്ളി ജുമുഅത്ത് പള്ളിയെ കുറിച്ചുള്ള ചരിത്ര കൈയ്യെഴുത്തുപ്രതി; തുടർന്നുള്ള ഗവേഷകർ ഉദ്ധരിച്ചത്. ഇതിന്റെ പ്രതി കോഴിക്കോട് സർവകലാശാല ( സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ മെമ്മോറിയൽ) ലൈബ്രറിയിലും റഫറൻസിന് ലഭ്യമാണ്. "1924 നും 1935 നും മദ്ധ്യേ എന്റെ കൗമാരത്തിൽ ഇടപ്പള്ളി രാജകുടുംബത്തിൽ നടന്ന രണ്ടു മംഗല്യ കർമ്മങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്ത മധുര സ്മരണ 'ഇപ്പോഴും' നില നിൽക്കുന്നു" എന്നും മൗലവി തന്റെ കൈപ്പടയിൽ രേഖപ്പെടുത്തി യിട്ടുണ്ട്. പി ബി കെ മൗലവിക്ക് തൻ്റെ പിതാമഹന്റെയും, പിതാവിന്റെ പിതാമഹന്റെയും, പിതാമഹന്റെ പിതാമഹന്റെയും പേരുകൾ അറിയാമായിരുന്നു. അതിൽ അദ്ദേഹം വളരെ അഭിമാനിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. * '''[[വിശ്വ വിജ്ഞാന കോശം|വിശ്വ വിജ്ഞാന കോശത്തിലെ]] അറബി ഭാഷാ ലേഖനം''' – [[മലയാളം|മലയാള]] ഭാഷയിലെ ആദ്യ സമ്പൂർണ വിജ്ഞാനകോശം ==അംഗീകാരങ്ങളും പുരസ്കാരങ്ങളും== [[File:P B Kunhamu Moulavi presenting Al Faraid to Indira Gandhi.jpg|thumb|right|250px|പ്രധാനമന്ത്രി [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി|ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിക്ക്]] ''അൽ ഫറാഇദിന്റെ'' ഒരു കോപ്പി സമർപ്പിക്കുന്നു പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി]] ''അൽ ഫറാഇദ്'' നിഘണ്ടുവിന് [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] ഗ്രാന്റ് മൗലവിക്ക് ലഭിച്ചു.<ref name="official"/><ref name="medium"/> കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന്റെ ആജീവനാന്ത പെൻഷനും ഫെല്ലോഷിപ്പും അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചു.<ref name="official"/><ref name="medium"/> [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി|പ്രധാനമന്ത്രി ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിക്ക്]] ''അൽ ഫറാഇദിന്റെ'' ഒരു കോപ്പി മൗലവി സമർപ്പിച്ചതോടെ, അതിന്റെ ഔദ്യോഗിക പ്രകാശനം നിർവഹിക്കെപ്പട്ടു. ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി മൗലവി യെ നേരിൽ പ്രശംസിച്ചു; ഈ ചടങ്ങ് ഛായാചിത്ര രേഖകളിൽ സൂക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.<ref name="official"/> [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]], [[യുനാനി വൈദ്യം|യുനാനി]] മേഖലകളിലെ ആജീവനാന്ത സേവനത്തിന് '''യുനാനി രത്നം''' പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു.പാകിസ്താൻ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന [[ബേനസീർ ഭൂട്ടോ|ബേനസീർ ഭൂട്ടോയിൽ]] നിന്നും (1989), ഇന്ത്യയുടെ പരമോന്നത സാഹിത്യ ബഹുമതിയായ [[ജ്ഞാനപീഠ പുരസ്കാരം|ജ്ഞാനപീഠ പുരസ്കാര]] ജേതാവായ [[ജി. ശങ്കരക്കുറുപ്പ്|ജി. ശങ്കരക്കുറുപ്പിൽ]] നിന്നും, പ്രമുഖ പണ്ഡിതനായ എ പി അബൂബക്കർ മൗലവിയിൽ നിന്നും, പ്രമുഖ രാഷ്ട്രീയ നേതാവും [[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] മുഖ്യമന്ത്രിയുമായിരുന്ന [[സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ|സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയയിൽ]] നിന്നും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികൾക്ക് ലിഖിത പ്രശംസ ലഭിച്ചു. മലയാളികളുടെ 'ബുർദ'യാണ് പി ബി കെ മൗലവിയുടെ 'നബികീർത്തനഗീതം' ('ആദിയിൽ അബ്ദഉ ബിസ്മില്ലാ') നബികീർത്തനഗീതത്തിലെ 'എമർജൻസി ദുആ' ആയ 'അഹദേ ഫർദേ സുബ്ഹാനേ, എൻ പിഴ പോക്കുക ഗുഫ്റാനേ, എൻ കൊതി വീട്ടുക റഹ്മാനേ' എന്ന ദുആ, ഈ പ്രപഞ്ചത്തിൽ മനുഷ്യന്റെ നിസ്സാഹയത ഓർമ്മപ്പെടുത്തുന്നതോടൊപ്പം, ദൈവത്തിന്റെ കരുണയിലും ക്ഷമയിലും പ്രത്യാശ വെക്കാനുള്ള വിശ്വാസത്തെയും അത് ശക്തമായി മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നു. മലയാളികളുടെ 'ബുർദ'യാണ് പി ബി കെ മൗലവിയുടെ 'നബികീർത്തനഗീതം' ('ആദിയിൽ അബ്ദഉ ബിസ്മില്ലാ') നബികീർത്തനഗീതത്തിലെ 'എമർജൻസി ദുആ' ആയ 'അഹദേ ഫർദേ സുബ്ഹാനേ, എൻ പിഴ പോക്കുക ഗുഫ്റാനേ, എൻ കൊതി വീട്ടുക റഹ്മാനേ' എന്ന ദുആ, ഈ പ്രപഞ്ചത്തിൽ (സ്വന്തമായി) മനുഷ്യൻ എത്ര നിസ്സാഹയനാണ് എന്ന് നമ്മെ ഓർമ്മപ്പെടുത്തുന്നു. എന്നാൽ , ഈ ദുആ മനുഷ്യന്റെ നിസ്സഹായതയെ മാത്രം ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നതല്ല; മറിച്ച്, ദൈവത്തിന്റെ കരുണയിലും ക്ഷമയിലും പ്രത്യാശ വെക്കാനുള്ള വിശ്വാസത്തെയും അത് ശക്തമായി മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നു.<ref name="official"/><ref name="medium"/> 2026 ജനുവരി 25-ന് കളമശ്ശേരി ഹോട്ടൽ സീ പാർക്കിൽ ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി മെമ്മോറിയൽ യുനാനി അവാർഡ് സെറിമണിയും സെമിനാറും നടത്തി; ഇതിൽ ഹക്കീം ഡോ. അജ്മലിന് അഡ്വ. ഷെരീഫ് മരക്കാർ സാഹിബ് പി ബി കെ മൗലവിയുടെ ഓർമ്മയ്ക്കായുള്ള പുരസ്കാരം സമ്മാനിച്ചു. പി. ബി. കെ. മൗലവി ഒരു വ്യക്തിയല്ല, മറിച്ച് ഒരു 'സ്ഥാപനം തന്നെയാണ്' (an institution in himself) എന്ന് ആളുകൾ പറയുമ്പോൾ, അവർ ബഹുമാനിക്കുന്നത് ഒരേസമയം പല മേഖലകളിൽ തിളങ്ങിയ ഒരു മഹാനെയാണ്അദ്ദേഹം ഒരേസമയം ഒരു നിഘണ്ടു നിർമ്മാതാവും, വൈദ്യനും, അധ്യാപകനും, കവിയും, ഒപ്പം സമൂഹത്തെ നന്നാക്കാൻ മുൻകൈ എടുത്ത ഒരു പരിഷ്കർത്താവുമായിരുന്നു.ഇതിൽ ഏതെങ്കിലും ഒരു രംഗത്ത് മികവ് തെളിയിക്കുന്നത് തന്നെ വലിയ കാര്യമാണ്. എന്നാൽ തന്റെ ജീവിതകാലം മുഴുവൻ ഈ മേഖലകളിലെല്ലാം ഒരുപോലെ കഴിവ് തെളിയിക്കുകയും പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്തു എന്നതാണ് അദ്ദേഹത്തെ ഒരു വലിയ 'സ്ഥാപനത്തിന്' തുല്യനാക്കിയത്..<ref name="unani2026">ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി ഫൗണ്ടേഷൻ, കേരള വികാസ് മദ്യ. ''യുനാനി രത്നം സെമിനാർ ആൻഡ് അവാർഡ് സെറിമണി: ഒരു കൊച്ചിയുടെ അവസരങ്ങൾ''. ഹോട്ടൽ സീ പാർക്ക്, കളമശ്ശേരി, 25 ജനുവരി 2026.</ref> ==ശ്രദ്ധേയ ബന്ധങ്ങൾ== [[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളിയിൽ]] നിന്നുള്ള പ്രമുഖ [[മലയാളം|മലയാള]] കവിയായ [[ചങ്ങമ്പുഴ കൃഷ്ണപിള്ള|ചങ്ങമ്പുഴ കൃഷ്ണപിള്ളയുമായി]] മൗലവി വ്യക്തിപരവും സാഹിത്യപരവുമായ ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്നു.<ref name="official"/><ref name="medium"/> ചങ്ങമ്പുഴ ഒരു മലയാള കവിയും മൗലവി ഒരു അറബി കവിയും ആയിരുന്നു. പൊതുവായ സാഹിത്യ–മാനവിക താൽപ്പര്യങ്ങളിൽ അധിഷ്ഠിതമായ ഒരു സൗഹൃദമായി ഈ ബന്ധം വർണിക്കപ്പെടുന്നു.<ref name="official"/> [[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളിയിൽ]]നിന്ന് തന്നെയുള്ള ഒരു അഭിഭാഷകനും പ്രമുഖ കോൺഗ്രസ് നേതാവും തൊഴിലാളി നേതാവും [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ ട്രേഡ് യൂണിയൻ കോൺഗ്രസ്]] (INTUC)-ന്റെ മുൻ സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റുമായ ജനാബ് വി പി മരക്കാർ സാഹിബുമായിരുന്ന മൗലവി ഔദ്യോഗികവും വ്യക്തിപരവുമായ ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്നതായി രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. മൗലവി ഇടപ്പള്ളി ജുമാമസ്ജിദ് കമ്മിറ്റിയുടെ കൺവീനറും തുടർന്ന് മരക്കാർ സാഹിബ് പ്രസിഡന്റും ആയി സമുദായ സേവനത്തിൽ സഹകരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുകയുമുണ്ടായി. പ്രമുഖ ഇസ്ലാമിക പണ്ഡിതനും ദക്ഷിണ കേരള ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമ സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റുമായിരുന്ന വടുതല വി എം മൂസാ മൗലവി, കോഴിക്കോട് വലിയ ഖാസി ആയിരുന്ന സയ്യിദ് അഹമ്മദ് ശിഹാബുദ്ദീൻ ഇമ്പിച്ചിക്കോയ തങ്ങൾ, പ്രമുഖ സാഹിത്യകാരനും പ്രഥമ മലയാള വിജ്ഞാനകോശമായ വിശ്വവിജ്ഞാനകോശം എഡിറ്ററുമായിരുന്ന പി ടി ഭാസ്കരപ്പണിക്കർ, പ്രമുഖ രാഷ്ട്രീയ നേതാവും കൊച്ചിയുടെ പ്രഥമ മേയറും ആയിരുന്ന എ എ കൊച്ചുണ്ണി, ഡപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർ ആയിരുന്ന കെ എം ഹംസ കുഞ്ഞ്, മൗലവിയുടെ സഹ അദ്ധ്യാപകനും പ്രമുഖ മലയാള സാഹിത്യകാരനുമായിരുന്ന വി വി കെ വാലത്ത്, പ്രമുഖ രാഷ്ട്രീയ സാംസ്ക്കാരിക നേതാവായിരുന്ന അബ്ദുല്ല ഹാജി അഹമ്മദ് സേട്ടു, കേരള ഹിസ്റ്ററി അസോസിയേഷൻ സെക്രട്ടറി ആയിരുന്ന പി എ സെയ്തുമുഹമ്മദ്, പ്രൊഫ. സയ്യിദ് മുഹ്യിദ്ദീൻ ഷാ, കരുവള്ളി മുഹമ്മദ് മൗലവി, കേരളനാഥം സായാഹ്നപത്രം പത്രാധിപർ ആയിരുന്ന സി പി മമ്മു, പ്രമുഖ ഇസ്ലാമിക പണ്ഡിതനായിരുന്ന തഖിയുദ്ദീൻ ഒ ബി പരീക്കുട്ടി മൗലവി, ദീർഘകാലം ചേരാനെല്ലൂർ ജുമാമസ്ജിദ് മുദരിസും ഒരു വിമർശക പണ്ഡിതനും ആയിരുന്ന എൻ കെ എം മൗലവി, പ്രമുഖ അച്ചടിപ്പുകാരനും പ്രസാധകനും ആയിരുന്ന ജനാബ് മജീദ് മരക്കാർ സാഹിബ് തുടങ്ങിയ പ്രഗൽഭ വ്യക്തികൾ മൗലവിയുടെ വിപുലമായിരുന്ന സൗഹൃദവലയത്തിൽ ചിലർ മാത്രമാണ്.<ref name="official"/><ref name="medium"/>. പ്രമുഖ ചരിത്രകാരൻ ഡോ. സി കെ കരീം ഇടപ്പള്ളിയിലെ മൗലവിയുടെ വസതിയിൽ വന്ന് ഒരു അഭിമുഖം നടത്തുകയും "ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി: പണ്ഡിത വ്യൂഹത്തിലെ ഒറ്റയാൻ" എന്ന തലക്കെട്ടിൽ മാധ്യമം പത്രത്തിൽ പ്രാധാന്യത്തോടെ ഒരു ഫീച്ചർ ലേഖനം എഴുതുകയും ചെയ്തു. മൗലവി തന്റെ ഗ്രന്ഥങ്ങളിലൂടെ എക്കാലവും സ്മരിക്കപ്പെടുമെന്ന് അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു. കേരള മുസ്‍ലിം ഹിസ്റ്ററി ഡയറക്ടറിയിൽ മൗലവിയുടെ സംഭാവനകൾ രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. <ref name="medium"/><ref name="karim">. ==മരണവും പൈതൃകവും== 1999-ൽ പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി അന്തരിച്ചു.<ref name="official"/> അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിഘണ്ടുക്കൾനിഘണ്ടുക്കൾ മരണശേഷവും പുനഃപ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു. <ref name="medium"/> അദ്ദേഹം രചിച്ച ''നബികീർത്തനഗീതം'' ഗാനം [[യൂട്യൂബ്|യൂട്യൂബിൽ]] ലഭ്യമായ ഒന്നിലധികം ആലാപന പതിപ്പുകളിൽ ശ്രോതാക്കളെ ആകർഷിക്കുന്നത് തുടരുന്നു.<ref name="official"/><ref name="youtube">''നബികീർത്തനഗീതം'' – യൂട്യൂബ് ആലാപനം. youtube.com/watch?v=ZZeix0yMB6Y (പിന്തുണാ മാധ്യമ റഫറൻസ്).</ref> pbkmoulavi.com-ൽ കുടുംബവും സമൂഹവും പരിപാലിക്കുന്ന ഔദ്യോഗിക ഡിജിറ്റൽ ആർക്കൈവ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തിന്റെയും കൃതികളുടെയും ഒരു ആർക്കൈവൽ ശേഖരമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.<ref name="official"/> ==പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ കൃതികൾ== * മൗലവി, പി ബി കുഞ്ഞാമു. ''അൽ ഫറാഇദ്: അറബിക് മലയാളം നിഘണ്ടു''. ഇടപ്പള്ളി, കേരള. * മൗലവി, പി ബി കുഞ്ഞാമു. ''ഖാമൂസുത്തുലാബ്: അറബിക് മലയാളം ഇംഗ്ലീഷ് നിഘണ്ടു''. ഇടപ്പള്ളി, കേരള. * മൗലവി, ഹകീം പി.ബി.കെ. (1997). ''ഉർദു ഭാഷ സഹായി''. കേരള. * മൗലവി, ഹകീം പി.ബി.കെ. (1987). ''നബികീർത്തനഗീതം''. ഇടപ്പള്ളി, കേരള. * മൗലവി, ഹകീം പി. ബി. കെ. ''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്''(വൈദ്യശാസ്ത്ര ഗ്രന്ഥം). ഇടപ്പള്ളി, കേരള: എസ്.ഐ. മുഹമ്മദ് അൻവർ സൺസ്, തിരൂർ ബുക്ക് സ്റ്റാൾ. * ഇബ്നു സീറീൻ സ്വപ്ന ശാസ്ത്രം.ബാബാ ഫരീദ് (ശൈഖ് ഫരീദ് ഔലിയ) മൗലിദ് അറബിയിലും മലയാളത്തിലും പ്രശംസാകാവ്യങ്ങളും വിലാപകാവ്യങ്ങളും ഉൾപ്പെടെ നിരവധി കവിതകളും ലേഖനങ്ങളും അദ്ദേഹം രചിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name="official"/><ref name="medium"/><ref name="youtube">{{cite AV media |title=നബികീർത്തനഗീതം |url=https://www.youtube.com/watch?v=ZZeix0yMB6Y |website=യൂട്യൂബ് |access-date=2026-05-05}}</ref> ==അവലംബം== <references/> ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== # [https://www.pbkmoulavi.com/ ഔദ്യോഗിക പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി ലെഗസി സൈറ്റ്] # [https://medium.com/@f1f2math/introduction-2c0d131b59f9 "പി. ബി. കുഞ്ഞാമു മൗലവി: ജീവിതവും സംഭാവനകളും പൈതൃകവും" – മീഡിയം] # [https://medium.com/@f1f2math/teachings-and-contributions-of-p-b-kunhamu-moulavi-bcadfa42116c "പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ പഠിപ്പിക്കലുകളും സംഭാവനകളും" – മീഡിയം] # [https://contactsahilali.substack.com/p/p-b-kunhamu-moulavis-role-in-kerala "കേരളത്തിൽ പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ പങ്ക്" – സബ്‌സ്റ്റാക്ക്] # [https://www.tumblr.com/sahilali2004/815790643662192640/digital-and-public-legacy-of-p-b-kunhamu-moulavi "പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ ഡിജിറ്റൽ പൈതൃകം" – ടംബ്ലർ] # [https://www.youtube.com/watch?v=ZZeix0yMB6Y നബികീർത്തനഗീതം – യൂട്യൂബ് ആലാപനം] [[വർഗ്ഗം:1915-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1999-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ എഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇസ്‍ലാമിക പണ്ഡിതന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളം നിഘണ്ടുകർത്താക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:യുനാനി വൈദ്യന്മാർ]] di9km0pqdd8aywmn5khor91rbehrnhq 4651965 4651963 2026-07-31T15:10:07Z PBK Moulavi 217125 4651965 wikitext text/x-wiki {{notability|Biographies|date=മേയ് 2026}} {{Infobox person | name = പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി | image = <div style="border:1px solid #a2a9b1;padding:2px">[[File:Moulavi portrait.jpg|200px]]</div> | image_size = 200px | caption = പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി (1915–1999) | other_names = പി.ബി.കെ. മൗലവി; ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി; കുഞ്ഞാമു ഇബ്നു ബാബ അൽ ബാലക്കി(المولوي كُنجَامُو بن بابا البالكي) | birth_date = 1915 July 28 | birth_place = [[ഇടപ്പള്ളി]], [[എറണാകുളം]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]] | death_date = 1999 September 3 | death_place = കേരളം, ഇന്ത്യ | occupation = അറബി ഭാഷാ പണ്ഡിതൻ, [[ഇസ്‍ലാമിക പണ്ഡിതൻ]], അധ്യാപകൻ, [[നിഘണ്ടുകർത്താവ്]], കവി, പരമ്പരാഗത വൈദ്യൻ | known_for = ''അൽ ഫറാഇദ്'' അറബി-മലയാള നിഘണ്ടു; ''ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്''; ''നബികീർത്തനഗീതം'' | awards = [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] ഗ്രാന്റ്; യുനാനി രത്നം; കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന്റെ ആജീവനാന്ത പെൻഷനും ഫെല്ലോഷിപ്പും }} '''പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി''' (1915–1999), '''പി.ബി.കെ. മൗലവി''' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു, [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[എറണാകുളം]] ജില്ലയിലെ [[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളിയിൽ]] താമസിച്ചിരുന്ന ഒരു [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]] പണ്ഡിതൻ, അധ്യാപകൻ, [[നിഘണ്ടുകർത്താവ്]], കവി, പരമ്പരാഗത വൈദ്യൻ എന്നീ നിലകളിൽ പ്രസിദ്ധൻ ആയിരുന്നു .<ref name="official">പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്. pbkmoulavi.com. 2026-ൽ പ്രവേശിച്ചത്. ''നബികീർത്തനഗീതം'' (1987), ''ഉർദു ഭാഷാ സഹായി'' (1997), ''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്'' (എസ്.ഐ. മുഹമ്മദ് അൻവർ സൺസ്, തിരൂർ) എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ പ്രസിദ്ധീകൃത കൃതികളാൽ സ്ഥിരീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.</ref> '''അഫ്‌സലുൽ ഉലമ''' എന്ന അക്കാദമിക–ദൈവശാസ്ത്ര പദവി അദ്ദേഹം വഹിച്ചിരുന്നു; ഇത് അറബിയിലും[[ഇസ്‍ലാമിക പഠനങ്ങൾ|ഇസ്‍ലാമിക പഠനങ്ങളിലും]] ഉന്നത നിലവാരം സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഒരു പദവിയാണ്.<ref name="official"/> ആറ് ദശകത്തിലേറെ നീണ്ട തന്റെ ജീവിതകാലത്ത്, അദ്ദേഹം രചിച്ച ''[[അൽ ഫറാഇദ്]]'' [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പ്രഥമ അറബി–മലയാളം നിഘണ്ടുവായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.<ref name="official"/><ref name="medium"/> തുടർന്ന് രചിച്ച ''[[ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്]]'' കേരളത്തിലെ പ്രഥമ അറബി–മലയാളം–ഇംഗ്ലീഷ് ത്രിഭാഷാ നിഘണ്ടുവായി അറിയപ്പെടുന്നു.<ref name="official"/><ref name="medium"/>. [[മലയാളം|മലയാളത്തിലെ]] മതപരവും സ്തുതിപരവുമായ കവിത, പ്രാദേശിക ഇസ്‍ലാമിക സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ചരിത്രരേഖ, [[ആയുർവേദം]], [[യുനാനി വൈദ്യം]] എന്നിവ ഒരു രജിസ്ട്രേഡ് മെഡിക്കൽ പ്രാക്ടീഷണർ (ആർ.എം.പി.) എന്ന നിലയിൽ — ഇങ്ങനെ പല മേഖലകളിൽ അദ്ദേഹം സംഭാവനകൾ നൽകി.<ref name="official"/><ref name="medium">അലി, സാഹിൽ. "പി. ബി. കുഞ്ഞാമു മൗലവി: ജീവിതവും സംഭാവനകളും പൈതൃകവും." ''മീഡിയം'', ഏപ്രിൽ 5, 2026. medium.com/@f1f2math/introduction-2c0d131b59f9</ref> അദ്ദേഹത്തിന്റെ അറബി–മലയാള നിഘണ്ടുവായ ''അൽ ഫറാഇദ്'' [[ഇന്ത്യയുടെ പ്രധാനമന്ത്രി|പ്രധാനമന്ത്രി]] [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി|ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിക്ക്]] സമർപ്പിച്ച് ഔദ്യോഗികമായി പ്രകാശനം ചെയ്തു .<ref name="official"/><ref name="medium"/> [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] ഗ്രാന്റും കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന്റെ ആജീവനാന്ത പെൻഷനും ഫെല്ലോഷിപ്പും അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name="official"/><ref name="medium"/> ==ആദ്യകാല ജീവിതം== പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി 1915-ൽ [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[എറണാകുളം]] ജില്ലയിലെ [[ഇടപ്പള്ളി |ഇടപ്പള്ളിയിൽ]] ജനിച്ചു. പുരാതനമായ പാലക്കാപ്പറമ്പിൽ തറവാട്ടിലെ ജനാബ് പി കെ ബാവ സാഹിബും കാരോത്തുകുഴി പാത്തു അതൃമാൻ സാഹിബയും ആണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാതാപിതാക്കൾ. ഇടപ്പള്ളിയുടെ ഇസ്‍ലാമിക ചരിത്രം അദ്ദേഹം രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref name="official"/><ref name="medium"/><ref name="edapally_history">{{cite web |title=ഇടപ്പള്ളി ജുമാ മസ്ജിദ് ചരിത്രം |url=https://www.pbkmoulavi.com/ |website=പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ് |access-date=2026-05-05}}</ref> [[ഇസ്‍ലാമിക പഠനങ്ങൾ|ഇസ്‍ലാമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ]] സമ്പന്നമായ പാരമ്പര്യം നിലനിന്നിരുന്ന ഇടപ്പള്ളി , [[മലബാർ തീരം|മലബാർ]] – മധ്യ കേരള മേഖലയിലെ സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഒരു കേന്ദ്രം കൂടിയായിരുന്നു.{{citation needed}} അദ്ദേഹം ചേർന്ന പ്രാഥമിക–മാധ്യമിക സ്ഥാപനങ്ങളെക്കുറിച്ചും ആദ്യകാല പഠനത്തിന് മാർഗദർശനം നൽകിയ ഗുരുക്കൻമാരുടെ പേരുകളെക്കുറിച്ചും ഇപ്പോൾ ലഭ്യമായ പൊതു രേഖകളിൽ വിശദമായ വിവരങ്ങൾ ഇല്ല.ref name="medium"/> എന്നാൽ [[അഞ്ചരക്കണ്ടി]] ഹസൈനാർ മുസ്‌ലിയാർ, കൂട്ടായി കെ. പി. അബൂബക്കർ മുസ്‌ലിയാർ, ജനാബ് കെ കെ കൊച്ചോ സാഹിബ് തുടങ്ങിയവർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗുരുസ്ഥാനീയരായിരുന്നു.<ref name="official"/> [[ചേരാനല്ലൂർ]] അൽ ഫാറൂഖിയ ഹൈസ്കൂളിൽ അധ്യാപകനായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ച അദ്ദേഹം 1969-ൽ വിരമിച്ചു.<ref name="official"/><ref name="medium"/>അഫ്‌സലുൽ ഉലമ പദവി നേടിയത്, ഈ യോഗ്യതയ്ക്ക് ഇസ്‍ലാമിക ദൈവശാസ്ത്രം, [[അറബി ഭാഷ]], ക്ലാസ്സിക്കൽ സാഹിത്യം എന്നിവയിൽ ഘടനാബദ്ധമായ ഉന്നത പഠനം ആവശ്യമാണ് എന്നതിനാൽ, അദ്ദേഹം ചെറുപ്പത്തിൽ ഈ ശാഖകളിൽ കഠിനമായ ഔദ്യോഗിക പരിശീലനം നടത്തിയിരുന്നു എന്ന് അനുമാനിക്കാം.{{citation needed}} ==വിദ്യാഭ്യാസം== [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പരമ്പരാഗത അറബി, [[ഇന്ത്യയിലെ ഇസ്‍ലാമിക വിദ്യാഭ്യാസം|ഇസ്‍ലാമിക വിദ്യാഭ്യാസ സമ്പ്രദായത്തിൽ]] അംഗീകൃതമായ ഒരു അക്കാദമിക യോഗ്യതയായ അഫ്‌സലുൽ ഉലമ പദവി മൗലവി നേടി.<ref name="official"/><ref name="medium"/> [[ഇസ്‍ലാമിക നിയമം|ഇസ്‍ലാമിക ന്യായശാസ്ത്രം]], അറബി ഭാഷ, ക്ലാസ്സിക്കൽ സാഹിത്യം, അനുബന്ധ മതശാസ്ത്ര വിഷയങ്ങൾ എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു ഔദ്യോഗിക പാഠ്യക്രമം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം ഈ പദവി സാധാരണ നൽകപ്പെടുന്നു.{{citation needed}} [[അറബി ഭാഷ|അറബി]], [[മലയാളം]], [[ഇംഗ്ലീഷ്]], [[ഉർദു]] ഭാഷകളിൽ അദ്ദേഹം പ്രകടിപ്പിച്ച വൈദഗ്ദ്ധ്യം, ദൈവശാസ്ത്ര പരിശീലനത്തോടൊപ്പം വ്യാപകമായ ഭാഷാ വിദ്യാഭ്യാസം ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.<ref name="official"/> [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]], [[യുനാനി]] വൈദ്യ സമ്പ്രദായങ്ങളിൽ രജിസ്ട്രേഡ് മെഡിക്കൽ പ്രാക്ടീഷണർ (ആർ.എം.പി.) ആയും അദ്ദേഹം അർഹത നേടി.<ref name="official"/><ref name="medium"/> ==ജീവിതവൃത്തി== ===അധ്യാപനം=== തന്റെ തൊഴിൽ ജീവിതത്തിന്റെ ഗണ്യമായ ഭാഗം മൗലവി ഒരു അധ്യാപകനായി ഭാഷയും ധാർമ്മികതയും പഠിപ്പിച്ചു.<ref name="official"/> അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഒരു കൃതിയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗുരുസ്ഥാനീയനായ ജനാബ് കെ പി അബൂബക്കർ മൗലവി 1950-ൽ എഴുതിയ അഭിപ്രായം രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്; ഇത് ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തോടെ സഹ പണ്ഡിതൻ‌മാർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പാണ്ഡിത്യം ഔദ്യോഗികമായി അംഗീകരിച്ചു എന്ന് തെളിയിക്കുന്നു.<ref name="medium"/> ===നിഘണ്ടു നിർമ്മാണവും പ്രസിദ്ധീകരണവും=== ബഹുഭാഷാ നിഘണ്ടുക്കളുടെ സമാഹാരം അദ്ദേഹത്തിന്റെ കരിയറിലെ ഒരു പ്രധാന ഘടകമാണ്. ലഭ്യമായ സ്രോതസ്സുകളിൽ ആദ്യത്തെ അറബി–മലയാള നിഘണ്ടു എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ''അൽ ഫറാഇദ്'' അദ്ദേഹം രചിച്ചു; ഇത് [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] ഗ്രാന്റ് നേടി.<ref name="official"/><ref name="medium"/> തുടർന്ന് വിദ്യാർഥികൾക്കായി അറബി, മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷകളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ത്രിഭാഷാ നിഘണ്ടുവായ ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ് രചിച്ചു.  രണ്ട് നിഘണ്ടുക്കളുടെയും തുടർ പതിപ്പുകൾ ഇപ്പോഴും പുനഃപ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു. തന്റെ കാലഘട്ടത്തിലെ "അറബി ഭാഷയുടെ ഉസ്താദ്" തന്നെ ആയിരുന്ന പി ബി കെ മൗലവി ആയിരുന്നു ചേരാനെല്ലൂർ അൽ ഫാറൂഖിയ ഹൈസ്കൂളിന് 'അൽ ഫാറൂഖിയ' എന്ന് പേരിട്ടതും, ഇടപ്പള്ളി അൽ മദ്റസത്തുൽ അദബിയ്യക്ക് 'അൽ അദബിയ്യ' എന്ന് പേരിട്ടതും.മർഹൂം ജനാബ് കെ പി അബൂബക്കർ മൗലവിയെ 'ഉസ്താദുൽ അസാതീദ്' എന്ന് ആദ്യമായി വിശേഷിപ്പിച്ചതും,തന്റെ ഗുരുസ്ഥാനീയനായ ജനാബ് കെ കെ കൊച്ചോ സാഹിബ് അവർകളെ 'അൽ ആലിമുൽ അല്ലാമ' എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചതും പി ബി കെ മൗലവി ആയിരുന്നു.<ref name="medium"/> ===വൈദ്യ പ്രാക്ടീസ്=== സാഹിത്യ–വിദ്യാഭ്യാസ ജീവിതത്തിനു പുറമേ, [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]], [[യുനാനി വൈദ്യം|യുനാനി]] സമ്പ്രദായങ്ങളിൽ ആർ.എം.പി. ആയി മൗലവി പ്രാക്ടീസ് ചെയ്തു; [[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളി]] സമൂഹത്തിന് ആരോഗ്യ സേവനം നൽകി.<ref name="official"/><ref name="medium"/> അഖില കേരള യുനാനി ഹക്കീം ഫെഡറേഷന്റെ വൈസ് പ്രസിഡന്റ്, ''യുനാനി ടൈംസ്'' പ്രസിദ്ധീകരണത്തിന്റെ മാനേജിംഗ് എഡിറ്റർ എന്നീ സ്ഥാനങ്ങൾ അദ്ദേഹം വഹിച്ചു.<ref name="official"/> ===സാമൂഹ്യ–സംഘടനാ ദൗത്യങ്ങൾ=== [[ഇടപ്പള്ളി]] സമൂഹത്തിൽ മൗലവി നിരവധി ഭരണ സ്ഥാനങ്ങൾ വഹിച്ചു. ഇടപ്പള്ളി [[ജുമാ മസ്ജിദ്]] കമ്മിറ്റിയുടെ കൺവീനർ, അൽ മദ്രസത്തുൽ അദബിയ്യ കമ്മിറ്റിയുടെ പ്രസിഡന്റ് എന്നീ നിലകളിൽ സേവനം ചെയ്തു.<ref name="official"/> മൗലവി ഇടപ്പള്ളി ജുമാമസ്ജിദിൽ ഖുതുബ നിർവഹിക്കുന്ന സന്ദർഭവും ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. കൊച്ചി സിറ്റി ലീഗിന്റെ വൈസ് പ്രസിഡന്റ് കൂടിയായിരുന്നു.<ref name="official"/> ==പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കൃതികൾ== [[File:Al Faraid.png|thumb|A pioneering work that bridged Arabic and Malayalam languages. Al Faraid Arabic Malayalam Dictionary first published in 1967.]] [[File:Al Faraid 1st (1967) Edition.jpg|thumb|Al Faraid 1st (1967) Edition]] [[File:Qamousu Thullab.png|thumb|Comprehensive Arabic-Malayalam-English dictionary for students.]] [[File:Urdu Basha Sahayi by Hakim P B K Moulavi.jpg|thumb|right|200px|ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവിയുടെ ''ഉർദു ഭാഷാ സഹായി'' (1997) കവർ]] [[File:Fawaidul Mufradath by P B Kunhamu Moulavi.jpg|thumb|right|200px|എസ്.ഐ. മുഹമ്മദ് അൻവർ സൺസ്, തിരൂർ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്'' കവർ]] ലഭ്യമായ സ്രോതസ്സുകളിൽ പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി രചിച്ച കൃതികൾ:<ref name="official"/><ref name="medium"/> * '''''അൽ ഫറാഇദ് അറബി മലയാള നിഘണ്ടു''''' – ആദ്യ അറബി–മലയാള നിഘണ്ടു എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു; [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] ഗ്രാന്റ് ലഭിച്ചത്. പ്രഥമ പ്രതി മൗലവിയുടെ സ്വന്തം പ്രസ്സായിരുന്ന ജൗഹർ പ്രസ്സിൽ നിന്നും 1967 ൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടു. ആദ്യ പ്രതിയിൽ ഈ നിഘണ്ടുവിനെ കുറിച്ചുള്ള, വിവിധ തുറകളിൽ നിന്നുള്ള പ്രമുഖ വ്യക്തികളുടെ ലിഖിത അഭിപ്രായങ്ങളും പ്രശംസകളും രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. പ്രമുഖ കവി മൂസ ഇബ്നു അഹ്മദ് അൽ ബർദലി അവർകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മനോഹരമായ ഒരു അറബി കവിതയിലൂടെയാണ് മൗലവിയെയും അൽഫറായിദ് നിഘണ്ടുവിനെയും പ്രശംസിച്ചിട്ടുള്ളത്.അന്നത്തെ വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രി സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ, അന്നത്തെ സ്പീക്കർ കെ മൊയ്തീൻ കുട്ടി ഹാജി, അന്നത്തെ കോഴിക്കോട് വലിയ ഖാസി സയ്യിദ് അഹമ്മദ് ശിഹാബുദ്ദീൻ ഇമ്പിച്ചിക്കോയ തങ്ങൾ, അന്നത്തെ കേരള ഹിസ്റ്ററി അസോസിയേഷൻ സെക്രട്ടറി പി എ സെയ്തുമുഹമ്മദ്, പ്രൊഫ. സയ്യിദ് മുഹ്യിദ്ദീൻ ഷാ, കരുവള്ളി മുഹമ്മദ് മൗലവി, പ്രഥമ മലയാള വിജ്ഞാനകോശം എഡിറ്റർ പി ടി ഭാസ്കരപ്പണിക്കർ എന്നിവർ ലിഖിത അഭിപ്രായം/ പ്രശംസ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. പി ടി ഭാസ്കരപ്പണിക്കർ എഡിറ്റർ ആയ വിശ്വവിജ്ഞാനകോശത്തിൽ അറബി ഭാഷയെ കുറിച്ച് മൗലവി വിജ്ഞാനപ്രദമായ ലേഖനം എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. യഥാർത്ഥത്തിൽ, ആദ്യ പ്രതി ഒരു നിഘണ്ടു എന്നതിനേക്കാളുപരി, അറബി ഭാഷയെ കുറിച്ചുള്ള ഒരു ചെറിയ വിജ്ഞാനകോശം തന്നെ ആയിരുന്നു. നിഘണ്ടുവിനോടൊപ്പം അറബി ഭാഷയുടെ ചരിത്രവും അറബി ഭാഷ വ്യാകരണവും മൗലവിയുടെ ലളിതമായ ഭാഷയിൽ പ്രസ്തുത പതിപ്പിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. മൗലവിയുടെ അൽ ഫറായിദ് പ്രഥമ (ഒരു പക്ഷെ, ഏക) സചിത്ര (illustrated) അറബി മലയാളം നിഘണ്ടു ആണ്. അൽ ഫറായിദ് നിഘണ്ടുവിന്റെ ആദ്യ പതിപ്പിൽ (1967) കെ പി അബൂബക്കർ മൗലവി എഴുതിയ അവതാരികയും പി ബി കെ മൗലവി എഴുതിയ മുഖവുരയും വായിച്ചു കഴിയുമ്പോൾ തന്നെ, ഐക്യ രാഷ്ട്ര സഭയുടെ ആറ് (6) ഔദ്യോഗിക ഭാഷകളിൽ ഒന്നായ അറബി ഭാഷയുടെ ചരിത്രവും പ്രാധാന്യവും ഏറെക്കുറെ ബോധ്യമാകും. മൗലവി അൽ ഫറായിദി (1967) ന്റെ മുഖവുരയിൽ എഴുതി: "1951 ൽ തന്നെ ഈ (അൽ ഫറായിദ്) നിഘണ്ടുവിന്റെ നിർമ്മാണത്തിൽ ഞാൻ ഏർപ്പെട്ടെങ്കിലും തുടർച്ചയായി എഴുതിക്കൊണ്ടിരിക്കത്തക്കവിധം വിശ്രമം എനിക്ക് ലഭിച്ചിരുന്നില്ല. 1960 ൽ പ്രസ്സ് (ജൗഹർ പ്രസ്സ് ) സ്വാധീനമായി കിട്ടിയെങ്കിലും നിഘണ്ടുവിന്റെ അച്ചടിക്കുതകുന്ന ടൈപ്പുകൾ എവിടെ നിന്നും കിട്ടാനുണ്ടായിരുന്നില്ല. ബോംബെയിലെ ശറഫുദ്ദീൻ ടൈപ്പ് ഫൗണ്ടറിയിൽ നിന്ന് 12 പോയിന്റ് അറബി ടൈപ്പുകൾ വരുത്തി കൃത്രിമമായി ഹർക്കത്തുകളും മറ്റും കൊടുത്ത് ഒരു പരീക്ഷണം നടത്തിയെങ്കിലും അത് വിജയിച്ചില്ല. അവരുടെ 18 പോയിന്റ് ടൈപ്പുകൾ ഒരു ഡിക്ഷ്ണറിക്ക് അനുയോജ്യമായി എനിക്ക് തോന്നിയില്ല. അനന്തരം മറ്റൊരു മാർഗ്ഗത്തിലൂടെ അന്വേഷണം ആരംഭിച്ചു. ജനാബ് മജീദ് മരക്കാർ സാഹിബിനെ സമീപിച്ച് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രസ്സിൽ നിന്നും ഹൈദരാബാദ് സ്ക്രിപ്റ്റ് മാതൃകയിലുള്ള ഏതാനും ടൈപ്പുകൾ വാങ്ങി അവയെ ആധാരമാക്കി ചെമ്പു കൊണ്ട് മാട്രിക്സുകൾ ഉണ്ടാക്കി അറബി ടൈപ്പുകൾ വാർത്തെടുത്തു. അവയിൽ പല അക്ഷരങ്ങളും മാറ്റിയുണ്ടാക്കേണ്ടി വന്നത് കൂടാതെ ഹർക്കത്തുകൾ, ഡിക്ഷ്ണറിക്ക് ആവശ്യമായ ചിഹ്നങ്ങൾ മുതലായവ പടച്ചുണ്ടാക്കേണ്ടി വന്നു". മൗലവി മുഖവുരയിൽ എഴുതിയ ശ്രദ്ധേയമായ മറ്റൊരു കാര്യം: "അറബി കവികളെപ്പോലെ തന്നെ ഭാവനാസമ്പന്നകളായ കവയിത്രികളും അറേബ്യയിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു. കാവ്യരചനയിൽ പ്രഥമ സ്ഥാനം കൽപിക്കേണ്ടത് ആർക്കാണെന്ന് സുപ്രസിദ്ധ (അറബി) കവിയായിരുന്ന ജരീറിനോട് ഒരാൾ ചോദിച്ചു. അദ്ദേഹം മറുപടി പറഞ്ഞത് '(സുപ്രസിദ്ധ അറബി കവയിത്രി) ഖൻസാഉ ഇല്ലായിരുന്നെങ്കിൽ അത് എനിക്കായിരുന്നു' എന്നാണ്". ഖൻസാഉ നബി(സ) യുടെ നുബുവ്വത്തിനു മുമ്പും ശേഷവും കവിതകൾ എഴുതുകയുണ്ടായി. അവർ മദീനയിൽ എത്തി നബി (സ) യിൽ നിന്ന് നേരിട്ട് ഇസ്ലാം സ്വീകരിക്കുകയായിരുന്നു. അവരുടെ കവിതകളിൽ കൂടുതലും വിലാപകാവ്യങ്ങൾ (elegies) ആയിരുന്നു. അറബിയിൽ തന്നെ ധാരാളം വിലാപകാവ്യങ്ങൾ എഴുതാൻ മൗലവിക്ക് പ്രചോദനം കിട്ടിയത് ആ മഹതിയിൽ നിന്നാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. പി ബി കെ മൗലവി വിവിധ മേഖലകളിലായി ധാരാളം ഗ്രന്ഥങ്ങളും വിലാപകാവ്യങ്ങളും (elegies), പ്രശംസാകാവ്യങ്ങളും (eulogies) മറ്റു കവിതകളും എഴുതിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും മൗലവിയുടെ ഉത്കൃഷ്ടകൃതിയും (masterpiece) മഹത്കൃതിയും (magnum opus) അൽ ഫറായിദ് അറബി മലയാളം നിഘണ്ടു (1967) തന്നെയാണ്. ഈ 1967 പതിപ്പ് റഫറൻസിന് മാത്രമായി കോഴിക്കോട് സർവകലാശാല (സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ മെമ്മോറിയൽ) ലൈബ്രറിയിൽ ലഭ്യമാണ്. * '''''ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്''''' – വിദ്യാർഥികൾക്കായുള്ള പ്രഥമ അറബി–മലയാളം–ഇംഗ്ലീഷ് ത്രിഭാഷാ നിഘണ്ടു * '''''ഉർദു ഭാഷാ സഹായി''''' – [[ഉർദു]] ഭാഷ പഠിക്കാനുള്ള ഒരു സഹായ ഗ്രന്ഥം. മൗലവി താഴെയുള്ള ഉർദു ഈരടി ഉദ്ധരിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു: തഖ്ദീർ കെ ആഗെ തദ്ബീർ നഹി ചലേഗി (വിധിയുടെ മുന്നിൽ ആസൂത്രണം നടക്കില്ല). വിഷം പോലും ഉർദുവിൽ നൽകിയാൽ മധുരിക്കും * '''''നബികീർത്തനഗീതം''''' – നബികീർത്തനഗീതം – "ആദിയിൽ അബ്‌ദുഹു ബിസ്മില്ലാഹ്" എന്ന് ആരംഭിക്കുന്ന പ്രവാചകൻ മുഹമ്മദ് (സ.അ.വ.) സ്തുതിഗീതം. നബി കീർത്തനഗീതത്തെ മൗലവി സ്വയം വിലയിരുത്തി: "ഇമാം ബൂസരി (റ) യുടെ ബുർദ ആസ്വദിക്കണമെങ്കിൽ അറബിയിൽ നല്ല പരിജ്ഞാനം വേണം. എന്നാൽ തന്റെ നബികീർത്തനഗീതം ആസ്വദിക്കണമെങ്കിൽ നാമമാത്രം അറബി/ അറബി മലയാളം അറിഞ്ഞിരുന്നാൽ മതി". എന്നിട്ട് ഒറ്റ വാക്കിൽ മൗലവി ചുരുക്കി: ബുർദ=ഉയരം നബികീർത്തനഗീതം=ആഴം. നബികീർത്തനഗീതത്തിലെ "മാനുഷരെല്ലാം ഒന്നെന്നും, മാറ്റവിലാസം വന്നെന്നും, മാന്യൻ ഭക്തൻ ഒരാളെന്നും" എന്ന മൗലവിയുടെ വരികൾ ഏതു കാലത്തും പ്രസക്തമാണ്. മൗലവിയുടെ ഭാഷയിൽ തന്നെ പറഞ്ഞാൽ, നബികീർത്തനഗീതത്തിൽ, താഴെയുള്ള 'എമർജൻസി ദുആ' യും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു"അഹദേ ഫർദേ സുബ്ഹാനേ, എൻ പിഴ പോക്കുക ഗുഫ്റാനേ, എൻ കൊതി വീട്ടുക റഹ്മാനേ" * '''''ബാബ ഫരീദ് മൗലിദ്''''' – [[ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡം|ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലെ]] പ്രസിദ്ധ [[സൂഫിസം|സൂഫി]] വലിയ്യായിരുന്ന [[ബാബ ഫരീദ്|ഹസ്രത്ത് ബാബ ഫരീദിനെ]] ആദരിക്കുന്ന കാവ്യകൃതി. പഞ്ചാബ് സംസ്ഥാനത്തെ മെഡിക്കൽ സർവകലാശാലയുടെ പേര് ബാബ ഫരീദ് മെഡിക്കൽ (ആരോഗ്യ) സർവകലാശാല എന്നാണ്. അന്നത്തെ ദൽഹി സുൽത്താൻ ആയിരുന്ന ഗിയാസുദ്ദീൻ ബാൽബന്റെ പുത്രി, ചക്രവർത്തി കുമാരി ഹുസൈറയെയാണ്, സുൽത്താൻ ബാൽബന്റെ പ്രത്യേക താല്പര്യത്തിൽ, ബാബ ഫരീദ് വിവാഹം കഴിച്ചത്. 'സുൽത്താന്റെ മകൾ ഫക്കീറിന്റെ ഭാര്യയായി'. ബാബാ ഫരീദ് പറഞ്ഞു: "ഖുദാ കി ഖുദ്രത് കാ കോയി ഹിസാബ് നഹി" അല്ലാഹുവിന്റെ ശക്തിക്ക് കണക്കില്ല. ഷെയ്ഖ് ബാബ ഫരീദിന്റെ പൂർവ്വികരിൽ, ഇസ്ലാമിലെ രണ്ടാം ഖലീഫ ആയിരുന്ന ഹസ്രത്ത് ഉമർ (റ) വരെ ചെന്നെത്തുന്ന പേരുകൾ മൗലവിയുടെ ബാബ ഫരീദ് മൗലിദിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.<ref name="official"/> * '''''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്''''' – വൈദ്യശാസ്ത്രത്തെയും പ്രകൃതി ഔഷധങ്ങളെയും കുറിച്ചുള്ള ഗ്രന്ഥം * '''''ഇബ്നു സീരീൻ സ്വപ്ന ശാസ്ത്രം''''' – ഇസ്‍ലാമിക ചട്ടക്കൂടിൽ സ്വപ്നങ്ങളെ വ്യാഖ്യാനിക്കുന്ന പഠനം. സ്വപ്ന വ്യാഖ്യാനത്തിന്റ പ്രാധാന്യം വിശുദ്ധ ഖുർആനിൽ പറയുന്ന ഭാഗത്തിന്റെ താഴെയുള്ള രത്നച്ചുരുക്കത്തിൽ നിന്ന് മനസ്സിലാക്കാവുന്നതാണ്. ഈജിപ്തിലെ രാജാവ് ഒരു വിചിത്രമായ സ്വപ്നം കണ്ട് വിഷമിച്ചു. ഏഴ് തടിച്ച പശുക്കളെ ഏഴ് മെലിഞ്ഞ പശുക്കൾ തിന്നുന്നതായിരുന്നു ആ സ്വപ്നം. ആ സമയത്ത് ജയിലിലായിരുന്ന യൂസുഫ് നബി ഇതിന്റെ അർത്ഥം പറഞ്ഞു കൊടുത്തു: "ഈജിപ്തിൽ ആദ്യം തുടർച്ചയായ ഏഴ് വർഷം നല്ല വിളവെടുപ്പും സമൃദ്ധിയും ഉണ്ടാകും. അതിനുശേഷം കടുത്ത വറുതിയും ക്ഷാമവും നിറഞ്ഞ തുടർച്ചയായ ഏഴ് വർഷങ്ങൾ വരും."​യൂസുഫ് നബിയുടെ അറിവും ഈ ശരിയായ വിശദീകരണവും രാജാവിന് വളരെ ഇഷ്ടപ്പെട്ടു. രാജാവ് അദ്ദേഹത്തെ കൊട്ടാരത്തിലേക്ക് വിളിച്ചുവരുത്താൻ ഉത്തരവിട്ടു. പിന്നീട് രാജാവ് അദ്ദേഹത്തെ ജയിലിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കുകയും, ഈജിപ്തിലെ ഖജനാവിന്റെയും സാമ്പത്തിക കാര്യങ്ങളുടെയും വലിയ ചുമതലയുള്ള മന്ത്രിയായി നിയമിക്കുകയും ചെയ്തു. * '''''ഇടപ്പള്ളി ജുമാ മസ്ജിദ് ചരിത്രം''''' – 500 വർഷം പഴക്കമുള്ള ഇടപ്പള്ളി ജുമുഅത്ത് പള്ളിയെ കുറിച്ചുള്ള ചരിത്ര കൈയ്യെഴുത്തുപ്രതി; തുടർന്നുള്ള ഗവേഷകർ ഉദ്ധരിച്ചത്. ഇതിന്റെ പ്രതി കോഴിക്കോട് സർവകലാശാല ( സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ മെമ്മോറിയൽ) ലൈബ്രറിയിലും റഫറൻസിന് ലഭ്യമാണ്. "1924 നും 1935 നും മദ്ധ്യേ എന്റെ കൗമാരത്തിൽ ഇടപ്പള്ളി രാജകുടുംബത്തിൽ നടന്ന രണ്ടു മംഗല്യ കർമ്മങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്ത മധുര സ്മരണ 'ഇപ്പോഴും' നില നിൽക്കുന്നു" എന്നും മൗലവി തന്റെ കൈപ്പടയിൽ രേഖപ്പെടുത്തി യിട്ടുണ്ട്. പി ബി കെ മൗലവിക്ക് തൻ്റെ പിതാമഹന്റെയും, പിതാവിന്റെ പിതാമഹന്റെയും, പിതാമഹന്റെ പിതാമഹന്റെയും പേരുകൾ അറിയാമായിരുന്നു. അതിൽ അദ്ദേഹം വളരെ അഭിമാനിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. * '''[[വിശ്വ വിജ്ഞാന കോശം|വിശ്വ വിജ്ഞാന കോശത്തിലെ]] അറബി ഭാഷാ ലേഖനം''' – [[മലയാളം|മലയാള]] ഭാഷയിലെ ആദ്യ സമ്പൂർണ വിജ്ഞാനകോശം ==അംഗീകാരങ്ങളും പുരസ്കാരങ്ങളും== [[File:P B Kunhamu Moulavi presenting Al Faraid to Indira Gandhi.jpg|thumb|right|250px|പ്രധാനമന്ത്രി [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി|ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിക്ക്]] ''അൽ ഫറാഇദിന്റെ'' ഒരു കോപ്പി സമർപ്പിക്കുന്നു പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി]] ''അൽ ഫറാഇദ്'' നിഘണ്ടുവിന് [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] ഗ്രാന്റ് മൗലവിക്ക് ലഭിച്ചു.<ref name="official"/><ref name="medium"/> കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന്റെ ആജീവനാന്ത പെൻഷനും ഫെല്ലോഷിപ്പും അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചു.<ref name="official"/><ref name="medium"/> [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി|പ്രധാനമന്ത്രി ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിക്ക്]] ''അൽ ഫറാഇദിന്റെ'' ഒരു കോപ്പി മൗലവി സമർപ്പിച്ചതോടെ, അതിന്റെ ഔദ്യോഗിക പ്രകാശനം നിർവഹിക്കെപ്പട്ടു. ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി മൗലവി യെ നേരിൽ പ്രശംസിച്ചു; ഈ ചടങ്ങ് ഛായാചിത്ര രേഖകളിൽ സൂക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.<ref name="official"/> [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]], [[യുനാനി വൈദ്യം|യുനാനി]] മേഖലകളിലെ ആജീവനാന്ത സേവനത്തിന് '''യുനാനി രത്നം''' പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു.പാകിസ്താൻ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന [[ബേനസീർ ഭൂട്ടോ|ബേനസീർ ഭൂട്ടോയിൽ]] നിന്നും (1989), ഇന്ത്യയുടെ പരമോന്നത സാഹിത്യ ബഹുമതിയായ [[ജ്ഞാനപീഠ പുരസ്കാരം|ജ്ഞാനപീഠ പുരസ്കാര]] ജേതാവായ [[ജി. ശങ്കരക്കുറുപ്പ്|ജി. ശങ്കരക്കുറുപ്പിൽ]] നിന്നും, പ്രമുഖ പണ്ഡിതനായ എ പി അബൂബക്കർ മൗലവിയിൽ നിന്നും, പ്രമുഖ രാഷ്ട്രീയ നേതാവും [[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] മുഖ്യമന്ത്രിയുമായിരുന്ന [[സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ|സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയയിൽ]] നിന്നും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികൾക്ക് ലിഖിത പ്രശംസ ലഭിച്ചു. മലയാളികളുടെ 'ബുർദ'യാണ് പി ബി കെ മൗലവിയുടെ 'നബികീർത്തനഗീതം' ('ആദിയിൽ അബ്ദഉ ബിസ്മില്ലാ') നബികീർത്തനഗീതത്തിലെ 'എമർജൻസി ദുആ' ആയ 'അഹദേ ഫർദേ സുബ്ഹാനേ, എൻ പിഴ പോക്കുക ഗുഫ്റാനേ, എൻ കൊതി വീട്ടുക റഹ്മാനേ' എന്ന ദുആ, ഈ പ്രപഞ്ചത്തിൽ മനുഷ്യന്റെ നിസ്സാഹയത ഓർമ്മപ്പെടുത്തുന്നതോടൊപ്പം, ദൈവത്തിന്റെ കരുണയിലും ക്ഷമയിലും പ്രത്യാശ വെക്കാനുള്ള വിശ്വാസത്തെയും അത് ശക്തമായി മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നു. മലയാളികളുടെ 'ബുർദ'യാണ് പി ബി കെ മൗലവിയുടെ 'നബികീർത്തനഗീതം' ('ആദിയിൽ അബ്ദഉ ബിസ്മില്ലാ') നബികീർത്തനഗീതത്തിലെ 'എമർജൻസി ദുആ' ആയ 'അഹദേ ഫർദേ സുബ്ഹാനേ, എൻ പിഴ പോക്കുക ഗുഫ്റാനേ, എൻ കൊതി വീട്ടുക റഹ്മാനേ' എന്ന ദുആ, ഈ പ്രപഞ്ചത്തിൽ (സ്വന്തമായി) മനുഷ്യൻ എത്ര നിസ്സാഹയനാണ് എന്ന് നമ്മെ ഓർമ്മപ്പെടുത്തുന്നു. എന്നാൽ , ഈ ദുആ മനുഷ്യന്റെ നിസ്സഹായതയെ മാത്രം ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നതല്ല; മറിച്ച്, ദൈവത്തിന്റെ കരുണയിലും ക്ഷമയിലും പ്രത്യാശ വെക്കാനുള്ള വിശ്വാസത്തെയും അത് ശക്തമായി മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നു.<ref name="official"/><ref name="medium"/> 2026 ജനുവരി 25-ന് കളമശ്ശേരി ഹോട്ടൽ സീ പാർക്കിൽ ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി മെമ്മോറിയൽ യുനാനി അവാർഡ് സെറിമണിയും സെമിനാറും നടത്തി; ഇതിൽ ഹക്കീം ഡോ. അജ്മലിന് അഡ്വ. ഷെരീഫ് മരക്കാർ സാഹിബ് പി ബി കെ മൗലവിയുടെ ഓർമ്മയ്ക്കായുള്ള പുരസ്കാരം സമ്മാനിച്ചു. പി. ബി. കെ. മൗലവി ഒരു വ്യക്തിയല്ല, മറിച്ച് ഒരു 'സ്ഥാപനം തന്നെയാണ്' (an institution in himself) എന്ന് ആളുകൾ പറയുമ്പോൾ, അവർ ബഹുമാനിക്കുന്നത് ഒരേസമയം പല മേഖലകളിൽ തിളങ്ങിയ ഒരു മഹാനെയാണ്അദ്ദേഹം ഒരേസമയം ഒരു നിഘണ്ടു നിർമ്മാതാവും, വൈദ്യനും, അധ്യാപകനും, കവിയും, ഒപ്പം സമൂഹത്തെ നന്നാക്കാൻ മുൻകൈ എടുത്ത ഒരു പരിഷ്കർത്താവുമായിരുന്നു.ഇതിൽ ഏതെങ്കിലും ഒരു രംഗത്ത് മികവ് തെളിയിക്കുന്നത് തന്നെ വലിയ കാര്യമാണ്. എന്നാൽ തന്റെ ജീവിതകാലം മുഴുവൻ ഈ മേഖലകളിലെല്ലാം ഒരുപോലെ കഴിവ് തെളിയിക്കുകയും പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്തു എന്നതാണ് അദ്ദേഹത്തെ ഒരു വലിയ 'സ്ഥാപനത്തിന്' തുല്യനാക്കിയത്..<ref name="unani2026">ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി ഫൗണ്ടേഷൻ, കേരള വികാസ് മദ്യ. ''യുനാനി രത്നം സെമിനാർ ആൻഡ് അവാർഡ് സെറിമണി: ഒരു കൊച്ചിയുടെ അവസരങ്ങൾ''. ഹോട്ടൽ സീ പാർക്ക്, കളമശ്ശേരി, 25 ജനുവരി 2026.</ref> ==ശ്രദ്ധേയ ബന്ധങ്ങൾ== [[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളിയിൽ]] നിന്നുള്ള പ്രമുഖ [[മലയാളം|മലയാള]] കവിയായ [[ചങ്ങമ്പുഴ കൃഷ്ണപിള്ള|ചങ്ങമ്പുഴ കൃഷ്ണപിള്ളയുമായി]] മൗലവി വ്യക്തിപരവും സാഹിത്യപരവുമായ ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്നു.<ref name="official"/><ref name="medium"/> ചങ്ങമ്പുഴ ഒരു മലയാള കവിയും മൗലവി ഒരു അറബി കവിയും ആയിരുന്നു. പൊതുവായ സാഹിത്യ–മാനവിക താൽപ്പര്യങ്ങളിൽ അധിഷ്ഠിതമായ ഒരു സൗഹൃദമായി ഈ ബന്ധം വർണിക്കപ്പെടുന്നു.<ref name="official"/> [[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളിയിൽ]]നിന്ന് തന്നെയുള്ള ഒരു അഭിഭാഷകനും പ്രമുഖ കോൺഗ്രസ് നേതാവും തൊഴിലാളി നേതാവും [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ ട്രേഡ് യൂണിയൻ കോൺഗ്രസ്]] (INTUC)-ന്റെ മുൻ സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റുമായ ജനാബ് വി പി മരക്കാർ സാഹിബുമായിരുന്ന മൗലവി ഔദ്യോഗികവും വ്യക്തിപരവുമായ ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്നതായി രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. മൗലവി ഇടപ്പള്ളി ജുമാമസ്ജിദ് കമ്മിറ്റിയുടെ കൺവീനറും തുടർന്ന് മരക്കാർ സാഹിബ് പ്രസിഡന്റും ആയി സമുദായ സേവനത്തിൽ സഹകരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുകയുമുണ്ടായി. പ്രമുഖ ഇസ്ലാമിക പണ്ഡിതനും ദക്ഷിണ കേരള ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമ സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റുമായിരുന്ന വടുതല വി എം മൂസാ മൗലവി, കോഴിക്കോട് വലിയ ഖാസി ആയിരുന്ന സയ്യിദ് അഹമ്മദ് ശിഹാബുദ്ദീൻ ഇമ്പിച്ചിക്കോയ തങ്ങൾ, പ്രമുഖ സാഹിത്യകാരനും പ്രഥമ മലയാള വിജ്ഞാനകോശമായ വിശ്വവിജ്ഞാനകോശം എഡിറ്ററുമായിരുന്ന പി ടി ഭാസ്കരപ്പണിക്കർ, പ്രമുഖ രാഷ്ട്രീയ നേതാവും കൊച്ചിയുടെ പ്രഥമ മേയറും ആയിരുന്ന എ എ കൊച്ചുണ്ണി, ഡപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർ ആയിരുന്ന കെ എം ഹംസ കുഞ്ഞ്, മൗലവിയുടെ സഹ അദ്ധ്യാപകനും പ്രമുഖ മലയാള സാഹിത്യകാരനുമായിരുന്ന വി വി കെ വാലത്ത്, പ്രമുഖ രാഷ്ട്രീയ സാംസ്ക്കാരിക നേതാവായിരുന്ന അബ്ദുല്ല ഹാജി അഹമ്മദ് സേട്ടു, കേരള ഹിസ്റ്ററി അസോസിയേഷൻ സെക്രട്ടറി ആയിരുന്ന പി എ സെയ്തുമുഹമ്മദ്, പ്രൊഫ. സയ്യിദ് മുഹ്യിദ്ദീൻ ഷാ, കരുവള്ളി മുഹമ്മദ് മൗലവി, കേരളനാഥം സായാഹ്നപത്രം പത്രാധിപർ ആയിരുന്ന സി പി മമ്മു, പ്രമുഖ ഇസ്ലാമിക പണ്ഡിതനായിരുന്ന തഖിയുദ്ദീൻ ഒ ബി പരീക്കുട്ടി മൗലവി, ദീർഘകാലം ചേരാനെല്ലൂർ ജുമാമസ്ജിദ് മുദരിസും ഒരു വിമർശക പണ്ഡിതനും ആയിരുന്ന എൻ കെ എം മൗലവി, പ്രമുഖ അച്ചടിപ്പുകാരനും പ്രസാധകനും ആയിരുന്ന ജനാബ് മജീദ് മരക്കാർ സാഹിബ് തുടങ്ങിയ പ്രഗൽഭ വ്യക്തികൾ മൗലവിയുടെ വിപുലമായിരുന്ന സൗഹൃദവലയത്തിൽ ചിലർ മാത്രമാണ്.<ref name="official"/><ref name="medium"/>. പ്രമുഖ ചരിത്രകാരൻ ഡോ. സി കെ കരീം ഇടപ്പള്ളിയിലെ മൗലവിയുടെ വസതിയിൽ വന്ന് ഒരു അഭിമുഖം നടത്തുകയും "ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി: പണ്ഡിത വ്യൂഹത്തിലെ ഒറ്റയാൻ" എന്ന തലക്കെട്ടിൽ മാധ്യമം പത്രത്തിൽ പ്രാധാന്യത്തോടെ ഒരു ഫീച്ചർ ലേഖനം എഴുതുകയും ചെയ്തു. മൗലവി തന്റെ ഗ്രന്ഥങ്ങളിലൂടെ എക്കാലവും സ്മരിക്കപ്പെടുമെന്ന് അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു. കേരള മുസ്‍ലിം ഹിസ്റ്ററി ഡയറക്ടറിയിൽ മൗലവിയുടെ സംഭാവനകൾ രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. <ref name="medium"/><ref name="karim">. ==മരണവും പൈതൃകവും== 1999-ൽ പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി അന്തരിച്ചു.<ref name="official"/> അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിഘണ്ടുക്കൾനിഘണ്ടുക്കൾ മരണശേഷവും പുനഃപ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു. <ref name="medium"/> അദ്ദേഹം രചിച്ച ''നബികീർത്തനഗീതം'' ഗാനം [[യൂട്യൂബ്|യൂട്യൂബിൽ]] ലഭ്യമായ ഒന്നിലധികം ആലാപന പതിപ്പുകളിൽ ശ്രോതാക്കളെ ആകർഷിക്കുന്നത് തുടരുന്നു.<ref name="official"/><ref name="youtube">''നബികീർത്തനഗീതം'' – യൂട്യൂബ് ആലാപനം. youtube.com/watch?v=ZZeix0yMB6Y (പിന്തുണാ മാധ്യമ റഫറൻസ്).</ref> pbkmoulavi.com-ൽ കുടുംബവും സമൂഹവും പരിപാലിക്കുന്ന ഔദ്യോഗിക ഡിജിറ്റൽ ആർക്കൈവ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തിന്റെയും കൃതികളുടെയും ഒരു ആർക്കൈവൽ ശേഖരമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.<ref name="official"/> ==പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ കൃതികൾ== * മൗലവി, പി ബി കുഞ്ഞാമു. ''അൽ ഫറാഇദ്: അറബിക് മലയാളം നിഘണ്ടു''. ഇടപ്പള്ളി, കേരള. * മൗലവി, പി ബി കുഞ്ഞാമു. ''ഖാമൂസുത്തുലാബ്: അറബിക് മലയാളം ഇംഗ്ലീഷ് നിഘണ്ടു''. ഇടപ്പള്ളി, കേരള. * മൗലവി, ഹകീം പി.ബി.കെ. (1997). ''ഉർദു ഭാഷ സഹായി''. കേരള. * മൗലവി, ഹകീം പി.ബി.കെ. (1987). ''നബികീർത്തനഗീതം''. ഇടപ്പള്ളി, കേരള. * മൗലവി, ഹകീം പി. ബി. കെ. ''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്''(വൈദ്യശാസ്ത്ര ഗ്രന്ഥം). ഇടപ്പള്ളി, കേരള: എസ്.ഐ. മുഹമ്മദ് അൻവർ സൺസ്, തിരൂർ ബുക്ക് സ്റ്റാൾ. * ഇബ്നു സീറീൻ സ്വപ്ന ശാസ്ത്രം.ബാബാ ഫരീദ് (ശൈഖ് ഫരീദ് ഔലിയ) മൗലിദ് അറബിയിലും മലയാളത്തിലും പ്രശംസാകാവ്യങ്ങളും വിലാപകാവ്യങ്ങളും ഉൾപ്പെടെ നിരവധി കവിതകളും ലേഖനങ്ങളും അദ്ദേഹം രചിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name="official"/><ref name="medium"/><ref name="youtube">{{cite AV media |title=നബികീർത്തനഗീതം |url=https://www.youtube.com/watch?v=ZZeix0yMB6Y |website=യൂട്യൂബ് |access-date=2026-05-05}}</ref> ==അവലംബം== <references/> ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== # [https://www.pbkmoulavi.com/ ഔദ്യോഗിക പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി ലെഗസി സൈറ്റ്] # [https://medium.com/@f1f2math/introduction-2c0d131b59f9 "പി. ബി. കുഞ്ഞാമു മൗലവി: ജീവിതവും സംഭാവനകളും പൈതൃകവും" – മീഡിയം] # [https://medium.com/@f1f2math/teachings-and-contributions-of-p-b-kunhamu-moulavi-bcadfa42116c "പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ പഠിപ്പിക്കലുകളും സംഭാവനകളും" – മീഡിയം] # [https://contactsahilali.substack.com/p/p-b-kunhamu-moulavis-role-in-kerala "കേരളത്തിൽ പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ പങ്ക്" – സബ്‌സ്റ്റാക്ക്] # [https://www.tumblr.com/sahilali2004/815790643662192640/digital-and-public-legacy-of-p-b-kunhamu-moulavi "പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ ഡിജിറ്റൽ പൈതൃകം" – ടംബ്ലർ] # [https://www.youtube.com/watch?v=ZZeix0yMB6Y നബികീർത്തനഗീതം – യൂട്യൂബ് ആലാപനം] [[വർഗ്ഗം:1915-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1999-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ എഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇസ്‍ലാമിക പണ്ഡിതന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളം നിഘണ്ടുകർത്താക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:യുനാനി വൈദ്യന്മാർ]] agq6x2bkadmsexdmh7k4jgic32w7pvm 0 668724 4651985 4631775 2026-07-31T18:30:03Z Irshadpp 10433 [[Special:Contributions/Manjushpiyush|Manjushpiyush]] ([[User talk:Manjushpiyush|സംവാദം]]) നടത്തിയ തിരുത്തലുകൾ നീക്കം ചെയ്തിരിക്കുന്നു; നിലവിലുള്ള പതിപ്പ് [[User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] സൃഷ്ടിച്ചതാണ് 4630647 wikitext text/x-wiki {{മായ്ക്കുക/ലേഖനം}} {{Infobox person | name = സുസ്‌മിത പ്രഭാകരൻ | image = | caption = | birth_name = | birth_date = {{birth date and age|1995|04|10|df=yes}} | birth_place = [[ഗുരുവായൂർ]], [[തൃശ്ശൂർ]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]] | death_date = | death_place = | citizenship = {{flagicon|IND}} [[ഇന്ത്യൻ]] | education = MBA | alma_mater = വിസ്ഡം കോളേജ് [[പാവറട്ടി]], [[തൃശ്ശൂർ]] | occupation = അഭിനേത്രി | years_active = 2020-ഇപ്പോൾ | spouse = | children = | parents = {{ubl|പ്രഭാകരൻ (അച്ഛൻ)|}} }} മലയാളം ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകളിലെ ശ്രദ്ധേയമായ വേഷങ്ങളിലൂടെ പ്രേക്ഷർക്ക് ഏറെ സുപരിചിതയായ താരമാണ് '''സുസ്‌മിത പ്രഭാകരൻ'''.<ref>{{Cite web|url=https://malayalam.samayam.com/tv/reality-shows/susmitha-s-open-talk-about-her-serial-entry-on-oru-kodi-stage/articleshow/100072734.cms|title=സാമ്പത്തികബുദ്ധിമുട്ട് ഇവിടെ എത്തിച്ചു:വിവാഹമേ വേണ്ട: ആരെയും വിശ്വസിക്കാനാകില്ല; മുടി മുറിച്ചുകളഞ്ഞത് പെണ്ണുകാണലിൽ നിന്നും രക്ഷനേടാൻ!|access-date=2026-06-12|language=ml}}</ref> [[തൃശ്ശൂർ]] [[ഗുരുവായൂർ]] സ്വദേശിനിയായ സുസ്മിത 2020 ൽ [[സീ കേരളം]] സംപ്രേഷണം ആരംഭിച്ച നീയും ഞാനും എന്ന പരമ്പരയിലൂടെയാണ് അഭിനയ രംഗത്തേക്ക് കടന്നുവരുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.asianetnews.com/entertainment-news/actor-susmitha-share-her-location-photos-rikcud|title='പച്ചക്കിളി'യായി പ്രേക്ഷകരുടെ സ്വന്തം 'ശ്രീ'; ലൊക്കേഷൻ ചിത്രങ്ങൾ ഏറ്റെടുത്ത് ആരാധകർ|access-date=12 ജൂൺ 2026|last=|last2=|date=21 Sep 2022|website=asianetnewsmalayalam|language=|last3=|last4=|last5=|first5=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://malayalam.samayam.com/tv/serials/new-serail-neeyum-njanum-is-all-set-to-start-in-zee-keralam-channel-soon/articleshow/74061441.cms|title=ബിഗ് ബജറ്റ് സീരിയൽ 'നീയും ഞാനും' പ്രേക്ഷകരിലേക്കെത്തുന്നു|access-date=2026-06-12|language=ml}}</ref> [[ഫ്‌ളവേഴ്‌സ് ടെലിവിഷൻ|ഫ്ലവേഴ്‌സ് ടിവിയിലെ]] സുഖമോ ദേവി എന്ന പരമ്പരയിൽ ദേവി എന്ന കഥാപാത്രം 2023 ൽ മുതൽ അവതരിപ്പിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.malayalam.keralatv.in/sukhamo-devi-serial-flowers/|title=സുഖമോ ദേവി സീരിയൽ മെയ് 8 തിങ്കളാഴ്ച മുതൽ എല്ലാ ദിവസവും {{!}} രാത്രി 9:00 മണിക്ക് ഫ്ലവേർസ് ടിവിയിൽ|access-date=2026-06-12|date=2023-04-29}}</ref> == സ്വകാര്യ ജീവിതം == 1995 ഏപ്രിൽ 10 ന് [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ]] [[ഗുരുവായൂർ|ഗുരുവായൂരിലാണ്]] സുസ്മിത ജനിച്ചത്. സൂരജ് ആചാര്യയാണ് സുസ്മിതയുടെ ഏക സഹോദരൻ. സ്വന്തം നാട്ടിൽ തന്നെ സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം [[പാവറട്ടി|പാവറട്ടിയിലുള്ള]] വിസ്ഡം കോളേജിൽ നിന്ന് എംബിഎ പഠനം നടത്തി . സുസ്മിതയ്ക്ക് ചെറുപ്പം മുതലേ അഭിനയത്തോട് ഒരു പ്രത്യേക താല്പര്യമുണ്ടായിരുന്നു, പക്ഷേ കുടുംബത്തിൽ നിന്ന് ആവശ്യമായ പിന്തുണ ലഭിച്ചിരുന്നില്ല. അഭിനയ രംഗത്തേക്ക് വരുത്തിന് മുമ്പ് പിഎസ്‌സി കോച്ചിംഗ്, ബാങ്ക് ടെസ്റ്റുകൾ എന്നിവയിലൂടെ ജോലി നേടാൻ കഠിനമായി ശ്രമിച്ചു. 2019–ൽ സുസ്മിതയുടെ ആദ്യ സംഗീത ആൽബമായ ''മലർ'' പുറത്തിറങ്ങി. ഭൂമിചിത്ര ഓഡിഷൻ വഴിയാണ് നീയും ഞാനും എന്ന ടെലിവിഷൻ പരമ്പരയിലെ ആദ്യ വേഷം ലഭിച്ചത്. ശ്രീലക്ഷ്‌മി എന്ന അതിലെ കഥാപാത്രം അവരുടെ ജീവിതത്തിലും കരിയറിലും ഒരു വലിയ വഴിത്തിരിവായി. == അഭിനയ ജീവിതം == സുസ്മിത ആദ്യമായി ടെലിവിഷൻ രംഗത്തേക്ക് കടന്നു വന്നത് [[സീ കേരളം]] ചാനൽ സംപ്രേഷണം ചെയ്ത ''നീയും ഞാനും'' എന്ന പരമ്പരയിലൂടെയാണ്. 2020 ഫെബ്രുവരി 10-ന് ആരംഭിച്ച പരമ്പര മൂന്ന് വർഷം പിന്നിട്ട് 2023-ൽ അവസാനിച്ചു. ഫ്ലവേഴ്‌സ് ഒരു കോടി, ഷോർട്ട് ഫിലിമുകൾ, പരസ്വചിത്രങ്ങൾ എന്നിവയിലും ഈ കാലയളവിൽ തന്നെ ചെയ്തിരുന്നു. 2019-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലർ എന്ന ആലബമാണ് അഭിനയത്തിലേക്കുള്ള ചുവടുവെപ്പ്. 2023 മുതൽ [[ഫ്‌ളവേഴ്‌സ് ടെലിവിഷൻ|ഫ്ലവേഴ്‌സ് ടെലിവിഷനിലെ]] ''സുഖമോ ദേവി'' എന്ന പരമ്പരയിൽ സുസ്മിത അഭിനയിക്കുന്നു. ദേവിക എന്ന ശക്തയായ നായിക കഥാപാത്രമാണ് പരമ്പരയിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. == അവലംബം == {{Reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== * {{IMDb name|13430938}} {{authority control}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ടെലിവിഷൻ നടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂരിൽ നിന്നുള്ള ടെലിവിഷൻ പ്രവർത്തകർ]] 3bsxmzomprrfrbk0pykvmg5j35o621y 2 669406 4651992 4649803 2026-07-31T20:22:06Z Netha Hussain 19313 /* വിക്കിപദ്ധതി: നിർമ്മിതബുദ്ധി ഉപയോഗിച്ചുള്ള പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം */ +തിരുത്തുന്നു 4651992 wikitext text/x-wiki {{Notice|ഇത് ഒരു കരട് പദ്ധതിരേഖയാണ്. സമൂഹത്തിന്റെ അഭിപ്രായങ്ങൾക്കും നിർദ്ദേശങ്ങൾക്കുമായി [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്|പഞ്ചായത്തിൽ]] ചർച്ചയ്ക്ക് സമർപ്പിക്കുന്നതാണ്.}} = വിക്കിപദ്ധതി: നിർമ്മിതബുദ്ധി ഉപയോഗിച്ചുള്ള പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം = [[:mw:Special:MyLanguage/Content translation|ഉള്ളടക്കപരിഭാഷാ ഉപകരണം]] (Content Translation Tool — CX) ഉപയോഗിച്ച് മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങളിൽ പലതിലും യന്ത്രപരിഭാഷയുടെ (machine translation) പോരായ്മകൾ കാണുന്നു. അസ്വാഭാവികമായ വാക്യഘടന, ഇംഗ്ലീഷ് വാക്യക്രമം അതേപടി പിന്തുടരുന്ന "പരിഭാഷാഭാഷ", തെറ്റായ പദപ്രയോഗങ്ങൾ, വ്യാകരണപ്പിശകുകൾ എന്നിവ മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലെ പല ലേഖനങ്ങളിലും നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്. ഇത്തരം ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്തി, നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI/LLM) സഹായത്തോടെ ഭാഷ മെച്ചപ്പെടുത്തി, ബോട്ട് വഴി തിരുത്തുകൾ വരുത്തുകയാണ് ഈ പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം. പദ്ധതിയുടെ ആദ്യഘട്ടമായി '''100 ലേഖനങ്ങളുടെ ഒരു പൈലറ്റ് പഠനം''' നടത്തി. പൈലറ്റിന്റെ ഫലങ്ങൾ സമൂഹത്തിനു മുന്നിൽ അവതരിപ്പിച്ച്, സമവായത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മാത്രമേ വിപുലീകരണം പരിഗണിക്കുകയുള്ളൂ. == പശ്ചാത്തലം == * മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ <code>contenttranslation</code> ടാഗോടുകൂടിയ '''ഏകദേശം 14,800 തിരുത്തലുകൾ''' ഇതുവരെ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട് (2026 ജൂലൈയിലെ കണക്ക്). ഇവയിൽ ഏകദേശം 9,800 എണ്ണം CX2 (പുതിയ പതിപ്പ്) ഉപയോഗിച്ചുള്ളവയാണ്; ഏകദേശം 900 എണ്ണം [[:mw:Special:MyLanguage/Content translation/Section translation|ഉപവിഭാഗ പരിഭാഷ]] വഴിയുള്ളവയും. * CX ഉപകരണം മലയാളത്തിലേക്ക് Google Translate, MinT തുടങ്ങിയ യന്ത്രപരിഭാഷാ സേവനങ്ങളാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഇവയുടെ ഗുണനിലവാരം മെച്ചപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, മലയാളംപോലുള്ള സങ്കീർണ്ണരൂപഘടനയുള്ള (agglutinative) ഭാഷകളിൽ പിശകുകൾ സാധാരണമാണ്. * ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിൽ CX വഴി വന്ന മോശം പരിഭാഷകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ പ്രത്യേക ശുദ്ധീകരണസംരംഭവും ([[:en:Wikipedia:Content translation tool|WP:CXT]]) പ്രത്യേക മായ്ക്കൽ മാനദണ്ഡവും (X2) വരെ വേണ്ടിവന്നിട്ടുണ്ട്. ==പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ == # CX ഉപയോഗിച്ച് സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടതും ഭാഷാപരമായി മെച്ചപ്പെടുത്തേണ്ടതുമായ ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്തുക. # നിർമ്മിതബുദ്ധി ഉപയോഗിച്ച് ലേഖനങ്ങളിലെ '''ഭാഷ മാത്രം''' മെച്ചപ്പെടുത്തുക. വസ്തുതകളോ ഉള്ളടക്കമോ അവലംബങ്ങളോ മാറ്റുന്നതല്ല. # 100 ലേഖനങ്ങളുടെ പൈലറ്റ് പഠനത്തിലൂടെ ഈ സമീപനത്തിന്റെ കൃത്യതയും സ്വീകാര്യതയും അളക്കുക. {{}} (പൈലറ്റ് പഠനം പൂർത്തിയായി, ഫലം ഇവിടെ കാണാം.) # ഫലങ്ങൾ സുതാര്യമായി രേഖപ്പെടുത്തി സമൂഹത്തിന്റെ വിലയിരുത്തലിന് സമർപ്പിക്കുക. == പദ്ധതിയുടെ വ്യാപ്തിക്ക് പുറത്തുള്ളവ == * പുതിയ ഉള്ളടക്കം ചേർക്കൽ, വസ്തുതാപരമായ തിരുത്തലുകൾ, അവലംബങ്ങൾ ചേർക്കൽ/നീക്കം ചെയ്യൽ — ഇവയൊന്നും ബോട്ട് ചെയ്യില്ല. * ലേഖനങ്ങൾ മായ്ക്കാനുള്ള ശുപാർശകൾ ഈ പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമല്ല (ഗുരുതരപ്രശ്നമുള്ളവ കണ്ടെത്തിയാൽ സാധാരണ നടപടിക്രമപ്രകാരം സമൂഹത്തിന്റെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടുത്തും). * CX ഉപകരണത്തിന്റെ ഉപയോഗം നിരുത്സാഹപ്പെടുത്തലല്ല ലക്ഷ്യം; നിലവിലുള്ള ലേഖനങ്ങളുടെ ഭാഷ മെച്ചപ്പെടുത്തലാണ്. == രീതിശാസ്ത്രം == === ഘട്ടം 1: ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്തൽ === താഴെപ്പറയുന്ന സ്രോതസ്സുകളിൽനിന്ന് CX-ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക തയ്യാറാക്കി: * '''ടാഗ് അടിസ്ഥാനത്തിൽ''': <code>contenttranslation</code>, <code>contenttranslation-v2</code>, <code>sectiontranslation</code>, <code>contenttranslation-high-unmodified-mt-text</code> എന്നീ ടാഗുകളുള്ള താളുകൾ ([[Special:Tags|പ്രത്യേകം:ടാഗുകൾ]] കാണുക). ഉദാഹരണ API ചോദ്യം: *: <code><nowiki>https://ml.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=recentchanges&rctag=contenttranslation&rclimit=500</nowiki></code> * '''CX സ്ഥിതിവിവര API''': <code>list=cxpublishedtranslations&from=en&to=ml</code> എന്ന API ഓരോ പരിഭാഷയിലെയും യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം (<code>stats.mt</code>) ഉൾപ്പെടെ നൽകുന്നു — മാറ്റംവരുത്താത്ത യന്ത്രപരിഭാഷ കൂടുതലുള്ള ലേഖനങ്ങൾ മുൻഗണനാക്രമത്തിൽ അടുക്കാൻ ഇത് ഉപയോഗിക്കും. * '''PetScan / Quarry''': <code>change_tag</code> പട്ടികയിൽനിന്ന് SQL ചോദ്യം വഴി പൂർണ്ണപ്പട്ടിക. === ഘട്ടം 2: AI തിരുത്തൽ === * മൂലലേഖനം (ഇംഗ്ലീഷ്) ലഭ്യമെങ്കിൽ അതും മലയാളം പതിപ്പും LLM-ന് നൽകി, '''അർത്ഥവ്യത്യാസം വരുത്താതെ ഭാഷ മാത്രം''' മെച്ചപ്പെടുത്താൻ നിർദ്ദേശിക്കും. * എ.ഐ ബോട്ടിന് കർശന നിയന്ത്രണങ്ങളാണ് കൊടുത്തിട്ടുള്ളത് (guardrails): ** വിക്കിഘടന (കണ്ണികൾ, ഫലകങ്ങൾ, അവലംബ ടാഗുകൾ, ചിത്രങ്ങൾ, വർഗ്ഗങ്ങൾ) അതേപടി നിലനിർത്തും. ** സംഖ്യകൾ, പേരുകൾ, തീയതികൾ, ഉദ്ധരണികൾ എന്നിവ മാറ്റില്ല. ** പുതിയ വാക്യങ്ങളോ വിവരങ്ങളോ കൂട്ടിച്ചേർക്കില്ല; ഉള്ളടക്കം നീക്കം ചെയ്യില്ല. * തിരുത്തിയശേഷം ഒരു രണ്ടാം AI-പരിശോധന (verification pass) നടത്തും. പഴയതും പുതിയതുമായ പതിപ്പുകൾ താരതമ്യം ചെയ്ത് അർത്ഥവ്യതിയാനമോ വിവരനഷ്ടമോ ഉണ്ടോയെന്ന് സ്വതന്ത്രമായി പരിശോധിക്കും. സംശയമുള്ളവ മനുഷ്യപരിശോധനയ്ക്ക് മാറ്റിവയ്ക്കും. === ഘട്ടം 3: ബോട്ട് വഴി തിരുത്തൽ === * [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ|ബോട്ട് നയം]] അനുസരിച്ച്, [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ/അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷകൾ|അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷ]] സമർപ്പിച്ച് അനുമതി ലഭിച്ചശേഷം മാത്രമേ ബോട്ട് പ്രവർത്തിക്കൂ. * ഓരോ തിരുത്തിലും വ്യക്തമായ തിരുത്തൽ സംഗ്രഹം: ഉദാ. <code>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണ പദ്ധതി — ഭാഷ മെച്ചപ്പെടുത്തൽ (പൈലറ്റ്); വിശദാംശങ്ങൾ പദ്ധതിത്താളിൽ</code>. * {{tl|bots}} / {{tl|nobots}} ഫലകങ്ങൾ മാനിക്കും; തിരുത്തൽനിരക്ക് പരിമിതപ്പെടുത്തും (മിനിറ്റിൽ പരമാവധി ഏതാനും തിരുത്തുകൾ). * പൈലറ്റിലെ ആദ്യ 20 ലേഖനങ്ങളുടെ തിരുത്തുകൾ '''പൂർണ്ണമായും മനുഷ്യപരിശോധനയ്ക്കുശേഷം''' മാത്രം സേവ് ചെയ്യും (calibration ഘട്ടം). തുടർന്നുള്ള 80 എണ്ണം അർദ്ധസ്വയംപ്രവർത്തിതമായി — ഓരോ diff-ഉം സാമ്പിൾ അടിസ്ഥാനത്തിൽ (കുറഞ്ഞത് 25%) മനുഷ്യർ പരിശോധിക്കും. * എല്ലാ ബോട്ട് തിരുത്തുകളുടെയും പട്ടിക പദ്ധതിത്താളിന്റെ ഉപതാളിൽ പരസ്യമായി സൂക്ഷിക്കും; ഏത് തിരുത്തും ആർക്കും ഒറ്റ ക്ലിക്കിൽ മുൻപ്രാപനം (revert) ചെയ്യാം — അതിനെതിരെ തർക്കമുണ്ടാകില്ല. === വിജയമാനദണ്ഡങ്ങൾ (metrics) === # '''കൃത്യത''': മനുഷ്യപരിശോധനയിൽ "അർത്ഥവ്യത്യാസമില്ല, ഭാഷ മെച്ചപ്പെട്ടു" എന്ന് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്ന തിരുത്തുകളുടെ അനുപാതം ≥ 95%. # '''മുൻപ്രാപന നിരക്ക്''': സമൂഹാംഗങ്ങൾ മുൻപ്രാപനം ചെയ്യുന്ന ബോട്ട് തിരുത്തുകൾ ≤ 5%. # '''വസ്തുതാവ്യതിയാനം''': വസ്തുത മാറിയതായി കണ്ടെത്തുന്ന തിരുത്തുകൾ = 0 (ഒരെണ്ണം കണ്ടെത്തിയാൽപ്പോലും പ്രവർത്തനം നിർത്തി കാരണം വിശകലനം ചെയ്യും). # '''സമൂഹസ്വീകാര്യത''': പൈലറ്റ് റിപ്പോർട്ടിന്മേലുള്ള ചർച്ചയിൽ തുടരാനുള്ള സമവായം. == അപകടസാധ്യതകളും പരിഹാരങ്ങളും == {| class="wikitable" ! അപകടസാധ്യത !! പരിഹാരം |- | AI വസ്തുതകൾ മാറ്റുകയോ പുതിയ (തെറ്റായ) വിവരം ചേർക്കുകയോ ചെയ്യുക (hallucination) || ഭാഷാതിരുത്തലിൽ മാത്രം പരിമിതപ്പെടുത്തുന്ന കർശന നിർദ്ദേശങ്ങൾ; സ്വതന്ത്ര രണ്ടാം AI-പരിശോധന; calibration ഘട്ടത്തിൽ 100% മനുഷ്യപരിശോധന; സംഖ്യ/പേര്/തീയതി മാറ്റങ്ങൾ യാന്ത്രികമായി കണ്ടെത്തി തടയുന്ന diff-പരിശോധന |- | വിക്കിഘടന (ഫലകങ്ങൾ, അവലംബങ്ങൾ) തകരാറിലാകുക || തിരുത്തലിനുമുമ്പും ശേഷവും ഘടനാപരിശോധന (parser check); ഘടന മാറിയാൽ തിരുത്ത് സ്വയം നിരസിക്കും |- | സമൂഹത്തിന്റെ എതിർപ്പ് / വിശ്വാസക്കുറവ് || മുൻകൂർ ചർച്ചയും സമവായവും; പൂർണ്ണ സുതാര്യത; എളുപ്പത്തിലുള്ള മുൻപ്രാപനം; പരാതിപ്പെടാനുള്ള കേന്ദ്രീകൃത താൾ; ആവശ്യപ്പെട്ടാൽ ഉടൻ പ്രവർത്തനം നിർത്തൽ |} == നയപരമായ അനുസരണം == * '''[[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ]]''': ബോട്ട് പ്രവർത്തനത്തിന് മുൻകൂർ അനുമതി തേടും; അപേക്ഷ [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ/അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷകൾ]] എന്ന താളിൽ സമർപ്പിക്കും. * '''സുതാര്യത''': ബോട്ട് അക്കൗണ്ടിന്റെ ഉപയോക്തൃതാളിൽ പദ്ധതിവിവരണം, ഉപയോഗിക്കുന്ന AI മോഡൽ, പ്രവർത്തകന്റെ വിവരം എന്നിവ വ്യക്തമാക്കും. AI ഉപയോഗം തിരുത്തൽ സംഗ്രഹത്തിൽ വെളിപ്പെടുത്തും. * '''ഉത്തരവാദിത്തം''': ബോട്ടിന്റെ എല്ലാ തിരുത്തുകളുടെയും പൂർണ്ണ ഉത്തരവാദിത്തം പ്രവർത്തകയ്ക്കായിരിക്കും. * പദ്ധതി ആരംഭിക്കുംമുമ്പ് [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്|പഞ്ചായത്തിൽ]] ചർച്ച നടത്തി സമവായം ഉറപ്പാക്കും. == സാങ്കേതിക അനുബന്ധം == === ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്താനുള്ള മാതൃകാ API ചോദ്യങ്ങൾ === CX ടാഗുള്ള സമീപകാല മാറ്റങ്ങൾ: <nowiki>https://ml.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=recentchanges&rctag=contenttranslation&rcnamespace=0&rclimit=500&rcprop=title|timestamp|tags&format=json</nowiki> പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പരിഭാഷകളും യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതവും: <nowiki>https://ml.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=cxpublishedtranslations&from=en&to=ml&limit=500&format=json</nowiki> (ഫലത്തിലെ <code>stats.mt</code> — യന്ത്രപരിഭാഷയുടെ അനുപാതം, <code>stats.human</code> — മനുഷ്യതിരുത്തലിന്റെ അനുപാതം. <code>stats.mt</code> ഉയർന്നതും <code>stats.human</code> കുറഞ്ഞതുമായ ലേഖനങ്ങൾക്ക് മുൻഗണന.) മാറ്റംവരുത്താത്ത യന്ത്രപരിഭാഷ കൂടുതലുള്ള തിരുത്തുകൾ: <nowiki>https://ml.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=recentchanges&rctag=contenttranslation-high-unmodified-mt-text&rclimit=500&format=json</nowiki> === നിർദ്ദിഷ്ട സാങ്കേതിക ഘടകങ്ങൾ === * '''ഭാഷ/ചട്ടക്കൂട്''': Python + [[:mw:Manual:Pywikibot|Pywikibot]] * '''AI മോഡൽ''': മലയാളത്തിൽ മികച്ച പ്രകടനമുള്ള ഒരു LLM (calibration ഘട്ടത്തിൽ ഒന്നിലധികം മോഡലുകൾ താരതമ്യം ചെയ്ത് തിരഞ്ഞെടുക്കും) - പൈലറ്റ് പദ്ധതിയ്ക്കായി തിരഞ്ഞെടുത്തത് ക്ലോഡ് ഫേബിൾ 5 എന്ന മോഡൽ ആണ്. * '''പ്രവർത്തനരേഖകൾ''': ഓരോ ലേഖനത്തിനും അന്തിമ diff പരസ്യമായി ലഭ്യമാക്കും. * '''കോഡ്''': പദ്ധതിയുടെ മുഴുവൻ കോഡും സ്വതന്ത്ര അനുമതിപത്രത്തിൽ (open source) പ്രസിദ്ധീകരിക്കും. == യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം ഏറ്റവും കൂടിയ ലേഖനങ്ങൾ (ടോപ് 200) == ഉള്ളടക്കപരിഭാഷാ ഉപകരണം വഴി ഇംഗ്ലീഷിൽനിന്ന് മലയാളത്തിലേക്കു പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പരിഭാഷകളുടെ കണക്കുകൾ ([[:mw:Special:MyLanguage/Content translation|CX]] <code>cxpublishedtranslations</code> API-യിലെ <code>stats.mt</code>) അടിസ്ഥാനമാക്കി, '''മാറ്റംവരുത്താത്ത യന്ത്രപരിഭാഷയുടെ അനുപാതം കൂടിയതു മുതൽ കുറഞ്ഞതു വരെ''' ക്രമീകരിച്ച പട്ടിക. കണക്കുകൾ പ്രസിദ്ധീകരണസമയത്തേതാണ്; പിന്നീട് മനുഷ്യതിരുത്തലുകൾ വന്നിട്ടുണ്ടാകാം. നിലവിലില്ലാത്ത (മായ്ക്കപ്പെട്ട) താളുകൾ ഒഴിവാക്കിയിട്ടുണ്ട്. (പട്ടിക തയ്യാറാക്കിയത്: 2026 ജൂലൈ 22-ന്, ആകെ 11,856 പരിഭാഷകളിൽനിന്ന്.) {| class="wikitable sortable" ! # !! ലേഖനം !! ഇംഗ്ലീഷ് മൂലലേഖനം !! പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത് !! യന്ത്രപരിഭാഷ % !! മനുഷ്യതിരുത്തൽ % |- | 1 || [[മികച്ച ഗാനരചനയ്ക്കുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം]] || [[:en:Kerala State Film Award for Best Lyrics|Kerala State Film Award for Best Lyrics]] || 2015-09 || 100.0 || 0.0 |- | 2 || [[ബംഗാൾ ക്രിക്കറ്റ് അസോസിയേഷൻ]] || [[:en:Cricket Association of Bengal|Cricket Association of Bengal]] || 2015-09 || 100.0 || 0.0 |- | 3 || [[നബനീത ദേബ സെൻ]] || [[:en:Nabaneeta Dev Sen|Nabaneeta Dev Sen]] || 2023-01 || 100.0 || 0.0 |- | 4 || [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം പാർലമെന്റ് നിയോജകമണ്ഡലങ്ങളുടെ(1801-1832) പട്ടിക]] || [[:en:List of UK Parliamentary constituencies (1801–32)|List of UK Parliamentary constituencies (1801–32)]] || 2017-05 || 100.0 || 0.0 |- | 5 || [[ബലപരീക്ഷണം (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Balapareekshanam|Balapareekshanam]] || 2020-04 || 100.0 || 0.0 |- | 6 || [[അശ്റഫ് അലി താനവി]] || [[:en:Ashraf Ali Thanwi|Ashraf Ali Thanwi]] || 2025-04 || 100.0 || 0.0 |- | 7 || [[മഹാരാജ് മാനനഷ്ടക്കേസ്]] || [[:en:Maharaj Libel Case|Maharaj Libel Case]] || 2024-07 || 100.0 || 0.0 |- | 8 || [[ഗോകുൽ രാമകൃഷ്ണൻ]] || [[:en:Gokul Ramakrishnan|Gokul Ramakrishnan]] || 2023-09 || 100.0 || 0.0 |- | 9 || [[കാദിരി]] || [[:en:Kadiri|Kadiri]] || 2023-11 || 100.0 || 0.0 |- | 10 || [[2024ലെ ലോക്‌സഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് (കേരളം)]] || [[:en:2024 Indian general election in Kerala|2024 Indian general election in Kerala]] || 2024-04 || 100.0 || 0.0 |- | 11 || [[ജി.എൻ. സായിബാബ]] || [[:en:G. N. Saibaba|G. N. Saibaba]] || 2024-11 || 100.0 || 0.0 |- | 12 || [[അസമത (ഗണിതശാസ്ത്രം)]] || [[:en:Inequality (mathematics)|Inequality (mathematics)]] || 2024-12 || 100.0 || 0.0 |- | 13 || [[ലാമിന് യമാൽ]] || [[:en:Lamine Yamal|Lamine Yamal]] || 2025-05 || 100.0 || 0.0 |- | 14 || [[മയിലാടി, തമിഴ്നാട്]] || [[:en:Myladi, Tamil Nadu|Myladi, Tamil Nadu]] || 2025-08 || 100.0 || 0.0 |- | 15 || [[ദുബായ് മിറക്കിൾ ഗാർഡൻ]] || [[:en:Dubai Miracle Garden|Dubai Miracle Garden]] || 2025-11 || 100.0 || 0.0 |- | 16 || [[ബാബ് അൽ-ഹദീദ്]] || [[:en:Bab al-Hadid|Bab al-Hadid]] || 2026-02 || 100.0 || 0.0 |- | 17 || [[കമല കൃതിവാസൻ]] || [[:en:Kamala Krithivasan|Kamala Krithivasan]] || 2026-03 || 100.0 || 0.0 |- | 18 || [[ഒ.ജെ. ജനീഷ്]] || [[:en:O. J. Janeesh|O. J. Janeesh]] || 2026-05 || 100.0 || 0.0 |- | 19 || [[മേഖലകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം പാർലമെന്റ് നിയോജകമണ്ഡലങ്ങളുടെ(1918-1945) പട്ടിക]] || [[:en:List of United Kingdom Parliament constituencies (1918–45) by region|List of United Kingdom Parliament constituencies (1918–45) by region]] || 2017-05 || 99.9 || 0.0 |- | 20 || [[മേഖലകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം പാർലമെന്റ് നിയോജകമണ്ഡലങ്ങളുടെ(1983-97) പട്ടിക]] || [[:en:List of United Kingdom Parliament constituencies (1983–97) by region|List of United Kingdom Parliament constituencies (1983–97) by region]] || 2017-05 || 99.8 || 0.0 |- | 21 || [[നഥാനിയേൽ ഹാത്തോൺ]] || [[:en:Nathaniel Hawthorne|Nathaniel Hawthorne]] || 2020-08 || 99.7 || 0.3 |- | 22 || [[യാക്കോബ്]] || [[:en:Jacob|Jacob]] || 2019-11 || 99.6 || 0.4 |- | 23 || [[ഗ്ലെൻ ടി. സീബോർഗ്]] || [[:en:Glenn T. Seaborg|Glenn T. Seaborg]] || 2017-10 || 99.4 || 22.7 |- | 24 || [[ചുണ്ടൻ ശലഭം]] || [[:en:Libythea labdaca|Libythea labdaca]] || 2018-02 || 99.4 || 0.0 |- | 25 || [[മേഖലകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം പാർലമെന്റ് നിയോജകമണ്ഡലങ്ങളുടെ(1950-74) പട്ടിക]] || [[:en:List of United Kingdom Parliament constituencies (1955–74) by region|List of United Kingdom Parliament constituencies (1955–74) by region]] || 2017-05 || 99.3 || 0.0 |- | 26 || [[ആദിലാബാദ് ജില്ല]] || [[:en:Adilabad district|Adilabad district]] || 2020-01 || 99.3 || 0.7 |- | 27 || [[ചാത്തമറ്റം]] || [[:en:Chathamattom|Chathamattom]] || 2025-06 || 99.0 || 1.0 |- | 28 || [[കോട്ട ജംഗ്ഷൻ തീവണ്ടിനിലയം]] || [[:en:Kota Junction railway station|Kota Junction railway station]] || 2019-10 || 99.0 || 1.0 |- | 29 || [[അനുരാഗ് ഥാക്കുർ]] || [[:en:Anurag Thakur|Anurag Thakur]] || 2019-08 || 99.0 || 1.0 |- | 30 || [[ശതാബ്ദി എക്സ്പ്രസ്]] || [[:en:Shatabdi Express|Shatabdi Express]] || 2019-10 || 99.0 || 1.0 |- | 31 || [[ഓഖ തീവണ്ടിനിലയം]] || [[:en:Okha railway station|Okha railway station]] || 2019-10 || 99.0 || 1.0 |- | 32 || [[സ്തന വേദന]] || [[:en:Breast pain|Breast pain]] || 2023-01 || 99.0 || 1.0 |- | 33 || [[ജെയ്ൻ എൽ-ദാർ]] || [[:en:Jane El-Dahr|Jane El-Dahr]] || 2023-01 || 99.0 || 1.0 |- | 34 || [[ഹിന്ദു സ്റ്റുഡന്റ്സ് കൗൺസിൽ]] || [[:en:Hindu Students Council|Hindu Students Council]] || 2019-10 || 99.0 || 1.0 |- | 35 || [[സാഡിനിസോ ഹക്കിമോവ]] || [[:en:Sa'diniso Hakimova|Sa'diniso Hakimova]] || 2023-01 || 99.0 || 1.0 |- | 36 || [[ചൈൽഡ്ബർത്ത് കണക്ഷൻ]] || [[:en:Childbirth Connection|Childbirth Connection]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 37 || [[ഷീല സിംഗ് പോൾ]] || [[:en:Sheila Singh Paul|Sheila Singh Paul]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 38 || [[യുവേഫ നേഷൻസ് ലീഗ്]] || [[:en:UEFA Nations League|UEFA Nations League]] || 2019-07 || 98.9 || 1.1 |- | 39 || [[ഭക്തിവേദാന്ത കോളജ്]] || [[:en:Bhaktivedanta College|Bhaktivedanta College]] || 2019-09 || 98.9 || 1.1 |- | 40 || [[തമിഴി (വെബ് സീരീസ്)]] || [[:en:Tamizhi (web series)|Tamizhi (web series)]] || 2020-04 || 98.9 || 1.1 |- | 41 || [[സൊഹ്റാബുദ്ദീൻ ഏറ്റുമുട്ടൽ കൊല]] || [[:en:Death of Sohrabuddin Sheikh|Death of Sohrabuddin Sheikh]] || 2021-06 || 98.9 || 1.1 |- | 42 || [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (1980)]] || [[:en:1980 Kerala Legislative Assembly election|1980 Kerala Legislative Assembly election]] || 2022-04 || 98.9 || 1.1 |- | 43 || [[നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഫാഷൻ ടെക്നോളജി]] || [[:en:National Institute of Fashion Technology|National Institute of Fashion Technology]] || 2022-04 || 98.9 || 1.1 |- | 44 || [[രമേശ് ബിധുരി]] || [[:en:Ramesh Bidhuri|Ramesh Bidhuri]] || 2019-08 || 98.9 || 1.1 |- | 45 || [[സ്ട്രീറ്റ് ലൈറ്റ്സ് (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Street Lights (film)|Street Lights (film)]] || 2022-03 || 98.9 || 1.1 |- | 46 || [[അനിൽ ധർകർ]] || [[:en:Anil Dharker|Anil Dharker]] || 2021-03 || 98.9 || 1.1 |- | 47 || [[ആലീസ് കൂപ്പർ]] || [[:en:Alice Cooper|Alice Cooper]] || 2019-10 || 98.9 || 1.1 |- | 48 || [[ടോറൈൻ (കന്നുകാലി)]] || [[:en:Taurine cattle|Taurine cattle]] || 2020-04 || 98.9 || 1.1 |- | 49 || [[അഗ്നിക്ഷേത്രം (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Agni Kshethram|Agni Kshethram]] || 2022-02 || 98.9 || 1.1 |- | 50 || [[പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ ജില്ലകളുടെ പട്ടിക]] || [[:en:List of districts of West Bengal|List of districts of West Bengal]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 51 || [[മുംബൈ സെൻ‌ട്രൽ തീവണ്ടിനിലയം]] || [[:en:Mumbai Central railway station|Mumbai Central railway station]] || 2019-10 || 98.9 || 1.1 |- | 52 || [[മൈക്കൽ എൻ. ഹാൾ]] || [[:en:Michael N. Hall|Michael N. Hall]] || 2021-05 || 98.9 || 1.1 |- | 53 || [[മണർകാട്]] || [[:en:Manarcaud|Manarcaud]] || 2022-01 || 98.9 || 1.1 |- | 54 || [[മഹ്കാം പുലോഡോവ]] || [[:en:Mahkam Pulodova|Mahkam Pulodova]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 55 || [[എവർട്ടൺ വീക്ക്സ്]] || [[:en:Everton Weekes|Everton Weekes]] || 2020-07 || 98.9 || 1.1 |- | 56 || [[നാഗാലാൻഡ് (ലോകസഭാ മണ്ഡലം)]] || [[:en:Nagaland (Lok Sabha constituency)|Nagaland (Lok Sabha constituency)]] || 2019-08 || 98.9 || 1.1 |- | 57 || [[സൈപ്രസിലെ കാല്പന്തുകളി]] || [[:en:Football in Cyprus|Football in Cyprus]] || 2020-03 || 98.9 || 1.1 |- | 58 || [[നർബിത സ്കൂൾ ഓഫ് നഴ്സിംഗ്]] || [[:en:Narhbita School of Nursing|Narhbita School of Nursing]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 59 || [[തായ് ഖംതി ജനത]] || [[:en:Khamti people|Khamti people]] || 2022-08 || 98.9 || 1.1 |- | 60 || [[ചൈനയിലെ പെൺ ശിശുഹത്യ]] || [[:en:Female infanticide in China|Female infanticide in China]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 61 || [[കല്പകഞ്ചേരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] || [[:en:Kalpakancheri Grama Panchayath|Kalpakancheri Grama Panchayath]] || 2019-09 || 98.9 || 1.1 |- | 62 || [[ഗർഭാശയ സുഷിരം]] || [[:en:Uterine perforation|Uterine perforation]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 63 || [[പ്രഫുല്ല ചന്ദ്ര സെൻ ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Prafulla Chandra Sen Government Medical College and Hospital|Prafulla Chandra Sen Government Medical College and Hospital]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 64 || [[കൊച്ചി ഹാർബർ ടെർമിനസ്]] || [[:en:Cochin Harbour Terminus|Cochin Harbour Terminus]] || 2019-10 || 98.9 || 1.1 |- | 65 || [[എക്സിറ്റ് നടപടിക്രമം]] || [[:en:EXIT procedure|EXIT procedure]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 66 || [[പൗരത്വ ഭേദഗതി നിയമത്തിനെതിരായ പ്രക്ഷോഭങ്ങൾ]] || [[:en:Citizenship Amendment Act protests|Citizenship Amendment Act protests]] || 2022-09 || 98.9 || 1.1 |- | 67 || [[പെൻസി-ലാ]] || [[:en:Pensi La|Pensi La]] || 2021-06 || 98.9 || 1.1 |- | 68 || [[ത്രീ ഡോട്ട്സ്]] || [[:en:3 Dots|3 Dots]] || 2022-11 || 98.9 || 1.1 |- | 69 || [[ജെമീല മഹമൂദ്]] || [[:en:Jemilah Mahmood|Jemilah Mahmood]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 70 || [[എത്യോപ്യയിലെ സ്ത്രീകളുടെ ആരോഗ്യം]] || [[:en:Women's health in Ethiopia|Women's health in Ethiopia]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 71 || [[ഉം അലി]] || [[:en:Om Ali|Om Ali]] || 2020-05 || 98.9 || 1.1 |- | 72 || [[സിദ്ധർ]] || [[:en:Siddhar|Siddhar]] || 2021-12 || 98.9 || 1.1 |- | 73 || [[സ്പ്രാറ്റ്ലി ദ്വീപുകൾ]] || [[:en:Spratly Islands|Spratly Islands]] || 2020-01 || 98.8 || 1.2 |- | 74 || [[ഇന്ത്യയിലെ ജലപാതകളുടെ പട്ടിക]] || [[:en:List of National Waterways in India|List of National Waterways in India]] || 2016-09 || 98.8 || 0.0 |- | 75 || [[ജീൻ സ്മിത്ത്]] || [[:en:Jeanne Smith|Jeanne Smith]] || 2023-01 || 98.8 || 1.2 |- | 76 || [[പുണ്ടി നരസിംഹൻ രംഗരാജൻ]] || [[:en:P. N. Rangarajan|P. N. Rangarajan]] || 2021-05 || 98.8 || 1.2 |- | 77 || [[ഇസ്മാഈൽ ഒമർ ഗുഅല്ലെ]] || [[:en:Ismaïl Omar Guelleh|Ismaïl Omar Guelleh]] || 2019-10 || 98.8 || 1.2 |- | 78 || [[മാല്വ പ്രദേശം]] || [[:en:Malwa|Malwa]] || 2020-04 || 98.8 || 1.2 |- | 79 || [[കോർപ്പസ് ല്യൂട്ടിയം സിസ്റ്റ്]] || [[:en:Corpus luteum cyst|Corpus luteum cyst]] || 2023-01 || 98.8 || 1.2 |- | 80 || [[2018 ഫിഫ ക്ലബ് ലോക കപ്പ് ഫൈനൽ]] || [[:en:2018 FIFA Club World Cup Final|2018 FIFA Club World Cup Final]] || 2020-03 || 98.8 || 1.2 |- | 81 || [[പിനാകി മിശ്ര]] || [[:en:Pinaki Misra|Pinaki Misra]] || 2019-08 || 98.8 || 1.2 |- | 82 || [[വിക്കി ഗോ]] || [[:en:Vicky Goh|Vicky Goh]] || 2023-01 || 98.8 || 1.2 |- | 83 || [[നളന്ദ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Nalanda Medical College and Hospital|Nalanda Medical College and Hospital]] || 2023-01 || 98.8 || 1.2 |- | 84 || [[മഞ്ജു ഭാർഗവി]] || [[:en:Manju Bhargavi|Manju Bhargavi]] || 2019-12 || 98.8 || 1.2 |- | 85 || [[പാട്രിക് സ്ട്രോസോഡ]] || [[:en:Patrick Strzoda|Patrick Strzoda]] || 2020-03 || 98.8 || 1.2 |- | 86 || [[കലാഭവൻ റഹ്മാൻ]] || [[:en:Kalabhavan Rahman|Kalabhavan Rahman]] || 2019-09 || 98.8 || 1.2 |- | 87 || [[ദേബെൻ മഹാത ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Deben Mahata Government Medical College and Hospital|Deben Mahata Government Medical College and Hospital]] || 2023-01 || 98.8 || 1.2 |- | 88 || [[അബ്ദുള്ള ഇബ്നു സലാം]] || [[:en:Abdullah ibn Salam|Abdullah ibn Salam]] || 2021-05 || 98.8 || 1.2 |- | 89 || [[പണ്ഡിറ്റ് ഭഗവത് ദയാൽ ശർമ്മ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ഹെൽത്ത് സയൻസസ്]] || [[:en:Pandit Bhagwat Dayal Sharma University of Health Sciences|Pandit Bhagwat Dayal Sharma University of Health Sciences]] || 2023-01 || 98.8 || 1.2 |- | 90 || [[ഗവേണിങ് ബോഡി കമ്മീഷൻ]] || [[:en:Governing Body Commission|Governing Body Commission]] || 2019-09 || 98.8 || 1.2 |- | 91 || [[മീനാക്ഷി ലെഖി]] || [[:en:Meenakshi Lekhi|Meenakshi Lekhi]] || 2019-08 || 98.7 || 1.3 |- | 92 || [[ചന്ദ്രസ്വാമി]] || [[:en:Chandraswami|Chandraswami]] || 2021-09 || 98.7 || 1.3 |- | 93 || [[മാരെക് ഗ്ലെസർമാൻ]] || [[:en:Marek Glezerman|Marek Glezerman]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 94 || [[നമോ മെഡിക്കൽ എഡ്യൂക്കേഷൻ ആൻഡ് റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]] || [[:en:Shri Vinoba Bhave Institute of Medical Sciences|Shri Vinoba Bhave Institute of Medical Sciences]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 95 || [[ബോൺ ഹാൾ ക്ലിനിക്ക്]] || [[:en:Bourn Hall Clinic|Bourn Hall Clinic]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 96 || [[മൈക്കിൾ മധുസൂദൻ ദത്ത്]] || [[:en:Michael Madhusudan Dutt|Michael Madhusudan Dutt]] || 2021-09 || 98.7 || 1.3 |- | 97 || [[പെട്ടിലാമ്പട്ര]] || [[:en:Pettilambattra|Pettilambattra]] || 2022-05 || 98.7 || 1.3 |- | 98 || [[എന്റെ വീട് അപ്പൂന്റേം]] || [[:en:Ente Veedu Appuvinteyum|Ente Veedu Appuvinteyum]] || 2022-12 || 98.7 || 1.3 |- | 99 || [[കേപ് കോസ്റ്റ് നഴ്സസ് ട്രെയിനിംഗ് കോളേജ്]] || [[:en:Cape Coast Nurses Training College|Cape Coast Nurses Training College]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 100 || [[സുശീല നയ്യാർ]] || [[:en:Sushila Nayyar|Sushila Nayyar]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 101 || [[പ്രണാമം (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Pranamam|Pranamam]] || 2019-12 || 98.7 || 1.3 |- | 102 || [[ടോക്കെഹോ യെപ്തോമി]] || [[:en:Tokheho|Tokheho]] || 2019-08 || 98.7 || 1.3 |- | 103 || [[പി.ഇ.എസ്. ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ് ആൻഡ് റിസർച്ച്]] || [[:en:P.E.S. Institute of Medical Sciences and Research|P.E.S. Institute of Medical Sciences and Research]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 104 || [[സുനിൽ വൽസൺ]] || [[:en:Sunil Valson|Sunil Valson]] || 2024-03 || 98.7 || 1.3 |- | 105 || [[ആക്റ്റ ഒബ്സ്റ്റട്രീഷ്യ എറ്റ് ഗൈനക്കോളജിക്ക സ്കാൻഡിനാവിക]] || [[:en:Acta Obstetricia et Gynecologica Scandinavica|Acta Obstetricia et Gynecologica Scandinavica]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 106 || [[രജപുത്രൻ]] || [[:en:Rajaputhran|Rajaputhran]] || 2020-03 || 98.7 || 1.3 |- | 107 || [[ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ലാത്തൂർ]] || [[:en:Government Medical College, Latur|Government Medical College, Latur]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 108 || [[ഛത്തീസ്ഗഡ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]] || [[:en:Chhattisgarh Institute of Medical Sciences|Chhattisgarh Institute of Medical Sciences]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 109 || [[സാൽ റേ]] || [[:en:Sal Rei|Sal Rei]] || 2019-11 || 98.6 || 1.4 |- | 110 || [[പല്ലെ രാമ റാവു]] || [[:en:Palle Rama Rao|Palle Rama Rao]] || 2019-10 || 98.6 || 1.4 |- | 111 || [[സെന്റ് കിറ്റ്സ് നെവിസ് ദേശീയ ഫുട്ബോൾ ടീം]] || [[:en:Saint Kitts and Nevis national football team|Saint Kitts and Nevis national football team]] || 2019-11 || 98.6 || 1.4 |- | 112 || [[ഡേവിഡ് ബേക്കർ]] || [[:en:David Baker (biochemist)|David Baker (biochemist)]] || 2021-05 || 98.6 || 1.4 |- | 113 || [[ബെൻസ്‌ വാസു]] || [[:en:Benz Vasu|Benz Vasu]] || 2023-01 || 98.6 || 1.4 |- | 114 || [[ഭൂതകാലം]] || [[:en:Bhoothakaalam|Bhoothakaalam]] || 2022-02 || 98.6 || 1.4 |- | 115 || [[ഹിന്ദു കൗൺസിൽ യു കെ]] || [[:en:Hindu Council UK|Hindu Council UK]] || 2019-10 || 98.6 || 1.4 |- | 116 || [[എൻഡോഡെർമൽ സൈനസ് ട്യൂമർ]] || [[:en:Endodermal sinus tumor|Endodermal sinus tumor]] || 2023-01 || 98.6 || 1.4 |- | 117 || [[ഗവൺമെന്റ് ഹോസ്പിറ്റൽ ഓഫ് തൊറാസിക് മെഡിസിൻ, ചെന്നൈ]] || [[:en:Government Hospital of Thoracic Medicine, Chennai|Government Hospital of Thoracic Medicine, Chennai]] || 2023-01 || 98.6 || 1.4 |- | 118 || [[ഹിന്ദു സേന]] || [[:en:Hindu Sena|Hindu Sena]] || 2019-10 || 98.6 || 1.4 |- | 119 || [[ഫോർട്ട് കൊച്ചി ബീച്ച്]] || [[:en:Fort Kochi Beach|Fort Kochi Beach]] || 2022-03 || 98.6 || 1.4 |- | 120 || [[മേരിയുടെ കിണർ]] || [[:en:Mary's Well|Mary's Well]] || 2021-05 || 98.6 || 1.4 |- | 121 || [[ഫെർഗൂസൺ റിഫ്ലെക്സ്]] || [[:en:Ferguson reflex|Ferguson reflex]] || 2023-01 || 98.6 || 1.4 |- | 122 || [[വിജ്ഞാൻ ഭവൻ]] || [[:en:Vigyan Bhavan|Vigyan Bhavan]] || 2019-10 || 98.6 || 1.4 |- | 123 || [[മെഹ്രി ഭാഷ]] || [[:en:Mehri language|Mehri language]] || 2019-08 || 98.6 || 1.4 |- | 124 || [[ഹിന്ദു സംഘടനകളുടെ പട്ടിക]] || [[:en:List of Hindu organisations|List of Hindu organisations]] || 2019-10 || 98.6 || 1.4 |- | 125 || [[മാടമ്പി സുബ്രഹ്മണ്യൻ നമ്പൂതിരി]] || [[:en:Madambi Subramanian Namboodiri|Madambi Subramanian Namboodiri]] || 2022-06 || 98.6 || 1.4 |- | 126 || [[ഗവണ്മെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, മഹാസമുന്ദ്]] || [[:en:Government Medical College, Mahasamund|Government Medical College, Mahasamund]] || 2023-01 || 98.6 || 1.4 |- | 127 || [[ഗാലക്റ്റിക്കോസ്]] || [[:en:Galácticos|Galácticos]] || 2020-04 || 98.6 || 1.4 |- | 128 || [[ഡറാഡൂൺ വിമാനത്താവളം]] || [[:en:Dehradun Airport|Dehradun Airport]] || 2019-08 || 98.6 || 1.4 |- | 129 || [[ബർത്തൊലൊമിയൊ ഒഗ്ബെഛെ]] || [[:en:Bartholomew Ogbeche|Bartholomew Ogbeche]] || 2019-11 || 98.6 || 1.4 |- | 130 || [[കെ.ടി. തോമസ് (ജസ്റ്റിസ്)]] || [[:en:K. T. Thomas (Justice)|K. T. Thomas (Justice)]] || 2019-09 || 98.6 || 1.4 |- | 131 || [[ജെ.സി. കുമാരപ്പ]] || [[:en:J. C. Kumarappa|J. C. Kumarappa]] || 2021-09 || 98.6 || 1.4 |- | 132 || [[ഷിൻജിനി ഭട്നാഗർ]] || [[:en:Shinjini Bhatnagar|Shinjini Bhatnagar]] || 2023-01 || 98.6 || 1.4 |- | 133 || [[മാക്സ് സാംഗർ]] || [[:en:Max Saenger|Max Saenger]] || 2023-01 || 98.5 || 1.5 |- | 134 || [[പാണ്ഡവാനി]] || [[:en:Pandavani|Pandavani]] || 2019-10 || 98.5 || 1.5 |- | 135 || [[മണിത്താലി]] || [[:en:Manithali|Manithali]] || 2019-11 || 98.5 || 1.5 |- | 136 || [[എക്സ് (ഇംഗ്ലീഷക്ഷരം)]] || [[:en:X|X]] || 2020-05 || 98.5 || 1.5 |- | 137 || [[ഊപ്പർകോട്ട് കോട്ട]] || [[:en:Uparkot Fort|Uparkot Fort]] || 2022-11 || 98.5 || 1.5 |- | 138 || [[ബിഷപ്പ് പാറ]] || [[:en:Bishop Rock, Isles of Scilly|Bishop Rock, Isles of Scilly]] || 2020-08 || 98.5 || 1.5 |- | 139 || [[സമോവൻ ബ്രെയ്‌ലി]] || [[:en:Samoan Braille|Samoan Braille]] || 2019-11 || 98.5 || 1.5 |- | 140 || [[വൈ (ഇംഗ്ലീഷക്ഷരം)]] || [[:en:Y|Y]] || 2020-05 || 98.5 || 1.5 |- | 141 || [[യൂ ടൂ ബ്രൂട്ടസ്]] || [[:en:You Too Brutus (film)|You Too Brutus (film)]] || 2022-05 || 98.5 || 1.5 |- | 142 || [[വന്ദേ ഭാരത് എക്സ്പ്രസ്]] || [[:en:Vande Bharat Express|Vande Bharat Express]] || 2019-10 || 98.5 || 1.5 |- | 143 || [[അഷിമ ആനന്ദ്]] || [[:en:Ashima Anand|Ashima Anand]] || 2023-01 || 98.5 || 1.5 |- | 144 || [[സിഫ്ഫീൻ യുദ്ധം]] || [[:en:Battle of Siffin|Battle of Siffin]] || 2021-03 || 98.5 || 1.5 |- | 145 || [[കൊല്ലത്തെ ആശുപത്രികളുടെ പട്ടിക]] || [[:en:List of hospitals in Kollam|List of hospitals in Kollam]] || 2019-08 || 98.5 || 1.5 |- | 146 || [[തന്തൈ പെരിയാർ ഗവൺമെന്റ് ഹെഡ്ക്വാർട്ടേഴ്സ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Thanthai Periyar Government Headquarters Hospital, Erode|Thanthai Periyar Government Headquarters Hospital, Erode]] || 2023-01 || 98.5 || 1.5 |- | 147 || [[മഹർഷി വിശ്വാമിത്ര ഓട്ടോണമസ് സ്റ്റേറ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] || [[:en:Maharshi Vishwamitra Autonomous State Medical College|Maharshi Vishwamitra Autonomous State Medical College]] || 2023-01 || 98.5 || 1.5 |- | 148 || [[കോവിഡ്-19 നിരീക്ഷണം]] || [[:en:COVID-19 surveillance|COVID-19 surveillance]] || 2020-04 || 98.5 || 1.5 |- | 149 || [[ചിന്മയ് ശങ്കർ ഡേ]] || [[:en:Chinmoy Sankar Dey|Chinmoy Sankar Dey]] || 2021-05 || 98.5 || 1.5 |- | 150 || [[ഖില്ലാരി പശു]] || [[:en:Khillari cattle|Khillari cattle]] || 2020-04 || 98.5 || 1.5 |- | 151 || [[നന്ദാദേവി എക്സ്പ്രസ്]] || [[:en:Nanda Devi AC Express|Nanda Devi AC Express]] || 2019-10 || 98.5 || 1.5 |- | 152 || [[ഫ്രെഡ് റോജേസ്]] || [[:en:Fred Rogers|Fred Rogers]] || 2020-04 || 98.5 || 1.5 |- | 153 || [[ആൻഡ്രൂ ടേറ്റ്]] || [[:en:Andrew Tate|Andrew Tate]] || 2022-09 || 98.5 || 1.5 |- | 154 || [[പാല്പിഫെർ]] || [[:en:Palpifer|Palpifer]] || 2019-09 || 98.5 || 1.5 |- | 155 || [[പോസ്റ്റ് മോർട്ടം (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Post Mortem (1982 film)|Post Mortem (1982 film)]] || 2019-11 || 98.5 || 1.5 |- | 156 || [[അജിത് കുമാർ മൈതി]] || [[:en:Ajit Kumar Maiti|Ajit Kumar Maiti]] || 2021-05 || 98.5 || 1.5 |- | 157 || [[സുരപദ്മ]] || [[:en:Śūrapadmā|Śūrapadmā]] || 2022-02 || 98.5 || 1.5 |- | 158 || [[ഫക്രുദ്ദീൻ അലി അഹമ്മദ് മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Fakhruddin Ali Ahmed Medical College and Hospital|Fakhruddin Ali Ahmed Medical College and Hospital]] || 2023-01 || 98.5 || 1.5 |- | 159 || [[കെയ്ൻ ടനാക]] || [[:en:Kane Tanaka|Kane Tanaka]] || 2020-09 || 98.4 || 1.6 |- | 160 || [[ലോക് നായക് ആശുപത്രി]] || [[:en:Lok Nayak Hospital|Lok Nayak Hospital]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 161 || [[അബുഗിഡാ]] || [[:en:Abugida|Abugida]] || 2022-02 || 98.4 || 1.6 |- | 162 || [[കേരള സർവ്വകലാശാലയുമായി അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്ത കോളേജുകളുടെ പട്ടിക]] || [[:en:List of colleges affiliated to the University of Kerala|List of colleges affiliated to the University of Kerala]] || 2022-03 || 98.4 || 1.6 |- | 163 || [[മൂർഫീൽഡ്സ് ഐ ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Moorfields Eye Hospital|Moorfields Eye Hospital]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 164 || [[ഗായത്രീ ദേവി]] || [[:en:Gayatri|Gayatri]] || 2019-10 || 98.4 || 1.6 |- | 165 || [[ബി.ജെ. മെഡിക്കൽ കോളേജ്, അഹമ്മദാബാദ്]] || [[:en:B. J. Medical College, Ahmedabad|B. J. Medical College, Ahmedabad]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 166 || [[നാൻസി ലൌഡൻ]] || [[:en:Nancy Loudon|Nancy Loudon]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 167 || [[വിൻസെന്റ് പാല]] || [[:en:Vincent Pala|Vincent Pala]] || 2019-08 || 98.4 || 1.6 |- | 168 || [[മംഗളൂരു സെൻട്രൽ - തിരുവനന്തപുരം വന്ദേ ഭാരത് എക്സ്പ്രസ്]] || [[:en:Kasaragod–Thiruvananthapuram Vande Bharat Express (via Alappuzha)|Kasaragod–Thiruvananthapuram Vande Bharat Express (via Alappuzha)]] || 2023-10 || 98.4 || 1.6 |- | 169 || [[കിഷൻ കപൂർ]] || [[:en:Kishan Kapoor|Kishan Kapoor]] || 2019-08 || 98.4 || 1.6 |- | 170 || [[മുകുന്ദ ഗോസ്വാമി]] || [[:en:Mukunda Goswami|Mukunda Goswami]] || 2019-09 || 98.4 || 1.6 |- | 171 || [[ചായം പൂശിയ വീട്]] || [[:en:The Painted House|The Painted House]] || 2020-01 || 98.4 || 1.6 |- | 172 || [[ആക്സസറി ബ്രെസ്റ്റ്]] || [[:en:Accessory breast|Accessory breast]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 173 || [[വർധമാൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]] || [[:en:Vardhman Institute of Medical Sciences|Vardhman Institute of Medical Sciences]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 174 || [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി കനാൽ]] || [[:en:Indira Gandhi Canal|Indira Gandhi Canal]] || 2022-11 || 98.4 || 1.6 |- | 175 || [[ഇന്റർനാഷണൽ സൊസൈറ്റി ഓഫ് അൾട്രാസൗണ്ട് ഇൻ ഒബ്സ്റ്റട്രിക്സ് ആൻഡ് ഗൈനക്കോളജി]] || [[:en:International Society of Ultrasound in Obstetrics and Gynecology|International Society of Ultrasound in Obstetrics and Gynecology]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 176 || [[അന്ന-മരിയ ബെല്ലി]] || [[:en:Anna-Maria Belli|Anna-Maria Belli]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 177 || [[സിൽചാർ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Silchar Medical College and Hospital|Silchar Medical College and Hospital]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 178 || [[പൊയ്കയിൽ ശ്രീകുമാര ഗുരുദേവൻ]] || [[:en:Poykayil Sreekumara Gurudevan|Poykayil Sreekumara Gurudevan]] || 2023-02 || 98.4 || 1.6 |- | 179 || [[ബങ്കുര സമ്മിലാനി മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Bankura Sammilani Medical College and Hospital|Bankura Sammilani Medical College and Hospital]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 180 || [[ഹാലിചരൻ നർസാരി]] || [[:en:Halicharan Narzary|Halicharan Narzary]] || 2019-11 || 98.4 || 1.6 |- | 181 || [[നയ്യാര നൂർ]] || [[:en:Nayyara Noor|Nayyara Noor]] || 2022-08 || 98.4 || 1.6 |- | 182 || [[അഡോൾഫ് ഗുസ്സെറോ]] || [[:en:Adolf Gusserow|Adolf Gusserow]] || 2023-01 || 98.3 || 1.7 |- | 183 || [[ആദിർ രഞ്ജൻ ചൗധരി]] || [[:en:Adhir Ranjan Chowdhury|Adhir Ranjan Chowdhury]] || 2019-08 || 98.3 || 1.7 |- | 184 || [[ക്വീൻ എലിസബത്ത് ഹാൾ]] || [[:en:Queen Elizabeth Hall|Queen Elizabeth Hall]] || 2020-01 || 98.3 || 1.7 |- | 185 || [[ഖതിക്]] || [[:en:Qatiq|Qatiq]] || 2020-12 || 98.3 || 1.7 |- | 186 || [[തുരാഗ ദേശിരാജു]] || [[:en:Turaga Desiraju|Turaga Desiraju]] || 2021-05 || 98.3 || 1.7 |- | 187 || [[രാജൻ രഹേജ]] || [[:en:Rajan Raheja|Rajan Raheja]] || 2021-06 || 98.3 || 1.7 |- | 188 || [[വജൈനൽ കഫ്]] || [[:en:Vaginal cuff|Vaginal cuff]] || 2023-01 || 98.3 || 1.7 |- | 189 || [[സാന്തിയാഗോ ബെർണബ്യു സ്റ്റേഡിയം]] || [[:en:Santiago Bernabéu Stadium|Santiago Bernabéu Stadium]] || 2020-04 || 98.3 || 1.7 |- | 190 || [[ഈശ ഫൗണ്ടേഷൻ]] || [[:en:Isha Foundation|Isha Foundation]] || 2019-10 || 98.3 || 1.7 |- | 191 || [[അവിനാശ് ദീക്ഷിത്]] || [[:en:Avinash Dixit|Avinash Dixit]] || 2019-10 || 98.3 || 1.7 |- | 192 || [[ലിസ സൊബെറാനൊ]] || [[:en:Liza Soberano|Liza Soberano]] || 2019-11 || 98.3 || 1.7 |- | 193 || [[ഈണം (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Eenam|Eenam]] || 2019-12 || 98.3 || 1.7 |- | 194 || [[വിടരുന്ന മൊട്ടുകൾ]] || [[:en:Vidarunna Mottukal|Vidarunna Mottukal]] || 2020-04 || 98.3 || 1.7 |- | 195 || [[സുധി കോപ്പ]] || [[:en:Sudhi Koppa|Sudhi Koppa]] || 2022-03 || 98.3 || 1.7 |- | 196 || [[പരിപാടൽ]] || [[:en:Paripāṭal|Paripāṭal]] || 2020-05 || 98.3 || 1.7 |- | 197 || [[കെ. ശ്രീനാഥ് റെഡ്ഡി]] || [[:en:K. Srinath Reddy|K. Srinath Reddy]] || 2021-05 || 98.3 || 1.7 |- | 198 || [[ചിത്ര ബറുച]] || [[:en:Chitra Bharucha|Chitra Bharucha]] || 2023-01 || 98.3 || 1.7 |- | 199 || [[പ്രേമഗീതങ്ങൾ]] || [[:en:Prema Geethangal|Prema Geethangal]] || 2019-11 || 98.3 || 1.7 |- | 200 || [[ഹാവോ ജിംഗ്ഫാംഗ്]] || [[:en:Hao Jingfang|Hao Jingfang]] || 2020-04 || 98.3 || 1.7 |} == പൈലറ്റ് ഫലങ്ങൾ: ആദ്യ മൂന്നു തിരുത്തലുകൾ (2026 ജൂലൈ 22) == മുകളിലെ പട്ടികയിലെ ആദ്യ മൂന്നു ലേഖനങ്ങളിൽ, പദ്ധതിരേഖയിലെ രീതിശാസ്ത്രം അനുസരിച്ച് (ഭാഷയും പരിഭാഷാപ്പിശകുകളും മാത്രം; വസ്തുതകളും അവലംബങ്ങളും മാറ്റാതെ) AI സഹായത്തോടെ, മനുഷ്യമേൽനോട്ടത്തിൽ ഓരോ തിരുത്തുവീതം നടത്തി. തിരുത്തലിനു മുമ്പ് ഓരോ ലേഖനവും ഇംഗ്ലീഷ് മൂലലേഖനവുമായി ഒത്തുനോക്കി. {| class="wikitable" ! ലേഖനം !! തിരുത്ത് (diff) !! പ്രധാന മാറ്റങ്ങൾ !! നിരീക്ഷണങ്ങൾ |- | [[മികച്ച ഗാനരചനയ്ക്കുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4649239|diff]] || അപൂർണ്ണമായിരുന്ന ആമുഖവാക്യം പൂർണ്ണവാക്യമാക്കി; ക്രമനമ്പറിലെ ആവർത്തനപ്പിശക് (45 രണ്ടുതവണ) തിരുത്തി 46–48 ആയി പുനഃക്രമീകരിച്ചു; അധിക സ്പെയ്സുകൾ നീക്കി. || പട്ടികാരൂപത്തിലുള്ള ലേഖനങ്ങളിൽ ഭാഷാപ്രശ്നങ്ങൾ താരതമ്യേന കുറവാണ് — ഗദ്യം കുറവായതിനാൽ യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം (stats.mt) ഉയർന്നിരുന്നാലും തിരുത്തേണ്ടത് കുറവാകാം. മുൻഗണനാക്രമത്തിൽ ഗദ്യലേഖനങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ പരിഗണന നൽകണം. |- | [[ബംഗാൾ ക്രിക്കറ്റ് അസോസിയേഷൻ]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4649240|diff]] || '''ഗുരുതരമായ അർത്ഥപ്പിശക് തിരുത്തി''': മൂലലേഖനത്തിലെ "governing body" (ഭരണസമിതി) എന്നത് "ഗവർമെന്റ് ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള കമ്മിറ്റി" എന്നു തെറ്റായി പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. പരിഭാഷിക്കപ്പെടാതെ കിടന്ന ഇംഗ്ലീഷ് ഖണ്ഡികകളും തലക്കെട്ടുകളും (See also, References, External links) മലയാളത്തിലാക്കി; സംഘടനകളുടെയും ട്രോഫികളുടെയും പേരുകൾ ഇംഗ്ലീഷിൽ നിലനിർത്തി. || യന്ത്രപരിഭാഷ വസ്തുതാപരമായ അർത്ഥവ്യതിയാനം വരുത്താം എന്നതിന്റെ ഉദാഹരണം — മൂലലേഖനവുമായുള്ള ഒത്തുനോക്കൽ രീതിശാസ്ത്രത്തിന്റെ അനിവാര്യഭാഗമാണെന്ന് ഇതു സ്ഥിരീകരിക്കുന്നു. |- | [[നബനീത ദേബ സെൻ]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4649242|diff]] || ഒരേ ലേഖനത്തിൽ മൂന്നു രൂപത്തിൽ (നബനീത/നൊബനീത/നോബനീത) എഴുതിയിരുന്ന പേര് ഏകീകരിച്ചു; വ്യാകരണ/അക്ഷരപ്പിശകുകൾ തിരുത്തി ("ഒരാളോണ്"→"ഒരാളാണ്", "കവയിതി"→"കവയിത്രി", "നടത്തിൽ"→"നടത്തി"); ഇൻഫോബോക്സിൽ honorific prefix ഫീൽഡിൽ തെറ്റായി ചേർത്തിരുന്ന മക്കളുടെ പേരുകൾ children ഫീൽഡിലേക്കു മാറ്റി; CX അവശിഷ്ടമായ nowiki ടാഗും അസ്ഥാനത്തുള്ള കണ്ണിയും നീക്കി. || '''വസ്തുതാപരമായ കാലഹരണം കണ്ടെത്തി''': ലേഖനവിഷയം 2019 നവംബർ 7-ന് അന്തരിച്ചെങ്കിലും ലേഖനം ഇപ്പോഴും "ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ" വർഗ്ഗത്തിലാണ്; ഇൻഫോബോക്സിൽ ജനനത്തീയതി ഫലകവും കാലഹരണപ്പെട്ടതാണ്. പുതിയ വിവരം ചേർക്കുന്നത് ഭാഷാതിരുത്തലിന്റെ പരിധിക്കു പുറത്തായതിനാൽ ഇതു തിരുത്തിയിട്ടില്ല — അവലംബസഹിതം മനുഷ്യതിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ്. |} === പ്രാഥമിക നിഗമനങ്ങൾ === * മൂന്നു ലേഖനങ്ങളിലും അർത്ഥവ്യതിയാനമോ വിവരനഷ്ടമോ വരുത്താതെ ഭാഷ മെച്ചപ്പെടുത്താൻ കഴിഞ്ഞു; ഓരോ diff-ഉം മനുഷ്യപരിശോധനയ്ക്കു ലഭ്യമാണ്. * പ്രസിദ്ധീകരണസമയത്തെ യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം മാത്രം നോക്കി മുൻഗണന നിശ്ചയിക്കുന്നതിനു പരിമിതികളുണ്ട് — പട്ടികാലേഖനങ്ങളിൽ ഗദ്യം കുറവായതിനാൽ തിരുത്തേണ്ടതും കുറവാണ്. ഗദ്യത്തിന്റെ അളവുകൂടി പരിഗണിച്ചുള്ള മുൻഗണനാക്രമം പൈലറ്റിന്റെ അടുത്ത ഘട്ടത്തിൽ പരീക്ഷിക്കണം. * ഭാഷാതിരുത്തലിനിടെ കണ്ടെത്തുന്ന വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ (കാലഹരണപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ) തിരുത്താതെ, മനുഷ്യശ്രദ്ധയ്ക്കായി ഇവിടെ രേഖപ്പെടുത്തുന്ന രീതി പ്രായോഗികമാണെന്നു കണ്ടു. === മുഴുവൻ പൈലറ്റിലേക്ക് (100 ലേഖനങ്ങൾ) === ഈ ആദ്യ മൂന്നു തിരുത്തലുകൾക്കുശേഷം, യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം ഏറ്റവും കൂടിയ ആദ്യ 100 ലേഖനങ്ങളിലേക്കു പൈലറ്റ് വ്യാപിപ്പിച്ചു. ഓരോ ലേഖനത്തിന്റെയും diff കണ്ണികളും വിശദമായ നിരീക്ഷണങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്ന പൂർണ്ണ ഫലരേഖ: '''[[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|100 ലേഖനങ്ങളുടെ പൈലറ്റ് ഫലരേഖ]]'''. '''നിരീക്ഷണങ്ങളുടെ സംഗ്രഹം:''' * '''100-ൽ 92 ലേഖനങ്ങളിൽ''' ഭാഷാതിരുത്തൽ വരുത്തി; 8 എണ്ണത്തിൽ (മിക്കവയും പട്ടിക/ഫലക പ്രധാനമായവ) ഭാഷ ഇതിനകം മെച്ചമായിരുന്നു. * ഓരോ ലേഖനത്തിനും ഒരു തിരുത്ത് എന്ന നിലയിൽ, '''ഭാഷയും പരിഭാഷാപ്പിശകുകളും മാത്രം''' തിരുത്തി; വസ്തുതകൾ, സംഖ്യകൾ, അവലംബങ്ങൾ, ഫലകങ്ങൾ, കണ്ണികൾ, വർഗ്ഗങ്ങൾ എന്നിവ ഘടനാപരിശോധനയിലൂടെ യഥാതഥം നിലനിർത്തി. * '''സാധാരണ പിശകുകൾ''': വിഷയത്തിന്റെ പേരിന്റെ അസ്ഥിരമായ ലിപ്യന്തരണം, OCR/യന്ത്രപരിഭാഷാ അക്ഷരക്കുഴപ്പം (ഉദാ. 'സ of കര്യം' → 'സൗകര്യം'), പരിഭാഷിക്കപ്പെടാത്ത ഇംഗ്ലീഷ് ഖണ്ഡികകൾ/തലക്കെട്ടുകൾ, ഇംഗ്ലീഷ് വാക്യക്രമം അതേപടി പിന്തുടരുന്ന വാക്യങ്ങൾ. * '''ഗുരുതര അർത്ഥപ്പിശകുകൾ''': പേരുകൾ പദമായി പരിഭാഷപ്പെട്ടത് (ഉദാ. കായികതാരം 'Everton Weekes' → 'ആഴ്ചകൾ'; 'governing body' → 'ഗവണ്മെന്റ് ഉടമസ്ഥത') പോലുള്ളവ കണ്ടെത്തി — മൂലലേഖനവുമായുള്ള ഒത്തുനോക്കൽ അനിവാര്യമാണെന്ന് ഇത് സ്ഥിരീകരിക്കുന്നു. * '''മനുഷ്യപരിശോധന ആവശ്യമുള്ളവ''': 41 ലേഖനങ്ങളിൽ കാലഹരണപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ, സ്രോതസ്സുമായി പൊരുത്തപ്പെടാത്ത സംഖ്യകൾ തുടങ്ങിയ വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ കണ്ടെത്തി; ഇവ AI തിരുത്താതെ ഫലരേഖയിലെ പ്രത്യേക വിഭാഗത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തി. * '''മുൻഗണന''': പട്ടിക/ഫലക പ്രധാനമായ ലേഖനങ്ങളിൽ യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം ഉയർന്നാലും ഗദ്യം കുറവായതിനാൽ തിരുത്തേണ്ടത് കുറവായിരുന്നു — അടുത്ത ഘട്ടത്തിൽ ഗദ്യത്തിന്റെ അളവുകൂടി മുൻഗണനയിൽ പരിഗണിക്കണം. === പുതിയ ലേഖനങ്ങളുടെ ഭാഷാ അവലോകനം (100 എണ്ണം) === മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലെ ഏറ്റവും പുതിയ 100 ലേഖനങ്ങളിൽ, ''തിരുത്തലുകൾ വരുത്താതെ'' (റീഡ്-ഒൺലി) നടത്തിയ ഭാഷാ/പരിഭാഷാ അവലോകനത്തിന്റെ ഫലങ്ങളും അനുമാനങ്ങളും: '''[[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പുതിയലേഖനങ്ങൾ|പുതിയ ലേഖനങ്ങളുടെ അവലോകന രേഖ]]'''. ഉള്ളടക്കമുള്ള 81 ലേഖനങ്ങളിൽ 65-ലും ഭാഷാമാറ്റം ശുപാർശ ചെയ്യുന്നു; ഏറ്റവും സാധാരണമായ പിശകുകൾ വർഷം/സംഖ്യ വിട്ടുപോയപ്പോൾ തനിച്ചാകുന്ന 'ൽ/ലെ' പ്രത്യയവും ഒരേ പേരിന്റെ അസ്ഥിര ലിപ്യന്തരണവുമാണ്. ഗുരുതരമായവ പ്രധാനമായും ഇൻഫോബോക്സ് പരിഭാഷപ്പെടാത്തതു മൂലമാണ്. == ഇതും കാണുക == * [[:mw:Special:MyLanguage/Content translation|ഉള്ളടക്കപരിഭാഷ (mediawiki.org)]] * [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Content translation/Translating/Translation quality|പരിഭാഷാ ഗുണനിലവാരം — സഹായതാൾ]] * [[:en:Wikipedia:Content translation tool|ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിലെ CX ശുദ്ധീകരണസംരംഭം]] * [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ]] * [[Special:Tags|പ്രത്യേകം:ടാഗുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:വിക്കിപീഡിയ പദ്ധതികൾ]] 8rx6e1g152jpejxqrnqlixi8gcpn67l 4651993 4651992 2026-07-31T20:22:34Z Netha Hussain 19313 /* പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ */ +1 4651993 wikitext text/x-wiki {{Notice|ഇത് ഒരു കരട് പദ്ധതിരേഖയാണ്. സമൂഹത്തിന്റെ അഭിപ്രായങ്ങൾക്കും നിർദ്ദേശങ്ങൾക്കുമായി [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്|പഞ്ചായത്തിൽ]] ചർച്ചയ്ക്ക് സമർപ്പിക്കുന്നതാണ്.}} = വിക്കിപദ്ധതി: നിർമ്മിതബുദ്ധി ഉപയോഗിച്ചുള്ള പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം = [[:mw:Special:MyLanguage/Content translation|ഉള്ളടക്കപരിഭാഷാ ഉപകരണം]] (Content Translation Tool — CX) ഉപയോഗിച്ച് മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങളിൽ പലതിലും യന്ത്രപരിഭാഷയുടെ (machine translation) പോരായ്മകൾ കാണുന്നു. അസ്വാഭാവികമായ വാക്യഘടന, ഇംഗ്ലീഷ് വാക്യക്രമം അതേപടി പിന്തുടരുന്ന "പരിഭാഷാഭാഷ", തെറ്റായ പദപ്രയോഗങ്ങൾ, വ്യാകരണപ്പിശകുകൾ എന്നിവ മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലെ പല ലേഖനങ്ങളിലും നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്. ഇത്തരം ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്തി, നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI/LLM) സഹായത്തോടെ ഭാഷ മെച്ചപ്പെടുത്തി, ബോട്ട് വഴി തിരുത്തുകൾ വരുത്തുകയാണ് ഈ പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം. പദ്ധതിയുടെ ആദ്യഘട്ടമായി '''100 ലേഖനങ്ങളുടെ ഒരു പൈലറ്റ് പഠനം''' നടത്തി. പൈലറ്റിന്റെ ഫലങ്ങൾ സമൂഹത്തിനു മുന്നിൽ അവതരിപ്പിച്ച്, സമവായത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മാത്രമേ വിപുലീകരണം പരിഗണിക്കുകയുള്ളൂ. == പശ്ചാത്തലം == * മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ <code>contenttranslation</code> ടാഗോടുകൂടിയ '''ഏകദേശം 14,800 തിരുത്തലുകൾ''' ഇതുവരെ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട് (2026 ജൂലൈയിലെ കണക്ക്). ഇവയിൽ ഏകദേശം 9,800 എണ്ണം CX2 (പുതിയ പതിപ്പ്) ഉപയോഗിച്ചുള്ളവയാണ്; ഏകദേശം 900 എണ്ണം [[:mw:Special:MyLanguage/Content translation/Section translation|ഉപവിഭാഗ പരിഭാഷ]] വഴിയുള്ളവയും. * CX ഉപകരണം മലയാളത്തിലേക്ക് Google Translate, MinT തുടങ്ങിയ യന്ത്രപരിഭാഷാ സേവനങ്ങളാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഇവയുടെ ഗുണനിലവാരം മെച്ചപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, മലയാളംപോലുള്ള സങ്കീർണ്ണരൂപഘടനയുള്ള (agglutinative) ഭാഷകളിൽ പിശകുകൾ സാധാരണമാണ്. * ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിൽ CX വഴി വന്ന മോശം പരിഭാഷകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ പ്രത്യേക ശുദ്ധീകരണസംരംഭവും ([[:en:Wikipedia:Content translation tool|WP:CXT]]) പ്രത്യേക മായ്ക്കൽ മാനദണ്ഡവും (X2) വരെ വേണ്ടിവന്നിട്ടുണ്ട്. ==പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ == # CX ഉപയോഗിച്ച് സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടതും ഭാഷാപരമായി മെച്ചപ്പെടുത്തേണ്ടതുമായ ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്തുക. # നിർമ്മിതബുദ്ധി ഉപയോഗിച്ച് ലേഖനങ്ങളിലെ '''ഭാഷ മാത്രം''' മെച്ചപ്പെടുത്തുക. വസ്തുതകളോ ഉള്ളടക്കമോ അവലംബങ്ങളോ മാറ്റുന്നതല്ല. # 100 ലേഖനങ്ങളുടെ പൈലറ്റ് പഠനത്തിലൂടെ ഈ സമീപനത്തിന്റെ കൃത്യതയും സ്വീകാര്യതയും അളക്കുക. {{done}} (പൈലറ്റ് പഠനം പൂർത്തിയായി, ഫലം ഇവിടെ കാണാം.) # ഫലങ്ങൾ സുതാര്യമായി രേഖപ്പെടുത്തി സമൂഹത്തിന്റെ വിലയിരുത്തലിന് സമർപ്പിക്കുക. == പദ്ധതിയുടെ വ്യാപ്തിക്ക് പുറത്തുള്ളവ == * പുതിയ ഉള്ളടക്കം ചേർക്കൽ, വസ്തുതാപരമായ തിരുത്തലുകൾ, അവലംബങ്ങൾ ചേർക്കൽ/നീക്കം ചെയ്യൽ — ഇവയൊന്നും ബോട്ട് ചെയ്യില്ല. * ലേഖനങ്ങൾ മായ്ക്കാനുള്ള ശുപാർശകൾ ഈ പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമല്ല (ഗുരുതരപ്രശ്നമുള്ളവ കണ്ടെത്തിയാൽ സാധാരണ നടപടിക്രമപ്രകാരം സമൂഹത്തിന്റെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടുത്തും). * CX ഉപകരണത്തിന്റെ ഉപയോഗം നിരുത്സാഹപ്പെടുത്തലല്ല ലക്ഷ്യം; നിലവിലുള്ള ലേഖനങ്ങളുടെ ഭാഷ മെച്ചപ്പെടുത്തലാണ്. == രീതിശാസ്ത്രം == === ഘട്ടം 1: ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്തൽ === താഴെപ്പറയുന്ന സ്രോതസ്സുകളിൽനിന്ന് CX-ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക തയ്യാറാക്കി: * '''ടാഗ് അടിസ്ഥാനത്തിൽ''': <code>contenttranslation</code>, <code>contenttranslation-v2</code>, <code>sectiontranslation</code>, <code>contenttranslation-high-unmodified-mt-text</code> എന്നീ ടാഗുകളുള്ള താളുകൾ ([[Special:Tags|പ്രത്യേകം:ടാഗുകൾ]] കാണുക). ഉദാഹരണ API ചോദ്യം: *: <code><nowiki>https://ml.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=recentchanges&rctag=contenttranslation&rclimit=500</nowiki></code> * '''CX സ്ഥിതിവിവര API''': <code>list=cxpublishedtranslations&from=en&to=ml</code> എന്ന API ഓരോ പരിഭാഷയിലെയും യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം (<code>stats.mt</code>) ഉൾപ്പെടെ നൽകുന്നു — മാറ്റംവരുത്താത്ത യന്ത്രപരിഭാഷ കൂടുതലുള്ള ലേഖനങ്ങൾ മുൻഗണനാക്രമത്തിൽ അടുക്കാൻ ഇത് ഉപയോഗിക്കും. * '''PetScan / Quarry''': <code>change_tag</code> പട്ടികയിൽനിന്ന് SQL ചോദ്യം വഴി പൂർണ്ണപ്പട്ടിക. === ഘട്ടം 2: AI തിരുത്തൽ === * മൂലലേഖനം (ഇംഗ്ലീഷ്) ലഭ്യമെങ്കിൽ അതും മലയാളം പതിപ്പും LLM-ന് നൽകി, '''അർത്ഥവ്യത്യാസം വരുത്താതെ ഭാഷ മാത്രം''' മെച്ചപ്പെടുത്താൻ നിർദ്ദേശിക്കും. * എ.ഐ ബോട്ടിന് കർശന നിയന്ത്രണങ്ങളാണ് കൊടുത്തിട്ടുള്ളത് (guardrails): ** വിക്കിഘടന (കണ്ണികൾ, ഫലകങ്ങൾ, അവലംബ ടാഗുകൾ, ചിത്രങ്ങൾ, വർഗ്ഗങ്ങൾ) അതേപടി നിലനിർത്തും. ** സംഖ്യകൾ, പേരുകൾ, തീയതികൾ, ഉദ്ധരണികൾ എന്നിവ മാറ്റില്ല. ** പുതിയ വാക്യങ്ങളോ വിവരങ്ങളോ കൂട്ടിച്ചേർക്കില്ല; ഉള്ളടക്കം നീക്കം ചെയ്യില്ല. * തിരുത്തിയശേഷം ഒരു രണ്ടാം AI-പരിശോധന (verification pass) നടത്തും. പഴയതും പുതിയതുമായ പതിപ്പുകൾ താരതമ്യം ചെയ്ത് അർത്ഥവ്യതിയാനമോ വിവരനഷ്ടമോ ഉണ്ടോയെന്ന് സ്വതന്ത്രമായി പരിശോധിക്കും. സംശയമുള്ളവ മനുഷ്യപരിശോധനയ്ക്ക് മാറ്റിവയ്ക്കും. === ഘട്ടം 3: ബോട്ട് വഴി തിരുത്തൽ === * [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ|ബോട്ട് നയം]] അനുസരിച്ച്, [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ/അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷകൾ|അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷ]] സമർപ്പിച്ച് അനുമതി ലഭിച്ചശേഷം മാത്രമേ ബോട്ട് പ്രവർത്തിക്കൂ. * ഓരോ തിരുത്തിലും വ്യക്തമായ തിരുത്തൽ സംഗ്രഹം: ഉദാ. <code>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണ പദ്ധതി — ഭാഷ മെച്ചപ്പെടുത്തൽ (പൈലറ്റ്); വിശദാംശങ്ങൾ പദ്ധതിത്താളിൽ</code>. * {{tl|bots}} / {{tl|nobots}} ഫലകങ്ങൾ മാനിക്കും; തിരുത്തൽനിരക്ക് പരിമിതപ്പെടുത്തും (മിനിറ്റിൽ പരമാവധി ഏതാനും തിരുത്തുകൾ). * പൈലറ്റിലെ ആദ്യ 20 ലേഖനങ്ങളുടെ തിരുത്തുകൾ '''പൂർണ്ണമായും മനുഷ്യപരിശോധനയ്ക്കുശേഷം''' മാത്രം സേവ് ചെയ്യും (calibration ഘട്ടം). തുടർന്നുള്ള 80 എണ്ണം അർദ്ധസ്വയംപ്രവർത്തിതമായി — ഓരോ diff-ഉം സാമ്പിൾ അടിസ്ഥാനത്തിൽ (കുറഞ്ഞത് 25%) മനുഷ്യർ പരിശോധിക്കും. * എല്ലാ ബോട്ട് തിരുത്തുകളുടെയും പട്ടിക പദ്ധതിത്താളിന്റെ ഉപതാളിൽ പരസ്യമായി സൂക്ഷിക്കും; ഏത് തിരുത്തും ആർക്കും ഒറ്റ ക്ലിക്കിൽ മുൻപ്രാപനം (revert) ചെയ്യാം — അതിനെതിരെ തർക്കമുണ്ടാകില്ല. === വിജയമാനദണ്ഡങ്ങൾ (metrics) === # '''കൃത്യത''': മനുഷ്യപരിശോധനയിൽ "അർത്ഥവ്യത്യാസമില്ല, ഭാഷ മെച്ചപ്പെട്ടു" എന്ന് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്ന തിരുത്തുകളുടെ അനുപാതം ≥ 95%. # '''മുൻപ്രാപന നിരക്ക്''': സമൂഹാംഗങ്ങൾ മുൻപ്രാപനം ചെയ്യുന്ന ബോട്ട് തിരുത്തുകൾ ≤ 5%. # '''വസ്തുതാവ്യതിയാനം''': വസ്തുത മാറിയതായി കണ്ടെത്തുന്ന തിരുത്തുകൾ = 0 (ഒരെണ്ണം കണ്ടെത്തിയാൽപ്പോലും പ്രവർത്തനം നിർത്തി കാരണം വിശകലനം ചെയ്യും). # '''സമൂഹസ്വീകാര്യത''': പൈലറ്റ് റിപ്പോർട്ടിന്മേലുള്ള ചർച്ചയിൽ തുടരാനുള്ള സമവായം. == അപകടസാധ്യതകളും പരിഹാരങ്ങളും == {| class="wikitable" ! അപകടസാധ്യത !! പരിഹാരം |- | AI വസ്തുതകൾ മാറ്റുകയോ പുതിയ (തെറ്റായ) വിവരം ചേർക്കുകയോ ചെയ്യുക (hallucination) || ഭാഷാതിരുത്തലിൽ മാത്രം പരിമിതപ്പെടുത്തുന്ന കർശന നിർദ്ദേശങ്ങൾ; സ്വതന്ത്ര രണ്ടാം AI-പരിശോധന; calibration ഘട്ടത്തിൽ 100% മനുഷ്യപരിശോധന; സംഖ്യ/പേര്/തീയതി മാറ്റങ്ങൾ യാന്ത്രികമായി കണ്ടെത്തി തടയുന്ന diff-പരിശോധന |- | വിക്കിഘടന (ഫലകങ്ങൾ, അവലംബങ്ങൾ) തകരാറിലാകുക || തിരുത്തലിനുമുമ്പും ശേഷവും ഘടനാപരിശോധന (parser check); ഘടന മാറിയാൽ തിരുത്ത് സ്വയം നിരസിക്കും |- | സമൂഹത്തിന്റെ എതിർപ്പ് / വിശ്വാസക്കുറവ് || മുൻകൂർ ചർച്ചയും സമവായവും; പൂർണ്ണ സുതാര്യത; എളുപ്പത്തിലുള്ള മുൻപ്രാപനം; പരാതിപ്പെടാനുള്ള കേന്ദ്രീകൃത താൾ; ആവശ്യപ്പെട്ടാൽ ഉടൻ പ്രവർത്തനം നിർത്തൽ |} == നയപരമായ അനുസരണം == * '''[[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ]]''': ബോട്ട് പ്രവർത്തനത്തിന് മുൻകൂർ അനുമതി തേടും; അപേക്ഷ [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ/അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷകൾ]] എന്ന താളിൽ സമർപ്പിക്കും. * '''സുതാര്യത''': ബോട്ട് അക്കൗണ്ടിന്റെ ഉപയോക്തൃതാളിൽ പദ്ധതിവിവരണം, ഉപയോഗിക്കുന്ന AI മോഡൽ, പ്രവർത്തകന്റെ വിവരം എന്നിവ വ്യക്തമാക്കും. AI ഉപയോഗം തിരുത്തൽ സംഗ്രഹത്തിൽ വെളിപ്പെടുത്തും. * '''ഉത്തരവാദിത്തം''': ബോട്ടിന്റെ എല്ലാ തിരുത്തുകളുടെയും പൂർണ്ണ ഉത്തരവാദിത്തം പ്രവർത്തകയ്ക്കായിരിക്കും. * പദ്ധതി ആരംഭിക്കുംമുമ്പ് [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്|പഞ്ചായത്തിൽ]] ചർച്ച നടത്തി സമവായം ഉറപ്പാക്കും. == സാങ്കേതിക അനുബന്ധം == === ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്താനുള്ള മാതൃകാ API ചോദ്യങ്ങൾ === CX ടാഗുള്ള സമീപകാല മാറ്റങ്ങൾ: <nowiki>https://ml.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=recentchanges&rctag=contenttranslation&rcnamespace=0&rclimit=500&rcprop=title|timestamp|tags&format=json</nowiki> പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പരിഭാഷകളും യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതവും: <nowiki>https://ml.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=cxpublishedtranslations&from=en&to=ml&limit=500&format=json</nowiki> (ഫലത്തിലെ <code>stats.mt</code> — യന്ത്രപരിഭാഷയുടെ അനുപാതം, <code>stats.human</code> — മനുഷ്യതിരുത്തലിന്റെ അനുപാതം. <code>stats.mt</code> ഉയർന്നതും <code>stats.human</code> കുറഞ്ഞതുമായ ലേഖനങ്ങൾക്ക് മുൻഗണന.) മാറ്റംവരുത്താത്ത യന്ത്രപരിഭാഷ കൂടുതലുള്ള തിരുത്തുകൾ: <nowiki>https://ml.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=recentchanges&rctag=contenttranslation-high-unmodified-mt-text&rclimit=500&format=json</nowiki> === നിർദ്ദിഷ്ട സാങ്കേതിക ഘടകങ്ങൾ === * '''ഭാഷ/ചട്ടക്കൂട്''': Python + [[:mw:Manual:Pywikibot|Pywikibot]] * '''AI മോഡൽ''': മലയാളത്തിൽ മികച്ച പ്രകടനമുള്ള ഒരു LLM (calibration ഘട്ടത്തിൽ ഒന്നിലധികം മോഡലുകൾ താരതമ്യം ചെയ്ത് തിരഞ്ഞെടുക്കും) - പൈലറ്റ് പദ്ധതിയ്ക്കായി തിരഞ്ഞെടുത്തത് ക്ലോഡ് ഫേബിൾ 5 എന്ന മോഡൽ ആണ്. * '''പ്രവർത്തനരേഖകൾ''': ഓരോ ലേഖനത്തിനും അന്തിമ diff പരസ്യമായി ലഭ്യമാക്കും. * '''കോഡ്''': പദ്ധതിയുടെ മുഴുവൻ കോഡും സ്വതന്ത്ര അനുമതിപത്രത്തിൽ (open source) പ്രസിദ്ധീകരിക്കും. == യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം ഏറ്റവും കൂടിയ ലേഖനങ്ങൾ (ടോപ് 200) == ഉള്ളടക്കപരിഭാഷാ ഉപകരണം വഴി ഇംഗ്ലീഷിൽനിന്ന് മലയാളത്തിലേക്കു പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പരിഭാഷകളുടെ കണക്കുകൾ ([[:mw:Special:MyLanguage/Content translation|CX]] <code>cxpublishedtranslations</code> API-യിലെ <code>stats.mt</code>) അടിസ്ഥാനമാക്കി, '''മാറ്റംവരുത്താത്ത യന്ത്രപരിഭാഷയുടെ അനുപാതം കൂടിയതു മുതൽ കുറഞ്ഞതു വരെ''' ക്രമീകരിച്ച പട്ടിക. കണക്കുകൾ പ്രസിദ്ധീകരണസമയത്തേതാണ്; പിന്നീട് മനുഷ്യതിരുത്തലുകൾ വന്നിട്ടുണ്ടാകാം. നിലവിലില്ലാത്ത (മായ്ക്കപ്പെട്ട) താളുകൾ ഒഴിവാക്കിയിട്ടുണ്ട്. (പട്ടിക തയ്യാറാക്കിയത്: 2026 ജൂലൈ 22-ന്, ആകെ 11,856 പരിഭാഷകളിൽനിന്ന്.) {| class="wikitable sortable" ! # !! ലേഖനം !! ഇംഗ്ലീഷ് മൂലലേഖനം !! പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത് !! യന്ത്രപരിഭാഷ % !! മനുഷ്യതിരുത്തൽ % |- | 1 || [[മികച്ച ഗാനരചനയ്ക്കുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം]] || [[:en:Kerala State Film Award for Best Lyrics|Kerala State Film Award for Best Lyrics]] || 2015-09 || 100.0 || 0.0 |- | 2 || [[ബംഗാൾ ക്രിക്കറ്റ് അസോസിയേഷൻ]] || [[:en:Cricket Association of Bengal|Cricket Association of Bengal]] || 2015-09 || 100.0 || 0.0 |- | 3 || [[നബനീത ദേബ സെൻ]] || [[:en:Nabaneeta Dev Sen|Nabaneeta Dev Sen]] || 2023-01 || 100.0 || 0.0 |- | 4 || [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം പാർലമെന്റ് നിയോജകമണ്ഡലങ്ങളുടെ(1801-1832) പട്ടിക]] || [[:en:List of UK Parliamentary constituencies (1801–32)|List of UK Parliamentary constituencies (1801–32)]] || 2017-05 || 100.0 || 0.0 |- | 5 || [[ബലപരീക്ഷണം (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Balapareekshanam|Balapareekshanam]] || 2020-04 || 100.0 || 0.0 |- | 6 || [[അശ്റഫ് അലി താനവി]] || [[:en:Ashraf Ali Thanwi|Ashraf Ali Thanwi]] || 2025-04 || 100.0 || 0.0 |- | 7 || [[മഹാരാജ് മാനനഷ്ടക്കേസ്]] || [[:en:Maharaj Libel Case|Maharaj Libel Case]] || 2024-07 || 100.0 || 0.0 |- | 8 || [[ഗോകുൽ രാമകൃഷ്ണൻ]] || [[:en:Gokul Ramakrishnan|Gokul Ramakrishnan]] || 2023-09 || 100.0 || 0.0 |- | 9 || [[കാദിരി]] || [[:en:Kadiri|Kadiri]] || 2023-11 || 100.0 || 0.0 |- | 10 || [[2024ലെ ലോക്‌സഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് (കേരളം)]] || [[:en:2024 Indian general election in Kerala|2024 Indian general election in Kerala]] || 2024-04 || 100.0 || 0.0 |- | 11 || [[ജി.എൻ. സായിബാബ]] || [[:en:G. N. Saibaba|G. N. Saibaba]] || 2024-11 || 100.0 || 0.0 |- | 12 || [[അസമത (ഗണിതശാസ്ത്രം)]] || [[:en:Inequality (mathematics)|Inequality (mathematics)]] || 2024-12 || 100.0 || 0.0 |- | 13 || [[ലാമിന് യമാൽ]] || [[:en:Lamine Yamal|Lamine Yamal]] || 2025-05 || 100.0 || 0.0 |- | 14 || [[മയിലാടി, തമിഴ്നാട്]] || [[:en:Myladi, Tamil Nadu|Myladi, Tamil Nadu]] || 2025-08 || 100.0 || 0.0 |- | 15 || [[ദുബായ് മിറക്കിൾ ഗാർഡൻ]] || [[:en:Dubai Miracle Garden|Dubai Miracle Garden]] || 2025-11 || 100.0 || 0.0 |- | 16 || [[ബാബ് അൽ-ഹദീദ്]] || [[:en:Bab al-Hadid|Bab al-Hadid]] || 2026-02 || 100.0 || 0.0 |- | 17 || [[കമല കൃതിവാസൻ]] || [[:en:Kamala Krithivasan|Kamala Krithivasan]] || 2026-03 || 100.0 || 0.0 |- | 18 || [[ഒ.ജെ. ജനീഷ്]] || [[:en:O. J. Janeesh|O. J. Janeesh]] || 2026-05 || 100.0 || 0.0 |- | 19 || [[മേഖലകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം പാർലമെന്റ് നിയോജകമണ്ഡലങ്ങളുടെ(1918-1945) പട്ടിക]] || [[:en:List of United Kingdom Parliament constituencies (1918–45) by region|List of United Kingdom Parliament constituencies (1918–45) by region]] || 2017-05 || 99.9 || 0.0 |- | 20 || [[മേഖലകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം പാർലമെന്റ് നിയോജകമണ്ഡലങ്ങളുടെ(1983-97) പട്ടിക]] || [[:en:List of United Kingdom Parliament constituencies (1983–97) by region|List of United Kingdom Parliament constituencies (1983–97) by region]] || 2017-05 || 99.8 || 0.0 |- | 21 || [[നഥാനിയേൽ ഹാത്തോൺ]] || [[:en:Nathaniel Hawthorne|Nathaniel Hawthorne]] || 2020-08 || 99.7 || 0.3 |- | 22 || [[യാക്കോബ്]] || [[:en:Jacob|Jacob]] || 2019-11 || 99.6 || 0.4 |- | 23 || [[ഗ്ലെൻ ടി. സീബോർഗ്]] || [[:en:Glenn T. Seaborg|Glenn T. Seaborg]] || 2017-10 || 99.4 || 22.7 |- | 24 || [[ചുണ്ടൻ ശലഭം]] || [[:en:Libythea labdaca|Libythea labdaca]] || 2018-02 || 99.4 || 0.0 |- | 25 || [[മേഖലകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം പാർലമെന്റ് നിയോജകമണ്ഡലങ്ങളുടെ(1950-74) പട്ടിക]] || [[:en:List of United Kingdom Parliament constituencies (1955–74) by region|List of United Kingdom Parliament constituencies (1955–74) by region]] || 2017-05 || 99.3 || 0.0 |- | 26 || [[ആദിലാബാദ് ജില്ല]] || [[:en:Adilabad district|Adilabad district]] || 2020-01 || 99.3 || 0.7 |- | 27 || [[ചാത്തമറ്റം]] || [[:en:Chathamattom|Chathamattom]] || 2025-06 || 99.0 || 1.0 |- | 28 || [[കോട്ട ജംഗ്ഷൻ തീവണ്ടിനിലയം]] || [[:en:Kota Junction railway station|Kota Junction railway station]] || 2019-10 || 99.0 || 1.0 |- | 29 || [[അനുരാഗ് ഥാക്കുർ]] || [[:en:Anurag Thakur|Anurag Thakur]] || 2019-08 || 99.0 || 1.0 |- | 30 || [[ശതാബ്ദി എക്സ്പ്രസ്]] || [[:en:Shatabdi Express|Shatabdi Express]] || 2019-10 || 99.0 || 1.0 |- | 31 || [[ഓഖ തീവണ്ടിനിലയം]] || [[:en:Okha railway station|Okha railway station]] || 2019-10 || 99.0 || 1.0 |- | 32 || [[സ്തന വേദന]] || [[:en:Breast pain|Breast pain]] || 2023-01 || 99.0 || 1.0 |- | 33 || [[ജെയ്ൻ എൽ-ദാർ]] || [[:en:Jane El-Dahr|Jane El-Dahr]] || 2023-01 || 99.0 || 1.0 |- | 34 || [[ഹിന്ദു സ്റ്റുഡന്റ്സ് കൗൺസിൽ]] || [[:en:Hindu Students Council|Hindu Students Council]] || 2019-10 || 99.0 || 1.0 |- | 35 || [[സാഡിനിസോ ഹക്കിമോവ]] || [[:en:Sa'diniso Hakimova|Sa'diniso Hakimova]] || 2023-01 || 99.0 || 1.0 |- | 36 || [[ചൈൽഡ്ബർത്ത് കണക്ഷൻ]] || [[:en:Childbirth Connection|Childbirth Connection]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 37 || [[ഷീല സിംഗ് പോൾ]] || [[:en:Sheila Singh Paul|Sheila Singh Paul]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 38 || [[യുവേഫ നേഷൻസ് ലീഗ്]] || [[:en:UEFA Nations League|UEFA Nations League]] || 2019-07 || 98.9 || 1.1 |- | 39 || [[ഭക്തിവേദാന്ത കോളജ്]] || [[:en:Bhaktivedanta College|Bhaktivedanta College]] || 2019-09 || 98.9 || 1.1 |- | 40 || [[തമിഴി (വെബ് സീരീസ്)]] || [[:en:Tamizhi (web series)|Tamizhi (web series)]] || 2020-04 || 98.9 || 1.1 |- | 41 || [[സൊഹ്റാബുദ്ദീൻ ഏറ്റുമുട്ടൽ കൊല]] || [[:en:Death of Sohrabuddin Sheikh|Death of Sohrabuddin Sheikh]] || 2021-06 || 98.9 || 1.1 |- | 42 || [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (1980)]] || [[:en:1980 Kerala Legislative Assembly election|1980 Kerala Legislative Assembly election]] || 2022-04 || 98.9 || 1.1 |- | 43 || [[നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഫാഷൻ ടെക്നോളജി]] || [[:en:National Institute of Fashion Technology|National Institute of Fashion Technology]] || 2022-04 || 98.9 || 1.1 |- | 44 || [[രമേശ് ബിധുരി]] || [[:en:Ramesh Bidhuri|Ramesh Bidhuri]] || 2019-08 || 98.9 || 1.1 |- | 45 || [[സ്ട്രീറ്റ് ലൈറ്റ്സ് (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Street Lights (film)|Street Lights (film)]] || 2022-03 || 98.9 || 1.1 |- | 46 || [[അനിൽ ധർകർ]] || [[:en:Anil Dharker|Anil Dharker]] || 2021-03 || 98.9 || 1.1 |- | 47 || [[ആലീസ് കൂപ്പർ]] || [[:en:Alice Cooper|Alice Cooper]] || 2019-10 || 98.9 || 1.1 |- | 48 || [[ടോറൈൻ (കന്നുകാലി)]] || [[:en:Taurine cattle|Taurine cattle]] || 2020-04 || 98.9 || 1.1 |- | 49 || [[അഗ്നിക്ഷേത്രം (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Agni Kshethram|Agni Kshethram]] || 2022-02 || 98.9 || 1.1 |- | 50 || [[പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ ജില്ലകളുടെ പട്ടിക]] || [[:en:List of districts of West Bengal|List of districts of West Bengal]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 51 || [[മുംബൈ സെൻ‌ട്രൽ തീവണ്ടിനിലയം]] || [[:en:Mumbai Central railway station|Mumbai Central railway station]] || 2019-10 || 98.9 || 1.1 |- | 52 || [[മൈക്കൽ എൻ. ഹാൾ]] || [[:en:Michael N. Hall|Michael N. Hall]] || 2021-05 || 98.9 || 1.1 |- | 53 || [[മണർകാട്]] || [[:en:Manarcaud|Manarcaud]] || 2022-01 || 98.9 || 1.1 |- | 54 || [[മഹ്കാം പുലോഡോവ]] || [[:en:Mahkam Pulodova|Mahkam Pulodova]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 55 || [[എവർട്ടൺ വീക്ക്സ്]] || [[:en:Everton Weekes|Everton Weekes]] || 2020-07 || 98.9 || 1.1 |- | 56 || [[നാഗാലാൻഡ് (ലോകസഭാ മണ്ഡലം)]] || [[:en:Nagaland (Lok Sabha constituency)|Nagaland (Lok Sabha constituency)]] || 2019-08 || 98.9 || 1.1 |- | 57 || [[സൈപ്രസിലെ കാല്പന്തുകളി]] || [[:en:Football in Cyprus|Football in Cyprus]] || 2020-03 || 98.9 || 1.1 |- | 58 || [[നർബിത സ്കൂൾ ഓഫ് നഴ്സിംഗ്]] || [[:en:Narhbita School of Nursing|Narhbita School of Nursing]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 59 || [[തായ് ഖംതി ജനത]] || [[:en:Khamti people|Khamti people]] || 2022-08 || 98.9 || 1.1 |- | 60 || [[ചൈനയിലെ പെൺ ശിശുഹത്യ]] || [[:en:Female infanticide in China|Female infanticide in China]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 61 || [[കല്പകഞ്ചേരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] || [[:en:Kalpakancheri Grama Panchayath|Kalpakancheri Grama Panchayath]] || 2019-09 || 98.9 || 1.1 |- | 62 || [[ഗർഭാശയ സുഷിരം]] || [[:en:Uterine perforation|Uterine perforation]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 63 || [[പ്രഫുല്ല ചന്ദ്ര സെൻ ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Prafulla Chandra Sen Government Medical College and Hospital|Prafulla Chandra Sen Government Medical College and Hospital]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 64 || [[കൊച്ചി ഹാർബർ ടെർമിനസ്]] || [[:en:Cochin Harbour Terminus|Cochin Harbour Terminus]] || 2019-10 || 98.9 || 1.1 |- | 65 || [[എക്സിറ്റ് നടപടിക്രമം]] || [[:en:EXIT procedure|EXIT procedure]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 66 || [[പൗരത്വ ഭേദഗതി നിയമത്തിനെതിരായ പ്രക്ഷോഭങ്ങൾ]] || [[:en:Citizenship Amendment Act protests|Citizenship Amendment Act protests]] || 2022-09 || 98.9 || 1.1 |- | 67 || [[പെൻസി-ലാ]] || [[:en:Pensi La|Pensi La]] || 2021-06 || 98.9 || 1.1 |- | 68 || [[ത്രീ ഡോട്ട്സ്]] || [[:en:3 Dots|3 Dots]] || 2022-11 || 98.9 || 1.1 |- | 69 || [[ജെമീല മഹമൂദ്]] || [[:en:Jemilah Mahmood|Jemilah Mahmood]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 70 || [[എത്യോപ്യയിലെ സ്ത്രീകളുടെ ആരോഗ്യം]] || [[:en:Women's health in Ethiopia|Women's health in Ethiopia]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 71 || [[ഉം അലി]] || [[:en:Om Ali|Om Ali]] || 2020-05 || 98.9 || 1.1 |- | 72 || [[സിദ്ധർ]] || [[:en:Siddhar|Siddhar]] || 2021-12 || 98.9 || 1.1 |- | 73 || [[സ്പ്രാറ്റ്ലി ദ്വീപുകൾ]] || [[:en:Spratly Islands|Spratly Islands]] || 2020-01 || 98.8 || 1.2 |- | 74 || [[ഇന്ത്യയിലെ ജലപാതകളുടെ പട്ടിക]] || [[:en:List of National Waterways in India|List of National Waterways in India]] || 2016-09 || 98.8 || 0.0 |- | 75 || [[ജീൻ സ്മിത്ത്]] || [[:en:Jeanne Smith|Jeanne Smith]] || 2023-01 || 98.8 || 1.2 |- | 76 || [[പുണ്ടി നരസിംഹൻ രംഗരാജൻ]] || [[:en:P. N. Rangarajan|P. N. Rangarajan]] || 2021-05 || 98.8 || 1.2 |- | 77 || [[ഇസ്മാഈൽ ഒമർ ഗുഅല്ലെ]] || [[:en:Ismaïl Omar Guelleh|Ismaïl Omar Guelleh]] || 2019-10 || 98.8 || 1.2 |- | 78 || [[മാല്വ പ്രദേശം]] || [[:en:Malwa|Malwa]] || 2020-04 || 98.8 || 1.2 |- | 79 || [[കോർപ്പസ് ല്യൂട്ടിയം സിസ്റ്റ്]] || [[:en:Corpus luteum cyst|Corpus luteum cyst]] || 2023-01 || 98.8 || 1.2 |- | 80 || [[2018 ഫിഫ ക്ലബ് ലോക കപ്പ് ഫൈനൽ]] || [[:en:2018 FIFA Club World Cup Final|2018 FIFA Club World Cup Final]] || 2020-03 || 98.8 || 1.2 |- | 81 || [[പിനാകി മിശ്ര]] || [[:en:Pinaki Misra|Pinaki Misra]] || 2019-08 || 98.8 || 1.2 |- | 82 || [[വിക്കി ഗോ]] || [[:en:Vicky Goh|Vicky Goh]] || 2023-01 || 98.8 || 1.2 |- | 83 || [[നളന്ദ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Nalanda Medical College and Hospital|Nalanda Medical College and Hospital]] || 2023-01 || 98.8 || 1.2 |- | 84 || [[മഞ്ജു ഭാർഗവി]] || [[:en:Manju Bhargavi|Manju Bhargavi]] || 2019-12 || 98.8 || 1.2 |- | 85 || [[പാട്രിക് സ്ട്രോസോഡ]] || [[:en:Patrick Strzoda|Patrick Strzoda]] || 2020-03 || 98.8 || 1.2 |- | 86 || [[കലാഭവൻ റഹ്മാൻ]] || [[:en:Kalabhavan Rahman|Kalabhavan Rahman]] || 2019-09 || 98.8 || 1.2 |- | 87 || [[ദേബെൻ മഹാത ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Deben Mahata Government Medical College and Hospital|Deben Mahata Government Medical College and Hospital]] || 2023-01 || 98.8 || 1.2 |- | 88 || [[അബ്ദുള്ള ഇബ്നു സലാം]] || [[:en:Abdullah ibn Salam|Abdullah ibn Salam]] || 2021-05 || 98.8 || 1.2 |- | 89 || [[പണ്ഡിറ്റ് ഭഗവത് ദയാൽ ശർമ്മ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ഹെൽത്ത് സയൻസസ്]] || [[:en:Pandit Bhagwat Dayal Sharma University of Health Sciences|Pandit Bhagwat Dayal Sharma University of Health Sciences]] || 2023-01 || 98.8 || 1.2 |- | 90 || [[ഗവേണിങ് ബോഡി കമ്മീഷൻ]] || [[:en:Governing Body Commission|Governing Body Commission]] || 2019-09 || 98.8 || 1.2 |- | 91 || [[മീനാക്ഷി ലെഖി]] || [[:en:Meenakshi Lekhi|Meenakshi Lekhi]] || 2019-08 || 98.7 || 1.3 |- | 92 || [[ചന്ദ്രസ്വാമി]] || [[:en:Chandraswami|Chandraswami]] || 2021-09 || 98.7 || 1.3 |- | 93 || [[മാരെക് ഗ്ലെസർമാൻ]] || [[:en:Marek Glezerman|Marek Glezerman]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 94 || [[നമോ മെഡിക്കൽ എഡ്യൂക്കേഷൻ ആൻഡ് റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]] || [[:en:Shri Vinoba Bhave Institute of Medical Sciences|Shri Vinoba Bhave Institute of Medical Sciences]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 95 || [[ബോൺ ഹാൾ ക്ലിനിക്ക്]] || [[:en:Bourn Hall Clinic|Bourn Hall Clinic]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 96 || [[മൈക്കിൾ മധുസൂദൻ ദത്ത്]] || [[:en:Michael Madhusudan Dutt|Michael Madhusudan Dutt]] || 2021-09 || 98.7 || 1.3 |- | 97 || [[പെട്ടിലാമ്പട്ര]] || [[:en:Pettilambattra|Pettilambattra]] || 2022-05 || 98.7 || 1.3 |- | 98 || [[എന്റെ വീട് അപ്പൂന്റേം]] || [[:en:Ente Veedu Appuvinteyum|Ente Veedu Appuvinteyum]] || 2022-12 || 98.7 || 1.3 |- | 99 || [[കേപ് കോസ്റ്റ് നഴ്സസ് ട്രെയിനിംഗ് കോളേജ്]] || [[:en:Cape Coast Nurses Training College|Cape Coast Nurses Training College]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 100 || [[സുശീല നയ്യാർ]] || [[:en:Sushila Nayyar|Sushila Nayyar]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 101 || [[പ്രണാമം (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Pranamam|Pranamam]] || 2019-12 || 98.7 || 1.3 |- | 102 || [[ടോക്കെഹോ യെപ്തോമി]] || [[:en:Tokheho|Tokheho]] || 2019-08 || 98.7 || 1.3 |- | 103 || [[പി.ഇ.എസ്. ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ് ആൻഡ് റിസർച്ച്]] || [[:en:P.E.S. Institute of Medical Sciences and Research|P.E.S. Institute of Medical Sciences and Research]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 104 || [[സുനിൽ വൽസൺ]] || [[:en:Sunil Valson|Sunil Valson]] || 2024-03 || 98.7 || 1.3 |- | 105 || [[ആക്റ്റ ഒബ്സ്റ്റട്രീഷ്യ എറ്റ് ഗൈനക്കോളജിക്ക സ്കാൻഡിനാവിക]] || [[:en:Acta Obstetricia et Gynecologica Scandinavica|Acta Obstetricia et Gynecologica Scandinavica]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 106 || [[രജപുത്രൻ]] || [[:en:Rajaputhran|Rajaputhran]] || 2020-03 || 98.7 || 1.3 |- | 107 || [[ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ലാത്തൂർ]] || [[:en:Government Medical College, Latur|Government Medical College, Latur]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 108 || [[ഛത്തീസ്ഗഡ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]] || [[:en:Chhattisgarh Institute of Medical Sciences|Chhattisgarh Institute of Medical Sciences]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 109 || [[സാൽ റേ]] || [[:en:Sal Rei|Sal Rei]] || 2019-11 || 98.6 || 1.4 |- | 110 || [[പല്ലെ രാമ റാവു]] || [[:en:Palle Rama Rao|Palle Rama Rao]] || 2019-10 || 98.6 || 1.4 |- | 111 || [[സെന്റ് കിറ്റ്സ് നെവിസ് ദേശീയ ഫുട്ബോൾ ടീം]] || [[:en:Saint Kitts and Nevis national football team|Saint Kitts and Nevis national football team]] || 2019-11 || 98.6 || 1.4 |- | 112 || [[ഡേവിഡ് ബേക്കർ]] || [[:en:David Baker (biochemist)|David Baker (biochemist)]] || 2021-05 || 98.6 || 1.4 |- | 113 || [[ബെൻസ്‌ വാസു]] || [[:en:Benz Vasu|Benz Vasu]] || 2023-01 || 98.6 || 1.4 |- | 114 || [[ഭൂതകാലം]] || [[:en:Bhoothakaalam|Bhoothakaalam]] || 2022-02 || 98.6 || 1.4 |- | 115 || [[ഹിന്ദു കൗൺസിൽ യു കെ]] || [[:en:Hindu Council UK|Hindu Council UK]] || 2019-10 || 98.6 || 1.4 |- | 116 || [[എൻഡോഡെർമൽ സൈനസ് ട്യൂമർ]] || [[:en:Endodermal sinus tumor|Endodermal sinus tumor]] || 2023-01 || 98.6 || 1.4 |- | 117 || [[ഗവൺമെന്റ് ഹോസ്പിറ്റൽ ഓഫ് തൊറാസിക് മെഡിസിൻ, ചെന്നൈ]] || [[:en:Government Hospital of Thoracic Medicine, Chennai|Government Hospital of Thoracic Medicine, Chennai]] || 2023-01 || 98.6 || 1.4 |- | 118 || [[ഹിന്ദു സേന]] || [[:en:Hindu Sena|Hindu Sena]] || 2019-10 || 98.6 || 1.4 |- | 119 || [[ഫോർട്ട് കൊച്ചി ബീച്ച്]] || [[:en:Fort Kochi Beach|Fort Kochi Beach]] || 2022-03 || 98.6 || 1.4 |- | 120 || [[മേരിയുടെ കിണർ]] || [[:en:Mary's Well|Mary's Well]] || 2021-05 || 98.6 || 1.4 |- | 121 || [[ഫെർഗൂസൺ റിഫ്ലെക്സ്]] || [[:en:Ferguson reflex|Ferguson reflex]] || 2023-01 || 98.6 || 1.4 |- | 122 || [[വിജ്ഞാൻ ഭവൻ]] || [[:en:Vigyan Bhavan|Vigyan Bhavan]] || 2019-10 || 98.6 || 1.4 |- | 123 || [[മെഹ്രി ഭാഷ]] || [[:en:Mehri language|Mehri language]] || 2019-08 || 98.6 || 1.4 |- | 124 || [[ഹിന്ദു സംഘടനകളുടെ പട്ടിക]] || [[:en:List of Hindu organisations|List of Hindu organisations]] || 2019-10 || 98.6 || 1.4 |- | 125 || [[മാടമ്പി സുബ്രഹ്മണ്യൻ നമ്പൂതിരി]] || [[:en:Madambi Subramanian Namboodiri|Madambi Subramanian Namboodiri]] || 2022-06 || 98.6 || 1.4 |- | 126 || [[ഗവണ്മെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, മഹാസമുന്ദ്]] || [[:en:Government Medical College, Mahasamund|Government Medical College, Mahasamund]] || 2023-01 || 98.6 || 1.4 |- | 127 || [[ഗാലക്റ്റിക്കോസ്]] || [[:en:Galácticos|Galácticos]] || 2020-04 || 98.6 || 1.4 |- | 128 || [[ഡറാഡൂൺ വിമാനത്താവളം]] || [[:en:Dehradun Airport|Dehradun Airport]] || 2019-08 || 98.6 || 1.4 |- | 129 || [[ബർത്തൊലൊമിയൊ ഒഗ്ബെഛെ]] || [[:en:Bartholomew Ogbeche|Bartholomew Ogbeche]] || 2019-11 || 98.6 || 1.4 |- | 130 || [[കെ.ടി. തോമസ് (ജസ്റ്റിസ്)]] || [[:en:K. T. Thomas (Justice)|K. T. Thomas (Justice)]] || 2019-09 || 98.6 || 1.4 |- | 131 || [[ജെ.സി. കുമാരപ്പ]] || [[:en:J. C. Kumarappa|J. C. Kumarappa]] || 2021-09 || 98.6 || 1.4 |- | 132 || [[ഷിൻജിനി ഭട്നാഗർ]] || [[:en:Shinjini Bhatnagar|Shinjini Bhatnagar]] || 2023-01 || 98.6 || 1.4 |- | 133 || [[മാക്സ് സാംഗർ]] || [[:en:Max Saenger|Max Saenger]] || 2023-01 || 98.5 || 1.5 |- | 134 || [[പാണ്ഡവാനി]] || [[:en:Pandavani|Pandavani]] || 2019-10 || 98.5 || 1.5 |- | 135 || [[മണിത്താലി]] || [[:en:Manithali|Manithali]] || 2019-11 || 98.5 || 1.5 |- | 136 || [[എക്സ് (ഇംഗ്ലീഷക്ഷരം)]] || [[:en:X|X]] || 2020-05 || 98.5 || 1.5 |- | 137 || [[ഊപ്പർകോട്ട് കോട്ട]] || [[:en:Uparkot Fort|Uparkot Fort]] || 2022-11 || 98.5 || 1.5 |- | 138 || [[ബിഷപ്പ് പാറ]] || [[:en:Bishop Rock, Isles of Scilly|Bishop Rock, Isles of Scilly]] || 2020-08 || 98.5 || 1.5 |- | 139 || [[സമോവൻ ബ്രെയ്‌ലി]] || [[:en:Samoan Braille|Samoan Braille]] || 2019-11 || 98.5 || 1.5 |- | 140 || [[വൈ (ഇംഗ്ലീഷക്ഷരം)]] || [[:en:Y|Y]] || 2020-05 || 98.5 || 1.5 |- | 141 || [[യൂ ടൂ ബ്രൂട്ടസ്]] || [[:en:You Too Brutus (film)|You Too Brutus (film)]] || 2022-05 || 98.5 || 1.5 |- | 142 || [[വന്ദേ ഭാരത് എക്സ്പ്രസ്]] || [[:en:Vande Bharat Express|Vande Bharat Express]] || 2019-10 || 98.5 || 1.5 |- | 143 || [[അഷിമ ആനന്ദ്]] || [[:en:Ashima Anand|Ashima Anand]] || 2023-01 || 98.5 || 1.5 |- | 144 || [[സിഫ്ഫീൻ യുദ്ധം]] || [[:en:Battle of Siffin|Battle of Siffin]] || 2021-03 || 98.5 || 1.5 |- | 145 || [[കൊല്ലത്തെ ആശുപത്രികളുടെ പട്ടിക]] || [[:en:List of hospitals in Kollam|List of hospitals in Kollam]] || 2019-08 || 98.5 || 1.5 |- | 146 || [[തന്തൈ പെരിയാർ ഗവൺമെന്റ് ഹെഡ്ക്വാർട്ടേഴ്സ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Thanthai Periyar Government Headquarters Hospital, Erode|Thanthai Periyar Government Headquarters Hospital, Erode]] || 2023-01 || 98.5 || 1.5 |- | 147 || [[മഹർഷി വിശ്വാമിത്ര ഓട്ടോണമസ് സ്റ്റേറ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] || [[:en:Maharshi Vishwamitra Autonomous State Medical College|Maharshi Vishwamitra Autonomous State Medical College]] || 2023-01 || 98.5 || 1.5 |- | 148 || [[കോവിഡ്-19 നിരീക്ഷണം]] || [[:en:COVID-19 surveillance|COVID-19 surveillance]] || 2020-04 || 98.5 || 1.5 |- | 149 || [[ചിന്മയ് ശങ്കർ ഡേ]] || [[:en:Chinmoy Sankar Dey|Chinmoy Sankar Dey]] || 2021-05 || 98.5 || 1.5 |- | 150 || [[ഖില്ലാരി പശു]] || [[:en:Khillari cattle|Khillari cattle]] || 2020-04 || 98.5 || 1.5 |- | 151 || [[നന്ദാദേവി എക്സ്പ്രസ്]] || [[:en:Nanda Devi AC Express|Nanda Devi AC Express]] || 2019-10 || 98.5 || 1.5 |- | 152 || [[ഫ്രെഡ് റോജേസ്]] || [[:en:Fred Rogers|Fred Rogers]] || 2020-04 || 98.5 || 1.5 |- | 153 || [[ആൻഡ്രൂ ടേറ്റ്]] || [[:en:Andrew Tate|Andrew Tate]] || 2022-09 || 98.5 || 1.5 |- | 154 || [[പാല്പിഫെർ]] || [[:en:Palpifer|Palpifer]] || 2019-09 || 98.5 || 1.5 |- | 155 || [[പോസ്റ്റ് മോർട്ടം (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Post Mortem (1982 film)|Post Mortem (1982 film)]] || 2019-11 || 98.5 || 1.5 |- | 156 || [[അജിത് കുമാർ മൈതി]] || [[:en:Ajit Kumar Maiti|Ajit Kumar Maiti]] || 2021-05 || 98.5 || 1.5 |- | 157 || [[സുരപദ്മ]] || [[:en:Śūrapadmā|Śūrapadmā]] || 2022-02 || 98.5 || 1.5 |- | 158 || [[ഫക്രുദ്ദീൻ അലി അഹമ്മദ് മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Fakhruddin Ali Ahmed Medical College and Hospital|Fakhruddin Ali Ahmed Medical College and Hospital]] || 2023-01 || 98.5 || 1.5 |- | 159 || [[കെയ്ൻ ടനാക]] || [[:en:Kane Tanaka|Kane Tanaka]] || 2020-09 || 98.4 || 1.6 |- | 160 || [[ലോക് നായക് ആശുപത്രി]] || [[:en:Lok Nayak Hospital|Lok Nayak Hospital]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 161 || [[അബുഗിഡാ]] || [[:en:Abugida|Abugida]] || 2022-02 || 98.4 || 1.6 |- | 162 || [[കേരള സർവ്വകലാശാലയുമായി അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്ത കോളേജുകളുടെ പട്ടിക]] || [[:en:List of colleges affiliated to the University of Kerala|List of colleges affiliated to the University of Kerala]] || 2022-03 || 98.4 || 1.6 |- | 163 || [[മൂർഫീൽഡ്സ് ഐ ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Moorfields Eye Hospital|Moorfields Eye Hospital]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 164 || [[ഗായത്രീ ദേവി]] || [[:en:Gayatri|Gayatri]] || 2019-10 || 98.4 || 1.6 |- | 165 || [[ബി.ജെ. മെഡിക്കൽ കോളേജ്, അഹമ്മദാബാദ്]] || [[:en:B. J. Medical College, Ahmedabad|B. J. Medical College, Ahmedabad]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 166 || [[നാൻസി ലൌഡൻ]] || [[:en:Nancy Loudon|Nancy Loudon]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 167 || [[വിൻസെന്റ് പാല]] || [[:en:Vincent Pala|Vincent Pala]] || 2019-08 || 98.4 || 1.6 |- | 168 || [[മംഗളൂരു സെൻട്രൽ - തിരുവനന്തപുരം വന്ദേ ഭാരത് എക്സ്പ്രസ്]] || [[:en:Kasaragod–Thiruvananthapuram Vande Bharat Express (via Alappuzha)|Kasaragod–Thiruvananthapuram Vande Bharat Express (via Alappuzha)]] || 2023-10 || 98.4 || 1.6 |- | 169 || [[കിഷൻ കപൂർ]] || [[:en:Kishan Kapoor|Kishan Kapoor]] || 2019-08 || 98.4 || 1.6 |- | 170 || [[മുകുന്ദ ഗോസ്വാമി]] || [[:en:Mukunda Goswami|Mukunda Goswami]] || 2019-09 || 98.4 || 1.6 |- | 171 || [[ചായം പൂശിയ വീട്]] || [[:en:The Painted House|The Painted House]] || 2020-01 || 98.4 || 1.6 |- | 172 || [[ആക്സസറി ബ്രെസ്റ്റ്]] || [[:en:Accessory breast|Accessory breast]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 173 || [[വർധമാൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]] || [[:en:Vardhman Institute of Medical Sciences|Vardhman Institute of Medical Sciences]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 174 || [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി കനാൽ]] || [[:en:Indira Gandhi Canal|Indira Gandhi Canal]] || 2022-11 || 98.4 || 1.6 |- | 175 || [[ഇന്റർനാഷണൽ സൊസൈറ്റി ഓഫ് അൾട്രാസൗണ്ട് ഇൻ ഒബ്സ്റ്റട്രിക്സ് ആൻഡ് ഗൈനക്കോളജി]] || [[:en:International Society of Ultrasound in Obstetrics and Gynecology|International Society of Ultrasound in Obstetrics and Gynecology]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 176 || [[അന്ന-മരിയ ബെല്ലി]] || [[:en:Anna-Maria Belli|Anna-Maria Belli]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 177 || [[സിൽചാർ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Silchar Medical College and Hospital|Silchar Medical College and Hospital]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 178 || [[പൊയ്കയിൽ ശ്രീകുമാര ഗുരുദേവൻ]] || [[:en:Poykayil Sreekumara Gurudevan|Poykayil Sreekumara Gurudevan]] || 2023-02 || 98.4 || 1.6 |- | 179 || [[ബങ്കുര സമ്മിലാനി മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Bankura Sammilani Medical College and Hospital|Bankura Sammilani Medical College and Hospital]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 180 || [[ഹാലിചരൻ നർസാരി]] || [[:en:Halicharan Narzary|Halicharan Narzary]] || 2019-11 || 98.4 || 1.6 |- | 181 || [[നയ്യാര നൂർ]] || [[:en:Nayyara Noor|Nayyara Noor]] || 2022-08 || 98.4 || 1.6 |- | 182 || [[അഡോൾഫ് ഗുസ്സെറോ]] || [[:en:Adolf Gusserow|Adolf Gusserow]] || 2023-01 || 98.3 || 1.7 |- | 183 || [[ആദിർ രഞ്ജൻ ചൗധരി]] || [[:en:Adhir Ranjan Chowdhury|Adhir Ranjan Chowdhury]] || 2019-08 || 98.3 || 1.7 |- | 184 || [[ക്വീൻ എലിസബത്ത് ഹാൾ]] || [[:en:Queen Elizabeth Hall|Queen Elizabeth Hall]] || 2020-01 || 98.3 || 1.7 |- | 185 || [[ഖതിക്]] || [[:en:Qatiq|Qatiq]] || 2020-12 || 98.3 || 1.7 |- | 186 || [[തുരാഗ ദേശിരാജു]] || [[:en:Turaga Desiraju|Turaga Desiraju]] || 2021-05 || 98.3 || 1.7 |- | 187 || [[രാജൻ രഹേജ]] || [[:en:Rajan Raheja|Rajan Raheja]] || 2021-06 || 98.3 || 1.7 |- | 188 || [[വജൈനൽ കഫ്]] || [[:en:Vaginal cuff|Vaginal cuff]] || 2023-01 || 98.3 || 1.7 |- | 189 || [[സാന്തിയാഗോ ബെർണബ്യു സ്റ്റേഡിയം]] || [[:en:Santiago Bernabéu Stadium|Santiago Bernabéu Stadium]] || 2020-04 || 98.3 || 1.7 |- | 190 || [[ഈശ ഫൗണ്ടേഷൻ]] || [[:en:Isha Foundation|Isha Foundation]] || 2019-10 || 98.3 || 1.7 |- | 191 || [[അവിനാശ് ദീക്ഷിത്]] || [[:en:Avinash Dixit|Avinash Dixit]] || 2019-10 || 98.3 || 1.7 |- | 192 || [[ലിസ സൊബെറാനൊ]] || [[:en:Liza Soberano|Liza Soberano]] || 2019-11 || 98.3 || 1.7 |- | 193 || [[ഈണം (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Eenam|Eenam]] || 2019-12 || 98.3 || 1.7 |- | 194 || [[വിടരുന്ന മൊട്ടുകൾ]] || [[:en:Vidarunna Mottukal|Vidarunna Mottukal]] || 2020-04 || 98.3 || 1.7 |- | 195 || [[സുധി കോപ്പ]] || [[:en:Sudhi Koppa|Sudhi Koppa]] || 2022-03 || 98.3 || 1.7 |- | 196 || [[പരിപാടൽ]] || [[:en:Paripāṭal|Paripāṭal]] || 2020-05 || 98.3 || 1.7 |- | 197 || [[കെ. ശ്രീനാഥ് റെഡ്ഡി]] || [[:en:K. Srinath Reddy|K. Srinath Reddy]] || 2021-05 || 98.3 || 1.7 |- | 198 || [[ചിത്ര ബറുച]] || [[:en:Chitra Bharucha|Chitra Bharucha]] || 2023-01 || 98.3 || 1.7 |- | 199 || [[പ്രേമഗീതങ്ങൾ]] || [[:en:Prema Geethangal|Prema Geethangal]] || 2019-11 || 98.3 || 1.7 |- | 200 || [[ഹാവോ ജിംഗ്ഫാംഗ്]] || [[:en:Hao Jingfang|Hao Jingfang]] || 2020-04 || 98.3 || 1.7 |} == പൈലറ്റ് ഫലങ്ങൾ: ആദ്യ മൂന്നു തിരുത്തലുകൾ (2026 ജൂലൈ 22) == മുകളിലെ പട്ടികയിലെ ആദ്യ മൂന്നു ലേഖനങ്ങളിൽ, പദ്ധതിരേഖയിലെ രീതിശാസ്ത്രം അനുസരിച്ച് (ഭാഷയും പരിഭാഷാപ്പിശകുകളും മാത്രം; വസ്തുതകളും അവലംബങ്ങളും മാറ്റാതെ) AI സഹായത്തോടെ, മനുഷ്യമേൽനോട്ടത്തിൽ ഓരോ തിരുത്തുവീതം നടത്തി. തിരുത്തലിനു മുമ്പ് ഓരോ ലേഖനവും ഇംഗ്ലീഷ് മൂലലേഖനവുമായി ഒത്തുനോക്കി. {| class="wikitable" ! ലേഖനം !! തിരുത്ത് (diff) !! പ്രധാന മാറ്റങ്ങൾ !! നിരീക്ഷണങ്ങൾ |- | [[മികച്ച ഗാനരചനയ്ക്കുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4649239|diff]] || അപൂർണ്ണമായിരുന്ന ആമുഖവാക്യം പൂർണ്ണവാക്യമാക്കി; ക്രമനമ്പറിലെ ആവർത്തനപ്പിശക് (45 രണ്ടുതവണ) തിരുത്തി 46–48 ആയി പുനഃക്രമീകരിച്ചു; അധിക സ്പെയ്സുകൾ നീക്കി. || പട്ടികാരൂപത്തിലുള്ള ലേഖനങ്ങളിൽ ഭാഷാപ്രശ്നങ്ങൾ താരതമ്യേന കുറവാണ് — ഗദ്യം കുറവായതിനാൽ യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം (stats.mt) ഉയർന്നിരുന്നാലും തിരുത്തേണ്ടത് കുറവാകാം. മുൻഗണനാക്രമത്തിൽ ഗദ്യലേഖനങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ പരിഗണന നൽകണം. |- | [[ബംഗാൾ ക്രിക്കറ്റ് അസോസിയേഷൻ]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4649240|diff]] || '''ഗുരുതരമായ അർത്ഥപ്പിശക് തിരുത്തി''': മൂലലേഖനത്തിലെ "governing body" (ഭരണസമിതി) എന്നത് "ഗവർമെന്റ് ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള കമ്മിറ്റി" എന്നു തെറ്റായി പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. പരിഭാഷിക്കപ്പെടാതെ കിടന്ന ഇംഗ്ലീഷ് ഖണ്ഡികകളും തലക്കെട്ടുകളും (See also, References, External links) മലയാളത്തിലാക്കി; സംഘടനകളുടെയും ട്രോഫികളുടെയും പേരുകൾ ഇംഗ്ലീഷിൽ നിലനിർത്തി. || യന്ത്രപരിഭാഷ വസ്തുതാപരമായ അർത്ഥവ്യതിയാനം വരുത്താം എന്നതിന്റെ ഉദാഹരണം — മൂലലേഖനവുമായുള്ള ഒത്തുനോക്കൽ രീതിശാസ്ത്രത്തിന്റെ അനിവാര്യഭാഗമാണെന്ന് ഇതു സ്ഥിരീകരിക്കുന്നു. |- | [[നബനീത ദേബ സെൻ]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4649242|diff]] || ഒരേ ലേഖനത്തിൽ മൂന്നു രൂപത്തിൽ (നബനീത/നൊബനീത/നോബനീത) എഴുതിയിരുന്ന പേര് ഏകീകരിച്ചു; വ്യാകരണ/അക്ഷരപ്പിശകുകൾ തിരുത്തി ("ഒരാളോണ്"→"ഒരാളാണ്", "കവയിതി"→"കവയിത്രി", "നടത്തിൽ"→"നടത്തി"); ഇൻഫോബോക്സിൽ honorific prefix ഫീൽഡിൽ തെറ്റായി ചേർത്തിരുന്ന മക്കളുടെ പേരുകൾ children ഫീൽഡിലേക്കു മാറ്റി; CX അവശിഷ്ടമായ nowiki ടാഗും അസ്ഥാനത്തുള്ള കണ്ണിയും നീക്കി. || '''വസ്തുതാപരമായ കാലഹരണം കണ്ടെത്തി''': ലേഖനവിഷയം 2019 നവംബർ 7-ന് അന്തരിച്ചെങ്കിലും ലേഖനം ഇപ്പോഴും "ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ" വർഗ്ഗത്തിലാണ്; ഇൻഫോബോക്സിൽ ജനനത്തീയതി ഫലകവും കാലഹരണപ്പെട്ടതാണ്. പുതിയ വിവരം ചേർക്കുന്നത് ഭാഷാതിരുത്തലിന്റെ പരിധിക്കു പുറത്തായതിനാൽ ഇതു തിരുത്തിയിട്ടില്ല — അവലംബസഹിതം മനുഷ്യതിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ്. |} === പ്രാഥമിക നിഗമനങ്ങൾ === * മൂന്നു ലേഖനങ്ങളിലും അർത്ഥവ്യതിയാനമോ വിവരനഷ്ടമോ വരുത്താതെ ഭാഷ മെച്ചപ്പെടുത്താൻ കഴിഞ്ഞു; ഓരോ diff-ഉം മനുഷ്യപരിശോധനയ്ക്കു ലഭ്യമാണ്. * പ്രസിദ്ധീകരണസമയത്തെ യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം മാത്രം നോക്കി മുൻഗണന നിശ്ചയിക്കുന്നതിനു പരിമിതികളുണ്ട് — പട്ടികാലേഖനങ്ങളിൽ ഗദ്യം കുറവായതിനാൽ തിരുത്തേണ്ടതും കുറവാണ്. ഗദ്യത്തിന്റെ അളവുകൂടി പരിഗണിച്ചുള്ള മുൻഗണനാക്രമം പൈലറ്റിന്റെ അടുത്ത ഘട്ടത്തിൽ പരീക്ഷിക്കണം. * ഭാഷാതിരുത്തലിനിടെ കണ്ടെത്തുന്ന വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ (കാലഹരണപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ) തിരുത്താതെ, മനുഷ്യശ്രദ്ധയ്ക്കായി ഇവിടെ രേഖപ്പെടുത്തുന്ന രീതി പ്രായോഗികമാണെന്നു കണ്ടു. === മുഴുവൻ പൈലറ്റിലേക്ക് (100 ലേഖനങ്ങൾ) === ഈ ആദ്യ മൂന്നു തിരുത്തലുകൾക്കുശേഷം, യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം ഏറ്റവും കൂടിയ ആദ്യ 100 ലേഖനങ്ങളിലേക്കു പൈലറ്റ് വ്യാപിപ്പിച്ചു. ഓരോ ലേഖനത്തിന്റെയും diff കണ്ണികളും വിശദമായ നിരീക്ഷണങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്ന പൂർണ്ണ ഫലരേഖ: '''[[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|100 ലേഖനങ്ങളുടെ പൈലറ്റ് ഫലരേഖ]]'''. '''നിരീക്ഷണങ്ങളുടെ സംഗ്രഹം:''' * '''100-ൽ 92 ലേഖനങ്ങളിൽ''' ഭാഷാതിരുത്തൽ വരുത്തി; 8 എണ്ണത്തിൽ (മിക്കവയും പട്ടിക/ഫലക പ്രധാനമായവ) ഭാഷ ഇതിനകം മെച്ചമായിരുന്നു. * ഓരോ ലേഖനത്തിനും ഒരു തിരുത്ത് എന്ന നിലയിൽ, '''ഭാഷയും പരിഭാഷാപ്പിശകുകളും മാത്രം''' തിരുത്തി; വസ്തുതകൾ, സംഖ്യകൾ, അവലംബങ്ങൾ, ഫലകങ്ങൾ, കണ്ണികൾ, വർഗ്ഗങ്ങൾ എന്നിവ ഘടനാപരിശോധനയിലൂടെ യഥാതഥം നിലനിർത്തി. * '''സാധാരണ പിശകുകൾ''': വിഷയത്തിന്റെ പേരിന്റെ അസ്ഥിരമായ ലിപ്യന്തരണം, OCR/യന്ത്രപരിഭാഷാ അക്ഷരക്കുഴപ്പം (ഉദാ. 'സ of കര്യം' → 'സൗകര്യം'), പരിഭാഷിക്കപ്പെടാത്ത ഇംഗ്ലീഷ് ഖണ്ഡികകൾ/തലക്കെട്ടുകൾ, ഇംഗ്ലീഷ് വാക്യക്രമം അതേപടി പിന്തുടരുന്ന വാക്യങ്ങൾ. * '''ഗുരുതര അർത്ഥപ്പിശകുകൾ''': പേരുകൾ പദമായി പരിഭാഷപ്പെട്ടത് (ഉദാ. കായികതാരം 'Everton Weekes' → 'ആഴ്ചകൾ'; 'governing body' → 'ഗവണ്മെന്റ് ഉടമസ്ഥത') പോലുള്ളവ കണ്ടെത്തി — മൂലലേഖനവുമായുള്ള ഒത്തുനോക്കൽ അനിവാര്യമാണെന്ന് ഇത് സ്ഥിരീകരിക്കുന്നു. * '''മനുഷ്യപരിശോധന ആവശ്യമുള്ളവ''': 41 ലേഖനങ്ങളിൽ കാലഹരണപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ, സ്രോതസ്സുമായി പൊരുത്തപ്പെടാത്ത സംഖ്യകൾ തുടങ്ങിയ വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ കണ്ടെത്തി; ഇവ AI തിരുത്താതെ ഫലരേഖയിലെ പ്രത്യേക വിഭാഗത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തി. * '''മുൻഗണന''': പട്ടിക/ഫലക പ്രധാനമായ ലേഖനങ്ങളിൽ യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം ഉയർന്നാലും ഗദ്യം കുറവായതിനാൽ തിരുത്തേണ്ടത് കുറവായിരുന്നു — അടുത്ത ഘട്ടത്തിൽ ഗദ്യത്തിന്റെ അളവുകൂടി മുൻഗണനയിൽ പരിഗണിക്കണം. === പുതിയ ലേഖനങ്ങളുടെ ഭാഷാ അവലോകനം (100 എണ്ണം) === മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലെ ഏറ്റവും പുതിയ 100 ലേഖനങ്ങളിൽ, ''തിരുത്തലുകൾ വരുത്താതെ'' (റീഡ്-ഒൺലി) നടത്തിയ ഭാഷാ/പരിഭാഷാ അവലോകനത്തിന്റെ ഫലങ്ങളും അനുമാനങ്ങളും: '''[[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പുതിയലേഖനങ്ങൾ|പുതിയ ലേഖനങ്ങളുടെ അവലോകന രേഖ]]'''. ഉള്ളടക്കമുള്ള 81 ലേഖനങ്ങളിൽ 65-ലും ഭാഷാമാറ്റം ശുപാർശ ചെയ്യുന്നു; ഏറ്റവും സാധാരണമായ പിശകുകൾ വർഷം/സംഖ്യ വിട്ടുപോയപ്പോൾ തനിച്ചാകുന്ന 'ൽ/ലെ' പ്രത്യയവും ഒരേ പേരിന്റെ അസ്ഥിര ലിപ്യന്തരണവുമാണ്. ഗുരുതരമായവ പ്രധാനമായും ഇൻഫോബോക്സ് പരിഭാഷപ്പെടാത്തതു മൂലമാണ്. == ഇതും കാണുക == * [[:mw:Special:MyLanguage/Content translation|ഉള്ളടക്കപരിഭാഷ (mediawiki.org)]] * [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Content translation/Translating/Translation quality|പരിഭാഷാ ഗുണനിലവാരം — സഹായതാൾ]] * [[:en:Wikipedia:Content translation tool|ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിലെ CX ശുദ്ധീകരണസംരംഭം]] * [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ]] * [[Special:Tags|പ്രത്യേകം:ടാഗുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:വിക്കിപീഡിയ പദ്ധതികൾ]] 4iccqw6puaen0dfkmk8ay4z7vxj8l01 4651994 4651993 2026-07-31T20:24:15Z Netha Hussain 19313 /* പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ */ +1 4651994 wikitext text/x-wiki {{Notice|ഇത് ഒരു കരട് പദ്ധതിരേഖയാണ്. സമൂഹത്തിന്റെ അഭിപ്രായങ്ങൾക്കും നിർദ്ദേശങ്ങൾക്കുമായി [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്|പഞ്ചായത്തിൽ]] ചർച്ചയ്ക്ക് സമർപ്പിക്കുന്നതാണ്.}} = വിക്കിപദ്ധതി: നിർമ്മിതബുദ്ധി ഉപയോഗിച്ചുള്ള പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം = [[:mw:Special:MyLanguage/Content translation|ഉള്ളടക്കപരിഭാഷാ ഉപകരണം]] (Content Translation Tool — CX) ഉപയോഗിച്ച് മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങളിൽ പലതിലും യന്ത്രപരിഭാഷയുടെ (machine translation) പോരായ്മകൾ കാണുന്നു. അസ്വാഭാവികമായ വാക്യഘടന, ഇംഗ്ലീഷ് വാക്യക്രമം അതേപടി പിന്തുടരുന്ന "പരിഭാഷാഭാഷ", തെറ്റായ പദപ്രയോഗങ്ങൾ, വ്യാകരണപ്പിശകുകൾ എന്നിവ മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലെ പല ലേഖനങ്ങളിലും നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്. ഇത്തരം ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്തി, നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI/LLM) സഹായത്തോടെ ഭാഷ മെച്ചപ്പെടുത്തി, ബോട്ട് വഴി തിരുത്തുകൾ വരുത്തുകയാണ് ഈ പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം. പദ്ധതിയുടെ ആദ്യഘട്ടമായി '''100 ലേഖനങ്ങളുടെ ഒരു പൈലറ്റ് പഠനം''' നടത്തി. പൈലറ്റിന്റെ ഫലങ്ങൾ സമൂഹത്തിനു മുന്നിൽ അവതരിപ്പിച്ച്, സമവായത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മാത്രമേ വിപുലീകരണം പരിഗണിക്കുകയുള്ളൂ. == പശ്ചാത്തലം == * മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ <code>contenttranslation</code> ടാഗോടുകൂടിയ '''ഏകദേശം 14,800 തിരുത്തലുകൾ''' ഇതുവരെ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട് (2026 ജൂലൈയിലെ കണക്ക്). ഇവയിൽ ഏകദേശം 9,800 എണ്ണം CX2 (പുതിയ പതിപ്പ്) ഉപയോഗിച്ചുള്ളവയാണ്; ഏകദേശം 900 എണ്ണം [[:mw:Special:MyLanguage/Content translation/Section translation|ഉപവിഭാഗ പരിഭാഷ]] വഴിയുള്ളവയും. * CX ഉപകരണം മലയാളത്തിലേക്ക് Google Translate, MinT തുടങ്ങിയ യന്ത്രപരിഭാഷാ സേവനങ്ങളാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഇവയുടെ ഗുണനിലവാരം മെച്ചപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, മലയാളംപോലുള്ള സങ്കീർണ്ണരൂപഘടനയുള്ള (agglutinative) ഭാഷകളിൽ പിശകുകൾ സാധാരണമാണ്. * ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിൽ CX വഴി വന്ന മോശം പരിഭാഷകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ പ്രത്യേക ശുദ്ധീകരണസംരംഭവും ([[:en:Wikipedia:Content translation tool|WP:CXT]]) പ്രത്യേക മായ്ക്കൽ മാനദണ്ഡവും (X2) വരെ വേണ്ടിവന്നിട്ടുണ്ട്. ==പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ == # CX ഉപയോഗിച്ച് സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടതും ഭാഷാപരമായി മെച്ചപ്പെടുത്തേണ്ടതുമായ ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്തുക. {{done}} 200 ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക ഇപ്പോൾ തയ്യാറാക്കിയിട്ടുണ്ട്, വലിയ പട്ടിക മലയാളം വിക്കിസമൂഹത്തിന്റെ സമവായത്തിനു ശേഷം. # 100 ലേഖനങ്ങളുടെ പൈലറ്റ് പഠനത്തിലൂടെ ഈ സമീപനത്തിന്റെ കൃത്യതയും സ്വീകാര്യതയും അളക്കുക. {{done}} (പൈലറ്റ് പഠനം പൂർത്തിയായി, ഫലം ഇവിടെ കാണാം.) # ഫലങ്ങൾ സുതാര്യമായി രേഖപ്പെടുത്തി സമൂഹത്തിന്റെ വിലയിരുത്തലിന് സമർപ്പിക്കുക. {{ongoing}} # നിർമ്മിതബുദ്ധി ഉപയോഗിച്ച് ലേഖനങ്ങളിലെ '''ഭാഷ മാത്രം''' മെച്ചപ്പെടുത്തുക. വസ്തുതകളോ ഉള്ളടക്കമോ അവലംബങ്ങളോ മാറ്റുന്നതല്ല. == പദ്ധതിയുടെ വ്യാപ്തിക്ക് പുറത്തുള്ളവ == * പുതിയ ഉള്ളടക്കം ചേർക്കൽ, വസ്തുതാപരമായ തിരുത്തലുകൾ, അവലംബങ്ങൾ ചേർക്കൽ/നീക്കം ചെയ്യൽ — ഇവയൊന്നും ബോട്ട് ചെയ്യില്ല. * ലേഖനങ്ങൾ മായ്ക്കാനുള്ള ശുപാർശകൾ ഈ പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമല്ല (ഗുരുതരപ്രശ്നമുള്ളവ കണ്ടെത്തിയാൽ സാധാരണ നടപടിക്രമപ്രകാരം സമൂഹത്തിന്റെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടുത്തും). * CX ഉപകരണത്തിന്റെ ഉപയോഗം നിരുത്സാഹപ്പെടുത്തലല്ല ലക്ഷ്യം; നിലവിലുള്ള ലേഖനങ്ങളുടെ ഭാഷ മെച്ചപ്പെടുത്തലാണ്. == രീതിശാസ്ത്രം == === ഘട്ടം 1: ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്തൽ === താഴെപ്പറയുന്ന സ്രോതസ്സുകളിൽനിന്ന് CX-ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക തയ്യാറാക്കി: * '''ടാഗ് അടിസ്ഥാനത്തിൽ''': <code>contenttranslation</code>, <code>contenttranslation-v2</code>, <code>sectiontranslation</code>, <code>contenttranslation-high-unmodified-mt-text</code> എന്നീ ടാഗുകളുള്ള താളുകൾ ([[Special:Tags|പ്രത്യേകം:ടാഗുകൾ]] കാണുക). ഉദാഹരണ API ചോദ്യം: *: <code><nowiki>https://ml.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=recentchanges&rctag=contenttranslation&rclimit=500</nowiki></code> * '''CX സ്ഥിതിവിവര API''': <code>list=cxpublishedtranslations&from=en&to=ml</code> എന്ന API ഓരോ പരിഭാഷയിലെയും യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം (<code>stats.mt</code>) ഉൾപ്പെടെ നൽകുന്നു — മാറ്റംവരുത്താത്ത യന്ത്രപരിഭാഷ കൂടുതലുള്ള ലേഖനങ്ങൾ മുൻഗണനാക്രമത്തിൽ അടുക്കാൻ ഇത് ഉപയോഗിക്കും. * '''PetScan / Quarry''': <code>change_tag</code> പട്ടികയിൽനിന്ന് SQL ചോദ്യം വഴി പൂർണ്ണപ്പട്ടിക. === ഘട്ടം 2: AI തിരുത്തൽ === * മൂലലേഖനം (ഇംഗ്ലീഷ്) ലഭ്യമെങ്കിൽ അതും മലയാളം പതിപ്പും LLM-ന് നൽകി, '''അർത്ഥവ്യത്യാസം വരുത്താതെ ഭാഷ മാത്രം''' മെച്ചപ്പെടുത്താൻ നിർദ്ദേശിക്കും. * എ.ഐ ബോട്ടിന് കർശന നിയന്ത്രണങ്ങളാണ് കൊടുത്തിട്ടുള്ളത് (guardrails): ** വിക്കിഘടന (കണ്ണികൾ, ഫലകങ്ങൾ, അവലംബ ടാഗുകൾ, ചിത്രങ്ങൾ, വർഗ്ഗങ്ങൾ) അതേപടി നിലനിർത്തും. ** സംഖ്യകൾ, പേരുകൾ, തീയതികൾ, ഉദ്ധരണികൾ എന്നിവ മാറ്റില്ല. ** പുതിയ വാക്യങ്ങളോ വിവരങ്ങളോ കൂട്ടിച്ചേർക്കില്ല; ഉള്ളടക്കം നീക്കം ചെയ്യില്ല. * തിരുത്തിയശേഷം ഒരു രണ്ടാം AI-പരിശോധന (verification pass) നടത്തും. പഴയതും പുതിയതുമായ പതിപ്പുകൾ താരതമ്യം ചെയ്ത് അർത്ഥവ്യതിയാനമോ വിവരനഷ്ടമോ ഉണ്ടോയെന്ന് സ്വതന്ത്രമായി പരിശോധിക്കും. സംശയമുള്ളവ മനുഷ്യപരിശോധനയ്ക്ക് മാറ്റിവയ്ക്കും. === ഘട്ടം 3: ബോട്ട് വഴി തിരുത്തൽ === * [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ|ബോട്ട് നയം]] അനുസരിച്ച്, [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ/അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷകൾ|അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷ]] സമർപ്പിച്ച് അനുമതി ലഭിച്ചശേഷം മാത്രമേ ബോട്ട് പ്രവർത്തിക്കൂ. * ഓരോ തിരുത്തിലും വ്യക്തമായ തിരുത്തൽ സംഗ്രഹം: ഉദാ. <code>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണ പദ്ധതി — ഭാഷ മെച്ചപ്പെടുത്തൽ (പൈലറ്റ്); വിശദാംശങ്ങൾ പദ്ധതിത്താളിൽ</code>. * {{tl|bots}} / {{tl|nobots}} ഫലകങ്ങൾ മാനിക്കും; തിരുത്തൽനിരക്ക് പരിമിതപ്പെടുത്തും (മിനിറ്റിൽ പരമാവധി ഏതാനും തിരുത്തുകൾ). * പൈലറ്റിലെ ആദ്യ 20 ലേഖനങ്ങളുടെ തിരുത്തുകൾ '''പൂർണ്ണമായും മനുഷ്യപരിശോധനയ്ക്കുശേഷം''' മാത്രം സേവ് ചെയ്യും (calibration ഘട്ടം). തുടർന്നുള്ള 80 എണ്ണം അർദ്ധസ്വയംപ്രവർത്തിതമായി — ഓരോ diff-ഉം സാമ്പിൾ അടിസ്ഥാനത്തിൽ (കുറഞ്ഞത് 25%) മനുഷ്യർ പരിശോധിക്കും. * എല്ലാ ബോട്ട് തിരുത്തുകളുടെയും പട്ടിക പദ്ധതിത്താളിന്റെ ഉപതാളിൽ പരസ്യമായി സൂക്ഷിക്കും; ഏത് തിരുത്തും ആർക്കും ഒറ്റ ക്ലിക്കിൽ മുൻപ്രാപനം (revert) ചെയ്യാം — അതിനെതിരെ തർക്കമുണ്ടാകില്ല. === വിജയമാനദണ്ഡങ്ങൾ (metrics) === # '''കൃത്യത''': മനുഷ്യപരിശോധനയിൽ "അർത്ഥവ്യത്യാസമില്ല, ഭാഷ മെച്ചപ്പെട്ടു" എന്ന് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്ന തിരുത്തുകളുടെ അനുപാതം ≥ 95%. # '''മുൻപ്രാപന നിരക്ക്''': സമൂഹാംഗങ്ങൾ മുൻപ്രാപനം ചെയ്യുന്ന ബോട്ട് തിരുത്തുകൾ ≤ 5%. # '''വസ്തുതാവ്യതിയാനം''': വസ്തുത മാറിയതായി കണ്ടെത്തുന്ന തിരുത്തുകൾ = 0 (ഒരെണ്ണം കണ്ടെത്തിയാൽപ്പോലും പ്രവർത്തനം നിർത്തി കാരണം വിശകലനം ചെയ്യും). # '''സമൂഹസ്വീകാര്യത''': പൈലറ്റ് റിപ്പോർട്ടിന്മേലുള്ള ചർച്ചയിൽ തുടരാനുള്ള സമവായം. == അപകടസാധ്യതകളും പരിഹാരങ്ങളും == {| class="wikitable" ! അപകടസാധ്യത !! പരിഹാരം |- | AI വസ്തുതകൾ മാറ്റുകയോ പുതിയ (തെറ്റായ) വിവരം ചേർക്കുകയോ ചെയ്യുക (hallucination) || ഭാഷാതിരുത്തലിൽ മാത്രം പരിമിതപ്പെടുത്തുന്ന കർശന നിർദ്ദേശങ്ങൾ; സ്വതന്ത്ര രണ്ടാം AI-പരിശോധന; calibration ഘട്ടത്തിൽ 100% മനുഷ്യപരിശോധന; സംഖ്യ/പേര്/തീയതി മാറ്റങ്ങൾ യാന്ത്രികമായി കണ്ടെത്തി തടയുന്ന diff-പരിശോധന |- | വിക്കിഘടന (ഫലകങ്ങൾ, അവലംബങ്ങൾ) തകരാറിലാകുക || തിരുത്തലിനുമുമ്പും ശേഷവും ഘടനാപരിശോധന (parser check); ഘടന മാറിയാൽ തിരുത്ത് സ്വയം നിരസിക്കും |- | സമൂഹത്തിന്റെ എതിർപ്പ് / വിശ്വാസക്കുറവ് || മുൻകൂർ ചർച്ചയും സമവായവും; പൂർണ്ണ സുതാര്യത; എളുപ്പത്തിലുള്ള മുൻപ്രാപനം; പരാതിപ്പെടാനുള്ള കേന്ദ്രീകൃത താൾ; ആവശ്യപ്പെട്ടാൽ ഉടൻ പ്രവർത്തനം നിർത്തൽ |} == നയപരമായ അനുസരണം == * '''[[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ]]''': ബോട്ട് പ്രവർത്തനത്തിന് മുൻകൂർ അനുമതി തേടും; അപേക്ഷ [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ/അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷകൾ]] എന്ന താളിൽ സമർപ്പിക്കും. * '''സുതാര്യത''': ബോട്ട് അക്കൗണ്ടിന്റെ ഉപയോക്തൃതാളിൽ പദ്ധതിവിവരണം, ഉപയോഗിക്കുന്ന AI മോഡൽ, പ്രവർത്തകന്റെ വിവരം എന്നിവ വ്യക്തമാക്കും. AI ഉപയോഗം തിരുത്തൽ സംഗ്രഹത്തിൽ വെളിപ്പെടുത്തും. * '''ഉത്തരവാദിത്തം''': ബോട്ടിന്റെ എല്ലാ തിരുത്തുകളുടെയും പൂർണ്ണ ഉത്തരവാദിത്തം പ്രവർത്തകയ്ക്കായിരിക്കും. * പദ്ധതി ആരംഭിക്കുംമുമ്പ് [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്|പഞ്ചായത്തിൽ]] ചർച്ച നടത്തി സമവായം ഉറപ്പാക്കും. == സാങ്കേതിക അനുബന്ധം == === ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്താനുള്ള മാതൃകാ API ചോദ്യങ്ങൾ === CX ടാഗുള്ള സമീപകാല മാറ്റങ്ങൾ: <nowiki>https://ml.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=recentchanges&rctag=contenttranslation&rcnamespace=0&rclimit=500&rcprop=title|timestamp|tags&format=json</nowiki> പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പരിഭാഷകളും യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതവും: <nowiki>https://ml.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=cxpublishedtranslations&from=en&to=ml&limit=500&format=json</nowiki> (ഫലത്തിലെ <code>stats.mt</code> — യന്ത്രപരിഭാഷയുടെ അനുപാതം, <code>stats.human</code> — മനുഷ്യതിരുത്തലിന്റെ അനുപാതം. <code>stats.mt</code> ഉയർന്നതും <code>stats.human</code> കുറഞ്ഞതുമായ ലേഖനങ്ങൾക്ക് മുൻഗണന.) മാറ്റംവരുത്താത്ത യന്ത്രപരിഭാഷ കൂടുതലുള്ള തിരുത്തുകൾ: <nowiki>https://ml.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=recentchanges&rctag=contenttranslation-high-unmodified-mt-text&rclimit=500&format=json</nowiki> === നിർദ്ദിഷ്ട സാങ്കേതിക ഘടകങ്ങൾ === * '''ഭാഷ/ചട്ടക്കൂട്''': Python + [[:mw:Manual:Pywikibot|Pywikibot]] * '''AI മോഡൽ''': മലയാളത്തിൽ മികച്ച പ്രകടനമുള്ള ഒരു LLM (calibration ഘട്ടത്തിൽ ഒന്നിലധികം മോഡലുകൾ താരതമ്യം ചെയ്ത് തിരഞ്ഞെടുക്കും) - പൈലറ്റ് പദ്ധതിയ്ക്കായി തിരഞ്ഞെടുത്തത് ക്ലോഡ് ഫേബിൾ 5 എന്ന മോഡൽ ആണ്. * '''പ്രവർത്തനരേഖകൾ''': ഓരോ ലേഖനത്തിനും അന്തിമ diff പരസ്യമായി ലഭ്യമാക്കും. * '''കോഡ്''': പദ്ധതിയുടെ മുഴുവൻ കോഡും സ്വതന്ത്ര അനുമതിപത്രത്തിൽ (open source) പ്രസിദ്ധീകരിക്കും. == യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം ഏറ്റവും കൂടിയ ലേഖനങ്ങൾ (ടോപ് 200) == ഉള്ളടക്കപരിഭാഷാ ഉപകരണം വഴി ഇംഗ്ലീഷിൽനിന്ന് മലയാളത്തിലേക്കു പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പരിഭാഷകളുടെ കണക്കുകൾ ([[:mw:Special:MyLanguage/Content translation|CX]] <code>cxpublishedtranslations</code> API-യിലെ <code>stats.mt</code>) അടിസ്ഥാനമാക്കി, '''മാറ്റംവരുത്താത്ത യന്ത്രപരിഭാഷയുടെ അനുപാതം കൂടിയതു മുതൽ കുറഞ്ഞതു വരെ''' ക്രമീകരിച്ച പട്ടിക. കണക്കുകൾ പ്രസിദ്ധീകരണസമയത്തേതാണ്; പിന്നീട് മനുഷ്യതിരുത്തലുകൾ വന്നിട്ടുണ്ടാകാം. നിലവിലില്ലാത്ത (മായ്ക്കപ്പെട്ട) താളുകൾ ഒഴിവാക്കിയിട്ടുണ്ട്. (പട്ടിക തയ്യാറാക്കിയത്: 2026 ജൂലൈ 22-ന്, ആകെ 11,856 പരിഭാഷകളിൽനിന്ന്.) {| class="wikitable sortable" ! # !! ലേഖനം !! ഇംഗ്ലീഷ് മൂലലേഖനം !! പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത് !! യന്ത്രപരിഭാഷ % !! മനുഷ്യതിരുത്തൽ % |- | 1 || [[മികച്ച ഗാനരചനയ്ക്കുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം]] || [[:en:Kerala State Film Award for Best Lyrics|Kerala State Film Award for Best Lyrics]] || 2015-09 || 100.0 || 0.0 |- | 2 || [[ബംഗാൾ ക്രിക്കറ്റ് അസോസിയേഷൻ]] || [[:en:Cricket Association of Bengal|Cricket Association of Bengal]] || 2015-09 || 100.0 || 0.0 |- | 3 || [[നബനീത ദേബ സെൻ]] || [[:en:Nabaneeta Dev Sen|Nabaneeta Dev Sen]] || 2023-01 || 100.0 || 0.0 |- | 4 || [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം പാർലമെന്റ് നിയോജകമണ്ഡലങ്ങളുടെ(1801-1832) പട്ടിക]] || [[:en:List of UK Parliamentary constituencies (1801–32)|List of UK Parliamentary constituencies (1801–32)]] || 2017-05 || 100.0 || 0.0 |- | 5 || [[ബലപരീക്ഷണം (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Balapareekshanam|Balapareekshanam]] || 2020-04 || 100.0 || 0.0 |- | 6 || [[അശ്റഫ് അലി താനവി]] || [[:en:Ashraf Ali Thanwi|Ashraf Ali Thanwi]] || 2025-04 || 100.0 || 0.0 |- | 7 || [[മഹാരാജ് മാനനഷ്ടക്കേസ്]] || [[:en:Maharaj Libel Case|Maharaj Libel Case]] || 2024-07 || 100.0 || 0.0 |- | 8 || [[ഗോകുൽ രാമകൃഷ്ണൻ]] || [[:en:Gokul Ramakrishnan|Gokul Ramakrishnan]] || 2023-09 || 100.0 || 0.0 |- | 9 || [[കാദിരി]] || [[:en:Kadiri|Kadiri]] || 2023-11 || 100.0 || 0.0 |- | 10 || [[2024ലെ ലോക്‌സഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് (കേരളം)]] || [[:en:2024 Indian general election in Kerala|2024 Indian general election in Kerala]] || 2024-04 || 100.0 || 0.0 |- | 11 || [[ജി.എൻ. സായിബാബ]] || [[:en:G. N. Saibaba|G. N. Saibaba]] || 2024-11 || 100.0 || 0.0 |- | 12 || [[അസമത (ഗണിതശാസ്ത്രം)]] || [[:en:Inequality (mathematics)|Inequality (mathematics)]] || 2024-12 || 100.0 || 0.0 |- | 13 || [[ലാമിന് യമാൽ]] || [[:en:Lamine Yamal|Lamine Yamal]] || 2025-05 || 100.0 || 0.0 |- | 14 || [[മയിലാടി, തമിഴ്നാട്]] || [[:en:Myladi, Tamil Nadu|Myladi, Tamil Nadu]] || 2025-08 || 100.0 || 0.0 |- | 15 || [[ദുബായ് മിറക്കിൾ ഗാർഡൻ]] || [[:en:Dubai Miracle Garden|Dubai Miracle Garden]] || 2025-11 || 100.0 || 0.0 |- | 16 || [[ബാബ് അൽ-ഹദീദ്]] || [[:en:Bab al-Hadid|Bab al-Hadid]] || 2026-02 || 100.0 || 0.0 |- | 17 || [[കമല കൃതിവാസൻ]] || [[:en:Kamala Krithivasan|Kamala Krithivasan]] || 2026-03 || 100.0 || 0.0 |- | 18 || [[ഒ.ജെ. ജനീഷ്]] || [[:en:O. J. Janeesh|O. J. Janeesh]] || 2026-05 || 100.0 || 0.0 |- | 19 || [[മേഖലകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം പാർലമെന്റ് നിയോജകമണ്ഡലങ്ങളുടെ(1918-1945) പട്ടിക]] || [[:en:List of United Kingdom Parliament constituencies (1918–45) by region|List of United Kingdom Parliament constituencies (1918–45) by region]] || 2017-05 || 99.9 || 0.0 |- | 20 || [[മേഖലകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം പാർലമെന്റ് നിയോജകമണ്ഡലങ്ങളുടെ(1983-97) പട്ടിക]] || [[:en:List of United Kingdom Parliament constituencies (1983–97) by region|List of United Kingdom Parliament constituencies (1983–97) by region]] || 2017-05 || 99.8 || 0.0 |- | 21 || [[നഥാനിയേൽ ഹാത്തോൺ]] || [[:en:Nathaniel Hawthorne|Nathaniel Hawthorne]] || 2020-08 || 99.7 || 0.3 |- | 22 || [[യാക്കോബ്]] || [[:en:Jacob|Jacob]] || 2019-11 || 99.6 || 0.4 |- | 23 || [[ഗ്ലെൻ ടി. സീബോർഗ്]] || [[:en:Glenn T. Seaborg|Glenn T. Seaborg]] || 2017-10 || 99.4 || 22.7 |- | 24 || [[ചുണ്ടൻ ശലഭം]] || [[:en:Libythea labdaca|Libythea labdaca]] || 2018-02 || 99.4 || 0.0 |- | 25 || [[മേഖലകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം പാർലമെന്റ് നിയോജകമണ്ഡലങ്ങളുടെ(1950-74) പട്ടിക]] || [[:en:List of United Kingdom Parliament constituencies (1955–74) by region|List of United Kingdom Parliament constituencies (1955–74) by region]] || 2017-05 || 99.3 || 0.0 |- | 26 || [[ആദിലാബാദ് ജില്ല]] || [[:en:Adilabad district|Adilabad district]] || 2020-01 || 99.3 || 0.7 |- | 27 || [[ചാത്തമറ്റം]] || [[:en:Chathamattom|Chathamattom]] || 2025-06 || 99.0 || 1.0 |- | 28 || [[കോട്ട ജംഗ്ഷൻ തീവണ്ടിനിലയം]] || [[:en:Kota Junction railway station|Kota Junction railway station]] || 2019-10 || 99.0 || 1.0 |- | 29 || [[അനുരാഗ് ഥാക്കുർ]] || [[:en:Anurag Thakur|Anurag Thakur]] || 2019-08 || 99.0 || 1.0 |- | 30 || [[ശതാബ്ദി എക്സ്പ്രസ്]] || [[:en:Shatabdi Express|Shatabdi Express]] || 2019-10 || 99.0 || 1.0 |- | 31 || [[ഓഖ തീവണ്ടിനിലയം]] || [[:en:Okha railway station|Okha railway station]] || 2019-10 || 99.0 || 1.0 |- | 32 || [[സ്തന വേദന]] || [[:en:Breast pain|Breast pain]] || 2023-01 || 99.0 || 1.0 |- | 33 || [[ജെയ്ൻ എൽ-ദാർ]] || [[:en:Jane El-Dahr|Jane El-Dahr]] || 2023-01 || 99.0 || 1.0 |- | 34 || [[ഹിന്ദു സ്റ്റുഡന്റ്സ് കൗൺസിൽ]] || [[:en:Hindu Students Council|Hindu Students Council]] || 2019-10 || 99.0 || 1.0 |- | 35 || [[സാഡിനിസോ ഹക്കിമോവ]] || [[:en:Sa'diniso Hakimova|Sa'diniso Hakimova]] || 2023-01 || 99.0 || 1.0 |- | 36 || [[ചൈൽഡ്ബർത്ത് കണക്ഷൻ]] || [[:en:Childbirth Connection|Childbirth Connection]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 37 || [[ഷീല സിംഗ് പോൾ]] || [[:en:Sheila Singh Paul|Sheila Singh Paul]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 38 || [[യുവേഫ നേഷൻസ് ലീഗ്]] || [[:en:UEFA Nations League|UEFA Nations League]] || 2019-07 || 98.9 || 1.1 |- | 39 || [[ഭക്തിവേദാന്ത കോളജ്]] || [[:en:Bhaktivedanta College|Bhaktivedanta College]] || 2019-09 || 98.9 || 1.1 |- | 40 || [[തമിഴി (വെബ് സീരീസ്)]] || [[:en:Tamizhi (web series)|Tamizhi (web series)]] || 2020-04 || 98.9 || 1.1 |- | 41 || [[സൊഹ്റാബുദ്ദീൻ ഏറ്റുമുട്ടൽ കൊല]] || [[:en:Death of Sohrabuddin Sheikh|Death of Sohrabuddin Sheikh]] || 2021-06 || 98.9 || 1.1 |- | 42 || [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (1980)]] || [[:en:1980 Kerala Legislative Assembly election|1980 Kerala Legislative Assembly election]] || 2022-04 || 98.9 || 1.1 |- | 43 || [[നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഫാഷൻ ടെക്നോളജി]] || [[:en:National Institute of Fashion Technology|National Institute of Fashion Technology]] || 2022-04 || 98.9 || 1.1 |- | 44 || [[രമേശ് ബിധുരി]] || [[:en:Ramesh Bidhuri|Ramesh Bidhuri]] || 2019-08 || 98.9 || 1.1 |- | 45 || [[സ്ട്രീറ്റ് ലൈറ്റ്സ് (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Street Lights (film)|Street Lights (film)]] || 2022-03 || 98.9 || 1.1 |- | 46 || [[അനിൽ ധർകർ]] || [[:en:Anil Dharker|Anil Dharker]] || 2021-03 || 98.9 || 1.1 |- | 47 || [[ആലീസ് കൂപ്പർ]] || [[:en:Alice Cooper|Alice Cooper]] || 2019-10 || 98.9 || 1.1 |- | 48 || [[ടോറൈൻ (കന്നുകാലി)]] || [[:en:Taurine cattle|Taurine cattle]] || 2020-04 || 98.9 || 1.1 |- | 49 || [[അഗ്നിക്ഷേത്രം (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Agni Kshethram|Agni Kshethram]] || 2022-02 || 98.9 || 1.1 |- | 50 || [[പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ ജില്ലകളുടെ പട്ടിക]] || [[:en:List of districts of West Bengal|List of districts of West Bengal]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 51 || [[മുംബൈ സെൻ‌ട്രൽ തീവണ്ടിനിലയം]] || [[:en:Mumbai Central railway station|Mumbai Central railway station]] || 2019-10 || 98.9 || 1.1 |- | 52 || [[മൈക്കൽ എൻ. ഹാൾ]] || [[:en:Michael N. Hall|Michael N. Hall]] || 2021-05 || 98.9 || 1.1 |- | 53 || [[മണർകാട്]] || [[:en:Manarcaud|Manarcaud]] || 2022-01 || 98.9 || 1.1 |- | 54 || [[മഹ്കാം പുലോഡോവ]] || [[:en:Mahkam Pulodova|Mahkam Pulodova]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 55 || [[എവർട്ടൺ വീക്ക്സ്]] || [[:en:Everton Weekes|Everton Weekes]] || 2020-07 || 98.9 || 1.1 |- | 56 || [[നാഗാലാൻഡ് (ലോകസഭാ മണ്ഡലം)]] || [[:en:Nagaland (Lok Sabha constituency)|Nagaland (Lok Sabha constituency)]] || 2019-08 || 98.9 || 1.1 |- | 57 || [[സൈപ്രസിലെ കാല്പന്തുകളി]] || [[:en:Football in Cyprus|Football in Cyprus]] || 2020-03 || 98.9 || 1.1 |- | 58 || [[നർബിത സ്കൂൾ ഓഫ് നഴ്സിംഗ്]] || [[:en:Narhbita School of Nursing|Narhbita School of Nursing]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 59 || [[തായ് ഖംതി ജനത]] || [[:en:Khamti people|Khamti people]] || 2022-08 || 98.9 || 1.1 |- | 60 || [[ചൈനയിലെ പെൺ ശിശുഹത്യ]] || [[:en:Female infanticide in China|Female infanticide in China]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 61 || [[കല്പകഞ്ചേരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] || [[:en:Kalpakancheri Grama Panchayath|Kalpakancheri Grama Panchayath]] || 2019-09 || 98.9 || 1.1 |- | 62 || [[ഗർഭാശയ സുഷിരം]] || [[:en:Uterine perforation|Uterine perforation]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 63 || [[പ്രഫുല്ല ചന്ദ്ര സെൻ ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Prafulla Chandra Sen Government Medical College and Hospital|Prafulla Chandra Sen Government Medical College and Hospital]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 64 || [[കൊച്ചി ഹാർബർ ടെർമിനസ്]] || [[:en:Cochin Harbour Terminus|Cochin Harbour Terminus]] || 2019-10 || 98.9 || 1.1 |- | 65 || [[എക്സിറ്റ് നടപടിക്രമം]] || [[:en:EXIT procedure|EXIT procedure]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 66 || [[പൗരത്വ ഭേദഗതി നിയമത്തിനെതിരായ പ്രക്ഷോഭങ്ങൾ]] || [[:en:Citizenship Amendment Act protests|Citizenship Amendment Act protests]] || 2022-09 || 98.9 || 1.1 |- | 67 || [[പെൻസി-ലാ]] || [[:en:Pensi La|Pensi La]] || 2021-06 || 98.9 || 1.1 |- | 68 || [[ത്രീ ഡോട്ട്സ്]] || [[:en:3 Dots|3 Dots]] || 2022-11 || 98.9 || 1.1 |- | 69 || [[ജെമീല മഹമൂദ്]] || [[:en:Jemilah Mahmood|Jemilah Mahmood]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 70 || [[എത്യോപ്യയിലെ സ്ത്രീകളുടെ ആരോഗ്യം]] || [[:en:Women's health in Ethiopia|Women's health in Ethiopia]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 71 || [[ഉം അലി]] || [[:en:Om Ali|Om Ali]] || 2020-05 || 98.9 || 1.1 |- | 72 || [[സിദ്ധർ]] || [[:en:Siddhar|Siddhar]] || 2021-12 || 98.9 || 1.1 |- | 73 || [[സ്പ്രാറ്റ്ലി ദ്വീപുകൾ]] || [[:en:Spratly Islands|Spratly Islands]] || 2020-01 || 98.8 || 1.2 |- | 74 || [[ഇന്ത്യയിലെ ജലപാതകളുടെ പട്ടിക]] || [[:en:List of National Waterways in India|List of National Waterways in India]] || 2016-09 || 98.8 || 0.0 |- | 75 || [[ജീൻ സ്മിത്ത്]] || [[:en:Jeanne Smith|Jeanne Smith]] || 2023-01 || 98.8 || 1.2 |- | 76 || [[പുണ്ടി നരസിംഹൻ രംഗരാജൻ]] || [[:en:P. N. Rangarajan|P. N. Rangarajan]] || 2021-05 || 98.8 || 1.2 |- | 77 || [[ഇസ്മാഈൽ ഒമർ ഗുഅല്ലെ]] || [[:en:Ismaïl Omar Guelleh|Ismaïl Omar Guelleh]] || 2019-10 || 98.8 || 1.2 |- | 78 || [[മാല്വ പ്രദേശം]] || [[:en:Malwa|Malwa]] || 2020-04 || 98.8 || 1.2 |- | 79 || [[കോർപ്പസ് ല്യൂട്ടിയം സിസ്റ്റ്]] || [[:en:Corpus luteum cyst|Corpus luteum cyst]] || 2023-01 || 98.8 || 1.2 |- | 80 || [[2018 ഫിഫ ക്ലബ് ലോക കപ്പ് ഫൈനൽ]] || [[:en:2018 FIFA Club World Cup Final|2018 FIFA Club World Cup Final]] || 2020-03 || 98.8 || 1.2 |- | 81 || [[പിനാകി മിശ്ര]] || [[:en:Pinaki Misra|Pinaki Misra]] || 2019-08 || 98.8 || 1.2 |- | 82 || [[വിക്കി ഗോ]] || [[:en:Vicky Goh|Vicky Goh]] || 2023-01 || 98.8 || 1.2 |- | 83 || [[നളന്ദ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Nalanda Medical College and Hospital|Nalanda Medical College and Hospital]] || 2023-01 || 98.8 || 1.2 |- | 84 || [[മഞ്ജു ഭാർഗവി]] || [[:en:Manju Bhargavi|Manju Bhargavi]] || 2019-12 || 98.8 || 1.2 |- | 85 || [[പാട്രിക് സ്ട്രോസോഡ]] || [[:en:Patrick Strzoda|Patrick Strzoda]] || 2020-03 || 98.8 || 1.2 |- | 86 || [[കലാഭവൻ റഹ്മാൻ]] || [[:en:Kalabhavan Rahman|Kalabhavan Rahman]] || 2019-09 || 98.8 || 1.2 |- | 87 || [[ദേബെൻ മഹാത ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Deben Mahata Government Medical College and Hospital|Deben Mahata Government Medical College and Hospital]] || 2023-01 || 98.8 || 1.2 |- | 88 || [[അബ്ദുള്ള ഇബ്നു സലാം]] || [[:en:Abdullah ibn Salam|Abdullah ibn Salam]] || 2021-05 || 98.8 || 1.2 |- | 89 || [[പണ്ഡിറ്റ് ഭഗവത് ദയാൽ ശർമ്മ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ഹെൽത്ത് സയൻസസ്]] || [[:en:Pandit Bhagwat Dayal Sharma University of Health Sciences|Pandit Bhagwat Dayal Sharma University of Health Sciences]] || 2023-01 || 98.8 || 1.2 |- | 90 || [[ഗവേണിങ് ബോഡി കമ്മീഷൻ]] || [[:en:Governing Body Commission|Governing Body Commission]] || 2019-09 || 98.8 || 1.2 |- | 91 || [[മീനാക്ഷി ലെഖി]] || [[:en:Meenakshi Lekhi|Meenakshi Lekhi]] || 2019-08 || 98.7 || 1.3 |- | 92 || [[ചന്ദ്രസ്വാമി]] || [[:en:Chandraswami|Chandraswami]] || 2021-09 || 98.7 || 1.3 |- | 93 || [[മാരെക് ഗ്ലെസർമാൻ]] || [[:en:Marek Glezerman|Marek Glezerman]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 94 || [[നമോ മെഡിക്കൽ എഡ്യൂക്കേഷൻ ആൻഡ് റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]] || [[:en:Shri Vinoba Bhave Institute of Medical Sciences|Shri Vinoba Bhave Institute of Medical Sciences]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 95 || [[ബോൺ ഹാൾ ക്ലിനിക്ക്]] || [[:en:Bourn Hall Clinic|Bourn Hall Clinic]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 96 || [[മൈക്കിൾ മധുസൂദൻ ദത്ത്]] || [[:en:Michael Madhusudan Dutt|Michael Madhusudan Dutt]] || 2021-09 || 98.7 || 1.3 |- | 97 || [[പെട്ടിലാമ്പട്ര]] || [[:en:Pettilambattra|Pettilambattra]] || 2022-05 || 98.7 || 1.3 |- | 98 || [[എന്റെ വീട് അപ്പൂന്റേം]] || [[:en:Ente Veedu Appuvinteyum|Ente Veedu Appuvinteyum]] || 2022-12 || 98.7 || 1.3 |- | 99 || [[കേപ് കോസ്റ്റ് നഴ്സസ് ട്രെയിനിംഗ് കോളേജ്]] || [[:en:Cape Coast Nurses Training College|Cape Coast Nurses Training College]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 100 || [[സുശീല നയ്യാർ]] || [[:en:Sushila Nayyar|Sushila Nayyar]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 101 || [[പ്രണാമം (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Pranamam|Pranamam]] || 2019-12 || 98.7 || 1.3 |- | 102 || [[ടോക്കെഹോ യെപ്തോമി]] || [[:en:Tokheho|Tokheho]] || 2019-08 || 98.7 || 1.3 |- | 103 || [[പി.ഇ.എസ്. ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ് ആൻഡ് റിസർച്ച്]] || [[:en:P.E.S. Institute of Medical Sciences and Research|P.E.S. Institute of Medical Sciences and Research]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 104 || [[സുനിൽ വൽസൺ]] || [[:en:Sunil Valson|Sunil Valson]] || 2024-03 || 98.7 || 1.3 |- | 105 || [[ആക്റ്റ ഒബ്സ്റ്റട്രീഷ്യ എറ്റ് ഗൈനക്കോളജിക്ക സ്കാൻഡിനാവിക]] || [[:en:Acta Obstetricia et Gynecologica Scandinavica|Acta Obstetricia et Gynecologica Scandinavica]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 106 || [[രജപുത്രൻ]] || [[:en:Rajaputhran|Rajaputhran]] || 2020-03 || 98.7 || 1.3 |- | 107 || [[ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ലാത്തൂർ]] || [[:en:Government Medical College, Latur|Government Medical College, Latur]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 108 || [[ഛത്തീസ്ഗഡ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]] || [[:en:Chhattisgarh Institute of Medical Sciences|Chhattisgarh Institute of Medical Sciences]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 109 || [[സാൽ റേ]] || [[:en:Sal Rei|Sal Rei]] || 2019-11 || 98.6 || 1.4 |- | 110 || [[പല്ലെ രാമ റാവു]] || [[:en:Palle Rama Rao|Palle Rama Rao]] || 2019-10 || 98.6 || 1.4 |- | 111 || [[സെന്റ് കിറ്റ്സ് നെവിസ് ദേശീയ ഫുട്ബോൾ ടീം]] || [[:en:Saint Kitts and Nevis national football team|Saint Kitts and Nevis national football team]] || 2019-11 || 98.6 || 1.4 |- | 112 || [[ഡേവിഡ് ബേക്കർ]] || [[:en:David Baker (biochemist)|David Baker (biochemist)]] || 2021-05 || 98.6 || 1.4 |- | 113 || [[ബെൻസ്‌ വാസു]] || [[:en:Benz Vasu|Benz Vasu]] || 2023-01 || 98.6 || 1.4 |- | 114 || [[ഭൂതകാലം]] || [[:en:Bhoothakaalam|Bhoothakaalam]] || 2022-02 || 98.6 || 1.4 |- | 115 || [[ഹിന്ദു കൗൺസിൽ യു കെ]] || [[:en:Hindu Council UK|Hindu Council UK]] || 2019-10 || 98.6 || 1.4 |- | 116 || [[എൻഡോഡെർമൽ സൈനസ് ട്യൂമർ]] || [[:en:Endodermal sinus tumor|Endodermal sinus tumor]] || 2023-01 || 98.6 || 1.4 |- | 117 || [[ഗവൺമെന്റ് ഹോസ്പിറ്റൽ ഓഫ് തൊറാസിക് മെഡിസിൻ, ചെന്നൈ]] || [[:en:Government Hospital of Thoracic Medicine, Chennai|Government Hospital of Thoracic Medicine, Chennai]] || 2023-01 || 98.6 || 1.4 |- | 118 || [[ഹിന്ദു സേന]] || [[:en:Hindu Sena|Hindu Sena]] || 2019-10 || 98.6 || 1.4 |- | 119 || [[ഫോർട്ട് കൊച്ചി ബീച്ച്]] || [[:en:Fort Kochi Beach|Fort Kochi Beach]] || 2022-03 || 98.6 || 1.4 |- | 120 || [[മേരിയുടെ കിണർ]] || [[:en:Mary's Well|Mary's Well]] || 2021-05 || 98.6 || 1.4 |- | 121 || [[ഫെർഗൂസൺ റിഫ്ലെക്സ്]] || [[:en:Ferguson reflex|Ferguson reflex]] || 2023-01 || 98.6 || 1.4 |- | 122 || [[വിജ്ഞാൻ ഭവൻ]] || [[:en:Vigyan Bhavan|Vigyan Bhavan]] || 2019-10 || 98.6 || 1.4 |- | 123 || [[മെഹ്രി ഭാഷ]] || [[:en:Mehri language|Mehri language]] || 2019-08 || 98.6 || 1.4 |- | 124 || [[ഹിന്ദു സംഘടനകളുടെ പട്ടിക]] || [[:en:List of Hindu organisations|List of Hindu organisations]] || 2019-10 || 98.6 || 1.4 |- | 125 || [[മാടമ്പി സുബ്രഹ്മണ്യൻ നമ്പൂതിരി]] || [[:en:Madambi Subramanian Namboodiri|Madambi Subramanian Namboodiri]] || 2022-06 || 98.6 || 1.4 |- | 126 || [[ഗവണ്മെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, മഹാസമുന്ദ്]] || [[:en:Government Medical College, Mahasamund|Government Medical College, Mahasamund]] || 2023-01 || 98.6 || 1.4 |- | 127 || [[ഗാലക്റ്റിക്കോസ്]] || [[:en:Galácticos|Galácticos]] || 2020-04 || 98.6 || 1.4 |- | 128 || [[ഡറാഡൂൺ വിമാനത്താവളം]] || [[:en:Dehradun Airport|Dehradun Airport]] || 2019-08 || 98.6 || 1.4 |- | 129 || [[ബർത്തൊലൊമിയൊ ഒഗ്ബെഛെ]] || [[:en:Bartholomew Ogbeche|Bartholomew Ogbeche]] || 2019-11 || 98.6 || 1.4 |- | 130 || [[കെ.ടി. തോമസ് (ജസ്റ്റിസ്)]] || [[:en:K. T. Thomas (Justice)|K. T. Thomas (Justice)]] || 2019-09 || 98.6 || 1.4 |- | 131 || [[ജെ.സി. കുമാരപ്പ]] || [[:en:J. C. Kumarappa|J. C. Kumarappa]] || 2021-09 || 98.6 || 1.4 |- | 132 || [[ഷിൻജിനി ഭട്നാഗർ]] || [[:en:Shinjini Bhatnagar|Shinjini Bhatnagar]] || 2023-01 || 98.6 || 1.4 |- | 133 || [[മാക്സ് സാംഗർ]] || [[:en:Max Saenger|Max Saenger]] || 2023-01 || 98.5 || 1.5 |- | 134 || [[പാണ്ഡവാനി]] || [[:en:Pandavani|Pandavani]] || 2019-10 || 98.5 || 1.5 |- | 135 || [[മണിത്താലി]] || [[:en:Manithali|Manithali]] || 2019-11 || 98.5 || 1.5 |- | 136 || [[എക്സ് (ഇംഗ്ലീഷക്ഷരം)]] || [[:en:X|X]] || 2020-05 || 98.5 || 1.5 |- | 137 || [[ഊപ്പർകോട്ട് കോട്ട]] || [[:en:Uparkot Fort|Uparkot Fort]] || 2022-11 || 98.5 || 1.5 |- | 138 || [[ബിഷപ്പ് പാറ]] || [[:en:Bishop Rock, Isles of Scilly|Bishop Rock, Isles of Scilly]] || 2020-08 || 98.5 || 1.5 |- | 139 || [[സമോവൻ ബ്രെയ്‌ലി]] || [[:en:Samoan Braille|Samoan Braille]] || 2019-11 || 98.5 || 1.5 |- | 140 || [[വൈ (ഇംഗ്ലീഷക്ഷരം)]] || [[:en:Y|Y]] || 2020-05 || 98.5 || 1.5 |- | 141 || [[യൂ ടൂ ബ്രൂട്ടസ്]] || [[:en:You Too Brutus (film)|You Too Brutus (film)]] || 2022-05 || 98.5 || 1.5 |- | 142 || [[വന്ദേ ഭാരത് എക്സ്പ്രസ്]] || [[:en:Vande Bharat Express|Vande Bharat Express]] || 2019-10 || 98.5 || 1.5 |- | 143 || [[അഷിമ ആനന്ദ്]] || [[:en:Ashima Anand|Ashima Anand]] || 2023-01 || 98.5 || 1.5 |- | 144 || [[സിഫ്ഫീൻ യുദ്ധം]] || [[:en:Battle of Siffin|Battle of Siffin]] || 2021-03 || 98.5 || 1.5 |- | 145 || [[കൊല്ലത്തെ ആശുപത്രികളുടെ പട്ടിക]] || [[:en:List of hospitals in Kollam|List of hospitals in Kollam]] || 2019-08 || 98.5 || 1.5 |- | 146 || [[തന്തൈ പെരിയാർ ഗവൺമെന്റ് ഹെഡ്ക്വാർട്ടേഴ്സ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Thanthai Periyar Government Headquarters Hospital, Erode|Thanthai Periyar Government Headquarters Hospital, Erode]] || 2023-01 || 98.5 || 1.5 |- | 147 || [[മഹർഷി വിശ്വാമിത്ര ഓട്ടോണമസ് സ്റ്റേറ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] || [[:en:Maharshi Vishwamitra Autonomous State Medical College|Maharshi Vishwamitra Autonomous State Medical College]] || 2023-01 || 98.5 || 1.5 |- | 148 || [[കോവിഡ്-19 നിരീക്ഷണം]] || [[:en:COVID-19 surveillance|COVID-19 surveillance]] || 2020-04 || 98.5 || 1.5 |- | 149 || [[ചിന്മയ് ശങ്കർ ഡേ]] || [[:en:Chinmoy Sankar Dey|Chinmoy Sankar Dey]] || 2021-05 || 98.5 || 1.5 |- | 150 || [[ഖില്ലാരി പശു]] || [[:en:Khillari cattle|Khillari cattle]] || 2020-04 || 98.5 || 1.5 |- | 151 || [[നന്ദാദേവി എക്സ്പ്രസ്]] || [[:en:Nanda Devi AC Express|Nanda Devi AC Express]] || 2019-10 || 98.5 || 1.5 |- | 152 || [[ഫ്രെഡ് റോജേസ്]] || [[:en:Fred Rogers|Fred Rogers]] || 2020-04 || 98.5 || 1.5 |- | 153 || [[ആൻഡ്രൂ ടേറ്റ്]] || [[:en:Andrew Tate|Andrew Tate]] || 2022-09 || 98.5 || 1.5 |- | 154 || [[പാല്പിഫെർ]] || [[:en:Palpifer|Palpifer]] || 2019-09 || 98.5 || 1.5 |- | 155 || [[പോസ്റ്റ് മോർട്ടം (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Post Mortem (1982 film)|Post Mortem (1982 film)]] || 2019-11 || 98.5 || 1.5 |- | 156 || [[അജിത് കുമാർ മൈതി]] || [[:en:Ajit Kumar Maiti|Ajit Kumar Maiti]] || 2021-05 || 98.5 || 1.5 |- | 157 || [[സുരപദ്മ]] || [[:en:Śūrapadmā|Śūrapadmā]] || 2022-02 || 98.5 || 1.5 |- | 158 || [[ഫക്രുദ്ദീൻ അലി അഹമ്മദ് മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Fakhruddin Ali Ahmed Medical College and Hospital|Fakhruddin Ali Ahmed Medical College and Hospital]] || 2023-01 || 98.5 || 1.5 |- | 159 || [[കെയ്ൻ ടനാക]] || [[:en:Kane Tanaka|Kane Tanaka]] || 2020-09 || 98.4 || 1.6 |- | 160 || [[ലോക് നായക് ആശുപത്രി]] || [[:en:Lok Nayak Hospital|Lok Nayak Hospital]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 161 || [[അബുഗിഡാ]] || [[:en:Abugida|Abugida]] || 2022-02 || 98.4 || 1.6 |- | 162 || [[കേരള സർവ്വകലാശാലയുമായി അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്ത കോളേജുകളുടെ പട്ടിക]] || [[:en:List of colleges affiliated to the University of Kerala|List of colleges affiliated to the University of Kerala]] || 2022-03 || 98.4 || 1.6 |- | 163 || [[മൂർഫീൽഡ്സ് ഐ ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Moorfields Eye Hospital|Moorfields Eye Hospital]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 164 || [[ഗായത്രീ ദേവി]] || [[:en:Gayatri|Gayatri]] || 2019-10 || 98.4 || 1.6 |- | 165 || [[ബി.ജെ. മെഡിക്കൽ കോളേജ്, അഹമ്മദാബാദ്]] || [[:en:B. J. Medical College, Ahmedabad|B. J. Medical College, Ahmedabad]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 166 || [[നാൻസി ലൌഡൻ]] || [[:en:Nancy Loudon|Nancy Loudon]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 167 || [[വിൻസെന്റ് പാല]] || [[:en:Vincent Pala|Vincent Pala]] || 2019-08 || 98.4 || 1.6 |- | 168 || [[മംഗളൂരു സെൻട്രൽ - തിരുവനന്തപുരം വന്ദേ ഭാരത് എക്സ്പ്രസ്]] || [[:en:Kasaragod–Thiruvananthapuram Vande Bharat Express (via Alappuzha)|Kasaragod–Thiruvananthapuram Vande Bharat Express (via Alappuzha)]] || 2023-10 || 98.4 || 1.6 |- | 169 || [[കിഷൻ കപൂർ]] || [[:en:Kishan Kapoor|Kishan Kapoor]] || 2019-08 || 98.4 || 1.6 |- | 170 || [[മുകുന്ദ ഗോസ്വാമി]] || [[:en:Mukunda Goswami|Mukunda Goswami]] || 2019-09 || 98.4 || 1.6 |- | 171 || [[ചായം പൂശിയ വീട്]] || [[:en:The Painted House|The Painted House]] || 2020-01 || 98.4 || 1.6 |- | 172 || [[ആക്സസറി ബ്രെസ്റ്റ്]] || [[:en:Accessory breast|Accessory breast]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 173 || [[വർധമാൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]] || [[:en:Vardhman Institute of Medical Sciences|Vardhman Institute of Medical Sciences]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 174 || [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി കനാൽ]] || [[:en:Indira Gandhi Canal|Indira Gandhi Canal]] || 2022-11 || 98.4 || 1.6 |- | 175 || [[ഇന്റർനാഷണൽ സൊസൈറ്റി ഓഫ് അൾട്രാസൗണ്ട് ഇൻ ഒബ്സ്റ്റട്രിക്സ് ആൻഡ് ഗൈനക്കോളജി]] || [[:en:International Society of Ultrasound in Obstetrics and Gynecology|International Society of Ultrasound in Obstetrics and Gynecology]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 176 || [[അന്ന-മരിയ ബെല്ലി]] || [[:en:Anna-Maria Belli|Anna-Maria Belli]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 177 || [[സിൽചാർ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Silchar Medical College and Hospital|Silchar Medical College and Hospital]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 178 || [[പൊയ്കയിൽ ശ്രീകുമാര ഗുരുദേവൻ]] || [[:en:Poykayil Sreekumara Gurudevan|Poykayil Sreekumara Gurudevan]] || 2023-02 || 98.4 || 1.6 |- | 179 || [[ബങ്കുര സമ്മിലാനി മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Bankura Sammilani Medical College and Hospital|Bankura Sammilani Medical College and Hospital]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 180 || [[ഹാലിചരൻ നർസാരി]] || [[:en:Halicharan Narzary|Halicharan Narzary]] || 2019-11 || 98.4 || 1.6 |- | 181 || [[നയ്യാര നൂർ]] || [[:en:Nayyara Noor|Nayyara Noor]] || 2022-08 || 98.4 || 1.6 |- | 182 || [[അഡോൾഫ് ഗുസ്സെറോ]] || [[:en:Adolf Gusserow|Adolf Gusserow]] || 2023-01 || 98.3 || 1.7 |- | 183 || [[ആദിർ രഞ്ജൻ ചൗധരി]] || [[:en:Adhir Ranjan Chowdhury|Adhir Ranjan Chowdhury]] || 2019-08 || 98.3 || 1.7 |- | 184 || [[ക്വീൻ എലിസബത്ത് ഹാൾ]] || [[:en:Queen Elizabeth Hall|Queen Elizabeth Hall]] || 2020-01 || 98.3 || 1.7 |- | 185 || [[ഖതിക്]] || [[:en:Qatiq|Qatiq]] || 2020-12 || 98.3 || 1.7 |- | 186 || [[തുരാഗ ദേശിരാജു]] || [[:en:Turaga Desiraju|Turaga Desiraju]] || 2021-05 || 98.3 || 1.7 |- | 187 || [[രാജൻ രഹേജ]] || [[:en:Rajan Raheja|Rajan Raheja]] || 2021-06 || 98.3 || 1.7 |- | 188 || [[വജൈനൽ കഫ്]] || [[:en:Vaginal cuff|Vaginal cuff]] || 2023-01 || 98.3 || 1.7 |- | 189 || [[സാന്തിയാഗോ ബെർണബ്യു സ്റ്റേഡിയം]] || [[:en:Santiago Bernabéu Stadium|Santiago Bernabéu Stadium]] || 2020-04 || 98.3 || 1.7 |- | 190 || [[ഈശ ഫൗണ്ടേഷൻ]] || [[:en:Isha Foundation|Isha Foundation]] || 2019-10 || 98.3 || 1.7 |- | 191 || [[അവിനാശ് ദീക്ഷിത്]] || [[:en:Avinash Dixit|Avinash Dixit]] || 2019-10 || 98.3 || 1.7 |- | 192 || [[ലിസ സൊബെറാനൊ]] || [[:en:Liza Soberano|Liza Soberano]] || 2019-11 || 98.3 || 1.7 |- | 193 || [[ഈണം (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Eenam|Eenam]] || 2019-12 || 98.3 || 1.7 |- | 194 || [[വിടരുന്ന മൊട്ടുകൾ]] || [[:en:Vidarunna Mottukal|Vidarunna Mottukal]] || 2020-04 || 98.3 || 1.7 |- | 195 || [[സുധി കോപ്പ]] || [[:en:Sudhi Koppa|Sudhi Koppa]] || 2022-03 || 98.3 || 1.7 |- | 196 || [[പരിപാടൽ]] || [[:en:Paripāṭal|Paripāṭal]] || 2020-05 || 98.3 || 1.7 |- | 197 || [[കെ. ശ്രീനാഥ് റെഡ്ഡി]] || [[:en:K. Srinath Reddy|K. Srinath Reddy]] || 2021-05 || 98.3 || 1.7 |- | 198 || [[ചിത്ര ബറുച]] || [[:en:Chitra Bharucha|Chitra Bharucha]] || 2023-01 || 98.3 || 1.7 |- | 199 || [[പ്രേമഗീതങ്ങൾ]] || [[:en:Prema Geethangal|Prema Geethangal]] || 2019-11 || 98.3 || 1.7 |- | 200 || [[ഹാവോ ജിംഗ്ഫാംഗ്]] || [[:en:Hao Jingfang|Hao Jingfang]] || 2020-04 || 98.3 || 1.7 |} == പൈലറ്റ് ഫലങ്ങൾ: ആദ്യ മൂന്നു തിരുത്തലുകൾ (2026 ജൂലൈ 22) == മുകളിലെ പട്ടികയിലെ ആദ്യ മൂന്നു ലേഖനങ്ങളിൽ, പദ്ധതിരേഖയിലെ രീതിശാസ്ത്രം അനുസരിച്ച് (ഭാഷയും പരിഭാഷാപ്പിശകുകളും മാത്രം; വസ്തുതകളും അവലംബങ്ങളും മാറ്റാതെ) AI സഹായത്തോടെ, മനുഷ്യമേൽനോട്ടത്തിൽ ഓരോ തിരുത്തുവീതം നടത്തി. തിരുത്തലിനു മുമ്പ് ഓരോ ലേഖനവും ഇംഗ്ലീഷ് മൂലലേഖനവുമായി ഒത്തുനോക്കി. {| class="wikitable" ! ലേഖനം !! തിരുത്ത് (diff) !! പ്രധാന മാറ്റങ്ങൾ !! നിരീക്ഷണങ്ങൾ |- | [[മികച്ച ഗാനരചനയ്ക്കുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4649239|diff]] || അപൂർണ്ണമായിരുന്ന ആമുഖവാക്യം പൂർണ്ണവാക്യമാക്കി; ക്രമനമ്പറിലെ ആവർത്തനപ്പിശക് (45 രണ്ടുതവണ) തിരുത്തി 46–48 ആയി പുനഃക്രമീകരിച്ചു; അധിക സ്പെയ്സുകൾ നീക്കി. || പട്ടികാരൂപത്തിലുള്ള ലേഖനങ്ങളിൽ ഭാഷാപ്രശ്നങ്ങൾ താരതമ്യേന കുറവാണ് — ഗദ്യം കുറവായതിനാൽ യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം (stats.mt) ഉയർന്നിരുന്നാലും തിരുത്തേണ്ടത് കുറവാകാം. മുൻഗണനാക്രമത്തിൽ ഗദ്യലേഖനങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ പരിഗണന നൽകണം. |- | [[ബംഗാൾ ക്രിക്കറ്റ് അസോസിയേഷൻ]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4649240|diff]] || '''ഗുരുതരമായ അർത്ഥപ്പിശക് തിരുത്തി''': മൂലലേഖനത്തിലെ "governing body" (ഭരണസമിതി) എന്നത് "ഗവർമെന്റ് ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള കമ്മിറ്റി" എന്നു തെറ്റായി പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. പരിഭാഷിക്കപ്പെടാതെ കിടന്ന ഇംഗ്ലീഷ് ഖണ്ഡികകളും തലക്കെട്ടുകളും (See also, References, External links) മലയാളത്തിലാക്കി; സംഘടനകളുടെയും ട്രോഫികളുടെയും പേരുകൾ ഇംഗ്ലീഷിൽ നിലനിർത്തി. || യന്ത്രപരിഭാഷ വസ്തുതാപരമായ അർത്ഥവ്യതിയാനം വരുത്താം എന്നതിന്റെ ഉദാഹരണം — മൂലലേഖനവുമായുള്ള ഒത്തുനോക്കൽ രീതിശാസ്ത്രത്തിന്റെ അനിവാര്യഭാഗമാണെന്ന് ഇതു സ്ഥിരീകരിക്കുന്നു. |- | [[നബനീത ദേബ സെൻ]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4649242|diff]] || ഒരേ ലേഖനത്തിൽ മൂന്നു രൂപത്തിൽ (നബനീത/നൊബനീത/നോബനീത) എഴുതിയിരുന്ന പേര് ഏകീകരിച്ചു; വ്യാകരണ/അക്ഷരപ്പിശകുകൾ തിരുത്തി ("ഒരാളോണ്"→"ഒരാളാണ്", "കവയിതി"→"കവയിത്രി", "നടത്തിൽ"→"നടത്തി"); ഇൻഫോബോക്സിൽ honorific prefix ഫീൽഡിൽ തെറ്റായി ചേർത്തിരുന്ന മക്കളുടെ പേരുകൾ children ഫീൽഡിലേക്കു മാറ്റി; CX അവശിഷ്ടമായ nowiki ടാഗും അസ്ഥാനത്തുള്ള കണ്ണിയും നീക്കി. || '''വസ്തുതാപരമായ കാലഹരണം കണ്ടെത്തി''': ലേഖനവിഷയം 2019 നവംബർ 7-ന് അന്തരിച്ചെങ്കിലും ലേഖനം ഇപ്പോഴും "ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ" വർഗ്ഗത്തിലാണ്; ഇൻഫോബോക്സിൽ ജനനത്തീയതി ഫലകവും കാലഹരണപ്പെട്ടതാണ്. പുതിയ വിവരം ചേർക്കുന്നത് ഭാഷാതിരുത്തലിന്റെ പരിധിക്കു പുറത്തായതിനാൽ ഇതു തിരുത്തിയിട്ടില്ല — അവലംബസഹിതം മനുഷ്യതിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ്. |} === പ്രാഥമിക നിഗമനങ്ങൾ === * മൂന്നു ലേഖനങ്ങളിലും അർത്ഥവ്യതിയാനമോ വിവരനഷ്ടമോ വരുത്താതെ ഭാഷ മെച്ചപ്പെടുത്താൻ കഴിഞ്ഞു; ഓരോ diff-ഉം മനുഷ്യപരിശോധനയ്ക്കു ലഭ്യമാണ്. * പ്രസിദ്ധീകരണസമയത്തെ യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം മാത്രം നോക്കി മുൻഗണന നിശ്ചയിക്കുന്നതിനു പരിമിതികളുണ്ട് — പട്ടികാലേഖനങ്ങളിൽ ഗദ്യം കുറവായതിനാൽ തിരുത്തേണ്ടതും കുറവാണ്. ഗദ്യത്തിന്റെ അളവുകൂടി പരിഗണിച്ചുള്ള മുൻഗണനാക്രമം പൈലറ്റിന്റെ അടുത്ത ഘട്ടത്തിൽ പരീക്ഷിക്കണം. * ഭാഷാതിരുത്തലിനിടെ കണ്ടെത്തുന്ന വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ (കാലഹരണപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ) തിരുത്താതെ, മനുഷ്യശ്രദ്ധയ്ക്കായി ഇവിടെ രേഖപ്പെടുത്തുന്ന രീതി പ്രായോഗികമാണെന്നു കണ്ടു. === മുഴുവൻ പൈലറ്റിലേക്ക് (100 ലേഖനങ്ങൾ) === ഈ ആദ്യ മൂന്നു തിരുത്തലുകൾക്കുശേഷം, യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം ഏറ്റവും കൂടിയ ആദ്യ 100 ലേഖനങ്ങളിലേക്കു പൈലറ്റ് വ്യാപിപ്പിച്ചു. ഓരോ ലേഖനത്തിന്റെയും diff കണ്ണികളും വിശദമായ നിരീക്ഷണങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്ന പൂർണ്ണ ഫലരേഖ: '''[[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|100 ലേഖനങ്ങളുടെ പൈലറ്റ് ഫലരേഖ]]'''. '''നിരീക്ഷണങ്ങളുടെ സംഗ്രഹം:''' * '''100-ൽ 92 ലേഖനങ്ങളിൽ''' ഭാഷാതിരുത്തൽ വരുത്തി; 8 എണ്ണത്തിൽ (മിക്കവയും പട്ടിക/ഫലക പ്രധാനമായവ) ഭാഷ ഇതിനകം മെച്ചമായിരുന്നു. * ഓരോ ലേഖനത്തിനും ഒരു തിരുത്ത് എന്ന നിലയിൽ, '''ഭാഷയും പരിഭാഷാപ്പിശകുകളും മാത്രം''' തിരുത്തി; വസ്തുതകൾ, സംഖ്യകൾ, അവലംബങ്ങൾ, ഫലകങ്ങൾ, കണ്ണികൾ, വർഗ്ഗങ്ങൾ എന്നിവ ഘടനാപരിശോധനയിലൂടെ യഥാതഥം നിലനിർത്തി. * '''സാധാരണ പിശകുകൾ''': വിഷയത്തിന്റെ പേരിന്റെ അസ്ഥിരമായ ലിപ്യന്തരണം, OCR/യന്ത്രപരിഭാഷാ അക്ഷരക്കുഴപ്പം (ഉദാ. 'സ of കര്യം' → 'സൗകര്യം'), പരിഭാഷിക്കപ്പെടാത്ത ഇംഗ്ലീഷ് ഖണ്ഡികകൾ/തലക്കെട്ടുകൾ, ഇംഗ്ലീഷ് വാക്യക്രമം അതേപടി പിന്തുടരുന്ന വാക്യങ്ങൾ. * '''ഗുരുതര അർത്ഥപ്പിശകുകൾ''': പേരുകൾ പദമായി പരിഭാഷപ്പെട്ടത് (ഉദാ. കായികതാരം 'Everton Weekes' → 'ആഴ്ചകൾ'; 'governing body' → 'ഗവണ്മെന്റ് ഉടമസ്ഥത') പോലുള്ളവ കണ്ടെത്തി — മൂലലേഖനവുമായുള്ള ഒത്തുനോക്കൽ അനിവാര്യമാണെന്ന് ഇത് സ്ഥിരീകരിക്കുന്നു. * '''മനുഷ്യപരിശോധന ആവശ്യമുള്ളവ''': 41 ലേഖനങ്ങളിൽ കാലഹരണപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ, സ്രോതസ്സുമായി പൊരുത്തപ്പെടാത്ത സംഖ്യകൾ തുടങ്ങിയ വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ കണ്ടെത്തി; ഇവ AI തിരുത്താതെ ഫലരേഖയിലെ പ്രത്യേക വിഭാഗത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തി. * '''മുൻഗണന''': പട്ടിക/ഫലക പ്രധാനമായ ലേഖനങ്ങളിൽ യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം ഉയർന്നാലും ഗദ്യം കുറവായതിനാൽ തിരുത്തേണ്ടത് കുറവായിരുന്നു — അടുത്ത ഘട്ടത്തിൽ ഗദ്യത്തിന്റെ അളവുകൂടി മുൻഗണനയിൽ പരിഗണിക്കണം. === പുതിയ ലേഖനങ്ങളുടെ ഭാഷാ അവലോകനം (100 എണ്ണം) === മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലെ ഏറ്റവും പുതിയ 100 ലേഖനങ്ങളിൽ, ''തിരുത്തലുകൾ വരുത്താതെ'' (റീഡ്-ഒൺലി) നടത്തിയ ഭാഷാ/പരിഭാഷാ അവലോകനത്തിന്റെ ഫലങ്ങളും അനുമാനങ്ങളും: '''[[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പുതിയലേഖനങ്ങൾ|പുതിയ ലേഖനങ്ങളുടെ അവലോകന രേഖ]]'''. ഉള്ളടക്കമുള്ള 81 ലേഖനങ്ങളിൽ 65-ലും ഭാഷാമാറ്റം ശുപാർശ ചെയ്യുന്നു; ഏറ്റവും സാധാരണമായ പിശകുകൾ വർഷം/സംഖ്യ വിട്ടുപോയപ്പോൾ തനിച്ചാകുന്ന 'ൽ/ലെ' പ്രത്യയവും ഒരേ പേരിന്റെ അസ്ഥിര ലിപ്യന്തരണവുമാണ്. ഗുരുതരമായവ പ്രധാനമായും ഇൻഫോബോക്സ് പരിഭാഷപ്പെടാത്തതു മൂലമാണ്. == ഇതും കാണുക == * [[:mw:Special:MyLanguage/Content translation|ഉള്ളടക്കപരിഭാഷ (mediawiki.org)]] * [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Content translation/Translating/Translation quality|പരിഭാഷാ ഗുണനിലവാരം — സഹായതാൾ]] * [[:en:Wikipedia:Content translation tool|ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിലെ CX ശുദ്ധീകരണസംരംഭം]] * [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ]] * [[Special:Tags|പ്രത്യേകം:ടാഗുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:വിക്കിപീഡിയ പദ്ധതികൾ]] l9qegbx21kj88pe80ci4wfd2gs16tdq 4651995 4651994 2026-07-31T20:24:30Z Netha Hussain 19313 /* പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ */ 4651995 wikitext text/x-wiki {{Notice|ഇത് ഒരു കരട് പദ്ധതിരേഖയാണ്. സമൂഹത്തിന്റെ അഭിപ്രായങ്ങൾക്കും നിർദ്ദേശങ്ങൾക്കുമായി [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്|പഞ്ചായത്തിൽ]] ചർച്ചയ്ക്ക് സമർപ്പിക്കുന്നതാണ്.}} = വിക്കിപദ്ധതി: നിർമ്മിതബുദ്ധി ഉപയോഗിച്ചുള്ള പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം = [[:mw:Special:MyLanguage/Content translation|ഉള്ളടക്കപരിഭാഷാ ഉപകരണം]] (Content Translation Tool — CX) ഉപയോഗിച്ച് മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങളിൽ പലതിലും യന്ത്രപരിഭാഷയുടെ (machine translation) പോരായ്മകൾ കാണുന്നു. അസ്വാഭാവികമായ വാക്യഘടന, ഇംഗ്ലീഷ് വാക്യക്രമം അതേപടി പിന്തുടരുന്ന "പരിഭാഷാഭാഷ", തെറ്റായ പദപ്രയോഗങ്ങൾ, വ്യാകരണപ്പിശകുകൾ എന്നിവ മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലെ പല ലേഖനങ്ങളിലും നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്. ഇത്തരം ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്തി, നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI/LLM) സഹായത്തോടെ ഭാഷ മെച്ചപ്പെടുത്തി, ബോട്ട് വഴി തിരുത്തുകൾ വരുത്തുകയാണ് ഈ പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം. പദ്ധതിയുടെ ആദ്യഘട്ടമായി '''100 ലേഖനങ്ങളുടെ ഒരു പൈലറ്റ് പഠനം''' നടത്തി. പൈലറ്റിന്റെ ഫലങ്ങൾ സമൂഹത്തിനു മുന്നിൽ അവതരിപ്പിച്ച്, സമവായത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മാത്രമേ വിപുലീകരണം പരിഗണിക്കുകയുള്ളൂ. == പശ്ചാത്തലം == * മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ <code>contenttranslation</code> ടാഗോടുകൂടിയ '''ഏകദേശം 14,800 തിരുത്തലുകൾ''' ഇതുവരെ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട് (2026 ജൂലൈയിലെ കണക്ക്). ഇവയിൽ ഏകദേശം 9,800 എണ്ണം CX2 (പുതിയ പതിപ്പ്) ഉപയോഗിച്ചുള്ളവയാണ്; ഏകദേശം 900 എണ്ണം [[:mw:Special:MyLanguage/Content translation/Section translation|ഉപവിഭാഗ പരിഭാഷ]] വഴിയുള്ളവയും. * CX ഉപകരണം മലയാളത്തിലേക്ക് Google Translate, MinT തുടങ്ങിയ യന്ത്രപരിഭാഷാ സേവനങ്ങളാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഇവയുടെ ഗുണനിലവാരം മെച്ചപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, മലയാളംപോലുള്ള സങ്കീർണ്ണരൂപഘടനയുള്ള (agglutinative) ഭാഷകളിൽ പിശകുകൾ സാധാരണമാണ്. * ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിൽ CX വഴി വന്ന മോശം പരിഭാഷകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ പ്രത്യേക ശുദ്ധീകരണസംരംഭവും ([[:en:Wikipedia:Content translation tool|WP:CXT]]) പ്രത്യേക മായ്ക്കൽ മാനദണ്ഡവും (X2) വരെ വേണ്ടിവന്നിട്ടുണ്ട്. ==പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ == # CX ഉപയോഗിച്ച് സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടതും ഭാഷാപരമായി മെച്ചപ്പെടുത്തേണ്ടതുമായ ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്തുക. {{done}} 200 ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക ഇപ്പോൾ തയ്യാറാക്കിയിട്ടുണ്ട്, വലിയ പട്ടിക മലയാളം വിക്കിസമൂഹത്തിന്റെ സമവായത്തിനു ശേഷം. # 100 ലേഖനങ്ങളുടെ പൈലറ്റ് പഠനത്തിലൂടെ ഈ സമീപനത്തിന്റെ കൃത്യതയും സ്വീകാര്യതയും അളക്കുക. {{done}} (പൈലറ്റ് പഠനം പൂർത്തിയായി, ഫലം ഇവിടെ കാണാം.) # ഫലങ്ങൾ സുതാര്യമായി രേഖപ്പെടുത്തി സമൂഹത്തിന്റെ വിലയിരുത്തലിന് സമർപ്പിക്കുക. {{doing}} # നിർമ്മിതബുദ്ധി ഉപയോഗിച്ച് ലേഖനങ്ങളിലെ '''ഭാഷ മാത്രം''' മെച്ചപ്പെടുത്തുക. വസ്തുതകളോ ഉള്ളടക്കമോ അവലംബങ്ങളോ മാറ്റുന്നതല്ല. == പദ്ധതിയുടെ വ്യാപ്തിക്ക് പുറത്തുള്ളവ == * പുതിയ ഉള്ളടക്കം ചേർക്കൽ, വസ്തുതാപരമായ തിരുത്തലുകൾ, അവലംബങ്ങൾ ചേർക്കൽ/നീക്കം ചെയ്യൽ — ഇവയൊന്നും ബോട്ട് ചെയ്യില്ല. * ലേഖനങ്ങൾ മായ്ക്കാനുള്ള ശുപാർശകൾ ഈ പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമല്ല (ഗുരുതരപ്രശ്നമുള്ളവ കണ്ടെത്തിയാൽ സാധാരണ നടപടിക്രമപ്രകാരം സമൂഹത്തിന്റെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടുത്തും). * CX ഉപകരണത്തിന്റെ ഉപയോഗം നിരുത്സാഹപ്പെടുത്തലല്ല ലക്ഷ്യം; നിലവിലുള്ള ലേഖനങ്ങളുടെ ഭാഷ മെച്ചപ്പെടുത്തലാണ്. == രീതിശാസ്ത്രം == === ഘട്ടം 1: ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്തൽ === താഴെപ്പറയുന്ന സ്രോതസ്സുകളിൽനിന്ന് CX-ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക തയ്യാറാക്കി: * '''ടാഗ് അടിസ്ഥാനത്തിൽ''': <code>contenttranslation</code>, <code>contenttranslation-v2</code>, <code>sectiontranslation</code>, <code>contenttranslation-high-unmodified-mt-text</code> എന്നീ ടാഗുകളുള്ള താളുകൾ ([[Special:Tags|പ്രത്യേകം:ടാഗുകൾ]] കാണുക). ഉദാഹരണ API ചോദ്യം: *: <code><nowiki>https://ml.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=recentchanges&rctag=contenttranslation&rclimit=500</nowiki></code> * '''CX സ്ഥിതിവിവര API''': <code>list=cxpublishedtranslations&from=en&to=ml</code> എന്ന API ഓരോ പരിഭാഷയിലെയും യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം (<code>stats.mt</code>) ഉൾപ്പെടെ നൽകുന്നു — മാറ്റംവരുത്താത്ത യന്ത്രപരിഭാഷ കൂടുതലുള്ള ലേഖനങ്ങൾ മുൻഗണനാക്രമത്തിൽ അടുക്കാൻ ഇത് ഉപയോഗിക്കും. * '''PetScan / Quarry''': <code>change_tag</code> പട്ടികയിൽനിന്ന് SQL ചോദ്യം വഴി പൂർണ്ണപ്പട്ടിക. === ഘട്ടം 2: AI തിരുത്തൽ === * മൂലലേഖനം (ഇംഗ്ലീഷ്) ലഭ്യമെങ്കിൽ അതും മലയാളം പതിപ്പും LLM-ന് നൽകി, '''അർത്ഥവ്യത്യാസം വരുത്താതെ ഭാഷ മാത്രം''' മെച്ചപ്പെടുത്താൻ നിർദ്ദേശിക്കും. * എ.ഐ ബോട്ടിന് കർശന നിയന്ത്രണങ്ങളാണ് കൊടുത്തിട്ടുള്ളത് (guardrails): ** വിക്കിഘടന (കണ്ണികൾ, ഫലകങ്ങൾ, അവലംബ ടാഗുകൾ, ചിത്രങ്ങൾ, വർഗ്ഗങ്ങൾ) അതേപടി നിലനിർത്തും. ** സംഖ്യകൾ, പേരുകൾ, തീയതികൾ, ഉദ്ധരണികൾ എന്നിവ മാറ്റില്ല. ** പുതിയ വാക്യങ്ങളോ വിവരങ്ങളോ കൂട്ടിച്ചേർക്കില്ല; ഉള്ളടക്കം നീക്കം ചെയ്യില്ല. * തിരുത്തിയശേഷം ഒരു രണ്ടാം AI-പരിശോധന (verification pass) നടത്തും. പഴയതും പുതിയതുമായ പതിപ്പുകൾ താരതമ്യം ചെയ്ത് അർത്ഥവ്യതിയാനമോ വിവരനഷ്ടമോ ഉണ്ടോയെന്ന് സ്വതന്ത്രമായി പരിശോധിക്കും. സംശയമുള്ളവ മനുഷ്യപരിശോധനയ്ക്ക് മാറ്റിവയ്ക്കും. === ഘട്ടം 3: ബോട്ട് വഴി തിരുത്തൽ === * [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ|ബോട്ട് നയം]] അനുസരിച്ച്, [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ/അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷകൾ|അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷ]] സമർപ്പിച്ച് അനുമതി ലഭിച്ചശേഷം മാത്രമേ ബോട്ട് പ്രവർത്തിക്കൂ. * ഓരോ തിരുത്തിലും വ്യക്തമായ തിരുത്തൽ സംഗ്രഹം: ഉദാ. <code>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണ പദ്ധതി — ഭാഷ മെച്ചപ്പെടുത്തൽ (പൈലറ്റ്); വിശദാംശങ്ങൾ പദ്ധതിത്താളിൽ</code>. * {{tl|bots}} / {{tl|nobots}} ഫലകങ്ങൾ മാനിക്കും; തിരുത്തൽനിരക്ക് പരിമിതപ്പെടുത്തും (മിനിറ്റിൽ പരമാവധി ഏതാനും തിരുത്തുകൾ). * പൈലറ്റിലെ ആദ്യ 20 ലേഖനങ്ങളുടെ തിരുത്തുകൾ '''പൂർണ്ണമായും മനുഷ്യപരിശോധനയ്ക്കുശേഷം''' മാത്രം സേവ് ചെയ്യും (calibration ഘട്ടം). തുടർന്നുള്ള 80 എണ്ണം അർദ്ധസ്വയംപ്രവർത്തിതമായി — ഓരോ diff-ഉം സാമ്പിൾ അടിസ്ഥാനത്തിൽ (കുറഞ്ഞത് 25%) മനുഷ്യർ പരിശോധിക്കും. * എല്ലാ ബോട്ട് തിരുത്തുകളുടെയും പട്ടിക പദ്ധതിത്താളിന്റെ ഉപതാളിൽ പരസ്യമായി സൂക്ഷിക്കും; ഏത് തിരുത്തും ആർക്കും ഒറ്റ ക്ലിക്കിൽ മുൻപ്രാപനം (revert) ചെയ്യാം — അതിനെതിരെ തർക്കമുണ്ടാകില്ല. === വിജയമാനദണ്ഡങ്ങൾ (metrics) === # '''കൃത്യത''': മനുഷ്യപരിശോധനയിൽ "അർത്ഥവ്യത്യാസമില്ല, ഭാഷ മെച്ചപ്പെട്ടു" എന്ന് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്ന തിരുത്തുകളുടെ അനുപാതം ≥ 95%. # '''മുൻപ്രാപന നിരക്ക്''': സമൂഹാംഗങ്ങൾ മുൻപ്രാപനം ചെയ്യുന്ന ബോട്ട് തിരുത്തുകൾ ≤ 5%. # '''വസ്തുതാവ്യതിയാനം''': വസ്തുത മാറിയതായി കണ്ടെത്തുന്ന തിരുത്തുകൾ = 0 (ഒരെണ്ണം കണ്ടെത്തിയാൽപ്പോലും പ്രവർത്തനം നിർത്തി കാരണം വിശകലനം ചെയ്യും). # '''സമൂഹസ്വീകാര്യത''': പൈലറ്റ് റിപ്പോർട്ടിന്മേലുള്ള ചർച്ചയിൽ തുടരാനുള്ള സമവായം. == അപകടസാധ്യതകളും പരിഹാരങ്ങളും == {| class="wikitable" ! അപകടസാധ്യത !! പരിഹാരം |- | AI വസ്തുതകൾ മാറ്റുകയോ പുതിയ (തെറ്റായ) വിവരം ചേർക്കുകയോ ചെയ്യുക (hallucination) || ഭാഷാതിരുത്തലിൽ മാത്രം പരിമിതപ്പെടുത്തുന്ന കർശന നിർദ്ദേശങ്ങൾ; സ്വതന്ത്ര രണ്ടാം AI-പരിശോധന; calibration ഘട്ടത്തിൽ 100% മനുഷ്യപരിശോധന; സംഖ്യ/പേര്/തീയതി മാറ്റങ്ങൾ യാന്ത്രികമായി കണ്ടെത്തി തടയുന്ന diff-പരിശോധന |- | വിക്കിഘടന (ഫലകങ്ങൾ, അവലംബങ്ങൾ) തകരാറിലാകുക || തിരുത്തലിനുമുമ്പും ശേഷവും ഘടനാപരിശോധന (parser check); ഘടന മാറിയാൽ തിരുത്ത് സ്വയം നിരസിക്കും |- | സമൂഹത്തിന്റെ എതിർപ്പ് / വിശ്വാസക്കുറവ് || മുൻകൂർ ചർച്ചയും സമവായവും; പൂർണ്ണ സുതാര്യത; എളുപ്പത്തിലുള്ള മുൻപ്രാപനം; പരാതിപ്പെടാനുള്ള കേന്ദ്രീകൃത താൾ; ആവശ്യപ്പെട്ടാൽ ഉടൻ പ്രവർത്തനം നിർത്തൽ |} == നയപരമായ അനുസരണം == * '''[[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ]]''': ബോട്ട് പ്രവർത്തനത്തിന് മുൻകൂർ അനുമതി തേടും; അപേക്ഷ [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ/അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷകൾ]] എന്ന താളിൽ സമർപ്പിക്കും. * '''സുതാര്യത''': ബോട്ട് അക്കൗണ്ടിന്റെ ഉപയോക്തൃതാളിൽ പദ്ധതിവിവരണം, ഉപയോഗിക്കുന്ന AI മോഡൽ, പ്രവർത്തകന്റെ വിവരം എന്നിവ വ്യക്തമാക്കും. AI ഉപയോഗം തിരുത്തൽ സംഗ്രഹത്തിൽ വെളിപ്പെടുത്തും. * '''ഉത്തരവാദിത്തം''': ബോട്ടിന്റെ എല്ലാ തിരുത്തുകളുടെയും പൂർണ്ണ ഉത്തരവാദിത്തം പ്രവർത്തകയ്ക്കായിരിക്കും. * പദ്ധതി ആരംഭിക്കുംമുമ്പ് [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്|പഞ്ചായത്തിൽ]] ചർച്ച നടത്തി സമവായം ഉറപ്പാക്കും. == സാങ്കേതിക അനുബന്ധം == === ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്താനുള്ള മാതൃകാ API ചോദ്യങ്ങൾ === CX ടാഗുള്ള സമീപകാല മാറ്റങ്ങൾ: <nowiki>https://ml.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=recentchanges&rctag=contenttranslation&rcnamespace=0&rclimit=500&rcprop=title|timestamp|tags&format=json</nowiki> പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പരിഭാഷകളും യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതവും: <nowiki>https://ml.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=cxpublishedtranslations&from=en&to=ml&limit=500&format=json</nowiki> (ഫലത്തിലെ <code>stats.mt</code> — യന്ത്രപരിഭാഷയുടെ അനുപാതം, <code>stats.human</code> — മനുഷ്യതിരുത്തലിന്റെ അനുപാതം. <code>stats.mt</code> ഉയർന്നതും <code>stats.human</code> കുറഞ്ഞതുമായ ലേഖനങ്ങൾക്ക് മുൻഗണന.) മാറ്റംവരുത്താത്ത യന്ത്രപരിഭാഷ കൂടുതലുള്ള തിരുത്തുകൾ: <nowiki>https://ml.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=recentchanges&rctag=contenttranslation-high-unmodified-mt-text&rclimit=500&format=json</nowiki> === നിർദ്ദിഷ്ട സാങ്കേതിക ഘടകങ്ങൾ === * '''ഭാഷ/ചട്ടക്കൂട്''': Python + [[:mw:Manual:Pywikibot|Pywikibot]] * '''AI മോഡൽ''': മലയാളത്തിൽ മികച്ച പ്രകടനമുള്ള ഒരു LLM (calibration ഘട്ടത്തിൽ ഒന്നിലധികം മോഡലുകൾ താരതമ്യം ചെയ്ത് തിരഞ്ഞെടുക്കും) - പൈലറ്റ് പദ്ധതിയ്ക്കായി തിരഞ്ഞെടുത്തത് ക്ലോഡ് ഫേബിൾ 5 എന്ന മോഡൽ ആണ്. * '''പ്രവർത്തനരേഖകൾ''': ഓരോ ലേഖനത്തിനും അന്തിമ diff പരസ്യമായി ലഭ്യമാക്കും. * '''കോഡ്''': പദ്ധതിയുടെ മുഴുവൻ കോഡും സ്വതന്ത്ര അനുമതിപത്രത്തിൽ (open source) പ്രസിദ്ധീകരിക്കും. == യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം ഏറ്റവും കൂടിയ ലേഖനങ്ങൾ (ടോപ് 200) == ഉള്ളടക്കപരിഭാഷാ ഉപകരണം വഴി ഇംഗ്ലീഷിൽനിന്ന് മലയാളത്തിലേക്കു പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പരിഭാഷകളുടെ കണക്കുകൾ ([[:mw:Special:MyLanguage/Content translation|CX]] <code>cxpublishedtranslations</code> API-യിലെ <code>stats.mt</code>) അടിസ്ഥാനമാക്കി, '''മാറ്റംവരുത്താത്ത യന്ത്രപരിഭാഷയുടെ അനുപാതം കൂടിയതു മുതൽ കുറഞ്ഞതു വരെ''' ക്രമീകരിച്ച പട്ടിക. കണക്കുകൾ പ്രസിദ്ധീകരണസമയത്തേതാണ്; പിന്നീട് മനുഷ്യതിരുത്തലുകൾ വന്നിട്ടുണ്ടാകാം. നിലവിലില്ലാത്ത (മായ്ക്കപ്പെട്ട) താളുകൾ ഒഴിവാക്കിയിട്ടുണ്ട്. (പട്ടിക തയ്യാറാക്കിയത്: 2026 ജൂലൈ 22-ന്, ആകെ 11,856 പരിഭാഷകളിൽനിന്ന്.) {| class="wikitable sortable" ! # !! ലേഖനം !! ഇംഗ്ലീഷ് മൂലലേഖനം !! പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത് !! യന്ത്രപരിഭാഷ % !! മനുഷ്യതിരുത്തൽ % |- | 1 || [[മികച്ച ഗാനരചനയ്ക്കുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം]] || [[:en:Kerala State Film Award for Best Lyrics|Kerala State Film Award for Best Lyrics]] || 2015-09 || 100.0 || 0.0 |- | 2 || [[ബംഗാൾ ക്രിക്കറ്റ് അസോസിയേഷൻ]] || [[:en:Cricket Association of Bengal|Cricket Association of Bengal]] || 2015-09 || 100.0 || 0.0 |- | 3 || [[നബനീത ദേബ സെൻ]] || [[:en:Nabaneeta Dev Sen|Nabaneeta Dev Sen]] || 2023-01 || 100.0 || 0.0 |- | 4 || [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം പാർലമെന്റ് നിയോജകമണ്ഡലങ്ങളുടെ(1801-1832) പട്ടിക]] || [[:en:List of UK Parliamentary constituencies (1801–32)|List of UK Parliamentary constituencies (1801–32)]] || 2017-05 || 100.0 || 0.0 |- | 5 || [[ബലപരീക്ഷണം (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Balapareekshanam|Balapareekshanam]] || 2020-04 || 100.0 || 0.0 |- | 6 || [[അശ്റഫ് അലി താനവി]] || [[:en:Ashraf Ali Thanwi|Ashraf Ali Thanwi]] || 2025-04 || 100.0 || 0.0 |- | 7 || [[മഹാരാജ് മാനനഷ്ടക്കേസ്]] || [[:en:Maharaj Libel Case|Maharaj Libel Case]] || 2024-07 || 100.0 || 0.0 |- | 8 || [[ഗോകുൽ രാമകൃഷ്ണൻ]] || [[:en:Gokul Ramakrishnan|Gokul Ramakrishnan]] || 2023-09 || 100.0 || 0.0 |- | 9 || [[കാദിരി]] || [[:en:Kadiri|Kadiri]] || 2023-11 || 100.0 || 0.0 |- | 10 || [[2024ലെ ലോക്‌സഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് (കേരളം)]] || [[:en:2024 Indian general election in Kerala|2024 Indian general election in Kerala]] || 2024-04 || 100.0 || 0.0 |- | 11 || [[ജി.എൻ. സായിബാബ]] || [[:en:G. N. Saibaba|G. N. Saibaba]] || 2024-11 || 100.0 || 0.0 |- | 12 || [[അസമത (ഗണിതശാസ്ത്രം)]] || [[:en:Inequality (mathematics)|Inequality (mathematics)]] || 2024-12 || 100.0 || 0.0 |- | 13 || [[ലാമിന് യമാൽ]] || [[:en:Lamine Yamal|Lamine Yamal]] || 2025-05 || 100.0 || 0.0 |- | 14 || [[മയിലാടി, തമിഴ്നാട്]] || [[:en:Myladi, Tamil Nadu|Myladi, Tamil Nadu]] || 2025-08 || 100.0 || 0.0 |- | 15 || [[ദുബായ് മിറക്കിൾ ഗാർഡൻ]] || [[:en:Dubai Miracle Garden|Dubai Miracle Garden]] || 2025-11 || 100.0 || 0.0 |- | 16 || [[ബാബ് അൽ-ഹദീദ്]] || [[:en:Bab al-Hadid|Bab al-Hadid]] || 2026-02 || 100.0 || 0.0 |- | 17 || [[കമല കൃതിവാസൻ]] || [[:en:Kamala Krithivasan|Kamala Krithivasan]] || 2026-03 || 100.0 || 0.0 |- | 18 || [[ഒ.ജെ. ജനീഷ്]] || [[:en:O. J. Janeesh|O. J. Janeesh]] || 2026-05 || 100.0 || 0.0 |- | 19 || [[മേഖലകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം പാർലമെന്റ് നിയോജകമണ്ഡലങ്ങളുടെ(1918-1945) പട്ടിക]] || [[:en:List of United Kingdom Parliament constituencies (1918–45) by region|List of United Kingdom Parliament constituencies (1918–45) by region]] || 2017-05 || 99.9 || 0.0 |- | 20 || [[മേഖലകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം പാർലമെന്റ് നിയോജകമണ്ഡലങ്ങളുടെ(1983-97) പട്ടിക]] || [[:en:List of United Kingdom Parliament constituencies (1983–97) by region|List of United Kingdom Parliament constituencies (1983–97) by region]] || 2017-05 || 99.8 || 0.0 |- | 21 || [[നഥാനിയേൽ ഹാത്തോൺ]] || [[:en:Nathaniel Hawthorne|Nathaniel Hawthorne]] || 2020-08 || 99.7 || 0.3 |- | 22 || [[യാക്കോബ്]] || [[:en:Jacob|Jacob]] || 2019-11 || 99.6 || 0.4 |- | 23 || [[ഗ്ലെൻ ടി. സീബോർഗ്]] || [[:en:Glenn T. Seaborg|Glenn T. Seaborg]] || 2017-10 || 99.4 || 22.7 |- | 24 || [[ചുണ്ടൻ ശലഭം]] || [[:en:Libythea labdaca|Libythea labdaca]] || 2018-02 || 99.4 || 0.0 |- | 25 || [[മേഖലകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം പാർലമെന്റ് നിയോജകമണ്ഡലങ്ങളുടെ(1950-74) പട്ടിക]] || [[:en:List of United Kingdom Parliament constituencies (1955–74) by region|List of United Kingdom Parliament constituencies (1955–74) by region]] || 2017-05 || 99.3 || 0.0 |- | 26 || [[ആദിലാബാദ് ജില്ല]] || [[:en:Adilabad district|Adilabad district]] || 2020-01 || 99.3 || 0.7 |- | 27 || [[ചാത്തമറ്റം]] || [[:en:Chathamattom|Chathamattom]] || 2025-06 || 99.0 || 1.0 |- | 28 || [[കോട്ട ജംഗ്ഷൻ തീവണ്ടിനിലയം]] || [[:en:Kota Junction railway station|Kota Junction railway station]] || 2019-10 || 99.0 || 1.0 |- | 29 || [[അനുരാഗ് ഥാക്കുർ]] || [[:en:Anurag Thakur|Anurag Thakur]] || 2019-08 || 99.0 || 1.0 |- | 30 || [[ശതാബ്ദി എക്സ്പ്രസ്]] || [[:en:Shatabdi Express|Shatabdi Express]] || 2019-10 || 99.0 || 1.0 |- | 31 || [[ഓഖ തീവണ്ടിനിലയം]] || [[:en:Okha railway station|Okha railway station]] || 2019-10 || 99.0 || 1.0 |- | 32 || [[സ്തന വേദന]] || [[:en:Breast pain|Breast pain]] || 2023-01 || 99.0 || 1.0 |- | 33 || [[ജെയ്ൻ എൽ-ദാർ]] || [[:en:Jane El-Dahr|Jane El-Dahr]] || 2023-01 || 99.0 || 1.0 |- | 34 || [[ഹിന്ദു സ്റ്റുഡന്റ്സ് കൗൺസിൽ]] || [[:en:Hindu Students Council|Hindu Students Council]] || 2019-10 || 99.0 || 1.0 |- | 35 || [[സാഡിനിസോ ഹക്കിമോവ]] || [[:en:Sa'diniso Hakimova|Sa'diniso Hakimova]] || 2023-01 || 99.0 || 1.0 |- | 36 || [[ചൈൽഡ്ബർത്ത് കണക്ഷൻ]] || [[:en:Childbirth Connection|Childbirth Connection]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 37 || [[ഷീല സിംഗ് പോൾ]] || [[:en:Sheila Singh Paul|Sheila Singh Paul]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 38 || [[യുവേഫ നേഷൻസ് ലീഗ്]] || [[:en:UEFA Nations League|UEFA Nations League]] || 2019-07 || 98.9 || 1.1 |- | 39 || [[ഭക്തിവേദാന്ത കോളജ്]] || [[:en:Bhaktivedanta College|Bhaktivedanta College]] || 2019-09 || 98.9 || 1.1 |- | 40 || [[തമിഴി (വെബ് സീരീസ്)]] || [[:en:Tamizhi (web series)|Tamizhi (web series)]] || 2020-04 || 98.9 || 1.1 |- | 41 || [[സൊഹ്റാബുദ്ദീൻ ഏറ്റുമുട്ടൽ കൊല]] || [[:en:Death of Sohrabuddin Sheikh|Death of Sohrabuddin Sheikh]] || 2021-06 || 98.9 || 1.1 |- | 42 || [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (1980)]] || [[:en:1980 Kerala Legislative Assembly election|1980 Kerala Legislative Assembly election]] || 2022-04 || 98.9 || 1.1 |- | 43 || [[നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഫാഷൻ ടെക്നോളജി]] || [[:en:National Institute of Fashion Technology|National Institute of Fashion Technology]] || 2022-04 || 98.9 || 1.1 |- | 44 || [[രമേശ് ബിധുരി]] || [[:en:Ramesh Bidhuri|Ramesh Bidhuri]] || 2019-08 || 98.9 || 1.1 |- | 45 || [[സ്ട്രീറ്റ് ലൈറ്റ്സ് (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Street Lights (film)|Street Lights (film)]] || 2022-03 || 98.9 || 1.1 |- | 46 || [[അനിൽ ധർകർ]] || [[:en:Anil Dharker|Anil Dharker]] || 2021-03 || 98.9 || 1.1 |- | 47 || [[ആലീസ് കൂപ്പർ]] || [[:en:Alice Cooper|Alice Cooper]] || 2019-10 || 98.9 || 1.1 |- | 48 || [[ടോറൈൻ (കന്നുകാലി)]] || [[:en:Taurine cattle|Taurine cattle]] || 2020-04 || 98.9 || 1.1 |- | 49 || [[അഗ്നിക്ഷേത്രം (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Agni Kshethram|Agni Kshethram]] || 2022-02 || 98.9 || 1.1 |- | 50 || [[പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ ജില്ലകളുടെ പട്ടിക]] || [[:en:List of districts of West Bengal|List of districts of West Bengal]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 51 || [[മുംബൈ സെൻ‌ട്രൽ തീവണ്ടിനിലയം]] || [[:en:Mumbai Central railway station|Mumbai Central railway station]] || 2019-10 || 98.9 || 1.1 |- | 52 || [[മൈക്കൽ എൻ. ഹാൾ]] || [[:en:Michael N. Hall|Michael N. Hall]] || 2021-05 || 98.9 || 1.1 |- | 53 || [[മണർകാട്]] || [[:en:Manarcaud|Manarcaud]] || 2022-01 || 98.9 || 1.1 |- | 54 || [[മഹ്കാം പുലോഡോവ]] || [[:en:Mahkam Pulodova|Mahkam Pulodova]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 55 || [[എവർട്ടൺ വീക്ക്സ്]] || [[:en:Everton Weekes|Everton Weekes]] || 2020-07 || 98.9 || 1.1 |- | 56 || [[നാഗാലാൻഡ് (ലോകസഭാ മണ്ഡലം)]] || [[:en:Nagaland (Lok Sabha constituency)|Nagaland (Lok Sabha constituency)]] || 2019-08 || 98.9 || 1.1 |- | 57 || [[സൈപ്രസിലെ കാല്പന്തുകളി]] || [[:en:Football in Cyprus|Football in Cyprus]] || 2020-03 || 98.9 || 1.1 |- | 58 || [[നർബിത സ്കൂൾ ഓഫ് നഴ്സിംഗ്]] || [[:en:Narhbita School of Nursing|Narhbita School of Nursing]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 59 || [[തായ് ഖംതി ജനത]] || [[:en:Khamti people|Khamti people]] || 2022-08 || 98.9 || 1.1 |- | 60 || [[ചൈനയിലെ പെൺ ശിശുഹത്യ]] || [[:en:Female infanticide in China|Female infanticide in China]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 61 || [[കല്പകഞ്ചേരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] || [[:en:Kalpakancheri Grama Panchayath|Kalpakancheri Grama Panchayath]] || 2019-09 || 98.9 || 1.1 |- | 62 || [[ഗർഭാശയ സുഷിരം]] || [[:en:Uterine perforation|Uterine perforation]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 63 || [[പ്രഫുല്ല ചന്ദ്ര സെൻ ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Prafulla Chandra Sen Government Medical College and Hospital|Prafulla Chandra Sen Government Medical College and Hospital]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 64 || [[കൊച്ചി ഹാർബർ ടെർമിനസ്]] || [[:en:Cochin Harbour Terminus|Cochin Harbour Terminus]] || 2019-10 || 98.9 || 1.1 |- | 65 || [[എക്സിറ്റ് നടപടിക്രമം]] || [[:en:EXIT procedure|EXIT procedure]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 66 || [[പൗരത്വ ഭേദഗതി നിയമത്തിനെതിരായ പ്രക്ഷോഭങ്ങൾ]] || [[:en:Citizenship Amendment Act protests|Citizenship Amendment Act protests]] || 2022-09 || 98.9 || 1.1 |- | 67 || [[പെൻസി-ലാ]] || [[:en:Pensi La|Pensi La]] || 2021-06 || 98.9 || 1.1 |- | 68 || [[ത്രീ ഡോട്ട്സ്]] || [[:en:3 Dots|3 Dots]] || 2022-11 || 98.9 || 1.1 |- | 69 || [[ജെമീല മഹമൂദ്]] || [[:en:Jemilah Mahmood|Jemilah Mahmood]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 70 || [[എത്യോപ്യയിലെ സ്ത്രീകളുടെ ആരോഗ്യം]] || [[:en:Women's health in Ethiopia|Women's health in Ethiopia]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 71 || [[ഉം അലി]] || [[:en:Om Ali|Om Ali]] || 2020-05 || 98.9 || 1.1 |- | 72 || [[സിദ്ധർ]] || [[:en:Siddhar|Siddhar]] || 2021-12 || 98.9 || 1.1 |- | 73 || [[സ്പ്രാറ്റ്ലി ദ്വീപുകൾ]] || [[:en:Spratly Islands|Spratly Islands]] || 2020-01 || 98.8 || 1.2 |- | 74 || [[ഇന്ത്യയിലെ ജലപാതകളുടെ പട്ടിക]] || [[:en:List of National Waterways in India|List of National Waterways in India]] || 2016-09 || 98.8 || 0.0 |- | 75 || [[ജീൻ സ്മിത്ത്]] || [[:en:Jeanne Smith|Jeanne Smith]] || 2023-01 || 98.8 || 1.2 |- | 76 || [[പുണ്ടി നരസിംഹൻ രംഗരാജൻ]] || [[:en:P. N. Rangarajan|P. N. Rangarajan]] || 2021-05 || 98.8 || 1.2 |- | 77 || [[ഇസ്മാഈൽ ഒമർ ഗുഅല്ലെ]] || [[:en:Ismaïl Omar Guelleh|Ismaïl Omar Guelleh]] || 2019-10 || 98.8 || 1.2 |- | 78 || [[മാല്വ പ്രദേശം]] || [[:en:Malwa|Malwa]] || 2020-04 || 98.8 || 1.2 |- | 79 || [[കോർപ്പസ് ല്യൂട്ടിയം സിസ്റ്റ്]] || [[:en:Corpus luteum cyst|Corpus luteum cyst]] || 2023-01 || 98.8 || 1.2 |- | 80 || [[2018 ഫിഫ ക്ലബ് ലോക കപ്പ് ഫൈനൽ]] || [[:en:2018 FIFA Club World Cup Final|2018 FIFA Club World Cup Final]] || 2020-03 || 98.8 || 1.2 |- | 81 || [[പിനാകി മിശ്ര]] || [[:en:Pinaki Misra|Pinaki Misra]] || 2019-08 || 98.8 || 1.2 |- | 82 || [[വിക്കി ഗോ]] || [[:en:Vicky Goh|Vicky Goh]] || 2023-01 || 98.8 || 1.2 |- | 83 || [[നളന്ദ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Nalanda Medical College and Hospital|Nalanda Medical College and Hospital]] || 2023-01 || 98.8 || 1.2 |- | 84 || [[മഞ്ജു ഭാർഗവി]] || [[:en:Manju Bhargavi|Manju Bhargavi]] || 2019-12 || 98.8 || 1.2 |- | 85 || [[പാട്രിക് സ്ട്രോസോഡ]] || [[:en:Patrick Strzoda|Patrick Strzoda]] || 2020-03 || 98.8 || 1.2 |- | 86 || [[കലാഭവൻ റഹ്മാൻ]] || [[:en:Kalabhavan Rahman|Kalabhavan Rahman]] || 2019-09 || 98.8 || 1.2 |- | 87 || [[ദേബെൻ മഹാത ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Deben Mahata Government Medical College and Hospital|Deben Mahata Government Medical College and Hospital]] || 2023-01 || 98.8 || 1.2 |- | 88 || [[അബ്ദുള്ള ഇബ്നു സലാം]] || [[:en:Abdullah ibn Salam|Abdullah ibn Salam]] || 2021-05 || 98.8 || 1.2 |- | 89 || [[പണ്ഡിറ്റ് ഭഗവത് ദയാൽ ശർമ്മ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ഹെൽത്ത് സയൻസസ്]] || [[:en:Pandit Bhagwat Dayal Sharma University of Health Sciences|Pandit Bhagwat Dayal Sharma University of Health Sciences]] || 2023-01 || 98.8 || 1.2 |- | 90 || [[ഗവേണിങ് ബോഡി കമ്മീഷൻ]] || [[:en:Governing Body Commission|Governing Body Commission]] || 2019-09 || 98.8 || 1.2 |- | 91 || [[മീനാക്ഷി ലെഖി]] || [[:en:Meenakshi Lekhi|Meenakshi Lekhi]] || 2019-08 || 98.7 || 1.3 |- | 92 || [[ചന്ദ്രസ്വാമി]] || [[:en:Chandraswami|Chandraswami]] || 2021-09 || 98.7 || 1.3 |- | 93 || [[മാരെക് ഗ്ലെസർമാൻ]] || [[:en:Marek Glezerman|Marek Glezerman]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 94 || [[നമോ മെഡിക്കൽ എഡ്യൂക്കേഷൻ ആൻഡ് റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]] || [[:en:Shri Vinoba Bhave Institute of Medical Sciences|Shri Vinoba Bhave Institute of Medical Sciences]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 95 || [[ബോൺ ഹാൾ ക്ലിനിക്ക്]] || [[:en:Bourn Hall Clinic|Bourn Hall Clinic]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 96 || [[മൈക്കിൾ മധുസൂദൻ ദത്ത്]] || [[:en:Michael Madhusudan Dutt|Michael Madhusudan Dutt]] || 2021-09 || 98.7 || 1.3 |- | 97 || [[പെട്ടിലാമ്പട്ര]] || [[:en:Pettilambattra|Pettilambattra]] || 2022-05 || 98.7 || 1.3 |- | 98 || [[എന്റെ വീട് അപ്പൂന്റേം]] || [[:en:Ente Veedu Appuvinteyum|Ente Veedu Appuvinteyum]] || 2022-12 || 98.7 || 1.3 |- | 99 || [[കേപ് കോസ്റ്റ് നഴ്സസ് ട്രെയിനിംഗ് കോളേജ്]] || [[:en:Cape Coast Nurses Training College|Cape Coast Nurses Training College]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 100 || [[സുശീല നയ്യാർ]] || [[:en:Sushila Nayyar|Sushila Nayyar]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 101 || [[പ്രണാമം (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Pranamam|Pranamam]] || 2019-12 || 98.7 || 1.3 |- | 102 || [[ടോക്കെഹോ യെപ്തോമി]] || [[:en:Tokheho|Tokheho]] || 2019-08 || 98.7 || 1.3 |- | 103 || [[പി.ഇ.എസ്. ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ് ആൻഡ് റിസർച്ച്]] || [[:en:P.E.S. Institute of Medical Sciences and Research|P.E.S. Institute of Medical Sciences and Research]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 104 || [[സുനിൽ വൽസൺ]] || [[:en:Sunil Valson|Sunil Valson]] || 2024-03 || 98.7 || 1.3 |- | 105 || [[ആക്റ്റ ഒബ്സ്റ്റട്രീഷ്യ എറ്റ് ഗൈനക്കോളജിക്ക സ്കാൻഡിനാവിക]] || [[:en:Acta Obstetricia et Gynecologica Scandinavica|Acta Obstetricia et Gynecologica Scandinavica]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 106 || [[രജപുത്രൻ]] || [[:en:Rajaputhran|Rajaputhran]] || 2020-03 || 98.7 || 1.3 |- | 107 || [[ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ലാത്തൂർ]] || [[:en:Government Medical College, Latur|Government Medical College, Latur]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 108 || [[ഛത്തീസ്ഗഡ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]] || [[:en:Chhattisgarh Institute of Medical Sciences|Chhattisgarh Institute of Medical Sciences]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 109 || [[സാൽ റേ]] || [[:en:Sal Rei|Sal Rei]] || 2019-11 || 98.6 || 1.4 |- | 110 || [[പല്ലെ രാമ റാവു]] || [[:en:Palle Rama Rao|Palle Rama Rao]] || 2019-10 || 98.6 || 1.4 |- | 111 || [[സെന്റ് കിറ്റ്സ് നെവിസ് ദേശീയ ഫുട്ബോൾ ടീം]] || [[:en:Saint Kitts and Nevis national football team|Saint Kitts and Nevis national football team]] || 2019-11 || 98.6 || 1.4 |- | 112 || [[ഡേവിഡ് ബേക്കർ]] || [[:en:David Baker (biochemist)|David Baker (biochemist)]] || 2021-05 || 98.6 || 1.4 |- | 113 || [[ബെൻസ്‌ വാസു]] || [[:en:Benz Vasu|Benz Vasu]] || 2023-01 || 98.6 || 1.4 |- | 114 || [[ഭൂതകാലം]] || [[:en:Bhoothakaalam|Bhoothakaalam]] || 2022-02 || 98.6 || 1.4 |- | 115 || [[ഹിന്ദു കൗൺസിൽ യു കെ]] || [[:en:Hindu Council UK|Hindu Council UK]] || 2019-10 || 98.6 || 1.4 |- | 116 || [[എൻഡോഡെർമൽ സൈനസ് ട്യൂമർ]] || [[:en:Endodermal sinus tumor|Endodermal sinus tumor]] || 2023-01 || 98.6 || 1.4 |- | 117 || [[ഗവൺമെന്റ് ഹോസ്പിറ്റൽ ഓഫ് തൊറാസിക് മെഡിസിൻ, ചെന്നൈ]] || [[:en:Government Hospital of Thoracic Medicine, Chennai|Government Hospital of Thoracic Medicine, Chennai]] || 2023-01 || 98.6 || 1.4 |- | 118 || [[ഹിന്ദു സേന]] || [[:en:Hindu Sena|Hindu Sena]] || 2019-10 || 98.6 || 1.4 |- | 119 || [[ഫോർട്ട് കൊച്ചി ബീച്ച്]] || [[:en:Fort Kochi Beach|Fort Kochi Beach]] || 2022-03 || 98.6 || 1.4 |- | 120 || [[മേരിയുടെ കിണർ]] || [[:en:Mary's Well|Mary's Well]] || 2021-05 || 98.6 || 1.4 |- | 121 || [[ഫെർഗൂസൺ റിഫ്ലെക്സ്]] || [[:en:Ferguson reflex|Ferguson reflex]] || 2023-01 || 98.6 || 1.4 |- | 122 || [[വിജ്ഞാൻ ഭവൻ]] || [[:en:Vigyan Bhavan|Vigyan Bhavan]] || 2019-10 || 98.6 || 1.4 |- | 123 || [[മെഹ്രി ഭാഷ]] || [[:en:Mehri language|Mehri language]] || 2019-08 || 98.6 || 1.4 |- | 124 || [[ഹിന്ദു സംഘടനകളുടെ പട്ടിക]] || [[:en:List of Hindu organisations|List of Hindu organisations]] || 2019-10 || 98.6 || 1.4 |- | 125 || [[മാടമ്പി സുബ്രഹ്മണ്യൻ നമ്പൂതിരി]] || [[:en:Madambi Subramanian Namboodiri|Madambi Subramanian Namboodiri]] || 2022-06 || 98.6 || 1.4 |- | 126 || [[ഗവണ്മെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, മഹാസമുന്ദ്]] || [[:en:Government Medical College, Mahasamund|Government Medical College, Mahasamund]] || 2023-01 || 98.6 || 1.4 |- | 127 || [[ഗാലക്റ്റിക്കോസ്]] || [[:en:Galácticos|Galácticos]] || 2020-04 || 98.6 || 1.4 |- | 128 || [[ഡറാഡൂൺ വിമാനത്താവളം]] || [[:en:Dehradun Airport|Dehradun Airport]] || 2019-08 || 98.6 || 1.4 |- | 129 || [[ബർത്തൊലൊമിയൊ ഒഗ്ബെഛെ]] || [[:en:Bartholomew Ogbeche|Bartholomew Ogbeche]] || 2019-11 || 98.6 || 1.4 |- | 130 || [[കെ.ടി. തോമസ് (ജസ്റ്റിസ്)]] || [[:en:K. T. Thomas (Justice)|K. T. Thomas (Justice)]] || 2019-09 || 98.6 || 1.4 |- | 131 || [[ജെ.സി. കുമാരപ്പ]] || [[:en:J. C. Kumarappa|J. C. Kumarappa]] || 2021-09 || 98.6 || 1.4 |- | 132 || [[ഷിൻജിനി ഭട്നാഗർ]] || [[:en:Shinjini Bhatnagar|Shinjini Bhatnagar]] || 2023-01 || 98.6 || 1.4 |- | 133 || [[മാക്സ് സാംഗർ]] || [[:en:Max Saenger|Max Saenger]] || 2023-01 || 98.5 || 1.5 |- | 134 || [[പാണ്ഡവാനി]] || [[:en:Pandavani|Pandavani]] || 2019-10 || 98.5 || 1.5 |- | 135 || [[മണിത്താലി]] || [[:en:Manithali|Manithali]] || 2019-11 || 98.5 || 1.5 |- | 136 || [[എക്സ് (ഇംഗ്ലീഷക്ഷരം)]] || [[:en:X|X]] || 2020-05 || 98.5 || 1.5 |- | 137 || [[ഊപ്പർകോട്ട് കോട്ട]] || [[:en:Uparkot Fort|Uparkot Fort]] || 2022-11 || 98.5 || 1.5 |- | 138 || [[ബിഷപ്പ് പാറ]] || [[:en:Bishop Rock, Isles of Scilly|Bishop Rock, Isles of Scilly]] || 2020-08 || 98.5 || 1.5 |- | 139 || [[സമോവൻ ബ്രെയ്‌ലി]] || [[:en:Samoan Braille|Samoan Braille]] || 2019-11 || 98.5 || 1.5 |- | 140 || [[വൈ (ഇംഗ്ലീഷക്ഷരം)]] || [[:en:Y|Y]] || 2020-05 || 98.5 || 1.5 |- | 141 || [[യൂ ടൂ ബ്രൂട്ടസ്]] || [[:en:You Too Brutus (film)|You Too Brutus (film)]] || 2022-05 || 98.5 || 1.5 |- | 142 || [[വന്ദേ ഭാരത് എക്സ്പ്രസ്]] || [[:en:Vande Bharat Express|Vande Bharat Express]] || 2019-10 || 98.5 || 1.5 |- | 143 || [[അഷിമ ആനന്ദ്]] || [[:en:Ashima Anand|Ashima Anand]] || 2023-01 || 98.5 || 1.5 |- | 144 || [[സിഫ്ഫീൻ യുദ്ധം]] || [[:en:Battle of Siffin|Battle of Siffin]] || 2021-03 || 98.5 || 1.5 |- | 145 || [[കൊല്ലത്തെ ആശുപത്രികളുടെ പട്ടിക]] || [[:en:List of hospitals in Kollam|List of hospitals in Kollam]] || 2019-08 || 98.5 || 1.5 |- | 146 || [[തന്തൈ പെരിയാർ ഗവൺമെന്റ് ഹെഡ്ക്വാർട്ടേഴ്സ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Thanthai Periyar Government Headquarters Hospital, Erode|Thanthai Periyar Government Headquarters Hospital, Erode]] || 2023-01 || 98.5 || 1.5 |- | 147 || [[മഹർഷി വിശ്വാമിത്ര ഓട്ടോണമസ് സ്റ്റേറ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] || [[:en:Maharshi Vishwamitra Autonomous State Medical College|Maharshi Vishwamitra Autonomous State Medical College]] || 2023-01 || 98.5 || 1.5 |- | 148 || [[കോവിഡ്-19 നിരീക്ഷണം]] || [[:en:COVID-19 surveillance|COVID-19 surveillance]] || 2020-04 || 98.5 || 1.5 |- | 149 || [[ചിന്മയ് ശങ്കർ ഡേ]] || [[:en:Chinmoy Sankar Dey|Chinmoy Sankar Dey]] || 2021-05 || 98.5 || 1.5 |- | 150 || [[ഖില്ലാരി പശു]] || [[:en:Khillari cattle|Khillari cattle]] || 2020-04 || 98.5 || 1.5 |- | 151 || [[നന്ദാദേവി എക്സ്പ്രസ്]] || [[:en:Nanda Devi AC Express|Nanda Devi AC Express]] || 2019-10 || 98.5 || 1.5 |- | 152 || [[ഫ്രെഡ് റോജേസ്]] || [[:en:Fred Rogers|Fred Rogers]] || 2020-04 || 98.5 || 1.5 |- | 153 || [[ആൻഡ്രൂ ടേറ്റ്]] || [[:en:Andrew Tate|Andrew Tate]] || 2022-09 || 98.5 || 1.5 |- | 154 || [[പാല്പിഫെർ]] || [[:en:Palpifer|Palpifer]] || 2019-09 || 98.5 || 1.5 |- | 155 || [[പോസ്റ്റ് മോർട്ടം (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Post Mortem (1982 film)|Post Mortem (1982 film)]] || 2019-11 || 98.5 || 1.5 |- | 156 || [[അജിത് കുമാർ മൈതി]] || [[:en:Ajit Kumar Maiti|Ajit Kumar Maiti]] || 2021-05 || 98.5 || 1.5 |- | 157 || [[സുരപദ്മ]] || [[:en:Śūrapadmā|Śūrapadmā]] || 2022-02 || 98.5 || 1.5 |- | 158 || [[ഫക്രുദ്ദീൻ അലി അഹമ്മദ് മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Fakhruddin Ali Ahmed Medical College and Hospital|Fakhruddin Ali Ahmed Medical College and Hospital]] || 2023-01 || 98.5 || 1.5 |- | 159 || [[കെയ്ൻ ടനാക]] || [[:en:Kane Tanaka|Kane Tanaka]] || 2020-09 || 98.4 || 1.6 |- | 160 || [[ലോക് നായക് ആശുപത്രി]] || [[:en:Lok Nayak Hospital|Lok Nayak Hospital]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 161 || [[അബുഗിഡാ]] || [[:en:Abugida|Abugida]] || 2022-02 || 98.4 || 1.6 |- | 162 || [[കേരള സർവ്വകലാശാലയുമായി അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്ത കോളേജുകളുടെ പട്ടിക]] || [[:en:List of colleges affiliated to the University of Kerala|List of colleges affiliated to the University of Kerala]] || 2022-03 || 98.4 || 1.6 |- | 163 || [[മൂർഫീൽഡ്സ് ഐ ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Moorfields Eye Hospital|Moorfields Eye Hospital]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 164 || [[ഗായത്രീ ദേവി]] || [[:en:Gayatri|Gayatri]] || 2019-10 || 98.4 || 1.6 |- | 165 || [[ബി.ജെ. മെഡിക്കൽ കോളേജ്, അഹമ്മദാബാദ്]] || [[:en:B. J. Medical College, Ahmedabad|B. J. Medical College, Ahmedabad]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 166 || [[നാൻസി ലൌഡൻ]] || [[:en:Nancy Loudon|Nancy Loudon]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 167 || [[വിൻസെന്റ് പാല]] || [[:en:Vincent Pala|Vincent Pala]] || 2019-08 || 98.4 || 1.6 |- | 168 || [[മംഗളൂരു സെൻട്രൽ - തിരുവനന്തപുരം വന്ദേ ഭാരത് എക്സ്പ്രസ്]] || [[:en:Kasaragod–Thiruvananthapuram Vande Bharat Express (via Alappuzha)|Kasaragod–Thiruvananthapuram Vande Bharat Express (via Alappuzha)]] || 2023-10 || 98.4 || 1.6 |- | 169 || [[കിഷൻ കപൂർ]] || [[:en:Kishan Kapoor|Kishan Kapoor]] || 2019-08 || 98.4 || 1.6 |- | 170 || [[മുകുന്ദ ഗോസ്വാമി]] || [[:en:Mukunda Goswami|Mukunda Goswami]] || 2019-09 || 98.4 || 1.6 |- | 171 || [[ചായം പൂശിയ വീട്]] || [[:en:The Painted House|The Painted House]] || 2020-01 || 98.4 || 1.6 |- | 172 || [[ആക്സസറി ബ്രെസ്റ്റ്]] || [[:en:Accessory breast|Accessory breast]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 173 || [[വർധമാൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]] || [[:en:Vardhman Institute of Medical Sciences|Vardhman Institute of Medical Sciences]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 174 || [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി കനാൽ]] || [[:en:Indira Gandhi Canal|Indira Gandhi Canal]] || 2022-11 || 98.4 || 1.6 |- | 175 || [[ഇന്റർനാഷണൽ സൊസൈറ്റി ഓഫ് അൾട്രാസൗണ്ട് ഇൻ ഒബ്സ്റ്റട്രിക്സ് ആൻഡ് ഗൈനക്കോളജി]] || [[:en:International Society of Ultrasound in Obstetrics and Gynecology|International Society of Ultrasound in Obstetrics and Gynecology]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 176 || [[അന്ന-മരിയ ബെല്ലി]] || [[:en:Anna-Maria Belli|Anna-Maria Belli]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 177 || [[സിൽചാർ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Silchar Medical College and Hospital|Silchar Medical College and Hospital]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 178 || [[പൊയ്കയിൽ ശ്രീകുമാര ഗുരുദേവൻ]] || [[:en:Poykayil Sreekumara Gurudevan|Poykayil Sreekumara Gurudevan]] || 2023-02 || 98.4 || 1.6 |- | 179 || [[ബങ്കുര സമ്മിലാനി മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Bankura Sammilani Medical College and Hospital|Bankura Sammilani Medical College and Hospital]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 180 || [[ഹാലിചരൻ നർസാരി]] || [[:en:Halicharan Narzary|Halicharan Narzary]] || 2019-11 || 98.4 || 1.6 |- | 181 || [[നയ്യാര നൂർ]] || [[:en:Nayyara Noor|Nayyara Noor]] || 2022-08 || 98.4 || 1.6 |- | 182 || [[അഡോൾഫ് ഗുസ്സെറോ]] || [[:en:Adolf Gusserow|Adolf Gusserow]] || 2023-01 || 98.3 || 1.7 |- | 183 || [[ആദിർ രഞ്ജൻ ചൗധരി]] || [[:en:Adhir Ranjan Chowdhury|Adhir Ranjan Chowdhury]] || 2019-08 || 98.3 || 1.7 |- | 184 || [[ക്വീൻ എലിസബത്ത് ഹാൾ]] || [[:en:Queen Elizabeth Hall|Queen Elizabeth Hall]] || 2020-01 || 98.3 || 1.7 |- | 185 || [[ഖതിക്]] || [[:en:Qatiq|Qatiq]] || 2020-12 || 98.3 || 1.7 |- | 186 || [[തുരാഗ ദേശിരാജു]] || [[:en:Turaga Desiraju|Turaga Desiraju]] || 2021-05 || 98.3 || 1.7 |- | 187 || [[രാജൻ രഹേജ]] || [[:en:Rajan Raheja|Rajan Raheja]] || 2021-06 || 98.3 || 1.7 |- | 188 || [[വജൈനൽ കഫ്]] || [[:en:Vaginal cuff|Vaginal cuff]] || 2023-01 || 98.3 || 1.7 |- | 189 || [[സാന്തിയാഗോ ബെർണബ്യു സ്റ്റേഡിയം]] || [[:en:Santiago Bernabéu Stadium|Santiago Bernabéu Stadium]] || 2020-04 || 98.3 || 1.7 |- | 190 || [[ഈശ ഫൗണ്ടേഷൻ]] || [[:en:Isha Foundation|Isha Foundation]] || 2019-10 || 98.3 || 1.7 |- | 191 || [[അവിനാശ് ദീക്ഷിത്]] || [[:en:Avinash Dixit|Avinash Dixit]] || 2019-10 || 98.3 || 1.7 |- | 192 || [[ലിസ സൊബെറാനൊ]] || [[:en:Liza Soberano|Liza Soberano]] || 2019-11 || 98.3 || 1.7 |- | 193 || [[ഈണം (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Eenam|Eenam]] || 2019-12 || 98.3 || 1.7 |- | 194 || [[വിടരുന്ന മൊട്ടുകൾ]] || [[:en:Vidarunna Mottukal|Vidarunna Mottukal]] || 2020-04 || 98.3 || 1.7 |- | 195 || [[സുധി കോപ്പ]] || [[:en:Sudhi Koppa|Sudhi Koppa]] || 2022-03 || 98.3 || 1.7 |- | 196 || [[പരിപാടൽ]] || [[:en:Paripāṭal|Paripāṭal]] || 2020-05 || 98.3 || 1.7 |- | 197 || [[കെ. ശ്രീനാഥ് റെഡ്ഡി]] || [[:en:K. Srinath Reddy|K. Srinath Reddy]] || 2021-05 || 98.3 || 1.7 |- | 198 || [[ചിത്ര ബറുച]] || [[:en:Chitra Bharucha|Chitra Bharucha]] || 2023-01 || 98.3 || 1.7 |- | 199 || [[പ്രേമഗീതങ്ങൾ]] || [[:en:Prema Geethangal|Prema Geethangal]] || 2019-11 || 98.3 || 1.7 |- | 200 || [[ഹാവോ ജിംഗ്ഫാംഗ്]] || [[:en:Hao Jingfang|Hao Jingfang]] || 2020-04 || 98.3 || 1.7 |} == പൈലറ്റ് ഫലങ്ങൾ: ആദ്യ മൂന്നു തിരുത്തലുകൾ (2026 ജൂലൈ 22) == മുകളിലെ പട്ടികയിലെ ആദ്യ മൂന്നു ലേഖനങ്ങളിൽ, പദ്ധതിരേഖയിലെ രീതിശാസ്ത്രം അനുസരിച്ച് (ഭാഷയും പരിഭാഷാപ്പിശകുകളും മാത്രം; വസ്തുതകളും അവലംബങ്ങളും മാറ്റാതെ) AI സഹായത്തോടെ, മനുഷ്യമേൽനോട്ടത്തിൽ ഓരോ തിരുത്തുവീതം നടത്തി. തിരുത്തലിനു മുമ്പ് ഓരോ ലേഖനവും ഇംഗ്ലീഷ് മൂലലേഖനവുമായി ഒത്തുനോക്കി. {| class="wikitable" ! ലേഖനം !! തിരുത്ത് (diff) !! പ്രധാന മാറ്റങ്ങൾ !! നിരീക്ഷണങ്ങൾ |- | [[മികച്ച ഗാനരചനയ്ക്കുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4649239|diff]] || അപൂർണ്ണമായിരുന്ന ആമുഖവാക്യം പൂർണ്ണവാക്യമാക്കി; ക്രമനമ്പറിലെ ആവർത്തനപ്പിശക് (45 രണ്ടുതവണ) തിരുത്തി 46–48 ആയി പുനഃക്രമീകരിച്ചു; അധിക സ്പെയ്സുകൾ നീക്കി. || പട്ടികാരൂപത്തിലുള്ള ലേഖനങ്ങളിൽ ഭാഷാപ്രശ്നങ്ങൾ താരതമ്യേന കുറവാണ് — ഗദ്യം കുറവായതിനാൽ യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം (stats.mt) ഉയർന്നിരുന്നാലും തിരുത്തേണ്ടത് കുറവാകാം. മുൻഗണനാക്രമത്തിൽ ഗദ്യലേഖനങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ പരിഗണന നൽകണം. |- | [[ബംഗാൾ ക്രിക്കറ്റ് അസോസിയേഷൻ]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4649240|diff]] || '''ഗുരുതരമായ അർത്ഥപ്പിശക് തിരുത്തി''': മൂലലേഖനത്തിലെ "governing body" (ഭരണസമിതി) എന്നത് "ഗവർമെന്റ് ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള കമ്മിറ്റി" എന്നു തെറ്റായി പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. പരിഭാഷിക്കപ്പെടാതെ കിടന്ന ഇംഗ്ലീഷ് ഖണ്ഡികകളും തലക്കെട്ടുകളും (See also, References, External links) മലയാളത്തിലാക്കി; സംഘടനകളുടെയും ട്രോഫികളുടെയും പേരുകൾ ഇംഗ്ലീഷിൽ നിലനിർത്തി. || യന്ത്രപരിഭാഷ വസ്തുതാപരമായ അർത്ഥവ്യതിയാനം വരുത്താം എന്നതിന്റെ ഉദാഹരണം — മൂലലേഖനവുമായുള്ള ഒത്തുനോക്കൽ രീതിശാസ്ത്രത്തിന്റെ അനിവാര്യഭാഗമാണെന്ന് ഇതു സ്ഥിരീകരിക്കുന്നു. |- | [[നബനീത ദേബ സെൻ]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4649242|diff]] || ഒരേ ലേഖനത്തിൽ മൂന്നു രൂപത്തിൽ (നബനീത/നൊബനീത/നോബനീത) എഴുതിയിരുന്ന പേര് ഏകീകരിച്ചു; വ്യാകരണ/അക്ഷരപ്പിശകുകൾ തിരുത്തി ("ഒരാളോണ്"→"ഒരാളാണ്", "കവയിതി"→"കവയിത്രി", "നടത്തിൽ"→"നടത്തി"); ഇൻഫോബോക്സിൽ honorific prefix ഫീൽഡിൽ തെറ്റായി ചേർത്തിരുന്ന മക്കളുടെ പേരുകൾ children ഫീൽഡിലേക്കു മാറ്റി; CX അവശിഷ്ടമായ nowiki ടാഗും അസ്ഥാനത്തുള്ള കണ്ണിയും നീക്കി. || '''വസ്തുതാപരമായ കാലഹരണം കണ്ടെത്തി''': ലേഖനവിഷയം 2019 നവംബർ 7-ന് അന്തരിച്ചെങ്കിലും ലേഖനം ഇപ്പോഴും "ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ" വർഗ്ഗത്തിലാണ്; ഇൻഫോബോക്സിൽ ജനനത്തീയതി ഫലകവും കാലഹരണപ്പെട്ടതാണ്. പുതിയ വിവരം ചേർക്കുന്നത് ഭാഷാതിരുത്തലിന്റെ പരിധിക്കു പുറത്തായതിനാൽ ഇതു തിരുത്തിയിട്ടില്ല — അവലംബസഹിതം മനുഷ്യതിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ്. |} === പ്രാഥമിക നിഗമനങ്ങൾ === * മൂന്നു ലേഖനങ്ങളിലും അർത്ഥവ്യതിയാനമോ വിവരനഷ്ടമോ വരുത്താതെ ഭാഷ മെച്ചപ്പെടുത്താൻ കഴിഞ്ഞു; ഓരോ diff-ഉം മനുഷ്യപരിശോധനയ്ക്കു ലഭ്യമാണ്. * പ്രസിദ്ധീകരണസമയത്തെ യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം മാത്രം നോക്കി മുൻഗണന നിശ്ചയിക്കുന്നതിനു പരിമിതികളുണ്ട് — പട്ടികാലേഖനങ്ങളിൽ ഗദ്യം കുറവായതിനാൽ തിരുത്തേണ്ടതും കുറവാണ്. ഗദ്യത്തിന്റെ അളവുകൂടി പരിഗണിച്ചുള്ള മുൻഗണനാക്രമം പൈലറ്റിന്റെ അടുത്ത ഘട്ടത്തിൽ പരീക്ഷിക്കണം. * ഭാഷാതിരുത്തലിനിടെ കണ്ടെത്തുന്ന വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ (കാലഹരണപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ) തിരുത്താതെ, മനുഷ്യശ്രദ്ധയ്ക്കായി ഇവിടെ രേഖപ്പെടുത്തുന്ന രീതി പ്രായോഗികമാണെന്നു കണ്ടു. === മുഴുവൻ പൈലറ്റിലേക്ക് (100 ലേഖനങ്ങൾ) === ഈ ആദ്യ മൂന്നു തിരുത്തലുകൾക്കുശേഷം, യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം ഏറ്റവും കൂടിയ ആദ്യ 100 ലേഖനങ്ങളിലേക്കു പൈലറ്റ് വ്യാപിപ്പിച്ചു. ഓരോ ലേഖനത്തിന്റെയും diff കണ്ണികളും വിശദമായ നിരീക്ഷണങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്ന പൂർണ്ണ ഫലരേഖ: '''[[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|100 ലേഖനങ്ങളുടെ പൈലറ്റ് ഫലരേഖ]]'''. '''നിരീക്ഷണങ്ങളുടെ സംഗ്രഹം:''' * '''100-ൽ 92 ലേഖനങ്ങളിൽ''' ഭാഷാതിരുത്തൽ വരുത്തി; 8 എണ്ണത്തിൽ (മിക്കവയും പട്ടിക/ഫലക പ്രധാനമായവ) ഭാഷ ഇതിനകം മെച്ചമായിരുന്നു. * ഓരോ ലേഖനത്തിനും ഒരു തിരുത്ത് എന്ന നിലയിൽ, '''ഭാഷയും പരിഭാഷാപ്പിശകുകളും മാത്രം''' തിരുത്തി; വസ്തുതകൾ, സംഖ്യകൾ, അവലംബങ്ങൾ, ഫലകങ്ങൾ, കണ്ണികൾ, വർഗ്ഗങ്ങൾ എന്നിവ ഘടനാപരിശോധനയിലൂടെ യഥാതഥം നിലനിർത്തി. * '''സാധാരണ പിശകുകൾ''': വിഷയത്തിന്റെ പേരിന്റെ അസ്ഥിരമായ ലിപ്യന്തരണം, OCR/യന്ത്രപരിഭാഷാ അക്ഷരക്കുഴപ്പം (ഉദാ. 'സ of കര്യം' → 'സൗകര്യം'), പരിഭാഷിക്കപ്പെടാത്ത ഇംഗ്ലീഷ് ഖണ്ഡികകൾ/തലക്കെട്ടുകൾ, ഇംഗ്ലീഷ് വാക്യക്രമം അതേപടി പിന്തുടരുന്ന വാക്യങ്ങൾ. * '''ഗുരുതര അർത്ഥപ്പിശകുകൾ''': പേരുകൾ പദമായി പരിഭാഷപ്പെട്ടത് (ഉദാ. കായികതാരം 'Everton Weekes' → 'ആഴ്ചകൾ'; 'governing body' → 'ഗവണ്മെന്റ് ഉടമസ്ഥത') പോലുള്ളവ കണ്ടെത്തി — മൂലലേഖനവുമായുള്ള ഒത്തുനോക്കൽ അനിവാര്യമാണെന്ന് ഇത് സ്ഥിരീകരിക്കുന്നു. * '''മനുഷ്യപരിശോധന ആവശ്യമുള്ളവ''': 41 ലേഖനങ്ങളിൽ കാലഹരണപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ, സ്രോതസ്സുമായി പൊരുത്തപ്പെടാത്ത സംഖ്യകൾ തുടങ്ങിയ വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ കണ്ടെത്തി; ഇവ AI തിരുത്താതെ ഫലരേഖയിലെ പ്രത്യേക വിഭാഗത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തി. * '''മുൻഗണന''': പട്ടിക/ഫലക പ്രധാനമായ ലേഖനങ്ങളിൽ യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം ഉയർന്നാലും ഗദ്യം കുറവായതിനാൽ തിരുത്തേണ്ടത് കുറവായിരുന്നു — അടുത്ത ഘട്ടത്തിൽ ഗദ്യത്തിന്റെ അളവുകൂടി മുൻഗണനയിൽ പരിഗണിക്കണം. === പുതിയ ലേഖനങ്ങളുടെ ഭാഷാ അവലോകനം (100 എണ്ണം) === മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലെ ഏറ്റവും പുതിയ 100 ലേഖനങ്ങളിൽ, ''തിരുത്തലുകൾ വരുത്താതെ'' (റീഡ്-ഒൺലി) നടത്തിയ ഭാഷാ/പരിഭാഷാ അവലോകനത്തിന്റെ ഫലങ്ങളും അനുമാനങ്ങളും: '''[[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പുതിയലേഖനങ്ങൾ|പുതിയ ലേഖനങ്ങളുടെ അവലോകന രേഖ]]'''. ഉള്ളടക്കമുള്ള 81 ലേഖനങ്ങളിൽ 65-ലും ഭാഷാമാറ്റം ശുപാർശ ചെയ്യുന്നു; ഏറ്റവും സാധാരണമായ പിശകുകൾ വർഷം/സംഖ്യ വിട്ടുപോയപ്പോൾ തനിച്ചാകുന്ന 'ൽ/ലെ' പ്രത്യയവും ഒരേ പേരിന്റെ അസ്ഥിര ലിപ്യന്തരണവുമാണ്. ഗുരുതരമായവ പ്രധാനമായും ഇൻഫോബോക്സ് പരിഭാഷപ്പെടാത്തതു മൂലമാണ്. == ഇതും കാണുക == * [[:mw:Special:MyLanguage/Content translation|ഉള്ളടക്കപരിഭാഷ (mediawiki.org)]] * [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Content translation/Translating/Translation quality|പരിഭാഷാ ഗുണനിലവാരം — സഹായതാൾ]] * [[:en:Wikipedia:Content translation tool|ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിലെ CX ശുദ്ധീകരണസംരംഭം]] * [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ]] * [[Special:Tags|പ്രത്യേകം:ടാഗുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:വിക്കിപീഡിയ പദ്ധതികൾ]] f6mz0iar6hiibpdpmnyfw1s5euixxtg 4651996 4651995 2026-07-31T20:25:13Z Netha Hussain 19313 /* പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ */ +1 4651996 wikitext text/x-wiki {{Notice|ഇത് ഒരു കരട് പദ്ധതിരേഖയാണ്. സമൂഹത്തിന്റെ അഭിപ്രായങ്ങൾക്കും നിർദ്ദേശങ്ങൾക്കുമായി [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്|പഞ്ചായത്തിൽ]] ചർച്ചയ്ക്ക് സമർപ്പിക്കുന്നതാണ്.}} = വിക്കിപദ്ധതി: നിർമ്മിതബുദ്ധി ഉപയോഗിച്ചുള്ള പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം = [[:mw:Special:MyLanguage/Content translation|ഉള്ളടക്കപരിഭാഷാ ഉപകരണം]] (Content Translation Tool — CX) ഉപയോഗിച്ച് മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങളിൽ പലതിലും യന്ത്രപരിഭാഷയുടെ (machine translation) പോരായ്മകൾ കാണുന്നു. അസ്വാഭാവികമായ വാക്യഘടന, ഇംഗ്ലീഷ് വാക്യക്രമം അതേപടി പിന്തുടരുന്ന "പരിഭാഷാഭാഷ", തെറ്റായ പദപ്രയോഗങ്ങൾ, വ്യാകരണപ്പിശകുകൾ എന്നിവ മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലെ പല ലേഖനങ്ങളിലും നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്. ഇത്തരം ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്തി, നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI/LLM) സഹായത്തോടെ ഭാഷ മെച്ചപ്പെടുത്തി, ബോട്ട് വഴി തിരുത്തുകൾ വരുത്തുകയാണ് ഈ പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം. പദ്ധതിയുടെ ആദ്യഘട്ടമായി '''100 ലേഖനങ്ങളുടെ ഒരു പൈലറ്റ് പഠനം''' നടത്തി. പൈലറ്റിന്റെ ഫലങ്ങൾ സമൂഹത്തിനു മുന്നിൽ അവതരിപ്പിച്ച്, സമവായത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മാത്രമേ വിപുലീകരണം പരിഗണിക്കുകയുള്ളൂ. == പശ്ചാത്തലം == * മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ <code>contenttranslation</code> ടാഗോടുകൂടിയ '''ഏകദേശം 14,800 തിരുത്തലുകൾ''' ഇതുവരെ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട് (2026 ജൂലൈയിലെ കണക്ക്). ഇവയിൽ ഏകദേശം 9,800 എണ്ണം CX2 (പുതിയ പതിപ്പ്) ഉപയോഗിച്ചുള്ളവയാണ്; ഏകദേശം 900 എണ്ണം [[:mw:Special:MyLanguage/Content translation/Section translation|ഉപവിഭാഗ പരിഭാഷ]] വഴിയുള്ളവയും. * CX ഉപകരണം മലയാളത്തിലേക്ക് Google Translate, MinT തുടങ്ങിയ യന്ത്രപരിഭാഷാ സേവനങ്ങളാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഇവയുടെ ഗുണനിലവാരം മെച്ചപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, മലയാളംപോലുള്ള സങ്കീർണ്ണരൂപഘടനയുള്ള (agglutinative) ഭാഷകളിൽ പിശകുകൾ സാധാരണമാണ്. * ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിൽ CX വഴി വന്ന മോശം പരിഭാഷകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ പ്രത്യേക ശുദ്ധീകരണസംരംഭവും ([[:en:Wikipedia:Content translation tool|WP:CXT]]) പ്രത്യേക മായ്ക്കൽ മാനദണ്ഡവും (X2) വരെ വേണ്ടിവന്നിട്ടുണ്ട്. ==പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ == # CX ഉപയോഗിച്ച് സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടതും ഭാഷാപരമായി മെച്ചപ്പെടുത്തേണ്ടതുമായ ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്തുക. {{done}} 200 ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക ഇപ്പോൾ തയ്യാറാക്കിയിട്ടുണ്ട്, വലിയ പട്ടിക മലയാളം വിക്കിസമൂഹത്തിന്റെ സമവായത്തിനു ശേഷം. # 100 ലേഖനങ്ങളുടെ പൈലറ്റ് പഠനത്തിലൂടെ ഈ സമീപനത്തിന്റെ കൃത്യതയും സ്വീകാര്യതയും അളക്കുക. {{done}} (പൈലറ്റ് പഠനം പൂർത്തിയായി, ഫലം ഇവിടെ കാണാം.) # പൈലറ്റ് പഠനത്തിന്റെ ഫലങ്ങൾ സുതാര്യമായി രേഖപ്പെടുത്തി സമൂഹത്തിന്റെ വിലയിരുത്തലിന് സമർപ്പിക്കുക. {{doing}} # നിർമ്മിതബുദ്ധി ഉപയോഗിച്ച് ലേഖനങ്ങളിലെ '''ഭാഷ മാത്രം''' മെച്ചപ്പെടുത്തുക. വസ്തുതകളോ ഉള്ളടക്കമോ അവലംബങ്ങളോ മാറ്റുന്നതല്ല. == പദ്ധതിയുടെ വ്യാപ്തിക്ക് പുറത്തുള്ളവ == * പുതിയ ഉള്ളടക്കം ചേർക്കൽ, വസ്തുതാപരമായ തിരുത്തലുകൾ, അവലംബങ്ങൾ ചേർക്കൽ/നീക്കം ചെയ്യൽ — ഇവയൊന്നും ബോട്ട് ചെയ്യില്ല. * ലേഖനങ്ങൾ മായ്ക്കാനുള്ള ശുപാർശകൾ ഈ പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമല്ല (ഗുരുതരപ്രശ്നമുള്ളവ കണ്ടെത്തിയാൽ സാധാരണ നടപടിക്രമപ്രകാരം സമൂഹത്തിന്റെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടുത്തും). * CX ഉപകരണത്തിന്റെ ഉപയോഗം നിരുത്സാഹപ്പെടുത്തലല്ല ലക്ഷ്യം; നിലവിലുള്ള ലേഖനങ്ങളുടെ ഭാഷ മെച്ചപ്പെടുത്തലാണ്. == രീതിശാസ്ത്രം == === ഘട്ടം 1: ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്തൽ === താഴെപ്പറയുന്ന സ്രോതസ്സുകളിൽനിന്ന് CX-ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക തയ്യാറാക്കി: * '''ടാഗ് അടിസ്ഥാനത്തിൽ''': <code>contenttranslation</code>, <code>contenttranslation-v2</code>, <code>sectiontranslation</code>, <code>contenttranslation-high-unmodified-mt-text</code> എന്നീ ടാഗുകളുള്ള താളുകൾ ([[Special:Tags|പ്രത്യേകം:ടാഗുകൾ]] കാണുക). ഉദാഹരണ API ചോദ്യം: *: <code><nowiki>https://ml.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=recentchanges&rctag=contenttranslation&rclimit=500</nowiki></code> * '''CX സ്ഥിതിവിവര API''': <code>list=cxpublishedtranslations&from=en&to=ml</code> എന്ന API ഓരോ പരിഭാഷയിലെയും യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം (<code>stats.mt</code>) ഉൾപ്പെടെ നൽകുന്നു — മാറ്റംവരുത്താത്ത യന്ത്രപരിഭാഷ കൂടുതലുള്ള ലേഖനങ്ങൾ മുൻഗണനാക്രമത്തിൽ അടുക്കാൻ ഇത് ഉപയോഗിക്കും. * '''PetScan / Quarry''': <code>change_tag</code> പട്ടികയിൽനിന്ന് SQL ചോദ്യം വഴി പൂർണ്ണപ്പട്ടിക. === ഘട്ടം 2: AI തിരുത്തൽ === * മൂലലേഖനം (ഇംഗ്ലീഷ്) ലഭ്യമെങ്കിൽ അതും മലയാളം പതിപ്പും LLM-ന് നൽകി, '''അർത്ഥവ്യത്യാസം വരുത്താതെ ഭാഷ മാത്രം''' മെച്ചപ്പെടുത്താൻ നിർദ്ദേശിക്കും. * എ.ഐ ബോട്ടിന് കർശന നിയന്ത്രണങ്ങളാണ് കൊടുത്തിട്ടുള്ളത് (guardrails): ** വിക്കിഘടന (കണ്ണികൾ, ഫലകങ്ങൾ, അവലംബ ടാഗുകൾ, ചിത്രങ്ങൾ, വർഗ്ഗങ്ങൾ) അതേപടി നിലനിർത്തും. ** സംഖ്യകൾ, പേരുകൾ, തീയതികൾ, ഉദ്ധരണികൾ എന്നിവ മാറ്റില്ല. ** പുതിയ വാക്യങ്ങളോ വിവരങ്ങളോ കൂട്ടിച്ചേർക്കില്ല; ഉള്ളടക്കം നീക്കം ചെയ്യില്ല. * തിരുത്തിയശേഷം ഒരു രണ്ടാം AI-പരിശോധന (verification pass) നടത്തും. പഴയതും പുതിയതുമായ പതിപ്പുകൾ താരതമ്യം ചെയ്ത് അർത്ഥവ്യതിയാനമോ വിവരനഷ്ടമോ ഉണ്ടോയെന്ന് സ്വതന്ത്രമായി പരിശോധിക്കും. സംശയമുള്ളവ മനുഷ്യപരിശോധനയ്ക്ക് മാറ്റിവയ്ക്കും. === ഘട്ടം 3: ബോട്ട് വഴി തിരുത്തൽ === * [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ|ബോട്ട് നയം]] അനുസരിച്ച്, [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ/അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷകൾ|അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷ]] സമർപ്പിച്ച് അനുമതി ലഭിച്ചശേഷം മാത്രമേ ബോട്ട് പ്രവർത്തിക്കൂ. * ഓരോ തിരുത്തിലും വ്യക്തമായ തിരുത്തൽ സംഗ്രഹം: ഉദാ. <code>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണ പദ്ധതി — ഭാഷ മെച്ചപ്പെടുത്തൽ (പൈലറ്റ്); വിശദാംശങ്ങൾ പദ്ധതിത്താളിൽ</code>. * {{tl|bots}} / {{tl|nobots}} ഫലകങ്ങൾ മാനിക്കും; തിരുത്തൽനിരക്ക് പരിമിതപ്പെടുത്തും (മിനിറ്റിൽ പരമാവധി ഏതാനും തിരുത്തുകൾ). * പൈലറ്റിലെ ആദ്യ 20 ലേഖനങ്ങളുടെ തിരുത്തുകൾ '''പൂർണ്ണമായും മനുഷ്യപരിശോധനയ്ക്കുശേഷം''' മാത്രം സേവ് ചെയ്യും (calibration ഘട്ടം). തുടർന്നുള്ള 80 എണ്ണം അർദ്ധസ്വയംപ്രവർത്തിതമായി — ഓരോ diff-ഉം സാമ്പിൾ അടിസ്ഥാനത്തിൽ (കുറഞ്ഞത് 25%) മനുഷ്യർ പരിശോധിക്കും. * എല്ലാ ബോട്ട് തിരുത്തുകളുടെയും പട്ടിക പദ്ധതിത്താളിന്റെ ഉപതാളിൽ പരസ്യമായി സൂക്ഷിക്കും; ഏത് തിരുത്തും ആർക്കും ഒറ്റ ക്ലിക്കിൽ മുൻപ്രാപനം (revert) ചെയ്യാം — അതിനെതിരെ തർക്കമുണ്ടാകില്ല. === വിജയമാനദണ്ഡങ്ങൾ (metrics) === # '''കൃത്യത''': മനുഷ്യപരിശോധനയിൽ "അർത്ഥവ്യത്യാസമില്ല, ഭാഷ മെച്ചപ്പെട്ടു" എന്ന് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്ന തിരുത്തുകളുടെ അനുപാതം ≥ 95%. # '''മുൻപ്രാപന നിരക്ക്''': സമൂഹാംഗങ്ങൾ മുൻപ്രാപനം ചെയ്യുന്ന ബോട്ട് തിരുത്തുകൾ ≤ 5%. # '''വസ്തുതാവ്യതിയാനം''': വസ്തുത മാറിയതായി കണ്ടെത്തുന്ന തിരുത്തുകൾ = 0 (ഒരെണ്ണം കണ്ടെത്തിയാൽപ്പോലും പ്രവർത്തനം നിർത്തി കാരണം വിശകലനം ചെയ്യും). # '''സമൂഹസ്വീകാര്യത''': പൈലറ്റ് റിപ്പോർട്ടിന്മേലുള്ള ചർച്ചയിൽ തുടരാനുള്ള സമവായം. == അപകടസാധ്യതകളും പരിഹാരങ്ങളും == {| class="wikitable" ! അപകടസാധ്യത !! പരിഹാരം |- | AI വസ്തുതകൾ മാറ്റുകയോ പുതിയ (തെറ്റായ) വിവരം ചേർക്കുകയോ ചെയ്യുക (hallucination) || ഭാഷാതിരുത്തലിൽ മാത്രം പരിമിതപ്പെടുത്തുന്ന കർശന നിർദ്ദേശങ്ങൾ; സ്വതന്ത്ര രണ്ടാം AI-പരിശോധന; calibration ഘട്ടത്തിൽ 100% മനുഷ്യപരിശോധന; സംഖ്യ/പേര്/തീയതി മാറ്റങ്ങൾ യാന്ത്രികമായി കണ്ടെത്തി തടയുന്ന diff-പരിശോധന |- | വിക്കിഘടന (ഫലകങ്ങൾ, അവലംബങ്ങൾ) തകരാറിലാകുക || തിരുത്തലിനുമുമ്പും ശേഷവും ഘടനാപരിശോധന (parser check); ഘടന മാറിയാൽ തിരുത്ത് സ്വയം നിരസിക്കും |- | സമൂഹത്തിന്റെ എതിർപ്പ് / വിശ്വാസക്കുറവ് || മുൻകൂർ ചർച്ചയും സമവായവും; പൂർണ്ണ സുതാര്യത; എളുപ്പത്തിലുള്ള മുൻപ്രാപനം; പരാതിപ്പെടാനുള്ള കേന്ദ്രീകൃത താൾ; ആവശ്യപ്പെട്ടാൽ ഉടൻ പ്രവർത്തനം നിർത്തൽ |} == നയപരമായ അനുസരണം == * '''[[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ]]''': ബോട്ട് പ്രവർത്തനത്തിന് മുൻകൂർ അനുമതി തേടും; അപേക്ഷ [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ/അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷകൾ]] എന്ന താളിൽ സമർപ്പിക്കും. * '''സുതാര്യത''': ബോട്ട് അക്കൗണ്ടിന്റെ ഉപയോക്തൃതാളിൽ പദ്ധതിവിവരണം, ഉപയോഗിക്കുന്ന AI മോഡൽ, പ്രവർത്തകന്റെ വിവരം എന്നിവ വ്യക്തമാക്കും. AI ഉപയോഗം തിരുത്തൽ സംഗ്രഹത്തിൽ വെളിപ്പെടുത്തും. * '''ഉത്തരവാദിത്തം''': ബോട്ടിന്റെ എല്ലാ തിരുത്തുകളുടെയും പൂർണ്ണ ഉത്തരവാദിത്തം പ്രവർത്തകയ്ക്കായിരിക്കും. * പദ്ധതി ആരംഭിക്കുംമുമ്പ് [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്|പഞ്ചായത്തിൽ]] ചർച്ച നടത്തി സമവായം ഉറപ്പാക്കും. == സാങ്കേതിക അനുബന്ധം == === ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്താനുള്ള മാതൃകാ API ചോദ്യങ്ങൾ === CX ടാഗുള്ള സമീപകാല മാറ്റങ്ങൾ: <nowiki>https://ml.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=recentchanges&rctag=contenttranslation&rcnamespace=0&rclimit=500&rcprop=title|timestamp|tags&format=json</nowiki> പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പരിഭാഷകളും യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതവും: <nowiki>https://ml.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=cxpublishedtranslations&from=en&to=ml&limit=500&format=json</nowiki> (ഫലത്തിലെ <code>stats.mt</code> — യന്ത്രപരിഭാഷയുടെ അനുപാതം, <code>stats.human</code> — മനുഷ്യതിരുത്തലിന്റെ അനുപാതം. <code>stats.mt</code> ഉയർന്നതും <code>stats.human</code> കുറഞ്ഞതുമായ ലേഖനങ്ങൾക്ക് മുൻഗണന.) മാറ്റംവരുത്താത്ത യന്ത്രപരിഭാഷ കൂടുതലുള്ള തിരുത്തുകൾ: <nowiki>https://ml.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=recentchanges&rctag=contenttranslation-high-unmodified-mt-text&rclimit=500&format=json</nowiki> === നിർദ്ദിഷ്ട സാങ്കേതിക ഘടകങ്ങൾ === * '''ഭാഷ/ചട്ടക്കൂട്''': Python + [[:mw:Manual:Pywikibot|Pywikibot]] * '''AI മോഡൽ''': മലയാളത്തിൽ മികച്ച പ്രകടനമുള്ള ഒരു LLM (calibration ഘട്ടത്തിൽ ഒന്നിലധികം മോഡലുകൾ താരതമ്യം ചെയ്ത് തിരഞ്ഞെടുക്കും) - പൈലറ്റ് പദ്ധതിയ്ക്കായി തിരഞ്ഞെടുത്തത് ക്ലോഡ് ഫേബിൾ 5 എന്ന മോഡൽ ആണ്. * '''പ്രവർത്തനരേഖകൾ''': ഓരോ ലേഖനത്തിനും അന്തിമ diff പരസ്യമായി ലഭ്യമാക്കും. * '''കോഡ്''': പദ്ധതിയുടെ മുഴുവൻ കോഡും സ്വതന്ത്ര അനുമതിപത്രത്തിൽ (open source) പ്രസിദ്ധീകരിക്കും. == യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം ഏറ്റവും കൂടിയ ലേഖനങ്ങൾ (ടോപ് 200) == ഉള്ളടക്കപരിഭാഷാ ഉപകരണം വഴി ഇംഗ്ലീഷിൽനിന്ന് മലയാളത്തിലേക്കു പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പരിഭാഷകളുടെ കണക്കുകൾ ([[:mw:Special:MyLanguage/Content translation|CX]] <code>cxpublishedtranslations</code> API-യിലെ <code>stats.mt</code>) അടിസ്ഥാനമാക്കി, '''മാറ്റംവരുത്താത്ത യന്ത്രപരിഭാഷയുടെ അനുപാതം കൂടിയതു മുതൽ കുറഞ്ഞതു വരെ''' ക്രമീകരിച്ച പട്ടിക. കണക്കുകൾ പ്രസിദ്ധീകരണസമയത്തേതാണ്; പിന്നീട് മനുഷ്യതിരുത്തലുകൾ വന്നിട്ടുണ്ടാകാം. നിലവിലില്ലാത്ത (മായ്ക്കപ്പെട്ട) താളുകൾ ഒഴിവാക്കിയിട്ടുണ്ട്. (പട്ടിക തയ്യാറാക്കിയത്: 2026 ജൂലൈ 22-ന്, ആകെ 11,856 പരിഭാഷകളിൽനിന്ന്.) {| class="wikitable sortable" ! # !! ലേഖനം !! ഇംഗ്ലീഷ് മൂലലേഖനം !! പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത് !! യന്ത്രപരിഭാഷ % !! മനുഷ്യതിരുത്തൽ % |- | 1 || [[മികച്ച ഗാനരചനയ്ക്കുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം]] || [[:en:Kerala State Film Award for Best Lyrics|Kerala State Film Award for Best Lyrics]] || 2015-09 || 100.0 || 0.0 |- | 2 || [[ബംഗാൾ ക്രിക്കറ്റ് അസോസിയേഷൻ]] || [[:en:Cricket Association of Bengal|Cricket Association of Bengal]] || 2015-09 || 100.0 || 0.0 |- | 3 || [[നബനീത ദേബ സെൻ]] || [[:en:Nabaneeta Dev Sen|Nabaneeta Dev Sen]] || 2023-01 || 100.0 || 0.0 |- | 4 || [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം പാർലമെന്റ് നിയോജകമണ്ഡലങ്ങളുടെ(1801-1832) പട്ടിക]] || [[:en:List of UK Parliamentary constituencies (1801–32)|List of UK Parliamentary constituencies (1801–32)]] || 2017-05 || 100.0 || 0.0 |- | 5 || [[ബലപരീക്ഷണം (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Balapareekshanam|Balapareekshanam]] || 2020-04 || 100.0 || 0.0 |- | 6 || [[അശ്റഫ് അലി താനവി]] || [[:en:Ashraf Ali Thanwi|Ashraf Ali Thanwi]] || 2025-04 || 100.0 || 0.0 |- | 7 || [[മഹാരാജ് മാനനഷ്ടക്കേസ്]] || [[:en:Maharaj Libel Case|Maharaj Libel Case]] || 2024-07 || 100.0 || 0.0 |- | 8 || [[ഗോകുൽ രാമകൃഷ്ണൻ]] || [[:en:Gokul Ramakrishnan|Gokul Ramakrishnan]] || 2023-09 || 100.0 || 0.0 |- | 9 || [[കാദിരി]] || [[:en:Kadiri|Kadiri]] || 2023-11 || 100.0 || 0.0 |- | 10 || [[2024ലെ ലോക്‌സഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് (കേരളം)]] || [[:en:2024 Indian general election in Kerala|2024 Indian general election in Kerala]] || 2024-04 || 100.0 || 0.0 |- | 11 || [[ജി.എൻ. സായിബാബ]] || [[:en:G. N. Saibaba|G. N. Saibaba]] || 2024-11 || 100.0 || 0.0 |- | 12 || [[അസമത (ഗണിതശാസ്ത്രം)]] || [[:en:Inequality (mathematics)|Inequality (mathematics)]] || 2024-12 || 100.0 || 0.0 |- | 13 || [[ലാമിന് യമാൽ]] || [[:en:Lamine Yamal|Lamine Yamal]] || 2025-05 || 100.0 || 0.0 |- | 14 || [[മയിലാടി, തമിഴ്നാട്]] || [[:en:Myladi, Tamil Nadu|Myladi, Tamil Nadu]] || 2025-08 || 100.0 || 0.0 |- | 15 || [[ദുബായ് മിറക്കിൾ ഗാർഡൻ]] || [[:en:Dubai Miracle Garden|Dubai Miracle Garden]] || 2025-11 || 100.0 || 0.0 |- | 16 || [[ബാബ് അൽ-ഹദീദ്]] || [[:en:Bab al-Hadid|Bab al-Hadid]] || 2026-02 || 100.0 || 0.0 |- | 17 || [[കമല കൃതിവാസൻ]] || [[:en:Kamala Krithivasan|Kamala Krithivasan]] || 2026-03 || 100.0 || 0.0 |- | 18 || [[ഒ.ജെ. ജനീഷ്]] || [[:en:O. J. Janeesh|O. J. Janeesh]] || 2026-05 || 100.0 || 0.0 |- | 19 || [[മേഖലകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം പാർലമെന്റ് നിയോജകമണ്ഡലങ്ങളുടെ(1918-1945) പട്ടിക]] || [[:en:List of United Kingdom Parliament constituencies (1918–45) by region|List of United Kingdom Parliament constituencies (1918–45) by region]] || 2017-05 || 99.9 || 0.0 |- | 20 || [[മേഖലകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം പാർലമെന്റ് നിയോജകമണ്ഡലങ്ങളുടെ(1983-97) പട്ടിക]] || [[:en:List of United Kingdom Parliament constituencies (1983–97) by region|List of United Kingdom Parliament constituencies (1983–97) by region]] || 2017-05 || 99.8 || 0.0 |- | 21 || [[നഥാനിയേൽ ഹാത്തോൺ]] || [[:en:Nathaniel Hawthorne|Nathaniel Hawthorne]] || 2020-08 || 99.7 || 0.3 |- | 22 || [[യാക്കോബ്]] || [[:en:Jacob|Jacob]] || 2019-11 || 99.6 || 0.4 |- | 23 || [[ഗ്ലെൻ ടി. സീബോർഗ്]] || [[:en:Glenn T. Seaborg|Glenn T. Seaborg]] || 2017-10 || 99.4 || 22.7 |- | 24 || [[ചുണ്ടൻ ശലഭം]] || [[:en:Libythea labdaca|Libythea labdaca]] || 2018-02 || 99.4 || 0.0 |- | 25 || [[മേഖലകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം പാർലമെന്റ് നിയോജകമണ്ഡലങ്ങളുടെ(1950-74) പട്ടിക]] || [[:en:List of United Kingdom Parliament constituencies (1955–74) by region|List of United Kingdom Parliament constituencies (1955–74) by region]] || 2017-05 || 99.3 || 0.0 |- | 26 || [[ആദിലാബാദ് ജില്ല]] || [[:en:Adilabad district|Adilabad district]] || 2020-01 || 99.3 || 0.7 |- | 27 || [[ചാത്തമറ്റം]] || [[:en:Chathamattom|Chathamattom]] || 2025-06 || 99.0 || 1.0 |- | 28 || [[കോട്ട ജംഗ്ഷൻ തീവണ്ടിനിലയം]] || [[:en:Kota Junction railway station|Kota Junction railway station]] || 2019-10 || 99.0 || 1.0 |- | 29 || [[അനുരാഗ് ഥാക്കുർ]] || [[:en:Anurag Thakur|Anurag Thakur]] || 2019-08 || 99.0 || 1.0 |- | 30 || [[ശതാബ്ദി എക്സ്പ്രസ്]] || [[:en:Shatabdi Express|Shatabdi Express]] || 2019-10 || 99.0 || 1.0 |- | 31 || [[ഓഖ തീവണ്ടിനിലയം]] || [[:en:Okha railway station|Okha railway station]] || 2019-10 || 99.0 || 1.0 |- | 32 || [[സ്തന വേദന]] || [[:en:Breast pain|Breast pain]] || 2023-01 || 99.0 || 1.0 |- | 33 || [[ജെയ്ൻ എൽ-ദാർ]] || [[:en:Jane El-Dahr|Jane El-Dahr]] || 2023-01 || 99.0 || 1.0 |- | 34 || [[ഹിന്ദു സ്റ്റുഡന്റ്സ് കൗൺസിൽ]] || [[:en:Hindu Students Council|Hindu Students Council]] || 2019-10 || 99.0 || 1.0 |- | 35 || [[സാഡിനിസോ ഹക്കിമോവ]] || [[:en:Sa'diniso Hakimova|Sa'diniso Hakimova]] || 2023-01 || 99.0 || 1.0 |- | 36 || [[ചൈൽഡ്ബർത്ത് കണക്ഷൻ]] || [[:en:Childbirth Connection|Childbirth Connection]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 37 || [[ഷീല സിംഗ് പോൾ]] || [[:en:Sheila Singh Paul|Sheila Singh Paul]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 38 || [[യുവേഫ നേഷൻസ് ലീഗ്]] || [[:en:UEFA Nations League|UEFA Nations League]] || 2019-07 || 98.9 || 1.1 |- | 39 || [[ഭക്തിവേദാന്ത കോളജ്]] || [[:en:Bhaktivedanta College|Bhaktivedanta College]] || 2019-09 || 98.9 || 1.1 |- | 40 || [[തമിഴി (വെബ് സീരീസ്)]] || [[:en:Tamizhi (web series)|Tamizhi (web series)]] || 2020-04 || 98.9 || 1.1 |- | 41 || [[സൊഹ്റാബുദ്ദീൻ ഏറ്റുമുട്ടൽ കൊല]] || [[:en:Death of Sohrabuddin Sheikh|Death of Sohrabuddin Sheikh]] || 2021-06 || 98.9 || 1.1 |- | 42 || [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (1980)]] || [[:en:1980 Kerala Legislative Assembly election|1980 Kerala Legislative Assembly election]] || 2022-04 || 98.9 || 1.1 |- | 43 || [[നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഫാഷൻ ടെക്നോളജി]] || [[:en:National Institute of Fashion Technology|National Institute of Fashion Technology]] || 2022-04 || 98.9 || 1.1 |- | 44 || [[രമേശ് ബിധുരി]] || [[:en:Ramesh Bidhuri|Ramesh Bidhuri]] || 2019-08 || 98.9 || 1.1 |- | 45 || [[സ്ട്രീറ്റ് ലൈറ്റ്സ് (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Street Lights (film)|Street Lights (film)]] || 2022-03 || 98.9 || 1.1 |- | 46 || [[അനിൽ ധർകർ]] || [[:en:Anil Dharker|Anil Dharker]] || 2021-03 || 98.9 || 1.1 |- | 47 || [[ആലീസ് കൂപ്പർ]] || [[:en:Alice Cooper|Alice Cooper]] || 2019-10 || 98.9 || 1.1 |- | 48 || [[ടോറൈൻ (കന്നുകാലി)]] || [[:en:Taurine cattle|Taurine cattle]] || 2020-04 || 98.9 || 1.1 |- | 49 || [[അഗ്നിക്ഷേത്രം (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Agni Kshethram|Agni Kshethram]] || 2022-02 || 98.9 || 1.1 |- | 50 || [[പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ ജില്ലകളുടെ പട്ടിക]] || [[:en:List of districts of West Bengal|List of districts of West Bengal]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 51 || [[മുംബൈ സെൻ‌ട്രൽ തീവണ്ടിനിലയം]] || [[:en:Mumbai Central railway station|Mumbai Central railway station]] || 2019-10 || 98.9 || 1.1 |- | 52 || [[മൈക്കൽ എൻ. ഹാൾ]] || [[:en:Michael N. Hall|Michael N. Hall]] || 2021-05 || 98.9 || 1.1 |- | 53 || [[മണർകാട്]] || [[:en:Manarcaud|Manarcaud]] || 2022-01 || 98.9 || 1.1 |- | 54 || [[മഹ്കാം പുലോഡോവ]] || [[:en:Mahkam Pulodova|Mahkam Pulodova]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 55 || [[എവർട്ടൺ വീക്ക്സ്]] || [[:en:Everton Weekes|Everton Weekes]] || 2020-07 || 98.9 || 1.1 |- | 56 || [[നാഗാലാൻഡ് (ലോകസഭാ മണ്ഡലം)]] || [[:en:Nagaland (Lok Sabha constituency)|Nagaland (Lok Sabha constituency)]] || 2019-08 || 98.9 || 1.1 |- | 57 || [[സൈപ്രസിലെ കാല്പന്തുകളി]] || [[:en:Football in Cyprus|Football in Cyprus]] || 2020-03 || 98.9 || 1.1 |- | 58 || [[നർബിത സ്കൂൾ ഓഫ് നഴ്സിംഗ്]] || [[:en:Narhbita School of Nursing|Narhbita School of Nursing]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 59 || [[തായ് ഖംതി ജനത]] || [[:en:Khamti people|Khamti people]] || 2022-08 || 98.9 || 1.1 |- | 60 || [[ചൈനയിലെ പെൺ ശിശുഹത്യ]] || [[:en:Female infanticide in China|Female infanticide in China]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 61 || [[കല്പകഞ്ചേരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] || [[:en:Kalpakancheri Grama Panchayath|Kalpakancheri Grama Panchayath]] || 2019-09 || 98.9 || 1.1 |- | 62 || [[ഗർഭാശയ സുഷിരം]] || [[:en:Uterine perforation|Uterine perforation]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 63 || [[പ്രഫുല്ല ചന്ദ്ര സെൻ ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Prafulla Chandra Sen Government Medical College and Hospital|Prafulla Chandra Sen Government Medical College and Hospital]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 64 || [[കൊച്ചി ഹാർബർ ടെർമിനസ്]] || [[:en:Cochin Harbour Terminus|Cochin Harbour Terminus]] || 2019-10 || 98.9 || 1.1 |- | 65 || [[എക്സിറ്റ് നടപടിക്രമം]] || [[:en:EXIT procedure|EXIT procedure]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 66 || [[പൗരത്വ ഭേദഗതി നിയമത്തിനെതിരായ പ്രക്ഷോഭങ്ങൾ]] || [[:en:Citizenship Amendment Act protests|Citizenship Amendment Act protests]] || 2022-09 || 98.9 || 1.1 |- | 67 || [[പെൻസി-ലാ]] || [[:en:Pensi La|Pensi La]] || 2021-06 || 98.9 || 1.1 |- | 68 || [[ത്രീ ഡോട്ട്സ്]] || [[:en:3 Dots|3 Dots]] || 2022-11 || 98.9 || 1.1 |- | 69 || [[ജെമീല മഹമൂദ്]] || [[:en:Jemilah Mahmood|Jemilah Mahmood]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 70 || [[എത്യോപ്യയിലെ സ്ത്രീകളുടെ ആരോഗ്യം]] || [[:en:Women's health in Ethiopia|Women's health in Ethiopia]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 71 || [[ഉം അലി]] || [[:en:Om Ali|Om Ali]] || 2020-05 || 98.9 || 1.1 |- | 72 || [[സിദ്ധർ]] || [[:en:Siddhar|Siddhar]] || 2021-12 || 98.9 || 1.1 |- | 73 || [[സ്പ്രാറ്റ്ലി ദ്വീപുകൾ]] || [[:en:Spratly Islands|Spratly Islands]] || 2020-01 || 98.8 || 1.2 |- | 74 || [[ഇന്ത്യയിലെ ജലപാതകളുടെ പട്ടിക]] || [[:en:List of National Waterways in India|List of National Waterways in India]] || 2016-09 || 98.8 || 0.0 |- | 75 || [[ജീൻ സ്മിത്ത്]] || [[:en:Jeanne Smith|Jeanne Smith]] || 2023-01 || 98.8 || 1.2 |- | 76 || [[പുണ്ടി നരസിംഹൻ രംഗരാജൻ]] || [[:en:P. N. Rangarajan|P. N. Rangarajan]] || 2021-05 || 98.8 || 1.2 |- | 77 || [[ഇസ്മാഈൽ ഒമർ ഗുഅല്ലെ]] || [[:en:Ismaïl Omar Guelleh|Ismaïl Omar Guelleh]] || 2019-10 || 98.8 || 1.2 |- | 78 || [[മാല്വ പ്രദേശം]] || [[:en:Malwa|Malwa]] || 2020-04 || 98.8 || 1.2 |- | 79 || [[കോർപ്പസ് ല്യൂട്ടിയം സിസ്റ്റ്]] || [[:en:Corpus luteum cyst|Corpus luteum cyst]] || 2023-01 || 98.8 || 1.2 |- | 80 || [[2018 ഫിഫ ക്ലബ് ലോക കപ്പ് ഫൈനൽ]] || [[:en:2018 FIFA Club World Cup Final|2018 FIFA Club World Cup Final]] || 2020-03 || 98.8 || 1.2 |- | 81 || [[പിനാകി മിശ്ര]] || [[:en:Pinaki Misra|Pinaki Misra]] || 2019-08 || 98.8 || 1.2 |- | 82 || [[വിക്കി ഗോ]] || [[:en:Vicky Goh|Vicky Goh]] || 2023-01 || 98.8 || 1.2 |- | 83 || [[നളന്ദ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Nalanda Medical College and Hospital|Nalanda Medical College and Hospital]] || 2023-01 || 98.8 || 1.2 |- | 84 || [[മഞ്ജു ഭാർഗവി]] || [[:en:Manju Bhargavi|Manju Bhargavi]] || 2019-12 || 98.8 || 1.2 |- | 85 || [[പാട്രിക് സ്ട്രോസോഡ]] || [[:en:Patrick Strzoda|Patrick Strzoda]] || 2020-03 || 98.8 || 1.2 |- | 86 || [[കലാഭവൻ റഹ്മാൻ]] || [[:en:Kalabhavan Rahman|Kalabhavan Rahman]] || 2019-09 || 98.8 || 1.2 |- | 87 || [[ദേബെൻ മഹാത ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Deben Mahata Government Medical College and Hospital|Deben Mahata Government Medical College and Hospital]] || 2023-01 || 98.8 || 1.2 |- | 88 || [[അബ്ദുള്ള ഇബ്നു സലാം]] || [[:en:Abdullah ibn Salam|Abdullah ibn Salam]] || 2021-05 || 98.8 || 1.2 |- | 89 || [[പണ്ഡിറ്റ് ഭഗവത് ദയാൽ ശർമ്മ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ഹെൽത്ത് സയൻസസ്]] || [[:en:Pandit Bhagwat Dayal Sharma University of Health Sciences|Pandit Bhagwat Dayal Sharma University of Health Sciences]] || 2023-01 || 98.8 || 1.2 |- | 90 || [[ഗവേണിങ് ബോഡി കമ്മീഷൻ]] || [[:en:Governing Body Commission|Governing Body Commission]] || 2019-09 || 98.8 || 1.2 |- | 91 || [[മീനാക്ഷി ലെഖി]] || [[:en:Meenakshi Lekhi|Meenakshi Lekhi]] || 2019-08 || 98.7 || 1.3 |- | 92 || [[ചന്ദ്രസ്വാമി]] || [[:en:Chandraswami|Chandraswami]] || 2021-09 || 98.7 || 1.3 |- | 93 || [[മാരെക് ഗ്ലെസർമാൻ]] || [[:en:Marek Glezerman|Marek Glezerman]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 94 || [[നമോ മെഡിക്കൽ എഡ്യൂക്കേഷൻ ആൻഡ് റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]] || [[:en:Shri Vinoba Bhave Institute of Medical Sciences|Shri Vinoba Bhave Institute of Medical Sciences]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 95 || [[ബോൺ ഹാൾ ക്ലിനിക്ക്]] || [[:en:Bourn Hall Clinic|Bourn Hall Clinic]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 96 || [[മൈക്കിൾ മധുസൂദൻ ദത്ത്]] || [[:en:Michael Madhusudan Dutt|Michael Madhusudan Dutt]] || 2021-09 || 98.7 || 1.3 |- | 97 || [[പെട്ടിലാമ്പട്ര]] || [[:en:Pettilambattra|Pettilambattra]] || 2022-05 || 98.7 || 1.3 |- | 98 || [[എന്റെ വീട് അപ്പൂന്റേം]] || [[:en:Ente Veedu Appuvinteyum|Ente Veedu Appuvinteyum]] || 2022-12 || 98.7 || 1.3 |- | 99 || [[കേപ് കോസ്റ്റ് നഴ്സസ് ട്രെയിനിംഗ് കോളേജ്]] || [[:en:Cape Coast Nurses Training College|Cape Coast Nurses Training College]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 100 || [[സുശീല നയ്യാർ]] || [[:en:Sushila Nayyar|Sushila Nayyar]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 101 || [[പ്രണാമം (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Pranamam|Pranamam]] || 2019-12 || 98.7 || 1.3 |- | 102 || [[ടോക്കെഹോ യെപ്തോമി]] || [[:en:Tokheho|Tokheho]] || 2019-08 || 98.7 || 1.3 |- | 103 || [[പി.ഇ.എസ്. ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ് ആൻഡ് റിസർച്ച്]] || [[:en:P.E.S. Institute of Medical Sciences and Research|P.E.S. Institute of Medical Sciences and Research]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 104 || [[സുനിൽ വൽസൺ]] || [[:en:Sunil Valson|Sunil Valson]] || 2024-03 || 98.7 || 1.3 |- | 105 || [[ആക്റ്റ ഒബ്സ്റ്റട്രീഷ്യ എറ്റ് ഗൈനക്കോളജിക്ക സ്കാൻഡിനാവിക]] || [[:en:Acta Obstetricia et Gynecologica Scandinavica|Acta Obstetricia et Gynecologica Scandinavica]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 106 || [[രജപുത്രൻ]] || [[:en:Rajaputhran|Rajaputhran]] || 2020-03 || 98.7 || 1.3 |- | 107 || [[ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ലാത്തൂർ]] || [[:en:Government Medical College, Latur|Government Medical College, Latur]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 108 || [[ഛത്തീസ്ഗഡ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]] || [[:en:Chhattisgarh Institute of Medical Sciences|Chhattisgarh Institute of Medical Sciences]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 109 || [[സാൽ റേ]] || [[:en:Sal Rei|Sal Rei]] || 2019-11 || 98.6 || 1.4 |- | 110 || [[പല്ലെ രാമ റാവു]] || [[:en:Palle Rama Rao|Palle Rama Rao]] || 2019-10 || 98.6 || 1.4 |- | 111 || [[സെന്റ് കിറ്റ്സ് നെവിസ് ദേശീയ ഫുട്ബോൾ ടീം]] || [[:en:Saint Kitts and Nevis national football team|Saint Kitts and Nevis national football team]] || 2019-11 || 98.6 || 1.4 |- | 112 || [[ഡേവിഡ് ബേക്കർ]] || [[:en:David Baker (biochemist)|David Baker (biochemist)]] || 2021-05 || 98.6 || 1.4 |- | 113 || [[ബെൻസ്‌ വാസു]] || [[:en:Benz Vasu|Benz Vasu]] || 2023-01 || 98.6 || 1.4 |- | 114 || [[ഭൂതകാലം]] || [[:en:Bhoothakaalam|Bhoothakaalam]] || 2022-02 || 98.6 || 1.4 |- | 115 || [[ഹിന്ദു കൗൺസിൽ യു കെ]] || [[:en:Hindu Council UK|Hindu Council UK]] || 2019-10 || 98.6 || 1.4 |- | 116 || [[എൻഡോഡെർമൽ സൈനസ് ട്യൂമർ]] || [[:en:Endodermal sinus tumor|Endodermal sinus tumor]] || 2023-01 || 98.6 || 1.4 |- | 117 || [[ഗവൺമെന്റ് ഹോസ്പിറ്റൽ ഓഫ് തൊറാസിക് മെഡിസിൻ, ചെന്നൈ]] || [[:en:Government Hospital of Thoracic Medicine, Chennai|Government Hospital of Thoracic Medicine, Chennai]] || 2023-01 || 98.6 || 1.4 |- | 118 || [[ഹിന്ദു സേന]] || [[:en:Hindu Sena|Hindu Sena]] || 2019-10 || 98.6 || 1.4 |- | 119 || [[ഫോർട്ട് കൊച്ചി ബീച്ച്]] || [[:en:Fort Kochi Beach|Fort Kochi Beach]] || 2022-03 || 98.6 || 1.4 |- | 120 || [[മേരിയുടെ കിണർ]] || [[:en:Mary's Well|Mary's Well]] || 2021-05 || 98.6 || 1.4 |- | 121 || [[ഫെർഗൂസൺ റിഫ്ലെക്സ്]] || [[:en:Ferguson reflex|Ferguson reflex]] || 2023-01 || 98.6 || 1.4 |- | 122 || [[വിജ്ഞാൻ ഭവൻ]] || [[:en:Vigyan Bhavan|Vigyan Bhavan]] || 2019-10 || 98.6 || 1.4 |- | 123 || [[മെഹ്രി ഭാഷ]] || [[:en:Mehri language|Mehri language]] || 2019-08 || 98.6 || 1.4 |- | 124 || [[ഹിന്ദു സംഘടനകളുടെ പട്ടിക]] || [[:en:List of Hindu organisations|List of Hindu organisations]] || 2019-10 || 98.6 || 1.4 |- | 125 || [[മാടമ്പി സുബ്രഹ്മണ്യൻ നമ്പൂതിരി]] || [[:en:Madambi Subramanian Namboodiri|Madambi Subramanian Namboodiri]] || 2022-06 || 98.6 || 1.4 |- | 126 || [[ഗവണ്മെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, മഹാസമുന്ദ്]] || [[:en:Government Medical College, Mahasamund|Government Medical College, Mahasamund]] || 2023-01 || 98.6 || 1.4 |- | 127 || [[ഗാലക്റ്റിക്കോസ്]] || [[:en:Galácticos|Galácticos]] || 2020-04 || 98.6 || 1.4 |- | 128 || [[ഡറാഡൂൺ വിമാനത്താവളം]] || [[:en:Dehradun Airport|Dehradun Airport]] || 2019-08 || 98.6 || 1.4 |- | 129 || [[ബർത്തൊലൊമിയൊ ഒഗ്ബെഛെ]] || [[:en:Bartholomew Ogbeche|Bartholomew Ogbeche]] || 2019-11 || 98.6 || 1.4 |- | 130 || [[കെ.ടി. തോമസ് (ജസ്റ്റിസ്)]] || [[:en:K. T. Thomas (Justice)|K. T. Thomas (Justice)]] || 2019-09 || 98.6 || 1.4 |- | 131 || [[ജെ.സി. കുമാരപ്പ]] || [[:en:J. C. Kumarappa|J. C. Kumarappa]] || 2021-09 || 98.6 || 1.4 |- | 132 || [[ഷിൻജിനി ഭട്നാഗർ]] || [[:en:Shinjini Bhatnagar|Shinjini Bhatnagar]] || 2023-01 || 98.6 || 1.4 |- | 133 || [[മാക്സ് സാംഗർ]] || [[:en:Max Saenger|Max Saenger]] || 2023-01 || 98.5 || 1.5 |- | 134 || [[പാണ്ഡവാനി]] || [[:en:Pandavani|Pandavani]] || 2019-10 || 98.5 || 1.5 |- | 135 || [[മണിത്താലി]] || [[:en:Manithali|Manithali]] || 2019-11 || 98.5 || 1.5 |- | 136 || [[എക്സ് (ഇംഗ്ലീഷക്ഷരം)]] || [[:en:X|X]] || 2020-05 || 98.5 || 1.5 |- | 137 || [[ഊപ്പർകോട്ട് കോട്ട]] || [[:en:Uparkot Fort|Uparkot Fort]] || 2022-11 || 98.5 || 1.5 |- | 138 || [[ബിഷപ്പ് പാറ]] || [[:en:Bishop Rock, Isles of Scilly|Bishop Rock, Isles of Scilly]] || 2020-08 || 98.5 || 1.5 |- | 139 || [[സമോവൻ ബ്രെയ്‌ലി]] || [[:en:Samoan Braille|Samoan Braille]] || 2019-11 || 98.5 || 1.5 |- | 140 || [[വൈ (ഇംഗ്ലീഷക്ഷരം)]] || [[:en:Y|Y]] || 2020-05 || 98.5 || 1.5 |- | 141 || [[യൂ ടൂ ബ്രൂട്ടസ്]] || [[:en:You Too Brutus (film)|You Too Brutus (film)]] || 2022-05 || 98.5 || 1.5 |- | 142 || [[വന്ദേ ഭാരത് എക്സ്പ്രസ്]] || [[:en:Vande Bharat Express|Vande Bharat Express]] || 2019-10 || 98.5 || 1.5 |- | 143 || [[അഷിമ ആനന്ദ്]] || [[:en:Ashima Anand|Ashima Anand]] || 2023-01 || 98.5 || 1.5 |- | 144 || [[സിഫ്ഫീൻ യുദ്ധം]] || [[:en:Battle of Siffin|Battle of Siffin]] || 2021-03 || 98.5 || 1.5 |- | 145 || [[കൊല്ലത്തെ ആശുപത്രികളുടെ പട്ടിക]] || [[:en:List of hospitals in Kollam|List of hospitals in Kollam]] || 2019-08 || 98.5 || 1.5 |- | 146 || [[തന്തൈ പെരിയാർ ഗവൺമെന്റ് ഹെഡ്ക്വാർട്ടേഴ്സ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Thanthai Periyar Government Headquarters Hospital, Erode|Thanthai Periyar Government Headquarters Hospital, Erode]] || 2023-01 || 98.5 || 1.5 |- | 147 || [[മഹർഷി വിശ്വാമിത്ര ഓട്ടോണമസ് സ്റ്റേറ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] || [[:en:Maharshi Vishwamitra Autonomous State Medical College|Maharshi Vishwamitra Autonomous State Medical College]] || 2023-01 || 98.5 || 1.5 |- | 148 || [[കോവിഡ്-19 നിരീക്ഷണം]] || [[:en:COVID-19 surveillance|COVID-19 surveillance]] || 2020-04 || 98.5 || 1.5 |- | 149 || [[ചിന്മയ് ശങ്കർ ഡേ]] || [[:en:Chinmoy Sankar Dey|Chinmoy Sankar Dey]] || 2021-05 || 98.5 || 1.5 |- | 150 || [[ഖില്ലാരി പശു]] || [[:en:Khillari cattle|Khillari cattle]] || 2020-04 || 98.5 || 1.5 |- | 151 || [[നന്ദാദേവി എക്സ്പ്രസ്]] || [[:en:Nanda Devi AC Express|Nanda Devi AC Express]] || 2019-10 || 98.5 || 1.5 |- | 152 || [[ഫ്രെഡ് റോജേസ്]] || [[:en:Fred Rogers|Fred Rogers]] || 2020-04 || 98.5 || 1.5 |- | 153 || [[ആൻഡ്രൂ ടേറ്റ്]] || [[:en:Andrew Tate|Andrew Tate]] || 2022-09 || 98.5 || 1.5 |- | 154 || [[പാല്പിഫെർ]] || [[:en:Palpifer|Palpifer]] || 2019-09 || 98.5 || 1.5 |- | 155 || [[പോസ്റ്റ് മോർട്ടം (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Post Mortem (1982 film)|Post Mortem (1982 film)]] || 2019-11 || 98.5 || 1.5 |- | 156 || [[അജിത് കുമാർ മൈതി]] || [[:en:Ajit Kumar Maiti|Ajit Kumar Maiti]] || 2021-05 || 98.5 || 1.5 |- | 157 || [[സുരപദ്മ]] || [[:en:Śūrapadmā|Śūrapadmā]] || 2022-02 || 98.5 || 1.5 |- | 158 || [[ഫക്രുദ്ദീൻ അലി അഹമ്മദ് മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Fakhruddin Ali Ahmed Medical College and Hospital|Fakhruddin Ali Ahmed Medical College and Hospital]] || 2023-01 || 98.5 || 1.5 |- | 159 || [[കെയ്ൻ ടനാക]] || [[:en:Kane Tanaka|Kane Tanaka]] || 2020-09 || 98.4 || 1.6 |- | 160 || [[ലോക് നായക് ആശുപത്രി]] || [[:en:Lok Nayak Hospital|Lok Nayak Hospital]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 161 || [[അബുഗിഡാ]] || [[:en:Abugida|Abugida]] || 2022-02 || 98.4 || 1.6 |- | 162 || [[കേരള സർവ്വകലാശാലയുമായി അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്ത കോളേജുകളുടെ പട്ടിക]] || [[:en:List of colleges affiliated to the University of Kerala|List of colleges affiliated to the University of Kerala]] || 2022-03 || 98.4 || 1.6 |- | 163 || [[മൂർഫീൽഡ്സ് ഐ ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Moorfields Eye Hospital|Moorfields Eye Hospital]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 164 || [[ഗായത്രീ ദേവി]] || [[:en:Gayatri|Gayatri]] || 2019-10 || 98.4 || 1.6 |- | 165 || [[ബി.ജെ. മെഡിക്കൽ കോളേജ്, അഹമ്മദാബാദ്]] || [[:en:B. J. Medical College, Ahmedabad|B. J. Medical College, Ahmedabad]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 166 || [[നാൻസി ലൌഡൻ]] || [[:en:Nancy Loudon|Nancy Loudon]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 167 || [[വിൻസെന്റ് പാല]] || [[:en:Vincent Pala|Vincent Pala]] || 2019-08 || 98.4 || 1.6 |- | 168 || [[മംഗളൂരു സെൻട്രൽ - തിരുവനന്തപുരം വന്ദേ ഭാരത് എക്സ്പ്രസ്]] || [[:en:Kasaragod–Thiruvananthapuram Vande Bharat Express (via Alappuzha)|Kasaragod–Thiruvananthapuram Vande Bharat Express (via Alappuzha)]] || 2023-10 || 98.4 || 1.6 |- | 169 || [[കിഷൻ കപൂർ]] || [[:en:Kishan Kapoor|Kishan Kapoor]] || 2019-08 || 98.4 || 1.6 |- | 170 || [[മുകുന്ദ ഗോസ്വാമി]] || [[:en:Mukunda Goswami|Mukunda Goswami]] || 2019-09 || 98.4 || 1.6 |- | 171 || [[ചായം പൂശിയ വീട്]] || [[:en:The Painted House|The Painted House]] || 2020-01 || 98.4 || 1.6 |- | 172 || [[ആക്സസറി ബ്രെസ്റ്റ്]] || [[:en:Accessory breast|Accessory breast]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 173 || [[വർധമാൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]] || [[:en:Vardhman Institute of Medical Sciences|Vardhman Institute of Medical Sciences]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 174 || [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി കനാൽ]] || [[:en:Indira Gandhi Canal|Indira Gandhi Canal]] || 2022-11 || 98.4 || 1.6 |- | 175 || [[ഇന്റർനാഷണൽ സൊസൈറ്റി ഓഫ് അൾട്രാസൗണ്ട് ഇൻ ഒബ്സ്റ്റട്രിക്സ് ആൻഡ് ഗൈനക്കോളജി]] || [[:en:International Society of Ultrasound in Obstetrics and Gynecology|International Society of Ultrasound in Obstetrics and Gynecology]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 176 || [[അന്ന-മരിയ ബെല്ലി]] || [[:en:Anna-Maria Belli|Anna-Maria Belli]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 177 || [[സിൽചാർ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Silchar Medical College and Hospital|Silchar Medical College and Hospital]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 178 || [[പൊയ്കയിൽ ശ്രീകുമാര ഗുരുദേവൻ]] || [[:en:Poykayil Sreekumara Gurudevan|Poykayil Sreekumara Gurudevan]] || 2023-02 || 98.4 || 1.6 |- | 179 || [[ബങ്കുര സമ്മിലാനി മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Bankura Sammilani Medical College and Hospital|Bankura Sammilani Medical College and Hospital]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 180 || [[ഹാലിചരൻ നർസാരി]] || [[:en:Halicharan Narzary|Halicharan Narzary]] || 2019-11 || 98.4 || 1.6 |- | 181 || [[നയ്യാര നൂർ]] || [[:en:Nayyara Noor|Nayyara Noor]] || 2022-08 || 98.4 || 1.6 |- | 182 || [[അഡോൾഫ് ഗുസ്സെറോ]] || [[:en:Adolf Gusserow|Adolf Gusserow]] || 2023-01 || 98.3 || 1.7 |- | 183 || [[ആദിർ രഞ്ജൻ ചൗധരി]] || [[:en:Adhir Ranjan Chowdhury|Adhir Ranjan Chowdhury]] || 2019-08 || 98.3 || 1.7 |- | 184 || [[ക്വീൻ എലിസബത്ത് ഹാൾ]] || [[:en:Queen Elizabeth Hall|Queen Elizabeth Hall]] || 2020-01 || 98.3 || 1.7 |- | 185 || [[ഖതിക്]] || [[:en:Qatiq|Qatiq]] || 2020-12 || 98.3 || 1.7 |- | 186 || [[തുരാഗ ദേശിരാജു]] || [[:en:Turaga Desiraju|Turaga Desiraju]] || 2021-05 || 98.3 || 1.7 |- | 187 || [[രാജൻ രഹേജ]] || [[:en:Rajan Raheja|Rajan Raheja]] || 2021-06 || 98.3 || 1.7 |- | 188 || [[വജൈനൽ കഫ്]] || [[:en:Vaginal cuff|Vaginal cuff]] || 2023-01 || 98.3 || 1.7 |- | 189 || [[സാന്തിയാഗോ ബെർണബ്യു സ്റ്റേഡിയം]] || [[:en:Santiago Bernabéu Stadium|Santiago Bernabéu Stadium]] || 2020-04 || 98.3 || 1.7 |- | 190 || [[ഈശ ഫൗണ്ടേഷൻ]] || [[:en:Isha Foundation|Isha Foundation]] || 2019-10 || 98.3 || 1.7 |- | 191 || [[അവിനാശ് ദീക്ഷിത്]] || [[:en:Avinash Dixit|Avinash Dixit]] || 2019-10 || 98.3 || 1.7 |- | 192 || [[ലിസ സൊബെറാനൊ]] || [[:en:Liza Soberano|Liza Soberano]] || 2019-11 || 98.3 || 1.7 |- | 193 || [[ഈണം (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Eenam|Eenam]] || 2019-12 || 98.3 || 1.7 |- | 194 || [[വിടരുന്ന മൊട്ടുകൾ]] || [[:en:Vidarunna Mottukal|Vidarunna Mottukal]] || 2020-04 || 98.3 || 1.7 |- | 195 || [[സുധി കോപ്പ]] || [[:en:Sudhi Koppa|Sudhi Koppa]] || 2022-03 || 98.3 || 1.7 |- | 196 || [[പരിപാടൽ]] || [[:en:Paripāṭal|Paripāṭal]] || 2020-05 || 98.3 || 1.7 |- | 197 || [[കെ. ശ്രീനാഥ് റെഡ്ഡി]] || [[:en:K. Srinath Reddy|K. Srinath Reddy]] || 2021-05 || 98.3 || 1.7 |- | 198 || [[ചിത്ര ബറുച]] || [[:en:Chitra Bharucha|Chitra Bharucha]] || 2023-01 || 98.3 || 1.7 |- | 199 || [[പ്രേമഗീതങ്ങൾ]] || [[:en:Prema Geethangal|Prema Geethangal]] || 2019-11 || 98.3 || 1.7 |- | 200 || [[ഹാവോ ജിംഗ്ഫാംഗ്]] || [[:en:Hao Jingfang|Hao Jingfang]] || 2020-04 || 98.3 || 1.7 |} == പൈലറ്റ് ഫലങ്ങൾ: ആദ്യ മൂന്നു തിരുത്തലുകൾ (2026 ജൂലൈ 22) == മുകളിലെ പട്ടികയിലെ ആദ്യ മൂന്നു ലേഖനങ്ങളിൽ, പദ്ധതിരേഖയിലെ രീതിശാസ്ത്രം അനുസരിച്ച് (ഭാഷയും പരിഭാഷാപ്പിശകുകളും മാത്രം; വസ്തുതകളും അവലംബങ്ങളും മാറ്റാതെ) AI സഹായത്തോടെ, മനുഷ്യമേൽനോട്ടത്തിൽ ഓരോ തിരുത്തുവീതം നടത്തി. തിരുത്തലിനു മുമ്പ് ഓരോ ലേഖനവും ഇംഗ്ലീഷ് മൂലലേഖനവുമായി ഒത്തുനോക്കി. {| class="wikitable" ! ലേഖനം !! തിരുത്ത് (diff) !! പ്രധാന മാറ്റങ്ങൾ !! നിരീക്ഷണങ്ങൾ |- | [[മികച്ച ഗാനരചനയ്ക്കുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4649239|diff]] || അപൂർണ്ണമായിരുന്ന ആമുഖവാക്യം പൂർണ്ണവാക്യമാക്കി; ക്രമനമ്പറിലെ ആവർത്തനപ്പിശക് (45 രണ്ടുതവണ) തിരുത്തി 46–48 ആയി പുനഃക്രമീകരിച്ചു; അധിക സ്പെയ്സുകൾ നീക്കി. || പട്ടികാരൂപത്തിലുള്ള ലേഖനങ്ങളിൽ ഭാഷാപ്രശ്നങ്ങൾ താരതമ്യേന കുറവാണ് — ഗദ്യം കുറവായതിനാൽ യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം (stats.mt) ഉയർന്നിരുന്നാലും തിരുത്തേണ്ടത് കുറവാകാം. മുൻഗണനാക്രമത്തിൽ ഗദ്യലേഖനങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ പരിഗണന നൽകണം. |- | [[ബംഗാൾ ക്രിക്കറ്റ് അസോസിയേഷൻ]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4649240|diff]] || '''ഗുരുതരമായ അർത്ഥപ്പിശക് തിരുത്തി''': മൂലലേഖനത്തിലെ "governing body" (ഭരണസമിതി) എന്നത് "ഗവർമെന്റ് ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള കമ്മിറ്റി" എന്നു തെറ്റായി പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. പരിഭാഷിക്കപ്പെടാതെ കിടന്ന ഇംഗ്ലീഷ് ഖണ്ഡികകളും തലക്കെട്ടുകളും (See also, References, External links) മലയാളത്തിലാക്കി; സംഘടനകളുടെയും ട്രോഫികളുടെയും പേരുകൾ ഇംഗ്ലീഷിൽ നിലനിർത്തി. || യന്ത്രപരിഭാഷ വസ്തുതാപരമായ അർത്ഥവ്യതിയാനം വരുത്താം എന്നതിന്റെ ഉദാഹരണം — മൂലലേഖനവുമായുള്ള ഒത്തുനോക്കൽ രീതിശാസ്ത്രത്തിന്റെ അനിവാര്യഭാഗമാണെന്ന് ഇതു സ്ഥിരീകരിക്കുന്നു. |- | [[നബനീത ദേബ സെൻ]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4649242|diff]] || ഒരേ ലേഖനത്തിൽ മൂന്നു രൂപത്തിൽ (നബനീത/നൊബനീത/നോബനീത) എഴുതിയിരുന്ന പേര് ഏകീകരിച്ചു; വ്യാകരണ/അക്ഷരപ്പിശകുകൾ തിരുത്തി ("ഒരാളോണ്"→"ഒരാളാണ്", "കവയിതി"→"കവയിത്രി", "നടത്തിൽ"→"നടത്തി"); ഇൻഫോബോക്സിൽ honorific prefix ഫീൽഡിൽ തെറ്റായി ചേർത്തിരുന്ന മക്കളുടെ പേരുകൾ children ഫീൽഡിലേക്കു മാറ്റി; CX അവശിഷ്ടമായ nowiki ടാഗും അസ്ഥാനത്തുള്ള കണ്ണിയും നീക്കി. || '''വസ്തുതാപരമായ കാലഹരണം കണ്ടെത്തി''': ലേഖനവിഷയം 2019 നവംബർ 7-ന് അന്തരിച്ചെങ്കിലും ലേഖനം ഇപ്പോഴും "ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ" വർഗ്ഗത്തിലാണ്; ഇൻഫോബോക്സിൽ ജനനത്തീയതി ഫലകവും കാലഹരണപ്പെട്ടതാണ്. പുതിയ വിവരം ചേർക്കുന്നത് ഭാഷാതിരുത്തലിന്റെ പരിധിക്കു പുറത്തായതിനാൽ ഇതു തിരുത്തിയിട്ടില്ല — അവലംബസഹിതം മനുഷ്യതിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ്. |} === പ്രാഥമിക നിഗമനങ്ങൾ === * മൂന്നു ലേഖനങ്ങളിലും അർത്ഥവ്യതിയാനമോ വിവരനഷ്ടമോ വരുത്താതെ ഭാഷ മെച്ചപ്പെടുത്താൻ കഴിഞ്ഞു; ഓരോ diff-ഉം മനുഷ്യപരിശോധനയ്ക്കു ലഭ്യമാണ്. * പ്രസിദ്ധീകരണസമയത്തെ യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം മാത്രം നോക്കി മുൻഗണന നിശ്ചയിക്കുന്നതിനു പരിമിതികളുണ്ട് — പട്ടികാലേഖനങ്ങളിൽ ഗദ്യം കുറവായതിനാൽ തിരുത്തേണ്ടതും കുറവാണ്. ഗദ്യത്തിന്റെ അളവുകൂടി പരിഗണിച്ചുള്ള മുൻഗണനാക്രമം പൈലറ്റിന്റെ അടുത്ത ഘട്ടത്തിൽ പരീക്ഷിക്കണം. * ഭാഷാതിരുത്തലിനിടെ കണ്ടെത്തുന്ന വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ (കാലഹരണപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ) തിരുത്താതെ, മനുഷ്യശ്രദ്ധയ്ക്കായി ഇവിടെ രേഖപ്പെടുത്തുന്ന രീതി പ്രായോഗികമാണെന്നു കണ്ടു. === മുഴുവൻ പൈലറ്റിലേക്ക് (100 ലേഖനങ്ങൾ) === ഈ ആദ്യ മൂന്നു തിരുത്തലുകൾക്കുശേഷം, യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം ഏറ്റവും കൂടിയ ആദ്യ 100 ലേഖനങ്ങളിലേക്കു പൈലറ്റ് വ്യാപിപ്പിച്ചു. ഓരോ ലേഖനത്തിന്റെയും diff കണ്ണികളും വിശദമായ നിരീക്ഷണങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്ന പൂർണ്ണ ഫലരേഖ: '''[[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|100 ലേഖനങ്ങളുടെ പൈലറ്റ് ഫലരേഖ]]'''. '''നിരീക്ഷണങ്ങളുടെ സംഗ്രഹം:''' * '''100-ൽ 92 ലേഖനങ്ങളിൽ''' ഭാഷാതിരുത്തൽ വരുത്തി; 8 എണ്ണത്തിൽ (മിക്കവയും പട്ടിക/ഫലക പ്രധാനമായവ) ഭാഷ ഇതിനകം മെച്ചമായിരുന്നു. * ഓരോ ലേഖനത്തിനും ഒരു തിരുത്ത് എന്ന നിലയിൽ, '''ഭാഷയും പരിഭാഷാപ്പിശകുകളും മാത്രം''' തിരുത്തി; വസ്തുതകൾ, സംഖ്യകൾ, അവലംബങ്ങൾ, ഫലകങ്ങൾ, കണ്ണികൾ, വർഗ്ഗങ്ങൾ എന്നിവ ഘടനാപരിശോധനയിലൂടെ യഥാതഥം നിലനിർത്തി. * '''സാധാരണ പിശകുകൾ''': വിഷയത്തിന്റെ പേരിന്റെ അസ്ഥിരമായ ലിപ്യന്തരണം, OCR/യന്ത്രപരിഭാഷാ അക്ഷരക്കുഴപ്പം (ഉദാ. 'സ of കര്യം' → 'സൗകര്യം'), പരിഭാഷിക്കപ്പെടാത്ത ഇംഗ്ലീഷ് ഖണ്ഡികകൾ/തലക്കെട്ടുകൾ, ഇംഗ്ലീഷ് വാക്യക്രമം അതേപടി പിന്തുടരുന്ന വാക്യങ്ങൾ. * '''ഗുരുതര അർത്ഥപ്പിശകുകൾ''': പേരുകൾ പദമായി പരിഭാഷപ്പെട്ടത് (ഉദാ. കായികതാരം 'Everton Weekes' → 'ആഴ്ചകൾ'; 'governing body' → 'ഗവണ്മെന്റ് ഉടമസ്ഥത') പോലുള്ളവ കണ്ടെത്തി — മൂലലേഖനവുമായുള്ള ഒത്തുനോക്കൽ അനിവാര്യമാണെന്ന് ഇത് സ്ഥിരീകരിക്കുന്നു. * '''മനുഷ്യപരിശോധന ആവശ്യമുള്ളവ''': 41 ലേഖനങ്ങളിൽ കാലഹരണപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ, സ്രോതസ്സുമായി പൊരുത്തപ്പെടാത്ത സംഖ്യകൾ തുടങ്ങിയ വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ കണ്ടെത്തി; ഇവ AI തിരുത്താതെ ഫലരേഖയിലെ പ്രത്യേക വിഭാഗത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തി. * '''മുൻഗണന''': പട്ടിക/ഫലക പ്രധാനമായ ലേഖനങ്ങളിൽ യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം ഉയർന്നാലും ഗദ്യം കുറവായതിനാൽ തിരുത്തേണ്ടത് കുറവായിരുന്നു — അടുത്ത ഘട്ടത്തിൽ ഗദ്യത്തിന്റെ അളവുകൂടി മുൻഗണനയിൽ പരിഗണിക്കണം. === പുതിയ ലേഖനങ്ങളുടെ ഭാഷാ അവലോകനം (100 എണ്ണം) === മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലെ ഏറ്റവും പുതിയ 100 ലേഖനങ്ങളിൽ, ''തിരുത്തലുകൾ വരുത്താതെ'' (റീഡ്-ഒൺലി) നടത്തിയ ഭാഷാ/പരിഭാഷാ അവലോകനത്തിന്റെ ഫലങ്ങളും അനുമാനങ്ങളും: '''[[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പുതിയലേഖനങ്ങൾ|പുതിയ ലേഖനങ്ങളുടെ അവലോകന രേഖ]]'''. ഉള്ളടക്കമുള്ള 81 ലേഖനങ്ങളിൽ 65-ലും ഭാഷാമാറ്റം ശുപാർശ ചെയ്യുന്നു; ഏറ്റവും സാധാരണമായ പിശകുകൾ വർഷം/സംഖ്യ വിട്ടുപോയപ്പോൾ തനിച്ചാകുന്ന 'ൽ/ലെ' പ്രത്യയവും ഒരേ പേരിന്റെ അസ്ഥിര ലിപ്യന്തരണവുമാണ്. ഗുരുതരമായവ പ്രധാനമായും ഇൻഫോബോക്സ് പരിഭാഷപ്പെടാത്തതു മൂലമാണ്. == ഇതും കാണുക == * [[:mw:Special:MyLanguage/Content translation|ഉള്ളടക്കപരിഭാഷ (mediawiki.org)]] * [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Content translation/Translating/Translation quality|പരിഭാഷാ ഗുണനിലവാരം — സഹായതാൾ]] * [[:en:Wikipedia:Content translation tool|ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിലെ CX ശുദ്ധീകരണസംരംഭം]] * [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ]] * [[Special:Tags|പ്രത്യേകം:ടാഗുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:വിക്കിപീഡിയ പദ്ധതികൾ]] r9a9ljmsldf0rvf2m18zdtda67tupca 4651997 4651996 2026-07-31T20:25:44Z Netha Hussain 19313 /* പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ */ +1 4651997 wikitext text/x-wiki {{Notice|ഇത് ഒരു കരട് പദ്ധതിരേഖയാണ്. സമൂഹത്തിന്റെ അഭിപ്രായങ്ങൾക്കും നിർദ്ദേശങ്ങൾക്കുമായി [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്|പഞ്ചായത്തിൽ]] ചർച്ചയ്ക്ക് സമർപ്പിക്കുന്നതാണ്.}} = വിക്കിപദ്ധതി: നിർമ്മിതബുദ്ധി ഉപയോഗിച്ചുള്ള പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം = [[:mw:Special:MyLanguage/Content translation|ഉള്ളടക്കപരിഭാഷാ ഉപകരണം]] (Content Translation Tool — CX) ഉപയോഗിച്ച് മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങളിൽ പലതിലും യന്ത്രപരിഭാഷയുടെ (machine translation) പോരായ്മകൾ കാണുന്നു. അസ്വാഭാവികമായ വാക്യഘടന, ഇംഗ്ലീഷ് വാക്യക്രമം അതേപടി പിന്തുടരുന്ന "പരിഭാഷാഭാഷ", തെറ്റായ പദപ്രയോഗങ്ങൾ, വ്യാകരണപ്പിശകുകൾ എന്നിവ മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലെ പല ലേഖനങ്ങളിലും നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്. ഇത്തരം ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്തി, നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI/LLM) സഹായത്തോടെ ഭാഷ മെച്ചപ്പെടുത്തി, ബോട്ട് വഴി തിരുത്തുകൾ വരുത്തുകയാണ് ഈ പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം. പദ്ധതിയുടെ ആദ്യഘട്ടമായി '''100 ലേഖനങ്ങളുടെ ഒരു പൈലറ്റ് പഠനം''' നടത്തി. പൈലറ്റിന്റെ ഫലങ്ങൾ സമൂഹത്തിനു മുന്നിൽ അവതരിപ്പിച്ച്, സമവായത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മാത്രമേ വിപുലീകരണം പരിഗണിക്കുകയുള്ളൂ. == പശ്ചാത്തലം == * മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ <code>contenttranslation</code> ടാഗോടുകൂടിയ '''ഏകദേശം 14,800 തിരുത്തലുകൾ''' ഇതുവരെ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട് (2026 ജൂലൈയിലെ കണക്ക്). ഇവയിൽ ഏകദേശം 9,800 എണ്ണം CX2 (പുതിയ പതിപ്പ്) ഉപയോഗിച്ചുള്ളവയാണ്; ഏകദേശം 900 എണ്ണം [[:mw:Special:MyLanguage/Content translation/Section translation|ഉപവിഭാഗ പരിഭാഷ]] വഴിയുള്ളവയും. * CX ഉപകരണം മലയാളത്തിലേക്ക് Google Translate, MinT തുടങ്ങിയ യന്ത്രപരിഭാഷാ സേവനങ്ങളാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഇവയുടെ ഗുണനിലവാരം മെച്ചപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, മലയാളംപോലുള്ള സങ്കീർണ്ണരൂപഘടനയുള്ള (agglutinative) ഭാഷകളിൽ പിശകുകൾ സാധാരണമാണ്. * ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിൽ CX വഴി വന്ന മോശം പരിഭാഷകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ പ്രത്യേക ശുദ്ധീകരണസംരംഭവും ([[:en:Wikipedia:Content translation tool|WP:CXT]]) പ്രത്യേക മായ്ക്കൽ മാനദണ്ഡവും (X2) വരെ വേണ്ടിവന്നിട്ടുണ്ട്. ==പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ == # CX ഉപയോഗിച്ച് സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടതും ഭാഷാപരമായി മെച്ചപ്പെടുത്തേണ്ടതുമായ ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്തുക. {{done}} 200 ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക ഇപ്പോൾ തയ്യാറാക്കിയിട്ടുണ്ട്, വലിയ പട്ടിക മലയാളം വിക്കിസമൂഹത്തിന്റെ സമവായത്തിനു ശേഷം. # 100 ലേഖനങ്ങളുടെ പൈലറ്റ് പഠനത്തിലൂടെ ഈ സമീപനത്തിന്റെ കൃത്യതയും സ്വീകാര്യതയും അളക്കുക. {{done}} (പൈലറ്റ് പഠനം പൂർത്തിയായി, ഫലം ഇവിടെ കാണാം.) # പൈലറ്റ് പഠനത്തിന്റെ ഫലങ്ങൾ സുതാര്യമായി രേഖപ്പെടുത്തി സമൂഹത്തിന്റെ വിലയിരുത്തലിന് സമർപ്പിക്കുക. {{doing}} # നിർമ്മിതബുദ്ധി ഉപയോഗിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ബോട്ട് പ്രവർത്തിപ്പിച്ച് ലേഖനങ്ങളിലെ '''ഭാഷ മാത്രം''' മെച്ചപ്പെടുത്തുക. വസ്തുതകളോ ഉള്ളടക്കമോ അവലംബങ്ങളോ മാറ്റുന്നതല്ല. == പദ്ധതിയുടെ വ്യാപ്തിക്ക് പുറത്തുള്ളവ == * പുതിയ ഉള്ളടക്കം ചേർക്കൽ, വസ്തുതാപരമായ തിരുത്തലുകൾ, അവലംബങ്ങൾ ചേർക്കൽ/നീക്കം ചെയ്യൽ — ഇവയൊന്നും ബോട്ട് ചെയ്യില്ല. * ലേഖനങ്ങൾ മായ്ക്കാനുള്ള ശുപാർശകൾ ഈ പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമല്ല (ഗുരുതരപ്രശ്നമുള്ളവ കണ്ടെത്തിയാൽ സാധാരണ നടപടിക്രമപ്രകാരം സമൂഹത്തിന്റെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടുത്തും). * CX ഉപകരണത്തിന്റെ ഉപയോഗം നിരുത്സാഹപ്പെടുത്തലല്ല ലക്ഷ്യം; നിലവിലുള്ള ലേഖനങ്ങളുടെ ഭാഷ മെച്ചപ്പെടുത്തലാണ്. == രീതിശാസ്ത്രം == === ഘട്ടം 1: ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്തൽ === താഴെപ്പറയുന്ന സ്രോതസ്സുകളിൽനിന്ന് CX-ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക തയ്യാറാക്കി: * '''ടാഗ് അടിസ്ഥാനത്തിൽ''': <code>contenttranslation</code>, <code>contenttranslation-v2</code>, <code>sectiontranslation</code>, <code>contenttranslation-high-unmodified-mt-text</code> എന്നീ ടാഗുകളുള്ള താളുകൾ ([[Special:Tags|പ്രത്യേകം:ടാഗുകൾ]] കാണുക). ഉദാഹരണ API ചോദ്യം: *: <code><nowiki>https://ml.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=recentchanges&rctag=contenttranslation&rclimit=500</nowiki></code> * '''CX സ്ഥിതിവിവര API''': <code>list=cxpublishedtranslations&from=en&to=ml</code> എന്ന API ഓരോ പരിഭാഷയിലെയും യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം (<code>stats.mt</code>) ഉൾപ്പെടെ നൽകുന്നു — മാറ്റംവരുത്താത്ത യന്ത്രപരിഭാഷ കൂടുതലുള്ള ലേഖനങ്ങൾ മുൻഗണനാക്രമത്തിൽ അടുക്കാൻ ഇത് ഉപയോഗിക്കും. * '''PetScan / Quarry''': <code>change_tag</code> പട്ടികയിൽനിന്ന് SQL ചോദ്യം വഴി പൂർണ്ണപ്പട്ടിക. === ഘട്ടം 2: AI തിരുത്തൽ === * മൂലലേഖനം (ഇംഗ്ലീഷ്) ലഭ്യമെങ്കിൽ അതും മലയാളം പതിപ്പും LLM-ന് നൽകി, '''അർത്ഥവ്യത്യാസം വരുത്താതെ ഭാഷ മാത്രം''' മെച്ചപ്പെടുത്താൻ നിർദ്ദേശിക്കും. * എ.ഐ ബോട്ടിന് കർശന നിയന്ത്രണങ്ങളാണ് കൊടുത്തിട്ടുള്ളത് (guardrails): ** വിക്കിഘടന (കണ്ണികൾ, ഫലകങ്ങൾ, അവലംബ ടാഗുകൾ, ചിത്രങ്ങൾ, വർഗ്ഗങ്ങൾ) അതേപടി നിലനിർത്തും. ** സംഖ്യകൾ, പേരുകൾ, തീയതികൾ, ഉദ്ധരണികൾ എന്നിവ മാറ്റില്ല. ** പുതിയ വാക്യങ്ങളോ വിവരങ്ങളോ കൂട്ടിച്ചേർക്കില്ല; ഉള്ളടക്കം നീക്കം ചെയ്യില്ല. * തിരുത്തിയശേഷം ഒരു രണ്ടാം AI-പരിശോധന (verification pass) നടത്തും. പഴയതും പുതിയതുമായ പതിപ്പുകൾ താരതമ്യം ചെയ്ത് അർത്ഥവ്യതിയാനമോ വിവരനഷ്ടമോ ഉണ്ടോയെന്ന് സ്വതന്ത്രമായി പരിശോധിക്കും. സംശയമുള്ളവ മനുഷ്യപരിശോധനയ്ക്ക് മാറ്റിവയ്ക്കും. === ഘട്ടം 3: ബോട്ട് വഴി തിരുത്തൽ === * [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ|ബോട്ട് നയം]] അനുസരിച്ച്, [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ/അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷകൾ|അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷ]] സമർപ്പിച്ച് അനുമതി ലഭിച്ചശേഷം മാത്രമേ ബോട്ട് പ്രവർത്തിക്കൂ. * ഓരോ തിരുത്തിലും വ്യക്തമായ തിരുത്തൽ സംഗ്രഹം: ഉദാ. <code>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണ പദ്ധതി — ഭാഷ മെച്ചപ്പെടുത്തൽ (പൈലറ്റ്); വിശദാംശങ്ങൾ പദ്ധതിത്താളിൽ</code>. * {{tl|bots}} / {{tl|nobots}} ഫലകങ്ങൾ മാനിക്കും; തിരുത്തൽനിരക്ക് പരിമിതപ്പെടുത്തും (മിനിറ്റിൽ പരമാവധി ഏതാനും തിരുത്തുകൾ). * പൈലറ്റിലെ ആദ്യ 20 ലേഖനങ്ങളുടെ തിരുത്തുകൾ '''പൂർണ്ണമായും മനുഷ്യപരിശോധനയ്ക്കുശേഷം''' മാത്രം സേവ് ചെയ്യും (calibration ഘട്ടം). തുടർന്നുള്ള 80 എണ്ണം അർദ്ധസ്വയംപ്രവർത്തിതമായി — ഓരോ diff-ഉം സാമ്പിൾ അടിസ്ഥാനത്തിൽ (കുറഞ്ഞത് 25%) മനുഷ്യർ പരിശോധിക്കും. * എല്ലാ ബോട്ട് തിരുത്തുകളുടെയും പട്ടിക പദ്ധതിത്താളിന്റെ ഉപതാളിൽ പരസ്യമായി സൂക്ഷിക്കും; ഏത് തിരുത്തും ആർക്കും ഒറ്റ ക്ലിക്കിൽ മുൻപ്രാപനം (revert) ചെയ്യാം — അതിനെതിരെ തർക്കമുണ്ടാകില്ല. === വിജയമാനദണ്ഡങ്ങൾ (metrics) === # '''കൃത്യത''': മനുഷ്യപരിശോധനയിൽ "അർത്ഥവ്യത്യാസമില്ല, ഭാഷ മെച്ചപ്പെട്ടു" എന്ന് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്ന തിരുത്തുകളുടെ അനുപാതം ≥ 95%. # '''മുൻപ്രാപന നിരക്ക്''': സമൂഹാംഗങ്ങൾ മുൻപ്രാപനം ചെയ്യുന്ന ബോട്ട് തിരുത്തുകൾ ≤ 5%. # '''വസ്തുതാവ്യതിയാനം''': വസ്തുത മാറിയതായി കണ്ടെത്തുന്ന തിരുത്തുകൾ = 0 (ഒരെണ്ണം കണ്ടെത്തിയാൽപ്പോലും പ്രവർത്തനം നിർത്തി കാരണം വിശകലനം ചെയ്യും). # '''സമൂഹസ്വീകാര്യത''': പൈലറ്റ് റിപ്പോർട്ടിന്മേലുള്ള ചർച്ചയിൽ തുടരാനുള്ള സമവായം. == അപകടസാധ്യതകളും പരിഹാരങ്ങളും == {| class="wikitable" ! അപകടസാധ്യത !! പരിഹാരം |- | AI വസ്തുതകൾ മാറ്റുകയോ പുതിയ (തെറ്റായ) വിവരം ചേർക്കുകയോ ചെയ്യുക (hallucination) || ഭാഷാതിരുത്തലിൽ മാത്രം പരിമിതപ്പെടുത്തുന്ന കർശന നിർദ്ദേശങ്ങൾ; സ്വതന്ത്ര രണ്ടാം AI-പരിശോധന; calibration ഘട്ടത്തിൽ 100% മനുഷ്യപരിശോധന; സംഖ്യ/പേര്/തീയതി മാറ്റങ്ങൾ യാന്ത്രികമായി കണ്ടെത്തി തടയുന്ന diff-പരിശോധന |- | വിക്കിഘടന (ഫലകങ്ങൾ, അവലംബങ്ങൾ) തകരാറിലാകുക || തിരുത്തലിനുമുമ്പും ശേഷവും ഘടനാപരിശോധന (parser check); ഘടന മാറിയാൽ തിരുത്ത് സ്വയം നിരസിക്കും |- | സമൂഹത്തിന്റെ എതിർപ്പ് / വിശ്വാസക്കുറവ് || മുൻകൂർ ചർച്ചയും സമവായവും; പൂർണ്ണ സുതാര്യത; എളുപ്പത്തിലുള്ള മുൻപ്രാപനം; പരാതിപ്പെടാനുള്ള കേന്ദ്രീകൃത താൾ; ആവശ്യപ്പെട്ടാൽ ഉടൻ പ്രവർത്തനം നിർത്തൽ |} == നയപരമായ അനുസരണം == * '''[[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ]]''': ബോട്ട് പ്രവർത്തനത്തിന് മുൻകൂർ അനുമതി തേടും; അപേക്ഷ [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ/അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷകൾ]] എന്ന താളിൽ സമർപ്പിക്കും. * '''സുതാര്യത''': ബോട്ട് അക്കൗണ്ടിന്റെ ഉപയോക്തൃതാളിൽ പദ്ധതിവിവരണം, ഉപയോഗിക്കുന്ന AI മോഡൽ, പ്രവർത്തകന്റെ വിവരം എന്നിവ വ്യക്തമാക്കും. AI ഉപയോഗം തിരുത്തൽ സംഗ്രഹത്തിൽ വെളിപ്പെടുത്തും. * '''ഉത്തരവാദിത്തം''': ബോട്ടിന്റെ എല്ലാ തിരുത്തുകളുടെയും പൂർണ്ണ ഉത്തരവാദിത്തം പ്രവർത്തകയ്ക്കായിരിക്കും. * പദ്ധതി ആരംഭിക്കുംമുമ്പ് [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്|പഞ്ചായത്തിൽ]] ചർച്ച നടത്തി സമവായം ഉറപ്പാക്കും. == സാങ്കേതിക അനുബന്ധം == === ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്താനുള്ള മാതൃകാ API ചോദ്യങ്ങൾ === CX ടാഗുള്ള സമീപകാല മാറ്റങ്ങൾ: <nowiki>https://ml.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=recentchanges&rctag=contenttranslation&rcnamespace=0&rclimit=500&rcprop=title|timestamp|tags&format=json</nowiki> പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പരിഭാഷകളും യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതവും: <nowiki>https://ml.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=cxpublishedtranslations&from=en&to=ml&limit=500&format=json</nowiki> (ഫലത്തിലെ <code>stats.mt</code> — യന്ത്രപരിഭാഷയുടെ അനുപാതം, <code>stats.human</code> — മനുഷ്യതിരുത്തലിന്റെ അനുപാതം. <code>stats.mt</code> ഉയർന്നതും <code>stats.human</code> കുറഞ്ഞതുമായ ലേഖനങ്ങൾക്ക് മുൻഗണന.) മാറ്റംവരുത്താത്ത യന്ത്രപരിഭാഷ കൂടുതലുള്ള തിരുത്തുകൾ: <nowiki>https://ml.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=recentchanges&rctag=contenttranslation-high-unmodified-mt-text&rclimit=500&format=json</nowiki> === നിർദ്ദിഷ്ട സാങ്കേതിക ഘടകങ്ങൾ === * '''ഭാഷ/ചട്ടക്കൂട്''': Python + [[:mw:Manual:Pywikibot|Pywikibot]] * '''AI മോഡൽ''': മലയാളത്തിൽ മികച്ച പ്രകടനമുള്ള ഒരു LLM (calibration ഘട്ടത്തിൽ ഒന്നിലധികം മോഡലുകൾ താരതമ്യം ചെയ്ത് തിരഞ്ഞെടുക്കും) - പൈലറ്റ് പദ്ധതിയ്ക്കായി തിരഞ്ഞെടുത്തത് ക്ലോഡ് ഫേബിൾ 5 എന്ന മോഡൽ ആണ്. * '''പ്രവർത്തനരേഖകൾ''': ഓരോ ലേഖനത്തിനും അന്തിമ diff പരസ്യമായി ലഭ്യമാക്കും. * '''കോഡ്''': പദ്ധതിയുടെ മുഴുവൻ കോഡും സ്വതന്ത്ര അനുമതിപത്രത്തിൽ (open source) പ്രസിദ്ധീകരിക്കും. == യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം ഏറ്റവും കൂടിയ ലേഖനങ്ങൾ (ടോപ് 200) == ഉള്ളടക്കപരിഭാഷാ ഉപകരണം വഴി ഇംഗ്ലീഷിൽനിന്ന് മലയാളത്തിലേക്കു പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പരിഭാഷകളുടെ കണക്കുകൾ ([[:mw:Special:MyLanguage/Content translation|CX]] <code>cxpublishedtranslations</code> API-യിലെ <code>stats.mt</code>) അടിസ്ഥാനമാക്കി, '''മാറ്റംവരുത്താത്ത യന്ത്രപരിഭാഷയുടെ അനുപാതം കൂടിയതു മുതൽ കുറഞ്ഞതു വരെ''' ക്രമീകരിച്ച പട്ടിക. കണക്കുകൾ പ്രസിദ്ധീകരണസമയത്തേതാണ്; പിന്നീട് മനുഷ്യതിരുത്തലുകൾ വന്നിട്ടുണ്ടാകാം. നിലവിലില്ലാത്ത (മായ്ക്കപ്പെട്ട) താളുകൾ ഒഴിവാക്കിയിട്ടുണ്ട്. (പട്ടിക തയ്യാറാക്കിയത്: 2026 ജൂലൈ 22-ന്, ആകെ 11,856 പരിഭാഷകളിൽനിന്ന്.) {| class="wikitable sortable" ! # !! ലേഖനം !! ഇംഗ്ലീഷ് മൂലലേഖനം !! പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത് !! യന്ത്രപരിഭാഷ % !! മനുഷ്യതിരുത്തൽ % |- | 1 || [[മികച്ച ഗാനരചനയ്ക്കുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം]] || [[:en:Kerala State Film Award for Best Lyrics|Kerala State Film Award for Best Lyrics]] || 2015-09 || 100.0 || 0.0 |- | 2 || [[ബംഗാൾ ക്രിക്കറ്റ് അസോസിയേഷൻ]] || [[:en:Cricket Association of Bengal|Cricket Association of Bengal]] || 2015-09 || 100.0 || 0.0 |- | 3 || [[നബനീത ദേബ സെൻ]] || [[:en:Nabaneeta Dev Sen|Nabaneeta Dev Sen]] || 2023-01 || 100.0 || 0.0 |- | 4 || [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം പാർലമെന്റ് നിയോജകമണ്ഡലങ്ങളുടെ(1801-1832) പട്ടിക]] || [[:en:List of UK Parliamentary constituencies (1801–32)|List of UK Parliamentary constituencies (1801–32)]] || 2017-05 || 100.0 || 0.0 |- | 5 || [[ബലപരീക്ഷണം (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Balapareekshanam|Balapareekshanam]] || 2020-04 || 100.0 || 0.0 |- | 6 || [[അശ്റഫ് അലി താനവി]] || [[:en:Ashraf Ali Thanwi|Ashraf Ali Thanwi]] || 2025-04 || 100.0 || 0.0 |- | 7 || [[മഹാരാജ് മാനനഷ്ടക്കേസ്]] || [[:en:Maharaj Libel Case|Maharaj Libel Case]] || 2024-07 || 100.0 || 0.0 |- | 8 || [[ഗോകുൽ രാമകൃഷ്ണൻ]] || [[:en:Gokul Ramakrishnan|Gokul Ramakrishnan]] || 2023-09 || 100.0 || 0.0 |- | 9 || [[കാദിരി]] || [[:en:Kadiri|Kadiri]] || 2023-11 || 100.0 || 0.0 |- | 10 || [[2024ലെ ലോക്‌സഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് (കേരളം)]] || [[:en:2024 Indian general election in Kerala|2024 Indian general election in Kerala]] || 2024-04 || 100.0 || 0.0 |- | 11 || [[ജി.എൻ. സായിബാബ]] || [[:en:G. N. Saibaba|G. N. Saibaba]] || 2024-11 || 100.0 || 0.0 |- | 12 || [[അസമത (ഗണിതശാസ്ത്രം)]] || [[:en:Inequality (mathematics)|Inequality (mathematics)]] || 2024-12 || 100.0 || 0.0 |- | 13 || [[ലാമിന് യമാൽ]] || [[:en:Lamine Yamal|Lamine Yamal]] || 2025-05 || 100.0 || 0.0 |- | 14 || [[മയിലാടി, തമിഴ്നാട്]] || [[:en:Myladi, Tamil Nadu|Myladi, Tamil Nadu]] || 2025-08 || 100.0 || 0.0 |- | 15 || [[ദുബായ് മിറക്കിൾ ഗാർഡൻ]] || [[:en:Dubai Miracle Garden|Dubai Miracle Garden]] || 2025-11 || 100.0 || 0.0 |- | 16 || [[ബാബ് അൽ-ഹദീദ്]] || [[:en:Bab al-Hadid|Bab al-Hadid]] || 2026-02 || 100.0 || 0.0 |- | 17 || [[കമല കൃതിവാസൻ]] || [[:en:Kamala Krithivasan|Kamala Krithivasan]] || 2026-03 || 100.0 || 0.0 |- | 18 || [[ഒ.ജെ. ജനീഷ്]] || [[:en:O. J. Janeesh|O. J. Janeesh]] || 2026-05 || 100.0 || 0.0 |- | 19 || [[മേഖലകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം പാർലമെന്റ് നിയോജകമണ്ഡലങ്ങളുടെ(1918-1945) പട്ടിക]] || [[:en:List of United Kingdom Parliament constituencies (1918–45) by region|List of United Kingdom Parliament constituencies (1918–45) by region]] || 2017-05 || 99.9 || 0.0 |- | 20 || [[മേഖലകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം പാർലമെന്റ് നിയോജകമണ്ഡലങ്ങളുടെ(1983-97) പട്ടിക]] || [[:en:List of United Kingdom Parliament constituencies (1983–97) by region|List of United Kingdom Parliament constituencies (1983–97) by region]] || 2017-05 || 99.8 || 0.0 |- | 21 || [[നഥാനിയേൽ ഹാത്തോൺ]] || [[:en:Nathaniel Hawthorne|Nathaniel Hawthorne]] || 2020-08 || 99.7 || 0.3 |- | 22 || [[യാക്കോബ്]] || [[:en:Jacob|Jacob]] || 2019-11 || 99.6 || 0.4 |- | 23 || [[ഗ്ലെൻ ടി. സീബോർഗ്]] || [[:en:Glenn T. Seaborg|Glenn T. Seaborg]] || 2017-10 || 99.4 || 22.7 |- | 24 || [[ചുണ്ടൻ ശലഭം]] || [[:en:Libythea labdaca|Libythea labdaca]] || 2018-02 || 99.4 || 0.0 |- | 25 || [[മേഖലകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം പാർലമെന്റ് നിയോജകമണ്ഡലങ്ങളുടെ(1950-74) പട്ടിക]] || [[:en:List of United Kingdom Parliament constituencies (1955–74) by region|List of United Kingdom Parliament constituencies (1955–74) by region]] || 2017-05 || 99.3 || 0.0 |- | 26 || [[ആദിലാബാദ് ജില്ല]] || [[:en:Adilabad district|Adilabad district]] || 2020-01 || 99.3 || 0.7 |- | 27 || [[ചാത്തമറ്റം]] || [[:en:Chathamattom|Chathamattom]] || 2025-06 || 99.0 || 1.0 |- | 28 || [[കോട്ട ജംഗ്ഷൻ തീവണ്ടിനിലയം]] || [[:en:Kota Junction railway station|Kota Junction railway station]] || 2019-10 || 99.0 || 1.0 |- | 29 || [[അനുരാഗ് ഥാക്കുർ]] || [[:en:Anurag Thakur|Anurag Thakur]] || 2019-08 || 99.0 || 1.0 |- | 30 || [[ശതാബ്ദി എക്സ്പ്രസ്]] || [[:en:Shatabdi Express|Shatabdi Express]] || 2019-10 || 99.0 || 1.0 |- | 31 || [[ഓഖ തീവണ്ടിനിലയം]] || [[:en:Okha railway station|Okha railway station]] || 2019-10 || 99.0 || 1.0 |- | 32 || [[സ്തന വേദന]] || [[:en:Breast pain|Breast pain]] || 2023-01 || 99.0 || 1.0 |- | 33 || [[ജെയ്ൻ എൽ-ദാർ]] || [[:en:Jane El-Dahr|Jane El-Dahr]] || 2023-01 || 99.0 || 1.0 |- | 34 || [[ഹിന്ദു സ്റ്റുഡന്റ്സ് കൗൺസിൽ]] || [[:en:Hindu Students Council|Hindu Students Council]] || 2019-10 || 99.0 || 1.0 |- | 35 || [[സാഡിനിസോ ഹക്കിമോവ]] || [[:en:Sa'diniso Hakimova|Sa'diniso Hakimova]] || 2023-01 || 99.0 || 1.0 |- | 36 || [[ചൈൽഡ്ബർത്ത് കണക്ഷൻ]] || [[:en:Childbirth Connection|Childbirth Connection]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 37 || [[ഷീല സിംഗ് പോൾ]] || [[:en:Sheila Singh Paul|Sheila Singh Paul]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 38 || [[യുവേഫ നേഷൻസ് ലീഗ്]] || [[:en:UEFA Nations League|UEFA Nations League]] || 2019-07 || 98.9 || 1.1 |- | 39 || [[ഭക്തിവേദാന്ത കോളജ്]] || [[:en:Bhaktivedanta College|Bhaktivedanta College]] || 2019-09 || 98.9 || 1.1 |- | 40 || [[തമിഴി (വെബ് സീരീസ്)]] || [[:en:Tamizhi (web series)|Tamizhi (web series)]] || 2020-04 || 98.9 || 1.1 |- | 41 || [[സൊഹ്റാബുദ്ദീൻ ഏറ്റുമുട്ടൽ കൊല]] || [[:en:Death of Sohrabuddin Sheikh|Death of Sohrabuddin Sheikh]] || 2021-06 || 98.9 || 1.1 |- | 42 || [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (1980)]] || [[:en:1980 Kerala Legislative Assembly election|1980 Kerala Legislative Assembly election]] || 2022-04 || 98.9 || 1.1 |- | 43 || [[നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഫാഷൻ ടെക്നോളജി]] || [[:en:National Institute of Fashion Technology|National Institute of Fashion Technology]] || 2022-04 || 98.9 || 1.1 |- | 44 || [[രമേശ് ബിധുരി]] || [[:en:Ramesh Bidhuri|Ramesh Bidhuri]] || 2019-08 || 98.9 || 1.1 |- | 45 || [[സ്ട്രീറ്റ് ലൈറ്റ്സ് (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Street Lights (film)|Street Lights (film)]] || 2022-03 || 98.9 || 1.1 |- | 46 || [[അനിൽ ധർകർ]] || [[:en:Anil Dharker|Anil Dharker]] || 2021-03 || 98.9 || 1.1 |- | 47 || [[ആലീസ് കൂപ്പർ]] || [[:en:Alice Cooper|Alice Cooper]] || 2019-10 || 98.9 || 1.1 |- | 48 || [[ടോറൈൻ (കന്നുകാലി)]] || [[:en:Taurine cattle|Taurine cattle]] || 2020-04 || 98.9 || 1.1 |- | 49 || [[അഗ്നിക്ഷേത്രം (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Agni Kshethram|Agni Kshethram]] || 2022-02 || 98.9 || 1.1 |- | 50 || [[പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ ജില്ലകളുടെ പട്ടിക]] || [[:en:List of districts of West Bengal|List of districts of West Bengal]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 51 || [[മുംബൈ സെൻ‌ട്രൽ തീവണ്ടിനിലയം]] || [[:en:Mumbai Central railway station|Mumbai Central railway station]] || 2019-10 || 98.9 || 1.1 |- | 52 || [[മൈക്കൽ എൻ. ഹാൾ]] || [[:en:Michael N. Hall|Michael N. Hall]] || 2021-05 || 98.9 || 1.1 |- | 53 || [[മണർകാട്]] || [[:en:Manarcaud|Manarcaud]] || 2022-01 || 98.9 || 1.1 |- | 54 || [[മഹ്കാം പുലോഡോവ]] || [[:en:Mahkam Pulodova|Mahkam Pulodova]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 55 || [[എവർട്ടൺ വീക്ക്സ്]] || [[:en:Everton Weekes|Everton Weekes]] || 2020-07 || 98.9 || 1.1 |- | 56 || [[നാഗാലാൻഡ് (ലോകസഭാ മണ്ഡലം)]] || [[:en:Nagaland (Lok Sabha constituency)|Nagaland (Lok Sabha constituency)]] || 2019-08 || 98.9 || 1.1 |- | 57 || [[സൈപ്രസിലെ കാല്പന്തുകളി]] || [[:en:Football in Cyprus|Football in Cyprus]] || 2020-03 || 98.9 || 1.1 |- | 58 || [[നർബിത സ്കൂൾ ഓഫ് നഴ്സിംഗ്]] || [[:en:Narhbita School of Nursing|Narhbita School of Nursing]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 59 || [[തായ് ഖംതി ജനത]] || [[:en:Khamti people|Khamti people]] || 2022-08 || 98.9 || 1.1 |- | 60 || [[ചൈനയിലെ പെൺ ശിശുഹത്യ]] || [[:en:Female infanticide in China|Female infanticide in China]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 61 || [[കല്പകഞ്ചേരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] || [[:en:Kalpakancheri Grama Panchayath|Kalpakancheri Grama Panchayath]] || 2019-09 || 98.9 || 1.1 |- | 62 || [[ഗർഭാശയ സുഷിരം]] || [[:en:Uterine perforation|Uterine perforation]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 63 || [[പ്രഫുല്ല ചന്ദ്ര സെൻ ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Prafulla Chandra Sen Government Medical College and Hospital|Prafulla Chandra Sen Government Medical College and Hospital]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 64 || [[കൊച്ചി ഹാർബർ ടെർമിനസ്]] || [[:en:Cochin Harbour Terminus|Cochin Harbour Terminus]] || 2019-10 || 98.9 || 1.1 |- | 65 || [[എക്സിറ്റ് നടപടിക്രമം]] || [[:en:EXIT procedure|EXIT procedure]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 66 || [[പൗരത്വ ഭേദഗതി നിയമത്തിനെതിരായ പ്രക്ഷോഭങ്ങൾ]] || [[:en:Citizenship Amendment Act protests|Citizenship Amendment Act protests]] || 2022-09 || 98.9 || 1.1 |- | 67 || [[പെൻസി-ലാ]] || [[:en:Pensi La|Pensi La]] || 2021-06 || 98.9 || 1.1 |- | 68 || [[ത്രീ ഡോട്ട്സ്]] || [[:en:3 Dots|3 Dots]] || 2022-11 || 98.9 || 1.1 |- | 69 || [[ജെമീല മഹമൂദ്]] || [[:en:Jemilah Mahmood|Jemilah Mahmood]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 70 || [[എത്യോപ്യയിലെ സ്ത്രീകളുടെ ആരോഗ്യം]] || [[:en:Women's health in Ethiopia|Women's health in Ethiopia]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 71 || [[ഉം അലി]] || [[:en:Om Ali|Om Ali]] || 2020-05 || 98.9 || 1.1 |- | 72 || [[സിദ്ധർ]] || [[:en:Siddhar|Siddhar]] || 2021-12 || 98.9 || 1.1 |- | 73 || [[സ്പ്രാറ്റ്ലി ദ്വീപുകൾ]] || [[:en:Spratly Islands|Spratly Islands]] || 2020-01 || 98.8 || 1.2 |- | 74 || [[ഇന്ത്യയിലെ ജലപാതകളുടെ പട്ടിക]] || [[:en:List of National Waterways in India|List of National Waterways in India]] || 2016-09 || 98.8 || 0.0 |- | 75 || [[ജീൻ സ്മിത്ത്]] || [[:en:Jeanne Smith|Jeanne Smith]] || 2023-01 || 98.8 || 1.2 |- | 76 || [[പുണ്ടി നരസിംഹൻ രംഗരാജൻ]] || [[:en:P. N. Rangarajan|P. N. Rangarajan]] || 2021-05 || 98.8 || 1.2 |- | 77 || [[ഇസ്മാഈൽ ഒമർ ഗുഅല്ലെ]] || [[:en:Ismaïl Omar Guelleh|Ismaïl Omar Guelleh]] || 2019-10 || 98.8 || 1.2 |- | 78 || [[മാല്വ പ്രദേശം]] || [[:en:Malwa|Malwa]] || 2020-04 || 98.8 || 1.2 |- | 79 || [[കോർപ്പസ് ല്യൂട്ടിയം സിസ്റ്റ്]] || [[:en:Corpus luteum cyst|Corpus luteum cyst]] || 2023-01 || 98.8 || 1.2 |- | 80 || [[2018 ഫിഫ ക്ലബ് ലോക കപ്പ് ഫൈനൽ]] || [[:en:2018 FIFA Club World Cup Final|2018 FIFA Club World Cup Final]] || 2020-03 || 98.8 || 1.2 |- | 81 || [[പിനാകി മിശ്ര]] || [[:en:Pinaki Misra|Pinaki Misra]] || 2019-08 || 98.8 || 1.2 |- | 82 || [[വിക്കി ഗോ]] || [[:en:Vicky Goh|Vicky Goh]] || 2023-01 || 98.8 || 1.2 |- | 83 || [[നളന്ദ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Nalanda Medical College and Hospital|Nalanda Medical College and Hospital]] || 2023-01 || 98.8 || 1.2 |- | 84 || [[മഞ്ജു ഭാർഗവി]] || [[:en:Manju Bhargavi|Manju Bhargavi]] || 2019-12 || 98.8 || 1.2 |- | 85 || [[പാട്രിക് സ്ട്രോസോഡ]] || [[:en:Patrick Strzoda|Patrick Strzoda]] || 2020-03 || 98.8 || 1.2 |- | 86 || [[കലാഭവൻ റഹ്മാൻ]] || [[:en:Kalabhavan Rahman|Kalabhavan Rahman]] || 2019-09 || 98.8 || 1.2 |- | 87 || [[ദേബെൻ മഹാത ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Deben Mahata Government Medical College and Hospital|Deben Mahata Government Medical College and Hospital]] || 2023-01 || 98.8 || 1.2 |- | 88 || [[അബ്ദുള്ള ഇബ്നു സലാം]] || [[:en:Abdullah ibn Salam|Abdullah ibn Salam]] || 2021-05 || 98.8 || 1.2 |- | 89 || [[പണ്ഡിറ്റ് ഭഗവത് ദയാൽ ശർമ്മ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ഹെൽത്ത് സയൻസസ്]] || [[:en:Pandit Bhagwat Dayal Sharma University of Health Sciences|Pandit Bhagwat Dayal Sharma University of Health Sciences]] || 2023-01 || 98.8 || 1.2 |- | 90 || [[ഗവേണിങ് ബോഡി കമ്മീഷൻ]] || [[:en:Governing Body Commission|Governing Body Commission]] || 2019-09 || 98.8 || 1.2 |- | 91 || [[മീനാക്ഷി ലെഖി]] || [[:en:Meenakshi Lekhi|Meenakshi Lekhi]] || 2019-08 || 98.7 || 1.3 |- | 92 || [[ചന്ദ്രസ്വാമി]] || [[:en:Chandraswami|Chandraswami]] || 2021-09 || 98.7 || 1.3 |- | 93 || [[മാരെക് ഗ്ലെസർമാൻ]] || [[:en:Marek Glezerman|Marek Glezerman]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 94 || [[നമോ മെഡിക്കൽ എഡ്യൂക്കേഷൻ ആൻഡ് റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]] || [[:en:Shri Vinoba Bhave Institute of Medical Sciences|Shri Vinoba Bhave Institute of Medical Sciences]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 95 || [[ബോൺ ഹാൾ ക്ലിനിക്ക്]] || [[:en:Bourn Hall Clinic|Bourn Hall Clinic]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 96 || [[മൈക്കിൾ മധുസൂദൻ ദത്ത്]] || [[:en:Michael Madhusudan Dutt|Michael Madhusudan Dutt]] || 2021-09 || 98.7 || 1.3 |- | 97 || [[പെട്ടിലാമ്പട്ര]] || [[:en:Pettilambattra|Pettilambattra]] || 2022-05 || 98.7 || 1.3 |- | 98 || [[എന്റെ വീട് അപ്പൂന്റേം]] || [[:en:Ente Veedu Appuvinteyum|Ente Veedu Appuvinteyum]] || 2022-12 || 98.7 || 1.3 |- | 99 || [[കേപ് കോസ്റ്റ് നഴ്സസ് ട്രെയിനിംഗ് കോളേജ്]] || [[:en:Cape Coast Nurses Training College|Cape Coast Nurses Training College]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 100 || [[സുശീല നയ്യാർ]] || [[:en:Sushila Nayyar|Sushila Nayyar]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 101 || [[പ്രണാമം (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Pranamam|Pranamam]] || 2019-12 || 98.7 || 1.3 |- | 102 || [[ടോക്കെഹോ യെപ്തോമി]] || [[:en:Tokheho|Tokheho]] || 2019-08 || 98.7 || 1.3 |- | 103 || [[പി.ഇ.എസ്. ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ് ആൻഡ് റിസർച്ച്]] || [[:en:P.E.S. Institute of Medical Sciences and Research|P.E.S. Institute of Medical Sciences and Research]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 104 || [[സുനിൽ വൽസൺ]] || [[:en:Sunil Valson|Sunil Valson]] || 2024-03 || 98.7 || 1.3 |- | 105 || [[ആക്റ്റ ഒബ്സ്റ്റട്രീഷ്യ എറ്റ് ഗൈനക്കോളജിക്ക സ്കാൻഡിനാവിക]] || [[:en:Acta Obstetricia et Gynecologica Scandinavica|Acta Obstetricia et Gynecologica Scandinavica]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 106 || [[രജപുത്രൻ]] || [[:en:Rajaputhran|Rajaputhran]] || 2020-03 || 98.7 || 1.3 |- | 107 || [[ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ലാത്തൂർ]] || [[:en:Government Medical College, Latur|Government Medical College, Latur]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 108 || [[ഛത്തീസ്ഗഡ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]] || [[:en:Chhattisgarh Institute of Medical Sciences|Chhattisgarh Institute of Medical Sciences]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 109 || [[സാൽ റേ]] || [[:en:Sal Rei|Sal Rei]] || 2019-11 || 98.6 || 1.4 |- | 110 || [[പല്ലെ രാമ റാവു]] || [[:en:Palle Rama Rao|Palle Rama Rao]] || 2019-10 || 98.6 || 1.4 |- | 111 || [[സെന്റ് കിറ്റ്സ് നെവിസ് ദേശീയ ഫുട്ബോൾ ടീം]] || [[:en:Saint Kitts and Nevis national football team|Saint Kitts and Nevis national football team]] || 2019-11 || 98.6 || 1.4 |- | 112 || [[ഡേവിഡ് ബേക്കർ]] || [[:en:David Baker (biochemist)|David Baker (biochemist)]] || 2021-05 || 98.6 || 1.4 |- | 113 || [[ബെൻസ്‌ വാസു]] || [[:en:Benz Vasu|Benz Vasu]] || 2023-01 || 98.6 || 1.4 |- | 114 || [[ഭൂതകാലം]] || [[:en:Bhoothakaalam|Bhoothakaalam]] || 2022-02 || 98.6 || 1.4 |- | 115 || [[ഹിന്ദു കൗൺസിൽ യു കെ]] || [[:en:Hindu Council UK|Hindu Council UK]] || 2019-10 || 98.6 || 1.4 |- | 116 || [[എൻഡോഡെർമൽ സൈനസ് ട്യൂമർ]] || [[:en:Endodermal sinus tumor|Endodermal sinus tumor]] || 2023-01 || 98.6 || 1.4 |- | 117 || [[ഗവൺമെന്റ് ഹോസ്പിറ്റൽ ഓഫ് തൊറാസിക് മെഡിസിൻ, ചെന്നൈ]] || [[:en:Government Hospital of Thoracic Medicine, Chennai|Government Hospital of Thoracic Medicine, Chennai]] || 2023-01 || 98.6 || 1.4 |- | 118 || [[ഹിന്ദു സേന]] || [[:en:Hindu Sena|Hindu Sena]] || 2019-10 || 98.6 || 1.4 |- | 119 || [[ഫോർട്ട് കൊച്ചി ബീച്ച്]] || [[:en:Fort Kochi Beach|Fort Kochi Beach]] || 2022-03 || 98.6 || 1.4 |- | 120 || [[മേരിയുടെ കിണർ]] || [[:en:Mary's Well|Mary's Well]] || 2021-05 || 98.6 || 1.4 |- | 121 || [[ഫെർഗൂസൺ റിഫ്ലെക്സ്]] || [[:en:Ferguson reflex|Ferguson reflex]] || 2023-01 || 98.6 || 1.4 |- | 122 || [[വിജ്ഞാൻ ഭവൻ]] || [[:en:Vigyan Bhavan|Vigyan Bhavan]] || 2019-10 || 98.6 || 1.4 |- | 123 || [[മെഹ്രി ഭാഷ]] || [[:en:Mehri language|Mehri language]] || 2019-08 || 98.6 || 1.4 |- | 124 || [[ഹിന്ദു സംഘടനകളുടെ പട്ടിക]] || [[:en:List of Hindu organisations|List of Hindu organisations]] || 2019-10 || 98.6 || 1.4 |- | 125 || [[മാടമ്പി സുബ്രഹ്മണ്യൻ നമ്പൂതിരി]] || [[:en:Madambi Subramanian Namboodiri|Madambi Subramanian Namboodiri]] || 2022-06 || 98.6 || 1.4 |- | 126 || [[ഗവണ്മെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, മഹാസമുന്ദ്]] || [[:en:Government Medical College, Mahasamund|Government Medical College, Mahasamund]] || 2023-01 || 98.6 || 1.4 |- | 127 || [[ഗാലക്റ്റിക്കോസ്]] || [[:en:Galácticos|Galácticos]] || 2020-04 || 98.6 || 1.4 |- | 128 || [[ഡറാഡൂൺ വിമാനത്താവളം]] || [[:en:Dehradun Airport|Dehradun Airport]] || 2019-08 || 98.6 || 1.4 |- | 129 || [[ബർത്തൊലൊമിയൊ ഒഗ്ബെഛെ]] || [[:en:Bartholomew Ogbeche|Bartholomew Ogbeche]] || 2019-11 || 98.6 || 1.4 |- | 130 || [[കെ.ടി. തോമസ് (ജസ്റ്റിസ്)]] || [[:en:K. T. Thomas (Justice)|K. T. Thomas (Justice)]] || 2019-09 || 98.6 || 1.4 |- | 131 || [[ജെ.സി. കുമാരപ്പ]] || [[:en:J. C. Kumarappa|J. C. Kumarappa]] || 2021-09 || 98.6 || 1.4 |- | 132 || [[ഷിൻജിനി ഭട്നാഗർ]] || [[:en:Shinjini Bhatnagar|Shinjini Bhatnagar]] || 2023-01 || 98.6 || 1.4 |- | 133 || [[മാക്സ് സാംഗർ]] || [[:en:Max Saenger|Max Saenger]] || 2023-01 || 98.5 || 1.5 |- | 134 || [[പാണ്ഡവാനി]] || [[:en:Pandavani|Pandavani]] || 2019-10 || 98.5 || 1.5 |- | 135 || [[മണിത്താലി]] || [[:en:Manithali|Manithali]] || 2019-11 || 98.5 || 1.5 |- | 136 || [[എക്സ് (ഇംഗ്ലീഷക്ഷരം)]] || [[:en:X|X]] || 2020-05 || 98.5 || 1.5 |- | 137 || [[ഊപ്പർകോട്ട് കോട്ട]] || [[:en:Uparkot Fort|Uparkot Fort]] || 2022-11 || 98.5 || 1.5 |- | 138 || [[ബിഷപ്പ് പാറ]] || [[:en:Bishop Rock, Isles of Scilly|Bishop Rock, Isles of Scilly]] || 2020-08 || 98.5 || 1.5 |- | 139 || [[സമോവൻ ബ്രെയ്‌ലി]] || [[:en:Samoan Braille|Samoan Braille]] || 2019-11 || 98.5 || 1.5 |- | 140 || [[വൈ (ഇംഗ്ലീഷക്ഷരം)]] || [[:en:Y|Y]] || 2020-05 || 98.5 || 1.5 |- | 141 || [[യൂ ടൂ ബ്രൂട്ടസ്]] || [[:en:You Too Brutus (film)|You Too Brutus (film)]] || 2022-05 || 98.5 || 1.5 |- | 142 || [[വന്ദേ ഭാരത് എക്സ്പ്രസ്]] || [[:en:Vande Bharat Express|Vande Bharat Express]] || 2019-10 || 98.5 || 1.5 |- | 143 || [[അഷിമ ആനന്ദ്]] || [[:en:Ashima Anand|Ashima Anand]] || 2023-01 || 98.5 || 1.5 |- | 144 || [[സിഫ്ഫീൻ യുദ്ധം]] || [[:en:Battle of Siffin|Battle of Siffin]] || 2021-03 || 98.5 || 1.5 |- | 145 || [[കൊല്ലത്തെ ആശുപത്രികളുടെ പട്ടിക]] || [[:en:List of hospitals in Kollam|List of hospitals in Kollam]] || 2019-08 || 98.5 || 1.5 |- | 146 || [[തന്തൈ പെരിയാർ ഗവൺമെന്റ് ഹെഡ്ക്വാർട്ടേഴ്സ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Thanthai Periyar Government Headquarters Hospital, Erode|Thanthai Periyar Government Headquarters Hospital, Erode]] || 2023-01 || 98.5 || 1.5 |- | 147 || [[മഹർഷി വിശ്വാമിത്ര ഓട്ടോണമസ് സ്റ്റേറ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] || [[:en:Maharshi Vishwamitra Autonomous State Medical College|Maharshi Vishwamitra Autonomous State Medical College]] || 2023-01 || 98.5 || 1.5 |- | 148 || [[കോവിഡ്-19 നിരീക്ഷണം]] || [[:en:COVID-19 surveillance|COVID-19 surveillance]] || 2020-04 || 98.5 || 1.5 |- | 149 || [[ചിന്മയ് ശങ്കർ ഡേ]] || [[:en:Chinmoy Sankar Dey|Chinmoy Sankar Dey]] || 2021-05 || 98.5 || 1.5 |- | 150 || [[ഖില്ലാരി പശു]] || [[:en:Khillari cattle|Khillari cattle]] || 2020-04 || 98.5 || 1.5 |- | 151 || [[നന്ദാദേവി എക്സ്പ്രസ്]] || [[:en:Nanda Devi AC Express|Nanda Devi AC Express]] || 2019-10 || 98.5 || 1.5 |- | 152 || [[ഫ്രെഡ് റോജേസ്]] || [[:en:Fred Rogers|Fred Rogers]] || 2020-04 || 98.5 || 1.5 |- | 153 || [[ആൻഡ്രൂ ടേറ്റ്]] || [[:en:Andrew Tate|Andrew Tate]] || 2022-09 || 98.5 || 1.5 |- | 154 || [[പാല്പിഫെർ]] || [[:en:Palpifer|Palpifer]] || 2019-09 || 98.5 || 1.5 |- | 155 || [[പോസ്റ്റ് മോർട്ടം (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Post Mortem (1982 film)|Post Mortem (1982 film)]] || 2019-11 || 98.5 || 1.5 |- | 156 || [[അജിത് കുമാർ മൈതി]] || [[:en:Ajit Kumar Maiti|Ajit Kumar Maiti]] || 2021-05 || 98.5 || 1.5 |- | 157 || [[സുരപദ്മ]] || [[:en:Śūrapadmā|Śūrapadmā]] || 2022-02 || 98.5 || 1.5 |- | 158 || [[ഫക്രുദ്ദീൻ അലി അഹമ്മദ് മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Fakhruddin Ali Ahmed Medical College and Hospital|Fakhruddin Ali Ahmed Medical College and Hospital]] || 2023-01 || 98.5 || 1.5 |- | 159 || [[കെയ്ൻ ടനാക]] || [[:en:Kane Tanaka|Kane Tanaka]] || 2020-09 || 98.4 || 1.6 |- | 160 || [[ലോക് നായക് ആശുപത്രി]] || [[:en:Lok Nayak Hospital|Lok Nayak Hospital]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 161 || [[അബുഗിഡാ]] || [[:en:Abugida|Abugida]] || 2022-02 || 98.4 || 1.6 |- | 162 || [[കേരള സർവ്വകലാശാലയുമായി അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്ത കോളേജുകളുടെ പട്ടിക]] || [[:en:List of colleges affiliated to the University of Kerala|List of colleges affiliated to the University of Kerala]] || 2022-03 || 98.4 || 1.6 |- | 163 || [[മൂർഫീൽഡ്സ് ഐ ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Moorfields Eye Hospital|Moorfields Eye Hospital]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 164 || [[ഗായത്രീ ദേവി]] || [[:en:Gayatri|Gayatri]] || 2019-10 || 98.4 || 1.6 |- | 165 || [[ബി.ജെ. മെഡിക്കൽ കോളേജ്, അഹമ്മദാബാദ്]] || [[:en:B. J. Medical College, Ahmedabad|B. J. Medical College, Ahmedabad]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 166 || [[നാൻസി ലൌഡൻ]] || [[:en:Nancy Loudon|Nancy Loudon]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 167 || [[വിൻസെന്റ് പാല]] || [[:en:Vincent Pala|Vincent Pala]] || 2019-08 || 98.4 || 1.6 |- | 168 || [[മംഗളൂരു സെൻട്രൽ - തിരുവനന്തപുരം വന്ദേ ഭാരത് എക്സ്പ്രസ്]] || [[:en:Kasaragod–Thiruvananthapuram Vande Bharat Express (via Alappuzha)|Kasaragod–Thiruvananthapuram Vande Bharat Express (via Alappuzha)]] || 2023-10 || 98.4 || 1.6 |- | 169 || [[കിഷൻ കപൂർ]] || [[:en:Kishan Kapoor|Kishan Kapoor]] || 2019-08 || 98.4 || 1.6 |- | 170 || [[മുകുന്ദ ഗോസ്വാമി]] || [[:en:Mukunda Goswami|Mukunda Goswami]] || 2019-09 || 98.4 || 1.6 |- | 171 || [[ചായം പൂശിയ വീട്]] || [[:en:The Painted House|The Painted House]] || 2020-01 || 98.4 || 1.6 |- | 172 || [[ആക്സസറി ബ്രെസ്റ്റ്]] || [[:en:Accessory breast|Accessory breast]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 173 || [[വർധമാൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]] || [[:en:Vardhman Institute of Medical Sciences|Vardhman Institute of Medical Sciences]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 174 || [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി കനാൽ]] || [[:en:Indira Gandhi Canal|Indira Gandhi Canal]] || 2022-11 || 98.4 || 1.6 |- | 175 || [[ഇന്റർനാഷണൽ സൊസൈറ്റി ഓഫ് അൾട്രാസൗണ്ട് ഇൻ ഒബ്സ്റ്റട്രിക്സ് ആൻഡ് ഗൈനക്കോളജി]] || [[:en:International Society of Ultrasound in Obstetrics and Gynecology|International Society of Ultrasound in Obstetrics and Gynecology]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 176 || [[അന്ന-മരിയ ബെല്ലി]] || [[:en:Anna-Maria Belli|Anna-Maria Belli]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 177 || [[സിൽചാർ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Silchar Medical College and Hospital|Silchar Medical College and Hospital]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 178 || [[പൊയ്കയിൽ ശ്രീകുമാര ഗുരുദേവൻ]] || [[:en:Poykayil Sreekumara Gurudevan|Poykayil Sreekumara Gurudevan]] || 2023-02 || 98.4 || 1.6 |- | 179 || [[ബങ്കുര സമ്മിലാനി മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Bankura Sammilani Medical College and Hospital|Bankura Sammilani Medical College and Hospital]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 180 || [[ഹാലിചരൻ നർസാരി]] || [[:en:Halicharan Narzary|Halicharan Narzary]] || 2019-11 || 98.4 || 1.6 |- | 181 || [[നയ്യാര നൂർ]] || [[:en:Nayyara Noor|Nayyara Noor]] || 2022-08 || 98.4 || 1.6 |- | 182 || [[അഡോൾഫ് ഗുസ്സെറോ]] || [[:en:Adolf Gusserow|Adolf Gusserow]] || 2023-01 || 98.3 || 1.7 |- | 183 || [[ആദിർ രഞ്ജൻ ചൗധരി]] || [[:en:Adhir Ranjan Chowdhury|Adhir Ranjan Chowdhury]] || 2019-08 || 98.3 || 1.7 |- | 184 || [[ക്വീൻ എലിസബത്ത് ഹാൾ]] || [[:en:Queen Elizabeth Hall|Queen Elizabeth Hall]] || 2020-01 || 98.3 || 1.7 |- | 185 || [[ഖതിക്]] || [[:en:Qatiq|Qatiq]] || 2020-12 || 98.3 || 1.7 |- | 186 || [[തുരാഗ ദേശിരാജു]] || [[:en:Turaga Desiraju|Turaga Desiraju]] || 2021-05 || 98.3 || 1.7 |- | 187 || [[രാജൻ രഹേജ]] || [[:en:Rajan Raheja|Rajan Raheja]] || 2021-06 || 98.3 || 1.7 |- | 188 || [[വജൈനൽ കഫ്]] || [[:en:Vaginal cuff|Vaginal cuff]] || 2023-01 || 98.3 || 1.7 |- | 189 || [[സാന്തിയാഗോ ബെർണബ്യു സ്റ്റേഡിയം]] || [[:en:Santiago Bernabéu Stadium|Santiago Bernabéu Stadium]] || 2020-04 || 98.3 || 1.7 |- | 190 || [[ഈശ ഫൗണ്ടേഷൻ]] || [[:en:Isha Foundation|Isha Foundation]] || 2019-10 || 98.3 || 1.7 |- | 191 || [[അവിനാശ് ദീക്ഷിത്]] || [[:en:Avinash Dixit|Avinash Dixit]] || 2019-10 || 98.3 || 1.7 |- | 192 || [[ലിസ സൊബെറാനൊ]] || [[:en:Liza Soberano|Liza Soberano]] || 2019-11 || 98.3 || 1.7 |- | 193 || [[ഈണം (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Eenam|Eenam]] || 2019-12 || 98.3 || 1.7 |- | 194 || [[വിടരുന്ന മൊട്ടുകൾ]] || [[:en:Vidarunna Mottukal|Vidarunna Mottukal]] || 2020-04 || 98.3 || 1.7 |- | 195 || [[സുധി കോപ്പ]] || [[:en:Sudhi Koppa|Sudhi Koppa]] || 2022-03 || 98.3 || 1.7 |- | 196 || [[പരിപാടൽ]] || [[:en:Paripāṭal|Paripāṭal]] || 2020-05 || 98.3 || 1.7 |- | 197 || [[കെ. ശ്രീനാഥ് റെഡ്ഡി]] || [[:en:K. Srinath Reddy|K. Srinath Reddy]] || 2021-05 || 98.3 || 1.7 |- | 198 || [[ചിത്ര ബറുച]] || [[:en:Chitra Bharucha|Chitra Bharucha]] || 2023-01 || 98.3 || 1.7 |- | 199 || [[പ്രേമഗീതങ്ങൾ]] || [[:en:Prema Geethangal|Prema Geethangal]] || 2019-11 || 98.3 || 1.7 |- | 200 || [[ഹാവോ ജിംഗ്ഫാംഗ്]] || [[:en:Hao Jingfang|Hao Jingfang]] || 2020-04 || 98.3 || 1.7 |} == പൈലറ്റ് ഫലങ്ങൾ: ആദ്യ മൂന്നു തിരുത്തലുകൾ (2026 ജൂലൈ 22) == മുകളിലെ പട്ടികയിലെ ആദ്യ മൂന്നു ലേഖനങ്ങളിൽ, പദ്ധതിരേഖയിലെ രീതിശാസ്ത്രം അനുസരിച്ച് (ഭാഷയും പരിഭാഷാപ്പിശകുകളും മാത്രം; വസ്തുതകളും അവലംബങ്ങളും മാറ്റാതെ) AI സഹായത്തോടെ, മനുഷ്യമേൽനോട്ടത്തിൽ ഓരോ തിരുത്തുവീതം നടത്തി. തിരുത്തലിനു മുമ്പ് ഓരോ ലേഖനവും ഇംഗ്ലീഷ് മൂലലേഖനവുമായി ഒത്തുനോക്കി. {| class="wikitable" ! ലേഖനം !! തിരുത്ത് (diff) !! പ്രധാന മാറ്റങ്ങൾ !! നിരീക്ഷണങ്ങൾ |- | [[മികച്ച ഗാനരചനയ്ക്കുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4649239|diff]] || അപൂർണ്ണമായിരുന്ന ആമുഖവാക്യം പൂർണ്ണവാക്യമാക്കി; ക്രമനമ്പറിലെ ആവർത്തനപ്പിശക് (45 രണ്ടുതവണ) തിരുത്തി 46–48 ആയി പുനഃക്രമീകരിച്ചു; അധിക സ്പെയ്സുകൾ നീക്കി. || പട്ടികാരൂപത്തിലുള്ള ലേഖനങ്ങളിൽ ഭാഷാപ്രശ്നങ്ങൾ താരതമ്യേന കുറവാണ് — ഗദ്യം കുറവായതിനാൽ യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം (stats.mt) ഉയർന്നിരുന്നാലും തിരുത്തേണ്ടത് കുറവാകാം. മുൻഗണനാക്രമത്തിൽ ഗദ്യലേഖനങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ പരിഗണന നൽകണം. |- | [[ബംഗാൾ ക്രിക്കറ്റ് അസോസിയേഷൻ]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4649240|diff]] || '''ഗുരുതരമായ അർത്ഥപ്പിശക് തിരുത്തി''': മൂലലേഖനത്തിലെ "governing body" (ഭരണസമിതി) എന്നത് "ഗവർമെന്റ് ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള കമ്മിറ്റി" എന്നു തെറ്റായി പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. പരിഭാഷിക്കപ്പെടാതെ കിടന്ന ഇംഗ്ലീഷ് ഖണ്ഡികകളും തലക്കെട്ടുകളും (See also, References, External links) മലയാളത്തിലാക്കി; സംഘടനകളുടെയും ട്രോഫികളുടെയും പേരുകൾ ഇംഗ്ലീഷിൽ നിലനിർത്തി. || യന്ത്രപരിഭാഷ വസ്തുതാപരമായ അർത്ഥവ്യതിയാനം വരുത്താം എന്നതിന്റെ ഉദാഹരണം — മൂലലേഖനവുമായുള്ള ഒത്തുനോക്കൽ രീതിശാസ്ത്രത്തിന്റെ അനിവാര്യഭാഗമാണെന്ന് ഇതു സ്ഥിരീകരിക്കുന്നു. |- | [[നബനീത ദേബ സെൻ]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4649242|diff]] || ഒരേ ലേഖനത്തിൽ മൂന്നു രൂപത്തിൽ (നബനീത/നൊബനീത/നോബനീത) എഴുതിയിരുന്ന പേര് ഏകീകരിച്ചു; വ്യാകരണ/അക്ഷരപ്പിശകുകൾ തിരുത്തി ("ഒരാളോണ്"→"ഒരാളാണ്", "കവയിതി"→"കവയിത്രി", "നടത്തിൽ"→"നടത്തി"); ഇൻഫോബോക്സിൽ honorific prefix ഫീൽഡിൽ തെറ്റായി ചേർത്തിരുന്ന മക്കളുടെ പേരുകൾ children ഫീൽഡിലേക്കു മാറ്റി; CX അവശിഷ്ടമായ nowiki ടാഗും അസ്ഥാനത്തുള്ള കണ്ണിയും നീക്കി. || '''വസ്തുതാപരമായ കാലഹരണം കണ്ടെത്തി''': ലേഖനവിഷയം 2019 നവംബർ 7-ന് അന്തരിച്ചെങ്കിലും ലേഖനം ഇപ്പോഴും "ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ" വർഗ്ഗത്തിലാണ്; ഇൻഫോബോക്സിൽ ജനനത്തീയതി ഫലകവും കാലഹരണപ്പെട്ടതാണ്. പുതിയ വിവരം ചേർക്കുന്നത് ഭാഷാതിരുത്തലിന്റെ പരിധിക്കു പുറത്തായതിനാൽ ഇതു തിരുത്തിയിട്ടില്ല — അവലംബസഹിതം മനുഷ്യതിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ്. |} === പ്രാഥമിക നിഗമനങ്ങൾ === * മൂന്നു ലേഖനങ്ങളിലും അർത്ഥവ്യതിയാനമോ വിവരനഷ്ടമോ വരുത്താതെ ഭാഷ മെച്ചപ്പെടുത്താൻ കഴിഞ്ഞു; ഓരോ diff-ഉം മനുഷ്യപരിശോധനയ്ക്കു ലഭ്യമാണ്. * പ്രസിദ്ധീകരണസമയത്തെ യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം മാത്രം നോക്കി മുൻഗണന നിശ്ചയിക്കുന്നതിനു പരിമിതികളുണ്ട് — പട്ടികാലേഖനങ്ങളിൽ ഗദ്യം കുറവായതിനാൽ തിരുത്തേണ്ടതും കുറവാണ്. ഗദ്യത്തിന്റെ അളവുകൂടി പരിഗണിച്ചുള്ള മുൻഗണനാക്രമം പൈലറ്റിന്റെ അടുത്ത ഘട്ടത്തിൽ പരീക്ഷിക്കണം. * ഭാഷാതിരുത്തലിനിടെ കണ്ടെത്തുന്ന വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ (കാലഹരണപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ) തിരുത്താതെ, മനുഷ്യശ്രദ്ധയ്ക്കായി ഇവിടെ രേഖപ്പെടുത്തുന്ന രീതി പ്രായോഗികമാണെന്നു കണ്ടു. === മുഴുവൻ പൈലറ്റിലേക്ക് (100 ലേഖനങ്ങൾ) === ഈ ആദ്യ മൂന്നു തിരുത്തലുകൾക്കുശേഷം, യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം ഏറ്റവും കൂടിയ ആദ്യ 100 ലേഖനങ്ങളിലേക്കു പൈലറ്റ് വ്യാപിപ്പിച്ചു. ഓരോ ലേഖനത്തിന്റെയും diff കണ്ണികളും വിശദമായ നിരീക്ഷണങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്ന പൂർണ്ണ ഫലരേഖ: '''[[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|100 ലേഖനങ്ങളുടെ പൈലറ്റ് ഫലരേഖ]]'''. '''നിരീക്ഷണങ്ങളുടെ സംഗ്രഹം:''' * '''100-ൽ 92 ലേഖനങ്ങളിൽ''' ഭാഷാതിരുത്തൽ വരുത്തി; 8 എണ്ണത്തിൽ (മിക്കവയും പട്ടിക/ഫലക പ്രധാനമായവ) ഭാഷ ഇതിനകം മെച്ചമായിരുന്നു. * ഓരോ ലേഖനത്തിനും ഒരു തിരുത്ത് എന്ന നിലയിൽ, '''ഭാഷയും പരിഭാഷാപ്പിശകുകളും മാത്രം''' തിരുത്തി; വസ്തുതകൾ, സംഖ്യകൾ, അവലംബങ്ങൾ, ഫലകങ്ങൾ, കണ്ണികൾ, വർഗ്ഗങ്ങൾ എന്നിവ ഘടനാപരിശോധനയിലൂടെ യഥാതഥം നിലനിർത്തി. * '''സാധാരണ പിശകുകൾ''': വിഷയത്തിന്റെ പേരിന്റെ അസ്ഥിരമായ ലിപ്യന്തരണം, OCR/യന്ത്രപരിഭാഷാ അക്ഷരക്കുഴപ്പം (ഉദാ. 'സ of കര്യം' → 'സൗകര്യം'), പരിഭാഷിക്കപ്പെടാത്ത ഇംഗ്ലീഷ് ഖണ്ഡികകൾ/തലക്കെട്ടുകൾ, ഇംഗ്ലീഷ് വാക്യക്രമം അതേപടി പിന്തുടരുന്ന വാക്യങ്ങൾ. * '''ഗുരുതര അർത്ഥപ്പിശകുകൾ''': പേരുകൾ പദമായി പരിഭാഷപ്പെട്ടത് (ഉദാ. കായികതാരം 'Everton Weekes' → 'ആഴ്ചകൾ'; 'governing body' → 'ഗവണ്മെന്റ് ഉടമസ്ഥത') പോലുള്ളവ കണ്ടെത്തി — മൂലലേഖനവുമായുള്ള ഒത്തുനോക്കൽ അനിവാര്യമാണെന്ന് ഇത് സ്ഥിരീകരിക്കുന്നു. * '''മനുഷ്യപരിശോധന ആവശ്യമുള്ളവ''': 41 ലേഖനങ്ങളിൽ കാലഹരണപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ, സ്രോതസ്സുമായി പൊരുത്തപ്പെടാത്ത സംഖ്യകൾ തുടങ്ങിയ വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ കണ്ടെത്തി; ഇവ AI തിരുത്താതെ ഫലരേഖയിലെ പ്രത്യേക വിഭാഗത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തി. * '''മുൻഗണന''': പട്ടിക/ഫലക പ്രധാനമായ ലേഖനങ്ങളിൽ യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം ഉയർന്നാലും ഗദ്യം കുറവായതിനാൽ തിരുത്തേണ്ടത് കുറവായിരുന്നു — അടുത്ത ഘട്ടത്തിൽ ഗദ്യത്തിന്റെ അളവുകൂടി മുൻഗണനയിൽ പരിഗണിക്കണം. === പുതിയ ലേഖനങ്ങളുടെ ഭാഷാ അവലോകനം (100 എണ്ണം) === മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലെ ഏറ്റവും പുതിയ 100 ലേഖനങ്ങളിൽ, ''തിരുത്തലുകൾ വരുത്താതെ'' (റീഡ്-ഒൺലി) നടത്തിയ ഭാഷാ/പരിഭാഷാ അവലോകനത്തിന്റെ ഫലങ്ങളും അനുമാനങ്ങളും: '''[[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പുതിയലേഖനങ്ങൾ|പുതിയ ലേഖനങ്ങളുടെ അവലോകന രേഖ]]'''. ഉള്ളടക്കമുള്ള 81 ലേഖനങ്ങളിൽ 65-ലും ഭാഷാമാറ്റം ശുപാർശ ചെയ്യുന്നു; ഏറ്റവും സാധാരണമായ പിശകുകൾ വർഷം/സംഖ്യ വിട്ടുപോയപ്പോൾ തനിച്ചാകുന്ന 'ൽ/ലെ' പ്രത്യയവും ഒരേ പേരിന്റെ അസ്ഥിര ലിപ്യന്തരണവുമാണ്. ഗുരുതരമായവ പ്രധാനമായും ഇൻഫോബോക്സ് പരിഭാഷപ്പെടാത്തതു മൂലമാണ്. == ഇതും കാണുക == * [[:mw:Special:MyLanguage/Content translation|ഉള്ളടക്കപരിഭാഷ (mediawiki.org)]] * [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Content translation/Translating/Translation quality|പരിഭാഷാ ഗുണനിലവാരം — സഹായതാൾ]] * [[:en:Wikipedia:Content translation tool|ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിലെ CX ശുദ്ധീകരണസംരംഭം]] * [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ]] * [[Special:Tags|പ്രത്യേകം:ടാഗുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:വിക്കിപീഡിയ പദ്ധതികൾ]] hejwo90e8dpzuuzuv938we2a2q3zucx 4651999 4651997 2026-07-31T20:29:30Z Netha Hussain 19313 /* രീതിശാസ്ത്രം */ +1 4651999 wikitext text/x-wiki {{Notice|ഇത് ഒരു കരട് പദ്ധതിരേഖയാണ്. സമൂഹത്തിന്റെ അഭിപ്രായങ്ങൾക്കും നിർദ്ദേശങ്ങൾക്കുമായി [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്|പഞ്ചായത്തിൽ]] ചർച്ചയ്ക്ക് സമർപ്പിക്കുന്നതാണ്.}} = വിക്കിപദ്ധതി: നിർമ്മിതബുദ്ധി ഉപയോഗിച്ചുള്ള പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം = [[:mw:Special:MyLanguage/Content translation|ഉള്ളടക്കപരിഭാഷാ ഉപകരണം]] (Content Translation Tool — CX) ഉപയോഗിച്ച് മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങളിൽ പലതിലും യന്ത്രപരിഭാഷയുടെ (machine translation) പോരായ്മകൾ കാണുന്നു. അസ്വാഭാവികമായ വാക്യഘടന, ഇംഗ്ലീഷ് വാക്യക്രമം അതേപടി പിന്തുടരുന്ന "പരിഭാഷാഭാഷ", തെറ്റായ പദപ്രയോഗങ്ങൾ, വ്യാകരണപ്പിശകുകൾ എന്നിവ മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലെ പല ലേഖനങ്ങളിലും നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്. ഇത്തരം ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്തി, നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI/LLM) സഹായത്തോടെ ഭാഷ മെച്ചപ്പെടുത്തി, ബോട്ട് വഴി തിരുത്തുകൾ വരുത്തുകയാണ് ഈ പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം. പദ്ധതിയുടെ ആദ്യഘട്ടമായി '''100 ലേഖനങ്ങളുടെ ഒരു പൈലറ്റ് പഠനം''' നടത്തി. പൈലറ്റിന്റെ ഫലങ്ങൾ സമൂഹത്തിനു മുന്നിൽ അവതരിപ്പിച്ച്, സമവായത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മാത്രമേ വിപുലീകരണം പരിഗണിക്കുകയുള്ളൂ. == പശ്ചാത്തലം == * മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ <code>contenttranslation</code> ടാഗോടുകൂടിയ '''ഏകദേശം 14,800 തിരുത്തലുകൾ''' ഇതുവരെ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട് (2026 ജൂലൈയിലെ കണക്ക്). ഇവയിൽ ഏകദേശം 9,800 എണ്ണം CX2 (പുതിയ പതിപ്പ്) ഉപയോഗിച്ചുള്ളവയാണ്; ഏകദേശം 900 എണ്ണം [[:mw:Special:MyLanguage/Content translation/Section translation|ഉപവിഭാഗ പരിഭാഷ]] വഴിയുള്ളവയും. * CX ഉപകരണം മലയാളത്തിലേക്ക് Google Translate, MinT തുടങ്ങിയ യന്ത്രപരിഭാഷാ സേവനങ്ങളാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഇവയുടെ ഗുണനിലവാരം മെച്ചപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, മലയാളംപോലുള്ള സങ്കീർണ്ണരൂപഘടനയുള്ള (agglutinative) ഭാഷകളിൽ പിശകുകൾ സാധാരണമാണ്. * ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിൽ CX വഴി വന്ന മോശം പരിഭാഷകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ പ്രത്യേക ശുദ്ധീകരണസംരംഭവും ([[:en:Wikipedia:Content translation tool|WP:CXT]]) പ്രത്യേക മായ്ക്കൽ മാനദണ്ഡവും (X2) വരെ വേണ്ടിവന്നിട്ടുണ്ട്. ==പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ == # CX ഉപയോഗിച്ച് സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടതും ഭാഷാപരമായി മെച്ചപ്പെടുത്തേണ്ടതുമായ ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്തുക. {{done}} 200 ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക ഇപ്പോൾ തയ്യാറാക്കിയിട്ടുണ്ട്, വലിയ പട്ടിക മലയാളം വിക്കിസമൂഹത്തിന്റെ സമവായത്തിനു ശേഷം. # 100 ലേഖനങ്ങളുടെ പൈലറ്റ് പഠനത്തിലൂടെ ഈ സമീപനത്തിന്റെ കൃത്യതയും സ്വീകാര്യതയും അളക്കുക. {{done}} (പൈലറ്റ് പഠനം പൂർത്തിയായി, ഫലം ഇവിടെ കാണാം.) # പൈലറ്റ് പഠനത്തിന്റെ ഫലങ്ങൾ സുതാര്യമായി രേഖപ്പെടുത്തി സമൂഹത്തിന്റെ വിലയിരുത്തലിന് സമർപ്പിക്കുക. {{doing}} # നിർമ്മിതബുദ്ധി ഉപയോഗിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ബോട്ട് പ്രവർത്തിപ്പിച്ച് ലേഖനങ്ങളിലെ '''ഭാഷ മാത്രം''' മെച്ചപ്പെടുത്തുക. വസ്തുതകളോ ഉള്ളടക്കമോ അവലംബങ്ങളോ മാറ്റുന്നതല്ല. == പദ്ധതിയുടെ വ്യാപ്തിക്ക് പുറത്തുള്ളവ == * പുതിയ ഉള്ളടക്കം ചേർക്കൽ, വസ്തുതാപരമായ തിരുത്തലുകൾ, അവലംബങ്ങൾ ചേർക്കൽ/നീക്കം ചെയ്യൽ — ഇവയൊന്നും ബോട്ട് ചെയ്യില്ല. * ലേഖനങ്ങൾ മായ്ക്കാനുള്ള ശുപാർശകൾ ഈ പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമല്ല (ഗുരുതരപ്രശ്നമുള്ളവ കണ്ടെത്തിയാൽ സാധാരണ നടപടിക്രമപ്രകാരം സമൂഹത്തിന്റെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടുത്തും). * CX ഉപകരണത്തിന്റെ ഉപയോഗം നിരുത്സാഹപ്പെടുത്തലല്ല ലക്ഷ്യം; നിലവിലുള്ള ലേഖനങ്ങളുടെ ഭാഷ മെച്ചപ്പെടുത്തലാണ്. == രീതിശാസ്ത്രം == === ഘട്ടം 1: ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്തൽ === താഴെപ്പറയുന്ന സ്രോതസ്സുകളിൽനിന്ന് CX-ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക തയ്യാറാക്കും: * '''ടാഗ് അടിസ്ഥാനത്തിൽ''': <code>contenttranslation</code>, <code>contenttranslation-v2</code>, <code>sectiontranslation</code>, <code>contenttranslation-high-unmodified-mt-text</code> എന്നീ ടാഗുകളുള്ള താളുകൾ ([[Special:Tags|പ്രത്യേകം:ടാഗുകൾ]] കാണുക). ഉദാഹരണ API ചോദ്യം: *: <code><nowiki>https://ml.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=recentchanges&rctag=contenttranslation&rclimit=500</nowiki></code> * '''CX സ്ഥിതിവിവര API''': <code>list=cxpublishedtranslations&from=en&to=ml</code> എന്ന API ഓരോ പരിഭാഷയിലെയും യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം (<code>stats.mt</code>) ഉൾപ്പെടെ നൽകുന്നു — മാറ്റംവരുത്താത്ത യന്ത്രപരിഭാഷ കൂടുതലുള്ള ലേഖനങ്ങൾ മുൻഗണനാക്രമത്തിൽ അടുക്കാൻ ഇത് ഉപയോഗിക്കും. * '''PetScan / Quarry''': <code>change_tag</code> പട്ടികയിൽനിന്ന് SQL ചോദ്യം വഴി പൂർണ്ണപ്പട്ടിക. === ഘട്ടം 2: ബോട്ട് വഴി തിരുത്തൽ === * [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ|ബോട്ട് നയം]] അനുസരിച്ച്, [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ/അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷകൾ|അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷ]] സമർപ്പിച്ച് അനുമതി ലഭിച്ചശേഷം മാത്രമേ ബോട്ട് പ്രവർത്തിക്കൂ. * ഓരോ തിരുത്തിലും വ്യക്തമായ തിരുത്തൽ സംഗ്രഹം: ഉദാ. <code>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണ പദ്ധതി — ഭാഷ മെച്ചപ്പെടുത്തൽ (പൈലറ്റ്); വിശദാംശങ്ങൾ പദ്ധതിത്താളിൽ</code>. * {{tl|bots}} / {{tl|nobots}} ഫലകങ്ങൾ മാനിക്കും; തിരുത്തൽനിരക്ക് പരിമിതപ്പെടുത്തും (മിനിറ്റിൽ പരമാവധി ഏതാനും തിരുത്തുകൾ). * പൈലറ്റിലെ ആദ്യ 20 ലേഖനങ്ങളുടെ തിരുത്തുകൾ '''പൂർണ്ണമായും മനുഷ്യപരിശോധനയ്ക്കുശേഷം''' മാത്രം സേവ് ചെയ്യും (calibration ഘട്ടം). തുടർന്നുള്ള 80 എണ്ണം അർദ്ധസ്വയംപ്രവർത്തിതമായി — ഓരോ diff-ഉം സാമ്പിൾ അടിസ്ഥാനത്തിൽ [[User: Netha Hussain]] പരിശോധിക്കും. പരിശോധനയിൽ എല്ലാവർക്കും പങ്കുചേരാവുന്നതാണ്. * എല്ലാ ബോട്ട് തിരുത്തുകളുടെയും പട്ടിക പദ്ധതിത്താളിന്റെ ഉപതാളിൽ പരസ്യമായി സൂക്ഷിക്കും; ഏത് തിരുത്തും ആർക്കും ഒറ്റ ക്ലിക്കിൽ മുൻപ്രാപനം (revert) ചെയ്യാം — അതിനെതിരെ തർക്കമുണ്ടാകില്ല. === ബോട്ടിന്റെ പ്രവർത്തനം === * മൂലലേഖനം (ഇംഗ്ലീഷ്) ലഭ്യമെങ്കിൽ അതും മലയാളം പതിപ്പും LLM-ന് നൽകി, '''അർത്ഥവ്യത്യാസം വരുത്താതെ ഭാഷ മാത്രം''' മെച്ചപ്പെടുത്താൻ നിർദ്ദേശിക്കും. * എ.ഐ ബോട്ടിന് കർശന നിയന്ത്രണങ്ങളാണ് കൊടുത്തിട്ടുള്ളത് (guardrails): ** വിക്കിഘടന (കണ്ണികൾ, ഫലകങ്ങൾ, അവലംബ ടാഗുകൾ, ചിത്രങ്ങൾ, വർഗ്ഗങ്ങൾ) അതേപടി നിലനിർത്തും. ** സംഖ്യകൾ, പേരുകൾ, തീയതികൾ, ഉദ്ധരണികൾ എന്നിവ മാറ്റില്ല. ** പുതിയ വാക്യങ്ങളോ വിവരങ്ങളോ കൂട്ടിച്ചേർക്കില്ല; ഉള്ളടക്കം നീക്കം ചെയ്യില്ല. * തിരുത്തിയശേഷം ഒരു രണ്ടാം AI-പരിശോധന (verification pass) നടത്തും. പഴയതും പുതിയതുമായ പതിപ്പുകൾ താരതമ്യം ചെയ്ത് അർത്ഥവ്യതിയാനമോ വിവരനഷ്ടമോ ഉണ്ടോയെന്ന് സ്വതന്ത്രമായി പരിശോധിക്കും. സംശയമുള്ളവ മനുഷ്യപരിശോധനയ്ക്ക് മാറ്റിവയ്ക്കും. === വിജയമാനദണ്ഡങ്ങൾ (metrics) === പൈലറ്റ് പഠനത്തിൽ താഴെപ്പറയുന്നവ ശരിയാണെന്ന് തെളിഞ്ഞാൽ പദ്ധതി വിജയകരമാണെന്നത് കണക്കാക്കാം. # '''കൃത്യത''': മനുഷ്യപരിശോധനയിൽ "അർത്ഥവ്യത്യാസമില്ല, ഭാഷ മെച്ചപ്പെട്ടു" എന്ന് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്ന തിരുത്തുകളുടെ അനുപാതം ≥ 95%. # '''മുൻപ്രാപന നിരക്ക്''': സമൂഹാംഗങ്ങൾ മുൻപ്രാപനം ചെയ്യുന്ന ബോട്ട് തിരുത്തുകൾ ≤ 5%. # '''വസ്തുതാവ്യതിയാനം''': വസ്തുത മാറിയതായി കണ്ടെത്തുന്ന തിരുത്തുകൾ = 0 (ഒരെണ്ണം കണ്ടെത്തിയാൽപ്പോലും പ്രവർത്തനം നിർത്തി കാരണം വിശകലനം ചെയ്യും). # '''സമൂഹസ്വീകാര്യത''': പൈലറ്റ് റിപ്പോർട്ടിന്മേലുള്ള ചർച്ചയിൽ തുടരാനുള്ള സമവായം. == അപകടസാധ്യതകളും പരിഹാരങ്ങളും == {| class="wikitable" ! അപകടസാധ്യത !! പരിഹാരം |- | AI വസ്തുതകൾ മാറ്റുകയോ പുതിയ (തെറ്റായ) വിവരം ചേർക്കുകയോ ചെയ്യുക (hallucination) || ഭാഷാതിരുത്തലിൽ മാത്രം പരിമിതപ്പെടുത്തുന്ന കർശന നിർദ്ദേശങ്ങൾ; സ്വതന്ത്ര രണ്ടാം AI-പരിശോധന; calibration ഘട്ടത്തിൽ 100% മനുഷ്യപരിശോധന; സംഖ്യ/പേര്/തീയതി മാറ്റങ്ങൾ യാന്ത്രികമായി കണ്ടെത്തി തടയുന്ന diff-പരിശോധന |- | വിക്കിഘടന (ഫലകങ്ങൾ, അവലംബങ്ങൾ) തകരാറിലാകുക || തിരുത്തലിനുമുമ്പും ശേഷവും ഘടനാപരിശോധന (parser check); ഘടന മാറിയാൽ തിരുത്ത് സ്വയം നിരസിക്കും |- | സമൂഹത്തിന്റെ എതിർപ്പ് / വിശ്വാസക്കുറവ് || മുൻകൂർ ചർച്ചയും സമവായവും; പൂർണ്ണ സുതാര്യത; എളുപ്പത്തിലുള്ള മുൻപ്രാപനം; പരാതിപ്പെടാനുള്ള കേന്ദ്രീകൃത താൾ; ആവശ്യപ്പെട്ടാൽ ഉടൻ പ്രവർത്തനം നിർത്തൽ |} == നയപരമായ അനുസരണം == * '''[[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ]]''': ബോട്ട് പ്രവർത്തനത്തിന് മുൻകൂർ അനുമതി തേടും; അപേക്ഷ [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ/അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷകൾ]] എന്ന താളിൽ സമർപ്പിക്കും. * '''സുതാര്യത''': ബോട്ട് അക്കൗണ്ടിന്റെ ഉപയോക്തൃതാളിൽ പദ്ധതിവിവരണം, ഉപയോഗിക്കുന്ന AI മോഡൽ, പ്രവർത്തകന്റെ വിവരം എന്നിവ വ്യക്തമാക്കും. AI ഉപയോഗം തിരുത്തൽ സംഗ്രഹത്തിൽ വെളിപ്പെടുത്തും. * '''ഉത്തരവാദിത്തം''': ബോട്ടിന്റെ എല്ലാ തിരുത്തുകളുടെയും പൂർണ്ണ ഉത്തരവാദിത്തം പ്രവർത്തകയ്ക്കായിരിക്കും. * പദ്ധതി ആരംഭിക്കുംമുമ്പ് [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്|പഞ്ചായത്തിൽ]] ചർച്ച നടത്തി സമവായം ഉറപ്പാക്കും. == സാങ്കേതിക അനുബന്ധം == === ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്താനുള്ള മാതൃകാ API ചോദ്യങ്ങൾ === CX ടാഗുള്ള സമീപകാല മാറ്റങ്ങൾ: <nowiki>https://ml.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=recentchanges&rctag=contenttranslation&rcnamespace=0&rclimit=500&rcprop=title|timestamp|tags&format=json</nowiki> പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പരിഭാഷകളും യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതവും: <nowiki>https://ml.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=cxpublishedtranslations&from=en&to=ml&limit=500&format=json</nowiki> (ഫലത്തിലെ <code>stats.mt</code> — യന്ത്രപരിഭാഷയുടെ അനുപാതം, <code>stats.human</code> — മനുഷ്യതിരുത്തലിന്റെ അനുപാതം. <code>stats.mt</code> ഉയർന്നതും <code>stats.human</code> കുറഞ്ഞതുമായ ലേഖനങ്ങൾക്ക് മുൻഗണന.) മാറ്റംവരുത്താത്ത യന്ത്രപരിഭാഷ കൂടുതലുള്ള തിരുത്തുകൾ: <nowiki>https://ml.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=recentchanges&rctag=contenttranslation-high-unmodified-mt-text&rclimit=500&format=json</nowiki> === നിർദ്ദിഷ്ട സാങ്കേതിക ഘടകങ്ങൾ === * '''ഭാഷ/ചട്ടക്കൂട്''': Python + [[:mw:Manual:Pywikibot|Pywikibot]] * '''AI മോഡൽ''': മലയാളത്തിൽ മികച്ച പ്രകടനമുള്ള ഒരു LLM (calibration ഘട്ടത്തിൽ ഒന്നിലധികം മോഡലുകൾ താരതമ്യം ചെയ്ത് തിരഞ്ഞെടുക്കും) - പൈലറ്റ് പദ്ധതിയ്ക്കായി തിരഞ്ഞെടുത്തത് ക്ലോഡ് ഫേബിൾ 5 എന്ന മോഡൽ ആണ്. * '''പ്രവർത്തനരേഖകൾ''': ഓരോ ലേഖനത്തിനും അന്തിമ diff പരസ്യമായി ലഭ്യമാക്കും. * '''കോഡ്''': പദ്ധതിയുടെ മുഴുവൻ കോഡും സ്വതന്ത്ര അനുമതിപത്രത്തിൽ (open source) പ്രസിദ്ധീകരിക്കും. == യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം ഏറ്റവും കൂടിയ ലേഖനങ്ങൾ (ടോപ് 200) == ഉള്ളടക്കപരിഭാഷാ ഉപകരണം വഴി ഇംഗ്ലീഷിൽനിന്ന് മലയാളത്തിലേക്കു പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പരിഭാഷകളുടെ കണക്കുകൾ ([[:mw:Special:MyLanguage/Content translation|CX]] <code>cxpublishedtranslations</code> API-യിലെ <code>stats.mt</code>) അടിസ്ഥാനമാക്കി, '''മാറ്റംവരുത്താത്ത യന്ത്രപരിഭാഷയുടെ അനുപാതം കൂടിയതു മുതൽ കുറഞ്ഞതു വരെ''' ക്രമീകരിച്ച പട്ടിക. കണക്കുകൾ പ്രസിദ്ധീകരണസമയത്തേതാണ്; പിന്നീട് മനുഷ്യതിരുത്തലുകൾ വന്നിട്ടുണ്ടാകാം. നിലവിലില്ലാത്ത (മായ്ക്കപ്പെട്ട) താളുകൾ ഒഴിവാക്കിയിട്ടുണ്ട്. (പട്ടിക തയ്യാറാക്കിയത്: 2026 ജൂലൈ 22-ന്, ആകെ 11,856 പരിഭാഷകളിൽനിന്ന്.) {| class="wikitable sortable" ! # !! ലേഖനം !! ഇംഗ്ലീഷ് മൂലലേഖനം !! പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത് !! യന്ത്രപരിഭാഷ % !! മനുഷ്യതിരുത്തൽ % |- | 1 || [[മികച്ച ഗാനരചനയ്ക്കുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം]] || [[:en:Kerala State Film Award for Best Lyrics|Kerala State Film Award for Best Lyrics]] || 2015-09 || 100.0 || 0.0 |- | 2 || [[ബംഗാൾ ക്രിക്കറ്റ് അസോസിയേഷൻ]] || [[:en:Cricket Association of Bengal|Cricket Association of Bengal]] || 2015-09 || 100.0 || 0.0 |- | 3 || [[നബനീത ദേബ സെൻ]] || [[:en:Nabaneeta Dev Sen|Nabaneeta Dev Sen]] || 2023-01 || 100.0 || 0.0 |- | 4 || [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം പാർലമെന്റ് നിയോജകമണ്ഡലങ്ങളുടെ(1801-1832) പട്ടിക]] || [[:en:List of UK Parliamentary constituencies (1801–32)|List of UK Parliamentary constituencies (1801–32)]] || 2017-05 || 100.0 || 0.0 |- | 5 || [[ബലപരീക്ഷണം (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Balapareekshanam|Balapareekshanam]] || 2020-04 || 100.0 || 0.0 |- | 6 || [[അശ്റഫ് അലി താനവി]] || [[:en:Ashraf Ali Thanwi|Ashraf Ali Thanwi]] || 2025-04 || 100.0 || 0.0 |- | 7 || [[മഹാരാജ് മാനനഷ്ടക്കേസ്]] || [[:en:Maharaj Libel Case|Maharaj Libel Case]] || 2024-07 || 100.0 || 0.0 |- | 8 || [[ഗോകുൽ രാമകൃഷ്ണൻ]] || [[:en:Gokul Ramakrishnan|Gokul Ramakrishnan]] || 2023-09 || 100.0 || 0.0 |- | 9 || [[കാദിരി]] || [[:en:Kadiri|Kadiri]] || 2023-11 || 100.0 || 0.0 |- | 10 || [[2024ലെ ലോക്‌സഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് (കേരളം)]] || [[:en:2024 Indian general election in Kerala|2024 Indian general election in Kerala]] || 2024-04 || 100.0 || 0.0 |- | 11 || [[ജി.എൻ. സായിബാബ]] || [[:en:G. N. Saibaba|G. N. Saibaba]] || 2024-11 || 100.0 || 0.0 |- | 12 || [[അസമത (ഗണിതശാസ്ത്രം)]] || [[:en:Inequality (mathematics)|Inequality (mathematics)]] || 2024-12 || 100.0 || 0.0 |- | 13 || [[ലാമിന് യമാൽ]] || [[:en:Lamine Yamal|Lamine Yamal]] || 2025-05 || 100.0 || 0.0 |- | 14 || [[മയിലാടി, തമിഴ്നാട്]] || [[:en:Myladi, Tamil Nadu|Myladi, Tamil Nadu]] || 2025-08 || 100.0 || 0.0 |- | 15 || [[ദുബായ് മിറക്കിൾ ഗാർഡൻ]] || [[:en:Dubai Miracle Garden|Dubai Miracle Garden]] || 2025-11 || 100.0 || 0.0 |- | 16 || [[ബാബ് അൽ-ഹദീദ്]] || [[:en:Bab al-Hadid|Bab al-Hadid]] || 2026-02 || 100.0 || 0.0 |- | 17 || [[കമല കൃതിവാസൻ]] || [[:en:Kamala Krithivasan|Kamala Krithivasan]] || 2026-03 || 100.0 || 0.0 |- | 18 || [[ഒ.ജെ. ജനീഷ്]] || [[:en:O. J. Janeesh|O. J. Janeesh]] || 2026-05 || 100.0 || 0.0 |- | 19 || [[മേഖലകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം പാർലമെന്റ് നിയോജകമണ്ഡലങ്ങളുടെ(1918-1945) പട്ടിക]] || [[:en:List of United Kingdom Parliament constituencies (1918–45) by region|List of United Kingdom Parliament constituencies (1918–45) by region]] || 2017-05 || 99.9 || 0.0 |- | 20 || [[മേഖലകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം പാർലമെന്റ് നിയോജകമണ്ഡലങ്ങളുടെ(1983-97) പട്ടിക]] || [[:en:List of United Kingdom Parliament constituencies (1983–97) by region|List of United Kingdom Parliament constituencies (1983–97) by region]] || 2017-05 || 99.8 || 0.0 |- | 21 || [[നഥാനിയേൽ ഹാത്തോൺ]] || [[:en:Nathaniel Hawthorne|Nathaniel Hawthorne]] || 2020-08 || 99.7 || 0.3 |- | 22 || [[യാക്കോബ്]] || [[:en:Jacob|Jacob]] || 2019-11 || 99.6 || 0.4 |- | 23 || [[ഗ്ലെൻ ടി. സീബോർഗ്]] || [[:en:Glenn T. Seaborg|Glenn T. Seaborg]] || 2017-10 || 99.4 || 22.7 |- | 24 || [[ചുണ്ടൻ ശലഭം]] || [[:en:Libythea labdaca|Libythea labdaca]] || 2018-02 || 99.4 || 0.0 |- | 25 || [[മേഖലകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം പാർലമെന്റ് നിയോജകമണ്ഡലങ്ങളുടെ(1950-74) പട്ടിക]] || [[:en:List of United Kingdom Parliament constituencies (1955–74) by region|List of United Kingdom Parliament constituencies (1955–74) by region]] || 2017-05 || 99.3 || 0.0 |- | 26 || [[ആദിലാബാദ് ജില്ല]] || [[:en:Adilabad district|Adilabad district]] || 2020-01 || 99.3 || 0.7 |- | 27 || [[ചാത്തമറ്റം]] || [[:en:Chathamattom|Chathamattom]] || 2025-06 || 99.0 || 1.0 |- | 28 || [[കോട്ട ജംഗ്ഷൻ തീവണ്ടിനിലയം]] || [[:en:Kota Junction railway station|Kota Junction railway station]] || 2019-10 || 99.0 || 1.0 |- | 29 || [[അനുരാഗ് ഥാക്കുർ]] || [[:en:Anurag Thakur|Anurag Thakur]] || 2019-08 || 99.0 || 1.0 |- | 30 || [[ശതാബ്ദി എക്സ്പ്രസ്]] || [[:en:Shatabdi Express|Shatabdi Express]] || 2019-10 || 99.0 || 1.0 |- | 31 || [[ഓഖ തീവണ്ടിനിലയം]] || [[:en:Okha railway station|Okha railway station]] || 2019-10 || 99.0 || 1.0 |- | 32 || [[സ്തന വേദന]] || [[:en:Breast pain|Breast pain]] || 2023-01 || 99.0 || 1.0 |- | 33 || [[ജെയ്ൻ എൽ-ദാർ]] || [[:en:Jane El-Dahr|Jane El-Dahr]] || 2023-01 || 99.0 || 1.0 |- | 34 || [[ഹിന്ദു സ്റ്റുഡന്റ്സ് കൗൺസിൽ]] || [[:en:Hindu Students Council|Hindu Students Council]] || 2019-10 || 99.0 || 1.0 |- | 35 || [[സാഡിനിസോ ഹക്കിമോവ]] || [[:en:Sa'diniso Hakimova|Sa'diniso Hakimova]] || 2023-01 || 99.0 || 1.0 |- | 36 || [[ചൈൽഡ്ബർത്ത് കണക്ഷൻ]] || [[:en:Childbirth Connection|Childbirth Connection]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 37 || [[ഷീല സിംഗ് പോൾ]] || [[:en:Sheila Singh Paul|Sheila Singh Paul]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 38 || [[യുവേഫ നേഷൻസ് ലീഗ്]] || [[:en:UEFA Nations League|UEFA Nations League]] || 2019-07 || 98.9 || 1.1 |- | 39 || [[ഭക്തിവേദാന്ത കോളജ്]] || [[:en:Bhaktivedanta College|Bhaktivedanta College]] || 2019-09 || 98.9 || 1.1 |- | 40 || [[തമിഴി (വെബ് സീരീസ്)]] || [[:en:Tamizhi (web series)|Tamizhi (web series)]] || 2020-04 || 98.9 || 1.1 |- | 41 || [[സൊഹ്റാബുദ്ദീൻ ഏറ്റുമുട്ടൽ കൊല]] || [[:en:Death of Sohrabuddin Sheikh|Death of Sohrabuddin Sheikh]] || 2021-06 || 98.9 || 1.1 |- | 42 || [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (1980)]] || [[:en:1980 Kerala Legislative Assembly election|1980 Kerala Legislative Assembly election]] || 2022-04 || 98.9 || 1.1 |- | 43 || [[നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഫാഷൻ ടെക്നോളജി]] || [[:en:National Institute of Fashion Technology|National Institute of Fashion Technology]] || 2022-04 || 98.9 || 1.1 |- | 44 || [[രമേശ് ബിധുരി]] || [[:en:Ramesh Bidhuri|Ramesh Bidhuri]] || 2019-08 || 98.9 || 1.1 |- | 45 || [[സ്ട്രീറ്റ് ലൈറ്റ്സ് (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Street Lights (film)|Street Lights (film)]] || 2022-03 || 98.9 || 1.1 |- | 46 || [[അനിൽ ധർകർ]] || [[:en:Anil Dharker|Anil Dharker]] || 2021-03 || 98.9 || 1.1 |- | 47 || [[ആലീസ് കൂപ്പർ]] || [[:en:Alice Cooper|Alice Cooper]] || 2019-10 || 98.9 || 1.1 |- | 48 || [[ടോറൈൻ (കന്നുകാലി)]] || [[:en:Taurine cattle|Taurine cattle]] || 2020-04 || 98.9 || 1.1 |- | 49 || [[അഗ്നിക്ഷേത്രം (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Agni Kshethram|Agni Kshethram]] || 2022-02 || 98.9 || 1.1 |- | 50 || [[പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ ജില്ലകളുടെ പട്ടിക]] || [[:en:List of districts of West Bengal|List of districts of West Bengal]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 51 || [[മുംബൈ സെൻ‌ട്രൽ തീവണ്ടിനിലയം]] || [[:en:Mumbai Central railway station|Mumbai Central railway station]] || 2019-10 || 98.9 || 1.1 |- | 52 || [[മൈക്കൽ എൻ. ഹാൾ]] || [[:en:Michael N. Hall|Michael N. Hall]] || 2021-05 || 98.9 || 1.1 |- | 53 || [[മണർകാട്]] || [[:en:Manarcaud|Manarcaud]] || 2022-01 || 98.9 || 1.1 |- | 54 || [[മഹ്കാം പുലോഡോവ]] || [[:en:Mahkam Pulodova|Mahkam Pulodova]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 55 || [[എവർട്ടൺ വീക്ക്സ്]] || [[:en:Everton Weekes|Everton Weekes]] || 2020-07 || 98.9 || 1.1 |- | 56 || [[നാഗാലാൻഡ് (ലോകസഭാ മണ്ഡലം)]] || [[:en:Nagaland (Lok Sabha constituency)|Nagaland (Lok Sabha constituency)]] || 2019-08 || 98.9 || 1.1 |- | 57 || [[സൈപ്രസിലെ കാല്പന്തുകളി]] || [[:en:Football in Cyprus|Football in Cyprus]] || 2020-03 || 98.9 || 1.1 |- | 58 || [[നർബിത സ്കൂൾ ഓഫ് നഴ്സിംഗ്]] || [[:en:Narhbita School of Nursing|Narhbita School of Nursing]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 59 || [[തായ് ഖംതി ജനത]] || [[:en:Khamti people|Khamti people]] || 2022-08 || 98.9 || 1.1 |- | 60 || [[ചൈനയിലെ പെൺ ശിശുഹത്യ]] || [[:en:Female infanticide in China|Female infanticide in China]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 61 || [[കല്പകഞ്ചേരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] || [[:en:Kalpakancheri Grama Panchayath|Kalpakancheri Grama Panchayath]] || 2019-09 || 98.9 || 1.1 |- | 62 || [[ഗർഭാശയ സുഷിരം]] || [[:en:Uterine perforation|Uterine perforation]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 63 || [[പ്രഫുല്ല ചന്ദ്ര സെൻ ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Prafulla Chandra Sen Government Medical College and Hospital|Prafulla Chandra Sen Government Medical College and Hospital]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 64 || [[കൊച്ചി ഹാർബർ ടെർമിനസ്]] || [[:en:Cochin Harbour Terminus|Cochin Harbour Terminus]] || 2019-10 || 98.9 || 1.1 |- | 65 || [[എക്സിറ്റ് നടപടിക്രമം]] || [[:en:EXIT procedure|EXIT procedure]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 66 || [[പൗരത്വ ഭേദഗതി നിയമത്തിനെതിരായ പ്രക്ഷോഭങ്ങൾ]] || [[:en:Citizenship Amendment Act protests|Citizenship Amendment Act protests]] || 2022-09 || 98.9 || 1.1 |- | 67 || [[പെൻസി-ലാ]] || [[:en:Pensi La|Pensi La]] || 2021-06 || 98.9 || 1.1 |- | 68 || [[ത്രീ ഡോട്ട്സ്]] || [[:en:3 Dots|3 Dots]] || 2022-11 || 98.9 || 1.1 |- | 69 || [[ജെമീല മഹമൂദ്]] || [[:en:Jemilah Mahmood|Jemilah Mahmood]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 70 || [[എത്യോപ്യയിലെ സ്ത്രീകളുടെ ആരോഗ്യം]] || [[:en:Women's health in Ethiopia|Women's health in Ethiopia]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 71 || [[ഉം അലി]] || [[:en:Om Ali|Om Ali]] || 2020-05 || 98.9 || 1.1 |- | 72 || [[സിദ്ധർ]] || [[:en:Siddhar|Siddhar]] || 2021-12 || 98.9 || 1.1 |- | 73 || [[സ്പ്രാറ്റ്ലി ദ്വീപുകൾ]] || [[:en:Spratly Islands|Spratly Islands]] || 2020-01 || 98.8 || 1.2 |- | 74 || [[ഇന്ത്യയിലെ ജലപാതകളുടെ പട്ടിക]] || [[:en:List of National Waterways in India|List of National Waterways in India]] || 2016-09 || 98.8 || 0.0 |- | 75 || [[ജീൻ സ്മിത്ത്]] || [[:en:Jeanne Smith|Jeanne Smith]] || 2023-01 || 98.8 || 1.2 |- | 76 || [[പുണ്ടി നരസിംഹൻ രംഗരാജൻ]] || [[:en:P. N. Rangarajan|P. N. Rangarajan]] || 2021-05 || 98.8 || 1.2 |- | 77 || [[ഇസ്മാഈൽ ഒമർ ഗുഅല്ലെ]] || [[:en:Ismaïl Omar Guelleh|Ismaïl Omar Guelleh]] || 2019-10 || 98.8 || 1.2 |- | 78 || [[മാല്വ പ്രദേശം]] || [[:en:Malwa|Malwa]] || 2020-04 || 98.8 || 1.2 |- | 79 || [[കോർപ്പസ് ല്യൂട്ടിയം സിസ്റ്റ്]] || [[:en:Corpus luteum cyst|Corpus luteum cyst]] || 2023-01 || 98.8 || 1.2 |- | 80 || [[2018 ഫിഫ ക്ലബ് ലോക കപ്പ് ഫൈനൽ]] || [[:en:2018 FIFA Club World Cup Final|2018 FIFA Club World Cup Final]] || 2020-03 || 98.8 || 1.2 |- | 81 || [[പിനാകി മിശ്ര]] || [[:en:Pinaki Misra|Pinaki Misra]] || 2019-08 || 98.8 || 1.2 |- | 82 || [[വിക്കി ഗോ]] || [[:en:Vicky Goh|Vicky Goh]] || 2023-01 || 98.8 || 1.2 |- | 83 || [[നളന്ദ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Nalanda Medical College and Hospital|Nalanda Medical College and Hospital]] || 2023-01 || 98.8 || 1.2 |- | 84 || [[മഞ്ജു ഭാർഗവി]] || [[:en:Manju Bhargavi|Manju Bhargavi]] || 2019-12 || 98.8 || 1.2 |- | 85 || [[പാട്രിക് സ്ട്രോസോഡ]] || [[:en:Patrick Strzoda|Patrick Strzoda]] || 2020-03 || 98.8 || 1.2 |- | 86 || [[കലാഭവൻ റഹ്മാൻ]] || [[:en:Kalabhavan Rahman|Kalabhavan Rahman]] || 2019-09 || 98.8 || 1.2 |- | 87 || [[ദേബെൻ മഹാത ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Deben Mahata Government Medical College and Hospital|Deben Mahata Government Medical College and Hospital]] || 2023-01 || 98.8 || 1.2 |- | 88 || [[അബ്ദുള്ള ഇബ്നു സലാം]] || [[:en:Abdullah ibn Salam|Abdullah ibn Salam]] || 2021-05 || 98.8 || 1.2 |- | 89 || [[പണ്ഡിറ്റ് ഭഗവത് ദയാൽ ശർമ്മ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ഹെൽത്ത് സയൻസസ്]] || [[:en:Pandit Bhagwat Dayal Sharma University of Health Sciences|Pandit Bhagwat Dayal Sharma University of Health Sciences]] || 2023-01 || 98.8 || 1.2 |- | 90 || [[ഗവേണിങ് ബോഡി കമ്മീഷൻ]] || [[:en:Governing Body Commission|Governing Body Commission]] || 2019-09 || 98.8 || 1.2 |- | 91 || [[മീനാക്ഷി ലെഖി]] || [[:en:Meenakshi Lekhi|Meenakshi Lekhi]] || 2019-08 || 98.7 || 1.3 |- | 92 || [[ചന്ദ്രസ്വാമി]] || [[:en:Chandraswami|Chandraswami]] || 2021-09 || 98.7 || 1.3 |- | 93 || [[മാരെക് ഗ്ലെസർമാൻ]] || [[:en:Marek Glezerman|Marek Glezerman]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 94 || [[നമോ മെഡിക്കൽ എഡ്യൂക്കേഷൻ ആൻഡ് റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]] || [[:en:Shri Vinoba Bhave Institute of Medical Sciences|Shri Vinoba Bhave Institute of Medical Sciences]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 95 || [[ബോൺ ഹാൾ ക്ലിനിക്ക്]] || [[:en:Bourn Hall Clinic|Bourn Hall Clinic]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 96 || [[മൈക്കിൾ മധുസൂദൻ ദത്ത്]] || [[:en:Michael Madhusudan Dutt|Michael Madhusudan Dutt]] || 2021-09 || 98.7 || 1.3 |- | 97 || [[പെട്ടിലാമ്പട്ര]] || [[:en:Pettilambattra|Pettilambattra]] || 2022-05 || 98.7 || 1.3 |- | 98 || [[എന്റെ വീട് അപ്പൂന്റേം]] || [[:en:Ente Veedu Appuvinteyum|Ente Veedu Appuvinteyum]] || 2022-12 || 98.7 || 1.3 |- | 99 || [[കേപ് കോസ്റ്റ് നഴ്സസ് ട്രെയിനിംഗ് കോളേജ്]] || [[:en:Cape Coast Nurses Training College|Cape Coast Nurses Training College]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 100 || [[സുശീല നയ്യാർ]] || [[:en:Sushila Nayyar|Sushila Nayyar]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 101 || [[പ്രണാമം (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Pranamam|Pranamam]] || 2019-12 || 98.7 || 1.3 |- | 102 || [[ടോക്കെഹോ യെപ്തോമി]] || [[:en:Tokheho|Tokheho]] || 2019-08 || 98.7 || 1.3 |- | 103 || [[പി.ഇ.എസ്. ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ് ആൻഡ് റിസർച്ച്]] || [[:en:P.E.S. Institute of Medical Sciences and Research|P.E.S. Institute of Medical Sciences and Research]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 104 || [[സുനിൽ വൽസൺ]] || [[:en:Sunil Valson|Sunil Valson]] || 2024-03 || 98.7 || 1.3 |- | 105 || [[ആക്റ്റ ഒബ്സ്റ്റട്രീഷ്യ എറ്റ് ഗൈനക്കോളജിക്ക സ്കാൻഡിനാവിക]] || [[:en:Acta Obstetricia et Gynecologica Scandinavica|Acta Obstetricia et Gynecologica Scandinavica]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 106 || [[രജപുത്രൻ]] || [[:en:Rajaputhran|Rajaputhran]] || 2020-03 || 98.7 || 1.3 |- | 107 || [[ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ലാത്തൂർ]] || [[:en:Government Medical College, Latur|Government Medical College, Latur]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 108 || [[ഛത്തീസ്ഗഡ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]] || [[:en:Chhattisgarh Institute of Medical Sciences|Chhattisgarh Institute of Medical Sciences]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 109 || [[സാൽ റേ]] || [[:en:Sal Rei|Sal Rei]] || 2019-11 || 98.6 || 1.4 |- | 110 || [[പല്ലെ രാമ റാവു]] || [[:en:Palle Rama Rao|Palle Rama Rao]] || 2019-10 || 98.6 || 1.4 |- | 111 || [[സെന്റ് കിറ്റ്സ് നെവിസ് ദേശീയ ഫുട്ബോൾ ടീം]] || [[:en:Saint Kitts and Nevis national football team|Saint Kitts and Nevis national football team]] || 2019-11 || 98.6 || 1.4 |- | 112 || [[ഡേവിഡ് ബേക്കർ]] || [[:en:David Baker (biochemist)|David Baker (biochemist)]] || 2021-05 || 98.6 || 1.4 |- | 113 || [[ബെൻസ്‌ വാസു]] || [[:en:Benz Vasu|Benz Vasu]] || 2023-01 || 98.6 || 1.4 |- | 114 || [[ഭൂതകാലം]] || [[:en:Bhoothakaalam|Bhoothakaalam]] || 2022-02 || 98.6 || 1.4 |- | 115 || [[ഹിന്ദു കൗൺസിൽ യു കെ]] || [[:en:Hindu Council UK|Hindu Council UK]] || 2019-10 || 98.6 || 1.4 |- | 116 || [[എൻഡോഡെർമൽ സൈനസ് ട്യൂമർ]] || [[:en:Endodermal sinus tumor|Endodermal sinus tumor]] || 2023-01 || 98.6 || 1.4 |- | 117 || [[ഗവൺമെന്റ് ഹോസ്പിറ്റൽ ഓഫ് തൊറാസിക് മെഡിസിൻ, ചെന്നൈ]] || [[:en:Government Hospital of Thoracic Medicine, Chennai|Government Hospital of Thoracic Medicine, Chennai]] || 2023-01 || 98.6 || 1.4 |- | 118 || [[ഹിന്ദു സേന]] || [[:en:Hindu Sena|Hindu Sena]] || 2019-10 || 98.6 || 1.4 |- | 119 || [[ഫോർട്ട് കൊച്ചി ബീച്ച്]] || [[:en:Fort Kochi Beach|Fort Kochi Beach]] || 2022-03 || 98.6 || 1.4 |- | 120 || [[മേരിയുടെ കിണർ]] || [[:en:Mary's Well|Mary's Well]] || 2021-05 || 98.6 || 1.4 |- | 121 || [[ഫെർഗൂസൺ റിഫ്ലെക്സ്]] || [[:en:Ferguson reflex|Ferguson reflex]] || 2023-01 || 98.6 || 1.4 |- | 122 || [[വിജ്ഞാൻ ഭവൻ]] || [[:en:Vigyan Bhavan|Vigyan Bhavan]] || 2019-10 || 98.6 || 1.4 |- | 123 || [[മെഹ്രി ഭാഷ]] || [[:en:Mehri language|Mehri language]] || 2019-08 || 98.6 || 1.4 |- | 124 || [[ഹിന്ദു സംഘടനകളുടെ പട്ടിക]] || [[:en:List of Hindu organisations|List of Hindu organisations]] || 2019-10 || 98.6 || 1.4 |- | 125 || [[മാടമ്പി സുബ്രഹ്മണ്യൻ നമ്പൂതിരി]] || [[:en:Madambi Subramanian Namboodiri|Madambi Subramanian Namboodiri]] || 2022-06 || 98.6 || 1.4 |- | 126 || [[ഗവണ്മെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, മഹാസമുന്ദ്]] || [[:en:Government Medical College, Mahasamund|Government Medical College, Mahasamund]] || 2023-01 || 98.6 || 1.4 |- | 127 || [[ഗാലക്റ്റിക്കോസ്]] || [[:en:Galácticos|Galácticos]] || 2020-04 || 98.6 || 1.4 |- | 128 || [[ഡറാഡൂൺ വിമാനത്താവളം]] || [[:en:Dehradun Airport|Dehradun Airport]] || 2019-08 || 98.6 || 1.4 |- | 129 || [[ബർത്തൊലൊമിയൊ ഒഗ്ബെഛെ]] || [[:en:Bartholomew Ogbeche|Bartholomew Ogbeche]] || 2019-11 || 98.6 || 1.4 |- | 130 || [[കെ.ടി. തോമസ് (ജസ്റ്റിസ്)]] || [[:en:K. T. Thomas (Justice)|K. T. Thomas (Justice)]] || 2019-09 || 98.6 || 1.4 |- | 131 || [[ജെ.സി. കുമാരപ്പ]] || [[:en:J. C. Kumarappa|J. C. Kumarappa]] || 2021-09 || 98.6 || 1.4 |- | 132 || [[ഷിൻജിനി ഭട്നാഗർ]] || [[:en:Shinjini Bhatnagar|Shinjini Bhatnagar]] || 2023-01 || 98.6 || 1.4 |- | 133 || [[മാക്സ് സാംഗർ]] || [[:en:Max Saenger|Max Saenger]] || 2023-01 || 98.5 || 1.5 |- | 134 || [[പാണ്ഡവാനി]] || [[:en:Pandavani|Pandavani]] || 2019-10 || 98.5 || 1.5 |- | 135 || [[മണിത്താലി]] || [[:en:Manithali|Manithali]] || 2019-11 || 98.5 || 1.5 |- | 136 || [[എക്സ് (ഇംഗ്ലീഷക്ഷരം)]] || [[:en:X|X]] || 2020-05 || 98.5 || 1.5 |- | 137 || [[ഊപ്പർകോട്ട് കോട്ട]] || [[:en:Uparkot Fort|Uparkot Fort]] || 2022-11 || 98.5 || 1.5 |- | 138 || [[ബിഷപ്പ് പാറ]] || [[:en:Bishop Rock, Isles of Scilly|Bishop Rock, Isles of Scilly]] || 2020-08 || 98.5 || 1.5 |- | 139 || [[സമോവൻ ബ്രെയ്‌ലി]] || [[:en:Samoan Braille|Samoan Braille]] || 2019-11 || 98.5 || 1.5 |- | 140 || [[വൈ (ഇംഗ്ലീഷക്ഷരം)]] || [[:en:Y|Y]] || 2020-05 || 98.5 || 1.5 |- | 141 || [[യൂ ടൂ ബ്രൂട്ടസ്]] || [[:en:You Too Brutus (film)|You Too Brutus (film)]] || 2022-05 || 98.5 || 1.5 |- | 142 || [[വന്ദേ ഭാരത് എക്സ്പ്രസ്]] || [[:en:Vande Bharat Express|Vande Bharat Express]] || 2019-10 || 98.5 || 1.5 |- | 143 || [[അഷിമ ആനന്ദ്]] || [[:en:Ashima Anand|Ashima Anand]] || 2023-01 || 98.5 || 1.5 |- | 144 || [[സിഫ്ഫീൻ യുദ്ധം]] || [[:en:Battle of Siffin|Battle of Siffin]] || 2021-03 || 98.5 || 1.5 |- | 145 || [[കൊല്ലത്തെ ആശുപത്രികളുടെ പട്ടിക]] || [[:en:List of hospitals in Kollam|List of hospitals in Kollam]] || 2019-08 || 98.5 || 1.5 |- | 146 || [[തന്തൈ പെരിയാർ ഗവൺമെന്റ് ഹെഡ്ക്വാർട്ടേഴ്സ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Thanthai Periyar Government Headquarters Hospital, Erode|Thanthai Periyar Government Headquarters Hospital, Erode]] || 2023-01 || 98.5 || 1.5 |- | 147 || [[മഹർഷി വിശ്വാമിത്ര ഓട്ടോണമസ് സ്റ്റേറ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] || [[:en:Maharshi Vishwamitra Autonomous State Medical College|Maharshi Vishwamitra Autonomous State Medical College]] || 2023-01 || 98.5 || 1.5 |- | 148 || [[കോവിഡ്-19 നിരീക്ഷണം]] || [[:en:COVID-19 surveillance|COVID-19 surveillance]] || 2020-04 || 98.5 || 1.5 |- | 149 || [[ചിന്മയ് ശങ്കർ ഡേ]] || [[:en:Chinmoy Sankar Dey|Chinmoy Sankar Dey]] || 2021-05 || 98.5 || 1.5 |- | 150 || [[ഖില്ലാരി പശു]] || [[:en:Khillari cattle|Khillari cattle]] || 2020-04 || 98.5 || 1.5 |- | 151 || [[നന്ദാദേവി എക്സ്പ്രസ്]] || [[:en:Nanda Devi AC Express|Nanda Devi AC Express]] || 2019-10 || 98.5 || 1.5 |- | 152 || [[ഫ്രെഡ് റോജേസ്]] || [[:en:Fred Rogers|Fred Rogers]] || 2020-04 || 98.5 || 1.5 |- | 153 || [[ആൻഡ്രൂ ടേറ്റ്]] || [[:en:Andrew Tate|Andrew Tate]] || 2022-09 || 98.5 || 1.5 |- | 154 || [[പാല്പിഫെർ]] || [[:en:Palpifer|Palpifer]] || 2019-09 || 98.5 || 1.5 |- | 155 || [[പോസ്റ്റ് മോർട്ടം (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Post Mortem (1982 film)|Post Mortem (1982 film)]] || 2019-11 || 98.5 || 1.5 |- | 156 || [[അജിത് കുമാർ മൈതി]] || [[:en:Ajit Kumar Maiti|Ajit Kumar Maiti]] || 2021-05 || 98.5 || 1.5 |- | 157 || [[സുരപദ്മ]] || [[:en:Śūrapadmā|Śūrapadmā]] || 2022-02 || 98.5 || 1.5 |- | 158 || [[ഫക്രുദ്ദീൻ അലി അഹമ്മദ് മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Fakhruddin Ali Ahmed Medical College and Hospital|Fakhruddin Ali Ahmed Medical College and Hospital]] || 2023-01 || 98.5 || 1.5 |- | 159 || [[കെയ്ൻ ടനാക]] || [[:en:Kane Tanaka|Kane Tanaka]] || 2020-09 || 98.4 || 1.6 |- | 160 || [[ലോക് നായക് ആശുപത്രി]] || [[:en:Lok Nayak Hospital|Lok Nayak Hospital]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 161 || [[അബുഗിഡാ]] || [[:en:Abugida|Abugida]] || 2022-02 || 98.4 || 1.6 |- | 162 || [[കേരള സർവ്വകലാശാലയുമായി അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്ത കോളേജുകളുടെ പട്ടിക]] || [[:en:List of colleges affiliated to the University of Kerala|List of colleges affiliated to the University of Kerala]] || 2022-03 || 98.4 || 1.6 |- | 163 || [[മൂർഫീൽഡ്സ് ഐ ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Moorfields Eye Hospital|Moorfields Eye Hospital]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 164 || [[ഗായത്രീ ദേവി]] || [[:en:Gayatri|Gayatri]] || 2019-10 || 98.4 || 1.6 |- | 165 || [[ബി.ജെ. മെഡിക്കൽ കോളേജ്, അഹമ്മദാബാദ്]] || [[:en:B. J. Medical College, Ahmedabad|B. J. Medical College, Ahmedabad]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 166 || [[നാൻസി ലൌഡൻ]] || [[:en:Nancy Loudon|Nancy Loudon]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 167 || [[വിൻസെന്റ് പാല]] || [[:en:Vincent Pala|Vincent Pala]] || 2019-08 || 98.4 || 1.6 |- | 168 || [[മംഗളൂരു സെൻട്രൽ - തിരുവനന്തപുരം വന്ദേ ഭാരത് എക്സ്പ്രസ്]] || [[:en:Kasaragod–Thiruvananthapuram Vande Bharat Express (via Alappuzha)|Kasaragod–Thiruvananthapuram Vande Bharat Express (via Alappuzha)]] || 2023-10 || 98.4 || 1.6 |- | 169 || [[കിഷൻ കപൂർ]] || [[:en:Kishan Kapoor|Kishan Kapoor]] || 2019-08 || 98.4 || 1.6 |- | 170 || [[മുകുന്ദ ഗോസ്വാമി]] || [[:en:Mukunda Goswami|Mukunda Goswami]] || 2019-09 || 98.4 || 1.6 |- | 171 || [[ചായം പൂശിയ വീട്]] || [[:en:The Painted House|The Painted House]] || 2020-01 || 98.4 || 1.6 |- | 172 || [[ആക്സസറി ബ്രെസ്റ്റ്]] || [[:en:Accessory breast|Accessory breast]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 173 || [[വർധമാൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]] || [[:en:Vardhman Institute of Medical Sciences|Vardhman Institute of Medical Sciences]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 174 || [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി കനാൽ]] || [[:en:Indira Gandhi Canal|Indira Gandhi Canal]] || 2022-11 || 98.4 || 1.6 |- | 175 || [[ഇന്റർനാഷണൽ സൊസൈറ്റി ഓഫ് അൾട്രാസൗണ്ട് ഇൻ ഒബ്സ്റ്റട്രിക്സ് ആൻഡ് ഗൈനക്കോളജി]] || [[:en:International Society of Ultrasound in Obstetrics and Gynecology|International Society of Ultrasound in Obstetrics and Gynecology]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 176 || [[അന്ന-മരിയ ബെല്ലി]] || [[:en:Anna-Maria Belli|Anna-Maria Belli]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 177 || [[സിൽചാർ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Silchar Medical College and Hospital|Silchar Medical College and Hospital]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 178 || [[പൊയ്കയിൽ ശ്രീകുമാര ഗുരുദേവൻ]] || [[:en:Poykayil Sreekumara Gurudevan|Poykayil Sreekumara Gurudevan]] || 2023-02 || 98.4 || 1.6 |- | 179 || [[ബങ്കുര സമ്മിലാനി മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Bankura Sammilani Medical College and Hospital|Bankura Sammilani Medical College and Hospital]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 180 || [[ഹാലിചരൻ നർസാരി]] || [[:en:Halicharan Narzary|Halicharan Narzary]] || 2019-11 || 98.4 || 1.6 |- | 181 || [[നയ്യാര നൂർ]] || [[:en:Nayyara Noor|Nayyara Noor]] || 2022-08 || 98.4 || 1.6 |- | 182 || [[അഡോൾഫ് ഗുസ്സെറോ]] || [[:en:Adolf Gusserow|Adolf Gusserow]] || 2023-01 || 98.3 || 1.7 |- | 183 || [[ആദിർ രഞ്ജൻ ചൗധരി]] || [[:en:Adhir Ranjan Chowdhury|Adhir Ranjan Chowdhury]] || 2019-08 || 98.3 || 1.7 |- | 184 || [[ക്വീൻ എലിസബത്ത് ഹാൾ]] || [[:en:Queen Elizabeth Hall|Queen Elizabeth Hall]] || 2020-01 || 98.3 || 1.7 |- | 185 || [[ഖതിക്]] || [[:en:Qatiq|Qatiq]] || 2020-12 || 98.3 || 1.7 |- | 186 || [[തുരാഗ ദേശിരാജു]] || [[:en:Turaga Desiraju|Turaga Desiraju]] || 2021-05 || 98.3 || 1.7 |- | 187 || [[രാജൻ രഹേജ]] || [[:en:Rajan Raheja|Rajan Raheja]] || 2021-06 || 98.3 || 1.7 |- | 188 || [[വജൈനൽ കഫ്]] || [[:en:Vaginal cuff|Vaginal cuff]] || 2023-01 || 98.3 || 1.7 |- | 189 || [[സാന്തിയാഗോ ബെർണബ്യു സ്റ്റേഡിയം]] || [[:en:Santiago Bernabéu Stadium|Santiago Bernabéu Stadium]] || 2020-04 || 98.3 || 1.7 |- | 190 || [[ഈശ ഫൗണ്ടേഷൻ]] || [[:en:Isha Foundation|Isha Foundation]] || 2019-10 || 98.3 || 1.7 |- | 191 || [[അവിനാശ് ദീക്ഷിത്]] || [[:en:Avinash Dixit|Avinash Dixit]] || 2019-10 || 98.3 || 1.7 |- | 192 || [[ലിസ സൊബെറാനൊ]] || [[:en:Liza Soberano|Liza Soberano]] || 2019-11 || 98.3 || 1.7 |- | 193 || [[ഈണം (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Eenam|Eenam]] || 2019-12 || 98.3 || 1.7 |- | 194 || [[വിടരുന്ന മൊട്ടുകൾ]] || [[:en:Vidarunna Mottukal|Vidarunna Mottukal]] || 2020-04 || 98.3 || 1.7 |- | 195 || [[സുധി കോപ്പ]] || [[:en:Sudhi Koppa|Sudhi Koppa]] || 2022-03 || 98.3 || 1.7 |- | 196 || [[പരിപാടൽ]] || [[:en:Paripāṭal|Paripāṭal]] || 2020-05 || 98.3 || 1.7 |- | 197 || [[കെ. ശ്രീനാഥ് റെഡ്ഡി]] || [[:en:K. Srinath Reddy|K. Srinath Reddy]] || 2021-05 || 98.3 || 1.7 |- | 198 || [[ചിത്ര ബറുച]] || [[:en:Chitra Bharucha|Chitra Bharucha]] || 2023-01 || 98.3 || 1.7 |- | 199 || [[പ്രേമഗീതങ്ങൾ]] || [[:en:Prema Geethangal|Prema Geethangal]] || 2019-11 || 98.3 || 1.7 |- | 200 || [[ഹാവോ ജിംഗ്ഫാംഗ്]] || [[:en:Hao Jingfang|Hao Jingfang]] || 2020-04 || 98.3 || 1.7 |} == പൈലറ്റ് ഫലങ്ങൾ: ആദ്യ മൂന്നു തിരുത്തലുകൾ (2026 ജൂലൈ 22) == മുകളിലെ പട്ടികയിലെ ആദ്യ മൂന്നു ലേഖനങ്ങളിൽ, പദ്ധതിരേഖയിലെ രീതിശാസ്ത്രം അനുസരിച്ച് (ഭാഷയും പരിഭാഷാപ്പിശകുകളും മാത്രം; വസ്തുതകളും അവലംബങ്ങളും മാറ്റാതെ) AI സഹായത്തോടെ, മനുഷ്യമേൽനോട്ടത്തിൽ ഓരോ തിരുത്തുവീതം നടത്തി. തിരുത്തലിനു മുമ്പ് ഓരോ ലേഖനവും ഇംഗ്ലീഷ് മൂലലേഖനവുമായി ഒത്തുനോക്കി. {| class="wikitable" ! ലേഖനം !! തിരുത്ത് (diff) !! പ്രധാന മാറ്റങ്ങൾ !! നിരീക്ഷണങ്ങൾ |- | [[മികച്ച ഗാനരചനയ്ക്കുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4649239|diff]] || അപൂർണ്ണമായിരുന്ന ആമുഖവാക്യം പൂർണ്ണവാക്യമാക്കി; ക്രമനമ്പറിലെ ആവർത്തനപ്പിശക് (45 രണ്ടുതവണ) തിരുത്തി 46–48 ആയി പുനഃക്രമീകരിച്ചു; അധിക സ്പെയ്സുകൾ നീക്കി. || പട്ടികാരൂപത്തിലുള്ള ലേഖനങ്ങളിൽ ഭാഷാപ്രശ്നങ്ങൾ താരതമ്യേന കുറവാണ് — ഗദ്യം കുറവായതിനാൽ യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം (stats.mt) ഉയർന്നിരുന്നാലും തിരുത്തേണ്ടത് കുറവാകാം. മുൻഗണനാക്രമത്തിൽ ഗദ്യലേഖനങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ പരിഗണന നൽകണം. |- | [[ബംഗാൾ ക്രിക്കറ്റ് അസോസിയേഷൻ]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4649240|diff]] || '''ഗുരുതരമായ അർത്ഥപ്പിശക് തിരുത്തി''': മൂലലേഖനത്തിലെ "governing body" (ഭരണസമിതി) എന്നത് "ഗവർമെന്റ് ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള കമ്മിറ്റി" എന്നു തെറ്റായി പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. പരിഭാഷിക്കപ്പെടാതെ കിടന്ന ഇംഗ്ലീഷ് ഖണ്ഡികകളും തലക്കെട്ടുകളും (See also, References, External links) മലയാളത്തിലാക്കി; സംഘടനകളുടെയും ട്രോഫികളുടെയും പേരുകൾ ഇംഗ്ലീഷിൽ നിലനിർത്തി. || യന്ത്രപരിഭാഷ വസ്തുതാപരമായ അർത്ഥവ്യതിയാനം വരുത്താം എന്നതിന്റെ ഉദാഹരണം — മൂലലേഖനവുമായുള്ള ഒത്തുനോക്കൽ രീതിശാസ്ത്രത്തിന്റെ അനിവാര്യഭാഗമാണെന്ന് ഇതു സ്ഥിരീകരിക്കുന്നു. |- | [[നബനീത ദേബ സെൻ]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4649242|diff]] || ഒരേ ലേഖനത്തിൽ മൂന്നു രൂപത്തിൽ (നബനീത/നൊബനീത/നോബനീത) എഴുതിയിരുന്ന പേര് ഏകീകരിച്ചു; വ്യാകരണ/അക്ഷരപ്പിശകുകൾ തിരുത്തി ("ഒരാളോണ്"→"ഒരാളാണ്", "കവയിതി"→"കവയിത്രി", "നടത്തിൽ"→"നടത്തി"); ഇൻഫോബോക്സിൽ honorific prefix ഫീൽഡിൽ തെറ്റായി ചേർത്തിരുന്ന മക്കളുടെ പേരുകൾ children ഫീൽഡിലേക്കു മാറ്റി; CX അവശിഷ്ടമായ nowiki ടാഗും അസ്ഥാനത്തുള്ള കണ്ണിയും നീക്കി. || '''വസ്തുതാപരമായ കാലഹരണം കണ്ടെത്തി''': ലേഖനവിഷയം 2019 നവംബർ 7-ന് അന്തരിച്ചെങ്കിലും ലേഖനം ഇപ്പോഴും "ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ" വർഗ്ഗത്തിലാണ്; ഇൻഫോബോക്സിൽ ജനനത്തീയതി ഫലകവും കാലഹരണപ്പെട്ടതാണ്. പുതിയ വിവരം ചേർക്കുന്നത് ഭാഷാതിരുത്തലിന്റെ പരിധിക്കു പുറത്തായതിനാൽ ഇതു തിരുത്തിയിട്ടില്ല — അവലംബസഹിതം മനുഷ്യതിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ്. |} === പ്രാഥമിക നിഗമനങ്ങൾ === * മൂന്നു ലേഖനങ്ങളിലും അർത്ഥവ്യതിയാനമോ വിവരനഷ്ടമോ വരുത്താതെ ഭാഷ മെച്ചപ്പെടുത്താൻ കഴിഞ്ഞു; ഓരോ diff-ഉം മനുഷ്യപരിശോധനയ്ക്കു ലഭ്യമാണ്. * പ്രസിദ്ധീകരണസമയത്തെ യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം മാത്രം നോക്കി മുൻഗണന നിശ്ചയിക്കുന്നതിനു പരിമിതികളുണ്ട് — പട്ടികാലേഖനങ്ങളിൽ ഗദ്യം കുറവായതിനാൽ തിരുത്തേണ്ടതും കുറവാണ്. ഗദ്യത്തിന്റെ അളവുകൂടി പരിഗണിച്ചുള്ള മുൻഗണനാക്രമം പൈലറ്റിന്റെ അടുത്ത ഘട്ടത്തിൽ പരീക്ഷിക്കണം. * ഭാഷാതിരുത്തലിനിടെ കണ്ടെത്തുന്ന വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ (കാലഹരണപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ) തിരുത്താതെ, മനുഷ്യശ്രദ്ധയ്ക്കായി ഇവിടെ രേഖപ്പെടുത്തുന്ന രീതി പ്രായോഗികമാണെന്നു കണ്ടു. === മുഴുവൻ പൈലറ്റിലേക്ക് (100 ലേഖനങ്ങൾ) === ഈ ആദ്യ മൂന്നു തിരുത്തലുകൾക്കുശേഷം, യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം ഏറ്റവും കൂടിയ ആദ്യ 100 ലേഖനങ്ങളിലേക്കു പൈലറ്റ് വ്യാപിപ്പിച്ചു. ഓരോ ലേഖനത്തിന്റെയും diff കണ്ണികളും വിശദമായ നിരീക്ഷണങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്ന പൂർണ്ണ ഫലരേഖ: '''[[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|100 ലേഖനങ്ങളുടെ പൈലറ്റ് ഫലരേഖ]]'''. '''നിരീക്ഷണങ്ങളുടെ സംഗ്രഹം:''' * '''100-ൽ 92 ലേഖനങ്ങളിൽ''' ഭാഷാതിരുത്തൽ വരുത്തി; 8 എണ്ണത്തിൽ (മിക്കവയും പട്ടിക/ഫലക പ്രധാനമായവ) ഭാഷ ഇതിനകം മെച്ചമായിരുന്നു. * ഓരോ ലേഖനത്തിനും ഒരു തിരുത്ത് എന്ന നിലയിൽ, '''ഭാഷയും പരിഭാഷാപ്പിശകുകളും മാത്രം''' തിരുത്തി; വസ്തുതകൾ, സംഖ്യകൾ, അവലംബങ്ങൾ, ഫലകങ്ങൾ, കണ്ണികൾ, വർഗ്ഗങ്ങൾ എന്നിവ ഘടനാപരിശോധനയിലൂടെ യഥാതഥം നിലനിർത്തി. * '''സാധാരണ പിശകുകൾ''': വിഷയത്തിന്റെ പേരിന്റെ അസ്ഥിരമായ ലിപ്യന്തരണം, OCR/യന്ത്രപരിഭാഷാ അക്ഷരക്കുഴപ്പം (ഉദാ. 'സ of കര്യം' → 'സൗകര്യം'), പരിഭാഷിക്കപ്പെടാത്ത ഇംഗ്ലീഷ് ഖണ്ഡികകൾ/തലക്കെട്ടുകൾ, ഇംഗ്ലീഷ് വാക്യക്രമം അതേപടി പിന്തുടരുന്ന വാക്യങ്ങൾ. * '''ഗുരുതര അർത്ഥപ്പിശകുകൾ''': പേരുകൾ പദമായി പരിഭാഷപ്പെട്ടത് (ഉദാ. കായികതാരം 'Everton Weekes' → 'ആഴ്ചകൾ'; 'governing body' → 'ഗവണ്മെന്റ് ഉടമസ്ഥത') പോലുള്ളവ കണ്ടെത്തി — മൂലലേഖനവുമായുള്ള ഒത്തുനോക്കൽ അനിവാര്യമാണെന്ന് ഇത് സ്ഥിരീകരിക്കുന്നു. * '''മനുഷ്യപരിശോധന ആവശ്യമുള്ളവ''': 41 ലേഖനങ്ങളിൽ കാലഹരണപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ, സ്രോതസ്സുമായി പൊരുത്തപ്പെടാത്ത സംഖ്യകൾ തുടങ്ങിയ വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ കണ്ടെത്തി; ഇവ AI തിരുത്താതെ ഫലരേഖയിലെ പ്രത്യേക വിഭാഗത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തി. * '''മുൻഗണന''': പട്ടിക/ഫലക പ്രധാനമായ ലേഖനങ്ങളിൽ യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം ഉയർന്നാലും ഗദ്യം കുറവായതിനാൽ തിരുത്തേണ്ടത് കുറവായിരുന്നു — അടുത്ത ഘട്ടത്തിൽ ഗദ്യത്തിന്റെ അളവുകൂടി മുൻഗണനയിൽ പരിഗണിക്കണം. === പുതിയ ലേഖനങ്ങളുടെ ഭാഷാ അവലോകനം (100 എണ്ണം) === മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലെ ഏറ്റവും പുതിയ 100 ലേഖനങ്ങളിൽ, ''തിരുത്തലുകൾ വരുത്താതെ'' (റീഡ്-ഒൺലി) നടത്തിയ ഭാഷാ/പരിഭാഷാ അവലോകനത്തിന്റെ ഫലങ്ങളും അനുമാനങ്ങളും: '''[[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പുതിയലേഖനങ്ങൾ|പുതിയ ലേഖനങ്ങളുടെ അവലോകന രേഖ]]'''. ഉള്ളടക്കമുള്ള 81 ലേഖനങ്ങളിൽ 65-ലും ഭാഷാമാറ്റം ശുപാർശ ചെയ്യുന്നു; ഏറ്റവും സാധാരണമായ പിശകുകൾ വർഷം/സംഖ്യ വിട്ടുപോയപ്പോൾ തനിച്ചാകുന്ന 'ൽ/ലെ' പ്രത്യയവും ഒരേ പേരിന്റെ അസ്ഥിര ലിപ്യന്തരണവുമാണ്. ഗുരുതരമായവ പ്രധാനമായും ഇൻഫോബോക്സ് പരിഭാഷപ്പെടാത്തതു മൂലമാണ്. == ഇതും കാണുക == * [[:mw:Special:MyLanguage/Content translation|ഉള്ളടക്കപരിഭാഷ (mediawiki.org)]] * [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Content translation/Translating/Translation quality|പരിഭാഷാ ഗുണനിലവാരം — സഹായതാൾ]] * [[:en:Wikipedia:Content translation tool|ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിലെ CX ശുദ്ധീകരണസംരംഭം]] * [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ]] * [[Special:Tags|പ്രത്യേകം:ടാഗുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:വിക്കിപീഡിയ പദ്ധതികൾ]] qthf39su3m02htj7jnv0aunvqb4dtef 4652000 4651999 2026-07-31T20:29:51Z Netha Hussain 19313 /* ബോട്ടിന്റെ പ്രവർത്തനം */ +1 4652000 wikitext text/x-wiki {{Notice|ഇത് ഒരു കരട് പദ്ധതിരേഖയാണ്. സമൂഹത്തിന്റെ അഭിപ്രായങ്ങൾക്കും നിർദ്ദേശങ്ങൾക്കുമായി [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്|പഞ്ചായത്തിൽ]] ചർച്ചയ്ക്ക് സമർപ്പിക്കുന്നതാണ്.}} = വിക്കിപദ്ധതി: നിർമ്മിതബുദ്ധി ഉപയോഗിച്ചുള്ള പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം = [[:mw:Special:MyLanguage/Content translation|ഉള്ളടക്കപരിഭാഷാ ഉപകരണം]] (Content Translation Tool — CX) ഉപയോഗിച്ച് മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങളിൽ പലതിലും യന്ത്രപരിഭാഷയുടെ (machine translation) പോരായ്മകൾ കാണുന്നു. അസ്വാഭാവികമായ വാക്യഘടന, ഇംഗ്ലീഷ് വാക്യക്രമം അതേപടി പിന്തുടരുന്ന "പരിഭാഷാഭാഷ", തെറ്റായ പദപ്രയോഗങ്ങൾ, വ്യാകരണപ്പിശകുകൾ എന്നിവ മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലെ പല ലേഖനങ്ങളിലും നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്. ഇത്തരം ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്തി, നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI/LLM) സഹായത്തോടെ ഭാഷ മെച്ചപ്പെടുത്തി, ബോട്ട് വഴി തിരുത്തുകൾ വരുത്തുകയാണ് ഈ പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം. പദ്ധതിയുടെ ആദ്യഘട്ടമായി '''100 ലേഖനങ്ങളുടെ ഒരു പൈലറ്റ് പഠനം''' നടത്തി. പൈലറ്റിന്റെ ഫലങ്ങൾ സമൂഹത്തിനു മുന്നിൽ അവതരിപ്പിച്ച്, സമവായത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മാത്രമേ വിപുലീകരണം പരിഗണിക്കുകയുള്ളൂ. == പശ്ചാത്തലം == * മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ <code>contenttranslation</code> ടാഗോടുകൂടിയ '''ഏകദേശം 14,800 തിരുത്തലുകൾ''' ഇതുവരെ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട് (2026 ജൂലൈയിലെ കണക്ക്). ഇവയിൽ ഏകദേശം 9,800 എണ്ണം CX2 (പുതിയ പതിപ്പ്) ഉപയോഗിച്ചുള്ളവയാണ്; ഏകദേശം 900 എണ്ണം [[:mw:Special:MyLanguage/Content translation/Section translation|ഉപവിഭാഗ പരിഭാഷ]] വഴിയുള്ളവയും. * CX ഉപകരണം മലയാളത്തിലേക്ക് Google Translate, MinT തുടങ്ങിയ യന്ത്രപരിഭാഷാ സേവനങ്ങളാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഇവയുടെ ഗുണനിലവാരം മെച്ചപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, മലയാളംപോലുള്ള സങ്കീർണ്ണരൂപഘടനയുള്ള (agglutinative) ഭാഷകളിൽ പിശകുകൾ സാധാരണമാണ്. * ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിൽ CX വഴി വന്ന മോശം പരിഭാഷകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ പ്രത്യേക ശുദ്ധീകരണസംരംഭവും ([[:en:Wikipedia:Content translation tool|WP:CXT]]) പ്രത്യേക മായ്ക്കൽ മാനദണ്ഡവും (X2) വരെ വേണ്ടിവന്നിട്ടുണ്ട്. ==പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ == # CX ഉപയോഗിച്ച് സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടതും ഭാഷാപരമായി മെച്ചപ്പെടുത്തേണ്ടതുമായ ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്തുക. {{done}} 200 ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക ഇപ്പോൾ തയ്യാറാക്കിയിട്ടുണ്ട്, വലിയ പട്ടിക മലയാളം വിക്കിസമൂഹത്തിന്റെ സമവായത്തിനു ശേഷം. # 100 ലേഖനങ്ങളുടെ പൈലറ്റ് പഠനത്തിലൂടെ ഈ സമീപനത്തിന്റെ കൃത്യതയും സ്വീകാര്യതയും അളക്കുക. {{done}} (പൈലറ്റ് പഠനം പൂർത്തിയായി, ഫലം ഇവിടെ കാണാം.) # പൈലറ്റ് പഠനത്തിന്റെ ഫലങ്ങൾ സുതാര്യമായി രേഖപ്പെടുത്തി സമൂഹത്തിന്റെ വിലയിരുത്തലിന് സമർപ്പിക്കുക. {{doing}} # നിർമ്മിതബുദ്ധി ഉപയോഗിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ബോട്ട് പ്രവർത്തിപ്പിച്ച് ലേഖനങ്ങളിലെ '''ഭാഷ മാത്രം''' മെച്ചപ്പെടുത്തുക. വസ്തുതകളോ ഉള്ളടക്കമോ അവലംബങ്ങളോ മാറ്റുന്നതല്ല. == പദ്ധതിയുടെ വ്യാപ്തിക്ക് പുറത്തുള്ളവ == * പുതിയ ഉള്ളടക്കം ചേർക്കൽ, വസ്തുതാപരമായ തിരുത്തലുകൾ, അവലംബങ്ങൾ ചേർക്കൽ/നീക്കം ചെയ്യൽ — ഇവയൊന്നും ബോട്ട് ചെയ്യില്ല. * ലേഖനങ്ങൾ മായ്ക്കാനുള്ള ശുപാർശകൾ ഈ പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമല്ല (ഗുരുതരപ്രശ്നമുള്ളവ കണ്ടെത്തിയാൽ സാധാരണ നടപടിക്രമപ്രകാരം സമൂഹത്തിന്റെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടുത്തും). * CX ഉപകരണത്തിന്റെ ഉപയോഗം നിരുത്സാഹപ്പെടുത്തലല്ല ലക്ഷ്യം; നിലവിലുള്ള ലേഖനങ്ങളുടെ ഭാഷ മെച്ചപ്പെടുത്തലാണ്. == രീതിശാസ്ത്രം == === ഘട്ടം 1: ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്തൽ === താഴെപ്പറയുന്ന സ്രോതസ്സുകളിൽനിന്ന് CX-ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക തയ്യാറാക്കും: * '''ടാഗ് അടിസ്ഥാനത്തിൽ''': <code>contenttranslation</code>, <code>contenttranslation-v2</code>, <code>sectiontranslation</code>, <code>contenttranslation-high-unmodified-mt-text</code> എന്നീ ടാഗുകളുള്ള താളുകൾ ([[Special:Tags|പ്രത്യേകം:ടാഗുകൾ]] കാണുക). ഉദാഹരണ API ചോദ്യം: *: <code><nowiki>https://ml.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=recentchanges&rctag=contenttranslation&rclimit=500</nowiki></code> * '''CX സ്ഥിതിവിവര API''': <code>list=cxpublishedtranslations&from=en&to=ml</code> എന്ന API ഓരോ പരിഭാഷയിലെയും യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം (<code>stats.mt</code>) ഉൾപ്പെടെ നൽകുന്നു — മാറ്റംവരുത്താത്ത യന്ത്രപരിഭാഷ കൂടുതലുള്ള ലേഖനങ്ങൾ മുൻഗണനാക്രമത്തിൽ അടുക്കാൻ ഇത് ഉപയോഗിക്കും. * '''PetScan / Quarry''': <code>change_tag</code> പട്ടികയിൽനിന്ന് SQL ചോദ്യം വഴി പൂർണ്ണപ്പട്ടിക. === ഘട്ടം 2: ബോട്ട് വഴി തിരുത്തൽ === * [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ|ബോട്ട് നയം]] അനുസരിച്ച്, [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ/അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷകൾ|അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷ]] സമർപ്പിച്ച് അനുമതി ലഭിച്ചശേഷം മാത്രമേ ബോട്ട് പ്രവർത്തിക്കൂ. * ഓരോ തിരുത്തിലും വ്യക്തമായ തിരുത്തൽ സംഗ്രഹം: ഉദാ. <code>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണ പദ്ധതി — ഭാഷ മെച്ചപ്പെടുത്തൽ (പൈലറ്റ്); വിശദാംശങ്ങൾ പദ്ധതിത്താളിൽ</code>. * {{tl|bots}} / {{tl|nobots}} ഫലകങ്ങൾ മാനിക്കും; തിരുത്തൽനിരക്ക് പരിമിതപ്പെടുത്തും (മിനിറ്റിൽ പരമാവധി ഏതാനും തിരുത്തുകൾ). * പൈലറ്റിലെ ആദ്യ 20 ലേഖനങ്ങളുടെ തിരുത്തുകൾ '''പൂർണ്ണമായും മനുഷ്യപരിശോധനയ്ക്കുശേഷം''' മാത്രം സേവ് ചെയ്യും (calibration ഘട്ടം). തുടർന്നുള്ള 80 എണ്ണം അർദ്ധസ്വയംപ്രവർത്തിതമായി — ഓരോ diff-ഉം സാമ്പിൾ അടിസ്ഥാനത്തിൽ [[User: Netha Hussain]] പരിശോധിക്കും. പരിശോധനയിൽ എല്ലാവർക്കും പങ്കുചേരാവുന്നതാണ്. * എല്ലാ ബോട്ട് തിരുത്തുകളുടെയും പട്ടിക പദ്ധതിത്താളിന്റെ ഉപതാളിൽ പരസ്യമായി സൂക്ഷിക്കും; ഏത് തിരുത്തും ആർക്കും ഒറ്റ ക്ലിക്കിൽ മുൻപ്രാപനം (revert) ചെയ്യാം — അതിനെതിരെ തർക്കമുണ്ടാകില്ല. ==== ബോട്ടിന്റെ പ്രവർത്തനം ==== * മൂലലേഖനം (ഇംഗ്ലീഷ്) ലഭ്യമെങ്കിൽ അതും മലയാളം പതിപ്പും LLM-ന് നൽകി, '''അർത്ഥവ്യത്യാസം വരുത്താതെ ഭാഷ മാത്രം''' മെച്ചപ്പെടുത്താൻ നിർദ്ദേശിക്കും. * എ.ഐ ബോട്ടിന് കർശന നിയന്ത്രണങ്ങളാണ് കൊടുത്തിട്ടുള്ളത് (guardrails): ** വിക്കിഘടന (കണ്ണികൾ, ഫലകങ്ങൾ, അവലംബ ടാഗുകൾ, ചിത്രങ്ങൾ, വർഗ്ഗങ്ങൾ) അതേപടി നിലനിർത്തും. ** സംഖ്യകൾ, പേരുകൾ, തീയതികൾ, ഉദ്ധരണികൾ എന്നിവ മാറ്റില്ല. ** പുതിയ വാക്യങ്ങളോ വിവരങ്ങളോ കൂട്ടിച്ചേർക്കില്ല; ഉള്ളടക്കം നീക്കം ചെയ്യില്ല. * തിരുത്തിയശേഷം ഒരു രണ്ടാം AI-പരിശോധന (verification pass) നടത്തും. പഴയതും പുതിയതുമായ പതിപ്പുകൾ താരതമ്യം ചെയ്ത് അർത്ഥവ്യതിയാനമോ വിവരനഷ്ടമോ ഉണ്ടോയെന്ന് സ്വതന്ത്രമായി പരിശോധിക്കും. സംശയമുള്ളവ മനുഷ്യപരിശോധനയ്ക്ക് മാറ്റിവയ്ക്കും. === വിജയമാനദണ്ഡങ്ങൾ (metrics) === പൈലറ്റ് പഠനത്തിൽ താഴെപ്പറയുന്നവ ശരിയാണെന്ന് തെളിഞ്ഞാൽ പദ്ധതി വിജയകരമാണെന്നത് കണക്കാക്കാം. # '''കൃത്യത''': മനുഷ്യപരിശോധനയിൽ "അർത്ഥവ്യത്യാസമില്ല, ഭാഷ മെച്ചപ്പെട്ടു" എന്ന് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്ന തിരുത്തുകളുടെ അനുപാതം ≥ 95%. # '''മുൻപ്രാപന നിരക്ക്''': സമൂഹാംഗങ്ങൾ മുൻപ്രാപനം ചെയ്യുന്ന ബോട്ട് തിരുത്തുകൾ ≤ 5%. # '''വസ്തുതാവ്യതിയാനം''': വസ്തുത മാറിയതായി കണ്ടെത്തുന്ന തിരുത്തുകൾ = 0 (ഒരെണ്ണം കണ്ടെത്തിയാൽപ്പോലും പ്രവർത്തനം നിർത്തി കാരണം വിശകലനം ചെയ്യും). # '''സമൂഹസ്വീകാര്യത''': പൈലറ്റ് റിപ്പോർട്ടിന്മേലുള്ള ചർച്ചയിൽ തുടരാനുള്ള സമവായം. == അപകടസാധ്യതകളും പരിഹാരങ്ങളും == {| class="wikitable" ! അപകടസാധ്യത !! പരിഹാരം |- | AI വസ്തുതകൾ മാറ്റുകയോ പുതിയ (തെറ്റായ) വിവരം ചേർക്കുകയോ ചെയ്യുക (hallucination) || ഭാഷാതിരുത്തലിൽ മാത്രം പരിമിതപ്പെടുത്തുന്ന കർശന നിർദ്ദേശങ്ങൾ; സ്വതന്ത്ര രണ്ടാം AI-പരിശോധന; calibration ഘട്ടത്തിൽ 100% മനുഷ്യപരിശോധന; സംഖ്യ/പേര്/തീയതി മാറ്റങ്ങൾ യാന്ത്രികമായി കണ്ടെത്തി തടയുന്ന diff-പരിശോധന |- | വിക്കിഘടന (ഫലകങ്ങൾ, അവലംബങ്ങൾ) തകരാറിലാകുക || തിരുത്തലിനുമുമ്പും ശേഷവും ഘടനാപരിശോധന (parser check); ഘടന മാറിയാൽ തിരുത്ത് സ്വയം നിരസിക്കും |- | സമൂഹത്തിന്റെ എതിർപ്പ് / വിശ്വാസക്കുറവ് || മുൻകൂർ ചർച്ചയും സമവായവും; പൂർണ്ണ സുതാര്യത; എളുപ്പത്തിലുള്ള മുൻപ്രാപനം; പരാതിപ്പെടാനുള്ള കേന്ദ്രീകൃത താൾ; ആവശ്യപ്പെട്ടാൽ ഉടൻ പ്രവർത്തനം നിർത്തൽ |} == നയപരമായ അനുസരണം == * '''[[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ]]''': ബോട്ട് പ്രവർത്തനത്തിന് മുൻകൂർ അനുമതി തേടും; അപേക്ഷ [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ/അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷകൾ]] എന്ന താളിൽ സമർപ്പിക്കും. * '''സുതാര്യത''': ബോട്ട് അക്കൗണ്ടിന്റെ ഉപയോക്തൃതാളിൽ പദ്ധതിവിവരണം, ഉപയോഗിക്കുന്ന AI മോഡൽ, പ്രവർത്തകന്റെ വിവരം എന്നിവ വ്യക്തമാക്കും. AI ഉപയോഗം തിരുത്തൽ സംഗ്രഹത്തിൽ വെളിപ്പെടുത്തും. * '''ഉത്തരവാദിത്തം''': ബോട്ടിന്റെ എല്ലാ തിരുത്തുകളുടെയും പൂർണ്ണ ഉത്തരവാദിത്തം പ്രവർത്തകയ്ക്കായിരിക്കും. * പദ്ധതി ആരംഭിക്കുംമുമ്പ് [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്|പഞ്ചായത്തിൽ]] ചർച്ച നടത്തി സമവായം ഉറപ്പാക്കും. == സാങ്കേതിക അനുബന്ധം == === ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്താനുള്ള മാതൃകാ API ചോദ്യങ്ങൾ === CX ടാഗുള്ള സമീപകാല മാറ്റങ്ങൾ: <nowiki>https://ml.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=recentchanges&rctag=contenttranslation&rcnamespace=0&rclimit=500&rcprop=title|timestamp|tags&format=json</nowiki> പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പരിഭാഷകളും യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതവും: <nowiki>https://ml.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=cxpublishedtranslations&from=en&to=ml&limit=500&format=json</nowiki> (ഫലത്തിലെ <code>stats.mt</code> — യന്ത്രപരിഭാഷയുടെ അനുപാതം, <code>stats.human</code> — മനുഷ്യതിരുത്തലിന്റെ അനുപാതം. <code>stats.mt</code> ഉയർന്നതും <code>stats.human</code> കുറഞ്ഞതുമായ ലേഖനങ്ങൾക്ക് മുൻഗണന.) മാറ്റംവരുത്താത്ത യന്ത്രപരിഭാഷ കൂടുതലുള്ള തിരുത്തുകൾ: <nowiki>https://ml.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=recentchanges&rctag=contenttranslation-high-unmodified-mt-text&rclimit=500&format=json</nowiki> === നിർദ്ദിഷ്ട സാങ്കേതിക ഘടകങ്ങൾ === * '''ഭാഷ/ചട്ടക്കൂട്''': Python + [[:mw:Manual:Pywikibot|Pywikibot]] * '''AI മോഡൽ''': മലയാളത്തിൽ മികച്ച പ്രകടനമുള്ള ഒരു LLM (calibration ഘട്ടത്തിൽ ഒന്നിലധികം മോഡലുകൾ താരതമ്യം ചെയ്ത് തിരഞ്ഞെടുക്കും) - പൈലറ്റ് പദ്ധതിയ്ക്കായി തിരഞ്ഞെടുത്തത് ക്ലോഡ് ഫേബിൾ 5 എന്ന മോഡൽ ആണ്. * '''പ്രവർത്തനരേഖകൾ''': ഓരോ ലേഖനത്തിനും അന്തിമ diff പരസ്യമായി ലഭ്യമാക്കും. * '''കോഡ്''': പദ്ധതിയുടെ മുഴുവൻ കോഡും സ്വതന്ത്ര അനുമതിപത്രത്തിൽ (open source) പ്രസിദ്ധീകരിക്കും. == യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം ഏറ്റവും കൂടിയ ലേഖനങ്ങൾ (ടോപ് 200) == ഉള്ളടക്കപരിഭാഷാ ഉപകരണം വഴി ഇംഗ്ലീഷിൽനിന്ന് മലയാളത്തിലേക്കു പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പരിഭാഷകളുടെ കണക്കുകൾ ([[:mw:Special:MyLanguage/Content translation|CX]] <code>cxpublishedtranslations</code> API-യിലെ <code>stats.mt</code>) അടിസ്ഥാനമാക്കി, '''മാറ്റംവരുത്താത്ത യന്ത്രപരിഭാഷയുടെ അനുപാതം കൂടിയതു മുതൽ കുറഞ്ഞതു വരെ''' ക്രമീകരിച്ച പട്ടിക. കണക്കുകൾ പ്രസിദ്ധീകരണസമയത്തേതാണ്; പിന്നീട് മനുഷ്യതിരുത്തലുകൾ വന്നിട്ടുണ്ടാകാം. നിലവിലില്ലാത്ത (മായ്ക്കപ്പെട്ട) താളുകൾ ഒഴിവാക്കിയിട്ടുണ്ട്. (പട്ടിക തയ്യാറാക്കിയത്: 2026 ജൂലൈ 22-ന്, ആകെ 11,856 പരിഭാഷകളിൽനിന്ന്.) {| class="wikitable sortable" ! # !! ലേഖനം !! ഇംഗ്ലീഷ് മൂലലേഖനം !! പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത് !! യന്ത്രപരിഭാഷ % !! മനുഷ്യതിരുത്തൽ % |- | 1 || [[മികച്ച ഗാനരചനയ്ക്കുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം]] || [[:en:Kerala State Film Award for Best Lyrics|Kerala State Film Award for Best Lyrics]] || 2015-09 || 100.0 || 0.0 |- | 2 || [[ബംഗാൾ ക്രിക്കറ്റ് അസോസിയേഷൻ]] || [[:en:Cricket Association of Bengal|Cricket Association of Bengal]] || 2015-09 || 100.0 || 0.0 |- | 3 || [[നബനീത ദേബ സെൻ]] || [[:en:Nabaneeta Dev Sen|Nabaneeta Dev Sen]] || 2023-01 || 100.0 || 0.0 |- | 4 || [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം പാർലമെന്റ് നിയോജകമണ്ഡലങ്ങളുടെ(1801-1832) പട്ടിക]] || [[:en:List of UK Parliamentary constituencies (1801–32)|List of UK Parliamentary constituencies (1801–32)]] || 2017-05 || 100.0 || 0.0 |- | 5 || [[ബലപരീക്ഷണം (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Balapareekshanam|Balapareekshanam]] || 2020-04 || 100.0 || 0.0 |- | 6 || [[അശ്റഫ് അലി താനവി]] || [[:en:Ashraf Ali Thanwi|Ashraf Ali Thanwi]] || 2025-04 || 100.0 || 0.0 |- | 7 || [[മഹാരാജ് മാനനഷ്ടക്കേസ്]] || [[:en:Maharaj Libel Case|Maharaj Libel Case]] || 2024-07 || 100.0 || 0.0 |- | 8 || [[ഗോകുൽ രാമകൃഷ്ണൻ]] || [[:en:Gokul Ramakrishnan|Gokul Ramakrishnan]] || 2023-09 || 100.0 || 0.0 |- | 9 || [[കാദിരി]] || [[:en:Kadiri|Kadiri]] || 2023-11 || 100.0 || 0.0 |- | 10 || [[2024ലെ ലോക്‌സഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് (കേരളം)]] || [[:en:2024 Indian general election in Kerala|2024 Indian general election in Kerala]] || 2024-04 || 100.0 || 0.0 |- | 11 || [[ജി.എൻ. സായിബാബ]] || [[:en:G. N. Saibaba|G. N. Saibaba]] || 2024-11 || 100.0 || 0.0 |- | 12 || [[അസമത (ഗണിതശാസ്ത്രം)]] || [[:en:Inequality (mathematics)|Inequality (mathematics)]] || 2024-12 || 100.0 || 0.0 |- | 13 || [[ലാമിന് യമാൽ]] || [[:en:Lamine Yamal|Lamine Yamal]] || 2025-05 || 100.0 || 0.0 |- | 14 || [[മയിലാടി, തമിഴ്നാട്]] || [[:en:Myladi, Tamil Nadu|Myladi, Tamil Nadu]] || 2025-08 || 100.0 || 0.0 |- | 15 || [[ദുബായ് മിറക്കിൾ ഗാർഡൻ]] || [[:en:Dubai Miracle Garden|Dubai Miracle Garden]] || 2025-11 || 100.0 || 0.0 |- | 16 || [[ബാബ് അൽ-ഹദീദ്]] || [[:en:Bab al-Hadid|Bab al-Hadid]] || 2026-02 || 100.0 || 0.0 |- | 17 || [[കമല കൃതിവാസൻ]] || [[:en:Kamala Krithivasan|Kamala Krithivasan]] || 2026-03 || 100.0 || 0.0 |- | 18 || [[ഒ.ജെ. ജനീഷ്]] || [[:en:O. J. Janeesh|O. J. Janeesh]] || 2026-05 || 100.0 || 0.0 |- | 19 || [[മേഖലകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം പാർലമെന്റ് നിയോജകമണ്ഡലങ്ങളുടെ(1918-1945) പട്ടിക]] || [[:en:List of United Kingdom Parliament constituencies (1918–45) by region|List of United Kingdom Parliament constituencies (1918–45) by region]] || 2017-05 || 99.9 || 0.0 |- | 20 || [[മേഖലകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം പാർലമെന്റ് നിയോജകമണ്ഡലങ്ങളുടെ(1983-97) പട്ടിക]] || [[:en:List of United Kingdom Parliament constituencies (1983–97) by region|List of United Kingdom Parliament constituencies (1983–97) by region]] || 2017-05 || 99.8 || 0.0 |- | 21 || [[നഥാനിയേൽ ഹാത്തോൺ]] || [[:en:Nathaniel Hawthorne|Nathaniel Hawthorne]] || 2020-08 || 99.7 || 0.3 |- | 22 || [[യാക്കോബ്]] || [[:en:Jacob|Jacob]] || 2019-11 || 99.6 || 0.4 |- | 23 || [[ഗ്ലെൻ ടി. സീബോർഗ്]] || [[:en:Glenn T. Seaborg|Glenn T. Seaborg]] || 2017-10 || 99.4 || 22.7 |- | 24 || [[ചുണ്ടൻ ശലഭം]] || [[:en:Libythea labdaca|Libythea labdaca]] || 2018-02 || 99.4 || 0.0 |- | 25 || [[മേഖലകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം പാർലമെന്റ് നിയോജകമണ്ഡലങ്ങളുടെ(1950-74) പട്ടിക]] || [[:en:List of United Kingdom Parliament constituencies (1955–74) by region|List of United Kingdom Parliament constituencies (1955–74) by region]] || 2017-05 || 99.3 || 0.0 |- | 26 || [[ആദിലാബാദ് ജില്ല]] || [[:en:Adilabad district|Adilabad district]] || 2020-01 || 99.3 || 0.7 |- | 27 || [[ചാത്തമറ്റം]] || [[:en:Chathamattom|Chathamattom]] || 2025-06 || 99.0 || 1.0 |- | 28 || [[കോട്ട ജംഗ്ഷൻ തീവണ്ടിനിലയം]] || [[:en:Kota Junction railway station|Kota Junction railway station]] || 2019-10 || 99.0 || 1.0 |- | 29 || [[അനുരാഗ് ഥാക്കുർ]] || [[:en:Anurag Thakur|Anurag Thakur]] || 2019-08 || 99.0 || 1.0 |- | 30 || [[ശതാബ്ദി എക്സ്പ്രസ്]] || [[:en:Shatabdi Express|Shatabdi Express]] || 2019-10 || 99.0 || 1.0 |- | 31 || [[ഓഖ തീവണ്ടിനിലയം]] || [[:en:Okha railway station|Okha railway station]] || 2019-10 || 99.0 || 1.0 |- | 32 || [[സ്തന വേദന]] || [[:en:Breast pain|Breast pain]] || 2023-01 || 99.0 || 1.0 |- | 33 || [[ജെയ്ൻ എൽ-ദാർ]] || [[:en:Jane El-Dahr|Jane El-Dahr]] || 2023-01 || 99.0 || 1.0 |- | 34 || [[ഹിന്ദു സ്റ്റുഡന്റ്സ് കൗൺസിൽ]] || [[:en:Hindu Students Council|Hindu Students Council]] || 2019-10 || 99.0 || 1.0 |- | 35 || [[സാഡിനിസോ ഹക്കിമോവ]] || [[:en:Sa'diniso Hakimova|Sa'diniso Hakimova]] || 2023-01 || 99.0 || 1.0 |- | 36 || [[ചൈൽഡ്ബർത്ത് കണക്ഷൻ]] || [[:en:Childbirth Connection|Childbirth Connection]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 37 || [[ഷീല സിംഗ് പോൾ]] || [[:en:Sheila Singh Paul|Sheila Singh Paul]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 38 || [[യുവേഫ നേഷൻസ് ലീഗ്]] || [[:en:UEFA Nations League|UEFA Nations League]] || 2019-07 || 98.9 || 1.1 |- | 39 || [[ഭക്തിവേദാന്ത കോളജ്]] || [[:en:Bhaktivedanta College|Bhaktivedanta College]] || 2019-09 || 98.9 || 1.1 |- | 40 || [[തമിഴി (വെബ് സീരീസ്)]] || [[:en:Tamizhi (web series)|Tamizhi (web series)]] || 2020-04 || 98.9 || 1.1 |- | 41 || [[സൊഹ്റാബുദ്ദീൻ ഏറ്റുമുട്ടൽ കൊല]] || [[:en:Death of Sohrabuddin Sheikh|Death of Sohrabuddin Sheikh]] || 2021-06 || 98.9 || 1.1 |- | 42 || [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (1980)]] || [[:en:1980 Kerala Legislative Assembly election|1980 Kerala Legislative Assembly election]] || 2022-04 || 98.9 || 1.1 |- | 43 || [[നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഫാഷൻ ടെക്നോളജി]] || [[:en:National Institute of Fashion Technology|National Institute of Fashion Technology]] || 2022-04 || 98.9 || 1.1 |- | 44 || [[രമേശ് ബിധുരി]] || [[:en:Ramesh Bidhuri|Ramesh Bidhuri]] || 2019-08 || 98.9 || 1.1 |- | 45 || [[സ്ട്രീറ്റ് ലൈറ്റ്സ് (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Street Lights (film)|Street Lights (film)]] || 2022-03 || 98.9 || 1.1 |- | 46 || [[അനിൽ ധർകർ]] || [[:en:Anil Dharker|Anil Dharker]] || 2021-03 || 98.9 || 1.1 |- | 47 || [[ആലീസ് കൂപ്പർ]] || [[:en:Alice Cooper|Alice Cooper]] || 2019-10 || 98.9 || 1.1 |- | 48 || [[ടോറൈൻ (കന്നുകാലി)]] || [[:en:Taurine cattle|Taurine cattle]] || 2020-04 || 98.9 || 1.1 |- | 49 || [[അഗ്നിക്ഷേത്രം (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Agni Kshethram|Agni Kshethram]] || 2022-02 || 98.9 || 1.1 |- | 50 || [[പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ ജില്ലകളുടെ പട്ടിക]] || [[:en:List of districts of West Bengal|List of districts of West Bengal]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 51 || [[മുംബൈ സെൻ‌ട്രൽ തീവണ്ടിനിലയം]] || [[:en:Mumbai Central railway station|Mumbai Central railway station]] || 2019-10 || 98.9 || 1.1 |- | 52 || [[മൈക്കൽ എൻ. ഹാൾ]] || [[:en:Michael N. Hall|Michael N. Hall]] || 2021-05 || 98.9 || 1.1 |- | 53 || [[മണർകാട്]] || [[:en:Manarcaud|Manarcaud]] || 2022-01 || 98.9 || 1.1 |- | 54 || [[മഹ്കാം പുലോഡോവ]] || [[:en:Mahkam Pulodova|Mahkam Pulodova]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 55 || [[എവർട്ടൺ വീക്ക്സ്]] || [[:en:Everton Weekes|Everton Weekes]] || 2020-07 || 98.9 || 1.1 |- | 56 || [[നാഗാലാൻഡ് (ലോകസഭാ മണ്ഡലം)]] || [[:en:Nagaland (Lok Sabha constituency)|Nagaland (Lok Sabha constituency)]] || 2019-08 || 98.9 || 1.1 |- | 57 || [[സൈപ്രസിലെ കാല്പന്തുകളി]] || [[:en:Football in Cyprus|Football in Cyprus]] || 2020-03 || 98.9 || 1.1 |- | 58 || [[നർബിത സ്കൂൾ ഓഫ് നഴ്സിംഗ്]] || [[:en:Narhbita School of Nursing|Narhbita School of Nursing]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 59 || [[തായ് ഖംതി ജനത]] || [[:en:Khamti people|Khamti people]] || 2022-08 || 98.9 || 1.1 |- | 60 || [[ചൈനയിലെ പെൺ ശിശുഹത്യ]] || [[:en:Female infanticide in China|Female infanticide in China]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 61 || [[കല്പകഞ്ചേരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] || [[:en:Kalpakancheri Grama Panchayath|Kalpakancheri Grama Panchayath]] || 2019-09 || 98.9 || 1.1 |- | 62 || [[ഗർഭാശയ സുഷിരം]] || [[:en:Uterine perforation|Uterine perforation]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 63 || [[പ്രഫുല്ല ചന്ദ്ര സെൻ ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Prafulla Chandra Sen Government Medical College and Hospital|Prafulla Chandra Sen Government Medical College and Hospital]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 64 || [[കൊച്ചി ഹാർബർ ടെർമിനസ്]] || [[:en:Cochin Harbour Terminus|Cochin Harbour Terminus]] || 2019-10 || 98.9 || 1.1 |- | 65 || [[എക്സിറ്റ് നടപടിക്രമം]] || [[:en:EXIT procedure|EXIT procedure]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 66 || [[പൗരത്വ ഭേദഗതി നിയമത്തിനെതിരായ പ്രക്ഷോഭങ്ങൾ]] || [[:en:Citizenship Amendment Act protests|Citizenship Amendment Act protests]] || 2022-09 || 98.9 || 1.1 |- | 67 || [[പെൻസി-ലാ]] || [[:en:Pensi La|Pensi La]] || 2021-06 || 98.9 || 1.1 |- | 68 || [[ത്രീ ഡോട്ട്സ്]] || [[:en:3 Dots|3 Dots]] || 2022-11 || 98.9 || 1.1 |- | 69 || [[ജെമീല മഹമൂദ്]] || [[:en:Jemilah Mahmood|Jemilah Mahmood]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 70 || [[എത്യോപ്യയിലെ സ്ത്രീകളുടെ ആരോഗ്യം]] || [[:en:Women's health in Ethiopia|Women's health in Ethiopia]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 71 || [[ഉം അലി]] || [[:en:Om Ali|Om Ali]] || 2020-05 || 98.9 || 1.1 |- | 72 || [[സിദ്ധർ]] || [[:en:Siddhar|Siddhar]] || 2021-12 || 98.9 || 1.1 |- | 73 || [[സ്പ്രാറ്റ്ലി ദ്വീപുകൾ]] || [[:en:Spratly Islands|Spratly Islands]] || 2020-01 || 98.8 || 1.2 |- | 74 || [[ഇന്ത്യയിലെ ജലപാതകളുടെ പട്ടിക]] || [[:en:List of National Waterways in India|List of National Waterways in India]] || 2016-09 || 98.8 || 0.0 |- | 75 || [[ജീൻ സ്മിത്ത്]] || [[:en:Jeanne Smith|Jeanne Smith]] || 2023-01 || 98.8 || 1.2 |- | 76 || [[പുണ്ടി നരസിംഹൻ രംഗരാജൻ]] || [[:en:P. N. Rangarajan|P. N. Rangarajan]] || 2021-05 || 98.8 || 1.2 |- | 77 || [[ഇസ്മാഈൽ ഒമർ ഗുഅല്ലെ]] || [[:en:Ismaïl Omar Guelleh|Ismaïl Omar Guelleh]] || 2019-10 || 98.8 || 1.2 |- | 78 || [[മാല്വ പ്രദേശം]] || [[:en:Malwa|Malwa]] || 2020-04 || 98.8 || 1.2 |- | 79 || [[കോർപ്പസ് ല്യൂട്ടിയം സിസ്റ്റ്]] || [[:en:Corpus luteum cyst|Corpus luteum cyst]] || 2023-01 || 98.8 || 1.2 |- | 80 || [[2018 ഫിഫ ക്ലബ് ലോക കപ്പ് ഫൈനൽ]] || [[:en:2018 FIFA Club World Cup Final|2018 FIFA Club World Cup Final]] || 2020-03 || 98.8 || 1.2 |- | 81 || [[പിനാകി മിശ്ര]] || [[:en:Pinaki Misra|Pinaki Misra]] || 2019-08 || 98.8 || 1.2 |- | 82 || [[വിക്കി ഗോ]] || [[:en:Vicky Goh|Vicky Goh]] || 2023-01 || 98.8 || 1.2 |- | 83 || [[നളന്ദ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Nalanda Medical College and Hospital|Nalanda Medical College and Hospital]] || 2023-01 || 98.8 || 1.2 |- | 84 || [[മഞ്ജു ഭാർഗവി]] || [[:en:Manju Bhargavi|Manju Bhargavi]] || 2019-12 || 98.8 || 1.2 |- | 85 || [[പാട്രിക് സ്ട്രോസോഡ]] || [[:en:Patrick Strzoda|Patrick Strzoda]] || 2020-03 || 98.8 || 1.2 |- | 86 || [[കലാഭവൻ റഹ്മാൻ]] || [[:en:Kalabhavan Rahman|Kalabhavan Rahman]] || 2019-09 || 98.8 || 1.2 |- | 87 || [[ദേബെൻ മഹാത ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Deben Mahata Government Medical College and Hospital|Deben Mahata Government Medical College and Hospital]] || 2023-01 || 98.8 || 1.2 |- | 88 || [[അബ്ദുള്ള ഇബ്നു സലാം]] || [[:en:Abdullah ibn Salam|Abdullah ibn Salam]] || 2021-05 || 98.8 || 1.2 |- | 89 || [[പണ്ഡിറ്റ് ഭഗവത് ദയാൽ ശർമ്മ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ഹെൽത്ത് സയൻസസ്]] || [[:en:Pandit Bhagwat Dayal Sharma University of Health Sciences|Pandit Bhagwat Dayal Sharma University of Health Sciences]] || 2023-01 || 98.8 || 1.2 |- | 90 || [[ഗവേണിങ് ബോഡി കമ്മീഷൻ]] || [[:en:Governing Body Commission|Governing Body Commission]] || 2019-09 || 98.8 || 1.2 |- | 91 || [[മീനാക്ഷി ലെഖി]] || [[:en:Meenakshi Lekhi|Meenakshi Lekhi]] || 2019-08 || 98.7 || 1.3 |- | 92 || [[ചന്ദ്രസ്വാമി]] || [[:en:Chandraswami|Chandraswami]] || 2021-09 || 98.7 || 1.3 |- | 93 || [[മാരെക് ഗ്ലെസർമാൻ]] || [[:en:Marek Glezerman|Marek Glezerman]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 94 || [[നമോ മെഡിക്കൽ എഡ്യൂക്കേഷൻ ആൻഡ് റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]] || [[:en:Shri Vinoba Bhave Institute of Medical Sciences|Shri Vinoba Bhave Institute of Medical Sciences]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 95 || [[ബോൺ ഹാൾ ക്ലിനിക്ക്]] || [[:en:Bourn Hall Clinic|Bourn Hall Clinic]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 96 || [[മൈക്കിൾ മധുസൂദൻ ദത്ത്]] || [[:en:Michael Madhusudan Dutt|Michael Madhusudan Dutt]] || 2021-09 || 98.7 || 1.3 |- | 97 || [[പെട്ടിലാമ്പട്ര]] || [[:en:Pettilambattra|Pettilambattra]] || 2022-05 || 98.7 || 1.3 |- | 98 || [[എന്റെ വീട് അപ്പൂന്റേം]] || [[:en:Ente Veedu Appuvinteyum|Ente Veedu Appuvinteyum]] || 2022-12 || 98.7 || 1.3 |- | 99 || [[കേപ് കോസ്റ്റ് നഴ്സസ് ട്രെയിനിംഗ് കോളേജ്]] || [[:en:Cape Coast Nurses Training College|Cape Coast Nurses Training College]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 100 || [[സുശീല നയ്യാർ]] || [[:en:Sushila Nayyar|Sushila Nayyar]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 101 || [[പ്രണാമം (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Pranamam|Pranamam]] || 2019-12 || 98.7 || 1.3 |- | 102 || [[ടോക്കെഹോ യെപ്തോമി]] || [[:en:Tokheho|Tokheho]] || 2019-08 || 98.7 || 1.3 |- | 103 || [[പി.ഇ.എസ്. ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ് ആൻഡ് റിസർച്ച്]] || [[:en:P.E.S. Institute of Medical Sciences and Research|P.E.S. Institute of Medical Sciences and Research]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 104 || [[സുനിൽ വൽസൺ]] || [[:en:Sunil Valson|Sunil Valson]] || 2024-03 || 98.7 || 1.3 |- | 105 || [[ആക്റ്റ ഒബ്സ്റ്റട്രീഷ്യ എറ്റ് ഗൈനക്കോളജിക്ക സ്കാൻഡിനാവിക]] || [[:en:Acta Obstetricia et Gynecologica Scandinavica|Acta Obstetricia et Gynecologica Scandinavica]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 106 || [[രജപുത്രൻ]] || [[:en:Rajaputhran|Rajaputhran]] || 2020-03 || 98.7 || 1.3 |- | 107 || [[ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ലാത്തൂർ]] || [[:en:Government Medical College, Latur|Government Medical College, Latur]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 108 || [[ഛത്തീസ്ഗഡ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]] || [[:en:Chhattisgarh Institute of Medical Sciences|Chhattisgarh Institute of Medical Sciences]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 109 || [[സാൽ റേ]] || [[:en:Sal Rei|Sal Rei]] || 2019-11 || 98.6 || 1.4 |- | 110 || [[പല്ലെ രാമ റാവു]] || [[:en:Palle Rama Rao|Palle Rama Rao]] || 2019-10 || 98.6 || 1.4 |- | 111 || [[സെന്റ് കിറ്റ്സ് നെവിസ് ദേശീയ ഫുട്ബോൾ ടീം]] || [[:en:Saint Kitts and Nevis national football team|Saint Kitts and Nevis national football team]] || 2019-11 || 98.6 || 1.4 |- | 112 || [[ഡേവിഡ് ബേക്കർ]] || [[:en:David Baker (biochemist)|David Baker (biochemist)]] || 2021-05 || 98.6 || 1.4 |- | 113 || [[ബെൻസ്‌ വാസു]] || [[:en:Benz Vasu|Benz Vasu]] || 2023-01 || 98.6 || 1.4 |- | 114 || [[ഭൂതകാലം]] || [[:en:Bhoothakaalam|Bhoothakaalam]] || 2022-02 || 98.6 || 1.4 |- | 115 || [[ഹിന്ദു കൗൺസിൽ യു കെ]] || [[:en:Hindu Council UK|Hindu Council UK]] || 2019-10 || 98.6 || 1.4 |- | 116 || [[എൻഡോഡെർമൽ സൈനസ് ട്യൂമർ]] || [[:en:Endodermal sinus tumor|Endodermal sinus tumor]] || 2023-01 || 98.6 || 1.4 |- | 117 || [[ഗവൺമെന്റ് ഹോസ്പിറ്റൽ ഓഫ് തൊറാസിക് മെഡിസിൻ, ചെന്നൈ]] || [[:en:Government Hospital of Thoracic Medicine, Chennai|Government Hospital of Thoracic Medicine, Chennai]] || 2023-01 || 98.6 || 1.4 |- | 118 || [[ഹിന്ദു സേന]] || [[:en:Hindu Sena|Hindu Sena]] || 2019-10 || 98.6 || 1.4 |- | 119 || [[ഫോർട്ട് കൊച്ചി ബീച്ച്]] || [[:en:Fort Kochi Beach|Fort Kochi Beach]] || 2022-03 || 98.6 || 1.4 |- | 120 || [[മേരിയുടെ കിണർ]] || [[:en:Mary's Well|Mary's Well]] || 2021-05 || 98.6 || 1.4 |- | 121 || [[ഫെർഗൂസൺ റിഫ്ലെക്സ്]] || [[:en:Ferguson reflex|Ferguson reflex]] || 2023-01 || 98.6 || 1.4 |- | 122 || [[വിജ്ഞാൻ ഭവൻ]] || [[:en:Vigyan Bhavan|Vigyan Bhavan]] || 2019-10 || 98.6 || 1.4 |- | 123 || [[മെഹ്രി ഭാഷ]] || [[:en:Mehri language|Mehri language]] || 2019-08 || 98.6 || 1.4 |- | 124 || [[ഹിന്ദു സംഘടനകളുടെ പട്ടിക]] || [[:en:List of Hindu organisations|List of Hindu organisations]] || 2019-10 || 98.6 || 1.4 |- | 125 || [[മാടമ്പി സുബ്രഹ്മണ്യൻ നമ്പൂതിരി]] || [[:en:Madambi Subramanian Namboodiri|Madambi Subramanian Namboodiri]] || 2022-06 || 98.6 || 1.4 |- | 126 || [[ഗവണ്മെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, മഹാസമുന്ദ്]] || [[:en:Government Medical College, Mahasamund|Government Medical College, Mahasamund]] || 2023-01 || 98.6 || 1.4 |- | 127 || [[ഗാലക്റ്റിക്കോസ്]] || [[:en:Galácticos|Galácticos]] || 2020-04 || 98.6 || 1.4 |- | 128 || [[ഡറാഡൂൺ വിമാനത്താവളം]] || [[:en:Dehradun Airport|Dehradun Airport]] || 2019-08 || 98.6 || 1.4 |- | 129 || [[ബർത്തൊലൊമിയൊ ഒഗ്ബെഛെ]] || [[:en:Bartholomew Ogbeche|Bartholomew Ogbeche]] || 2019-11 || 98.6 || 1.4 |- | 130 || [[കെ.ടി. തോമസ് (ജസ്റ്റിസ്)]] || [[:en:K. T. Thomas (Justice)|K. T. Thomas (Justice)]] || 2019-09 || 98.6 || 1.4 |- | 131 || [[ജെ.സി. കുമാരപ്പ]] || [[:en:J. C. Kumarappa|J. C. Kumarappa]] || 2021-09 || 98.6 || 1.4 |- | 132 || [[ഷിൻജിനി ഭട്നാഗർ]] || [[:en:Shinjini Bhatnagar|Shinjini Bhatnagar]] || 2023-01 || 98.6 || 1.4 |- | 133 || [[മാക്സ് സാംഗർ]] || [[:en:Max Saenger|Max Saenger]] || 2023-01 || 98.5 || 1.5 |- | 134 || [[പാണ്ഡവാനി]] || [[:en:Pandavani|Pandavani]] || 2019-10 || 98.5 || 1.5 |- | 135 || [[മണിത്താലി]] || [[:en:Manithali|Manithali]] || 2019-11 || 98.5 || 1.5 |- | 136 || [[എക്സ് (ഇംഗ്ലീഷക്ഷരം)]] || [[:en:X|X]] || 2020-05 || 98.5 || 1.5 |- | 137 || [[ഊപ്പർകോട്ട് കോട്ട]] || [[:en:Uparkot Fort|Uparkot Fort]] || 2022-11 || 98.5 || 1.5 |- | 138 || [[ബിഷപ്പ് പാറ]] || [[:en:Bishop Rock, Isles of Scilly|Bishop Rock, Isles of Scilly]] || 2020-08 || 98.5 || 1.5 |- | 139 || [[സമോവൻ ബ്രെയ്‌ലി]] || [[:en:Samoan Braille|Samoan Braille]] || 2019-11 || 98.5 || 1.5 |- | 140 || [[വൈ (ഇംഗ്ലീഷക്ഷരം)]] || [[:en:Y|Y]] || 2020-05 || 98.5 || 1.5 |- | 141 || [[യൂ ടൂ ബ്രൂട്ടസ്]] || [[:en:You Too Brutus (film)|You Too Brutus (film)]] || 2022-05 || 98.5 || 1.5 |- | 142 || [[വന്ദേ ഭാരത് എക്സ്പ്രസ്]] || [[:en:Vande Bharat Express|Vande Bharat Express]] || 2019-10 || 98.5 || 1.5 |- | 143 || [[അഷിമ ആനന്ദ്]] || [[:en:Ashima Anand|Ashima Anand]] || 2023-01 || 98.5 || 1.5 |- | 144 || [[സിഫ്ഫീൻ യുദ്ധം]] || [[:en:Battle of Siffin|Battle of Siffin]] || 2021-03 || 98.5 || 1.5 |- | 145 || [[കൊല്ലത്തെ ആശുപത്രികളുടെ പട്ടിക]] || [[:en:List of hospitals in Kollam|List of hospitals in Kollam]] || 2019-08 || 98.5 || 1.5 |- | 146 || [[തന്തൈ പെരിയാർ ഗവൺമെന്റ് ഹെഡ്ക്വാർട്ടേഴ്സ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Thanthai Periyar Government Headquarters Hospital, Erode|Thanthai Periyar Government Headquarters Hospital, Erode]] || 2023-01 || 98.5 || 1.5 |- | 147 || [[മഹർഷി വിശ്വാമിത്ര ഓട്ടോണമസ് സ്റ്റേറ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] || [[:en:Maharshi Vishwamitra Autonomous State Medical College|Maharshi Vishwamitra Autonomous State Medical College]] || 2023-01 || 98.5 || 1.5 |- | 148 || [[കോവിഡ്-19 നിരീക്ഷണം]] || [[:en:COVID-19 surveillance|COVID-19 surveillance]] || 2020-04 || 98.5 || 1.5 |- | 149 || [[ചിന്മയ് ശങ്കർ ഡേ]] || [[:en:Chinmoy Sankar Dey|Chinmoy Sankar Dey]] || 2021-05 || 98.5 || 1.5 |- | 150 || [[ഖില്ലാരി പശു]] || [[:en:Khillari cattle|Khillari cattle]] || 2020-04 || 98.5 || 1.5 |- | 151 || [[നന്ദാദേവി എക്സ്പ്രസ്]] || [[:en:Nanda Devi AC Express|Nanda Devi AC Express]] || 2019-10 || 98.5 || 1.5 |- | 152 || [[ഫ്രെഡ് റോജേസ്]] || [[:en:Fred Rogers|Fred Rogers]] || 2020-04 || 98.5 || 1.5 |- | 153 || [[ആൻഡ്രൂ ടേറ്റ്]] || [[:en:Andrew Tate|Andrew Tate]] || 2022-09 || 98.5 || 1.5 |- | 154 || [[പാല്പിഫെർ]] || [[:en:Palpifer|Palpifer]] || 2019-09 || 98.5 || 1.5 |- | 155 || [[പോസ്റ്റ് മോർട്ടം (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Post Mortem (1982 film)|Post Mortem (1982 film)]] || 2019-11 || 98.5 || 1.5 |- | 156 || [[അജിത് കുമാർ മൈതി]] || [[:en:Ajit Kumar Maiti|Ajit Kumar Maiti]] || 2021-05 || 98.5 || 1.5 |- | 157 || [[സുരപദ്മ]] || [[:en:Śūrapadmā|Śūrapadmā]] || 2022-02 || 98.5 || 1.5 |- | 158 || [[ഫക്രുദ്ദീൻ അലി അഹമ്മദ് മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Fakhruddin Ali Ahmed Medical College and Hospital|Fakhruddin Ali Ahmed Medical College and Hospital]] || 2023-01 || 98.5 || 1.5 |- | 159 || [[കെയ്ൻ ടനാക]] || [[:en:Kane Tanaka|Kane Tanaka]] || 2020-09 || 98.4 || 1.6 |- | 160 || [[ലോക് നായക് ആശുപത്രി]] || [[:en:Lok Nayak Hospital|Lok Nayak Hospital]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 161 || [[അബുഗിഡാ]] || [[:en:Abugida|Abugida]] || 2022-02 || 98.4 || 1.6 |- | 162 || [[കേരള സർവ്വകലാശാലയുമായി അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്ത കോളേജുകളുടെ പട്ടിക]] || [[:en:List of colleges affiliated to the University of Kerala|List of colleges affiliated to the University of Kerala]] || 2022-03 || 98.4 || 1.6 |- | 163 || [[മൂർഫീൽഡ്സ് ഐ ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Moorfields Eye Hospital|Moorfields Eye Hospital]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 164 || [[ഗായത്രീ ദേവി]] || [[:en:Gayatri|Gayatri]] || 2019-10 || 98.4 || 1.6 |- | 165 || [[ബി.ജെ. മെഡിക്കൽ കോളേജ്, അഹമ്മദാബാദ്]] || [[:en:B. J. Medical College, Ahmedabad|B. J. Medical College, Ahmedabad]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 166 || [[നാൻസി ലൌഡൻ]] || [[:en:Nancy Loudon|Nancy Loudon]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 167 || [[വിൻസെന്റ് പാല]] || [[:en:Vincent Pala|Vincent Pala]] || 2019-08 || 98.4 || 1.6 |- | 168 || [[മംഗളൂരു സെൻട്രൽ - തിരുവനന്തപുരം വന്ദേ ഭാരത് എക്സ്പ്രസ്]] || [[:en:Kasaragod–Thiruvananthapuram Vande Bharat Express (via Alappuzha)|Kasaragod–Thiruvananthapuram Vande Bharat Express (via Alappuzha)]] || 2023-10 || 98.4 || 1.6 |- | 169 || [[കിഷൻ കപൂർ]] || [[:en:Kishan Kapoor|Kishan Kapoor]] || 2019-08 || 98.4 || 1.6 |- | 170 || [[മുകുന്ദ ഗോസ്വാമി]] || [[:en:Mukunda Goswami|Mukunda Goswami]] || 2019-09 || 98.4 || 1.6 |- | 171 || [[ചായം പൂശിയ വീട്]] || [[:en:The Painted House|The Painted House]] || 2020-01 || 98.4 || 1.6 |- | 172 || [[ആക്സസറി ബ്രെസ്റ്റ്]] || [[:en:Accessory breast|Accessory breast]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 173 || [[വർധമാൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]] || [[:en:Vardhman Institute of Medical Sciences|Vardhman Institute of Medical Sciences]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 174 || [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി കനാൽ]] || [[:en:Indira Gandhi Canal|Indira Gandhi Canal]] || 2022-11 || 98.4 || 1.6 |- | 175 || [[ഇന്റർനാഷണൽ സൊസൈറ്റി ഓഫ് അൾട്രാസൗണ്ട് ഇൻ ഒബ്സ്റ്റട്രിക്സ് ആൻഡ് ഗൈനക്കോളജി]] || [[:en:International Society of Ultrasound in Obstetrics and Gynecology|International Society of Ultrasound in Obstetrics and Gynecology]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 176 || [[അന്ന-മരിയ ബെല്ലി]] || [[:en:Anna-Maria Belli|Anna-Maria Belli]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 177 || [[സിൽചാർ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Silchar Medical College and Hospital|Silchar Medical College and Hospital]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 178 || [[പൊയ്കയിൽ ശ്രീകുമാര ഗുരുദേവൻ]] || [[:en:Poykayil Sreekumara Gurudevan|Poykayil Sreekumara Gurudevan]] || 2023-02 || 98.4 || 1.6 |- | 179 || [[ബങ്കുര സമ്മിലാനി മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Bankura Sammilani Medical College and Hospital|Bankura Sammilani Medical College and Hospital]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 180 || [[ഹാലിചരൻ നർസാരി]] || [[:en:Halicharan Narzary|Halicharan Narzary]] || 2019-11 || 98.4 || 1.6 |- | 181 || [[നയ്യാര നൂർ]] || [[:en:Nayyara Noor|Nayyara Noor]] || 2022-08 || 98.4 || 1.6 |- | 182 || [[അഡോൾഫ് ഗുസ്സെറോ]] || [[:en:Adolf Gusserow|Adolf Gusserow]] || 2023-01 || 98.3 || 1.7 |- | 183 || [[ആദിർ രഞ്ജൻ ചൗധരി]] || [[:en:Adhir Ranjan Chowdhury|Adhir Ranjan Chowdhury]] || 2019-08 || 98.3 || 1.7 |- | 184 || [[ക്വീൻ എലിസബത്ത് ഹാൾ]] || [[:en:Queen Elizabeth Hall|Queen Elizabeth Hall]] || 2020-01 || 98.3 || 1.7 |- | 185 || [[ഖതിക്]] || [[:en:Qatiq|Qatiq]] || 2020-12 || 98.3 || 1.7 |- | 186 || [[തുരാഗ ദേശിരാജു]] || [[:en:Turaga Desiraju|Turaga Desiraju]] || 2021-05 || 98.3 || 1.7 |- | 187 || [[രാജൻ രഹേജ]] || [[:en:Rajan Raheja|Rajan Raheja]] || 2021-06 || 98.3 || 1.7 |- | 188 || [[വജൈനൽ കഫ്]] || [[:en:Vaginal cuff|Vaginal cuff]] || 2023-01 || 98.3 || 1.7 |- | 189 || [[സാന്തിയാഗോ ബെർണബ്യു സ്റ്റേഡിയം]] || [[:en:Santiago Bernabéu Stadium|Santiago Bernabéu Stadium]] || 2020-04 || 98.3 || 1.7 |- | 190 || [[ഈശ ഫൗണ്ടേഷൻ]] || [[:en:Isha Foundation|Isha Foundation]] || 2019-10 || 98.3 || 1.7 |- | 191 || [[അവിനാശ് ദീക്ഷിത്]] || [[:en:Avinash Dixit|Avinash Dixit]] || 2019-10 || 98.3 || 1.7 |- | 192 || [[ലിസ സൊബെറാനൊ]] || [[:en:Liza Soberano|Liza Soberano]] || 2019-11 || 98.3 || 1.7 |- | 193 || [[ഈണം (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Eenam|Eenam]] || 2019-12 || 98.3 || 1.7 |- | 194 || [[വിടരുന്ന മൊട്ടുകൾ]] || [[:en:Vidarunna Mottukal|Vidarunna Mottukal]] || 2020-04 || 98.3 || 1.7 |- | 195 || [[സുധി കോപ്പ]] || [[:en:Sudhi Koppa|Sudhi Koppa]] || 2022-03 || 98.3 || 1.7 |- | 196 || [[പരിപാടൽ]] || [[:en:Paripāṭal|Paripāṭal]] || 2020-05 || 98.3 || 1.7 |- | 197 || [[കെ. ശ്രീനാഥ് റെഡ്ഡി]] || [[:en:K. Srinath Reddy|K. Srinath Reddy]] || 2021-05 || 98.3 || 1.7 |- | 198 || [[ചിത്ര ബറുച]] || [[:en:Chitra Bharucha|Chitra Bharucha]] || 2023-01 || 98.3 || 1.7 |- | 199 || [[പ്രേമഗീതങ്ങൾ]] || [[:en:Prema Geethangal|Prema Geethangal]] || 2019-11 || 98.3 || 1.7 |- | 200 || [[ഹാവോ ജിംഗ്ഫാംഗ്]] || [[:en:Hao Jingfang|Hao Jingfang]] || 2020-04 || 98.3 || 1.7 |} == പൈലറ്റ് ഫലങ്ങൾ: ആദ്യ മൂന്നു തിരുത്തലുകൾ (2026 ജൂലൈ 22) == മുകളിലെ പട്ടികയിലെ ആദ്യ മൂന്നു ലേഖനങ്ങളിൽ, പദ്ധതിരേഖയിലെ രീതിശാസ്ത്രം അനുസരിച്ച് (ഭാഷയും പരിഭാഷാപ്പിശകുകളും മാത്രം; വസ്തുതകളും അവലംബങ്ങളും മാറ്റാതെ) AI സഹായത്തോടെ, മനുഷ്യമേൽനോട്ടത്തിൽ ഓരോ തിരുത്തുവീതം നടത്തി. തിരുത്തലിനു മുമ്പ് ഓരോ ലേഖനവും ഇംഗ്ലീഷ് മൂലലേഖനവുമായി ഒത്തുനോക്കി. {| class="wikitable" ! ലേഖനം !! തിരുത്ത് (diff) !! പ്രധാന മാറ്റങ്ങൾ !! നിരീക്ഷണങ്ങൾ |- | [[മികച്ച ഗാനരചനയ്ക്കുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4649239|diff]] || അപൂർണ്ണമായിരുന്ന ആമുഖവാക്യം പൂർണ്ണവാക്യമാക്കി; ക്രമനമ്പറിലെ ആവർത്തനപ്പിശക് (45 രണ്ടുതവണ) തിരുത്തി 46–48 ആയി പുനഃക്രമീകരിച്ചു; അധിക സ്പെയ്സുകൾ നീക്കി. || പട്ടികാരൂപത്തിലുള്ള ലേഖനങ്ങളിൽ ഭാഷാപ്രശ്നങ്ങൾ താരതമ്യേന കുറവാണ് — ഗദ്യം കുറവായതിനാൽ യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം (stats.mt) ഉയർന്നിരുന്നാലും തിരുത്തേണ്ടത് കുറവാകാം. മുൻഗണനാക്രമത്തിൽ ഗദ്യലേഖനങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ പരിഗണന നൽകണം. |- | [[ബംഗാൾ ക്രിക്കറ്റ് അസോസിയേഷൻ]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4649240|diff]] || '''ഗുരുതരമായ അർത്ഥപ്പിശക് തിരുത്തി''': മൂലലേഖനത്തിലെ "governing body" (ഭരണസമിതി) എന്നത് "ഗവർമെന്റ് ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള കമ്മിറ്റി" എന്നു തെറ്റായി പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. പരിഭാഷിക്കപ്പെടാതെ കിടന്ന ഇംഗ്ലീഷ് ഖണ്ഡികകളും തലക്കെട്ടുകളും (See also, References, External links) മലയാളത്തിലാക്കി; സംഘടനകളുടെയും ട്രോഫികളുടെയും പേരുകൾ ഇംഗ്ലീഷിൽ നിലനിർത്തി. || യന്ത്രപരിഭാഷ വസ്തുതാപരമായ അർത്ഥവ്യതിയാനം വരുത്താം എന്നതിന്റെ ഉദാഹരണം — മൂലലേഖനവുമായുള്ള ഒത്തുനോക്കൽ രീതിശാസ്ത്രത്തിന്റെ അനിവാര്യഭാഗമാണെന്ന് ഇതു സ്ഥിരീകരിക്കുന്നു. |- | [[നബനീത ദേബ സെൻ]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4649242|diff]] || ഒരേ ലേഖനത്തിൽ മൂന്നു രൂപത്തിൽ (നബനീത/നൊബനീത/നോബനീത) എഴുതിയിരുന്ന പേര് ഏകീകരിച്ചു; വ്യാകരണ/അക്ഷരപ്പിശകുകൾ തിരുത്തി ("ഒരാളോണ്"→"ഒരാളാണ്", "കവയിതി"→"കവയിത്രി", "നടത്തിൽ"→"നടത്തി"); ഇൻഫോബോക്സിൽ honorific prefix ഫീൽഡിൽ തെറ്റായി ചേർത്തിരുന്ന മക്കളുടെ പേരുകൾ children ഫീൽഡിലേക്കു മാറ്റി; CX അവശിഷ്ടമായ nowiki ടാഗും അസ്ഥാനത്തുള്ള കണ്ണിയും നീക്കി. || '''വസ്തുതാപരമായ കാലഹരണം കണ്ടെത്തി''': ലേഖനവിഷയം 2019 നവംബർ 7-ന് അന്തരിച്ചെങ്കിലും ലേഖനം ഇപ്പോഴും "ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ" വർഗ്ഗത്തിലാണ്; ഇൻഫോബോക്സിൽ ജനനത്തീയതി ഫലകവും കാലഹരണപ്പെട്ടതാണ്. പുതിയ വിവരം ചേർക്കുന്നത് ഭാഷാതിരുത്തലിന്റെ പരിധിക്കു പുറത്തായതിനാൽ ഇതു തിരുത്തിയിട്ടില്ല — അവലംബസഹിതം മനുഷ്യതിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ്. |} === പ്രാഥമിക നിഗമനങ്ങൾ === * മൂന്നു ലേഖനങ്ങളിലും അർത്ഥവ്യതിയാനമോ വിവരനഷ്ടമോ വരുത്താതെ ഭാഷ മെച്ചപ്പെടുത്താൻ കഴിഞ്ഞു; ഓരോ diff-ഉം മനുഷ്യപരിശോധനയ്ക്കു ലഭ്യമാണ്. * പ്രസിദ്ധീകരണസമയത്തെ യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം മാത്രം നോക്കി മുൻഗണന നിശ്ചയിക്കുന്നതിനു പരിമിതികളുണ്ട് — പട്ടികാലേഖനങ്ങളിൽ ഗദ്യം കുറവായതിനാൽ തിരുത്തേണ്ടതും കുറവാണ്. ഗദ്യത്തിന്റെ അളവുകൂടി പരിഗണിച്ചുള്ള മുൻഗണനാക്രമം പൈലറ്റിന്റെ അടുത്ത ഘട്ടത്തിൽ പരീക്ഷിക്കണം. * ഭാഷാതിരുത്തലിനിടെ കണ്ടെത്തുന്ന വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ (കാലഹരണപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ) തിരുത്താതെ, മനുഷ്യശ്രദ്ധയ്ക്കായി ഇവിടെ രേഖപ്പെടുത്തുന്ന രീതി പ്രായോഗികമാണെന്നു കണ്ടു. === മുഴുവൻ പൈലറ്റിലേക്ക് (100 ലേഖനങ്ങൾ) === ഈ ആദ്യ മൂന്നു തിരുത്തലുകൾക്കുശേഷം, യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം ഏറ്റവും കൂടിയ ആദ്യ 100 ലേഖനങ്ങളിലേക്കു പൈലറ്റ് വ്യാപിപ്പിച്ചു. ഓരോ ലേഖനത്തിന്റെയും diff കണ്ണികളും വിശദമായ നിരീക്ഷണങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്ന പൂർണ്ണ ഫലരേഖ: '''[[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|100 ലേഖനങ്ങളുടെ പൈലറ്റ് ഫലരേഖ]]'''. '''നിരീക്ഷണങ്ങളുടെ സംഗ്രഹം:''' * '''100-ൽ 92 ലേഖനങ്ങളിൽ''' ഭാഷാതിരുത്തൽ വരുത്തി; 8 എണ്ണത്തിൽ (മിക്കവയും പട്ടിക/ഫലക പ്രധാനമായവ) ഭാഷ ഇതിനകം മെച്ചമായിരുന്നു. * ഓരോ ലേഖനത്തിനും ഒരു തിരുത്ത് എന്ന നിലയിൽ, '''ഭാഷയും പരിഭാഷാപ്പിശകുകളും മാത്രം''' തിരുത്തി; വസ്തുതകൾ, സംഖ്യകൾ, അവലംബങ്ങൾ, ഫലകങ്ങൾ, കണ്ണികൾ, വർഗ്ഗങ്ങൾ എന്നിവ ഘടനാപരിശോധനയിലൂടെ യഥാതഥം നിലനിർത്തി. * '''സാധാരണ പിശകുകൾ''': വിഷയത്തിന്റെ പേരിന്റെ അസ്ഥിരമായ ലിപ്യന്തരണം, OCR/യന്ത്രപരിഭാഷാ അക്ഷരക്കുഴപ്പം (ഉദാ. 'സ of കര്യം' → 'സൗകര്യം'), പരിഭാഷിക്കപ്പെടാത്ത ഇംഗ്ലീഷ് ഖണ്ഡികകൾ/തലക്കെട്ടുകൾ, ഇംഗ്ലീഷ് വാക്യക്രമം അതേപടി പിന്തുടരുന്ന വാക്യങ്ങൾ. * '''ഗുരുതര അർത്ഥപ്പിശകുകൾ''': പേരുകൾ പദമായി പരിഭാഷപ്പെട്ടത് (ഉദാ. കായികതാരം 'Everton Weekes' → 'ആഴ്ചകൾ'; 'governing body' → 'ഗവണ്മെന്റ് ഉടമസ്ഥത') പോലുള്ളവ കണ്ടെത്തി — മൂലലേഖനവുമായുള്ള ഒത്തുനോക്കൽ അനിവാര്യമാണെന്ന് ഇത് സ്ഥിരീകരിക്കുന്നു. * '''മനുഷ്യപരിശോധന ആവശ്യമുള്ളവ''': 41 ലേഖനങ്ങളിൽ കാലഹരണപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ, സ്രോതസ്സുമായി പൊരുത്തപ്പെടാത്ത സംഖ്യകൾ തുടങ്ങിയ വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ കണ്ടെത്തി; ഇവ AI തിരുത്താതെ ഫലരേഖയിലെ പ്രത്യേക വിഭാഗത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തി. * '''മുൻഗണന''': പട്ടിക/ഫലക പ്രധാനമായ ലേഖനങ്ങളിൽ യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം ഉയർന്നാലും ഗദ്യം കുറവായതിനാൽ തിരുത്തേണ്ടത് കുറവായിരുന്നു — അടുത്ത ഘട്ടത്തിൽ ഗദ്യത്തിന്റെ അളവുകൂടി മുൻഗണനയിൽ പരിഗണിക്കണം. === പുതിയ ലേഖനങ്ങളുടെ ഭാഷാ അവലോകനം (100 എണ്ണം) === മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലെ ഏറ്റവും പുതിയ 100 ലേഖനങ്ങളിൽ, ''തിരുത്തലുകൾ വരുത്താതെ'' (റീഡ്-ഒൺലി) നടത്തിയ ഭാഷാ/പരിഭാഷാ അവലോകനത്തിന്റെ ഫലങ്ങളും അനുമാനങ്ങളും: '''[[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പുതിയലേഖനങ്ങൾ|പുതിയ ലേഖനങ്ങളുടെ അവലോകന രേഖ]]'''. ഉള്ളടക്കമുള്ള 81 ലേഖനങ്ങളിൽ 65-ലും ഭാഷാമാറ്റം ശുപാർശ ചെയ്യുന്നു; ഏറ്റവും സാധാരണമായ പിശകുകൾ വർഷം/സംഖ്യ വിട്ടുപോയപ്പോൾ തനിച്ചാകുന്ന 'ൽ/ലെ' പ്രത്യയവും ഒരേ പേരിന്റെ അസ്ഥിര ലിപ്യന്തരണവുമാണ്. ഗുരുതരമായവ പ്രധാനമായും ഇൻഫോബോക്സ് പരിഭാഷപ്പെടാത്തതു മൂലമാണ്. == ഇതും കാണുക == * [[:mw:Special:MyLanguage/Content translation|ഉള്ളടക്കപരിഭാഷ (mediawiki.org)]] * [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Content translation/Translating/Translation quality|പരിഭാഷാ ഗുണനിലവാരം — സഹായതാൾ]] * [[:en:Wikipedia:Content translation tool|ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിലെ CX ശുദ്ധീകരണസംരംഭം]] * [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ]] * [[Special:Tags|പ്രത്യേകം:ടാഗുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:വിക്കിപീഡിയ പദ്ധതികൾ]] nnaavpfwk1admdhqf1t1lkj09yx2ss6 4652001 4652000 2026-07-31T20:31:03Z Netha Hussain 19313 /* വിക്കിപദ്ധതി: നിർമ്മിതബുദ്ധി ഉപയോഗിച്ചുള്ള പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം */ +1 4652001 wikitext text/x-wiki {{Notice|ഇത് ഒരു കരട് പദ്ധതിരേഖയാണ്. സമൂഹത്തിന്റെ അഭിപ്രായങ്ങൾക്കും നിർദ്ദേശങ്ങൾക്കുമായി [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്|പഞ്ചായത്തിൽ]] ചർച്ചയ്ക്ക് സമർപ്പിക്കുന്നതാണ്.}} = വിക്കിപദ്ധതി: നിർമ്മിതബുദ്ധി ഉപയോഗിച്ചുള്ള പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം = [[:mw:Special:MyLanguage/Content translation|ഉള്ളടക്കപരിഭാഷാ ഉപകരണം]] (Content Translation Tool — CX) ഉപയോഗിച്ച് മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങളിൽ പലതിലും യന്ത്രപരിഭാഷയുടെ (machine translation) പോരായ്മകൾ കാണുന്നു. അസ്വാഭാവികമായ വാക്യഘടന, ഇംഗ്ലീഷ് വാക്യക്രമം അതേപടി പിന്തുടരുന്ന "പരിഭാഷാഭാഷ", തെറ്റായ പദപ്രയോഗങ്ങൾ, വ്യാകരണപ്പിശകുകൾ എന്നിവ മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലെ പല ലേഖനങ്ങളിലും നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്. ഇത്തരം ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്തി, നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI/LLM) സഹായത്തോടെ ഭാഷ മെച്ചപ്പെടുത്തി, ബോട്ട് വഴി തിരുത്തുകൾ വരുത്തുകയാണ് ഈ പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം. പദ്ധതിയുടെ ആദ്യഘട്ടമായി '''[[/പൈലറ്റ്|100 ലേഖനങ്ങളുടെ ഒരു പൈലറ്റ് പഠനം]]''' നടത്തി. പൈലറ്റിന്റെ ഫലങ്ങൾ സമൂഹത്തിനു മുന്നിൽ അവതരിപ്പിച്ച്, സമവായത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മാത്രമേ വിപുലീകരണം പരിഗണിക്കുകയുള്ളൂ. == പശ്ചാത്തലം == * മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ <code>contenttranslation</code> ടാഗോടുകൂടിയ '''ഏകദേശം 14,800 തിരുത്തലുകൾ''' ഇതുവരെ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട് (2026 ജൂലൈയിലെ കണക്ക്). ഇവയിൽ ഏകദേശം 9,800 എണ്ണം CX2 (പുതിയ പതിപ്പ്) ഉപയോഗിച്ചുള്ളവയാണ്; ഏകദേശം 900 എണ്ണം [[:mw:Special:MyLanguage/Content translation/Section translation|ഉപവിഭാഗ പരിഭാഷ]] വഴിയുള്ളവയും. * CX ഉപകരണം മലയാളത്തിലേക്ക് Google Translate, MinT തുടങ്ങിയ യന്ത്രപരിഭാഷാ സേവനങ്ങളാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഇവയുടെ ഗുണനിലവാരം മെച്ചപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, മലയാളംപോലുള്ള സങ്കീർണ്ണരൂപഘടനയുള്ള (agglutinative) ഭാഷകളിൽ പിശകുകൾ സാധാരണമാണ്. * ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിൽ CX വഴി വന്ന മോശം പരിഭാഷകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ പ്രത്യേക ശുദ്ധീകരണസംരംഭവും ([[:en:Wikipedia:Content translation tool|WP:CXT]]) പ്രത്യേക മായ്ക്കൽ മാനദണ്ഡവും (X2) വരെ വേണ്ടിവന്നിട്ടുണ്ട്. ==പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ == # CX ഉപയോഗിച്ച് സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടതും ഭാഷാപരമായി മെച്ചപ്പെടുത്തേണ്ടതുമായ ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്തുക. {{done}} 200 ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക ഇപ്പോൾ തയ്യാറാക്കിയിട്ടുണ്ട്, വലിയ പട്ടിക മലയാളം വിക്കിസമൂഹത്തിന്റെ സമവായത്തിനു ശേഷം. # 100 ലേഖനങ്ങളുടെ പൈലറ്റ് പഠനത്തിലൂടെ ഈ സമീപനത്തിന്റെ കൃത്യതയും സ്വീകാര്യതയും അളക്കുക. {{done}} (പൈലറ്റ് പഠനം പൂർത്തിയായി, ഫലം ഇവിടെ കാണാം.) # പൈലറ്റ് പഠനത്തിന്റെ ഫലങ്ങൾ സുതാര്യമായി രേഖപ്പെടുത്തി സമൂഹത്തിന്റെ വിലയിരുത്തലിന് സമർപ്പിക്കുക. {{doing}} # നിർമ്മിതബുദ്ധി ഉപയോഗിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ബോട്ട് പ്രവർത്തിപ്പിച്ച് ലേഖനങ്ങളിലെ '''ഭാഷ മാത്രം''' മെച്ചപ്പെടുത്തുക. വസ്തുതകളോ ഉള്ളടക്കമോ അവലംബങ്ങളോ മാറ്റുന്നതല്ല. == പദ്ധതിയുടെ വ്യാപ്തിക്ക് പുറത്തുള്ളവ == * പുതിയ ഉള്ളടക്കം ചേർക്കൽ, വസ്തുതാപരമായ തിരുത്തലുകൾ, അവലംബങ്ങൾ ചേർക്കൽ/നീക്കം ചെയ്യൽ — ഇവയൊന്നും ബോട്ട് ചെയ്യില്ല. * ലേഖനങ്ങൾ മായ്ക്കാനുള്ള ശുപാർശകൾ ഈ പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമല്ല (ഗുരുതരപ്രശ്നമുള്ളവ കണ്ടെത്തിയാൽ സാധാരണ നടപടിക്രമപ്രകാരം സമൂഹത്തിന്റെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടുത്തും). * CX ഉപകരണത്തിന്റെ ഉപയോഗം നിരുത്സാഹപ്പെടുത്തലല്ല ലക്ഷ്യം; നിലവിലുള്ള ലേഖനങ്ങളുടെ ഭാഷ മെച്ചപ്പെടുത്തലാണ്. == രീതിശാസ്ത്രം == === ഘട്ടം 1: ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്തൽ === താഴെപ്പറയുന്ന സ്രോതസ്സുകളിൽനിന്ന് CX-ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക തയ്യാറാക്കും: * '''ടാഗ് അടിസ്ഥാനത്തിൽ''': <code>contenttranslation</code>, <code>contenttranslation-v2</code>, <code>sectiontranslation</code>, <code>contenttranslation-high-unmodified-mt-text</code> എന്നീ ടാഗുകളുള്ള താളുകൾ ([[Special:Tags|പ്രത്യേകം:ടാഗുകൾ]] കാണുക). ഉദാഹരണ API ചോദ്യം: *: <code><nowiki>https://ml.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=recentchanges&rctag=contenttranslation&rclimit=500</nowiki></code> * '''CX സ്ഥിതിവിവര API''': <code>list=cxpublishedtranslations&from=en&to=ml</code> എന്ന API ഓരോ പരിഭാഷയിലെയും യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം (<code>stats.mt</code>) ഉൾപ്പെടെ നൽകുന്നു — മാറ്റംവരുത്താത്ത യന്ത്രപരിഭാഷ കൂടുതലുള്ള ലേഖനങ്ങൾ മുൻഗണനാക്രമത്തിൽ അടുക്കാൻ ഇത് ഉപയോഗിക്കും. * '''PetScan / Quarry''': <code>change_tag</code> പട്ടികയിൽനിന്ന് SQL ചോദ്യം വഴി പൂർണ്ണപ്പട്ടിക. === ഘട്ടം 2: ബോട്ട് വഴി തിരുത്തൽ === * [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ|ബോട്ട് നയം]] അനുസരിച്ച്, [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ/അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷകൾ|അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷ]] സമർപ്പിച്ച് അനുമതി ലഭിച്ചശേഷം മാത്രമേ ബോട്ട് പ്രവർത്തിക്കൂ. * ഓരോ തിരുത്തിലും വ്യക്തമായ തിരുത്തൽ സംഗ്രഹം: ഉദാ. <code>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണ പദ്ധതി — ഭാഷ മെച്ചപ്പെടുത്തൽ (പൈലറ്റ്); വിശദാംശങ്ങൾ പദ്ധതിത്താളിൽ</code>. * {{tl|bots}} / {{tl|nobots}} ഫലകങ്ങൾ മാനിക്കും; തിരുത്തൽനിരക്ക് പരിമിതപ്പെടുത്തും (മിനിറ്റിൽ പരമാവധി ഏതാനും തിരുത്തുകൾ). * പൈലറ്റിലെ ആദ്യ 20 ലേഖനങ്ങളുടെ തിരുത്തുകൾ '''പൂർണ്ണമായും മനുഷ്യപരിശോധനയ്ക്കുശേഷം''' മാത്രം സേവ് ചെയ്യും (calibration ഘട്ടം). തുടർന്നുള്ള 80 എണ്ണം അർദ്ധസ്വയംപ്രവർത്തിതമായി — ഓരോ diff-ഉം സാമ്പിൾ അടിസ്ഥാനത്തിൽ [[User: Netha Hussain]] പരിശോധിക്കും. പരിശോധനയിൽ എല്ലാവർക്കും പങ്കുചേരാവുന്നതാണ്. * എല്ലാ ബോട്ട് തിരുത്തുകളുടെയും പട്ടിക പദ്ധതിത്താളിന്റെ ഉപതാളിൽ പരസ്യമായി സൂക്ഷിക്കും; ഏത് തിരുത്തും ആർക്കും ഒറ്റ ക്ലിക്കിൽ മുൻപ്രാപനം (revert) ചെയ്യാം — അതിനെതിരെ തർക്കമുണ്ടാകില്ല. ==== ബോട്ടിന്റെ പ്രവർത്തനം ==== * മൂലലേഖനം (ഇംഗ്ലീഷ്) ലഭ്യമെങ്കിൽ അതും മലയാളം പതിപ്പും LLM-ന് നൽകി, '''അർത്ഥവ്യത്യാസം വരുത്താതെ ഭാഷ മാത്രം''' മെച്ചപ്പെടുത്താൻ നിർദ്ദേശിക്കും. * എ.ഐ ബോട്ടിന് കർശന നിയന്ത്രണങ്ങളാണ് കൊടുത്തിട്ടുള്ളത് (guardrails): ** വിക്കിഘടന (കണ്ണികൾ, ഫലകങ്ങൾ, അവലംബ ടാഗുകൾ, ചിത്രങ്ങൾ, വർഗ്ഗങ്ങൾ) അതേപടി നിലനിർത്തും. ** സംഖ്യകൾ, പേരുകൾ, തീയതികൾ, ഉദ്ധരണികൾ എന്നിവ മാറ്റില്ല. ** പുതിയ വാക്യങ്ങളോ വിവരങ്ങളോ കൂട്ടിച്ചേർക്കില്ല; ഉള്ളടക്കം നീക്കം ചെയ്യില്ല. * തിരുത്തിയശേഷം ഒരു രണ്ടാം AI-പരിശോധന (verification pass) നടത്തും. പഴയതും പുതിയതുമായ പതിപ്പുകൾ താരതമ്യം ചെയ്ത് അർത്ഥവ്യതിയാനമോ വിവരനഷ്ടമോ ഉണ്ടോയെന്ന് സ്വതന്ത്രമായി പരിശോധിക്കും. സംശയമുള്ളവ മനുഷ്യപരിശോധനയ്ക്ക് മാറ്റിവയ്ക്കും. === വിജയമാനദണ്ഡങ്ങൾ (metrics) === പൈലറ്റ് പഠനത്തിൽ താഴെപ്പറയുന്നവ ശരിയാണെന്ന് തെളിഞ്ഞാൽ പദ്ധതി വിജയകരമാണെന്നത് കണക്കാക്കാം. # '''കൃത്യത''': മനുഷ്യപരിശോധനയിൽ "അർത്ഥവ്യത്യാസമില്ല, ഭാഷ മെച്ചപ്പെട്ടു" എന്ന് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്ന തിരുത്തുകളുടെ അനുപാതം ≥ 95%. # '''മുൻപ്രാപന നിരക്ക്''': സമൂഹാംഗങ്ങൾ മുൻപ്രാപനം ചെയ്യുന്ന ബോട്ട് തിരുത്തുകൾ ≤ 5%. # '''വസ്തുതാവ്യതിയാനം''': വസ്തുത മാറിയതായി കണ്ടെത്തുന്ന തിരുത്തുകൾ = 0 (ഒരെണ്ണം കണ്ടെത്തിയാൽപ്പോലും പ്രവർത്തനം നിർത്തി കാരണം വിശകലനം ചെയ്യും). # '''സമൂഹസ്വീകാര്യത''': പൈലറ്റ് റിപ്പോർട്ടിന്മേലുള്ള ചർച്ചയിൽ തുടരാനുള്ള സമവായം. == അപകടസാധ്യതകളും പരിഹാരങ്ങളും == {| class="wikitable" ! അപകടസാധ്യത !! പരിഹാരം |- | AI വസ്തുതകൾ മാറ്റുകയോ പുതിയ (തെറ്റായ) വിവരം ചേർക്കുകയോ ചെയ്യുക (hallucination) || ഭാഷാതിരുത്തലിൽ മാത്രം പരിമിതപ്പെടുത്തുന്ന കർശന നിർദ്ദേശങ്ങൾ; സ്വതന്ത്ര രണ്ടാം AI-പരിശോധന; calibration ഘട്ടത്തിൽ 100% മനുഷ്യപരിശോധന; സംഖ്യ/പേര്/തീയതി മാറ്റങ്ങൾ യാന്ത്രികമായി കണ്ടെത്തി തടയുന്ന diff-പരിശോധന |- | വിക്കിഘടന (ഫലകങ്ങൾ, അവലംബങ്ങൾ) തകരാറിലാകുക || തിരുത്തലിനുമുമ്പും ശേഷവും ഘടനാപരിശോധന (parser check); ഘടന മാറിയാൽ തിരുത്ത് സ്വയം നിരസിക്കും |- | സമൂഹത്തിന്റെ എതിർപ്പ് / വിശ്വാസക്കുറവ് || മുൻകൂർ ചർച്ചയും സമവായവും; പൂർണ്ണ സുതാര്യത; എളുപ്പത്തിലുള്ള മുൻപ്രാപനം; പരാതിപ്പെടാനുള്ള കേന്ദ്രീകൃത താൾ; ആവശ്യപ്പെട്ടാൽ ഉടൻ പ്രവർത്തനം നിർത്തൽ |} == നയപരമായ അനുസരണം == * '''[[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ]]''': ബോട്ട് പ്രവർത്തനത്തിന് മുൻകൂർ അനുമതി തേടും; അപേക്ഷ [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ/അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷകൾ]] എന്ന താളിൽ സമർപ്പിക്കും. * '''സുതാര്യത''': ബോട്ട് അക്കൗണ്ടിന്റെ ഉപയോക്തൃതാളിൽ പദ്ധതിവിവരണം, ഉപയോഗിക്കുന്ന AI മോഡൽ, പ്രവർത്തകന്റെ വിവരം എന്നിവ വ്യക്തമാക്കും. AI ഉപയോഗം തിരുത്തൽ സംഗ്രഹത്തിൽ വെളിപ്പെടുത്തും. * '''ഉത്തരവാദിത്തം''': ബോട്ടിന്റെ എല്ലാ തിരുത്തുകളുടെയും പൂർണ്ണ ഉത്തരവാദിത്തം പ്രവർത്തകയ്ക്കായിരിക്കും. * പദ്ധതി ആരംഭിക്കുംമുമ്പ് [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്|പഞ്ചായത്തിൽ]] ചർച്ച നടത്തി സമവായം ഉറപ്പാക്കും. == സാങ്കേതിക അനുബന്ധം == === ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്താനുള്ള മാതൃകാ API ചോദ്യങ്ങൾ === CX ടാഗുള്ള സമീപകാല മാറ്റങ്ങൾ: <nowiki>https://ml.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=recentchanges&rctag=contenttranslation&rcnamespace=0&rclimit=500&rcprop=title|timestamp|tags&format=json</nowiki> പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പരിഭാഷകളും യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതവും: <nowiki>https://ml.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=cxpublishedtranslations&from=en&to=ml&limit=500&format=json</nowiki> (ഫലത്തിലെ <code>stats.mt</code> — യന്ത്രപരിഭാഷയുടെ അനുപാതം, <code>stats.human</code> — മനുഷ്യതിരുത്തലിന്റെ അനുപാതം. <code>stats.mt</code> ഉയർന്നതും <code>stats.human</code> കുറഞ്ഞതുമായ ലേഖനങ്ങൾക്ക് മുൻഗണന.) മാറ്റംവരുത്താത്ത യന്ത്രപരിഭാഷ കൂടുതലുള്ള തിരുത്തുകൾ: <nowiki>https://ml.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=recentchanges&rctag=contenttranslation-high-unmodified-mt-text&rclimit=500&format=json</nowiki> === നിർദ്ദിഷ്ട സാങ്കേതിക ഘടകങ്ങൾ === * '''ഭാഷ/ചട്ടക്കൂട്''': Python + [[:mw:Manual:Pywikibot|Pywikibot]] * '''AI മോഡൽ''': മലയാളത്തിൽ മികച്ച പ്രകടനമുള്ള ഒരു LLM (calibration ഘട്ടത്തിൽ ഒന്നിലധികം മോഡലുകൾ താരതമ്യം ചെയ്ത് തിരഞ്ഞെടുക്കും) - പൈലറ്റ് പദ്ധതിയ്ക്കായി തിരഞ്ഞെടുത്തത് ക്ലോഡ് ഫേബിൾ 5 എന്ന മോഡൽ ആണ്. * '''പ്രവർത്തനരേഖകൾ''': ഓരോ ലേഖനത്തിനും അന്തിമ diff പരസ്യമായി ലഭ്യമാക്കും. * '''കോഡ്''': പദ്ധതിയുടെ മുഴുവൻ കോഡും സ്വതന്ത്ര അനുമതിപത്രത്തിൽ (open source) പ്രസിദ്ധീകരിക്കും. == യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം ഏറ്റവും കൂടിയ ലേഖനങ്ങൾ (ടോപ് 200) == ഉള്ളടക്കപരിഭാഷാ ഉപകരണം വഴി ഇംഗ്ലീഷിൽനിന്ന് മലയാളത്തിലേക്കു പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പരിഭാഷകളുടെ കണക്കുകൾ ([[:mw:Special:MyLanguage/Content translation|CX]] <code>cxpublishedtranslations</code> API-യിലെ <code>stats.mt</code>) അടിസ്ഥാനമാക്കി, '''മാറ്റംവരുത്താത്ത യന്ത്രപരിഭാഷയുടെ അനുപാതം കൂടിയതു മുതൽ കുറഞ്ഞതു വരെ''' ക്രമീകരിച്ച പട്ടിക. കണക്കുകൾ പ്രസിദ്ധീകരണസമയത്തേതാണ്; പിന്നീട് മനുഷ്യതിരുത്തലുകൾ വന്നിട്ടുണ്ടാകാം. നിലവിലില്ലാത്ത (മായ്ക്കപ്പെട്ട) താളുകൾ ഒഴിവാക്കിയിട്ടുണ്ട്. (പട്ടിക തയ്യാറാക്കിയത്: 2026 ജൂലൈ 22-ന്, ആകെ 11,856 പരിഭാഷകളിൽനിന്ന്.) {| class="wikitable sortable" ! # !! ലേഖനം !! ഇംഗ്ലീഷ് മൂലലേഖനം !! പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത് !! യന്ത്രപരിഭാഷ % !! മനുഷ്യതിരുത്തൽ % |- | 1 || [[മികച്ച ഗാനരചനയ്ക്കുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം]] || [[:en:Kerala State Film Award for Best Lyrics|Kerala State Film Award for Best Lyrics]] || 2015-09 || 100.0 || 0.0 |- | 2 || [[ബംഗാൾ ക്രിക്കറ്റ് അസോസിയേഷൻ]] || [[:en:Cricket Association of Bengal|Cricket Association of Bengal]] || 2015-09 || 100.0 || 0.0 |- | 3 || [[നബനീത ദേബ സെൻ]] || [[:en:Nabaneeta Dev Sen|Nabaneeta Dev Sen]] || 2023-01 || 100.0 || 0.0 |- | 4 || [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം പാർലമെന്റ് നിയോജകമണ്ഡലങ്ങളുടെ(1801-1832) പട്ടിക]] || [[:en:List of UK Parliamentary constituencies (1801–32)|List of UK Parliamentary constituencies (1801–32)]] || 2017-05 || 100.0 || 0.0 |- | 5 || [[ബലപരീക്ഷണം (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Balapareekshanam|Balapareekshanam]] || 2020-04 || 100.0 || 0.0 |- | 6 || [[അശ്റഫ് അലി താനവി]] || [[:en:Ashraf Ali Thanwi|Ashraf Ali Thanwi]] || 2025-04 || 100.0 || 0.0 |- | 7 || [[മഹാരാജ് മാനനഷ്ടക്കേസ്]] || [[:en:Maharaj Libel Case|Maharaj Libel Case]] || 2024-07 || 100.0 || 0.0 |- | 8 || [[ഗോകുൽ രാമകൃഷ്ണൻ]] || [[:en:Gokul Ramakrishnan|Gokul Ramakrishnan]] || 2023-09 || 100.0 || 0.0 |- | 9 || [[കാദിരി]] || [[:en:Kadiri|Kadiri]] || 2023-11 || 100.0 || 0.0 |- | 10 || [[2024ലെ ലോക്‌സഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് (കേരളം)]] || [[:en:2024 Indian general election in Kerala|2024 Indian general election in Kerala]] || 2024-04 || 100.0 || 0.0 |- | 11 || [[ജി.എൻ. സായിബാബ]] || [[:en:G. N. Saibaba|G. N. Saibaba]] || 2024-11 || 100.0 || 0.0 |- | 12 || [[അസമത (ഗണിതശാസ്ത്രം)]] || [[:en:Inequality (mathematics)|Inequality (mathematics)]] || 2024-12 || 100.0 || 0.0 |- | 13 || [[ലാമിന് യമാൽ]] || [[:en:Lamine Yamal|Lamine Yamal]] || 2025-05 || 100.0 || 0.0 |- | 14 || [[മയിലാടി, തമിഴ്നാട്]] || [[:en:Myladi, Tamil Nadu|Myladi, Tamil Nadu]] || 2025-08 || 100.0 || 0.0 |- | 15 || [[ദുബായ് മിറക്കിൾ ഗാർഡൻ]] || [[:en:Dubai Miracle Garden|Dubai Miracle Garden]] || 2025-11 || 100.0 || 0.0 |- | 16 || [[ബാബ് അൽ-ഹദീദ്]] || [[:en:Bab al-Hadid|Bab al-Hadid]] || 2026-02 || 100.0 || 0.0 |- | 17 || [[കമല കൃതിവാസൻ]] || [[:en:Kamala Krithivasan|Kamala Krithivasan]] || 2026-03 || 100.0 || 0.0 |- | 18 || [[ഒ.ജെ. ജനീഷ്]] || [[:en:O. J. Janeesh|O. J. Janeesh]] || 2026-05 || 100.0 || 0.0 |- | 19 || [[മേഖലകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം പാർലമെന്റ് നിയോജകമണ്ഡലങ്ങളുടെ(1918-1945) പട്ടിക]] || [[:en:List of United Kingdom Parliament constituencies (1918–45) by region|List of United Kingdom Parliament constituencies (1918–45) by region]] || 2017-05 || 99.9 || 0.0 |- | 20 || [[മേഖലകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം പാർലമെന്റ് നിയോജകമണ്ഡലങ്ങളുടെ(1983-97) പട്ടിക]] || [[:en:List of United Kingdom Parliament constituencies (1983–97) by region|List of United Kingdom Parliament constituencies (1983–97) by region]] || 2017-05 || 99.8 || 0.0 |- | 21 || [[നഥാനിയേൽ ഹാത്തോൺ]] || [[:en:Nathaniel Hawthorne|Nathaniel Hawthorne]] || 2020-08 || 99.7 || 0.3 |- | 22 || [[യാക്കോബ്]] || [[:en:Jacob|Jacob]] || 2019-11 || 99.6 || 0.4 |- | 23 || [[ഗ്ലെൻ ടി. സീബോർഗ്]] || [[:en:Glenn T. Seaborg|Glenn T. Seaborg]] || 2017-10 || 99.4 || 22.7 |- | 24 || [[ചുണ്ടൻ ശലഭം]] || [[:en:Libythea labdaca|Libythea labdaca]] || 2018-02 || 99.4 || 0.0 |- | 25 || [[മേഖലകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം പാർലമെന്റ് നിയോജകമണ്ഡലങ്ങളുടെ(1950-74) പട്ടിക]] || [[:en:List of United Kingdom Parliament constituencies (1955–74) by region|List of United Kingdom Parliament constituencies (1955–74) by region]] || 2017-05 || 99.3 || 0.0 |- | 26 || [[ആദിലാബാദ് ജില്ല]] || [[:en:Adilabad district|Adilabad district]] || 2020-01 || 99.3 || 0.7 |- | 27 || [[ചാത്തമറ്റം]] || [[:en:Chathamattom|Chathamattom]] || 2025-06 || 99.0 || 1.0 |- | 28 || [[കോട്ട ജംഗ്ഷൻ തീവണ്ടിനിലയം]] || [[:en:Kota Junction railway station|Kota Junction railway station]] || 2019-10 || 99.0 || 1.0 |- | 29 || [[അനുരാഗ് ഥാക്കുർ]] || [[:en:Anurag Thakur|Anurag Thakur]] || 2019-08 || 99.0 || 1.0 |- | 30 || [[ശതാബ്ദി എക്സ്പ്രസ്]] || [[:en:Shatabdi Express|Shatabdi Express]] || 2019-10 || 99.0 || 1.0 |- | 31 || [[ഓഖ തീവണ്ടിനിലയം]] || [[:en:Okha railway station|Okha railway station]] || 2019-10 || 99.0 || 1.0 |- | 32 || [[സ്തന വേദന]] || [[:en:Breast pain|Breast pain]] || 2023-01 || 99.0 || 1.0 |- | 33 || [[ജെയ്ൻ എൽ-ദാർ]] || [[:en:Jane El-Dahr|Jane El-Dahr]] || 2023-01 || 99.0 || 1.0 |- | 34 || [[ഹിന്ദു സ്റ്റുഡന്റ്സ് കൗൺസിൽ]] || [[:en:Hindu Students Council|Hindu Students Council]] || 2019-10 || 99.0 || 1.0 |- | 35 || [[സാഡിനിസോ ഹക്കിമോവ]] || [[:en:Sa'diniso Hakimova|Sa'diniso Hakimova]] || 2023-01 || 99.0 || 1.0 |- | 36 || [[ചൈൽഡ്ബർത്ത് കണക്ഷൻ]] || [[:en:Childbirth Connection|Childbirth Connection]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 37 || [[ഷീല സിംഗ് പോൾ]] || [[:en:Sheila Singh Paul|Sheila Singh Paul]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 38 || [[യുവേഫ നേഷൻസ് ലീഗ്]] || [[:en:UEFA Nations League|UEFA Nations League]] || 2019-07 || 98.9 || 1.1 |- | 39 || [[ഭക്തിവേദാന്ത കോളജ്]] || [[:en:Bhaktivedanta College|Bhaktivedanta College]] || 2019-09 || 98.9 || 1.1 |- | 40 || [[തമിഴി (വെബ് സീരീസ്)]] || [[:en:Tamizhi (web series)|Tamizhi (web series)]] || 2020-04 || 98.9 || 1.1 |- | 41 || [[സൊഹ്റാബുദ്ദീൻ ഏറ്റുമുട്ടൽ കൊല]] || [[:en:Death of Sohrabuddin Sheikh|Death of Sohrabuddin Sheikh]] || 2021-06 || 98.9 || 1.1 |- | 42 || [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (1980)]] || [[:en:1980 Kerala Legislative Assembly election|1980 Kerala Legislative Assembly election]] || 2022-04 || 98.9 || 1.1 |- | 43 || [[നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഫാഷൻ ടെക്നോളജി]] || [[:en:National Institute of Fashion Technology|National Institute of Fashion Technology]] || 2022-04 || 98.9 || 1.1 |- | 44 || [[രമേശ് ബിധുരി]] || [[:en:Ramesh Bidhuri|Ramesh Bidhuri]] || 2019-08 || 98.9 || 1.1 |- | 45 || [[സ്ട്രീറ്റ് ലൈറ്റ്സ് (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Street Lights (film)|Street Lights (film)]] || 2022-03 || 98.9 || 1.1 |- | 46 || [[അനിൽ ധർകർ]] || [[:en:Anil Dharker|Anil Dharker]] || 2021-03 || 98.9 || 1.1 |- | 47 || [[ആലീസ് കൂപ്പർ]] || [[:en:Alice Cooper|Alice Cooper]] || 2019-10 || 98.9 || 1.1 |- | 48 || [[ടോറൈൻ (കന്നുകാലി)]] || [[:en:Taurine cattle|Taurine cattle]] || 2020-04 || 98.9 || 1.1 |- | 49 || [[അഗ്നിക്ഷേത്രം (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Agni Kshethram|Agni Kshethram]] || 2022-02 || 98.9 || 1.1 |- | 50 || [[പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ ജില്ലകളുടെ പട്ടിക]] || [[:en:List of districts of West Bengal|List of districts of West Bengal]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 51 || [[മുംബൈ സെൻ‌ട്രൽ തീവണ്ടിനിലയം]] || [[:en:Mumbai Central railway station|Mumbai Central railway station]] || 2019-10 || 98.9 || 1.1 |- | 52 || [[മൈക്കൽ എൻ. ഹാൾ]] || [[:en:Michael N. Hall|Michael N. Hall]] || 2021-05 || 98.9 || 1.1 |- | 53 || [[മണർകാട്]] || [[:en:Manarcaud|Manarcaud]] || 2022-01 || 98.9 || 1.1 |- | 54 || [[മഹ്കാം പുലോഡോവ]] || [[:en:Mahkam Pulodova|Mahkam Pulodova]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 55 || [[എവർട്ടൺ വീക്ക്സ്]] || [[:en:Everton Weekes|Everton Weekes]] || 2020-07 || 98.9 || 1.1 |- | 56 || [[നാഗാലാൻഡ് (ലോകസഭാ മണ്ഡലം)]] || [[:en:Nagaland (Lok Sabha constituency)|Nagaland (Lok Sabha constituency)]] || 2019-08 || 98.9 || 1.1 |- | 57 || [[സൈപ്രസിലെ കാല്പന്തുകളി]] || [[:en:Football in Cyprus|Football in Cyprus]] || 2020-03 || 98.9 || 1.1 |- | 58 || [[നർബിത സ്കൂൾ ഓഫ് നഴ്സിംഗ്]] || [[:en:Narhbita School of Nursing|Narhbita School of Nursing]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 59 || [[തായ് ഖംതി ജനത]] || [[:en:Khamti people|Khamti people]] || 2022-08 || 98.9 || 1.1 |- | 60 || [[ചൈനയിലെ പെൺ ശിശുഹത്യ]] || [[:en:Female infanticide in China|Female infanticide in China]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 61 || [[കല്പകഞ്ചേരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] || [[:en:Kalpakancheri Grama Panchayath|Kalpakancheri Grama Panchayath]] || 2019-09 || 98.9 || 1.1 |- | 62 || [[ഗർഭാശയ സുഷിരം]] || [[:en:Uterine perforation|Uterine perforation]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 63 || [[പ്രഫുല്ല ചന്ദ്ര സെൻ ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Prafulla Chandra Sen Government Medical College and Hospital|Prafulla Chandra Sen Government Medical College and Hospital]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 64 || [[കൊച്ചി ഹാർബർ ടെർമിനസ്]] || [[:en:Cochin Harbour Terminus|Cochin Harbour Terminus]] || 2019-10 || 98.9 || 1.1 |- | 65 || [[എക്സിറ്റ് നടപടിക്രമം]] || [[:en:EXIT procedure|EXIT procedure]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 66 || [[പൗരത്വ ഭേദഗതി നിയമത്തിനെതിരായ പ്രക്ഷോഭങ്ങൾ]] || [[:en:Citizenship Amendment Act protests|Citizenship Amendment Act protests]] || 2022-09 || 98.9 || 1.1 |- | 67 || [[പെൻസി-ലാ]] || [[:en:Pensi La|Pensi La]] || 2021-06 || 98.9 || 1.1 |- | 68 || [[ത്രീ ഡോട്ട്സ്]] || [[:en:3 Dots|3 Dots]] || 2022-11 || 98.9 || 1.1 |- | 69 || [[ജെമീല മഹമൂദ്]] || [[:en:Jemilah Mahmood|Jemilah Mahmood]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 70 || [[എത്യോപ്യയിലെ സ്ത്രീകളുടെ ആരോഗ്യം]] || [[:en:Women's health in Ethiopia|Women's health in Ethiopia]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 71 || [[ഉം അലി]] || [[:en:Om Ali|Om Ali]] || 2020-05 || 98.9 || 1.1 |- | 72 || [[സിദ്ധർ]] || [[:en:Siddhar|Siddhar]] || 2021-12 || 98.9 || 1.1 |- | 73 || [[സ്പ്രാറ്റ്ലി ദ്വീപുകൾ]] || [[:en:Spratly Islands|Spratly Islands]] || 2020-01 || 98.8 || 1.2 |- | 74 || [[ഇന്ത്യയിലെ ജലപാതകളുടെ പട്ടിക]] || [[:en:List of National Waterways in India|List of National Waterways in India]] || 2016-09 || 98.8 || 0.0 |- | 75 || [[ജീൻ സ്മിത്ത്]] || [[:en:Jeanne Smith|Jeanne Smith]] || 2023-01 || 98.8 || 1.2 |- | 76 || [[പുണ്ടി നരസിംഹൻ രംഗരാജൻ]] || [[:en:P. N. Rangarajan|P. N. Rangarajan]] || 2021-05 || 98.8 || 1.2 |- | 77 || [[ഇസ്മാഈൽ ഒമർ ഗുഅല്ലെ]] || [[:en:Ismaïl Omar Guelleh|Ismaïl Omar Guelleh]] || 2019-10 || 98.8 || 1.2 |- | 78 || [[മാല്വ പ്രദേശം]] || [[:en:Malwa|Malwa]] || 2020-04 || 98.8 || 1.2 |- | 79 || [[കോർപ്പസ് ല്യൂട്ടിയം സിസ്റ്റ്]] || [[:en:Corpus luteum cyst|Corpus luteum cyst]] || 2023-01 || 98.8 || 1.2 |- | 80 || [[2018 ഫിഫ ക്ലബ് ലോക കപ്പ് ഫൈനൽ]] || [[:en:2018 FIFA Club World Cup Final|2018 FIFA Club World Cup Final]] || 2020-03 || 98.8 || 1.2 |- | 81 || [[പിനാകി മിശ്ര]] || [[:en:Pinaki Misra|Pinaki Misra]] || 2019-08 || 98.8 || 1.2 |- | 82 || [[വിക്കി ഗോ]] || [[:en:Vicky Goh|Vicky Goh]] || 2023-01 || 98.8 || 1.2 |- | 83 || [[നളന്ദ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Nalanda Medical College and Hospital|Nalanda Medical College and Hospital]] || 2023-01 || 98.8 || 1.2 |- | 84 || [[മഞ്ജു ഭാർഗവി]] || [[:en:Manju Bhargavi|Manju Bhargavi]] || 2019-12 || 98.8 || 1.2 |- | 85 || [[പാട്രിക് സ്ട്രോസോഡ]] || [[:en:Patrick Strzoda|Patrick Strzoda]] || 2020-03 || 98.8 || 1.2 |- | 86 || [[കലാഭവൻ റഹ്മാൻ]] || [[:en:Kalabhavan Rahman|Kalabhavan Rahman]] || 2019-09 || 98.8 || 1.2 |- | 87 || [[ദേബെൻ മഹാത ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Deben Mahata Government Medical College and Hospital|Deben Mahata Government Medical College and Hospital]] || 2023-01 || 98.8 || 1.2 |- | 88 || [[അബ്ദുള്ള ഇബ്നു സലാം]] || [[:en:Abdullah ibn Salam|Abdullah ibn Salam]] || 2021-05 || 98.8 || 1.2 |- | 89 || [[പണ്ഡിറ്റ് ഭഗവത് ദയാൽ ശർമ്മ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ഹെൽത്ത് സയൻസസ്]] || [[:en:Pandit Bhagwat Dayal Sharma University of Health Sciences|Pandit Bhagwat Dayal Sharma University of Health Sciences]] || 2023-01 || 98.8 || 1.2 |- | 90 || [[ഗവേണിങ് ബോഡി കമ്മീഷൻ]] || [[:en:Governing Body Commission|Governing Body Commission]] || 2019-09 || 98.8 || 1.2 |- | 91 || [[മീനാക്ഷി ലെഖി]] || [[:en:Meenakshi Lekhi|Meenakshi Lekhi]] || 2019-08 || 98.7 || 1.3 |- | 92 || [[ചന്ദ്രസ്വാമി]] || [[:en:Chandraswami|Chandraswami]] || 2021-09 || 98.7 || 1.3 |- | 93 || [[മാരെക് ഗ്ലെസർമാൻ]] || [[:en:Marek Glezerman|Marek Glezerman]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 94 || [[നമോ മെഡിക്കൽ എഡ്യൂക്കേഷൻ ആൻഡ് റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]] || [[:en:Shri Vinoba Bhave Institute of Medical Sciences|Shri Vinoba Bhave Institute of Medical Sciences]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 95 || [[ബോൺ ഹാൾ ക്ലിനിക്ക്]] || [[:en:Bourn Hall Clinic|Bourn Hall Clinic]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 96 || [[മൈക്കിൾ മധുസൂദൻ ദത്ത്]] || [[:en:Michael Madhusudan Dutt|Michael Madhusudan Dutt]] || 2021-09 || 98.7 || 1.3 |- | 97 || [[പെട്ടിലാമ്പട്ര]] || [[:en:Pettilambattra|Pettilambattra]] || 2022-05 || 98.7 || 1.3 |- | 98 || [[എന്റെ വീട് അപ്പൂന്റേം]] || [[:en:Ente Veedu Appuvinteyum|Ente Veedu Appuvinteyum]] || 2022-12 || 98.7 || 1.3 |- | 99 || [[കേപ് കോസ്റ്റ് നഴ്സസ് ട്രെയിനിംഗ് കോളേജ്]] || [[:en:Cape Coast Nurses Training College|Cape Coast Nurses Training College]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 100 || [[സുശീല നയ്യാർ]] || [[:en:Sushila Nayyar|Sushila Nayyar]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 101 || [[പ്രണാമം (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Pranamam|Pranamam]] || 2019-12 || 98.7 || 1.3 |- | 102 || [[ടോക്കെഹോ യെപ്തോമി]] || [[:en:Tokheho|Tokheho]] || 2019-08 || 98.7 || 1.3 |- | 103 || [[പി.ഇ.എസ്. ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ് ആൻഡ് റിസർച്ച്]] || [[:en:P.E.S. Institute of Medical Sciences and Research|P.E.S. Institute of Medical Sciences and Research]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 104 || [[സുനിൽ വൽസൺ]] || [[:en:Sunil Valson|Sunil Valson]] || 2024-03 || 98.7 || 1.3 |- | 105 || [[ആക്റ്റ ഒബ്സ്റ്റട്രീഷ്യ എറ്റ് ഗൈനക്കോളജിക്ക സ്കാൻഡിനാവിക]] || [[:en:Acta Obstetricia et Gynecologica Scandinavica|Acta Obstetricia et Gynecologica Scandinavica]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 106 || [[രജപുത്രൻ]] || [[:en:Rajaputhran|Rajaputhran]] || 2020-03 || 98.7 || 1.3 |- | 107 || [[ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ലാത്തൂർ]] || [[:en:Government Medical College, Latur|Government Medical College, Latur]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 108 || [[ഛത്തീസ്ഗഡ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]] || [[:en:Chhattisgarh Institute of Medical Sciences|Chhattisgarh Institute of Medical Sciences]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 109 || [[സാൽ റേ]] || [[:en:Sal Rei|Sal Rei]] || 2019-11 || 98.6 || 1.4 |- | 110 || [[പല്ലെ രാമ റാവു]] || [[:en:Palle Rama Rao|Palle Rama Rao]] || 2019-10 || 98.6 || 1.4 |- | 111 || [[സെന്റ് കിറ്റ്സ് നെവിസ് ദേശീയ ഫുട്ബോൾ ടീം]] || [[:en:Saint Kitts and Nevis national football team|Saint Kitts and Nevis national football team]] || 2019-11 || 98.6 || 1.4 |- | 112 || [[ഡേവിഡ് ബേക്കർ]] || [[:en:David Baker (biochemist)|David Baker (biochemist)]] || 2021-05 || 98.6 || 1.4 |- | 113 || [[ബെൻസ്‌ വാസു]] || [[:en:Benz Vasu|Benz Vasu]] || 2023-01 || 98.6 || 1.4 |- | 114 || [[ഭൂതകാലം]] || [[:en:Bhoothakaalam|Bhoothakaalam]] || 2022-02 || 98.6 || 1.4 |- | 115 || [[ഹിന്ദു കൗൺസിൽ യു കെ]] || [[:en:Hindu Council UK|Hindu Council UK]] || 2019-10 || 98.6 || 1.4 |- | 116 || [[എൻഡോഡെർമൽ സൈനസ് ട്യൂമർ]] || [[:en:Endodermal sinus tumor|Endodermal sinus tumor]] || 2023-01 || 98.6 || 1.4 |- | 117 || [[ഗവൺമെന്റ് ഹോസ്പിറ്റൽ ഓഫ് തൊറാസിക് മെഡിസിൻ, ചെന്നൈ]] || [[:en:Government Hospital of Thoracic Medicine, Chennai|Government Hospital of Thoracic Medicine, Chennai]] || 2023-01 || 98.6 || 1.4 |- | 118 || [[ഹിന്ദു സേന]] || [[:en:Hindu Sena|Hindu Sena]] || 2019-10 || 98.6 || 1.4 |- | 119 || [[ഫോർട്ട് കൊച്ചി ബീച്ച്]] || [[:en:Fort Kochi Beach|Fort Kochi Beach]] || 2022-03 || 98.6 || 1.4 |- | 120 || [[മേരിയുടെ കിണർ]] || [[:en:Mary's Well|Mary's Well]] || 2021-05 || 98.6 || 1.4 |- | 121 || [[ഫെർഗൂസൺ റിഫ്ലെക്സ്]] || [[:en:Ferguson reflex|Ferguson reflex]] || 2023-01 || 98.6 || 1.4 |- | 122 || [[വിജ്ഞാൻ ഭവൻ]] || [[:en:Vigyan Bhavan|Vigyan Bhavan]] || 2019-10 || 98.6 || 1.4 |- | 123 || [[മെഹ്രി ഭാഷ]] || [[:en:Mehri language|Mehri language]] || 2019-08 || 98.6 || 1.4 |- | 124 || [[ഹിന്ദു സംഘടനകളുടെ പട്ടിക]] || [[:en:List of Hindu organisations|List of Hindu organisations]] || 2019-10 || 98.6 || 1.4 |- | 125 || [[മാടമ്പി സുബ്രഹ്മണ്യൻ നമ്പൂതിരി]] || [[:en:Madambi Subramanian Namboodiri|Madambi Subramanian Namboodiri]] || 2022-06 || 98.6 || 1.4 |- | 126 || [[ഗവണ്മെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, മഹാസമുന്ദ്]] || [[:en:Government Medical College, Mahasamund|Government Medical College, Mahasamund]] || 2023-01 || 98.6 || 1.4 |- | 127 || [[ഗാലക്റ്റിക്കോസ്]] || [[:en:Galácticos|Galácticos]] || 2020-04 || 98.6 || 1.4 |- | 128 || [[ഡറാഡൂൺ വിമാനത്താവളം]] || [[:en:Dehradun Airport|Dehradun Airport]] || 2019-08 || 98.6 || 1.4 |- | 129 || [[ബർത്തൊലൊമിയൊ ഒഗ്ബെഛെ]] || [[:en:Bartholomew Ogbeche|Bartholomew Ogbeche]] || 2019-11 || 98.6 || 1.4 |- | 130 || [[കെ.ടി. തോമസ് (ജസ്റ്റിസ്)]] || [[:en:K. T. Thomas (Justice)|K. T. Thomas (Justice)]] || 2019-09 || 98.6 || 1.4 |- | 131 || [[ജെ.സി. കുമാരപ്പ]] || [[:en:J. C. Kumarappa|J. C. Kumarappa]] || 2021-09 || 98.6 || 1.4 |- | 132 || [[ഷിൻജിനി ഭട്നാഗർ]] || [[:en:Shinjini Bhatnagar|Shinjini Bhatnagar]] || 2023-01 || 98.6 || 1.4 |- | 133 || [[മാക്സ് സാംഗർ]] || [[:en:Max Saenger|Max Saenger]] || 2023-01 || 98.5 || 1.5 |- | 134 || [[പാണ്ഡവാനി]] || [[:en:Pandavani|Pandavani]] || 2019-10 || 98.5 || 1.5 |- | 135 || [[മണിത്താലി]] || [[:en:Manithali|Manithali]] || 2019-11 || 98.5 || 1.5 |- | 136 || [[എക്സ് (ഇംഗ്ലീഷക്ഷരം)]] || [[:en:X|X]] || 2020-05 || 98.5 || 1.5 |- | 137 || [[ഊപ്പർകോട്ട് കോട്ട]] || [[:en:Uparkot Fort|Uparkot Fort]] || 2022-11 || 98.5 || 1.5 |- | 138 || [[ബിഷപ്പ് പാറ]] || [[:en:Bishop Rock, Isles of Scilly|Bishop Rock, Isles of Scilly]] || 2020-08 || 98.5 || 1.5 |- | 139 || [[സമോവൻ ബ്രെയ്‌ലി]] || [[:en:Samoan Braille|Samoan Braille]] || 2019-11 || 98.5 || 1.5 |- | 140 || [[വൈ (ഇംഗ്ലീഷക്ഷരം)]] || [[:en:Y|Y]] || 2020-05 || 98.5 || 1.5 |- | 141 || [[യൂ ടൂ ബ്രൂട്ടസ്]] || [[:en:You Too Brutus (film)|You Too Brutus (film)]] || 2022-05 || 98.5 || 1.5 |- | 142 || [[വന്ദേ ഭാരത് എക്സ്പ്രസ്]] || [[:en:Vande Bharat Express|Vande Bharat Express]] || 2019-10 || 98.5 || 1.5 |- | 143 || [[അഷിമ ആനന്ദ്]] || [[:en:Ashima Anand|Ashima Anand]] || 2023-01 || 98.5 || 1.5 |- | 144 || [[സിഫ്ഫീൻ യുദ്ധം]] || [[:en:Battle of Siffin|Battle of Siffin]] || 2021-03 || 98.5 || 1.5 |- | 145 || [[കൊല്ലത്തെ ആശുപത്രികളുടെ പട്ടിക]] || [[:en:List of hospitals in Kollam|List of hospitals in Kollam]] || 2019-08 || 98.5 || 1.5 |- | 146 || [[തന്തൈ പെരിയാർ ഗവൺമെന്റ് ഹെഡ്ക്വാർട്ടേഴ്സ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Thanthai Periyar Government Headquarters Hospital, Erode|Thanthai Periyar Government Headquarters Hospital, Erode]] || 2023-01 || 98.5 || 1.5 |- | 147 || [[മഹർഷി വിശ്വാമിത്ര ഓട്ടോണമസ് സ്റ്റേറ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] || [[:en:Maharshi Vishwamitra Autonomous State Medical College|Maharshi Vishwamitra Autonomous State Medical College]] || 2023-01 || 98.5 || 1.5 |- | 148 || [[കോവിഡ്-19 നിരീക്ഷണം]] || [[:en:COVID-19 surveillance|COVID-19 surveillance]] || 2020-04 || 98.5 || 1.5 |- | 149 || [[ചിന്മയ് ശങ്കർ ഡേ]] || [[:en:Chinmoy Sankar Dey|Chinmoy Sankar Dey]] || 2021-05 || 98.5 || 1.5 |- | 150 || [[ഖില്ലാരി പശു]] || [[:en:Khillari cattle|Khillari cattle]] || 2020-04 || 98.5 || 1.5 |- | 151 || [[നന്ദാദേവി എക്സ്പ്രസ്]] || [[:en:Nanda Devi AC Express|Nanda Devi AC Express]] || 2019-10 || 98.5 || 1.5 |- | 152 || [[ഫ്രെഡ് റോജേസ്]] || [[:en:Fred Rogers|Fred Rogers]] || 2020-04 || 98.5 || 1.5 |- | 153 || [[ആൻഡ്രൂ ടേറ്റ്]] || [[:en:Andrew Tate|Andrew Tate]] || 2022-09 || 98.5 || 1.5 |- | 154 || [[പാല്പിഫെർ]] || [[:en:Palpifer|Palpifer]] || 2019-09 || 98.5 || 1.5 |- | 155 || [[പോസ്റ്റ് മോർട്ടം (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Post Mortem (1982 film)|Post Mortem (1982 film)]] || 2019-11 || 98.5 || 1.5 |- | 156 || [[അജിത് കുമാർ മൈതി]] || [[:en:Ajit Kumar Maiti|Ajit Kumar Maiti]] || 2021-05 || 98.5 || 1.5 |- | 157 || [[സുരപദ്മ]] || [[:en:Śūrapadmā|Śūrapadmā]] || 2022-02 || 98.5 || 1.5 |- | 158 || [[ഫക്രുദ്ദീൻ അലി അഹമ്മദ് മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Fakhruddin Ali Ahmed Medical College and Hospital|Fakhruddin Ali Ahmed Medical College and Hospital]] || 2023-01 || 98.5 || 1.5 |- | 159 || [[കെയ്ൻ ടനാക]] || [[:en:Kane Tanaka|Kane Tanaka]] || 2020-09 || 98.4 || 1.6 |- | 160 || [[ലോക് നായക് ആശുപത്രി]] || [[:en:Lok Nayak Hospital|Lok Nayak Hospital]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 161 || [[അബുഗിഡാ]] || [[:en:Abugida|Abugida]] || 2022-02 || 98.4 || 1.6 |- | 162 || [[കേരള സർവ്വകലാശാലയുമായി അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്ത കോളേജുകളുടെ പട്ടിക]] || [[:en:List of colleges affiliated to the University of Kerala|List of colleges affiliated to the University of Kerala]] || 2022-03 || 98.4 || 1.6 |- | 163 || [[മൂർഫീൽഡ്സ് ഐ ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Moorfields Eye Hospital|Moorfields Eye Hospital]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 164 || [[ഗായത്രീ ദേവി]] || [[:en:Gayatri|Gayatri]] || 2019-10 || 98.4 || 1.6 |- | 165 || [[ബി.ജെ. മെഡിക്കൽ കോളേജ്, അഹമ്മദാബാദ്]] || [[:en:B. J. Medical College, Ahmedabad|B. J. Medical College, Ahmedabad]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 166 || [[നാൻസി ലൌഡൻ]] || [[:en:Nancy Loudon|Nancy Loudon]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 167 || [[വിൻസെന്റ് പാല]] || [[:en:Vincent Pala|Vincent Pala]] || 2019-08 || 98.4 || 1.6 |- | 168 || [[മംഗളൂരു സെൻട്രൽ - തിരുവനന്തപുരം വന്ദേ ഭാരത് എക്സ്പ്രസ്]] || [[:en:Kasaragod–Thiruvananthapuram Vande Bharat Express (via Alappuzha)|Kasaragod–Thiruvananthapuram Vande Bharat Express (via Alappuzha)]] || 2023-10 || 98.4 || 1.6 |- | 169 || [[കിഷൻ കപൂർ]] || [[:en:Kishan Kapoor|Kishan Kapoor]] || 2019-08 || 98.4 || 1.6 |- | 170 || [[മുകുന്ദ ഗോസ്വാമി]] || [[:en:Mukunda Goswami|Mukunda Goswami]] || 2019-09 || 98.4 || 1.6 |- | 171 || [[ചായം പൂശിയ വീട്]] || [[:en:The Painted House|The Painted House]] || 2020-01 || 98.4 || 1.6 |- | 172 || [[ആക്സസറി ബ്രെസ്റ്റ്]] || [[:en:Accessory breast|Accessory breast]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 173 || [[വർധമാൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]] || [[:en:Vardhman Institute of Medical Sciences|Vardhman Institute of Medical Sciences]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 174 || [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി കനാൽ]] || [[:en:Indira Gandhi Canal|Indira Gandhi Canal]] || 2022-11 || 98.4 || 1.6 |- | 175 || [[ഇന്റർനാഷണൽ സൊസൈറ്റി ഓഫ് അൾട്രാസൗണ്ട് ഇൻ ഒബ്സ്റ്റട്രിക്സ് ആൻഡ് ഗൈനക്കോളജി]] || [[:en:International Society of Ultrasound in Obstetrics and Gynecology|International Society of Ultrasound in Obstetrics and Gynecology]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 176 || [[അന്ന-മരിയ ബെല്ലി]] || [[:en:Anna-Maria Belli|Anna-Maria Belli]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 177 || [[സിൽചാർ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Silchar Medical College and Hospital|Silchar Medical College and Hospital]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 178 || [[പൊയ്കയിൽ ശ്രീകുമാര ഗുരുദേവൻ]] || [[:en:Poykayil Sreekumara Gurudevan|Poykayil Sreekumara Gurudevan]] || 2023-02 || 98.4 || 1.6 |- | 179 || [[ബങ്കുര സമ്മിലാനി മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Bankura Sammilani Medical College and Hospital|Bankura Sammilani Medical College and Hospital]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 180 || [[ഹാലിചരൻ നർസാരി]] || [[:en:Halicharan Narzary|Halicharan Narzary]] || 2019-11 || 98.4 || 1.6 |- | 181 || [[നയ്യാര നൂർ]] || [[:en:Nayyara Noor|Nayyara Noor]] || 2022-08 || 98.4 || 1.6 |- | 182 || [[അഡോൾഫ് ഗുസ്സെറോ]] || [[:en:Adolf Gusserow|Adolf Gusserow]] || 2023-01 || 98.3 || 1.7 |- | 183 || [[ആദിർ രഞ്ജൻ ചൗധരി]] || [[:en:Adhir Ranjan Chowdhury|Adhir Ranjan Chowdhury]] || 2019-08 || 98.3 || 1.7 |- | 184 || [[ക്വീൻ എലിസബത്ത് ഹാൾ]] || [[:en:Queen Elizabeth Hall|Queen Elizabeth Hall]] || 2020-01 || 98.3 || 1.7 |- | 185 || [[ഖതിക്]] || [[:en:Qatiq|Qatiq]] || 2020-12 || 98.3 || 1.7 |- | 186 || [[തുരാഗ ദേശിരാജു]] || [[:en:Turaga Desiraju|Turaga Desiraju]] || 2021-05 || 98.3 || 1.7 |- | 187 || [[രാജൻ രഹേജ]] || [[:en:Rajan Raheja|Rajan Raheja]] || 2021-06 || 98.3 || 1.7 |- | 188 || [[വജൈനൽ കഫ്]] || [[:en:Vaginal cuff|Vaginal cuff]] || 2023-01 || 98.3 || 1.7 |- | 189 || [[സാന്തിയാഗോ ബെർണബ്യു സ്റ്റേഡിയം]] || [[:en:Santiago Bernabéu Stadium|Santiago Bernabéu Stadium]] || 2020-04 || 98.3 || 1.7 |- | 190 || [[ഈശ ഫൗണ്ടേഷൻ]] || [[:en:Isha Foundation|Isha Foundation]] || 2019-10 || 98.3 || 1.7 |- | 191 || [[അവിനാശ് ദീക്ഷിത്]] || [[:en:Avinash Dixit|Avinash Dixit]] || 2019-10 || 98.3 || 1.7 |- | 192 || [[ലിസ സൊബെറാനൊ]] || [[:en:Liza Soberano|Liza Soberano]] || 2019-11 || 98.3 || 1.7 |- | 193 || [[ഈണം (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Eenam|Eenam]] || 2019-12 || 98.3 || 1.7 |- | 194 || [[വിടരുന്ന മൊട്ടുകൾ]] || [[:en:Vidarunna Mottukal|Vidarunna Mottukal]] || 2020-04 || 98.3 || 1.7 |- | 195 || [[സുധി കോപ്പ]] || [[:en:Sudhi Koppa|Sudhi Koppa]] || 2022-03 || 98.3 || 1.7 |- | 196 || [[പരിപാടൽ]] || [[:en:Paripāṭal|Paripāṭal]] || 2020-05 || 98.3 || 1.7 |- | 197 || [[കെ. ശ്രീനാഥ് റെഡ്ഡി]] || [[:en:K. Srinath Reddy|K. Srinath Reddy]] || 2021-05 || 98.3 || 1.7 |- | 198 || [[ചിത്ര ബറുച]] || [[:en:Chitra Bharucha|Chitra Bharucha]] || 2023-01 || 98.3 || 1.7 |- | 199 || [[പ്രേമഗീതങ്ങൾ]] || [[:en:Prema Geethangal|Prema Geethangal]] || 2019-11 || 98.3 || 1.7 |- | 200 || [[ഹാവോ ജിംഗ്ഫാംഗ്]] || [[:en:Hao Jingfang|Hao Jingfang]] || 2020-04 || 98.3 || 1.7 |} == പൈലറ്റ് ഫലങ്ങൾ: ആദ്യ മൂന്നു തിരുത്തലുകൾ (2026 ജൂലൈ 22) == മുകളിലെ പട്ടികയിലെ ആദ്യ മൂന്നു ലേഖനങ്ങളിൽ, പദ്ധതിരേഖയിലെ രീതിശാസ്ത്രം അനുസരിച്ച് (ഭാഷയും പരിഭാഷാപ്പിശകുകളും മാത്രം; വസ്തുതകളും അവലംബങ്ങളും മാറ്റാതെ) AI സഹായത്തോടെ, മനുഷ്യമേൽനോട്ടത്തിൽ ഓരോ തിരുത്തുവീതം നടത്തി. തിരുത്തലിനു മുമ്പ് ഓരോ ലേഖനവും ഇംഗ്ലീഷ് മൂലലേഖനവുമായി ഒത്തുനോക്കി. {| class="wikitable" ! ലേഖനം !! തിരുത്ത് (diff) !! പ്രധാന മാറ്റങ്ങൾ !! നിരീക്ഷണങ്ങൾ |- | [[മികച്ച ഗാനരചനയ്ക്കുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4649239|diff]] || അപൂർണ്ണമായിരുന്ന ആമുഖവാക്യം പൂർണ്ണവാക്യമാക്കി; ക്രമനമ്പറിലെ ആവർത്തനപ്പിശക് (45 രണ്ടുതവണ) തിരുത്തി 46–48 ആയി പുനഃക്രമീകരിച്ചു; അധിക സ്പെയ്സുകൾ നീക്കി. || പട്ടികാരൂപത്തിലുള്ള ലേഖനങ്ങളിൽ ഭാഷാപ്രശ്നങ്ങൾ താരതമ്യേന കുറവാണ് — ഗദ്യം കുറവായതിനാൽ യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം (stats.mt) ഉയർന്നിരുന്നാലും തിരുത്തേണ്ടത് കുറവാകാം. മുൻഗണനാക്രമത്തിൽ ഗദ്യലേഖനങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ പരിഗണന നൽകണം. |- | [[ബംഗാൾ ക്രിക്കറ്റ് അസോസിയേഷൻ]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4649240|diff]] || '''ഗുരുതരമായ അർത്ഥപ്പിശക് തിരുത്തി''': മൂലലേഖനത്തിലെ "governing body" (ഭരണസമിതി) എന്നത് "ഗവർമെന്റ് ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള കമ്മിറ്റി" എന്നു തെറ്റായി പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. പരിഭാഷിക്കപ്പെടാതെ കിടന്ന ഇംഗ്ലീഷ് ഖണ്ഡികകളും തലക്കെട്ടുകളും (See also, References, External links) മലയാളത്തിലാക്കി; സംഘടനകളുടെയും ട്രോഫികളുടെയും പേരുകൾ ഇംഗ്ലീഷിൽ നിലനിർത്തി. || യന്ത്രപരിഭാഷ വസ്തുതാപരമായ അർത്ഥവ്യതിയാനം വരുത്താം എന്നതിന്റെ ഉദാഹരണം — മൂലലേഖനവുമായുള്ള ഒത്തുനോക്കൽ രീതിശാസ്ത്രത്തിന്റെ അനിവാര്യഭാഗമാണെന്ന് ഇതു സ്ഥിരീകരിക്കുന്നു. |- | [[നബനീത ദേബ സെൻ]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4649242|diff]] || ഒരേ ലേഖനത്തിൽ മൂന്നു രൂപത്തിൽ (നബനീത/നൊബനീത/നോബനീത) എഴുതിയിരുന്ന പേര് ഏകീകരിച്ചു; വ്യാകരണ/അക്ഷരപ്പിശകുകൾ തിരുത്തി ("ഒരാളോണ്"→"ഒരാളാണ്", "കവയിതി"→"കവയിത്രി", "നടത്തിൽ"→"നടത്തി"); ഇൻഫോബോക്സിൽ honorific prefix ഫീൽഡിൽ തെറ്റായി ചേർത്തിരുന്ന മക്കളുടെ പേരുകൾ children ഫീൽഡിലേക്കു മാറ്റി; CX അവശിഷ്ടമായ nowiki ടാഗും അസ്ഥാനത്തുള്ള കണ്ണിയും നീക്കി. || '''വസ്തുതാപരമായ കാലഹരണം കണ്ടെത്തി''': ലേഖനവിഷയം 2019 നവംബർ 7-ന് അന്തരിച്ചെങ്കിലും ലേഖനം ഇപ്പോഴും "ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ" വർഗ്ഗത്തിലാണ്; ഇൻഫോബോക്സിൽ ജനനത്തീയതി ഫലകവും കാലഹരണപ്പെട്ടതാണ്. പുതിയ വിവരം ചേർക്കുന്നത് ഭാഷാതിരുത്തലിന്റെ പരിധിക്കു പുറത്തായതിനാൽ ഇതു തിരുത്തിയിട്ടില്ല — അവലംബസഹിതം മനുഷ്യതിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ്. |} === പ്രാഥമിക നിഗമനങ്ങൾ === * മൂന്നു ലേഖനങ്ങളിലും അർത്ഥവ്യതിയാനമോ വിവരനഷ്ടമോ വരുത്താതെ ഭാഷ മെച്ചപ്പെടുത്താൻ കഴിഞ്ഞു; ഓരോ diff-ഉം മനുഷ്യപരിശോധനയ്ക്കു ലഭ്യമാണ്. * പ്രസിദ്ധീകരണസമയത്തെ യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം മാത്രം നോക്കി മുൻഗണന നിശ്ചയിക്കുന്നതിനു പരിമിതികളുണ്ട് — പട്ടികാലേഖനങ്ങളിൽ ഗദ്യം കുറവായതിനാൽ തിരുത്തേണ്ടതും കുറവാണ്. ഗദ്യത്തിന്റെ അളവുകൂടി പരിഗണിച്ചുള്ള മുൻഗണനാക്രമം പൈലറ്റിന്റെ അടുത്ത ഘട്ടത്തിൽ പരീക്ഷിക്കണം. * ഭാഷാതിരുത്തലിനിടെ കണ്ടെത്തുന്ന വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ (കാലഹരണപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ) തിരുത്താതെ, മനുഷ്യശ്രദ്ധയ്ക്കായി ഇവിടെ രേഖപ്പെടുത്തുന്ന രീതി പ്രായോഗികമാണെന്നു കണ്ടു. === മുഴുവൻ പൈലറ്റിലേക്ക് (100 ലേഖനങ്ങൾ) === ഈ ആദ്യ മൂന്നു തിരുത്തലുകൾക്കുശേഷം, യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം ഏറ്റവും കൂടിയ ആദ്യ 100 ലേഖനങ്ങളിലേക്കു പൈലറ്റ് വ്യാപിപ്പിച്ചു. ഓരോ ലേഖനത്തിന്റെയും diff കണ്ണികളും വിശദമായ നിരീക്ഷണങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്ന പൂർണ്ണ ഫലരേഖ: '''[[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|100 ലേഖനങ്ങളുടെ പൈലറ്റ് ഫലരേഖ]]'''. '''നിരീക്ഷണങ്ങളുടെ സംഗ്രഹം:''' * '''100-ൽ 92 ലേഖനങ്ങളിൽ''' ഭാഷാതിരുത്തൽ വരുത്തി; 8 എണ്ണത്തിൽ (മിക്കവയും പട്ടിക/ഫലക പ്രധാനമായവ) ഭാഷ ഇതിനകം മെച്ചമായിരുന്നു. * ഓരോ ലേഖനത്തിനും ഒരു തിരുത്ത് എന്ന നിലയിൽ, '''ഭാഷയും പരിഭാഷാപ്പിശകുകളും മാത്രം''' തിരുത്തി; വസ്തുതകൾ, സംഖ്യകൾ, അവലംബങ്ങൾ, ഫലകങ്ങൾ, കണ്ണികൾ, വർഗ്ഗങ്ങൾ എന്നിവ ഘടനാപരിശോധനയിലൂടെ യഥാതഥം നിലനിർത്തി. * '''സാധാരണ പിശകുകൾ''': വിഷയത്തിന്റെ പേരിന്റെ അസ്ഥിരമായ ലിപ്യന്തരണം, OCR/യന്ത്രപരിഭാഷാ അക്ഷരക്കുഴപ്പം (ഉദാ. 'സ of കര്യം' → 'സൗകര്യം'), പരിഭാഷിക്കപ്പെടാത്ത ഇംഗ്ലീഷ് ഖണ്ഡികകൾ/തലക്കെട്ടുകൾ, ഇംഗ്ലീഷ് വാക്യക്രമം അതേപടി പിന്തുടരുന്ന വാക്യങ്ങൾ. * '''ഗുരുതര അർത്ഥപ്പിശകുകൾ''': പേരുകൾ പദമായി പരിഭാഷപ്പെട്ടത് (ഉദാ. കായികതാരം 'Everton Weekes' → 'ആഴ്ചകൾ'; 'governing body' → 'ഗവണ്മെന്റ് ഉടമസ്ഥത') പോലുള്ളവ കണ്ടെത്തി — മൂലലേഖനവുമായുള്ള ഒത്തുനോക്കൽ അനിവാര്യമാണെന്ന് ഇത് സ്ഥിരീകരിക്കുന്നു. * '''മനുഷ്യപരിശോധന ആവശ്യമുള്ളവ''': 41 ലേഖനങ്ങളിൽ കാലഹരണപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ, സ്രോതസ്സുമായി പൊരുത്തപ്പെടാത്ത സംഖ്യകൾ തുടങ്ങിയ വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ കണ്ടെത്തി; ഇവ AI തിരുത്താതെ ഫലരേഖയിലെ പ്രത്യേക വിഭാഗത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തി. * '''മുൻഗണന''': പട്ടിക/ഫലക പ്രധാനമായ ലേഖനങ്ങളിൽ യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം ഉയർന്നാലും ഗദ്യം കുറവായതിനാൽ തിരുത്തേണ്ടത് കുറവായിരുന്നു — അടുത്ത ഘട്ടത്തിൽ ഗദ്യത്തിന്റെ അളവുകൂടി മുൻഗണനയിൽ പരിഗണിക്കണം. === പുതിയ ലേഖനങ്ങളുടെ ഭാഷാ അവലോകനം (100 എണ്ണം) === മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലെ ഏറ്റവും പുതിയ 100 ലേഖനങ്ങളിൽ, ''തിരുത്തലുകൾ വരുത്താതെ'' (റീഡ്-ഒൺലി) നടത്തിയ ഭാഷാ/പരിഭാഷാ അവലോകനത്തിന്റെ ഫലങ്ങളും അനുമാനങ്ങളും: '''[[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പുതിയലേഖനങ്ങൾ|പുതിയ ലേഖനങ്ങളുടെ അവലോകന രേഖ]]'''. ഉള്ളടക്കമുള്ള 81 ലേഖനങ്ങളിൽ 65-ലും ഭാഷാമാറ്റം ശുപാർശ ചെയ്യുന്നു; ഏറ്റവും സാധാരണമായ പിശകുകൾ വർഷം/സംഖ്യ വിട്ടുപോയപ്പോൾ തനിച്ചാകുന്ന 'ൽ/ലെ' പ്രത്യയവും ഒരേ പേരിന്റെ അസ്ഥിര ലിപ്യന്തരണവുമാണ്. ഗുരുതരമായവ പ്രധാനമായും ഇൻഫോബോക്സ് പരിഭാഷപ്പെടാത്തതു മൂലമാണ്. == ഇതും കാണുക == * [[:mw:Special:MyLanguage/Content translation|ഉള്ളടക്കപരിഭാഷ (mediawiki.org)]] * [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Content translation/Translating/Translation quality|പരിഭാഷാ ഗുണനിലവാരം — സഹായതാൾ]] * [[:en:Wikipedia:Content translation tool|ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിലെ CX ശുദ്ധീകരണസംരംഭം]] * [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ]] * [[Special:Tags|പ്രത്യേകം:ടാഗുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:വിക്കിപീഡിയ പദ്ധതികൾ]] nye3aa65y77woxpe4bjeiwykrr6eni7 4652002 4652001 2026-07-31T20:31:30Z Netha Hussain 19313 /* വിക്കിപദ്ധതി: നിർമ്മിതബുദ്ധി ഉപയോഗിച്ചുള്ള പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം */ +1 4652002 wikitext text/x-wiki {{Notice|ഇത് ഒരു കരട് പദ്ധതിരേഖയാണ്. സമൂഹത്തിന്റെ അഭിപ്രായങ്ങൾക്കും നിർദ്ദേശങ്ങൾക്കുമായി [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്|പഞ്ചായത്തിൽ]] ചർച്ചയ്ക്ക് സമർപ്പിക്കുന്നതാണ്.}} = വിക്കിപദ്ധതി: നിർമ്മിതബുദ്ധി ഉപയോഗിച്ചുള്ള പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം = [[:mw:Special:MyLanguage/Content translation|ഉള്ളടക്കപരിഭാഷാ ഉപകരണം]] (Content Translation Tool — CX) ഉപയോഗിച്ച് മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങളിൽ പലതിലും യന്ത്രപരിഭാഷയുടെ (machine translation) പോരായ്മകൾ കാണുന്നു. അസ്വാഭാവികമായ വാക്യഘടന, ഇംഗ്ലീഷ് വാക്യക്രമം അതേപടി പിന്തുടരുന്ന "പരിഭാഷാഭാഷ", തെറ്റായ പദപ്രയോഗങ്ങൾ, വ്യാകരണപ്പിശകുകൾ എന്നിവ മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലെ പല ലേഖനങ്ങളിലും നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്. ഇത്തരം ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്തി, നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI/LLM) സഹായത്തോടെ ഭാഷ മെച്ചപ്പെടുത്തി, ബോട്ട് വഴി തിരുത്തുകൾ വരുത്തുകയാണ് ഈ പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം. പദ്ധതിയുടെ ആദ്യഘട്ടമായി '''[[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|100 ലേഖനങ്ങളുടെ ഒരു പൈലറ്റ് പഠനം]]''' നടത്തി. പൈലറ്റിന്റെ ഫലങ്ങൾ സമൂഹത്തിനു മുന്നിൽ അവതരിപ്പിച്ച്, സമവായത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മാത്രമേ വിപുലീകരണം പരിഗണിക്കുകയുള്ളൂ. == പശ്ചാത്തലം == * മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ <code>contenttranslation</code> ടാഗോടുകൂടിയ '''ഏകദേശം 14,800 തിരുത്തലുകൾ''' ഇതുവരെ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട് (2026 ജൂലൈയിലെ കണക്ക്). ഇവയിൽ ഏകദേശം 9,800 എണ്ണം CX2 (പുതിയ പതിപ്പ്) ഉപയോഗിച്ചുള്ളവയാണ്; ഏകദേശം 900 എണ്ണം [[:mw:Special:MyLanguage/Content translation/Section translation|ഉപവിഭാഗ പരിഭാഷ]] വഴിയുള്ളവയും. * CX ഉപകരണം മലയാളത്തിലേക്ക് Google Translate, MinT തുടങ്ങിയ യന്ത്രപരിഭാഷാ സേവനങ്ങളാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഇവയുടെ ഗുണനിലവാരം മെച്ചപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, മലയാളംപോലുള്ള സങ്കീർണ്ണരൂപഘടനയുള്ള (agglutinative) ഭാഷകളിൽ പിശകുകൾ സാധാരണമാണ്. * ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിൽ CX വഴി വന്ന മോശം പരിഭാഷകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ പ്രത്യേക ശുദ്ധീകരണസംരംഭവും ([[:en:Wikipedia:Content translation tool|WP:CXT]]) പ്രത്യേക മായ്ക്കൽ മാനദണ്ഡവും (X2) വരെ വേണ്ടിവന്നിട്ടുണ്ട്. ==പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ == # CX ഉപയോഗിച്ച് സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടതും ഭാഷാപരമായി മെച്ചപ്പെടുത്തേണ്ടതുമായ ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്തുക. {{done}} 200 ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക ഇപ്പോൾ തയ്യാറാക്കിയിട്ടുണ്ട്, വലിയ പട്ടിക മലയാളം വിക്കിസമൂഹത്തിന്റെ സമവായത്തിനു ശേഷം. # 100 ലേഖനങ്ങളുടെ പൈലറ്റ് പഠനത്തിലൂടെ ഈ സമീപനത്തിന്റെ കൃത്യതയും സ്വീകാര്യതയും അളക്കുക. {{done}} (പൈലറ്റ് പഠനം പൂർത്തിയായി, ഫലം ഇവിടെ കാണാം.) # പൈലറ്റ് പഠനത്തിന്റെ ഫലങ്ങൾ സുതാര്യമായി രേഖപ്പെടുത്തി സമൂഹത്തിന്റെ വിലയിരുത്തലിന് സമർപ്പിക്കുക. {{doing}} # നിർമ്മിതബുദ്ധി ഉപയോഗിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ബോട്ട് പ്രവർത്തിപ്പിച്ച് ലേഖനങ്ങളിലെ '''ഭാഷ മാത്രം''' മെച്ചപ്പെടുത്തുക. വസ്തുതകളോ ഉള്ളടക്കമോ അവലംബങ്ങളോ മാറ്റുന്നതല്ല. == പദ്ധതിയുടെ വ്യാപ്തിക്ക് പുറത്തുള്ളവ == * പുതിയ ഉള്ളടക്കം ചേർക്കൽ, വസ്തുതാപരമായ തിരുത്തലുകൾ, അവലംബങ്ങൾ ചേർക്കൽ/നീക്കം ചെയ്യൽ — ഇവയൊന്നും ബോട്ട് ചെയ്യില്ല. * ലേഖനങ്ങൾ മായ്ക്കാനുള്ള ശുപാർശകൾ ഈ പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമല്ല (ഗുരുതരപ്രശ്നമുള്ളവ കണ്ടെത്തിയാൽ സാധാരണ നടപടിക്രമപ്രകാരം സമൂഹത്തിന്റെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടുത്തും). * CX ഉപകരണത്തിന്റെ ഉപയോഗം നിരുത്സാഹപ്പെടുത്തലല്ല ലക്ഷ്യം; നിലവിലുള്ള ലേഖനങ്ങളുടെ ഭാഷ മെച്ചപ്പെടുത്തലാണ്. == രീതിശാസ്ത്രം == === ഘട്ടം 1: ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്തൽ === താഴെപ്പറയുന്ന സ്രോതസ്സുകളിൽനിന്ന് CX-ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക തയ്യാറാക്കും: * '''ടാഗ് അടിസ്ഥാനത്തിൽ''': <code>contenttranslation</code>, <code>contenttranslation-v2</code>, <code>sectiontranslation</code>, <code>contenttranslation-high-unmodified-mt-text</code> എന്നീ ടാഗുകളുള്ള താളുകൾ ([[Special:Tags|പ്രത്യേകം:ടാഗുകൾ]] കാണുക). ഉദാഹരണ API ചോദ്യം: *: <code><nowiki>https://ml.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=recentchanges&rctag=contenttranslation&rclimit=500</nowiki></code> * '''CX സ്ഥിതിവിവര API''': <code>list=cxpublishedtranslations&from=en&to=ml</code> എന്ന API ഓരോ പരിഭാഷയിലെയും യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം (<code>stats.mt</code>) ഉൾപ്പെടെ നൽകുന്നു — മാറ്റംവരുത്താത്ത യന്ത്രപരിഭാഷ കൂടുതലുള്ള ലേഖനങ്ങൾ മുൻഗണനാക്രമത്തിൽ അടുക്കാൻ ഇത് ഉപയോഗിക്കും. * '''PetScan / Quarry''': <code>change_tag</code> പട്ടികയിൽനിന്ന് SQL ചോദ്യം വഴി പൂർണ്ണപ്പട്ടിക. === ഘട്ടം 2: ബോട്ട് വഴി തിരുത്തൽ === * [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ|ബോട്ട് നയം]] അനുസരിച്ച്, [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ/അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷകൾ|അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷ]] സമർപ്പിച്ച് അനുമതി ലഭിച്ചശേഷം മാത്രമേ ബോട്ട് പ്രവർത്തിക്കൂ. * ഓരോ തിരുത്തിലും വ്യക്തമായ തിരുത്തൽ സംഗ്രഹം: ഉദാ. <code>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണ പദ്ധതി — ഭാഷ മെച്ചപ്പെടുത്തൽ (പൈലറ്റ്); വിശദാംശങ്ങൾ പദ്ധതിത്താളിൽ</code>. * {{tl|bots}} / {{tl|nobots}} ഫലകങ്ങൾ മാനിക്കും; തിരുത്തൽനിരക്ക് പരിമിതപ്പെടുത്തും (മിനിറ്റിൽ പരമാവധി ഏതാനും തിരുത്തുകൾ). * പൈലറ്റിലെ ആദ്യ 20 ലേഖനങ്ങളുടെ തിരുത്തുകൾ '''പൂർണ്ണമായും മനുഷ്യപരിശോധനയ്ക്കുശേഷം''' മാത്രം സേവ് ചെയ്യും (calibration ഘട്ടം). തുടർന്നുള്ള 80 എണ്ണം അർദ്ധസ്വയംപ്രവർത്തിതമായി — ഓരോ diff-ഉം സാമ്പിൾ അടിസ്ഥാനത്തിൽ [[User: Netha Hussain]] പരിശോധിക്കും. പരിശോധനയിൽ എല്ലാവർക്കും പങ്കുചേരാവുന്നതാണ്. * എല്ലാ ബോട്ട് തിരുത്തുകളുടെയും പട്ടിക പദ്ധതിത്താളിന്റെ ഉപതാളിൽ പരസ്യമായി സൂക്ഷിക്കും; ഏത് തിരുത്തും ആർക്കും ഒറ്റ ക്ലിക്കിൽ മുൻപ്രാപനം (revert) ചെയ്യാം — അതിനെതിരെ തർക്കമുണ്ടാകില്ല. ==== ബോട്ടിന്റെ പ്രവർത്തനം ==== * മൂലലേഖനം (ഇംഗ്ലീഷ്) ലഭ്യമെങ്കിൽ അതും മലയാളം പതിപ്പും LLM-ന് നൽകി, '''അർത്ഥവ്യത്യാസം വരുത്താതെ ഭാഷ മാത്രം''' മെച്ചപ്പെടുത്താൻ നിർദ്ദേശിക്കും. * എ.ഐ ബോട്ടിന് കർശന നിയന്ത്രണങ്ങളാണ് കൊടുത്തിട്ടുള്ളത് (guardrails): ** വിക്കിഘടന (കണ്ണികൾ, ഫലകങ്ങൾ, അവലംബ ടാഗുകൾ, ചിത്രങ്ങൾ, വർഗ്ഗങ്ങൾ) അതേപടി നിലനിർത്തും. ** സംഖ്യകൾ, പേരുകൾ, തീയതികൾ, ഉദ്ധരണികൾ എന്നിവ മാറ്റില്ല. ** പുതിയ വാക്യങ്ങളോ വിവരങ്ങളോ കൂട്ടിച്ചേർക്കില്ല; ഉള്ളടക്കം നീക്കം ചെയ്യില്ല. * തിരുത്തിയശേഷം ഒരു രണ്ടാം AI-പരിശോധന (verification pass) നടത്തും. പഴയതും പുതിയതുമായ പതിപ്പുകൾ താരതമ്യം ചെയ്ത് അർത്ഥവ്യതിയാനമോ വിവരനഷ്ടമോ ഉണ്ടോയെന്ന് സ്വതന്ത്രമായി പരിശോധിക്കും. സംശയമുള്ളവ മനുഷ്യപരിശോധനയ്ക്ക് മാറ്റിവയ്ക്കും. === വിജയമാനദണ്ഡങ്ങൾ (metrics) === പൈലറ്റ് പഠനത്തിൽ താഴെപ്പറയുന്നവ ശരിയാണെന്ന് തെളിഞ്ഞാൽ പദ്ധതി വിജയകരമാണെന്നത് കണക്കാക്കാം. # '''കൃത്യത''': മനുഷ്യപരിശോധനയിൽ "അർത്ഥവ്യത്യാസമില്ല, ഭാഷ മെച്ചപ്പെട്ടു" എന്ന് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്ന തിരുത്തുകളുടെ അനുപാതം ≥ 95%. # '''മുൻപ്രാപന നിരക്ക്''': സമൂഹാംഗങ്ങൾ മുൻപ്രാപനം ചെയ്യുന്ന ബോട്ട് തിരുത്തുകൾ ≤ 5%. # '''വസ്തുതാവ്യതിയാനം''': വസ്തുത മാറിയതായി കണ്ടെത്തുന്ന തിരുത്തുകൾ = 0 (ഒരെണ്ണം കണ്ടെത്തിയാൽപ്പോലും പ്രവർത്തനം നിർത്തി കാരണം വിശകലനം ചെയ്യും). # '''സമൂഹസ്വീകാര്യത''': പൈലറ്റ് റിപ്പോർട്ടിന്മേലുള്ള ചർച്ചയിൽ തുടരാനുള്ള സമവായം. == അപകടസാധ്യതകളും പരിഹാരങ്ങളും == {| class="wikitable" ! അപകടസാധ്യത !! പരിഹാരം |- | AI വസ്തുതകൾ മാറ്റുകയോ പുതിയ (തെറ്റായ) വിവരം ചേർക്കുകയോ ചെയ്യുക (hallucination) || ഭാഷാതിരുത്തലിൽ മാത്രം പരിമിതപ്പെടുത്തുന്ന കർശന നിർദ്ദേശങ്ങൾ; സ്വതന്ത്ര രണ്ടാം AI-പരിശോധന; calibration ഘട്ടത്തിൽ 100% മനുഷ്യപരിശോധന; സംഖ്യ/പേര്/തീയതി മാറ്റങ്ങൾ യാന്ത്രികമായി കണ്ടെത്തി തടയുന്ന diff-പരിശോധന |- | വിക്കിഘടന (ഫലകങ്ങൾ, അവലംബങ്ങൾ) തകരാറിലാകുക || തിരുത്തലിനുമുമ്പും ശേഷവും ഘടനാപരിശോധന (parser check); ഘടന മാറിയാൽ തിരുത്ത് സ്വയം നിരസിക്കും |- | സമൂഹത്തിന്റെ എതിർപ്പ് / വിശ്വാസക്കുറവ് || മുൻകൂർ ചർച്ചയും സമവായവും; പൂർണ്ണ സുതാര്യത; എളുപ്പത്തിലുള്ള മുൻപ്രാപനം; പരാതിപ്പെടാനുള്ള കേന്ദ്രീകൃത താൾ; ആവശ്യപ്പെട്ടാൽ ഉടൻ പ്രവർത്തനം നിർത്തൽ |} == നയപരമായ അനുസരണം == * '''[[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ]]''': ബോട്ട് പ്രവർത്തനത്തിന് മുൻകൂർ അനുമതി തേടും; അപേക്ഷ [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ/അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷകൾ]] എന്ന താളിൽ സമർപ്പിക്കും. * '''സുതാര്യത''': ബോട്ട് അക്കൗണ്ടിന്റെ ഉപയോക്തൃതാളിൽ പദ്ധതിവിവരണം, ഉപയോഗിക്കുന്ന AI മോഡൽ, പ്രവർത്തകന്റെ വിവരം എന്നിവ വ്യക്തമാക്കും. AI ഉപയോഗം തിരുത്തൽ സംഗ്രഹത്തിൽ വെളിപ്പെടുത്തും. * '''ഉത്തരവാദിത്തം''': ബോട്ടിന്റെ എല്ലാ തിരുത്തുകളുടെയും പൂർണ്ണ ഉത്തരവാദിത്തം പ്രവർത്തകയ്ക്കായിരിക്കും. * പദ്ധതി ആരംഭിക്കുംമുമ്പ് [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്|പഞ്ചായത്തിൽ]] ചർച്ച നടത്തി സമവായം ഉറപ്പാക്കും. == സാങ്കേതിക അനുബന്ധം == === ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്താനുള്ള മാതൃകാ API ചോദ്യങ്ങൾ === CX ടാഗുള്ള സമീപകാല മാറ്റങ്ങൾ: <nowiki>https://ml.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=recentchanges&rctag=contenttranslation&rcnamespace=0&rclimit=500&rcprop=title|timestamp|tags&format=json</nowiki> പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പരിഭാഷകളും യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതവും: <nowiki>https://ml.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=cxpublishedtranslations&from=en&to=ml&limit=500&format=json</nowiki> (ഫലത്തിലെ <code>stats.mt</code> — യന്ത്രപരിഭാഷയുടെ അനുപാതം, <code>stats.human</code> — മനുഷ്യതിരുത്തലിന്റെ അനുപാതം. <code>stats.mt</code> ഉയർന്നതും <code>stats.human</code> കുറഞ്ഞതുമായ ലേഖനങ്ങൾക്ക് മുൻഗണന.) മാറ്റംവരുത്താത്ത യന്ത്രപരിഭാഷ കൂടുതലുള്ള തിരുത്തുകൾ: <nowiki>https://ml.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=recentchanges&rctag=contenttranslation-high-unmodified-mt-text&rclimit=500&format=json</nowiki> === നിർദ്ദിഷ്ട സാങ്കേതിക ഘടകങ്ങൾ === * '''ഭാഷ/ചട്ടക്കൂട്''': Python + [[:mw:Manual:Pywikibot|Pywikibot]] * '''AI മോഡൽ''': മലയാളത്തിൽ മികച്ച പ്രകടനമുള്ള ഒരു LLM (calibration ഘട്ടത്തിൽ ഒന്നിലധികം മോഡലുകൾ താരതമ്യം ചെയ്ത് തിരഞ്ഞെടുക്കും) - പൈലറ്റ് പദ്ധതിയ്ക്കായി തിരഞ്ഞെടുത്തത് ക്ലോഡ് ഫേബിൾ 5 എന്ന മോഡൽ ആണ്. * '''പ്രവർത്തനരേഖകൾ''': ഓരോ ലേഖനത്തിനും അന്തിമ diff പരസ്യമായി ലഭ്യമാക്കും. * '''കോഡ്''': പദ്ധതിയുടെ മുഴുവൻ കോഡും സ്വതന്ത്ര അനുമതിപത്രത്തിൽ (open source) പ്രസിദ്ധീകരിക്കും. == യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം ഏറ്റവും കൂടിയ ലേഖനങ്ങൾ (ടോപ് 200) == ഉള്ളടക്കപരിഭാഷാ ഉപകരണം വഴി ഇംഗ്ലീഷിൽനിന്ന് മലയാളത്തിലേക്കു പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പരിഭാഷകളുടെ കണക്കുകൾ ([[:mw:Special:MyLanguage/Content translation|CX]] <code>cxpublishedtranslations</code> API-യിലെ <code>stats.mt</code>) അടിസ്ഥാനമാക്കി, '''മാറ്റംവരുത്താത്ത യന്ത്രപരിഭാഷയുടെ അനുപാതം കൂടിയതു മുതൽ കുറഞ്ഞതു വരെ''' ക്രമീകരിച്ച പട്ടിക. കണക്കുകൾ പ്രസിദ്ധീകരണസമയത്തേതാണ്; പിന്നീട് മനുഷ്യതിരുത്തലുകൾ വന്നിട്ടുണ്ടാകാം. നിലവിലില്ലാത്ത (മായ്ക്കപ്പെട്ട) താളുകൾ ഒഴിവാക്കിയിട്ടുണ്ട്. (പട്ടിക തയ്യാറാക്കിയത്: 2026 ജൂലൈ 22-ന്, ആകെ 11,856 പരിഭാഷകളിൽനിന്ന്.) {| class="wikitable sortable" ! # !! ലേഖനം !! ഇംഗ്ലീഷ് മൂലലേഖനം !! പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത് !! യന്ത്രപരിഭാഷ % !! മനുഷ്യതിരുത്തൽ % |- | 1 || [[മികച്ച ഗാനരചനയ്ക്കുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം]] || [[:en:Kerala State Film Award for Best Lyrics|Kerala State Film Award for Best Lyrics]] || 2015-09 || 100.0 || 0.0 |- | 2 || [[ബംഗാൾ ക്രിക്കറ്റ് അസോസിയേഷൻ]] || [[:en:Cricket Association of Bengal|Cricket Association of Bengal]] || 2015-09 || 100.0 || 0.0 |- | 3 || [[നബനീത ദേബ സെൻ]] || [[:en:Nabaneeta Dev Sen|Nabaneeta Dev Sen]] || 2023-01 || 100.0 || 0.0 |- | 4 || [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം പാർലമെന്റ് നിയോജകമണ്ഡലങ്ങളുടെ(1801-1832) പട്ടിക]] || [[:en:List of UK Parliamentary constituencies (1801–32)|List of UK Parliamentary constituencies (1801–32)]] || 2017-05 || 100.0 || 0.0 |- | 5 || [[ബലപരീക്ഷണം (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Balapareekshanam|Balapareekshanam]] || 2020-04 || 100.0 || 0.0 |- | 6 || [[അശ്റഫ് അലി താനവി]] || [[:en:Ashraf Ali Thanwi|Ashraf Ali Thanwi]] || 2025-04 || 100.0 || 0.0 |- | 7 || [[മഹാരാജ് മാനനഷ്ടക്കേസ്]] || [[:en:Maharaj Libel Case|Maharaj Libel Case]] || 2024-07 || 100.0 || 0.0 |- | 8 || [[ഗോകുൽ രാമകൃഷ്ണൻ]] || [[:en:Gokul Ramakrishnan|Gokul Ramakrishnan]] || 2023-09 || 100.0 || 0.0 |- | 9 || [[കാദിരി]] || [[:en:Kadiri|Kadiri]] || 2023-11 || 100.0 || 0.0 |- | 10 || [[2024ലെ ലോക്‌സഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് (കേരളം)]] || [[:en:2024 Indian general election in Kerala|2024 Indian general election in Kerala]] || 2024-04 || 100.0 || 0.0 |- | 11 || [[ജി.എൻ. സായിബാബ]] || [[:en:G. N. Saibaba|G. N. Saibaba]] || 2024-11 || 100.0 || 0.0 |- | 12 || [[അസമത (ഗണിതശാസ്ത്രം)]] || [[:en:Inequality (mathematics)|Inequality (mathematics)]] || 2024-12 || 100.0 || 0.0 |- | 13 || [[ലാമിന് യമാൽ]] || [[:en:Lamine Yamal|Lamine Yamal]] || 2025-05 || 100.0 || 0.0 |- | 14 || [[മയിലാടി, തമിഴ്നാട്]] || [[:en:Myladi, Tamil Nadu|Myladi, Tamil Nadu]] || 2025-08 || 100.0 || 0.0 |- | 15 || [[ദുബായ് മിറക്കിൾ ഗാർഡൻ]] || [[:en:Dubai Miracle Garden|Dubai Miracle Garden]] || 2025-11 || 100.0 || 0.0 |- | 16 || [[ബാബ് അൽ-ഹദീദ്]] || [[:en:Bab al-Hadid|Bab al-Hadid]] || 2026-02 || 100.0 || 0.0 |- | 17 || [[കമല കൃതിവാസൻ]] || [[:en:Kamala Krithivasan|Kamala Krithivasan]] || 2026-03 || 100.0 || 0.0 |- | 18 || [[ഒ.ജെ. ജനീഷ്]] || [[:en:O. J. Janeesh|O. J. Janeesh]] || 2026-05 || 100.0 || 0.0 |- | 19 || [[മേഖലകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം പാർലമെന്റ് നിയോജകമണ്ഡലങ്ങളുടെ(1918-1945) പട്ടിക]] || [[:en:List of United Kingdom Parliament constituencies (1918–45) by region|List of United Kingdom Parliament constituencies (1918–45) by region]] || 2017-05 || 99.9 || 0.0 |- | 20 || [[മേഖലകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം പാർലമെന്റ് നിയോജകമണ്ഡലങ്ങളുടെ(1983-97) പട്ടിക]] || [[:en:List of United Kingdom Parliament constituencies (1983–97) by region|List of United Kingdom Parliament constituencies (1983–97) by region]] || 2017-05 || 99.8 || 0.0 |- | 21 || [[നഥാനിയേൽ ഹാത്തോൺ]] || [[:en:Nathaniel Hawthorne|Nathaniel Hawthorne]] || 2020-08 || 99.7 || 0.3 |- | 22 || [[യാക്കോബ്]] || [[:en:Jacob|Jacob]] || 2019-11 || 99.6 || 0.4 |- | 23 || [[ഗ്ലെൻ ടി. സീബോർഗ്]] || [[:en:Glenn T. Seaborg|Glenn T. Seaborg]] || 2017-10 || 99.4 || 22.7 |- | 24 || [[ചുണ്ടൻ ശലഭം]] || [[:en:Libythea labdaca|Libythea labdaca]] || 2018-02 || 99.4 || 0.0 |- | 25 || [[മേഖലകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം പാർലമെന്റ് നിയോജകമണ്ഡലങ്ങളുടെ(1950-74) പട്ടിക]] || [[:en:List of United Kingdom Parliament constituencies (1955–74) by region|List of United Kingdom Parliament constituencies (1955–74) by region]] || 2017-05 || 99.3 || 0.0 |- | 26 || [[ആദിലാബാദ് ജില്ല]] || [[:en:Adilabad district|Adilabad district]] || 2020-01 || 99.3 || 0.7 |- | 27 || [[ചാത്തമറ്റം]] || [[:en:Chathamattom|Chathamattom]] || 2025-06 || 99.0 || 1.0 |- | 28 || [[കോട്ട ജംഗ്ഷൻ തീവണ്ടിനിലയം]] || [[:en:Kota Junction railway station|Kota Junction railway station]] || 2019-10 || 99.0 || 1.0 |- | 29 || [[അനുരാഗ് ഥാക്കുർ]] || [[:en:Anurag Thakur|Anurag Thakur]] || 2019-08 || 99.0 || 1.0 |- | 30 || [[ശതാബ്ദി എക്സ്പ്രസ്]] || [[:en:Shatabdi Express|Shatabdi Express]] || 2019-10 || 99.0 || 1.0 |- | 31 || [[ഓഖ തീവണ്ടിനിലയം]] || [[:en:Okha railway station|Okha railway station]] || 2019-10 || 99.0 || 1.0 |- | 32 || [[സ്തന വേദന]] || [[:en:Breast pain|Breast pain]] || 2023-01 || 99.0 || 1.0 |- | 33 || [[ജെയ്ൻ എൽ-ദാർ]] || [[:en:Jane El-Dahr|Jane El-Dahr]] || 2023-01 || 99.0 || 1.0 |- | 34 || [[ഹിന്ദു സ്റ്റുഡന്റ്സ് കൗൺസിൽ]] || [[:en:Hindu Students Council|Hindu Students Council]] || 2019-10 || 99.0 || 1.0 |- | 35 || [[സാഡിനിസോ ഹക്കിമോവ]] || [[:en:Sa'diniso Hakimova|Sa'diniso Hakimova]] || 2023-01 || 99.0 || 1.0 |- | 36 || [[ചൈൽഡ്ബർത്ത് കണക്ഷൻ]] || [[:en:Childbirth Connection|Childbirth Connection]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 37 || [[ഷീല സിംഗ് പോൾ]] || [[:en:Sheila Singh Paul|Sheila Singh Paul]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 38 || [[യുവേഫ നേഷൻസ് ലീഗ്]] || [[:en:UEFA Nations League|UEFA Nations League]] || 2019-07 || 98.9 || 1.1 |- | 39 || [[ഭക്തിവേദാന്ത കോളജ്]] || [[:en:Bhaktivedanta College|Bhaktivedanta College]] || 2019-09 || 98.9 || 1.1 |- | 40 || [[തമിഴി (വെബ് സീരീസ്)]] || [[:en:Tamizhi (web series)|Tamizhi (web series)]] || 2020-04 || 98.9 || 1.1 |- | 41 || [[സൊഹ്റാബുദ്ദീൻ ഏറ്റുമുട്ടൽ കൊല]] || [[:en:Death of Sohrabuddin Sheikh|Death of Sohrabuddin Sheikh]] || 2021-06 || 98.9 || 1.1 |- | 42 || [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (1980)]] || [[:en:1980 Kerala Legislative Assembly election|1980 Kerala Legislative Assembly election]] || 2022-04 || 98.9 || 1.1 |- | 43 || [[നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഫാഷൻ ടെക്നോളജി]] || [[:en:National Institute of Fashion Technology|National Institute of Fashion Technology]] || 2022-04 || 98.9 || 1.1 |- | 44 || [[രമേശ് ബിധുരി]] || [[:en:Ramesh Bidhuri|Ramesh Bidhuri]] || 2019-08 || 98.9 || 1.1 |- | 45 || [[സ്ട്രീറ്റ് ലൈറ്റ്സ് (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Street Lights (film)|Street Lights (film)]] || 2022-03 || 98.9 || 1.1 |- | 46 || [[അനിൽ ധർകർ]] || [[:en:Anil Dharker|Anil Dharker]] || 2021-03 || 98.9 || 1.1 |- | 47 || [[ആലീസ് കൂപ്പർ]] || [[:en:Alice Cooper|Alice Cooper]] || 2019-10 || 98.9 || 1.1 |- | 48 || [[ടോറൈൻ (കന്നുകാലി)]] || [[:en:Taurine cattle|Taurine cattle]] || 2020-04 || 98.9 || 1.1 |- | 49 || [[അഗ്നിക്ഷേത്രം (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Agni Kshethram|Agni Kshethram]] || 2022-02 || 98.9 || 1.1 |- | 50 || [[പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ ജില്ലകളുടെ പട്ടിക]] || [[:en:List of districts of West Bengal|List of districts of West Bengal]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 51 || [[മുംബൈ സെൻ‌ട്രൽ തീവണ്ടിനിലയം]] || [[:en:Mumbai Central railway station|Mumbai Central railway station]] || 2019-10 || 98.9 || 1.1 |- | 52 || [[മൈക്കൽ എൻ. ഹാൾ]] || [[:en:Michael N. Hall|Michael N. Hall]] || 2021-05 || 98.9 || 1.1 |- | 53 || [[മണർകാട്]] || [[:en:Manarcaud|Manarcaud]] || 2022-01 || 98.9 || 1.1 |- | 54 || [[മഹ്കാം പുലോഡോവ]] || [[:en:Mahkam Pulodova|Mahkam Pulodova]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 55 || [[എവർട്ടൺ വീക്ക്സ്]] || [[:en:Everton Weekes|Everton Weekes]] || 2020-07 || 98.9 || 1.1 |- | 56 || [[നാഗാലാൻഡ് (ലോകസഭാ മണ്ഡലം)]] || [[:en:Nagaland (Lok Sabha constituency)|Nagaland (Lok Sabha constituency)]] || 2019-08 || 98.9 || 1.1 |- | 57 || [[സൈപ്രസിലെ കാല്പന്തുകളി]] || [[:en:Football in Cyprus|Football in Cyprus]] || 2020-03 || 98.9 || 1.1 |- | 58 || [[നർബിത സ്കൂൾ ഓഫ് നഴ്സിംഗ്]] || [[:en:Narhbita School of Nursing|Narhbita School of Nursing]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 59 || [[തായ് ഖംതി ജനത]] || [[:en:Khamti people|Khamti people]] || 2022-08 || 98.9 || 1.1 |- | 60 || [[ചൈനയിലെ പെൺ ശിശുഹത്യ]] || [[:en:Female infanticide in China|Female infanticide in China]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 61 || [[കല്പകഞ്ചേരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] || [[:en:Kalpakancheri Grama Panchayath|Kalpakancheri Grama Panchayath]] || 2019-09 || 98.9 || 1.1 |- | 62 || [[ഗർഭാശയ സുഷിരം]] || [[:en:Uterine perforation|Uterine perforation]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 63 || [[പ്രഫുല്ല ചന്ദ്ര സെൻ ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Prafulla Chandra Sen Government Medical College and Hospital|Prafulla Chandra Sen Government Medical College and Hospital]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 64 || [[കൊച്ചി ഹാർബർ ടെർമിനസ്]] || [[:en:Cochin Harbour Terminus|Cochin Harbour Terminus]] || 2019-10 || 98.9 || 1.1 |- | 65 || [[എക്സിറ്റ് നടപടിക്രമം]] || [[:en:EXIT procedure|EXIT procedure]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 66 || [[പൗരത്വ ഭേദഗതി നിയമത്തിനെതിരായ പ്രക്ഷോഭങ്ങൾ]] || [[:en:Citizenship Amendment Act protests|Citizenship Amendment Act protests]] || 2022-09 || 98.9 || 1.1 |- | 67 || [[പെൻസി-ലാ]] || [[:en:Pensi La|Pensi La]] || 2021-06 || 98.9 || 1.1 |- | 68 || [[ത്രീ ഡോട്ട്സ്]] || [[:en:3 Dots|3 Dots]] || 2022-11 || 98.9 || 1.1 |- | 69 || [[ജെമീല മഹമൂദ്]] || [[:en:Jemilah Mahmood|Jemilah Mahmood]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 70 || [[എത്യോപ്യയിലെ സ്ത്രീകളുടെ ആരോഗ്യം]] || [[:en:Women's health in Ethiopia|Women's health in Ethiopia]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 71 || [[ഉം അലി]] || [[:en:Om Ali|Om Ali]] || 2020-05 || 98.9 || 1.1 |- | 72 || [[സിദ്ധർ]] || [[:en:Siddhar|Siddhar]] || 2021-12 || 98.9 || 1.1 |- | 73 || [[സ്പ്രാറ്റ്ലി ദ്വീപുകൾ]] || [[:en:Spratly Islands|Spratly Islands]] || 2020-01 || 98.8 || 1.2 |- | 74 || [[ഇന്ത്യയിലെ ജലപാതകളുടെ പട്ടിക]] || [[:en:List of National Waterways in India|List of National Waterways in India]] || 2016-09 || 98.8 || 0.0 |- | 75 || [[ജീൻ സ്മിത്ത്]] || [[:en:Jeanne Smith|Jeanne Smith]] || 2023-01 || 98.8 || 1.2 |- | 76 || [[പുണ്ടി നരസിംഹൻ രംഗരാജൻ]] || [[:en:P. N. Rangarajan|P. N. Rangarajan]] || 2021-05 || 98.8 || 1.2 |- | 77 || [[ഇസ്മാഈൽ ഒമർ ഗുഅല്ലെ]] || [[:en:Ismaïl Omar Guelleh|Ismaïl Omar Guelleh]] || 2019-10 || 98.8 || 1.2 |- | 78 || [[മാല്വ പ്രദേശം]] || [[:en:Malwa|Malwa]] || 2020-04 || 98.8 || 1.2 |- | 79 || [[കോർപ്പസ് ല്യൂട്ടിയം സിസ്റ്റ്]] || [[:en:Corpus luteum cyst|Corpus luteum cyst]] || 2023-01 || 98.8 || 1.2 |- | 80 || [[2018 ഫിഫ ക്ലബ് ലോക കപ്പ് ഫൈനൽ]] || [[:en:2018 FIFA Club World Cup Final|2018 FIFA Club World Cup Final]] || 2020-03 || 98.8 || 1.2 |- | 81 || [[പിനാകി മിശ്ര]] || [[:en:Pinaki Misra|Pinaki Misra]] || 2019-08 || 98.8 || 1.2 |- | 82 || [[വിക്കി ഗോ]] || [[:en:Vicky Goh|Vicky Goh]] || 2023-01 || 98.8 || 1.2 |- | 83 || [[നളന്ദ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Nalanda Medical College and Hospital|Nalanda Medical College and Hospital]] || 2023-01 || 98.8 || 1.2 |- | 84 || [[മഞ്ജു ഭാർഗവി]] || [[:en:Manju Bhargavi|Manju Bhargavi]] || 2019-12 || 98.8 || 1.2 |- | 85 || [[പാട്രിക് സ്ട്രോസോഡ]] || [[:en:Patrick Strzoda|Patrick Strzoda]] || 2020-03 || 98.8 || 1.2 |- | 86 || [[കലാഭവൻ റഹ്മാൻ]] || [[:en:Kalabhavan Rahman|Kalabhavan Rahman]] || 2019-09 || 98.8 || 1.2 |- | 87 || [[ദേബെൻ മഹാത ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Deben Mahata Government Medical College and Hospital|Deben Mahata Government Medical College and Hospital]] || 2023-01 || 98.8 || 1.2 |- | 88 || [[അബ്ദുള്ള ഇബ്നു സലാം]] || [[:en:Abdullah ibn Salam|Abdullah ibn Salam]] || 2021-05 || 98.8 || 1.2 |- | 89 || [[പണ്ഡിറ്റ് ഭഗവത് ദയാൽ ശർമ്മ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ഹെൽത്ത് സയൻസസ്]] || [[:en:Pandit Bhagwat Dayal Sharma University of Health Sciences|Pandit Bhagwat Dayal Sharma University of Health Sciences]] || 2023-01 || 98.8 || 1.2 |- | 90 || [[ഗവേണിങ് ബോഡി കമ്മീഷൻ]] || [[:en:Governing Body Commission|Governing Body Commission]] || 2019-09 || 98.8 || 1.2 |- | 91 || [[മീനാക്ഷി ലെഖി]] || [[:en:Meenakshi Lekhi|Meenakshi Lekhi]] || 2019-08 || 98.7 || 1.3 |- | 92 || [[ചന്ദ്രസ്വാമി]] || [[:en:Chandraswami|Chandraswami]] || 2021-09 || 98.7 || 1.3 |- | 93 || [[മാരെക് ഗ്ലെസർമാൻ]] || [[:en:Marek Glezerman|Marek Glezerman]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 94 || [[നമോ മെഡിക്കൽ എഡ്യൂക്കേഷൻ ആൻഡ് റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]] || [[:en:Shri Vinoba Bhave Institute of Medical Sciences|Shri Vinoba Bhave Institute of Medical Sciences]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 95 || [[ബോൺ ഹാൾ ക്ലിനിക്ക്]] || [[:en:Bourn Hall Clinic|Bourn Hall Clinic]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 96 || [[മൈക്കിൾ മധുസൂദൻ ദത്ത്]] || [[:en:Michael Madhusudan Dutt|Michael Madhusudan Dutt]] || 2021-09 || 98.7 || 1.3 |- | 97 || [[പെട്ടിലാമ്പട്ര]] || [[:en:Pettilambattra|Pettilambattra]] || 2022-05 || 98.7 || 1.3 |- | 98 || [[എന്റെ വീട് അപ്പൂന്റേം]] || [[:en:Ente Veedu Appuvinteyum|Ente Veedu Appuvinteyum]] || 2022-12 || 98.7 || 1.3 |- | 99 || [[കേപ് കോസ്റ്റ് നഴ്സസ് ട്രെയിനിംഗ് കോളേജ്]] || [[:en:Cape Coast Nurses Training College|Cape Coast Nurses Training College]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 100 || [[സുശീല നയ്യാർ]] || [[:en:Sushila Nayyar|Sushila Nayyar]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 101 || [[പ്രണാമം (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Pranamam|Pranamam]] || 2019-12 || 98.7 || 1.3 |- | 102 || [[ടോക്കെഹോ യെപ്തോമി]] || [[:en:Tokheho|Tokheho]] || 2019-08 || 98.7 || 1.3 |- | 103 || [[പി.ഇ.എസ്. ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ് ആൻഡ് റിസർച്ച്]] || [[:en:P.E.S. Institute of Medical Sciences and Research|P.E.S. Institute of Medical Sciences and Research]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 104 || [[സുനിൽ വൽസൺ]] || [[:en:Sunil Valson|Sunil Valson]] || 2024-03 || 98.7 || 1.3 |- | 105 || [[ആക്റ്റ ഒബ്സ്റ്റട്രീഷ്യ എറ്റ് ഗൈനക്കോളജിക്ക സ്കാൻഡിനാവിക]] || [[:en:Acta Obstetricia et Gynecologica Scandinavica|Acta Obstetricia et Gynecologica Scandinavica]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 106 || [[രജപുത്രൻ]] || [[:en:Rajaputhran|Rajaputhran]] || 2020-03 || 98.7 || 1.3 |- | 107 || [[ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ലാത്തൂർ]] || [[:en:Government Medical College, Latur|Government Medical College, Latur]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 108 || [[ഛത്തീസ്ഗഡ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]] || [[:en:Chhattisgarh Institute of Medical Sciences|Chhattisgarh Institute of Medical Sciences]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 109 || [[സാൽ റേ]] || [[:en:Sal Rei|Sal Rei]] || 2019-11 || 98.6 || 1.4 |- | 110 || [[പല്ലെ രാമ റാവു]] || [[:en:Palle Rama Rao|Palle Rama Rao]] || 2019-10 || 98.6 || 1.4 |- | 111 || [[സെന്റ് കിറ്റ്സ് നെവിസ് ദേശീയ ഫുട്ബോൾ ടീം]] || [[:en:Saint Kitts and Nevis national football team|Saint Kitts and Nevis national football team]] || 2019-11 || 98.6 || 1.4 |- | 112 || [[ഡേവിഡ് ബേക്കർ]] || [[:en:David Baker (biochemist)|David Baker (biochemist)]] || 2021-05 || 98.6 || 1.4 |- | 113 || [[ബെൻസ്‌ വാസു]] || [[:en:Benz Vasu|Benz Vasu]] || 2023-01 || 98.6 || 1.4 |- | 114 || [[ഭൂതകാലം]] || [[:en:Bhoothakaalam|Bhoothakaalam]] || 2022-02 || 98.6 || 1.4 |- | 115 || [[ഹിന്ദു കൗൺസിൽ യു കെ]] || [[:en:Hindu Council UK|Hindu Council UK]] || 2019-10 || 98.6 || 1.4 |- | 116 || [[എൻഡോഡെർമൽ സൈനസ് ട്യൂമർ]] || [[:en:Endodermal sinus tumor|Endodermal sinus tumor]] || 2023-01 || 98.6 || 1.4 |- | 117 || [[ഗവൺമെന്റ് ഹോസ്പിറ്റൽ ഓഫ് തൊറാസിക് മെഡിസിൻ, ചെന്നൈ]] || [[:en:Government Hospital of Thoracic Medicine, Chennai|Government Hospital of Thoracic Medicine, Chennai]] || 2023-01 || 98.6 || 1.4 |- | 118 || [[ഹിന്ദു സേന]] || [[:en:Hindu Sena|Hindu Sena]] || 2019-10 || 98.6 || 1.4 |- | 119 || [[ഫോർട്ട് കൊച്ചി ബീച്ച്]] || [[:en:Fort Kochi Beach|Fort Kochi Beach]] || 2022-03 || 98.6 || 1.4 |- | 120 || [[മേരിയുടെ കിണർ]] || [[:en:Mary's Well|Mary's Well]] || 2021-05 || 98.6 || 1.4 |- | 121 || [[ഫെർഗൂസൺ റിഫ്ലെക്സ്]] || [[:en:Ferguson reflex|Ferguson reflex]] || 2023-01 || 98.6 || 1.4 |- | 122 || [[വിജ്ഞാൻ ഭവൻ]] || [[:en:Vigyan Bhavan|Vigyan Bhavan]] || 2019-10 || 98.6 || 1.4 |- | 123 || [[മെഹ്രി ഭാഷ]] || [[:en:Mehri language|Mehri language]] || 2019-08 || 98.6 || 1.4 |- | 124 || [[ഹിന്ദു സംഘടനകളുടെ പട്ടിക]] || [[:en:List of Hindu organisations|List of Hindu organisations]] || 2019-10 || 98.6 || 1.4 |- | 125 || [[മാടമ്പി സുബ്രഹ്മണ്യൻ നമ്പൂതിരി]] || [[:en:Madambi Subramanian Namboodiri|Madambi Subramanian Namboodiri]] || 2022-06 || 98.6 || 1.4 |- | 126 || [[ഗവണ്മെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, മഹാസമുന്ദ്]] || [[:en:Government Medical College, Mahasamund|Government Medical College, Mahasamund]] || 2023-01 || 98.6 || 1.4 |- | 127 || [[ഗാലക്റ്റിക്കോസ്]] || [[:en:Galácticos|Galácticos]] || 2020-04 || 98.6 || 1.4 |- | 128 || [[ഡറാഡൂൺ വിമാനത്താവളം]] || [[:en:Dehradun Airport|Dehradun Airport]] || 2019-08 || 98.6 || 1.4 |- | 129 || [[ബർത്തൊലൊമിയൊ ഒഗ്ബെഛെ]] || [[:en:Bartholomew Ogbeche|Bartholomew Ogbeche]] || 2019-11 || 98.6 || 1.4 |- | 130 || [[കെ.ടി. തോമസ് (ജസ്റ്റിസ്)]] || [[:en:K. T. Thomas (Justice)|K. T. Thomas (Justice)]] || 2019-09 || 98.6 || 1.4 |- | 131 || [[ജെ.സി. കുമാരപ്പ]] || [[:en:J. C. Kumarappa|J. C. Kumarappa]] || 2021-09 || 98.6 || 1.4 |- | 132 || [[ഷിൻജിനി ഭട്നാഗർ]] || [[:en:Shinjini Bhatnagar|Shinjini Bhatnagar]] || 2023-01 || 98.6 || 1.4 |- | 133 || [[മാക്സ് സാംഗർ]] || [[:en:Max Saenger|Max Saenger]] || 2023-01 || 98.5 || 1.5 |- | 134 || [[പാണ്ഡവാനി]] || [[:en:Pandavani|Pandavani]] || 2019-10 || 98.5 || 1.5 |- | 135 || [[മണിത്താലി]] || [[:en:Manithali|Manithali]] || 2019-11 || 98.5 || 1.5 |- | 136 || [[എക്സ് (ഇംഗ്ലീഷക്ഷരം)]] || [[:en:X|X]] || 2020-05 || 98.5 || 1.5 |- | 137 || [[ഊപ്പർകോട്ട് കോട്ട]] || [[:en:Uparkot Fort|Uparkot Fort]] || 2022-11 || 98.5 || 1.5 |- | 138 || [[ബിഷപ്പ് പാറ]] || [[:en:Bishop Rock, Isles of Scilly|Bishop Rock, Isles of Scilly]] || 2020-08 || 98.5 || 1.5 |- | 139 || [[സമോവൻ ബ്രെയ്‌ലി]] || [[:en:Samoan Braille|Samoan Braille]] || 2019-11 || 98.5 || 1.5 |- | 140 || [[വൈ (ഇംഗ്ലീഷക്ഷരം)]] || [[:en:Y|Y]] || 2020-05 || 98.5 || 1.5 |- | 141 || [[യൂ ടൂ ബ്രൂട്ടസ്]] || [[:en:You Too Brutus (film)|You Too Brutus (film)]] || 2022-05 || 98.5 || 1.5 |- | 142 || [[വന്ദേ ഭാരത് എക്സ്പ്രസ്]] || [[:en:Vande Bharat Express|Vande Bharat Express]] || 2019-10 || 98.5 || 1.5 |- | 143 || [[അഷിമ ആനന്ദ്]] || [[:en:Ashima Anand|Ashima Anand]] || 2023-01 || 98.5 || 1.5 |- | 144 || [[സിഫ്ഫീൻ യുദ്ധം]] || [[:en:Battle of Siffin|Battle of Siffin]] || 2021-03 || 98.5 || 1.5 |- | 145 || [[കൊല്ലത്തെ ആശുപത്രികളുടെ പട്ടിക]] || [[:en:List of hospitals in Kollam|List of hospitals in Kollam]] || 2019-08 || 98.5 || 1.5 |- | 146 || [[തന്തൈ പെരിയാർ ഗവൺമെന്റ് ഹെഡ്ക്വാർട്ടേഴ്സ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Thanthai Periyar Government Headquarters Hospital, Erode|Thanthai Periyar Government Headquarters Hospital, Erode]] || 2023-01 || 98.5 || 1.5 |- | 147 || [[മഹർഷി വിശ്വാമിത്ര ഓട്ടോണമസ് സ്റ്റേറ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] || [[:en:Maharshi Vishwamitra Autonomous State Medical College|Maharshi Vishwamitra Autonomous State Medical College]] || 2023-01 || 98.5 || 1.5 |- | 148 || [[കോവിഡ്-19 നിരീക്ഷണം]] || [[:en:COVID-19 surveillance|COVID-19 surveillance]] || 2020-04 || 98.5 || 1.5 |- | 149 || [[ചിന്മയ് ശങ്കർ ഡേ]] || [[:en:Chinmoy Sankar Dey|Chinmoy Sankar Dey]] || 2021-05 || 98.5 || 1.5 |- | 150 || [[ഖില്ലാരി പശു]] || [[:en:Khillari cattle|Khillari cattle]] || 2020-04 || 98.5 || 1.5 |- | 151 || [[നന്ദാദേവി എക്സ്പ്രസ്]] || [[:en:Nanda Devi AC Express|Nanda Devi AC Express]] || 2019-10 || 98.5 || 1.5 |- | 152 || [[ഫ്രെഡ് റോജേസ്]] || [[:en:Fred Rogers|Fred Rogers]] || 2020-04 || 98.5 || 1.5 |- | 153 || [[ആൻഡ്രൂ ടേറ്റ്]] || [[:en:Andrew Tate|Andrew Tate]] || 2022-09 || 98.5 || 1.5 |- | 154 || [[പാല്പിഫെർ]] || [[:en:Palpifer|Palpifer]] || 2019-09 || 98.5 || 1.5 |- | 155 || [[പോസ്റ്റ് മോർട്ടം (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Post Mortem (1982 film)|Post Mortem (1982 film)]] || 2019-11 || 98.5 || 1.5 |- | 156 || [[അജിത് കുമാർ മൈതി]] || [[:en:Ajit Kumar Maiti|Ajit Kumar Maiti]] || 2021-05 || 98.5 || 1.5 |- | 157 || [[സുരപദ്മ]] || [[:en:Śūrapadmā|Śūrapadmā]] || 2022-02 || 98.5 || 1.5 |- | 158 || [[ഫക്രുദ്ദീൻ അലി അഹമ്മദ് മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Fakhruddin Ali Ahmed Medical College and Hospital|Fakhruddin Ali Ahmed Medical College and Hospital]] || 2023-01 || 98.5 || 1.5 |- | 159 || [[കെയ്ൻ ടനാക]] || [[:en:Kane Tanaka|Kane Tanaka]] || 2020-09 || 98.4 || 1.6 |- | 160 || [[ലോക് നായക് ആശുപത്രി]] || [[:en:Lok Nayak Hospital|Lok Nayak Hospital]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 161 || [[അബുഗിഡാ]] || [[:en:Abugida|Abugida]] || 2022-02 || 98.4 || 1.6 |- | 162 || [[കേരള സർവ്വകലാശാലയുമായി അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്ത കോളേജുകളുടെ പട്ടിക]] || [[:en:List of colleges affiliated to the University of Kerala|List of colleges affiliated to the University of Kerala]] || 2022-03 || 98.4 || 1.6 |- | 163 || [[മൂർഫീൽഡ്സ് ഐ ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Moorfields Eye Hospital|Moorfields Eye Hospital]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 164 || [[ഗായത്രീ ദേവി]] || [[:en:Gayatri|Gayatri]] || 2019-10 || 98.4 || 1.6 |- | 165 || [[ബി.ജെ. മെഡിക്കൽ കോളേജ്, അഹമ്മദാബാദ്]] || [[:en:B. J. Medical College, Ahmedabad|B. J. Medical College, Ahmedabad]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 166 || [[നാൻസി ലൌഡൻ]] || [[:en:Nancy Loudon|Nancy Loudon]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 167 || [[വിൻസെന്റ് പാല]] || [[:en:Vincent Pala|Vincent Pala]] || 2019-08 || 98.4 || 1.6 |- | 168 || [[മംഗളൂരു സെൻട്രൽ - തിരുവനന്തപുരം വന്ദേ ഭാരത് എക്സ്പ്രസ്]] || [[:en:Kasaragod–Thiruvananthapuram Vande Bharat Express (via Alappuzha)|Kasaragod–Thiruvananthapuram Vande Bharat Express (via Alappuzha)]] || 2023-10 || 98.4 || 1.6 |- | 169 || [[കിഷൻ കപൂർ]] || [[:en:Kishan Kapoor|Kishan Kapoor]] || 2019-08 || 98.4 || 1.6 |- | 170 || [[മുകുന്ദ ഗോസ്വാമി]] || [[:en:Mukunda Goswami|Mukunda Goswami]] || 2019-09 || 98.4 || 1.6 |- | 171 || [[ചായം പൂശിയ വീട്]] || [[:en:The Painted House|The Painted House]] || 2020-01 || 98.4 || 1.6 |- | 172 || [[ആക്സസറി ബ്രെസ്റ്റ്]] || [[:en:Accessory breast|Accessory breast]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 173 || [[വർധമാൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]] || [[:en:Vardhman Institute of Medical Sciences|Vardhman Institute of Medical Sciences]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 174 || [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി കനാൽ]] || [[:en:Indira Gandhi Canal|Indira Gandhi Canal]] || 2022-11 || 98.4 || 1.6 |- | 175 || [[ഇന്റർനാഷണൽ സൊസൈറ്റി ഓഫ് അൾട്രാസൗണ്ട് ഇൻ ഒബ്സ്റ്റട്രിക്സ് ആൻഡ് ഗൈനക്കോളജി]] || [[:en:International Society of Ultrasound in Obstetrics and Gynecology|International Society of Ultrasound in Obstetrics and Gynecology]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 176 || [[അന്ന-മരിയ ബെല്ലി]] || [[:en:Anna-Maria Belli|Anna-Maria Belli]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 177 || [[സിൽചാർ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Silchar Medical College and Hospital|Silchar Medical College and Hospital]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 178 || [[പൊയ്കയിൽ ശ്രീകുമാര ഗുരുദേവൻ]] || [[:en:Poykayil Sreekumara Gurudevan|Poykayil Sreekumara Gurudevan]] || 2023-02 || 98.4 || 1.6 |- | 179 || [[ബങ്കുര സമ്മിലാനി മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Bankura Sammilani Medical College and Hospital|Bankura Sammilani Medical College and Hospital]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 180 || [[ഹാലിചരൻ നർസാരി]] || [[:en:Halicharan Narzary|Halicharan Narzary]] || 2019-11 || 98.4 || 1.6 |- | 181 || [[നയ്യാര നൂർ]] || [[:en:Nayyara Noor|Nayyara Noor]] || 2022-08 || 98.4 || 1.6 |- | 182 || [[അഡോൾഫ് ഗുസ്സെറോ]] || [[:en:Adolf Gusserow|Adolf Gusserow]] || 2023-01 || 98.3 || 1.7 |- | 183 || [[ആദിർ രഞ്ജൻ ചൗധരി]] || [[:en:Adhir Ranjan Chowdhury|Adhir Ranjan Chowdhury]] || 2019-08 || 98.3 || 1.7 |- | 184 || [[ക്വീൻ എലിസബത്ത് ഹാൾ]] || [[:en:Queen Elizabeth Hall|Queen Elizabeth Hall]] || 2020-01 || 98.3 || 1.7 |- | 185 || [[ഖതിക്]] || [[:en:Qatiq|Qatiq]] || 2020-12 || 98.3 || 1.7 |- | 186 || [[തുരാഗ ദേശിരാജു]] || [[:en:Turaga Desiraju|Turaga Desiraju]] || 2021-05 || 98.3 || 1.7 |- | 187 || [[രാജൻ രഹേജ]] || [[:en:Rajan Raheja|Rajan Raheja]] || 2021-06 || 98.3 || 1.7 |- | 188 || [[വജൈനൽ കഫ്]] || [[:en:Vaginal cuff|Vaginal cuff]] || 2023-01 || 98.3 || 1.7 |- | 189 || [[സാന്തിയാഗോ ബെർണബ്യു സ്റ്റേഡിയം]] || [[:en:Santiago Bernabéu Stadium|Santiago Bernabéu Stadium]] || 2020-04 || 98.3 || 1.7 |- | 190 || [[ഈശ ഫൗണ്ടേഷൻ]] || [[:en:Isha Foundation|Isha Foundation]] || 2019-10 || 98.3 || 1.7 |- | 191 || [[അവിനാശ് ദീക്ഷിത്]] || [[:en:Avinash Dixit|Avinash Dixit]] || 2019-10 || 98.3 || 1.7 |- | 192 || [[ലിസ സൊബെറാനൊ]] || [[:en:Liza Soberano|Liza Soberano]] || 2019-11 || 98.3 || 1.7 |- | 193 || [[ഈണം (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Eenam|Eenam]] || 2019-12 || 98.3 || 1.7 |- | 194 || [[വിടരുന്ന മൊട്ടുകൾ]] || [[:en:Vidarunna Mottukal|Vidarunna Mottukal]] || 2020-04 || 98.3 || 1.7 |- | 195 || [[സുധി കോപ്പ]] || [[:en:Sudhi Koppa|Sudhi Koppa]] || 2022-03 || 98.3 || 1.7 |- | 196 || [[പരിപാടൽ]] || [[:en:Paripāṭal|Paripāṭal]] || 2020-05 || 98.3 || 1.7 |- | 197 || [[കെ. ശ്രീനാഥ് റെഡ്ഡി]] || [[:en:K. Srinath Reddy|K. Srinath Reddy]] || 2021-05 || 98.3 || 1.7 |- | 198 || [[ചിത്ര ബറുച]] || [[:en:Chitra Bharucha|Chitra Bharucha]] || 2023-01 || 98.3 || 1.7 |- | 199 || [[പ്രേമഗീതങ്ങൾ]] || [[:en:Prema Geethangal|Prema Geethangal]] || 2019-11 || 98.3 || 1.7 |- | 200 || [[ഹാവോ ജിംഗ്ഫാംഗ്]] || [[:en:Hao Jingfang|Hao Jingfang]] || 2020-04 || 98.3 || 1.7 |} == പൈലറ്റ് ഫലങ്ങൾ: ആദ്യ മൂന്നു തിരുത്തലുകൾ (2026 ജൂലൈ 22) == മുകളിലെ പട്ടികയിലെ ആദ്യ മൂന്നു ലേഖനങ്ങളിൽ, പദ്ധതിരേഖയിലെ രീതിശാസ്ത്രം അനുസരിച്ച് (ഭാഷയും പരിഭാഷാപ്പിശകുകളും മാത്രം; വസ്തുതകളും അവലംബങ്ങളും മാറ്റാതെ) AI സഹായത്തോടെ, മനുഷ്യമേൽനോട്ടത്തിൽ ഓരോ തിരുത്തുവീതം നടത്തി. തിരുത്തലിനു മുമ്പ് ഓരോ ലേഖനവും ഇംഗ്ലീഷ് മൂലലേഖനവുമായി ഒത്തുനോക്കി. {| class="wikitable" ! ലേഖനം !! തിരുത്ത് (diff) !! പ്രധാന മാറ്റങ്ങൾ !! നിരീക്ഷണങ്ങൾ |- | [[മികച്ച ഗാനരചനയ്ക്കുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4649239|diff]] || അപൂർണ്ണമായിരുന്ന ആമുഖവാക്യം പൂർണ്ണവാക്യമാക്കി; ക്രമനമ്പറിലെ ആവർത്തനപ്പിശക് (45 രണ്ടുതവണ) തിരുത്തി 46–48 ആയി പുനഃക്രമീകരിച്ചു; അധിക സ്പെയ്സുകൾ നീക്കി. || പട്ടികാരൂപത്തിലുള്ള ലേഖനങ്ങളിൽ ഭാഷാപ്രശ്നങ്ങൾ താരതമ്യേന കുറവാണ് — ഗദ്യം കുറവായതിനാൽ യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം (stats.mt) ഉയർന്നിരുന്നാലും തിരുത്തേണ്ടത് കുറവാകാം. മുൻഗണനാക്രമത്തിൽ ഗദ്യലേഖനങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ പരിഗണന നൽകണം. |- | [[ബംഗാൾ ക്രിക്കറ്റ് അസോസിയേഷൻ]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4649240|diff]] || '''ഗുരുതരമായ അർത്ഥപ്പിശക് തിരുത്തി''': മൂലലേഖനത്തിലെ "governing body" (ഭരണസമിതി) എന്നത് "ഗവർമെന്റ് ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള കമ്മിറ്റി" എന്നു തെറ്റായി പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. പരിഭാഷിക്കപ്പെടാതെ കിടന്ന ഇംഗ്ലീഷ് ഖണ്ഡികകളും തലക്കെട്ടുകളും (See also, References, External links) മലയാളത്തിലാക്കി; സംഘടനകളുടെയും ട്രോഫികളുടെയും പേരുകൾ ഇംഗ്ലീഷിൽ നിലനിർത്തി. || യന്ത്രപരിഭാഷ വസ്തുതാപരമായ അർത്ഥവ്യതിയാനം വരുത്താം എന്നതിന്റെ ഉദാഹരണം — മൂലലേഖനവുമായുള്ള ഒത്തുനോക്കൽ രീതിശാസ്ത്രത്തിന്റെ അനിവാര്യഭാഗമാണെന്ന് ഇതു സ്ഥിരീകരിക്കുന്നു. |- | [[നബനീത ദേബ സെൻ]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4649242|diff]] || ഒരേ ലേഖനത്തിൽ മൂന്നു രൂപത്തിൽ (നബനീത/നൊബനീത/നോബനീത) എഴുതിയിരുന്ന പേര് ഏകീകരിച്ചു; വ്യാകരണ/അക്ഷരപ്പിശകുകൾ തിരുത്തി ("ഒരാളോണ്"→"ഒരാളാണ്", "കവയിതി"→"കവയിത്രി", "നടത്തിൽ"→"നടത്തി"); ഇൻഫോബോക്സിൽ honorific prefix ഫീൽഡിൽ തെറ്റായി ചേർത്തിരുന്ന മക്കളുടെ പേരുകൾ children ഫീൽഡിലേക്കു മാറ്റി; CX അവശിഷ്ടമായ nowiki ടാഗും അസ്ഥാനത്തുള്ള കണ്ണിയും നീക്കി. || '''വസ്തുതാപരമായ കാലഹരണം കണ്ടെത്തി''': ലേഖനവിഷയം 2019 നവംബർ 7-ന് അന്തരിച്ചെങ്കിലും ലേഖനം ഇപ്പോഴും "ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ" വർഗ്ഗത്തിലാണ്; ഇൻഫോബോക്സിൽ ജനനത്തീയതി ഫലകവും കാലഹരണപ്പെട്ടതാണ്. പുതിയ വിവരം ചേർക്കുന്നത് ഭാഷാതിരുത്തലിന്റെ പരിധിക്കു പുറത്തായതിനാൽ ഇതു തിരുത്തിയിട്ടില്ല — അവലംബസഹിതം മനുഷ്യതിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ്. |} === പ്രാഥമിക നിഗമനങ്ങൾ === * മൂന്നു ലേഖനങ്ങളിലും അർത്ഥവ്യതിയാനമോ വിവരനഷ്ടമോ വരുത്താതെ ഭാഷ മെച്ചപ്പെടുത്താൻ കഴിഞ്ഞു; ഓരോ diff-ഉം മനുഷ്യപരിശോധനയ്ക്കു ലഭ്യമാണ്. * പ്രസിദ്ധീകരണസമയത്തെ യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം മാത്രം നോക്കി മുൻഗണന നിശ്ചയിക്കുന്നതിനു പരിമിതികളുണ്ട് — പട്ടികാലേഖനങ്ങളിൽ ഗദ്യം കുറവായതിനാൽ തിരുത്തേണ്ടതും കുറവാണ്. ഗദ്യത്തിന്റെ അളവുകൂടി പരിഗണിച്ചുള്ള മുൻഗണനാക്രമം പൈലറ്റിന്റെ അടുത്ത ഘട്ടത്തിൽ പരീക്ഷിക്കണം. * ഭാഷാതിരുത്തലിനിടെ കണ്ടെത്തുന്ന വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ (കാലഹരണപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ) തിരുത്താതെ, മനുഷ്യശ്രദ്ധയ്ക്കായി ഇവിടെ രേഖപ്പെടുത്തുന്ന രീതി പ്രായോഗികമാണെന്നു കണ്ടു. === മുഴുവൻ പൈലറ്റിലേക്ക് (100 ലേഖനങ്ങൾ) === ഈ ആദ്യ മൂന്നു തിരുത്തലുകൾക്കുശേഷം, യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം ഏറ്റവും കൂടിയ ആദ്യ 100 ലേഖനങ്ങളിലേക്കു പൈലറ്റ് വ്യാപിപ്പിച്ചു. ഓരോ ലേഖനത്തിന്റെയും diff കണ്ണികളും വിശദമായ നിരീക്ഷണങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്ന പൂർണ്ണ ഫലരേഖ: '''[[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|100 ലേഖനങ്ങളുടെ പൈലറ്റ് ഫലരേഖ]]'''. '''നിരീക്ഷണങ്ങളുടെ സംഗ്രഹം:''' * '''100-ൽ 92 ലേഖനങ്ങളിൽ''' ഭാഷാതിരുത്തൽ വരുത്തി; 8 എണ്ണത്തിൽ (മിക്കവയും പട്ടിക/ഫലക പ്രധാനമായവ) ഭാഷ ഇതിനകം മെച്ചമായിരുന്നു. * ഓരോ ലേഖനത്തിനും ഒരു തിരുത്ത് എന്ന നിലയിൽ, '''ഭാഷയും പരിഭാഷാപ്പിശകുകളും മാത്രം''' തിരുത്തി; വസ്തുതകൾ, സംഖ്യകൾ, അവലംബങ്ങൾ, ഫലകങ്ങൾ, കണ്ണികൾ, വർഗ്ഗങ്ങൾ എന്നിവ ഘടനാപരിശോധനയിലൂടെ യഥാതഥം നിലനിർത്തി. * '''സാധാരണ പിശകുകൾ''': വിഷയത്തിന്റെ പേരിന്റെ അസ്ഥിരമായ ലിപ്യന്തരണം, OCR/യന്ത്രപരിഭാഷാ അക്ഷരക്കുഴപ്പം (ഉദാ. 'സ of കര്യം' → 'സൗകര്യം'), പരിഭാഷിക്കപ്പെടാത്ത ഇംഗ്ലീഷ് ഖണ്ഡികകൾ/തലക്കെട്ടുകൾ, ഇംഗ്ലീഷ് വാക്യക്രമം അതേപടി പിന്തുടരുന്ന വാക്യങ്ങൾ. * '''ഗുരുതര അർത്ഥപ്പിശകുകൾ''': പേരുകൾ പദമായി പരിഭാഷപ്പെട്ടത് (ഉദാ. കായികതാരം 'Everton Weekes' → 'ആഴ്ചകൾ'; 'governing body' → 'ഗവണ്മെന്റ് ഉടമസ്ഥത') പോലുള്ളവ കണ്ടെത്തി — മൂലലേഖനവുമായുള്ള ഒത്തുനോക്കൽ അനിവാര്യമാണെന്ന് ഇത് സ്ഥിരീകരിക്കുന്നു. * '''മനുഷ്യപരിശോധന ആവശ്യമുള്ളവ''': 41 ലേഖനങ്ങളിൽ കാലഹരണപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ, സ്രോതസ്സുമായി പൊരുത്തപ്പെടാത്ത സംഖ്യകൾ തുടങ്ങിയ വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ കണ്ടെത്തി; ഇവ AI തിരുത്താതെ ഫലരേഖയിലെ പ്രത്യേക വിഭാഗത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തി. * '''മുൻഗണന''': പട്ടിക/ഫലക പ്രധാനമായ ലേഖനങ്ങളിൽ യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം ഉയർന്നാലും ഗദ്യം കുറവായതിനാൽ തിരുത്തേണ്ടത് കുറവായിരുന്നു — അടുത്ത ഘട്ടത്തിൽ ഗദ്യത്തിന്റെ അളവുകൂടി മുൻഗണനയിൽ പരിഗണിക്കണം. === പുതിയ ലേഖനങ്ങളുടെ ഭാഷാ അവലോകനം (100 എണ്ണം) === മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലെ ഏറ്റവും പുതിയ 100 ലേഖനങ്ങളിൽ, ''തിരുത്തലുകൾ വരുത്താതെ'' (റീഡ്-ഒൺലി) നടത്തിയ ഭാഷാ/പരിഭാഷാ അവലോകനത്തിന്റെ ഫലങ്ങളും അനുമാനങ്ങളും: '''[[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പുതിയലേഖനങ്ങൾ|പുതിയ ലേഖനങ്ങളുടെ അവലോകന രേഖ]]'''. ഉള്ളടക്കമുള്ള 81 ലേഖനങ്ങളിൽ 65-ലും ഭാഷാമാറ്റം ശുപാർശ ചെയ്യുന്നു; ഏറ്റവും സാധാരണമായ പിശകുകൾ വർഷം/സംഖ്യ വിട്ടുപോയപ്പോൾ തനിച്ചാകുന്ന 'ൽ/ലെ' പ്രത്യയവും ഒരേ പേരിന്റെ അസ്ഥിര ലിപ്യന്തരണവുമാണ്. ഗുരുതരമായവ പ്രധാനമായും ഇൻഫോബോക്സ് പരിഭാഷപ്പെടാത്തതു മൂലമാണ്. == ഇതും കാണുക == * [[:mw:Special:MyLanguage/Content translation|ഉള്ളടക്കപരിഭാഷ (mediawiki.org)]] * [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Content translation/Translating/Translation quality|പരിഭാഷാ ഗുണനിലവാരം — സഹായതാൾ]] * [[:en:Wikipedia:Content translation tool|ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിലെ CX ശുദ്ധീകരണസംരംഭം]] * [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ]] * [[Special:Tags|പ്രത്യേകം:ടാഗുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:വിക്കിപീഡിയ പദ്ധതികൾ]] 92skuzht27if0nnic3siun8l3av5z1q 4652003 4652002 2026-07-31T20:32:12Z Netha Hussain 19313 /* യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം ഏറ്റവും കൂടിയ ലേഖനങ്ങൾ (ടോപ് 200) */ 4652003 wikitext text/x-wiki {{Notice|ഇത് ഒരു കരട് പദ്ധതിരേഖയാണ്. സമൂഹത്തിന്റെ അഭിപ്രായങ്ങൾക്കും നിർദ്ദേശങ്ങൾക്കുമായി [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്|പഞ്ചായത്തിൽ]] ചർച്ചയ്ക്ക് സമർപ്പിക്കുന്നതാണ്.}} = വിക്കിപദ്ധതി: നിർമ്മിതബുദ്ധി ഉപയോഗിച്ചുള്ള പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം = [[:mw:Special:MyLanguage/Content translation|ഉള്ളടക്കപരിഭാഷാ ഉപകരണം]] (Content Translation Tool — CX) ഉപയോഗിച്ച് മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങളിൽ പലതിലും യന്ത്രപരിഭാഷയുടെ (machine translation) പോരായ്മകൾ കാണുന്നു. അസ്വാഭാവികമായ വാക്യഘടന, ഇംഗ്ലീഷ് വാക്യക്രമം അതേപടി പിന്തുടരുന്ന "പരിഭാഷാഭാഷ", തെറ്റായ പദപ്രയോഗങ്ങൾ, വ്യാകരണപ്പിശകുകൾ എന്നിവ മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലെ പല ലേഖനങ്ങളിലും നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്. ഇത്തരം ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്തി, നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI/LLM) സഹായത്തോടെ ഭാഷ മെച്ചപ്പെടുത്തി, ബോട്ട് വഴി തിരുത്തുകൾ വരുത്തുകയാണ് ഈ പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം. പദ്ധതിയുടെ ആദ്യഘട്ടമായി '''[[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|100 ലേഖനങ്ങളുടെ ഒരു പൈലറ്റ് പഠനം]]''' നടത്തി. പൈലറ്റിന്റെ ഫലങ്ങൾ സമൂഹത്തിനു മുന്നിൽ അവതരിപ്പിച്ച്, സമവായത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മാത്രമേ വിപുലീകരണം പരിഗണിക്കുകയുള്ളൂ. == പശ്ചാത്തലം == * മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ <code>contenttranslation</code> ടാഗോടുകൂടിയ '''ഏകദേശം 14,800 തിരുത്തലുകൾ''' ഇതുവരെ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട് (2026 ജൂലൈയിലെ കണക്ക്). ഇവയിൽ ഏകദേശം 9,800 എണ്ണം CX2 (പുതിയ പതിപ്പ്) ഉപയോഗിച്ചുള്ളവയാണ്; ഏകദേശം 900 എണ്ണം [[:mw:Special:MyLanguage/Content translation/Section translation|ഉപവിഭാഗ പരിഭാഷ]] വഴിയുള്ളവയും. * CX ഉപകരണം മലയാളത്തിലേക്ക് Google Translate, MinT തുടങ്ങിയ യന്ത്രപരിഭാഷാ സേവനങ്ങളാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഇവയുടെ ഗുണനിലവാരം മെച്ചപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, മലയാളംപോലുള്ള സങ്കീർണ്ണരൂപഘടനയുള്ള (agglutinative) ഭാഷകളിൽ പിശകുകൾ സാധാരണമാണ്. * ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിൽ CX വഴി വന്ന മോശം പരിഭാഷകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ പ്രത്യേക ശുദ്ധീകരണസംരംഭവും ([[:en:Wikipedia:Content translation tool|WP:CXT]]) പ്രത്യേക മായ്ക്കൽ മാനദണ്ഡവും (X2) വരെ വേണ്ടിവന്നിട്ടുണ്ട്. ==പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ == # CX ഉപയോഗിച്ച് സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടതും ഭാഷാപരമായി മെച്ചപ്പെടുത്തേണ്ടതുമായ ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്തുക. {{done}} 200 ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക ഇപ്പോൾ തയ്യാറാക്കിയിട്ടുണ്ട്, വലിയ പട്ടിക മലയാളം വിക്കിസമൂഹത്തിന്റെ സമവായത്തിനു ശേഷം. # 100 ലേഖനങ്ങളുടെ പൈലറ്റ് പഠനത്തിലൂടെ ഈ സമീപനത്തിന്റെ കൃത്യതയും സ്വീകാര്യതയും അളക്കുക. {{done}} (പൈലറ്റ് പഠനം പൂർത്തിയായി, ഫലം ഇവിടെ കാണാം.) # പൈലറ്റ് പഠനത്തിന്റെ ഫലങ്ങൾ സുതാര്യമായി രേഖപ്പെടുത്തി സമൂഹത്തിന്റെ വിലയിരുത്തലിന് സമർപ്പിക്കുക. {{doing}} # നിർമ്മിതബുദ്ധി ഉപയോഗിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ബോട്ട് പ്രവർത്തിപ്പിച്ച് ലേഖനങ്ങളിലെ '''ഭാഷ മാത്രം''' മെച്ചപ്പെടുത്തുക. വസ്തുതകളോ ഉള്ളടക്കമോ അവലംബങ്ങളോ മാറ്റുന്നതല്ല. == പദ്ധതിയുടെ വ്യാപ്തിക്ക് പുറത്തുള്ളവ == * പുതിയ ഉള്ളടക്കം ചേർക്കൽ, വസ്തുതാപരമായ തിരുത്തലുകൾ, അവലംബങ്ങൾ ചേർക്കൽ/നീക്കം ചെയ്യൽ — ഇവയൊന്നും ബോട്ട് ചെയ്യില്ല. * ലേഖനങ്ങൾ മായ്ക്കാനുള്ള ശുപാർശകൾ ഈ പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമല്ല (ഗുരുതരപ്രശ്നമുള്ളവ കണ്ടെത്തിയാൽ സാധാരണ നടപടിക്രമപ്രകാരം സമൂഹത്തിന്റെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടുത്തും). * CX ഉപകരണത്തിന്റെ ഉപയോഗം നിരുത്സാഹപ്പെടുത്തലല്ല ലക്ഷ്യം; നിലവിലുള്ള ലേഖനങ്ങളുടെ ഭാഷ മെച്ചപ്പെടുത്തലാണ്. == രീതിശാസ്ത്രം == === ഘട്ടം 1: ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്തൽ === താഴെപ്പറയുന്ന സ്രോതസ്സുകളിൽനിന്ന് CX-ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക തയ്യാറാക്കും: * '''ടാഗ് അടിസ്ഥാനത്തിൽ''': <code>contenttranslation</code>, <code>contenttranslation-v2</code>, <code>sectiontranslation</code>, <code>contenttranslation-high-unmodified-mt-text</code> എന്നീ ടാഗുകളുള്ള താളുകൾ ([[Special:Tags|പ്രത്യേകം:ടാഗുകൾ]] കാണുക). ഉദാഹരണ API ചോദ്യം: *: <code><nowiki>https://ml.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=recentchanges&rctag=contenttranslation&rclimit=500</nowiki></code> * '''CX സ്ഥിതിവിവര API''': <code>list=cxpublishedtranslations&from=en&to=ml</code> എന്ന API ഓരോ പരിഭാഷയിലെയും യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം (<code>stats.mt</code>) ഉൾപ്പെടെ നൽകുന്നു — മാറ്റംവരുത്താത്ത യന്ത്രപരിഭാഷ കൂടുതലുള്ള ലേഖനങ്ങൾ മുൻഗണനാക്രമത്തിൽ അടുക്കാൻ ഇത് ഉപയോഗിക്കും. * '''PetScan / Quarry''': <code>change_tag</code> പട്ടികയിൽനിന്ന് SQL ചോദ്യം വഴി പൂർണ്ണപ്പട്ടിക. === ഘട്ടം 2: ബോട്ട് വഴി തിരുത്തൽ === * [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ|ബോട്ട് നയം]] അനുസരിച്ച്, [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ/അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷകൾ|അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷ]] സമർപ്പിച്ച് അനുമതി ലഭിച്ചശേഷം മാത്രമേ ബോട്ട് പ്രവർത്തിക്കൂ. * ഓരോ തിരുത്തിലും വ്യക്തമായ തിരുത്തൽ സംഗ്രഹം: ഉദാ. <code>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണ പദ്ധതി — ഭാഷ മെച്ചപ്പെടുത്തൽ (പൈലറ്റ്); വിശദാംശങ്ങൾ പദ്ധതിത്താളിൽ</code>. * {{tl|bots}} / {{tl|nobots}} ഫലകങ്ങൾ മാനിക്കും; തിരുത്തൽനിരക്ക് പരിമിതപ്പെടുത്തും (മിനിറ്റിൽ പരമാവധി ഏതാനും തിരുത്തുകൾ). * പൈലറ്റിലെ ആദ്യ 20 ലേഖനങ്ങളുടെ തിരുത്തുകൾ '''പൂർണ്ണമായും മനുഷ്യപരിശോധനയ്ക്കുശേഷം''' മാത്രം സേവ് ചെയ്യും (calibration ഘട്ടം). തുടർന്നുള്ള 80 എണ്ണം അർദ്ധസ്വയംപ്രവർത്തിതമായി — ഓരോ diff-ഉം സാമ്പിൾ അടിസ്ഥാനത്തിൽ [[User: Netha Hussain]] പരിശോധിക്കും. പരിശോധനയിൽ എല്ലാവർക്കും പങ്കുചേരാവുന്നതാണ്. * എല്ലാ ബോട്ട് തിരുത്തുകളുടെയും പട്ടിക പദ്ധതിത്താളിന്റെ ഉപതാളിൽ പരസ്യമായി സൂക്ഷിക്കും; ഏത് തിരുത്തും ആർക്കും ഒറ്റ ക്ലിക്കിൽ മുൻപ്രാപനം (revert) ചെയ്യാം — അതിനെതിരെ തർക്കമുണ്ടാകില്ല. ==== ബോട്ടിന്റെ പ്രവർത്തനം ==== * മൂലലേഖനം (ഇംഗ്ലീഷ്) ലഭ്യമെങ്കിൽ അതും മലയാളം പതിപ്പും LLM-ന് നൽകി, '''അർത്ഥവ്യത്യാസം വരുത്താതെ ഭാഷ മാത്രം''' മെച്ചപ്പെടുത്താൻ നിർദ്ദേശിക്കും. * എ.ഐ ബോട്ടിന് കർശന നിയന്ത്രണങ്ങളാണ് കൊടുത്തിട്ടുള്ളത് (guardrails): ** വിക്കിഘടന (കണ്ണികൾ, ഫലകങ്ങൾ, അവലംബ ടാഗുകൾ, ചിത്രങ്ങൾ, വർഗ്ഗങ്ങൾ) അതേപടി നിലനിർത്തും. ** സംഖ്യകൾ, പേരുകൾ, തീയതികൾ, ഉദ്ധരണികൾ എന്നിവ മാറ്റില്ല. ** പുതിയ വാക്യങ്ങളോ വിവരങ്ങളോ കൂട്ടിച്ചേർക്കില്ല; ഉള്ളടക്കം നീക്കം ചെയ്യില്ല. * തിരുത്തിയശേഷം ഒരു രണ്ടാം AI-പരിശോധന (verification pass) നടത്തും. പഴയതും പുതിയതുമായ പതിപ്പുകൾ താരതമ്യം ചെയ്ത് അർത്ഥവ്യതിയാനമോ വിവരനഷ്ടമോ ഉണ്ടോയെന്ന് സ്വതന്ത്രമായി പരിശോധിക്കും. സംശയമുള്ളവ മനുഷ്യപരിശോധനയ്ക്ക് മാറ്റിവയ്ക്കും. === വിജയമാനദണ്ഡങ്ങൾ (metrics) === പൈലറ്റ് പഠനത്തിൽ താഴെപ്പറയുന്നവ ശരിയാണെന്ന് തെളിഞ്ഞാൽ പദ്ധതി വിജയകരമാണെന്നത് കണക്കാക്കാം. # '''കൃത്യത''': മനുഷ്യപരിശോധനയിൽ "അർത്ഥവ്യത്യാസമില്ല, ഭാഷ മെച്ചപ്പെട്ടു" എന്ന് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്ന തിരുത്തുകളുടെ അനുപാതം ≥ 95%. # '''മുൻപ്രാപന നിരക്ക്''': സമൂഹാംഗങ്ങൾ മുൻപ്രാപനം ചെയ്യുന്ന ബോട്ട് തിരുത്തുകൾ ≤ 5%. # '''വസ്തുതാവ്യതിയാനം''': വസ്തുത മാറിയതായി കണ്ടെത്തുന്ന തിരുത്തുകൾ = 0 (ഒരെണ്ണം കണ്ടെത്തിയാൽപ്പോലും പ്രവർത്തനം നിർത്തി കാരണം വിശകലനം ചെയ്യും). # '''സമൂഹസ്വീകാര്യത''': പൈലറ്റ് റിപ്പോർട്ടിന്മേലുള്ള ചർച്ചയിൽ തുടരാനുള്ള സമവായം. == അപകടസാധ്യതകളും പരിഹാരങ്ങളും == {| class="wikitable" ! അപകടസാധ്യത !! പരിഹാരം |- | AI വസ്തുതകൾ മാറ്റുകയോ പുതിയ (തെറ്റായ) വിവരം ചേർക്കുകയോ ചെയ്യുക (hallucination) || ഭാഷാതിരുത്തലിൽ മാത്രം പരിമിതപ്പെടുത്തുന്ന കർശന നിർദ്ദേശങ്ങൾ; സ്വതന്ത്ര രണ്ടാം AI-പരിശോധന; calibration ഘട്ടത്തിൽ 100% മനുഷ്യപരിശോധന; സംഖ്യ/പേര്/തീയതി മാറ്റങ്ങൾ യാന്ത്രികമായി കണ്ടെത്തി തടയുന്ന diff-പരിശോധന |- | വിക്കിഘടന (ഫലകങ്ങൾ, അവലംബങ്ങൾ) തകരാറിലാകുക || തിരുത്തലിനുമുമ്പും ശേഷവും ഘടനാപരിശോധന (parser check); ഘടന മാറിയാൽ തിരുത്ത് സ്വയം നിരസിക്കും |- | സമൂഹത്തിന്റെ എതിർപ്പ് / വിശ്വാസക്കുറവ് || മുൻകൂർ ചർച്ചയും സമവായവും; പൂർണ്ണ സുതാര്യത; എളുപ്പത്തിലുള്ള മുൻപ്രാപനം; പരാതിപ്പെടാനുള്ള കേന്ദ്രീകൃത താൾ; ആവശ്യപ്പെട്ടാൽ ഉടൻ പ്രവർത്തനം നിർത്തൽ |} == നയപരമായ അനുസരണം == * '''[[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ]]''': ബോട്ട് പ്രവർത്തനത്തിന് മുൻകൂർ അനുമതി തേടും; അപേക്ഷ [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ/അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷകൾ]] എന്ന താളിൽ സമർപ്പിക്കും. * '''സുതാര്യത''': ബോട്ട് അക്കൗണ്ടിന്റെ ഉപയോക്തൃതാളിൽ പദ്ധതിവിവരണം, ഉപയോഗിക്കുന്ന AI മോഡൽ, പ്രവർത്തകന്റെ വിവരം എന്നിവ വ്യക്തമാക്കും. AI ഉപയോഗം തിരുത്തൽ സംഗ്രഹത്തിൽ വെളിപ്പെടുത്തും. * '''ഉത്തരവാദിത്തം''': ബോട്ടിന്റെ എല്ലാ തിരുത്തുകളുടെയും പൂർണ്ണ ഉത്തരവാദിത്തം പ്രവർത്തകയ്ക്കായിരിക്കും. * പദ്ധതി ആരംഭിക്കുംമുമ്പ് [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്|പഞ്ചായത്തിൽ]] ചർച്ച നടത്തി സമവായം ഉറപ്പാക്കും. == സാങ്കേതിക അനുബന്ധം == === ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്താനുള്ള മാതൃകാ API ചോദ്യങ്ങൾ === CX ടാഗുള്ള സമീപകാല മാറ്റങ്ങൾ: <nowiki>https://ml.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=recentchanges&rctag=contenttranslation&rcnamespace=0&rclimit=500&rcprop=title|timestamp|tags&format=json</nowiki> പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പരിഭാഷകളും യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതവും: <nowiki>https://ml.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=cxpublishedtranslations&from=en&to=ml&limit=500&format=json</nowiki> (ഫലത്തിലെ <code>stats.mt</code> — യന്ത്രപരിഭാഷയുടെ അനുപാതം, <code>stats.human</code> — മനുഷ്യതിരുത്തലിന്റെ അനുപാതം. <code>stats.mt</code> ഉയർന്നതും <code>stats.human</code> കുറഞ്ഞതുമായ ലേഖനങ്ങൾക്ക് മുൻഗണന.) മാറ്റംവരുത്താത്ത യന്ത്രപരിഭാഷ കൂടുതലുള്ള തിരുത്തുകൾ: <nowiki>https://ml.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=recentchanges&rctag=contenttranslation-high-unmodified-mt-text&rclimit=500&format=json</nowiki> === നിർദ്ദിഷ്ട സാങ്കേതിക ഘടകങ്ങൾ === * '''ഭാഷ/ചട്ടക്കൂട്''': Python + [[:mw:Manual:Pywikibot|Pywikibot]] * '''AI മോഡൽ''': മലയാളത്തിൽ മികച്ച പ്രകടനമുള്ള ഒരു LLM (calibration ഘട്ടത്തിൽ ഒന്നിലധികം മോഡലുകൾ താരതമ്യം ചെയ്ത് തിരഞ്ഞെടുക്കും) - പൈലറ്റ് പദ്ധതിയ്ക്കായി തിരഞ്ഞെടുത്തത് ക്ലോഡ് ഫേബിൾ 5 എന്ന മോഡൽ ആണ്. * '''പ്രവർത്തനരേഖകൾ''': ഓരോ ലേഖനത്തിനും അന്തിമ diff പരസ്യമായി ലഭ്യമാക്കും. * '''കോഡ്''': പദ്ധതിയുടെ മുഴുവൻ കോഡും സ്വതന്ത്ര അനുമതിപത്രത്തിൽ (open source) പ്രസിദ്ധീകരിക്കും. == പൈലറ്റ് ഫലങ്ങൾ: ആദ്യ മൂന്നു തിരുത്തലുകൾ (2026 ജൂലൈ 22) == മുകളിലെ പട്ടികയിലെ ആദ്യ മൂന്നു ലേഖനങ്ങളിൽ, പദ്ധതിരേഖയിലെ രീതിശാസ്ത്രം അനുസരിച്ച് (ഭാഷയും പരിഭാഷാപ്പിശകുകളും മാത്രം; വസ്തുതകളും അവലംബങ്ങളും മാറ്റാതെ) AI സഹായത്തോടെ, മനുഷ്യമേൽനോട്ടത്തിൽ ഓരോ തിരുത്തുവീതം നടത്തി. തിരുത്തലിനു മുമ്പ് ഓരോ ലേഖനവും ഇംഗ്ലീഷ് മൂലലേഖനവുമായി ഒത്തുനോക്കി. {| class="wikitable" ! ലേഖനം !! തിരുത്ത് (diff) !! പ്രധാന മാറ്റങ്ങൾ !! നിരീക്ഷണങ്ങൾ |- | [[മികച്ച ഗാനരചനയ്ക്കുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4649239|diff]] || അപൂർണ്ണമായിരുന്ന ആമുഖവാക്യം പൂർണ്ണവാക്യമാക്കി; ക്രമനമ്പറിലെ ആവർത്തനപ്പിശക് (45 രണ്ടുതവണ) തിരുത്തി 46–48 ആയി പുനഃക്രമീകരിച്ചു; അധിക സ്പെയ്സുകൾ നീക്കി. || പട്ടികാരൂപത്തിലുള്ള ലേഖനങ്ങളിൽ ഭാഷാപ്രശ്നങ്ങൾ താരതമ്യേന കുറവാണ് — ഗദ്യം കുറവായതിനാൽ യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം (stats.mt) ഉയർന്നിരുന്നാലും തിരുത്തേണ്ടത് കുറവാകാം. മുൻഗണനാക്രമത്തിൽ ഗദ്യലേഖനങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ പരിഗണന നൽകണം. |- | [[ബംഗാൾ ക്രിക്കറ്റ് അസോസിയേഷൻ]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4649240|diff]] || '''ഗുരുതരമായ അർത്ഥപ്പിശക് തിരുത്തി''': മൂലലേഖനത്തിലെ "governing body" (ഭരണസമിതി) എന്നത് "ഗവർമെന്റ് ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള കമ്മിറ്റി" എന്നു തെറ്റായി പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. പരിഭാഷിക്കപ്പെടാതെ കിടന്ന ഇംഗ്ലീഷ് ഖണ്ഡികകളും തലക്കെട്ടുകളും (See also, References, External links) മലയാളത്തിലാക്കി; സംഘടനകളുടെയും ട്രോഫികളുടെയും പേരുകൾ ഇംഗ്ലീഷിൽ നിലനിർത്തി. || യന്ത്രപരിഭാഷ വസ്തുതാപരമായ അർത്ഥവ്യതിയാനം വരുത്താം എന്നതിന്റെ ഉദാഹരണം — മൂലലേഖനവുമായുള്ള ഒത്തുനോക്കൽ രീതിശാസ്ത്രത്തിന്റെ അനിവാര്യഭാഗമാണെന്ന് ഇതു സ്ഥിരീകരിക്കുന്നു. |- | [[നബനീത ദേബ സെൻ]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4649242|diff]] || ഒരേ ലേഖനത്തിൽ മൂന്നു രൂപത്തിൽ (നബനീത/നൊബനീത/നോബനീത) എഴുതിയിരുന്ന പേര് ഏകീകരിച്ചു; വ്യാകരണ/അക്ഷരപ്പിശകുകൾ തിരുത്തി ("ഒരാളോണ്"→"ഒരാളാണ്", "കവയിതി"→"കവയിത്രി", "നടത്തിൽ"→"നടത്തി"); ഇൻഫോബോക്സിൽ honorific prefix ഫീൽഡിൽ തെറ്റായി ചേർത്തിരുന്ന മക്കളുടെ പേരുകൾ children ഫീൽഡിലേക്കു മാറ്റി; CX അവശിഷ്ടമായ nowiki ടാഗും അസ്ഥാനത്തുള്ള കണ്ണിയും നീക്കി. || '''വസ്തുതാപരമായ കാലഹരണം കണ്ടെത്തി''': ലേഖനവിഷയം 2019 നവംബർ 7-ന് അന്തരിച്ചെങ്കിലും ലേഖനം ഇപ്പോഴും "ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ" വർഗ്ഗത്തിലാണ്; ഇൻഫോബോക്സിൽ ജനനത്തീയതി ഫലകവും കാലഹരണപ്പെട്ടതാണ്. പുതിയ വിവരം ചേർക്കുന്നത് ഭാഷാതിരുത്തലിന്റെ പരിധിക്കു പുറത്തായതിനാൽ ഇതു തിരുത്തിയിട്ടില്ല — അവലംബസഹിതം മനുഷ്യതിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ്. |} === പ്രാഥമിക നിഗമനങ്ങൾ === * മൂന്നു ലേഖനങ്ങളിലും അർത്ഥവ്യതിയാനമോ വിവരനഷ്ടമോ വരുത്താതെ ഭാഷ മെച്ചപ്പെടുത്താൻ കഴിഞ്ഞു; ഓരോ diff-ഉം മനുഷ്യപരിശോധനയ്ക്കു ലഭ്യമാണ്. * പ്രസിദ്ധീകരണസമയത്തെ യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം മാത്രം നോക്കി മുൻഗണന നിശ്ചയിക്കുന്നതിനു പരിമിതികളുണ്ട് — പട്ടികാലേഖനങ്ങളിൽ ഗദ്യം കുറവായതിനാൽ തിരുത്തേണ്ടതും കുറവാണ്. ഗദ്യത്തിന്റെ അളവുകൂടി പരിഗണിച്ചുള്ള മുൻഗണനാക്രമം പൈലറ്റിന്റെ അടുത്ത ഘട്ടത്തിൽ പരീക്ഷിക്കണം. * ഭാഷാതിരുത്തലിനിടെ കണ്ടെത്തുന്ന വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ (കാലഹരണപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ) തിരുത്താതെ, മനുഷ്യശ്രദ്ധയ്ക്കായി ഇവിടെ രേഖപ്പെടുത്തുന്ന രീതി പ്രായോഗികമാണെന്നു കണ്ടു. === മുഴുവൻ പൈലറ്റിലേക്ക് (100 ലേഖനങ്ങൾ) === ഈ ആദ്യ മൂന്നു തിരുത്തലുകൾക്കുശേഷം, യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം ഏറ്റവും കൂടിയ ആദ്യ 100 ലേഖനങ്ങളിലേക്കു പൈലറ്റ് വ്യാപിപ്പിച്ചു. ഓരോ ലേഖനത്തിന്റെയും diff കണ്ണികളും വിശദമായ നിരീക്ഷണങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്ന പൂർണ്ണ ഫലരേഖ: '''[[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|100 ലേഖനങ്ങളുടെ പൈലറ്റ് ഫലരേഖ]]'''. '''നിരീക്ഷണങ്ങളുടെ സംഗ്രഹം:''' * '''100-ൽ 92 ലേഖനങ്ങളിൽ''' ഭാഷാതിരുത്തൽ വരുത്തി; 8 എണ്ണത്തിൽ (മിക്കവയും പട്ടിക/ഫലക പ്രധാനമായവ) ഭാഷ ഇതിനകം മെച്ചമായിരുന്നു. * ഓരോ ലേഖനത്തിനും ഒരു തിരുത്ത് എന്ന നിലയിൽ, '''ഭാഷയും പരിഭാഷാപ്പിശകുകളും മാത്രം''' തിരുത്തി; വസ്തുതകൾ, സംഖ്യകൾ, അവലംബങ്ങൾ, ഫലകങ്ങൾ, കണ്ണികൾ, വർഗ്ഗങ്ങൾ എന്നിവ ഘടനാപരിശോധനയിലൂടെ യഥാതഥം നിലനിർത്തി. * '''സാധാരണ പിശകുകൾ''': വിഷയത്തിന്റെ പേരിന്റെ അസ്ഥിരമായ ലിപ്യന്തരണം, OCR/യന്ത്രപരിഭാഷാ അക്ഷരക്കുഴപ്പം (ഉദാ. 'സ of കര്യം' → 'സൗകര്യം'), പരിഭാഷിക്കപ്പെടാത്ത ഇംഗ്ലീഷ് ഖണ്ഡികകൾ/തലക്കെട്ടുകൾ, ഇംഗ്ലീഷ് വാക്യക്രമം അതേപടി പിന്തുടരുന്ന വാക്യങ്ങൾ. * '''ഗുരുതര അർത്ഥപ്പിശകുകൾ''': പേരുകൾ പദമായി പരിഭാഷപ്പെട്ടത് (ഉദാ. കായികതാരം 'Everton Weekes' → 'ആഴ്ചകൾ'; 'governing body' → 'ഗവണ്മെന്റ് ഉടമസ്ഥത') പോലുള്ളവ കണ്ടെത്തി — മൂലലേഖനവുമായുള്ള ഒത്തുനോക്കൽ അനിവാര്യമാണെന്ന് ഇത് സ്ഥിരീകരിക്കുന്നു. * '''മനുഷ്യപരിശോധന ആവശ്യമുള്ളവ''': 41 ലേഖനങ്ങളിൽ കാലഹരണപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ, സ്രോതസ്സുമായി പൊരുത്തപ്പെടാത്ത സംഖ്യകൾ തുടങ്ങിയ വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ കണ്ടെത്തി; ഇവ AI തിരുത്താതെ ഫലരേഖയിലെ പ്രത്യേക വിഭാഗത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തി. * '''മുൻഗണന''': പട്ടിക/ഫലക പ്രധാനമായ ലേഖനങ്ങളിൽ യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം ഉയർന്നാലും ഗദ്യം കുറവായതിനാൽ തിരുത്തേണ്ടത് കുറവായിരുന്നു — അടുത്ത ഘട്ടത്തിൽ ഗദ്യത്തിന്റെ അളവുകൂടി മുൻഗണനയിൽ പരിഗണിക്കണം. === പുതിയ ലേഖനങ്ങളുടെ ഭാഷാ അവലോകനം (100 എണ്ണം) === മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലെ ഏറ്റവും പുതിയ 100 ലേഖനങ്ങളിൽ, ''തിരുത്തലുകൾ വരുത്താതെ'' (റീഡ്-ഒൺലി) നടത്തിയ ഭാഷാ/പരിഭാഷാ അവലോകനത്തിന്റെ ഫലങ്ങളും അനുമാനങ്ങളും: '''[[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പുതിയലേഖനങ്ങൾ|പുതിയ ലേഖനങ്ങളുടെ അവലോകന രേഖ]]'''. ഉള്ളടക്കമുള്ള 81 ലേഖനങ്ങളിൽ 65-ലും ഭാഷാമാറ്റം ശുപാർശ ചെയ്യുന്നു; ഏറ്റവും സാധാരണമായ പിശകുകൾ വർഷം/സംഖ്യ വിട്ടുപോയപ്പോൾ തനിച്ചാകുന്ന 'ൽ/ലെ' പ്രത്യയവും ഒരേ പേരിന്റെ അസ്ഥിര ലിപ്യന്തരണവുമാണ്. ഗുരുതരമായവ പ്രധാനമായും ഇൻഫോബോക്സ് പരിഭാഷപ്പെടാത്തതു മൂലമാണ്. == ഇതും കാണുക == * [[:mw:Special:MyLanguage/Content translation|ഉള്ളടക്കപരിഭാഷ (mediawiki.org)]] * [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Content translation/Translating/Translation quality|പരിഭാഷാ ഗുണനിലവാരം — സഹായതാൾ]] * [[:en:Wikipedia:Content translation tool|ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിലെ CX ശുദ്ധീകരണസംരംഭം]] * [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ]] * [[Special:Tags|പ്രത്യേകം:ടാഗുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:വിക്കിപീഡിയ പദ്ധതികൾ]] k89edi7ebaypgstp3wb475h8zuo520n 4652004 4652003 2026-07-31T20:32:55Z Netha Hussain 19313 /* പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ */ +1 4652004 wikitext text/x-wiki {{Notice|ഇത് ഒരു കരട് പദ്ധതിരേഖയാണ്. സമൂഹത്തിന്റെ അഭിപ്രായങ്ങൾക്കും നിർദ്ദേശങ്ങൾക്കുമായി [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്|പഞ്ചായത്തിൽ]] ചർച്ചയ്ക്ക് സമർപ്പിക്കുന്നതാണ്.}} = വിക്കിപദ്ധതി: നിർമ്മിതബുദ്ധി ഉപയോഗിച്ചുള്ള പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം = [[:mw:Special:MyLanguage/Content translation|ഉള്ളടക്കപരിഭാഷാ ഉപകരണം]] (Content Translation Tool — CX) ഉപയോഗിച്ച് മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങളിൽ പലതിലും യന്ത്രപരിഭാഷയുടെ (machine translation) പോരായ്മകൾ കാണുന്നു. അസ്വാഭാവികമായ വാക്യഘടന, ഇംഗ്ലീഷ് വാക്യക്രമം അതേപടി പിന്തുടരുന്ന "പരിഭാഷാഭാഷ", തെറ്റായ പദപ്രയോഗങ്ങൾ, വ്യാകരണപ്പിശകുകൾ എന്നിവ മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലെ പല ലേഖനങ്ങളിലും നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്. ഇത്തരം ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്തി, നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI/LLM) സഹായത്തോടെ ഭാഷ മെച്ചപ്പെടുത്തി, ബോട്ട് വഴി തിരുത്തുകൾ വരുത്തുകയാണ് ഈ പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം. പദ്ധതിയുടെ ആദ്യഘട്ടമായി '''[[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|100 ലേഖനങ്ങളുടെ ഒരു പൈലറ്റ് പഠനം]]''' നടത്തി. പൈലറ്റിന്റെ ഫലങ്ങൾ സമൂഹത്തിനു മുന്നിൽ അവതരിപ്പിച്ച്, സമവായത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മാത്രമേ വിപുലീകരണം പരിഗണിക്കുകയുള്ളൂ. == പശ്ചാത്തലം == * മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ <code>contenttranslation</code> ടാഗോടുകൂടിയ '''ഏകദേശം 14,800 തിരുത്തലുകൾ''' ഇതുവരെ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട് (2026 ജൂലൈയിലെ കണക്ക്). ഇവയിൽ ഏകദേശം 9,800 എണ്ണം CX2 (പുതിയ പതിപ്പ്) ഉപയോഗിച്ചുള്ളവയാണ്; ഏകദേശം 900 എണ്ണം [[:mw:Special:MyLanguage/Content translation/Section translation|ഉപവിഭാഗ പരിഭാഷ]] വഴിയുള്ളവയും. * CX ഉപകരണം മലയാളത്തിലേക്ക് Google Translate, MinT തുടങ്ങിയ യന്ത്രപരിഭാഷാ സേവനങ്ങളാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഇവയുടെ ഗുണനിലവാരം മെച്ചപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, മലയാളംപോലുള്ള സങ്കീർണ്ണരൂപഘടനയുള്ള (agglutinative) ഭാഷകളിൽ പിശകുകൾ സാധാരണമാണ്. * ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിൽ CX വഴി വന്ന മോശം പരിഭാഷകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ പ്രത്യേക ശുദ്ധീകരണസംരംഭവും ([[:en:Wikipedia:Content translation tool|WP:CXT]]) പ്രത്യേക മായ്ക്കൽ മാനദണ്ഡവും (X2) വരെ വേണ്ടിവന്നിട്ടുണ്ട്. ==പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ == # CX ഉപയോഗിച്ച് സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടതും ഭാഷാപരമായി മെച്ചപ്പെടുത്തേണ്ടതുമായ ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്തുക. {{done}} [[/ആദ്യ 200 ലേഖനങ്ങൾ|ആദ്യ 200 ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക]] ഇപ്പോൾ തയ്യാറാക്കിയിട്ടുണ്ട്, വലിയ പട്ടിക മലയാളം വിക്കിസമൂഹത്തിന്റെ സമവായത്തിനു ശേഷം. # 100 ലേഖനങ്ങളുടെ പൈലറ്റ് പഠനത്തിലൂടെ ഈ സമീപനത്തിന്റെ കൃത്യതയും സ്വീകാര്യതയും അളക്കുക. {{done}} (പൈലറ്റ് പഠനം പൂർത്തിയായി, ഫലം ഇവിടെ കാണാം.) # പൈലറ്റ് പഠനത്തിന്റെ ഫലങ്ങൾ സുതാര്യമായി രേഖപ്പെടുത്തി സമൂഹത്തിന്റെ വിലയിരുത്തലിന് സമർപ്പിക്കുക. {{doing}} # നിർമ്മിതബുദ്ധി ഉപയോഗിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ബോട്ട് പ്രവർത്തിപ്പിച്ച് ലേഖനങ്ങളിലെ '''ഭാഷ മാത്രം''' മെച്ചപ്പെടുത്തുക. വസ്തുതകളോ ഉള്ളടക്കമോ അവലംബങ്ങളോ മാറ്റുന്നതല്ല. == പദ്ധതിയുടെ വ്യാപ്തിക്ക് പുറത്തുള്ളവ == * പുതിയ ഉള്ളടക്കം ചേർക്കൽ, വസ്തുതാപരമായ തിരുത്തലുകൾ, അവലംബങ്ങൾ ചേർക്കൽ/നീക്കം ചെയ്യൽ — ഇവയൊന്നും ബോട്ട് ചെയ്യില്ല. * ലേഖനങ്ങൾ മായ്ക്കാനുള്ള ശുപാർശകൾ ഈ പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമല്ല (ഗുരുതരപ്രശ്നമുള്ളവ കണ്ടെത്തിയാൽ സാധാരണ നടപടിക്രമപ്രകാരം സമൂഹത്തിന്റെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടുത്തും). * CX ഉപകരണത്തിന്റെ ഉപയോഗം നിരുത്സാഹപ്പെടുത്തലല്ല ലക്ഷ്യം; നിലവിലുള്ള ലേഖനങ്ങളുടെ ഭാഷ മെച്ചപ്പെടുത്തലാണ്. == രീതിശാസ്ത്രം == === ഘട്ടം 1: ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്തൽ === താഴെപ്പറയുന്ന സ്രോതസ്സുകളിൽനിന്ന് CX-ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക തയ്യാറാക്കും: * '''ടാഗ് അടിസ്ഥാനത്തിൽ''': <code>contenttranslation</code>, <code>contenttranslation-v2</code>, <code>sectiontranslation</code>, <code>contenttranslation-high-unmodified-mt-text</code> എന്നീ ടാഗുകളുള്ള താളുകൾ ([[Special:Tags|പ്രത്യേകം:ടാഗുകൾ]] കാണുക). ഉദാഹരണ API ചോദ്യം: *: <code><nowiki>https://ml.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=recentchanges&rctag=contenttranslation&rclimit=500</nowiki></code> * '''CX സ്ഥിതിവിവര API''': <code>list=cxpublishedtranslations&from=en&to=ml</code> എന്ന API ഓരോ പരിഭാഷയിലെയും യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം (<code>stats.mt</code>) ഉൾപ്പെടെ നൽകുന്നു — മാറ്റംവരുത്താത്ത യന്ത്രപരിഭാഷ കൂടുതലുള്ള ലേഖനങ്ങൾ മുൻഗണനാക്രമത്തിൽ അടുക്കാൻ ഇത് ഉപയോഗിക്കും. * '''PetScan / Quarry''': <code>change_tag</code> പട്ടികയിൽനിന്ന് SQL ചോദ്യം വഴി പൂർണ്ണപ്പട്ടിക. === ഘട്ടം 2: ബോട്ട് വഴി തിരുത്തൽ === * [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ|ബോട്ട് നയം]] അനുസരിച്ച്, [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ/അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷകൾ|അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷ]] സമർപ്പിച്ച് അനുമതി ലഭിച്ചശേഷം മാത്രമേ ബോട്ട് പ്രവർത്തിക്കൂ. * ഓരോ തിരുത്തിലും വ്യക്തമായ തിരുത്തൽ സംഗ്രഹം: ഉദാ. <code>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണ പദ്ധതി — ഭാഷ മെച്ചപ്പെടുത്തൽ (പൈലറ്റ്); വിശദാംശങ്ങൾ പദ്ധതിത്താളിൽ</code>. * {{tl|bots}} / {{tl|nobots}} ഫലകങ്ങൾ മാനിക്കും; തിരുത്തൽനിരക്ക് പരിമിതപ്പെടുത്തും (മിനിറ്റിൽ പരമാവധി ഏതാനും തിരുത്തുകൾ). * പൈലറ്റിലെ ആദ്യ 20 ലേഖനങ്ങളുടെ തിരുത്തുകൾ '''പൂർണ്ണമായും മനുഷ്യപരിശോധനയ്ക്കുശേഷം''' മാത്രം സേവ് ചെയ്യും (calibration ഘട്ടം). തുടർന്നുള്ള 80 എണ്ണം അർദ്ധസ്വയംപ്രവർത്തിതമായി — ഓരോ diff-ഉം സാമ്പിൾ അടിസ്ഥാനത്തിൽ [[User: Netha Hussain]] പരിശോധിക്കും. പരിശോധനയിൽ എല്ലാവർക്കും പങ്കുചേരാവുന്നതാണ്. * എല്ലാ ബോട്ട് തിരുത്തുകളുടെയും പട്ടിക പദ്ധതിത്താളിന്റെ ഉപതാളിൽ പരസ്യമായി സൂക്ഷിക്കും; ഏത് തിരുത്തും ആർക്കും ഒറ്റ ക്ലിക്കിൽ മുൻപ്രാപനം (revert) ചെയ്യാം — അതിനെതിരെ തർക്കമുണ്ടാകില്ല. ==== ബോട്ടിന്റെ പ്രവർത്തനം ==== * മൂലലേഖനം (ഇംഗ്ലീഷ്) ലഭ്യമെങ്കിൽ അതും മലയാളം പതിപ്പും LLM-ന് നൽകി, '''അർത്ഥവ്യത്യാസം വരുത്താതെ ഭാഷ മാത്രം''' മെച്ചപ്പെടുത്താൻ നിർദ്ദേശിക്കും. * എ.ഐ ബോട്ടിന് കർശന നിയന്ത്രണങ്ങളാണ് കൊടുത്തിട്ടുള്ളത് (guardrails): ** വിക്കിഘടന (കണ്ണികൾ, ഫലകങ്ങൾ, അവലംബ ടാഗുകൾ, ചിത്രങ്ങൾ, വർഗ്ഗങ്ങൾ) അതേപടി നിലനിർത്തും. ** സംഖ്യകൾ, പേരുകൾ, തീയതികൾ, ഉദ്ധരണികൾ എന്നിവ മാറ്റില്ല. ** പുതിയ വാക്യങ്ങളോ വിവരങ്ങളോ കൂട്ടിച്ചേർക്കില്ല; ഉള്ളടക്കം നീക്കം ചെയ്യില്ല. * തിരുത്തിയശേഷം ഒരു രണ്ടാം AI-പരിശോധന (verification pass) നടത്തും. പഴയതും പുതിയതുമായ പതിപ്പുകൾ താരതമ്യം ചെയ്ത് അർത്ഥവ്യതിയാനമോ വിവരനഷ്ടമോ ഉണ്ടോയെന്ന് സ്വതന്ത്രമായി പരിശോധിക്കും. സംശയമുള്ളവ മനുഷ്യപരിശോധനയ്ക്ക് മാറ്റിവയ്ക്കും. === വിജയമാനദണ്ഡങ്ങൾ (metrics) === പൈലറ്റ് പഠനത്തിൽ താഴെപ്പറയുന്നവ ശരിയാണെന്ന് തെളിഞ്ഞാൽ പദ്ധതി വിജയകരമാണെന്നത് കണക്കാക്കാം. # '''കൃത്യത''': മനുഷ്യപരിശോധനയിൽ "അർത്ഥവ്യത്യാസമില്ല, ഭാഷ മെച്ചപ്പെട്ടു" എന്ന് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്ന തിരുത്തുകളുടെ അനുപാതം ≥ 95%. # '''മുൻപ്രാപന നിരക്ക്''': സമൂഹാംഗങ്ങൾ മുൻപ്രാപനം ചെയ്യുന്ന ബോട്ട് തിരുത്തുകൾ ≤ 5%. # '''വസ്തുതാവ്യതിയാനം''': വസ്തുത മാറിയതായി കണ്ടെത്തുന്ന തിരുത്തുകൾ = 0 (ഒരെണ്ണം കണ്ടെത്തിയാൽപ്പോലും പ്രവർത്തനം നിർത്തി കാരണം വിശകലനം ചെയ്യും). # '''സമൂഹസ്വീകാര്യത''': പൈലറ്റ് റിപ്പോർട്ടിന്മേലുള്ള ചർച്ചയിൽ തുടരാനുള്ള സമവായം. == അപകടസാധ്യതകളും പരിഹാരങ്ങളും == {| class="wikitable" ! അപകടസാധ്യത !! പരിഹാരം |- | AI വസ്തുതകൾ മാറ്റുകയോ പുതിയ (തെറ്റായ) വിവരം ചേർക്കുകയോ ചെയ്യുക (hallucination) || ഭാഷാതിരുത്തലിൽ മാത്രം പരിമിതപ്പെടുത്തുന്ന കർശന നിർദ്ദേശങ്ങൾ; സ്വതന്ത്ര രണ്ടാം AI-പരിശോധന; calibration ഘട്ടത്തിൽ 100% മനുഷ്യപരിശോധന; സംഖ്യ/പേര്/തീയതി മാറ്റങ്ങൾ യാന്ത്രികമായി കണ്ടെത്തി തടയുന്ന diff-പരിശോധന |- | വിക്കിഘടന (ഫലകങ്ങൾ, അവലംബങ്ങൾ) തകരാറിലാകുക || തിരുത്തലിനുമുമ്പും ശേഷവും ഘടനാപരിശോധന (parser check); ഘടന മാറിയാൽ തിരുത്ത് സ്വയം നിരസിക്കും |- | സമൂഹത്തിന്റെ എതിർപ്പ് / വിശ്വാസക്കുറവ് || മുൻകൂർ ചർച്ചയും സമവായവും; പൂർണ്ണ സുതാര്യത; എളുപ്പത്തിലുള്ള മുൻപ്രാപനം; പരാതിപ്പെടാനുള്ള കേന്ദ്രീകൃത താൾ; ആവശ്യപ്പെട്ടാൽ ഉടൻ പ്രവർത്തനം നിർത്തൽ |} == നയപരമായ അനുസരണം == * '''[[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ]]''': ബോട്ട് പ്രവർത്തനത്തിന് മുൻകൂർ അനുമതി തേടും; അപേക്ഷ [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ/അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷകൾ]] എന്ന താളിൽ സമർപ്പിക്കും. * '''സുതാര്യത''': ബോട്ട് അക്കൗണ്ടിന്റെ ഉപയോക്തൃതാളിൽ പദ്ധതിവിവരണം, ഉപയോഗിക്കുന്ന AI മോഡൽ, പ്രവർത്തകന്റെ വിവരം എന്നിവ വ്യക്തമാക്കും. AI ഉപയോഗം തിരുത്തൽ സംഗ്രഹത്തിൽ വെളിപ്പെടുത്തും. * '''ഉത്തരവാദിത്തം''': ബോട്ടിന്റെ എല്ലാ തിരുത്തുകളുടെയും പൂർണ്ണ ഉത്തരവാദിത്തം പ്രവർത്തകയ്ക്കായിരിക്കും. * പദ്ധതി ആരംഭിക്കുംമുമ്പ് [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്|പഞ്ചായത്തിൽ]] ചർച്ച നടത്തി സമവായം ഉറപ്പാക്കും. == സാങ്കേതിക അനുബന്ധം == === ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്താനുള്ള മാതൃകാ API ചോദ്യങ്ങൾ === CX ടാഗുള്ള സമീപകാല മാറ്റങ്ങൾ: <nowiki>https://ml.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=recentchanges&rctag=contenttranslation&rcnamespace=0&rclimit=500&rcprop=title|timestamp|tags&format=json</nowiki> പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പരിഭാഷകളും യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതവും: <nowiki>https://ml.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=cxpublishedtranslations&from=en&to=ml&limit=500&format=json</nowiki> (ഫലത്തിലെ <code>stats.mt</code> — യന്ത്രപരിഭാഷയുടെ അനുപാതം, <code>stats.human</code> — മനുഷ്യതിരുത്തലിന്റെ അനുപാതം. <code>stats.mt</code> ഉയർന്നതും <code>stats.human</code> കുറഞ്ഞതുമായ ലേഖനങ്ങൾക്ക് മുൻഗണന.) മാറ്റംവരുത്താത്ത യന്ത്രപരിഭാഷ കൂടുതലുള്ള തിരുത്തുകൾ: <nowiki>https://ml.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=recentchanges&rctag=contenttranslation-high-unmodified-mt-text&rclimit=500&format=json</nowiki> === നിർദ്ദിഷ്ട സാങ്കേതിക ഘടകങ്ങൾ === * '''ഭാഷ/ചട്ടക്കൂട്''': Python + [[:mw:Manual:Pywikibot|Pywikibot]] * '''AI മോഡൽ''': മലയാളത്തിൽ മികച്ച പ്രകടനമുള്ള ഒരു LLM (calibration ഘട്ടത്തിൽ ഒന്നിലധികം മോഡലുകൾ താരതമ്യം ചെയ്ത് തിരഞ്ഞെടുക്കും) - പൈലറ്റ് പദ്ധതിയ്ക്കായി തിരഞ്ഞെടുത്തത് ക്ലോഡ് ഫേബിൾ 5 എന്ന മോഡൽ ആണ്. * '''പ്രവർത്തനരേഖകൾ''': ഓരോ ലേഖനത്തിനും അന്തിമ diff പരസ്യമായി ലഭ്യമാക്കും. * '''കോഡ്''': പദ്ധതിയുടെ മുഴുവൻ കോഡും സ്വതന്ത്ര അനുമതിപത്രത്തിൽ (open source) പ്രസിദ്ധീകരിക്കും. == പൈലറ്റ് ഫലങ്ങൾ: ആദ്യ മൂന്നു തിരുത്തലുകൾ (2026 ജൂലൈ 22) == മുകളിലെ പട്ടികയിലെ ആദ്യ മൂന്നു ലേഖനങ്ങളിൽ, പദ്ധതിരേഖയിലെ രീതിശാസ്ത്രം അനുസരിച്ച് (ഭാഷയും പരിഭാഷാപ്പിശകുകളും മാത്രം; വസ്തുതകളും അവലംബങ്ങളും മാറ്റാതെ) AI സഹായത്തോടെ, മനുഷ്യമേൽനോട്ടത്തിൽ ഓരോ തിരുത്തുവീതം നടത്തി. തിരുത്തലിനു മുമ്പ് ഓരോ ലേഖനവും ഇംഗ്ലീഷ് മൂലലേഖനവുമായി ഒത്തുനോക്കി. {| class="wikitable" ! ലേഖനം !! തിരുത്ത് (diff) !! പ്രധാന മാറ്റങ്ങൾ !! നിരീക്ഷണങ്ങൾ |- | [[മികച്ച ഗാനരചനയ്ക്കുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4649239|diff]] || അപൂർണ്ണമായിരുന്ന ആമുഖവാക്യം പൂർണ്ണവാക്യമാക്കി; ക്രമനമ്പറിലെ ആവർത്തനപ്പിശക് (45 രണ്ടുതവണ) തിരുത്തി 46–48 ആയി പുനഃക്രമീകരിച്ചു; അധിക സ്പെയ്സുകൾ നീക്കി. || പട്ടികാരൂപത്തിലുള്ള ലേഖനങ്ങളിൽ ഭാഷാപ്രശ്നങ്ങൾ താരതമ്യേന കുറവാണ് — ഗദ്യം കുറവായതിനാൽ യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം (stats.mt) ഉയർന്നിരുന്നാലും തിരുത്തേണ്ടത് കുറവാകാം. മുൻഗണനാക്രമത്തിൽ ഗദ്യലേഖനങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ പരിഗണന നൽകണം. |- | [[ബംഗാൾ ക്രിക്കറ്റ് അസോസിയേഷൻ]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4649240|diff]] || '''ഗുരുതരമായ അർത്ഥപ്പിശക് തിരുത്തി''': മൂലലേഖനത്തിലെ "governing body" (ഭരണസമിതി) എന്നത് "ഗവർമെന്റ് ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള കമ്മിറ്റി" എന്നു തെറ്റായി പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. പരിഭാഷിക്കപ്പെടാതെ കിടന്ന ഇംഗ്ലീഷ് ഖണ്ഡികകളും തലക്കെട്ടുകളും (See also, References, External links) മലയാളത്തിലാക്കി; സംഘടനകളുടെയും ട്രോഫികളുടെയും പേരുകൾ ഇംഗ്ലീഷിൽ നിലനിർത്തി. || യന്ത്രപരിഭാഷ വസ്തുതാപരമായ അർത്ഥവ്യതിയാനം വരുത്താം എന്നതിന്റെ ഉദാഹരണം — മൂലലേഖനവുമായുള്ള ഒത്തുനോക്കൽ രീതിശാസ്ത്രത്തിന്റെ അനിവാര്യഭാഗമാണെന്ന് ഇതു സ്ഥിരീകരിക്കുന്നു. |- | [[നബനീത ദേബ സെൻ]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4649242|diff]] || ഒരേ ലേഖനത്തിൽ മൂന്നു രൂപത്തിൽ (നബനീത/നൊബനീത/നോബനീത) എഴുതിയിരുന്ന പേര് ഏകീകരിച്ചു; വ്യാകരണ/അക്ഷരപ്പിശകുകൾ തിരുത്തി ("ഒരാളോണ്"→"ഒരാളാണ്", "കവയിതി"→"കവയിത്രി", "നടത്തിൽ"→"നടത്തി"); ഇൻഫോബോക്സിൽ honorific prefix ഫീൽഡിൽ തെറ്റായി ചേർത്തിരുന്ന മക്കളുടെ പേരുകൾ children ഫീൽഡിലേക്കു മാറ്റി; CX അവശിഷ്ടമായ nowiki ടാഗും അസ്ഥാനത്തുള്ള കണ്ണിയും നീക്കി. || '''വസ്തുതാപരമായ കാലഹരണം കണ്ടെത്തി''': ലേഖനവിഷയം 2019 നവംബർ 7-ന് അന്തരിച്ചെങ്കിലും ലേഖനം ഇപ്പോഴും "ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ" വർഗ്ഗത്തിലാണ്; ഇൻഫോബോക്സിൽ ജനനത്തീയതി ഫലകവും കാലഹരണപ്പെട്ടതാണ്. പുതിയ വിവരം ചേർക്കുന്നത് ഭാഷാതിരുത്തലിന്റെ പരിധിക്കു പുറത്തായതിനാൽ ഇതു തിരുത്തിയിട്ടില്ല — അവലംബസഹിതം മനുഷ്യതിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ്. |} === പ്രാഥമിക നിഗമനങ്ങൾ === * മൂന്നു ലേഖനങ്ങളിലും അർത്ഥവ്യതിയാനമോ വിവരനഷ്ടമോ വരുത്താതെ ഭാഷ മെച്ചപ്പെടുത്താൻ കഴിഞ്ഞു; ഓരോ diff-ഉം മനുഷ്യപരിശോധനയ്ക്കു ലഭ്യമാണ്. * പ്രസിദ്ധീകരണസമയത്തെ യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം മാത്രം നോക്കി മുൻഗണന നിശ്ചയിക്കുന്നതിനു പരിമിതികളുണ്ട് — പട്ടികാലേഖനങ്ങളിൽ ഗദ്യം കുറവായതിനാൽ തിരുത്തേണ്ടതും കുറവാണ്. ഗദ്യത്തിന്റെ അളവുകൂടി പരിഗണിച്ചുള്ള മുൻഗണനാക്രമം പൈലറ്റിന്റെ അടുത്ത ഘട്ടത്തിൽ പരീക്ഷിക്കണം. * ഭാഷാതിരുത്തലിനിടെ കണ്ടെത്തുന്ന വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ (കാലഹരണപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ) തിരുത്താതെ, മനുഷ്യശ്രദ്ധയ്ക്കായി ഇവിടെ രേഖപ്പെടുത്തുന്ന രീതി പ്രായോഗികമാണെന്നു കണ്ടു. === മുഴുവൻ പൈലറ്റിലേക്ക് (100 ലേഖനങ്ങൾ) === ഈ ആദ്യ മൂന്നു തിരുത്തലുകൾക്കുശേഷം, യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം ഏറ്റവും കൂടിയ ആദ്യ 100 ലേഖനങ്ങളിലേക്കു പൈലറ്റ് വ്യാപിപ്പിച്ചു. ഓരോ ലേഖനത്തിന്റെയും diff കണ്ണികളും വിശദമായ നിരീക്ഷണങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്ന പൂർണ്ണ ഫലരേഖ: '''[[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|100 ലേഖനങ്ങളുടെ പൈലറ്റ് ഫലരേഖ]]'''. '''നിരീക്ഷണങ്ങളുടെ സംഗ്രഹം:''' * '''100-ൽ 92 ലേഖനങ്ങളിൽ''' ഭാഷാതിരുത്തൽ വരുത്തി; 8 എണ്ണത്തിൽ (മിക്കവയും പട്ടിക/ഫലക പ്രധാനമായവ) ഭാഷ ഇതിനകം മെച്ചമായിരുന്നു. * ഓരോ ലേഖനത്തിനും ഒരു തിരുത്ത് എന്ന നിലയിൽ, '''ഭാഷയും പരിഭാഷാപ്പിശകുകളും മാത്രം''' തിരുത്തി; വസ്തുതകൾ, സംഖ്യകൾ, അവലംബങ്ങൾ, ഫലകങ്ങൾ, കണ്ണികൾ, വർഗ്ഗങ്ങൾ എന്നിവ ഘടനാപരിശോധനയിലൂടെ യഥാതഥം നിലനിർത്തി. * '''സാധാരണ പിശകുകൾ''': വിഷയത്തിന്റെ പേരിന്റെ അസ്ഥിരമായ ലിപ്യന്തരണം, OCR/യന്ത്രപരിഭാഷാ അക്ഷരക്കുഴപ്പം (ഉദാ. 'സ of കര്യം' → 'സൗകര്യം'), പരിഭാഷിക്കപ്പെടാത്ത ഇംഗ്ലീഷ് ഖണ്ഡികകൾ/തലക്കെട്ടുകൾ, ഇംഗ്ലീഷ് വാക്യക്രമം അതേപടി പിന്തുടരുന്ന വാക്യങ്ങൾ. * '''ഗുരുതര അർത്ഥപ്പിശകുകൾ''': പേരുകൾ പദമായി പരിഭാഷപ്പെട്ടത് (ഉദാ. കായികതാരം 'Everton Weekes' → 'ആഴ്ചകൾ'; 'governing body' → 'ഗവണ്മെന്റ് ഉടമസ്ഥത') പോലുള്ളവ കണ്ടെത്തി — മൂലലേഖനവുമായുള്ള ഒത്തുനോക്കൽ അനിവാര്യമാണെന്ന് ഇത് സ്ഥിരീകരിക്കുന്നു. * '''മനുഷ്യപരിശോധന ആവശ്യമുള്ളവ''': 41 ലേഖനങ്ങളിൽ കാലഹരണപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ, സ്രോതസ്സുമായി പൊരുത്തപ്പെടാത്ത സംഖ്യകൾ തുടങ്ങിയ വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ കണ്ടെത്തി; ഇവ AI തിരുത്താതെ ഫലരേഖയിലെ പ്രത്യേക വിഭാഗത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തി. * '''മുൻഗണന''': പട്ടിക/ഫലക പ്രധാനമായ ലേഖനങ്ങളിൽ യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം ഉയർന്നാലും ഗദ്യം കുറവായതിനാൽ തിരുത്തേണ്ടത് കുറവായിരുന്നു — അടുത്ത ഘട്ടത്തിൽ ഗദ്യത്തിന്റെ അളവുകൂടി മുൻഗണനയിൽ പരിഗണിക്കണം. === പുതിയ ലേഖനങ്ങളുടെ ഭാഷാ അവലോകനം (100 എണ്ണം) === മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലെ ഏറ്റവും പുതിയ 100 ലേഖനങ്ങളിൽ, ''തിരുത്തലുകൾ വരുത്താതെ'' (റീഡ്-ഒൺലി) നടത്തിയ ഭാഷാ/പരിഭാഷാ അവലോകനത്തിന്റെ ഫലങ്ങളും അനുമാനങ്ങളും: '''[[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പുതിയലേഖനങ്ങൾ|പുതിയ ലേഖനങ്ങളുടെ അവലോകന രേഖ]]'''. ഉള്ളടക്കമുള്ള 81 ലേഖനങ്ങളിൽ 65-ലും ഭാഷാമാറ്റം ശുപാർശ ചെയ്യുന്നു; ഏറ്റവും സാധാരണമായ പിശകുകൾ വർഷം/സംഖ്യ വിട്ടുപോയപ്പോൾ തനിച്ചാകുന്ന 'ൽ/ലെ' പ്രത്യയവും ഒരേ പേരിന്റെ അസ്ഥിര ലിപ്യന്തരണവുമാണ്. ഗുരുതരമായവ പ്രധാനമായും ഇൻഫോബോക്സ് പരിഭാഷപ്പെടാത്തതു മൂലമാണ്. == ഇതും കാണുക == * [[:mw:Special:MyLanguage/Content translation|ഉള്ളടക്കപരിഭാഷ (mediawiki.org)]] * [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Content translation/Translating/Translation quality|പരിഭാഷാ ഗുണനിലവാരം — സഹായതാൾ]] * [[:en:Wikipedia:Content translation tool|ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിലെ CX ശുദ്ധീകരണസംരംഭം]] * [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ]] * [[Special:Tags|പ്രത്യേകം:ടാഗുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:വിക്കിപീഡിയ പദ്ധതികൾ]] hph1id6aum0l12l4os74rzgmym1hq9l 4652006 4652004 2026-07-31T20:37:46Z Netha Hussain 19313 /* പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ */ +1 4652006 wikitext text/x-wiki {{Notice|ഇത് ഒരു കരട് പദ്ധതിരേഖയാണ്. സമൂഹത്തിന്റെ അഭിപ്രായങ്ങൾക്കും നിർദ്ദേശങ്ങൾക്കുമായി [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്|പഞ്ചായത്തിൽ]] ചർച്ചയ്ക്ക് സമർപ്പിക്കുന്നതാണ്.}} = വിക്കിപദ്ധതി: നിർമ്മിതബുദ്ധി ഉപയോഗിച്ചുള്ള പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം = [[:mw:Special:MyLanguage/Content translation|ഉള്ളടക്കപരിഭാഷാ ഉപകരണം]] (Content Translation Tool — CX) ഉപയോഗിച്ച് മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങളിൽ പലതിലും യന്ത്രപരിഭാഷയുടെ (machine translation) പോരായ്മകൾ കാണുന്നു. അസ്വാഭാവികമായ വാക്യഘടന, ഇംഗ്ലീഷ് വാക്യക്രമം അതേപടി പിന്തുടരുന്ന "പരിഭാഷാഭാഷ", തെറ്റായ പദപ്രയോഗങ്ങൾ, വ്യാകരണപ്പിശകുകൾ എന്നിവ മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലെ പല ലേഖനങ്ങളിലും നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്. ഇത്തരം ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്തി, നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI/LLM) സഹായത്തോടെ ഭാഷ മെച്ചപ്പെടുത്തി, ബോട്ട് വഴി തിരുത്തുകൾ വരുത്തുകയാണ് ഈ പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം. പദ്ധതിയുടെ ആദ്യഘട്ടമായി '''[[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|100 ലേഖനങ്ങളുടെ ഒരു പൈലറ്റ് പഠനം]]''' നടത്തി. പൈലറ്റിന്റെ ഫലങ്ങൾ സമൂഹത്തിനു മുന്നിൽ അവതരിപ്പിച്ച്, സമവായത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മാത്രമേ വിപുലീകരണം പരിഗണിക്കുകയുള്ളൂ. == പശ്ചാത്തലം == * മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ <code>contenttranslation</code> ടാഗോടുകൂടിയ '''ഏകദേശം 14,800 തിരുത്തലുകൾ''' ഇതുവരെ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട് (2026 ജൂലൈയിലെ കണക്ക്). ഇവയിൽ ഏകദേശം 9,800 എണ്ണം CX2 (പുതിയ പതിപ്പ്) ഉപയോഗിച്ചുള്ളവയാണ്; ഏകദേശം 900 എണ്ണം [[:mw:Special:MyLanguage/Content translation/Section translation|ഉപവിഭാഗ പരിഭാഷ]] വഴിയുള്ളവയും. * CX ഉപകരണം മലയാളത്തിലേക്ക് Google Translate, MinT തുടങ്ങിയ യന്ത്രപരിഭാഷാ സേവനങ്ങളാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഇവയുടെ ഗുണനിലവാരം മെച്ചപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, മലയാളംപോലുള്ള സങ്കീർണ്ണരൂപഘടനയുള്ള (agglutinative) ഭാഷകളിൽ പിശകുകൾ സാധാരണമാണ്. * ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിൽ CX വഴി വന്ന മോശം പരിഭാഷകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ പ്രത്യേക ശുദ്ധീകരണസംരംഭവും ([[:en:Wikipedia:Content translation tool|WP:CXT]]) പ്രത്യേക മായ്ക്കൽ മാനദണ്ഡവും (X2) വരെ വേണ്ടിവന്നിട്ടുണ്ട്. ==പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ == # CX ഉപയോഗിച്ച് സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടതും ഭാഷാപരമായി മെച്ചപ്പെടുത്തേണ്ടതുമായ ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്തുക. {{done}} [[/ആദ്യ 200 ലേഖനങ്ങൾ|ആദ്യ 200 ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക]] ഇപ്പോൾ തയ്യാറാക്കിയിട്ടുണ്ട്, വലിയ പട്ടിക മലയാളം വിക്കിസമൂഹത്തിന്റെ സമവായത്തിനു ശേഷം. # ക്ലോഡ് ഫേബിൾ 5 ഉപയോഗിച്ച് പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്ന ഒരു ബോട്ടു വഴി തിരഞ്ഞെടുത്ത 100 ലേഖനങ്ങളിൽ പൈലറ്റ് തിരുത്തലുകൾ നടത്തുക. {{done}} (പൈലറ്റ് പഠനം പൂർത്തിയായി ഫലം ഇവിടെ കാണാം.) # പൈലറ്റ് പഠനത്തിന്റെ ഫലങ്ങൾ സുതാര്യമായി രേഖപ്പെടുത്തി സമൂഹത്തിന്റെ വിലയിരുത്തലിന് സമർപ്പിക്കുക. {{doing}} # മലയാളം വിക്കിസമൂഹം അംഗീകരിച്ചാൽ ഒരു ബോട്ട് അപേക്ഷ ഇട്ട്, സമൂഹത്തിന്റെ വിലയിരുത്തലിനനുസരിച്ച് മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തി, ബോട്ട് പ്രവർത്തനസജ്ജമാക്കുക. # ഈ ബോട്ട് പ്രവർത്തിപ്പിച്ച് ലേഖനങ്ങളിലെ '''ഭാഷ മാത്രം''' മെച്ചപ്പെടുത്തുക. വസ്തുതകളോ ഉള്ളടക്കമോ അവലംബങ്ങളോ മാറ്റുന്നതല്ല. == പദ്ധതിയുടെ വ്യാപ്തിക്ക് പുറത്തുള്ളവ == * പുതിയ ഉള്ളടക്കം ചേർക്കൽ, വസ്തുതാപരമായ തിരുത്തലുകൾ, അവലംബങ്ങൾ ചേർക്കൽ/നീക്കം ചെയ്യൽ — ഇവയൊന്നും ബോട്ട് ചെയ്യില്ല. * ലേഖനങ്ങൾ മായ്ക്കാനുള്ള ശുപാർശകൾ ഈ പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമല്ല (ഗുരുതരപ്രശ്നമുള്ളവ കണ്ടെത്തിയാൽ സാധാരണ നടപടിക്രമപ്രകാരം സമൂഹത്തിന്റെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടുത്തും). * CX ഉപകരണത്തിന്റെ ഉപയോഗം നിരുത്സാഹപ്പെടുത്തലല്ല ലക്ഷ്യം; നിലവിലുള്ള ലേഖനങ്ങളുടെ ഭാഷ മെച്ചപ്പെടുത്തലാണ്. == രീതിശാസ്ത്രം == === ഘട്ടം 1: ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്തൽ === താഴെപ്പറയുന്ന സ്രോതസ്സുകളിൽനിന്ന് CX-ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക തയ്യാറാക്കും: * '''ടാഗ് അടിസ്ഥാനത്തിൽ''': <code>contenttranslation</code>, <code>contenttranslation-v2</code>, <code>sectiontranslation</code>, <code>contenttranslation-high-unmodified-mt-text</code> എന്നീ ടാഗുകളുള്ള താളുകൾ ([[Special:Tags|പ്രത്യേകം:ടാഗുകൾ]] കാണുക). ഉദാഹരണ API ചോദ്യം: *: <code><nowiki>https://ml.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=recentchanges&rctag=contenttranslation&rclimit=500</nowiki></code> * '''CX സ്ഥിതിവിവര API''': <code>list=cxpublishedtranslations&from=en&to=ml</code> എന്ന API ഓരോ പരിഭാഷയിലെയും യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം (<code>stats.mt</code>) ഉൾപ്പെടെ നൽകുന്നു — മാറ്റംവരുത്താത്ത യന്ത്രപരിഭാഷ കൂടുതലുള്ള ലേഖനങ്ങൾ മുൻഗണനാക്രമത്തിൽ അടുക്കാൻ ഇത് ഉപയോഗിക്കും. * '''PetScan / Quarry''': <code>change_tag</code> പട്ടികയിൽനിന്ന് SQL ചോദ്യം വഴി പൂർണ്ണപ്പട്ടിക. === ഘട്ടം 2: ബോട്ട് വഴി തിരുത്തൽ === * [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ|ബോട്ട് നയം]] അനുസരിച്ച്, [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ/അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷകൾ|അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷ]] സമർപ്പിച്ച് അനുമതി ലഭിച്ചശേഷം മാത്രമേ ബോട്ട് പ്രവർത്തിക്കൂ. * ഓരോ തിരുത്തിലും വ്യക്തമായ തിരുത്തൽ സംഗ്രഹം: ഉദാ. <code>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണ പദ്ധതി — ഭാഷ മെച്ചപ്പെടുത്തൽ (പൈലറ്റ്); വിശദാംശങ്ങൾ പദ്ധതിത്താളിൽ</code>. * {{tl|bots}} / {{tl|nobots}} ഫലകങ്ങൾ മാനിക്കും; തിരുത്തൽനിരക്ക് പരിമിതപ്പെടുത്തും (മിനിറ്റിൽ പരമാവധി ഏതാനും തിരുത്തുകൾ). * പൈലറ്റിലെ ആദ്യ 20 ലേഖനങ്ങളുടെ തിരുത്തുകൾ '''പൂർണ്ണമായും മനുഷ്യപരിശോധനയ്ക്കുശേഷം''' മാത്രം സേവ് ചെയ്യും (calibration ഘട്ടം). തുടർന്നുള്ള 80 എണ്ണം അർദ്ധസ്വയംപ്രവർത്തിതമായി — ഓരോ diff-ഉം സാമ്പിൾ അടിസ്ഥാനത്തിൽ [[User: Netha Hussain]] പരിശോധിക്കും. പരിശോധനയിൽ എല്ലാവർക്കും പങ്കുചേരാവുന്നതാണ്. * എല്ലാ ബോട്ട് തിരുത്തുകളുടെയും പട്ടിക പദ്ധതിത്താളിന്റെ ഉപതാളിൽ പരസ്യമായി സൂക്ഷിക്കും; ഏത് തിരുത്തും ആർക്കും ഒറ്റ ക്ലിക്കിൽ മുൻപ്രാപനം (revert) ചെയ്യാം — അതിനെതിരെ തർക്കമുണ്ടാകില്ല. ==== ബോട്ടിന്റെ പ്രവർത്തനം ==== * മൂലലേഖനം (ഇംഗ്ലീഷ്) ലഭ്യമെങ്കിൽ അതും മലയാളം പതിപ്പും LLM-ന് നൽകി, '''അർത്ഥവ്യത്യാസം വരുത്താതെ ഭാഷ മാത്രം''' മെച്ചപ്പെടുത്താൻ നിർദ്ദേശിക്കും. * എ.ഐ ബോട്ടിന് കർശന നിയന്ത്രണങ്ങളാണ് കൊടുത്തിട്ടുള്ളത് (guardrails): ** വിക്കിഘടന (കണ്ണികൾ, ഫലകങ്ങൾ, അവലംബ ടാഗുകൾ, ചിത്രങ്ങൾ, വർഗ്ഗങ്ങൾ) അതേപടി നിലനിർത്തും. ** സംഖ്യകൾ, പേരുകൾ, തീയതികൾ, ഉദ്ധരണികൾ എന്നിവ മാറ്റില്ല. ** പുതിയ വാക്യങ്ങളോ വിവരങ്ങളോ കൂട്ടിച്ചേർക്കില്ല; ഉള്ളടക്കം നീക്കം ചെയ്യില്ല. * തിരുത്തിയശേഷം ഒരു രണ്ടാം AI-പരിശോധന (verification pass) നടത്തും. പഴയതും പുതിയതുമായ പതിപ്പുകൾ താരതമ്യം ചെയ്ത് അർത്ഥവ്യതിയാനമോ വിവരനഷ്ടമോ ഉണ്ടോയെന്ന് സ്വതന്ത്രമായി പരിശോധിക്കും. സംശയമുള്ളവ മനുഷ്യപരിശോധനയ്ക്ക് മാറ്റിവയ്ക്കും. === വിജയമാനദണ്ഡങ്ങൾ (metrics) === പൈലറ്റ് പഠനത്തിൽ താഴെപ്പറയുന്നവ ശരിയാണെന്ന് തെളിഞ്ഞാൽ പദ്ധതി വിജയകരമാണെന്നത് കണക്കാക്കാം. # '''കൃത്യത''': മനുഷ്യപരിശോധനയിൽ "അർത്ഥവ്യത്യാസമില്ല, ഭാഷ മെച്ചപ്പെട്ടു" എന്ന് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്ന തിരുത്തുകളുടെ അനുപാതം ≥ 95%. # '''മുൻപ്രാപന നിരക്ക്''': സമൂഹാംഗങ്ങൾ മുൻപ്രാപനം ചെയ്യുന്ന ബോട്ട് തിരുത്തുകൾ ≤ 5%. # '''വസ്തുതാവ്യതിയാനം''': വസ്തുത മാറിയതായി കണ്ടെത്തുന്ന തിരുത്തുകൾ = 0 (ഒരെണ്ണം കണ്ടെത്തിയാൽപ്പോലും പ്രവർത്തനം നിർത്തി കാരണം വിശകലനം ചെയ്യും). # '''സമൂഹസ്വീകാര്യത''': പൈലറ്റ് റിപ്പോർട്ടിന്മേലുള്ള ചർച്ചയിൽ തുടരാനുള്ള സമവായം. == അപകടസാധ്യതകളും പരിഹാരങ്ങളും == {| class="wikitable" ! അപകടസാധ്യത !! പരിഹാരം |- | AI വസ്തുതകൾ മാറ്റുകയോ പുതിയ (തെറ്റായ) വിവരം ചേർക്കുകയോ ചെയ്യുക (hallucination) || ഭാഷാതിരുത്തലിൽ മാത്രം പരിമിതപ്പെടുത്തുന്ന കർശന നിർദ്ദേശങ്ങൾ; സ്വതന്ത്ര രണ്ടാം AI-പരിശോധന; calibration ഘട്ടത്തിൽ 100% മനുഷ്യപരിശോധന; സംഖ്യ/പേര്/തീയതി മാറ്റങ്ങൾ യാന്ത്രികമായി കണ്ടെത്തി തടയുന്ന diff-പരിശോധന |- | വിക്കിഘടന (ഫലകങ്ങൾ, അവലംബങ്ങൾ) തകരാറിലാകുക || തിരുത്തലിനുമുമ്പും ശേഷവും ഘടനാപരിശോധന (parser check); ഘടന മാറിയാൽ തിരുത്ത് സ്വയം നിരസിക്കും |- | സമൂഹത്തിന്റെ എതിർപ്പ് / വിശ്വാസക്കുറവ് || മുൻകൂർ ചർച്ചയും സമവായവും; പൂർണ്ണ സുതാര്യത; എളുപ്പത്തിലുള്ള മുൻപ്രാപനം; പരാതിപ്പെടാനുള്ള കേന്ദ്രീകൃത താൾ; ആവശ്യപ്പെട്ടാൽ ഉടൻ പ്രവർത്തനം നിർത്തൽ |} == നയപരമായ അനുസരണം == * '''[[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ]]''': ബോട്ട് പ്രവർത്തനത്തിന് മുൻകൂർ അനുമതി തേടും; അപേക്ഷ [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ/അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷകൾ]] എന്ന താളിൽ സമർപ്പിക്കും. * '''സുതാര്യത''': ബോട്ട് അക്കൗണ്ടിന്റെ ഉപയോക്തൃതാളിൽ പദ്ധതിവിവരണം, ഉപയോഗിക്കുന്ന AI മോഡൽ, പ്രവർത്തകന്റെ വിവരം എന്നിവ വ്യക്തമാക്കും. AI ഉപയോഗം തിരുത്തൽ സംഗ്രഹത്തിൽ വെളിപ്പെടുത്തും. * '''ഉത്തരവാദിത്തം''': ബോട്ടിന്റെ എല്ലാ തിരുത്തുകളുടെയും പൂർണ്ണ ഉത്തരവാദിത്തം പ്രവർത്തകയ്ക്കായിരിക്കും. * പദ്ധതി ആരംഭിക്കുംമുമ്പ് [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്|പഞ്ചായത്തിൽ]] ചർച്ച നടത്തി സമവായം ഉറപ്പാക്കും. == സാങ്കേതിക അനുബന്ധം == === ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്താനുള്ള മാതൃകാ API ചോദ്യങ്ങൾ === CX ടാഗുള്ള സമീപകാല മാറ്റങ്ങൾ: <nowiki>https://ml.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=recentchanges&rctag=contenttranslation&rcnamespace=0&rclimit=500&rcprop=title|timestamp|tags&format=json</nowiki> പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പരിഭാഷകളും യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതവും: <nowiki>https://ml.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=cxpublishedtranslations&from=en&to=ml&limit=500&format=json</nowiki> (ഫലത്തിലെ <code>stats.mt</code> — യന്ത്രപരിഭാഷയുടെ അനുപാതം, <code>stats.human</code> — മനുഷ്യതിരുത്തലിന്റെ അനുപാതം. <code>stats.mt</code> ഉയർന്നതും <code>stats.human</code> കുറഞ്ഞതുമായ ലേഖനങ്ങൾക്ക് മുൻഗണന.) മാറ്റംവരുത്താത്ത യന്ത്രപരിഭാഷ കൂടുതലുള്ള തിരുത്തുകൾ: <nowiki>https://ml.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=recentchanges&rctag=contenttranslation-high-unmodified-mt-text&rclimit=500&format=json</nowiki> === നിർദ്ദിഷ്ട സാങ്കേതിക ഘടകങ്ങൾ === * '''ഭാഷ/ചട്ടക്കൂട്''': Python + [[:mw:Manual:Pywikibot|Pywikibot]] * '''AI മോഡൽ''': മലയാളത്തിൽ മികച്ച പ്രകടനമുള്ള ഒരു LLM (calibration ഘട്ടത്തിൽ ഒന്നിലധികം മോഡലുകൾ താരതമ്യം ചെയ്ത് തിരഞ്ഞെടുക്കും) - പൈലറ്റ് പദ്ധതിയ്ക്കായി തിരഞ്ഞെടുത്തത് ക്ലോഡ് ഫേബിൾ 5 എന്ന മോഡൽ ആണ്. * '''പ്രവർത്തനരേഖകൾ''': ഓരോ ലേഖനത്തിനും അന്തിമ diff പരസ്യമായി ലഭ്യമാക്കും. * '''കോഡ്''': പദ്ധതിയുടെ മുഴുവൻ കോഡും സ്വതന്ത്ര അനുമതിപത്രത്തിൽ (open source) പ്രസിദ്ധീകരിക്കും. == പൈലറ്റ് ഫലങ്ങൾ: ആദ്യ മൂന്നു തിരുത്തലുകൾ (2026 ജൂലൈ 22) == മുകളിലെ പട്ടികയിലെ ആദ്യ മൂന്നു ലേഖനങ്ങളിൽ, പദ്ധതിരേഖയിലെ രീതിശാസ്ത്രം അനുസരിച്ച് (ഭാഷയും പരിഭാഷാപ്പിശകുകളും മാത്രം; വസ്തുതകളും അവലംബങ്ങളും മാറ്റാതെ) AI സഹായത്തോടെ, മനുഷ്യമേൽനോട്ടത്തിൽ ഓരോ തിരുത്തുവീതം നടത്തി. തിരുത്തലിനു മുമ്പ് ഓരോ ലേഖനവും ഇംഗ്ലീഷ് മൂലലേഖനവുമായി ഒത്തുനോക്കി. {| class="wikitable" ! ലേഖനം !! തിരുത്ത് (diff) !! പ്രധാന മാറ്റങ്ങൾ !! നിരീക്ഷണങ്ങൾ |- | [[മികച്ച ഗാനരചനയ്ക്കുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4649239|diff]] || അപൂർണ്ണമായിരുന്ന ആമുഖവാക്യം പൂർണ്ണവാക്യമാക്കി; ക്രമനമ്പറിലെ ആവർത്തനപ്പിശക് (45 രണ്ടുതവണ) തിരുത്തി 46–48 ആയി പുനഃക്രമീകരിച്ചു; അധിക സ്പെയ്സുകൾ നീക്കി. || പട്ടികാരൂപത്തിലുള്ള ലേഖനങ്ങളിൽ ഭാഷാപ്രശ്നങ്ങൾ താരതമ്യേന കുറവാണ് — ഗദ്യം കുറവായതിനാൽ യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം (stats.mt) ഉയർന്നിരുന്നാലും തിരുത്തേണ്ടത് കുറവാകാം. മുൻഗണനാക്രമത്തിൽ ഗദ്യലേഖനങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ പരിഗണന നൽകണം. |- | [[ബംഗാൾ ക്രിക്കറ്റ് അസോസിയേഷൻ]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4649240|diff]] || '''ഗുരുതരമായ അർത്ഥപ്പിശക് തിരുത്തി''': മൂലലേഖനത്തിലെ "governing body" (ഭരണസമിതി) എന്നത് "ഗവർമെന്റ് ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള കമ്മിറ്റി" എന്നു തെറ്റായി പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. പരിഭാഷിക്കപ്പെടാതെ കിടന്ന ഇംഗ്ലീഷ് ഖണ്ഡികകളും തലക്കെട്ടുകളും (See also, References, External links) മലയാളത്തിലാക്കി; സംഘടനകളുടെയും ട്രോഫികളുടെയും പേരുകൾ ഇംഗ്ലീഷിൽ നിലനിർത്തി. || യന്ത്രപരിഭാഷ വസ്തുതാപരമായ അർത്ഥവ്യതിയാനം വരുത്താം എന്നതിന്റെ ഉദാഹരണം — മൂലലേഖനവുമായുള്ള ഒത്തുനോക്കൽ രീതിശാസ്ത്രത്തിന്റെ അനിവാര്യഭാഗമാണെന്ന് ഇതു സ്ഥിരീകരിക്കുന്നു. |- | [[നബനീത ദേബ സെൻ]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4649242|diff]] || ഒരേ ലേഖനത്തിൽ മൂന്നു രൂപത്തിൽ (നബനീത/നൊബനീത/നോബനീത) എഴുതിയിരുന്ന പേര് ഏകീകരിച്ചു; വ്യാകരണ/അക്ഷരപ്പിശകുകൾ തിരുത്തി ("ഒരാളോണ്"→"ഒരാളാണ്", "കവയിതി"→"കവയിത്രി", "നടത്തിൽ"→"നടത്തി"); ഇൻഫോബോക്സിൽ honorific prefix ഫീൽഡിൽ തെറ്റായി ചേർത്തിരുന്ന മക്കളുടെ പേരുകൾ children ഫീൽഡിലേക്കു മാറ്റി; CX അവശിഷ്ടമായ nowiki ടാഗും അസ്ഥാനത്തുള്ള കണ്ണിയും നീക്കി. || '''വസ്തുതാപരമായ കാലഹരണം കണ്ടെത്തി''': ലേഖനവിഷയം 2019 നവംബർ 7-ന് അന്തരിച്ചെങ്കിലും ലേഖനം ഇപ്പോഴും "ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ" വർഗ്ഗത്തിലാണ്; ഇൻഫോബോക്സിൽ ജനനത്തീയതി ഫലകവും കാലഹരണപ്പെട്ടതാണ്. പുതിയ വിവരം ചേർക്കുന്നത് ഭാഷാതിരുത്തലിന്റെ പരിധിക്കു പുറത്തായതിനാൽ ഇതു തിരുത്തിയിട്ടില്ല — അവലംബസഹിതം മനുഷ്യതിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ്. |} === പ്രാഥമിക നിഗമനങ്ങൾ === * മൂന്നു ലേഖനങ്ങളിലും അർത്ഥവ്യതിയാനമോ വിവരനഷ്ടമോ വരുത്താതെ ഭാഷ മെച്ചപ്പെടുത്താൻ കഴിഞ്ഞു; ഓരോ diff-ഉം മനുഷ്യപരിശോധനയ്ക്കു ലഭ്യമാണ്. * പ്രസിദ്ധീകരണസമയത്തെ യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം മാത്രം നോക്കി മുൻഗണന നിശ്ചയിക്കുന്നതിനു പരിമിതികളുണ്ട് — പട്ടികാലേഖനങ്ങളിൽ ഗദ്യം കുറവായതിനാൽ തിരുത്തേണ്ടതും കുറവാണ്. ഗദ്യത്തിന്റെ അളവുകൂടി പരിഗണിച്ചുള്ള മുൻഗണനാക്രമം പൈലറ്റിന്റെ അടുത്ത ഘട്ടത്തിൽ പരീക്ഷിക്കണം. * ഭാഷാതിരുത്തലിനിടെ കണ്ടെത്തുന്ന വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ (കാലഹരണപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ) തിരുത്താതെ, മനുഷ്യശ്രദ്ധയ്ക്കായി ഇവിടെ രേഖപ്പെടുത്തുന്ന രീതി പ്രായോഗികമാണെന്നു കണ്ടു. === മുഴുവൻ പൈലറ്റിലേക്ക് (100 ലേഖനങ്ങൾ) === ഈ ആദ്യ മൂന്നു തിരുത്തലുകൾക്കുശേഷം, യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം ഏറ്റവും കൂടിയ ആദ്യ 100 ലേഖനങ്ങളിലേക്കു പൈലറ്റ് വ്യാപിപ്പിച്ചു. ഓരോ ലേഖനത്തിന്റെയും diff കണ്ണികളും വിശദമായ നിരീക്ഷണങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്ന പൂർണ്ണ ഫലരേഖ: '''[[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|100 ലേഖനങ്ങളുടെ പൈലറ്റ് ഫലരേഖ]]'''. '''നിരീക്ഷണങ്ങളുടെ സംഗ്രഹം:''' * '''100-ൽ 92 ലേഖനങ്ങളിൽ''' ഭാഷാതിരുത്തൽ വരുത്തി; 8 എണ്ണത്തിൽ (മിക്കവയും പട്ടിക/ഫലക പ്രധാനമായവ) ഭാഷ ഇതിനകം മെച്ചമായിരുന്നു. * ഓരോ ലേഖനത്തിനും ഒരു തിരുത്ത് എന്ന നിലയിൽ, '''ഭാഷയും പരിഭാഷാപ്പിശകുകളും മാത്രം''' തിരുത്തി; വസ്തുതകൾ, സംഖ്യകൾ, അവലംബങ്ങൾ, ഫലകങ്ങൾ, കണ്ണികൾ, വർഗ്ഗങ്ങൾ എന്നിവ ഘടനാപരിശോധനയിലൂടെ യഥാതഥം നിലനിർത്തി. * '''സാധാരണ പിശകുകൾ''': വിഷയത്തിന്റെ പേരിന്റെ അസ്ഥിരമായ ലിപ്യന്തരണം, OCR/യന്ത്രപരിഭാഷാ അക്ഷരക്കുഴപ്പം (ഉദാ. 'സ of കര്യം' → 'സൗകര്യം'), പരിഭാഷിക്കപ്പെടാത്ത ഇംഗ്ലീഷ് ഖണ്ഡികകൾ/തലക്കെട്ടുകൾ, ഇംഗ്ലീഷ് വാക്യക്രമം അതേപടി പിന്തുടരുന്ന വാക്യങ്ങൾ. * '''ഗുരുതര അർത്ഥപ്പിശകുകൾ''': പേരുകൾ പദമായി പരിഭാഷപ്പെട്ടത് (ഉദാ. കായികതാരം 'Everton Weekes' → 'ആഴ്ചകൾ'; 'governing body' → 'ഗവണ്മെന്റ് ഉടമസ്ഥത') പോലുള്ളവ കണ്ടെത്തി — മൂലലേഖനവുമായുള്ള ഒത്തുനോക്കൽ അനിവാര്യമാണെന്ന് ഇത് സ്ഥിരീകരിക്കുന്നു. * '''മനുഷ്യപരിശോധന ആവശ്യമുള്ളവ''': 41 ലേഖനങ്ങളിൽ കാലഹരണപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ, സ്രോതസ്സുമായി പൊരുത്തപ്പെടാത്ത സംഖ്യകൾ തുടങ്ങിയ വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ കണ്ടെത്തി; ഇവ AI തിരുത്താതെ ഫലരേഖയിലെ പ്രത്യേക വിഭാഗത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തി. * '''മുൻഗണന''': പട്ടിക/ഫലക പ്രധാനമായ ലേഖനങ്ങളിൽ യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം ഉയർന്നാലും ഗദ്യം കുറവായതിനാൽ തിരുത്തേണ്ടത് കുറവായിരുന്നു — അടുത്ത ഘട്ടത്തിൽ ഗദ്യത്തിന്റെ അളവുകൂടി മുൻഗണനയിൽ പരിഗണിക്കണം. === പുതിയ ലേഖനങ്ങളുടെ ഭാഷാ അവലോകനം (100 എണ്ണം) === മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലെ ഏറ്റവും പുതിയ 100 ലേഖനങ്ങളിൽ, ''തിരുത്തലുകൾ വരുത്താതെ'' (റീഡ്-ഒൺലി) നടത്തിയ ഭാഷാ/പരിഭാഷാ അവലോകനത്തിന്റെ ഫലങ്ങളും അനുമാനങ്ങളും: '''[[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പുതിയലേഖനങ്ങൾ|പുതിയ ലേഖനങ്ങളുടെ അവലോകന രേഖ]]'''. ഉള്ളടക്കമുള്ള 81 ലേഖനങ്ങളിൽ 65-ലും ഭാഷാമാറ്റം ശുപാർശ ചെയ്യുന്നു; ഏറ്റവും സാധാരണമായ പിശകുകൾ വർഷം/സംഖ്യ വിട്ടുപോയപ്പോൾ തനിച്ചാകുന്ന 'ൽ/ലെ' പ്രത്യയവും ഒരേ പേരിന്റെ അസ്ഥിര ലിപ്യന്തരണവുമാണ്. ഗുരുതരമായവ പ്രധാനമായും ഇൻഫോബോക്സ് പരിഭാഷപ്പെടാത്തതു മൂലമാണ്. == ഇതും കാണുക == * [[:mw:Special:MyLanguage/Content translation|ഉള്ളടക്കപരിഭാഷ (mediawiki.org)]] * [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Content translation/Translating/Translation quality|പരിഭാഷാ ഗുണനിലവാരം — സഹായതാൾ]] * [[:en:Wikipedia:Content translation tool|ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിലെ CX ശുദ്ധീകരണസംരംഭം]] * [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ]] * [[Special:Tags|പ്രത്യേകം:ടാഗുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:വിക്കിപീഡിയ പദ്ധതികൾ]] sjuv9kqwpd6ly4ck9i47m61twmh4r8n 4652010 4652006 2026-07-31T21:07:40Z Netha Hussain 19313 താൾ പുനഃസംഘടിപ്പിച്ചു: പദ്ധതിയുടെ ഘട്ടങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കി ചുരുക്കി; വിശദാംശങ്ങൾ ഉപതാളുകളിലേക്കു മാറ്റി 4652010 wikitext text/x-wiki {{Notice|ഇത് ഒരു കരട് പദ്ധതിരേഖയാണ്. സമൂഹത്തിന്റെ അഭിപ്രായങ്ങൾക്കും നിർദ്ദേശങ്ങൾക്കുമായി [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്|പഞ്ചായത്തിൽ]] ചർച്ചയ്ക്ക് സമർപ്പിക്കുന്നതാണ്.}} = വിക്കിപദ്ധതി: നിർമ്മിതബുദ്ധി ഉപയോഗിച്ചുള്ള പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം = == എന്താണ് ഈ പദ്ധതി? == [[:mw:Special:MyLanguage/Content translation|ഉള്ളടക്കപരിഭാഷാ ഉപകരണം]] (Content Translation — CX) വഴി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട പല മലയാളം ലേഖനങ്ങളിലും യന്ത്രപരിഭാഷയുടെ പോരായ്മകൾ നിലനിൽക്കുന്നു: അസ്വാഭാവികമായ വാക്യഘടന, വ്യാകരണപ്പിശകുകൾ, തെറ്റായ പദപ്രയോഗങ്ങൾ, പരിഭാഷിക്കപ്പെടാതെ കിടക്കുന്ന ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഗങ്ങൾ. '''ക്ലോഡ് ഫേബിൾ 5''' (Claude Fable 5) എന്ന നിർമ്മിതബുദ്ധി മോഡൽ ഉപയോഗിച്ചു പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ബോട്ട് വഴി, CX ഉപയോഗിച്ചു സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങളിലെ '''ഭാഷയും വ്യാകരണവും മാത്രം''' മെച്ചപ്പെടുത്തുകയാണ് ഈ പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം. വസ്തുതകൾ, സംഖ്യകൾ, അവലംബങ്ങൾ, ഫലകങ്ങൾ, കണ്ണികൾ, വർഗ്ഗങ്ങൾ എന്നിവയൊന്നും ബോട്ട് മാറ്റില്ല. == പദ്ധതിയുടെ ഘട്ടങ്ങൾ == ഓരോ ഘട്ടവും പൂർത്തിയായശേഷം മാത്രമേ അടുത്തതിലേക്കു കടക്കൂ. ഏതു ഘട്ടത്തിലും സമൂഹം എതിർപ്പ് അറിയിച്ചാൽ പദ്ധതി നിർത്തിവയ്ക്കും. {| class="wikitable" ! ഘട്ടം !! എന്തു ചെയ്യും !! സ്ഥിതി |- | 1. ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്തൽ || CX ടാഗുള്ള ലേഖനങ്ങളിൽനിന്ന്, യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം ഏറ്റവും കൂടിയ 100 എണ്ണം പൈലറ്റിനായി തിരഞ്ഞെടുത്തു ([[/ആദ്യ 200 ലേഖനങ്ങൾ|പട്ടിക]]). || {{done}} |- | 2. പൈലറ്റ് തിരുത്തലുകൾ || ബോട്ട് ഈ 100 ലേഖനങ്ങളിൽ മനുഷ്യമേൽനോട്ടത്തിൽ ഭാഷാതിരുത്തൽ നടത്തി. എല്ലാ diff-കളും പദ്ധതി നടത്തിപ്പുകാരി പരിശോധിച്ചു; അർത്ഥവ്യതിയാനമോ വിവരനഷ്ടമോ കണ്ടെത്തിയില്ല ([[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|ഫലരേഖ]]). || {{done}} |- | 3. സമൂഹപരിശോധന || പൈലറ്റ് തിരുത്തുകളുടെ കൃത്യത കൂടുതൽ പേർ സ്വതന്ത്രമായി പരിശോധിക്കണം — പങ്കുചേരാൻ താഴെ കാണുക. || {{doing}} |- | 4. പഞ്ചായത്ത് ചർച്ച || പൈലറ്റ് ഫലങ്ങൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്|പഞ്ചായത്തിൽ]] അവതരിപ്പിച്ച് സമവായം തേടും. || വരാനിരിക്കുന്നു |- | 5. ബോട്ട് അപേക്ഷ || സമവായം അനുകൂലമെങ്കിൽ [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ/അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷകൾ|ബോട്ട് അംഗീകാരത്തിന് അപേക്ഷിക്കും]]. പഞ്ചായത്തുചർച്ചയിലും ബോട്ട് അപേക്ഷയിലും ലഭിക്കുന്ന എല്ലാ നിർദ്ദേശങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളിച്ച് ബോട്ട് പുതുക്കിപ്പണിയും. || വരാനിരിക്കുന്നു |- | 6. സ്വയംപ്രവർത്തനം || അംഗീകാരം ലഭിച്ചശേഷം, CX ടാഗുള്ള ലേഖനങ്ങളിലൂടെ ബോട്ട് സ്വയം കടന്നുപോയി ഭാഷ തിരുത്തും. ഓരോ തിരുത്തിന്റെയും diff ഈ താളിന്റെ ഒരു ഉപതാളിൽ പരസ്യമായി പട്ടികപ്പെടുത്തും. || വരാനിരിക്കുന്നു |} == ഇപ്പോൾ: പൈലറ്റ് പരിശോധനയിൽ പങ്കുചേരൂ == 100 ലേഖനങ്ങളിലെ പൈലറ്റ് പൂർത്തിയായി. ഒരാളുടെ പരിശോധന മാത്രം പോരാ — കൂടുതൽ കണ്ണുകൾ വേണം. സഹായിക്കാൻ: # [[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|പൈലറ്റ് ഫലരേഖയിൽനിന്ന്]] ഏതാനും diff-കൾ തിരഞ്ഞെടുക്കുക. # അർത്ഥം മാറിയിട്ടുണ്ടോ, വിവരം നഷ്ടപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടോ, ഭാഷ യഥാർത്ഥത്തിൽ മെച്ചപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടോ എന്നു വിലയിരുത്തുക (ആവശ്യമെങ്കിൽ ഇംഗ്ലീഷ് മൂലലേഖനവുമായി ഒത്തുനോക്കാം). # നിരീക്ഷണങ്ങൾ [[ഉപയോക്തൃസംവാദം:Netha Hussain/പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം|ഈ താളിന്റെ സംവാദത്തിൽ]] കുറിക്കുക. പിശകു കണ്ടാൽ ആ തിരുത്ത് മുൻപ്രാപനം ചെയ്യുകയുമാവാം. '''പൈലറ്റിന്റെ രത്നച്ചുരുക്കം''': 100-ൽ 92 ലേഖനങ്ങളിൽ ഭാഷാതിരുത്തൽ വരുത്തി. യന്ത്രപരിഭാഷ വരുത്തിയ ഗുരുതര അർത്ഥപ്പിശകുകളും കണ്ടെത്തി തിരുത്തി (ഉദാ: 'Everton Weekes' എന്ന കായികതാരത്തിന്റെ പേര് 'ആഴ്ചകൾ' എന്നു പരിഭാഷപ്പെട്ടിരുന്നു). 41 ലേഖനങ്ങളിൽ കണ്ട വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ AI തിരുത്താതെ മനുഷ്യശ്രദ്ധയ്ക്കായി രേഖപ്പെടുത്തി. വിശദാംശങ്ങൾ: [[/പൈലറ്റ് നിരീക്ഷണങ്ങൾ|പൈലറ്റ് നിരീക്ഷണങ്ങൾ]]. == അടിസ്ഥാന ഉറപ്പുകൾ == # '''ഭാഷ മാത്രം''': വസ്തുതകളോ ഉള്ളടക്കമോ അവലംബങ്ങളോ മാറ്റില്ല; പുതിയ വിവരം ചേർക്കില്ല. # '''പൂർണ്ണ സുതാര്യത''': ഉപയോഗിക്കുന്ന AI മോഡലും കോഡും എല്ലാ diff-കളും പരസ്യമായിരിക്കും. # '''എളുപ്പത്തിലുള്ള മുൻപ്രാപനം''': ഏതു ബോട്ട് തിരുത്തും ആർക്കും ഒറ്റ ക്ലിക്കിൽ മുൻപ്രാപനം ചെയ്യാം; അതിനെതിരെ തർക്കമുണ്ടാകില്ല. # '''സമവായത്തിനുശേഷം മാത്രം''': പഞ്ചായത്ത് സമവായവും ബോട്ട് അംഗീകാരവും ലഭിച്ചശേഷമേ സ്വയംപ്രവർത്തനം തുടങ്ങൂ. # '''ആവശ്യപ്പെട്ടാൽ ഉടൻ നിർത്തും'''. == കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ (ഉപതാളുകൾ) == * [[/രീതിശാസ്ത്രം|രീതിശാസ്ത്രവും സാങ്കേതിക വിവരങ്ങളും]] — പശ്ചാത്തലം, ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്തുന്ന രീതി, ബോട്ടിന്റെ പ്രവർത്തനവും നിയന്ത്രണങ്ങളും, വിജയമാനദണ്ഡങ്ങൾ, അപകടസാധ്യതകൾ, നയപരമായ അനുസരണം * [[/പൈലറ്റ് നിരീക്ഷണങ്ങൾ|പൈലറ്റ് നിരീക്ഷണങ്ങൾ]] — ആദ്യ മൂന്നു തിരുത്തലുകളുടെ വിശദാംശങ്ങളും 100 ലേഖനങ്ങളിലെ നിരീക്ഷണങ്ങളുടെ സംഗ്രഹവും * [[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|100 ലേഖനങ്ങളുടെ പൈലറ്റ് ഫലരേഖ]] — ഓരോ ലേഖനത്തിന്റെയും diff കണ്ണികളും നിരീക്ഷണങ്ങളും * [[/ആദ്യ 200 ലേഖനങ്ങൾ|ആദ്യ 200 ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക]] — പൈലറ്റിനായി തിരഞ്ഞെടുത്ത ലേഖനങ്ങൾ * [[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പുതിയലേഖനങ്ങൾ|പുതിയ ലേഖനങ്ങളുടെ അവലോകനം]] — ഏറ്റവും പുതിയ 100 ലേഖനങ്ങളിലെ (തിരുത്തലുകളില്ലാത്ത) ഭാഷാ അവലോകനം == ഇതും കാണുക == * [[:mw:Special:MyLanguage/Content translation|ഉള്ളടക്കപരിഭാഷ (mediawiki.org)]] * [[:en:Wikipedia:Content translation tool|ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിലെ CX ശുദ്ധീകരണസംരംഭം]] * [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:വിക്കിപീഡിയ പദ്ധതികൾ]] lghkd1udb2v6q4g6d4hi2873ktl1i3l 4652066 4652010 2026-08-01T09:23:34Z Netha Hussain 19313 /* ഇപ്പോൾ: പൈലറ്റ് പരിശോധനയിൽ പങ്കുചേരൂ */ +1 4652066 wikitext text/x-wiki {{Notice|ഇത് ഒരു കരട് പദ്ധതിരേഖയാണ്. സമൂഹത്തിന്റെ അഭിപ്രായങ്ങൾക്കും നിർദ്ദേശങ്ങൾക്കുമായി [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്|പഞ്ചായത്തിൽ]] ചർച്ചയ്ക്ക് സമർപ്പിക്കുന്നതാണ്.}} = വിക്കിപദ്ധതി: നിർമ്മിതബുദ്ധി ഉപയോഗിച്ചുള്ള പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം = == എന്താണ് ഈ പദ്ധതി? == [[:mw:Special:MyLanguage/Content translation|ഉള്ളടക്കപരിഭാഷാ ഉപകരണം]] (Content Translation — CX) വഴി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട പല മലയാളം ലേഖനങ്ങളിലും യന്ത്രപരിഭാഷയുടെ പോരായ്മകൾ നിലനിൽക്കുന്നു: അസ്വാഭാവികമായ വാക്യഘടന, വ്യാകരണപ്പിശകുകൾ, തെറ്റായ പദപ്രയോഗങ്ങൾ, പരിഭാഷിക്കപ്പെടാതെ കിടക്കുന്ന ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഗങ്ങൾ. '''ക്ലോഡ് ഫേബിൾ 5''' (Claude Fable 5) എന്ന നിർമ്മിതബുദ്ധി മോഡൽ ഉപയോഗിച്ചു പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ബോട്ട് വഴി, CX ഉപയോഗിച്ചു സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങളിലെ '''ഭാഷയും വ്യാകരണവും മാത്രം''' മെച്ചപ്പെടുത്തുകയാണ് ഈ പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം. വസ്തുതകൾ, സംഖ്യകൾ, അവലംബങ്ങൾ, ഫലകങ്ങൾ, കണ്ണികൾ, വർഗ്ഗങ്ങൾ എന്നിവയൊന്നും ബോട്ട് മാറ്റില്ല. == പദ്ധതിയുടെ ഘട്ടങ്ങൾ == ഓരോ ഘട്ടവും പൂർത്തിയായശേഷം മാത്രമേ അടുത്തതിലേക്കു കടക്കൂ. ഏതു ഘട്ടത്തിലും സമൂഹം എതിർപ്പ് അറിയിച്ചാൽ പദ്ധതി നിർത്തിവയ്ക്കും. {| class="wikitable" ! ഘട്ടം !! എന്തു ചെയ്യും !! സ്ഥിതി |- | 1. ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്തൽ || CX ടാഗുള്ള ലേഖനങ്ങളിൽനിന്ന്, യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം ഏറ്റവും കൂടിയ 100 എണ്ണം പൈലറ്റിനായി തിരഞ്ഞെടുത്തു ([[/ആദ്യ 200 ലേഖനങ്ങൾ|പട്ടിക]]). || {{done}} |- | 2. പൈലറ്റ് തിരുത്തലുകൾ || ബോട്ട് ഈ 100 ലേഖനങ്ങളിൽ മനുഷ്യമേൽനോട്ടത്തിൽ ഭാഷാതിരുത്തൽ നടത്തി. എല്ലാ diff-കളും പദ്ധതി നടത്തിപ്പുകാരി പരിശോധിച്ചു; അർത്ഥവ്യതിയാനമോ വിവരനഷ്ടമോ കണ്ടെത്തിയില്ല ([[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|ഫലരേഖ]]). || {{done}} |- | 3. സമൂഹപരിശോധന || പൈലറ്റ് തിരുത്തുകളുടെ കൃത്യത കൂടുതൽ പേർ സ്വതന്ത്രമായി പരിശോധിക്കണം — പങ്കുചേരാൻ താഴെ കാണുക. || {{doing}} |- | 4. പഞ്ചായത്ത് ചർച്ച || പൈലറ്റ് ഫലങ്ങൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്|പഞ്ചായത്തിൽ]] അവതരിപ്പിച്ച് സമവായം തേടും. || വരാനിരിക്കുന്നു |- | 5. ബോട്ട് അപേക്ഷ || സമവായം അനുകൂലമെങ്കിൽ [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ/അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷകൾ|ബോട്ട് അംഗീകാരത്തിന് അപേക്ഷിക്കും]]. പഞ്ചായത്തുചർച്ചയിലും ബോട്ട് അപേക്ഷയിലും ലഭിക്കുന്ന എല്ലാ നിർദ്ദേശങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളിച്ച് ബോട്ട് പുതുക്കിപ്പണിയും. || വരാനിരിക്കുന്നു |- | 6. സ്വയംപ്രവർത്തനം || അംഗീകാരം ലഭിച്ചശേഷം, CX ടാഗുള്ള ലേഖനങ്ങളിലൂടെ ബോട്ട് സ്വയം കടന്നുപോയി ഭാഷ തിരുത്തും. ഓരോ തിരുത്തിന്റെയും diff ഈ താളിന്റെ ഒരു ഉപതാളിൽ പരസ്യമായി പട്ടികപ്പെടുത്തും. || വരാനിരിക്കുന്നു |} == ഇപ്പോൾ: പൈലറ്റ് പരിശോധനയിൽ പങ്കുചേരൂ == 100 ലേഖനങ്ങളിലെ പൈലറ്റ് പൂർത്തിയായി. ഒരാളുടെ പരിശോധന മാത്രം പോരാ, കൂടുതൽ പേരുടെ സഹായം ആവശ്യമുണ്ട്. സഹായിക്കാനായി: # [[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|പൈലറ്റ് ഫലരേഖയിൽനിന്ന്]] ഏതാനും diff-കൾ തിരഞ്ഞെടുക്കുക. # അർത്ഥം മാറിയിട്ടുണ്ടോ, വിവരം നഷ്ടപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടോ, ഭാഷ യഥാർത്ഥത്തിൽ മെച്ചപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടോ എന്നു വിലയിരുത്തുക (ആവശ്യമെങ്കിൽ ഇംഗ്ലീഷ് മൂലലേഖനവുമായി ഒത്തുനോക്കാം). # നിരീക്ഷണങ്ങൾ [[ഉപയോക്തൃസംവാദം:Netha Hussain/പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം|ഈ താളിന്റെ സംവാദത്തിൽ]] കുറിക്കുക. പിശകു കണ്ടാൽ ആ തിരുത്ത് മുൻപ്രാപനം ചെയ്യുകയുമാവാം. '''പൈലറ്റിന്റെ രത്നച്ചുരുക്കം''': 100-ൽ 92 ലേഖനങ്ങളിൽ ഭാഷാതിരുത്തൽ വരുത്തി. യന്ത്രപരിഭാഷ വരുത്തിയ ഗുരുതര അർത്ഥപ്പിശകുകളും കണ്ടെത്തി തിരുത്തി (ഉദാ: 'Everton Weekes' എന്ന കായികതാരത്തിന്റെ പേര് 'ആഴ്ചകൾ' എന്നു പരിഭാഷപ്പെട്ടിരുന്നു). 41 ലേഖനങ്ങളിൽ കണ്ട വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ AI തിരുത്താതെ മനുഷ്യശ്രദ്ധയ്ക്കായി രേഖപ്പെടുത്തി. വിശദാംശങ്ങൾ: [[/പൈലറ്റ് നിരീക്ഷണങ്ങൾ|പൈലറ്റ് നിരീക്ഷണങ്ങൾ]]. == അടിസ്ഥാന ഉറപ്പുകൾ == # '''ഭാഷ മാത്രം''': വസ്തുതകളോ ഉള്ളടക്കമോ അവലംബങ്ങളോ മാറ്റില്ല; പുതിയ വിവരം ചേർക്കില്ല. # '''പൂർണ്ണ സുതാര്യത''': ഉപയോഗിക്കുന്ന AI മോഡലും കോഡും എല്ലാ diff-കളും പരസ്യമായിരിക്കും. # '''എളുപ്പത്തിലുള്ള മുൻപ്രാപനം''': ഏതു ബോട്ട് തിരുത്തും ആർക്കും ഒറ്റ ക്ലിക്കിൽ മുൻപ്രാപനം ചെയ്യാം; അതിനെതിരെ തർക്കമുണ്ടാകില്ല. # '''സമവായത്തിനുശേഷം മാത്രം''': പഞ്ചായത്ത് സമവായവും ബോട്ട് അംഗീകാരവും ലഭിച്ചശേഷമേ സ്വയംപ്രവർത്തനം തുടങ്ങൂ. # '''ആവശ്യപ്പെട്ടാൽ ഉടൻ നിർത്തും'''. == കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ (ഉപതാളുകൾ) == * [[/രീതിശാസ്ത്രം|രീതിശാസ്ത്രവും സാങ്കേതിക വിവരങ്ങളും]] — പശ്ചാത്തലം, ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്തുന്ന രീതി, ബോട്ടിന്റെ പ്രവർത്തനവും നിയന്ത്രണങ്ങളും, വിജയമാനദണ്ഡങ്ങൾ, അപകടസാധ്യതകൾ, നയപരമായ അനുസരണം * [[/പൈലറ്റ് നിരീക്ഷണങ്ങൾ|പൈലറ്റ് നിരീക്ഷണങ്ങൾ]] — ആദ്യ മൂന്നു തിരുത്തലുകളുടെ വിശദാംശങ്ങളും 100 ലേഖനങ്ങളിലെ നിരീക്ഷണങ്ങളുടെ സംഗ്രഹവും * [[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|100 ലേഖനങ്ങളുടെ പൈലറ്റ് ഫലരേഖ]] — ഓരോ ലേഖനത്തിന്റെയും diff കണ്ണികളും നിരീക്ഷണങ്ങളും * [[/ആദ്യ 200 ലേഖനങ്ങൾ|ആദ്യ 200 ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക]] — പൈലറ്റിനായി തിരഞ്ഞെടുത്ത ലേഖനങ്ങൾ * [[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പുതിയലേഖനങ്ങൾ|പുതിയ ലേഖനങ്ങളുടെ അവലോകനം]] — ഏറ്റവും പുതിയ 100 ലേഖനങ്ങളിലെ (തിരുത്തലുകളില്ലാത്ത) ഭാഷാ അവലോകനം == ഇതും കാണുക == * [[:mw:Special:MyLanguage/Content translation|ഉള്ളടക്കപരിഭാഷ (mediawiki.org)]] * [[:en:Wikipedia:Content translation tool|ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിലെ CX ശുദ്ധീകരണസംരംഭം]] * [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:വിക്കിപീഡിയ പദ്ധതികൾ]] msn6k19e5uthv314zzbttozpblddq6l 4652067 4652066 2026-08-01T09:24:22Z Netha Hussain 19313 /* ഇപ്പോൾ: പൈലറ്റ് പരിശോധനയിൽ പങ്കുചേരൂ */ +1 4652067 wikitext text/x-wiki {{Notice|ഇത് ഒരു കരട് പദ്ധതിരേഖയാണ്. സമൂഹത്തിന്റെ അഭിപ്രായങ്ങൾക്കും നിർദ്ദേശങ്ങൾക്കുമായി [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്|പഞ്ചായത്തിൽ]] ചർച്ചയ്ക്ക് സമർപ്പിക്കുന്നതാണ്.}} = വിക്കിപദ്ധതി: നിർമ്മിതബുദ്ധി ഉപയോഗിച്ചുള്ള പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം = == എന്താണ് ഈ പദ്ധതി? == [[:mw:Special:MyLanguage/Content translation|ഉള്ളടക്കപരിഭാഷാ ഉപകരണം]] (Content Translation — CX) വഴി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട പല മലയാളം ലേഖനങ്ങളിലും യന്ത്രപരിഭാഷയുടെ പോരായ്മകൾ നിലനിൽക്കുന്നു: അസ്വാഭാവികമായ വാക്യഘടന, വ്യാകരണപ്പിശകുകൾ, തെറ്റായ പദപ്രയോഗങ്ങൾ, പരിഭാഷിക്കപ്പെടാതെ കിടക്കുന്ന ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഗങ്ങൾ. '''ക്ലോഡ് ഫേബിൾ 5''' (Claude Fable 5) എന്ന നിർമ്മിതബുദ്ധി മോഡൽ ഉപയോഗിച്ചു പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ബോട്ട് വഴി, CX ഉപയോഗിച്ചു സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങളിലെ '''ഭാഷയും വ്യാകരണവും മാത്രം''' മെച്ചപ്പെടുത്തുകയാണ് ഈ പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം. വസ്തുതകൾ, സംഖ്യകൾ, അവലംബങ്ങൾ, ഫലകങ്ങൾ, കണ്ണികൾ, വർഗ്ഗങ്ങൾ എന്നിവയൊന്നും ബോട്ട് മാറ്റില്ല. == പദ്ധതിയുടെ ഘട്ടങ്ങൾ == ഓരോ ഘട്ടവും പൂർത്തിയായശേഷം മാത്രമേ അടുത്തതിലേക്കു കടക്കൂ. ഏതു ഘട്ടത്തിലും സമൂഹം എതിർപ്പ് അറിയിച്ചാൽ പദ്ധതി നിർത്തിവയ്ക്കും. {| class="wikitable" ! ഘട്ടം !! എന്തു ചെയ്യും !! സ്ഥിതി |- | 1. ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്തൽ || CX ടാഗുള്ള ലേഖനങ്ങളിൽനിന്ന്, യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം ഏറ്റവും കൂടിയ 100 എണ്ണം പൈലറ്റിനായി തിരഞ്ഞെടുത്തു ([[/ആദ്യ 200 ലേഖനങ്ങൾ|പട്ടിക]]). || {{done}} |- | 2. പൈലറ്റ് തിരുത്തലുകൾ || ബോട്ട് ഈ 100 ലേഖനങ്ങളിൽ മനുഷ്യമേൽനോട്ടത്തിൽ ഭാഷാതിരുത്തൽ നടത്തി. എല്ലാ diff-കളും പദ്ധതി നടത്തിപ്പുകാരി പരിശോധിച്ചു; അർത്ഥവ്യതിയാനമോ വിവരനഷ്ടമോ കണ്ടെത്തിയില്ല ([[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|ഫലരേഖ]]). || {{done}} |- | 3. സമൂഹപരിശോധന || പൈലറ്റ് തിരുത്തുകളുടെ കൃത്യത കൂടുതൽ പേർ സ്വതന്ത്രമായി പരിശോധിക്കണം — പങ്കുചേരാൻ താഴെ കാണുക. || {{doing}} |- | 4. പഞ്ചായത്ത് ചർച്ച || പൈലറ്റ് ഫലങ്ങൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്|പഞ്ചായത്തിൽ]] അവതരിപ്പിച്ച് സമവായം തേടും. || വരാനിരിക്കുന്നു |- | 5. ബോട്ട് അപേക്ഷ || സമവായം അനുകൂലമെങ്കിൽ [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ/അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷകൾ|ബോട്ട് അംഗീകാരത്തിന് അപേക്ഷിക്കും]]. പഞ്ചായത്തുചർച്ചയിലും ബോട്ട് അപേക്ഷയിലും ലഭിക്കുന്ന എല്ലാ നിർദ്ദേശങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളിച്ച് ബോട്ട് പുതുക്കിപ്പണിയും. || വരാനിരിക്കുന്നു |- | 6. സ്വയംപ്രവർത്തനം || അംഗീകാരം ലഭിച്ചശേഷം, CX ടാഗുള്ള ലേഖനങ്ങളിലൂടെ ബോട്ട് സ്വയം കടന്നുപോയി ഭാഷ തിരുത്തും. ഓരോ തിരുത്തിന്റെയും diff ഈ താളിന്റെ ഒരു ഉപതാളിൽ പരസ്യമായി പട്ടികപ്പെടുത്തും. || വരാനിരിക്കുന്നു |} == ഇപ്പോൾ: പൈലറ്റ് പരിശോധനയിൽ പങ്കുചേരൂ == 100 ലേഖനങ്ങളിലെ പൈലറ്റ് പൂർത്തിയായി. ഒരാളുടെ പരിശോധന മാത്രം പോരാ, കൂടുതൽ പേരുടെ സഹായം ആവശ്യമുണ്ട്. സഹായിക്കാനായി: # [[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|പൈലറ്റ് ഫലരേഖയിൽനിന്ന്]] ഏതാനും diff-കൾ തിരഞ്ഞെടുക്കുക. # അർത്ഥം മാറിയിട്ടുണ്ടോ, വിവരം നഷ്ടപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടോ, ഭാഷ യഥാർത്ഥത്തിൽ മെച്ചപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടോ എന്നു വിലയിരുത്തുക (ആവശ്യമെങ്കിൽ ഇംഗ്ലീഷ് മൂലലേഖനവുമായി ഒത്തുനോക്കാം). # നിരീക്ഷണങ്ങൾ [[ഉപയോക്തൃസംവാദം:Netha Hussain/പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം|ഈ താളിന്റെ സംവാദത്തിൽ]] കുറിക്കുക. പിശകു കണ്ടാൽ ആ തിരുത്ത് മുൻപ്രാപനം ചെയ്യുകയുമാവാം. '''പൈലറ്റിന്റെ രത്നച്ചുരുക്കം''': ഉള്ളടക്ക പരിഭാഷ ടൂൾ ഉപയോഗിച്ച് തിരുത്തിയ 100-ൽ 92 ലേഖനങ്ങളിൽ ഭാഷാതിരുത്തൽ വരുത്തി. യന്ത്രപരിഭാഷ വരുത്തിയ ഗുരുതര അർത്ഥപ്പിശകുകളും കണ്ടെത്തി തിരുത്തി (ഉദാ: 'Everton Weekes' എന്ന കായികതാരത്തിന്റെ പേര് 'ആഴ്ചകൾ' എന്നു പരിഭാഷപ്പെട്ടിരുന്നു). 41 ലേഖനങ്ങളിൽ കണ്ട വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ AI തിരുത്താതെ മനുഷ്യശ്രദ്ധയ്ക്കായി രേഖപ്പെടുത്തി. വിശദാംശങ്ങൾ: [[/പൈലറ്റ് നിരീക്ഷണങ്ങൾ|പൈലറ്റ് നിരീക്ഷണങ്ങൾ]]. == അടിസ്ഥാന ഉറപ്പുകൾ == # '''ഭാഷ മാത്രം''': വസ്തുതകളോ ഉള്ളടക്കമോ അവലംബങ്ങളോ മാറ്റില്ല; പുതിയ വിവരം ചേർക്കില്ല. # '''പൂർണ്ണ സുതാര്യത''': ഉപയോഗിക്കുന്ന AI മോഡലും കോഡും എല്ലാ diff-കളും പരസ്യമായിരിക്കും. # '''എളുപ്പത്തിലുള്ള മുൻപ്രാപനം''': ഏതു ബോട്ട് തിരുത്തും ആർക്കും ഒറ്റ ക്ലിക്കിൽ മുൻപ്രാപനം ചെയ്യാം; അതിനെതിരെ തർക്കമുണ്ടാകില്ല. # '''സമവായത്തിനുശേഷം മാത്രം''': പഞ്ചായത്ത് സമവായവും ബോട്ട് അംഗീകാരവും ലഭിച്ചശേഷമേ സ്വയംപ്രവർത്തനം തുടങ്ങൂ. # '''ആവശ്യപ്പെട്ടാൽ ഉടൻ നിർത്തും'''. == കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ (ഉപതാളുകൾ) == * [[/രീതിശാസ്ത്രം|രീതിശാസ്ത്രവും സാങ്കേതിക വിവരങ്ങളും]] — പശ്ചാത്തലം, ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്തുന്ന രീതി, ബോട്ടിന്റെ പ്രവർത്തനവും നിയന്ത്രണങ്ങളും, വിജയമാനദണ്ഡങ്ങൾ, അപകടസാധ്യതകൾ, നയപരമായ അനുസരണം * [[/പൈലറ്റ് നിരീക്ഷണങ്ങൾ|പൈലറ്റ് നിരീക്ഷണങ്ങൾ]] — ആദ്യ മൂന്നു തിരുത്തലുകളുടെ വിശദാംശങ്ങളും 100 ലേഖനങ്ങളിലെ നിരീക്ഷണങ്ങളുടെ സംഗ്രഹവും * [[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|100 ലേഖനങ്ങളുടെ പൈലറ്റ് ഫലരേഖ]] — ഓരോ ലേഖനത്തിന്റെയും diff കണ്ണികളും നിരീക്ഷണങ്ങളും * [[/ആദ്യ 200 ലേഖനങ്ങൾ|ആദ്യ 200 ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക]] — പൈലറ്റിനായി തിരഞ്ഞെടുത്ത ലേഖനങ്ങൾ * [[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പുതിയലേഖനങ്ങൾ|പുതിയ ലേഖനങ്ങളുടെ അവലോകനം]] — ഏറ്റവും പുതിയ 100 ലേഖനങ്ങളിലെ (തിരുത്തലുകളില്ലാത്ത) ഭാഷാ അവലോകനം == ഇതും കാണുക == * [[:mw:Special:MyLanguage/Content translation|ഉള്ളടക്കപരിഭാഷ (mediawiki.org)]] * [[:en:Wikipedia:Content translation tool|ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിലെ CX ശുദ്ധീകരണസംരംഭം]] * [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:വിക്കിപീഡിയ പദ്ധതികൾ]] 5trdc0x95ar7uq9n66f6w8sawgauer9 4652068 4652067 2026-08-01T09:25:09Z Netha Hussain 19313 /* ഇപ്പോൾ: പൈലറ്റ് പരിശോധനയിൽ പങ്കുചേരൂ */ +1 4652068 wikitext text/x-wiki {{Notice|ഇത് ഒരു കരട് പദ്ധതിരേഖയാണ്. സമൂഹത്തിന്റെ അഭിപ്രായങ്ങൾക്കും നിർദ്ദേശങ്ങൾക്കുമായി [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്|പഞ്ചായത്തിൽ]] ചർച്ചയ്ക്ക് സമർപ്പിക്കുന്നതാണ്.}} = വിക്കിപദ്ധതി: നിർമ്മിതബുദ്ധി ഉപയോഗിച്ചുള്ള പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം = == എന്താണ് ഈ പദ്ധതി? == [[:mw:Special:MyLanguage/Content translation|ഉള്ളടക്കപരിഭാഷാ ഉപകരണം]] (Content Translation — CX) വഴി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട പല മലയാളം ലേഖനങ്ങളിലും യന്ത്രപരിഭാഷയുടെ പോരായ്മകൾ നിലനിൽക്കുന്നു: അസ്വാഭാവികമായ വാക്യഘടന, വ്യാകരണപ്പിശകുകൾ, തെറ്റായ പദപ്രയോഗങ്ങൾ, പരിഭാഷിക്കപ്പെടാതെ കിടക്കുന്ന ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഗങ്ങൾ. '''ക്ലോഡ് ഫേബിൾ 5''' (Claude Fable 5) എന്ന നിർമ്മിതബുദ്ധി മോഡൽ ഉപയോഗിച്ചു പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ബോട്ട് വഴി, CX ഉപയോഗിച്ചു സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങളിലെ '''ഭാഷയും വ്യാകരണവും മാത്രം''' മെച്ചപ്പെടുത്തുകയാണ് ഈ പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം. വസ്തുതകൾ, സംഖ്യകൾ, അവലംബങ്ങൾ, ഫലകങ്ങൾ, കണ്ണികൾ, വർഗ്ഗങ്ങൾ എന്നിവയൊന്നും ബോട്ട് മാറ്റില്ല. == പദ്ധതിയുടെ ഘട്ടങ്ങൾ == ഓരോ ഘട്ടവും പൂർത്തിയായശേഷം മാത്രമേ അടുത്തതിലേക്കു കടക്കൂ. ഏതു ഘട്ടത്തിലും സമൂഹം എതിർപ്പ് അറിയിച്ചാൽ പദ്ധതി നിർത്തിവയ്ക്കും. {| class="wikitable" ! ഘട്ടം !! എന്തു ചെയ്യും !! സ്ഥിതി |- | 1. ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്തൽ || CX ടാഗുള്ള ലേഖനങ്ങളിൽനിന്ന്, യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം ഏറ്റവും കൂടിയ 100 എണ്ണം പൈലറ്റിനായി തിരഞ്ഞെടുത്തു ([[/ആദ്യ 200 ലേഖനങ്ങൾ|പട്ടിക]]). || {{done}} |- | 2. പൈലറ്റ് തിരുത്തലുകൾ || ബോട്ട് ഈ 100 ലേഖനങ്ങളിൽ മനുഷ്യമേൽനോട്ടത്തിൽ ഭാഷാതിരുത്തൽ നടത്തി. എല്ലാ diff-കളും പദ്ധതി നടത്തിപ്പുകാരി പരിശോധിച്ചു; അർത്ഥവ്യതിയാനമോ വിവരനഷ്ടമോ കണ്ടെത്തിയില്ല ([[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|ഫലരേഖ]]). || {{done}} |- | 3. സമൂഹപരിശോധന || പൈലറ്റ് തിരുത്തുകളുടെ കൃത്യത കൂടുതൽ പേർ സ്വതന്ത്രമായി പരിശോധിക്കണം — പങ്കുചേരാൻ താഴെ കാണുക. || {{doing}} |- | 4. പഞ്ചായത്ത് ചർച്ച || പൈലറ്റ് ഫലങ്ങൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്|പഞ്ചായത്തിൽ]] അവതരിപ്പിച്ച് സമവായം തേടും. || വരാനിരിക്കുന്നു |- | 5. ബോട്ട് അപേക്ഷ || സമവായം അനുകൂലമെങ്കിൽ [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ/അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷകൾ|ബോട്ട് അംഗീകാരത്തിന് അപേക്ഷിക്കും]]. പഞ്ചായത്തുചർച്ചയിലും ബോട്ട് അപേക്ഷയിലും ലഭിക്കുന്ന എല്ലാ നിർദ്ദേശങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളിച്ച് ബോട്ട് പുതുക്കിപ്പണിയും. || വരാനിരിക്കുന്നു |- | 6. സ്വയംപ്രവർത്തനം || അംഗീകാരം ലഭിച്ചശേഷം, CX ടാഗുള്ള ലേഖനങ്ങളിലൂടെ ബോട്ട് സ്വയം കടന്നുപോയി ഭാഷ തിരുത്തും. ഓരോ തിരുത്തിന്റെയും diff ഈ താളിന്റെ ഒരു ഉപതാളിൽ പരസ്യമായി പട്ടികപ്പെടുത്തും. || വരാനിരിക്കുന്നു |} == ഇപ്പോൾ: പൈലറ്റ് പരിശോധനയിൽ പങ്കുചേരൂ == 100 ലേഖനങ്ങളിലെ പൈലറ്റ് പൂർത്തിയായി. ഒരാളുടെ പരിശോധന മാത്രം പോരാ, കൂടുതൽ പേരുടെ സഹായം ആവശ്യമുണ്ട്. സഹായിക്കാനായി: # [[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|പൈലറ്റ് ഫലരേഖയിൽനിന്ന്]] ഏതാനും diff-കൾ തിരഞ്ഞെടുക്കുക. # അർത്ഥം മാറിയിട്ടുണ്ടോ, വിവരം നഷ്ടപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടോ, ഭാഷ യഥാർത്ഥത്തിൽ മെച്ചപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടോ എന്നു വിലയിരുത്തുക (ആവശ്യമെങ്കിൽ ഇംഗ്ലീഷ് മൂലലേഖനവുമായി ഒത്തുനോക്കാം). # നിരീക്ഷണങ്ങൾ [[ഉപയോക്തൃസംവാദം:Netha Hussain/പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം|ഈ താളിന്റെ സംവാദത്തിൽ]] കുറിക്കുക. പിശകു കണ്ടാൽ ആ തിരുത്ത് മുൻപ്രാപനം ചെയ്യുകയുമാവാം. '''പൈലറ്റിന്റെ രത്നച്ചുരുക്കം''': ഉള്ളടക്ക പരിഭാഷ ടൂൾ ഉപയോഗിച്ച് തിരുത്തിയ 100-ൽ 92 ലേഖനങ്ങളിൽ ഭാഷാതിരുത്തൽ വരുത്തി. യന്ത്രപരിഭാഷ വരുത്തിയ ഗുരുതര അർത്ഥപ്പിശകുകളും കണ്ടെത്തി തിരുത്തി (ഉദാ: 'Everton Weekes' എന്ന കായികതാരത്തിന്റെ പേര് 'ആഴ്ചകൾ' എന്നു പരിഭാഷപ്പെട്ടിരുന്നു). 41 ലേഖനങ്ങളിൽ കണ്ട വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ AI തിരുത്താതെ മനുഷ്യശ്രദ്ധയ്ക്കായി രേഖപ്പെടുത്തി. വിശദാംശങ്ങൾ: [[ഉപയോക്താവ്:Netha_Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|പൈലറ്റ് നിരീക്ഷണങ്ങൾ]]. == അടിസ്ഥാന ഉറപ്പുകൾ == # '''ഭാഷ മാത്രം''': വസ്തുതകളോ ഉള്ളടക്കമോ അവലംബങ്ങളോ മാറ്റില്ല; പുതിയ വിവരം ചേർക്കില്ല. # '''പൂർണ്ണ സുതാര്യത''': ഉപയോഗിക്കുന്ന AI മോഡലും കോഡും എല്ലാ diff-കളും പരസ്യമായിരിക്കും. # '''എളുപ്പത്തിലുള്ള മുൻപ്രാപനം''': ഏതു ബോട്ട് തിരുത്തും ആർക്കും ഒറ്റ ക്ലിക്കിൽ മുൻപ്രാപനം ചെയ്യാം; അതിനെതിരെ തർക്കമുണ്ടാകില്ല. # '''സമവായത്തിനുശേഷം മാത്രം''': പഞ്ചായത്ത് സമവായവും ബോട്ട് അംഗീകാരവും ലഭിച്ചശേഷമേ സ്വയംപ്രവർത്തനം തുടങ്ങൂ. # '''ആവശ്യപ്പെട്ടാൽ ഉടൻ നിർത്തും'''. == കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ (ഉപതാളുകൾ) == * [[/രീതിശാസ്ത്രം|രീതിശാസ്ത്രവും സാങ്കേതിക വിവരങ്ങളും]] — പശ്ചാത്തലം, ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്തുന്ന രീതി, ബോട്ടിന്റെ പ്രവർത്തനവും നിയന്ത്രണങ്ങളും, വിജയമാനദണ്ഡങ്ങൾ, അപകടസാധ്യതകൾ, നയപരമായ അനുസരണം * [[/പൈലറ്റ് നിരീക്ഷണങ്ങൾ|പൈലറ്റ് നിരീക്ഷണങ്ങൾ]] — ആദ്യ മൂന്നു തിരുത്തലുകളുടെ വിശദാംശങ്ങളും 100 ലേഖനങ്ങളിലെ നിരീക്ഷണങ്ങളുടെ സംഗ്രഹവും * [[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|100 ലേഖനങ്ങളുടെ പൈലറ്റ് ഫലരേഖ]] — ഓരോ ലേഖനത്തിന്റെയും diff കണ്ണികളും നിരീക്ഷണങ്ങളും * [[/ആദ്യ 200 ലേഖനങ്ങൾ|ആദ്യ 200 ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക]] — പൈലറ്റിനായി തിരഞ്ഞെടുത്ത ലേഖനങ്ങൾ * [[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പുതിയലേഖനങ്ങൾ|പുതിയ ലേഖനങ്ങളുടെ അവലോകനം]] — ഏറ്റവും പുതിയ 100 ലേഖനങ്ങളിലെ (തിരുത്തലുകളില്ലാത്ത) ഭാഷാ അവലോകനം == ഇതും കാണുക == * [[:mw:Special:MyLanguage/Content translation|ഉള്ളടക്കപരിഭാഷ (mediawiki.org)]] * [[:en:Wikipedia:Content translation tool|ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിലെ CX ശുദ്ധീകരണസംരംഭം]] * [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:വിക്കിപീഡിയ പദ്ധതികൾ]] 8zeuptxnh24ic8igcjy5tanxueppuzd 4652069 4652068 2026-08-01T09:25:53Z Netha Hussain 19313 /* അടിസ്ഥാന ഉറപ്പുകൾ */ +1 4652069 wikitext text/x-wiki {{Notice|ഇത് ഒരു കരട് പദ്ധതിരേഖയാണ്. സമൂഹത്തിന്റെ അഭിപ്രായങ്ങൾക്കും നിർദ്ദേശങ്ങൾക്കുമായി [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്|പഞ്ചായത്തിൽ]] ചർച്ചയ്ക്ക് സമർപ്പിക്കുന്നതാണ്.}} = വിക്കിപദ്ധതി: നിർമ്മിതബുദ്ധി ഉപയോഗിച്ചുള്ള പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം = == എന്താണ് ഈ പദ്ധതി? == [[:mw:Special:MyLanguage/Content translation|ഉള്ളടക്കപരിഭാഷാ ഉപകരണം]] (Content Translation — CX) വഴി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട പല മലയാളം ലേഖനങ്ങളിലും യന്ത്രപരിഭാഷയുടെ പോരായ്മകൾ നിലനിൽക്കുന്നു: അസ്വാഭാവികമായ വാക്യഘടന, വ്യാകരണപ്പിശകുകൾ, തെറ്റായ പദപ്രയോഗങ്ങൾ, പരിഭാഷിക്കപ്പെടാതെ കിടക്കുന്ന ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഗങ്ങൾ. '''ക്ലോഡ് ഫേബിൾ 5''' (Claude Fable 5) എന്ന നിർമ്മിതബുദ്ധി മോഡൽ ഉപയോഗിച്ചു പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ബോട്ട് വഴി, CX ഉപയോഗിച്ചു സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങളിലെ '''ഭാഷയും വ്യാകരണവും മാത്രം''' മെച്ചപ്പെടുത്തുകയാണ് ഈ പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം. വസ്തുതകൾ, സംഖ്യകൾ, അവലംബങ്ങൾ, ഫലകങ്ങൾ, കണ്ണികൾ, വർഗ്ഗങ്ങൾ എന്നിവയൊന്നും ബോട്ട് മാറ്റില്ല. == പദ്ധതിയുടെ ഘട്ടങ്ങൾ == ഓരോ ഘട്ടവും പൂർത്തിയായശേഷം മാത്രമേ അടുത്തതിലേക്കു കടക്കൂ. ഏതു ഘട്ടത്തിലും സമൂഹം എതിർപ്പ് അറിയിച്ചാൽ പദ്ധതി നിർത്തിവയ്ക്കും. {| class="wikitable" ! ഘട്ടം !! എന്തു ചെയ്യും !! സ്ഥിതി |- | 1. ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്തൽ || CX ടാഗുള്ള ലേഖനങ്ങളിൽനിന്ന്, യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം ഏറ്റവും കൂടിയ 100 എണ്ണം പൈലറ്റിനായി തിരഞ്ഞെടുത്തു ([[/ആദ്യ 200 ലേഖനങ്ങൾ|പട്ടിക]]). || {{done}} |- | 2. പൈലറ്റ് തിരുത്തലുകൾ || ബോട്ട് ഈ 100 ലേഖനങ്ങളിൽ മനുഷ്യമേൽനോട്ടത്തിൽ ഭാഷാതിരുത്തൽ നടത്തി. എല്ലാ diff-കളും പദ്ധതി നടത്തിപ്പുകാരി പരിശോധിച്ചു; അർത്ഥവ്യതിയാനമോ വിവരനഷ്ടമോ കണ്ടെത്തിയില്ല ([[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|ഫലരേഖ]]). || {{done}} |- | 3. സമൂഹപരിശോധന || പൈലറ്റ് തിരുത്തുകളുടെ കൃത്യത കൂടുതൽ പേർ സ്വതന്ത്രമായി പരിശോധിക്കണം — പങ്കുചേരാൻ താഴെ കാണുക. || {{doing}} |- | 4. പഞ്ചായത്ത് ചർച്ച || പൈലറ്റ് ഫലങ്ങൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്|പഞ്ചായത്തിൽ]] അവതരിപ്പിച്ച് സമവായം തേടും. || വരാനിരിക്കുന്നു |- | 5. ബോട്ട് അപേക്ഷ || സമവായം അനുകൂലമെങ്കിൽ [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ/അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷകൾ|ബോട്ട് അംഗീകാരത്തിന് അപേക്ഷിക്കും]]. പഞ്ചായത്തുചർച്ചയിലും ബോട്ട് അപേക്ഷയിലും ലഭിക്കുന്ന എല്ലാ നിർദ്ദേശങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളിച്ച് ബോട്ട് പുതുക്കിപ്പണിയും. || വരാനിരിക്കുന്നു |- | 6. സ്വയംപ്രവർത്തനം || അംഗീകാരം ലഭിച്ചശേഷം, CX ടാഗുള്ള ലേഖനങ്ങളിലൂടെ ബോട്ട് സ്വയം കടന്നുപോയി ഭാഷ തിരുത്തും. ഓരോ തിരുത്തിന്റെയും diff ഈ താളിന്റെ ഒരു ഉപതാളിൽ പരസ്യമായി പട്ടികപ്പെടുത്തും. || വരാനിരിക്കുന്നു |} == ഇപ്പോൾ: പൈലറ്റ് പരിശോധനയിൽ പങ്കുചേരൂ == 100 ലേഖനങ്ങളിലെ പൈലറ്റ് പൂർത്തിയായി. ഒരാളുടെ പരിശോധന മാത്രം പോരാ, കൂടുതൽ പേരുടെ സഹായം ആവശ്യമുണ്ട്. സഹായിക്കാനായി: # [[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|പൈലറ്റ് ഫലരേഖയിൽനിന്ന്]] ഏതാനും diff-കൾ തിരഞ്ഞെടുക്കുക. # അർത്ഥം മാറിയിട്ടുണ്ടോ, വിവരം നഷ്ടപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടോ, ഭാഷ യഥാർത്ഥത്തിൽ മെച്ചപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടോ എന്നു വിലയിരുത്തുക (ആവശ്യമെങ്കിൽ ഇംഗ്ലീഷ് മൂലലേഖനവുമായി ഒത്തുനോക്കാം). # നിരീക്ഷണങ്ങൾ [[ഉപയോക്തൃസംവാദം:Netha Hussain/പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം|ഈ താളിന്റെ സംവാദത്തിൽ]] കുറിക്കുക. പിശകു കണ്ടാൽ ആ തിരുത്ത് മുൻപ്രാപനം ചെയ്യുകയുമാവാം. '''പൈലറ്റിന്റെ രത്നച്ചുരുക്കം''': ഉള്ളടക്ക പരിഭാഷ ടൂൾ ഉപയോഗിച്ച് തിരുത്തിയ 100-ൽ 92 ലേഖനങ്ങളിൽ ഭാഷാതിരുത്തൽ വരുത്തി. യന്ത്രപരിഭാഷ വരുത്തിയ ഗുരുതര അർത്ഥപ്പിശകുകളും കണ്ടെത്തി തിരുത്തി (ഉദാ: 'Everton Weekes' എന്ന കായികതാരത്തിന്റെ പേര് 'ആഴ്ചകൾ' എന്നു പരിഭാഷപ്പെട്ടിരുന്നു). 41 ലേഖനങ്ങളിൽ കണ്ട വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ AI തിരുത്താതെ മനുഷ്യശ്രദ്ധയ്ക്കായി രേഖപ്പെടുത്തി. വിശദാംശങ്ങൾ: [[ഉപയോക്താവ്:Netha_Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|പൈലറ്റ് നിരീക്ഷണങ്ങൾ]]. == ബോട്ടിന്റെ ജോലികൾ == # '''ഭാഷ മാത്രം''': വസ്തുതകളോ ഉള്ളടക്കമോ അവലംബങ്ങളോ മാറ്റില്ല; പുതിയ വിവരം ചേർക്കില്ല. # '''പൂർണ്ണ സുതാര്യത''': ഉപയോഗിക്കുന്ന AI മോഡലും കോഡും എല്ലാ diff-കളും പരസ്യമായിരിക്കും. # '''എളുപ്പത്തിലുള്ള മുൻപ്രാപനം''': ഏതു ബോട്ട് തിരുത്തും ആർക്കും ഒറ്റ ക്ലിക്കിൽ മുൻപ്രാപനം ചെയ്യാം; അതിനെതിരെ തർക്കമുണ്ടാകില്ല. # '''സമവായത്തിനുശേഷം മാത്രം''': പഞ്ചായത്ത് സമവായവും ബോട്ട് അംഗീകാരവും ലഭിച്ചശേഷമേ സ്വയംപ്രവർത്തനം തുടങ്ങൂ. # '''ആവശ്യപ്പെട്ടാൽ ഉടൻ നിർത്തും'''. == കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ (ഉപതാളുകൾ) == * [[/രീതിശാസ്ത്രം|രീതിശാസ്ത്രവും സാങ്കേതിക വിവരങ്ങളും]] — പശ്ചാത്തലം, ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്തുന്ന രീതി, ബോട്ടിന്റെ പ്രവർത്തനവും നിയന്ത്രണങ്ങളും, വിജയമാനദണ്ഡങ്ങൾ, അപകടസാധ്യതകൾ, നയപരമായ അനുസരണം * [[/പൈലറ്റ് നിരീക്ഷണങ്ങൾ|പൈലറ്റ് നിരീക്ഷണങ്ങൾ]] — ആദ്യ മൂന്നു തിരുത്തലുകളുടെ വിശദാംശങ്ങളും 100 ലേഖനങ്ങളിലെ നിരീക്ഷണങ്ങളുടെ സംഗ്രഹവും * [[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|100 ലേഖനങ്ങളുടെ പൈലറ്റ് ഫലരേഖ]] — ഓരോ ലേഖനത്തിന്റെയും diff കണ്ണികളും നിരീക്ഷണങ്ങളും * [[/ആദ്യ 200 ലേഖനങ്ങൾ|ആദ്യ 200 ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക]] — പൈലറ്റിനായി തിരഞ്ഞെടുത്ത ലേഖനങ്ങൾ * [[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പുതിയലേഖനങ്ങൾ|പുതിയ ലേഖനങ്ങളുടെ അവലോകനം]] — ഏറ്റവും പുതിയ 100 ലേഖനങ്ങളിലെ (തിരുത്തലുകളില്ലാത്ത) ഭാഷാ അവലോകനം == ഇതും കാണുക == * [[:mw:Special:MyLanguage/Content translation|ഉള്ളടക്കപരിഭാഷ (mediawiki.org)]] * [[:en:Wikipedia:Content translation tool|ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിലെ CX ശുദ്ധീകരണസംരംഭം]] * [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:വിക്കിപീഡിയ പദ്ധതികൾ]] 3g485vpdw036l71pgs53bf95hkjwfmb 4652070 4652069 2026-08-01T09:26:12Z Netha Hussain 19313 /* ഇപ്പോൾ: പൈലറ്റ് പരിശോധനയിൽ പങ്കുചേരൂ */ +1 4652070 wikitext text/x-wiki {{Notice|ഇത് ഒരു കരട് പദ്ധതിരേഖയാണ്. സമൂഹത്തിന്റെ അഭിപ്രായങ്ങൾക്കും നിർദ്ദേശങ്ങൾക്കുമായി [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്|പഞ്ചായത്തിൽ]] ചർച്ചയ്ക്ക് സമർപ്പിക്കുന്നതാണ്.}} = വിക്കിപദ്ധതി: നിർമ്മിതബുദ്ധി ഉപയോഗിച്ചുള്ള പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം = == എന്താണ് ഈ പദ്ധതി? == [[:mw:Special:MyLanguage/Content translation|ഉള്ളടക്കപരിഭാഷാ ഉപകരണം]] (Content Translation — CX) വഴി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട പല മലയാളം ലേഖനങ്ങളിലും യന്ത്രപരിഭാഷയുടെ പോരായ്മകൾ നിലനിൽക്കുന്നു: അസ്വാഭാവികമായ വാക്യഘടന, വ്യാകരണപ്പിശകുകൾ, തെറ്റായ പദപ്രയോഗങ്ങൾ, പരിഭാഷിക്കപ്പെടാതെ കിടക്കുന്ന ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഗങ്ങൾ. '''ക്ലോഡ് ഫേബിൾ 5''' (Claude Fable 5) എന്ന നിർമ്മിതബുദ്ധി മോഡൽ ഉപയോഗിച്ചു പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ബോട്ട് വഴി, CX ഉപയോഗിച്ചു സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങളിലെ '''ഭാഷയും വ്യാകരണവും മാത്രം''' മെച്ചപ്പെടുത്തുകയാണ് ഈ പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം. വസ്തുതകൾ, സംഖ്യകൾ, അവലംബങ്ങൾ, ഫലകങ്ങൾ, കണ്ണികൾ, വർഗ്ഗങ്ങൾ എന്നിവയൊന്നും ബോട്ട് മാറ്റില്ല. == പദ്ധതിയുടെ ഘട്ടങ്ങൾ == ഓരോ ഘട്ടവും പൂർത്തിയായശേഷം മാത്രമേ അടുത്തതിലേക്കു കടക്കൂ. ഏതു ഘട്ടത്തിലും സമൂഹം എതിർപ്പ് അറിയിച്ചാൽ പദ്ധതി നിർത്തിവയ്ക്കും. {| class="wikitable" ! ഘട്ടം !! എന്തു ചെയ്യും !! സ്ഥിതി |- | 1. ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്തൽ || CX ടാഗുള്ള ലേഖനങ്ങളിൽനിന്ന്, യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം ഏറ്റവും കൂടിയ 100 എണ്ണം പൈലറ്റിനായി തിരഞ്ഞെടുത്തു ([[/ആദ്യ 200 ലേഖനങ്ങൾ|പട്ടിക]]). || {{done}} |- | 2. പൈലറ്റ് തിരുത്തലുകൾ || ബോട്ട് ഈ 100 ലേഖനങ്ങളിൽ മനുഷ്യമേൽനോട്ടത്തിൽ ഭാഷാതിരുത്തൽ നടത്തി. എല്ലാ diff-കളും പദ്ധതി നടത്തിപ്പുകാരി പരിശോധിച്ചു; അർത്ഥവ്യതിയാനമോ വിവരനഷ്ടമോ കണ്ടെത്തിയില്ല ([[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|ഫലരേഖ]]). || {{done}} |- | 3. സമൂഹപരിശോധന || പൈലറ്റ് തിരുത്തുകളുടെ കൃത്യത കൂടുതൽ പേർ സ്വതന്ത്രമായി പരിശോധിക്കണം — പങ്കുചേരാൻ താഴെ കാണുക. || {{doing}} |- | 4. പഞ്ചായത്ത് ചർച്ച || പൈലറ്റ് ഫലങ്ങൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്|പഞ്ചായത്തിൽ]] അവതരിപ്പിച്ച് സമവായം തേടും. || വരാനിരിക്കുന്നു |- | 5. ബോട്ട് അപേക്ഷ || സമവായം അനുകൂലമെങ്കിൽ [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ/അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷകൾ|ബോട്ട് അംഗീകാരത്തിന് അപേക്ഷിക്കും]]. പഞ്ചായത്തുചർച്ചയിലും ബോട്ട് അപേക്ഷയിലും ലഭിക്കുന്ന എല്ലാ നിർദ്ദേശങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളിച്ച് ബോട്ട് പുതുക്കിപ്പണിയും. || വരാനിരിക്കുന്നു |- | 6. സ്വയംപ്രവർത്തനം || അംഗീകാരം ലഭിച്ചശേഷം, CX ടാഗുള്ള ലേഖനങ്ങളിലൂടെ ബോട്ട് സ്വയം കടന്നുപോയി ഭാഷ തിരുത്തും. ഓരോ തിരുത്തിന്റെയും diff ഈ താളിന്റെ ഒരു ഉപതാളിൽ പരസ്യമായി പട്ടികപ്പെടുത്തും. || വരാനിരിക്കുന്നു |} == പൈലറ്റ് പരിശോധനയിൽ പങ്കുചേരൂ == 100 ലേഖനങ്ങളിലെ പൈലറ്റ് പൂർത്തിയായി. ഒരാളുടെ പരിശോധന മാത്രം പോരാ, കൂടുതൽ പേരുടെ സഹായം ആവശ്യമുണ്ട്. സഹായിക്കാനായി: # [[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|പൈലറ്റ് ഫലരേഖയിൽനിന്ന്]] ഏതാനും diff-കൾ തിരഞ്ഞെടുക്കുക. # അർത്ഥം മാറിയിട്ടുണ്ടോ, വിവരം നഷ്ടപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടോ, ഭാഷ യഥാർത്ഥത്തിൽ മെച്ചപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടോ എന്നു വിലയിരുത്തുക (ആവശ്യമെങ്കിൽ ഇംഗ്ലീഷ് മൂലലേഖനവുമായി ഒത്തുനോക്കാം). # നിരീക്ഷണങ്ങൾ [[ഉപയോക്തൃസംവാദം:Netha Hussain/പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം|ഈ താളിന്റെ സംവാദത്തിൽ]] കുറിക്കുക. പിശകു കണ്ടാൽ ആ തിരുത്ത് മുൻപ്രാപനം ചെയ്യുകയുമാവാം. '''പൈലറ്റിന്റെ രത്നച്ചുരുക്കം''': ഉള്ളടക്ക പരിഭാഷ ടൂൾ ഉപയോഗിച്ച് തിരുത്തിയ 100-ൽ 92 ലേഖനങ്ങളിൽ ഭാഷാതിരുത്തൽ വരുത്തി. യന്ത്രപരിഭാഷ വരുത്തിയ ഗുരുതര അർത്ഥപ്പിശകുകളും കണ്ടെത്തി തിരുത്തി (ഉദാ: 'Everton Weekes' എന്ന കായികതാരത്തിന്റെ പേര് 'ആഴ്ചകൾ' എന്നു പരിഭാഷപ്പെട്ടിരുന്നു). 41 ലേഖനങ്ങളിൽ കണ്ട വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ AI തിരുത്താതെ മനുഷ്യശ്രദ്ധയ്ക്കായി രേഖപ്പെടുത്തി. വിശദാംശങ്ങൾ: [[ഉപയോക്താവ്:Netha_Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|പൈലറ്റ് നിരീക്ഷണങ്ങൾ]]. == ബോട്ടിന്റെ ജോലികൾ == # '''ഭാഷ മാത്രം''': വസ്തുതകളോ ഉള്ളടക്കമോ അവലംബങ്ങളോ മാറ്റില്ല; പുതിയ വിവരം ചേർക്കില്ല. # '''പൂർണ്ണ സുതാര്യത''': ഉപയോഗിക്കുന്ന AI മോഡലും കോഡും എല്ലാ diff-കളും പരസ്യമായിരിക്കും. # '''എളുപ്പത്തിലുള്ള മുൻപ്രാപനം''': ഏതു ബോട്ട് തിരുത്തും ആർക്കും ഒറ്റ ക്ലിക്കിൽ മുൻപ്രാപനം ചെയ്യാം; അതിനെതിരെ തർക്കമുണ്ടാകില്ല. # '''സമവായത്തിനുശേഷം മാത്രം''': പഞ്ചായത്ത് സമവായവും ബോട്ട് അംഗീകാരവും ലഭിച്ചശേഷമേ സ്വയംപ്രവർത്തനം തുടങ്ങൂ. # '''ആവശ്യപ്പെട്ടാൽ ഉടൻ നിർത്തും'''. == കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ (ഉപതാളുകൾ) == * [[/രീതിശാസ്ത്രം|രീതിശാസ്ത്രവും സാങ്കേതിക വിവരങ്ങളും]] — പശ്ചാത്തലം, ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്തുന്ന രീതി, ബോട്ടിന്റെ പ്രവർത്തനവും നിയന്ത്രണങ്ങളും, വിജയമാനദണ്ഡങ്ങൾ, അപകടസാധ്യതകൾ, നയപരമായ അനുസരണം * [[/പൈലറ്റ് നിരീക്ഷണങ്ങൾ|പൈലറ്റ് നിരീക്ഷണങ്ങൾ]] — ആദ്യ മൂന്നു തിരുത്തലുകളുടെ വിശദാംശങ്ങളും 100 ലേഖനങ്ങളിലെ നിരീക്ഷണങ്ങളുടെ സംഗ്രഹവും * [[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|100 ലേഖനങ്ങളുടെ പൈലറ്റ് ഫലരേഖ]] — ഓരോ ലേഖനത്തിന്റെയും diff കണ്ണികളും നിരീക്ഷണങ്ങളും * [[/ആദ്യ 200 ലേഖനങ്ങൾ|ആദ്യ 200 ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക]] — പൈലറ്റിനായി തിരഞ്ഞെടുത്ത ലേഖനങ്ങൾ * [[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പുതിയലേഖനങ്ങൾ|പുതിയ ലേഖനങ്ങളുടെ അവലോകനം]] — ഏറ്റവും പുതിയ 100 ലേഖനങ്ങളിലെ (തിരുത്തലുകളില്ലാത്ത) ഭാഷാ അവലോകനം == ഇതും കാണുക == * [[:mw:Special:MyLanguage/Content translation|ഉള്ളടക്കപരിഭാഷ (mediawiki.org)]] * [[:en:Wikipedia:Content translation tool|ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിലെ CX ശുദ്ധീകരണസംരംഭം]] * [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:വിക്കിപീഡിയ പദ്ധതികൾ]] gd5jghoplb805fxa4e5ll18exyq8rcn 4652071 4652070 2026-08-01T09:29:40Z Netha Hussain 19313 /* കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ (ഉപതാളുകൾ) */ +1 4652071 wikitext text/x-wiki {{Notice|ഇത് ഒരു കരട് പദ്ധതിരേഖയാണ്. സമൂഹത്തിന്റെ അഭിപ്രായങ്ങൾക്കും നിർദ്ദേശങ്ങൾക്കുമായി [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്|പഞ്ചായത്തിൽ]] ചർച്ചയ്ക്ക് സമർപ്പിക്കുന്നതാണ്.}} = വിക്കിപദ്ധതി: നിർമ്മിതബുദ്ധി ഉപയോഗിച്ചുള്ള പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം = == എന്താണ് ഈ പദ്ധതി? == [[:mw:Special:MyLanguage/Content translation|ഉള്ളടക്കപരിഭാഷാ ഉപകരണം]] (Content Translation — CX) വഴി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട പല മലയാളം ലേഖനങ്ങളിലും യന്ത്രപരിഭാഷയുടെ പോരായ്മകൾ നിലനിൽക്കുന്നു: അസ്വാഭാവികമായ വാക്യഘടന, വ്യാകരണപ്പിശകുകൾ, തെറ്റായ പദപ്രയോഗങ്ങൾ, പരിഭാഷിക്കപ്പെടാതെ കിടക്കുന്ന ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഗങ്ങൾ. '''ക്ലോഡ് ഫേബിൾ 5''' (Claude Fable 5) എന്ന നിർമ്മിതബുദ്ധി മോഡൽ ഉപയോഗിച്ചു പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ബോട്ട് വഴി, CX ഉപയോഗിച്ചു സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങളിലെ '''ഭാഷയും വ്യാകരണവും മാത്രം''' മെച്ചപ്പെടുത്തുകയാണ് ഈ പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം. വസ്തുതകൾ, സംഖ്യകൾ, അവലംബങ്ങൾ, ഫലകങ്ങൾ, കണ്ണികൾ, വർഗ്ഗങ്ങൾ എന്നിവയൊന്നും ബോട്ട് മാറ്റില്ല. == പദ്ധതിയുടെ ഘട്ടങ്ങൾ == ഓരോ ഘട്ടവും പൂർത്തിയായശേഷം മാത്രമേ അടുത്തതിലേക്കു കടക്കൂ. ഏതു ഘട്ടത്തിലും സമൂഹം എതിർപ്പ് അറിയിച്ചാൽ പദ്ധതി നിർത്തിവയ്ക്കും. {| class="wikitable" ! ഘട്ടം !! എന്തു ചെയ്യും !! സ്ഥിതി |- | 1. ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്തൽ || CX ടാഗുള്ള ലേഖനങ്ങളിൽനിന്ന്, യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം ഏറ്റവും കൂടിയ 100 എണ്ണം പൈലറ്റിനായി തിരഞ്ഞെടുത്തു ([[/ആദ്യ 200 ലേഖനങ്ങൾ|പട്ടിക]]). || {{done}} |- | 2. പൈലറ്റ് തിരുത്തലുകൾ || ബോട്ട് ഈ 100 ലേഖനങ്ങളിൽ മനുഷ്യമേൽനോട്ടത്തിൽ ഭാഷാതിരുത്തൽ നടത്തി. എല്ലാ diff-കളും പദ്ധതി നടത്തിപ്പുകാരി പരിശോധിച്ചു; അർത്ഥവ്യതിയാനമോ വിവരനഷ്ടമോ കണ്ടെത്തിയില്ല ([[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|ഫലരേഖ]]). || {{done}} |- | 3. സമൂഹപരിശോധന || പൈലറ്റ് തിരുത്തുകളുടെ കൃത്യത കൂടുതൽ പേർ സ്വതന്ത്രമായി പരിശോധിക്കണം — പങ്കുചേരാൻ താഴെ കാണുക. || {{doing}} |- | 4. പഞ്ചായത്ത് ചർച്ച || പൈലറ്റ് ഫലങ്ങൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്|പഞ്ചായത്തിൽ]] അവതരിപ്പിച്ച് സമവായം തേടും. || വരാനിരിക്കുന്നു |- | 5. ബോട്ട് അപേക്ഷ || സമവായം അനുകൂലമെങ്കിൽ [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ/അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷകൾ|ബോട്ട് അംഗീകാരത്തിന് അപേക്ഷിക്കും]]. പഞ്ചായത്തുചർച്ചയിലും ബോട്ട് അപേക്ഷയിലും ലഭിക്കുന്ന എല്ലാ നിർദ്ദേശങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളിച്ച് ബോട്ട് പുതുക്കിപ്പണിയും. || വരാനിരിക്കുന്നു |- | 6. സ്വയംപ്രവർത്തനം || അംഗീകാരം ലഭിച്ചശേഷം, CX ടാഗുള്ള ലേഖനങ്ങളിലൂടെ ബോട്ട് സ്വയം കടന്നുപോയി ഭാഷ തിരുത്തും. ഓരോ തിരുത്തിന്റെയും diff ഈ താളിന്റെ ഒരു ഉപതാളിൽ പരസ്യമായി പട്ടികപ്പെടുത്തും. || വരാനിരിക്കുന്നു |} == പൈലറ്റ് പരിശോധനയിൽ പങ്കുചേരൂ == 100 ലേഖനങ്ങളിലെ പൈലറ്റ് പൂർത്തിയായി. ഒരാളുടെ പരിശോധന മാത്രം പോരാ, കൂടുതൽ പേരുടെ സഹായം ആവശ്യമുണ്ട്. സഹായിക്കാനായി: # [[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|പൈലറ്റ് ഫലരേഖയിൽനിന്ന്]] ഏതാനും diff-കൾ തിരഞ്ഞെടുക്കുക. # അർത്ഥം മാറിയിട്ടുണ്ടോ, വിവരം നഷ്ടപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടോ, ഭാഷ യഥാർത്ഥത്തിൽ മെച്ചപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടോ എന്നു വിലയിരുത്തുക (ആവശ്യമെങ്കിൽ ഇംഗ്ലീഷ് മൂലലേഖനവുമായി ഒത്തുനോക്കാം). # നിരീക്ഷണങ്ങൾ [[ഉപയോക്തൃസംവാദം:Netha Hussain/പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം|ഈ താളിന്റെ സംവാദത്തിൽ]] കുറിക്കുക. പിശകു കണ്ടാൽ ആ തിരുത്ത് മുൻപ്രാപനം ചെയ്യുകയുമാവാം. '''പൈലറ്റിന്റെ രത്നച്ചുരുക്കം''': ഉള്ളടക്ക പരിഭാഷ ടൂൾ ഉപയോഗിച്ച് തിരുത്തിയ 100-ൽ 92 ലേഖനങ്ങളിൽ ഭാഷാതിരുത്തൽ വരുത്തി. യന്ത്രപരിഭാഷ വരുത്തിയ ഗുരുതര അർത്ഥപ്പിശകുകളും കണ്ടെത്തി തിരുത്തി (ഉദാ: 'Everton Weekes' എന്ന കായികതാരത്തിന്റെ പേര് 'ആഴ്ചകൾ' എന്നു പരിഭാഷപ്പെട്ടിരുന്നു). 41 ലേഖനങ്ങളിൽ കണ്ട വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ AI തിരുത്താതെ മനുഷ്യശ്രദ്ധയ്ക്കായി രേഖപ്പെടുത്തി. വിശദാംശങ്ങൾ: [[ഉപയോക്താവ്:Netha_Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|പൈലറ്റ് നിരീക്ഷണങ്ങൾ]]. == ബോട്ടിന്റെ ജോലികൾ == # '''ഭാഷ മാത്രം''': വസ്തുതകളോ ഉള്ളടക്കമോ അവലംബങ്ങളോ മാറ്റില്ല; പുതിയ വിവരം ചേർക്കില്ല. # '''പൂർണ്ണ സുതാര്യത''': ഉപയോഗിക്കുന്ന AI മോഡലും കോഡും എല്ലാ diff-കളും പരസ്യമായിരിക്കും. # '''എളുപ്പത്തിലുള്ള മുൻപ്രാപനം''': ഏതു ബോട്ട് തിരുത്തും ആർക്കും ഒറ്റ ക്ലിക്കിൽ മുൻപ്രാപനം ചെയ്യാം; അതിനെതിരെ തർക്കമുണ്ടാകില്ല. # '''സമവായത്തിനുശേഷം മാത്രം''': പഞ്ചായത്ത് സമവായവും ബോട്ട് അംഗീകാരവും ലഭിച്ചശേഷമേ സ്വയംപ്രവർത്തനം തുടങ്ങൂ. # '''ആവശ്യപ്പെട്ടാൽ ഉടൻ നിർത്തും'''. == കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ (ഉപതാളുകൾ) == * [[/രീതിശാസ്ത്രം|രീതിശാസ്ത്രവും സാങ്കേതിക വിവരങ്ങളും]] — പശ്ചാത്തലം, ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്തുന്ന രീതി, ബോട്ടിന്റെ പ്രവർത്തനവും നിയന്ത്രണങ്ങളും, വിജയമാനദണ്ഡങ്ങൾ, അപകടസാധ്യതകൾ, നയപരമായ അനുസരണം * [[/പൈലറ്റ് നിരീക്ഷണങ്ങൾ|പൈലറ്റ് നിരീക്ഷണങ്ങൾ]] — ആദ്യ മൂന്നു തിരുത്തലുകളുടെ വിശദാംശങ്ങളും 100 ലേഖനങ്ങളിലെ നിരീക്ഷണങ്ങളുടെ സംഗ്രഹവും * [[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|100 ലേഖനങ്ങളുടെ പൈലറ്റ് ഫലരേഖ]] — ഓരോ ലേഖനത്തിന്റെയും diff കണ്ണികളും നിരീക്ഷണങ്ങളും * [[/ആദ്യ 200 ലേഖനങ്ങൾ|ആദ്യ 200 ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക]] — പൈലറ്റിനായി തിരഞ്ഞെടുത്ത ലേഖനങ്ങൾ * [[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പുതിയലേഖനങ്ങൾ|പുതിയ ലേഖനങ്ങളുടെ അവലോകനം]] — ഏറ്റവും പുതിയ 100 ലേഖനങ്ങളിലെ (തിരുത്തലുകളില്ലാത്ത) ഭാഷാ അവലോകനം. ഈ ലേഖനങ്ങൾ ഉള്ളടക്കപരിഭാഷാ ടൂൾ ഉപയോഗിച്ച് മാത്രം ചെയ്തവയല്ല, വിക്കിപീഡിയയിൽ അവസാനമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട 100 താളുകളാണിവ. ഈ ലേഖനങ്ങളിലും തിരുത്തുകൾ ആവശ്യമാണെന്ന് ബോട്ട് കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. == ഇതും കാണുക == * [[:mw:Special:MyLanguage/Content translation|ഉള്ളടക്കപരിഭാഷ (mediawiki.org)]] * [[:en:Wikipedia:Content translation tool|ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിലെ CX ശുദ്ധീകരണസംരംഭം]] * [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:വിക്കിപീഡിയ പദ്ധതികൾ]] 0bourjkzn8naw49lvixmi3r4xf1cysl 0 669643 4652132 4651823 2026-08-01T11:48:33Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4652132 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Marco | image = Marco Malayalam film.jpg | caption = Theatrical release poster | director = [[Haneef Adeni]] | producer = Shareef Muhammed | writer = Haneef Adeni | starring = [[Unni Mukundan]]<br />[[Siddique (actor)|Siddique]]<br />[[Jagadish]]<br />[[Kabir Duhan Singh]]<br />[[Abhimanyu Shammy Thilakan|Abhimanyu Shammi Thilakan]] | music = [[Ravi Basrur]] | cinematography = [[Chandru Selvaraj]] | editing = [[Shameer Muhammed]] | studio = Cubes Entertainments | distributor = Cubes Entertainments | released = {{Film date|df=y|2024|12|20}} | runtime = 145 minutes<ref>{{cite web |access-date=16 December 2024 |title=Marco: Unni Mukundan's film to skip the trailer release; Plot and runtime revealed |url=https://www.ottplay.com/news/marco-unni-mukundans-film-to-skip-the-trailer-release-plot-and-runtime-revealed/652b42559c758 |work=ottplay.com}}</ref> | country = India | language = Malayalam | budget = {{INR|30 crore}}<ref>{{cite web |url=https://theprimetime.in/marco-is-set-to-feature-unni-mukundan-in-the-lead-role-with-a-budget-of-15-crores/amp/ |title=Marco Is Set To Feature Unni Mukundan In Lead Role With a Budget of 30 Crores |date=2 October 2023 |work=[[Asianet News]]}}{{Dead link|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.asianetnews.com/entertainment-news/unni-mukundan-starring-marco-announced-first-look-motion-poster-haneef-adeni-mikhael-movie-nivin-pauly-nsn-s1w0a5 |title=ആ വില്ലൻ ഇനി നായകൻ! 30 കോടി ബജറ്റിൽ ഉണ്ണി മുകുന്ദൻറെ മാർകോ വരുന്നു |date=2 October 2023 |work=[[Asianet News]] |access-date=19 June 2024 |archive-date=19 June 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240619174029/https://www.asianetnews.com/amp/entertainment-news/unni-mukundan-starring-marco-announced-first-look-motion-poster-haneef-adeni-mikhael-movie-nivin-pauly-nsn-s1w0a5 |url-status=live}}</ref> | gross = {{INR}}100 crore<ref>{{cite news |last=Entertainment Desk |first=IE |date=January 5, 2025 |title=Marco zooms past Rs 100 crore mark; becomes sixth Malayalam film to hit milestone in 2024 |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/marco-zooms-past-rs-100-crore-mark-becomes-sixth-malayalam-film-to-hit-milestone-in-2024-9761219/ |work=[[The Indian Express]] |access-date=May 27, 2026}}</ref> }} ഹനീഫ് അദേനിയുടെ രചനയും സംവിധാനവും നിർവ്വഹിച്ച് ഷരീഫ് മുഹമ്മദ് തന്റെ ക്യൂബ്സ് എന്റർടൈൻമെന്റ്സിന്റെ ബാനറിൽ നിർമ്മിച്ച 2024 ലെ ഇന്ത്യൻ മലയാള ഭാഷാ ആക്ഷൻ ത്രില്ലർ ചിത്രമാണ് '''''മാർക്കോ'''''. [[സിദ്ദിഖ് (നടൻ)|സിദ്ദിഖ്]], [[ജഗദീഷ്]], കബീർ ദുഹാൻ സിംഗ്, അഭിമന്യു ഷമ്മി തിലകൻ, [[അൻസൺ പോൾ|ആൻസൺ പോൾ]], ഇഷാൻ ഷൌകത്ത്, [[:en:Yukti_Thareja|യുക്തി താരേജ]] എന്നിവരുൾപ്പെടെയുള്ള അഭിനേതാക്കൾക്കൊപ്പം [[ഉണ്ണി മുകുന്ദൻ]] ടൈറ്റിൽ റോളിൽ അഭിനയിച്ച ''[[മിഖായേൽ (ചലച്ചിത്രം)|മിഖായേൽ]]'' (2019) ന് ശേഷം മിഖായേൻ എക്സ്റ്റെൻഡഡ് യൂണിവേഴ്സിന്റെ രണ്ടാമത്തെ ചിത്രമാണിത്.{{Efn|also a standalone spin-off to ''Mikhael''}}<ref>{{Cite web|url=https://www.asianetnews.com/entertainment-news/unni-mukundan-starring-marco-announced-first-look-motion-poster-haneef-adeni-mikhael-movie-nivin-pauly-nsn-s1w0a5|title=ആ വില്ലൻ ഇനി നായകൻ! 30 കോടി ബജറ്റിൽ ഉണ്ണി മുകുന്ദൻറെ മാർകോ വരുന്നു|date=2 October 2023|website=[[Asianet News]]}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://thesouthfirst.com/entertainment/telugu/unni-mukundans-marco-to-release-in-telugu-on-1-january-2025/|title=Unni Mukundan's 'Marco' to release in Telugu on 1 January 2025|access-date=22 February 2025|date=27 December 2024|website=The South First}}</ref> ഇന്ത്യൻ സിനിമയുടെ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും അക്രമാസക്തമായ ചിത്രങ്ങളിലൊന്നായി ഈ ചിത്രം വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു. ഇതുമൂലം ചിത്രം വ്യാപകമായ വിവാദങ്ങൾക്ക് കാരണമായി. [[രവി ബസ്രൂർ]]<nowiki/>സംഗീതം ഒരുക്കിയ ചിത്രത്തിന്റെ ഛായാഗ്രഹണം ചന്ദ്രു സെൽവരാജും, ചിത്രസംയോജനം ഷമീർ മുഹമ്മദും നിർവഹിച്ചു.". 2024 ഡിസംബർ 20ന് ക്രിസ്മസിനോടനുബന്ധിച്ച് ''മാർക്കോ'' ലോകമെമ്പാടും റിലീസയി. നിരൂപകരിൽ നിന്ന് നല്ല അവലോകനങ്ങൾ ലഭിച്ച ഈ ചിത്രം ബോക്സ് ഓഫീസിൽ വലിയരീതിയിൽ വിജയിക്കുകയും എക്കാലത്തെയും ഏറ്റവും കൂടുതൽ വരുമാനം നേടിയ എ-റേറ്റിംഗ് ലഭിച്ച മലയാള ഭാഷാ ചിത്രമായും ,എക്കാലത്തെയും ഉയർന്ന കളക്ഷൻ നേടിയ മലയാള ചിത്രങ്ങളിലൊന്നായും രേഖപ്പെട്ടു.<ref name="d">{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/news/marco-box-office-collection-day-1-unni-mukundans-film-beats-dulquer-salmaans-kammatipaadam/114d244ef5963|title=Marco box office collection Day 1: Unni Mukundan's film beats Dulquer Salmaan's Kammatipaadam|access-date=24 December 2024|website=OTTPlay|language=en}}</ref> ഒരു പ്രീക്വെൽ വികസിപ്പിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. == കഥാസാരം == അന്ധനായ വിക്ടർ തൻ്റെ ഉറ്റ സുഹൃത്ത് വസീമിൻ്റെ കൊലപാതകത്തിന് സാക്ഷിയാകുന്നു. അന്ധത ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും, കൊലയാളിയുടെ സുഗന്ധദ്രവ്യത്തിന്റെയും കൊലയാളിയുടെ വാഹനമായ [[:en:Land_Rover_Defender_(L663)|ലാൻഡ് റോവർ ഡിഫൻഡറി]] ൻറെയും വ്യത്യസ്തമായ സുഗന്ധം തിരിച്ചറിഞ്ഞ് ആണ് വിക്ടർ കൊലയാളിയെ തിരിച്ചറിയുന്നത്. വിക്ടറിനെ തിരിച്ചറിഞ്ഞതോടെ, കൊലപാതകം നടത്താൻ വസീമിന്റെ മൂത്ത സഹോദരൻ താരിഖുമായി ചേർന്ന് ഗൂഢാലോചന നടത്തിയതു റസ്സലാണെന്ന് പൊലീസ് സംശയിക്കുന്നു. നിർഭാഗ്യവശാൽ, വിക്ടർ റസ്സലിന്റെ പിടിയിലാകുകയും, റസ്സൽ വിക്ടറിനെ [[:en:Hydrofluoric_acid|ഹൈഡ്രോഫ്ലൂറിക് ആസിഡ്]] നിറച്ച ടബ്ബിലേക്ക് എറിയുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതുകാരണം വിക്ടർ മരിക്കുന്നു.വിക്ടറിന്റെ സഹോദരനും കൊച്ചിയിലെ പ്രമുഖ കുറ്റകൃത്യ കുടുംബങ്ങളിലൊന്നായ അടാട്ട് കുടുംബത്തിന്റെ തലവനുമായ ജോർജ് പീറ്റർ, ഈ നഷ്ടത്തിൽ തകർന്നുപോയി. സുരക്ഷയ്ക്കായി [[ഇറ്റലി]]<nowiki/>യിൽ അയച്ച പീറ്ററിന്റെ ദത്തുസഹോദരനായ മാർക്കോ ജൂനിയർ വിക്ടറിന്റെ മരണത്തെക്കുറിച്ച് അറിഞ്ഞ ശേഷം ഇന്ത്യയിലേക്ക് മടങ്ങുന്നു. അവരുടെ പ്രാദേശിക പള്ളിയിലെ നടന്ന വിക്ടറിന്റെ അനുസ്മരണച്ചടങ്ങിൽ, അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്ന റസ്സൽ ഉൾപ്പെടെ വിക്ടറിന്റെ കൊലപാതകത്തിൽ പങ്കാളികളായ എല്ലാവരെയും ഇല്ലാതാക്കി പ്രതികാരം ചെയ്യുമെന്ന് മാർക്കോ പ്രതിജ്ഞ ചെയ്യുന്നു. അക്രമത്തിന്റെ വഴി സ്വീകരിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് മാർക്കോയെ പിന്തിരിപ്പിക്കാൻ പീറ്റർ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും, തന്റെ തീരുമാനത്തിൽ മാർക്കോ ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നു അതേസമയം, സ്വർണക്കടത്ത് സംഘമായ ഐസക് കുടുംബത്തിന്റെ തലവനും റസ്സലിന്റെ പിതാവുമായ ടോണി ഐസക്, സാഹചര്യം തനിക്ക് അനുകൂലമായി ഉപയോഗിച്ചുകൊണ്ട് സ്വർണബിസ്കറ്റുകളും മോചനദ്രവ്യവും സംബന്ധിച്ച് പീറ്ററുമായി ഒരു ധാരണയിലെത്തുന്നു. അതിനിടെ, കൂടുതൽ വഞ്ചനാപരമായ പദ്ധതികളും അദ്ദേഹം ആസൂത്രണം ചെയ്യുന്നു. കരാറിൽ നിന്ന് പീറ്റർ മടങ്ങിയെത്തുമ്പോൾ, ടോണിയുടെ സെക്രട്ടറി ദേവരാജ് അദ്ദേഹത്തെ കാറിൽ പതിങ്ങിയിരുന്ന് ആക്രമിക്കുകയും ഗൂഢാലോചന വെളിപ്പെടുത്തുകയും മാരകമായി കുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. പീറ്റർ അതിജീവിച്ചെങ്കിലും ആശുപത്രിയിൽ പ്രവേശിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു, ഇത് മാർക്കോയെ കൂടുതൽ പ്രകോപിപ്പിക്കുന്നു. വിക്ടറിന്റെ മരണത്തിന് ഉത്തരവാദികൾ ടോണിയും റസ്സലും ആണെന്ന് പീറ്റർ മാർക്കോയെ അറിയിക്കുന്നു. മാർക്കോ പ്രതികാരം ചെയ്യാൻ പുറപ്പെടുന്ന സമയത്ത്, മാർക്കോയെ മർദ്ദിക്കുകയും ഗുരുതരമായി പരിക്കേൽപ്പിക്കുകയും ചെയിൻസോ ഉപയോഗിച്ച് മാർക്കോയുടെ വലംകൈയായ അൻവറിന്റെ ഇടത് കൈ വെട്ടുകയും ചെയ്തുകൊണ്ട് റസ്സൽ തന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. രോഷാകുലനായ മാർക്കോ തിരിച്ചടിക്കുകയും റസ്സലിന്റെ ഡെപ്യൂട്ടിയായ ജഹാംഗീറിന്റെ ചെവി കടിച്ചെടുക്കുകയും റസ്സലിന്റെ ഗുണ്ടകളെ കൊല്ലുകയും, അതേ ചെയിൻസോ ഉപയോഗിച്ച് അവർക്ക് ഗുരുതരമായി പരിക്കേൽപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. റസ്സലിനെ കൊല്ലാൻ തയ്യാറെടുക്കുമ്പോൾ, വിക്ടറിന്റെ ഗർഭിണിയായ ഭാര്യ ഇഷയെ ടോണി ബന്ദിയാക്കുകയാണെന്ന് മാർക്കോ മനസ്സിലാക്കുന്നു. അവളുടെ മോചനത്തിന് പകരമായി, അഡാട്ട് കുടുംബത്തിന്റെ മുഴുവൻ സ്വർണ്ണ ബിസിനസ്സ് പ്രവർത്തനങ്ങളും തന്റെ പേരിൽ മാറ്റണമെന്ന് ടോണി ആവശ്യപ്പെടുന്നു [[ഫോസ്ജീൻ]] ഗ്യാസ് ഉപയോഗിച്ച് മാർക്കോ ദേവിനെ പിടികൂടുകയും പീഡിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. മരിക്കുന്നതിന് മുമ്പ്, ഇഷ ടോണിയുടെ .ഗസ്റ്റ് ഹൌസിലണെന്ന് അദ്ദേഹം സമ്മതിക്കുന്നു. തുടർന്ന്, ഒരു സ്ഫോടനത്തിൽ അദ്ദേഹം മരണമടയുന്നു. ഇഷയെ രക്ഷിക്കാൻ ടോണിയുടെ സഹായികളെ ക്രൂരമായി കൊന്നുകൊണ്ട് മാർക്കോ ഗസ്റ്റ് ഹൌസിൽ അതിക്രമിച്ചു കയറി. എന്നിരുന്നാലും, ഇഷ റസ്സലിന്റെ കാറിന്റെ ഡിക്കിക്കുള്ളിൽ പൂട്ടിയിരിക്കുകയാണെന്ന് വെളിപ്പെടുത്തി ടോണി മാർക്കോയെ വഞ്ചിക്കുന്നു. മാർക്കോയും അൻവറും ടോണിയെ അയാളുടെ ഫാം ഹൌസിലേക്ക് പിന്തുടരുന്നു, അവിടെ ടോണി അവൻ ബൈസെക്ഷ്വൽ ആണെന്ന് വെളിപ്പെടുത്തുകയും അവരെ വശീകരിക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു, എന്നാൽ മാർക്കോ ഒരു കട്ടാന ഉപയോഗിച്ച് ടോണിയുടെ വലതു കൈ മുറിച്ച് കമ്പനി രേഖകൾ അടങ്ങിയ സ്യൂട്ട്കേസ് വേഷംമാറി റസ്സലിന് അയയ്ക്കുന്നു. അവസാനത്തെ കെണിയായി, ടോണി കസേരയിൽ നിന്ന് എഴുന്നേൽക്കുന്ന നിമിഷം പൊട്ടിത്തെറിക്കുന്ന തരത്തിൽ മാർക്കോ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കസേരയിൽ ഒരു ഡിറ്റക്റ്റർ ഘടിപ്പിക്കുന്നു.ഡിറ്റക്റ്റർ പൊട്ടിത്തെറിക്കാൻ പോകുമ്പോൾ, ടോണി വായുവിലേക്ക് ഉയരുന്നു, ഇത് ഡിറ്റണേറ്ററിന്റെ പ്രവർത്തനക്ഷമമാകുകയും അദ്ദേഹത്തിന് മാരകമായി പരിക്കേൽപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. റസ്സൽ വെയർഹൌസിന് പുറത്ത് നിസ്സഹായനായി നിൽക്കുന്നു, ടോണി തന്റെ മുറിവുകൾക്ക് കീഴടങ്ങുകയും മരണത്തിലേക്ക് നയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് കാണുകയല്ലാതെ റസ്സൽ മറ്റൊന്നും ചെയ്യാൻ കഴിയുന്നില്ല. ഇതിനിടയിൽ പീറ്റർ താരിഖിനെ തൂക്കിക്കൊന്നു. പ്രതികാരദാഹത്തോടെ റസ്സൽ തന്റെ മൂത്ത സഹോദരനും ക്രൂരനും മാനസികാസ്വാസ്ഥ്യമുള്ള കശാപ്പുകാരനുമായ സൈറസിന്റെ സഹായം തേടുന്നു. ഇഷയുടെ പ്രസവ സമയത്ത് അവർ അടാട്ട് മാളികയിൽ ആക്രമണം നടത്തുകയും കുടുംബത്തെ വധിക്കാൻ തുടങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നു. പീറ്ററിന്റെയും മാർക്കോയുടെയും ധീരമായ ശ്രമങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും സൈറസും റസ്സലും അൻവറിന്റെയും മാർകോയുടെ ഭാര്യ മരിയയുടെയും മക്കൾ ഉൾപ്പെടെ കുടുംബത്തിലെ എല്ലാ അംഗങ്ങളെയും കൊല്ലുന്നു. സൈറസ് ഇഷയെ കൊലപ്പെടുത്തിയ ശേഷം, അവളുടെ നവജാത ശിശുവിനെ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകുന്നു. തുടർന്ന്, മാർക്കോയെയും പീറ്ററെയും ഗുരുതരമായി പരിക്കേൽപ്പിക്കുകയും പീറ്ററിന്റെ ഭാര്യയെ ക്രൂരമായി ആക്രമിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഗുരുതരമായി പരിക്കേറ്റ മാർക്കോയും പീറ്ററും അവരുടെ കുടുംബത്തിന്റെ മരണത്തിൽ വിേഷമിക്കുന്നു. വിക്ടറിനുണ്ടി മാത്രമല്ല, മുഴുവൻ കുടുംബത്തിനുവേണ്ടിബും പ്രതികാരം ചെയ്യാൻ പീറ്റർ മാർക്കോയോട് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. ഭയാനകമായ രൂപഭാവത്തോടെ മാർക്കോ സൈറസിനെയും റസ്സലിനെയും അവരുടെ ഫാക്ടറിയിൽ നേരിടുന്നു. മാർക്കോ അവരുടെ സഹായികളിലൂടെ രക്തരൂക്ഷിതമായ ഏറ്റുമുട്ടലിൽ പോരാടുന്നു, അവിടെ റസ്സലിനെ ഒരു കാക്ക ഉപയോഗിച്ച് വാരിയെല്ലുകൾ കീറി കൊല്ലുകയും വെറും കൈകൊണ്ട് ഹൃദയം പുറത്തെടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ക്ലൈമാക്‌സിലെ ഏറ്റുമുട്ടലിൽ, നവജാത ശിശുവിനെ ആസിഡ് പൂളിന് മുകളിൽ പിടിച്ചുനിന്ന സൈറസിന്റെ ശിരഛേദം ചെയ്ത് മാർക്കോ ശിശുവിനെ രക്ഷപ്പെടുത്തുന്നു. തുടർന്ന് സൈറസിന്റെ മൃതദേഹം ആസിഡ് പൂളിലേക്ക് തള്ളുന്നു. മാർക്കോ തന്റെ പ്രതികാര പാത പൂർത്തിയാക്കി, കുടുംബത്തിന്റെ കഷ്ടപ്പാടുകളുടെയും നഷ്ടത്തിന്റെയും ആത്യന്തിക വില നൽകി കുട്ടിയുമായി ഫാക്ടറി വിടുന്നു. സിനിമയുടെ സംഭവങ്ങൾക്ക് കുറച്ച് സമയത്തിന് ശേഷം നടക്കുന്ന ഒരു പോസ്റ്റ്-ക്രെഡിറ്റ് രംഗത്തിൽ, ഒരു പ്ലാറ്റൂൺ കാറുകൾ എത്തുകയും പെട്ടെന്ന് കുട്ടിയെ കൊണ്ടുപോകുകയും ചെയ്യുന്നതുവരെ മാർക്കോ വിക്ടറിന്റെ കുട്ടിയുമായി ഒരു കടൽത്തീരത്ത് സമയം കത്തുനിൽക്കുന്നു. == അഭിനേതാക്കൾ == {{Cast listing|* [[Unni Mukundan]] as Marco D'Peter "Marco Jr." ** Arnav Prajith as young Marco * [[Siddique (actor)|Siddique]] as George D'Peter alias "Adattu George" * [[Jagadish]] as Tony Isaac * [[Kabir Duhan Singh]] as Cyrus Isaac ** Nibras K.N. as young Cyrus * [[Abhimanyu Shammy Thilakan|Abhimanyu Shammi Thilakan]] as Russell Isaac ** Vihan Shankar Raj as young Russell * [[Anson Paul]] as Devaraj "Dev" * Ishan Shoukath as Victor D'Peter * [[Yukti Thareja]] as Maria Anna Paul "Mary" * Durva Thaker as Isha Joshy * [[Sreejith Ravi]] as Mathew Devassy * [[Lishoy]] as Adattu Francis * Mathew Varghese as Peter * Shaji Shahid Jemshed as Anwar * Ajit Koshy as Jahangir * [[Dinesh Prabhakar]] as [[Circle Inspector|CI]] Ashok * [[Arjun Nandhakumar]] as Tariq Rasool * Bashid Basheer as Wasim Rasool * Bindu Sanjeev as Elizabeth George * Sajitha Sreejith as Ancy Mathew * Bitto Davis as Roy Philip * Sonia Giri as Tony's wife<ref>{{Cite web |date=27 June 2024 |title=New Cast Additions For Unni Mukundan's Marco |url=https://www.timesnownews.com/entertainment-news/malayalam/new-cast-additions-for-unni-mukundans-marco-article-111303480 |access-date=24 December 2024 |website=Times Now |language=en}}</ref> * Arun Sunny as Ronymon * Chithra Prasad as Chithra * Saneesh Nambiar as SI Shahul Hameed * Meera Nair as Sophie * Nassar as DYSP Nambiar * Raghu Chandran as City Police Commissioner * Ramesh Menon as James * Pravada Menon as Doctor * Dr. Reji as Sebastian * [[K. P. A. C. Lalitha]] as Mariyam D'Peter, Marco's foster mother and George's mother (photo presence) * [[Riyaz Khan]] as [[Inspector|CI]] Imran Malik (deleted scene)}} == ഉൽപ്പാദനം == === വികസനം === 2023 ഒക്ടോബറിൽ ക്യൂബ്സ് എന്റർടൈൻമെന്റ്സ് ''മാർക്കോ'' പ്രഖ്യാപിച്ചു, [[ഉണ്ണി മുകുന്ദൻ]] ടൈറ്റിൽ റോളിലും ഹനീഫ് അദേനിയെ എഴുത്തുകാരനും സംവിധായകനുമായി നിയമിക്കുകയും ചെയ്തു. [[ഉണ്ണി മുകുന്ദൻ]] മുമ്പ് ''[[മിഖായേൽ (ചലച്ചിത്രം)|മിഖായേൽ]]'' (2019) എന്ന ചിത്രത്തിലും മാർക്കോ എന്ന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ചിരുന്നു, അതിൽ ഈ കഥാപാത്രം പ്രാഥമിക എതിരാളിയായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/news/marco-shooting-for-the-unni-mukundan-starrer-to-begin-soon/65b945bc9f563|title=Marco: Shooting for the Unni Mukundan-starrer to begin soon|access-date=24 December 2024|website=ottplay.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20241226112849/https://www.ottplay.com/news/marco-shooting-for-the-unni-mukundan-starrer-to-begin-soon/65b945bc9f563|archive-date=26 December 2024}}</ref> ക്യൂബ്സ് എന്റർടെയ്ൻമെന്റ്സിന്റെ ബാനറിൽ ഷെരീഫ് മുഹമ്മദ് ആണ് ചിത്രം നിർമ്മിക്കുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/news/first-look-poster-of-unni-mukundan-starrer-marco-1.9643488|title=First look poster of Unni Mukundan's 'Marco' out|access-date=16 June 2024|date=16 June 2024|website=Mathrubhumi English|archive-url=https://web.archive.org/web/20240616095521/https://english.mathrubhumi.com/movies-music/news/first-look-poster-of-unni-mukundan-starrer-marco-1.9643488|archive-date=16 June 2024}}</ref> 2024 ഫെബ്രുവരിയിൽ ചിത്രീകരണം ആരംഭിക്കാനായിരുന്നു ആദ്യം പദ്ധതിയിട്ടിരുന്നതെങ്കിലും 2024 മെയ് ആദ്യ വാരത്തിൽ പ്രധാന ഫോട്ടോഗ്രാഫി ആരംഭിക്കുമെന്ന് നിർമ്മാതാക്കൾ സ്ഥിരീകരിക്കുന്നതിനുമുമ്പ് ചിത്രീകരണം ഏപ്രിലിലേക്ക് മാറ്റിവച്ചു. 2024 മാർച്ചിൽ രവി ബസ്രൂർ ചിത്രത്തിൻ്റെ സംഗീതസംവിധായകനായി നിർമ്മാണത്തിൽ ചേർന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2024/Mar/02/ravi-basrur-joins-unni-mukundans-marco|title=Ravi Basrur joins Unni Mukundan's 'Marco'|access-date=24 December 2024|last=Service|first=Express News|date=9 March 2024|website=The New Indian Express|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240303213312/https://www.newindianexpress.com/amp/story/entertainment/malayalam/2024/Mar/02/ravi-basrur-joins-unni-mukundans-marco|archive-date=3 March 2024}}</ref> ഛായാഗ്രാഹകൻ ചന്ദ്രു സെൽവരാജ്[[:en:Chandru_Selvaraj|,]] , എഡിറ്റർ ഷമീർ മുഹമ്മദ്, ആക്ഷൻ കൊറിയോഗ്രാഫർ കലൈ കിംഗ്സൺ എന്നിവരും സാങ്കേതിക സംഘത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. മലയളം,ഹിന്ദി, തമിഴ്, തെലുങ്ക്, കന്നഡ ഭാഷകളിൽ ഡബ്ബ് ചെയ്ത പതിപ്പുകളിൽ ''മാർക്കോ''യുടേ പുറത്തിറക്കുമെന്ന് നിർമ്മാതാക്കൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/makers-of-marco-announce-teaser-edits-for-wider-reach-but-promises-no-cuts-for-full-film/articleshow/114774227.cms|title=Makers of 'Marco' announce teaser edits for wider reach but promises no cuts for full film|access-date=9 January 2025|date=30 October 2024|website=[[The Times of India]]}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2024/May/04/unni-mukundans-marco-begins|title=Unni Mukundan's 'Marco' begins|access-date=24 December 2024|last=Service|first=Express News|date=4 May 2024|website=The New Indian Express|language=en}}</ref> === ചിത്രീകരണവും തിരഞ്ഞെടുപ്പും === '''[[:en:Thilakan|തിലകന്റെ]]''' കൊച്ചുമകനും [[:en:Shammi_Thilakan|ഷമ്മി തിലകന്റെ]] മകനുമായ അഭിമന്യുവിന്റെ മലയാള സിനിമ അരങ്ങേറ്റം ഈ ചിത്രം അടയാളപ്പെടുത്തി.<ref name="thilakan">{{Cite web|url=https://www.timesnownews.com/entertainment-news/malayalam/legendary-malayalam-actor-thilakans-grandson-to-debut-in-unni-mukundans-marco-article-110225466|title=Legendary actor Thilakan's grandson to Debut in Unni Mukundan's Marco|access-date=19 June 2024|date=18 May 2024|publisher=[[Times Now]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240619174024/https://www.timesnownews.com/entertainment-news/malayalam/legendary-malayalam-actor-thilakans-grandson-to-debut-in-unni-mukundans-marco-article-110225466|archive-date=19 June 2024}}</ref> [[സിദ്ദിഖ് (നടൻ)|സിദ്ദിഖ്]], [[ജഗദീഷ്]], <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Kabir_Duhan_Singh" rel="mw:ExtLink" title="Kabir Duhan Singh" class="cx-link" data-linkid="286">കബീർ ദുഹാൻ സിംഗ്</a> എന്നിവർ സഹനടന്മാരായി അഭിനയിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/news/marco-unni-mukundan-dons-new-look-for-the-first-villain-spin-off-movie-in-malayalam/6bd1d8c8b593|title=Marco – Unni Mukundan dons new look for the first villain spin-off movie in Malayalam|access-date=20 December 2024|website=OTTPlay|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240922141806/https://www.ottplay.com/news/marco-unni-mukundan-dons-new-look-for-the-first-villain-spin-off-movie-in-malayalam/6bd1d8c8b593|archive-date=22 September 2024}}</ref> 2024 മെയ് മാസത്തിൽ നടി [[:en:Yukti_Thareja|യുക്തി താരേജ]] അഭിനേതാക്കളിൽ ചേർന്നു, മലയാള സിനിമയിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു.<ref name="thareja">{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/yukti-thareja-to-join-unni-mukundans-marco/articleshow/110270756.cms|title='Lut Gaye' Fame Actress Yukti Thareja To Join Unni Mukundan's 'Marco'|access-date=19 June 2024|date=20 May 2024|publisher=[[Times Now]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240619174030/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/yukti-thareja-to-join-unni-mukundans-marco/amp_articleshow/110270756.cms|archive-date=19 June 2024}}</ref> അരങ്ങേറ്റക്കാരനായ ദുർവ താക്കർ നേരത്തെ ഈ പദ്ധതിയിൽ ചേർന്നിരുന്നു, [[റിയാസ് ഖാൻ]] 2024 ജൂലൈയിൽ അഭിനേതാക്കളുടെ ഭാഗമായി.<ref>{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/news/unni-mukundan-starrer-marco-female-lead-details/a43f041dc0535|title=Marco – The Unni Mukundan-starrer will have THIS Telugu actress as a female lead|access-date=24 December 2024|website=OTTPlay|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240625012032/https://www.ottplay.com/news/unni-mukundan-starrer-marco-female-lead-details/a43f041dc0535|archive-date=25 June 2024}}</ref> ആദ്യ ഷെഡ്യൂൾ 2024 മെയ് മാസത്തിൽ [[:en:Munnar|മൂന്നാറിൽ]] നടന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/unni-mukundan-wraps-up-the-first-schedule-of-marco/articleshow/110209540.cms|title=Unni Mukundan wraps up the first schedule of 'Marco'|access-date=17 May 2024|date=17 May 2024|website=The Times of India}}</ref> രണ്ടാം ഷെഡ്യൂൾ 2024 ജൂലൈയിൽ [[കൊച്ചി]] പൂർത്തിയായി.<ref>{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2024/Jul/17/second-schedule-of-unni-mukundans-marco-wraps-up|title=Second schedule of Unni Mukundan's Marco wraps up|access-date=17 July 2024|date=17 July 2024|website=Cinema Express}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.timesnownews.com/entertainment-news/malayalam/unni-mukundans-marco-completes-second-schedule-of-shoot-article-111822114|title=Unni Mukundan's Marco Completes Second Schedule Of Shoot|access-date=18 July 2024|date=18 July 2024|website=Times Now|archive-url=https://web.archive.org/web/20240718023341/https://www.timesnownews.com/entertainment-news/malayalam/unni-mukundans-marco-completes-second-schedule-of-shoot-article-111822114|archive-date=18 July 2024}}</ref> 100 ദിവസത്തെ ച [[:en:Principal_photography|ചിത്രീകരണ]]<nowiki/>ത്തിന് ശേഷം 2024 ഓഗസ്റ്റ് 28-ഓടെ പ്രധാന ഫോട്ടോഗ്രാഫി പൂർത്തിയായി.<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/marco-makers-call-it-a-wrap-say-the-unni-mukundans-actioner-will-redefine-action-genre-in-the-malayalam-film-industry-watch-video/articleshow/112871668.cms|title='Marco': Makers call it a wrap; say the Unni Mukundan's actioner will 'redefine action genre' in the Malayalam film industry - WATCH video|access-date=28 August 2024|date=28 August 2024|website=The Times of India}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://thesouthfirst.com/entertainment/malayalam/it-is-a-wrap-for-unni-mukundans-thriller-marco/|title=It is a wrap for Unni Mukundan's thriller, 'Marco'|access-date=29 August 2024|date=29 August 2024|website=The South First|archive-url=https://web.archive.org/web/20240830112808/https://thesouthfirst.com/entertainment/malayalam/it-is-a-wrap-for-unni-mukundans-thriller-marco/|archive-date=30 August 2024}}</ref> == സംഗീതം == <templatestyles src="Plainlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>{{Infobox album | name = Marco | type = Soundtrack | artist = [[Ravi Basrur]] | cover = | alt = | released = 21 December 2024 | recorded = 2023–2024 | venue = | studio = | genre = [[Feature film soundtrack]] | length = {{Duration|m=25|s=57}} | language = Malayalam | label = [[Sony Music India]] | producer = | misc = {{external music video| header = Official audio | {{YouTube|bfALBpJ3c3c&pp|Marco (Jukebox)}} }} }} പശ്ചാത്തലസംഗീതത്തോടൊപ്പം ചിത്രത്തിൻ്റെ സംഗീതവും ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നത് [[:en:Ravi_Basrur|രവി ബസ്രൂറാണ്]] .<ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/kgf-fame-ravi-basrur-on-board-unni-mukundans-marco-as-composer/article67907048.ece|title='KGF'-fame Ravi Basrur on board Unni Mukundan's 'Marco' as composer|access-date=2 March 2024|date=2 March 2024|website=The Hindu|archive-url=https://web.archive.org/web/20240302104959/https://www.thehindu.com/entertainment/movies/kgf-fame-ravi-basrur-on-board-unni-mukundans-marco-as-composer/article67907048.ece|archive-date=2 March 2024}}</ref> ചിത്രത്തിന്റെ സംഗീത അവകാശം സോണി മ്യൂസിക് ഏറ്റെടുത്തു.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/marco-movie-violent-malayalam-music-rights-sony-music-1.10054254|title='ചോരയൊലിക്കുന്ന തലയോട്ടിയും ഹെഡ്ഫോണും'; മാർക്കോ'യുടെ മ്യൂസിക് റൈറ്റ്‌സ് സോണി മ്യൂസിക്കിന്|access-date=6 November 2024|date=6 November 2024|website=Mathrubhumi|language=Malayalam|archive-url=https://web.archive.org/web/20241111015606/https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/marco-movie-violent-malayalam-music-rights-sony-music-1.10054254|archive-date=11 November 2024}}</ref> "ബ്ലഡ്" എന്ന പേരിൽ ആദ്യത്തെ സിംഗിൾ ടൈറ്റിൽ 2024 നവംബർ 22 ന് പുറത്തിറങ്ങി.<ref>{{Cite web|url=https://www.timesnownews.com/entertainment-news/malayalam/first-single-titled-blood-from-unni-mukundans-marco-released-article-115572976|title=First Single Titled Blood From Unni Mukundan's Marco Released!|access-date=22 November 2024|date=22 November 2024|website=Times Now|archive-url=https://web.archive.org/web/20241122171049/https://www.timesnownews.com/entertainment-news/malayalam/first-single-titled-blood-from-unni-mukundans-marco-released-article-115572976|archive-date=22 November 2024}}</ref> സന്തോഷ് വെങ്കി ആലപിച്ച ഗാനത്തിന്റെ രണ്ടാമത്തെ പതിപ്പ് പ്രേക്ഷകരിൽ നിന്നുള്ള ആദ്യ പതിപ്പിനെക്കുറിച്ചുള്ള വിമർശനത്തെത്തുടർന്ന് 2024 നവംബർ 25 ന് പുറത്തിറങ്ങി.<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/marco-promo-song-revamped-kgf-singer-santhosh-venky-replaces-dabzee-after-audience-feedback/articleshow/115640333.cms|title='Marco' promo song revamped: 'KGF' singer Santhosh Venky replaces Dabzee after audience feedback|access-date=25 November 2024|date=25 November 2024|website=The Times of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20241126011421/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/marco-promo-song-revamped-kgf-singer-santhosh-venky-replaces-dabzee-after-audience-feedback/articleshow/115640333.cms|archive-date=26 November 2024}}</ref> "മാർപ്പപ്പ" എന്ന പേരിൽ രണ്ടാമത്തെ സിംഗിൾ ടൈറ്റിൽ 2024 നവംബർ 29 ന് പുറത്തിറങ്ങി.<ref>{{Cite web|url=https://www.timesnownews.com/entertainment-news/malayalam/lyric-video-of-the-banger-marpapa-promo-song-from-marco-released-article-115814774|title=Lyric Video Of The Banger 'Marpapa' Promo Song From Marco Released|access-date=29 November 2024|date=29 November 2024|website=Times Now|archive-url=https://web.archive.org/web/20241202030924/https://www.timesnownews.com/entertainment-news/malayalam/lyric-video-of-the-banger-marpapa-promo-song-from-marco-released-article-115814774|archive-date=2 December 2024}}</ref> ചിത്രത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ സൌണ്ട്ട്രാക്ക് 2024 ഡിസംബർ 21 ന് പുറത്തിറങ്ങി, ചിത്രത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലസംഗീതം അടങ്ങിയ ഒരു പ്രത്യേക ആൽബം സോണി മ്യൂസിക് ഇന്ത്യ 2024 ഡിസംബർ 27 ന് പുറത്തിറക്കി.<ref>{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=Lc8fzvtkzWc|title=Marco OST Jukebox {{!}} Unni Mukundan {{!}} Shareef Muhammed {{!}} Haneef Adeni {{!}} Ravi Basrur|date=27 December 2024|last=Sony Music South|access-date=2 January 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20241228150050/https://www.youtube.com/watch?v=Lc8fzvtkzWc|archive-date=28 December 2024}}</ref> === ട്രാക്ക് ലിസ്റ്റ് === {{Track listing | headline = | extra_column = Singer(s) | total_length = 25:57 | title1 = Blood | length1 = 3:31 | lyrics1 = [[Vinayak Sasikumar]] | music1 = [[Ravi Basrur]] | extra1 = [[Dabzee]], Rohith Siddappa, [[Santhosh Venky]] | title2 = Marpapa | length2 = 2:57 | lyrics2 = Vinayak Sasikumar | music2 = Saeed Abbas | extra2 = Baby Jean | title3 = Asuran | length3 = 3:08 | lyrics3 = Vinayak Sasikumar | music3 = Ravi Basrur | extra3 = Santhosh Venky | title4 = Brother | length4 = 3:37 | lyrics4 = Vinayak Sasikumar | music4 = Ravi Basrur | extra4 = Jithin Raj | title5 = Family | length5 = 4:01 | lyrics5 = Anohnymouss, Fil$ | music5 = [[Shaan Rahman]] | extra5 = Anohnymouss, Fil$ | title6 = Blood | note6 = Version 2 | length6 = 3:31 | lyrics6 = [[Vinayak Sasikumar]] | music6 = Ravi Basrur | extra6 = [[Santhosh Venky]], Rohith Siddappa | title7 = Marpapa | note7 = Fast Version | length7 = 2:24 | lyrics7 = Vinayak Sasikumar | music7 = Saeed Abbas | extra7 = Baby Jean | title8 = Marco Theme 1 | length8 = 1:43 | lyrics8 = [[Instrumental]] | music8 = Ravi Basrur | extra8 = Santhosh Venky | title9 = Marco Teaser Theme | length9 = 1:12 | lyrics9 = Instrumental | music9 = Ravi Basrur | extra9 = Instrumental }} === പശ്ചാത്തലസംഗീതം === <templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Plainlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>{{Infobox album | name = Marco | type = [[Film score]] | artist = [[Ravi Basrur]] | cover = | alt = | released = 27 December 2024<ref>{{cite web |access-date=27 December 2024 |title=Marco (Original Background Score) |url=https://open.spotify.com/album/6ooCiOMZNnbH80BpqsOdEq?si=DZmKNZuLTDuGnjmbgr06Rg |publisher=Spotify}}</ref> | recorded = 2023–2024 | studio = | genre = [[Film score]] | length = {{Duration|h=1|m=24 |s=50}} | language = [[Malayalam]] | label = [[Sony Music India]] | producer = [[Ravi Basrur]] | prev_title = | prev_year = | next_title = | next_year = }} <templatestyles src="Module:Track listing/styles.css"></templatestyles>{{Track listing | headline = Marco(Original Background Score) | total_length = 1:24:50 | title1 = The Blind and The Killer | length1 = 1:08 | title2 = Cabral 616 | length2 = 2:58 | title3 = Tony Chemicals | length3 = 1:41 | title4 = Torso | length4 = 1:49 | title5 = Tony's Mayhem | length5 = 1:19 | title6 = Tony's Evil Way | length6 = 1:30 | title7 = Daredevil | length7 = 1:06 | title8 = Fighting Yard | length8 = 1:33 | title9 = Fight Club | length9 = 0:17 | title10 = George D'Peter | length10 = 0:57 | title11 = In The Woods | length11 = 8:01 | title12 = Russel's Plan | length12 = 0:57 | title13 = End of Victor | length13 = 0:37 | title14 = Marco in Fight Club | length14 = 2:05 | title15 = Wrong Wrong Person | length15 = 1:24 | title16 = The Epic Walk | length16 = 2:42 | title17 = First Phase of Marco | length17 = 1:53 | title18 = Marco's Katana | length18 = 1:50 | title19 = Russel at Funeral | length19 = 0:24 | title20 = Russel's Rampage | length20 = 0:59 }} == പ്രദർശനം == [[ക്രിസ്തുമസ്|ക്രിസ്മസ്]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് 2024 ഡിസംബർ 20 ന് ''മാർക്കോ'' പുറത്തിറങ്ങി.<ref>{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/en/news/mobile/id=1326563|title=Wow! Unni Mukundan's 'Marco' poster creates huge buzz on social media|date=16 June 2024|publisher=[[Kerala Kaumudi]]}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/unni-mukundans-marco-locks-a-release-date/article68863205.ece|title=Unni Mukundan's 'Marco' locks a release date|access-date=13 November 2024|date=13 November 2024|website=The Hindu|archive-url=https://web.archive.org/web/20241114033711/https://www.thehindu.com/entertainment/movies/unni-mukundans-marco-locks-a-release-date/article68863205.ece|archive-date=14 November 2024}}</ref> യഥാർത്ഥ [[മലയാളം]] ഭാഷയ്ക്ക് പുറമെ [[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുങ്ക്]], [[ഹിന്ദി]], [[തമിഴ്]], [[കന്നഡ]] ഭാഷകളിലും ചിത്രം പുറത്തിറങ്ങി. <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Violence_in_film" rel="mw:ExtLink" title="Violence in film" class="mw-redirect cx-link" data-linkid="781">കടുത്ത രക്തരൂക്ഷിതമായ അക്രമം</a> കാരണം ചിത്രത്തിന് [[:en:Central_Board_of_Film_Certification|സെൻട്രൽ ബോർഡ് ഓഫ് ഫിലിം സർട്ടിഫിക്കേഷനിൽ]] നിന്ന് എ സർട്ടിഫികേഷൻ ലഭിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2024/Dec/16/unni-mukundans-marco-clears-censorship-formalities|title=Unni Mukundan's Marco clears censorship formalities|access-date=16 December 2024|date=16 December 2024|website=Cinema Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20241217194857/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2024/Dec/16/unni-mukundans-marco-clears-censorship-formalities|archive-date=17 December 2024}}</ref> ഇതേ കാരണത്താൽ, സിംഗപ്പൂരിൽ <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Media_classifications_in_Singapore" rel="mw:ExtLink" title="Media classifications in Singapore" class="cx-link" data-linkid="783">ഐ. എം. ഡി. എ.</a> ആർ 21 റേറ്റിംഗ് ലഭിക്കുന്ന ആദ്യത്തെ ഇന്ത്യൻ ആക്ഷൻ ചിത്രവും പൊതുവെ അഞ്ചാമത്തെ ഇന്ത്യൻ ചിത്രവുമായി ''മാർക്കോ'' മാറി.<ref>{{Cite web|url=https://imdaonline.imda.gov.sg/classification/Search/Film/SearchDetail.aspx?sType=Feature&sRowID=AAAgZnAAAAAAGcLAAD|title=MARCO (2024)|website=[[Infocomm Media Development Authority]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20250628093455/https://imdaonline.imda.gov.sg/classification/Search/Film/SearchDetail.aspx?sType=Feature&sRowID=AAAgZnAAAAAAGcLAAD|archive-date=28 June 2025}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://zeenews.india.com/malayalam/movies/marco-movie-starring-unni-mukundan-becomes-the-first-indian-action-movie-to-get-r21-rating-in-singapore-217739|title=Marco Movie: 21 വയസിന് മുകളിലുള്ളവർക്ക് മാത്രം കാണാം; സിംഗപ്പൂരിൽ R21 റേറ്റിംഗ് നേടുന്ന ആദ്യ ഇന്ത്യൻ ആക്ഷൻ സിനിമയായി 'മാർക്കോ'|access-date=2 January 2025|date=31 December 2024|website=Zee News Malayalam|language=ml|archive-url=https://web.archive.org/web/20250102043527/https://zeenews.india.com/malayalam/movies/marco-movie-starring-unni-mukundan-becomes-the-first-indian-action-movie-to-get-r21-rating-in-singapore-217739|archive-date=2 January 2025}}</ref> 2025 ജൂലൈ 5 ന് ദക്ഷിണ കൊറിയയിലെ ബുച്ചിയോൺ[[:en:Bucheon_International_Fantastic_Film_Festival|ഇന്റർനാഷണൽ ഫന്റാസ്റ്റിക് ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലിൽ]] ചിത്രം പ്രദർശിപ്പിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.bifan.kr/eng/ticket/schedule.asp?sc_date_info=2025-07-05|title=Screening Schedule|website=[[Bucheon International Fantastic Film Festival]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20250628111115/https://www.bifan.kr/eng/ticket/schedule.asp?sc_date_info=2025-07-05|archive-date=28 June 2025}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jun/16/unni-mukundan-starrer-marco-to-have-korean-premiere-at-bifan|title=Unni Mukundan-starrer Marco to have Korean premiere at BIFAN|access-date=16 June 2025|website=[[Cinema Express]]}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bifan.kr/eng/program/program_view.asp?pk_seq=8070&sc_category_seq=8006&sc_num=1&actEvent=view&|title=Marco &#124; Adrenaline Ride &#124; BIFAN|website=[[Bucheon International Fantastic Film Festival]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20250628091751/https://www.bifan.kr/eng/program/program_view.asp?pk_seq=8070&sc_category_seq=8006&sc_num=1&actEvent=view&|archive-date=28 June 2025}}</ref> 2025 സെപ്റ്റംബറിൽ ജർമ്മനിയിൽ നടന്ന [[:en:Fantasy_Filmfest|ഫാന്റസി ഫിലിംഫെസ്റ്റിലും]] ഇത് പ്രദർശിപ്പിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://fantasyfilmfest.com/en/marco/|title=Marco|website=[[Fantasy Filmfest]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20250927080254/https://fantasyfilmfest.com/en/marco/|archive-date=27 September 2025}}</ref> === ഹോം മീഡിയ === തമിഴ്, തെലുങ്ക്, കന്നഡ ഭാഷകളിൽ ഡബ്ബ് ചെയ്ത പതിപ്പിനൊപ്പം 2025 ഫെബ്രുവരി 14 ന് [[:en:SonyLIV|സോണി ലൈവിൽ]] മലയാളത്തിൽ ചിത്രം പുറത്തിറങ്ങി.<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/entertainment/ott/story/marco-ott-release-when-and-where-to-watch-unni-mukundans-gory-thriller-2672929-2025-01-31|title=Marco OTT release: When and where to watch Unni Mukundan's gory thriller|access-date=31 January 2025|date=31 January 2025|website=India Today}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/news/marco-ott-release-date-confirmed-when-and-where-to-watch-unni-mukundan-kabir-duhan-singhs-violent-action-thriller/917af2ce5b563|title=Marco OTT release date confirmed! When and where to watch Unni Mukundan, Kabir Duhan Singh's violent action-thriller|access-date=31 January 2025|website=ottplay.com}}</ref> ഹിന്ദി ഡബ്ബ് ചെയ്ത പതിപ്പ് 2025 ഫെബ്രുവരി 27 ന് <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Amazon_Prime_Video" rel="mw:ExtLink" title="Amazon Prime Video" class="cx-link" data-linkid="792">ആമസോൺ പ്രൈം വീഡിയോ</a> സ്ട്രീം ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി.<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/marco-hindi-ott-release-when-and-where-to-watch-unni-mukundans-action-thriller/articleshow/118605526.cms|title=Marco Hindi OTT release: When and where to watch Unni Mukundan's action thriller|access-date=27 February 2025|date=27 February 2025|website=The Times of India}}</ref> തുടക്കത്തിൽ, ചിത്രത്തിൻറെ ഒരു കട്ട് ചെയ്യാത്ത പതിപ്പ് രണ്ട് സ്ട്രീമിംഗ് സേവനങ്ങളിലും റിലീസ് ചെയ്യേണ്ടതായിരുന്നു, എന്നാൽ[[:en:Ministry_of_Information_and_Broadcasting_(India)|മിനിസ്ട്രി ഒഫ് ഇൻഫർമേഷൻ ആൻഡ് ബ്രോഡ്കാസ്റ്റിംഗ്]] മന്ത്രാലയത്തിന് പരാതികൾ അയച്ചതിന് ശേഷം, തിയേറ്റർ പതിപ്പ് പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളിൽ പുറത്തിറങ്ങി.<ref>{{Cite web|url=https://www.timesnownews.com/entertainment-news/malayalam/no-uncut-version-for-marcos-ott-release-makers-cite-multiple-complaints-to-ministry-of-broadcasting-as-reason-article-118218281|title=No Uncut Version For Marco's OTT Release; Makers Cite Multiple Complaints To Ministry Of Broadcasting As Reason|access-date=13 February 2025|date=13 February 2025|website=Times Now}}</ref> 2025 സെപ്റ്റംബർ 25-ന് ചിത്രത്തിൻറെ ഫ്രഞ്ച് [[ബ്ലൂ റേ ഡിസ്ക്|ബ്ലൂ-റേ]] പുറത്തിറങ്ങി.<ref>{{Cite web|url=https://www.blu-ray.com/movies/Marco-Blu-ray/390297/|title=Marco Blu-ray (France)|website=Blu-ray Forum|archive-url=https://web.archive.org/web/20250710151002/https://www.blu-ray.com/movies/Marco-Blu-ray/390297/|archive-date=10 July 2025}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.spectrumfilms.fr/prochainement/187-product-3760247202663.html|title=Marco|website=Spectrum Films|archive-url=https://web.archive.org/web/20250710151716/https://www.spectrumfilms.fr/prochainement/187-product-3760247202663.html|archive-date=10 July 2025}}</ref> 2026 ജനുവരി 15 ന് ജർമ്മനിയിൽ ഈ ചിത്രം പുറത്തിറങ്ങി (ആദ്യം 4 കെ അൾട്രാ എച്ച്ഡി, ബ്ലൂ-റേ, ഡിവിഡി എന്നിവയിൽ 2025 ഡിസംബർ 11 ന് റിലീസ് ചെയ്യാൻ) ഷെഡ്യൂൾ ചെയ്തു, കൂടാതെ പരിമിതവും സീരിയലൈസ് ചെയ്തതുമായ 4 കെ അൽട്രാ എച്ച്ഡി കൂടാതെ ബ്ലൂ-റേ മീഡിയബുക്ക് കോംബോ പായ്ക്കിനൊപ്പം 24 പേജുള്ള ലഘുലേഖയും നീക്കം ചെയ്യാവുന്ന കവറും ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.blu-ray.com/movies/Marco-4K-Blu-ray/398361/|title=Marco 4K Blu-ray (Mediabook) (Germany)|website=Blu-ray Forum}}</ref> മീഡിയബുക്ക് റിലീസ് ഏഴ് വ്യക്തിഗത കവർ വേരിയന്റുകളായി വിൽക്കുന്നു, ഓരോന്നും 333 കോപ്പികളായി പരിമിതപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു (അവസാനത്തേത് ഒഴികെ, അതിൽ 222 കോപ്പികൾ മാത്രമേയുള്ളൂ. ചിത്രത്തിൻ്റെ എല്ലാ ജർമ്മൻ ഫിസിക്കൽ മീഡിയ റിലീസുകളിലും ചിത്രത്തിൻ്റെ യഥാർത്ഥ മലയാളം ഭാഷാ ഓഡിയോ ട്രാക്കിനും ഇംഗ്ലീഷ് സബ്ടൈറ്റിലുകൾക്കും പുറമേ ജർമ്മന് ഭാഷാ ഓഡിയോ ട്രക്കും സബ്ടൈറ്റിളുകളും ഉണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://bluray-disc.de/blu-ray-news/filme/156742-brutale_action_aus_indien_marco_ab_1112_auf_ultra_hd_bluray_im_mediabook_mit_sieben_covermotiven|title=Brutale Action aus Indien: "Marco" ab 11.12. auf Ultra HD Blu-ray im Mediabook mit sieben Cover-Motiven - UPDATE|website=BLURAY-DISC.DE|archive-url=https://web.archive.org/web/20250927080825/https://bluray-disc.de/blu-ray-news/filme/156742-brutale_action_aus_indien_marco_ab_1112_auf_ultra_hd_bluray_im_mediabook_mit_sieben_covermotiven|archive-date=27 September 2025}}</ref> == വിവാദങ്ങൾ == യഥാർത്ഥ ജീവിതത്തിലെ അക്രമത്തെ സ്വാധീനിക്കുകയും സ്ത്രീകൾക്കും കുട്ടികൾക്കുമെതിരായ അക്രമങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുകയും ചെയ്യുന്നുവെന്ന് പറഞ്ഞ് ഈ ചിത്രം അതിന്റെ അങ്ങേയറ്റത്തെ അക്രമത്തിനും ക്രൂരമായ ഉള്ളടക്കത്തിനും നിരവധി വ്യക്തികളുടെ ശ്രദ്ധയ്ക്ക് വിധേയമാകുകയും വിമർശിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite web|url=https://www.onmanorama.com/news/kerala/2025/03/03/kerala-assembly-malayalam-movies-youth-violence-concerns.html|title=Are Ranga, Marco and Young-hee behind murderous instincts of Kerala youth?|access-date=3 March 2025|website=Onmanorama}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.deccanherald.com/india/kerala/from-pani-to-marco-kerala-debates-impact-of-glamourisation-of-crimes-in-films-3424608|title=From 'Pani' to 'Marco': Kerala debates impact of glamourisation of crimes in films|access-date=27 February 2025|website=Deccan Herald}}</ref> ചിത്രത്തിൻ്റെ ടെലിവിഷൻ പ്രീമിയർ നടത്താൻ പദ്ധതിയിട്ടിരുന്നുവെങ്കിലും ചിത്രത്തിൻ്റെ ഗ്രാഫിക് അക്രമം കാരണം [[സെൻട്രൽ ബോർഡ് ഓഫ് ഫിലിം സർട്ടിഫിക്കേഷൻ|സി. ബി. എഫ്. സി]] അത് തടഞ്ഞു.<ref>{{Cite web|url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2025/03/05/marco-violence-a-certification-ott-release-television-screening.html|title=CBFC blocks Marco's TV release, writes to Centre to ban OTT screening|access-date=7 March 2025|website=Onmanorama}}</ref> ചിത്രത്തിന്റെ ആസൂത്രിത ടിവി പ്രീമിയർ റദ്ദാക്കിയതിനൊപ്പം, ഒടിടി സ്ട്രീമിംഗ് സേവനങ്ങളിൽ നിന്ന് ചിത്രം നീക്കം ചെയ്യണമെന്ന് റീജിയണൽ സെൻസർ ബോർഡ് ഓഫ് ഇന്ത്യയും അഭ്യർത്ഥിച്ചിരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/kerala-cbfc-office-seeks-centres-intervention-in-streaming-of-marco-9869518/|title=Marco's TV release stopped by regional censor board, urges CBFC HQ's intervention to block streaming of Unni Mukundan film|access-date=6 March 2025|date=6 March 2025|website=The Indian Express}}</ref> == സ്വീകരണം == === വിമർശനാത്മക പ്രതികരണം === ''മാർക്കോ'' നിരൂപകരിൽ നിന്ന് നല്ല അവലോകനങ്ങൾ ലഭിച്ചു, റിവ്യൂ അഗ്രഗേറ്റർ വെബ്സൈറ്റായ റോട്ടൻ ടൊമാറ്റോസിൽ, 8 നിരൂപകരുടെ അവലോകനങ്ങളിൽ 79% പോസിറ്റീവ് ആണ്, ശരാശരി റേറ്റിംഗ് 6.7/10 ആണ്. <nowiki><i><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/OTTplay" rel="mw:ExtLink" title="OTTplay" class="mw-redirect cx-link" data-linkid="811">ഒടിടി പ്ലേ</a></nowiki><nowiki></i></nowiki> സഞ്ജിത് ശ്രീധരൻ 3.5/5 സ്റ്റാറുകൾ നൽകി എഴുതി, "''മാർക്കോ'' ഒരു <nowiki><a href="./OTTplay" rel="mw:WikiLink" data-linkid="811" data-cx="{&amp;quot;adapted&amp;quot;:false,&amp;quot;sourceTitle&amp;quot;:{&amp;quot;title&amp;quot;:&amp;quot;HT Media&amp;quot;,&amp;quot;description&amp;quot;:&amp;quot;Indian mass media company&amp;quot;,&amp;quot;pageprops&amp;quot;:{&amp;quot;wikibase_item&amp;quot;:&amp;quot;Q5636154&amp;quot;},&amp;quot;pagelanguage&amp;quot;:&amp;quot;en&amp;quot;},&amp;quot;targetFrom&amp;quot;:&amp;quot;source&amp;quot;}" class="mw-redirect cx-link" id="mwAV0" title="OTTplay"><i><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/OTTplay" rel="mw:ExtLink" title="OTTplay" class="mw-redirect cx-link" data-linkid="811">പ്രശാന്ത് നീൽ</a></nowiki><nowiki></i></nowiki><nowiki></a></nowiki> സിനിമയോട് ഏറ്റവും അടുത്ത മലയാള ചിത്രമാണ്, അളവിലോ കഥയിലോ അല്ല, ശൈലിയിലാണ്. ഉണ്ണി മുകുന്ദന്റെ പ്രകടനത്തിന് സിംഹഭാവത്തിന്റെ ക്രെഡിറ്റ് ലഭിക്കുന്നു".<ref>{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/review/marco-movie-review-unni-mukundans-raging-portrayal-fuels-this-brutal-no-holds-barred-revenge-thriller/80af784bde717|title=Marco movie review: Unni Mukundan's raging portrayal fuels this brutal no-holds-barred revenge thriller|website=OTTplay}}</ref>''[[ഇന്ത്യാ ടുഡെ|ഇന്ത്യ ടുഡേ]]'' ജനനി കെ തമിഴ് പതിപ്പിന് അഞ്ചിൽ മൂന്ന് സ്റ്റാറുകൾ നൽകി എഴുതി, "ഈ ചിത്രം അതിന്റെ ആക്ഷൻ പീസുകളാൽ നിങ്ങളുടെ മനസ്സിനെ തകർക്കും, ഇത് മങ്ങിയ ഹൃദയമുള്ളവർക്കുള്ളതല്ല", "നടൻ ഉണ്ണി മുകുന്ദന്റെ അസാധാരണ പ്രകടനം മാർക്കോയുടെ വികാരം വർദ്ധിപ്പിച്ചു" എന്ന് ഉപസംഹരിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/reviews/story/marco-review-unni-mukundan-most-violent-thriller-action-supersede-story-2659231-2025-01-03|title=Marco review: Violence, action supersede story in Unni Mukundan's revenge thriller|access-date=9 January 2025|date=3 January 2025|website=[[India Today]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20250105112305/https://www.indiatoday.in/movies/reviews/story/marco-review-unni-mukundan-most-violent-thriller-action-supersede-story-2659231-2025-01-03|archive-date=5 January 2025}}</ref> തെലുങ്ക് പതിപ്പ് അവലോകനം ചെയ്തുകൊണ്ട് ''[[:en:Telangana_Today|തെലങ്കാന ടുഡേയുടെ]]'' പ്രത്യുഷ സിസ്റ്റ പറഞ്ഞു, "ആക്ഷൻ പ്രേമികൾ തീർച്ചയായും കാണേണ്ട ഒരു ചിത്രമാണിത്, നിങ്ങൾ ഒരു വാരാന്ത്യ വിനോദത്തിനായി തിരയുകയാണെങ്കിൽ, സംവിധായകൻ ഒരു ലളിതമായ പ്രതികാര കഥ എടുത്ത് അതിനെ ഒരു മികച്ച ത്രില്ലറായി നിർമ്മിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://telanganatoday.com/review-marco-is-a-high-octane-action-thriller-worth-every-penny|title=Movie review: 'Marco' is a high-octane action thriller worth every penny|access-date=11 January 2025|date=21 December 2024|publisher=[[Telangana Today]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20241221195806/https://telanganatoday.com/review-marco-is-a-high-octane-action-thriller-worth-every-penny|archive-date=21 December 2024}}</ref> ഡെക്കാൻ ഹെറാൾഡിലെ ''[[:en:Deccan_Herald|ഡെക്കാൻ ഹെറാൾഡിലെ]]'' അരുൺ ആന്റണി അഞ്ചിൽ മൂന്ന് സ്റ്റാറുകൾ നൽകി എഴുതി, "മാർക്കോയ്ക്ക് രക്തരൂക്ഷിതവും അക്രമപരവും ക്രൂരവുമാണെന്ന് അവകാശപ്പെടുന്നതെല്ലാം ഉണ്ട്, അത് സ്ക്രീനിൽ അക്രമത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ വളരെ കുറവാണ്, എന്നിരുന്നാലും, ആക്ഷനും സ്റ്റണ്ടുകളും പുതുമയുള്ളതും ആസ്വാദ്യകരവുമാണ്".<ref>{{Cite web|url=https://www.deccanherald.com/entertainment/marco-movie-review-flawed-yet-enjoyable-action-drama-3334386|title='Marco' movie review: Flawed yet enjoyable action drama|access-date=11 January 2025|date=28 December 2024|website=[[Deccan Herald]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20241228050806/https://www.deccanherald.com/entertainment/marco-movie-review-flawed-yet-enjoyable-action-drama-3334386|archive-date=28 December 2024}}</ref> <nowiki><i><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/ABP_News" rel="mw:ExtLink" title="ABP News" class="cx-link" data-linkid="820">എബിപി ലൈവ്</a></nowiki><nowiki></i></nowiki> <ഐഡി1] സ്റ്റാറുകൾ നൽകി എഴുതി, "സാങ്കേതികമായി ഈ ചിത്രം ഇന്ത്യൻ സിനിമയിൽ ഒരു പുതിയ നിലവാരം പുലർത്തുന്നു, ശക്തമായ ആക്ഷനും മികച്ച സംവിധാനവും ഉപയോഗിച്ച് ചിത്രം ആവേശകരമായ വേഗത നിലനിർത്തുന്നതിനാൽ ഇത് തീർച്ചയായും കാണേണ്ടതാണ്".<ref>{{Cite web|url=https://news.abplive.com/entertainment/movies/marco-review-the-violent-drama-stands-out-for-stylish-action-and-unni-mukundan-s-stellar-performance-1739214|title=Marco Review: The Violent Drama Stands Out For Stylish Action And Unni Mukundan's Stellar Performance|access-date=11 January 2025|date=7 December 2024|publisher=[[ABP News]]}}</ref> ''[[:en:The_Week_(Indian_magazine)|ദി വീക്കിലെ]]'' ആലിയ ഫർസീൻ അഷ്റഫ് അഞ്ചിൽ മൂന്ന് നക്ഷത്രങ്ങൾ നൽകി "സ്റ്റൈലൈസ്ഡ് ആക്ഷൻ, തീവ്രമായ അക്രമം എന്നിവയുടെ ആരാധകർക്ക് ''മാർക്കോ'' നൽകുന്നു" എന്ന് എഴുതി.<ref>{{Cite web|url=https://www.theweek.in/review/movies/2024/12/20/marco-review-a-bloody-revenge-drama-that-plays-it-safe.html|title=Marco' review: A bloody revenge drama that plays it safe|website=The Week}}</ref>''[[:en:The_Hindu|ദി ഹിന്ദു]]''വിലെ ശിൽപ നായർ ആനന്ദ് എഴുതി, "സ്റ്റൈലൈസ്ഡ് സ്റ്റണ്ടുകൾ, ഛായാഗ്രഹണം, പശ്ചാത്തലസംഗീതം തുടങ്ങിയ സാങ്കേതിക വശങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഈ ചിത്രം രചനയെ പരാജയപ്പെടുത്തുന്നു".<ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/reviews/marco-movie-review-this-stylish-unni-mukundan-action-thriller-falters-due-to-a-weak-script/article69008991.ece|title='Marco' movie review: This stylish Unni Mukundan action thriller falters due to a weak script|last=Anand|first=Shilpa Nair|date=20 December 2024|website=The Hindu}}</ref> === ബോക്സ് ഓഫീസ് === ആദ്യ ദിവസം തന്നെ ലോകമെമ്പാടും 10.8 കോടി രൂപ നേടിയ ചിത്രം 2024 ൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കളക്ഷൻ നേടിയ നാലാമത്തെ മലയാള ചിത്രവും ആഭ്യന്തര വിപണിയിൽ നിന്ന് 4.5 കോടി രൂപയുമായി മലയാള സിനിമയിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന ഓപ്പണർമാരിൽ ഒരാളുമായിരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://malayalam.news18.com/news/film/unni-mukundan-movie-marco-collects-one-third-of-its-budget-in-day-one-mm-705598.html|title=Marco {{!}} ആദ്യ ദിവസത്തിൽ മുടക്കുമുതലിന്റെ മൂന്നിലൊന്ന്; ഉണ്ണി മുകുന്ദന്റെ 'മാർക്കോ' ഒറ്റദിവസം നേടിയത് 10.8 കോടി|access-date=25 December 2024|date=21 December 2024|website=News18 മലയാളം|language=ml|archive-url=https://web.archive.org/web/20241221132038/https://malayalam.news18.com/news/film/unni-mukundan-movie-marco-collects-one-third-of-its-budget-in-day-one-mm-705598.html|archive-date=21 December 2024}}</ref> ''[[:en:Kammatipaadam|കമ്മട്ടിപ്പാടത്തെ]]'' (2016) മറികടന്ന് മലയാള സിനിമയിലെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കളക്ഷൻ നേടിയ എ സർട്ടിഫൈഡ് ചിത്രമായി ''മാർക്കോ'' മാറി.<ref name="d"/> ആദ്യ മൂന്ന് ദിവസത്തെ വാരാന്ത്യത്തിൽ കേരളത്തിൽ നിന്ന് 30 കോടി രൂപ നേടി.<ref>{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/news/marco-day-3-box-office-collection-unni-mukundan-film-sees-a-huge-spike-in-overseas-and-rest-of-india-gross/aafff4d588712|title=Marco Day 3 box office collection: Unni Mukundan film sees a huge spike in overseas and rest of India gross|access-date=23 December 2024|website=OTTPlay|language=en}}</ref> 2025 ജനുവരി 3 വരെയുള്ള കണക്കനുസരിച്ച്, ഹിന്ദി ഡബ്ബ് ചെയ്ത പതിപ്പ് ''[[ആടുജീവിതം (ചലച്ചിത്രം)|ദി ഗോട്ട് ലൈഫ്]]'' (2024), ''[[2018: എവരിവൺ ഇസ് എ ഹീറോ|2018]]'' (2023) എന്നിവയെ മറികടന്ന് 5 കോടി രൂപ നേടി ഹിന്ദി മേഖലയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ വരുമാനം നേടിയ മലയാള ഡബ്ബ് ചിത്രമായി മാറി.<ref>{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporterindia.com/features/insight/decoding-marcos-historic-success-in-north-india-how-a-malayalam-film-eclipsed-baby-john-and-stunned-the-box-office|title=Decoding 'Marco's Historic Success In North India: How A Malayalam Film Eclipsed 'Baby John' And Stunned The Box-Office|access-date=5 January 2025|website=The Hollywood Reporter India|language=en}}</ref> നാലാം ഞായറാഴ്ച (23 ദിവസം) ചിത്രം ആഗോളതലത്തിൽ 100 കോടി രൂപ കടന്നു. 2025 ജനുവരി 20 വരെയുള്ള കണക്കുകൾ പ്രകാരം ചിത്രം ലോകമെമ്പാടുമായി 104 കോടി രൂപ നേടി.<ref name="bo2">{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/ott/marco-ott-release-unni-mukundhans-marco-film-gets-an-ott-release-date-1856779|title=Marco OTT release: Unni Mukundhan's Marco film gets an OTT release date|access-date=27 January 2025|last=Sharma|first=Bhavana|date=26 January 2025|website=Deccan Chronicle|language=en}}</ref> == തുടർച്ച == ചിത്രത്തിൻറെ ക്രെഡിറ്റിന് ശേഷമുള്ള രംഗം ഒരു തുടർച്ചയെ കളിയാക്കിയിരുന്നു, ചിത്രം പുറത്തിറങ്ങി ഏതാനും ആഴ്ചകൾക്ക് ശേഷം ഹനീഫ് അദേനിയും ഇത് സ്ഥിതികരിച്ചു, അതിൻറെ മുൻഗാമിയേക്കാൾ കൂടുതൽ ആക്ഷനും അക്രമവും ഉണ്ടാകുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, 2025 ജൂണിൽ, ആദ്യ ചിത്രത്തെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള "വളരെയധികം നിഷേധാത്മകത" കാരണം തുടർച്ച ഉപേക്ഷിച്ചതായി ഉണ്ണി മുകുന്ദൻ തന്നെ അവകാശപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web|url=https://www.news18.com/movies/unni-mukundan-shelves-marco-2-plans-due-to-too-much-negativity-ws-l-9386639.html|title=Unni Mukundan Shelves Marco 2 Plans Due To 'Too Much Negativity'|access-date=15 June 2025|website=[[CNN-News18]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20250701134913/https://www.news18.com/movies/unni-mukundan-shelves-marco-2-plans-due-to-too-much-negativity-ws-l-9386639.html|archive-date=1 July 2025}}</ref> തുടർന്നുള്ള ചിത്രത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾ ഇപ്പോഴും തുടരുകയാണെന്ന് 2025 ജൂലൈയിൽ ക്യൂബ്സ് എന്റർടൈൻമെന്റ്സ് വ്യക്തമാക്കി. പദ്ധതിയുടെ പൂർണ്ണ അവകാശങ്ങൾ തങ്ങൾക്കുണ്ടെന്നും അവ കൈമാറാനോ വിൽക്കാനോ പദ്ധതിയില്ലെന്നും സ്റ്റുഡിയോ പറഞ്ഞു. എന്നിരുന്നാലും, ചിത്രത്തിൻ്റെ നിർമ്മാണത്തെക്കുറിച്ചോ റിലീസിനെക്കുറിച്ചോ ഔദ്യോഗിക പ്രഖ്യാപനങ്ങളൊന്നും ഉണ്ടായിട്ടില്ല.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/marco-2-update-unni-mukundan-cubes-entertainment-1.10712373|title=ഉപേക്ഷിച്ചെന്ന് ഉണ്ണി മുകുന്ദൻ, ചർച്ചകൾ അവസാനിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് നിർമാതാക്കൾ; 'മാർക്കോ 2' വരുമോ?|access-date=2 July 2025|date=2 July 2025|website=Mathrubhumi|language=Malayalam}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/marco-2-not-off-the-table-yet-say-makersdespite-unni-mukundans-exit/articleshow/122179462.cms|title='Marco 2' not off the table yet, say makers—Despite Unni Mukundan's exit|access-date=1 July 2025|website=[[The Times of India]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20250701134356/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/marco-2-not-off-the-table-yet-say-makersdespite-unni-mukundans-exit/articleshow/122179462.cms|archive-date=1 July 2025}}</ref> 2025 സെപ്റ്റംബറിൽ നിർമ്മാതാക്കൾ ലോർഡ് മാർക്കോ എന്ന പേരിൽ കേരള ഫിലിം ചേംബർ ഓഫ് കൊമേഴ്സിൽ ഒരു പ്രീക്വെൽ ചിത്രത്തിനായി ഔദ്യോഗികമായി രജിസ്റ്റർ ചെയ്തു, മുൻകാല റിപ്പോർട്ടുകൾക്ക് ശേഷം ഒരു ഫോളോ-അപ്പ് ചിത്രത്തിനുള്ള പദ്ധതികൾ പുനരുജ്ജീവിപ്പിച്ചതായി സ്ഥിതികരിച്ചു. ഒറിജിനൽ ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്ത സംവിധായകൻ ഹനീഫ് അദേനിയും ചിത്രത്തിൽ ചേരുമെന്ന് സ്ഥിതികരിച്ചപ്പോൾ പ്രധാന നടൻ [[ഉണ്ണി മുകുന്ദൻ]] ഈ വേഷം വീണ്ടും ചെയ്യില്ലെന്ന് സ്ഥിരീകരിച്ചു. യഥാർത്ഥ ചിത്രത്തിലെ നായകനായ മാർക്കോ ഡി പീറ്റർ എ. കെ. മാർക്കോ ജൂനിയറിന്റെ പൂർവ്വികനായ ലോർഡ് മാർക്കോയുടെ കഥയെക്കുറിച്ചാണ് ചിത്രം പറയുന്നത്. == പങ്കിട്ട പ്രപഞ്ചം == 2019-ലെ ''[[മിഖായേൽ (ചലച്ചിത്രം)|മിഖായേൽ]]'' എന്ന ചിത്രവുമായും, പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ഭാഗവും ഒറ്റപ്പെട്ടതുമായ കാട്ടാളൻ (2026) എന്ന ചിത്രവുമായാണ് ചിത്രം അതിന്റെ പ്രപഞ്ചത്തെ നേരിട്ട് പങ്കിടുന്നത്. ലോർഡ് മാർക്കോ എന്ന പേരിൽ ഒരു പ്രീക്വെൽ സംവിധായകൻ ഹനീഫ് അദേനിയും നിർമ്മാതാവ് ഷെരീഫ് മുഹമ്മദും സ്ഥിരീകരിച്ചു.   <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (May 2026)">citation needed</span>]]''&#x5D;</sup> == കുറിപ്പുകൾ == == അവലബങ്ങൾ == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} 3duet1phoc2qixexhqus5mnkojs3npk 0 669719 4651955 4651944 2026-07-31T14:39:02Z Meenakshi nandhini 99060 4651955 wikitext text/x-wiki {{Infobox zoo |name = Thrissur Zoological Park Wildlife Conservation & Research Centre |logo = |logo_caption = |image = |image_caption = |location = [[Puthur, Thrissur]], [[Thrissur]] City |date_opened = 28 October 2025 <ref>{{Cite news |date=2025-10-28 |title=CM opens country’s first designer zoo and Asia’s second largest at Puthur |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/cm-opens-countrys-first-designer-zoo-and-asias-second-largest-at-puthur/article70213397.ece |access-date=2025-10-28 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> |date_closed = |coordinates = |area = 336 acres |num_species = |num_animals = |largest_tank_vol = |total_tank_vol = |annual_visitors = |members = [[Central Zoo Authority of India|CZA]]<ref name="cza_list"> {{ZooOrg|cza|zoos|access-date=4 July 2011}} </ref> |exhibits = Wildlife |website = {{URL|https://www.museumandzoo.kerala.gov.in/}} }} ദക്ഷിണേന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[തൃശ്ശൂർ|തൃശൂർ]] നഗരത്തിലെ ഒല്ലൂരിനടുത്തുള്ള പുത്തൂരിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന സുവോളജിക്കൽ പാർക്കാണ് '''പുത്തൂർ സുവോളജിക്കൽ പാർക്ക്'''. തൃശൂർ സുവോളജിക്കൽ പാർക്ക് വന്യജീവി സംരക്ഷണ ഗവേഷണ കേന്ദ്രം എന്നും ഇത് അറിയപ്പെടുന്നു. ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ ഡിസൈനർ മൃഗശാലയാണിത്. ഏഷ്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ മൃഗശാലകളിൽ ഒന്നായും ഇത് അറിയപ്പെടുന്നു. 300ലേറെ ഏക്കറിലായാണ് പാർക്ക് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/business/business-news/2026/03/05/puthur-zoological-park-thrissur-kerala-opening-attractions-ticket-price-2026-kiifb-aks.html|title=പുത്തൂർ സുവോളജിക്കൽ പാർക്ക്: കേരളത്തിന്റെ വികസന ചരിത്രത്തിലെ പുതിയ മുഖം, ടൂറിസത്തിനും പുതിയ കരുത്ത്|access-date=2026-07-31|language=ml}}</ref><ref>{{Cite web |last=joyal.jose |title='ഇത്തരമൊന്ന് അപൂർവവും ശ്രമകരവും'; തൃശൂർ മൃഗശാലയിലെ മൃഗങ്ങളെ സുവോളജിക്കൽ പാർക്കിലേക്ക് മാറ്റാൻ അനുമതി |url=https://www.asianetnews.com/local-news/central-permits-animal-transfer-from-thrissur-zoo-to-puthur-zoological-park-joy-s0mkex |access-date=2023-11-15 |website=Asianet News Network Pvt Ltd |language=ml}}</ref> 300ൽപ്പരം പക്ഷിമൃഗാദികളാണ് പാർക്കിലുള്ളത്. ==അവലംബങ്ങൾ== {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മൃഗശാലകൾ]] jyjmpmm3559dtoi9mqmdb10bqw8bnmc 4651956 4651955 2026-07-31T14:45:32Z Meenakshi nandhini 99060 4651956 wikitext text/x-wiki {{Infobox zoo |name = Thrissur Zoological Park Wildlife Conservation & Research Centre |logo = |logo_caption = |image = |image_caption = |location = [[Puthur, Thrissur]], [[Thrissur]] City |date_opened = 28 October 2025 <ref>{{Cite news |date=2025-10-28 |title=CM opens country’s first designer zoo and Asia’s second largest at Puthur |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/cm-opens-countrys-first-designer-zoo-and-asias-second-largest-at-puthur/article70213397.ece |access-date=2025-10-28 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> |date_closed = |coordinates = |area = 336 acres |num_species = |num_animals = |largest_tank_vol = |total_tank_vol = |annual_visitors = |members = [[Central Zoo Authority of India|CZA]]<ref name="cza_list"> {{ZooOrg|cza|zoos|access-date=4 July 2011}} </ref> |exhibits = Wildlife |website = {{URL|https://www.museumandzoo.kerala.gov.in/}} }} ദക്ഷിണേന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[തൃശ്ശൂർ|തൃശൂർ]] നഗരത്തിലെ ഒല്ലൂരിനടുത്തുള്ള പുത്തൂരിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന സുവോളജിക്കൽ പാർക്കാണ് '''പുത്തൂർ സുവോളജിക്കൽ പാർക്ക്'''. തൃശൂർ സുവോളജിക്കൽ പാർക്ക് വന്യജീവി സംരക്ഷണ ഗവേഷണ കേന്ദ്രം എന്നും ഇത് അറിയപ്പെടുന്നു. ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ ഡിസൈനർ മൃഗശാലയാണിത്. ഏഷ്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ മൃഗശാലകളിൽ ഒന്നായും ഇത് അറിയപ്പെടുന്നു. 300ലേറെ ഏക്കറിലായാണ് പാർക്ക് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/business/business-news/2026/03/05/puthur-zoological-park-thrissur-kerala-opening-attractions-ticket-price-2026-kiifb-aks.html|title=പുത്തൂർ സുവോളജിക്കൽ പാർക്ക്: കേരളത്തിന്റെ വികസന ചരിത്രത്തിലെ പുതിയ മുഖം, ടൂറിസത്തിനും പുതിയ കരുത്ത്|access-date=2026-07-31|language=ml}}</ref><ref>{{Cite web |last=joyal.jose |title='ഇത്തരമൊന്ന് അപൂർവവും ശ്രമകരവും'; തൃശൂർ മൃഗശാലയിലെ മൃഗങ്ങളെ സുവോളജിക്കൽ പാർക്കിലേക്ക് മാറ്റാൻ അനുമതി |url=https://www.asianetnews.com/local-news/central-permits-animal-transfer-from-thrissur-zoo-to-puthur-zoological-park-joy-s0mkex |access-date=2023-11-15 |website=Asianet News Network Pvt Ltd |language=ml}}</ref> അടച്ചിട്ട കൂടുകൾക്ക് പകരം കാടിനൊത്ത തുറന്ന, സ്വാഭാവിക ആവാസവ്യവസ്ഥയാണ് മൃഗങ്ങൾക്കായി ഇവിടെ ഉള്ളത്. 300ൽപ്പരം പക്ഷിമൃഗാദികളാണ് പാർക്കിലുള്ളത്. 23 ആവാസവ്യവസ്ഥകളിലായി 350-ലേറെ ജീവികളാണ് നിലവിൽ പുത്തൂരിലുള്ളത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/travel/news/thrissur-puthoor-zoological-park-opens-to-public-jkvuyqbr|title=വരൂ പുത്തൂരിലേക്ക്, വന്യത അടുത്തറിയാം; സുവോളജിക്കൽ പാർക്ക് തുറന്നു|access-date=2026-07-31|last=ലേഖകൻ|first=സ്വന്തം|date=2026-03-01|language=en}}</ref> ==അവലംബങ്ങൾ== {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മൃഗശാലകൾ]] goo274nwvrs9m94ztrb0ssuzeotphw0 3 669720 4651945 2026-07-31T12:46:09Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[Template:Welcome|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4651945 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: JDesignZ501 | JDesignZ501 | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 12:46, 31 ജൂലൈ 2026 (UTC) p8mwqc0o5vp2hg2gzj77ke2i2lrnro2 0 669721 4651948 2026-07-31T12:52:32Z Saul0fTarsus 6737 #REDIRECT [[ഫ്ലൈദുബായ്]] 4651948 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ഫ്ലൈദുബായ്]] 6be8my1d3wgu3k23sfsx13aqha2xpv9 14 669722 4651950 2026-07-31T14:19:36Z ~2026-42082-03 220903 'ഇരുളിന്റെ മറവിൽ കുട്ടയും കുന്താലിയും മറ്റ് കാർഷിക ഉപകരണങ്ങളും അടിസ്ഥാന ജനവിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ടവരുടെ കുടിലിന് മുന്നിൽ രഹസ്യമായി കൊണ്ട് വച്ച് അവരെ ജോലിക്ക് വ...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു 4651950 wikitext text/x-wiki ഇരുളിന്റെ മറവിൽ കുട്ടയും കുന്താലിയും മറ്റ് കാർഷിക ഉപകരണങ്ങളും അടിസ്ഥാന ജനവിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ടവരുടെ കുടിലിന് മുന്നിൽ രഹസ്യമായി കൊണ്ട് വച്ച് അവരെ ജോലിക്ക് വിളിക്കുന്ന അപരിഷ്‌കൃതമായ സമ്പ്രദായം നിർത്തലാക്കിയത് രാഘവാചാര്യനാണ്. ഇന്ത്യക്ക് സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിക്കുന്നതിന് നൂറ്റണ്ടുകൾ മുമ്പ് മുതൽ 1913 കാലഘട്ടം വരെ കേരളത്തിൽ നിലനിന്നിരുന്ന തൊഴിൽ സംവിധാനത്തിന്റെ നേർചിത്രമാണ് മേൽ വിവരിച്ചത്. കേരളത്തിൽ ആകമാനം എന്നതു പോലെ രാഘവാചാര്യൻ ജനിച്ചുവളർന്ന വർക്കലയിലും അടിസ്ഥാന ജനതയെ ജോലിക്ക് വിളിച്ചിരുന്നത് കുട്ടയും കുന്താലിയും രാത്രികാലത്ത് രഹസ്യമായി കുടിലിന് മുന്നിൽ കൊണ്ട് വച്ചുതന്നെയായിരുന്നു. ജോലി സാധാരണക്കാരന്റെ കടമയും, അതിന്റെ കൂലി സാധാരണക്കാരന് നൽകുന്ന ഔദാര്യവുമായിരുന്നു. ആ കാലഘട്ടത്തിൽ അപൂർവം ചില അടിസ്ഥാന വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ടവർക്ക് മാത്രമേ സ്വന്തമായി ഭൂമി ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളു. ബാക്കിയുള്ളവരെല്ലാം ജന്മിമാരുടെ പുരയിടങ്ങളിലെ അപ്രധാനമായ ഏതെങ്കിലും ഒരു കോണിൽ കുടിൽ കെട്ടി കുടുംബവും കൂട്ടുകുടുംബവുമായി താമസിക്കു യായിരുന്നു പതിവ്. ആ പുരയിടങ്ങളുടെ ജന്മിമാരുടെ പുരയിടങ്ങളിലും വയലുകളിലും ജോലിചെയ്യുക എന്നതായിരുന്നു അവരുടെ കടമ. ജോലിക്ക് വളരെ തുശ്ചമായ കൂലിയാണ് അവർക്ക്‌ലഭിച്ചിരുന്നത്. മിക്കപ്പോഴും നെല്ലും കാർഷികവിളകളുമാണ് അവർക്ക് കൂലിയായി ലഭിച്ചിരുന്നത്. പലപ്പോഴും കൂലി കൊടുക്കാറു മില്ല. കൂലി ലഭിച്ചാലും ഇല്ലെങ്കിലും ഇവർ ജോലിക്കെത്തി എല്ലാ കൃഷിപ്പണികളും ചെയ്തുകൊള്ളണം. അടിസ്ഥാന വിഭാഗത്തിലുള്ളവരെ ജോലിക്ക് വിളിക്കുന്ന രീതി വളരെ പ്രാകൃതമായിരുന്നു. നേരം പുലരുന്നതിന് മുമ്പ് രാത്രിയിലെപ്പോഴോ ജന്മിയുടെ കാര്യസ്ഥന്മാരോ, സേവകരോ മുഖാന്തിരം ധനികന്റെ വീട്ടിലെ മൺവെട്ടി, കുന്താലി, തൂമ്പ, ചെറുതൂമ്പ വട്ടി, ചട്ടി, കുട്ട തുടങ്ങിയ കാർഷിക ഉപകരണങ്ങൾ അടിസ്ഥാന വർഗക്കാരുടെ കുടിലിന് മുന്നിൽ വളരെ രഹസ്യമായി കൊണ്ട് ചെന്ന് വെയ്ക്കും. നേരം പുലരുമ്പോഴാണ് ഈ കാർഷിക ഉപകരണങ്ങൾ ഈ പാവങ്ങൾ കാണുന്നത്. ആ കാർഷിക ഉപകരണങ്ങൾ കണ്ട് അത് ഏത് ജന്മിയുടേതാണെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞ് ആ ജന്മിയുടെ വീട്ടിൽ രാവിലെ തന്നെ ജോലി ക്കായി എത്തണം. സമയത്ത് ജോലിക്ക് എത്തിയില്ലെങ്കിൽ കൊടിയ മർദനവും പീഡനവുമാണ് ഏൽക്കേണ്ടി വരുക. പണിയായുധങ്ങൾ കണ്ട് വേണം ഏതു പണിയാണെന്ന് തിരിച്ചറിയാൻ. കുന്താലിയാണെങ്കിൽ പുരയിടം കിളയ്ക്ക ലാണെന്നും, മൺവെട്ടിയാണെങ്കിൽ ചേമ്പ്, ചേന, കാച്ചിൽ തുടങ്ങിയവ നടീലാണെന്നും, തൂമ്പയാണെങ്കിൽ വയൽ വരമ്പ് കോരലാണെന്നും, ചെറുതൂമ്പയാണെങ്കിൽ ഇട ചിക്കലാണെന്നും, കലപ്പയാണെങ്കിൽ വയൽ ഉഴുത് ആണെന്നും, കുട്ടയും മുറവും വട്ടിയുമാണെങ്കിൽ നെല്ല് പാറ്റിപ്പറക്കലാണെന്നും, ഉലക്കയാ ണെങ്കിൽ നെല്ല് കുത്തലാണെന്നും മനസ്സിലാക്കണം. അക്കാലത്തെ കൃഷി രീതികളും മറ്റും ചെറുതായെങ്കിലും വിവരിച്ചാൽ മാത്രമേ ഈ അനാചാരത്തിന്റെ വ്യാപ്തി മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയൂ. പാവ് വയലുകൾ ഉഴുത് പാകപ്പെടുത്തിയ ശേഷം ആ വയലുകളിൽ നെൽവിത്ത് വിതച്ച് കിളിർപ്പിച്ച് ഞാറുകളാക്കി അവ പിഴുത് ചെറിയ കെട്ടുകളാക്കി, ഉഴുത് പാകപ്പെടുത്തിയ വയലുകളിലെത്തിച്ച്, പിരിച്ച് നട്ട്, വളമിട്ട് , ചക്രം വച്ച് ചവിട്ടി വയലിലെ ജലനിരപ്പ് ക്രമപ്പെടുത്തി, ഇടചിക്കിനെൽച്ചെടികൾ വളർത്തി വലുതാക്കി, ആ നെൽചെടികളിൽ കതിർ വന്ന് നെല്ല് പാകമാകുമ്പോൾ, അത് കൊയ്ത് കറ്റകളാക്കി ജന്മിയുടെ വീട്ടിലെത്തിച്ച്, കറ്റയടിച്ച് നെല്ല് വേർതിരിച്ച്, പാറ്റി പതിര് കളഞ്ഞ്, നെല്ലുകൾ പത്തായത്തിൽ നിറയ്ക്കുന്നത് വരെയുള്ള ജോലികളാണ് അടിസ്ഥാനവിഭാഗത്തലുള്ളവർ ചെയ്യേണ്ടത്. അതുപോലെ തന്നെ മറ്റ് കാർഷിക വിളകളും അതത് ക്രമത്തിൽ വിളയിച്ചെടുക്കണം. അതിന് അവർക്ക് കിട്ടുന്ന കൂലി അല്പം നെല്ലോ, കുറച്ച് കാർഷിക വിളകളോ മാത്രമായിരിക്കും. വളരെ കുറച്ച് സമയത്തുമാത്രമേ പണമായി കൂലി നൽകാറുള്ളു. ആ പണം ശേഖരിച്ച് വെച്ചാണ് ചന്തയിലും കമ്പോളങ്ങളിലും പോയി വസ്ത്രങ്ങളും മറ്റും സാധനങ്ങളും വാങ്ങിയിരുന്നത്. അക്കാലത്ത് ഒരു മുതിർന്ന പുരുഷന്റെ ഒരു ദിവസത്തെ ഏറ്റവും വലിയ കൂലി 16 അണയും ഒരു മുതിർന്ന സ്ത്രീയുടെ കൂലി 12 അണയും, ചെറുപ്പക്കാരുടെ കൂലി 8 അണയും ജോലിചെയ്യുന്ന കുട്ടികളുടെ കൂലി 4 അണയും ആയിരുന്നു. 16 അണ ചേരുന്നതാണ് ഒരു 'ക' അഥവാ 'ഒരു രൂപ'. രാവിലെ 6 മണിമുതൽ വൈകിട്ട് 6 മണിവരെയുള്ള കൂലിയാണിത്. 1957 ഇന്ത്യയിൽ മെട്രിക്ക് നാണയ വ്യവസ്ഥ വരുന്നതു വരെ ഇവിടെ ക.ണ.പ.നാണയ വ്യവസ്ഥയാണ് നിലനിന്നിരുന്നത്. 'ക.ണ.പ.' എന്നാൽ 'റുപ്പിക, അണ, പൈസ' എന്നാണ് അർത്ഥമാക്കുന്നത്. ജന്മിയുടെ പത്തായത്തിലെ നെല്ല് കുത്തി അരിയാക്കി കൊടുക്കുമ്പോഴും നെല്ല് തന്നെയായിരിക്കും കൂലിയായി കിട്ടുക. സന്ധ്യകഴിഞ്ഞ് വീട്ടിലെത്തുന്ന ഇവർ ഈ നെല്ല് കുത്തി അരിയാക്കിവേണം കഞ്ഞിവെച്ച് കുടിക്കാൻ. അപ്പോഴേയ്ക്കും പാതിരാ കഴിഞ്ഞരിക്കും. പിറ്റെന്ന് നേരം വെളുക്കുമ്പോൾ വീണ്ടും പണിക്ക് പോകണം. തങ്ങൾ താമസിക്കുന്ന ജന്മിയുടെ വയലിലും പുരയിടത്തിലും ജോലികൾ തീർന്നാൽ മറ്റ് ജന്മിമാരുടെ വയലിലും പുരയിടത്തിലും ജോലിയ്ക്ക് പോകാനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യമുണ്ട്. പക്ഷേ അങ്ങനെ പോകുമ്പോൾ സ്വന്തം ജന്മിയുടെ അറിവും സമ്മതവും വേണമെന്ന് മാത്രം. ആരൊക്കെ ആരുടെയൊക്കെ കുടിമാന്മാരാണെന്ന് ജന്മിമാർക്ക് വ്യക്തമായി അറിയാമായിരുന്നു. പക്ഷേ അപ്പോഴും വേതന വ്യവസ്ഥൾ നേരത്തേ പറഞ്ഞത് തന്നെയായിരിയ്ക്കും. കാലവർഷക്കെടുതിയും പഞ്ഞമാസവും വരുമ്പോൾ അടിസ്ഥാന വർഗത്തിലുള്ളവർക്ക് കൃഷിപ്പണി ഇല്ലാതാകും. ഈ സമയങ്ങളിൽ മിക്ക കുടിലുകളിലും മുഴു പട്ടിണി തന്നെ യായിരിക്കും. കുടിലിന് ചുറ്റുമുള്ള പുരയിടത്തിലെ കായ്കളും കിഴങ്ങുളുമായിരിക്കും മുഖ്യ ഭക്ഷണം. അപൂർവം ചിലർ മിച്ചം പിടിച്ചുവെയ്ക്കുന്ന നെല്ല് കുത്തി അരിയാക്കി പേരിന് കഞ്ഞിവെച്ച് കുടിക്കും. അത്ര ദയനീയമായിരുന്നു അക്കാലത്തെ അടിസ്ഥാന വിഭാഗത്തിലെ ജനങ്ങളുടെ ജീവിതം. അതേ സമയം ജന്മിമാരും കുടുംബവും മൃഷ്ടാന്നഭോജനം ചെയ്ത് സുഖലോലുപരായി കഴിയുന്ന കാഴ്ചയാണ് അന്ന് എങ്ങും കാണാൻ കഴിഞ്ഞിരുന്നത്. പിന്നീട് കാലാവസ്ഥ അനുകൂലമാകുമ്പോൾ കൃഷി പ്പണികൾ ആരംഭിയ്ക്കാനായി ജന്മിമാർ തയ്യാറെടുക്കും. വീണ്ടും പണിയായുധങ്ങൾ കുടിലുകൾക്ക് മുന്നിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട് തുടങ്ങും. വർക്കലയിലും, പരവൂരും, കൊല്ലത്തും, കരുനാഗ പള്ളിയിലും, പാവുമ്പ തുടങ്ങിയ പല ദേശങ്ങളിലുമായിരുന്നു നെറികെട്ട ഈ പ്രവണത വ്യാപകമായി കാണപ്പെട്ടത്. 1913-കാലഘട്ടങ്ങളിലാണ് രാഘവാചാര്യൻ ഈ നെറികേടിന് നേരെ നിശബ്ദമായി പ്രതികരിച്ചത്. ആ സമയം രാഘവാചാര്യന് 18 വയസ്സ് പ്രായം മാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളു. ഇങ്ങനെ പണിയായുധങ്ങൾ വീടിന് മുന്നിൽ കൊണ്ട് വെച്ചാൽ ആരും പണിക്ക് പോകേണ്ടതില്ലന്നും, ജോലിക്ക് വിളിച്ചാൽ മാത്രം പോയാൽ മതിയെന്നും രാഘവാചാര്യൻ അടിസ്ഥന ജനതയെ നിരന്തരം പഠിപ്പിച്ചു. അങ്ങനെ വർക്കലദേശത്ത് പണിക്ക് വിളിക്കാതെ പണി ആയുധം വീട്ടുമുറ്റത്ത് കൊണ്ടുവെച്ചാൽ ആരും പണിക്ക് പോകാതെയായി. ഈ മാറ്റം ക്രമേണ കേരളം മുഴുവൻ ഉൾക്കൊണ്ടു. ചെയ്യുന്ന ജോലിക്ക് കൂലി ചോദിച്ച് വാങ്ങാനുള്ള തന്റേടം കാണിക്കണമെന്നും അത് നമ്മുടെ അവകാശമാണെന്നും രാഘവാചാര്യൻ നിരന്തരം അടിസ്ഥാന ജനതയെ നിർദേശിച്ചു. അടിസ്ഥാന ജനതയുടെ ഈ മാറ്റത്തിന് പിന്നിൽ രാഘവാചാര്യ നാണെന്ന് അറിഞ്ഞ ജന്മിമാർ നിശബ്ദത പാലിച്ചു. വർക്കലക്കാര നായ രാഘവചാര്യൻ നിസാരനല്ലെന്ന് അവർ അന്നേ മനസ്സിലാകക്കിയിരുന്നു. അങ്ങനെ പല രക്തചോരിച്ചിലുകളും ഒഴിവായി. ആരോടും അങ്ങോട്ട് ചെന്ന് പ്രശ്‌നങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന പ്രകൃതക്കാരനായിരുന്നില്ല രാഘവാചാര്യൻ. തന്നോട് ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കുന്നവരെ ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിച്ചു തന്നെ ഉത്തരം മുട്ടിയ്ക്കാൻ അതിവിദഗ്ദ്ധനായിരുന്നു അദ്ദേഹം. എത്ര ശക്തനായിരുന്നലും രാഘവാചാര്യനോട് കൊമ്പ് കോർക്കാൻ ആരും ധൈര്യപ്പെട്ടി രുന്നില്ല. അത്രയ്ക്കുള്ള ഒരു ആജ്ഞാശക്തി അദ്ദേഹത്തിന്റെ കണ്ണു കളിൽ ആരും ദർശിച്ചിരുന്നു. അങ്ങനെ കുട്ടയും കുന്താലിയും വീടിന് മുന്നിൽ കൊണ്ട് വച്ച് ജോലി വിളിക്കുന്ന രീതിയും, ജോലി ചെയ്ത ശേഷം കൂലി പിന്നീട് തരാമെന്ന പറയുന്ന രീതിയും ക്രമേണ കേരളത്തിൽ ഇല്ലാതായി. രാഘവാചാര്യൻ നടത്തിയ ഈ നിശബ്ദ വിപ്ലവങ്ങളുടെ ഫലം സമൂഹത്തിൽ വലിയ മാറ്റം സൃഷ്ടിച്ചു. Chirattachaya is Biography of Varal ഇരുളിന്റെ മറവിൽ കുട്ടയും കുന്താലിയും മറ്റ് കാർഷിക ഉപകരണങ്ങളും അടിസ്ഥാന ജനവിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ടവരുടെ കുടിലിന് മുന്നിൽ രഹസ്യമായി കൊണ്ട് വച്ച് അവരെ ജോലിക്ക് വിളിക്കുന്ന അപരിഷ്‌കൃതമായ സമ്പ്രദായം നിർത്തലാക്കിയത് രാഘവാചാര്യനാണ്. ഇന്ത്യക്ക് സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിക്കുന്നതിന് നൂറ്റണ്ടുകൾ മുമ്പ് മുതൽ 1913 കാലഘട്ടം വരെ കേരളത്തിൽ നിലനിന്നിരുന്ന തൊഴിൽ സംവിധാനത്തിന്റെ നേർചിത്രമാണ് മേൽ വിവരിച്ചത്. കേരളത്തിൽ ആകമാനം എന്നതു പോലെ രാഘവാചാര്യൻ ജനിച്ചുവളർന്ന വർക്കലയിലും അടിസ്ഥാന ജനതയെ ജോലിക്ക് വിളിച്ചിരുന്നത് കുട്ടയും കുന്താലിയും രാത്രികാലത്ത് രഹസ്യമായി കുടിലിന് മുന്നിൽ കൊണ്ട് വച്ചുതന്നെയായിരുന്നു. ജോലി സാധാരണക്കാരന്റെ കടമയും, അതിന്റെ കൂലി സാധാരണക്കാരന് നൽകുന്ന ഔദാര്യവുമായിരുന്നു. ആ കാലഘട്ടത്തിൽ അപൂർവം ചില അടിസ്ഥാന വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ടവർക്ക് മാത്രമേ സ്വന്തമായി ഭൂമി ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളു. ബാക്കിയുള്ളവരെല്ലാം ജന്മിമാരുടെ പുരയിടങ്ങളിലെ അപ്രധാനമായ ഏതെങ്കിലും ഒരു കോണിൽ കുടിൽ കെട്ടി കുടുംബവും കൂട്ടുകുടുംബവുമായി താമസിക്കു യായിരുന്നു പതിവ്. ആ പുരയിടങ്ങളുടെ ജന്മിമാരുടെ പുരയിടങ്ങളിലും വയലുകളിലും ജോലിചെയ്യുക എന്നതായിരുന്നു അവരുടെ കടമ. ജോലിക്ക് വളരെ തുശ്ചമായ കൂലിയാണ് അവർക്ക്‌ലഭിച്ചിരുന്നത്. മിക്കപ്പോഴും നെല്ലും കാർഷികവിളകളുമാണ് അവർക്ക് കൂലിയായി ലഭിച്ചിരുന്നത്. പലപ്പോഴും കൂലി കൊടുക്കാറു മില്ല. കൂലി ലഭിച്ചാലും ഇല്ലെങ്കിലും ഇവർ ജോലിക്കെത്തി എല്ലാ കൃഷിപ്പണികളും ചെയ്തുകൊള്ളണം. അടിസ്ഥാന വിഭാഗത്തിലുള്ളവരെ ജോലിക്ക് വിളിക്കുന്ന രീതി വളരെ പ്രാകൃതമായിരുന്നു. നേരം പുലരുന്നതിന് മുമ്പ് രാത്രിയിലെപ്പോഴോ ജന്മിയുടെ കാര്യസ്ഥന്മാരോ, സേവകരോ മുഖാന്തിരം ധനികന്റെ വീട്ടിലെ മൺവെട്ടി, കുന്താലി, തൂമ്പ, ചെറുതൂമ്പ വട്ടി, ചട്ടി, കുട്ട തുടങ്ങിയ കാർഷിക ഉപകരണങ്ങൾ അടിസ്ഥാന വർഗക്കാരുടെ കുടിലിന് മുന്നിൽ വളരെ രഹസ്യമായി കൊണ്ട് ചെന്ന് വെയ്ക്കും. നേരം പുലരുമ്പോഴാണ് ഈ കാർഷിക ഉപകരണങ്ങൾ ഈ പാവങ്ങൾ കാണുന്നത്. ആ കാർഷിക ഉപകരണങ്ങൾ കണ്ട് അത് ഏത് ജന്മിയുടേതാണെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞ് ആ ജന്മിയുടെ വീട്ടിൽ രാവിലെ തന്നെ ജോലി ക്കായി എത്തണം. സമയത്ത് ജോലിക്ക് എത്തിയില്ലെങ്കിൽ കൊടിയ മർദനവും പീഡനവുമാണ് ഏൽക്കേണ്ടി വരുക. പണിയായുധങ്ങൾ കണ്ട് വേണം ഏതു പണിയാണെന്ന് തിരിച്ചറിയാൻ. കുന്താലിയാണെങ്കിൽ പുരയിടം കിളയ്ക്ക ലാണെന്നും, മൺവെട്ടിയാണെങ്കിൽ ചേമ്പ്, ചേന, കാച്ചിൽ തുടങ്ങിയവ നടീലാണെന്നും, തൂമ്പയാണെങ്കിൽ വയൽ വരമ്പ് കോരലാണെന്നും, ചെറുതൂമ്പയാണെങ്കിൽ ഇട ചിക്കലാണെന്നും, കലപ്പയാണെങ്കിൽ വയൽ ഉഴുത് ആണെന്നും, കുട്ടയും മുറവും വട്ടിയുമാണെങ്കിൽ നെല്ല് പാറ്റിപ്പറക്കലാണെന്നും, ഉലക്കയാ ണെങ്കിൽ നെല്ല് കുത്തലാണെന്നും മനസ്സിലാക്കണം. അക്കാലത്തെ കൃഷി രീതികളും മറ്റും ചെറുതായെങ്കിലും വിവരിച്ചാൽ മാത്രമേ ഈ അനാചാരത്തിന്റെ വ്യാപ്തി മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയൂ. പാവ് വയലുകൾ ഉഴുത് പാകപ്പെടുത്തിയ ശേഷം ആ വയലുകളിൽ നെൽവിത്ത് വിതച്ച് കിളിർപ്പിച്ച് ഞാറുകളാക്കി അവ പിഴുത് ചെറിയ കെട്ടുകളാക്കി, ഉഴുത് പാകപ്പെടുത്തിയ വയലുകളിലെത്തിച്ച്, പിരിച്ച് നട്ട്, വളമിട്ട് , ചക്രം വച്ച് ചവിട്ടി വയലിലെ ജലനിരപ്പ് ക്രമപ്പെടുത്തി, ഇടചിക്കിനെൽച്ചെടികൾ വളർത്തി വലുതാക്കി, ആ നെൽചെടികളിൽ കതിർ വന്ന് നെല്ല് പാകമാകുമ്പോൾ, അത് കൊയ്ത് കറ്റകളാക്കി ജന്മിയുടെ വീട്ടിലെത്തിച്ച്, കറ്റയടിച്ച് നെല്ല് വേർതിരിച്ച്, പാറ്റി പതിര് കളഞ്ഞ്, നെല്ലുകൾ പത്തായത്തിൽ നിറയ്ക്കുന്നത് വരെയുള്ള ജോലികളാണ് അടിസ്ഥാനവിഭാഗത്തലുള്ളവർ ചെയ്യേണ്ടത്. അതുപോലെ തന്നെ മറ്റ് കാർഷിക വിളകളും അതത് ക്രമത്തിൽ വിളയിച്ചെടുക്കണം. അതിന് അവർക്ക് കിട്ടുന്ന കൂലി അല്പം നെല്ലോ, കുറച്ച് കാർഷിക വിളകളോ മാത്രമായിരിക്കും. വളരെ കുറച്ച് സമയത്തുമാത്രമേ പണമായി കൂലി നൽകാറുള്ളു. ആ പണം ശേഖരിച്ച് വെച്ചാണ് ചന്തയിലും കമ്പോളങ്ങളിലും പോയി വസ്ത്രങ്ങളും മറ്റും സാധനങ്ങളും വാങ്ങിയിരുന്നത്. അക്കാലത്ത് ഒരു മുതിർന്ന പുരുഷന്റെ ഒരു ദിവസത്തെ ഏറ്റവും വലിയ കൂലി 16 അണയും ഒരു മുതിർന്ന സ്ത്രീയുടെ കൂലി 12 അണയും, ചെറുപ്പക്കാരുടെ കൂലി 8 അണയും ജോലിചെയ്യുന്ന കുട്ടികളുടെ കൂലി 4 അണയും ആയിരുന്നു. 16 അണ ചേരുന്നതാണ് ഒരു 'ക' അഥവാ 'ഒരു രൂപ'. രാവിലെ 6 മണിമുതൽ വൈകിട്ട് 6 മണിവരെയുള്ള കൂലിയാണിത്. 1957 ഇന്ത്യയിൽ മെട്രിക്ക് നാണയ വ്യവസ്ഥ വരുന്നതു വരെ ഇവിടെ ക.ണ.പ.നാണയ വ്യവസ്ഥയാണ് നിലനിന്നിരുന്നത്. 'ക.ണ.പ.' എന്നാൽ 'റുപ്പിക, അണ, പൈസ' എന്നാണ് അർത്ഥമാക്കുന്നത്. ജന്മിയുടെ പത്തായത്തിലെ നെല്ല് കുത്തി അരിയാക്കി കൊടുക്കുമ്പോഴും നെല്ല് തന്നെയായിരിക്കും കൂലിയായി കിട്ടുക. സന്ധ്യകഴിഞ്ഞ് വീട്ടിലെത്തുന്ന ഇവർ ഈ നെല്ല് കുത്തി അരിയാക്കിവേണം കഞ്ഞിവെച്ച് കുടിക്കാൻ. അപ്പോഴേയ്ക്കും പാതിരാ കഴിഞ്ഞരിക്കും. പിറ്റെന്ന് നേരം വെളുക്കുമ്പോൾ വീണ്ടും പണിക്ക് പോകണം. തങ്ങൾ താമസിക്കുന്ന ജന്മിയുടെ വയലിലും പുരയിടത്തിലും ജോലികൾ തീർന്നാൽ മറ്റ് ജന്മിമാരുടെ വയലിലും പുരയിടത്തിലും ജോലിയ്ക്ക് പോകാനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യമുണ്ട്. പക്ഷേ അങ്ങനെ പോകുമ്പോൾ സ്വന്തം ജന്മിയുടെ അറിവും സമ്മതവും വേണമെന്ന് മാത്രം. ആരൊക്കെ ആരുടെയൊക്കെ കുടിമാന്മാരാണെന്ന് ജന്മിമാർക്ക് വ്യക്തമായി അറിയാമായിരുന്നു. പക്ഷേ അപ്പോഴും വേതന വ്യവസ്ഥൾ നേരത്തേ പറഞ്ഞത് തന്നെയായിരിയ്ക്കും. കാലവർഷക്കെടുതിയും പഞ്ഞമാസവും വരുമ്പോൾ അടിസ്ഥാന വർഗത്തിലുള്ളവർക്ക് കൃഷിപ്പണി ഇല്ലാതാകും. ഈ സമയങ്ങളിൽ മിക്ക കുടിലുകളിലും മുഴു പട്ടിണി തന്നെ യായിരിക്കും. കുടിലിന് ചുറ്റുമുള്ള പുരയിടത്തിലെ കായ്കളും കിഴങ്ങുളുമായിരിക്കും മുഖ്യ ഭക്ഷണം. അപൂർവം ചിലർ മിച്ചം പിടിച്ചുവെയ്ക്കുന്ന നെല്ല് കുത്തി അരിയാക്കി പേരിന് കഞ്ഞിവെച്ച് കുടിക്കും. അത്ര ദയനീയമായിരുന്നു അക്കാലത്തെ അടിസ്ഥാന വിഭാഗത്തിലെ ജനങ്ങളുടെ ജീവിതം. അതേ സമയം ജന്മിമാരും കുടുംബവും മൃഷ്ടാന്നഭോജനം ചെയ്ത് സുഖലോലുപരായി കഴിയുന്ന കാഴ്ചയാണ് അന്ന് എങ്ങും കാണാൻ കഴിഞ്ഞിരുന്നത്. പിന്നീട് കാലാവസ്ഥ അനുകൂലമാകുമ്പോൾ കൃഷി പ്പണികൾ ആരംഭിയ്ക്കാനായി ജന്മിമാർ തയ്യാറെടുക്കും. വീണ്ടും പണിയായുധങ്ങൾ കുടിലുകൾക്ക് മുന്നിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട് തുടങ്ങും. വർക്കലയിലും, പരവൂരും, കൊല്ലത്തും, കരുനാഗ പള്ളിയിലും, പാവുമ്പ തുടങ്ങിയ പല ദേശങ്ങളിലുമായിരുന്നു നെറികെട്ട ഈ പ്രവണത വ്യാപകമായി കാണപ്പെട്ടത്. 1913-കാലഘട്ടങ്ങളിലാണ് രാഘവാചാര്യൻ ഈ നെറികേടിന് നേരെ നിശബ്ദമായി പ്രതികരിച്ചത്. ആ സമയം രാഘവാചാര്യന് 18 വയസ്സ് പ്രായം മാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളു. ഇങ്ങനെ പണിയായുധങ്ങൾ വീടിന് മുന്നിൽ കൊണ്ട് വെച്ചാൽ ആരും പണിക്ക് പോകേണ്ടതില്ലന്നും, ജോലിക്ക് വിളിച്ചാൽ മാത്രം പോയാൽ മതിയെന്നും രാഘവാചാര്യൻ അടിസ്ഥന ജനതയെ നിരന്തരം പഠിപ്പിച്ചു. അങ്ങനെ വർക്കലദേശത്ത് പണിക്ക് വിളിക്കാതെ പണി ആയുധം വീട്ടുമുറ്റത്ത് കൊണ്ടുവെച്ചാൽ ആരും പണിക്ക് പോകാതെയായി. ഈ മാറ്റം ക്രമേണ കേരളം മുഴുവൻ ഉൾക്കൊണ്ടു. ചെയ്യുന്ന ജോലിക്ക് കൂലി ചോദിച്ച് വാങ്ങാനുള്ള തന്റേടം കാണിക്കണമെന്നും അത് നമ്മുടെ അവകാശമാണെന്നും രാഘവാചാര്യൻ നിരന്തരം അടിസ്ഥാന ജനതയെ നിർദേശിച്ചു. അടിസ്ഥാന ജനതയുടെ ഈ മാറ്റത്തിന് പിന്നിൽ രാഘവാചാര്യ നാണെന്ന് അറിഞ്ഞ ജന്മിമാർ നിശബ്ദത പാലിച്ചു. വർക്കലക്കാര നായ രാഘവചാര്യൻ നിസാരനല്ലെന്ന് അവർ അന്നേ മനസ്സിലാകക്കിയിരുന്നു. അങ്ങനെ പല രക്തചോരിച്ചിലുകളും ഒഴിവായി. ആരോടും അങ്ങോട്ട് ചെന്ന് പ്രശ്‌നങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന പ്രകൃതക്കാരനായിരുന്നില്ല രാഘവാചാര്യൻ. തന്നോട് ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കുന്നവരെ ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിച്ചു തന്നെ ഉത്തരം മുട്ടിയ്ക്കാൻ അതിവിദഗ്ദ്ധനായിരുന്നു അദ്ദേഹം. എത്ര ശക്തനായിരുന്നലും രാഘവാചാര്യനോട് കൊമ്പ് കോർക്കാൻ ആരും ധൈര്യപ്പെട്ടി രുന്നില്ല. അത്രയ്ക്കുള്ള ഒരു ആജ്ഞാശക്തി അദ്ദേഹത്തിന്റെ കണ്ണു കളിൽ ആരും ദർശിച്ചിരുന്നു. അങ്ങനെ കുട്ടയും കുന്താലിയും വീടിന് മുന്നിൽ കൊണ്ട് വച്ച് ജോലി വിളിക്കുന്ന രീതിയും, ജോലി ചെയ്ത ശേഷം കൂലി പിന്നീട് തരാമെന്ന പറയുന്ന രീതിയും ക്രമേണ കേരളത്തിൽ ഇല്ലാതായി. രാഘവാചാര്യൻ നടത്തിയ ഈ നിശബ്ദ വിപ്ലവങ്ങളുടെ ഫലം സമൂഹത്തിൽ വലിയ മാറ്റം സൃഷ്ടിച്ചു. hqkk8jckp5gv349gpi7y6htnw00vpds 4651951 4651950 2026-07-31T14:25:23Z ~2026-42082-03 220903 4651951 wikitext text/x-wiki വർക്കല എസ്.കെ.രാഘവന്റെ നിരവധി സാമൂഹ്യ ഇടപെടലുകളിൽ ഒരു സംഭവം ഇപ്രകാരമാണ്: ഇരുളിന്റെ മറവിൽ കുട്ടയും കുന്താലിയും മറ്റ് കാർഷിക ഉപകരണങ്ങളും അടിസ്ഥാന ജനവിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ടവരുടെ കുടിലിന് മുന്നിൽ രഹസ്യമായി കൊണ്ട് വച്ച് അവരെ ജോലിക്ക് വിളിക്കുന്ന അപരിഷ്‌കൃതമായ സമ്പ്രദായം നിർത്തലാക്കിയത് രാഘവാചാര്യനാണ്. ഇന്ത്യക്ക് സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിക്കുന്നതിന് നൂറ്റണ്ടുകൾ മുമ്പ് മുതൽ 1913 കാലഘട്ടം വരെ കേരളത്തിൽ നിലനിന്നിരുന്ന തൊഴിൽ സംവിധാനത്തിന്റെ നേർചിത്രമാണ് മേൽ വിവരിച്ചത്. കേരളത്തിൽ ആകമാനം എന്നതു പോലെ രാഘവാചാര്യൻ ജനിച്ചുവളർന്ന വർക്കലയിലും അടിസ്ഥാന ജനതയെ ജോലിക്ക് വിളിച്ചിരുന്നത് കുട്ടയും കുന്താലിയും രാത്രികാലത്ത് രഹസ്യമായി കുടിലിന് മുന്നിൽ കൊണ്ട് വച്ചുതന്നെയായിരുന്നു. ജോലി സാധാരണക്കാരന്റെ കടമയും, അതിന്റെ കൂലി സാധാരണക്കാരന് നൽകുന്ന ഔദാര്യവുമായിരുന്നു. ആ കാലഘട്ടത്തിൽ അപൂർവം ചില അടിസ്ഥാന വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ടവർക്ക് മാത്രമേ സ്വന്തമായി ഭൂമി ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളു. ബാക്കിയുള്ളവരെല്ലാം ജന്മിമാരുടെ പുരയിടങ്ങളിലെ അപ്രധാനമായ ഏതെങ്കിലും ഒരു കോണിൽ കുടിൽ കെട്ടി കുടുംബവും കൂട്ടുകുടുംബവുമായി താമസിക്കു യായിരുന്നു പതിവ്. ആ പുരയിടങ്ങളുടെ ജന്മിമാരുടെ പുരയിടങ്ങളിലും വയലുകളിലും ജോലിചെയ്യുക എന്നതായിരുന്നു അവരുടെ കടമ. ജോലിക്ക് വളരെ തുശ്ചമായ കൂലിയാണ് അവർക്ക്‌ലഭിച്ചിരുന്നത്. മിക്കപ്പോഴും നെല്ലും കാർഷികവിളകളുമാണ് അവർക്ക് കൂലിയായി ലഭിച്ചിരുന്നത്. പലപ്പോഴും കൂലി കൊടുക്കാറു മില്ല. കൂലി ലഭിച്ചാലും ഇല്ലെങ്കിലും ഇവർ ജോലിക്കെത്തി എല്ലാ കൃഷിപ്പണികളും ചെയ്തുകൊള്ളണം. അടിസ്ഥാന വിഭാഗത്തിലുള്ളവരെ ജോലിക്ക് വിളിക്കുന്ന രീതി വളരെ പ്രാകൃതമായിരുന്നു. നേരം പുലരുന്നതിന് മുമ്പ് രാത്രിയിലെപ്പോഴോ ജന്മിയുടെ കാര്യസ്ഥന്മാരോ, സേവകരോ മുഖാന്തിരം ധനികന്റെ വീട്ടിലെ മൺവെട്ടി, കുന്താലി, തൂമ്പ, ചെറുതൂമ്പ വട്ടി, ചട്ടി, കുട്ട തുടങ്ങിയ കാർഷിക ഉപകരണങ്ങൾ അടിസ്ഥാന വർഗക്കാരുടെ കുടിലിന് മുന്നിൽ വളരെ രഹസ്യമായി കൊണ്ട് ചെന്ന് വെയ്ക്കും. നേരം പുലരുമ്പോഴാണ് ഈ കാർഷിക ഉപകരണങ്ങൾ ഈ പാവങ്ങൾ കാണുന്നത്. ആ കാർഷിക ഉപകരണങ്ങൾ കണ്ട് അത് ഏത് ജന്മിയുടേതാണെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞ് ആ ജന്മിയുടെ വീട്ടിൽ രാവിലെ തന്നെ ജോലി ക്കായി എത്തണം. സമയത്ത് ജോലിക്ക് എത്തിയില്ലെങ്കിൽ കൊടിയ മർദനവും പീഡനവുമാണ് ഏൽക്കേണ്ടി വരുക. പണിയായുധങ്ങൾ കണ്ട് വേണം ഏതു പണിയാണെന്ന് തിരിച്ചറിയാൻ. കുന്താലിയാണെങ്കിൽ പുരയിടം കിളയ്ക്ക ലാണെന്നും, മൺവെട്ടിയാണെങ്കിൽ ചേമ്പ്, ചേന, കാച്ചിൽ തുടങ്ങിയവ നടീലാണെന്നും, തൂമ്പയാണെങ്കിൽ വയൽ വരമ്പ് കോരലാണെന്നും, ചെറുതൂമ്പയാണെങ്കിൽ ഇട ചിക്കലാണെന്നും, കലപ്പയാണെങ്കിൽ വയൽ ഉഴുത് ആണെന്നും, കുട്ടയും മുറവും വട്ടിയുമാണെങ്കിൽ നെല്ല് പാറ്റിപ്പറക്കലാണെന്നും, ഉലക്കയാ ണെങ്കിൽ നെല്ല് കുത്തലാണെന്നും മനസ്സിലാക്കണം. അക്കാലത്തെ കൃഷി രീതികളും മറ്റും ചെറുതായെങ്കിലും വിവരിച്ചാൽ മാത്രമേ ഈ അനാചാരത്തിന്റെ വ്യാപ്തി മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയൂ. പാവ് വയലുകൾ ഉഴുത് പാകപ്പെടുത്തിയ ശേഷം ആ വയലുകളിൽ നെൽവിത്ത് വിതച്ച് കിളിർപ്പിച്ച് ഞാറുകളാക്കി അവ പിഴുത് ചെറിയ കെട്ടുകളാക്കി, ഉഴുത് പാകപ്പെടുത്തിയ വയലുകളിലെത്തിച്ച്, പിരിച്ച് നട്ട്, വളമിട്ട് , ചക്രം വച്ച് ചവിട്ടി വയലിലെ ജലനിരപ്പ് ക്രമപ്പെടുത്തി, ഇടചിക്കിനെൽച്ചെടികൾ വളർത്തി വലുതാക്കി, ആ നെൽചെടികളിൽ കതിർ വന്ന് നെല്ല് പാകമാകുമ്പോൾ, അത് കൊയ്ത് കറ്റകളാക്കി ജന്മിയുടെ വീട്ടിലെത്തിച്ച്, കറ്റയടിച്ച് നെല്ല് വേർതിരിച്ച്, പാറ്റി പതിര് കളഞ്ഞ്, നെല്ലുകൾ പത്തായത്തിൽ നിറയ്ക്കുന്നത് വരെയുള്ള ജോലികളാണ് അടിസ്ഥാനവിഭാഗത്തലുള്ളവർ ചെയ്യേണ്ടത്. അതുപോലെ തന്നെ മറ്റ് കാർഷിക വിളകളും അതത് ക്രമത്തിൽ വിളയിച്ചെടുക്കണം. അതിന് അവർക്ക് കിട്ടുന്ന കൂലി അല്പം നെല്ലോ, കുറച്ച് കാർഷിക വിളകളോ മാത്രമായിരിക്കും. വളരെ കുറച്ച് സമയത്തുമാത്രമേ പണമായി കൂലി നൽകാറുള്ളു. ആ പണം ശേഖരിച്ച് വെച്ചാണ് ചന്തയിലും കമ്പോളങ്ങളിലും പോയി വസ്ത്രങ്ങളും മറ്റും സാധനങ്ങളും വാങ്ങിയിരുന്നത്. അക്കാലത്ത് ഒരു മുതിർന്ന പുരുഷന്റെ ഒരു ദിവസത്തെ ഏറ്റവും വലിയ കൂലി 16 അണയും ഒരു മുതിർന്ന സ്ത്രീയുടെ കൂലി 12 അണയും, ചെറുപ്പക്കാരുടെ കൂലി 8 അണയും ജോലിചെയ്യുന്ന കുട്ടികളുടെ കൂലി 4 അണയും ആയിരുന്നു. 16 അണ ചേരുന്നതാണ് ഒരു 'ക' അഥവാ 'ഒരു രൂപ'. രാവിലെ 6 മണിമുതൽ വൈകിട്ട് 6 മണിവരെയുള്ള കൂലിയാണിത്. 1957 ഇന്ത്യയിൽ മെട്രിക്ക് നാണയ വ്യവസ്ഥ വരുന്നതു വരെ ഇവിടെ ക.ണ.പ.നാണയ വ്യവസ്ഥയാണ് നിലനിന്നിരുന്നത്. 'ക.ണ.പ.' എന്നാൽ 'റുപ്പിക, അണ, പൈസ' എന്നാണ് അർത്ഥമാക്കുന്നത്. ജന്മിയുടെ പത്തായത്തിലെ നെല്ല് കുത്തി അരിയാക്കി കൊടുക്കുമ്പോഴും നെല്ല് തന്നെയായിരിക്കും കൂലിയായി കിട്ടുക. സന്ധ്യകഴിഞ്ഞ് വീട്ടിലെത്തുന്ന ഇവർ ഈ നെല്ല് കുത്തി അരിയാക്കിവേണം കഞ്ഞിവെച്ച് കുടിക്കാൻ. അപ്പോഴേയ്ക്കും പാതിരാ കഴിഞ്ഞരിക്കും. പിറ്റെന്ന് നേരം വെളുക്കുമ്പോൾ വീണ്ടും പണിക്ക് പോകണം. തങ്ങൾ താമസിക്കുന്ന ജന്മിയുടെ വയലിലും പുരയിടത്തിലും ജോലികൾ തീർന്നാൽ മറ്റ് ജന്മിമാരുടെ വയലിലും പുരയിടത്തിലും ജോലിയ്ക്ക് പോകാനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യമുണ്ട്. പക്ഷേ അങ്ങനെ പോകുമ്പോൾ സ്വന്തം ജന്മിയുടെ അറിവും സമ്മതവും വേണമെന്ന് മാത്രം. ആരൊക്കെ ആരുടെയൊക്കെ കുടിമാന്മാരാണെന്ന് ജന്മിമാർക്ക് വ്യക്തമായി അറിയാമായിരുന്നു. പക്ഷേ അപ്പോഴും വേതന വ്യവസ്ഥൾ നേരത്തേ പറഞ്ഞത് തന്നെയായിരിയ്ക്കും. കാലവർഷക്കെടുതിയും പഞ്ഞമാസവും വരുമ്പോൾ അടിസ്ഥാന വർഗത്തിലുള്ളവർക്ക് കൃഷിപ്പണി ഇല്ലാതാകും. ഈ സമയങ്ങളിൽ മിക്ക കുടിലുകളിലും മുഴു പട്ടിണി തന്നെ യായിരിക്കും. കുടിലിന് ചുറ്റുമുള്ള പുരയിടത്തിലെ കായ്കളും കിഴങ്ങുളുമായിരിക്കും മുഖ്യ ഭക്ഷണം. അപൂർവം ചിലർ മിച്ചം പിടിച്ചുവെയ്ക്കുന്ന നെല്ല് കുത്തി അരിയാക്കി പേരിന് കഞ്ഞിവെച്ച് കുടിക്കും. അത്ര ദയനീയമായിരുന്നു അക്കാലത്തെ അടിസ്ഥാന വിഭാഗത്തിലെ ജനങ്ങളുടെ ജീവിതം. അതേ സമയം ജന്മിമാരും കുടുംബവും മൃഷ്ടാന്നഭോജനം ചെയ്ത് സുഖലോലുപരായി കഴിയുന്ന കാഴ്ചയാണ് അന്ന് എങ്ങും കാണാൻ കഴിഞ്ഞിരുന്നത്. പിന്നീട് കാലാവസ്ഥ അനുകൂലമാകുമ്പോൾ കൃഷി പ്പണികൾ ആരംഭിയ്ക്കാനായി ജന്മിമാർ തയ്യാറെടുക്കും. വീണ്ടും പണിയായുധങ്ങൾ കുടിലുകൾക്ക് മുന്നിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട് തുടങ്ങും. വർക്കലയിലും, പരവൂരും, കൊല്ലത്തും, കരുനാഗ പള്ളിയിലും, പാവുമ്പ തുടങ്ങിയ പല ദേശങ്ങളിലുമായിരുന്നു നെറികെട്ട ഈ പ്രവണത വ്യാപകമായി കാണപ്പെട്ടത്. 1913-കാലഘട്ടങ്ങളിലാണ് രാഘവാചാര്യൻ ഈ നെറികേടിന് നേരെ നിശബ്ദമായി പ്രതികരിച്ചത്. ആ സമയം രാഘവാചാര്യന് 18 വയസ്സ് പ്രായം മാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളു. ഇങ്ങനെ പണിയായുധങ്ങൾ വീടിന് മുന്നിൽ കൊണ്ട് വെച്ചാൽ ആരും പണിക്ക് പോകേണ്ടതില്ലന്നും, ജോലിക്ക് വിളിച്ചാൽ മാത്രം പോയാൽ മതിയെന്നും രാഘവാചാര്യൻ അടിസ്ഥന ജനതയെ നിരന്തരം പഠിപ്പിച്ചു. അങ്ങനെ വർക്കലദേശത്ത് പണിക്ക് വിളിക്കാതെ പണി ആയുധം വീട്ടുമുറ്റത്ത് കൊണ്ടുവെച്ചാൽ ആരും പണിക്ക് പോകാതെയായി. ഈ മാറ്റം ക്രമേണ കേരളം മുഴുവൻ ഉൾക്കൊണ്ടു. ചെയ്യുന്ന ജോലിക്ക് കൂലി ചോദിച്ച് വാങ്ങാനുള്ള തന്റേടം കാണിക്കണമെന്നും അത് നമ്മുടെ അവകാശമാണെന്നും രാഘവാചാര്യൻ നിരന്തരം അടിസ്ഥാന ജനതയെ നിർദേശിച്ചു. അടിസ്ഥാന ജനതയുടെ ഈ മാറ്റത്തിന് പിന്നിൽ രാഘവാചാര്യ നാണെന്ന് അറിഞ്ഞ ജന്മിമാർ നിശബ്ദത പാലിച്ചു. വർക്കലക്കാര നായ രാഘവചാര്യൻ നിസാരനല്ലെന്ന് അവർ അന്നേ മനസ്സിലാകക്കിയിരുന്നു. അങ്ങനെ പല രക്തചോരിച്ചിലുകളും ഒഴിവായി. ആരോടും അങ്ങോട്ട് ചെന്ന് പ്രശ്‌നങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന പ്രകൃതക്കാരനായിരുന്നില്ല രാഘവാചാര്യൻ. തന്നോട് ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കുന്നവരെ ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിച്ചു തന്നെ ഉത്തരം മുട്ടിയ്ക്കാൻ അതിവിദഗ്ദ്ധനായിരുന്നു അദ്ദേഹം. എത്ര ശക്തനായിരുന്നലും രാഘവാചാര്യനോട് കൊമ്പ് കോർക്കാൻ ആരും ധൈര്യപ്പെട്ടി രുന്നില്ല. അത്രയ്ക്കുള്ള ഒരു ആജ്ഞാശക്തി അദ്ദേഹത്തിന്റെ കണ്ണു കളിൽ ആരും ദർശിച്ചിരുന്നു. അങ്ങനെ കുട്ടയും കുന്താലിയും വീടിന് മുന്നിൽ കൊണ്ട് വച്ച് ജോലി വിളിക്കുന്ന രീതിയും, ജോലി ചെയ്ത ശേഷം കൂലി പിന്നീട് തരാമെന്ന പറയുന്ന രീതിയും ക്രമേണ കേരളത്തിൽ ഇല്ലാതായി. രാഘവാചാര്യൻ നടത്തിയ ഈ നിശബ്ദ വിപ്ലവങ്ങളുടെ ഫലം സമൂഹത്തിൽ വലിയ മാറ്റം സൃഷ്ടിച്ചു. Chirattachaya is Biography of Varal ഇരുളിന്റെ മറവിൽ കുട്ടയും കുന്താലിയും മറ്റ് കാർഷിക ഉപകരണങ്ങളും അടിസ്ഥാന ജനവിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ടവരുടെ കുടിലിന് മുന്നിൽ രഹസ്യമായി കൊണ്ട് വച്ച് അവരെ ജോലിക്ക് വിളിക്കുന്ന അപരിഷ്‌കൃതമായ സമ്പ്രദായം നിർത്തലാക്കിയത് രാഘവാചാര്യനാണ്. ഇന്ത്യക്ക് സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിക്കുന്നതിന് നൂറ്റണ്ടുകൾ മുമ്പ് മുതൽ 1913 കാലഘട്ടം വരെ കേരളത്തിൽ നിലനിന്നിരുന്ന തൊഴിൽ സംവിധാനത്തിന്റെ നേർചിത്രമാണ് മേൽ വിവരിച്ചത്. കേരളത്തിൽ ആകമാനം എന്നതു പോലെ രാഘവാചാര്യൻ ജനിച്ചുവളർന്ന വർക്കലയിലും അടിസ്ഥാന ജനതയെ ജോലിക്ക് വിളിച്ചിരുന്നത് കുട്ടയും കുന്താലിയും രാത്രികാലത്ത് രഹസ്യമായി കുടിലിന് മുന്നിൽ കൊണ്ട് വച്ചുതന്നെയായിരുന്നു. ജോലി സാധാരണക്കാരന്റെ കടമയും, അതിന്റെ കൂലി സാധാരണക്കാരന് നൽകുന്ന ഔദാര്യവുമായിരുന്നു. ആ കാലഘട്ടത്തിൽ അപൂർവം ചില അടിസ്ഥാന വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ടവർക്ക് മാത്രമേ സ്വന്തമായി ഭൂമി ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളു. ബാക്കിയുള്ളവരെല്ലാം ജന്മിമാരുടെ പുരയിടങ്ങളിലെ അപ്രധാനമായ ഏതെങ്കിലും ഒരു കോണിൽ കുടിൽ കെട്ടി കുടുംബവും കൂട്ടുകുടുംബവുമായി താമസിക്കു യായിരുന്നു പതിവ്. ആ പുരയിടങ്ങളുടെ ജന്മിമാരുടെ പുരയിടങ്ങളിലും വയലുകളിലും ജോലിചെയ്യുക എന്നതായിരുന്നു അവരുടെ കടമ. ജോലിക്ക് വളരെ തുശ്ചമായ കൂലിയാണ് അവർക്ക്‌ലഭിച്ചിരുന്നത്. മിക്കപ്പോഴും നെല്ലും കാർഷികവിളകളുമാണ് അവർക്ക് കൂലിയായി ലഭിച്ചിരുന്നത്. പലപ്പോഴും കൂലി കൊടുക്കാറു മില്ല. കൂലി ലഭിച്ചാലും ഇല്ലെങ്കിലും ഇവർ ജോലിക്കെത്തി എല്ലാ കൃഷിപ്പണികളും ചെയ്തുകൊള്ളണം. അടിസ്ഥാന വിഭാഗത്തിലുള്ളവരെ ജോലിക്ക് വിളിക്കുന്ന രീതി വളരെ പ്രാകൃതമായിരുന്നു. നേരം പുലരുന്നതിന് മുമ്പ് രാത്രിയിലെപ്പോഴോ ജന്മിയുടെ കാര്യസ്ഥന്മാരോ, സേവകരോ മുഖാന്തിരം ധനികന്റെ വീട്ടിലെ മൺവെട്ടി, കുന്താലി, തൂമ്പ, ചെറുതൂമ്പ വട്ടി, ചട്ടി, കുട്ട തുടങ്ങിയ കാർഷിക ഉപകരണങ്ങൾ അടിസ്ഥാന വർഗക്കാരുടെ കുടിലിന് മുന്നിൽ വളരെ രഹസ്യമായി കൊണ്ട് ചെന്ന് വെയ്ക്കും. നേരം പുലരുമ്പോഴാണ് ഈ കാർഷിക ഉപകരണങ്ങൾ ഈ പാവങ്ങൾ കാണുന്നത്. ആ കാർഷിക ഉപകരണങ്ങൾ കണ്ട് അത് ഏത് ജന്മിയുടേതാണെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞ് ആ ജന്മിയുടെ വീട്ടിൽ രാവിലെ തന്നെ ജോലി ക്കായി എത്തണം. സമയത്ത് ജോലിക്ക് എത്തിയില്ലെങ്കിൽ കൊടിയ മർദനവും പീഡനവുമാണ് ഏൽക്കേണ്ടി വരുക. പണിയായുധങ്ങൾ കണ്ട് വേണം ഏതു പണിയാണെന്ന് തിരിച്ചറിയാൻ. കുന്താലിയാണെങ്കിൽ പുരയിടം കിളയ്ക്ക ലാണെന്നും, മൺവെട്ടിയാണെങ്കിൽ ചേമ്പ്, ചേന, കാച്ചിൽ തുടങ്ങിയവ നടീലാണെന്നും, തൂമ്പയാണെങ്കിൽ വയൽ വരമ്പ് കോരലാണെന്നും, ചെറുതൂമ്പയാണെങ്കിൽ ഇട ചിക്കലാണെന്നും, കലപ്പയാണെങ്കിൽ വയൽ ഉഴുത് ആണെന്നും, കുട്ടയും മുറവും വട്ടിയുമാണെങ്കിൽ നെല്ല് പാറ്റിപ്പറക്കലാണെന്നും, ഉലക്കയാ ണെങ്കിൽ നെല്ല് കുത്തലാണെന്നും മനസ്സിലാക്കണം. അക്കാലത്തെ കൃഷി രീതികളും മറ്റും ചെറുതായെങ്കിലും വിവരിച്ചാൽ മാത്രമേ ഈ അനാചാരത്തിന്റെ വ്യാപ്തി മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയൂ. പാവ് വയലുകൾ ഉഴുത് പാകപ്പെടുത്തിയ ശേഷം ആ വയലുകളിൽ നെൽവിത്ത് വിതച്ച് കിളിർപ്പിച്ച് ഞാറുകളാക്കി അവ പിഴുത് ചെറിയ കെട്ടുകളാക്കി, ഉഴുത് പാകപ്പെടുത്തിയ വയലുകളിലെത്തിച്ച്, പിരിച്ച് നട്ട്, വളമിട്ട് , ചക്രം വച്ച് ചവിട്ടി വയലിലെ ജലനിരപ്പ് ക്രമപ്പെടുത്തി, ഇടചിക്കിനെൽച്ചെടികൾ വളർത്തി വലുതാക്കി, ആ നെൽചെടികളിൽ കതിർ വന്ന് നെല്ല് പാകമാകുമ്പോൾ, അത് കൊയ്ത് കറ്റകളാക്കി ജന്മിയുടെ വീട്ടിലെത്തിച്ച്, കറ്റയടിച്ച് നെല്ല് വേർതിരിച്ച്, പാറ്റി പതിര് കളഞ്ഞ്, നെല്ലുകൾ പത്തായത്തിൽ നിറയ്ക്കുന്നത് വരെയുള്ള ജോലികളാണ് അടിസ്ഥാനവിഭാഗത്തലുള്ളവർ ചെയ്യേണ്ടത്. അതുപോലെ തന്നെ മറ്റ് കാർഷിക വിളകളും അതത് ക്രമത്തിൽ വിളയിച്ചെടുക്കണം. അതിന് അവർക്ക് കിട്ടുന്ന കൂലി അല്പം നെല്ലോ, കുറച്ച് കാർഷിക വിളകളോ മാത്രമായിരിക്കും. വളരെ കുറച്ച് സമയത്തുമാത്രമേ പണമായി കൂലി നൽകാറുള്ളു. ആ പണം ശേഖരിച്ച് വെച്ചാണ് ചന്തയിലും കമ്പോളങ്ങളിലും പോയി വസ്ത്രങ്ങളും മറ്റും സാധനങ്ങളും വാങ്ങിയിരുന്നത്. അക്കാലത്ത് ഒരു മുതിർന്ന പുരുഷന്റെ ഒരു ദിവസത്തെ ഏറ്റവും വലിയ കൂലി 16 അണയും ഒരു മുതിർന്ന സ്ത്രീയുടെ കൂലി 12 അണയും, ചെറുപ്പക്കാരുടെ കൂലി 8 അണയും ജോലിചെയ്യുന്ന കുട്ടികളുടെ കൂലി 4 അണയും ആയിരുന്നു. 16 അണ ചേരുന്നതാണ് ഒരു 'ക' അഥവാ 'ഒരു രൂപ'. രാവിലെ 6 മണിമുതൽ വൈകിട്ട് 6 മണിവരെയുള്ള കൂലിയാണിത്. 1957 ഇന്ത്യയിൽ മെട്രിക്ക് നാണയ വ്യവസ്ഥ വരുന്നതു വരെ ഇവിടെ ക.ണ.പ.നാണയ വ്യവസ്ഥയാണ് നിലനിന്നിരുന്നത്. 'ക.ണ.പ.' എന്നാൽ 'റുപ്പിക, അണ, പൈസ' എന്നാണ് അർത്ഥമാക്കുന്നത്. ജന്മിയുടെ പത്തായത്തിലെ നെല്ല് കുത്തി അരിയാക്കി കൊടുക്കുമ്പോഴും നെല്ല് തന്നെയായിരിക്കും കൂലിയായി കിട്ടുക. സന്ധ്യകഴിഞ്ഞ് വീട്ടിലെത്തുന്ന ഇവർ ഈ നെല്ല് കുത്തി അരിയാക്കിവേണം കഞ്ഞിവെച്ച് കുടിക്കാൻ. അപ്പോഴേയ്ക്കും പാതിരാ കഴിഞ്ഞരിക്കും. പിറ്റെന്ന് നേരം വെളുക്കുമ്പോൾ വീണ്ടും പണിക്ക് പോകണം. തങ്ങൾ താമസിക്കുന്ന ജന്മിയുടെ വയലിലും പുരയിടത്തിലും ജോലികൾ തീർന്നാൽ മറ്റ് ജന്മിമാരുടെ വയലിലും പുരയിടത്തിലും ജോലിയ്ക്ക് പോകാനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യമുണ്ട്. പക്ഷേ അങ്ങനെ പോകുമ്പോൾ സ്വന്തം ജന്മിയുടെ അറിവും സമ്മതവും വേണമെന്ന് മാത്രം. ആരൊക്കെ ആരുടെയൊക്കെ കുടിമാന്മാരാണെന്ന് ജന്മിമാർക്ക് വ്യക്തമായി അറിയാമായിരുന്നു. പക്ഷേ അപ്പോഴും വേതന വ്യവസ്ഥൾ നേരത്തേ പറഞ്ഞത് തന്നെയായിരിയ്ക്കും. കാലവർഷക്കെടുതിയും പഞ്ഞമാസവും വരുമ്പോൾ അടിസ്ഥാന വർഗത്തിലുള്ളവർക്ക് കൃഷിപ്പണി ഇല്ലാതാകും. ഈ സമയങ്ങളിൽ മിക്ക കുടിലുകളിലും മുഴു പട്ടിണി തന്നെ യായിരിക്കും. കുടിലിന് ചുറ്റുമുള്ള പുരയിടത്തിലെ കായ്കളും കിഴങ്ങുളുമായിരിക്കും മുഖ്യ ഭക്ഷണം. അപൂർവം ചിലർ മിച്ചം പിടിച്ചുവെയ്ക്കുന്ന നെല്ല് കുത്തി അരിയാക്കി പേരിന് കഞ്ഞിവെച്ച് കുടിക്കും. അത്ര ദയനീയമായിരുന്നു അക്കാലത്തെ അടിസ്ഥാന വിഭാഗത്തിലെ ജനങ്ങളുടെ ജീവിതം. അതേ സമയം ജന്മിമാരും കുടുംബവും മൃഷ്ടാന്നഭോജനം ചെയ്ത് സുഖലോലുപരായി കഴിയുന്ന കാഴ്ചയാണ് അന്ന് എങ്ങും കാണാൻ കഴിഞ്ഞിരുന്നത്. പിന്നീട് കാലാവസ്ഥ അനുകൂലമാകുമ്പോൾ കൃഷി പ്പണികൾ ആരംഭിയ്ക്കാനായി ജന്മിമാർ തയ്യാറെടുക്കും. വീണ്ടും പണിയായുധങ്ങൾ കുടിലുകൾക്ക് മുന്നിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട് തുടങ്ങും. വർക്കലയിലും, പരവൂരും, കൊല്ലത്തും, കരുനാഗ പള്ളിയിലും, പാവുമ്പ തുടങ്ങിയ പല ദേശങ്ങളിലുമായിരുന്നു നെറികെട്ട ഈ പ്രവണത വ്യാപകമായി കാണപ്പെട്ടത്. 1913-കാലഘട്ടങ്ങളിലാണ് രാഘവാചാര്യൻ ഈ നെറികേടിന് നേരെ നിശബ്ദമായി പ്രതികരിച്ചത്. ആ സമയം രാഘവാചാര്യന് 18 വയസ്സ് പ്രായം മാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളു. ഇങ്ങനെ പണിയായുധങ്ങൾ വീടിന് മുന്നിൽ കൊണ്ട് വെച്ചാൽ ആരും പണിക്ക് പോകേണ്ടതില്ലന്നും, ജോലിക്ക് വിളിച്ചാൽ മാത്രം പോയാൽ മതിയെന്നും രാഘവാചാര്യൻ അടിസ്ഥന ജനതയെ നിരന്തരം പഠിപ്പിച്ചു. അങ്ങനെ വർക്കലദേശത്ത് പണിക്ക് വിളിക്കാതെ പണി ആയുധം വീട്ടുമുറ്റത്ത് കൊണ്ടുവെച്ചാൽ ആരും പണിക്ക് പോകാതെയായി. ഈ മാറ്റം ക്രമേണ കേരളം മുഴുവൻ ഉൾക്കൊണ്ടു. ചെയ്യുന്ന ജോലിക്ക് കൂലി ചോദിച്ച് വാങ്ങാനുള്ള തന്റേടം കാണിക്കണമെന്നും അത് നമ്മുടെ അവകാശമാണെന്നും രാഘവാചാര്യൻ നിരന്തരം അടിസ്ഥാന ജനതയെ നിർദേശിച്ചു. അടിസ്ഥാന ജനതയുടെ ഈ മാറ്റത്തിന് പിന്നിൽ രാഘവാചാര്യ നാണെന്ന് അറിഞ്ഞ ജന്മിമാർ നിശബ്ദത പാലിച്ചു. വർക്കലക്കാര നായ രാഘവചാര്യൻ നിസാരനല്ലെന്ന് അവർ അന്നേ മനസ്സിലാകക്കിയിരുന്നു. അങ്ങനെ പല രക്തചോരിച്ചിലുകളും ഒഴിവായി. ആരോടും അങ്ങോട്ട് ചെന്ന് പ്രശ്‌നങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന പ്രകൃതക്കാരനായിരുന്നില്ല രാഘവാചാര്യൻ. തന്നോട് ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കുന്നവരെ ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിച്ചു തന്നെ ഉത്തരം മുട്ടിയ്ക്കാൻ അതിവിദഗ്ദ്ധനായിരുന്നു അദ്ദേഹം. എത്ര ശക്തനായിരുന്നലും രാഘവാചാര്യനോട് കൊമ്പ് കോർക്കാൻ ആരും ധൈര്യപ്പെട്ടി രുന്നില്ല. അത്രയ്ക്കുള്ള ഒരു ആജ്ഞാശക്തി അദ്ദേഹത്തിന്റെ കണ്ണു കളിൽ ആരും ദർശിച്ചിരുന്നു. അങ്ങനെ കുട്ടയും കുന്താലിയും വീടിന് മുന്നിൽ കൊണ്ട് വച്ച് ജോലി വിളിക്കുന്ന രീതിയും, ജോലി ചെയ്ത ശേഷം കൂലി പിന്നീട് തരാമെന്ന പറയുന്ന രീതിയും ക്രമേണ കേരളത്തിൽ ഇല്ലാതായി. രാഘവാചാര്യൻ നടത്തിയ ഈ നിശബ്ദ വിപ്ലവങ്ങളുടെ ഫലം സമൂഹത്തിൽ വലിയ മാറ്റം സൃഷ്ടിച്ചു. qodd5ob43luwavli11kffw1qbxhdqzj 3 669723 4651954 2026-07-31T14:33:32Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4651954 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: PGMVHSS PULLAMALA | PGMVHSS PULLAMALA | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 14:33, 31 ജൂലൈ 2026 (UTC) lrrxyriix25mho1gbwgszyp3r67l5kf 3 669724 4651958 2026-07-31T15:03:12Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4651958 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Aneeshakjohn | Aneeshakjohn | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 15:03, 31 ജൂലൈ 2026 (UTC) haxfhm1kzq1zzw884udxk0t3uwa994n 0 669725 4651962 2026-07-31T15:09:12Z Atheenasiji 184939 "[[:en:Special:Redirect/revision/1366547762|Matta rice]]" എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്. 4651962 wikitext text/x-wiki [[പ്രമാണം:Matta_Rice.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരി]] [[പ്രമാണം:Matta_Rice_-_കുത്തരി_ചോറ്.JPG|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ (ചോറ്)]] [[വർഗ്ഗം:കാർഷികകേരളം]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഭൂപ്രദേശസൂചികകൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളീയപാചകം]] [[വർഗ്ഗം:നെല്ലിനങ്ങൾ]] g4g7xru1fn50gzjd42i8pbkww5cj9mz 4651964 4651962 2026-07-31T15:09:52Z Atheenasiji 184939 "[[:en:Special:Redirect/revision/1366547762|Matta rice]]" എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്. 4651964 wikitext text/x-wiki [[പ്രമാണം:Matta_Rice.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരി]] [[പ്രമാണം:Matta_Rice_-_കുത്തരി_ചോറ്.JPG|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ (ചോറ്)]] [[പ്രമാണം:Brown_rice_porridge.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ കഞ്ഞി]] [[വർഗ്ഗം:കാർഷികകേരളം]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഭൂപ്രദേശസൂചികകൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളീയപാചകം]] [[വർഗ്ഗം:നെല്ലിനങ്ങൾ]] 7w9gz0fd8vf9d3ucohh4cfpkolekwc0 4651966 4651964 2026-07-31T15:13:58Z Atheenasiji 184939 "[[:en:Special:Redirect/revision/1366547762|Matta rice]]" എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്. 4651966 wikitext text/x-wiki [[പ്രമാണം:Matta_Rice.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരി]] [[പ്രമാണം:Matta_Rice_-_കുത്തരി_ചോറ്.JPG|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ (ചോറ്)]] [[പ്രമാണം:Brown_rice_porridge.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ കഞ്ഞി]] [[പ്രമാണം:Par_cooked_brown_rice_-_stonesoup.jpg|ലഘുചിത്രം|പുഴുങ്ങിയ അരി]] [[വർഗ്ഗം:കാർഷികകേരളം]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഭൂപ്രദേശസൂചികകൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളീയപാചകം]] [[വർഗ്ഗം:നെല്ലിനങ്ങൾ]] a48p9s2p7v8qjh3g6raq6xjdfb8caue 4651974 4651966 2026-07-31T16:33:21Z Atheenasiji 184939 "[[:en:Special:Redirect/revision/1366547762|Matta rice]]" എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്. 4651974 wikitext text/x-wiki [[പ്രമാണം:Matta_Rice.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരി]] [[പ്രമാണം:Matta_Rice_-_കുത്തരി_ചോറ്.JPG|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ (ചോറ്)]] [[പ്രമാണം:Brown_rice_porridge.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ കഞ്ഞി]] [[പ്രമാണം:Par_cooked_brown_rice_-_stonesoup.jpg|ലഘുചിത്രം|പുഴുങ്ങിയ അരി]] '''മട്ട അരി''' ('''പാലക്കാടൻ/[[കേരളം]]/റോസ് മട്ട അരി''', [[കർണാടക]] കജ് അരി, അല്ലെങ്കിൽ കുത്താരിസി ('''[[കേരളം|മലയാളം]]''': കേരള മട്ട, തുളു:കജെ അരി, குரி, കന്നട: ಕಜೆ, ಕುಚಲಕ್ಕಿ,[[ഉഡുപ്പി|തമിഴ്]]: குத்தரி അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ. 'കുട്ടാരിസി') കർണാടകയിലെ [[ഉഡുപ്പി]], കർനാടകയിലെ [[ദക്ഷിണ കന്നഡ ജില്ല|ദക്ഷിണ കന്നഡ]] ജില്ലകളിലും, [[ഇന്ത്യ|കേർളത്തിലെ]] [[പാലക്കാട്]] ജില്ലയിലും [[ശ്രീലങ്ക]] [[വടക്കൻ പ്രവിശ്യ, ശ്രീലങ്ക|വടക്കൻ പ്രവിശ്യ]] ജാഫ്ന ജില്ലയിലും വളരുന്ന ഒരു തദ്ദേശീയ അരി ഇനമാണ് ഇത്.<ref>{{Cite web|url=http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|title=Recognition for two rice varieties|date=2008-03-17|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20080321223633/http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|archive-date=2008-03-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|title=தேசிய அறுவடைக்கு பிந்திய முகாமைத்துவ நிறுவனத்தின் 2020|access-date=12 May 2024|date=2020|website=National Audit Office|archive-url=https://web.archive.org/web/20240512194403/https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|archive-date=12 May 2024}}</ref> പരുക്കനും ആരോഗ്യ ഗുണങ്ങൾക്കും പേരുകേട്ടതാണ് ഇത്. കേരളത്തിലും ഇന്ത്യയിലെ തീരദേശ കർണാടകയിലും ശ്രീലങ്കയിലും ഇത് ജനപ്രിയമാണ്, അവിടെ ഇത് ഇടയ്ക്കിടെ ഇഡ്ലികൾ, അപ്പങ്ങൾ, പ്ലെയിൻ റൈസ് എന്നിവയ്ക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. [[വർഗ്ഗം:കാർഷികകേരളം]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഭൂപ്രദേശസൂചികകൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളീയപാചകം]] [[വർഗ്ഗം:നെല്ലിനങ്ങൾ]] tuounhpb6x0e8esxds1xzkuk7hwz3wj 4651975 4651974 2026-07-31T16:33:42Z Atheenasiji 184939 "[[:en:Special:Redirect/revision/1366547762|Matta rice]]" എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്. 4651975 wikitext text/x-wiki [[പ്രമാണം:Matta_Rice.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരി]] [[പ്രമാണം:Matta_Rice_-_കുത്തരി_ചോറ്.JPG|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ (ചോറ്)]] [[പ്രമാണം:Brown_rice_porridge.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ കഞ്ഞി]] [[പ്രമാണം:Par_cooked_brown_rice_-_stonesoup.jpg|ലഘുചിത്രം|പുഴുങ്ങിയ അരി]] '''മട്ട അരി''' ('''പാലക്കാടൻ/[[കേരളം]]/റോസ് മട്ട അരി''', [[കർണാടക]] കജ് അരി, അല്ലെങ്കിൽ കുത്താരിസി ('''[[കേരളം|മലയാളം]]''': കേരള മട്ട, തുളു:കജെ അരി, குரி, കന്നട: ಕಜೆ, ಕುಚಲಕ್ಕಿ,[[ഉഡുപ്പി|തമിഴ്]]: குத்தரி അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ. 'കുട്ടാരിസി') കർണാടകയിലെ [[ഉഡുപ്പി]], കർനാടകയിലെ [[ദക്ഷിണ കന്നഡ ജില്ല|ദക്ഷിണ കന്നഡ]] ജില്ലകളിലും, [[ഇന്ത്യ|കേർളത്തിലെ]] [[പാലക്കാട്]] ജില്ലയിലും [[ശ്രീലങ്ക]] [[വടക്കൻ പ്രവിശ്യ, ശ്രീലങ്ക|വടക്കൻ പ്രവിശ്യ]] ജാഫ്ന ജില്ലയിലും വളരുന്ന ഒരു തദ്ദേശീയ അരി ഇനമാണ് ഇത്.<ref>{{Cite web|url=http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|title=Recognition for two rice varieties|date=2008-03-17|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20080321223633/http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|archive-date=2008-03-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|title=தேசிய அறுவடைக்கு பிந்திய முகாமைத்துவ நிறுவனத்தின் 2020|access-date=12 May 2024|date=2020|website=National Audit Office|archive-url=https://web.archive.org/web/20240512194403/https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|archive-date=12 May 2024}}</ref> പരുക്കനും ആരോഗ്യ ഗുണങ്ങൾക്കും പേരുകേട്ടതാണ് ഇത്. കേരളത്തിലും ഇന്ത്യയിലെ തീരദേശ കർണാടകയിലും ശ്രീലങ്കയിലും ഇത് ജനപ്രിയമാണ്, അവിടെ ഇത് ഇടയ്ക്കിടെ ഇഡ്ലികൾ, അപ്പങ്ങൾ, പ്ലെയിൻ റൈസ് എന്നിവയ്ക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. == ഉത്ഭവം == [[വർഗ്ഗം:കാർഷികകേരളം]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഭൂപ്രദേശസൂചികകൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളീയപാചകം]] [[വർഗ്ഗം:നെല്ലിനങ്ങൾ]] 46xum7gr7k4zkb6uzgy6630dr1i8896 4651976 4651975 2026-07-31T16:43:48Z Atheenasiji 184939 "[[:en:Special:Redirect/revision/1366547762|Matta rice]]" എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്. 4651976 wikitext text/x-wiki [[പ്രമാണം:Matta_Rice.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരി]] [[പ്രമാണം:Matta_Rice_-_കുത്തരി_ചോറ്.JPG|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ (ചോറ്)]] [[പ്രമാണം:Brown_rice_porridge.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ കഞ്ഞി]] [[പ്രമാണം:Par_cooked_brown_rice_-_stonesoup.jpg|ലഘുചിത്രം|പുഴുങ്ങിയ അരി]] '''മട്ട അരി''' ('''പാലക്കാടൻ/[[കേരളം]]/റോസ് മട്ട അരി''', [[കർണാടക]] കജ് അരി, അല്ലെങ്കിൽ കുത്താരിസി ('''[[കേരളം|മലയാളം]]''': കേരള മട്ട, തുളു:കജെ അരി, குரி, കന്നട: ಕಜೆ, ಕುಚಲಕ್ಕಿ,[[ഉഡുപ്പി|തമിഴ്]]: குத்தரி അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ. 'കുട്ടാരിസി') കർണാടകയിലെ [[ഉഡുപ്പി]], കർനാടകയിലെ [[ദക്ഷിണ കന്നഡ ജില്ല|ദക്ഷിണ കന്നഡ]] ജില്ലകളിലും, [[ഇന്ത്യ|കേർളത്തിലെ]] [[പാലക്കാട്]] ജില്ലയിലും [[ശ്രീലങ്ക]] [[വടക്കൻ പ്രവിശ്യ, ശ്രീലങ്ക|വടക്കൻ പ്രവിശ്യ]] ജാഫ്ന ജില്ലയിലും വളരുന്ന ഒരു തദ്ദേശീയ അരി ഇനമാണ് ഇത്.<ref>{{Cite web|url=http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|title=Recognition for two rice varieties|date=2008-03-17|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20080321223633/http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|archive-date=2008-03-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|title=தேசிய அறுவடைக்கு பிந்திய முகாமைத்துவ நிறுவனத்தின் 2020|access-date=12 May 2024|date=2020|website=National Audit Office|archive-url=https://web.archive.org/web/20240512194403/https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|archive-date=12 May 2024}}</ref> പരുക്കനും ആരോഗ്യ ഗുണങ്ങൾക്കും പേരുകേട്ടതാണ് ഇത്. കേരളത്തിലും ഇന്ത്യയിലെ തീരദേശ കർണാടകയിലും ശ്രീലങ്കയിലും ഇത് ജനപ്രിയമാണ്, അവിടെ ഇത് ഇടയ്ക്കിടെ ഇഡ്ലികൾ, അപ്പങ്ങൾ, പ്ലെയിൻ റൈസ് എന്നിവയ്ക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. == ഉത്ഭവം == പാലക്കാടൻ മട്ട അരി ഇന്ത്യയിലെ [[:en:Chola|ചോള]],[[:en:Chola|ചേര]] രാജവംശങ്ങളിലെ രാജകുടുംബങ്ങളുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പായിരുന്നു.  <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (October 2023)">citation needed</span>]]''&#x5D;</sup> [[വർഗ്ഗം:കാർഷികകേരളം]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഭൂപ്രദേശസൂചികകൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളീയപാചകം]] [[വർഗ്ഗം:നെല്ലിനങ്ങൾ]] do68f2hn5pfoyrquqzimbfmd3pkc64o 4651977 4651976 2026-07-31T16:51:20Z Atheenasiji 184939 "[[:en:Special:Redirect/revision/1366547762|Matta rice]]" എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്. 4651977 wikitext text/x-wiki [[പ്രമാണം:Matta_Rice.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരി]] [[പ്രമാണം:Matta_Rice_-_കുത്തരി_ചോറ്.JPG|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ (ചോറ്)]] [[പ്രമാണം:Brown_rice_porridge.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ കഞ്ഞി]] [[പ്രമാണം:Par_cooked_brown_rice_-_stonesoup.jpg|ലഘുചിത്രം|പുഴുങ്ങിയ അരി]] '''മട്ട അരി''' ('''പാലക്കാടൻ/[[കേരളം]]/റോസ് മട്ട അരി''', [[കർണാടക]] കജ് അരി, അല്ലെങ്കിൽ കുത്താരിസി ('''[[കേരളം|മലയാളം]]''': കേരള മട്ട, തുളു:കജെ അരി, குரி, കന്നട: ಕಜೆ, ಕುಚಲಕ್ಕಿ,[[ഉഡുപ്പി|തമിഴ്]]: குத்தரி അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ. 'കുട്ടാരിസി') കർണാടകയിലെ [[ഉഡുപ്പി]], കർനാടകയിലെ [[ദക്ഷിണ കന്നഡ ജില്ല|ദക്ഷിണ കന്നഡ]] ജില്ലകളിലും, [[ഇന്ത്യ|കേർളത്തിലെ]] [[പാലക്കാട്]] ജില്ലയിലും [[ശ്രീലങ്ക]] [[വടക്കൻ പ്രവിശ്യ, ശ്രീലങ്ക|വടക്കൻ പ്രവിശ്യ]] ജാഫ്ന ജില്ലയിലും വളരുന്ന ഒരു തദ്ദേശീയ അരി ഇനമാണ് ഇത്.<ref>{{Cite web|url=http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|title=Recognition for two rice varieties|date=2008-03-17|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20080321223633/http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|archive-date=2008-03-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|title=தேசிய அறுவடைக்கு பிந்திய முகாமைத்துவ நிறுவனத்தின் 2020|access-date=12 May 2024|date=2020|website=National Audit Office|archive-url=https://web.archive.org/web/20240512194403/https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|archive-date=12 May 2024}}</ref> പരുക്കനും ആരോഗ്യ ഗുണങ്ങൾക്കും പേരുകേട്ടതാണ് ഇത്. കേരളത്തിലും ഇന്ത്യയിലെ തീരദേശ കർണാടകയിലും ശ്രീലങ്കയിലും ഇത് ജനപ്രിയമാണ്, അവിടെ ഇത് ഇടയ്ക്കിടെ ഇഡ്ലികൾ, അപ്പങ്ങൾ, പ്ലെയിൻ റൈസ് എന്നിവയ്ക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. == ഉത്ഭവം == പാലക്കാടൻ മട്ട അരി ഇന്ത്യയിലെ [[:en:Chola|ചോള]],[[:en:Chola|ചേര]] രാജവംശങ്ങളിലെ രാജകുടുംബങ്ങളുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പായിരുന്നു.  <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (October 2023)">citation needed</span>]]''&#x5D;</sup> സമ്പന്നവും സവിശേഷവുമായ രുചി കാരണം കേരള മട്ട അരി ചരിത്രപരമായി ജനപ്രിയമാണ്. ''കൊണ്ടാട്ടം'', മുറുക്കു തുടങ്ങിയ ലഘുഭക്ഷണങ്ങളുടെ തയ്യാറെടുപ്പിലാണ് ഈ അരി ഉപയോഗിക്കുന്നത് <ref>{{Cite web|url=http://sify.com/news/kerala-exporters-appeal-against-rice-export-ban-news-national-jegnDEgjehe.html|title=Kerala exporters appeal against rice export ban|website=Sify|archive-url=https://web.archive.org/web/20110716071224/http://www.sify.com/news/kerala-exporters-appeal-against-rice-export-ban-news-national-jegnDEgjehe.html|archive-date=2011-07-16}}</ref> ശ്രീ രചിച്ച റൈസ് ഇൻ കേരള എന്ന കൃതിയിൽ ചുന്നില മട്ടയെക്കുറിച്ചുള്ള പരാമർശങ്ങൾ കാണാം. പി. സി. സഹദേവൻ 1966- ൽ കേരള സർക്കാർ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ''തിരുക്കുറൾ'' പോലുള്ള തമിഴ് ക്ലാസിക്കുകളിൽ അരിയെക്കുറിച്ച് പരാമർശമുണ്ട്. ചേര/ചോള രാജ്യങ്ങളുടെ കാലത്ത് അരി ഒരു രാജകീയ ഭക്ഷണമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. [[വർഗ്ഗം:കാർഷികകേരളം]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഭൂപ്രദേശസൂചികകൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളീയപാചകം]] [[വർഗ്ഗം:നെല്ലിനങ്ങൾ]] ljz0j0koo6lc3wb561wtukwlkmph9a9 4651978 4651977 2026-07-31T16:52:04Z Atheenasiji 184939 "[[:en:Special:Redirect/revision/1366547762|Matta rice]]" എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്. 4651978 wikitext text/x-wiki [[പ്രമാണം:Matta_Rice.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരി]] [[പ്രമാണം:Matta_Rice_-_കുത്തരി_ചോറ്.JPG|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ (ചോറ്)]] [[പ്രമാണം:Brown_rice_porridge.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ കഞ്ഞി]] [[പ്രമാണം:Par_cooked_brown_rice_-_stonesoup.jpg|ലഘുചിത്രം|പുഴുങ്ങിയ അരി]] '''മട്ട അരി''' ('''പാലക്കാടൻ/[[കേരളം]]/റോസ് മട്ട അരി''', [[കർണാടക]] കജ് അരി, അല്ലെങ്കിൽ കുത്താരിസി ('''[[കേരളം|മലയാളം]]''': കേരള മട്ട, തുളു:കജെ അരി, குரி, കന്നട: ಕಜೆ, ಕುಚಲಕ್ಕಿ,[[ഉഡുപ്പി|തമിഴ്]]: குத்தரி അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ. 'കുട്ടാരിസി') കർണാടകയിലെ [[ഉഡുപ്പി]], കർനാടകയിലെ [[ദക്ഷിണ കന്നഡ ജില്ല|ദക്ഷിണ കന്നഡ]] ജില്ലകളിലും, [[ഇന്ത്യ|കേർളത്തിലെ]] [[പാലക്കാട്]] ജില്ലയിലും [[ശ്രീലങ്ക]] [[വടക്കൻ പ്രവിശ്യ, ശ്രീലങ്ക|വടക്കൻ പ്രവിശ്യ]] ജാഫ്ന ജില്ലയിലും വളരുന്ന ഒരു തദ്ദേശീയ അരി ഇനമാണ് ഇത്.<ref>{{Cite web|url=http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|title=Recognition for two rice varieties|date=2008-03-17|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20080321223633/http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|archive-date=2008-03-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|title=தேசிய அறுவடைக்கு பிந்திய முகாமைத்துவ நிறுவனத்தின் 2020|access-date=12 May 2024|date=2020|website=National Audit Office|archive-url=https://web.archive.org/web/20240512194403/https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|archive-date=12 May 2024}}</ref> പരുക്കനും ആരോഗ്യ ഗുണങ്ങൾക്കും പേരുകേട്ടതാണ് ഇത്. കേരളത്തിലും ഇന്ത്യയിലെ തീരദേശ കർണാടകയിലും ശ്രീലങ്കയിലും ഇത് ജനപ്രിയമാണ്, അവിടെ ഇത് ഇടയ്ക്കിടെ ഇഡ്ലികൾ, അപ്പങ്ങൾ, പ്ലെയിൻ റൈസ് എന്നിവയ്ക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. == ഉത്ഭവം == പാലക്കാടൻ മട്ട അരി ഇന്ത്യയിലെ [[:en:Chola|ചോള]],[[:en:Chola|ചേര]] രാജവംശങ്ങളിലെ രാജകുടുംബങ്ങളുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പായിരുന്നു.  <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (October 2023)">citation needed</span>]]''&#x5D;</sup> സമ്പന്നവും സവിശേഷവുമായ രുചി കാരണം കേരള മട്ട അരി ചരിത്രപരമായി ജനപ്രിയമാണ്. ''കൊണ്ടാട്ടം'', മുറുക്കു തുടങ്ങിയ ലഘുഭക്ഷണങ്ങളുടെ തയ്യാറെടുപ്പിലാണ് ഈ അരി ഉപയോഗിക്കുന്നത് <ref>{{Cite web|url=http://sify.com/news/kerala-exporters-appeal-against-rice-export-ban-news-national-jegnDEgjehe.html|title=Kerala exporters appeal against rice export ban|website=Sify|archive-url=https://web.archive.org/web/20110716071224/http://www.sify.com/news/kerala-exporters-appeal-against-rice-export-ban-news-national-jegnDEgjehe.html|archive-date=2011-07-16}}</ref> ശ്രീ രചിച്ച റൈസ് ഇൻ കേരള എന്ന കൃതിയിൽ ചുന്നില മട്ടയെക്കുറിച്ചുള്ള പരാമർശങ്ങൾ കാണാം. പി. സി. സഹദേവൻ 1966- ൽ കേരള സർക്കാർ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ''തിരുക്കുറൾ'' പോലുള്ള തമിഴ് ക്ലാസിക്കുകളിൽ അരിയെക്കുറിച്ച് പരാമർശമുണ്ട്. ചേര/ചോള രാജ്യങ്ങളുടെ കാലത്ത് അരി ഒരു രാജകീയ ഭക്ഷണമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. == കൃഷിയും വ്യാപാരവും == [[വർഗ്ഗം:കാർഷികകേരളം]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഭൂപ്രദേശസൂചികകൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളീയപാചകം]] [[വർഗ്ഗം:നെല്ലിനങ്ങൾ]] h3j7ofefp5ma7hz1x57drmmrso1b1xt 4651979 4651978 2026-07-31T17:14:04Z Atheenasiji 184939 "[[:en:Special:Redirect/revision/1366547762|Matta rice]]" എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്. 4651979 wikitext text/x-wiki [[പ്രമാണം:Matta_Rice.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരി]] [[പ്രമാണം:Matta_Rice_-_കുത്തരി_ചോറ്.JPG|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ (ചോറ്)]] [[പ്രമാണം:Brown_rice_porridge.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ കഞ്ഞി]] [[പ്രമാണം:Par_cooked_brown_rice_-_stonesoup.jpg|ലഘുചിത്രം|പുഴുങ്ങിയ അരി]] '''മട്ട അരി''' ('''പാലക്കാടൻ/[[കേരളം]]/റോസ് മട്ട അരി''', [[കർണാടക]] കജ് അരി, അല്ലെങ്കിൽ കുത്താരിസി ('''[[കേരളം|മലയാളം]]''': കേരള മട്ട, തുളു:കജെ അരി, குரி, കന്നട: ಕಜೆ, ಕುಚಲಕ್ಕಿ,[[ഉഡുപ്പി|തമിഴ്]]: குத்தரி അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ. 'കുട്ടാരിസി') കർണാടകയിലെ [[ഉഡുപ്പി]], കർനാടകയിലെ [[ദക്ഷിണ കന്നഡ ജില്ല|ദക്ഷിണ കന്നഡ]] ജില്ലകളിലും, [[ഇന്ത്യ|കേർളത്തിലെ]] [[പാലക്കാട്]] ജില്ലയിലും [[ശ്രീലങ്ക]] [[വടക്കൻ പ്രവിശ്യ, ശ്രീലങ്ക|വടക്കൻ പ്രവിശ്യ]] ജാഫ്ന ജില്ലയിലും വളരുന്ന ഒരു തദ്ദേശീയ അരി ഇനമാണ് ഇത്.<ref>{{Cite web|url=http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|title=Recognition for two rice varieties|date=2008-03-17|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20080321223633/http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|archive-date=2008-03-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|title=தேசிய அறுவடைக்கு பிந்திய முகாமைத்துவ நிறுவனத்தின் 2020|access-date=12 May 2024|date=2020|website=National Audit Office|archive-url=https://web.archive.org/web/20240512194403/https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|archive-date=12 May 2024}}</ref> പരുക്കനും ആരോഗ്യ ഗുണങ്ങൾക്കും പേരുകേട്ടതാണ് ഇത്. കേരളത്തിലും ഇന്ത്യയിലെ തീരദേശ കർണാടകയിലും ശ്രീലങ്കയിലും ഇത് ജനപ്രിയമാണ്, അവിടെ ഇത് ഇടയ്ക്കിടെ ഇഡ്ലികൾ, അപ്പങ്ങൾ, പ്ലെയിൻ റൈസ് എന്നിവയ്ക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. == ഉത്ഭവം == പാലക്കാടൻ മട്ട അരി ഇന്ത്യയിലെ [[:en:Chola|ചോള]],[[:en:Chola|ചേര]] രാജവംശങ്ങളിലെ രാജകുടുംബങ്ങളുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പായിരുന്നു.  <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (October 2023)">citation needed</span>]]''&#x5D;</sup> സമ്പന്നവും സവിശേഷവുമായ രുചി കാരണം കേരള മട്ട അരി ചരിത്രപരമായി ജനപ്രിയമാണ്. ''കൊണ്ടാട്ടം'', മുറുക്കു തുടങ്ങിയ ലഘുഭക്ഷണങ്ങളുടെ തയ്യാറെടുപ്പിലാണ് ഈ അരി ഉപയോഗിക്കുന്നത് <ref>{{Cite web|url=http://sify.com/news/kerala-exporters-appeal-against-rice-export-ban-news-national-jegnDEgjehe.html|title=Kerala exporters appeal against rice export ban|website=Sify|archive-url=https://web.archive.org/web/20110716071224/http://www.sify.com/news/kerala-exporters-appeal-against-rice-export-ban-news-national-jegnDEgjehe.html|archive-date=2011-07-16}}</ref> ശ്രീ രചിച്ച റൈസ് ഇൻ കേരള എന്ന കൃതിയിൽ ചുന്നില മട്ടയെക്കുറിച്ചുള്ള പരാമർശങ്ങൾ കാണാം. പി. സി. സഹദേവൻ 1966- ൽ കേരള സർക്കാർ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ''തിരുക്കുറൾ'' പോലുള്ള തമിഴ് ക്ലാസിക്കുകളിൽ അരിയെക്കുറിച്ച് പരാമർശമുണ്ട്. ചേര/ചോള രാജ്യങ്ങളുടെ കാലത്ത് അരി ഒരു രാജകീയ ഭക്ഷണമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. == കൃഷിയും വ്യാപാരവും == കേരള മട്ട അരി [[:en:Kerala|കേരളത്തിലും]],[[:en:Kerala|കർണാടകയിലും]], [[:en:Kerala|വടക്കൻ ശ്രീലങ്കയിലുമാണ്]] പ്രധാനമായും കൃഷി ചെയ്യപ്പെടുന്നത്. കേരളത്തിലെ കർഷകർക്ക് 500 കിലോ നെല്ല് നൽകുന്നതിന് 300 രൂപ പ്രീമിയം നൽകുന്നു. 2011 ഫെബ്രുവരിയിൽ മട്ട അരി കയറ്റുമതിക്കുള്ള മൂന്ന് വർഷത്തെ നിരോധനം ഭാഗികമായി പിൻവലിക്കുകയും 2011 ൽ 25,000 ടൺ കയറ്റുമതി ചെയ്യാൻ അനുവദിക്കുകയും ചെയ്തു. [[വർഗ്ഗം:കാർഷികകേരളം]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഭൂപ്രദേശസൂചികകൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളീയപാചകം]] [[വർഗ്ഗം:നെല്ലിനങ്ങൾ]] 7hyk6edt1rbe2vdftlfkf27bnkm1ash 4651981 4651979 2026-07-31T17:20:49Z Atheenasiji 184939 Created by translating the section "Cultivation and trade" from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1366547762|Matta rice]]" 4651981 wikitext text/x-wiki [[പ്രമാണം:Matta_Rice.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരി]] [[പ്രമാണം:Matta_Rice_-_കുത്തരി_ചോറ്.JPG|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ (ചോറ്)]] [[പ്രമാണം:Brown_rice_porridge.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ കഞ്ഞി]] [[പ്രമാണം:Par_cooked_brown_rice_-_stonesoup.jpg|ലഘുചിത്രം|പുഴുങ്ങിയ അരി]] '''മട്ട അരി''' ('''പാലക്കാടൻ/[[കേരളം]]/റോസ് മട്ട അരി''', [[കർണാടക]] കജ് അരി, അല്ലെങ്കിൽ കുത്താരിസി ('''[[കേരളം|മലയാളം]]''': കേരള മട്ട, തുളു:കജെ അരി, குரி, കന്നട: ಕಜೆ, ಕುಚಲಕ್ಕಿ,[[ഉഡുപ്പി|തമിഴ്]]: குத்தரி അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ. 'കുട്ടാരിസി') കർണാടകയിലെ [[ഉഡുപ്പി]], കർനാടകയിലെ [[ദക്ഷിണ കന്നഡ ജില്ല|ദക്ഷിണ കന്നഡ]] ജില്ലകളിലും, [[ഇന്ത്യ|കേർളത്തിലെ]] [[പാലക്കാട്]] ജില്ലയിലും [[ശ്രീലങ്ക]] [[വടക്കൻ പ്രവിശ്യ, ശ്രീലങ്ക|വടക്കൻ പ്രവിശ്യ]] ജാഫ്ന ജില്ലയിലും വളരുന്ന ഒരു തദ്ദേശീയ അരി ഇനമാണ് ഇത്.<ref>{{Cite web|url=http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|title=Recognition for two rice varieties|date=2008-03-17|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20080321223633/http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|archive-date=2008-03-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|title=தேசிய அறுவடைக்கு பிந்திய முகாமைத்துவ நிறுவனத்தின் 2020|access-date=12 May 2024|date=2020|website=National Audit Office|archive-url=https://web.archive.org/web/20240512194403/https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|archive-date=12 May 2024}}</ref> പരുക്കനും ആരോഗ്യ ഗുണങ്ങൾക്കും പേരുകേട്ടതാണ് ഇത്. കേരളത്തിലും ഇന്ത്യയിലെ തീരദേശ കർണാടകയിലും ശ്രീലങ്കയിലും ഇത് ജനപ്രിയമാണ്, അവിടെ ഇത് ഇടയ്ക്കിടെ ഇഡ്ലികൾ, അപ്പങ്ങൾ, പ്ലെയിൻ റൈസ് എന്നിവയ്ക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. == ഉത്ഭവം == പാലക്കാടൻ മട്ട അരി ഇന്ത്യയിലെ [[:en:Chola|ചോള]],[[:en:Chola|ചേര]] രാജവംശങ്ങളിലെ രാജകുടുംബങ്ങളുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പായിരുന്നു.  <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (October 2023)">citation needed</span>]]''&#x5D;</sup> സമ്പന്നവും സവിശേഷവുമായ രുചി കാരണം കേരള മട്ട അരി ചരിത്രപരമായി ജനപ്രിയമാണ്. ''കൊണ്ടാട്ടം'', മുറുക്കു തുടങ്ങിയ ലഘുഭക്ഷണങ്ങളുടെ തയ്യാറെടുപ്പിലാണ് ഈ അരി ഉപയോഗിക്കുന്നത് <ref>{{Cite web|url=http://sify.com/news/kerala-exporters-appeal-against-rice-export-ban-news-national-jegnDEgjehe.html|title=Kerala exporters appeal against rice export ban|website=Sify|archive-url=https://web.archive.org/web/20110716071224/http://www.sify.com/news/kerala-exporters-appeal-against-rice-export-ban-news-national-jegnDEgjehe.html|archive-date=2011-07-16}}</ref> ശ്രീ രചിച്ച റൈസ് ഇൻ കേരള എന്ന കൃതിയിൽ ചുന്നില മട്ടയെക്കുറിച്ചുള്ള പരാമർശങ്ങൾ കാണാം. പി. സി. സഹദേവൻ 1966- ൽ കേരള സർക്കാർ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ''തിരുക്കുറൾ'' പോലുള്ള തമിഴ് ക്ലാസിക്കുകളിൽ അരിയെക്കുറിച്ച് പരാമർശമുണ്ട്. ചേര/ചോള രാജ്യങ്ങളുടെ കാലത്ത് അരി ഒരു രാജകീയ ഭക്ഷണമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. == കൃഷിയും വ്യാപാരവും == കേരള മട്ട അരി [[:en:Kerala|കേരളത്തിലും]],[[:en:Kerala|കർണാടകയിലും]], [[:en:Kerala|വടക്കൻ ശ്രീലങ്കയിലുമാണ്]] പ്രധാനമായും കൃഷി ചെയ്യപ്പെടുന്നത്. കേരളത്തിലെ കർഷകർക്ക് 500 കിലോ നെല്ല് നൽകുന്നതിന് 300 രൂപ പ്രീമിയം നൽകുന്നു. 2011 ഫെബ്രുവരിയിൽ മട്ട അരി കയറ്റുമതിക്കുള്ള മൂന്ന് വർഷത്തെ നിരോധനം ഭാഗികമായി പിൻവലിക്കുകയും 2011 ൽ 25,000 ടൺ കയറ്റുമതി ചെയ്യാൻ അനുവദിക്കുകയും ചെയ്തു. [[വർഗ്ഗം:കാർഷികകേരളം]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഭൂപ്രദേശസൂചികകൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളീയപാചകം]] [[വർഗ്ഗം:നെല്ലിനങ്ങൾ]] == കൃഷിയും വ്യാപാരവും == ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ കേരളത്തിലും [[കർണാടക|കർണാടകയിലും]] കൂടാതെ [[വടക്കൻ പ്രവിശ്യ, ശ്രീലങ്ക|വടക്കൻ]] [[ശ്രീലങ്ക|ശ്രീലങ്കയിലുമാണ്]] കേരള മട്ട അരി കൃഷി ചെയ്യുന്നത്. കേരള കർഷകർക്ക് 500 കിലോ നെല്ല് നൽകുന്നതിന് 300 രൂപ പ്രീമിയം നൽകുന്നു. 2011 ഫെബ്രുവരിയിൽ മട്ട അരി കയറ്റുമതിക്കുള്ള മൂന്ന് വർഷത്തെ നിരോധനം ഭാഗികമായി പിൻവലിക്കുകയും 2011 ൽ 25,000 ടൺ കയറ്റുമതി ചെയ്യാൻ അനുവദിക്കുകയും ചെയ്തു. കേരളത്തിലെ [[പാലക്കാട് ജില്ല|പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ]] കറുത്ത പരുത്തി മണ്ണിലാണ് പാലക്കാടൻ മട്ട അരി കൃഷി ചെയ്യുന്നത്. കൃഷി ചെയ്യുന്ന മണ്ണിൻറെ തരം കാരണം അരിക്ക് വ്യത്യസ്തമായ ഭൌമ രുചിയുണ്ട്. ഈ നെൽവയലുകളെ 'പൂന്തൽപദം' എന്ന് വിളിക്കുന്നു, കൂടാതെ മണ്ണിൽ ധാരാളം കളിമണ്ണും ചെളിയും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. മണ്ണിന്റെ ഈ ഗുണങ്ങൾ കാരണം, ഇത്തരത്തിലുള്ള നെൽവയലുകൾക്ക് കൂടുതൽ വെള്ളം നിലനിർത്താൻ കഴിയും.<ref>{{Cite journal |last=Krishnakumar |first=A.K. |last2=Koshy |first2=M.M. |year=1985 |title=Physical characteristics of the poonthalpadam soils of Kerala |journal=Agricultural Research Journal of Kerala. |volume=23 |issue=2 |pages=141-145}}</ref> t4jb07622ok4nyuayyn7itwk91swnig 4652025 4651981 2026-08-01T04:53:06Z Atheenasiji 184939 Created by translating the section "Cultivation and trade" from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1366547762|Matta rice]]" 4652025 wikitext text/x-wiki [[പ്രമാണം:Matta_Rice.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരി]] [[പ്രമാണം:Matta_Rice_-_കുത്തരി_ചോറ്.JPG|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ (ചോറ്)]] [[പ്രമാണം:Brown_rice_porridge.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ കഞ്ഞി]] [[പ്രമാണം:Par_cooked_brown_rice_-_stonesoup.jpg|ലഘുചിത്രം|പുഴുങ്ങിയ അരി]] '''മട്ട അരി''' ('''പാലക്കാടൻ/[[കേരളം]]/റോസ് മട്ട അരി''', [[കർണാടക]] കജ് അരി, അല്ലെങ്കിൽ കുത്താരിസി ('''[[കേരളം|മലയാളം]]''': കേരള മട്ട, തുളു:കജെ അരി, குரி, കന്നട: ಕಜೆ, ಕುಚಲಕ್ಕಿ,[[ഉഡുപ്പി|തമിഴ്]]: குத்தரி അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ. 'കുട്ടാരിസി') കർണാടകയിലെ [[ഉഡുപ്പി]], കർനാടകയിലെ [[ദക്ഷിണ കന്നഡ ജില്ല|ദക്ഷിണ കന്നഡ]] ജില്ലകളിലും, [[ഇന്ത്യ|കേർളത്തിലെ]] [[പാലക്കാട്]] ജില്ലയിലും [[ശ്രീലങ്ക]] [[വടക്കൻ പ്രവിശ്യ, ശ്രീലങ്ക|വടക്കൻ പ്രവിശ്യ]] ജാഫ്ന ജില്ലയിലും വളരുന്ന ഒരു തദ്ദേശീയ അരി ഇനമാണ് ഇത്.<ref>{{Cite web|url=http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|title=Recognition for two rice varieties|date=2008-03-17|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20080321223633/http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|archive-date=2008-03-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|title=தேசிய அறுவடைக்கு பிந்திய முகாமைத்துவ நிறுவனத்தின் 2020|access-date=12 May 2024|date=2020|website=National Audit Office|archive-url=https://web.archive.org/web/20240512194403/https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|archive-date=12 May 2024}}</ref> പരുക്കനും ആരോഗ്യ ഗുണങ്ങൾക്കും പേരുകേട്ടതാണ് ഇത്. കേരളത്തിലും ഇന്ത്യയിലെ തീരദേശ കർണാടകയിലും ശ്രീലങ്കയിലും ഇത് ജനപ്രിയമാണ്, അവിടെ ഇത് ഇടയ്ക്കിടെ ഇഡ്ലികൾ, അപ്പങ്ങൾ, പ്ലെയിൻ റൈസ് എന്നിവയ്ക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. == ഉത്ഭവം == പാലക്കാടൻ മട്ട അരി ഇന്ത്യയിലെ [[:en:Chola|ചോള]],[[:en:Chola|ചേര]] രാജവംശങ്ങളിലെ രാജകുടുംബങ്ങളുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പായിരുന്നു.  <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (October 2023)">citation needed</span>]]''&#x5D;</sup> സമ്പന്നവും സവിശേഷവുമായ രുചി കാരണം കേരള മട്ട അരി ചരിത്രപരമായി ജനപ്രിയമാണ്. ''കൊണ്ടാട്ടം'', മുറുക്കു തുടങ്ങിയ ലഘുഭക്ഷണങ്ങളുടെ തയ്യാറെടുപ്പിലാണ് ഈ അരി ഉപയോഗിക്കുന്നത് <ref>{{Cite web|url=http://sify.com/news/kerala-exporters-appeal-against-rice-export-ban-news-national-jegnDEgjehe.html|title=Kerala exporters appeal against rice export ban|website=Sify|archive-url=https://web.archive.org/web/20110716071224/http://www.sify.com/news/kerala-exporters-appeal-against-rice-export-ban-news-national-jegnDEgjehe.html|archive-date=2011-07-16}}</ref> ശ്രീ രചിച്ച റൈസ് ഇൻ കേരള എന്ന കൃതിയിൽ ചുന്നില മട്ടയെക്കുറിച്ചുള്ള പരാമർശങ്ങൾ കാണാം. പി. സി. സഹദേവൻ 1966- ൽ കേരള സർക്കാർ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ''തിരുക്കുറൾ'' പോലുള്ള തമിഴ് ക്ലാസിക്കുകളിൽ അരിയെക്കുറിച്ച് പരാമർശമുണ്ട്. ചേര/ചോള രാജ്യങ്ങളുടെ കാലത്ത് അരി ഒരു രാജകീയ ഭക്ഷണമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. == കൃഷിയും വ്യാപാരവും == കേരള മട്ട അരി [[:en:Kerala|കേരളത്തിലും]],[[:en:Kerala|കർണാടകയിലും]], [[:en:Kerala|വടക്കൻ ശ്രീലങ്കയിലുമാണ്]] പ്രധാനമായും കൃഷി ചെയ്യപ്പെടുന്നത്. കേരളത്തിലെ കർഷകർക്ക് 500 കിലോ നെല്ല് നൽകുന്നതിന് 300 രൂപ പ്രീമിയം നൽകുന്നു. 2011 ഫെബ്രുവരിയിൽ മട്ട അരി കയറ്റുമതിക്കുള്ള മൂന്ന് വർഷത്തെ നിരോധനം ഭാഗികമായി പിൻവലിക്കുകയും 2011 ൽ 25,000 ടൺ കയറ്റുമതി ചെയ്യാൻ അനുവദിക്കുകയും ചെയ്തു. [[വർഗ്ഗം:കാർഷികകേരളം]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഭൂപ്രദേശസൂചികകൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളീയപാചകം]] [[വർഗ്ഗം:നെല്ലിനങ്ങൾ]] == കൃഷിയും വ്യാപാരവും == ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ കേരളത്തിലും [[കർണാടക|കർണാടകയിലും]] കൂടാതെ [[വടക്കൻ പ്രവിശ്യ, ശ്രീലങ്ക|വടക്കൻ]] [[ശ്രീലങ്ക|ശ്രീലങ്കയിലുമാണ്]] കേരള മട്ട അരി കൃഷി ചെയ്യുന്നത്. കേരള കർഷകർക്ക് 500 കിലോ നെല്ല് നൽകുന്നതിന് 300 രൂപ പ്രീമിയം നൽകുന്നു. 2011 ഫെബ്രുവരിയിൽ മട്ട അരി കയറ്റുമതിക്കുള്ള മൂന്ന് വർഷത്തെ നിരോധനം ഭാഗികമായി പിൻവലിക്കുകയും 2011 ൽ 25,000 ടൺ കയറ്റുമതി ചെയ്യാൻ അനുവദിക്കുകയും ചെയ്തു. കേരളത്തിലെ [[പാലക്കാട് ജില്ല|പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ]] കറുത്ത പരുത്തി മണ്ണിലാണ് പാലക്കാടൻ മട്ട അരി കൃഷി ചെയ്യുന്നത്. കൃഷി ചെയ്യുന്ന മണ്ണിൻറെ തരം കാരണം അരിക്ക് വ്യത്യസ്തമായ ഭൌമ രുചിയുണ്ട്. ഈ നെൽവയലുകളെ 'പൂന്തൽപദം' എന്ന് വിളിക്കുന്നു, കൂടാതെ മണ്ണിൽ ധാരാളം കളിമണ്ണും ചെളിയും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. മണ്ണിന്റെ ഈ ഗുണങ്ങൾ കാരണം, ഇത്തരത്തിലുള്ള നെൽവയലുകൾക്ക് കൂടുതൽ വെള്ളം നിലനിർത്താൻ കഴിയും.<ref>{{Cite journal |last=Krishnakumar |first=A.K. |last2=Koshy |first2=M.M. |year=1985 |title=Physical characteristics of the poonthalpadam soils of Kerala |journal=Agricultural Research Journal of Kerala. |volume=23 |issue=2 |pages=141-145}}</ref> == കൃഷിയും വ്യാപാരവും == [[പ്രമാണം:Matta_Rice.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരി]] [[പ്രമാണം:Matta_Rice_-_കുത്തരി_ചോറ്.JPG|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ (ചോറ്)]] [[പ്രമാണം:Brown_rice_porridge.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ കഞ്ഞി]] [[പ്രമാണം:Par_cooked_brown_rice_-_stonesoup.jpg|ലഘുചിത്രം|പുഴുങ്ങിയ അരി]] '''മട്ട അരി''' ('''പാലക്കാടൻ/[[കേരളം]]/റോസ് മട്ട അരി''', [[കർണാടക]] കജ് അരി, അല്ലെങ്കിൽ കുത്താരിസി ('''[[കേരളം|മലയാളം]]''': കേരള മട്ട, തുളു:കജെ അരി, குரி, കന്നട: ಕಜೆ, ಕುಚಲಕ್ಕಿ,[[ഉഡുപ്പി|തമിഴ്]]: குத்தரி അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ. 'കുട്ടാരിസി') കർണാടകയിലെ [[ഉഡുപ്പി]], കർനാടകയിലെ [[ദക്ഷിണ കന്നഡ ജില്ല|ദക്ഷിണ കന്നഡ]] ജില്ലകളിലും, [[ഇന്ത്യ|കേർളത്തിലെ]] [[പാലക്കാട്]] ജില്ലയിലും [[ശ്രീലങ്ക]] [[വടക്കൻ പ്രവിശ്യ, ശ്രീലങ്ക|വടക്കൻ പ്രവിശ്യ]] ജാഫ്ന ജില്ലയിലും വളരുന്ന ഒരു തദ്ദേശീയ അരി ഇനമാണ് ഇത്.<ref>{{Cite web|url=http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|title=Recognition for two rice varieties|date=2008-03-17|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20080321223633/http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|archive-date=2008-03-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|title=தேசிய அறுவடைக்கு பிந்திய முகாமைத்துவ நிறுவனத்தின் 2020|access-date=12 May 2024|date=2020|website=National Audit Office|archive-url=https://web.archive.org/web/20240512194403/https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|archive-date=12 May 2024}}</ref> പരുക്കനും ആരോഗ്യ ഗുണങ്ങൾക്കും പേരുകേട്ടതാണ് ഇത്. കേരളത്തിലും ഇന്ത്യയിലെ തീരദേശ കർണാടകയിലും ശ്രീലങ്കയിലും ഇത് ജനപ്രിയമാണ്, അവിടെ ഇത് ഇടയ്ക്കിടെ ഇഡ്ലികൾ, അപ്പങ്ങൾ, പ്ലെയിൻ റൈസ് എന്നിവയ്ക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. == ഉത്ഭവം == പാലക്കാടൻ മട്ട അരി ഇന്ത്യയിലെ [[:en:Chola|ചോള]],[[:en:Chola|ചേര]] രാജവംശങ്ങളിലെ രാജകുടുംബങ്ങളുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പായിരുന്നു.  <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (October 2023)">citation needed</span>]]''&#x5D;</sup> സമ്പന്നവും സവിശേഷവുമായ രുചി കാരണം കേരള മട്ട അരി ചരിത്രപരമായി ജനപ്രിയമാണ്. ''കൊണ്ടാട്ടം'', മുറുക്കു തുടങ്ങിയ ലഘുഭക്ഷണങ്ങളുടെ തയ്യാറെടുപ്പിലാണ് ഈ അരി ഉപയോഗിക്കുന്നത് <ref>{{Cite web|url=http://sify.com/news/kerala-exporters-appeal-against-rice-export-ban-news-national-jegnDEgjehe.html|title=Kerala exporters appeal against rice export ban|website=Sify|archive-url=https://web.archive.org/web/20110716071224/http://www.sify.com/news/kerala-exporters-appeal-against-rice-export-ban-news-national-jegnDEgjehe.html|archive-date=2011-07-16}}</ref> ശ്രീ രചിച്ച റൈസ് ഇൻ കേരള എന്ന കൃതിയിൽ ചുന്നില മട്ടയെക്കുറിച്ചുള്ള പരാമർശങ്ങൾ കാണാം. പി. സി. സഹദേവൻ 1966- ൽ കേരള സർക്കാർ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ''തിരുക്കുറൾ'' പോലുള്ള തമിഴ് ക്ലാസിക്കുകളിൽ അരിയെക്കുറിച്ച് പരാമർശമുണ്ട്. ചേര/ചോള രാജ്യങ്ങളുടെ കാലത്ത് അരി ഒരു രാജകീയ ഭക്ഷണമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. == കൃഷിയും വ്യാപാരവും == ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ കേരളത്തിലും [[കർണാടക|കർണാടകയിലും]] കൂടാതെ [[വടക്കൻ പ്രവിശ്യ, ശ്രീലങ്ക|വടക്കൻ]] [[ശ്രീലങ്ക|ശ്രീലങ്കയിലുമാണ്]] കേരള മട്ട അരി കൃഷി ചെയ്യുന്നത്. കേരള കർഷകർക്ക് 500 കിലോ നെല്ല് നൽകുന്നതിന് 300 രൂപ പ്രീമിയം നൽകുന്നു. 2011 ഫെബ്രുവരിയിൽ മട്ട അരി കയറ്റുമതിക്കുള്ള മൂന്ന് വർഷത്തെ നിരോധനം ഭാഗികമായി പിൻവലിക്കുകയും 2011 ൽ 25,000 ടൺ കയറ്റുമതി ചെയ്യാൻ അനുവദിക്കുകയും ചെയ്തു. കേരളത്തിലെ [[പാലക്കാട് ജില്ല|പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ]] കറുത്ത പരുത്തി മണ്ണിലാണ് പാലക്കാടൻ മട്ട അരി കൃഷി ചെയ്യുന്നത്. കൃഷി ചെയ്യുന്ന മണ്ണിൻറെ തരം കാരണം അരിക്ക് വ്യത്യസ്തമായ ഭൌമ രുചിയുണ്ട്. ഈ നെൽവയലുകളെ 'പൂന്തൽപാട്ടം' എന്ന് വിളിക്കുന്നു, കൂടാതെ ഇവിടുത്തെ മണ്ണിൽ ധാരാളം കളിമണ്ണും ചെളിയും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. മണ്ണിന്റെ ഈ ഗുണങ്ങൾ കാരണം, ഇത്തരത്തിലുള്ള നെൽവയലുകൾക്ക് കൂടുതൽ വെള്ളം നിലനിർത്താൻ കഴിയും.<ref>{{Cite journal |last=Krishnakumar |first=A.K. |last2=Koshy |first2=M.M. |year=1985 |title=Physical characteristics of the poonthalpadam soils of Kerala |journal=Agricultural Research Journal of Kerala. |volume=23 |issue=2 |pages=141-145}}</ref> 4i696vvcl2nxkg8zim7ihb5awrwsnj2 4652029 4652025 2026-08-01T05:18:07Z Atheenasiji 184939 4652029 wikitext text/x-wiki [[പ്രമാണം:Matta_Rice.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരി]] [[പ്രമാണം:Matta_Rice_-_കുത്തരി_ചോറ്.JPG|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ (ചോറ്)]] [[പ്രമാണം:Brown_rice_porridge.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ കഞ്ഞി]] [[പ്രമാണം:Par_cooked_brown_rice_-_stonesoup.jpg|ലഘുചിത്രം|പുഴുങ്ങിയ അരി]] '''മട്ട അരി''' ('''പാലക്കാടൻ/[[കേരളം]]/റോസ് മട്ട അരി''', [[കർണാടക]] കജ് അരി, അല്ലെങ്കിൽ കുത്താരിസി ('''[[കേരളം|മലയാളം]]''': കേരള മട്ട, തുളു:കജെ അരി, குரி, കന്നട: ಕಜೆ, ಕುಚಲಕ್ಕಿ,[[ഉഡുപ്പി|തമിഴ്]]: குத்தரி അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ. 'കുട്ടാരിസി') കർണാടകയിലെ [[ഉഡുപ്പി]], കർനാടകയിലെ [[ദക്ഷിണ കന്നഡ ജില്ല|ദക്ഷിണ കന്നഡ]] ജില്ലകളിലും, [[ഇന്ത്യ|കേർളത്തിലെ]] [[പാലക്കാട്]] ജില്ലയിലും [[ശ്രീലങ്ക]] [[വടക്കൻ പ്രവിശ്യ, ശ്രീലങ്ക|വടക്കൻ പ്രവിശ്യ]] ജാഫ്ന ജില്ലയിലും വളരുന്ന ഒരു തദ്ദേശീയ അരി ഇനമാണ് ഇത്.<ref>{{Cite web|url=http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|title=Recognition for two rice varieties|date=2008-03-17|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20080321223633/http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|archive-date=2008-03-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|title=தேசிய அறுவடைக்கு பிந்திய முகாமைத்துவ நிறுவனத்தின் 2020|access-date=12 May 2024|date=2020|website=National Audit Office|archive-url=https://web.archive.org/web/20240512194403/https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|archive-date=12 May 2024}}</ref> പരുക്കനും ആരോഗ്യ ഗുണങ്ങൾക്കും പേരുകേട്ടതാണ് ഇത്. കേരളത്തിലും ഇന്ത്യയിലെ തീരദേശ കർണാടകയിലും ശ്രീലങ്കയിലും ഇത് ജനപ്രിയമാണ്, അവിടെ ഇത് ഇടയ്ക്കിടെ ഇഡ്ലികൾ, അപ്പങ്ങൾ, പ്ലെയിൻ റൈസ് എന്നിവയ്ക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. == ഉത്ഭവം == പാലക്കാടൻ മട്ട അരി ഇന്ത്യയിലെ [[:en:Chola|ചോള]],[[:en:Chola|ചേര]] രാജവംശങ്ങളിലെ രാജകുടുംബങ്ങളുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പായിരുന്നു.  <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (October 2023)">citation needed</span>]]''&#x5D;</sup> സമ്പന്നവും സവിശേഷവുമായ രുചി കാരണം കേരള മട്ട അരി ചരിത്രപരമായി ജനപ്രിയമാണ്. ''കൊണ്ടാട്ടം'', മുറുക്കു തുടങ്ങിയ ലഘുഭക്ഷണങ്ങളുടെ തയ്യാറെടുപ്പിലാണ് ഈ അരി ഉപയോഗിക്കുന്നത് <ref>{{Cite web|url=http://sify.com/news/kerala-exporters-appeal-against-rice-export-ban-news-national-jegnDEgjehe.html|title=Kerala exporters appeal against rice export ban|website=Sify|archive-url=https://web.archive.org/web/20110716071224/http://www.sify.com/news/kerala-exporters-appeal-against-rice-export-ban-news-national-jegnDEgjehe.html|archive-date=2011-07-16}}</ref> ശ്രീ രചിച്ച റൈസ് ഇൻ കേരള എന്ന കൃതിയിൽ ചുന്നില മട്ടയെക്കുറിച്ചുള്ള പരാമർശങ്ങൾ കാണാം. പി. സി. സഹദേവൻ 1966- ൽ കേരള സർക്കാർ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ''തിരുക്കുറൾ'' പോലുള്ള തമിഴ് ക്ലാസിക്കുകളിൽ അരിയെക്കുറിച്ച് പരാമർശമുണ്ട്. ചേര/ചോള രാജ്യങ്ങളുടെ കാലത്ത് അരി ഒരു രാജകീയ ഭക്ഷണമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. == കൃഷിയും വ്യാപാരവും == ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ കേരളത്തിലും [[കർണാടക|കർണാടകയിലും]] കൂടാതെ [[വടക്കൻ പ്രവിശ്യ, ശ്രീലങ്ക|വടക്കൻ]] [[ശ്രീലങ്ക|ശ്രീലങ്കയിലുമാണ്]] കേരള മട്ട അരി കൃഷി ചെയ്യുന്നത്. കേരള കർഷകർക്ക് 500 കിലോ നെല്ല് നൽകുന്നതിന് 300 രൂപ പ്രീമിയം നൽകുന്നു. 2011 ഫെബ്രുവരിയിൽ മട്ട അരി കയറ്റുമതിക്കുള്ള മൂന്ന് വർഷത്തെ നിരോധനം ഭാഗികമായി പിൻവലിക്കുകയും 2011 ൽ 25,000 ടൺ കയറ്റുമതി ചെയ്യാൻ അനുവദിക്കുകയും ചെയ്തു. കേരളത്തിലെ [[പാലക്കാട് ജില്ല|പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ]] കറുത്ത പരുത്തി മണ്ണിലാണ് പാലക്കാടൻ മട്ട അരി കൃഷി ചെയ്യുന്നത്. കൃഷി ചെയ്യുന്ന മണ്ണിൻറെ തരം കാരണം അരിക്ക് വ്യത്യസ്തമായ ഭൌമ രുചിയുണ്ട്. ഈ നെൽവയലുകളെ 'പൂന്തൽപാട്ടം' എന്ന് വിളിക്കുന്നു, കൂടാതെ ഇവിടുത്തെ മണ്ണിൽ ധാരാളം കളിമണ്ണും ചെളിയും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. മണ്ണിന്റെ ഈ ഗുണങ്ങൾ കാരണം, ഇത്തരത്തിലുള്ള നെൽവയലുകൾക്ക് കൂടുതൽ വെള്ളം നിലനിർത്താൻ കഴിയും.<ref>{{Cite journal |last=Krishnakumar |first=A.K. |last2=Koshy |first2=M.M. |year=1985 |title=Physical characteristics of the poonthalpadam soils of Kerala |journal=Agricultural Research Journal of Kerala. |volume=23 |issue=2 |pages=141-145}}</ref> ajhznng8pog3ogao835mgx0840atr85 4652030 4652029 2026-08-01T05:40:47Z Atheenasiji 184939 Created by translating the section "Characteristics" from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1366547762|Matta rice]]" 4652030 wikitext text/x-wiki [[പ്രമാണം:Matta_Rice.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരി]] [[പ്രമാണം:Matta_Rice_-_കുത്തരി_ചോറ്.JPG|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ (ചോറ്)]] [[പ്രമാണം:Brown_rice_porridge.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ കഞ്ഞി]] [[പ്രമാണം:Par_cooked_brown_rice_-_stonesoup.jpg|ലഘുചിത്രം|പുഴുങ്ങിയ അരി]] '''മട്ട അരി''' ('''പാലക്കാടൻ/[[കേരളം]]/റോസ് മട്ട അരി''', [[കർണാടക]] കജ് അരി, അല്ലെങ്കിൽ കുത്താരിസി ('''[[കേരളം|മലയാളം]]''': കേരള മട്ട, തുളു:കജെ അരി, குரி, കന്നട: ಕಜೆ, ಕುಚಲಕ್ಕಿ,[[ഉഡുപ്പി|തമിഴ്]]: குத்தரி അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ. 'കുട്ടാരിസി') കർണാടകയിലെ [[ഉഡുപ്പി]], കർനാടകയിലെ [[ദക്ഷിണ കന്നഡ ജില്ല|ദക്ഷിണ കന്നഡ]] ജില്ലകളിലും, [[ഇന്ത്യ|കേർളത്തിലെ]] [[പാലക്കാട്]] ജില്ലയിലും [[ശ്രീലങ്ക]] [[വടക്കൻ പ്രവിശ്യ, ശ്രീലങ്ക|വടക്കൻ പ്രവിശ്യ]] ജാഫ്ന ജില്ലയിലും വളരുന്ന ഒരു തദ്ദേശീയ അരി ഇനമാണ് ഇത്.<ref>{{Cite web|url=http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|title=Recognition for two rice varieties|date=2008-03-17|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20080321223633/http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|archive-date=2008-03-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|title=தேசிய அறுவடைக்கு பிந்திய முகாமைத்துவ நிறுவனத்தின் 2020|access-date=12 May 2024|date=2020|website=National Audit Office|archive-url=https://web.archive.org/web/20240512194403/https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|archive-date=12 May 2024}}</ref> പരുക്കനും ആരോഗ്യ ഗുണങ്ങൾക്കും പേരുകേട്ടതാണ് ഇത്. കേരളത്തിലും ഇന്ത്യയിലെ തീരദേശ കർണാടകയിലും ശ്രീലങ്കയിലും ഇത് ജനപ്രിയമാണ്, അവിടെ ഇത് ഇടയ്ക്കിടെ ഇഡ്ലികൾ, അപ്പങ്ങൾ, പ്ലെയിൻ റൈസ് എന്നിവയ്ക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. == ഉത്ഭവം == പാലക്കാടൻ മട്ട അരി ഇന്ത്യയിലെ [[:en:Chola|ചോള]],[[:en:Chola|ചേര]] രാജവംശങ്ങളിലെ രാജകുടുംബങ്ങളുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പായിരുന്നു.  <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (October 2023)">citation needed</span>]]''&#x5D;</sup> സമ്പന്നവും സവിശേഷവുമായ രുചി കാരണം കേരള മട്ട അരി ചരിത്രപരമായി ജനപ്രിയമാണ്. ''കൊണ്ടാട്ടം'', മുറുക്കു തുടങ്ങിയ ലഘുഭക്ഷണങ്ങളുടെ തയ്യാറെടുപ്പിലാണ് ഈ അരി ഉപയോഗിക്കുന്നത് <ref>{{Cite web|url=http://sify.com/news/kerala-exporters-appeal-against-rice-export-ban-news-national-jegnDEgjehe.html|title=Kerala exporters appeal against rice export ban|website=Sify|archive-url=https://web.archive.org/web/20110716071224/http://www.sify.com/news/kerala-exporters-appeal-against-rice-export-ban-news-national-jegnDEgjehe.html|archive-date=2011-07-16}}</ref> ശ്രീ രചിച്ച റൈസ് ഇൻ കേരള എന്ന കൃതിയിൽ ചുന്നില മട്ടയെക്കുറിച്ചുള്ള പരാമർശങ്ങൾ കാണാം. പി. സി. സഹദേവൻ 1966- ൽ കേരള സർക്കാർ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ''തിരുക്കുറൾ'' പോലുള്ള തമിഴ് ക്ലാസിക്കുകളിൽ അരിയെക്കുറിച്ച് പരാമർശമുണ്ട്. ചേര/ചോള രാജ്യങ്ങളുടെ കാലത്ത് അരി ഒരു രാജകീയ ഭക്ഷണമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. == കൃഷിയും വ്യാപാരവും == ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ കേരളത്തിലും [[കർണാടക|കർണാടകയിലും]] കൂടാതെ [[വടക്കൻ പ്രവിശ്യ, ശ്രീലങ്ക|വടക്കൻ]] [[ശ്രീലങ്ക|ശ്രീലങ്കയിലുമാണ്]] കേരള മട്ട അരി കൃഷി ചെയ്യുന്നത്. കേരള കർഷകർക്ക് 500 കിലോ നെല്ല് നൽകുന്നതിന് 300 രൂപ പ്രീമിയം നൽകുന്നു. 2011 ഫെബ്രുവരിയിൽ മട്ട അരി കയറ്റുമതിക്കുള്ള മൂന്ന് വർഷത്തെ നിരോധനം ഭാഗികമായി പിൻവലിക്കുകയും 2011 ൽ 25,000 ടൺ കയറ്റുമതി ചെയ്യാൻ അനുവദിക്കുകയും ചെയ്തു. കേരളത്തിലെ [[പാലക്കാട് ജില്ല|പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ]] കറുത്ത പരുത്തി മണ്ണിലാണ് പാലക്കാടൻ മട്ട അരി കൃഷി ചെയ്യുന്നത്. കൃഷി ചെയ്യുന്ന മണ്ണിൻറെ തരം കാരണം അരിക്ക് വ്യത്യസ്തമായ ഭൌമ രുചിയുണ്ട്. ഈ നെൽവയലുകളെ 'പൂന്തൽപാട്ടം' എന്ന് വിളിക്കുന്നു, കൂടാതെ ഇവിടുത്തെ മണ്ണിൽ ധാരാളം കളിമണ്ണും ചെളിയും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. മണ്ണിന്റെ ഈ ഗുണങ്ങൾ കാരണം, ഇത്തരത്തിലുള്ള നെൽവയലുകൾക്ക് കൂടുതൽ വെള്ളം നിലനിർത്താൻ കഴിയും.<ref>{{Cite journal |last=Krishnakumar |first=A.K. |last2=Koshy |first2=M.M. |year=1985 |title=Physical characteristics of the poonthalpadam soils of Kerala |journal=Agricultural Research Journal of Kerala. |volume=23 |issue=2 |pages=141-145}}</ref> == സവിശേഷതകൾ == അരിമണികൾക്ക് മഞ്ഞകലർന്ന പിങ്ക് നിറമാണ് ('''പുഴുക്കലരി'''). റോസ് മട്ട അരി അതിന്റെ പിങ്ക് നിറവും പാചകത്തിൽ അതിന്റെ രുചിയും നിലനിർത്തുന്നു. എല്ലാ ബ്രൌൺ അല്ലെങ്കിൽ പാർബയിൽഡ് അരിയെപ്പോലെ, ചുവന്ന മട്ടയ്ക്ക് പാചക സമയം കൂടുതലാണ്, കൂടാതെ അധിക വെള്ളവും ആവശ്യമാണ്.<ref name="AR2002">{{Cite web|url=https://agresearchmag.ars.usda.gov/2002/may/rice|title=USDA ARS Online Magazine Vol. 50, No. 5}}</ref> 3znrqoa80iv38487bkc4exfczy7cqpf 4652035 4652030 2026-08-01T07:04:57Z Atheenasiji 184939 വിവരം ചേർത്തു 4652035 wikitext text/x-wiki [[പ്രമാണം:Matta_Rice.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരി]] [[പ്രമാണം:Matta_Rice_-_കുത്തരി_ചോറ്.JPG|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ (ചോറ്)]] [[പ്രമാണം:Brown_rice_porridge.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ കഞ്ഞി]] [[പ്രമാണം:Par_cooked_brown_rice_-_stonesoup.jpg|ലഘുചിത്രം|പുഴുങ്ങിയ അരി]] '''മട്ട അരി''' ('''പാലക്കാടൻ/[[കേരളം]]/റോസ് മട്ട അരി''', [[കർണാടക]] കജ് അരി, അല്ലെങ്കിൽ കുത്താരിസി ('''[[കേരളം|മലയാളം]]''': കേരള മട്ട, തുളു:കജെ അരി, குரி, കന്നട: ಕಜೆ, ಕುಚಲಕ್ಕಿ,[[ഉഡുപ്പി|തമിഴ്]]: குத்தரி അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ. 'കുട്ടാരിസി') കർണാടകയിലെ [[ഉഡുപ്പി]], കർനാടകയിലെ [[ദക്ഷിണ കന്നഡ ജില്ല|ദക്ഷിണ കന്നഡ]] ജില്ലകളിലും, [[ഇന്ത്യ|കേർളത്തിലെ]] [[പാലക്കാട്]] ജില്ലയിലും [[ശ്രീലങ്ക]] [[വടക്കൻ പ്രവിശ്യ, ശ്രീലങ്ക|വടക്കൻ പ്രവിശ്യ]] ജാഫ്ന ജില്ലയിലും വളരുന്ന ഒരു തദ്ദേശീയ അരി ഇനമാണ് ഇത്.<ref>{{Cite web|url=http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|title=Recognition for two rice varieties|date=2008-03-17|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20080321223633/http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|archive-date=2008-03-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|title=தேசிய அறுவடைக்கு பிந்திய முகாமைத்துவ நிறுவனத்தின் 2020|access-date=12 May 2024|date=2020|website=National Audit Office|archive-url=https://web.archive.org/web/20240512194403/https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|archive-date=12 May 2024}}</ref> പരുക്കനും ആരോഗ്യ ഗുണങ്ങൾക്കും പേരുകേട്ടതാണ് ഇത്. കേരളത്തിലും ഇന്ത്യയിലെ തീരദേശ കർണാടകയിലും ശ്രീലങ്കയിലും ഇത് ജനപ്രിയമാണ്, അവിടെ ഇത് ഇടയ്ക്കിടെ ഇഡ്ലികൾ, അപ്പങ്ങൾ, പ്ലെയിൻ റൈസ് എന്നിവയ്ക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. == ഉത്ഭവം == പാലക്കാടൻ മട്ട അരി ഇന്ത്യയിലെ [[:en:Chola|ചോള]],[[:en:Chola|ചേര]] രാജവംശങ്ങളിലെ രാജകുടുംബങ്ങളുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പായിരുന്നു.  <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (October 2023)">citation needed</span>]]''&#x5D;</sup> സമ്പന്നവും സവിശേഷവുമായ രുചി കാരണം കേരള മട്ട അരി ചരിത്രപരമായി ജനപ്രിയമാണ്. ''കൊണ്ടാട്ടം'', മുറുക്കു തുടങ്ങിയ ലഘുഭക്ഷണങ്ങളുടെ തയ്യാറെടുപ്പിലാണ് ഈ അരി ഉപയോഗിക്കുന്നത് <ref>{{Cite web|url=http://sify.com/news/kerala-exporters-appeal-against-rice-export-ban-news-national-jegnDEgjehe.html|title=Kerala exporters appeal against rice export ban|website=Sify|archive-url=https://web.archive.org/web/20110716071224/http://www.sify.com/news/kerala-exporters-appeal-against-rice-export-ban-news-national-jegnDEgjehe.html|archive-date=2011-07-16}}</ref> ശ്രീ രചിച്ച റൈസ് ഇൻ കേരള എന്ന കൃതിയിൽ ചുന്നില മട്ടയെക്കുറിച്ചുള്ള പരാമർശങ്ങൾ കാണാം. പി. സി. സഹദേവൻ 1966- ൽ കേരള സർക്കാർ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ''തിരുക്കുറൾ'' പോലുള്ള തമിഴ് ക്ലാസിക്കുകളിൽ അരിയെക്കുറിച്ച് പരാമർശമുണ്ട്. ചേര/ചോള രാജ്യങ്ങളുടെ കാലത്ത് അരി ഒരു രാജകീയ ഭക്ഷണമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. == കൃഷിയും വ്യാപാരവും == ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ കേരളത്തിലും [[കർണാടക|കർണാടകയിലും]] കൂടാതെ [[വടക്കൻ പ്രവിശ്യ, ശ്രീലങ്ക|വടക്കൻ]] [[ശ്രീലങ്ക|ശ്രീലങ്കയിലുമാണ്]] കേരള മട്ട അരി കൃഷി ചെയ്യുന്നത്. കേരള കർഷകർക്ക് 500 കിലോ നെല്ല് നൽകുന്നതിന് 300 രൂപ പ്രീമിയം നൽകുന്നു. 2011 ഫെബ്രുവരിയിൽ മട്ട അരി കയറ്റുമതിക്കുള്ള മൂന്ന് വർഷത്തെ നിരോധനം ഭാഗികമായി പിൻവലിക്കുകയും 2011 ൽ 25,000 ടൺ കയറ്റുമതി ചെയ്യാൻ അനുവദിക്കുകയും ചെയ്തു. കേരളത്തിലെ [[പാലക്കാട് ജില്ല|പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ]] കറുത്ത പരുത്തി മണ്ണിലാണ് പാലക്കാടൻ മട്ട അരി കൃഷി ചെയ്യുന്നത്. കൃഷി ചെയ്യുന്ന മണ്ണിൻറെ തരം കാരണം അരിക്ക് വ്യത്യസ്തമായ ഭൌമ രുചിയുണ്ട്. ഈ നെൽവയലുകളെ 'പൂന്തൽപാട്ടം' എന്ന് വിളിക്കുന്നു, കൂടാതെ ഇവിടുത്തെ മണ്ണിൽ ധാരാളം കളിമണ്ണും ചെളിയും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. മണ്ണിന്റെ ഈ ഗുണങ്ങൾ കാരണം, ഇത്തരത്തിലുള്ള നെൽവയലുകൾക്ക് കൂടുതൽ വെള്ളം നിലനിർത്താൻ കഴിയും.<ref>{{Cite journal |last=Krishnakumar |first=A.K. |last2=Koshy |first2=M.M. |year=1985 |title=Physical characteristics of the poonthalpadam soils of Kerala |journal=Agricultural Research Journal of Kerala. |volume=23 |issue=2 |pages=141-145}}</ref> == സവിശേഷതകൾ == അരിമണികൾക്ക് മഞ്ഞകലർന്ന പിങ്ക് നിറമാണ് ('''പുഴുക്കലരി'''). റോസ് മട്ട അരി അതിന്റെ പിങ്ക് നിറവും പാചകത്തിൽ അതിന്റെ രുചിയും നിലനിർത്തുന്നു. എല്ലാ ബ്രൌൺ അല്ലെങ്കിൽ പാർബയിൽഡ് അരിയെപ്പോലെ, ചുവന്ന മട്ടയ്ക്ക് പാചക സമയം കൂടുതലാണ്, കൂടാതെ അധിക വെള്ളവും ആവശ്യമാണ്.<ref name="AR2002">{{Cite web|url=https://agresearchmag.ars.usda.gov/2002/may/rice|title=USDA ARS Online Magazine Vol. 50, No. 5}}</ref> === അതുല്യത === 1999ലെ [[:en:Geographical_Indication|ജിയോഗ്രാഫിക്കൽ ഇൻഡിക്കേഷൻസ് ഓഫ് ഗുഡ്സ്]] (രജിസ്ട്രേഷൻ & പ്രൊട്ടക്ഷൻ) നിയമപ്രകാരം ഫാർമേഴ്സ് പ്രൊഡ്യൂസർ കമ്പനി ലിമിറ്റഡ് ആണ് പാലക്കാടൻ മട്ട അരി രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.<ref name="gi">{{Cite journal |last=Kochhar |first=Sudhir |date=July 2008 |title=Institutions and Capacity Building for the Evolution of Intellectual Property Rights Regime in India: IV– Identification and Disclosure of IP Products for their IPR Protection in Plants and Animals |url=http://nopr.niscair.res.in/handle/123456789/1782 |journal=Journal of Intellectual Property Rights |publisher=CSIR |pages=336–343 |issn=0975-1076}}</ref> കട്ടിയുള്ള ധാന്യങ്ങളും ചുവന്ന പുറംതോടും ഉള്ള പരുക്കൻ ഇനം അരിയാണിത്. ഈ അരിയ്ക്ക് സവിശേഷമായ ഒരു രുചിയുണ്ട്. .<ref name="gi" /> ചുവന്ന പുറംതോട് അടങ്ങിയ പരുക്കൻ അരി തന്നെ ഉയർന്ന പോഷകഘടകങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കുന്നു. അരിയുടെ വേവിക്കുന്നത് പോഷക മൂല്യം നിലനിർത്തുന്നത് ഉറപ്പാക്കുന്നു. കളിമണ്ണും ചെളിയും അടങ്ങിയതും ഉയർന്ന ജലസംഭരണ ശേഷിയുമുള്ള പൂന്തൽപാടങ്ങളിലും പാലക്കാടുള്ള ചുണ്ണാമ്പ് സമ്പുഷ്ടമായ പാറകളിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞ കറുത്ത പരുത്തി മണ്ണിലാണ് ഈ അരി കൃഷിചെയ്യുന്നത്. പാലക്കാടുള്ള ഈർപ്പമുള്ള കാലാവസ്ഥ, പാലക്കാടേക്ക് വീശുന്ന കിഴക്കൻ കാറ്റ് , പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ നിന്ന് ഒഴുകുന്ന നദികളിലെ ജലം എന്നിവയെല്ലാം ചേർന്ന് ഈ അരിക്ക് പ്രത്യേക സ്വാദ് നൽകുന്നു.<ref name="gi" />   <sup class="noprint Inline-Template">&#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Please clarify|<span title="Incomplete, unclear sentence (August 2019)">clarification needed</span>]]''&#x5D;</sup> h9hyizvt4g0jgm8jyeluzjuri4nklq8 4652036 4652035 2026-08-01T07:11:28Z Atheenasiji 184939 add information 4652036 wikitext text/x-wiki [[പ്രമാണം:Matta_Rice.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരി]] [[പ്രമാണം:Matta_Rice_-_കുത്തരി_ചോറ്.JPG|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ (ചോറ്)]] [[പ്രമാണം:Brown_rice_porridge.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ കഞ്ഞി]] [[പ്രമാണം:Par_cooked_brown_rice_-_stonesoup.jpg|ലഘുചിത്രം|പുഴുങ്ങിയ അരി]] '''മട്ട അരി''' ('''പാലക്കാടൻ/[[കേരളം]]/റോസ് മട്ട അരി''', [[കർണാടക]] കജ് അരി, അല്ലെങ്കിൽ കുത്താരിസി ('''[[കേരളം|മലയാളം]]''': കേരള മട്ട, തുളു:കജെ അരി, குரி, കന്നട: ಕಜೆ, ಕುಚಲಕ್ಕಿ,[[ഉഡുപ്പി|തമിഴ്]]: குத்தரி അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ. 'കുട്ടാരിസി') കർണാടകയിലെ [[ഉഡുപ്പി]], കർനാടകയിലെ [[ദക്ഷിണ കന്നഡ ജില്ല|ദക്ഷിണ കന്നഡ]] ജില്ലകളിലും, [[ഇന്ത്യ|കേർളത്തിലെ]] [[പാലക്കാട്]] ജില്ലയിലും [[ശ്രീലങ്ക]] [[വടക്കൻ പ്രവിശ്യ, ശ്രീലങ്ക|വടക്കൻ പ്രവിശ്യ]] ജാഫ്ന ജില്ലയിലും വളരുന്ന ഒരു തദ്ദേശീയ അരി ഇനമാണ് ഇത്.<ref>{{Cite web|url=http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|title=Recognition for two rice varieties|date=2008-03-17|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20080321223633/http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|archive-date=2008-03-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|title=தேசிய அறுவடைக்கு பிந்திய முகாமைத்துவ நிறுவனத்தின் 2020|access-date=12 May 2024|date=2020|website=National Audit Office|archive-url=https://web.archive.org/web/20240512194403/https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|archive-date=12 May 2024}}</ref> പരുക്കനും ആരോഗ്യ ഗുണങ്ങൾക്കും പേരുകേട്ടതാണ് ഇത്. കേരളത്തിലും ഇന്ത്യയിലെ തീരദേശ കർണാടകയിലും ശ്രീലങ്കയിലും ഇത് ജനപ്രിയമാണ്, അവിടെ ഇത് ഇടയ്ക്കിടെ ഇഡ്ലികൾ, അപ്പങ്ങൾ, പ്ലെയിൻ റൈസ് എന്നിവയ്ക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. == ഉത്ഭവം == പാലക്കാടൻ മട്ട അരി ഇന്ത്യയിലെ [[:en:Chola|ചോള]],[[:en:Chola|ചേര]] രാജവംശങ്ങളിലെ രാജകുടുംബങ്ങളുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പായിരുന്നു.  <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (October 2023)">citation needed</span>]]''&#x5D;</sup> സമ്പന്നവും സവിശേഷവുമായ രുചി കാരണം കേരള മട്ട അരി ചരിത്രപരമായി ജനപ്രിയമാണ്. ''കൊണ്ടാട്ടം'', മുറുക്കു തുടങ്ങിയ ലഘുഭക്ഷണങ്ങളുടെ തയ്യാറെടുപ്പിലാണ് ഈ അരി ഉപയോഗിക്കുന്നത് <ref>{{Cite web|url=http://sify.com/news/kerala-exporters-appeal-against-rice-export-ban-news-national-jegnDEgjehe.html|title=Kerala exporters appeal against rice export ban|website=Sify|archive-url=https://web.archive.org/web/20110716071224/http://www.sify.com/news/kerala-exporters-appeal-against-rice-export-ban-news-national-jegnDEgjehe.html|archive-date=2011-07-16}}</ref> ശ്രീ രചിച്ച റൈസ് ഇൻ കേരള എന്ന കൃതിയിൽ ചുന്നില മട്ടയെക്കുറിച്ചുള്ള പരാമർശങ്ങൾ കാണാം. പി. സി. സഹദേവൻ 1966- ൽ കേരള സർക്കാർ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ''തിരുക്കുറൾ'' പോലുള്ള തമിഴ് ക്ലാസിക്കുകളിൽ അരിയെക്കുറിച്ച് പരാമർശമുണ്ട്. ചേര/ചോള രാജ്യങ്ങളുടെ കാലത്ത് അരി ഒരു രാജകീയ ഭക്ഷണമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. == കൃഷിയും വ്യാപാരവും == ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ കേരളത്തിലും [[കർണാടക|കർണാടകയിലും]] കൂടാതെ [[വടക്കൻ പ്രവിശ്യ, ശ്രീലങ്ക|വടക്കൻ]] [[ശ്രീലങ്ക|ശ്രീലങ്കയിലുമാണ്]] കേരള മട്ട അരി കൃഷി ചെയ്യുന്നത്. കേരള കർഷകർക്ക് 500 കിലോ നെല്ല് നൽകുന്നതിന് 300 രൂപ പ്രീമിയം നൽകുന്നു. 2011 ഫെബ്രുവരിയിൽ മട്ട അരി കയറ്റുമതിക്കുള്ള മൂന്ന് വർഷത്തെ നിരോധനം ഭാഗികമായി പിൻവലിക്കുകയും 2011 ൽ 25,000 ടൺ കയറ്റുമതി ചെയ്യാൻ അനുവദിക്കുകയും ചെയ്തു. കേരളത്തിലെ [[പാലക്കാട് ജില്ല|പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ]] കറുത്ത പരുത്തി മണ്ണിലാണ് പാലക്കാടൻ മട്ട അരി കൃഷി ചെയ്യുന്നത്. കൃഷി ചെയ്യുന്ന മണ്ണിൻറെ തരം കാരണം അരിക്ക് വ്യത്യസ്തമായ ഭൌമ രുചിയുണ്ട്. ഈ നെൽവയലുകളെ 'പൂന്തൽപാട്ടം' എന്ന് വിളിക്കുന്നു, കൂടാതെ ഇവിടുത്തെ മണ്ണിൽ ധാരാളം കളിമണ്ണും ചെളിയും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. മണ്ണിന്റെ ഈ ഗുണങ്ങൾ കാരണം, ഇത്തരത്തിലുള്ള നെൽവയലുകൾക്ക് കൂടുതൽ വെള്ളം നിലനിർത്താൻ കഴിയും.<ref>{{Cite journal |last=Krishnakumar |first=A.K. |last2=Koshy |first2=M.M. |year=1985 |title=Physical characteristics of the poonthalpadam soils of Kerala |journal=Agricultural Research Journal of Kerala. |volume=23 |issue=2 |pages=141-145}}</ref> == സവിശേഷതകൾ == അരിമണികൾക്ക് മഞ്ഞകലർന്ന പിങ്ക് നിറമാണ് ('''പുഴുക്കലരി'''). റോസ് മട്ട അരി അതിന്റെ പിങ്ക് നിറവും പാചകത്തിൽ അതിന്റെ രുചിയും നിലനിർത്തുന്നു. എല്ലാ ബ്രൌൺ അല്ലെങ്കിൽ പാർബയിൽഡ് അരിയെപ്പോലെ, ചുവന്ന മട്ടയ്ക്ക് പാചക സമയം കൂടുതലാണ്, കൂടാതെ അധിക വെള്ളവും ആവശ്യമാണ്.<ref name="AR2002">{{Cite web|url=https://agresearchmag.ars.usda.gov/2002/may/rice|title=USDA ARS Online Magazine Vol. 50, No. 5}}</ref> === അതുല്യത === 1999ലെ [[:en:Geographical_Indication|ജിയോഗ്രാഫിക്കൽ ഇൻഡിക്കേഷൻസ് ഓഫ് ഗുഡ്സ്]] (രജിസ്ട്രേഷൻ & പ്രൊട്ടക്ഷൻ) നിയമപ്രകാരം ഫാർമേഴ്സ് പ്രൊഡ്യൂസർ കമ്പനി ലിമിറ്റഡ് ആണ് പാലക്കാടൻ മട്ട അരി രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.<ref name="gi">{{Cite journal |last=Kochhar |first=Sudhir |date=July 2008 |title=Institutions and Capacity Building for the Evolution of Intellectual Property Rights Regime in India: IV– Identification and Disclosure of IP Products for their IPR Protection in Plants and Animals |url=http://nopr.niscair.res.in/handle/123456789/1782 |journal=Journal of Intellectual Property Rights |publisher=CSIR |pages=336–343 |issn=0975-1076}}</ref> കട്ടിയുള്ള ധാന്യങ്ങളും ചുവന്ന പുറംതോടും ഉള്ള പരുക്കൻ ഇനം അരിയാണിത്. ഈ അരിയ്ക്ക് സവിശേഷമായ ഒരു രുചിയുണ്ട്. .<ref name="gi" /> ചുവന്ന പുറംതോട് അടങ്ങിയ പരുക്കൻ അരി തന്നെ ഉയർന്ന പോഷകഘടകങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കുന്നു. അരിയുടെ വേവിക്കുന്നത് പോഷക മൂല്യം നിലനിർത്തുന്നത് ഉറപ്പാക്കുന്നു. കളിമണ്ണും ചെളിയും അടങ്ങിയതും ഉയർന്ന ജലസംഭരണ ശേഷിയുമുള്ള പൂന്തൽപാടങ്ങളിലും പാലക്കാടുള്ള ചുണ്ണാമ്പ് സമ്പുഷ്ടമായ പാറകളിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞ കറുത്ത പരുത്തി മണ്ണിലാണ് ഈ അരി കൃഷിചെയ്യുന്നത്. പാലക്കാടുള്ള ഈർപ്പമുള്ള കാലാവസ്ഥ, പാലക്കാടേക്ക് വീശുന്ന കിഴക്കൻ കാറ്റ് , പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ നിന്ന് ഒഴുകുന്ന നദികളിലെ ജലം എന്നിവയെല്ലാം ചേർന്ന് ഈ അരിക്ക് പ്രത്യേക സ്വാദ് നൽകുന്നു.<ref name="gi" />   <sup class="noprint Inline-Template">&#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Please clarify|<span title="Incomplete, unclear sentence (August 2019)">clarification needed</span>]]''&#x5D;</sup> === പാചകം === d3iys0zokrkai1rccobp152bbsqd6g9 4652037 4652036 2026-08-01T07:12:51Z Atheenasiji 184939 മാറ്റം ചേർത്തു 4652037 wikitext text/x-wiki [[പ്രമാണം:Matta_Rice.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരി]] [[പ്രമാണം:Matta_Rice_-_കുത്തരി_ചോറ്.JPG|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ (ചോറ്)]] [[പ്രമാണം:Brown_rice_porridge.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ കഞ്ഞി]] [[പ്രമാണം:Par_cooked_brown_rice_-_stonesoup.jpg|ലഘുചിത്രം|പുഴുങ്ങിയ അരി]] '''മട്ട അരി''' ('''പാലക്കാടൻ/[[കേരളം]]/റോസ് മട്ട അരി''', [[കർണാടക]] കജ് അരി, അല്ലെങ്കിൽ കുത്താരിസി ('''[[കേരളം|മലയാളം]]''': കേരള മട്ട, തുളു:കജെ അരി, குரி, കന്നട: ಕಜೆ, ಕುಚಲಕ್ಕಿ,[[ഉഡുപ്പി|തമിഴ്]]: குத்தரி അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ. 'കുട്ടാരിസി') കർണാടകയിലെ [[ഉഡുപ്പി]], കർനാടകയിലെ [[ദക്ഷിണ കന്നഡ ജില്ല|ദക്ഷിണ കന്നഡ]] ജില്ലകളിലും, [[ഇന്ത്യ|കേർളത്തിലെ]] [[പാലക്കാട്]] ജില്ലയിലും [[ശ്രീലങ്ക]] [[വടക്കൻ പ്രവിശ്യ, ശ്രീലങ്ക|വടക്കൻ പ്രവിശ്യ]] ജാഫ്ന ജില്ലയിലും വളരുന്ന ഒരു തദ്ദേശീയ അരി ഇനമാണ് ഇത്.<ref>{{Cite web|url=http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|title=Recognition for two rice varieties|date=2008-03-17|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20080321223633/http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|archive-date=2008-03-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|title=தேசிய அறுவடைக்கு பிந்திய முகாமைத்துவ நிறுவனத்தின் 2020|access-date=12 May 2024|date=2020|website=National Audit Office|archive-url=https://web.archive.org/web/20240512194403/https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|archive-date=12 May 2024}}</ref> പരുക്കനും ആരോഗ്യ ഗുണങ്ങൾക്കും പേരുകേട്ടതാണ് ഇത്. കേരളത്തിലും ഇന്ത്യയിലെ തീരദേശ കർണാടകയിലും ശ്രീലങ്കയിലും ഇത് ജനപ്രിയമാണ്, അവിടെ ഇത് ഇടയ്ക്കിടെ ഇഡ്ലികൾ, അപ്പങ്ങൾ, പ്ലെയിൻ റൈസ് എന്നിവയ്ക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. == ഉത്ഭവം == പാലക്കാടൻ മട്ട അരി ഇന്ത്യയിലെ [[:en:Chola|ചോള]],[[:en:Chola|ചേര]] രാജവംശങ്ങളിലെ രാജകുടുംബങ്ങളുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പായിരുന്നു.  <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (October 2023)">citation needed</span>]]''&#x5D;</sup> സമ്പന്നവും സവിശേഷവുമായ രുചി കാരണം കേരള മട്ട അരി ചരിത്രപരമായി ജനപ്രിയമാണ്. ''കൊണ്ടാട്ടം'', മുറുക്കു തുടങ്ങിയ ലഘുഭക്ഷണങ്ങളുടെ തയ്യാറെടുപ്പിലാണ് ഈ അരി ഉപയോഗിക്കുന്നത് <ref>{{Cite web|url=http://sify.com/news/kerala-exporters-appeal-against-rice-export-ban-news-national-jegnDEgjehe.html|title=Kerala exporters appeal against rice export ban|website=Sify|archive-url=https://web.archive.org/web/20110716071224/http://www.sify.com/news/kerala-exporters-appeal-against-rice-export-ban-news-national-jegnDEgjehe.html|archive-date=2011-07-16}}</ref> ശ്രീ രചിച്ച റൈസ് ഇൻ കേരള എന്ന കൃതിയിൽ ചുന്നില മട്ടയെക്കുറിച്ചുള്ള പരാമർശങ്ങൾ കാണാം. പി. സി. സഹദേവൻ 1966- ൽ കേരള സർക്കാർ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ''തിരുക്കുറൾ'' പോലുള്ള തമിഴ് ക്ലാസിക്കുകളിൽ അരിയെക്കുറിച്ച് പരാമർശമുണ്ട്. ചേര/ചോള രാജ്യങ്ങളുടെ കാലത്ത് അരി ഒരു രാജകീയ ഭക്ഷണമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. == കൃഷിയും വ്യാപാരവും == ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ കേരളത്തിലും [[കർണാടക|കർണാടകയിലും]] കൂടാതെ [[വടക്കൻ പ്രവിശ്യ, ശ്രീലങ്ക|വടക്കൻ]] [[ശ്രീലങ്ക|ശ്രീലങ്കയിലുമാണ്]] കേരള മട്ട അരി കൃഷി ചെയ്യുന്നത്. കേരള കർഷകർക്ക് 500 കിലോ നെല്ല് നൽകുന്നതിന് 300 രൂപ പ്രീമിയം നൽകുന്നു. 2011 ഫെബ്രുവരിയിൽ മട്ട അരി കയറ്റുമതിക്കുള്ള മൂന്ന് വർഷത്തെ നിരോധനം ഭാഗികമായി പിൻവലിക്കുകയും 2011 ൽ 25,000 ടൺ കയറ്റുമതി ചെയ്യാൻ അനുവദിക്കുകയും ചെയ്തു. കേരളത്തിലെ [[പാലക്കാട് ജില്ല|പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ]] കറുത്ത പരുത്തി മണ്ണിലാണ് പാലക്കാടൻ മട്ട അരി കൃഷി ചെയ്യുന്നത്. കൃഷി ചെയ്യുന്ന മണ്ണിൻറെ തരം കാരണം അരിക്ക് വ്യത്യസ്തമായ ഭൌമ രുചിയുണ്ട്. ഈ നെൽവയലുകളെ 'പൂന്തൽപാട്ടം' എന്ന് വിളിക്കുന്നു, കൂടാതെ ഇവിടുത്തെ മണ്ണിൽ ധാരാളം കളിമണ്ണും ചെളിയും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. മണ്ണിന്റെ ഈ ഗുണങ്ങൾ കാരണം, ഇത്തരത്തിലുള്ള നെൽവയലുകൾക്ക് കൂടുതൽ വെള്ളം നിലനിർത്താൻ കഴിയും.<ref>{{Cite journal |last=Krishnakumar |first=A.K. |last2=Koshy |first2=M.M. |year=1985 |title=Physical characteristics of the poonthalpadam soils of Kerala |journal=Agricultural Research Journal of Kerala. |volume=23 |issue=2 |pages=141-145}}</ref> == സവിശേഷതകൾ == അരിമണികൾക്ക് മഞ്ഞകലർന്ന പിങ്ക് നിറമാണ് ('''പുഴുക്കലരി'''). റോസ് മട്ട അരി അതിന്റെ പിങ്ക് നിറവും പാചകത്തിൽ അതിന്റെ രുചിയും നിലനിർത്തുന്നു. എല്ലാ ബ്രൌൺ അല്ലെങ്കിൽ പാർബയിൽഡ് അരിയെപ്പോലെ, ചുവന്ന മട്ടയ്ക്ക് പാചക സമയം കൂടുതലാണ്, കൂടാതെ അധിക വെള്ളവും ആവശ്യമാണ്.<ref name="AR2002">{{Cite web|url=https://agresearchmag.ars.usda.gov/2002/may/rice|title=USDA ARS Online Magazine Vol. 50, No. 5}}</ref> === അതുല്യത === 1999ലെ [[:en:Geographical_Indication|ജിയോഗ്രാഫിക്കൽ ഇൻഡിക്കേഷൻസ് ഓഫ് ഗുഡ്സ്]] (രജിസ്ട്രേഷൻ & പ്രൊട്ടക്ഷൻ) നിയമപ്രകാരം ഫാർമേഴ്സ് പ്രൊഡ്യൂസർ കമ്പനി ലിമിറ്റഡ് ആണ് പാലക്കാടൻ മട്ട അരി രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.<ref name="gi">{{Cite journal |last=Kochhar |first=Sudhir |date=July 2008 |title=Institutions and Capacity Building for the Evolution of Intellectual Property Rights Regime in India: IV– Identification and Disclosure of IP Products for their IPR Protection in Plants and Animals |url=http://nopr.niscair.res.in/handle/123456789/1782 |journal=Journal of Intellectual Property Rights |publisher=CSIR |pages=336–343 |issn=0975-1076}}</ref> കട്ടിയുള്ള ധാന്യങ്ങളും ചുവന്ന പുറംതോടും ഉള്ള പരുക്കൻ ഇനം അരിയാണിത്. ഈ അരിയ്ക്ക് സവിശേഷമായ ഒരു രുചിയുണ്ട്. .<ref name="gi" /> ചുവന്ന പുറംതോട് അടങ്ങിയ പരുക്കൻ അരി തന്നെ ഉയർന്ന പോഷകഘടകങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കുന്നു. അരിയുടെ വേവിക്കുന്നത് പോഷക മൂല്യം നിലനിർത്തുന്നത് ഉറപ്പാക്കുന്നു. കളിമണ്ണും ചെളിയും അടങ്ങിയതും ഉയർന്ന ജലസംഭരണ ശേഷിയുമുള്ള പൂന്തൽപാടങ്ങളിലും പാലക്കാടുള്ള ചുണ്ണാമ്പ് സമ്പുഷ്ടമായ പാറകളിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞ കറുത്ത പരുത്തി മണ്ണിലാണ് ഈ അരി കൃഷിചെയ്യുന്നത്. പാലക്കാടുള്ള ഈർപ്പമുള്ള കാലാവസ്ഥ, പാലക്കാടേക്ക് വീശുന്ന കിഴക്കൻ കാറ്റ് , പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ നിന്ന് ഒഴുകുന്ന നദികളിലെ ജലം എന്നിവയെല്ലാം ചേർന്ന് ഈ അരിക്ക് പ്രത്യേക സ്വാദ് നൽകുന്നു.<ref name="gi" />   <sup class="noprint Inline-Template">&#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Please clarify|<span title="Incomplete, unclear sentence (August 2019)">clarification needed</span>]]''&#x5D;</sup> === പാചകം === സാധാരണ വെളുത്ത അരിയേക്കാൾ കടുപ്പമുള്ള മട്ട അരി പാചകം ചെയ്യുന്നതിന് മുമ്പ് ഏകദേശം മുപ്പത് മിനിറ്റ് വെള്ളത്തിൽ മുക്കിവയ്ക്കേണ്ടതുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://vegeyum.wordpress.com/2008/05/23/tt1/|title=Travel Thursday #12 {{!}} Rosamatta Rice {{!}} Puzhukkalari {{!}} Chambaavari|date=23 May 2008}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.nandyala.org/mahanandi/archives/2006/10/30/rosematta-rice-and-dal/|title=Rosematta Rice And Dal|date=30 October 2006}}</ref> f6g3zy3156x51jwv7fcd4uols193ghf 4652038 4652037 2026-08-01T07:13:47Z Atheenasiji 184939 /* പാചകം */ 4652038 wikitext text/x-wiki [[പ്രമാണം:Matta_Rice.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരി]] [[പ്രമാണം:Matta_Rice_-_കുത്തരി_ചോറ്.JPG|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ (ചോറ്)]] [[പ്രമാണം:Brown_rice_porridge.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ കഞ്ഞി]] [[പ്രമാണം:Par_cooked_brown_rice_-_stonesoup.jpg|ലഘുചിത്രം|പുഴുങ്ങിയ അരി]] '''മട്ട അരി''' ('''പാലക്കാടൻ/[[കേരളം]]/റോസ് മട്ട അരി''', [[കർണാടക]] കജ് അരി, അല്ലെങ്കിൽ കുത്താരിസി ('''[[കേരളം|മലയാളം]]''': കേരള മട്ട, തുളു:കജെ അരി, குரி, കന്നട: ಕಜೆ, ಕುಚಲಕ್ಕಿ,[[ഉഡുപ്പി|തമിഴ്]]: குத்தரி അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ. 'കുട്ടാരിസി') കർണാടകയിലെ [[ഉഡുപ്പി]], കർനാടകയിലെ [[ദക്ഷിണ കന്നഡ ജില്ല|ദക്ഷിണ കന്നഡ]] ജില്ലകളിലും, [[ഇന്ത്യ|കേർളത്തിലെ]] [[പാലക്കാട്]] ജില്ലയിലും [[ശ്രീലങ്ക]] [[വടക്കൻ പ്രവിശ്യ, ശ്രീലങ്ക|വടക്കൻ പ്രവിശ്യ]] ജാഫ്ന ജില്ലയിലും വളരുന്ന ഒരു തദ്ദേശീയ അരി ഇനമാണ് ഇത്.<ref>{{Cite web|url=http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|title=Recognition for two rice varieties|date=2008-03-17|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20080321223633/http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|archive-date=2008-03-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|title=தேசிய அறுவடைக்கு பிந்திய முகாமைத்துவ நிறுவனத்தின் 2020|access-date=12 May 2024|date=2020|website=National Audit Office|archive-url=https://web.archive.org/web/20240512194403/https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|archive-date=12 May 2024}}</ref> പരുക്കനും ആരോഗ്യ ഗുണങ്ങൾക്കും പേരുകേട്ടതാണ് ഇത്. കേരളത്തിലും ഇന്ത്യയിലെ തീരദേശ കർണാടകയിലും ശ്രീലങ്കയിലും ഇത് ജനപ്രിയമാണ്, അവിടെ ഇത് ഇടയ്ക്കിടെ ഇഡ്ലികൾ, അപ്പങ്ങൾ, പ്ലെയിൻ റൈസ് എന്നിവയ്ക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. == ഉത്ഭവം == പാലക്കാടൻ മട്ട അരി ഇന്ത്യയിലെ [[:en:Chola|ചോള]],[[:en:Chola|ചേര]] രാജവംശങ്ങളിലെ രാജകുടുംബങ്ങളുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പായിരുന്നു.  <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (October 2023)">citation needed</span>]]''&#x5D;</sup> സമ്പന്നവും സവിശേഷവുമായ രുചി കാരണം കേരള മട്ട അരി ചരിത്രപരമായി ജനപ്രിയമാണ്. ''കൊണ്ടാട്ടം'', മുറുക്കു തുടങ്ങിയ ലഘുഭക്ഷണങ്ങളുടെ തയ്യാറെടുപ്പിലാണ് ഈ അരി ഉപയോഗിക്കുന്നത് <ref>{{Cite web|url=http://sify.com/news/kerala-exporters-appeal-against-rice-export-ban-news-national-jegnDEgjehe.html|title=Kerala exporters appeal against rice export ban|website=Sify|archive-url=https://web.archive.org/web/20110716071224/http://www.sify.com/news/kerala-exporters-appeal-against-rice-export-ban-news-national-jegnDEgjehe.html|archive-date=2011-07-16}}</ref> ശ്രീ രചിച്ച റൈസ് ഇൻ കേരള എന്ന കൃതിയിൽ ചുന്നില മട്ടയെക്കുറിച്ചുള്ള പരാമർശങ്ങൾ കാണാം. പി. സി. സഹദേവൻ 1966- ൽ കേരള സർക്കാർ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ''തിരുക്കുറൾ'' പോലുള്ള തമിഴ് ക്ലാസിക്കുകളിൽ അരിയെക്കുറിച്ച് പരാമർശമുണ്ട്. ചേര/ചോള രാജ്യങ്ങളുടെ കാലത്ത് അരി ഒരു രാജകീയ ഭക്ഷണമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. == കൃഷിയും വ്യാപാരവും == ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ കേരളത്തിലും [[കർണാടക|കർണാടകയിലും]] കൂടാതെ [[വടക്കൻ പ്രവിശ്യ, ശ്രീലങ്ക|വടക്കൻ]] [[ശ്രീലങ്ക|ശ്രീലങ്കയിലുമാണ്]] കേരള മട്ട അരി കൃഷി ചെയ്യുന്നത്. കേരള കർഷകർക്ക് 500 കിലോ നെല്ല് നൽകുന്നതിന് 300 രൂപ പ്രീമിയം നൽകുന്നു. 2011 ഫെബ്രുവരിയിൽ മട്ട അരി കയറ്റുമതിക്കുള്ള മൂന്ന് വർഷത്തെ നിരോധനം ഭാഗികമായി പിൻവലിക്കുകയും 2011 ൽ 25,000 ടൺ കയറ്റുമതി ചെയ്യാൻ അനുവദിക്കുകയും ചെയ്തു. കേരളത്തിലെ [[പാലക്കാട് ജില്ല|പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ]] കറുത്ത പരുത്തി മണ്ണിലാണ് പാലക്കാടൻ മട്ട അരി കൃഷി ചെയ്യുന്നത്. കൃഷി ചെയ്യുന്ന മണ്ണിൻറെ തരം കാരണം അരിക്ക് വ്യത്യസ്തമായ ഭൌമ രുചിയുണ്ട്. ഈ നെൽവയലുകളെ 'പൂന്തൽപാട്ടം' എന്ന് വിളിക്കുന്നു, കൂടാതെ ഇവിടുത്തെ മണ്ണിൽ ധാരാളം കളിമണ്ണും ചെളിയും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. മണ്ണിന്റെ ഈ ഗുണങ്ങൾ കാരണം, ഇത്തരത്തിലുള്ള നെൽവയലുകൾക്ക് കൂടുതൽ വെള്ളം നിലനിർത്താൻ കഴിയും.<ref>{{Cite journal |last=Krishnakumar |first=A.K. |last2=Koshy |first2=M.M. |year=1985 |title=Physical characteristics of the poonthalpadam soils of Kerala |journal=Agricultural Research Journal of Kerala. |volume=23 |issue=2 |pages=141-145}}</ref> == സവിശേഷതകൾ == അരിമണികൾക്ക് മഞ്ഞകലർന്ന പിങ്ക് നിറമാണ് ('''പുഴുക്കലരി'''). റോസ് മട്ട അരി അതിന്റെ പിങ്ക് നിറവും പാചകത്തിൽ അതിന്റെ രുചിയും നിലനിർത്തുന്നു. എല്ലാ ബ്രൌൺ അല്ലെങ്കിൽ പാർബയിൽഡ് അരിയെപ്പോലെ, ചുവന്ന മട്ടയ്ക്ക് പാചക സമയം കൂടുതലാണ്, കൂടാതെ അധിക വെള്ളവും ആവശ്യമാണ്.<ref name="AR2002">{{Cite web|url=https://agresearchmag.ars.usda.gov/2002/may/rice|title=USDA ARS Online Magazine Vol. 50, No. 5}}</ref> === അതുല്യത === 1999ലെ [[:en:Geographical_Indication|ജിയോഗ്രാഫിക്കൽ ഇൻഡിക്കേഷൻസ് ഓഫ് ഗുഡ്സ്]] (രജിസ്ട്രേഷൻ & പ്രൊട്ടക്ഷൻ) നിയമപ്രകാരം ഫാർമേഴ്സ് പ്രൊഡ്യൂസർ കമ്പനി ലിമിറ്റഡ് ആണ് പാലക്കാടൻ മട്ട അരി രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.<ref name="gi">{{Cite journal |last=Kochhar |first=Sudhir |date=July 2008 |title=Institutions and Capacity Building for the Evolution of Intellectual Property Rights Regime in India: IV– Identification and Disclosure of IP Products for their IPR Protection in Plants and Animals |url=http://nopr.niscair.res.in/handle/123456789/1782 |journal=Journal of Intellectual Property Rights |publisher=CSIR |pages=336–343 |issn=0975-1076}}</ref> കട്ടിയുള്ള ധാന്യങ്ങളും ചുവന്ന പുറംതോടും ഉള്ള പരുക്കൻ ഇനം അരിയാണിത്. ഈ അരിയ്ക്ക് സവിശേഷമായ ഒരു രുചിയുണ്ട്. .<ref name="gi" /> ചുവന്ന പുറംതോട് അടങ്ങിയ പരുക്കൻ അരി തന്നെ ഉയർന്ന പോഷകഘടകങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കുന്നു. അരിയുടെ വേവിക്കുന്നത് പോഷക മൂല്യം നിലനിർത്തുന്നത് ഉറപ്പാക്കുന്നു. കളിമണ്ണും ചെളിയും അടങ്ങിയതും ഉയർന്ന ജലസംഭരണ ശേഷിയുമുള്ള പൂന്തൽപാടങ്ങളിലും പാലക്കാടുള്ള ചുണ്ണാമ്പ് സമ്പുഷ്ടമായ പാറകളിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞ കറുത്ത പരുത്തി മണ്ണിലാണ് ഈ അരി കൃഷിചെയ്യുന്നത്. പാലക്കാടുള്ള ഈർപ്പമുള്ള കാലാവസ്ഥ, പാലക്കാടേക്ക് വീശുന്ന കിഴക്കൻ കാറ്റ് , പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ നിന്ന് ഒഴുകുന്ന നദികളിലെ ജലം എന്നിവയെല്ലാം ചേർന്ന് ഈ അരിക്ക് പ്രത്യേക സ്വാദ് നൽകുന്നു.<ref name="gi" />   <sup class="noprint Inline-Template">&#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Please clarify|<span title="Incomplete, unclear sentence (August 2019)">clarification needed</span>]]''&#x5D;</sup> === പാചകം === സാധാരണ വെളുത്ത അരിയേക്കാൾ കടുപ്പമുള്ള മട്ട അരി പാചകം ചെയ്യുന്നതിന് മുമ്പ് ഏകദേശം മുപ്പത് മിനിറ്റ് വെള്ളത്തിൽ മുക്കിവയ്ക്കേണ്ടതുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://vegeyum.wordpress.com/2008/05/23/tt1/|title=Travel Thursday #12 {{!}} Rosamatta Rice {{!}} Puzhukkalari {{!}} Chambaavari|date=23 May 2008}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.nandyala.org/mahanandi/archives/2006/10/30/rosematta-rice-and-dal/|title=Rosematta Rice And Dal|date=30 October 2006}}</ref> പരമ്പരാഗതമായി രണ്ടുതവണ പുഴുങ്ങിയാണ് മട്ട അരി പാകം ചെയ്യുന്നത്.   <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact">&#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (September 2019)">citation needed</span>]]''</sup> k400kqu69ifbwhp6re5lavekhymggbs 4652039 4652038 2026-08-01T07:14:37Z Atheenasiji 184939 /* പാചകം */ 4652039 wikitext text/x-wiki [[പ്രമാണം:Matta_Rice.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരി]] [[പ്രമാണം:Matta_Rice_-_കുത്തരി_ചോറ്.JPG|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ (ചോറ്)]] [[പ്രമാണം:Brown_rice_porridge.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ കഞ്ഞി]] [[പ്രമാണം:Par_cooked_brown_rice_-_stonesoup.jpg|ലഘുചിത്രം|പുഴുങ്ങിയ അരി]] '''മട്ട അരി''' ('''പാലക്കാടൻ/[[കേരളം]]/റോസ് മട്ട അരി''', [[കർണാടക]] കജ് അരി, അല്ലെങ്കിൽ കുത്താരിസി ('''[[കേരളം|മലയാളം]]''': കേരള മട്ട, തുളു:കജെ അരി, குரி, കന്നട: ಕಜೆ, ಕುಚಲಕ್ಕಿ,[[ഉഡുപ്പി|തമിഴ്]]: குத்தரி അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ. 'കുട്ടാരിസി') കർണാടകയിലെ [[ഉഡുപ്പി]], കർനാടകയിലെ [[ദക്ഷിണ കന്നഡ ജില്ല|ദക്ഷിണ കന്നഡ]] ജില്ലകളിലും, [[ഇന്ത്യ|കേർളത്തിലെ]] [[പാലക്കാട്]] ജില്ലയിലും [[ശ്രീലങ്ക]] [[വടക്കൻ പ്രവിശ്യ, ശ്രീലങ്ക|വടക്കൻ പ്രവിശ്യ]] ജാഫ്ന ജില്ലയിലും വളരുന്ന ഒരു തദ്ദേശീയ അരി ഇനമാണ് ഇത്.<ref>{{Cite web|url=http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|title=Recognition for two rice varieties|date=2008-03-17|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20080321223633/http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|archive-date=2008-03-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|title=தேசிய அறுவடைக்கு பிந்திய முகாமைத்துவ நிறுவனத்தின் 2020|access-date=12 May 2024|date=2020|website=National Audit Office|archive-url=https://web.archive.org/web/20240512194403/https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|archive-date=12 May 2024}}</ref> പരുക്കനും ആരോഗ്യ ഗുണങ്ങൾക്കും പേരുകേട്ടതാണ് ഇത്. കേരളത്തിലും ഇന്ത്യയിലെ തീരദേശ കർണാടകയിലും ശ്രീലങ്കയിലും ഇത് ജനപ്രിയമാണ്, അവിടെ ഇത് ഇടയ്ക്കിടെ ഇഡ്ലികൾ, അപ്പങ്ങൾ, പ്ലെയിൻ റൈസ് എന്നിവയ്ക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. == ഉത്ഭവം == പാലക്കാടൻ മട്ട അരി ഇന്ത്യയിലെ [[:en:Chola|ചോള]],[[:en:Chola|ചേര]] രാജവംശങ്ങളിലെ രാജകുടുംബങ്ങളുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പായിരുന്നു.  <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (October 2023)">citation needed</span>]]''&#x5D;</sup> സമ്പന്നവും സവിശേഷവുമായ രുചി കാരണം കേരള മട്ട അരി ചരിത്രപരമായി ജനപ്രിയമാണ്. ''കൊണ്ടാട്ടം'', മുറുക്കു തുടങ്ങിയ ലഘുഭക്ഷണങ്ങളുടെ തയ്യാറെടുപ്പിലാണ് ഈ അരി ഉപയോഗിക്കുന്നത് <ref>{{Cite web|url=http://sify.com/news/kerala-exporters-appeal-against-rice-export-ban-news-national-jegnDEgjehe.html|title=Kerala exporters appeal against rice export ban|website=Sify|archive-url=https://web.archive.org/web/20110716071224/http://www.sify.com/news/kerala-exporters-appeal-against-rice-export-ban-news-national-jegnDEgjehe.html|archive-date=2011-07-16}}</ref> ശ്രീ രചിച്ച റൈസ് ഇൻ കേരള എന്ന കൃതിയിൽ ചുന്നില മട്ടയെക്കുറിച്ചുള്ള പരാമർശങ്ങൾ കാണാം. പി. സി. സഹദേവൻ 1966- ൽ കേരള സർക്കാർ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ''തിരുക്കുറൾ'' പോലുള്ള തമിഴ് ക്ലാസിക്കുകളിൽ അരിയെക്കുറിച്ച് പരാമർശമുണ്ട്. ചേര/ചോള രാജ്യങ്ങളുടെ കാലത്ത് അരി ഒരു രാജകീയ ഭക്ഷണമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. == കൃഷിയും വ്യാപാരവും == ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ കേരളത്തിലും [[കർണാടക|കർണാടകയിലും]] കൂടാതെ [[വടക്കൻ പ്രവിശ്യ, ശ്രീലങ്ക|വടക്കൻ]] [[ശ്രീലങ്ക|ശ്രീലങ്കയിലുമാണ്]] കേരള മട്ട അരി കൃഷി ചെയ്യുന്നത്. കേരള കർഷകർക്ക് 500 കിലോ നെല്ല് നൽകുന്നതിന് 300 രൂപ പ്രീമിയം നൽകുന്നു. 2011 ഫെബ്രുവരിയിൽ മട്ട അരി കയറ്റുമതിക്കുള്ള മൂന്ന് വർഷത്തെ നിരോധനം ഭാഗികമായി പിൻവലിക്കുകയും 2011 ൽ 25,000 ടൺ കയറ്റുമതി ചെയ്യാൻ അനുവദിക്കുകയും ചെയ്തു. കേരളത്തിലെ [[പാലക്കാട് ജില്ല|പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ]] കറുത്ത പരുത്തി മണ്ണിലാണ് പാലക്കാടൻ മട്ട അരി കൃഷി ചെയ്യുന്നത്. കൃഷി ചെയ്യുന്ന മണ്ണിൻറെ തരം കാരണം അരിക്ക് വ്യത്യസ്തമായ ഭൌമ രുചിയുണ്ട്. ഈ നെൽവയലുകളെ 'പൂന്തൽപാട്ടം' എന്ന് വിളിക്കുന്നു, കൂടാതെ ഇവിടുത്തെ മണ്ണിൽ ധാരാളം കളിമണ്ണും ചെളിയും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. മണ്ണിന്റെ ഈ ഗുണങ്ങൾ കാരണം, ഇത്തരത്തിലുള്ള നെൽവയലുകൾക്ക് കൂടുതൽ വെള്ളം നിലനിർത്താൻ കഴിയും.<ref>{{Cite journal |last=Krishnakumar |first=A.K. |last2=Koshy |first2=M.M. |year=1985 |title=Physical characteristics of the poonthalpadam soils of Kerala |journal=Agricultural Research Journal of Kerala. |volume=23 |issue=2 |pages=141-145}}</ref> == സവിശേഷതകൾ == അരിമണികൾക്ക് മഞ്ഞകലർന്ന പിങ്ക് നിറമാണ് ('''പുഴുക്കലരി'''). റോസ് മട്ട അരി അതിന്റെ പിങ്ക് നിറവും പാചകത്തിൽ അതിന്റെ രുചിയും നിലനിർത്തുന്നു. എല്ലാ ബ്രൌൺ അല്ലെങ്കിൽ പാർബയിൽഡ് അരിയെപ്പോലെ, ചുവന്ന മട്ടയ്ക്ക് പാചക സമയം കൂടുതലാണ്, കൂടാതെ അധിക വെള്ളവും ആവശ്യമാണ്.<ref name="AR2002">{{Cite web|url=https://agresearchmag.ars.usda.gov/2002/may/rice|title=USDA ARS Online Magazine Vol. 50, No. 5}}</ref> === അതുല്യത === 1999ലെ [[:en:Geographical_Indication|ജിയോഗ്രാഫിക്കൽ ഇൻഡിക്കേഷൻസ് ഓഫ് ഗുഡ്സ്]] (രജിസ്ട്രേഷൻ & പ്രൊട്ടക്ഷൻ) നിയമപ്രകാരം ഫാർമേഴ്സ് പ്രൊഡ്യൂസർ കമ്പനി ലിമിറ്റഡ് ആണ് പാലക്കാടൻ മട്ട അരി രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.<ref name="gi">{{Cite journal |last=Kochhar |first=Sudhir |date=July 2008 |title=Institutions and Capacity Building for the Evolution of Intellectual Property Rights Regime in India: IV– Identification and Disclosure of IP Products for their IPR Protection in Plants and Animals |url=http://nopr.niscair.res.in/handle/123456789/1782 |journal=Journal of Intellectual Property Rights |publisher=CSIR |pages=336–343 |issn=0975-1076}}</ref> കട്ടിയുള്ള ധാന്യങ്ങളും ചുവന്ന പുറംതോടും ഉള്ള പരുക്കൻ ഇനം അരിയാണിത്. ഈ അരിയ്ക്ക് സവിശേഷമായ ഒരു രുചിയുണ്ട്. .<ref name="gi" /> ചുവന്ന പുറംതോട് അടങ്ങിയ പരുക്കൻ അരി തന്നെ ഉയർന്ന പോഷകഘടകങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കുന്നു. അരിയുടെ വേവിക്കുന്നത് പോഷക മൂല്യം നിലനിർത്തുന്നത് ഉറപ്പാക്കുന്നു. കളിമണ്ണും ചെളിയും അടങ്ങിയതും ഉയർന്ന ജലസംഭരണ ശേഷിയുമുള്ള പൂന്തൽപാടങ്ങളിലും പാലക്കാടുള്ള ചുണ്ണാമ്പ് സമ്പുഷ്ടമായ പാറകളിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞ കറുത്ത പരുത്തി മണ്ണിലാണ് ഈ അരി കൃഷിചെയ്യുന്നത്. പാലക്കാടുള്ള ഈർപ്പമുള്ള കാലാവസ്ഥ, പാലക്കാടേക്ക് വീശുന്ന കിഴക്കൻ കാറ്റ് , പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ നിന്ന് ഒഴുകുന്ന നദികളിലെ ജലം എന്നിവയെല്ലാം ചേർന്ന് ഈ അരിക്ക് പ്രത്യേക സ്വാദ് നൽകുന്നു.<ref name="gi" />   <sup class="noprint Inline-Template">&#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Please clarify|<span title="Incomplete, unclear sentence (August 2019)">clarification needed</span>]]''&#x5D;</sup> === പാചകം === സാധാരണ വെളുത്ത അരിയേക്കാൾ കടുപ്പമുള്ള മട്ട അരി പാചകം ചെയ്യുന്നതിന് മുമ്പ് ഏകദേശം മുപ്പത് മിനിറ്റ് വെള്ളത്തിൽ മുക്കിവയ്ക്കേണ്ടതുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://vegeyum.wordpress.com/2008/05/23/tt1/|title=Travel Thursday #12 {{!}} Rosamatta Rice {{!}} Puzhukkalari {{!}} Chambaavari|date=23 May 2008}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.nandyala.org/mahanandi/archives/2006/10/30/rosematta-rice-and-dal/|title=Rosematta Rice And Dal|date=30 October 2006}}</ref> പരമ്പരാഗതമായി രണ്ടുതവണ പുഴുങ്ങിയാണ് മട്ട അരി പാകം ചെയ്യുന്നത്.   <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact">&#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (September 2019)">citation needed</span>]]]''</sup> അരി ഒരു വലിയ ചട്ടിയിൽ കഴുകി ഒരു മണിക്കൂർ മുതൽ രാത്രി മുഴുവൻ കുതിരാൻ വിടുന്നു. കുതിർത്തിയ അരി 4 മുതൽ 8 വരെ ഇരട്ടി വെള്ളം ചേർത്ത് 30 മിനിറ്റ് തിളപ്പിക്കുക. ഇത് പിന്നീട് അടച്ച് 15-20 മിനിറ്റുകൾ വയ്ക്കുക. ഇതിൽ നിന്ന് വെള്ളം വാർത്തു കളയുക. ഇത് ഒരു 10-15 മിനിറ്റ് കൂടി അടച്ചുവയ്ക്കുക.<ref>{{Cite web|url=http://asiyama.blogspot.co.uk/2013/09/perfect-kerala-matta-rice-brown-rice.html|title=My Healthy Happy Kitchen|last=Asiya Omar|publisher=asiyama.blogspot.co.uk}}</ref> 1bbwehakdeyi1nmmgfcxfr1a3fduhhf 4652041 4652039 2026-08-01T07:25:08Z Atheenasiji 184939 മാറ്റം ചേർത്തു 4652041 wikitext text/x-wiki [[പ്രമാണം:Matta_Rice.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരി]] [[പ്രമാണം:Matta_Rice_-_കുത്തരി_ചോറ്.JPG|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ (ചോറ്)]] [[പ്രമാണം:Brown_rice_porridge.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ കഞ്ഞി]] [[പ്രമാണം:Par_cooked_brown_rice_-_stonesoup.jpg|ലഘുചിത്രം|പുഴുങ്ങിയ അരി]] '''മട്ട അരി''' ('''പാലക്കാടൻ/[[കേരളം]]/റോസ് മട്ട അരി''', [[കർണാടക]] കജ് അരി, അല്ലെങ്കിൽ കുത്താരിസി ('''[[കേരളം|മലയാളം]]''': കേരള മട്ട, തുളു:കജെ അരി, குரி, കന്നട: ಕಜೆ, ಕುಚಲಕ್ಕಿ,[[ഉഡുപ്പി|തമിഴ്]]: குத்தரி അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ. 'കുട്ടാരിസി') കർണാടകയിലെ [[ഉഡുപ്പി]], കർനാടകയിലെ [[ദക്ഷിണ കന്നഡ ജില്ല|ദക്ഷിണ കന്നഡ]] ജില്ലകളിലും, [[ഇന്ത്യ|കേർളത്തിലെ]] [[പാലക്കാട്]] ജില്ലയിലും [[ശ്രീലങ്ക]] [[വടക്കൻ പ്രവിശ്യ, ശ്രീലങ്ക|വടക്കൻ പ്രവിശ്യ]] ജാഫ്ന ജില്ലയിലും വളരുന്ന ഒരു തദ്ദേശീയ അരി ഇനമാണ് ഇത്.<ref>{{Cite web|url=http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|title=Recognition for two rice varieties|date=2008-03-17|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20080321223633/http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|archive-date=2008-03-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|title=தேசிய அறுவடைக்கு பிந்திய முகாமைத்துவ நிறுவனத்தின் 2020|access-date=12 May 2024|date=2020|website=National Audit Office|archive-url=https://web.archive.org/web/20240512194403/https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|archive-date=12 May 2024}}</ref> പരുക്കനും ആരോഗ്യ ഗുണങ്ങൾക്കും പേരുകേട്ടതാണ് ഇത്. കേരളത്തിലും ഇന്ത്യയിലെ തീരദേശ കർണാടകയിലും ശ്രീലങ്കയിലും ഇത് ജനപ്രിയമാണ്, അവിടെ ഇത് ഇടയ്ക്കിടെ ഇഡ്ലികൾ, അപ്പങ്ങൾ, പ്ലെയിൻ റൈസ് എന്നിവയ്ക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. == ഉത്ഭവം == പാലക്കാടൻ മട്ട അരി ഇന്ത്യയിലെ [[:en:Chola|ചോള]],[[:en:Chola|ചേര]] രാജവംശങ്ങളിലെ രാജകുടുംബങ്ങളുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പായിരുന്നു.  <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (October 2023)">citation needed</span>]]''&#x5D;</sup> സമ്പന്നവും സവിശേഷവുമായ രുചി കാരണം കേരള മട്ട അരി ചരിത്രപരമായി ജനപ്രിയമാണ്. ''കൊണ്ടാട്ടം'', മുറുക്കു തുടങ്ങിയ ലഘുഭക്ഷണങ്ങളുടെ തയ്യാറെടുപ്പിലാണ് ഈ അരി ഉപയോഗിക്കുന്നത് <ref>{{Cite web|url=http://sify.com/news/kerala-exporters-appeal-against-rice-export-ban-news-national-jegnDEgjehe.html|title=Kerala exporters appeal against rice export ban|website=Sify|archive-url=https://web.archive.org/web/20110716071224/http://www.sify.com/news/kerala-exporters-appeal-against-rice-export-ban-news-national-jegnDEgjehe.html|archive-date=2011-07-16}}</ref> ശ്രീ രചിച്ച റൈസ് ഇൻ കേരള എന്ന കൃതിയിൽ ചുന്നില മട്ടയെക്കുറിച്ചുള്ള പരാമർശങ്ങൾ കാണാം. പി. സി. സഹദേവൻ 1966- ൽ കേരള സർക്കാർ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ''തിരുക്കുറൾ'' പോലുള്ള തമിഴ് ക്ലാസിക്കുകളിൽ അരിയെക്കുറിച്ച് പരാമർശമുണ്ട്. ചേര/ചോള രാജ്യങ്ങളുടെ കാലത്ത് അരി ഒരു രാജകീയ ഭക്ഷണമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. == കൃഷിയും വ്യാപാരവും == ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ കേരളത്തിലും [[കർണാടക|കർണാടകയിലും]] കൂടാതെ [[വടക്കൻ പ്രവിശ്യ, ശ്രീലങ്ക|വടക്കൻ]] [[ശ്രീലങ്ക|ശ്രീലങ്കയിലുമാണ്]] കേരള മട്ട അരി കൃഷി ചെയ്യുന്നത്. കേരള കർഷകർക്ക് 500 കിലോ നെല്ല് നൽകുന്നതിന് 300 രൂപ പ്രീമിയം നൽകുന്നു. 2011 ഫെബ്രുവരിയിൽ മട്ട അരി കയറ്റുമതിക്കുള്ള മൂന്ന് വർഷത്തെ നിരോധനം ഭാഗികമായി പിൻവലിക്കുകയും 2011 ൽ 25,000 ടൺ കയറ്റുമതി ചെയ്യാൻ അനുവദിക്കുകയും ചെയ്തു. കേരളത്തിലെ [[പാലക്കാട് ജില്ല|പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ]] കറുത്ത പരുത്തി മണ്ണിലാണ് പാലക്കാടൻ മട്ട അരി കൃഷി ചെയ്യുന്നത്. കൃഷി ചെയ്യുന്ന മണ്ണിൻറെ തരം കാരണം അരിക്ക് വ്യത്യസ്തമായ ഭൌമ രുചിയുണ്ട്. ഈ നെൽവയലുകളെ 'പൂന്തൽപാട്ടം' എന്ന് വിളിക്കുന്നു, കൂടാതെ ഇവിടുത്തെ മണ്ണിൽ ധാരാളം കളിമണ്ണും ചെളിയും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. മണ്ണിന്റെ ഈ ഗുണങ്ങൾ കാരണം, ഇത്തരത്തിലുള്ള നെൽവയലുകൾക്ക് കൂടുതൽ വെള്ളം നിലനിർത്താൻ കഴിയും.<ref>{{Cite journal |last=Krishnakumar |first=A.K. |last2=Koshy |first2=M.M. |year=1985 |title=Physical characteristics of the poonthalpadam soils of Kerala |journal=Agricultural Research Journal of Kerala. |volume=23 |issue=2 |pages=141-145}}</ref> == സവിശേഷതകൾ == അരിമണികൾക്ക് മഞ്ഞകലർന്ന പിങ്ക് നിറമാണ് ('''പുഴുക്കലരി'''). റോസ് മട്ട അരി അതിന്റെ പിങ്ക് നിറവും പാചകത്തിൽ അതിന്റെ രുചിയും നിലനിർത്തുന്നു. എല്ലാ ബ്രൌൺ അല്ലെങ്കിൽ പാർബയിൽഡ് അരിയെപ്പോലെ, ചുവന്ന മട്ടയ്ക്ക് പാചക സമയം കൂടുതലാണ്, കൂടാതെ അധിക വെള്ളവും ആവശ്യമാണ്.<ref name="AR2002">{{Cite web|url=https://agresearchmag.ars.usda.gov/2002/may/rice|title=USDA ARS Online Magazine Vol. 50, No. 5}}</ref> === അതുല്യത === 1999ലെ [[:en:Geographical_Indication|ജിയോഗ്രാഫിക്കൽ ഇൻഡിക്കേഷൻസ് ഓഫ് ഗുഡ്സ്]] (രജിസ്ട്രേഷൻ & പ്രൊട്ടക്ഷൻ) നിയമപ്രകാരം ഫാർമേഴ്സ് പ്രൊഡ്യൂസർ കമ്പനി ലിമിറ്റഡ് ആണ് പാലക്കാടൻ മട്ട അരി രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.<ref name="gi">{{Cite journal |last=Kochhar |first=Sudhir |date=July 2008 |title=Institutions and Capacity Building for the Evolution of Intellectual Property Rights Regime in India: IV– Identification and Disclosure of IP Products for their IPR Protection in Plants and Animals |url=http://nopr.niscair.res.in/handle/123456789/1782 |journal=Journal of Intellectual Property Rights |publisher=CSIR |pages=336–343 |issn=0975-1076}}</ref> കട്ടിയുള്ള ധാന്യങ്ങളും ചുവന്ന പുറംതോടും ഉള്ള പരുക്കൻ ഇനം അരിയാണിത്. ഈ അരിയ്ക്ക് സവിശേഷമായ ഒരു രുചിയുണ്ട്. .<ref name="gi" /> ചുവന്ന പുറംതോട് അടങ്ങിയ പരുക്കൻ അരി തന്നെ ഉയർന്ന പോഷകഘടകങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കുന്നു. അരിയുടെ വേവിക്കുന്നത് പോഷക മൂല്യം നിലനിർത്തുന്നത് ഉറപ്പാക്കുന്നു. കളിമണ്ണും ചെളിയും അടങ്ങിയതും ഉയർന്ന ജലസംഭരണ ശേഷിയുമുള്ള പൂന്തൽപാടങ്ങളിലും പാലക്കാടുള്ള ചുണ്ണാമ്പ് സമ്പുഷ്ടമായ പാറകളിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞ കറുത്ത പരുത്തി മണ്ണിലാണ് ഈ അരി കൃഷിചെയ്യുന്നത്. പാലക്കാടുള്ള ഈർപ്പമുള്ള കാലാവസ്ഥ, പാലക്കാടേക്ക് വീശുന്ന കിഴക്കൻ കാറ്റ് , പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ നിന്ന് ഒഴുകുന്ന നദികളിലെ ജലം എന്നിവയെല്ലാം ചേർന്ന് ഈ അരിക്ക് പ്രത്യേക സ്വാദ് നൽകുന്നു.<ref name="gi" />   <sup class="noprint Inline-Template">&#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Please clarify|<span title="Incomplete, unclear sentence (August 2019)">clarification needed</span>]]''&#x5D;</sup> === പാചകം === സാധാരണ വെളുത്ത അരിയേക്കാൾ കടുപ്പമുള്ള മട്ട അരി പാചകം ചെയ്യുന്നതിന് മുമ്പ് ഏകദേശം മുപ്പത് മിനിറ്റ് വെള്ളത്തിൽ മുക്കിവയ്ക്കേണ്ടതുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://vegeyum.wordpress.com/2008/05/23/tt1/|title=Travel Thursday #12 {{!}} Rosamatta Rice {{!}} Puzhukkalari {{!}} Chambaavari|date=23 May 2008}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.nandyala.org/mahanandi/archives/2006/10/30/rosematta-rice-and-dal/|title=Rosematta Rice And Dal|date=30 October 2006}}</ref> പരമ്പരാഗതമായി രണ്ടുതവണ പുഴുങ്ങിയാണ് മട്ട അരി പാകം ചെയ്യുന്നത്.   <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact">&#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (September 2019)">citation needed</span>]]]''</sup> അരി ഒരു വലിയ ചട്ടിയിൽ കഴുകി ഒരു മണിക്കൂർ മുതൽ രാത്രി മുഴുവൻ കുതിരാൻ വിടുന്നു. കുതിർത്തിയ അരി 4 മുതൽ 8 വരെ ഇരട്ടി വെള്ളം ചേർത്ത് 30 മിനിറ്റ് തിളപ്പിക്കുക. ഇത് പിന്നീട് അടച്ച് 15-20 മിനിറ്റുകൾ വയ്ക്കുക. ഇതിൽ നിന്ന് വെള്ളം വാർത്തു കളയുക. ഇത് ഒരു 10-15 മിനിറ്റ് കൂടി അടച്ചുവയ്ക്കുക.<ref>{{Cite web|url=http://asiyama.blogspot.co.uk/2013/09/perfect-kerala-matta-rice-brown-rice.html|title=My Healthy Happy Kitchen|last=Asiya Omar|publisher=asiyama.blogspot.co.uk}}</ref> === ഗുണനിലവാരം === r5piakou8m6hadgpc08pzqqgakky2xc 4652042 4652041 2026-08-01T07:26:28Z Atheenasiji 184939 /* ഗുണനിലവാരം */ 4652042 wikitext text/x-wiki [[പ്രമാണം:Matta_Rice.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരി]] [[പ്രമാണം:Matta_Rice_-_കുത്തരി_ചോറ്.JPG|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ (ചോറ്)]] [[പ്രമാണം:Brown_rice_porridge.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ കഞ്ഞി]] [[പ്രമാണം:Par_cooked_brown_rice_-_stonesoup.jpg|ലഘുചിത്രം|പുഴുങ്ങിയ അരി]] '''മട്ട അരി''' ('''പാലക്കാടൻ/[[കേരളം]]/റോസ് മട്ട അരി''', [[കർണാടക]] കജ് അരി, അല്ലെങ്കിൽ കുത്താരിസി ('''[[കേരളം|മലയാളം]]''': കേരള മട്ട, തുളു:കജെ അരി, குரி, കന്നട: ಕಜೆ, ಕುಚಲಕ್ಕಿ,[[ഉഡുപ്പി|തമിഴ്]]: குத்தரி അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ. 'കുട്ടാരിസി') കർണാടകയിലെ [[ഉഡുപ്പി]], കർനാടകയിലെ [[ദക്ഷിണ കന്നഡ ജില്ല|ദക്ഷിണ കന്നഡ]] ജില്ലകളിലും, [[ഇന്ത്യ|കേർളത്തിലെ]] [[പാലക്കാട്]] ജില്ലയിലും [[ശ്രീലങ്ക]] [[വടക്കൻ പ്രവിശ്യ, ശ്രീലങ്ക|വടക്കൻ പ്രവിശ്യ]] ജാഫ്ന ജില്ലയിലും വളരുന്ന ഒരു തദ്ദേശീയ അരി ഇനമാണ് ഇത്.<ref>{{Cite web|url=http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|title=Recognition for two rice varieties|date=2008-03-17|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20080321223633/http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|archive-date=2008-03-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|title=தேசிய அறுவடைக்கு பிந்திய முகாமைத்துவ நிறுவனத்தின் 2020|access-date=12 May 2024|date=2020|website=National Audit Office|archive-url=https://web.archive.org/web/20240512194403/https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|archive-date=12 May 2024}}</ref> പരുക്കനും ആരോഗ്യ ഗുണങ്ങൾക്കും പേരുകേട്ടതാണ് ഇത്. കേരളത്തിലും ഇന്ത്യയിലെ തീരദേശ കർണാടകയിലും ശ്രീലങ്കയിലും ഇത് ജനപ്രിയമാണ്, അവിടെ ഇത് ഇടയ്ക്കിടെ ഇഡ്ലികൾ, അപ്പങ്ങൾ, പ്ലെയിൻ റൈസ് എന്നിവയ്ക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. == ഉത്ഭവം == പാലക്കാടൻ മട്ട അരി ഇന്ത്യയിലെ [[:en:Chola|ചോള]],[[:en:Chola|ചേര]] രാജവംശങ്ങളിലെ രാജകുടുംബങ്ങളുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പായിരുന്നു.  <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (October 2023)">citation needed</span>]]''&#x5D;</sup> സമ്പന്നവും സവിശേഷവുമായ രുചി കാരണം കേരള മട്ട അരി ചരിത്രപരമായി ജനപ്രിയമാണ്. ''കൊണ്ടാട്ടം'', മുറുക്കു തുടങ്ങിയ ലഘുഭക്ഷണങ്ങളുടെ തയ്യാറെടുപ്പിലാണ് ഈ അരി ഉപയോഗിക്കുന്നത് <ref>{{Cite web|url=http://sify.com/news/kerala-exporters-appeal-against-rice-export-ban-news-national-jegnDEgjehe.html|title=Kerala exporters appeal against rice export ban|website=Sify|archive-url=https://web.archive.org/web/20110716071224/http://www.sify.com/news/kerala-exporters-appeal-against-rice-export-ban-news-national-jegnDEgjehe.html|archive-date=2011-07-16}}</ref> ശ്രീ രചിച്ച റൈസ് ഇൻ കേരള എന്ന കൃതിയിൽ ചുന്നില മട്ടയെക്കുറിച്ചുള്ള പരാമർശങ്ങൾ കാണാം. പി. സി. സഹദേവൻ 1966- ൽ കേരള സർക്കാർ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ''തിരുക്കുറൾ'' പോലുള്ള തമിഴ് ക്ലാസിക്കുകളിൽ അരിയെക്കുറിച്ച് പരാമർശമുണ്ട്. ചേര/ചോള രാജ്യങ്ങളുടെ കാലത്ത് അരി ഒരു രാജകീയ ഭക്ഷണമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. == കൃഷിയും വ്യാപാരവും == ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ കേരളത്തിലും [[കർണാടക|കർണാടകയിലും]] കൂടാതെ [[വടക്കൻ പ്രവിശ്യ, ശ്രീലങ്ക|വടക്കൻ]] [[ശ്രീലങ്ക|ശ്രീലങ്കയിലുമാണ്]] കേരള മട്ട അരി കൃഷി ചെയ്യുന്നത്. കേരള കർഷകർക്ക് 500 കിലോ നെല്ല് നൽകുന്നതിന് 300 രൂപ പ്രീമിയം നൽകുന്നു. 2011 ഫെബ്രുവരിയിൽ മട്ട അരി കയറ്റുമതിക്കുള്ള മൂന്ന് വർഷത്തെ നിരോധനം ഭാഗികമായി പിൻവലിക്കുകയും 2011 ൽ 25,000 ടൺ കയറ്റുമതി ചെയ്യാൻ അനുവദിക്കുകയും ചെയ്തു. കേരളത്തിലെ [[പാലക്കാട് ജില്ല|പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ]] കറുത്ത പരുത്തി മണ്ണിലാണ് പാലക്കാടൻ മട്ട അരി കൃഷി ചെയ്യുന്നത്. കൃഷി ചെയ്യുന്ന മണ്ണിൻറെ തരം കാരണം അരിക്ക് വ്യത്യസ്തമായ ഭൌമ രുചിയുണ്ട്. ഈ നെൽവയലുകളെ 'പൂന്തൽപാട്ടം' എന്ന് വിളിക്കുന്നു, കൂടാതെ ഇവിടുത്തെ മണ്ണിൽ ധാരാളം കളിമണ്ണും ചെളിയും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. മണ്ണിന്റെ ഈ ഗുണങ്ങൾ കാരണം, ഇത്തരത്തിലുള്ള നെൽവയലുകൾക്ക് കൂടുതൽ വെള്ളം നിലനിർത്താൻ കഴിയും.<ref>{{Cite journal |last=Krishnakumar |first=A.K. |last2=Koshy |first2=M.M. |year=1985 |title=Physical characteristics of the poonthalpadam soils of Kerala |journal=Agricultural Research Journal of Kerala. |volume=23 |issue=2 |pages=141-145}}</ref> == സവിശേഷതകൾ == അരിമണികൾക്ക് മഞ്ഞകലർന്ന പിങ്ക് നിറമാണ് ('''പുഴുക്കലരി'''). റോസ് മട്ട അരി അതിന്റെ പിങ്ക് നിറവും പാചകത്തിൽ അതിന്റെ രുചിയും നിലനിർത്തുന്നു. എല്ലാ ബ്രൌൺ അല്ലെങ്കിൽ പാർബയിൽഡ് അരിയെപ്പോലെ, ചുവന്ന മട്ടയ്ക്ക് പാചക സമയം കൂടുതലാണ്, കൂടാതെ അധിക വെള്ളവും ആവശ്യമാണ്.<ref name="AR2002">{{Cite web|url=https://agresearchmag.ars.usda.gov/2002/may/rice|title=USDA ARS Online Magazine Vol. 50, No. 5}}</ref> === അതുല്യത === 1999ലെ [[:en:Geographical_Indication|ജിയോഗ്രാഫിക്കൽ ഇൻഡിക്കേഷൻസ് ഓഫ് ഗുഡ്സ്]] (രജിസ്ട്രേഷൻ & പ്രൊട്ടക്ഷൻ) നിയമപ്രകാരം ഫാർമേഴ്സ് പ്രൊഡ്യൂസർ കമ്പനി ലിമിറ്റഡ് ആണ് പാലക്കാടൻ മട്ട അരി രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.<ref name="gi">{{Cite journal |last=Kochhar |first=Sudhir |date=July 2008 |title=Institutions and Capacity Building for the Evolution of Intellectual Property Rights Regime in India: IV– Identification and Disclosure of IP Products for their IPR Protection in Plants and Animals |url=http://nopr.niscair.res.in/handle/123456789/1782 |journal=Journal of Intellectual Property Rights |publisher=CSIR |pages=336–343 |issn=0975-1076}}</ref> കട്ടിയുള്ള ധാന്യങ്ങളും ചുവന്ന പുറംതോടും ഉള്ള പരുക്കൻ ഇനം അരിയാണിത്. ഈ അരിയ്ക്ക് സവിശേഷമായ ഒരു രുചിയുണ്ട്. .<ref name="gi" /> ചുവന്ന പുറംതോട് അടങ്ങിയ പരുക്കൻ അരി തന്നെ ഉയർന്ന പോഷകഘടകങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കുന്നു. അരിയുടെ വേവിക്കുന്നത് പോഷക മൂല്യം നിലനിർത്തുന്നത് ഉറപ്പാക്കുന്നു. കളിമണ്ണും ചെളിയും അടങ്ങിയതും ഉയർന്ന ജലസംഭരണ ശേഷിയുമുള്ള പൂന്തൽപാടങ്ങളിലും പാലക്കാടുള്ള ചുണ്ണാമ്പ് സമ്പുഷ്ടമായ പാറകളിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞ കറുത്ത പരുത്തി മണ്ണിലാണ് ഈ അരി കൃഷിചെയ്യുന്നത്. പാലക്കാടുള്ള ഈർപ്പമുള്ള കാലാവസ്ഥ, പാലക്കാടേക്ക് വീശുന്ന കിഴക്കൻ കാറ്റ് , പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ നിന്ന് ഒഴുകുന്ന നദികളിലെ ജലം എന്നിവയെല്ലാം ചേർന്ന് ഈ അരിക്ക് പ്രത്യേക സ്വാദ് നൽകുന്നു.<ref name="gi" />   <sup class="noprint Inline-Template">&#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Please clarify|<span title="Incomplete, unclear sentence (August 2019)">clarification needed</span>]]''&#x5D;</sup> === പാചകം === സാധാരണ വെളുത്ത അരിയേക്കാൾ കടുപ്പമുള്ള മട്ട അരി പാചകം ചെയ്യുന്നതിന് മുമ്പ് ഏകദേശം മുപ്പത് മിനിറ്റ് വെള്ളത്തിൽ മുക്കിവയ്ക്കേണ്ടതുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://vegeyum.wordpress.com/2008/05/23/tt1/|title=Travel Thursday #12 {{!}} Rosamatta Rice {{!}} Puzhukkalari {{!}} Chambaavari|date=23 May 2008}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.nandyala.org/mahanandi/archives/2006/10/30/rosematta-rice-and-dal/|title=Rosematta Rice And Dal|date=30 October 2006}}</ref> പരമ്പരാഗതമായി രണ്ടുതവണ പുഴുങ്ങിയാണ് മട്ട അരി പാകം ചെയ്യുന്നത്.   <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact">&#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (September 2019)">citation needed</span>]]]''</sup> അരി ഒരു വലിയ ചട്ടിയിൽ കഴുകി ഒരു മണിക്കൂർ മുതൽ രാത്രി മുഴുവൻ കുതിരാൻ വിടുന്നു. കുതിർത്തിയ അരി 4 മുതൽ 8 വരെ ഇരട്ടി വെള്ളം ചേർത്ത് 30 മിനിറ്റ് തിളപ്പിക്കുക. ഇത് പിന്നീട് അടച്ച് 15-20 മിനിറ്റുകൾ വയ്ക്കുക. ഇതിൽ നിന്ന് വെള്ളം വാർത്തു കളയുക. ഇത് ഒരു 10-15 മിനിറ്റ് കൂടി അടച്ചുവയ്ക്കുക.<ref>{{Cite web|url=http://asiyama.blogspot.co.uk/2013/09/perfect-kerala-matta-rice-brown-rice.html|title=My Healthy Happy Kitchen|last=Asiya Omar|publisher=asiyama.blogspot.co.uk}}</ref> === ഗുണനിലവാരം === തിളപ്പിക്കുന്നതിനും ഉണക്കുന്നതിനും മുമ്പ് നെല്ല് നന്നായി വൃത്തിയാക്കുകയും നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അവസാനം, അരിയിൽ നിന്നും പൊട്ടിയതും നിറം മങ്ങിയതുമായ അരി നീക്കം ചെയ്യുന്നു ഇതിനായി ഗ്രേഡ് ചെയ്ത് കമ്പ്യൂട്ടറൈസ്ഡ് സോർട്ടിംഗ് മെഷീനുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു ശേഷം നന്നായി പായ്ക്ക് ചെയ്യുന്നു.<ref name=":0">{{cite web|url=http://www.thehindu.com/news/national/kerala/rice-app-gets-a-bran-update/article7943592.ece|title=Rice app gets a 'bran' update|last=Shaji|first=K.A.|date=3 December 2015|website=[[The Hindu]]}}</ref> ddtkvj6mmbo4kfu04kpd3g898pkqteo 4652044 4652042 2026-08-01T07:38:15Z Atheenasiji 184939 /* അതുല്യത */ 4652044 wikitext text/x-wiki [[പ്രമാണം:Matta_Rice.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരി]] [[പ്രമാണം:Matta_Rice_-_കുത്തരി_ചോറ്.JPG|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ (ചോറ്)]] [[പ്രമാണം:Brown_rice_porridge.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ കഞ്ഞി]] [[പ്രമാണം:Par_cooked_brown_rice_-_stonesoup.jpg|ലഘുചിത്രം|പുഴുങ്ങിയ അരി]] '''മട്ട അരി''' ('''പാലക്കാടൻ/[[കേരളം]]/റോസ് മട്ട അരി''', [[കർണാടക]] കജ് അരി, അല്ലെങ്കിൽ കുത്താരിസി ('''[[കേരളം|മലയാളം]]''': കേരള മട്ട, തുളു:കജെ അരി, குரி, കന്നട: ಕಜೆ, ಕುಚಲಕ್ಕಿ,[[ഉഡുപ്പി|തമിഴ്]]: குத்தரி അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ. 'കുട്ടാരിസി') കർണാടകയിലെ [[ഉഡുപ്പി]], കർനാടകയിലെ [[ദക്ഷിണ കന്നഡ ജില്ല|ദക്ഷിണ കന്നഡ]] ജില്ലകളിലും, [[ഇന്ത്യ|കേർളത്തിലെ]] [[പാലക്കാട്]] ജില്ലയിലും [[ശ്രീലങ്ക]] [[വടക്കൻ പ്രവിശ്യ, ശ്രീലങ്ക|വടക്കൻ പ്രവിശ്യ]] ജാഫ്ന ജില്ലയിലും വളരുന്ന ഒരു തദ്ദേശീയ അരി ഇനമാണ് ഇത്.<ref>{{Cite web|url=http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|title=Recognition for two rice varieties|date=2008-03-17|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20080321223633/http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|archive-date=2008-03-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|title=தேசிய அறுவடைக்கு பிந்திய முகாமைத்துவ நிறுவனத்தின் 2020|access-date=12 May 2024|date=2020|website=National Audit Office|archive-url=https://web.archive.org/web/20240512194403/https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|archive-date=12 May 2024}}</ref> പരുക്കനും ആരോഗ്യ ഗുണങ്ങൾക്കും പേരുകേട്ടതാണ് ഇത്. കേരളത്തിലും ഇന്ത്യയിലെ തീരദേശ കർണാടകയിലും ശ്രീലങ്കയിലും ഇത് ജനപ്രിയമാണ്, അവിടെ ഇത് ഇടയ്ക്കിടെ ഇഡ്ലികൾ, അപ്പങ്ങൾ, പ്ലെയിൻ റൈസ് എന്നിവയ്ക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. == ഉത്ഭവം == പാലക്കാടൻ മട്ട അരി ഇന്ത്യയിലെ [[:en:Chola|ചോള]],[[:en:Chola|ചേര]] രാജവംശങ്ങളിലെ രാജകുടുംബങ്ങളുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പായിരുന്നു.  <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (October 2023)">citation needed</span>]]''&#x5D;</sup> സമ്പന്നവും സവിശേഷവുമായ രുചി കാരണം കേരള മട്ട അരി ചരിത്രപരമായി ജനപ്രിയമാണ്. ''കൊണ്ടാട്ടം'', മുറുക്കു തുടങ്ങിയ ലഘുഭക്ഷണങ്ങളുടെ തയ്യാറെടുപ്പിലാണ് ഈ അരി ഉപയോഗിക്കുന്നത് <ref>{{Cite web|url=http://sify.com/news/kerala-exporters-appeal-against-rice-export-ban-news-national-jegnDEgjehe.html|title=Kerala exporters appeal against rice export ban|website=Sify|archive-url=https://web.archive.org/web/20110716071224/http://www.sify.com/news/kerala-exporters-appeal-against-rice-export-ban-news-national-jegnDEgjehe.html|archive-date=2011-07-16}}</ref> ശ്രീ രചിച്ച റൈസ് ഇൻ കേരള എന്ന കൃതിയിൽ ചുന്നില മട്ടയെക്കുറിച്ചുള്ള പരാമർശങ്ങൾ കാണാം. പി. സി. സഹദേവൻ 1966- ൽ കേരള സർക്കാർ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ''തിരുക്കുറൾ'' പോലുള്ള തമിഴ് ക്ലാസിക്കുകളിൽ അരിയെക്കുറിച്ച് പരാമർശമുണ്ട്. ചേര/ചോള രാജ്യങ്ങളുടെ കാലത്ത് അരി ഒരു രാജകീയ ഭക്ഷണമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. == കൃഷിയും വ്യാപാരവും == ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ കേരളത്തിലും [[കർണാടക|കർണാടകയിലും]] കൂടാതെ [[വടക്കൻ പ്രവിശ്യ, ശ്രീലങ്ക|വടക്കൻ]] [[ശ്രീലങ്ക|ശ്രീലങ്കയിലുമാണ്]] കേരള മട്ട അരി കൃഷി ചെയ്യുന്നത്. കേരള കർഷകർക്ക് 500 കിലോ നെല്ല് നൽകുന്നതിന് 300 രൂപ പ്രീമിയം നൽകുന്നു. 2011 ഫെബ്രുവരിയിൽ മട്ട അരി കയറ്റുമതിക്കുള്ള മൂന്ന് വർഷത്തെ നിരോധനം ഭാഗികമായി പിൻവലിക്കുകയും 2011 ൽ 25,000 ടൺ കയറ്റുമതി ചെയ്യാൻ അനുവദിക്കുകയും ചെയ്തു. കേരളത്തിലെ [[പാലക്കാട് ജില്ല|പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ]] കറുത്ത പരുത്തി മണ്ണിലാണ് പാലക്കാടൻ മട്ട അരി കൃഷി ചെയ്യുന്നത്. കൃഷി ചെയ്യുന്ന മണ്ണിൻറെ തരം കാരണം അരിക്ക് വ്യത്യസ്തമായ ഭൌമ രുചിയുണ്ട്. ഈ നെൽവയലുകളെ 'പൂന്തൽപാട്ടം' എന്ന് വിളിക്കുന്നു, കൂടാതെ ഇവിടുത്തെ മണ്ണിൽ ധാരാളം കളിമണ്ണും ചെളിയും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. മണ്ണിന്റെ ഈ ഗുണങ്ങൾ കാരണം, ഇത്തരത്തിലുള്ള നെൽവയലുകൾക്ക് കൂടുതൽ വെള്ളം നിലനിർത്താൻ കഴിയും.<ref>{{Cite journal |last=Krishnakumar |first=A.K. |last2=Koshy |first2=M.M. |year=1985 |title=Physical characteristics of the poonthalpadam soils of Kerala |journal=Agricultural Research Journal of Kerala. |volume=23 |issue=2 |pages=141-145}}</ref> == സവിശേഷതകൾ == അരിമണികൾക്ക് മഞ്ഞകലർന്ന പിങ്ക് നിറമാണ് ('''പുഴുക്കലരി'''). റോസ് മട്ട അരി അതിന്റെ പിങ്ക് നിറവും പാചകത്തിൽ അതിന്റെ രുചിയും നിലനിർത്തുന്നു. എല്ലാ ബ്രൌൺ അല്ലെങ്കിൽ പാർബയിൽഡ് അരിയെപ്പോലെ, ചുവന്ന മട്ടയ്ക്ക് പാചക സമയം കൂടുതലാണ്, കൂടാതെ അധിക വെള്ളവും ആവശ്യമാണ്.<ref name="AR2002">{{Cite web|url=https://agresearchmag.ars.usda.gov/2002/may/rice|title=USDA ARS Online Magazine Vol. 50, No. 5}}</ref> === അതുല്യത === 1999ലെ [[:en:Geographical_Indication|ജിയോഗ്രാഫിക്കൽ ഇൻഡിക്കേഷൻസ് ഓഫ് ഗുഡ്സ്]] (രജിസ്ട്രേഷൻ & പ്രൊട്ടക്ഷൻ) നിയമപ്രകാരം ഫാർമേഴ്സ് പ്രൊഡ്യൂസർ കമ്പനി ലിമിറ്റഡ് ആണ് പാലക്കാടൻ മട്ട അരി രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.<ref name="gi">{{Cite journal |last=Kochhar |first=Sudhir |date=July 2008 |title=Institutions and Capacity Building for the Evolution of Intellectual Property Rights Regime in India: IV– Identification and Disclosure of IP Products for their IPR Protection in Plants and Animals |url=http://nopr.niscair.res.in/handle/123456789/1782 |journal=Journal of Intellectual Property Rights |publisher=CSIR |pages=336–343 |issn=0975-1076}}</ref> കട്ടിയുള്ള ധാന്യങ്ങളും ചുവന്ന പുറംതോടും ഉള്ള പരുക്കൻ ഇനം അരിയാണിത്. ഈ അരിയ്ക്ക് സവിശേഷമായ ഒരു രുചിയുണ്ട്. <ref name="gi" /> ചുവന്ന പുറംതോട് അടങ്ങിയ പരുക്കൻ അരി തന്നെ ഉയർന്ന പോഷകഘടകങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കുന്നു. അരിയുടെ വേവിക്കുന്നത് പോഷക മൂല്യം നിലനിർത്തുന്നത് ഉറപ്പാക്കുന്നു. കളിമണ്ണും ചെളിയും അടങ്ങിയതും ഉയർന്ന ജലസംഭരണ ശേഷിയുമുള്ള പൂന്തൽപാടങ്ങളിലും പാലക്കാടുള്ള ചുണ്ണാമ്പ് സമ്പുഷ്ടമായ പാറകളിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞ കറുത്ത പരുത്തി മണ്ണിലാണ് ഈ അരി കൃഷിചെയ്യുന്നത്. പാലക്കാടുള്ള ഈർപ്പമുള്ള കാലാവസ്ഥ, പാലക്കാടേക്ക് വീശുന്ന കിഴക്കൻ കാറ്റ് , പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ നിന്ന് ഒഴുകുന്ന നദികളിലെ ജലം എന്നിവയെല്ലാം ചേർന്ന് ഈ അരിക്ക് പ്രത്യേക സ്വാദ് നൽകുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://vegeyum.wordpress.com/2008/05/23/tt1/|title=Travel Thursday #12 {{!}} Rosamatta Rice {{!}} Puzhukkalari {{!}} Chambaavari|date=23 May 2008}}</ref>  <sup class="noprint Inline-Template">&#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Please clarify|<span title="Incomplete, unclear sentence (August 2019)">clarification needed</span>]]''&#x5D;</sup> === പാചകം === സാധാരണ വെളുത്ത അരിയേക്കാൾ കടുപ്പമുള്ള മട്ട അരി പാചകം ചെയ്യുന്നതിന് മുമ്പ് ഏകദേശം മുപ്പത് മിനിറ്റ് വെള്ളത്തിൽ മുക്കിവയ്ക്കേണ്ടതുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=http://asiyama.blogspot.co.uk/2013/09/perfect-kerala-matta-rice-brown-rice.html|title=My Healthy Happy Kitchen|last=Asiya Omar|publisher=asiyama.blogspot.co.uk}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.nandyala.org/mahanandi/archives/2006/10/30/rosematta-rice-and-dal/|title=Rosematta Rice And Dal|date=30 October 2006}}</ref> പരമ്പരാഗതമായി രണ്ടുതവണ പുഴുങ്ങിയാണ് മട്ട അരി പാകം ചെയ്യുന്നത്.   <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact">&#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (September 2019)">citation needed</span>]]]''</sup> അരി ഒരു വലിയ ചട്ടിയിൽ കഴുകി ഒരു മണിക്കൂർ മുതൽ രാത്രി മുഴുവൻ കുതിരാൻ വിടുന്നു. കുതിർത്തിയ അരി 4 മുതൽ 8 വരെ ഇരട്ടി വെള്ളം ചേർത്ത് 30 മിനിറ്റ് തിളപ്പിക്കുക. ഇത് പിന്നീട് അടച്ച് 15-20 മിനിറ്റുകൾ വയ്ക്കുക. ഇതിൽ നിന്ന് വെള്ളം വാർത്തു കളയുക. ഇത് ഒരു 10-15 മിനിറ്റ് കൂടി അടച്ചുവയ്ക്കുക.<ref name=":0">{{cite web|url=http://www.thehindu.com/news/national/kerala/rice-app-gets-a-bran-update/article7943592.ece|title=Rice app gets a 'bran' update|last=Shaji|first=K.A.|date=3 December 2015|website=[[The Hindu]]}}</ref> === ഗുണനിലവാരം === തിളപ്പിക്കുന്നതിനും ഉണക്കുന്നതിനും മുമ്പ് നെല്ല് നന്നായി വൃത്തിയാക്കുകയും നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അവസാനം, അരിയിൽ നിന്നും പൊട്ടിയതും നിറം മങ്ങിയതുമായ അരി നീക്കം ചെയ്യുന്നു ഇതിനായി ഗ്രേഡ് ചെയ്ത് കമ്പ്യൂട്ടറൈസ്ഡ് സോർട്ടിംഗ് മെഷീനുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു ശേഷം നന്നായി പായ്ക്ക് ചെയ്യുന്നു.<ref name=":02">{{cite web|url=http://www.thehindu.com/news/national/kerala/rice-app-gets-a-bran-update/article7943592.ece|title=Rice app gets a 'bran' update|last=Shaji|first=K.A.|date=3 December 2015|website=[[The Hindu]]}}</ref> az3uhkc8dct2mbqh134tiailxjdcps3 4652045 4652044 2026-08-01T07:43:39Z Atheenasiji 184939 Created by translating the section "Nutrition benefits" from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1366547762|Matta rice]]" 4652045 wikitext text/x-wiki [[പ്രമാണം:Matta_Rice.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരി]] [[പ്രമാണം:Matta_Rice_-_കുത്തരി_ചോറ്.JPG|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ (ചോറ്)]] [[പ്രമാണം:Brown_rice_porridge.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ കഞ്ഞി]] [[പ്രമാണം:Par_cooked_brown_rice_-_stonesoup.jpg|ലഘുചിത്രം|പുഴുങ്ങിയ അരി]] '''മട്ട അരി''' ('''പാലക്കാടൻ/[[കേരളം]]/റോസ് മട്ട അരി''', [[കർണാടക]] കജ് അരി, അല്ലെങ്കിൽ കുത്താരിസി ('''[[കേരളം|മലയാളം]]''': കേരള മട്ട, തുളു:കജെ അരി, குரி, കന്നട: ಕಜೆ, ಕುಚಲಕ್ಕಿ,[[ഉഡുപ്പി|തമിഴ്]]: குத்தரி അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ. 'കുട്ടാരിസി') കർണാടകയിലെ [[ഉഡുപ്പി]], കർനാടകയിലെ [[ദക്ഷിണ കന്നഡ ജില്ല|ദക്ഷിണ കന്നഡ]] ജില്ലകളിലും, [[ഇന്ത്യ|കേർളത്തിലെ]] [[പാലക്കാട്]] ജില്ലയിലും [[ശ്രീലങ്ക]] [[വടക്കൻ പ്രവിശ്യ, ശ്രീലങ്ക|വടക്കൻ പ്രവിശ്യ]] ജാഫ്ന ജില്ലയിലും വളരുന്ന ഒരു തദ്ദേശീയ അരി ഇനമാണ് ഇത്.<ref>{{Cite web|url=http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|title=Recognition for two rice varieties|date=2008-03-17|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20080321223633/http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|archive-date=2008-03-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|title=தேசிய அறுவடைக்கு பிந்திய முகாமைத்துவ நிறுவனத்தின் 2020|access-date=12 May 2024|date=2020|website=National Audit Office|archive-url=https://web.archive.org/web/20240512194403/https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|archive-date=12 May 2024}}</ref> പരുക്കനും ആരോഗ്യ ഗുണങ്ങൾക്കും പേരുകേട്ടതാണ് ഇത്. കേരളത്തിലും ഇന്ത്യയിലെ തീരദേശ കർണാടകയിലും ശ്രീലങ്കയിലും ഇത് ജനപ്രിയമാണ്, അവിടെ ഇത് ഇടയ്ക്കിടെ ഇഡ്ലികൾ, അപ്പങ്ങൾ, പ്ലെയിൻ റൈസ് എന്നിവയ്ക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. == ഉത്ഭവം == പാലക്കാടൻ മട്ട അരി ഇന്ത്യയിലെ [[:en:Chola|ചോള]],[[:en:Chola|ചേര]] രാജവംശങ്ങളിലെ രാജകുടുംബങ്ങളുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പായിരുന്നു.  <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (October 2023)">citation needed</span>]]''&#x5D;</sup> സമ്പന്നവും സവിശേഷവുമായ രുചി കാരണം കേരള മട്ട അരി ചരിത്രപരമായി ജനപ്രിയമാണ്. ''കൊണ്ടാട്ടം'', മുറുക്കു തുടങ്ങിയ ലഘുഭക്ഷണങ്ങളുടെ തയ്യാറെടുപ്പിലാണ് ഈ അരി ഉപയോഗിക്കുന്നത് <ref>{{Cite web|url=http://sify.com/news/kerala-exporters-appeal-against-rice-export-ban-news-national-jegnDEgjehe.html|title=Kerala exporters appeal against rice export ban|website=Sify|archive-url=https://web.archive.org/web/20110716071224/http://www.sify.com/news/kerala-exporters-appeal-against-rice-export-ban-news-national-jegnDEgjehe.html|archive-date=2011-07-16}}</ref> ശ്രീ രചിച്ച റൈസ് ഇൻ കേരള എന്ന കൃതിയിൽ ചുന്നില മട്ടയെക്കുറിച്ചുള്ള പരാമർശങ്ങൾ കാണാം. പി. സി. സഹദേവൻ 1966- ൽ കേരള സർക്കാർ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ''തിരുക്കുറൾ'' പോലുള്ള തമിഴ് ക്ലാസിക്കുകളിൽ അരിയെക്കുറിച്ച് പരാമർശമുണ്ട്. ചേര/ചോള രാജ്യങ്ങളുടെ കാലത്ത് അരി ഒരു രാജകീയ ഭക്ഷണമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. == കൃഷിയും വ്യാപാരവും == ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ കേരളത്തിലും [[കർണാടക|കർണാടകയിലും]] കൂടാതെ [[വടക്കൻ പ്രവിശ്യ, ശ്രീലങ്ക|വടക്കൻ]] [[ശ്രീലങ്ക|ശ്രീലങ്കയിലുമാണ്]] കേരള മട്ട അരി കൃഷി ചെയ്യുന്നത്. കേരള കർഷകർക്ക് 500 കിലോ നെല്ല് നൽകുന്നതിന് 300 രൂപ പ്രീമിയം നൽകുന്നു. 2011 ഫെബ്രുവരിയിൽ മട്ട അരി കയറ്റുമതിക്കുള്ള മൂന്ന് വർഷത്തെ നിരോധനം ഭാഗികമായി പിൻവലിക്കുകയും 2011 ൽ 25,000 ടൺ കയറ്റുമതി ചെയ്യാൻ അനുവദിക്കുകയും ചെയ്തു. കേരളത്തിലെ [[പാലക്കാട് ജില്ല|പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ]] കറുത്ത പരുത്തി മണ്ണിലാണ് പാലക്കാടൻ മട്ട അരി കൃഷി ചെയ്യുന്നത്. കൃഷി ചെയ്യുന്ന മണ്ണിൻറെ തരം കാരണം അരിക്ക് വ്യത്യസ്തമായ ഭൌമ രുചിയുണ്ട്. ഈ നെൽവയലുകളെ 'പൂന്തൽപാട്ടം' എന്ന് വിളിക്കുന്നു, കൂടാതെ ഇവിടുത്തെ മണ്ണിൽ ധാരാളം കളിമണ്ണും ചെളിയും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. മണ്ണിന്റെ ഈ ഗുണങ്ങൾ കാരണം, ഇത്തരത്തിലുള്ള നെൽവയലുകൾക്ക് കൂടുതൽ വെള്ളം നിലനിർത്താൻ കഴിയും.<ref>{{Cite journal |last=Krishnakumar |first=A.K. |last2=Koshy |first2=M.M. |year=1985 |title=Physical characteristics of the poonthalpadam soils of Kerala |journal=Agricultural Research Journal of Kerala. |volume=23 |issue=2 |pages=141-145}}</ref> == സവിശേഷതകൾ == അരിമണികൾക്ക് മഞ്ഞകലർന്ന പിങ്ക് നിറമാണ് ('''പുഴുക്കലരി'''). റോസ് മട്ട അരി അതിന്റെ പിങ്ക് നിറവും പാചകത്തിൽ അതിന്റെ രുചിയും നിലനിർത്തുന്നു. എല്ലാ ബ്രൌൺ അല്ലെങ്കിൽ പാർബയിൽഡ് അരിയെപ്പോലെ, ചുവന്ന മട്ടയ്ക്ക് പാചക സമയം കൂടുതലാണ്, കൂടാതെ അധിക വെള്ളവും ആവശ്യമാണ്.<ref name="AR2002">{{Cite web|url=https://agresearchmag.ars.usda.gov/2002/may/rice|title=USDA ARS Online Magazine Vol. 50, No. 5}}</ref> === അതുല്യത === 1999ലെ [[:en:Geographical_Indication|ജിയോഗ്രാഫിക്കൽ ഇൻഡിക്കേഷൻസ് ഓഫ് ഗുഡ്സ്]] (രജിസ്ട്രേഷൻ & പ്രൊട്ടക്ഷൻ) നിയമപ്രകാരം ഫാർമേഴ്സ് പ്രൊഡ്യൂസർ കമ്പനി ലിമിറ്റഡ് ആണ് പാലക്കാടൻ മട്ട അരി രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.<ref name="gi">{{Cite journal |last=Kochhar |first=Sudhir |date=July 2008 |title=Institutions and Capacity Building for the Evolution of Intellectual Property Rights Regime in India: IV– Identification and Disclosure of IP Products for their IPR Protection in Plants and Animals |url=http://nopr.niscair.res.in/handle/123456789/1782 |journal=Journal of Intellectual Property Rights |publisher=CSIR |pages=336–343 |issn=0975-1076}}</ref> കട്ടിയുള്ള ധാന്യങ്ങളും ചുവന്ന പുറംതോടും ഉള്ള പരുക്കൻ ഇനം അരിയാണിത്. ഈ അരിയ്ക്ക് സവിശേഷമായ ഒരു രുചിയുണ്ട്. <ref name="gi" /> ചുവന്ന പുറംതോട് അടങ്ങിയ പരുക്കൻ അരി തന്നെ ഉയർന്ന പോഷകഘടകങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കുന്നു. അരിയുടെ വേവിക്കുന്നത് പോഷക മൂല്യം നിലനിർത്തുന്നത് ഉറപ്പാക്കുന്നു. കളിമണ്ണും ചെളിയും അടങ്ങിയതും ഉയർന്ന ജലസംഭരണ ശേഷിയുമുള്ള പൂന്തൽപാടങ്ങളിലും പാലക്കാടുള്ള ചുണ്ണാമ്പ് സമ്പുഷ്ടമായ പാറകളിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞ കറുത്ത പരുത്തി മണ്ണിലാണ് ഈ അരി കൃഷിചെയ്യുന്നത്. പാലക്കാടുള്ള ഈർപ്പമുള്ള കാലാവസ്ഥ, പാലക്കാടേക്ക് വീശുന്ന കിഴക്കൻ കാറ്റ് , പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ നിന്ന് ഒഴുകുന്ന നദികളിലെ ജലം എന്നിവയെല്ലാം ചേർന്ന് ഈ അരിക്ക് പ്രത്യേക സ്വാദ് നൽകുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://vegeyum.wordpress.com/2008/05/23/tt1/|title=Travel Thursday #12 {{!}} Rosamatta Rice {{!}} Puzhukkalari {{!}} Chambaavari|date=23 May 2008}}</ref>  <sup class="noprint Inline-Template">&#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Please clarify|<span title="Incomplete, unclear sentence (August 2019)">clarification needed</span>]]''&#x5D;</sup> === പാചകം === സാധാരണ വെളുത്ത അരിയേക്കാൾ കടുപ്പമുള്ള മട്ട അരി പാചകം ചെയ്യുന്നതിന് മുമ്പ് ഏകദേശം മുപ്പത് മിനിറ്റ് വെള്ളത്തിൽ മുക്കിവയ്ക്കേണ്ടതുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=http://asiyama.blogspot.co.uk/2013/09/perfect-kerala-matta-rice-brown-rice.html|title=My Healthy Happy Kitchen|last=Asiya Omar|publisher=asiyama.blogspot.co.uk}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.nandyala.org/mahanandi/archives/2006/10/30/rosematta-rice-and-dal/|title=Rosematta Rice And Dal|date=30 October 2006}}</ref> പരമ്പരാഗതമായി രണ്ടുതവണ പുഴുങ്ങിയാണ് മട്ട അരി പാകം ചെയ്യുന്നത്.   <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact">&#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (September 2019)">citation needed</span>]]]''</sup> അരി ഒരു വലിയ ചട്ടിയിൽ കഴുകി ഒരു മണിക്കൂർ മുതൽ രാത്രി മുഴുവൻ കുതിരാൻ വിടുന്നു. കുതിർത്തിയ അരി 4 മുതൽ 8 വരെ ഇരട്ടി വെള്ളം ചേർത്ത് 30 മിനിറ്റ് തിളപ്പിക്കുക. ഇത് പിന്നീട് അടച്ച് 15-20 മിനിറ്റുകൾ വയ്ക്കുക. ഇതിൽ നിന്ന് വെള്ളം വാർത്തു കളയുക. ഇത് ഒരു 10-15 മിനിറ്റ് കൂടി അടച്ചുവയ്ക്കുക.<ref name=":0">{{cite web|url=http://www.thehindu.com/news/national/kerala/rice-app-gets-a-bran-update/article7943592.ece|title=Rice app gets a 'bran' update|last=Shaji|first=K.A.|date=3 December 2015|website=[[The Hindu]]}}</ref> === ഗുണനിലവാരം === തിളപ്പിക്കുന്നതിനും ഉണക്കുന്നതിനും മുമ്പ് നെല്ല് നന്നായി വൃത്തിയാക്കുകയും നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അവസാനം, അരിയിൽ നിന്നും പൊട്ടിയതും നിറം മങ്ങിയതുമായ അരി നീക്കം ചെയ്യുന്നു ഇതിനായി ഗ്രേഡ് ചെയ്ത് കമ്പ്യൂട്ടറൈസ്ഡ് സോർട്ടിംഗ് മെഷീനുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു ശേഷം നന്നായി പായ്ക്ക് ചെയ്യുന്നു.<ref name=":02">{{cite web|url=http://www.thehindu.com/news/national/kerala/rice-app-gets-a-bran-update/article7943592.ece|title=Rice app gets a 'bran' update|last=Shaji|first=K.A.|date=3 December 2015|website=[[The Hindu]]}}</ref> == പോഷകഗുണങ്ങൾ == [[പ്രമാണം:Matta_Rice.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരി]] [[പ്രമാണം:Matta_Rice_-_കുത്തരി_ചോറ്.JPG|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ (ചോറ്)]] [[പ്രമാണം:Brown_rice_porridge.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ കഞ്ഞി]] [[പ്രമാണം:Par_cooked_brown_rice_-_stonesoup.jpg|ലഘുചിത്രം|പുഴുങ്ങിയ അരി]] '''മട്ട അരി''' ('''പാലക്കാടൻ/[[കേരളം]]/റോസ് മട്ട അരി''', [[കർണാടക]] കജ് അരി, അല്ലെങ്കിൽ കുത്താരിസി ('''[[കേരളം|മലയാളം]]''': കേരള മട്ട, തുളു:കജെ അരി, குரி, കന്നട: ಕಜೆ, ಕುಚಲಕ್ಕಿ,[[ഉഡുപ്പി|തമിഴ്]]: குத்தரி അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ. 'കുട്ടാരിസി') കർണാടകയിലെ [[ഉഡുപ്പി]], കർനാടകയിലെ [[ദക്ഷിണ കന്നഡ ജില്ല|ദക്ഷിണ കന്നഡ]] ജില്ലകളിലും, [[ഇന്ത്യ|കേർളത്തിലെ]] [[പാലക്കാട്]] ജില്ലയിലും [[ശ്രീലങ്ക]] [[വടക്കൻ പ്രവിശ്യ, ശ്രീലങ്ക|വടക്കൻ പ്രവിശ്യ]] ജാഫ്ന ജില്ലയിലും വളരുന്ന ഒരു തദ്ദേശീയ അരി ഇനമാണ് ഇത്.<ref>{{Cite web|url=http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|title=Recognition for two rice varieties|date=2008-03-17|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20080321223633/http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|archive-date=2008-03-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|title=தேசிய அறுவடைக்கு பிந்திய முகாமைத்துவ நிறுவனத்தின் 2020|access-date=12 May 2024|date=2020|website=National Audit Office|archive-url=https://web.archive.org/web/20240512194403/https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|archive-date=12 May 2024}}</ref> പരുക്കനും ആരോഗ്യ ഗുണങ്ങൾക്കും പേരുകേട്ടതാണ് ഇത്. കേരളത്തിലും ഇന്ത്യയിലെ തീരദേശ കർണാടകയിലും ശ്രീലങ്കയിലും ഇത് ജനപ്രിയമാണ്, അവിടെ ഇത് ഇടയ്ക്കിടെ ഇഡ്ലികൾ, അപ്പങ്ങൾ, പ്ലെയിൻ റൈസ് എന്നിവയ്ക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. == ഉത്ഭവം == പാലക്കാടൻ മട്ട അരി ഇന്ത്യയിലെ [[:en:Chola|ചോള]],[[:en:Chola|ചേര]] രാജവംശങ്ങളിലെ രാജകുടുംബങ്ങളുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പായിരുന്നു.  <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (October 2023)">citation needed</span>]]''&#x5D;</sup> സമ്പന്നവും സവിശേഷവുമായ രുചി കാരണം കേരള മട്ട അരി ചരിത്രപരമായി ജനപ്രിയമാണ്. ''കൊണ്ടാട്ടം'', മുറുക്കു തുടങ്ങിയ ലഘുഭക്ഷണങ്ങളുടെ തയ്യാറെടുപ്പിലാണ് ഈ അരി ഉപയോഗിക്കുന്നത് <ref>{{Cite web|url=http://sify.com/news/kerala-exporters-appeal-against-rice-export-ban-news-national-jegnDEgjehe.html|title=Kerala exporters appeal against rice export ban|website=Sify|archive-url=https://web.archive.org/web/20110716071224/http://www.sify.com/news/kerala-exporters-appeal-against-rice-export-ban-news-national-jegnDEgjehe.html|archive-date=2011-07-16}}</ref> ശ്രീ രചിച്ച റൈസ് ഇൻ കേരള എന്ന കൃതിയിൽ ചുന്നില മട്ടയെക്കുറിച്ചുള്ള പരാമർശങ്ങൾ കാണാം. പി. സി. സഹദേവൻ 1966- ൽ കേരള സർക്കാർ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ''തിരുക്കുറൾ'' പോലുള്ള തമിഴ് ക്ലാസിക്കുകളിൽ അരിയെക്കുറിച്ച് പരാമർശമുണ്ട്. ചേര/ചോള രാജ്യങ്ങളുടെ കാലത്ത് അരി ഒരു രാജകീയ ഭക്ഷണമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. == കൃഷിയും വ്യാപാരവും == ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ കേരളത്തിലും [[കർണാടക|കർണാടകയിലും]] കൂടാതെ [[വടക്കൻ പ്രവിശ്യ, ശ്രീലങ്ക|വടക്കൻ]] [[ശ്രീലങ്ക|ശ്രീലങ്കയിലുമാണ്]] കേരള മട്ട അരി കൃഷി ചെയ്യുന്നത്. കേരള കർഷകർക്ക് 500 കിലോ നെല്ല് നൽകുന്നതിന് 300 രൂപ പ്രീമിയം നൽകുന്നു. 2011 ഫെബ്രുവരിയിൽ മട്ട അരി കയറ്റുമതിക്കുള്ള മൂന്ന് വർഷത്തെ നിരോധനം ഭാഗികമായി പിൻവലിക്കുകയും 2011 ൽ 25,000 ടൺ കയറ്റുമതി ചെയ്യാൻ അനുവദിക്കുകയും ചെയ്തു. കേരളത്തിലെ [[പാലക്കാട് ജില്ല|പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ]] കറുത്ത പരുത്തി മണ്ണിലാണ് പാലക്കാടൻ മട്ട അരി കൃഷി ചെയ്യുന്നത്. കൃഷി ചെയ്യുന്ന മണ്ണിൻറെ തരം കാരണം അരിക്ക് വ്യത്യസ്തമായ ഭൌമ രുചിയുണ്ട്. ഈ നെൽവയലുകളെ 'പൂന്തൽപാട്ടം' എന്ന് വിളിക്കുന്നു, കൂടാതെ ഇവിടുത്തെ മണ്ണിൽ ധാരാളം കളിമണ്ണും ചെളിയും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. മണ്ണിന്റെ ഈ ഗുണങ്ങൾ കാരണം, ഇത്തരത്തിലുള്ള നെൽവയലുകൾക്ക് കൂടുതൽ വെള്ളം നിലനിർത്താൻ കഴിയും.<ref>{{Cite journal |last=Krishnakumar |first=A.K. |last2=Koshy |first2=M.M. |year=1985 |title=Physical characteristics of the poonthalpadam soils of Kerala |journal=Agricultural Research Journal of Kerala. |volume=23 |issue=2 |pages=141-145}}</ref> അരിമണികൾക്ക് മഞ്ഞകലർന്ന പിങ്ക് നിറമാണ് ('''പുഴുക്കലരി'''). റോസ് മട്ട അരി അതിന്റെ പിങ്ക് നിറവും പാചകത്തിൽ അതിന്റെ രുചിയും നിലനിർത്തുന്നു. മറ്റ് തവിട്ടു അരികളെയും [[:en:Parboiled_rice|പുഴുക്കലരി]]<nowiki/>യെയും പോലെ, ചുവന്ന മട്ടയ്ക്ക് പാചക സമയം കൂടുതലാണ്, കൂടാതെ അധിക വെള്ളവും ആവശ്യമാണ്.<ref name="AR2002">{{Cite web|url=https://agresearchmag.ars.usda.gov/2002/may/rice|title=USDA ARS Online Magazine Vol. 50, No. 5}}</ref> [[പ്രമാണം:Kerala_matta_rice.jpg|ലഘുചിത്രം|കേരള മട്ട അരി/പാലക്കാടൻ മട്ട അരി]] === അതുല്യത === 1999ലെ [[:en:Geographical_Indication|ജിയോഗ്രാഫിക്കൽ ഇൻഡിക്കേഷൻസ് ഓഫ് ഗുഡ്സ്]] (രജിസ്ട്രേഷൻ & പ്രൊട്ടക്ഷൻ) നിയമപ്രകാരം ഫാർമേഴ്സ് പ്രൊഡ്യൂസർ കമ്പനി ലിമിറ്റഡ് ആണ് പാലക്കാടൻ മട്ട അരി രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.<ref name="gi">{{Cite journal |last=Kochhar |first=Sudhir |date=July 2008 |title=Institutions and Capacity Building for the Evolution of Intellectual Property Rights Regime in India: IV– Identification and Disclosure of IP Products for their IPR Protection in Plants and Animals |url=http://nopr.niscair.res.in/handle/123456789/1782 |journal=Journal of Intellectual Property Rights |publisher=CSIR |pages=336–343 |issn=0975-1076}}</ref> കട്ടിയുള്ള ധാന്യങ്ങളും ചുവന്ന പുറംതോടും ഉള്ള പരുക്കൻ ഇനം അരിയാണിത്. ഈ അരിയ്ക്ക് സവിശേഷമായ ഒരു രുചിയുണ്ട്. .<ref name="gi" /> ചുവന്ന പുറംതോട് അടങ്ങിയ പരുക്കൻ അരി തന്നെ ഉയർന്ന പോഷകഘടകങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കുന്നു. അരിയുടെ വേവിക്കുന്നത് പോഷക മൂല്യം നിലനിർത്തുന്നത് ഉറപ്പാക്കുന്നു. കളിമണ്ണും ചെളിയും അടങ്ങിയതും ഉയർന്ന ജലസംഭരണ ശേഷിയുമുള്ള പൂന്തൽപാടങ്ങളിലും പാലക്കാടുള്ള ചുണ്ണാമ്പ് സമ്പുഷ്ടമായ പാറകളിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞ കറുത്ത പരുത്തി മണ്ണിലാണ് ഈ അരി കൃഷിചെയ്യുന്നത്. പാലക്കാടുള്ള ഈർപ്പമുള്ള കാലാവസ്ഥ, പാലക്കാടേക്ക് വീശുന്ന കിഴക്കൻ കാറ്റ് , പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ നിന്ന് ഒഴുകുന്ന നദികളിലെ ജലം എന്നിവയെല്ലാം ചേർന്ന് ഈ അരിക്ക് പ്രത്യേക സ്വാദ് നൽകുന്നു.<ref name="gi" />   <sup class="noprint Inline-Template" style="margin-left:0.1em; white-space:nowrap;">&#x5B;''<nowiki><span title="Incomplete, unclear sentence (August 2019)">clarification needed</span></nowiki>''&#x5D;</sup> === പാചകം === സാധാരണ വെളുത്ത അരിയേക്കാൾ കടുപ്പമുള്ള മട്ട അരി പാചകം ചെയ്യുന്നതിന് മുമ്പ് ഏകദേശം മുപ്പത് മിനിറ്റ് വെള്ളത്തിൽ മുക്കിവയ്ക്കേണ്ടതുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://vegeyum.wordpress.com/2008/05/23/tt1/|title=Travel Thursday #12 {{!}} Rosamatta Rice {{!}} Puzhukkalari {{!}} Chambaavari|date=23 May 2008}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.nandyala.org/mahanandi/archives/2006/10/30/rosematta-rice-and-dal/|title=Rosematta Rice And Dal|date=30 October 2006}}</ref> പരമ്പരാഗതമായി രണ്ടുതവണ പുഴുങ്ങിയാണ് മട്ട അരി പാകം ചെയ്യുന്നത്.   <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (September 2019)">citation needed</span>]]''&#x5D;</sup> അരി ഒരു വലിയ ചട്ടിയിൽ കഴുകി ഒരു മണിക്കൂർ മുതൽ രാത്രി മുഴുവൻ കുതിരാൻ വിടുന്നു. കുതിർത്തിയ അരി 4 മുതൽ 8 വരെ ഇരട്ടി വെള്ളം ചേർത്ത് 30 മിനിറ്റ് തിളപ്പിക്കുക. ഇത് പിന്നീട് അടച്ച് 15-20 മിനിറ്റുകൾ വയ്ക്കുക. ഇതിൽ നിന്ന് വെള്ളം വാർത്തു കളയുക. ഇത് ഒരു 10-15 മിനിറ്റ് കൂടി അടച്ചുവയ്ക്കുക.<ref>{{Cite web|url=http://asiyama.blogspot.co.uk/2013/09/perfect-kerala-matta-rice-brown-rice.html|title=My Healthy Happy Kitchen|last=Asiya Omar|publisher=asiyama.blogspot.co.uk}}</ref> തിളപ്പിക്കുന്നതിനും ഉണക്കുന്നതിനും മുമ്പ് നെല്ല് നന്നായി വൃത്തിയാക്കുകയും നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അവസാനം, അരിയിൽ നിന്നും പൊട്ടിയതും നിറം മങ്ങിയതുമായ അരി നീക്കം ചെയ്യുന്നു ഇതിനായി ഗ്രേഡ് ചെയ്ത് കമ്പ്യൂട്ടറൈസ്ഡ് സോർട്ടിംഗ് മെഷീനുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു ശേഷം നന്നായി പായ്ക്ക് ചെയ്യുന്നു. പാലക്കാടൻ മട്ട അരി, വെള്ളയരിയെക്കാൾ കൂടുതൽ പോഷകസമൃദ്ധമാണ്, കാരണം മില്ലിംഗ് ചെയ്യുന്നതിന് മുമ്പ് വേവിക്കുന്നത് ചില പോഷകങ്ങൾ നിലനിർത്താൻ സഹായിക്കുന്നു.<ref>{{cite web|url=https://www.healthbenefitstimes.com/health-benefits-of-red-rice/|title=Health benefits of Red Rice|date=14 June 2015|work=HB times|author=Sylvia}}</ref>നാലിലൊന്ന് വലിപ്പമുള്ള ഒരു കപ്പിൽ 160 കലോറിയും ഒരു ഗ്രാം നാരും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.  <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/White_rice" rel="mw:ExtLink" title="White rice" class="cx-link" data-linkid="88">വെള്ളരി</a>[[:en:White_rice|യിൽ]] നാരുകളൊന്നും അടങ്ങിയിട്ടില്ല. മട്ട അരിയുടെ തവിട്ട് പുറം പാളിയിൽ നിരവധി പോഷകങ്ങൾ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ഒരു കപ്പ് മട്ട അരിയിൽ 84 മില്ലിഗ്രാം [[:en:Magnesium|മഗ്നീഷ്യവും]] ഒരു ഗ്രാം [[:en:Magnesium|കാൽസ്യവും]] അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ഇതിൽ വിറ്റാമിനുകളും അടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. {{Cn|date=January 2021}} gaxaih41d0ksff17or6weeb9uuur3i8 4652046 4652045 2026-08-01T07:46:36Z Atheenasiji 184939 4652046 wikitext text/x-wiki [[പ്രമാണം:Matta_Rice.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരി]] [[പ്രമാണം:Matta_Rice_-_കുത്തരി_ചോറ്.JPG|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ (ചോറ്)]] [[പ്രമാണം:Brown_rice_porridge.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ കഞ്ഞി]] [[പ്രമാണം:Par_cooked_brown_rice_-_stonesoup.jpg|ലഘുചിത്രം|പുഴുങ്ങിയ അരി]] '''മട്ട അരി''' ('''പാലക്കാടൻ/[[കേരളം]]/റോസ് മട്ട അരി''', [[കർണാടക]] കജ് അരി, അല്ലെങ്കിൽ കുത്താരിസി ('''[[കേരളം|മലയാളം]]''': കേരള മട്ട, തുളു:കജെ അരി, குரி, കന്നട: ಕಜೆ, ಕುಚಲಕ್ಕಿ,[[ഉഡുപ്പി|തമിഴ്]]: குத்தரி അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ. 'കുട്ടാരിസി') കർണാടകയിലെ [[ഉഡുപ്പി]], കർനാടകയിലെ [[ദക്ഷിണ കന്നഡ ജില്ല|ദക്ഷിണ കന്നഡ]] ജില്ലകളിലും, [[ഇന്ത്യ|കേർളത്തിലെ]] [[പാലക്കാട്]] ജില്ലയിലും [[ശ്രീലങ്ക]] [[വടക്കൻ പ്രവിശ്യ, ശ്രീലങ്ക|വടക്കൻ പ്രവിശ്യ]] ജാഫ്ന ജില്ലയിലും വളരുന്ന ഒരു തദ്ദേശീയ അരി ഇനമാണ് ഇത്.<ref>{{Cite web|url=http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|title=Recognition for two rice varieties|date=2008-03-17|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20080321223633/http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|archive-date=2008-03-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|title=தேசிய அறுவடைக்கு பிந்திய முகாமைத்துவ நிறுவனத்தின் 2020|access-date=12 May 2024|date=2020|website=National Audit Office|archive-url=https://web.archive.org/web/20240512194403/https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|archive-date=12 May 2024}}</ref> പരുക്കനും ആരോഗ്യ ഗുണങ്ങൾക്കും പേരുകേട്ടതാണ് ഇത്. കേരളത്തിലും ഇന്ത്യയിലെ തീരദേശ കർണാടകയിലും ശ്രീലങ്കയിലും ഇത് ജനപ്രിയമാണ്, അവിടെ ഇത് ഇടയ്ക്കിടെ ഇഡ്ലികൾ, അപ്പങ്ങൾ, പ്ലെയിൻ റൈസ് എന്നിവയ്ക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. == ഉത്ഭവം == പാലക്കാടൻ മട്ട അരി ഇന്ത്യയിലെ [[:en:Chola|ചോള]],[[:en:Chola|ചേര]] രാജവംശങ്ങളിലെ രാജകുടുംബങ്ങളുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പായിരുന്നു.  <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (October 2023)">citation needed</span>]]''&#x5D;</sup> സമ്പന്നവും സവിശേഷവുമായ രുചി കാരണം കേരള മട്ട അരി ചരിത്രപരമായി ജനപ്രിയമാണ്. ''കൊണ്ടാട്ടം'', മുറുക്കു തുടങ്ങിയ ലഘുഭക്ഷണങ്ങളുടെ തയ്യാറെടുപ്പിലാണ് ഈ അരി ഉപയോഗിക്കുന്നത് <ref>{{Cite web|url=http://sify.com/news/kerala-exporters-appeal-against-rice-export-ban-news-national-jegnDEgjehe.html|title=Kerala exporters appeal against rice export ban|website=Sify|archive-url=https://web.archive.org/web/20110716071224/http://www.sify.com/news/kerala-exporters-appeal-against-rice-export-ban-news-national-jegnDEgjehe.html|archive-date=2011-07-16}}</ref> ശ്രീ രചിച്ച റൈസ് ഇൻ കേരള എന്ന കൃതിയിൽ ചുന്നില മട്ടയെക്കുറിച്ചുള്ള പരാമർശങ്ങൾ കാണാം. പി. സി. സഹദേവൻ 1966- ൽ കേരള സർക്കാർ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ''തിരുക്കുറൾ'' പോലുള്ള തമിഴ് ക്ലാസിക്കുകളിൽ അരിയെക്കുറിച്ച് പരാമർശമുണ്ട്. ചേര/ചോള രാജ്യങ്ങളുടെ കാലത്ത് അരി ഒരു രാജകീയ ഭക്ഷണമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. == കൃഷിയും വ്യാപാരവും == ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ കേരളത്തിലും [[കർണാടക|കർണാടകയിലും]] കൂടാതെ [[വടക്കൻ പ്രവിശ്യ, ശ്രീലങ്ക|വടക്കൻ]] [[ശ്രീലങ്ക|ശ്രീലങ്കയിലുമാണ്]] കേരള മട്ട അരി കൃഷി ചെയ്യുന്നത്. കേരള കർഷകർക്ക് 500 കിലോ നെല്ല് നൽകുന്നതിന് 300 രൂപ പ്രീമിയം നൽകുന്നു. 2011 ഫെബ്രുവരിയിൽ മട്ട അരി കയറ്റുമതിക്കുള്ള മൂന്ന് വർഷത്തെ നിരോധനം ഭാഗികമായി പിൻവലിക്കുകയും 2011 ൽ 25,000 ടൺ കയറ്റുമതി ചെയ്യാൻ അനുവദിക്കുകയും ചെയ്തു. കേരളത്തിലെ [[പാലക്കാട് ജില്ല|പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ]] കറുത്ത പരുത്തി മണ്ണിലാണ് പാലക്കാടൻ മട്ട അരി കൃഷി ചെയ്യുന്നത്. കൃഷി ചെയ്യുന്ന മണ്ണിൻറെ തരം കാരണം അരിക്ക് വ്യത്യസ്തമായ ഭൌമ രുചിയുണ്ട്. ഈ നെൽവയലുകളെ 'പൂന്തൽപാട്ടം' എന്ന് വിളിക്കുന്നു, കൂടാതെ ഇവിടുത്തെ മണ്ണിൽ ധാരാളം കളിമണ്ണും ചെളിയും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. മണ്ണിന്റെ ഈ ഗുണങ്ങൾ കാരണം, ഇത്തരത്തിലുള്ള നെൽവയലുകൾക്ക് കൂടുതൽ വെള്ളം നിലനിർത്താൻ കഴിയും.<ref>{{Cite journal |last=Krishnakumar |first=A.K. |last2=Koshy |first2=M.M. |year=1985 |title=Physical characteristics of the poonthalpadam soils of Kerala |journal=Agricultural Research Journal of Kerala. |volume=23 |issue=2 |pages=141-145}}</ref> == സവിശേഷതകൾ == അരിമണികൾക്ക് മഞ്ഞകലർന്ന പിങ്ക് നിറമാണ് ('''പുഴുക്കലരി'''). റോസ് മട്ട അരി അതിന്റെ പിങ്ക് നിറവും പാചകത്തിൽ അതിന്റെ രുചിയും നിലനിർത്തുന്നു. എല്ലാ ബ്രൌൺ അല്ലെങ്കിൽ പാർബയിൽഡ് അരിയെപ്പോലെ, ചുവന്ന മട്ടയ്ക്ക് പാചക സമയം കൂടുതലാണ്, കൂടാതെ അധിക വെള്ളവും ആവശ്യമാണ്.<ref name="AR2002">{{Cite web|url=https://agresearchmag.ars.usda.gov/2002/may/rice|title=USDA ARS Online Magazine Vol. 50, No. 5}}</ref> === അതുല്യത === 1999ലെ [[:en:Geographical_Indication|ജിയോഗ്രാഫിക്കൽ ഇൻഡിക്കേഷൻസ് ഓഫ് ഗുഡ്സ്]] (രജിസ്ട്രേഷൻ & പ്രൊട്ടക്ഷൻ) നിയമപ്രകാരം ഫാർമേഴ്സ് പ്രൊഡ്യൂസർ കമ്പനി ലിമിറ്റഡ് ആണ് പാലക്കാടൻ മട്ട അരി രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.<ref name="gi">{{Cite journal |last=Kochhar |first=Sudhir |date=July 2008 |title=Institutions and Capacity Building for the Evolution of Intellectual Property Rights Regime in India: IV– Identification and Disclosure of IP Products for their IPR Protection in Plants and Animals |url=http://nopr.niscair.res.in/handle/123456789/1782 |journal=Journal of Intellectual Property Rights |publisher=CSIR |pages=336–343 |issn=0975-1076}}</ref> കട്ടിയുള്ള ധാന്യങ്ങളും ചുവന്ന പുറംതോടും ഉള്ള പരുക്കൻ ഇനം അരിയാണിത്. ഈ അരിയ്ക്ക് സവിശേഷമായ ഒരു രുചിയുണ്ട്. <ref name="gi" /> ചുവന്ന പുറംതോട് അടങ്ങിയ പരുക്കൻ അരി തന്നെ ഉയർന്ന പോഷകഘടകങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കുന്നു. അരിയുടെ വേവിക്കുന്നത് പോഷക മൂല്യം നിലനിർത്തുന്നത് ഉറപ്പാക്കുന്നു. കളിമണ്ണും ചെളിയും അടങ്ങിയതും ഉയർന്ന ജലസംഭരണ ശേഷിയുമുള്ള പൂന്തൽപാടങ്ങളിലും പാലക്കാടുള്ള ചുണ്ണാമ്പ് സമ്പുഷ്ടമായ പാറകളിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞ കറുത്ത പരുത്തി മണ്ണിലാണ് ഈ അരി കൃഷിചെയ്യുന്നത്. പാലക്കാടുള്ള ഈർപ്പമുള്ള കാലാവസ്ഥ, പാലക്കാടേക്ക് വീശുന്ന കിഴക്കൻ കാറ്റ് , പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ നിന്ന് ഒഴുകുന്ന നദികളിലെ ജലം എന്നിവയെല്ലാം ചേർന്ന് ഈ അരിക്ക് പ്രത്യേക സ്വാദ് നൽകുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://vegeyum.wordpress.com/2008/05/23/tt1/|title=Travel Thursday #12 {{!}} Rosamatta Rice {{!}} Puzhukkalari {{!}} Chambaavari|date=23 May 2008}}</ref>  <sup class="noprint Inline-Template">&#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Please clarify|<span title="Incomplete, unclear sentence (August 2019)">clarification needed</span>]]''&#x5D;</sup> === പാചകം === സാധാരണ വെളുത്ത അരിയേക്കാൾ കടുപ്പമുള്ള മട്ട അരി പാചകം ചെയ്യുന്നതിന് മുമ്പ് ഏകദേശം മുപ്പത് മിനിറ്റ് വെള്ളത്തിൽ മുക്കിവയ്ക്കേണ്ടതുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=http://asiyama.blogspot.co.uk/2013/09/perfect-kerala-matta-rice-brown-rice.html|title=My Healthy Happy Kitchen|last=Asiya Omar|publisher=asiyama.blogspot.co.uk}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.nandyala.org/mahanandi/archives/2006/10/30/rosematta-rice-and-dal/|title=Rosematta Rice And Dal|date=30 October 2006}}</ref> പരമ്പരാഗതമായി രണ്ടുതവണ പുഴുങ്ങിയാണ് മട്ട അരി പാകം ചെയ്യുന്നത്.   <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact">&#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (September 2019)">citation needed</span>]]]''</sup> അരി ഒരു വലിയ ചട്ടിയിൽ കഴുകി ഒരു മണിക്കൂർ മുതൽ രാത്രി മുഴുവൻ കുതിരാൻ വിടുന്നു. കുതിർത്തിയ അരി 4 മുതൽ 8 വരെ ഇരട്ടി വെള്ളം ചേർത്ത് 30 മിനിറ്റ് തിളപ്പിക്കുക. ഇത് പിന്നീട് അടച്ച് 15-20 മിനിറ്റുകൾ വയ്ക്കുക. ഇതിൽ നിന്ന് വെള്ളം വാർത്തു കളയുക. ഇത് ഒരു 10-15 മിനിറ്റ് കൂടി അടച്ചുവയ്ക്കുക.<ref name=":0">{{cite web|url=http://www.thehindu.com/news/national/kerala/rice-app-gets-a-bran-update/article7943592.ece|title=Rice app gets a 'bran' update|last=Shaji|first=K.A.|date=3 December 2015|website=[[The Hindu]]}}</ref> === ഗുണനിലവാരം === തിളപ്പിക്കുന്നതിനും ഉണക്കുന്നതിനും മുമ്പ് നെല്ല് നന്നായി വൃത്തിയാക്കുകയും നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അവസാനം, അരിയിൽ നിന്നും പൊട്ടിയതും നിറം മങ്ങിയതുമായ അരി നീക്കം ചെയ്യുന്നു ഇതിനായി ഗ്രേഡ് ചെയ്ത് കമ്പ്യൂട്ടറൈസ്ഡ് സോർട്ടിംഗ് മെഷീനുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു ശേഷം നന്നായി പായ്ക്ക് ചെയ്യുന്നു.<ref name=":02">{{cite web|url=http://www.thehindu.com/news/national/kerala/rice-app-gets-a-bran-update/article7943592.ece|title=Rice app gets a 'bran' update|last=Shaji|first=K.A.|date=3 December 2015|website=[[The Hindu]]}}</ref> == പോഷകഗുണങ്ങൾ == [[പ്രമാണം:Matta_Rice.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരി]] [[പ്രമാണം:Matta_Rice_-_കുത്തരി_ചോറ്.JPG|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ (ചോറ്)]] [[പ്രമാണം:Brown_rice_porridge.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ കഞ്ഞി]] [[പ്രമാണം:Par_cooked_brown_rice_-_stonesoup.jpg|ലഘുചിത്രം|പുഴുങ്ങിയ അരി]] '''മട്ട അരി''' ('''പാലക്കാടൻ/[[കേരളം]]/റോസ് മട്ട അരി''', [[കർണാടക]] കജ് അരി, അല്ലെങ്കിൽ കുത്താരിസി ('''[[കേരളം|മലയാളം]]''': കേരള മട്ട, തുളു:കജെ അരി, குரி, കന്നട: ಕಜೆ, ಕುಚಲಕ್ಕಿ,[[ഉഡുപ്പി|തമിഴ്]]: குத்தரி അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ. 'കുട്ടാരിസി') കർണാടകയിലെ [[ഉഡുപ്പി]], കർനാടകയിലെ [[ദക്ഷിണ കന്നഡ ജില്ല|ദക്ഷിണ കന്നഡ]] ജില്ലകളിലും, [[ഇന്ത്യ|കേർളത്തിലെ]] [[പാലക്കാട്]] ജില്ലയിലും [[ശ്രീലങ്ക]] [[വടക്കൻ പ്രവിശ്യ, ശ്രീലങ്ക|വടക്കൻ പ്രവിശ്യ]] ജാഫ്ന ജില്ലയിലും വളരുന്ന ഒരു തദ്ദേശീയ അരി ഇനമാണ് ഇത്.<ref>{{Cite web|url=http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|title=Recognition for two rice varieties|date=2008-03-17|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20080321223633/http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|archive-date=2008-03-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|title=தேசிய அறுவடைக்கு பிந்திய முகாமைத்துவ நிறுவனத்தின் 2020|access-date=12 May 2024|date=2020|website=National Audit Office|archive-url=https://web.archive.org/web/20240512194403/https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|archive-date=12 May 2024}}</ref> പരുക്കനും ആരോഗ്യ ഗുണങ്ങൾക്കും പേരുകേട്ടതാണ് ഇത്. കേരളത്തിലും ഇന്ത്യയിലെ തീരദേശ കർണാടകയിലും ശ്രീലങ്കയിലും ഇത് ജനപ്രിയമാണ്, അവിടെ ഇത് ഇടയ്ക്കിടെ ഇഡ്ലികൾ, അപ്പങ്ങൾ, പ്ലെയിൻ റൈസ് എന്നിവയ്ക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. fkr56dmycvn2dzpqgzigfkbqadwzi2m 4652047 4652046 2026-08-01T07:54:26Z Atheenasiji 184939 മാറ്റം ചേർത്തു 4652047 wikitext text/x-wiki [[പ്രമാണം:Matta_Rice.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരി]] [[പ്രമാണം:Matta_Rice_-_കുത്തരി_ചോറ്.JPG|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ (ചോറ്)]] [[പ്രമാണം:Brown_rice_porridge.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ കഞ്ഞി]] [[പ്രമാണം:Par_cooked_brown_rice_-_stonesoup.jpg|ലഘുചിത്രം|പുഴുങ്ങിയ അരി]] '''മട്ട അരി''' ('''പാലക്കാടൻ/[[കേരളം]]/റോസ് മട്ട അരി''', [[കർണാടക]] കജ് അരി, അല്ലെങ്കിൽ കുത്താരിസി ('''[[കേരളം|മലയാളം]]''': കേരള മട്ട, തുളു:കജെ അരി, குரி, കന്നട: ಕಜೆ, ಕುಚಲಕ್ಕಿ,[[ഉഡുപ്പി|തമിഴ്]]: குத்தரி അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ. 'കുട്ടാരിസി') കർണാടകയിലെ [[ഉഡുപ്പി]], കർനാടകയിലെ [[ദക്ഷിണ കന്നഡ ജില്ല|ദക്ഷിണ കന്നഡ]] ജില്ലകളിലും, [[ഇന്ത്യ|കേർളത്തിലെ]] [[പാലക്കാട്]] ജില്ലയിലും [[ശ്രീലങ്ക]] [[വടക്കൻ പ്രവിശ്യ, ശ്രീലങ്ക|വടക്കൻ പ്രവിശ്യ]] ജാഫ്ന ജില്ലയിലും വളരുന്ന ഒരു തദ്ദേശീയ അരി ഇനമാണ് ഇത്.<ref>{{Cite web|url=http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|title=Recognition for two rice varieties|date=2008-03-17|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20080321223633/http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|archive-date=2008-03-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|title=தேசிய அறுவடைக்கு பிந்திய முகாமைத்துவ நிறுவனத்தின் 2020|access-date=12 May 2024|date=2020|website=National Audit Office|archive-url=https://web.archive.org/web/20240512194403/https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|archive-date=12 May 2024}}</ref> പരുക്കനും ആരോഗ്യ ഗുണങ്ങൾക്കും പേരുകേട്ടതാണ് ഇത്. കേരളത്തിലും ഇന്ത്യയിലെ തീരദേശ കർണാടകയിലും ശ്രീലങ്കയിലും ഇത് ജനപ്രിയമാണ്, അവിടെ ഇത് ഇടയ്ക്കിടെ ഇഡ്ലികൾ, അപ്പങ്ങൾ, പ്ലെയിൻ റൈസ് എന്നിവയ്ക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. == ഉത്ഭവം == പാലക്കാടൻ മട്ട അരി ഇന്ത്യയിലെ [[:en:Chola|ചോള]],[[:en:Chola|ചേര]] രാജവംശങ്ങളിലെ രാജകുടുംബങ്ങളുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പായിരുന്നു.  <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (October 2023)">citation needed</span>]]''&#x5D;</sup> സമ്പന്നവും സവിശേഷവുമായ രുചി കാരണം കേരള മട്ട അരി ചരിത്രപരമായി ജനപ്രിയമാണ്. ''കൊണ്ടാട്ടം'', മുറുക്കു തുടങ്ങിയ ലഘുഭക്ഷണങ്ങളുടെ തയ്യാറെടുപ്പിലാണ് ഈ അരി ഉപയോഗിക്കുന്നത് <ref>{{Cite web|url=http://sify.com/news/kerala-exporters-appeal-against-rice-export-ban-news-national-jegnDEgjehe.html|title=Kerala exporters appeal against rice export ban|website=Sify|archive-url=https://web.archive.org/web/20110716071224/http://www.sify.com/news/kerala-exporters-appeal-against-rice-export-ban-news-national-jegnDEgjehe.html|archive-date=2011-07-16}}</ref> ശ്രീ രചിച്ച റൈസ് ഇൻ കേരള എന്ന കൃതിയിൽ ചുന്നില മട്ടയെക്കുറിച്ചുള്ള പരാമർശങ്ങൾ കാണാം. പി. സി. സഹദേവൻ 1966- ൽ കേരള സർക്കാർ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ''തിരുക്കുറൾ'' പോലുള്ള തമിഴ് ക്ലാസിക്കുകളിൽ അരിയെക്കുറിച്ച് പരാമർശമുണ്ട്. ചേര/ചോള രാജ്യങ്ങളുടെ കാലത്ത് അരി ഒരു രാജകീയ ഭക്ഷണമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. == കൃഷിയും വ്യാപാരവും == ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ കേരളത്തിലും [[കർണാടക|കർണാടകയിലും]] കൂടാതെ [[വടക്കൻ പ്രവിശ്യ, ശ്രീലങ്ക|വടക്കൻ]] [[ശ്രീലങ്ക|ശ്രീലങ്കയിലുമാണ്]] കേരള മട്ട അരി കൃഷി ചെയ്യുന്നത്. കേരള കർഷകർക്ക് 500 കിലോ നെല്ല് നൽകുന്നതിന് 300 രൂപ പ്രീമിയം നൽകുന്നു. 2011 ഫെബ്രുവരിയിൽ മട്ട അരി കയറ്റുമതിക്കുള്ള മൂന്ന് വർഷത്തെ നിരോധനം ഭാഗികമായി പിൻവലിക്കുകയും 2011 ൽ 25,000 ടൺ കയറ്റുമതി ചെയ്യാൻ അനുവദിക്കുകയും ചെയ്തു. കേരളത്തിലെ [[പാലക്കാട് ജില്ല|പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ]] കറുത്ത പരുത്തി മണ്ണിലാണ് പാലക്കാടൻ മട്ട അരി കൃഷി ചെയ്യുന്നത്. കൃഷി ചെയ്യുന്ന മണ്ണിൻറെ തരം കാരണം അരിക്ക് വ്യത്യസ്തമായ ഭൌമ രുചിയുണ്ട്. ഈ നെൽവയലുകളെ 'പൂന്തൽപാട്ടം' എന്ന് വിളിക്കുന്നു, കൂടാതെ ഇവിടുത്തെ മണ്ണിൽ ധാരാളം കളിമണ്ണും ചെളിയും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. മണ്ണിന്റെ ഈ ഗുണങ്ങൾ കാരണം, ഇത്തരത്തിലുള്ള നെൽവയലുകൾക്ക് കൂടുതൽ വെള്ളം നിലനിർത്താൻ കഴിയും.<ref>{{Cite journal |last=Krishnakumar |first=A.K. |last2=Koshy |first2=M.M. |year=1985 |title=Physical characteristics of the poonthalpadam soils of Kerala |journal=Agricultural Research Journal of Kerala. |volume=23 |issue=2 |pages=141-145}}</ref> == സവിശേഷതകൾ == അരിമണികൾക്ക് മഞ്ഞകലർന്ന പിങ്ക് നിറമാണ് ('''പുഴുക്കലരി'''). റോസ് മട്ട അരി അതിന്റെ പിങ്ക് നിറവും പാചകത്തിൽ അതിന്റെ രുചിയും നിലനിർത്തുന്നു. എല്ലാ ബ്രൌൺ അല്ലെങ്കിൽ പാർബയിൽഡ് അരിയെപ്പോലെ, ചുവന്ന മട്ടയ്ക്ക് പാചക സമയം കൂടുതലാണ്, കൂടാതെ അധിക വെള്ളവും ആവശ്യമാണ്.<ref name="AR2002">{{Cite web|url=https://agresearchmag.ars.usda.gov/2002/may/rice|title=USDA ARS Online Magazine Vol. 50, No. 5}}</ref> === അതുല്യത === 1999ലെ [[:en:Geographical_Indication|ജിയോഗ്രാഫിക്കൽ ഇൻഡിക്കേഷൻസ് ഓഫ് ഗുഡ്സ്]] (രജിസ്ട്രേഷൻ & പ്രൊട്ടക്ഷൻ) നിയമപ്രകാരം ഫാർമേഴ്സ് പ്രൊഡ്യൂസർ കമ്പനി ലിമിറ്റഡ് ആണ് പാലക്കാടൻ മട്ട അരി രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.<ref name="gi">{{Cite journal |last=Kochhar |first=Sudhir |date=July 2008 |title=Institutions and Capacity Building for the Evolution of Intellectual Property Rights Regime in India: IV– Identification and Disclosure of IP Products for their IPR Protection in Plants and Animals |url=http://nopr.niscair.res.in/handle/123456789/1782 |journal=Journal of Intellectual Property Rights |publisher=CSIR |pages=336–343 |issn=0975-1076}}</ref> കട്ടിയുള്ള ധാന്യങ്ങളും ചുവന്ന പുറംതോടും ഉള്ള പരുക്കൻ ഇനം അരിയാണിത്. ഈ അരിയ്ക്ക് സവിശേഷമായ ഒരു രുചിയുണ്ട്. <ref name="gi" /> ചുവന്ന പുറംതോട് അടങ്ങിയ പരുക്കൻ അരി തന്നെ ഉയർന്ന പോഷകഘടകങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കുന്നു. അരിയുടെ വേവിക്കുന്നത് പോഷക മൂല്യം നിലനിർത്തുന്നത് ഉറപ്പാക്കുന്നു. കളിമണ്ണും ചെളിയും അടങ്ങിയതും ഉയർന്ന ജലസംഭരണ ശേഷിയുമുള്ള പൂന്തൽപാടങ്ങളിലും പാലക്കാടുള്ള ചുണ്ണാമ്പ് സമ്പുഷ്ടമായ പാറകളിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞ കറുത്ത പരുത്തി മണ്ണിലാണ് ഈ അരി കൃഷിചെയ്യുന്നത്. പാലക്കാടുള്ള ഈർപ്പമുള്ള കാലാവസ്ഥ, പാലക്കാടേക്ക് വീശുന്ന കിഴക്കൻ കാറ്റ് , പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ നിന്ന് ഒഴുകുന്ന നദികളിലെ ജലം എന്നിവയെല്ലാം ചേർന്ന് ഈ അരിക്ക് പ്രത്യേക സ്വാദ് നൽകുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://vegeyum.wordpress.com/2008/05/23/tt1/|title=Travel Thursday #12 {{!}} Rosamatta Rice {{!}} Puzhukkalari {{!}} Chambaavari|date=23 May 2008}}</ref>  <sup class="noprint Inline-Template">&#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Please clarify|<span title="Incomplete, unclear sentence (August 2019)">clarification needed</span>]]''&#x5D;</sup> === പാചകം === സാധാരണ വെളുത്ത അരിയേക്കാൾ കടുപ്പമുള്ള മട്ട അരി പാചകം ചെയ്യുന്നതിന് മുമ്പ് ഏകദേശം മുപ്പത് മിനിറ്റ് വെള്ളത്തിൽ മുക്കിവയ്ക്കേണ്ടതുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=http://asiyama.blogspot.co.uk/2013/09/perfect-kerala-matta-rice-brown-rice.html|title=My Healthy Happy Kitchen|last=Asiya Omar|publisher=asiyama.blogspot.co.uk}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.nandyala.org/mahanandi/archives/2006/10/30/rosematta-rice-and-dal/|title=Rosematta Rice And Dal|date=30 October 2006}}</ref> പരമ്പരാഗതമായി രണ്ടുതവണ പുഴുങ്ങിയാണ് മട്ട അരി പാകം ചെയ്യുന്നത്.   <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact">&#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (September 2019)">citation needed</span>]]]''</sup> അരി ഒരു വലിയ ചട്ടിയിൽ കഴുകി ഒരു മണിക്കൂർ മുതൽ രാത്രി മുഴുവൻ കുതിരാൻ വിടുന്നു. കുതിർത്തിയ അരി 4 മുതൽ 8 വരെ ഇരട്ടി വെള്ളം ചേർത്ത് 30 മിനിറ്റ് തിളപ്പിക്കുക. ഇത് പിന്നീട് അടച്ച് 15-20 മിനിറ്റുകൾ വയ്ക്കുക. ഇതിൽ നിന്ന് വെള്ളം വാർത്തു കളയുക. ഇത് ഒരു 10-15 മിനിറ്റ് കൂടി അടച്ചുവയ്ക്കുക.<ref name=":0">{{cite web|url=http://www.thehindu.com/news/national/kerala/rice-app-gets-a-bran-update/article7943592.ece|title=Rice app gets a 'bran' update|last=Shaji|first=K.A.|date=3 December 2015|website=[[The Hindu]]}}</ref> === ഗുണനിലവാരം === തിളപ്പിക്കുന്നതിനും ഉണക്കുന്നതിനും മുമ്പ് നെല്ല് നന്നായി വൃത്തിയാക്കുകയും നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അവസാനം, അരിയിൽ നിന്നും പൊട്ടിയതും നിറം മങ്ങിയതുമായ അരി നീക്കം ചെയ്യുന്നു ഇതിനായി ഗ്രേഡ് ചെയ്ത് കമ്പ്യൂട്ടറൈസ്ഡ് സോർട്ടിംഗ് മെഷീനുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു ശേഷം നന്നായി പായ്ക്ക് ചെയ്യുന്നു.<ref name=":02">{{cite web|url=http://www.thehindu.com/news/national/kerala/rice-app-gets-a-bran-update/article7943592.ece|title=Rice app gets a 'bran' update|last=Shaji|first=K.A.|date=3 December 2015|website=[[The Hindu]]}}</ref> == പോഷകഗുണങ്ങൾ == [[പ്രമാണം:Matta_Rice.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരി]] [[പ്രമാണം:Matta_Rice_-_കുത്തരി_ചോറ്.JPG|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ (ചോറ്)]] [[പ്രമാണം:Brown_rice_porridge.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ കഞ്ഞി]] [[പ്രമാണം:Par_cooked_brown_rice_-_stonesoup.jpg|ലഘുചിത്രം|പുഴുങ്ങിയ അരി]] '''മട്ട അരി''' ('''പാലക്കാടൻ/[[കേരളം]]/റോസ് മട്ട അരി''', [[കർണാടക]] കജ് അരി, അല്ലെങ്കിൽ കുത്താരിസി ('''[[കേരളം|മലയാളം]]''': കേരള മട്ട, തുളു:കജെ അരി, குரி, കന്നട: ಕಜೆ, ಕುಚಲಕ್ಕಿ,[[ഉഡുപ്പി|തമിഴ്]]: குத்தரி അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ. 'കുട്ടാരിസി') കർണാടകയിലെ [[ഉഡുപ്പി]], കർനാടകയിലെ [[ദക്ഷിണ കന്നഡ ജില്ല|ദക്ഷിണ കന്നഡ]] ജില്ലകളിലും, [[ഇന്ത്യ|കേർളത്തിലെ]] [[പാലക്കാട്]] ജില്ലയിലും [[ശ്രീലങ്ക]] [[വടക്കൻ പ്രവിശ്യ, ശ്രീലങ്ക|വടക്കൻ പ്രവിശ്യ]] ജാഫ്ന ജില്ലയിലും വളരുന്ന ഒരു തദ്ദേശീയ അരി ഇനമാണ് ഇത്.<ref>{{Cite web|url=http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|title=Recognition for two rice varieties|date=2008-03-17|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20080321223633/http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|archive-date=2008-03-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|title=தேசிய அறுவடைக்கு பிந்திய முகாமைத்துவ நிறுவனத்தின் 2020|access-date=12 May 2024|date=2020|website=National Audit Office|archive-url=https://web.archive.org/web/20240512194403/https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|archive-date=12 May 2024}}</ref> പരുക്കനും ആരോഗ്യ ഗുണങ്ങൾക്കും പേരുകേട്ടതാണ് ഇത്. കേരളത്തിലും ഇന്ത്യയിലെ തീരദേശ കർണാടകയിലും ശ്രീലങ്കയിലും ഇത് ജനപ്രിയമാണ്, അവിടെ ഇത് ഇടയ്ക്കിടെ ഇഡ്ലികൾ, അപ്പങ്ങൾ, പ്ലെയിൻ റൈസ് എന്നിവയ്ക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. === ഇ-കൊമേഴ്സ് ആപ്ലിക്കേഷൻ === riirb771m0ustr7p67e0zndjyeh18v6 4652048 4652047 2026-08-01T07:56:52Z Atheenasiji 184939 /* ഇ-കൊമേഴ്സ് ആപ്ലിക്കേഷൻ */ 4652048 wikitext text/x-wiki [[പ്രമാണം:Matta_Rice.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരി]] [[പ്രമാണം:Matta_Rice_-_കുത്തരി_ചോറ്.JPG|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ (ചോറ്)]] [[പ്രമാണം:Brown_rice_porridge.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ കഞ്ഞി]] [[പ്രമാണം:Par_cooked_brown_rice_-_stonesoup.jpg|ലഘുചിത്രം|പുഴുങ്ങിയ അരി]] '''മട്ട അരി''' ('''പാലക്കാടൻ/[[കേരളം]]/റോസ് മട്ട അരി''', [[കർണാടക]] കജ് അരി, അല്ലെങ്കിൽ കുത്താരിസി ('''[[കേരളം|മലയാളം]]''': കേരള മട്ട, തുളു:കജെ അരി, குரி, കന്നട: ಕಜೆ, ಕುಚಲಕ್ಕಿ,[[ഉഡുപ്പി|തമിഴ്]]: குத்தரி അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ. 'കുട്ടാരിസി') കർണാടകയിലെ [[ഉഡുപ്പി]], കർനാടകയിലെ [[ദക്ഷിണ കന്നഡ ജില്ല|ദക്ഷിണ കന്നഡ]] ജില്ലകളിലും, [[ഇന്ത്യ|കേർളത്തിലെ]] [[പാലക്കാട്]] ജില്ലയിലും [[ശ്രീലങ്ക]] [[വടക്കൻ പ്രവിശ്യ, ശ്രീലങ്ക|വടക്കൻ പ്രവിശ്യ]] ജാഫ്ന ജില്ലയിലും വളരുന്ന ഒരു തദ്ദേശീയ അരി ഇനമാണ് ഇത്.<ref>{{Cite web|url=http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|title=Recognition for two rice varieties|date=2008-03-17|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20080321223633/http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|archive-date=2008-03-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|title=தேசிய அறுவடைக்கு பிந்திய முகாமைத்துவ நிறுவனத்தின் 2020|access-date=12 May 2024|date=2020|website=National Audit Office|archive-url=https://web.archive.org/web/20240512194403/https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|archive-date=12 May 2024}}</ref> പരുക്കനും ആരോഗ്യ ഗുണങ്ങൾക്കും പേരുകേട്ടതാണ് ഇത്. കേരളത്തിലും ഇന്ത്യയിലെ തീരദേശ കർണാടകയിലും ശ്രീലങ്കയിലും ഇത് ജനപ്രിയമാണ്, അവിടെ ഇത് ഇടയ്ക്കിടെ ഇഡ്ലികൾ, അപ്പങ്ങൾ, പ്ലെയിൻ റൈസ് എന്നിവയ്ക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. == ഉത്ഭവം == പാലക്കാടൻ മട്ട അരി ഇന്ത്യയിലെ [[:en:Chola|ചോള]],[[:en:Chola|ചേര]] രാജവംശങ്ങളിലെ രാജകുടുംബങ്ങളുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പായിരുന്നു.  <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (October 2023)">citation needed</span>]]''&#x5D;</sup> സമ്പന്നവും സവിശേഷവുമായ രുചി കാരണം കേരള മട്ട അരി ചരിത്രപരമായി ജനപ്രിയമാണ്. ''കൊണ്ടാട്ടം'', മുറുക്കു തുടങ്ങിയ ലഘുഭക്ഷണങ്ങളുടെ തയ്യാറെടുപ്പിലാണ് ഈ അരി ഉപയോഗിക്കുന്നത് <ref>{{Cite web|url=http://sify.com/news/kerala-exporters-appeal-against-rice-export-ban-news-national-jegnDEgjehe.html|title=Kerala exporters appeal against rice export ban|website=Sify|archive-url=https://web.archive.org/web/20110716071224/http://www.sify.com/news/kerala-exporters-appeal-against-rice-export-ban-news-national-jegnDEgjehe.html|archive-date=2011-07-16}}</ref> ശ്രീ രചിച്ച റൈസ് ഇൻ കേരള എന്ന കൃതിയിൽ ചുന്നില മട്ടയെക്കുറിച്ചുള്ള പരാമർശങ്ങൾ കാണാം. പി. സി. സഹദേവൻ 1966- ൽ കേരള സർക്കാർ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ''തിരുക്കുറൾ'' പോലുള്ള തമിഴ് ക്ലാസിക്കുകളിൽ അരിയെക്കുറിച്ച് പരാമർശമുണ്ട്. ചേര/ചോള രാജ്യങ്ങളുടെ കാലത്ത് അരി ഒരു രാജകീയ ഭക്ഷണമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. == കൃഷിയും വ്യാപാരവും == ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ കേരളത്തിലും [[കർണാടക|കർണാടകയിലും]] കൂടാതെ [[വടക്കൻ പ്രവിശ്യ, ശ്രീലങ്ക|വടക്കൻ]] [[ശ്രീലങ്ക|ശ്രീലങ്കയിലുമാണ്]] കേരള മട്ട അരി കൃഷി ചെയ്യുന്നത്. കേരള കർഷകർക്ക് 500 കിലോ നെല്ല് നൽകുന്നതിന് 300 രൂപ പ്രീമിയം നൽകുന്നു. 2011 ഫെബ്രുവരിയിൽ മട്ട അരി കയറ്റുമതിക്കുള്ള മൂന്ന് വർഷത്തെ നിരോധനം ഭാഗികമായി പിൻവലിക്കുകയും 2011 ൽ 25,000 ടൺ കയറ്റുമതി ചെയ്യാൻ അനുവദിക്കുകയും ചെയ്തു. കേരളത്തിലെ [[പാലക്കാട് ജില്ല|പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ]] കറുത്ത പരുത്തി മണ്ണിലാണ് പാലക്കാടൻ മട്ട അരി കൃഷി ചെയ്യുന്നത്. കൃഷി ചെയ്യുന്ന മണ്ണിൻറെ തരം കാരണം അരിക്ക് വ്യത്യസ്തമായ ഭൌമ രുചിയുണ്ട്. ഈ നെൽവയലുകളെ 'പൂന്തൽപാട്ടം' എന്ന് വിളിക്കുന്നു, കൂടാതെ ഇവിടുത്തെ മണ്ണിൽ ധാരാളം കളിമണ്ണും ചെളിയും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. മണ്ണിന്റെ ഈ ഗുണങ്ങൾ കാരണം, ഇത്തരത്തിലുള്ള നെൽവയലുകൾക്ക് കൂടുതൽ വെള്ളം നിലനിർത്താൻ കഴിയും.<ref>{{Cite journal |last=Krishnakumar |first=A.K. |last2=Koshy |first2=M.M. |year=1985 |title=Physical characteristics of the poonthalpadam soils of Kerala |journal=Agricultural Research Journal of Kerala. |volume=23 |issue=2 |pages=141-145}}</ref> == സവിശേഷതകൾ == അരിമണികൾക്ക് മഞ്ഞകലർന്ന പിങ്ക് നിറമാണ് ('''പുഴുക്കലരി'''). റോസ് മട്ട അരി അതിന്റെ പിങ്ക് നിറവും പാചകത്തിൽ അതിന്റെ രുചിയും നിലനിർത്തുന്നു. എല്ലാ ബ്രൌൺ അല്ലെങ്കിൽ പാർബയിൽഡ് അരിയെപ്പോലെ, ചുവന്ന മട്ടയ്ക്ക് പാചക സമയം കൂടുതലാണ്, കൂടാതെ അധിക വെള്ളവും ആവശ്യമാണ്.<ref name="AR2002">{{Cite web|url=https://agresearchmag.ars.usda.gov/2002/may/rice|title=USDA ARS Online Magazine Vol. 50, No. 5}}</ref> === അതുല്യത === 1999ലെ [[:en:Geographical_Indication|ജിയോഗ്രാഫിക്കൽ ഇൻഡിക്കേഷൻസ് ഓഫ് ഗുഡ്സ്]] (രജിസ്ട്രേഷൻ & പ്രൊട്ടക്ഷൻ) നിയമപ്രകാരം ഫാർമേഴ്സ് പ്രൊഡ്യൂസർ കമ്പനി ലിമിറ്റഡ് ആണ് പാലക്കാടൻ മട്ട അരി രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.<ref name="gi">{{Cite journal |last=Kochhar |first=Sudhir |date=July 2008 |title=Institutions and Capacity Building for the Evolution of Intellectual Property Rights Regime in India: IV– Identification and Disclosure of IP Products for their IPR Protection in Plants and Animals |url=http://nopr.niscair.res.in/handle/123456789/1782 |journal=Journal of Intellectual Property Rights |publisher=CSIR |pages=336–343 |issn=0975-1076}}</ref> കട്ടിയുള്ള ധാന്യങ്ങളും ചുവന്ന പുറംതോടും ഉള്ള പരുക്കൻ ഇനം അരിയാണിത്. ഈ അരിയ്ക്ക് സവിശേഷമായ ഒരു രുചിയുണ്ട്. <ref name="gi" /> ചുവന്ന പുറംതോട് അടങ്ങിയ പരുക്കൻ അരി തന്നെ ഉയർന്ന പോഷകഘടകങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കുന്നു. അരിയുടെ വേവിക്കുന്നത് പോഷക മൂല്യം നിലനിർത്തുന്നത് ഉറപ്പാക്കുന്നു. കളിമണ്ണും ചെളിയും അടങ്ങിയതും ഉയർന്ന ജലസംഭരണ ശേഷിയുമുള്ള പൂന്തൽപാടങ്ങളിലും പാലക്കാടുള്ള ചുണ്ണാമ്പ് സമ്പുഷ്ടമായ പാറകളിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞ കറുത്ത പരുത്തി മണ്ണിലാണ് ഈ അരി കൃഷിചെയ്യുന്നത്. പാലക്കാടുള്ള ഈർപ്പമുള്ള കാലാവസ്ഥ, പാലക്കാടേക്ക് വീശുന്ന കിഴക്കൻ കാറ്റ് , പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ നിന്ന് ഒഴുകുന്ന നദികളിലെ ജലം എന്നിവയെല്ലാം ചേർന്ന് ഈ അരിക്ക് പ്രത്യേക സ്വാദ് നൽകുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://vegeyum.wordpress.com/2008/05/23/tt1/|title=Travel Thursday #12 {{!}} Rosamatta Rice {{!}} Puzhukkalari {{!}} Chambaavari|date=23 May 2008}}</ref>  <sup class="noprint Inline-Template">&#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Please clarify|<span title="Incomplete, unclear sentence (August 2019)">clarification needed</span>]]''&#x5D;</sup> === പാചകം === സാധാരണ വെളുത്ത അരിയേക്കാൾ കടുപ്പമുള്ള മട്ട അരി പാചകം ചെയ്യുന്നതിന് മുമ്പ് ഏകദേശം മുപ്പത് മിനിറ്റ് വെള്ളത്തിൽ മുക്കിവയ്ക്കേണ്ടതുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=http://asiyama.blogspot.co.uk/2013/09/perfect-kerala-matta-rice-brown-rice.html|title=My Healthy Happy Kitchen|last=Asiya Omar|publisher=asiyama.blogspot.co.uk}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.nandyala.org/mahanandi/archives/2006/10/30/rosematta-rice-and-dal/|title=Rosematta Rice And Dal|date=30 October 2006}}</ref> പരമ്പരാഗതമായി രണ്ടുതവണ പുഴുങ്ങിയാണ് മട്ട അരി പാകം ചെയ്യുന്നത്.   <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact">&#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (September 2019)">citation needed</span>]]]''</sup> അരി ഒരു വലിയ ചട്ടിയിൽ കഴുകി ഒരു മണിക്കൂർ മുതൽ രാത്രി മുഴുവൻ കുതിരാൻ വിടുന്നു. കുതിർത്തിയ അരി 4 മുതൽ 8 വരെ ഇരട്ടി വെള്ളം ചേർത്ത് 30 മിനിറ്റ് തിളപ്പിക്കുക. ഇത് പിന്നീട് അടച്ച് 15-20 മിനിറ്റുകൾ വയ്ക്കുക. ഇതിൽ നിന്ന് വെള്ളം വാർത്തു കളയുക. ഇത് ഒരു 10-15 മിനിറ്റ് കൂടി അടച്ചുവയ്ക്കുക.<ref name=":0">{{cite web|url=http://www.thehindu.com/news/national/kerala/rice-app-gets-a-bran-update/article7943592.ece|title=Rice app gets a 'bran' update|last=Shaji|first=K.A.|date=3 December 2015|website=[[The Hindu]]}}</ref> === ഗുണനിലവാരം === തിളപ്പിക്കുന്നതിനും ഉണക്കുന്നതിനും മുമ്പ് നെല്ല് നന്നായി വൃത്തിയാക്കുകയും നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അവസാനം, അരിയിൽ നിന്നും പൊട്ടിയതും നിറം മങ്ങിയതുമായ അരി നീക്കം ചെയ്യുന്നു ഇതിനായി ഗ്രേഡ് ചെയ്ത് കമ്പ്യൂട്ടറൈസ്ഡ് സോർട്ടിംഗ് മെഷീനുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു ശേഷം നന്നായി പായ്ക്ക് ചെയ്യുന്നു.<ref name=":02">{{cite web|url=http://www.thehindu.com/news/national/kerala/rice-app-gets-a-bran-update/article7943592.ece|title=Rice app gets a 'bran' update|last=Shaji|first=K.A.|date=3 December 2015|website=[[The Hindu]]}}</ref> == പോഷകഗുണങ്ങൾ == [[പ്രമാണം:Matta_Rice.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരി]] [[പ്രമാണം:Matta_Rice_-_കുത്തരി_ചോറ്.JPG|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ (ചോറ്)]] [[പ്രമാണം:Brown_rice_porridge.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ കഞ്ഞി]] [[പ്രമാണം:Par_cooked_brown_rice_-_stonesoup.jpg|ലഘുചിത്രം|പുഴുങ്ങിയ അരി]] '''മട്ട അരി''' ('''പാലക്കാടൻ/[[കേരളം]]/റോസ് മട്ട അരി''', [[കർണാടക]] കജ് അരി, അല്ലെങ്കിൽ കുത്താരിസി ('''[[കേരളം|മലയാളം]]''': കേരള മട്ട, തുളു:കജെ അരി, குரி, കന്നട: ಕಜೆ, ಕುಚಲಕ್ಕಿ,[[ഉഡുപ്പി|തമിഴ്]]: குத்தரி അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ. 'കുട്ടാരിസി') കർണാടകയിലെ [[ഉഡുപ്പി]], കർനാടകയിലെ [[ദക്ഷിണ കന്നഡ ജില്ല|ദക്ഷിണ കന്നഡ]] ജില്ലകളിലും, [[ഇന്ത്യ|കേർളത്തിലെ]] [[പാലക്കാട്]] ജില്ലയിലും [[ശ്രീലങ്ക]] [[വടക്കൻ പ്രവിശ്യ, ശ്രീലങ്ക|വടക്കൻ പ്രവിശ്യ]] ജാഫ്ന ജില്ലയിലും വളരുന്ന ഒരു തദ്ദേശീയ അരി ഇനമാണ് ഇത്.<ref>{{Cite web|url=http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|title=Recognition for two rice varieties|date=2008-03-17|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20080321223633/http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|archive-date=2008-03-21}}</ref> പരുക്കനും ആരോഗ്യ ഗുണങ്ങൾക്കും പേരുകേട്ടതാണ് ഇത്. കേരളത്തിലും ഇന്ത്യയിലെ തീരദേശ കർണാടകയിലും ശ്രീലങ്കയിലും ഇത് ജനപ്രിയമാണ്, അവിടെ ഇത് ഇടയ്ക്കിടെ ഇഡ്ലികൾ, അപ്പങ്ങൾ, പ്ലെയിൻ റൈസ് എന്നിവയ്ക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. === ഇ-കൊമേഴ്സ് ആപ്ലിക്കേഷൻ === ചില ഫാമുകൾ കൃഷിയിടത്തിൽ നിന്ന് ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് മട്ട അരി എത്തിക്കുന്നതിനുള്ള സാങ്കേതികവിദ്യ സ്വീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|title=தேசிய அறுவடைக்கு பிந்திய முகாமைத்துவ நிறுவனத்தின் 2020|access-date=12 May 2024|date=2020|website=National Audit Office|archive-url=https://web.archive.org/web/20240512194403/https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|archive-date=12 May 2024}}</ref> n8q1xjkxtwqtg47lem7t99yt39pdnmq 4652049 4652048 2026-08-01T07:57:47Z Atheenasiji 184939 തിരുത്തി 4652049 wikitext text/x-wiki [[പ്രമാണം:Matta_Rice.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരി]] [[പ്രമാണം:Matta_Rice_-_കുത്തരി_ചോറ്.JPG|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ (ചോറ്)]] [[പ്രമാണം:Brown_rice_porridge.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ കഞ്ഞി]] [[പ്രമാണം:Par_cooked_brown_rice_-_stonesoup.jpg|ലഘുചിത്രം|പുഴുങ്ങിയ അരി]] '''മട്ട അരി''' ('''പാലക്കാടൻ/[[കേരളം]]/റോസ് മട്ട അരി''', [[കർണാടക]] കജ് അരി, അല്ലെങ്കിൽ കുത്താരിസി ('''[[കേരളം|മലയാളം]]''': കേരള മട്ട, തുളു:കജെ അരി, குரி, കന്നട: ಕಜೆ, ಕುಚಲಕ್ಕಿ,[[ഉഡുപ്പി|തമിഴ്]]: குத்தரி അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ. 'കുട്ടാരിസി') കർണാടകയിലെ [[ഉഡുപ്പി]], കർനാടകയിലെ [[ദക്ഷിണ കന്നഡ ജില്ല|ദക്ഷിണ കന്നഡ]] ജില്ലകളിലും, [[ഇന്ത്യ|കേർളത്തിലെ]] [[പാലക്കാട്]] ജില്ലയിലും [[ശ്രീലങ്ക]] [[വടക്കൻ പ്രവിശ്യ, ശ്രീലങ്ക|വടക്കൻ പ്രവിശ്യ]] ജാഫ്ന ജില്ലയിലും വളരുന്ന ഒരു തദ്ദേശീയ അരി ഇനമാണ് ഇത്.<ref>{{Cite web|url=http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|title=Recognition for two rice varieties|date=2008-03-17|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20080321223633/http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|archive-date=2008-03-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|title=தேசிய அறுவடைக்கு பிந்திய முகாமைத்துவ நிறுவனத்தின் 2020|access-date=12 May 2024|date=2020|website=National Audit Office|archive-url=https://web.archive.org/web/20240512194403/https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|archive-date=12 May 2024}}</ref> പരുക്കനും ആരോഗ്യ ഗുണങ്ങൾക്കും പേരുകേട്ടതാണ് ഇത്. കേരളത്തിലും ഇന്ത്യയിലെ തീരദേശ കർണാടകയിലും ശ്രീലങ്കയിലും ഇത് ജനപ്രിയമാണ്, അവിടെ ഇത് ഇടയ്ക്കിടെ ഇഡ്ലികൾ, അപ്പങ്ങൾ, പ്ലെയിൻ റൈസ് എന്നിവയ്ക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. == ഉത്ഭവം == പാലക്കാടൻ മട്ട അരി ഇന്ത്യയിലെ [[:en:Chola|ചോള]],[[:en:Chola|ചേര]] രാജവംശങ്ങളിലെ രാജകുടുംബങ്ങളുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പായിരുന്നു.  <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (October 2023)">citation needed</span>]]''&#x5D;</sup> സമ്പന്നവും സവിശേഷവുമായ രുചി കാരണം കേരള മട്ട അരി ചരിത്രപരമായി ജനപ്രിയമാണ്. ''കൊണ്ടാട്ടം'', മുറുക്കു തുടങ്ങിയ ലഘുഭക്ഷണങ്ങളുടെ തയ്യാറെടുപ്പിലാണ് ഈ അരി ഉപയോഗിക്കുന്നത് <ref>{{Cite web|url=http://sify.com/news/kerala-exporters-appeal-against-rice-export-ban-news-national-jegnDEgjehe.html|title=Kerala exporters appeal against rice export ban|website=Sify|archive-url=https://web.archive.org/web/20110716071224/http://www.sify.com/news/kerala-exporters-appeal-against-rice-export-ban-news-national-jegnDEgjehe.html|archive-date=2011-07-16}}</ref> ശ്രീ രചിച്ച റൈസ് ഇൻ കേരള എന്ന കൃതിയിൽ ചുന്നില മട്ടയെക്കുറിച്ചുള്ള പരാമർശങ്ങൾ കാണാം. പി. സി. സഹദേവൻ 1966- ൽ കേരള സർക്കാർ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ''തിരുക്കുറൾ'' പോലുള്ള തമിഴ് ക്ലാസിക്കുകളിൽ അരിയെക്കുറിച്ച് പരാമർശമുണ്ട്. ചേര/ചോള രാജ്യങ്ങളുടെ കാലത്ത് അരി ഒരു രാജകീയ ഭക്ഷണമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. == കൃഷിയും വ്യാപാരവും == ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ കേരളത്തിലും [[കർണാടക|കർണാടകയിലും]] കൂടാതെ [[വടക്കൻ പ്രവിശ്യ, ശ്രീലങ്ക|വടക്കൻ]] [[ശ്രീലങ്ക|ശ്രീലങ്കയിലുമാണ്]] കേരള മട്ട അരി കൃഷി ചെയ്യുന്നത്. കേരള കർഷകർക്ക് 500 കിലോ നെല്ല് നൽകുന്നതിന് 300 രൂപ പ്രീമിയം നൽകുന്നു. 2011 ഫെബ്രുവരിയിൽ മട്ട അരി കയറ്റുമതിക്കുള്ള മൂന്ന് വർഷത്തെ നിരോധനം ഭാഗികമായി പിൻവലിക്കുകയും 2011 ൽ 25,000 ടൺ കയറ്റുമതി ചെയ്യാൻ അനുവദിക്കുകയും ചെയ്തു. കേരളത്തിലെ [[പാലക്കാട് ജില്ല|പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ]] കറുത്ത പരുത്തി മണ്ണിലാണ് പാലക്കാടൻ മട്ട അരി കൃഷി ചെയ്യുന്നത്. കൃഷി ചെയ്യുന്ന മണ്ണിൻറെ തരം കാരണം അരിക്ക് വ്യത്യസ്തമായ ഭൌമ രുചിയുണ്ട്. ഈ നെൽവയലുകളെ 'പൂന്തൽപാട്ടം' എന്ന് വിളിക്കുന്നു, കൂടാതെ ഇവിടുത്തെ മണ്ണിൽ ധാരാളം കളിമണ്ണും ചെളിയും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. മണ്ണിന്റെ ഈ ഗുണങ്ങൾ കാരണം, ഇത്തരത്തിലുള്ള നെൽവയലുകൾക്ക് കൂടുതൽ വെള്ളം നിലനിർത്താൻ കഴിയും.<ref>{{Cite journal |last=Krishnakumar |first=A.K. |last2=Koshy |first2=M.M. |year=1985 |title=Physical characteristics of the poonthalpadam soils of Kerala |journal=Agricultural Research Journal of Kerala. |volume=23 |issue=2 |pages=141-145}}</ref> == സവിശേഷതകൾ == അരിമണികൾക്ക് മഞ്ഞകലർന്ന പിങ്ക് നിറമാണ് ('''പുഴുക്കലരി'''). റോസ് മട്ട അരി അതിന്റെ പിങ്ക് നിറവും പാചകത്തിൽ അതിന്റെ രുചിയും നിലനിർത്തുന്നു. എല്ലാ ബ്രൌൺ അല്ലെങ്കിൽ പാർബയിൽഡ് അരിയെപ്പോലെ, ചുവന്ന മട്ടയ്ക്ക് പാചക സമയം കൂടുതലാണ്, കൂടാതെ അധിക വെള്ളവും ആവശ്യമാണ്.<ref name="AR2002">{{Cite web|url=https://agresearchmag.ars.usda.gov/2002/may/rice|title=USDA ARS Online Magazine Vol. 50, No. 5}}</ref> === അതുല്യത === 1999ലെ [[:en:Geographical_Indication|ജിയോഗ്രാഫിക്കൽ ഇൻഡിക്കേഷൻസ് ഓഫ് ഗുഡ്സ്]] (രജിസ്ട്രേഷൻ & പ്രൊട്ടക്ഷൻ) നിയമപ്രകാരം ഫാർമേഴ്സ് പ്രൊഡ്യൂസർ കമ്പനി ലിമിറ്റഡ് ആണ് പാലക്കാടൻ മട്ട അരി രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.<ref name="gi">{{Cite journal |last=Kochhar |first=Sudhir |date=July 2008 |title=Institutions and Capacity Building for the Evolution of Intellectual Property Rights Regime in India: IV– Identification and Disclosure of IP Products for their IPR Protection in Plants and Animals |url=http://nopr.niscair.res.in/handle/123456789/1782 |journal=Journal of Intellectual Property Rights |publisher=CSIR |pages=336–343 |issn=0975-1076}}</ref> കട്ടിയുള്ള ധാന്യങ്ങളും ചുവന്ന പുറംതോടും ഉള്ള പരുക്കൻ ഇനം അരിയാണിത്. ഈ അരിയ്ക്ക് സവിശേഷമായ ഒരു രുചിയുണ്ട്. <ref name="gi" /> ചുവന്ന പുറംതോട് അടങ്ങിയ പരുക്കൻ അരി തന്നെ ഉയർന്ന പോഷകഘടകങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കുന്നു. അരിയുടെ വേവിക്കുന്നത് പോഷക മൂല്യം നിലനിർത്തുന്നത് ഉറപ്പാക്കുന്നു. കളിമണ്ണും ചെളിയും അടങ്ങിയതും ഉയർന്ന ജലസംഭരണ ശേഷിയുമുള്ള പൂന്തൽപാടങ്ങളിലും പാലക്കാടുള്ള ചുണ്ണാമ്പ് സമ്പുഷ്ടമായ പാറകളിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞ കറുത്ത പരുത്തി മണ്ണിലാണ് ഈ അരി കൃഷിചെയ്യുന്നത്. പാലക്കാടുള്ള ഈർപ്പമുള്ള കാലാവസ്ഥ, പാലക്കാടേക്ക് വീശുന്ന കിഴക്കൻ കാറ്റ് , പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ നിന്ന് ഒഴുകുന്ന നദികളിലെ ജലം എന്നിവയെല്ലാം ചേർന്ന് ഈ അരിക്ക് പ്രത്യേക സ്വാദ് നൽകുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://vegeyum.wordpress.com/2008/05/23/tt1/|title=Travel Thursday #12 {{!}} Rosamatta Rice {{!}} Puzhukkalari {{!}} Chambaavari|date=23 May 2008}}</ref>  <sup class="noprint Inline-Template">&#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Please clarify|<span title="Incomplete, unclear sentence (August 2019)">clarification needed</span>]]''&#x5D;</sup> === പാചകം === സാധാരണ വെളുത്ത അരിയേക്കാൾ കടുപ്പമുള്ള മട്ട അരി പാചകം ചെയ്യുന്നതിന് മുമ്പ് ഏകദേശം മുപ്പത് മിനിറ്റ് വെള്ളത്തിൽ മുക്കിവയ്ക്കേണ്ടതുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=http://asiyama.blogspot.co.uk/2013/09/perfect-kerala-matta-rice-brown-rice.html|title=My Healthy Happy Kitchen|last=Asiya Omar|publisher=asiyama.blogspot.co.uk}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.nandyala.org/mahanandi/archives/2006/10/30/rosematta-rice-and-dal/|title=Rosematta Rice And Dal|date=30 October 2006}}</ref> പരമ്പരാഗതമായി രണ്ടുതവണ പുഴുങ്ങിയാണ് മട്ട അരി പാകം ചെയ്യുന്നത്.   <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact">&#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (September 2019)">citation needed</span>]]]''</sup> അരി ഒരു വലിയ ചട്ടിയിൽ കഴുകി ഒരു മണിക്കൂർ മുതൽ രാത്രി മുഴുവൻ കുതിരാൻ വിടുന്നു. കുതിർത്തിയ അരി 4 മുതൽ 8 വരെ ഇരട്ടി വെള്ളം ചേർത്ത് 30 മിനിറ്റ് തിളപ്പിക്കുക. ഇത് പിന്നീട് അടച്ച് 15-20 മിനിറ്റുകൾ വയ്ക്കുക. ഇതിൽ നിന്ന് വെള്ളം വാർത്തു കളയുക. ഇത് ഒരു 10-15 മിനിറ്റ് കൂടി അടച്ചുവയ്ക്കുക.<ref name=":0">{{cite web|url=http://www.thehindu.com/news/national/kerala/rice-app-gets-a-bran-update/article7943592.ece|title=Rice app gets a 'bran' update|last=Shaji|first=K.A.|date=3 December 2015|website=[[The Hindu]]}}</ref> === ഗുണനിലവാരം === തിളപ്പിക്കുന്നതിനും ഉണക്കുന്നതിനും മുമ്പ് നെല്ല് നന്നായി വൃത്തിയാക്കുകയും നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അവസാനം, അരിയിൽ നിന്നും പൊട്ടിയതും നിറം മങ്ങിയതുമായ അരി നീക്കം ചെയ്യുന്നു ഇതിനായി ഗ്രേഡ് ചെയ്ത് കമ്പ്യൂട്ടറൈസ്ഡ് സോർട്ടിംഗ് മെഷീനുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു ശേഷം നന്നായി പായ്ക്ക് ചെയ്യുന്നു.<ref name=":02">{{cite web|url=http://www.thehindu.com/news/national/kerala/rice-app-gets-a-bran-update/article7943592.ece|title=Rice app gets a 'bran' update|last=Shaji|first=K.A.|date=3 December 2015|website=[[The Hindu]]}}</ref> == പോഷകഗുണങ്ങൾ == '''മട്ട അരി''' ('''പാലക്കാടൻ/[[കേരളം]]/റോസ് മട്ട അരി''', [[കർണാടക]] കജ് അരി, അല്ലെങ്കിൽ കുത്താരിസി ('''[[കേരളം|മലയാളം]]''': കേരള മട്ട, തുളു:കജെ അരി, குரி, കന്നട: ಕಜೆ, ಕುಚಲಕ್ಕಿ,[[ഉഡുപ്പി|തമിഴ്]]: குத்தரி അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ. 'കുട്ടാരിസി') കർണാടകയിലെ [[ഉഡുപ്പി]], കർനാടകയിലെ [[ദക്ഷിണ കന്നഡ ജില്ല|ദക്ഷിണ കന്നഡ]] ജില്ലകളിലും, [[ഇന്ത്യ|കേർളത്തിലെ]] [[പാലക്കാട്]] ജില്ലയിലും [[ശ്രീലങ്ക]] [[വടക്കൻ പ്രവിശ്യ, ശ്രീലങ്ക|വടക്കൻ പ്രവിശ്യ]] ജാഫ്ന ജില്ലയിലും വളരുന്ന ഒരു തദ്ദേശീയ അരി ഇനമാണ് ഇത്.<ref>{{Cite web|url=http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|title=Recognition for two rice varieties|date=2008-03-17|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20080321223633/http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|archive-date=2008-03-21}}</ref> പരുക്കനും ആരോഗ്യ ഗുണങ്ങൾക്കും പേരുകേട്ടതാണ് ഇത്. കേരളത്തിലും ഇന്ത്യയിലെ തീരദേശ കർണാടകയിലും ശ്രീലങ്കയിലും ഇത് ജനപ്രിയമാണ്, അവിടെ ഇത് ഇടയ്ക്കിടെ ഇഡ്ലികൾ, അപ്പങ്ങൾ, പ്ലെയിൻ റൈസ് എന്നിവയ്ക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. === ഇ-കൊമേഴ്സ് ആപ്ലിക്കേഷൻ === ചില ഫാമുകൾ കൃഷിയിടത്തിൽ നിന്ന് ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് മട്ട അരി എത്തിക്കുന്നതിനുള്ള സാങ്കേതികവിദ്യ സ്വീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|title=தேசிய அறுவடைக்கு பிந்திய முகாமைத்துவ நிறுவனத்தின் 2020|access-date=12 May 2024|date=2020|website=National Audit Office|archive-url=https://web.archive.org/web/20240512194403/https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|archive-date=12 May 2024}}</ref> sjrebjj6yrzitqcf1qfi9vnaccui1fv 4652050 4652049 2026-08-01T08:02:35Z Atheenasiji 184939 മാറ്റം ചേർത്തു 4652050 wikitext text/x-wiki [[പ്രമാണം:Matta_Rice.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരി]] [[പ്രമാണം:Matta_Rice_-_കുത്തരി_ചോറ്.JPG|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ (ചോറ്)]] [[പ്രമാണം:Brown_rice_porridge.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ കഞ്ഞി]] [[പ്രമാണം:Par_cooked_brown_rice_-_stonesoup.jpg|ലഘുചിത്രം|പുഴുങ്ങിയ അരി]] '''മട്ട അരി''' ('''പാലക്കാടൻ/[[കേരളം]]/റോസ് മട്ട അരി''', [[കർണാടക]] കജ് അരി, അല്ലെങ്കിൽ കുത്താരിസി ('''[[കേരളം|മലയാളം]]''': കേരള മട്ട, തുളു:കജെ അരി, குரி, കന്നട: ಕಜೆ, ಕುಚಲಕ್ಕಿ,[[ഉഡുപ്പി|തമിഴ്]]: குத்தரி അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ. 'കുട്ടാരിസി') കർണാടകയിലെ [[ഉഡുപ്പി]], കർനാടകയിലെ [[ദക്ഷിണ കന്നഡ ജില്ല|ദക്ഷിണ കന്നഡ]] ജില്ലകളിലും, [[ഇന്ത്യ|കേർളത്തിലെ]] [[പാലക്കാട്]] ജില്ലയിലും [[ശ്രീലങ്ക]] [[വടക്കൻ പ്രവിശ്യ, ശ്രീലങ്ക|വടക്കൻ പ്രവിശ്യ]] ജാഫ്ന ജില്ലയിലും വളരുന്ന ഒരു തദ്ദേശീയ അരി ഇനമാണ് ഇത്.<ref>{{Cite web|url=http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|title=Recognition for two rice varieties|date=2008-03-17|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20080321223633/http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|archive-date=2008-03-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|title=தேசிய அறுவடைக்கு பிந்திய முகாமைத்துவ நிறுவனத்தின் 2020|access-date=12 May 2024|date=2020|website=National Audit Office|archive-url=https://web.archive.org/web/20240512194403/https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|archive-date=12 May 2024}}</ref> പരുക്കനും ആരോഗ്യ ഗുണങ്ങൾക്കും പേരുകേട്ടതാണ് ഇത്. കേരളത്തിലും ഇന്ത്യയിലെ തീരദേശ കർണാടകയിലും ശ്രീലങ്കയിലും ഇത് ജനപ്രിയമാണ്, അവിടെ ഇത് ഇടയ്ക്കിടെ ഇഡ്ലികൾ, അപ്പങ്ങൾ, പ്ലെയിൻ റൈസ് എന്നിവയ്ക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. == ഉത്ഭവം == പാലക്കാടൻ മട്ട അരി ഇന്ത്യയിലെ [[:en:Chola|ചോള]],[[:en:Chola|ചേര]] രാജവംശങ്ങളിലെ രാജകുടുംബങ്ങളുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പായിരുന്നു.  <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (October 2023)">citation needed</span>]]''&#x5D;</sup> സമ്പന്നവും സവിശേഷവുമായ രുചി കാരണം കേരള മട്ട അരി ചരിത്രപരമായി ജനപ്രിയമാണ്. ''കൊണ്ടാട്ടം'', മുറുക്കു തുടങ്ങിയ ലഘുഭക്ഷണങ്ങളുടെ തയ്യാറെടുപ്പിലാണ് ഈ അരി ഉപയോഗിക്കുന്നത് <ref>{{Cite web|url=http://sify.com/news/kerala-exporters-appeal-against-rice-export-ban-news-national-jegnDEgjehe.html|title=Kerala exporters appeal against rice export ban|website=Sify|archive-url=https://web.archive.org/web/20110716071224/http://www.sify.com/news/kerala-exporters-appeal-against-rice-export-ban-news-national-jegnDEgjehe.html|archive-date=2011-07-16}}</ref> ശ്രീ രചിച്ച റൈസ് ഇൻ കേരള എന്ന കൃതിയിൽ ചുന്നില മട്ടയെക്കുറിച്ചുള്ള പരാമർശങ്ങൾ കാണാം. പി. സി. സഹദേവൻ 1966- ൽ കേരള സർക്കാർ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ''തിരുക്കുറൾ'' പോലുള്ള തമിഴ് ക്ലാസിക്കുകളിൽ അരിയെക്കുറിച്ച് പരാമർശമുണ്ട്. ചേര/ചോള രാജ്യങ്ങളുടെ കാലത്ത് അരി ഒരു രാജകീയ ഭക്ഷണമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. == കൃഷിയും വ്യാപാരവും == ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ കേരളത്തിലും [[കർണാടക|കർണാടകയിലും]] കൂടാതെ [[വടക്കൻ പ്രവിശ്യ, ശ്രീലങ്ക|വടക്കൻ]] [[ശ്രീലങ്ക|ശ്രീലങ്കയിലുമാണ്]] കേരള മട്ട അരി കൃഷി ചെയ്യുന്നത്. കേരള കർഷകർക്ക് 500 കിലോ നെല്ല് നൽകുന്നതിന് 300 രൂപ പ്രീമിയം നൽകുന്നു. 2011 ഫെബ്രുവരിയിൽ മട്ട അരി കയറ്റുമതിക്കുള്ള മൂന്ന് വർഷത്തെ നിരോധനം ഭാഗികമായി പിൻവലിക്കുകയും 2011 ൽ 25,000 ടൺ കയറ്റുമതി ചെയ്യാൻ അനുവദിക്കുകയും ചെയ്തു. കേരളത്തിലെ [[പാലക്കാട് ജില്ല|പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ]] കറുത്ത പരുത്തി മണ്ണിലാണ് പാലക്കാടൻ മട്ട അരി കൃഷി ചെയ്യുന്നത്. കൃഷി ചെയ്യുന്ന മണ്ണിൻറെ തരം കാരണം അരിക്ക് വ്യത്യസ്തമായ ഭൌമ രുചിയുണ്ട്. ഈ നെൽവയലുകളെ 'പൂന്തൽപാട്ടം' എന്ന് വിളിക്കുന്നു, കൂടാതെ ഇവിടുത്തെ മണ്ണിൽ ധാരാളം കളിമണ്ണും ചെളിയും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. മണ്ണിന്റെ ഈ ഗുണങ്ങൾ കാരണം, ഇത്തരത്തിലുള്ള നെൽവയലുകൾക്ക് കൂടുതൽ വെള്ളം നിലനിർത്താൻ കഴിയും.<ref>{{Cite journal |last=Krishnakumar |first=A.K. |last2=Koshy |first2=M.M. |year=1985 |title=Physical characteristics of the poonthalpadam soils of Kerala |journal=Agricultural Research Journal of Kerala. |volume=23 |issue=2 |pages=141-145}}</ref> == സവിശേഷതകൾ == അരിമണികൾക്ക് മഞ്ഞകലർന്ന പിങ്ക് നിറമാണ് ('''പുഴുക്കലരി'''). റോസ് മട്ട അരി അതിന്റെ പിങ്ക് നിറവും പാചകത്തിൽ അതിന്റെ രുചിയും നിലനിർത്തുന്നു. എല്ലാ ബ്രൌൺ അല്ലെങ്കിൽ പാർബയിൽഡ് അരിയെപ്പോലെ, ചുവന്ന മട്ടയ്ക്ക് പാചക സമയം കൂടുതലാണ്, കൂടാതെ അധിക വെള്ളവും ആവശ്യമാണ്.<ref name="AR2002">{{Cite web|url=https://agresearchmag.ars.usda.gov/2002/may/rice|title=USDA ARS Online Magazine Vol. 50, No. 5}}</ref> === അതുല്യത === 1999ലെ [[:en:Geographical_Indication|ജിയോഗ്രാഫിക്കൽ ഇൻഡിക്കേഷൻസ് ഓഫ് ഗുഡ്സ്]] (രജിസ്ട്രേഷൻ & പ്രൊട്ടക്ഷൻ) നിയമപ്രകാരം ഫാർമേഴ്സ് പ്രൊഡ്യൂസർ കമ്പനി ലിമിറ്റഡ് ആണ് പാലക്കാടൻ മട്ട അരി രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.<ref name="gi">{{Cite journal |last=Kochhar |first=Sudhir |date=July 2008 |title=Institutions and Capacity Building for the Evolution of Intellectual Property Rights Regime in India: IV– Identification and Disclosure of IP Products for their IPR Protection in Plants and Animals |url=http://nopr.niscair.res.in/handle/123456789/1782 |journal=Journal of Intellectual Property Rights |publisher=CSIR |pages=336–343 |issn=0975-1076}}</ref> കട്ടിയുള്ള ധാന്യങ്ങളും ചുവന്ന പുറംതോടും ഉള്ള പരുക്കൻ ഇനം അരിയാണിത്. ഈ അരിയ്ക്ക് സവിശേഷമായ ഒരു രുചിയുണ്ട്. <ref name="gi" /> ചുവന്ന പുറംതോട് അടങ്ങിയ പരുക്കൻ അരി തന്നെ ഉയർന്ന പോഷകഘടകങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കുന്നു. അരിയുടെ വേവിക്കുന്നത് പോഷക മൂല്യം നിലനിർത്തുന്നത് ഉറപ്പാക്കുന്നു. കളിമണ്ണും ചെളിയും അടങ്ങിയതും ഉയർന്ന ജലസംഭരണ ശേഷിയുമുള്ള പൂന്തൽപാടങ്ങളിലും പാലക്കാടുള്ള ചുണ്ണാമ്പ് സമ്പുഷ്ടമായ പാറകളിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞ കറുത്ത പരുത്തി മണ്ണിലാണ് ഈ അരി കൃഷിചെയ്യുന്നത്. പാലക്കാടുള്ള ഈർപ്പമുള്ള കാലാവസ്ഥ, പാലക്കാടേക്ക് വീശുന്ന കിഴക്കൻ കാറ്റ് , പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ നിന്ന് ഒഴുകുന്ന നദികളിലെ ജലം എന്നിവയെല്ലാം ചേർന്ന് ഈ അരിക്ക് പ്രത്യേക സ്വാദ് നൽകുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://vegeyum.wordpress.com/2008/05/23/tt1/|title=Travel Thursday #12 {{!}} Rosamatta Rice {{!}} Puzhukkalari {{!}} Chambaavari|date=23 May 2008}}</ref>  <sup class="noprint Inline-Template">&#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Please clarify|<span title="Incomplete, unclear sentence (August 2019)">clarification needed</span>]]''&#x5D;</sup> === പാചകം === സാധാരണ വെളുത്ത അരിയേക്കാൾ കടുപ്പമുള്ള മട്ട അരി പാചകം ചെയ്യുന്നതിന് മുമ്പ് ഏകദേശം മുപ്പത് മിനിറ്റ് വെള്ളത്തിൽ മുക്കിവയ്ക്കേണ്ടതുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=http://asiyama.blogspot.co.uk/2013/09/perfect-kerala-matta-rice-brown-rice.html|title=My Healthy Happy Kitchen|last=Asiya Omar|publisher=asiyama.blogspot.co.uk}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.nandyala.org/mahanandi/archives/2006/10/30/rosematta-rice-and-dal/|title=Rosematta Rice And Dal|date=30 October 2006}}</ref> പരമ്പരാഗതമായി രണ്ടുതവണ പുഴുങ്ങിയാണ് മട്ട അരി പാകം ചെയ്യുന്നത്.   <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact">&#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (September 2019)">citation needed</span>]]]''</sup> അരി ഒരു വലിയ ചട്ടിയിൽ കഴുകി ഒരു മണിക്കൂർ മുതൽ രാത്രി മുഴുവൻ കുതിരാൻ വിടുന്നു. കുതിർത്തിയ അരി 4 മുതൽ 8 വരെ ഇരട്ടി വെള്ളം ചേർത്ത് 30 മിനിറ്റ് തിളപ്പിക്കുക. ഇത് പിന്നീട് അടച്ച് 15-20 മിനിറ്റുകൾ വയ്ക്കുക. ഇതിൽ നിന്ന് വെള്ളം വാർത്തു കളയുക. ഇത് ഒരു 10-15 മിനിറ്റ് കൂടി അടച്ചുവയ്ക്കുക.<ref name=":0">{{cite web|url=http://www.thehindu.com/news/national/kerala/rice-app-gets-a-bran-update/article7943592.ece|title=Rice app gets a 'bran' update|last=Shaji|first=K.A.|date=3 December 2015|website=[[The Hindu]]}}</ref> === ഗുണനിലവാരം === തിളപ്പിക്കുന്നതിനും ഉണക്കുന്നതിനും മുമ്പ് നെല്ല് നന്നായി വൃത്തിയാക്കുകയും നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അവസാനം, അരിയിൽ നിന്നും പൊട്ടിയതും നിറം മങ്ങിയതുമായ അരി നീക്കം ചെയ്യുന്നു ഇതിനായി ഗ്രേഡ് ചെയ്ത് കമ്പ്യൂട്ടറൈസ്ഡ് സോർട്ടിംഗ് മെഷീനുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു ശേഷം നന്നായി പായ്ക്ക് ചെയ്യുന്നു.<ref name=":02">{{cite web|url=http://www.thehindu.com/news/national/kerala/rice-app-gets-a-bran-update/article7943592.ece|title=Rice app gets a 'bran' update|last=Shaji|first=K.A.|date=3 December 2015|website=[[The Hindu]]}}</ref> == പോഷകഗുണങ്ങൾ == '''മട്ട അരി''' ('''പാലക്കാടൻ/[[കേരളം]]/റോസ് മട്ട അരി''', [[കർണാടക]] കജ് അരി, അല്ലെങ്കിൽ കുത്താരിസി ('''[[കേരളം|മലയാളം]]''': കേരള മട്ട, തുളു:കജെ അരി, குரி, കന്നട: ಕಜೆ, ಕುಚಲಕ್ಕಿ,[[ഉഡുപ്പി|തമിഴ്]]: குத்தரி അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ. 'കുട്ടാരിസി') കർണാടകയിലെ [[ഉഡുപ്പി]], കർനാടകയിലെ [[ദക്ഷിണ കന്നഡ ജില്ല|ദക്ഷിണ കന്നഡ]] ജില്ലകളിലും, [[ഇന്ത്യ|കേർളത്തിലെ]] [[പാലക്കാട്]] ജില്ലയിലും [[ശ്രീലങ്ക]] [[വടക്കൻ പ്രവിശ്യ, ശ്രീലങ്ക|വടക്കൻ പ്രവിശ്യ]] ജാഫ്ന ജില്ലയിലും വളരുന്ന ഒരു തദ്ദേശീയ അരി ഇനമാണ് ഇത്.<ref>{{Cite web|url=http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|title=Recognition for two rice varieties|date=2008-03-17|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20080321223633/http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|archive-date=2008-03-21}}</ref> പരുക്കനും ആരോഗ്യ ഗുണങ്ങൾക്കും പേരുകേട്ടതാണ് ഇത്. കേരളത്തിലും ഇന്ത്യയിലെ തീരദേശ കർണാടകയിലും ശ്രീലങ്കയിലും ഇത് ജനപ്രിയമാണ്, അവിടെ ഇത് ഇടയ്ക്കിടെ ഇഡ്ലികൾ, അപ്പങ്ങൾ, പ്ലെയിൻ റൈസ് എന്നിവയ്ക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. === ഇ-കൊമേഴ്സ് ആപ്ലിക്കേഷൻ === ചില ഫാമുകൾ കൃഷിയിടത്തിൽ നിന്ന് ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് മട്ട അരി എത്തിക്കുന്നതിനുള്ള സാങ്കേതികവിദ്യ സ്വീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|title=தேசிய அறுவடைக்கு பிந்திய முகாமைத்துவ நிறுவனத்தின் 2020|access-date=12 May 2024|date=2020|website=National Audit Office|archive-url=https://web.archive.org/web/20240512194403/https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|archive-date=12 May 2024}}</ref> == മായംചേർക്കൽ == j2m6eeovx2pblqjiwt3aoo1yaaaq4td 4652051 4652050 2026-08-01T08:02:57Z Atheenasiji 184939 /* ഇ-കൊമേഴ്സ് ആപ്ലിക്കേഷൻ */ 4652051 wikitext text/x-wiki [[പ്രമാണം:Matta_Rice.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരി]] [[പ്രമാണം:Matta_Rice_-_കുത്തരി_ചോറ്.JPG|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ (ചോറ്)]] [[പ്രമാണം:Brown_rice_porridge.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ കഞ്ഞി]] [[പ്രമാണം:Par_cooked_brown_rice_-_stonesoup.jpg|ലഘുചിത്രം|പുഴുങ്ങിയ അരി]] '''മട്ട അരി''' ('''പാലക്കാടൻ/[[കേരളം]]/റോസ് മട്ട അരി''', [[കർണാടക]] കജ് അരി, അല്ലെങ്കിൽ കുത്താരിസി ('''[[കേരളം|മലയാളം]]''': കേരള മട്ട, തുളു:കജെ അരി, குரி, കന്നട: ಕಜೆ, ಕುಚಲಕ್ಕಿ,[[ഉഡുപ്പി|തമിഴ്]]: குத்தரி അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ. 'കുട്ടാരിസി') കർണാടകയിലെ [[ഉഡുപ്പി]], കർനാടകയിലെ [[ദക്ഷിണ കന്നഡ ജില്ല|ദക്ഷിണ കന്നഡ]] ജില്ലകളിലും, [[ഇന്ത്യ|കേർളത്തിലെ]] [[പാലക്കാട്]] ജില്ലയിലും [[ശ്രീലങ്ക]] [[വടക്കൻ പ്രവിശ്യ, ശ്രീലങ്ക|വടക്കൻ പ്രവിശ്യ]] ജാഫ്ന ജില്ലയിലും വളരുന്ന ഒരു തദ്ദേശീയ അരി ഇനമാണ് ഇത്.<ref>{{Cite web|url=http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|title=Recognition for two rice varieties|date=2008-03-17|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20080321223633/http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|archive-date=2008-03-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|title=தேசிய அறுவடைக்கு பிந்திய முகாமைத்துவ நிறுவனத்தின் 2020|access-date=12 May 2024|date=2020|website=National Audit Office|archive-url=https://web.archive.org/web/20240512194403/https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|archive-date=12 May 2024}}</ref> പരുക്കനും ആരോഗ്യ ഗുണങ്ങൾക്കും പേരുകേട്ടതാണ് ഇത്. കേരളത്തിലും ഇന്ത്യയിലെ തീരദേശ കർണാടകയിലും ശ്രീലങ്കയിലും ഇത് ജനപ്രിയമാണ്, അവിടെ ഇത് ഇടയ്ക്കിടെ ഇഡ്ലികൾ, അപ്പങ്ങൾ, പ്ലെയിൻ റൈസ് എന്നിവയ്ക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. == ഉത്ഭവം == പാലക്കാടൻ മട്ട അരി ഇന്ത്യയിലെ [[:en:Chola|ചോള]],[[:en:Chola|ചേര]] രാജവംശങ്ങളിലെ രാജകുടുംബങ്ങളുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പായിരുന്നു.  <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (October 2023)">citation needed</span>]]''&#x5D;</sup> സമ്പന്നവും സവിശേഷവുമായ രുചി കാരണം കേരള മട്ട അരി ചരിത്രപരമായി ജനപ്രിയമാണ്. ''കൊണ്ടാട്ടം'', മുറുക്കു തുടങ്ങിയ ലഘുഭക്ഷണങ്ങളുടെ തയ്യാറെടുപ്പിലാണ് ഈ അരി ഉപയോഗിക്കുന്നത് <ref>{{Cite web|url=http://sify.com/news/kerala-exporters-appeal-against-rice-export-ban-news-national-jegnDEgjehe.html|title=Kerala exporters appeal against rice export ban|website=Sify|archive-url=https://web.archive.org/web/20110716071224/http://www.sify.com/news/kerala-exporters-appeal-against-rice-export-ban-news-national-jegnDEgjehe.html|archive-date=2011-07-16}}</ref> ശ്രീ രചിച്ച റൈസ് ഇൻ കേരള എന്ന കൃതിയിൽ ചുന്നില മട്ടയെക്കുറിച്ചുള്ള പരാമർശങ്ങൾ കാണാം. പി. സി. സഹദേവൻ 1966- ൽ കേരള സർക്കാർ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ''തിരുക്കുറൾ'' പോലുള്ള തമിഴ് ക്ലാസിക്കുകളിൽ അരിയെക്കുറിച്ച് പരാമർശമുണ്ട്. ചേര/ചോള രാജ്യങ്ങളുടെ കാലത്ത് അരി ഒരു രാജകീയ ഭക്ഷണമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. == കൃഷിയും വ്യാപാരവും == ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ കേരളത്തിലും [[കർണാടക|കർണാടകയിലും]] കൂടാതെ [[വടക്കൻ പ്രവിശ്യ, ശ്രീലങ്ക|വടക്കൻ]] [[ശ്രീലങ്ക|ശ്രീലങ്കയിലുമാണ്]] കേരള മട്ട അരി കൃഷി ചെയ്യുന്നത്. കേരള കർഷകർക്ക് 500 കിലോ നെല്ല് നൽകുന്നതിന് 300 രൂപ പ്രീമിയം നൽകുന്നു. 2011 ഫെബ്രുവരിയിൽ മട്ട അരി കയറ്റുമതിക്കുള്ള മൂന്ന് വർഷത്തെ നിരോധനം ഭാഗികമായി പിൻവലിക്കുകയും 2011 ൽ 25,000 ടൺ കയറ്റുമതി ചെയ്യാൻ അനുവദിക്കുകയും ചെയ്തു. കേരളത്തിലെ [[പാലക്കാട് ജില്ല|പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ]] കറുത്ത പരുത്തി മണ്ണിലാണ് പാലക്കാടൻ മട്ട അരി കൃഷി ചെയ്യുന്നത്. കൃഷി ചെയ്യുന്ന മണ്ണിൻറെ തരം കാരണം അരിക്ക് വ്യത്യസ്തമായ ഭൌമ രുചിയുണ്ട്. ഈ നെൽവയലുകളെ 'പൂന്തൽപാട്ടം' എന്ന് വിളിക്കുന്നു, കൂടാതെ ഇവിടുത്തെ മണ്ണിൽ ധാരാളം കളിമണ്ണും ചെളിയും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. മണ്ണിന്റെ ഈ ഗുണങ്ങൾ കാരണം, ഇത്തരത്തിലുള്ള നെൽവയലുകൾക്ക് കൂടുതൽ വെള്ളം നിലനിർത്താൻ കഴിയും.<ref>{{Cite journal |last=Krishnakumar |first=A.K. |last2=Koshy |first2=M.M. |year=1985 |title=Physical characteristics of the poonthalpadam soils of Kerala |journal=Agricultural Research Journal of Kerala. |volume=23 |issue=2 |pages=141-145}}</ref> == സവിശേഷതകൾ == അരിമണികൾക്ക് മഞ്ഞകലർന്ന പിങ്ക് നിറമാണ് ('''പുഴുക്കലരി'''). റോസ് മട്ട അരി അതിന്റെ പിങ്ക് നിറവും പാചകത്തിൽ അതിന്റെ രുചിയും നിലനിർത്തുന്നു. എല്ലാ ബ്രൌൺ അല്ലെങ്കിൽ പാർബയിൽഡ് അരിയെപ്പോലെ, ചുവന്ന മട്ടയ്ക്ക് പാചക സമയം കൂടുതലാണ്, കൂടാതെ അധിക വെള്ളവും ആവശ്യമാണ്.<ref name="AR2002">{{Cite web|url=https://agresearchmag.ars.usda.gov/2002/may/rice|title=USDA ARS Online Magazine Vol. 50, No. 5}}</ref> === അതുല്യത === 1999ലെ [[:en:Geographical_Indication|ജിയോഗ്രാഫിക്കൽ ഇൻഡിക്കേഷൻസ് ഓഫ് ഗുഡ്സ്]] (രജിസ്ട്രേഷൻ & പ്രൊട്ടക്ഷൻ) നിയമപ്രകാരം ഫാർമേഴ്സ് പ്രൊഡ്യൂസർ കമ്പനി ലിമിറ്റഡ് ആണ് പാലക്കാടൻ മട്ട അരി രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.<ref name="gi">{{Cite journal |last=Kochhar |first=Sudhir |date=July 2008 |title=Institutions and Capacity Building for the Evolution of Intellectual Property Rights Regime in India: IV– Identification and Disclosure of IP Products for their IPR Protection in Plants and Animals |url=http://nopr.niscair.res.in/handle/123456789/1782 |journal=Journal of Intellectual Property Rights |publisher=CSIR |pages=336–343 |issn=0975-1076}}</ref> കട്ടിയുള്ള ധാന്യങ്ങളും ചുവന്ന പുറംതോടും ഉള്ള പരുക്കൻ ഇനം അരിയാണിത്. ഈ അരിയ്ക്ക് സവിശേഷമായ ഒരു രുചിയുണ്ട്. <ref name="gi" /> ചുവന്ന പുറംതോട് അടങ്ങിയ പരുക്കൻ അരി തന്നെ ഉയർന്ന പോഷകഘടകങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കുന്നു. അരിയുടെ വേവിക്കുന്നത് പോഷക മൂല്യം നിലനിർത്തുന്നത് ഉറപ്പാക്കുന്നു. കളിമണ്ണും ചെളിയും അടങ്ങിയതും ഉയർന്ന ജലസംഭരണ ശേഷിയുമുള്ള പൂന്തൽപാടങ്ങളിലും പാലക്കാടുള്ള ചുണ്ണാമ്പ് സമ്പുഷ്ടമായ പാറകളിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞ കറുത്ത പരുത്തി മണ്ണിലാണ് ഈ അരി കൃഷിചെയ്യുന്നത്. പാലക്കാടുള്ള ഈർപ്പമുള്ള കാലാവസ്ഥ, പാലക്കാടേക്ക് വീശുന്ന കിഴക്കൻ കാറ്റ് , പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ നിന്ന് ഒഴുകുന്ന നദികളിലെ ജലം എന്നിവയെല്ലാം ചേർന്ന് ഈ അരിക്ക് പ്രത്യേക സ്വാദ് നൽകുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://vegeyum.wordpress.com/2008/05/23/tt1/|title=Travel Thursday #12 {{!}} Rosamatta Rice {{!}} Puzhukkalari {{!}} Chambaavari|date=23 May 2008}}</ref>  <sup class="noprint Inline-Template">&#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Please clarify|<span title="Incomplete, unclear sentence (August 2019)">clarification needed</span>]]''&#x5D;</sup> === പാചകം === സാധാരണ വെളുത്ത അരിയേക്കാൾ കടുപ്പമുള്ള മട്ട അരി പാചകം ചെയ്യുന്നതിന് മുമ്പ് ഏകദേശം മുപ്പത് മിനിറ്റ് വെള്ളത്തിൽ മുക്കിവയ്ക്കേണ്ടതുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=http://asiyama.blogspot.co.uk/2013/09/perfect-kerala-matta-rice-brown-rice.html|title=My Healthy Happy Kitchen|last=Asiya Omar|publisher=asiyama.blogspot.co.uk}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.nandyala.org/mahanandi/archives/2006/10/30/rosematta-rice-and-dal/|title=Rosematta Rice And Dal|date=30 October 2006}}</ref> പരമ്പരാഗതമായി രണ്ടുതവണ പുഴുങ്ങിയാണ് മട്ട അരി പാകം ചെയ്യുന്നത്.   <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact">&#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (September 2019)">citation needed</span>]]]''</sup> അരി ഒരു വലിയ ചട്ടിയിൽ കഴുകി ഒരു മണിക്കൂർ മുതൽ രാത്രി മുഴുവൻ കുതിരാൻ വിടുന്നു. കുതിർത്തിയ അരി 4 മുതൽ 8 വരെ ഇരട്ടി വെള്ളം ചേർത്ത് 30 മിനിറ്റ് തിളപ്പിക്കുക. ഇത് പിന്നീട് അടച്ച് 15-20 മിനിറ്റുകൾ വയ്ക്കുക. ഇതിൽ നിന്ന് വെള്ളം വാർത്തു കളയുക. ഇത് ഒരു 10-15 മിനിറ്റ് കൂടി അടച്ചുവയ്ക്കുക.<ref name=":0">{{cite web|url=http://www.thehindu.com/news/national/kerala/rice-app-gets-a-bran-update/article7943592.ece|title=Rice app gets a 'bran' update|last=Shaji|first=K.A.|date=3 December 2015|website=[[The Hindu]]}}</ref> === ഗുണനിലവാരം === തിളപ്പിക്കുന്നതിനും ഉണക്കുന്നതിനും മുമ്പ് നെല്ല് നന്നായി വൃത്തിയാക്കുകയും നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അവസാനം, അരിയിൽ നിന്നും പൊട്ടിയതും നിറം മങ്ങിയതുമായ അരി നീക്കം ചെയ്യുന്നു ഇതിനായി ഗ്രേഡ് ചെയ്ത് കമ്പ്യൂട്ടറൈസ്ഡ് സോർട്ടിംഗ് മെഷീനുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു ശേഷം നന്നായി പായ്ക്ക് ചെയ്യുന്നു.<ref name=":02">{{cite web|url=http://www.thehindu.com/news/national/kerala/rice-app-gets-a-bran-update/article7943592.ece|title=Rice app gets a 'bran' update|last=Shaji|first=K.A.|date=3 December 2015|website=[[The Hindu]]}}</ref> == പോഷകഗുണങ്ങൾ == '''മട്ട അരി''' ('''പാലക്കാടൻ/[[കേരളം]]/റോസ് മട്ട അരി''', [[കർണാടക]] കജ് അരി, അല്ലെങ്കിൽ കുത്താരിസി ('''[[കേരളം|മലയാളം]]''': കേരള മട്ട, തുളു:കജെ അരി, குரி, കന്നട: ಕಜೆ, ಕುಚಲಕ್ಕಿ,[[ഉഡുപ്പി|തമിഴ്]]: குத்தரி അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ. 'കുട്ടാരിസി') കർണാടകയിലെ [[ഉഡുപ്പി]], കർനാടകയിലെ [[ദക്ഷിണ കന്നഡ ജില്ല|ദക്ഷിണ കന്നഡ]] ജില്ലകളിലും, [[ഇന്ത്യ|കേർളത്തിലെ]] [[പാലക്കാട്]] ജില്ലയിലും [[ശ്രീലങ്ക]] [[വടക്കൻ പ്രവിശ്യ, ശ്രീലങ്ക|വടക്കൻ പ്രവിശ്യ]] ജാഫ്ന ജില്ലയിലും വളരുന്ന ഒരു തദ്ദേശീയ അരി ഇനമാണ് ഇത്.<ref>{{Cite web|url=http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|title=Recognition for two rice varieties|date=2008-03-17|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20080321223633/http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|archive-date=2008-03-21}}</ref> പരുക്കനും ആരോഗ്യ ഗുണങ്ങൾക്കും പേരുകേട്ടതാണ് ഇത്. കേരളത്തിലും ഇന്ത്യയിലെ തീരദേശ കർണാടകയിലും ശ്രീലങ്കയിലും ഇത് ജനപ്രിയമാണ്, അവിടെ ഇത് ഇടയ്ക്കിടെ ഇഡ്ലികൾ, അപ്പങ്ങൾ, പ്ലെയിൻ റൈസ് എന്നിവയ്ക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. == ഇ-കൊമേഴ്സ് ആപ്ലിക്കേഷൻ == ചില ഫാമുകൾ കൃഷിയിടത്തിൽ നിന്ന് ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് മട്ട അരി എത്തിക്കുന്നതിനുള്ള സാങ്കേതികവിദ്യ സ്വീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|title=தேசிய அறுவடைக்கு பிந்திய முகாமைத்துவ நிறுவனத்தின் 2020|access-date=12 May 2024|date=2020|website=National Audit Office|archive-url=https://web.archive.org/web/20240512194403/https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|archive-date=12 May 2024}}</ref> == മായംചേർക്കൽ == p8ag1wdw2qexd63kgbhjdlalb1vujhh 4652052 4652051 2026-08-01T08:03:21Z Atheenasiji 184939 /* മായംചേർക്കൽ */ 4652052 wikitext text/x-wiki [[പ്രമാണം:Matta_Rice.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരി]] [[പ്രമാണം:Matta_Rice_-_കുത്തരി_ചോറ്.JPG|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ (ചോറ്)]] [[പ്രമാണം:Brown_rice_porridge.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ കഞ്ഞി]] [[പ്രമാണം:Par_cooked_brown_rice_-_stonesoup.jpg|ലഘുചിത്രം|പുഴുങ്ങിയ അരി]] '''മട്ട അരി''' ('''പാലക്കാടൻ/[[കേരളം]]/റോസ് മട്ട അരി''', [[കർണാടക]] കജ് അരി, അല്ലെങ്കിൽ കുത്താരിസി ('''[[കേരളം|മലയാളം]]''': കേരള മട്ട, തുളു:കജെ അരി, குரி, കന്നട: ಕಜೆ, ಕುಚಲಕ್ಕಿ,[[ഉഡുപ്പി|തമിഴ്]]: குத்தரி അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ. 'കുട്ടാരിസി') കർണാടകയിലെ [[ഉഡുപ്പി]], കർനാടകയിലെ [[ദക്ഷിണ കന്നഡ ജില്ല|ദക്ഷിണ കന്നഡ]] ജില്ലകളിലും, [[ഇന്ത്യ|കേർളത്തിലെ]] [[പാലക്കാട്]] ജില്ലയിലും [[ശ്രീലങ്ക]] [[വടക്കൻ പ്രവിശ്യ, ശ്രീലങ്ക|വടക്കൻ പ്രവിശ്യ]] ജാഫ്ന ജില്ലയിലും വളരുന്ന ഒരു തദ്ദേശീയ അരി ഇനമാണ് ഇത്.<ref>{{Cite web|url=http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|title=Recognition for two rice varieties|date=2008-03-17|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20080321223633/http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|archive-date=2008-03-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|title=தேசிய அறுவடைக்கு பிந்திய முகாமைத்துவ நிறுவனத்தின் 2020|access-date=12 May 2024|date=2020|website=National Audit Office|archive-url=https://web.archive.org/web/20240512194403/https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|archive-date=12 May 2024}}</ref> പരുക്കനും ആരോഗ്യ ഗുണങ്ങൾക്കും പേരുകേട്ടതാണ് ഇത്. കേരളത്തിലും ഇന്ത്യയിലെ തീരദേശ കർണാടകയിലും ശ്രീലങ്കയിലും ഇത് ജനപ്രിയമാണ്, അവിടെ ഇത് ഇടയ്ക്കിടെ ഇഡ്ലികൾ, അപ്പങ്ങൾ, പ്ലെയിൻ റൈസ് എന്നിവയ്ക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. == ഉത്ഭവം == പാലക്കാടൻ മട്ട അരി ഇന്ത്യയിലെ [[:en:Chola|ചോള]],[[:en:Chola|ചേര]] രാജവംശങ്ങളിലെ രാജകുടുംബങ്ങളുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പായിരുന്നു.  <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (October 2023)">citation needed</span>]]''&#x5D;</sup> സമ്പന്നവും സവിശേഷവുമായ രുചി കാരണം കേരള മട്ട അരി ചരിത്രപരമായി ജനപ്രിയമാണ്. ''കൊണ്ടാട്ടം'', മുറുക്കു തുടങ്ങിയ ലഘുഭക്ഷണങ്ങളുടെ തയ്യാറെടുപ്പിലാണ് ഈ അരി ഉപയോഗിക്കുന്നത് <ref>{{Cite web|url=http://sify.com/news/kerala-exporters-appeal-against-rice-export-ban-news-national-jegnDEgjehe.html|title=Kerala exporters appeal against rice export ban|website=Sify|archive-url=https://web.archive.org/web/20110716071224/http://www.sify.com/news/kerala-exporters-appeal-against-rice-export-ban-news-national-jegnDEgjehe.html|archive-date=2011-07-16}}</ref> ശ്രീ രചിച്ച റൈസ് ഇൻ കേരള എന്ന കൃതിയിൽ ചുന്നില മട്ടയെക്കുറിച്ചുള്ള പരാമർശങ്ങൾ കാണാം. പി. സി. സഹദേവൻ 1966- ൽ കേരള സർക്കാർ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ''തിരുക്കുറൾ'' പോലുള്ള തമിഴ് ക്ലാസിക്കുകളിൽ അരിയെക്കുറിച്ച് പരാമർശമുണ്ട്. ചേര/ചോള രാജ്യങ്ങളുടെ കാലത്ത് അരി ഒരു രാജകീയ ഭക്ഷണമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. == കൃഷിയും വ്യാപാരവും == ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ കേരളത്തിലും [[കർണാടക|കർണാടകയിലും]] കൂടാതെ [[വടക്കൻ പ്രവിശ്യ, ശ്രീലങ്ക|വടക്കൻ]] [[ശ്രീലങ്ക|ശ്രീലങ്കയിലുമാണ്]] കേരള മട്ട അരി കൃഷി ചെയ്യുന്നത്. കേരള കർഷകർക്ക് 500 കിലോ നെല്ല് നൽകുന്നതിന് 300 രൂപ പ്രീമിയം നൽകുന്നു. 2011 ഫെബ്രുവരിയിൽ മട്ട അരി കയറ്റുമതിക്കുള്ള മൂന്ന് വർഷത്തെ നിരോധനം ഭാഗികമായി പിൻവലിക്കുകയും 2011 ൽ 25,000 ടൺ കയറ്റുമതി ചെയ്യാൻ അനുവദിക്കുകയും ചെയ്തു. കേരളത്തിലെ [[പാലക്കാട് ജില്ല|പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ]] കറുത്ത പരുത്തി മണ്ണിലാണ് പാലക്കാടൻ മട്ട അരി കൃഷി ചെയ്യുന്നത്. കൃഷി ചെയ്യുന്ന മണ്ണിൻറെ തരം കാരണം അരിക്ക് വ്യത്യസ്തമായ ഭൌമ രുചിയുണ്ട്. ഈ നെൽവയലുകളെ 'പൂന്തൽപാട്ടം' എന്ന് വിളിക്കുന്നു, കൂടാതെ ഇവിടുത്തെ മണ്ണിൽ ധാരാളം കളിമണ്ണും ചെളിയും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. മണ്ണിന്റെ ഈ ഗുണങ്ങൾ കാരണം, ഇത്തരത്തിലുള്ള നെൽവയലുകൾക്ക് കൂടുതൽ വെള്ളം നിലനിർത്താൻ കഴിയും.<ref>{{Cite journal |last=Krishnakumar |first=A.K. |last2=Koshy |first2=M.M. |year=1985 |title=Physical characteristics of the poonthalpadam soils of Kerala |journal=Agricultural Research Journal of Kerala. |volume=23 |issue=2 |pages=141-145}}</ref> == സവിശേഷതകൾ == അരിമണികൾക്ക് മഞ്ഞകലർന്ന പിങ്ക് നിറമാണ് ('''പുഴുക്കലരി'''). റോസ് മട്ട അരി അതിന്റെ പിങ്ക് നിറവും പാചകത്തിൽ അതിന്റെ രുചിയും നിലനിർത്തുന്നു. എല്ലാ ബ്രൌൺ അല്ലെങ്കിൽ പാർബയിൽഡ് അരിയെപ്പോലെ, ചുവന്ന മട്ടയ്ക്ക് പാചക സമയം കൂടുതലാണ്, കൂടാതെ അധിക വെള്ളവും ആവശ്യമാണ്.<ref name="AR2002">{{Cite web|url=https://agresearchmag.ars.usda.gov/2002/may/rice|title=USDA ARS Online Magazine Vol. 50, No. 5}}</ref> === അതുല്യത === 1999ലെ [[:en:Geographical_Indication|ജിയോഗ്രാഫിക്കൽ ഇൻഡിക്കേഷൻസ് ഓഫ് ഗുഡ്സ്]] (രജിസ്ട്രേഷൻ & പ്രൊട്ടക്ഷൻ) നിയമപ്രകാരം ഫാർമേഴ്സ് പ്രൊഡ്യൂസർ കമ്പനി ലിമിറ്റഡ് ആണ് പാലക്കാടൻ മട്ട അരി രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.<ref name="gi">{{Cite journal |last=Kochhar |first=Sudhir |date=July 2008 |title=Institutions and Capacity Building for the Evolution of Intellectual Property Rights Regime in India: IV– Identification and Disclosure of IP Products for their IPR Protection in Plants and Animals |url=http://nopr.niscair.res.in/handle/123456789/1782 |journal=Journal of Intellectual Property Rights |publisher=CSIR |pages=336–343 |issn=0975-1076}}</ref> കട്ടിയുള്ള ധാന്യങ്ങളും ചുവന്ന പുറംതോടും ഉള്ള പരുക്കൻ ഇനം അരിയാണിത്. ഈ അരിയ്ക്ക് സവിശേഷമായ ഒരു രുചിയുണ്ട്. <ref name="gi" /> ചുവന്ന പുറംതോട് അടങ്ങിയ പരുക്കൻ അരി തന്നെ ഉയർന്ന പോഷകഘടകങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കുന്നു. അരിയുടെ വേവിക്കുന്നത് പോഷക മൂല്യം നിലനിർത്തുന്നത് ഉറപ്പാക്കുന്നു. കളിമണ്ണും ചെളിയും അടങ്ങിയതും ഉയർന്ന ജലസംഭരണ ശേഷിയുമുള്ള പൂന്തൽപാടങ്ങളിലും പാലക്കാടുള്ള ചുണ്ണാമ്പ് സമ്പുഷ്ടമായ പാറകളിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞ കറുത്ത പരുത്തി മണ്ണിലാണ് ഈ അരി കൃഷിചെയ്യുന്നത്. പാലക്കാടുള്ള ഈർപ്പമുള്ള കാലാവസ്ഥ, പാലക്കാടേക്ക് വീശുന്ന കിഴക്കൻ കാറ്റ് , പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ നിന്ന് ഒഴുകുന്ന നദികളിലെ ജലം എന്നിവയെല്ലാം ചേർന്ന് ഈ അരിക്ക് പ്രത്യേക സ്വാദ് നൽകുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://vegeyum.wordpress.com/2008/05/23/tt1/|title=Travel Thursday #12 {{!}} Rosamatta Rice {{!}} Puzhukkalari {{!}} Chambaavari|date=23 May 2008}}</ref>  <sup class="noprint Inline-Template">&#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Please clarify|<span title="Incomplete, unclear sentence (August 2019)">clarification needed</span>]]''&#x5D;</sup> === പാചകം === സാധാരണ വെളുത്ത അരിയേക്കാൾ കടുപ്പമുള്ള മട്ട അരി പാചകം ചെയ്യുന്നതിന് മുമ്പ് ഏകദേശം മുപ്പത് മിനിറ്റ് വെള്ളത്തിൽ മുക്കിവയ്ക്കേണ്ടതുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=http://asiyama.blogspot.co.uk/2013/09/perfect-kerala-matta-rice-brown-rice.html|title=My Healthy Happy Kitchen|last=Asiya Omar|publisher=asiyama.blogspot.co.uk}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.nandyala.org/mahanandi/archives/2006/10/30/rosematta-rice-and-dal/|title=Rosematta Rice And Dal|date=30 October 2006}}</ref> പരമ്പരാഗതമായി രണ്ടുതവണ പുഴുങ്ങിയാണ് മട്ട അരി പാകം ചെയ്യുന്നത്.   <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact">&#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (September 2019)">citation needed</span>]]]''</sup> അരി ഒരു വലിയ ചട്ടിയിൽ കഴുകി ഒരു മണിക്കൂർ മുതൽ രാത്രി മുഴുവൻ കുതിരാൻ വിടുന്നു. കുതിർത്തിയ അരി 4 മുതൽ 8 വരെ ഇരട്ടി വെള്ളം ചേർത്ത് 30 മിനിറ്റ് തിളപ്പിക്കുക. ഇത് പിന്നീട് അടച്ച് 15-20 മിനിറ്റുകൾ വയ്ക്കുക. ഇതിൽ നിന്ന് വെള്ളം വാർത്തു കളയുക. ഇത് ഒരു 10-15 മിനിറ്റ് കൂടി അടച്ചുവയ്ക്കുക.<ref name=":0">{{cite web|url=http://www.thehindu.com/news/national/kerala/rice-app-gets-a-bran-update/article7943592.ece|title=Rice app gets a 'bran' update|last=Shaji|first=K.A.|date=3 December 2015|website=[[The Hindu]]}}</ref> === ഗുണനിലവാരം === തിളപ്പിക്കുന്നതിനും ഉണക്കുന്നതിനും മുമ്പ് നെല്ല് നന്നായി വൃത്തിയാക്കുകയും നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അവസാനം, അരിയിൽ നിന്നും പൊട്ടിയതും നിറം മങ്ങിയതുമായ അരി നീക്കം ചെയ്യുന്നു ഇതിനായി ഗ്രേഡ് ചെയ്ത് കമ്പ്യൂട്ടറൈസ്ഡ് സോർട്ടിംഗ് മെഷീനുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു ശേഷം നന്നായി പായ്ക്ക് ചെയ്യുന്നു.<ref name=":02">{{cite web|url=http://www.thehindu.com/news/national/kerala/rice-app-gets-a-bran-update/article7943592.ece|title=Rice app gets a 'bran' update|last=Shaji|first=K.A.|date=3 December 2015|website=[[The Hindu]]}}</ref> == പോഷകഗുണങ്ങൾ == '''മട്ട അരി''' ('''പാലക്കാടൻ/[[കേരളം]]/റോസ് മട്ട അരി''', [[കർണാടക]] കജ് അരി, അല്ലെങ്കിൽ കുത്താരിസി ('''[[കേരളം|മലയാളം]]''': കേരള മട്ട, തുളു:കജെ അരി, குரி, കന്നട: ಕಜೆ, ಕುಚಲಕ್ಕಿ,[[ഉഡുപ്പി|തമിഴ്]]: குத்தரி അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ. 'കുട്ടാരിസി') കർണാടകയിലെ [[ഉഡുപ്പി]], കർനാടകയിലെ [[ദക്ഷിണ കന്നഡ ജില്ല|ദക്ഷിണ കന്നഡ]] ജില്ലകളിലും, [[ഇന്ത്യ|കേർളത്തിലെ]] [[പാലക്കാട്]] ജില്ലയിലും [[ശ്രീലങ്ക]] [[വടക്കൻ പ്രവിശ്യ, ശ്രീലങ്ക|വടക്കൻ പ്രവിശ്യ]] ജാഫ്ന ജില്ലയിലും വളരുന്ന ഒരു തദ്ദേശീയ അരി ഇനമാണ് ഇത്.<ref>{{Cite web|url=http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|title=Recognition for two rice varieties|date=2008-03-17|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20080321223633/http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|archive-date=2008-03-21}}</ref> പരുക്കനും ആരോഗ്യ ഗുണങ്ങൾക്കും പേരുകേട്ടതാണ് ഇത്. കേരളത്തിലും ഇന്ത്യയിലെ തീരദേശ കർണാടകയിലും ശ്രീലങ്കയിലും ഇത് ജനപ്രിയമാണ്, അവിടെ ഇത് ഇടയ്ക്കിടെ ഇഡ്ലികൾ, അപ്പങ്ങൾ, പ്ലെയിൻ റൈസ് എന്നിവയ്ക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. == ഇ-കൊമേഴ്സ് ആപ്ലിക്കേഷൻ == ചില ഫാമുകൾ കൃഷിയിടത്തിൽ നിന്ന് ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് മട്ട അരി എത്തിക്കുന്നതിനുള്ള സാങ്കേതികവിദ്യ സ്വീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|title=தேசிய அறுவடைக்கு பிந்திய முகாமைத்துவ நிறுவனத்தின் 2020|access-date=12 May 2024|date=2020|website=National Audit Office|archive-url=https://web.archive.org/web/20240512194403/https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|archive-date=12 May 2024}}</ref> == മായംചേർക്കൽ == കൃത്രിമ നിറമുള്ള മട്ട അരി വ്യാപകമായി മാർക്കറ്റിൽ ലഭ്യതയാണ് ഇത് ഉപയൊഗിക്കുന്നതു മൂലം ഗുരുതരമായ ആരോഗ്യ പ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടാകും. ഇതിനായി ചേർക്കുന്ന നിറം ശരീരത്തിന് ദോഷകരമാണ്. ദരിദ്രർ വളരെയധികം ആശ്രയിക്കുന്ന സബ്സിഡി പൊതു വിതരണ സംവിധാനങ്ങളിലൂടെ അത്തരം ഇനങ്ങൾ വ്യാപകമായി വിതരണം ചെയ്യുന്നുവെന്ന പരാതികളുണ്ട്. a4h1x9hfq659qt602exeol35yzktmey 4652053 4652052 2026-08-01T08:04:15Z Atheenasiji 184939 മാറ്റം ചേർത്തു 4652053 wikitext text/x-wiki [[പ്രമാണം:Matta_Rice.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരി]] [[പ്രമാണം:Matta_Rice_-_കുത്തരി_ചോറ്.JPG|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ (ചോറ്)]] [[പ്രമാണം:Brown_rice_porridge.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ കഞ്ഞി]] [[പ്രമാണം:Par_cooked_brown_rice_-_stonesoup.jpg|ലഘുചിത്രം|പുഴുങ്ങിയ അരി]] '''മട്ട അരി''' ('''പാലക്കാടൻ/[[കേരളം]]/റോസ് മട്ട അരി''', [[കർണാടക]] കജ് അരി, അല്ലെങ്കിൽ കുത്താരിസി ('''[[കേരളം|മലയാളം]]''': കേരള മട്ട, തുളു:കജെ അരി, குரி, കന്നട: ಕಜೆ, ಕುಚಲಕ್ಕಿ,[[ഉഡുപ്പി|തമിഴ്]]: குத்தரி അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ. 'കുട്ടാരിസി') കർണാടകയിലെ [[ഉഡുപ്പി]], കർനാടകയിലെ [[ദക്ഷിണ കന്നഡ ജില്ല|ദക്ഷിണ കന്നഡ]] ജില്ലകളിലും, [[ഇന്ത്യ|കേർളത്തിലെ]] [[പാലക്കാട്]] ജില്ലയിലും [[ശ്രീലങ്ക]] [[വടക്കൻ പ്രവിശ്യ, ശ്രീലങ്ക|വടക്കൻ പ്രവിശ്യ]] ജാഫ്ന ജില്ലയിലും വളരുന്ന ഒരു തദ്ദേശീയ അരി ഇനമാണ് ഇത്.<ref>{{Cite web|url=http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|title=Recognition for two rice varieties|date=2008-03-17|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20080321223633/http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|archive-date=2008-03-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|title=தேசிய அறுவடைக்கு பிந்திய முகாமைத்துவ நிறுவனத்தின் 2020|access-date=12 May 2024|date=2020|website=National Audit Office|archive-url=https://web.archive.org/web/20240512194403/https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|archive-date=12 May 2024}}</ref> പരുക്കനും ആരോഗ്യ ഗുണങ്ങൾക്കും പേരുകേട്ടതാണ് ഇത്. കേരളത്തിലും ഇന്ത്യയിലെ തീരദേശ കർണാടകയിലും ശ്രീലങ്കയിലും ഇത് ജനപ്രിയമാണ്, അവിടെ ഇത് ഇടയ്ക്കിടെ ഇഡ്ലികൾ, അപ്പങ്ങൾ, പ്ലെയിൻ റൈസ് എന്നിവയ്ക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. == ഉത്ഭവം == പാലക്കാടൻ മട്ട അരി ഇന്ത്യയിലെ [[:en:Chola|ചോള]],[[:en:Chola|ചേര]] രാജവംശങ്ങളിലെ രാജകുടുംബങ്ങളുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പായിരുന്നു.  <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (October 2023)">citation needed</span>]]''&#x5D;</sup> സമ്പന്നവും സവിശേഷവുമായ രുചി കാരണം കേരള മട്ട അരി ചരിത്രപരമായി ജനപ്രിയമാണ്. ''കൊണ്ടാട്ടം'', മുറുക്കു തുടങ്ങിയ ലഘുഭക്ഷണങ്ങളുടെ തയ്യാറെടുപ്പിലാണ് ഈ അരി ഉപയോഗിക്കുന്നത് <ref>{{Cite web|url=http://sify.com/news/kerala-exporters-appeal-against-rice-export-ban-news-national-jegnDEgjehe.html|title=Kerala exporters appeal against rice export ban|website=Sify|archive-url=https://web.archive.org/web/20110716071224/http://www.sify.com/news/kerala-exporters-appeal-against-rice-export-ban-news-national-jegnDEgjehe.html|archive-date=2011-07-16}}</ref> ശ്രീ രചിച്ച റൈസ് ഇൻ കേരള എന്ന കൃതിയിൽ ചുന്നില മട്ടയെക്കുറിച്ചുള്ള പരാമർശങ്ങൾ കാണാം. പി. സി. സഹദേവൻ 1966- ൽ കേരള സർക്കാർ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ''തിരുക്കുറൾ'' പോലുള്ള തമിഴ് ക്ലാസിക്കുകളിൽ അരിയെക്കുറിച്ച് പരാമർശമുണ്ട്. ചേര/ചോള രാജ്യങ്ങളുടെ കാലത്ത് അരി ഒരു രാജകീയ ഭക്ഷണമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. == കൃഷിയും വ്യാപാരവും == ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ കേരളത്തിലും [[കർണാടക|കർണാടകയിലും]] കൂടാതെ [[വടക്കൻ പ്രവിശ്യ, ശ്രീലങ്ക|വടക്കൻ]] [[ശ്രീലങ്ക|ശ്രീലങ്കയിലുമാണ്]] കേരള മട്ട അരി കൃഷി ചെയ്യുന്നത്. കേരള കർഷകർക്ക് 500 കിലോ നെല്ല് നൽകുന്നതിന് 300 രൂപ പ്രീമിയം നൽകുന്നു. 2011 ഫെബ്രുവരിയിൽ മട്ട അരി കയറ്റുമതിക്കുള്ള മൂന്ന് വർഷത്തെ നിരോധനം ഭാഗികമായി പിൻവലിക്കുകയും 2011 ൽ 25,000 ടൺ കയറ്റുമതി ചെയ്യാൻ അനുവദിക്കുകയും ചെയ്തു. കേരളത്തിലെ [[പാലക്കാട് ജില്ല|പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ]] കറുത്ത പരുത്തി മണ്ണിലാണ് പാലക്കാടൻ മട്ട അരി കൃഷി ചെയ്യുന്നത്. കൃഷി ചെയ്യുന്ന മണ്ണിൻറെ തരം കാരണം അരിക്ക് വ്യത്യസ്തമായ ഭൌമ രുചിയുണ്ട്. ഈ നെൽവയലുകളെ 'പൂന്തൽപാട്ടം' എന്ന് വിളിക്കുന്നു, കൂടാതെ ഇവിടുത്തെ മണ്ണിൽ ധാരാളം കളിമണ്ണും ചെളിയും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. മണ്ണിന്റെ ഈ ഗുണങ്ങൾ കാരണം, ഇത്തരത്തിലുള്ള നെൽവയലുകൾക്ക് കൂടുതൽ വെള്ളം നിലനിർത്താൻ കഴിയും.<ref>{{Cite journal |last=Krishnakumar |first=A.K. |last2=Koshy |first2=M.M. |year=1985 |title=Physical characteristics of the poonthalpadam soils of Kerala |journal=Agricultural Research Journal of Kerala. |volume=23 |issue=2 |pages=141-145}}</ref> == സവിശേഷതകൾ == അരിമണികൾക്ക് മഞ്ഞകലർന്ന പിങ്ക് നിറമാണ് ('''പുഴുക്കലരി'''). റോസ് മട്ട അരി അതിന്റെ പിങ്ക് നിറവും പാചകത്തിൽ അതിന്റെ രുചിയും നിലനിർത്തുന്നു. എല്ലാ ബ്രൌൺ അല്ലെങ്കിൽ പാർബയിൽഡ് അരിയെപ്പോലെ, ചുവന്ന മട്ടയ്ക്ക് പാചക സമയം കൂടുതലാണ്, കൂടാതെ അധിക വെള്ളവും ആവശ്യമാണ്.<ref name="AR2002">{{Cite web|url=https://agresearchmag.ars.usda.gov/2002/may/rice|title=USDA ARS Online Magazine Vol. 50, No. 5}}</ref> === അതുല്യത === 1999ലെ [[:en:Geographical_Indication|ജിയോഗ്രാഫിക്കൽ ഇൻഡിക്കേഷൻസ് ഓഫ് ഗുഡ്സ്]] (രജിസ്ട്രേഷൻ & പ്രൊട്ടക്ഷൻ) നിയമപ്രകാരം ഫാർമേഴ്സ് പ്രൊഡ്യൂസർ കമ്പനി ലിമിറ്റഡ് ആണ് പാലക്കാടൻ മട്ട അരി രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.<ref name="gi">{{Cite journal |last=Kochhar |first=Sudhir |date=July 2008 |title=Institutions and Capacity Building for the Evolution of Intellectual Property Rights Regime in India: IV– Identification and Disclosure of IP Products for their IPR Protection in Plants and Animals |url=http://nopr.niscair.res.in/handle/123456789/1782 |journal=Journal of Intellectual Property Rights |publisher=CSIR |pages=336–343 |issn=0975-1076}}</ref> കട്ടിയുള്ള ധാന്യങ്ങളും ചുവന്ന പുറംതോടും ഉള്ള പരുക്കൻ ഇനം അരിയാണിത്. ഈ അരിയ്ക്ക് സവിശേഷമായ ഒരു രുചിയുണ്ട്. <ref name="gi" /> ചുവന്ന പുറംതോട് അടങ്ങിയ പരുക്കൻ അരി തന്നെ ഉയർന്ന പോഷകഘടകങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കുന്നു. അരിയുടെ വേവിക്കുന്നത് പോഷക മൂല്യം നിലനിർത്തുന്നത് ഉറപ്പാക്കുന്നു. കളിമണ്ണും ചെളിയും അടങ്ങിയതും ഉയർന്ന ജലസംഭരണ ശേഷിയുമുള്ള പൂന്തൽപാടങ്ങളിലും പാലക്കാടുള്ള ചുണ്ണാമ്പ് സമ്പുഷ്ടമായ പാറകളിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞ കറുത്ത പരുത്തി മണ്ണിലാണ് ഈ അരി കൃഷിചെയ്യുന്നത്. പാലക്കാടുള്ള ഈർപ്പമുള്ള കാലാവസ്ഥ, പാലക്കാടേക്ക് വീശുന്ന കിഴക്കൻ കാറ്റ് , പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ നിന്ന് ഒഴുകുന്ന നദികളിലെ ജലം എന്നിവയെല്ലാം ചേർന്ന് ഈ അരിക്ക് പ്രത്യേക സ്വാദ് നൽകുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://vegeyum.wordpress.com/2008/05/23/tt1/|title=Travel Thursday #12 {{!}} Rosamatta Rice {{!}} Puzhukkalari {{!}} Chambaavari|date=23 May 2008}}</ref>  <sup class="noprint Inline-Template">&#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Please clarify|<span title="Incomplete, unclear sentence (August 2019)">clarification needed</span>]]''&#x5D;</sup> === പാചകം === സാധാരണ വെളുത്ത അരിയേക്കാൾ കടുപ്പമുള്ള മട്ട അരി പാചകം ചെയ്യുന്നതിന് മുമ്പ് ഏകദേശം മുപ്പത് മിനിറ്റ് വെള്ളത്തിൽ മുക്കിവയ്ക്കേണ്ടതുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=http://asiyama.blogspot.co.uk/2013/09/perfect-kerala-matta-rice-brown-rice.html|title=My Healthy Happy Kitchen|last=Asiya Omar|publisher=asiyama.blogspot.co.uk}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.nandyala.org/mahanandi/archives/2006/10/30/rosematta-rice-and-dal/|title=Rosematta Rice And Dal|date=30 October 2006}}</ref> പരമ്പരാഗതമായി രണ്ടുതവണ പുഴുങ്ങിയാണ് മട്ട അരി പാകം ചെയ്യുന്നത്.   <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact">&#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (September 2019)">citation needed</span>]]]''</sup> അരി ഒരു വലിയ ചട്ടിയിൽ കഴുകി ഒരു മണിക്കൂർ മുതൽ രാത്രി മുഴുവൻ കുതിരാൻ വിടുന്നു. കുതിർത്തിയ അരി 4 മുതൽ 8 വരെ ഇരട്ടി വെള്ളം ചേർത്ത് 30 മിനിറ്റ് തിളപ്പിക്കുക. ഇത് പിന്നീട് അടച്ച് 15-20 മിനിറ്റുകൾ വയ്ക്കുക. ഇതിൽ നിന്ന് വെള്ളം വാർത്തു കളയുക. ഇത് ഒരു 10-15 മിനിറ്റ് കൂടി അടച്ചുവയ്ക്കുക.<ref name=":0">{{cite web|url=http://www.thehindu.com/news/national/kerala/rice-app-gets-a-bran-update/article7943592.ece|title=Rice app gets a 'bran' update|last=Shaji|first=K.A.|date=3 December 2015|website=[[The Hindu]]}}</ref> === ഗുണനിലവാരം === തിളപ്പിക്കുന്നതിനും ഉണക്കുന്നതിനും മുമ്പ് നെല്ല് നന്നായി വൃത്തിയാക്കുകയും നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അവസാനം, അരിയിൽ നിന്നും പൊട്ടിയതും നിറം മങ്ങിയതുമായ അരി നീക്കം ചെയ്യുന്നു ഇതിനായി ഗ്രേഡ് ചെയ്ത് കമ്പ്യൂട്ടറൈസ്ഡ് സോർട്ടിംഗ് മെഷീനുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു ശേഷം നന്നായി പായ്ക്ക് ചെയ്യുന്നു.<ref name=":02">{{cite web|url=http://www.thehindu.com/news/national/kerala/rice-app-gets-a-bran-update/article7943592.ece|title=Rice app gets a 'bran' update|last=Shaji|first=K.A.|date=3 December 2015|website=[[The Hindu]]}}</ref> == പോഷകഗുണങ്ങൾ == '''മട്ട അരി''' ('''പാലക്കാടൻ/[[കേരളം]]/റോസ് മട്ട അരി''', [[കർണാടക]] കജ് അരി, അല്ലെങ്കിൽ കുത്താരിസി ('''[[കേരളം|മലയാളം]]''': കേരള മട്ട, തുളു:കജെ അരി, குரி, കന്നട: ಕಜೆ, ಕುಚಲಕ್ಕಿ,[[ഉഡുപ്പി|തമിഴ്]]: குத்தரி അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ. 'കുട്ടാരിസി') കർണാടകയിലെ [[ഉഡുപ്പി]], കർനാടകയിലെ [[ദക്ഷിണ കന്നഡ ജില്ല|ദക്ഷിണ കന്നഡ]] ജില്ലകളിലും, [[ഇന്ത്യ|കേർളത്തിലെ]] [[പാലക്കാട്]] ജില്ലയിലും [[ശ്രീലങ്ക]] [[വടക്കൻ പ്രവിശ്യ, ശ്രീലങ്ക|വടക്കൻ പ്രവിശ്യ]] ജാഫ്ന ജില്ലയിലും വളരുന്ന ഒരു തദ്ദേശീയ അരി ഇനമാണ് ഇത്.<ref>{{Cite web|url=http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|title=Recognition for two rice varieties|date=2008-03-17|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20080321223633/http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|archive-date=2008-03-21}}</ref> പരുക്കനും ആരോഗ്യ ഗുണങ്ങൾക്കും പേരുകേട്ടതാണ് ഇത്. കേരളത്തിലും ഇന്ത്യയിലെ തീരദേശ കർണാടകയിലും ശ്രീലങ്കയിലും ഇത് ജനപ്രിയമാണ്, അവിടെ ഇത് ഇടയ്ക്കിടെ ഇഡ്ലികൾ, അപ്പങ്ങൾ, പ്ലെയിൻ റൈസ് എന്നിവയ്ക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. == ഇ-കൊമേഴ്സ് ആപ്ലിക്കേഷൻ == ചില ഫാമുകൾ കൃഷിയിടത്തിൽ നിന്ന് ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് മട്ട അരി എത്തിക്കുന്നതിനുള്ള സാങ്കേതികവിദ്യ സ്വീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|title=தேசிய அறுவடைக்கு பிந்திய முகாமைத்துவ நிறுவனத்தின் 2020|access-date=12 May 2024|date=2020|website=National Audit Office|archive-url=https://web.archive.org/web/20240512194403/https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|archive-date=12 May 2024}}</ref> == മായംചേർക്കൽ == കൃത്രിമ നിറമുള്ള മട്ട അരി വ്യാപകമായി മാർക്കറ്റിൽ ലഭ്യതയാണ് ഇത് ഉപയൊഗിക്കുന്നതു മൂലം ഗുരുതരമായ ആരോഗ്യ പ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടാകും. ഇതിനായി ചേർക്കുന്ന നിറം ശരീരത്തിന് ദോഷകരമാണ്. ദരിദ്രർ വളരെയധികം ആശ്രയിക്കുന്ന സബ്സിഡി പൊതു വിതരണ സംവിധാനങ്ങളിലൂടെ അത്തരം ഇനങ്ങൾ വ്യാപകമായി വിതരണം ചെയ്യുന്നുവെന്ന പരാതികളുണ്ട്. == കാണുക == 3o2rss6fal7bfi2065k82d639lad7hh 4652058 4652053 2026-08-01T08:48:51Z Atheenasiji 184939 /* കാണുക */ 4652058 wikitext text/x-wiki [[പ്രമാണം:Matta_Rice.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരി]] [[പ്രമാണം:Matta_Rice_-_കുത്തരി_ചോറ്.JPG|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ (ചോറ്)]] [[പ്രമാണം:Brown_rice_porridge.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ കഞ്ഞി]] [[പ്രമാണം:Par_cooked_brown_rice_-_stonesoup.jpg|ലഘുചിത്രം|പുഴുങ്ങിയ അരി]] '''മട്ട അരി''' ('''പാലക്കാടൻ/[[കേരളം]]/റോസ് മട്ട അരി''', [[കർണാടക]] കജ് അരി, അല്ലെങ്കിൽ കുത്താരിസി ('''[[കേരളം|മലയാളം]]''': കേരള മട്ട, തുളു:കജെ അരി, குரி, കന്നട: ಕಜೆ, ಕುಚಲಕ್ಕಿ,[[ഉഡുപ്പി|തമിഴ്]]: குத்தரி അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ. 'കുട്ടാരിസി') കർണാടകയിലെ [[ഉഡുപ്പി]], കർനാടകയിലെ [[ദക്ഷിണ കന്നഡ ജില്ല|ദക്ഷിണ കന്നഡ]] ജില്ലകളിലും, [[ഇന്ത്യ|കേർളത്തിലെ]] [[പാലക്കാട്]] ജില്ലയിലും [[ശ്രീലങ്ക]] [[വടക്കൻ പ്രവിശ്യ, ശ്രീലങ്ക|വടക്കൻ പ്രവിശ്യ]] ജാഫ്ന ജില്ലയിലും വളരുന്ന ഒരു തദ്ദേശീയ അരി ഇനമാണ് ഇത്.<ref>{{Cite web|url=http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|title=Recognition for two rice varieties|date=2008-03-17|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20080321223633/http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|archive-date=2008-03-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|title=தேசிய அறுவடைக்கு பிந்திய முகாமைத்துவ நிறுவனத்தின் 2020|access-date=12 May 2024|date=2020|website=National Audit Office|archive-url=https://web.archive.org/web/20240512194403/https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|archive-date=12 May 2024}}</ref> പരുക്കനും ആരോഗ്യ ഗുണങ്ങൾക്കും പേരുകേട്ടതാണ് ഇത്. കേരളത്തിലും ഇന്ത്യയിലെ തീരദേശ കർണാടകയിലും ശ്രീലങ്കയിലും ഇത് ജനപ്രിയമാണ്, അവിടെ ഇത് ഇടയ്ക്കിടെ ഇഡ്ലികൾ, അപ്പങ്ങൾ, പ്ലെയിൻ റൈസ് എന്നിവയ്ക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. == ഉത്ഭവം == പാലക്കാടൻ മട്ട അരി ഇന്ത്യയിലെ [[:en:Chola|ചോള]],[[:en:Chola|ചേര]] രാജവംശങ്ങളിലെ രാജകുടുംബങ്ങളുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പായിരുന്നു.  <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (October 2023)">citation needed</span>]]''&#x5D;</sup> സമ്പന്നവും സവിശേഷവുമായ രുചി കാരണം കേരള മട്ട അരി ചരിത്രപരമായി ജനപ്രിയമാണ്. ''കൊണ്ടാട്ടം'', മുറുക്കു തുടങ്ങിയ ലഘുഭക്ഷണങ്ങളുടെ തയ്യാറെടുപ്പിലാണ് ഈ അരി ഉപയോഗിക്കുന്നത് <ref>{{Cite web|url=http://sify.com/news/kerala-exporters-appeal-against-rice-export-ban-news-national-jegnDEgjehe.html|title=Kerala exporters appeal against rice export ban|website=Sify|archive-url=https://web.archive.org/web/20110716071224/http://www.sify.com/news/kerala-exporters-appeal-against-rice-export-ban-news-national-jegnDEgjehe.html|archive-date=2011-07-16}}</ref> ശ്രീ രചിച്ച റൈസ് ഇൻ കേരള എന്ന കൃതിയിൽ ചുന്നില മട്ടയെക്കുറിച്ചുള്ള പരാമർശങ്ങൾ കാണാം. പി. സി. സഹദേവൻ 1966- ൽ കേരള സർക്കാർ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ''തിരുക്കുറൾ'' പോലുള്ള തമിഴ് ക്ലാസിക്കുകളിൽ അരിയെക്കുറിച്ച് പരാമർശമുണ്ട്. ചേര/ചോള രാജ്യങ്ങളുടെ കാലത്ത് അരി ഒരു രാജകീയ ഭക്ഷണമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. == കൃഷിയും വ്യാപാരവും == ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ കേരളത്തിലും [[കർണാടക|കർണാടകയിലും]] കൂടാതെ [[വടക്കൻ പ്രവിശ്യ, ശ്രീലങ്ക|വടക്കൻ]] [[ശ്രീലങ്ക|ശ്രീലങ്കയിലുമാണ്]] കേരള മട്ട അരി കൃഷി ചെയ്യുന്നത്. കേരള കർഷകർക്ക് 500 കിലോ നെല്ല് നൽകുന്നതിന് 300 രൂപ പ്രീമിയം നൽകുന്നു. 2011 ഫെബ്രുവരിയിൽ മട്ട അരി കയറ്റുമതിക്കുള്ള മൂന്ന് വർഷത്തെ നിരോധനം ഭാഗികമായി പിൻവലിക്കുകയും 2011 ൽ 25,000 ടൺ കയറ്റുമതി ചെയ്യാൻ അനുവദിക്കുകയും ചെയ്തു. കേരളത്തിലെ [[പാലക്കാട് ജില്ല|പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ]] കറുത്ത പരുത്തി മണ്ണിലാണ് പാലക്കാടൻ മട്ട അരി കൃഷി ചെയ്യുന്നത്. കൃഷി ചെയ്യുന്ന മണ്ണിൻറെ തരം കാരണം അരിക്ക് വ്യത്യസ്തമായ ഭൌമ രുചിയുണ്ട്. ഈ നെൽവയലുകളെ 'പൂന്തൽപാട്ടം' എന്ന് വിളിക്കുന്നു, കൂടാതെ ഇവിടുത്തെ മണ്ണിൽ ധാരാളം കളിമണ്ണും ചെളിയും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. മണ്ണിന്റെ ഈ ഗുണങ്ങൾ കാരണം, ഇത്തരത്തിലുള്ള നെൽവയലുകൾക്ക് കൂടുതൽ വെള്ളം നിലനിർത്താൻ കഴിയും.<ref>{{Cite journal |last=Krishnakumar |first=A.K. |last2=Koshy |first2=M.M. |year=1985 |title=Physical characteristics of the poonthalpadam soils of Kerala |journal=Agricultural Research Journal of Kerala. |volume=23 |issue=2 |pages=141-145}}</ref> == സവിശേഷതകൾ == അരിമണികൾക്ക് മഞ്ഞകലർന്ന പിങ്ക് നിറമാണ് ('''പുഴുക്കലരി'''). റോസ് മട്ട അരി അതിന്റെ പിങ്ക് നിറവും പാചകത്തിൽ അതിന്റെ രുചിയും നിലനിർത്തുന്നു. എല്ലാ ബ്രൌൺ അല്ലെങ്കിൽ പാർബയിൽഡ് അരിയെപ്പോലെ, ചുവന്ന മട്ടയ്ക്ക് പാചക സമയം കൂടുതലാണ്, കൂടാതെ അധിക വെള്ളവും ആവശ്യമാണ്.<ref name="AR2002">{{Cite web|url=https://agresearchmag.ars.usda.gov/2002/may/rice|title=USDA ARS Online Magazine Vol. 50, No. 5}}</ref> === അതുല്യത === 1999ലെ [[:en:Geographical_Indication|ജിയോഗ്രാഫിക്കൽ ഇൻഡിക്കേഷൻസ് ഓഫ് ഗുഡ്സ്]] (രജിസ്ട്രേഷൻ & പ്രൊട്ടക്ഷൻ) നിയമപ്രകാരം ഫാർമേഴ്സ് പ്രൊഡ്യൂസർ കമ്പനി ലിമിറ്റഡ് ആണ് പാലക്കാടൻ മട്ട അരി രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.<ref name="gi">{{Cite journal |last=Kochhar |first=Sudhir |date=July 2008 |title=Institutions and Capacity Building for the Evolution of Intellectual Property Rights Regime in India: IV– Identification and Disclosure of IP Products for their IPR Protection in Plants and Animals |url=http://nopr.niscair.res.in/handle/123456789/1782 |journal=Journal of Intellectual Property Rights |publisher=CSIR |pages=336–343 |issn=0975-1076}}</ref> കട്ടിയുള്ള ധാന്യങ്ങളും ചുവന്ന പുറംതോടും ഉള്ള പരുക്കൻ ഇനം അരിയാണിത്. ഈ അരിയ്ക്ക് സവിശേഷമായ ഒരു രുചിയുണ്ട്. <ref name="gi" /> ചുവന്ന പുറംതോട് അടങ്ങിയ പരുക്കൻ അരി തന്നെ ഉയർന്ന പോഷകഘടകങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കുന്നു. അരിയുടെ വേവിക്കുന്നത് പോഷക മൂല്യം നിലനിർത്തുന്നത് ഉറപ്പാക്കുന്നു. കളിമണ്ണും ചെളിയും അടങ്ങിയതും ഉയർന്ന ജലസംഭരണ ശേഷിയുമുള്ള പൂന്തൽപാടങ്ങളിലും പാലക്കാടുള്ള ചുണ്ണാമ്പ് സമ്പുഷ്ടമായ പാറകളിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞ കറുത്ത പരുത്തി മണ്ണിലാണ് ഈ അരി കൃഷിചെയ്യുന്നത്. പാലക്കാടുള്ള ഈർപ്പമുള്ള കാലാവസ്ഥ, പാലക്കാടേക്ക് വീശുന്ന കിഴക്കൻ കാറ്റ് , പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ നിന്ന് ഒഴുകുന്ന നദികളിലെ ജലം എന്നിവയെല്ലാം ചേർന്ന് ഈ അരിക്ക് പ്രത്യേക സ്വാദ് നൽകുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://vegeyum.wordpress.com/2008/05/23/tt1/|title=Travel Thursday #12 {{!}} Rosamatta Rice {{!}} Puzhukkalari {{!}} Chambaavari|date=23 May 2008}}</ref>  <sup class="noprint Inline-Template">&#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Please clarify|<span title="Incomplete, unclear sentence (August 2019)">clarification needed</span>]]''&#x5D;</sup> === പാചകം === സാധാരണ വെളുത്ത അരിയേക്കാൾ കടുപ്പമുള്ള മട്ട അരി പാചകം ചെയ്യുന്നതിന് മുമ്പ് ഏകദേശം മുപ്പത് മിനിറ്റ് വെള്ളത്തിൽ മുക്കിവയ്ക്കേണ്ടതുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=http://asiyama.blogspot.co.uk/2013/09/perfect-kerala-matta-rice-brown-rice.html|title=My Healthy Happy Kitchen|last=Asiya Omar|publisher=asiyama.blogspot.co.uk}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.nandyala.org/mahanandi/archives/2006/10/30/rosematta-rice-and-dal/|title=Rosematta Rice And Dal|date=30 October 2006}}</ref> പരമ്പരാഗതമായി രണ്ടുതവണ പുഴുങ്ങിയാണ് മട്ട അരി പാകം ചെയ്യുന്നത്.   <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact">&#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (September 2019)">citation needed</span>]]]''</sup> അരി ഒരു വലിയ ചട്ടിയിൽ കഴുകി ഒരു മണിക്കൂർ മുതൽ രാത്രി മുഴുവൻ കുതിരാൻ വിടുന്നു. കുതിർത്തിയ അരി 4 മുതൽ 8 വരെ ഇരട്ടി വെള്ളം ചേർത്ത് 30 മിനിറ്റ് തിളപ്പിക്കുക. ഇത് പിന്നീട് അടച്ച് 15-20 മിനിറ്റുകൾ വയ്ക്കുക. ഇതിൽ നിന്ന് വെള്ളം വാർത്തു കളയുക. ഇത് ഒരു 10-15 മിനിറ്റ് കൂടി അടച്ചുവയ്ക്കുക.<ref name=":0">{{cite web|url=http://www.thehindu.com/news/national/kerala/rice-app-gets-a-bran-update/article7943592.ece|title=Rice app gets a 'bran' update|last=Shaji|first=K.A.|date=3 December 2015|website=[[The Hindu]]}}</ref> === ഗുണനിലവാരം === തിളപ്പിക്കുന്നതിനും ഉണക്കുന്നതിനും മുമ്പ് നെല്ല് നന്നായി വൃത്തിയാക്കുകയും നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അവസാനം, അരിയിൽ നിന്നും പൊട്ടിയതും നിറം മങ്ങിയതുമായ അരി നീക്കം ചെയ്യുന്നു ഇതിനായി ഗ്രേഡ് ചെയ്ത് കമ്പ്യൂട്ടറൈസ്ഡ് സോർട്ടിംഗ് മെഷീനുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു ശേഷം നന്നായി പായ്ക്ക് ചെയ്യുന്നു.<ref name=":02">{{cite web|url=http://www.thehindu.com/news/national/kerala/rice-app-gets-a-bran-update/article7943592.ece|title=Rice app gets a 'bran' update|last=Shaji|first=K.A.|date=3 December 2015|website=[[The Hindu]]}}</ref> == പോഷകഗുണങ്ങൾ == '''മട്ട അരി''' ('''പാലക്കാടൻ/[[കേരളം]]/റോസ് മട്ട അരി''', [[കർണാടക]] കജ് അരി, അല്ലെങ്കിൽ കുത്താരിസി ('''[[കേരളം|മലയാളം]]''': കേരള മട്ട, തുളു:കജെ അരി, குரி, കന്നട: ಕಜೆ, ಕುಚಲಕ್ಕಿ,[[ഉഡുപ്പി|തമിഴ്]]: குத்தரி അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ. 'കുട്ടാരിസി') കർണാടകയിലെ [[ഉഡുപ്പി]], കർനാടകയിലെ [[ദക്ഷിണ കന്നഡ ജില്ല|ദക്ഷിണ കന്നഡ]] ജില്ലകളിലും, [[ഇന്ത്യ|കേർളത്തിലെ]] [[പാലക്കാട്]] ജില്ലയിലും [[ശ്രീലങ്ക]] [[വടക്കൻ പ്രവിശ്യ, ശ്രീലങ്ക|വടക്കൻ പ്രവിശ്യ]] ജാഫ്ന ജില്ലയിലും വളരുന്ന ഒരു തദ്ദേശീയ അരി ഇനമാണ് ഇത്.<ref>{{Cite web|url=http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|title=Recognition for two rice varieties|date=2008-03-17|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20080321223633/http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|archive-date=2008-03-21}}</ref> പരുക്കനും ആരോഗ്യ ഗുണങ്ങൾക്കും പേരുകേട്ടതാണ് ഇത്. കേരളത്തിലും ഇന്ത്യയിലെ തീരദേശ കർണാടകയിലും ശ്രീലങ്കയിലും ഇത് ജനപ്രിയമാണ്, അവിടെ ഇത് ഇടയ്ക്കിടെ ഇഡ്ലികൾ, അപ്പങ്ങൾ, പ്ലെയിൻ റൈസ് എന്നിവയ്ക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. == ഇ-കൊമേഴ്സ് ആപ്ലിക്കേഷൻ == ചില ഫാമുകൾ കൃഷിയിടത്തിൽ നിന്ന് ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് മട്ട അരി എത്തിക്കുന്നതിനുള്ള സാങ്കേതികവിദ്യ സ്വീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|title=தேசிய அறுவடைக்கு பிந்திய முகாமைத்துவ நிறுவனத்தின் 2020|access-date=12 May 2024|date=2020|website=National Audit Office|archive-url=https://web.archive.org/web/20240512194403/https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|archive-date=12 May 2024}}</ref> == മായംചേർക്കൽ == കൃത്രിമ നിറമുള്ള മട്ട അരി വ്യാപകമായി മാർക്കറ്റിൽ ലഭ്യതയാണ് ഇത് ഉപയൊഗിക്കുന്നതു മൂലം ഗുരുതരമായ ആരോഗ്യ പ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടാകും. ഇതിനായി ചേർക്കുന്ന നിറം ശരീരത്തിന് ദോഷകരമാണ്. ദരിദ്രർ വളരെയധികം ആശ്രയിക്കുന്ന സബ്സിഡി പൊതു വിതരണ സംവിധാനങ്ങളിലൂടെ അത്തരം ഇനങ്ങൾ വ്യാപകമായി വിതരണം ചെയ്യുന്നുവെന്ന പരാതികളുണ്ട്. == കാണുക == * [[നഞ്ചൻഗുഡ് വാഴപ്പഴം|സാദ്യാ]]-കേരളത്തിലെഒരു വിഭവമായ ഇതിലെ ചൊറിന് ചിലപ്പോൾ മട്ട അരി ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട് * [[നഞ്ചൻഗുഡ് വാഴപ്പഴം|നഞ്ജനഗുഡ് വാഴപ്പഴം]] * [[നഞ്ചൻഗുഡ് വാഴപ്പഴം|കൂർഗ് ഓറഞ്ച്]] * [[നഞ്ചൻഗുഡ് വാഴപ്പഴം|കൂർഗ് ഗ്രീൻ ഏലയ്ക്ക]] cyt5xig7xn1a4bf5aut6x9ynrhxdq40 4652059 4652058 2026-08-01T08:52:08Z Atheenasiji 184939 വിവരം ചേർത്തു 4652059 wikitext text/x-wiki [[പ്രമാണം:Matta_Rice.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരി]] [[പ്രമാണം:Matta_Rice_-_കുത്തരി_ചോറ്.JPG|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ (ചോറ്)]] [[പ്രമാണം:Brown_rice_porridge.jpg|ലഘുചിത്രം|മട്ട അരിയുടെ കഞ്ഞി]] [[പ്രമാണം:Par_cooked_brown_rice_-_stonesoup.jpg|ലഘുചിത്രം|പുഴുങ്ങിയ അരി]] '''മട്ട അരി''' ('''പാലക്കാടൻ/[[കേരളം]]/റോസ് മട്ട അരി''', [[കർണാടക]] കജ് അരി, അല്ലെങ്കിൽ കുത്താരിസി ('''[[കേരളം|മലയാളം]]''': കേരള മട്ട, തുളു:കജെ അരി, குரி, കന്നട: ಕಜೆ, ಕುಚಲಕ್ಕಿ,[[ഉഡുപ്പി|തമിഴ്]]: குத்தரி അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ. 'കുട്ടാരിസി') കർണാടകയിലെ [[ഉഡുപ്പി]], കർനാടകയിലെ [[ദക്ഷിണ കന്നഡ ജില്ല|ദക്ഷിണ കന്നഡ]] ജില്ലകളിലും, [[ഇന്ത്യ|കേർളത്തിലെ]] [[പാലക്കാട്]] ജില്ലയിലും [[ശ്രീലങ്ക]] [[വടക്കൻ പ്രവിശ്യ, ശ്രീലങ്ക|വടക്കൻ പ്രവിശ്യ]] ജാഫ്ന ജില്ലയിലും വളരുന്ന ഒരു തദ്ദേശീയ അരി ഇനമാണ് ഇത്.<ref>{{Cite web|url=http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|title=Recognition for two rice varieties|date=2008-03-17|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20080321223633/http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|archive-date=2008-03-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|title=தேசிய அறுவடைக்கு பிந்திய முகாமைத்துவ நிறுவனத்தின் 2020|access-date=12 May 2024|date=2020|website=National Audit Office|archive-url=https://web.archive.org/web/20240512194403/https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|archive-date=12 May 2024}}</ref> പരുക്കനും ആരോഗ്യ ഗുണങ്ങൾക്കും പേരുകേട്ടതാണ് ഇത്. കേരളത്തിലും ഇന്ത്യയിലെ തീരദേശ കർണാടകയിലും ശ്രീലങ്കയിലും ഇത് ജനപ്രിയമാണ്, അവിടെ ഇത് ഇടയ്ക്കിടെ ഇഡ്ലികൾ, അപ്പങ്ങൾ, പ്ലെയിൻ റൈസ് എന്നിവയ്ക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. == ഉത്ഭവം == പാലക്കാടൻ മട്ട അരി ഇന്ത്യയിലെ [[:en:Chola|ചോള]],[[:en:Chola|ചേര]] രാജവംശങ്ങളിലെ രാജകുടുംബങ്ങളുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പായിരുന്നു.  <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (October 2023)">citation needed</span>]]''&#x5D;</sup> സമ്പന്നവും സവിശേഷവുമായ രുചി കാരണം കേരള മട്ട അരി ചരിത്രപരമായി ജനപ്രിയമാണ്. ''കൊണ്ടാട്ടം'', മുറുക്കു തുടങ്ങിയ ലഘുഭക്ഷണങ്ങളുടെ തയ്യാറെടുപ്പിലാണ് ഈ അരി ഉപയോഗിക്കുന്നത് <ref>{{Cite web|url=http://sify.com/news/kerala-exporters-appeal-against-rice-export-ban-news-national-jegnDEgjehe.html|title=Kerala exporters appeal against rice export ban|website=Sify|archive-url=https://web.archive.org/web/20110716071224/http://www.sify.com/news/kerala-exporters-appeal-against-rice-export-ban-news-national-jegnDEgjehe.html|archive-date=2011-07-16}}</ref> ശ്രീ രചിച്ച റൈസ് ഇൻ കേരള എന്ന കൃതിയിൽ ചുന്നില മട്ടയെക്കുറിച്ചുള്ള പരാമർശങ്ങൾ കാണാം. പി. സി. സഹദേവൻ 1966- ൽ കേരള സർക്കാർ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ''തിരുക്കുറൾ'' പോലുള്ള തമിഴ് ക്ലാസിക്കുകളിൽ അരിയെക്കുറിച്ച് പരാമർശമുണ്ട്. ചേര/ചോള രാജ്യങ്ങളുടെ കാലത്ത് അരി ഒരു രാജകീയ ഭക്ഷണമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. == കൃഷിയും വ്യാപാരവും == ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ കേരളത്തിലും [[കർണാടക|കർണാടകയിലും]] കൂടാതെ [[വടക്കൻ പ്രവിശ്യ, ശ്രീലങ്ക|വടക്കൻ]] [[ശ്രീലങ്ക|ശ്രീലങ്കയിലുമാണ്]] കേരള മട്ട അരി കൃഷി ചെയ്യുന്നത്. കേരള കർഷകർക്ക് 500 കിലോ നെല്ല് നൽകുന്നതിന് 300 രൂപ പ്രീമിയം നൽകുന്നു. 2011 ഫെബ്രുവരിയിൽ മട്ട അരി കയറ്റുമതിക്കുള്ള മൂന്ന് വർഷത്തെ നിരോധനം ഭാഗികമായി പിൻവലിക്കുകയും 2011 ൽ 25,000 ടൺ കയറ്റുമതി ചെയ്യാൻ അനുവദിക്കുകയും ചെയ്തു. കേരളത്തിലെ [[പാലക്കാട് ജില്ല|പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ]] കറുത്ത പരുത്തി മണ്ണിലാണ് പാലക്കാടൻ മട്ട അരി കൃഷി ചെയ്യുന്നത്. കൃഷി ചെയ്യുന്ന മണ്ണിൻറെ തരം കാരണം അരിക്ക് വ്യത്യസ്തമായ ഭൌമ രുചിയുണ്ട്. ഈ നെൽവയലുകളെ 'പൂന്തൽപാട്ടം' എന്ന് വിളിക്കുന്നു, കൂടാതെ ഇവിടുത്തെ മണ്ണിൽ ധാരാളം കളിമണ്ണും ചെളിയും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. മണ്ണിന്റെ ഈ ഗുണങ്ങൾ കാരണം, ഇത്തരത്തിലുള്ള നെൽവയലുകൾക്ക് കൂടുതൽ വെള്ളം നിലനിർത്താൻ കഴിയും.<ref>{{Cite journal |last=Krishnakumar |first=A.K. |last2=Koshy |first2=M.M. |year=1985 |title=Physical characteristics of the poonthalpadam soils of Kerala |journal=Agricultural Research Journal of Kerala. |volume=23 |issue=2 |pages=141-145}}</ref> == സവിശേഷതകൾ == അരിമണികൾക്ക് മഞ്ഞകലർന്ന പിങ്ക് നിറമാണ് ('''പുഴുക്കലരി'''). റോസ് മട്ട അരി അതിന്റെ പിങ്ക് നിറവും പാചകത്തിൽ അതിന്റെ രുചിയും നിലനിർത്തുന്നു. എല്ലാ ബ്രൌൺ അല്ലെങ്കിൽ പാർബയിൽഡ് അരിയെപ്പോലെ, ചുവന്ന മട്ടയ്ക്ക് പാചക സമയം കൂടുതലാണ്, കൂടാതെ അധിക വെള്ളവും ആവശ്യമാണ്.<ref name="AR2002">{{Cite web|url=https://agresearchmag.ars.usda.gov/2002/may/rice|title=USDA ARS Online Magazine Vol. 50, No. 5}}</ref> === അതുല്യത === 1999ലെ [[:en:Geographical_Indication|ജിയോഗ്രാഫിക്കൽ ഇൻഡിക്കേഷൻസ് ഓഫ് ഗുഡ്സ്]] (രജിസ്ട്രേഷൻ & പ്രൊട്ടക്ഷൻ) നിയമപ്രകാരം ഫാർമേഴ്സ് പ്രൊഡ്യൂസർ കമ്പനി ലിമിറ്റഡ് ആണ് പാലക്കാടൻ മട്ട അരി രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.<ref name="gi">{{Cite journal |last=Kochhar |first=Sudhir |date=July 2008 |title=Institutions and Capacity Building for the Evolution of Intellectual Property Rights Regime in India: IV– Identification and Disclosure of IP Products for their IPR Protection in Plants and Animals |url=http://nopr.niscair.res.in/handle/123456789/1782 |journal=Journal of Intellectual Property Rights |publisher=CSIR |pages=336–343 |issn=0975-1076}}</ref> കട്ടിയുള്ള ധാന്യങ്ങളും ചുവന്ന പുറംതോടും ഉള്ള പരുക്കൻ ഇനം അരിയാണിത്. ഈ അരിയ്ക്ക് സവിശേഷമായ ഒരു രുചിയുണ്ട്. <ref name="gi" /> ചുവന്ന പുറംതോട് അടങ്ങിയ പരുക്കൻ അരി തന്നെ ഉയർന്ന പോഷകഘടകങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കുന്നു. അരിയുടെ വേവിക്കുന്നത് പോഷക മൂല്യം നിലനിർത്തുന്നത് ഉറപ്പാക്കുന്നു. കളിമണ്ണും ചെളിയും അടങ്ങിയതും ഉയർന്ന ജലസംഭരണ ശേഷിയുമുള്ള പൂന്തൽപാടങ്ങളിലും പാലക്കാടുള്ള ചുണ്ണാമ്പ് സമ്പുഷ്ടമായ പാറകളിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞ കറുത്ത പരുത്തി മണ്ണിലാണ് ഈ അരി കൃഷിചെയ്യുന്നത്. പാലക്കാടുള്ള ഈർപ്പമുള്ള കാലാവസ്ഥ, പാലക്കാടേക്ക് വീശുന്ന കിഴക്കൻ കാറ്റ് , പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ നിന്ന് ഒഴുകുന്ന നദികളിലെ ജലം എന്നിവയെല്ലാം ചേർന്ന് ഈ അരിക്ക് പ്രത്യേക സ്വാദ് നൽകുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://vegeyum.wordpress.com/2008/05/23/tt1/|title=Travel Thursday #12 {{!}} Rosamatta Rice {{!}} Puzhukkalari {{!}} Chambaavari|date=23 May 2008}}</ref>  <sup class="noprint Inline-Template">&#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Please clarify|<span title="Incomplete, unclear sentence (August 2019)">clarification needed</span>]]''&#x5D;</sup> === പാചകം === സാധാരണ വെളുത്ത അരിയേക്കാൾ കടുപ്പമുള്ള മട്ട അരി പാചകം ചെയ്യുന്നതിന് മുമ്പ് ഏകദേശം മുപ്പത് മിനിറ്റ് വെള്ളത്തിൽ മുക്കിവയ്ക്കേണ്ടതുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=http://asiyama.blogspot.co.uk/2013/09/perfect-kerala-matta-rice-brown-rice.html|title=My Healthy Happy Kitchen|last=Asiya Omar|publisher=asiyama.blogspot.co.uk}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.nandyala.org/mahanandi/archives/2006/10/30/rosematta-rice-and-dal/|title=Rosematta Rice And Dal|date=30 October 2006}}</ref> പരമ്പരാഗതമായി രണ്ടുതവണ പുഴുങ്ങിയാണ് മട്ട അരി പാകം ചെയ്യുന്നത്.   <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact">&#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (September 2019)">citation needed</span>]]]''</sup> അരി ഒരു വലിയ ചട്ടിയിൽ കഴുകി ഒരു മണിക്കൂർ മുതൽ രാത്രി മുഴുവൻ കുതിരാൻ വിടുന്നു. കുതിർത്തിയ അരി 4 മുതൽ 8 വരെ ഇരട്ടി വെള്ളം ചേർത്ത് 30 മിനിറ്റ് തിളപ്പിക്കുക. ഇത് പിന്നീട് അടച്ച് 15-20 മിനിറ്റുകൾ വയ്ക്കുക. ഇതിൽ നിന്ന് വെള്ളം വാർത്തു കളയുക. ഇത് ഒരു 10-15 മിനിറ്റ് കൂടി അടച്ചുവയ്ക്കുക.<ref name=":0">{{cite web|url=http://www.thehindu.com/news/national/kerala/rice-app-gets-a-bran-update/article7943592.ece|title=Rice app gets a 'bran' update|last=Shaji|first=K.A.|date=3 December 2015|website=[[The Hindu]]}}</ref> === ഗുണനിലവാരം === തിളപ്പിക്കുന്നതിനും ഉണക്കുന്നതിനും മുമ്പ് നെല്ല് നന്നായി വൃത്തിയാക്കുകയും നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അവസാനം, അരിയിൽ നിന്നും പൊട്ടിയതും നിറം മങ്ങിയതുമായ അരി നീക്കം ചെയ്യുന്നു ഇതിനായി ഗ്രേഡ് ചെയ്ത് കമ്പ്യൂട്ടറൈസ്ഡ് സോർട്ടിംഗ് മെഷീനുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു ശേഷം നന്നായി പായ്ക്ക് ചെയ്യുന്നു.<ref name=":02">{{cite web|url=http://www.thehindu.com/news/national/kerala/rice-app-gets-a-bran-update/article7943592.ece|title=Rice app gets a 'bran' update|last=Shaji|first=K.A.|date=3 December 2015|website=[[The Hindu]]}}</ref> == പോഷകഗുണങ്ങൾ == '''മട്ട അരി''' ('''പാലക്കാടൻ/[[കേരളം]]/റോസ് മട്ട അരി''', [[കർണാടക]] കജ് അരി, അല്ലെങ്കിൽ കുത്താരിസി ('''[[കേരളം|മലയാളം]]''': കേരള മട്ട, തുളു:കജെ അരി, குரி, കന്നട: ಕಜೆ, ಕುಚಲಕ್ಕಿ,[[ഉഡുപ്പി|തമിഴ്]]: குத்தரி അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ. 'കുട്ടാരിസി') കർണാടകയിലെ [[ഉഡുപ്പി]], കർനാടകയിലെ [[ദക്ഷിണ കന്നഡ ജില്ല|ദക്ഷിണ കന്നഡ]] ജില്ലകളിലും, [[ഇന്ത്യ|കേർളത്തിലെ]] [[പാലക്കാട്]] ജില്ലയിലും [[ശ്രീലങ്ക]] [[വടക്കൻ പ്രവിശ്യ, ശ്രീലങ്ക|വടക്കൻ പ്രവിശ്യ]] ജാഫ്ന ജില്ലയിലും വളരുന്ന ഒരു തദ്ദേശീയ അരി ഇനമാണ് ഇത്.<ref>{{Cite web|url=http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|title=Recognition for two rice varieties|date=2008-03-17|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20080321223633/http://www.hindu.com/2008/03/17/stories/2008031755050400.htm|archive-date=2008-03-21}}</ref> പരുക്കനും ആരോഗ്യ ഗുണങ്ങൾക്കും പേരുകേട്ടതാണ് ഇത്. കേരളത്തിലും ഇന്ത്യയിലെ തീരദേശ കർണാടകയിലും ശ്രീലങ്കയിലും ഇത് ജനപ്രിയമാണ്, അവിടെ ഇത് ഇടയ്ക്കിടെ ഇഡ്ലികൾ, അപ്പങ്ങൾ, പ്ലെയിൻ റൈസ് എന്നിവയ്ക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. == ഇ-കൊമേഴ്സ് ആപ്ലിക്കേഷൻ == ചില ഫാമുകൾ കൃഷിയിടത്തിൽ നിന്ന് ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് മട്ട അരി എത്തിക്കുന്നതിനുള്ള സാങ്കേതികവിദ്യ സ്വീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|title=தேசிய அறுவடைக்கு பிந்திய முகாமைத்துவ நிறுவனத்தின் 2020|access-date=12 May 2024|date=2020|website=National Audit Office|archive-url=https://web.archive.org/web/20240512194403/https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2020/corporation/2-viii/National-Institute-of-Post-Harvest-Management--T.pdf|archive-date=12 May 2024}}</ref> == മായംചേർക്കൽ == കൃത്രിമ നിറമുള്ള മട്ട അരി വ്യാപകമായി മാർക്കറ്റിൽ ലഭ്യതയാണ് ഇത് ഉപയൊഗിക്കുന്നതു മൂലം ഗുരുതരമായ ആരോഗ്യ പ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടാകും. ഇതിനായി ചേർക്കുന്ന നിറം ശരീരത്തിന് ദോഷകരമാണ്. ദരിദ്രർ വളരെയധികം ആശ്രയിക്കുന്ന സബ്സിഡി പൊതു വിതരണ സംവിധാനങ്ങളിലൂടെ അത്തരം ഇനങ്ങൾ വ്യാപകമായി വിതരണം ചെയ്യുന്നുവെന്ന പരാതികളുണ്ട്. == കാണുക == * [[നഞ്ചൻഗുഡ് വാഴപ്പഴം|സാദ്യാ]]-കേരളത്തിലെഒരു വിഭവമായ ഇതിലെ ചൊറിന് ചിലപ്പോൾ മട്ട അരി ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട് * [[നഞ്ചൻഗുഡ് വാഴപ്പഴം|നഞ്ജനഗുഡ് വാഴപ്പഴം]] * [[നഞ്ചൻഗുഡ് വാഴപ്പഴം|കൂർഗ് ഓറഞ്ച്]] * [[നഞ്ചൻഗുഡ് വാഴപ്പഴം|കൂർഗ് ഗ്രീൻ ഏലയ്ക്ക]] == അവലംബങ്ങൾ == 3wpqsf878ii2g7yablzfqte2a63kekt 3 669726 4651983 2026-07-31T17:52:35Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4651983 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: NavinJoyThattil | NavinJoyThattil | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 17:52, 31 ജൂലൈ 2026 (UTC) jgv7d3arfc7mwv25n8hv7g8omdua33d 0 669727 4651988 2026-07-31T18:37:59Z ~2026-34429-77 220617 '{{Needs Image}} {{Use dmy dates|date=January 2021}} {{Infobox television | name = സാന്ത്വനം | image = | image_alt = | caption = | alt_name = | genre = ഡ്രാമ | creator = പ്രിയ തമ്പി | developer = എം രഞ്ജിത്ത് | b...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു 4651988 wikitext text/x-wiki {{Needs Image}} {{Use dmy dates|date=January 2021}} {{Infobox television | name = സാന്ത്വനം | image = | image_alt = | caption = | alt_name = | genre = ഡ്രാമ | creator = പ്രിയ തമ്പി | developer = എം രഞ്ജിത്ത് | based_on = പാണ്ടിയൻ സ്‌റ്റോർസ് | writer = {{plainlist| ജെ പള്ളശെരി }} | director = * എം. ഇനിയൻ ദിനേശ് | starring = രാജീവ്‌ പരമേശ്വരൻ<br> [[ചിപ്പി (നടി)|ചിപ്പി രെഞ്ജിത്ത്]] | opentheme = | endtheme = | composer = സാനന്ദ് ജോർജ് (Music) | country = ഇന്ത്യ | language = മലയാളം | num_seasons = | num_episodes = 1002 | list_episodes = | executive_producer = | producer = ചിപ്പി രഞ്ജിത്ത് | editor = മണികണ്ഠൻ രവി | cinematography = മനോജ് നാരായൺ<br>അലക്സ് യു തോമസ് | camera = മൾടി ക്യാമറ | runtime = 21 minutes | company = {{plainlist| * രെജപുത്ര വിഷ്വൽ മീഡിയ<ref>{{Cite web|url=http://dailymoviemania.com/santhwanam-tv-serial-on-asianet-cast-trp-and-latest-updates/|title=Santhwanam TV Serial on Asianet, Cast, TRP and Latest Updates – Daily Movie Mania|access-date=2021-06-05|archive-date=2021-01-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20210118004311/http://dailymoviemania.com/santhwanam-tv-serial-on-asianet-cast-trp-and-latest-updates/|url-status=dead}}</ref> * അവന്തിക ക്രിയേഷൻസ് (banner) }} | distributor = {{plainlist| * ഏഷ്യാനെറ്റ് ഡിജിറ്റൽ നെറ്റ്‌വർക്ക് പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡ് * ഏഷ്യാനെറ്റ് സ്റ്റാർ കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻസ് പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡ് * സ്റ്റാർ ഇന്ത്യ ഫോക്സ് നെറ്റ്‌വർക്ക് ഗ്രൂപ്പ് * നോവി ഡിജിറ്റൽ എൻ്റർടെയ്ൻമെൻ്റ് }} | network = {{plainlist| * ഏഷ്യാനെറ്റ് * ഡിസ്നി+ഹോട്സ്റ്റാർ }} | picture_format = {{plainlist| * 576i * HDTV 1080i }} | audio_format = | first_aired = {{Start date|2020|09|21|df=y}} <ref>{{cite web | title=Asianet to telecast new serial 'Santhwanam' from today | website=Indian Advertising Media & Marketing News – exchange4media | url=https://www.exchange4media.com/industry-briefing-news/asianet-to-telecast-new-serial-santhwanam-from-today-107754.html | access-date=2020-10-11}}</ref> | last_aired = {{Start date|2024|01|27|df=y}} | website = https://www.hotstar.com/tv/santhwanam/s-997 | production_website = | preceded_by = വാനമ്പാടി | website_title = Hotstar | related = പാണ്ടിയൻ സ്റ്റോറ്സ്, വദിനമ്മ, ഗുപ്ത ബ്രദേഴ്സ്, പാണ്ഡ്യ സ്റ്റോറ്സ് }} '''പരാശക്തി''' ഒരു [[മലയാളം]] ഭാഷ പരമ്പരയാണ്. ആദ്യ സീസൺ, ആദിത്യൻ സംവിധാനം ചെയ്തതാണ്, 2020 സെപ്റ്റംബർ 21 മുതൽ 2024 ജനുവരി 27 വരെ [[സൺ ടി.വി.]] ചാനലിൽ പ്രക്ഷേപണം ചെയ്യപ്പെട്ടു, കൂടാതെ ഡിസ്‌നി+ ഹോട്ട്സ്റ്റാർ വഴി ഓൺഡിമാൻഡ് ആയി പ്രേക്ഷകർക്ക് ലഭ്യമാണ്. ഇത് [[തമിഴ്]] പരമ്പരയായ പാണ്ടിയൻ സ്റ്റോറസിൻറെ ഔദ്യോഗിക റീമേക്കാണ്, സീസണിന്റെ ക്ലൈമാക്സ് 1993-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളം ചിത്രം [[വാത്സല്യം|വാത്സല്യത്തിൽ]] നിന്നുള്ള പ്രചോദനം ഉൾകൊണ്ടത്താണ്. സീരീസിൽ രാജീവ് പരമേശ്വർ, [[ചിപ്പി (നടി)|ചിപ്പി രഞ്ജിത്ത്]], ഗിരീഷ് നമ്പ്യാർ, രക്ഷ രാജ്, സജിൻ ടി പി, ഗോപിക അനിൽ, അചു സുഗന്ധ് എന്നിവരാണ് പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിക്കുന്നത്.<ref> https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/malayalam/santhwanam-chippy-renjith-to-play-a-doting-sister-in-law-in-the-upcoming-show/articleshow/78216293.cms </ref><ref> https://www.keralatv.in/serial-santhwanam-trp-rating/ </ref><ref> https://www.keralatv.in/santhwanam-serial-asianet-wiki/ </ref><ref> https://www.keralatv.in/pandian-stores-malayalam/ </ref><ref>https://m.republicworld.com/entertainment-news/television-news/santhwanam-serial-cast-take-a-look-at-whos-who-on-the-malayalam-show.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> സീരീസിന്റെ രണ്ടാം സീസൺ, '''സാന്ത്വനം 2''', അന്സാർ ഖാൻ സംവിധാനം ചെയ്ത പരമ്പര തമിഴ് പരമ്പര പാണ്ടിയൻ സ്റ്റോറ്സ് 2 ൻ്റെ റീമേക്കായാണ് 2024 ജൂൺ 17-ന് പ്രദർശനത്തിന് എത്തിയത്. ഇത് സാന്ത്വനം പരമ്പരയുടെ സ്പിൻ-ഓഫായാണ് പരിഗണിക്കുന്നത്. ഈ സീസണിൽ കൃഷ്ണകുമാർ മേനോൻ, ലാവണ്യ നായർ, റോസ്ലിൻ / ദേവി മേനോൻ എന്നിവരാണ് പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിക്കുന്നത്.<ref>{{Cite web|title=കേൾക്കാൻ കാത്തിരുന്ന ആ വാർത്ത പുറത്തുവന്നിരിക്കുന്നു, പ്രേക്ഷക പ്രതീക്ഷ തെറ്റിയില്ല; സാന്ത്വനം 2 mj95sje1ntm1xdxj5bc8p0g6alsj45y 2 669728 4652005 2026-07-31T20:33:05Z Netha Hussain 19313 +1 4652005 wikitext text/x-wiki == യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം ഏറ്റവും കൂടിയ ലേഖനങ്ങൾ (ടോപ് 200) == ഉള്ളടക്കപരിഭാഷാ ഉപകരണം വഴി ഇംഗ്ലീഷിൽനിന്ന് മലയാളത്തിലേക്കു പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പരിഭാഷകളുടെ കണക്കുകൾ ([[:mw:Special:MyLanguage/Content translation|CX]] <code>cxpublishedtranslations</code> API-യിലെ <code>stats.mt</code>) അടിസ്ഥാനമാക്കി, '''മാറ്റംവരുത്താത്ത യന്ത്രപരിഭാഷയുടെ അനുപാതം കൂടിയതു മുതൽ കുറഞ്ഞതു വരെ''' ക്രമീകരിച്ച പട്ടിക. കണക്കുകൾ പ്രസിദ്ധീകരണസമയത്തേതാണ്; പിന്നീട് മനുഷ്യതിരുത്തലുകൾ വന്നിട്ടുണ്ടാകാം. നിലവിലില്ലാത്ത (മായ്ക്കപ്പെട്ട) താളുകൾ ഒഴിവാക്കിയിട്ടുണ്ട്. (പട്ടിക തയ്യാറാക്കിയത്: 2026 ജൂലൈ 22-ന്, ആകെ 11,856 പരിഭാഷകളിൽനിന്ന്.) {| class="wikitable sortable" ! # !! ലേഖനം !! ഇംഗ്ലീഷ് മൂലലേഖനം !! പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത് !! യന്ത്രപരിഭാഷ % !! മനുഷ്യതിരുത്തൽ % |- | 1 || [[മികച്ച ഗാനരചനയ്ക്കുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം]] || [[:en:Kerala State Film Award for Best Lyrics|Kerala State Film Award for Best Lyrics]] || 2015-09 || 100.0 || 0.0 |- | 2 || [[ബംഗാൾ ക്രിക്കറ്റ് അസോസിയേഷൻ]] || [[:en:Cricket Association of Bengal|Cricket Association of Bengal]] || 2015-09 || 100.0 || 0.0 |- | 3 || [[നബനീത ദേബ സെൻ]] || [[:en:Nabaneeta Dev Sen|Nabaneeta Dev Sen]] || 2023-01 || 100.0 || 0.0 |- | 4 || [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം പാർലമെന്റ് നിയോജകമണ്ഡലങ്ങളുടെ(1801-1832) പട്ടിക]] || [[:en:List of UK Parliamentary constituencies (1801–32)|List of UK Parliamentary constituencies (1801–32)]] || 2017-05 || 100.0 || 0.0 |- | 5 || [[ബലപരീക്ഷണം (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Balapareekshanam|Balapareekshanam]] || 2020-04 || 100.0 || 0.0 |- | 6 || [[അശ്റഫ് അലി താനവി]] || [[:en:Ashraf Ali Thanwi|Ashraf Ali Thanwi]] || 2025-04 || 100.0 || 0.0 |- | 7 || [[മഹാരാജ് മാനനഷ്ടക്കേസ്]] || [[:en:Maharaj Libel Case|Maharaj Libel Case]] || 2024-07 || 100.0 || 0.0 |- | 8 || [[ഗോകുൽ രാമകൃഷ്ണൻ]] || [[:en:Gokul Ramakrishnan|Gokul Ramakrishnan]] || 2023-09 || 100.0 || 0.0 |- | 9 || [[കാദിരി]] || [[:en:Kadiri|Kadiri]] || 2023-11 || 100.0 || 0.0 |- | 10 || [[2024ലെ ലോക്‌സഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് (കേരളം)]] || [[:en:2024 Indian general election in Kerala|2024 Indian general election in Kerala]] || 2024-04 || 100.0 || 0.0 |- | 11 || [[ജി.എൻ. സായിബാബ]] || [[:en:G. N. Saibaba|G. N. Saibaba]] || 2024-11 || 100.0 || 0.0 |- | 12 || [[അസമത (ഗണിതശാസ്ത്രം)]] || [[:en:Inequality (mathematics)|Inequality (mathematics)]] || 2024-12 || 100.0 || 0.0 |- | 13 || [[ലാമിന് യമാൽ]] || [[:en:Lamine Yamal|Lamine Yamal]] || 2025-05 || 100.0 || 0.0 |- | 14 || [[മയിലാടി, തമിഴ്നാട്]] || [[:en:Myladi, Tamil Nadu|Myladi, Tamil Nadu]] || 2025-08 || 100.0 || 0.0 |- | 15 || [[ദുബായ് മിറക്കിൾ ഗാർഡൻ]] || [[:en:Dubai Miracle Garden|Dubai Miracle Garden]] || 2025-11 || 100.0 || 0.0 |- | 16 || [[ബാബ് അൽ-ഹദീദ്]] || [[:en:Bab al-Hadid|Bab al-Hadid]] || 2026-02 || 100.0 || 0.0 |- | 17 || [[കമല കൃതിവാസൻ]] || [[:en:Kamala Krithivasan|Kamala Krithivasan]] || 2026-03 || 100.0 || 0.0 |- | 18 || [[ഒ.ജെ. ജനീഷ്]] || [[:en:O. J. Janeesh|O. J. Janeesh]] || 2026-05 || 100.0 || 0.0 |- | 19 || [[മേഖലകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം പാർലമെന്റ് നിയോജകമണ്ഡലങ്ങളുടെ(1918-1945) പട്ടിക]] || [[:en:List of United Kingdom Parliament constituencies (1918–45) by region|List of United Kingdom Parliament constituencies (1918–45) by region]] || 2017-05 || 99.9 || 0.0 |- | 20 || [[മേഖലകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം പാർലമെന്റ് നിയോജകമണ്ഡലങ്ങളുടെ(1983-97) പട്ടിക]] || [[:en:List of United Kingdom Parliament constituencies (1983–97) by region|List of United Kingdom Parliament constituencies (1983–97) by region]] || 2017-05 || 99.8 || 0.0 |- | 21 || [[നഥാനിയേൽ ഹാത്തോൺ]] || [[:en:Nathaniel Hawthorne|Nathaniel Hawthorne]] || 2020-08 || 99.7 || 0.3 |- | 22 || [[യാക്കോബ്]] || [[:en:Jacob|Jacob]] || 2019-11 || 99.6 || 0.4 |- | 23 || [[ഗ്ലെൻ ടി. സീബോർഗ്]] || [[:en:Glenn T. Seaborg|Glenn T. Seaborg]] || 2017-10 || 99.4 || 22.7 |- | 24 || [[ചുണ്ടൻ ശലഭം]] || [[:en:Libythea labdaca|Libythea labdaca]] || 2018-02 || 99.4 || 0.0 |- | 25 || [[മേഖലകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം പാർലമെന്റ് നിയോജകമണ്ഡലങ്ങളുടെ(1950-74) പട്ടിക]] || [[:en:List of United Kingdom Parliament constituencies (1955–74) by region|List of United Kingdom Parliament constituencies (1955–74) by region]] || 2017-05 || 99.3 || 0.0 |- | 26 || [[ആദിലാബാദ് ജില്ല]] || [[:en:Adilabad district|Adilabad district]] || 2020-01 || 99.3 || 0.7 |- | 27 || [[ചാത്തമറ്റം]] || [[:en:Chathamattom|Chathamattom]] || 2025-06 || 99.0 || 1.0 |- | 28 || [[കോട്ട ജംഗ്ഷൻ തീവണ്ടിനിലയം]] || [[:en:Kota Junction railway station|Kota Junction railway station]] || 2019-10 || 99.0 || 1.0 |- | 29 || [[അനുരാഗ് ഥാക്കുർ]] || [[:en:Anurag Thakur|Anurag Thakur]] || 2019-08 || 99.0 || 1.0 |- | 30 || [[ശതാബ്ദി എക്സ്പ്രസ്]] || [[:en:Shatabdi Express|Shatabdi Express]] || 2019-10 || 99.0 || 1.0 |- | 31 || [[ഓഖ തീവണ്ടിനിലയം]] || [[:en:Okha railway station|Okha railway station]] || 2019-10 || 99.0 || 1.0 |- | 32 || [[സ്തന വേദന]] || [[:en:Breast pain|Breast pain]] || 2023-01 || 99.0 || 1.0 |- | 33 || [[ജെയ്ൻ എൽ-ദാർ]] || [[:en:Jane El-Dahr|Jane El-Dahr]] || 2023-01 || 99.0 || 1.0 |- | 34 || [[ഹിന്ദു സ്റ്റുഡന്റ്സ് കൗൺസിൽ]] || [[:en:Hindu Students Council|Hindu Students Council]] || 2019-10 || 99.0 || 1.0 |- | 35 || [[സാഡിനിസോ ഹക്കിമോവ]] || [[:en:Sa'diniso Hakimova|Sa'diniso Hakimova]] || 2023-01 || 99.0 || 1.0 |- | 36 || [[ചൈൽഡ്ബർത്ത് കണക്ഷൻ]] || [[:en:Childbirth Connection|Childbirth Connection]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 37 || [[ഷീല സിംഗ് പോൾ]] || [[:en:Sheila Singh Paul|Sheila Singh Paul]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 38 || [[യുവേഫ നേഷൻസ് ലീഗ്]] || [[:en:UEFA Nations League|UEFA Nations League]] || 2019-07 || 98.9 || 1.1 |- | 39 || [[ഭക്തിവേദാന്ത കോളജ്]] || [[:en:Bhaktivedanta College|Bhaktivedanta College]] || 2019-09 || 98.9 || 1.1 |- | 40 || [[തമിഴി (വെബ് സീരീസ്)]] || [[:en:Tamizhi (web series)|Tamizhi (web series)]] || 2020-04 || 98.9 || 1.1 |- | 41 || [[സൊഹ്റാബുദ്ദീൻ ഏറ്റുമുട്ടൽ കൊല]] || [[:en:Death of Sohrabuddin Sheikh|Death of Sohrabuddin Sheikh]] || 2021-06 || 98.9 || 1.1 |- | 42 || [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (1980)]] || [[:en:1980 Kerala Legislative Assembly election|1980 Kerala Legislative Assembly election]] || 2022-04 || 98.9 || 1.1 |- | 43 || [[നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഫാഷൻ ടെക്നോളജി]] || [[:en:National Institute of Fashion Technology|National Institute of Fashion Technology]] || 2022-04 || 98.9 || 1.1 |- | 44 || [[രമേശ് ബിധുരി]] || [[:en:Ramesh Bidhuri|Ramesh Bidhuri]] || 2019-08 || 98.9 || 1.1 |- | 45 || [[സ്ട്രീറ്റ് ലൈറ്റ്സ് (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Street Lights (film)|Street Lights (film)]] || 2022-03 || 98.9 || 1.1 |- | 46 || [[അനിൽ ധർകർ]] || [[:en:Anil Dharker|Anil Dharker]] || 2021-03 || 98.9 || 1.1 |- | 47 || [[ആലീസ് കൂപ്പർ]] || [[:en:Alice Cooper|Alice Cooper]] || 2019-10 || 98.9 || 1.1 |- | 48 || [[ടോറൈൻ (കന്നുകാലി)]] || [[:en:Taurine cattle|Taurine cattle]] || 2020-04 || 98.9 || 1.1 |- | 49 || [[അഗ്നിക്ഷേത്രം (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Agni Kshethram|Agni Kshethram]] || 2022-02 || 98.9 || 1.1 |- | 50 || [[പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ ജില്ലകളുടെ പട്ടിക]] || [[:en:List of districts of West Bengal|List of districts of West Bengal]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 51 || [[മുംബൈ സെൻ‌ട്രൽ തീവണ്ടിനിലയം]] || [[:en:Mumbai Central railway station|Mumbai Central railway station]] || 2019-10 || 98.9 || 1.1 |- | 52 || [[മൈക്കൽ എൻ. ഹാൾ]] || [[:en:Michael N. Hall|Michael N. Hall]] || 2021-05 || 98.9 || 1.1 |- | 53 || [[മണർകാട്]] || [[:en:Manarcaud|Manarcaud]] || 2022-01 || 98.9 || 1.1 |- | 54 || [[മഹ്കാം പുലോഡോവ]] || [[:en:Mahkam Pulodova|Mahkam Pulodova]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 55 || [[എവർട്ടൺ വീക്ക്സ്]] || [[:en:Everton Weekes|Everton Weekes]] || 2020-07 || 98.9 || 1.1 |- | 56 || [[നാഗാലാൻഡ് (ലോകസഭാ മണ്ഡലം)]] || [[:en:Nagaland (Lok Sabha constituency)|Nagaland (Lok Sabha constituency)]] || 2019-08 || 98.9 || 1.1 |- | 57 || [[സൈപ്രസിലെ കാല്പന്തുകളി]] || [[:en:Football in Cyprus|Football in Cyprus]] || 2020-03 || 98.9 || 1.1 |- | 58 || [[നർബിത സ്കൂൾ ഓഫ് നഴ്സിംഗ്]] || [[:en:Narhbita School of Nursing|Narhbita School of Nursing]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 59 || [[തായ് ഖംതി ജനത]] || [[:en:Khamti people|Khamti people]] || 2022-08 || 98.9 || 1.1 |- | 60 || [[ചൈനയിലെ പെൺ ശിശുഹത്യ]] || [[:en:Female infanticide in China|Female infanticide in China]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 61 || [[കല്പകഞ്ചേരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] || [[:en:Kalpakancheri Grama Panchayath|Kalpakancheri Grama Panchayath]] || 2019-09 || 98.9 || 1.1 |- | 62 || [[ഗർഭാശയ സുഷിരം]] || [[:en:Uterine perforation|Uterine perforation]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 63 || [[പ്രഫുല്ല ചന്ദ്ര സെൻ ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Prafulla Chandra Sen Government Medical College and Hospital|Prafulla Chandra Sen Government Medical College and Hospital]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 64 || [[കൊച്ചി ഹാർബർ ടെർമിനസ്]] || [[:en:Cochin Harbour Terminus|Cochin Harbour Terminus]] || 2019-10 || 98.9 || 1.1 |- | 65 || [[എക്സിറ്റ് നടപടിക്രമം]] || [[:en:EXIT procedure|EXIT procedure]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 66 || [[പൗരത്വ ഭേദഗതി നിയമത്തിനെതിരായ പ്രക്ഷോഭങ്ങൾ]] || [[:en:Citizenship Amendment Act protests|Citizenship Amendment Act protests]] || 2022-09 || 98.9 || 1.1 |- | 67 || [[പെൻസി-ലാ]] || [[:en:Pensi La|Pensi La]] || 2021-06 || 98.9 || 1.1 |- | 68 || [[ത്രീ ഡോട്ട്സ്]] || [[:en:3 Dots|3 Dots]] || 2022-11 || 98.9 || 1.1 |- | 69 || [[ജെമീല മഹമൂദ്]] || [[:en:Jemilah Mahmood|Jemilah Mahmood]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 70 || [[എത്യോപ്യയിലെ സ്ത്രീകളുടെ ആരോഗ്യം]] || [[:en:Women's health in Ethiopia|Women's health in Ethiopia]] || 2023-01 || 98.9 || 1.1 |- | 71 || [[ഉം അലി]] || [[:en:Om Ali|Om Ali]] || 2020-05 || 98.9 || 1.1 |- | 72 || [[സിദ്ധർ]] || [[:en:Siddhar|Siddhar]] || 2021-12 || 98.9 || 1.1 |- | 73 || [[സ്പ്രാറ്റ്ലി ദ്വീപുകൾ]] || [[:en:Spratly Islands|Spratly Islands]] || 2020-01 || 98.8 || 1.2 |- | 74 || [[ഇന്ത്യയിലെ ജലപാതകളുടെ പട്ടിക]] || [[:en:List of National Waterways in India|List of National Waterways in India]] || 2016-09 || 98.8 || 0.0 |- | 75 || [[ജീൻ സ്മിത്ത്]] || [[:en:Jeanne Smith|Jeanne Smith]] || 2023-01 || 98.8 || 1.2 |- | 76 || [[പുണ്ടി നരസിംഹൻ രംഗരാജൻ]] || [[:en:P. N. Rangarajan|P. N. Rangarajan]] || 2021-05 || 98.8 || 1.2 |- | 77 || [[ഇസ്മാഈൽ ഒമർ ഗുഅല്ലെ]] || [[:en:Ismaïl Omar Guelleh|Ismaïl Omar Guelleh]] || 2019-10 || 98.8 || 1.2 |- | 78 || [[മാല്വ പ്രദേശം]] || [[:en:Malwa|Malwa]] || 2020-04 || 98.8 || 1.2 |- | 79 || [[കോർപ്പസ് ല്യൂട്ടിയം സിസ്റ്റ്]] || [[:en:Corpus luteum cyst|Corpus luteum cyst]] || 2023-01 || 98.8 || 1.2 |- | 80 || [[2018 ഫിഫ ക്ലബ് ലോക കപ്പ് ഫൈനൽ]] || [[:en:2018 FIFA Club World Cup Final|2018 FIFA Club World Cup Final]] || 2020-03 || 98.8 || 1.2 |- | 81 || [[പിനാകി മിശ്ര]] || [[:en:Pinaki Misra|Pinaki Misra]] || 2019-08 || 98.8 || 1.2 |- | 82 || [[വിക്കി ഗോ]] || [[:en:Vicky Goh|Vicky Goh]] || 2023-01 || 98.8 || 1.2 |- | 83 || [[നളന്ദ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Nalanda Medical College and Hospital|Nalanda Medical College and Hospital]] || 2023-01 || 98.8 || 1.2 |- | 84 || [[മഞ്ജു ഭാർഗവി]] || [[:en:Manju Bhargavi|Manju Bhargavi]] || 2019-12 || 98.8 || 1.2 |- | 85 || [[പാട്രിക് സ്ട്രോസോഡ]] || [[:en:Patrick Strzoda|Patrick Strzoda]] || 2020-03 || 98.8 || 1.2 |- | 86 || [[കലാഭവൻ റഹ്മാൻ]] || [[:en:Kalabhavan Rahman|Kalabhavan Rahman]] || 2019-09 || 98.8 || 1.2 |- | 87 || [[ദേബെൻ മഹാത ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Deben Mahata Government Medical College and Hospital|Deben Mahata Government Medical College and Hospital]] || 2023-01 || 98.8 || 1.2 |- | 88 || [[അബ്ദുള്ള ഇബ്നു സലാം]] || [[:en:Abdullah ibn Salam|Abdullah ibn Salam]] || 2021-05 || 98.8 || 1.2 |- | 89 || [[പണ്ഡിറ്റ് ഭഗവത് ദയാൽ ശർമ്മ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ഹെൽത്ത് സയൻസസ്]] || [[:en:Pandit Bhagwat Dayal Sharma University of Health Sciences|Pandit Bhagwat Dayal Sharma University of Health Sciences]] || 2023-01 || 98.8 || 1.2 |- | 90 || [[ഗവേണിങ് ബോഡി കമ്മീഷൻ]] || [[:en:Governing Body Commission|Governing Body Commission]] || 2019-09 || 98.8 || 1.2 |- | 91 || [[മീനാക്ഷി ലെഖി]] || [[:en:Meenakshi Lekhi|Meenakshi Lekhi]] || 2019-08 || 98.7 || 1.3 |- | 92 || [[ചന്ദ്രസ്വാമി]] || [[:en:Chandraswami|Chandraswami]] || 2021-09 || 98.7 || 1.3 |- | 93 || [[മാരെക് ഗ്ലെസർമാൻ]] || [[:en:Marek Glezerman|Marek Glezerman]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 94 || [[നമോ മെഡിക്കൽ എഡ്യൂക്കേഷൻ ആൻഡ് റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]] || [[:en:Shri Vinoba Bhave Institute of Medical Sciences|Shri Vinoba Bhave Institute of Medical Sciences]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 95 || [[ബോൺ ഹാൾ ക്ലിനിക്ക്]] || [[:en:Bourn Hall Clinic|Bourn Hall Clinic]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 96 || [[മൈക്കിൾ മധുസൂദൻ ദത്ത്]] || [[:en:Michael Madhusudan Dutt|Michael Madhusudan Dutt]] || 2021-09 || 98.7 || 1.3 |- | 97 || [[പെട്ടിലാമ്പട്ര]] || [[:en:Pettilambattra|Pettilambattra]] || 2022-05 || 98.7 || 1.3 |- | 98 || [[എന്റെ വീട് അപ്പൂന്റേം]] || [[:en:Ente Veedu Appuvinteyum|Ente Veedu Appuvinteyum]] || 2022-12 || 98.7 || 1.3 |- | 99 || [[കേപ് കോസ്റ്റ് നഴ്സസ് ട്രെയിനിംഗ് കോളേജ്]] || [[:en:Cape Coast Nurses Training College|Cape Coast Nurses Training College]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 100 || [[സുശീല നയ്യാർ]] || [[:en:Sushila Nayyar|Sushila Nayyar]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 101 || [[പ്രണാമം (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Pranamam|Pranamam]] || 2019-12 || 98.7 || 1.3 |- | 102 || [[ടോക്കെഹോ യെപ്തോമി]] || [[:en:Tokheho|Tokheho]] || 2019-08 || 98.7 || 1.3 |- | 103 || [[പി.ഇ.എസ്. ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ് ആൻഡ് റിസർച്ച്]] || [[:en:P.E.S. Institute of Medical Sciences and Research|P.E.S. Institute of Medical Sciences and Research]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 104 || [[സുനിൽ വൽസൺ]] || [[:en:Sunil Valson|Sunil Valson]] || 2024-03 || 98.7 || 1.3 |- | 105 || [[ആക്റ്റ ഒബ്സ്റ്റട്രീഷ്യ എറ്റ് ഗൈനക്കോളജിക്ക സ്കാൻഡിനാവിക]] || [[:en:Acta Obstetricia et Gynecologica Scandinavica|Acta Obstetricia et Gynecologica Scandinavica]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 106 || [[രജപുത്രൻ]] || [[:en:Rajaputhran|Rajaputhran]] || 2020-03 || 98.7 || 1.3 |- | 107 || [[ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ലാത്തൂർ]] || [[:en:Government Medical College, Latur|Government Medical College, Latur]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 108 || [[ഛത്തീസ്ഗഡ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]] || [[:en:Chhattisgarh Institute of Medical Sciences|Chhattisgarh Institute of Medical Sciences]] || 2023-01 || 98.7 || 1.3 |- | 109 || [[സാൽ റേ]] || [[:en:Sal Rei|Sal Rei]] || 2019-11 || 98.6 || 1.4 |- | 110 || [[പല്ലെ രാമ റാവു]] || [[:en:Palle Rama Rao|Palle Rama Rao]] || 2019-10 || 98.6 || 1.4 |- | 111 || [[സെന്റ് കിറ്റ്സ് നെവിസ് ദേശീയ ഫുട്ബോൾ ടീം]] || [[:en:Saint Kitts and Nevis national football team|Saint Kitts and Nevis national football team]] || 2019-11 || 98.6 || 1.4 |- | 112 || [[ഡേവിഡ് ബേക്കർ]] || [[:en:David Baker (biochemist)|David Baker (biochemist)]] || 2021-05 || 98.6 || 1.4 |- | 113 || [[ബെൻസ്‌ വാസു]] || [[:en:Benz Vasu|Benz Vasu]] || 2023-01 || 98.6 || 1.4 |- | 114 || [[ഭൂതകാലം]] || [[:en:Bhoothakaalam|Bhoothakaalam]] || 2022-02 || 98.6 || 1.4 |- | 115 || [[ഹിന്ദു കൗൺസിൽ യു കെ]] || [[:en:Hindu Council UK|Hindu Council UK]] || 2019-10 || 98.6 || 1.4 |- | 116 || [[എൻഡോഡെർമൽ സൈനസ് ട്യൂമർ]] || [[:en:Endodermal sinus tumor|Endodermal sinus tumor]] || 2023-01 || 98.6 || 1.4 |- | 117 || [[ഗവൺമെന്റ് ഹോസ്പിറ്റൽ ഓഫ് തൊറാസിക് മെഡിസിൻ, ചെന്നൈ]] || [[:en:Government Hospital of Thoracic Medicine, Chennai|Government Hospital of Thoracic Medicine, Chennai]] || 2023-01 || 98.6 || 1.4 |- | 118 || [[ഹിന്ദു സേന]] || [[:en:Hindu Sena|Hindu Sena]] || 2019-10 || 98.6 || 1.4 |- | 119 || [[ഫോർട്ട് കൊച്ചി ബീച്ച്]] || [[:en:Fort Kochi Beach|Fort Kochi Beach]] || 2022-03 || 98.6 || 1.4 |- | 120 || [[മേരിയുടെ കിണർ]] || [[:en:Mary's Well|Mary's Well]] || 2021-05 || 98.6 || 1.4 |- | 121 || [[ഫെർഗൂസൺ റിഫ്ലെക്സ്]] || [[:en:Ferguson reflex|Ferguson reflex]] || 2023-01 || 98.6 || 1.4 |- | 122 || [[വിജ്ഞാൻ ഭവൻ]] || [[:en:Vigyan Bhavan|Vigyan Bhavan]] || 2019-10 || 98.6 || 1.4 |- | 123 || [[മെഹ്രി ഭാഷ]] || [[:en:Mehri language|Mehri language]] || 2019-08 || 98.6 || 1.4 |- | 124 || [[ഹിന്ദു സംഘടനകളുടെ പട്ടിക]] || [[:en:List of Hindu organisations|List of Hindu organisations]] || 2019-10 || 98.6 || 1.4 |- | 125 || [[മാടമ്പി സുബ്രഹ്മണ്യൻ നമ്പൂതിരി]] || [[:en:Madambi Subramanian Namboodiri|Madambi Subramanian Namboodiri]] || 2022-06 || 98.6 || 1.4 |- | 126 || [[ഗവണ്മെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, മഹാസമുന്ദ്]] || [[:en:Government Medical College, Mahasamund|Government Medical College, Mahasamund]] || 2023-01 || 98.6 || 1.4 |- | 127 || [[ഗാലക്റ്റിക്കോസ്]] || [[:en:Galácticos|Galácticos]] || 2020-04 || 98.6 || 1.4 |- | 128 || [[ഡറാഡൂൺ വിമാനത്താവളം]] || [[:en:Dehradun Airport|Dehradun Airport]] || 2019-08 || 98.6 || 1.4 |- | 129 || [[ബർത്തൊലൊമിയൊ ഒഗ്ബെഛെ]] || [[:en:Bartholomew Ogbeche|Bartholomew Ogbeche]] || 2019-11 || 98.6 || 1.4 |- | 130 || [[കെ.ടി. തോമസ് (ജസ്റ്റിസ്)]] || [[:en:K. T. Thomas (Justice)|K. T. Thomas (Justice)]] || 2019-09 || 98.6 || 1.4 |- | 131 || [[ജെ.സി. കുമാരപ്പ]] || [[:en:J. C. Kumarappa|J. C. Kumarappa]] || 2021-09 || 98.6 || 1.4 |- | 132 || [[ഷിൻജിനി ഭട്നാഗർ]] || [[:en:Shinjini Bhatnagar|Shinjini Bhatnagar]] || 2023-01 || 98.6 || 1.4 |- | 133 || [[മാക്സ് സാംഗർ]] || [[:en:Max Saenger|Max Saenger]] || 2023-01 || 98.5 || 1.5 |- | 134 || [[പാണ്ഡവാനി]] || [[:en:Pandavani|Pandavani]] || 2019-10 || 98.5 || 1.5 |- | 135 || [[മണിത്താലി]] || [[:en:Manithali|Manithali]] || 2019-11 || 98.5 || 1.5 |- | 136 || [[എക്സ് (ഇംഗ്ലീഷക്ഷരം)]] || [[:en:X|X]] || 2020-05 || 98.5 || 1.5 |- | 137 || [[ഊപ്പർകോട്ട് കോട്ട]] || [[:en:Uparkot Fort|Uparkot Fort]] || 2022-11 || 98.5 || 1.5 |- | 138 || [[ബിഷപ്പ് പാറ]] || [[:en:Bishop Rock, Isles of Scilly|Bishop Rock, Isles of Scilly]] || 2020-08 || 98.5 || 1.5 |- | 139 || [[സമോവൻ ബ്രെയ്‌ലി]] || [[:en:Samoan Braille|Samoan Braille]] || 2019-11 || 98.5 || 1.5 |- | 140 || [[വൈ (ഇംഗ്ലീഷക്ഷരം)]] || [[:en:Y|Y]] || 2020-05 || 98.5 || 1.5 |- | 141 || [[യൂ ടൂ ബ്രൂട്ടസ്]] || [[:en:You Too Brutus (film)|You Too Brutus (film)]] || 2022-05 || 98.5 || 1.5 |- | 142 || [[വന്ദേ ഭാരത് എക്സ്പ്രസ്]] || [[:en:Vande Bharat Express|Vande Bharat Express]] || 2019-10 || 98.5 || 1.5 |- | 143 || [[അഷിമ ആനന്ദ്]] || [[:en:Ashima Anand|Ashima Anand]] || 2023-01 || 98.5 || 1.5 |- | 144 || [[സിഫ്ഫീൻ യുദ്ധം]] || [[:en:Battle of Siffin|Battle of Siffin]] || 2021-03 || 98.5 || 1.5 |- | 145 || [[കൊല്ലത്തെ ആശുപത്രികളുടെ പട്ടിക]] || [[:en:List of hospitals in Kollam|List of hospitals in Kollam]] || 2019-08 || 98.5 || 1.5 |- | 146 || [[തന്തൈ പെരിയാർ ഗവൺമെന്റ് ഹെഡ്ക്വാർട്ടേഴ്സ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Thanthai Periyar Government Headquarters Hospital, Erode|Thanthai Periyar Government Headquarters Hospital, Erode]] || 2023-01 || 98.5 || 1.5 |- | 147 || [[മഹർഷി വിശ്വാമിത്ര ഓട്ടോണമസ് സ്റ്റേറ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] || [[:en:Maharshi Vishwamitra Autonomous State Medical College|Maharshi Vishwamitra Autonomous State Medical College]] || 2023-01 || 98.5 || 1.5 |- | 148 || [[കോവിഡ്-19 നിരീക്ഷണം]] || [[:en:COVID-19 surveillance|COVID-19 surveillance]] || 2020-04 || 98.5 || 1.5 |- | 149 || [[ചിന്മയ് ശങ്കർ ഡേ]] || [[:en:Chinmoy Sankar Dey|Chinmoy Sankar Dey]] || 2021-05 || 98.5 || 1.5 |- | 150 || [[ഖില്ലാരി പശു]] || [[:en:Khillari cattle|Khillari cattle]] || 2020-04 || 98.5 || 1.5 |- | 151 || [[നന്ദാദേവി എക്സ്പ്രസ്]] || [[:en:Nanda Devi AC Express|Nanda Devi AC Express]] || 2019-10 || 98.5 || 1.5 |- | 152 || [[ഫ്രെഡ് റോജേസ്]] || [[:en:Fred Rogers|Fred Rogers]] || 2020-04 || 98.5 || 1.5 |- | 153 || [[ആൻഡ്രൂ ടേറ്റ്]] || [[:en:Andrew Tate|Andrew Tate]] || 2022-09 || 98.5 || 1.5 |- | 154 || [[പാല്പിഫെർ]] || [[:en:Palpifer|Palpifer]] || 2019-09 || 98.5 || 1.5 |- | 155 || [[പോസ്റ്റ് മോർട്ടം (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Post Mortem (1982 film)|Post Mortem (1982 film)]] || 2019-11 || 98.5 || 1.5 |- | 156 || [[അജിത് കുമാർ മൈതി]] || [[:en:Ajit Kumar Maiti|Ajit Kumar Maiti]] || 2021-05 || 98.5 || 1.5 |- | 157 || [[സുരപദ്മ]] || [[:en:Śūrapadmā|Śūrapadmā]] || 2022-02 || 98.5 || 1.5 |- | 158 || [[ഫക്രുദ്ദീൻ അലി അഹമ്മദ് മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Fakhruddin Ali Ahmed Medical College and Hospital|Fakhruddin Ali Ahmed Medical College and Hospital]] || 2023-01 || 98.5 || 1.5 |- | 159 || [[കെയ്ൻ ടനാക]] || [[:en:Kane Tanaka|Kane Tanaka]] || 2020-09 || 98.4 || 1.6 |- | 160 || [[ലോക് നായക് ആശുപത്രി]] || [[:en:Lok Nayak Hospital|Lok Nayak Hospital]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 161 || [[അബുഗിഡാ]] || [[:en:Abugida|Abugida]] || 2022-02 || 98.4 || 1.6 |- | 162 || [[കേരള സർവ്വകലാശാലയുമായി അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്ത കോളേജുകളുടെ പട്ടിക]] || [[:en:List of colleges affiliated to the University of Kerala|List of colleges affiliated to the University of Kerala]] || 2022-03 || 98.4 || 1.6 |- | 163 || [[മൂർഫീൽഡ്സ് ഐ ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Moorfields Eye Hospital|Moorfields Eye Hospital]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 164 || [[ഗായത്രീ ദേവി]] || [[:en:Gayatri|Gayatri]] || 2019-10 || 98.4 || 1.6 |- | 165 || [[ബി.ജെ. മെഡിക്കൽ കോളേജ്, അഹമ്മദാബാദ്]] || [[:en:B. J. Medical College, Ahmedabad|B. J. Medical College, Ahmedabad]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 166 || [[നാൻസി ലൌഡൻ]] || [[:en:Nancy Loudon|Nancy Loudon]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 167 || [[വിൻസെന്റ് പാല]] || [[:en:Vincent Pala|Vincent Pala]] || 2019-08 || 98.4 || 1.6 |- | 168 || [[മംഗളൂരു സെൻട്രൽ - തിരുവനന്തപുരം വന്ദേ ഭാരത് എക്സ്പ്രസ്]] || [[:en:Kasaragod–Thiruvananthapuram Vande Bharat Express (via Alappuzha)|Kasaragod–Thiruvananthapuram Vande Bharat Express (via Alappuzha)]] || 2023-10 || 98.4 || 1.6 |- | 169 || [[കിഷൻ കപൂർ]] || [[:en:Kishan Kapoor|Kishan Kapoor]] || 2019-08 || 98.4 || 1.6 |- | 170 || [[മുകുന്ദ ഗോസ്വാമി]] || [[:en:Mukunda Goswami|Mukunda Goswami]] || 2019-09 || 98.4 || 1.6 |- | 171 || [[ചായം പൂശിയ വീട്]] || [[:en:The Painted House|The Painted House]] || 2020-01 || 98.4 || 1.6 |- | 172 || [[ആക്സസറി ബ്രെസ്റ്റ്]] || [[:en:Accessory breast|Accessory breast]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 173 || [[വർധമാൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]] || [[:en:Vardhman Institute of Medical Sciences|Vardhman Institute of Medical Sciences]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 174 || [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി കനാൽ]] || [[:en:Indira Gandhi Canal|Indira Gandhi Canal]] || 2022-11 || 98.4 || 1.6 |- | 175 || [[ഇന്റർനാഷണൽ സൊസൈറ്റി ഓഫ് അൾട്രാസൗണ്ട് ഇൻ ഒബ്സ്റ്റട്രിക്സ് ആൻഡ് ഗൈനക്കോളജി]] || [[:en:International Society of Ultrasound in Obstetrics and Gynecology|International Society of Ultrasound in Obstetrics and Gynecology]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 176 || [[അന്ന-മരിയ ബെല്ലി]] || [[:en:Anna-Maria Belli|Anna-Maria Belli]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 177 || [[സിൽചാർ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Silchar Medical College and Hospital|Silchar Medical College and Hospital]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 178 || [[പൊയ്കയിൽ ശ്രീകുമാര ഗുരുദേവൻ]] || [[:en:Poykayil Sreekumara Gurudevan|Poykayil Sreekumara Gurudevan]] || 2023-02 || 98.4 || 1.6 |- | 179 || [[ബങ്കുര സമ്മിലാനി മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Bankura Sammilani Medical College and Hospital|Bankura Sammilani Medical College and Hospital]] || 2023-01 || 98.4 || 1.6 |- | 180 || [[ഹാലിചരൻ നർസാരി]] || [[:en:Halicharan Narzary|Halicharan Narzary]] || 2019-11 || 98.4 || 1.6 |- | 181 || [[നയ്യാര നൂർ]] || [[:en:Nayyara Noor|Nayyara Noor]] || 2022-08 || 98.4 || 1.6 |- | 182 || [[അഡോൾഫ് ഗുസ്സെറോ]] || [[:en:Adolf Gusserow|Adolf Gusserow]] || 2023-01 || 98.3 || 1.7 |- | 183 || [[ആദിർ രഞ്ജൻ ചൗധരി]] || [[:en:Adhir Ranjan Chowdhury|Adhir Ranjan Chowdhury]] || 2019-08 || 98.3 || 1.7 |- | 184 || [[ക്വീൻ എലിസബത്ത് ഹാൾ]] || [[:en:Queen Elizabeth Hall|Queen Elizabeth Hall]] || 2020-01 || 98.3 || 1.7 |- | 185 || [[ഖതിക്]] || [[:en:Qatiq|Qatiq]] || 2020-12 || 98.3 || 1.7 |- | 186 || [[തുരാഗ ദേശിരാജു]] || [[:en:Turaga Desiraju|Turaga Desiraju]] || 2021-05 || 98.3 || 1.7 |- | 187 || [[രാജൻ രഹേജ]] || [[:en:Rajan Raheja|Rajan Raheja]] || 2021-06 || 98.3 || 1.7 |- | 188 || [[വജൈനൽ കഫ്]] || [[:en:Vaginal cuff|Vaginal cuff]] || 2023-01 || 98.3 || 1.7 |- | 189 || [[സാന്തിയാഗോ ബെർണബ്യു സ്റ്റേഡിയം]] || [[:en:Santiago Bernabéu Stadium|Santiago Bernabéu Stadium]] || 2020-04 || 98.3 || 1.7 |- | 190 || [[ഈശ ഫൗണ്ടേഷൻ]] || [[:en:Isha Foundation|Isha Foundation]] || 2019-10 || 98.3 || 1.7 |- | 191 || [[അവിനാശ് ദീക്ഷിത്]] || [[:en:Avinash Dixit|Avinash Dixit]] || 2019-10 || 98.3 || 1.7 |- | 192 || [[ലിസ സൊബെറാനൊ]] || [[:en:Liza Soberano|Liza Soberano]] || 2019-11 || 98.3 || 1.7 |- | 193 || [[ഈണം (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Eenam|Eenam]] || 2019-12 || 98.3 || 1.7 |- | 194 || [[വിടരുന്ന മൊട്ടുകൾ]] || [[:en:Vidarunna Mottukal|Vidarunna Mottukal]] || 2020-04 || 98.3 || 1.7 |- | 195 || [[സുധി കോപ്പ]] || [[:en:Sudhi Koppa|Sudhi Koppa]] || 2022-03 || 98.3 || 1.7 |- | 196 || [[പരിപാടൽ]] || [[:en:Paripāṭal|Paripāṭal]] || 2020-05 || 98.3 || 1.7 |- | 197 || [[കെ. ശ്രീനാഥ് റെഡ്ഡി]] || [[:en:K. Srinath Reddy|K. Srinath Reddy]] || 2021-05 || 98.3 || 1.7 |- | 198 || [[ചിത്ര ബറുച]] || [[:en:Chitra Bharucha|Chitra Bharucha]] || 2023-01 || 98.3 || 1.7 |- | 199 || [[പ്രേമഗീതങ്ങൾ]] || [[:en:Prema Geethangal|Prema Geethangal]] || 2019-11 || 98.3 || 1.7 |- | 200 || [[ഹാവോ ജിംഗ്ഫാംഗ്]] || [[:en:Hao Jingfang|Hao Jingfang]] || 2020-04 || 98.3 || 1.7 |} dvqjhlvqs4ezx5r3zsmgssagf63nvwb 2 669729 4652008 2026-07-31T21:01:26Z Netha Hussain 19313 പദ്ധതിരേഖയിലെ വിശദാംശങ്ങൾ ഈ ഉപതാളിലേക്കു മാറ്റുന്നു: രീതിശാസ്ത്രവും സാങ്കേതിക വിവരങ്ങളും 4652008 wikitext text/x-wiki {{Notice|[[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം|നിർമ്മിതബുദ്ധി ഉപയോഗിച്ചുള്ള പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണ പദ്ധതിയുടെ]] വിശദമായ രീതിശാസ്ത്രവും സാങ്കേതിക വിവരങ്ങളുമാണ് ഈ താളിൽ. പദ്ധതിയുടെ സംഗ്രഹത്തിനും നിലവിലെ സ്ഥിതിക്കും പ്രധാന താൾ കാണുക.}} == പശ്ചാത്തലം == * മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ <code>contenttranslation</code> ടാഗോടുകൂടിയ '''ഏകദേശം 14,800 തിരുത്തലുകൾ''' ഇതുവരെ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട് (2026 ജൂലൈയിലെ കണക്ക്). ഇവയിൽ ഏകദേശം 9,800 എണ്ണം CX2 (പുതിയ പതിപ്പ്) ഉപയോഗിച്ചുള്ളവയാണ്; ഏകദേശം 900 എണ്ണം [[:mw:Special:MyLanguage/Content translation/Section translation|ഉപവിഭാഗ പരിഭാഷ]] വഴിയുള്ളവയും. * CX ഉപകരണം മലയാളത്തിലേക്ക് Google Translate, MinT തുടങ്ങിയ യന്ത്രപരിഭാഷാ സേവനങ്ങളാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഇവയുടെ ഗുണനിലവാരം മെച്ചപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, മലയാളംപോലുള്ള സങ്കീർണ്ണരൂപഘടനയുള്ള (agglutinative) ഭാഷകളിൽ പിശകുകൾ സാധാരണമാണ്. * ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിൽ CX വഴി വന്ന മോശം പരിഭാഷകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ പ്രത്യേക ശുദ്ധീകരണസംരംഭവും ([[:en:Wikipedia:Content translation tool|WP:CXT]]) പ്രത്യേക മായ്ക്കൽ മാനദണ്ഡവും (X2) വരെ വേണ്ടിവന്നിട്ടുണ്ട്. == പദ്ധതിയുടെ വ്യാപ്തിക്ക് പുറത്തുള്ളവ == * പുതിയ ഉള്ളടക്കം ചേർക്കൽ, വസ്തുതാപരമായ തിരുത്തലുകൾ, അവലംബങ്ങൾ ചേർക്കൽ/നീക്കം ചെയ്യൽ — ഇവയൊന്നും ബോട്ട് ചെയ്യില്ല. * ലേഖനങ്ങൾ മായ്ക്കാനുള്ള ശുപാർശകൾ ഈ പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമല്ല (ഗുരുതരപ്രശ്നമുള്ളവ കണ്ടെത്തിയാൽ സാധാരണ നടപടിക്രമപ്രകാരം സമൂഹത്തിന്റെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടുത്തും). * CX ഉപകരണത്തിന്റെ ഉപയോഗം നിരുത്സാഹപ്പെടുത്തലല്ല ലക്ഷ്യം; നിലവിലുള്ള ലേഖനങ്ങളുടെ ഭാഷ മെച്ചപ്പെടുത്തലാണ്. == രീതിശാസ്ത്രം == === ഘട്ടം 1: ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്തൽ === താഴെപ്പറയുന്ന സ്രോതസ്സുകളിൽനിന്ന് CX-ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക തയ്യാറാക്കും: * '''ടാഗ് അടിസ്ഥാനത്തിൽ''': <code>contenttranslation</code>, <code>contenttranslation-v2</code>, <code>sectiontranslation</code>, <code>contenttranslation-high-unmodified-mt-text</code> എന്നീ ടാഗുകളുള്ള താളുകൾ ([[Special:Tags|പ്രത്യേകം:ടാഗുകൾ]] കാണുക). ഉദാഹരണ API ചോദ്യം: *: <code><nowiki>https://ml.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=recentchanges&rctag=contenttranslation&rclimit=500</nowiki></code> * '''CX സ്ഥിതിവിവര API''': <code>list=cxpublishedtranslations&from=en&to=ml</code> എന്ന API ഓരോ പരിഭാഷയിലെയും യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം (<code>stats.mt</code>) ഉൾപ്പെടെ നൽകുന്നു — മാറ്റംവരുത്താത്ത യന്ത്രപരിഭാഷ കൂടുതലുള്ള ലേഖനങ്ങൾ മുൻഗണനാക്രമത്തിൽ അടുക്കാൻ ഇത് ഉപയോഗിക്കും. * '''PetScan / Quarry''': <code>change_tag</code> പട്ടികയിൽനിന്ന് SQL ചോദ്യം വഴി പൂർണ്ണപ്പട്ടിക. പൈലറ്റിനായി തിരഞ്ഞെടുത്ത ലേഖനങ്ങൾ: [[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/ആദ്യ 200 ലേഖനങ്ങൾ|ആദ്യ 200 ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക]]. വലിയ പട്ടിക മലയാളം വിക്കിസമൂഹത്തിന്റെ സമവായത്തിനു ശേഷം. === ഘട്ടം 2: ബോട്ട് വഴി തിരുത്തൽ === * [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ|ബോട്ട് നയം]] അനുസരിച്ച്, [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ/അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷകൾ|അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷ]] സമർപ്പിച്ച് അനുമതി ലഭിച്ചശേഷം മാത്രമേ ബോട്ട് സ്വയംപ്രവർത്തിക്കൂ. * ഓരോ തിരുത്തിലും വ്യക്തമായ തിരുത്തൽ സംഗ്രഹം: ഉദാ. <code>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണ പദ്ധതി — ഭാഷ മെച്ചപ്പെടുത്തൽ; വിശദാംശങ്ങൾ പദ്ധതിത്താളിൽ</code>. * {{tl|bots}} / {{tl|nobots}} ഫലകങ്ങൾ മാനിക്കും; തിരുത്തൽനിരക്ക് പരിമിതപ്പെടുത്തും (മിനിറ്റിൽ പരമാവധി ഏതാനും തിരുത്തുകൾ). * പൈലറ്റിലെ ആദ്യ 20 ലേഖനങ്ങളുടെ തിരുത്തുകൾ '''പൂർണ്ണമായും മനുഷ്യപരിശോധനയ്ക്കുശേഷം''' മാത്രം സേവ് ചെയ്തു (calibration ഘട്ടം). തുടർന്നുള്ള 80 എണ്ണം അർദ്ധസ്വയംപ്രവർത്തിതമായി — ഓരോ diff-ഉം [[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain|Netha Hussain]] പരിശോധിച്ചു. പരിശോധനയിൽ എല്ലാവർക്കും പങ്കുചേരാവുന്നതാണ്. * എല്ലാ ബോട്ട് തിരുത്തുകളുടെയും പട്ടിക പദ്ധതിത്താളിന്റെ ഉപതാളിൽ പരസ്യമായി സൂക്ഷിക്കും; ഏത് തിരുത്തും ആർക്കും ഒറ്റ ക്ലിക്കിൽ മുൻപ്രാപനം (revert) ചെയ്യാം — അതിനെതിരെ തർക്കമുണ്ടാകില്ല. ==== ബോട്ടിന്റെ പ്രവർത്തനം ==== * മൂലലേഖനം (ഇംഗ്ലീഷ്) ലഭ്യമെങ്കിൽ അതും മലയാളം പതിപ്പും LLM-ന് നൽകി, '''അർത്ഥവ്യത്യാസം വരുത്താതെ ഭാഷ മാത്രം''' മെച്ചപ്പെടുത്താൻ നിർദ്ദേശിക്കും. * എ.ഐ ബോട്ടിന് കർശന നിയന്ത്രണങ്ങളാണ് കൊടുത്തിട്ടുള്ളത് (guardrails): ** വിക്കിഘടന (കണ്ണികൾ, ഫലകങ്ങൾ, അവലംബ ടാഗുകൾ, ചിത്രങ്ങൾ, വർഗ്ഗങ്ങൾ) അതേപടി നിലനിർത്തും. ** സംഖ്യകൾ, പേരുകൾ, തീയതികൾ, ഉദ്ധരണികൾ എന്നിവ മാറ്റില്ല. ** പുതിയ വാക്യങ്ങളോ വിവരങ്ങളോ കൂട്ടിച്ചേർക്കില്ല; ഉള്ളടക്കം നീക്കം ചെയ്യില്ല. * തിരുത്തിയശേഷം ഒരു രണ്ടാം AI-പരിശോധന (verification pass) നടത്തും. പഴയതും പുതിയതുമായ പതിപ്പുകൾ താരതമ്യം ചെയ്ത് അർത്ഥവ്യതിയാനമോ വിവരനഷ്ടമോ ഉണ്ടോയെന്ന് സ്വതന്ത്രമായി പരിശോധിക്കും. സംശയമുള്ളവ മനുഷ്യപരിശോധനയ്ക്ക് മാറ്റിവയ്ക്കും. == വിജയമാനദണ്ഡങ്ങൾ (metrics) == പൈലറ്റ് പഠനത്തിൽ താഴെപ്പറയുന്നവ ശരിയാണെന്ന് തെളിഞ്ഞാൽ പദ്ധതി വിജയകരമാണെന്നത് കണക്കാക്കാം. # '''കൃത്യത''': മനുഷ്യപരിശോധനയിൽ "അർത്ഥവ്യത്യാസമില്ല, ഭാഷ മെച്ചപ്പെട്ടു" എന്ന് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്ന തിരുത്തുകളുടെ അനുപാതം ≥ 95%. # '''മുൻപ്രാപന നിരക്ക്''': സമൂഹാംഗങ്ങൾ മുൻപ്രാപനം ചെയ്യുന്ന ബോട്ട് തിരുത്തുകൾ ≤ 5%. # '''വസ്തുതാവ്യതിയാനം''': വസ്തുത മാറിയതായി കണ്ടെത്തുന്ന തിരുത്തുകൾ = 0 (ഒരെണ്ണം കണ്ടെത്തിയാൽപ്പോലും പ്രവർത്തനം നിർത്തി കാരണം വിശകലനം ചെയ്യും). # '''സമൂഹസ്വീകാര്യത''': പൈലറ്റ് റിപ്പോർട്ടിന്മേലുള്ള ചർച്ചയിൽ തുടരാനുള്ള സമവായം. == അപകടസാധ്യതകളും പരിഹാരങ്ങളും == {| class="wikitable" ! അപകടസാധ്യത !! പരിഹാരം |- | AI വസ്തുതകൾ മാറ്റുകയോ പുതിയ (തെറ്റായ) വിവരം ചേർക്കുകയോ ചെയ്യുക (hallucination) || ഭാഷാതിരുത്തലിൽ മാത്രം പരിമിതപ്പെടുത്തുന്ന കർശന നിർദ്ദേശങ്ങൾ; സ്വതന്ത്ര രണ്ടാം AI-പരിശോധന; calibration ഘട്ടത്തിൽ 100% മനുഷ്യപരിശോധന; സംഖ്യ/പേര്/തീയതി മാറ്റങ്ങൾ യാന്ത്രികമായി കണ്ടെത്തി തടയുന്ന diff-പരിശോധന |- | വിക്കിഘടന (ഫലകങ്ങൾ, അവലംബങ്ങൾ) തകരാറിലാകുക || തിരുത്തലിനുമുമ്പും ശേഷവും ഘടനാപരിശോധന (parser check); ഘടന മാറിയാൽ തിരുത്ത് സ്വയം നിരസിക്കും |- | സമൂഹത്തിന്റെ എതിർപ്പ് / വിശ്വാസക്കുറവ് || മുൻകൂർ ചർച്ചയും സമവായവും; പൂർണ്ണ സുതാര്യത; എളുപ്പത്തിലുള്ള മുൻപ്രാപനം; പരാതിപ്പെടാനുള്ള കേന്ദ്രീകൃത താൾ; ആവശ്യപ്പെട്ടാൽ ഉടൻ പ്രവർത്തനം നിർത്തൽ |} == നയപരമായ അനുസരണം == * '''[[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ]]''': ബോട്ട് പ്രവർത്തനത്തിന് മുൻകൂർ അനുമതി തേടും; അപേക്ഷ [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ/അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷകൾ]] എന്ന താളിൽ സമർപ്പിക്കും. * '''സുതാര്യത''': ബോട്ട് അക്കൗണ്ടിന്റെ ഉപയോക്തൃതാളിൽ പദ്ധതിവിവരണം, ഉപയോഗിക്കുന്ന AI മോഡൽ, പ്രവർത്തകന്റെ വിവരം എന്നിവ വ്യക്തമാക്കും. AI ഉപയോഗം തിരുത്തൽ സംഗ്രഹത്തിൽ വെളിപ്പെടുത്തും. * '''ഉത്തരവാദിത്തം''': ബോട്ടിന്റെ എല്ലാ തിരുത്തുകളുടെയും പൂർണ്ണ ഉത്തരവാദിത്തം പ്രവർത്തകയ്ക്കായിരിക്കും. * പദ്ധതി വിപുലീകരിക്കുംമുമ്പ് [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്|പഞ്ചായത്തിൽ]] ചർച്ച നടത്തി സമവായം ഉറപ്പാക്കും. == സാങ്കേതിക അനുബന്ധം == === ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്താനുള്ള മാതൃകാ API ചോദ്യങ്ങൾ === CX ടാഗുള്ള സമീപകാല മാറ്റങ്ങൾ: <nowiki>https://ml.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=recentchanges&rctag=contenttranslation&rcnamespace=0&rclimit=500&rcprop=title|timestamp|tags&format=json</nowiki> പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പരിഭാഷകളും യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതവും: <nowiki>https://ml.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=cxpublishedtranslations&from=en&to=ml&limit=500&format=json</nowiki> (ഫലത്തിലെ <code>stats.mt</code> — യന്ത്രപരിഭാഷയുടെ അനുപാതം, <code>stats.human</code> — മനുഷ്യതിരുത്തലിന്റെ അനുപാതം. <code>stats.mt</code> ഉയർന്നതും <code>stats.human</code> കുറഞ്ഞതുമായ ലേഖനങ്ങൾക്ക് മുൻഗണന.) മാറ്റംവരുത്താത്ത യന്ത്രപരിഭാഷ കൂടുതലുള്ള തിരുത്തുകൾ: <nowiki>https://ml.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=recentchanges&rctag=contenttranslation-high-unmodified-mt-text&rclimit=500&format=json</nowiki> === സാങ്കേതിക ഘടകങ്ങൾ === * '''ഭാഷ/ചട്ടക്കൂട്''': Python + [[:mw:Manual:Pywikibot|Pywikibot]] * '''AI മോഡൽ''': പൈലറ്റ് പദ്ധതിയ്ക്കായി തിരഞ്ഞെടുത്തത് ക്ലോഡ് ഫേബിൾ 5 (Claude Fable 5) എന്ന മോഡൽ ആണ്. ബോട്ട് പുതുക്കിപ്പണിയുമ്പോൾ, മലയാളത്തിൽ മികച്ച പ്രകടനമുള്ള മോഡലുകൾ താരതമ്യം ചെയ്ത് വീണ്ടും വിലയിരുത്തും. * '''പ്രവർത്തനരേഖകൾ''': ഓരോ ലേഖനത്തിനും അന്തിമ diff പരസ്യമായി ലഭ്യമാക്കും. * '''കോഡ്''': പദ്ധതിയുടെ മുഴുവൻ കോഡും സ്വതന്ത്ര അനുമതിപത്രത്തിൽ (open source) പ്രസിദ്ധീകരിക്കും. [[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം|← പ്രധാന പദ്ധതിത്താളിലേക്ക് മടങ്ങുക]] bw3tw5iiltdytownpyh2d2g6ewrboiq 4652079 4652008 2026-08-01T09:41:34Z Netha Hussain 19313 /* നയപരമായ അനുസരണം */ +1 4652079 wikitext text/x-wiki {{Notice|[[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം|നിർമ്മിതബുദ്ധി ഉപയോഗിച്ചുള്ള പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണ പദ്ധതിയുടെ]] വിശദമായ രീതിശാസ്ത്രവും സാങ്കേതിക വിവരങ്ങളുമാണ് ഈ താളിൽ. പദ്ധതിയുടെ സംഗ്രഹത്തിനും നിലവിലെ സ്ഥിതിക്കും പ്രധാന താൾ കാണുക.}} == പശ്ചാത്തലം == * മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ <code>contenttranslation</code> ടാഗോടുകൂടിയ '''ഏകദേശം 14,800 തിരുത്തലുകൾ''' ഇതുവരെ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട് (2026 ജൂലൈയിലെ കണക്ക്). ഇവയിൽ ഏകദേശം 9,800 എണ്ണം CX2 (പുതിയ പതിപ്പ്) ഉപയോഗിച്ചുള്ളവയാണ്; ഏകദേശം 900 എണ്ണം [[:mw:Special:MyLanguage/Content translation/Section translation|ഉപവിഭാഗ പരിഭാഷ]] വഴിയുള്ളവയും. * CX ഉപകരണം മലയാളത്തിലേക്ക് Google Translate, MinT തുടങ്ങിയ യന്ത്രപരിഭാഷാ സേവനങ്ങളാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഇവയുടെ ഗുണനിലവാരം മെച്ചപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, മലയാളംപോലുള്ള സങ്കീർണ്ണരൂപഘടനയുള്ള (agglutinative) ഭാഷകളിൽ പിശകുകൾ സാധാരണമാണ്. * ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിൽ CX വഴി വന്ന മോശം പരിഭാഷകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ പ്രത്യേക ശുദ്ധീകരണസംരംഭവും ([[:en:Wikipedia:Content translation tool|WP:CXT]]) പ്രത്യേക മായ്ക്കൽ മാനദണ്ഡവും (X2) വരെ വേണ്ടിവന്നിട്ടുണ്ട്. == പദ്ധതിയുടെ വ്യാപ്തിക്ക് പുറത്തുള്ളവ == * പുതിയ ഉള്ളടക്കം ചേർക്കൽ, വസ്തുതാപരമായ തിരുത്തലുകൾ, അവലംബങ്ങൾ ചേർക്കൽ/നീക്കം ചെയ്യൽ — ഇവയൊന്നും ബോട്ട് ചെയ്യില്ല. * ലേഖനങ്ങൾ മായ്ക്കാനുള്ള ശുപാർശകൾ ഈ പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമല്ല (ഗുരുതരപ്രശ്നമുള്ളവ കണ്ടെത്തിയാൽ സാധാരണ നടപടിക്രമപ്രകാരം സമൂഹത്തിന്റെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടുത്തും). * CX ഉപകരണത്തിന്റെ ഉപയോഗം നിരുത്സാഹപ്പെടുത്തലല്ല ലക്ഷ്യം; നിലവിലുള്ള ലേഖനങ്ങളുടെ ഭാഷ മെച്ചപ്പെടുത്തലാണ്. == രീതിശാസ്ത്രം == === ഘട്ടം 1: ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്തൽ === താഴെപ്പറയുന്ന സ്രോതസ്സുകളിൽനിന്ന് CX-ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക തയ്യാറാക്കും: * '''ടാഗ് അടിസ്ഥാനത്തിൽ''': <code>contenttranslation</code>, <code>contenttranslation-v2</code>, <code>sectiontranslation</code>, <code>contenttranslation-high-unmodified-mt-text</code> എന്നീ ടാഗുകളുള്ള താളുകൾ ([[Special:Tags|പ്രത്യേകം:ടാഗുകൾ]] കാണുക). ഉദാഹരണ API ചോദ്യം: *: <code><nowiki>https://ml.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=recentchanges&rctag=contenttranslation&rclimit=500</nowiki></code> * '''CX സ്ഥിതിവിവര API''': <code>list=cxpublishedtranslations&from=en&to=ml</code> എന്ന API ഓരോ പരിഭാഷയിലെയും യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം (<code>stats.mt</code>) ഉൾപ്പെടെ നൽകുന്നു — മാറ്റംവരുത്താത്ത യന്ത്രപരിഭാഷ കൂടുതലുള്ള ലേഖനങ്ങൾ മുൻഗണനാക്രമത്തിൽ അടുക്കാൻ ഇത് ഉപയോഗിക്കും. * '''PetScan / Quarry''': <code>change_tag</code> പട്ടികയിൽനിന്ന് SQL ചോദ്യം വഴി പൂർണ്ണപ്പട്ടിക. പൈലറ്റിനായി തിരഞ്ഞെടുത്ത ലേഖനങ്ങൾ: [[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/ആദ്യ 200 ലേഖനങ്ങൾ|ആദ്യ 200 ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക]]. വലിയ പട്ടിക മലയാളം വിക്കിസമൂഹത്തിന്റെ സമവായത്തിനു ശേഷം. === ഘട്ടം 2: ബോട്ട് വഴി തിരുത്തൽ === * [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ|ബോട്ട് നയം]] അനുസരിച്ച്, [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ/അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷകൾ|അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷ]] സമർപ്പിച്ച് അനുമതി ലഭിച്ചശേഷം മാത്രമേ ബോട്ട് സ്വയംപ്രവർത്തിക്കൂ. * ഓരോ തിരുത്തിലും വ്യക്തമായ തിരുത്തൽ സംഗ്രഹം: ഉദാ. <code>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണ പദ്ധതി — ഭാഷ മെച്ചപ്പെടുത്തൽ; വിശദാംശങ്ങൾ പദ്ധതിത്താളിൽ</code>. * {{tl|bots}} / {{tl|nobots}} ഫലകങ്ങൾ മാനിക്കും; തിരുത്തൽനിരക്ക് പരിമിതപ്പെടുത്തും (മിനിറ്റിൽ പരമാവധി ഏതാനും തിരുത്തുകൾ). * പൈലറ്റിലെ ആദ്യ 20 ലേഖനങ്ങളുടെ തിരുത്തുകൾ '''പൂർണ്ണമായും മനുഷ്യപരിശോധനയ്ക്കുശേഷം''' മാത്രം സേവ് ചെയ്തു (calibration ഘട്ടം). തുടർന്നുള്ള 80 എണ്ണം അർദ്ധസ്വയംപ്രവർത്തിതമായി — ഓരോ diff-ഉം [[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain|Netha Hussain]] പരിശോധിച്ചു. പരിശോധനയിൽ എല്ലാവർക്കും പങ്കുചേരാവുന്നതാണ്. * എല്ലാ ബോട്ട് തിരുത്തുകളുടെയും പട്ടിക പദ്ധതിത്താളിന്റെ ഉപതാളിൽ പരസ്യമായി സൂക്ഷിക്കും; ഏത് തിരുത്തും ആർക്കും ഒറ്റ ക്ലിക്കിൽ മുൻപ്രാപനം (revert) ചെയ്യാം — അതിനെതിരെ തർക്കമുണ്ടാകില്ല. ==== ബോട്ടിന്റെ പ്രവർത്തനം ==== * മൂലലേഖനം (ഇംഗ്ലീഷ്) ലഭ്യമെങ്കിൽ അതും മലയാളം പതിപ്പും LLM-ന് നൽകി, '''അർത്ഥവ്യത്യാസം വരുത്താതെ ഭാഷ മാത്രം''' മെച്ചപ്പെടുത്താൻ നിർദ്ദേശിക്കും. * എ.ഐ ബോട്ടിന് കർശന നിയന്ത്രണങ്ങളാണ് കൊടുത്തിട്ടുള്ളത് (guardrails): ** വിക്കിഘടന (കണ്ണികൾ, ഫലകങ്ങൾ, അവലംബ ടാഗുകൾ, ചിത്രങ്ങൾ, വർഗ്ഗങ്ങൾ) അതേപടി നിലനിർത്തും. ** സംഖ്യകൾ, പേരുകൾ, തീയതികൾ, ഉദ്ധരണികൾ എന്നിവ മാറ്റില്ല. ** പുതിയ വാക്യങ്ങളോ വിവരങ്ങളോ കൂട്ടിച്ചേർക്കില്ല; ഉള്ളടക്കം നീക്കം ചെയ്യില്ല. * തിരുത്തിയശേഷം ഒരു രണ്ടാം AI-പരിശോധന (verification pass) നടത്തും. പഴയതും പുതിയതുമായ പതിപ്പുകൾ താരതമ്യം ചെയ്ത് അർത്ഥവ്യതിയാനമോ വിവരനഷ്ടമോ ഉണ്ടോയെന്ന് സ്വതന്ത്രമായി പരിശോധിക്കും. സംശയമുള്ളവ മനുഷ്യപരിശോധനയ്ക്ക് മാറ്റിവയ്ക്കും. == വിജയമാനദണ്ഡങ്ങൾ (metrics) == പൈലറ്റ് പഠനത്തിൽ താഴെപ്പറയുന്നവ ശരിയാണെന്ന് തെളിഞ്ഞാൽ പദ്ധതി വിജയകരമാണെന്നത് കണക്കാക്കാം. # '''കൃത്യത''': മനുഷ്യപരിശോധനയിൽ "അർത്ഥവ്യത്യാസമില്ല, ഭാഷ മെച്ചപ്പെട്ടു" എന്ന് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്ന തിരുത്തുകളുടെ അനുപാതം ≥ 95%. # '''മുൻപ്രാപന നിരക്ക്''': സമൂഹാംഗങ്ങൾ മുൻപ്രാപനം ചെയ്യുന്ന ബോട്ട് തിരുത്തുകൾ ≤ 5%. # '''വസ്തുതാവ്യതിയാനം''': വസ്തുത മാറിയതായി കണ്ടെത്തുന്ന തിരുത്തുകൾ = 0 (ഒരെണ്ണം കണ്ടെത്തിയാൽപ്പോലും പ്രവർത്തനം നിർത്തി കാരണം വിശകലനം ചെയ്യും). # '''സമൂഹസ്വീകാര്യത''': പൈലറ്റ് റിപ്പോർട്ടിന്മേലുള്ള ചർച്ചയിൽ തുടരാനുള്ള സമവായം. == അപകടസാധ്യതകളും പരിഹാരങ്ങളും == {| class="wikitable" ! അപകടസാധ്യത !! പരിഹാരം |- | AI വസ്തുതകൾ മാറ്റുകയോ പുതിയ (തെറ്റായ) വിവരം ചേർക്കുകയോ ചെയ്യുക (hallucination) || ഭാഷാതിരുത്തലിൽ മാത്രം പരിമിതപ്പെടുത്തുന്ന കർശന നിർദ്ദേശങ്ങൾ; സ്വതന്ത്ര രണ്ടാം AI-പരിശോധന; calibration ഘട്ടത്തിൽ 100% മനുഷ്യപരിശോധന; സംഖ്യ/പേര്/തീയതി മാറ്റങ്ങൾ യാന്ത്രികമായി കണ്ടെത്തി തടയുന്ന diff-പരിശോധന |- | വിക്കിഘടന (ഫലകങ്ങൾ, അവലംബങ്ങൾ) തകരാറിലാകുക || തിരുത്തലിനുമുമ്പും ശേഷവും ഘടനാപരിശോധന (parser check); ഘടന മാറിയാൽ തിരുത്ത് സ്വയം നിരസിക്കും |- | സമൂഹത്തിന്റെ എതിർപ്പ് / വിശ്വാസക്കുറവ് || മുൻകൂർ ചർച്ചയും സമവായവും; പൂർണ്ണ സുതാര്യത; എളുപ്പത്തിലുള്ള മുൻപ്രാപനം; പരാതിപ്പെടാനുള്ള കേന്ദ്രീകൃത താൾ; ആവശ്യപ്പെട്ടാൽ ഉടൻ പ്രവർത്തനം നിർത്തൽ |} == ബോട്ട് പ്രവർത്തനം == * '''[[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ]]''': ബോട്ട് പ്രവർത്തനത്തിന് മുൻകൂർ അനുമതി തേടും; അപേക്ഷ [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ/അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷകൾ]] എന്ന താളിൽ സമർപ്പിക്കും. * '''സുതാര്യത''': ബോട്ട് അക്കൗണ്ടിന്റെ ഉപയോക്തൃതാളിൽ പദ്ധതിവിവരണം, ഉപയോഗിക്കുന്ന AI മോഡൽ, പ്രവർത്തകന്റെ വിവരം എന്നിവ വ്യക്തമാക്കും. AI ഉപയോഗം തിരുത്തൽ സംഗ്രഹത്തിൽ വെളിപ്പെടുത്തും. * '''ഉത്തരവാദിത്തം''': ബോട്ടിന്റെ എല്ലാ തിരുത്തുകളുടെയും പൂർണ്ണ ഉത്തരവാദിത്തം പ്രവർത്തകയ്ക്കായിരിക്കും. * പദ്ധതി വിപുലീകരിക്കുംമുമ്പ് [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്|പഞ്ചായത്തിൽ]] ചർച്ച നടത്തി സമവായം ഉറപ്പാക്കും. == സാങ്കേതിക അനുബന്ധം == === ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്താനുള്ള മാതൃകാ API ചോദ്യങ്ങൾ === CX ടാഗുള്ള സമീപകാല മാറ്റങ്ങൾ: <nowiki>https://ml.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=recentchanges&rctag=contenttranslation&rcnamespace=0&rclimit=500&rcprop=title|timestamp|tags&format=json</nowiki> പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പരിഭാഷകളും യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതവും: <nowiki>https://ml.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=cxpublishedtranslations&from=en&to=ml&limit=500&format=json</nowiki> (ഫലത്തിലെ <code>stats.mt</code> — യന്ത്രപരിഭാഷയുടെ അനുപാതം, <code>stats.human</code> — മനുഷ്യതിരുത്തലിന്റെ അനുപാതം. <code>stats.mt</code> ഉയർന്നതും <code>stats.human</code> കുറഞ്ഞതുമായ ലേഖനങ്ങൾക്ക് മുൻഗണന.) മാറ്റംവരുത്താത്ത യന്ത്രപരിഭാഷ കൂടുതലുള്ള തിരുത്തുകൾ: <nowiki>https://ml.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=recentchanges&rctag=contenttranslation-high-unmodified-mt-text&rclimit=500&format=json</nowiki> === സാങ്കേതിക ഘടകങ്ങൾ === * '''ഭാഷ/ചട്ടക്കൂട്''': Python + [[:mw:Manual:Pywikibot|Pywikibot]] * '''AI മോഡൽ''': പൈലറ്റ് പദ്ധതിയ്ക്കായി തിരഞ്ഞെടുത്തത് ക്ലോഡ് ഫേബിൾ 5 (Claude Fable 5) എന്ന മോഡൽ ആണ്. ബോട്ട് പുതുക്കിപ്പണിയുമ്പോൾ, മലയാളത്തിൽ മികച്ച പ്രകടനമുള്ള മോഡലുകൾ താരതമ്യം ചെയ്ത് വീണ്ടും വിലയിരുത്തും. * '''പ്രവർത്തനരേഖകൾ''': ഓരോ ലേഖനത്തിനും അന്തിമ diff പരസ്യമായി ലഭ്യമാക്കും. * '''കോഡ്''': പദ്ധതിയുടെ മുഴുവൻ കോഡും സ്വതന്ത്ര അനുമതിപത്രത്തിൽ (open source) പ്രസിദ്ധീകരിക്കും. [[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം|← പ്രധാന പദ്ധതിത്താളിലേക്ക് മടങ്ങുക]] 3kbojg5kyi9i1bh42zld7fz1ydwufq6 4652080 4652079 2026-08-01T09:41:52Z Netha Hussain 19313 /* ബോട്ട് പ്രവർത്തനം */ 4652080 wikitext text/x-wiki {{Notice|[[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം|നിർമ്മിതബുദ്ധി ഉപയോഗിച്ചുള്ള പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണ പദ്ധതിയുടെ]] വിശദമായ രീതിശാസ്ത്രവും സാങ്കേതിക വിവരങ്ങളുമാണ് ഈ താളിൽ. പദ്ധതിയുടെ സംഗ്രഹത്തിനും നിലവിലെ സ്ഥിതിക്കും പ്രധാന താൾ കാണുക.}} == പശ്ചാത്തലം == * മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ <code>contenttranslation</code> ടാഗോടുകൂടിയ '''ഏകദേശം 14,800 തിരുത്തലുകൾ''' ഇതുവരെ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട് (2026 ജൂലൈയിലെ കണക്ക്). ഇവയിൽ ഏകദേശം 9,800 എണ്ണം CX2 (പുതിയ പതിപ്പ്) ഉപയോഗിച്ചുള്ളവയാണ്; ഏകദേശം 900 എണ്ണം [[:mw:Special:MyLanguage/Content translation/Section translation|ഉപവിഭാഗ പരിഭാഷ]] വഴിയുള്ളവയും. * CX ഉപകരണം മലയാളത്തിലേക്ക് Google Translate, MinT തുടങ്ങിയ യന്ത്രപരിഭാഷാ സേവനങ്ങളാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഇവയുടെ ഗുണനിലവാരം മെച്ചപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, മലയാളംപോലുള്ള സങ്കീർണ്ണരൂപഘടനയുള്ള (agglutinative) ഭാഷകളിൽ പിശകുകൾ സാധാരണമാണ്. * ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിൽ CX വഴി വന്ന മോശം പരിഭാഷകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ പ്രത്യേക ശുദ്ധീകരണസംരംഭവും ([[:en:Wikipedia:Content translation tool|WP:CXT]]) പ്രത്യേക മായ്ക്കൽ മാനദണ്ഡവും (X2) വരെ വേണ്ടിവന്നിട്ടുണ്ട്. == പദ്ധതിയുടെ വ്യാപ്തിക്ക് പുറത്തുള്ളവ == * പുതിയ ഉള്ളടക്കം ചേർക്കൽ, വസ്തുതാപരമായ തിരുത്തലുകൾ, അവലംബങ്ങൾ ചേർക്കൽ/നീക്കം ചെയ്യൽ — ഇവയൊന്നും ബോട്ട് ചെയ്യില്ല. * ലേഖനങ്ങൾ മായ്ക്കാനുള്ള ശുപാർശകൾ ഈ പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമല്ല (ഗുരുതരപ്രശ്നമുള്ളവ കണ്ടെത്തിയാൽ സാധാരണ നടപടിക്രമപ്രകാരം സമൂഹത്തിന്റെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടുത്തും). * CX ഉപകരണത്തിന്റെ ഉപയോഗം നിരുത്സാഹപ്പെടുത്തലല്ല ലക്ഷ്യം; നിലവിലുള്ള ലേഖനങ്ങളുടെ ഭാഷ മെച്ചപ്പെടുത്തലാണ്. == രീതിശാസ്ത്രം == === ഘട്ടം 1: ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്തൽ === താഴെപ്പറയുന്ന സ്രോതസ്സുകളിൽനിന്ന് CX-ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക തയ്യാറാക്കും: * '''ടാഗ് അടിസ്ഥാനത്തിൽ''': <code>contenttranslation</code>, <code>contenttranslation-v2</code>, <code>sectiontranslation</code>, <code>contenttranslation-high-unmodified-mt-text</code> എന്നീ ടാഗുകളുള്ള താളുകൾ ([[Special:Tags|പ്രത്യേകം:ടാഗുകൾ]] കാണുക). ഉദാഹരണ API ചോദ്യം: *: <code><nowiki>https://ml.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=recentchanges&rctag=contenttranslation&rclimit=500</nowiki></code> * '''CX സ്ഥിതിവിവര API''': <code>list=cxpublishedtranslations&from=en&to=ml</code> എന്ന API ഓരോ പരിഭാഷയിലെയും യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം (<code>stats.mt</code>) ഉൾപ്പെടെ നൽകുന്നു — മാറ്റംവരുത്താത്ത യന്ത്രപരിഭാഷ കൂടുതലുള്ള ലേഖനങ്ങൾ മുൻഗണനാക്രമത്തിൽ അടുക്കാൻ ഇത് ഉപയോഗിക്കും. * '''PetScan / Quarry''': <code>change_tag</code> പട്ടികയിൽനിന്ന് SQL ചോദ്യം വഴി പൂർണ്ണപ്പട്ടിക. പൈലറ്റിനായി തിരഞ്ഞെടുത്ത ലേഖനങ്ങൾ: [[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/ആദ്യ 200 ലേഖനങ്ങൾ|ആദ്യ 200 ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക]]. വലിയ പട്ടിക മലയാളം വിക്കിസമൂഹത്തിന്റെ സമവായത്തിനു ശേഷം. === ഘട്ടം 2: ബോട്ട് വഴി തിരുത്തൽ === * [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ|ബോട്ട് നയം]] അനുസരിച്ച്, [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ/അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷകൾ|അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷ]] സമർപ്പിച്ച് അനുമതി ലഭിച്ചശേഷം മാത്രമേ ബോട്ട് സ്വയംപ്രവർത്തിക്കൂ. * ഓരോ തിരുത്തിലും വ്യക്തമായ തിരുത്തൽ സംഗ്രഹം: ഉദാ. <code>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണ പദ്ധതി — ഭാഷ മെച്ചപ്പെടുത്തൽ; വിശദാംശങ്ങൾ പദ്ധതിത്താളിൽ</code>. * {{tl|bots}} / {{tl|nobots}} ഫലകങ്ങൾ മാനിക്കും; തിരുത്തൽനിരക്ക് പരിമിതപ്പെടുത്തും (മിനിറ്റിൽ പരമാവധി ഏതാനും തിരുത്തുകൾ). * പൈലറ്റിലെ ആദ്യ 20 ലേഖനങ്ങളുടെ തിരുത്തുകൾ '''പൂർണ്ണമായും മനുഷ്യപരിശോധനയ്ക്കുശേഷം''' മാത്രം സേവ് ചെയ്തു (calibration ഘട്ടം). തുടർന്നുള്ള 80 എണ്ണം അർദ്ധസ്വയംപ്രവർത്തിതമായി — ഓരോ diff-ഉം [[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain|Netha Hussain]] പരിശോധിച്ചു. പരിശോധനയിൽ എല്ലാവർക്കും പങ്കുചേരാവുന്നതാണ്. * എല്ലാ ബോട്ട് തിരുത്തുകളുടെയും പട്ടിക പദ്ധതിത്താളിന്റെ ഉപതാളിൽ പരസ്യമായി സൂക്ഷിക്കും; ഏത് തിരുത്തും ആർക്കും ഒറ്റ ക്ലിക്കിൽ മുൻപ്രാപനം (revert) ചെയ്യാം — അതിനെതിരെ തർക്കമുണ്ടാകില്ല. ==== ബോട്ടിന്റെ പ്രവർത്തനം ==== * മൂലലേഖനം (ഇംഗ്ലീഷ്) ലഭ്യമെങ്കിൽ അതും മലയാളം പതിപ്പും LLM-ന് നൽകി, '''അർത്ഥവ്യത്യാസം വരുത്താതെ ഭാഷ മാത്രം''' മെച്ചപ്പെടുത്താൻ നിർദ്ദേശിക്കും. * എ.ഐ ബോട്ടിന് കർശന നിയന്ത്രണങ്ങളാണ് കൊടുത്തിട്ടുള്ളത് (guardrails): ** വിക്കിഘടന (കണ്ണികൾ, ഫലകങ്ങൾ, അവലംബ ടാഗുകൾ, ചിത്രങ്ങൾ, വർഗ്ഗങ്ങൾ) അതേപടി നിലനിർത്തും. ** സംഖ്യകൾ, പേരുകൾ, തീയതികൾ, ഉദ്ധരണികൾ എന്നിവ മാറ്റില്ല. ** പുതിയ വാക്യങ്ങളോ വിവരങ്ങളോ കൂട്ടിച്ചേർക്കില്ല; ഉള്ളടക്കം നീക്കം ചെയ്യില്ല. * തിരുത്തിയശേഷം ഒരു രണ്ടാം AI-പരിശോധന (verification pass) നടത്തും. പഴയതും പുതിയതുമായ പതിപ്പുകൾ താരതമ്യം ചെയ്ത് അർത്ഥവ്യതിയാനമോ വിവരനഷ്ടമോ ഉണ്ടോയെന്ന് സ്വതന്ത്രമായി പരിശോധിക്കും. സംശയമുള്ളവ മനുഷ്യപരിശോധനയ്ക്ക് മാറ്റിവയ്ക്കും. == വിജയമാനദണ്ഡങ്ങൾ (metrics) == പൈലറ്റ് പഠനത്തിൽ താഴെപ്പറയുന്നവ ശരിയാണെന്ന് തെളിഞ്ഞാൽ പദ്ധതി വിജയകരമാണെന്നത് കണക്കാക്കാം. # '''കൃത്യത''': മനുഷ്യപരിശോധനയിൽ "അർത്ഥവ്യത്യാസമില്ല, ഭാഷ മെച്ചപ്പെട്ടു" എന്ന് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്ന തിരുത്തുകളുടെ അനുപാതം ≥ 95%. # '''മുൻപ്രാപന നിരക്ക്''': സമൂഹാംഗങ്ങൾ മുൻപ്രാപനം ചെയ്യുന്ന ബോട്ട് തിരുത്തുകൾ ≤ 5%. # '''വസ്തുതാവ്യതിയാനം''': വസ്തുത മാറിയതായി കണ്ടെത്തുന്ന തിരുത്തുകൾ = 0 (ഒരെണ്ണം കണ്ടെത്തിയാൽപ്പോലും പ്രവർത്തനം നിർത്തി കാരണം വിശകലനം ചെയ്യും). # '''സമൂഹസ്വീകാര്യത''': പൈലറ്റ് റിപ്പോർട്ടിന്മേലുള്ള ചർച്ചയിൽ തുടരാനുള്ള സമവായം. == അപകടസാധ്യതകളും പരിഹാരങ്ങളും == {| class="wikitable" ! അപകടസാധ്യത !! പരിഹാരം |- | AI വസ്തുതകൾ മാറ്റുകയോ പുതിയ (തെറ്റായ) വിവരം ചേർക്കുകയോ ചെയ്യുക (hallucination) || ഭാഷാതിരുത്തലിൽ മാത്രം പരിമിതപ്പെടുത്തുന്ന കർശന നിർദ്ദേശങ്ങൾ; സ്വതന്ത്ര രണ്ടാം AI-പരിശോധന; calibration ഘട്ടത്തിൽ 100% മനുഷ്യപരിശോധന; സംഖ്യ/പേര്/തീയതി മാറ്റങ്ങൾ യാന്ത്രികമായി കണ്ടെത്തി തടയുന്ന diff-പരിശോധന |- | വിക്കിഘടന (ഫലകങ്ങൾ, അവലംബങ്ങൾ) തകരാറിലാകുക || തിരുത്തലിനുമുമ്പും ശേഷവും ഘടനാപരിശോധന (parser check); ഘടന മാറിയാൽ തിരുത്ത് സ്വയം നിരസിക്കും |- | സമൂഹത്തിന്റെ എതിർപ്പ് / വിശ്വാസക്കുറവ് || മുൻകൂർ ചർച്ചയും സമവായവും; പൂർണ്ണ സുതാര്യത; എളുപ്പത്തിലുള്ള മുൻപ്രാപനം; പരാതിപ്പെടാനുള്ള കേന്ദ്രീകൃത താൾ; ആവശ്യപ്പെട്ടാൽ ഉടൻ പ്രവർത്തനം നിർത്തൽ |} == സുതാര്യത == * '''[[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ]]''': ബോട്ട് പ്രവർത്തനത്തിന് മുൻകൂർ അനുമതി തേടും; അപേക്ഷ [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ/അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷകൾ]] എന്ന താളിൽ സമർപ്പിക്കും. * '''സുതാര്യത''': ബോട്ട് അക്കൗണ്ടിന്റെ ഉപയോക്തൃതാളിൽ പദ്ധതിവിവരണം, ഉപയോഗിക്കുന്ന AI മോഡൽ, പ്രവർത്തകന്റെ വിവരം എന്നിവ വ്യക്തമാക്കും. AI ഉപയോഗം തിരുത്തൽ സംഗ്രഹത്തിൽ വെളിപ്പെടുത്തും. * '''ഉത്തരവാദിത്തം''': ബോട്ടിന്റെ എല്ലാ തിരുത്തുകളുടെയും പൂർണ്ണ ഉത്തരവാദിത്തം പ്രവർത്തകയ്ക്കായിരിക്കും. * പദ്ധതി വിപുലീകരിക്കുംമുമ്പ് [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്|പഞ്ചായത്തിൽ]] ചർച്ച നടത്തി സമവായം ഉറപ്പാക്കും. == സാങ്കേതിക അനുബന്ധം == === ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്താനുള്ള മാതൃകാ API ചോദ്യങ്ങൾ === CX ടാഗുള്ള സമീപകാല മാറ്റങ്ങൾ: <nowiki>https://ml.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=recentchanges&rctag=contenttranslation&rcnamespace=0&rclimit=500&rcprop=title|timestamp|tags&format=json</nowiki> പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പരിഭാഷകളും യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതവും: <nowiki>https://ml.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=cxpublishedtranslations&from=en&to=ml&limit=500&format=json</nowiki> (ഫലത്തിലെ <code>stats.mt</code> — യന്ത്രപരിഭാഷയുടെ അനുപാതം, <code>stats.human</code> — മനുഷ്യതിരുത്തലിന്റെ അനുപാതം. <code>stats.mt</code> ഉയർന്നതും <code>stats.human</code> കുറഞ്ഞതുമായ ലേഖനങ്ങൾക്ക് മുൻഗണന.) മാറ്റംവരുത്താത്ത യന്ത്രപരിഭാഷ കൂടുതലുള്ള തിരുത്തുകൾ: <nowiki>https://ml.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=recentchanges&rctag=contenttranslation-high-unmodified-mt-text&rclimit=500&format=json</nowiki> === സാങ്കേതിക ഘടകങ്ങൾ === * '''ഭാഷ/ചട്ടക്കൂട്''': Python + [[:mw:Manual:Pywikibot|Pywikibot]] * '''AI മോഡൽ''': പൈലറ്റ് പദ്ധതിയ്ക്കായി തിരഞ്ഞെടുത്തത് ക്ലോഡ് ഫേബിൾ 5 (Claude Fable 5) എന്ന മോഡൽ ആണ്. ബോട്ട് പുതുക്കിപ്പണിയുമ്പോൾ, മലയാളത്തിൽ മികച്ച പ്രകടനമുള്ള മോഡലുകൾ താരതമ്യം ചെയ്ത് വീണ്ടും വിലയിരുത്തും. * '''പ്രവർത്തനരേഖകൾ''': ഓരോ ലേഖനത്തിനും അന്തിമ diff പരസ്യമായി ലഭ്യമാക്കും. * '''കോഡ്''': പദ്ധതിയുടെ മുഴുവൻ കോഡും സ്വതന്ത്ര അനുമതിപത്രത്തിൽ (open source) പ്രസിദ്ധീകരിക്കും. [[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം|← പ്രധാന പദ്ധതിത്താളിലേക്ക് മടങ്ങുക]] pw7kacfp8gd4bhoplzqnuxq98nycs4o 4652081 4652080 2026-08-01T09:42:03Z Netha Hussain 19313 /* ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്താനുള്ള മാതൃകാ API ചോദ്യങ്ങൾ */ +1 4652081 wikitext text/x-wiki {{Notice|[[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം|നിർമ്മിതബുദ്ധി ഉപയോഗിച്ചുള്ള പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണ പദ്ധതിയുടെ]] വിശദമായ രീതിശാസ്ത്രവും സാങ്കേതിക വിവരങ്ങളുമാണ് ഈ താളിൽ. പദ്ധതിയുടെ സംഗ്രഹത്തിനും നിലവിലെ സ്ഥിതിക്കും പ്രധാന താൾ കാണുക.}} == പശ്ചാത്തലം == * മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ <code>contenttranslation</code> ടാഗോടുകൂടിയ '''ഏകദേശം 14,800 തിരുത്തലുകൾ''' ഇതുവരെ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട് (2026 ജൂലൈയിലെ കണക്ക്). ഇവയിൽ ഏകദേശം 9,800 എണ്ണം CX2 (പുതിയ പതിപ്പ്) ഉപയോഗിച്ചുള്ളവയാണ്; ഏകദേശം 900 എണ്ണം [[:mw:Special:MyLanguage/Content translation/Section translation|ഉപവിഭാഗ പരിഭാഷ]] വഴിയുള്ളവയും. * CX ഉപകരണം മലയാളത്തിലേക്ക് Google Translate, MinT തുടങ്ങിയ യന്ത്രപരിഭാഷാ സേവനങ്ങളാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഇവയുടെ ഗുണനിലവാരം മെച്ചപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, മലയാളംപോലുള്ള സങ്കീർണ്ണരൂപഘടനയുള്ള (agglutinative) ഭാഷകളിൽ പിശകുകൾ സാധാരണമാണ്. * ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിൽ CX വഴി വന്ന മോശം പരിഭാഷകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ പ്രത്യേക ശുദ്ധീകരണസംരംഭവും ([[:en:Wikipedia:Content translation tool|WP:CXT]]) പ്രത്യേക മായ്ക്കൽ മാനദണ്ഡവും (X2) വരെ വേണ്ടിവന്നിട്ടുണ്ട്. == പദ്ധതിയുടെ വ്യാപ്തിക്ക് പുറത്തുള്ളവ == * പുതിയ ഉള്ളടക്കം ചേർക്കൽ, വസ്തുതാപരമായ തിരുത്തലുകൾ, അവലംബങ്ങൾ ചേർക്കൽ/നീക്കം ചെയ്യൽ — ഇവയൊന്നും ബോട്ട് ചെയ്യില്ല. * ലേഖനങ്ങൾ മായ്ക്കാനുള്ള ശുപാർശകൾ ഈ പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമല്ല (ഗുരുതരപ്രശ്നമുള്ളവ കണ്ടെത്തിയാൽ സാധാരണ നടപടിക്രമപ്രകാരം സമൂഹത്തിന്റെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടുത്തും). * CX ഉപകരണത്തിന്റെ ഉപയോഗം നിരുത്സാഹപ്പെടുത്തലല്ല ലക്ഷ്യം; നിലവിലുള്ള ലേഖനങ്ങളുടെ ഭാഷ മെച്ചപ്പെടുത്തലാണ്. == രീതിശാസ്ത്രം == === ഘട്ടം 1: ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്തൽ === താഴെപ്പറയുന്ന സ്രോതസ്സുകളിൽനിന്ന് CX-ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക തയ്യാറാക്കും: * '''ടാഗ് അടിസ്ഥാനത്തിൽ''': <code>contenttranslation</code>, <code>contenttranslation-v2</code>, <code>sectiontranslation</code>, <code>contenttranslation-high-unmodified-mt-text</code> എന്നീ ടാഗുകളുള്ള താളുകൾ ([[Special:Tags|പ്രത്യേകം:ടാഗുകൾ]] കാണുക). ഉദാഹരണ API ചോദ്യം: *: <code><nowiki>https://ml.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=recentchanges&rctag=contenttranslation&rclimit=500</nowiki></code> * '''CX സ്ഥിതിവിവര API''': <code>list=cxpublishedtranslations&from=en&to=ml</code> എന്ന API ഓരോ പരിഭാഷയിലെയും യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം (<code>stats.mt</code>) ഉൾപ്പെടെ നൽകുന്നു — മാറ്റംവരുത്താത്ത യന്ത്രപരിഭാഷ കൂടുതലുള്ള ലേഖനങ്ങൾ മുൻഗണനാക്രമത്തിൽ അടുക്കാൻ ഇത് ഉപയോഗിക്കും. * '''PetScan / Quarry''': <code>change_tag</code> പട്ടികയിൽനിന്ന് SQL ചോദ്യം വഴി പൂർണ്ണപ്പട്ടിക. പൈലറ്റിനായി തിരഞ്ഞെടുത്ത ലേഖനങ്ങൾ: [[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/ആദ്യ 200 ലേഖനങ്ങൾ|ആദ്യ 200 ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക]]. വലിയ പട്ടിക മലയാളം വിക്കിസമൂഹത്തിന്റെ സമവായത്തിനു ശേഷം. === ഘട്ടം 2: ബോട്ട് വഴി തിരുത്തൽ === * [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ|ബോട്ട് നയം]] അനുസരിച്ച്, [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ/അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷകൾ|അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷ]] സമർപ്പിച്ച് അനുമതി ലഭിച്ചശേഷം മാത്രമേ ബോട്ട് സ്വയംപ്രവർത്തിക്കൂ. * ഓരോ തിരുത്തിലും വ്യക്തമായ തിരുത്തൽ സംഗ്രഹം: ഉദാ. <code>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണ പദ്ധതി — ഭാഷ മെച്ചപ്പെടുത്തൽ; വിശദാംശങ്ങൾ പദ്ധതിത്താളിൽ</code>. * {{tl|bots}} / {{tl|nobots}} ഫലകങ്ങൾ മാനിക്കും; തിരുത്തൽനിരക്ക് പരിമിതപ്പെടുത്തും (മിനിറ്റിൽ പരമാവധി ഏതാനും തിരുത്തുകൾ). * പൈലറ്റിലെ ആദ്യ 20 ലേഖനങ്ങളുടെ തിരുത്തുകൾ '''പൂർണ്ണമായും മനുഷ്യപരിശോധനയ്ക്കുശേഷം''' മാത്രം സേവ് ചെയ്തു (calibration ഘട്ടം). തുടർന്നുള്ള 80 എണ്ണം അർദ്ധസ്വയംപ്രവർത്തിതമായി — ഓരോ diff-ഉം [[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain|Netha Hussain]] പരിശോധിച്ചു. പരിശോധനയിൽ എല്ലാവർക്കും പങ്കുചേരാവുന്നതാണ്. * എല്ലാ ബോട്ട് തിരുത്തുകളുടെയും പട്ടിക പദ്ധതിത്താളിന്റെ ഉപതാളിൽ പരസ്യമായി സൂക്ഷിക്കും; ഏത് തിരുത്തും ആർക്കും ഒറ്റ ക്ലിക്കിൽ മുൻപ്രാപനം (revert) ചെയ്യാം — അതിനെതിരെ തർക്കമുണ്ടാകില്ല. ==== ബോട്ടിന്റെ പ്രവർത്തനം ==== * മൂലലേഖനം (ഇംഗ്ലീഷ്) ലഭ്യമെങ്കിൽ അതും മലയാളം പതിപ്പും LLM-ന് നൽകി, '''അർത്ഥവ്യത്യാസം വരുത്താതെ ഭാഷ മാത്രം''' മെച്ചപ്പെടുത്താൻ നിർദ്ദേശിക്കും. * എ.ഐ ബോട്ടിന് കർശന നിയന്ത്രണങ്ങളാണ് കൊടുത്തിട്ടുള്ളത് (guardrails): ** വിക്കിഘടന (കണ്ണികൾ, ഫലകങ്ങൾ, അവലംബ ടാഗുകൾ, ചിത്രങ്ങൾ, വർഗ്ഗങ്ങൾ) അതേപടി നിലനിർത്തും. ** സംഖ്യകൾ, പേരുകൾ, തീയതികൾ, ഉദ്ധരണികൾ എന്നിവ മാറ്റില്ല. ** പുതിയ വാക്യങ്ങളോ വിവരങ്ങളോ കൂട്ടിച്ചേർക്കില്ല; ഉള്ളടക്കം നീക്കം ചെയ്യില്ല. * തിരുത്തിയശേഷം ഒരു രണ്ടാം AI-പരിശോധന (verification pass) നടത്തും. പഴയതും പുതിയതുമായ പതിപ്പുകൾ താരതമ്യം ചെയ്ത് അർത്ഥവ്യതിയാനമോ വിവരനഷ്ടമോ ഉണ്ടോയെന്ന് സ്വതന്ത്രമായി പരിശോധിക്കും. സംശയമുള്ളവ മനുഷ്യപരിശോധനയ്ക്ക് മാറ്റിവയ്ക്കും. == വിജയമാനദണ്ഡങ്ങൾ (metrics) == പൈലറ്റ് പഠനത്തിൽ താഴെപ്പറയുന്നവ ശരിയാണെന്ന് തെളിഞ്ഞാൽ പദ്ധതി വിജയകരമാണെന്നത് കണക്കാക്കാം. # '''കൃത്യത''': മനുഷ്യപരിശോധനയിൽ "അർത്ഥവ്യത്യാസമില്ല, ഭാഷ മെച്ചപ്പെട്ടു" എന്ന് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്ന തിരുത്തുകളുടെ അനുപാതം ≥ 95%. # '''മുൻപ്രാപന നിരക്ക്''': സമൂഹാംഗങ്ങൾ മുൻപ്രാപനം ചെയ്യുന്ന ബോട്ട് തിരുത്തുകൾ ≤ 5%. # '''വസ്തുതാവ്യതിയാനം''': വസ്തുത മാറിയതായി കണ്ടെത്തുന്ന തിരുത്തുകൾ = 0 (ഒരെണ്ണം കണ്ടെത്തിയാൽപ്പോലും പ്രവർത്തനം നിർത്തി കാരണം വിശകലനം ചെയ്യും). # '''സമൂഹസ്വീകാര്യത''': പൈലറ്റ് റിപ്പോർട്ടിന്മേലുള്ള ചർച്ചയിൽ തുടരാനുള്ള സമവായം. == അപകടസാധ്യതകളും പരിഹാരങ്ങളും == {| class="wikitable" ! അപകടസാധ്യത !! പരിഹാരം |- | AI വസ്തുതകൾ മാറ്റുകയോ പുതിയ (തെറ്റായ) വിവരം ചേർക്കുകയോ ചെയ്യുക (hallucination) || ഭാഷാതിരുത്തലിൽ മാത്രം പരിമിതപ്പെടുത്തുന്ന കർശന നിർദ്ദേശങ്ങൾ; സ്വതന്ത്ര രണ്ടാം AI-പരിശോധന; calibration ഘട്ടത്തിൽ 100% മനുഷ്യപരിശോധന; സംഖ്യ/പേര്/തീയതി മാറ്റങ്ങൾ യാന്ത്രികമായി കണ്ടെത്തി തടയുന്ന diff-പരിശോധന |- | വിക്കിഘടന (ഫലകങ്ങൾ, അവലംബങ്ങൾ) തകരാറിലാകുക || തിരുത്തലിനുമുമ്പും ശേഷവും ഘടനാപരിശോധന (parser check); ഘടന മാറിയാൽ തിരുത്ത് സ്വയം നിരസിക്കും |- | സമൂഹത്തിന്റെ എതിർപ്പ് / വിശ്വാസക്കുറവ് || മുൻകൂർ ചർച്ചയും സമവായവും; പൂർണ്ണ സുതാര്യത; എളുപ്പത്തിലുള്ള മുൻപ്രാപനം; പരാതിപ്പെടാനുള്ള കേന്ദ്രീകൃത താൾ; ആവശ്യപ്പെട്ടാൽ ഉടൻ പ്രവർത്തനം നിർത്തൽ |} == സുതാര്യത == * '''[[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ]]''': ബോട്ട് പ്രവർത്തനത്തിന് മുൻകൂർ അനുമതി തേടും; അപേക്ഷ [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ/അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷകൾ]] എന്ന താളിൽ സമർപ്പിക്കും. * '''സുതാര്യത''': ബോട്ട് അക്കൗണ്ടിന്റെ ഉപയോക്തൃതാളിൽ പദ്ധതിവിവരണം, ഉപയോഗിക്കുന്ന AI മോഡൽ, പ്രവർത്തകന്റെ വിവരം എന്നിവ വ്യക്തമാക്കും. AI ഉപയോഗം തിരുത്തൽ സംഗ്രഹത്തിൽ വെളിപ്പെടുത്തും. * '''ഉത്തരവാദിത്തം''': ബോട്ടിന്റെ എല്ലാ തിരുത്തുകളുടെയും പൂർണ്ണ ഉത്തരവാദിത്തം പ്രവർത്തകയ്ക്കായിരിക്കും. * പദ്ധതി വിപുലീകരിക്കുംമുമ്പ് [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്|പഞ്ചായത്തിൽ]] ചർച്ച നടത്തി സമവായം ഉറപ്പാക്കും. == സാങ്കേതിക അനുബന്ധം == ==== ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്താനുള്ള മാതൃകാ API ചോദ്യങ്ങൾ ==== CX ടാഗുള്ള സമീപകാല മാറ്റങ്ങൾ: <nowiki>https://ml.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=recentchanges&rctag=contenttranslation&rcnamespace=0&rclimit=500&rcprop=title|timestamp|tags&format=json</nowiki> പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പരിഭാഷകളും യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതവും: <nowiki>https://ml.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=cxpublishedtranslations&from=en&to=ml&limit=500&format=json</nowiki> (ഫലത്തിലെ <code>stats.mt</code> — യന്ത്രപരിഭാഷയുടെ അനുപാതം, <code>stats.human</code> — മനുഷ്യതിരുത്തലിന്റെ അനുപാതം. <code>stats.mt</code> ഉയർന്നതും <code>stats.human</code> കുറഞ്ഞതുമായ ലേഖനങ്ങൾക്ക് മുൻഗണന.) മാറ്റംവരുത്താത്ത യന്ത്രപരിഭാഷ കൂടുതലുള്ള തിരുത്തുകൾ: <nowiki>https://ml.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=recentchanges&rctag=contenttranslation-high-unmodified-mt-text&rclimit=500&format=json</nowiki> === സാങ്കേതിക ഘടകങ്ങൾ === * '''ഭാഷ/ചട്ടക്കൂട്''': Python + [[:mw:Manual:Pywikibot|Pywikibot]] * '''AI മോഡൽ''': പൈലറ്റ് പദ്ധതിയ്ക്കായി തിരഞ്ഞെടുത്തത് ക്ലോഡ് ഫേബിൾ 5 (Claude Fable 5) എന്ന മോഡൽ ആണ്. ബോട്ട് പുതുക്കിപ്പണിയുമ്പോൾ, മലയാളത്തിൽ മികച്ച പ്രകടനമുള്ള മോഡലുകൾ താരതമ്യം ചെയ്ത് വീണ്ടും വിലയിരുത്തും. * '''പ്രവർത്തനരേഖകൾ''': ഓരോ ലേഖനത്തിനും അന്തിമ diff പരസ്യമായി ലഭ്യമാക്കും. * '''കോഡ്''': പദ്ധതിയുടെ മുഴുവൻ കോഡും സ്വതന്ത്ര അനുമതിപത്രത്തിൽ (open source) പ്രസിദ്ധീകരിക്കും. [[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം|← പ്രധാന പദ്ധതിത്താളിലേക്ക് മടങ്ങുക]] ka5zuhusdi6f45sn1nkgmm8cf62za78 2 669730 4652009 2026-07-31T21:04:10Z Netha Hussain 19313 പദ്ധതിരേഖയിലെ പൈലറ്റ് നിരീക്ഷണങ്ങൾ ഈ ഉപതാളിലേക്കു മാറ്റുന്നു 4652009 wikitext text/x-wiki {{Notice|[[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം|നിർമ്മിതബുദ്ധി ഉപയോഗിച്ചുള്ള പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണ പദ്ധതിയുടെ]] പൈലറ്റ് ഘട്ടത്തിലെ വിശദമായ നിരീക്ഷണങ്ങളാണ് ഈ താളിൽ. ഓരോ ലേഖനത്തിന്റെയും diff കണ്ണികൾക്ക് [[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|പൈലറ്റ് ഫലരേഖ]] കാണുക.}} == ആദ്യ മൂന്നു തിരുത്തലുകൾ (2026 ജൂലൈ 22) == പൈലറ്റ് പട്ടികയിലെ ആദ്യ മൂന്നു ലേഖനങ്ങളിൽ, പദ്ധതിരേഖയിലെ രീതിശാസ്ത്രം അനുസരിച്ച് (ഭാഷയും പരിഭാഷാപ്പിശകുകളും മാത്രം; വസ്തുതകളും അവലംബങ്ങളും മാറ്റാതെ) AI സഹായത്തോടെ, മനുഷ്യമേൽനോട്ടത്തിൽ ഓരോ തിരുത്തുവീതം നടത്തി. തിരുത്തലിനു മുമ്പ് ഓരോ ലേഖനവും ഇംഗ്ലീഷ് മൂലലേഖനവുമായി ഒത്തുനോക്കി. {| class="wikitable" ! ലേഖനം !! തിരുത്ത് (diff) !! പ്രധാന മാറ്റങ്ങൾ !! നിരീക്ഷണങ്ങൾ |- | [[മികച്ച ഗാനരചനയ്ക്കുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4649239|diff]] || അപൂർണ്ണമായിരുന്ന ആമുഖവാക്യം പൂർണ്ണവാക്യമാക്കി; ക്രമനമ്പറിലെ ആവർത്തനപ്പിശക് (45 രണ്ടുതവണ) തിരുത്തി 46–48 ആയി പുനഃക്രമീകരിച്ചു; അധിക സ്പെയ്സുകൾ നീക്കി. || പട്ടികാരൂപത്തിലുള്ള ലേഖനങ്ങളിൽ ഭാഷാപ്രശ്നങ്ങൾ താരതമ്യേന കുറവാണ് — ഗദ്യം കുറവായതിനാൽ യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം (stats.mt) ഉയർന്നിരുന്നാലും തിരുത്തേണ്ടത് കുറവാകാം. മുൻഗണനാക്രമത്തിൽ ഗദ്യലേഖനങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ പരിഗണന നൽകണം. |- | [[ബംഗാൾ ക്രിക്കറ്റ് അസോസിയേഷൻ]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4649240|diff]] || '''ഗുരുതരമായ അർത്ഥപ്പിശക് തിരുത്തി''': മൂലലേഖനത്തിലെ "governing body" (ഭരണസമിതി) എന്നത് "ഗവർമെന്റ് ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള കമ്മിറ്റി" എന്നു തെറ്റായി പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. പരിഭാഷിക്കപ്പെടാതെ കിടന്ന ഇംഗ്ലീഷ് ഖണ്ഡികകളും തലക്കെട്ടുകളും (See also, References, External links) മലയാളത്തിലാക്കി; സംഘടനകളുടെയും ട്രോഫികളുടെയും പേരുകൾ ഇംഗ്ലീഷിൽ നിലനിർത്തി. || യന്ത്രപരിഭാഷ വസ്തുതാപരമായ അർത്ഥവ്യതിയാനം വരുത്താം എന്നതിന്റെ ഉദാഹരണം — മൂലലേഖനവുമായുള്ള ഒത്തുനോക്കൽ രീതിശാസ്ത്രത്തിന്റെ അനിവാര്യഭാഗമാണെന്ന് ഇതു സ്ഥിരീകരിക്കുന്നു. |- | [[നബനീത ദേബ സെൻ]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4649242|diff]] || ഒരേ ലേഖനത്തിൽ മൂന്നു രൂപത്തിൽ (നബനീത/നൊബനീത/നോബനീത) എഴുതിയിരുന്ന പേര് ഏകീകരിച്ചു; വ്യാകരണ/അക്ഷരപ്പിശകുകൾ തിരുത്തി ("ഒരാളോണ്"→"ഒരാളാണ്", "കവയിതി"→"കവയിത്രി", "നടത്തിൽ"→"നടത്തി"); ഇൻഫോബോക്സിൽ honorific prefix ഫീൽഡിൽ തെറ്റായി ചേർത്തിരുന്ന മക്കളുടെ പേരുകൾ children ഫീൽഡിലേക്കു മാറ്റി; CX അവശിഷ്ടമായ nowiki ടാഗും അസ്ഥാനത്തുള്ള കണ്ണിയും നീക്കി. || '''വസ്തുതാപരമായ കാലഹരണം കണ്ടെത്തി''': ലേഖനവിഷയം 2019 നവംബർ 7-ന് അന്തരിച്ചെങ്കിലും ലേഖനം ഇപ്പോഴും "ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ" വർഗ്ഗത്തിലാണ്; ഇൻഫോബോക്സിൽ ജനനത്തീയതി ഫലകവും കാലഹരണപ്പെട്ടതാണ്. പുതിയ വിവരം ചേർക്കുന്നത് ഭാഷാതിരുത്തലിന്റെ പരിധിക്കു പുറത്തായതിനാൽ ഇതു തിരുത്തിയിട്ടില്ല — അവലംബസഹിതം മനുഷ്യതിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ്. |} === പ്രാഥമിക നിഗമനങ്ങൾ === * മൂന്നു ലേഖനങ്ങളിലും അർത്ഥവ്യതിയാനമോ വിവരനഷ്ടമോ വരുത്താതെ ഭാഷ മെച്ചപ്പെടുത്താൻ കഴിഞ്ഞു; ഓരോ diff-ഉം മനുഷ്യപരിശോധനയ്ക്കു ലഭ്യമാണ്. * പ്രസിദ്ധീകരണസമയത്തെ യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം മാത്രം നോക്കി മുൻഗണന നിശ്ചയിക്കുന്നതിനു പരിമിതികളുണ്ട് — പട്ടികാലേഖനങ്ങളിൽ ഗദ്യം കുറവായതിനാൽ തിരുത്തേണ്ടതും കുറവാണ്. ഗദ്യത്തിന്റെ അളവുകൂടി പരിഗണിച്ചുള്ള മുൻഗണനാക്രമം പൈലറ്റിന്റെ അടുത്ത ഘട്ടത്തിൽ പരീക്ഷിക്കണം. * ഭാഷാതിരുത്തലിനിടെ കണ്ടെത്തുന്ന വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ (കാലഹരണപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ) തിരുത്താതെ, മനുഷ്യശ്രദ്ധയ്ക്കായി രേഖപ്പെടുത്തുന്ന രീതി പ്രായോഗികമാണെന്നു കണ്ടു. == മുഴുവൻ പൈലറ്റ് (100 ലേഖനങ്ങൾ): നിരീക്ഷണങ്ങളുടെ സംഗ്രഹം == ഈ ആദ്യ മൂന്നു തിരുത്തലുകൾക്കുശേഷം, യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം ഏറ്റവും കൂടിയ ആദ്യ 100 ലേഖനങ്ങളിലേക്കു പൈലറ്റ് വ്യാപിപ്പിച്ചു. ഓരോ ലേഖനത്തിന്റെയും diff കണ്ണികളും വിശദമായ നിരീക്ഷണങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്ന പൂർണ്ണ ഫലരേഖ: '''[[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|100 ലേഖനങ്ങളുടെ പൈലറ്റ് ഫലരേഖ]]'''. * '''100-ൽ 92 ലേഖനങ്ങളിൽ''' ഭാഷാതിരുത്തൽ വരുത്തി; 8 എണ്ണത്തിൽ (മിക്കവയും പട്ടിക/ഫലക പ്രധാനമായവ) ഭാഷ ഇതിനകം മെച്ചമായിരുന്നു. * ഓരോ ലേഖനത്തിനും ഒരു തിരുത്ത് എന്ന നിലയിൽ, '''ഭാഷയും പരിഭാഷാപ്പിശകുകളും മാത്രം''' തിരുത്തി; വസ്തുതകൾ, സംഖ്യകൾ, അവലംബങ്ങൾ, ഫലകങ്ങൾ, കണ്ണികൾ, വർഗ്ഗങ്ങൾ എന്നിവ ഘടനാപരിശോധനയിലൂടെ യഥാതഥം നിലനിർത്തി. * '''സാധാരണ പിശകുകൾ''': വിഷയത്തിന്റെ പേരിന്റെ അസ്ഥിരമായ ലിപ്യന്തരണം, OCR/യന്ത്രപരിഭാഷാ അക്ഷരക്കുഴപ്പം (ഉദാ. 'സ of കര്യം' → 'സൗകര്യം'), പരിഭാഷിക്കപ്പെടാത്ത ഇംഗ്ലീഷ് ഖണ്ഡികകൾ/തലക്കെട്ടുകൾ, ഇംഗ്ലീഷ് വാക്യക്രമം അതേപടി പിന്തുടരുന്ന വാക്യങ്ങൾ. * '''ഗുരുതര അർത്ഥപ്പിശകുകൾ''': പേരുകൾ പദമായി പരിഭാഷപ്പെട്ടത് (ഉദാ. കായികതാരം 'Everton Weekes' → 'ആഴ്ചകൾ'; 'governing body' → 'ഗവണ്മെന്റ് ഉടമസ്ഥത') പോലുള്ളവ കണ്ടെത്തി — മൂലലേഖനവുമായുള്ള ഒത്തുനോക്കൽ അനിവാര്യമാണെന്ന് ഇത് സ്ഥിരീകരിക്കുന്നു. * '''മനുഷ്യപരിശോധന ആവശ്യമുള്ളവ''': 41 ലേഖനങ്ങളിൽ കാലഹരണപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ, സ്രോതസ്സുമായി പൊരുത്തപ്പെടാത്ത സംഖ്യകൾ തുടങ്ങിയ വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ കണ്ടെത്തി; ഇവ AI തിരുത്താതെ ഫലരേഖയിലെ പ്രത്യേക വിഭാഗത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തി. * '''മുൻഗണന''': പട്ടിക/ഫലക പ്രധാനമായ ലേഖനങ്ങളിൽ യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം ഉയർന്നാലും ഗദ്യം കുറവായതിനാൽ തിരുത്തേണ്ടത് കുറവായിരുന്നു — അടുത്ത ഘട്ടത്തിൽ ഗദ്യത്തിന്റെ അളവുകൂടി മുൻഗണനയിൽ പരിഗണിക്കണം. == പുതിയ ലേഖനങ്ങളുടെ ഭാഷാ അവലോകനം (100 എണ്ണം) == മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലെ ഏറ്റവും പുതിയ 100 ലേഖനങ്ങളിൽ, ''തിരുത്തലുകൾ വരുത്താതെ'' (റീഡ്-ഒൺലി) നടത്തിയ ഭാഷാ/പരിഭാഷാ അവലോകനത്തിന്റെ ഫലങ്ങളും അനുമാനങ്ങളും: '''[[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പുതിയലേഖനങ്ങൾ|പുതിയ ലേഖനങ്ങളുടെ അവലോകന രേഖ]]'''. ഉള്ളടക്കമുള്ള 81 ലേഖനങ്ങളിൽ 65-ലും ഭാഷാമാറ്റം ശുപാർശ ചെയ്യുന്നു; ഏറ്റവും സാധാരണമായ പിശകുകൾ വർഷം/സംഖ്യ വിട്ടുപോയപ്പോൾ തനിച്ചാകുന്ന 'ൽ/ലെ' പ്രത്യയവും ഒരേ പേരിന്റെ അസ്ഥിര ലിപ്യന്തരണവുമാണ്. ഗുരുതരമായവ പ്രധാനമായും ഇൻഫോബോക്സ് പരിഭാഷപ്പെടാത്തതു മൂലമാണ്. [[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം|← പ്രധാന പദ്ധതിത്താളിലേക്ക് മടങ്ങുക]] hd36q7q6sgut8mi2afzj1m52cvosl4v 3 669731 4652012 2026-08-01T00:03:47Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4652012 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Jeevan S Nair | Jeevan S Nair | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 00:03, 1 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) ncqettr5z5qj9c2rp890xx9hn1a8or3 0 669732 4652016 2026-08-01T01:41:58Z Akbarali 17542 'മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ മഞ്ചേരിക്കടുത്ത് എളങ്കൂർ വില്ലേജിലെ ചാരങ്കാവ് പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഗവഃ എയ്ഡഡ് സ്കൂൾ ആണ് പി.എം.എസ്.എ.എച്ച്.എസ്. എളങ്കൂർ. പട്ടിലാകത...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു 4652016 wikitext text/x-wiki മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ മഞ്ചേരിക്കടുത്ത് എളങ്കൂർ വില്ലേജിലെ ചാരങ്കാവ് പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഗവഃ എയ്ഡഡ് സ്കൂൾ ആണ് പി.എം.എസ്.എ.എച്ച്.എസ്. എളങ്കൂർ. പട്ടിലാകത്ത് മനക്കൽ ഹയർ സെക്കന്ററി സ്കൂൾ .എന്നാണ് പൂർണ്ണ നാമം. തൃക്കലങ്ങോട് പഞ്ചായത്തിലെ എട്ടാം വാർഡിലെ ചാരങ്കാവ് പ്രദേശത്ത് മഞ്ചേരി-ചെറുകോട് റോഡരികിലാണ് സ്കൂളിന്റെ സ്ഥാനം.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/18031|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-08-01}}</ref> കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള സ്ഥാപനമാണ് ഇത്. മഞ്ചേരി നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1966 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. അങ്കമാലി നഗരത്തിനടുത്തുള്ള നായത്തോട് എന്ന ഗ്രാമത്തിലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. നെടുമ്പാശ്ശേരിയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന കോഴിക്കോട് അന്താരാഷ്ട്രവിമാനത്താവളത്തിൽ നിന്ന് 32.2 കിലോമീറ്റർ അകലെയായാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=http://wikimapia.org/1534974/PMSA-HSS-Elankur|access-date=2026-08-01}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/18031|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-08-01}}</ref> bssbbm5hg9lsfbj1mfpskn7867aq4sy 4652018 4652016 2026-08-01T01:47:36Z Akbarali 17542 4652018 wikitext text/x-wiki മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ മഞ്ചേരിക്കടുത്ത് എളങ്കൂർ വില്ലേജിലെ ചാരങ്കാവ് പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഗവഃ എയ്ഡഡ് സ്കൂൾ ആണ് പി.എം.എസ്.എ.എച്ച്.എസ്. എളങ്കൂർ. പട്ടിലാകത്ത് മനക്കൽ ഹയർ സെക്കന്ററി സ്കൂൾ .എന്നാണ് പൂർണ്ണ നാമം. തൃക്കലങ്ങോട് പഞ്ചായത്തിലെ എട്ടാം വാർഡിലെ ചാരങ്കാവ് പ്രദേശത്ത് മഞ്ചേരി-ചെറുകോട് റോഡരികിലാണ് സ്കൂളിന്റെ സ്ഥാനം.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/18031|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-08-01}}</ref> കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള സ്ഥാപനമാണ് ഇത്. മഞ്ചേരി നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1966 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. അങ്കമാലി നഗരത്തിനടുത്തുള്ള നായത്തോട് എന്ന ഗ്രാമത്തിലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. നെടുമ്പാശ്ശേരിയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന കോഴിക്കോട് അന്താരാഷ്ട്രവിമാനത്താവളത്തിൽ നിന്ന് 32.2 കിലോമീറ്റർ അകലെയായാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=http://wikimapia.org/1534974/PMSA-HSS-Elankur|access-date=2026-08-01}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/18031|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-08-01}}</ref> ==ചരിത്രം== 1966 ജൂൺ 1 ന് യു.പി സ്കൂൾ ആയിട്ടാണ് പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചത്.</ref><ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/18031|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-08-01}}</ref> 1985 ഫെബ്രുവരി 5 ന് പി.എം.എസ്.എ ഹൈസ്കൂളായി ഉയർത്തപ്പെട്ടു. 2010 ആഗസ്റ്റ് മാസത്തിലാണ് ആദ്യമായി ഹയർ സെക്കന്ററി വിഭാഗം ആരംഭിച്ചത്. ആദ്യ ഘട്ടത്തിൽ ഇലക്ട്രോണിക് സയൻസ്, ഹ്യുമാനിറ്റീസ് ബാച്ചുകളും തുടർന്ന് 2011, 2014 വർഷങ്ങളിലായി കൊമേഴ്സ്, ബയോളജി സയൻസ് ബാച്ചുകളും സ്കൂളിന് അനുവദിച്ചു. 1962 ൽ അന്തരിച്ച പട്ടിലകത്ത് മനക്കൽ ശ്രീ ശങ്കരൻ നമ്പൂതിരിയുടെ സ്മരണാർഥം അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹോദരൻ പട്ടിലകത്ത് മനക്കൽ നീലകണ്ഠൻ നമ്പൂതിരിയാണ് 1966 ൽ സ്കൂൾ സ്ഥാപിച്ചത്. 53 വിദ്യാർഥികളുമായാണ് സ്കൂൾ പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചത്. <ref>{{Cite web|url=https://schoolwiki.in/%E0%B4%AA%E0%B4%BF.%E0%B4%8E%E0%B4%82.%E0%B4%8E%E0%B4%B8%E0%B5%8D.%E0%B4%8E.%E0%B4%8E%E0%B4%9A%E0%B5%8D%E0%B4%9A%E0%B5%8D.%E0%B4%8E%E0%B4%B8%E0%B5%8D._%E0%B4%8E%E0%B4%B3%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%82%E0%B5%BC|title=പി.എം.എസ്.എ.എച്ച്.എസ്. എളങ്കൂർ - Schoolwiki|access-date=2026-08-01|language=ml}}</ref> ==അവലംബങ്ങൾ== {{Reflist}} 90bs9g39i2w29c4qvvk1ei5ltfh5a92 4652027 4652018 2026-08-01T04:57:19Z Akbarali 17542 /* ചരിത്രം */ 4652027 wikitext text/x-wiki മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ മഞ്ചേരിക്കടുത്ത് എളങ്കൂർ വില്ലേജിലെ ചാരങ്കാവ് പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഗവഃ എയ്ഡഡ് സ്കൂൾ ആണ് പി.എം.എസ്.എ.എച്ച്.എസ്. എളങ്കൂർ. പട്ടിലാകത്ത് മനക്കൽ ഹയർ സെക്കന്ററി സ്കൂൾ .എന്നാണ് പൂർണ്ണ നാമം. തൃക്കലങ്ങോട് പഞ്ചായത്തിലെ എട്ടാം വാർഡിലെ ചാരങ്കാവ് പ്രദേശത്ത് മഞ്ചേരി-ചെറുകോട് റോഡരികിലാണ് സ്കൂളിന്റെ സ്ഥാനം.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/18031|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-08-01}}</ref> കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള സ്ഥാപനമാണ് ഇത്. മഞ്ചേരി നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1966 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. അങ്കമാലി നഗരത്തിനടുത്തുള്ള നായത്തോട് എന്ന ഗ്രാമത്തിലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. നെടുമ്പാശ്ശേരിയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന കോഴിക്കോട് അന്താരാഷ്ട്രവിമാനത്താവളത്തിൽ നിന്ന് 32.2 കിലോമീറ്റർ അകലെയായാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=http://wikimapia.org/1534974/PMSA-HSS-Elankur|access-date=2026-08-01}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/18031|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-08-01}}</ref> ==ചരിത്രം== 1966 ജൂൺ 1 ന് യു.പി സ്കൂൾ ആയിട്ടാണ് പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചത്.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/18031|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-08-01}}</ref> 1985 ഫെബ്രുവരി 5 ന് പി.എം.എസ്.എ ഹൈസ്കൂളായി ഉയർത്തപ്പെട്ടു. 2010 ആഗസ്റ്റ് മാസത്തിലാണ് ആദ്യമായി ഹയർ സെക്കന്ററി വിഭാഗം ആരംഭിച്ചത്. ആദ്യ ഘട്ടത്തിൽ ഇലക്ട്രോണിക് സയൻസ്, ഹ്യുമാനിറ്റീസ് ബാച്ചുകളും തുടർന്ന് 2011, 2014 വർഷങ്ങളിലായി കൊമേഴ്സ്, ബയോളജി സയൻസ് ബാച്ചുകളും സ്കൂളിന് അനുവദിച്ചു. 1962 ൽ അന്തരിച്ച പട്ടിലകത്ത് മനക്കൽ ശ്രീ ശങ്കരൻ നമ്പൂതിരിയുടെ സ്മരണാർഥം അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹോദരൻ പട്ടിലകത്ത് മനക്കൽ നീലകണ്ഠൻ നമ്പൂതിരിയാണ് 1966 ൽ സ്കൂൾ സ്ഥാപിച്ചത്. 53 വിദ്യാർഥികളുമായാണ് സ്കൂൾ പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചത്. <ref>{{Cite web|url=https://schoolwiki.in/%E0%B4%AA%E0%B4%BF.%E0%B4%8E%E0%B4%82.%E0%B4%8E%E0%B4%B8%E0%B5%8D.%E0%B4%8E.%E0%B4%8E%E0%B4%9A%E0%B5%8D%E0%B4%9A%E0%B5%8D.%E0%B4%8E%E0%B4%B8%E0%B5%8D._%E0%B4%8E%E0%B4%B3%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%82%E0%B5%BC|title=പി.എം.എസ്.എ.എച്ച്.എസ്. എളങ്കൂർ - Schoolwiki|access-date=2026-08-01|language=ml}}</ref> ==അവലംബങ്ങൾ== {{Reflist}} j837yqufz1ty4zirpf1cuk923yligmr 3 669733 4652034 2026-08-01T06:51:16Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4652034 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: ഷാഫി മുഹമ്മദ് റാവുത്തർ | ഷാഫി മുഹമ്മദ് റാവുത്തർ | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 06:51, 1 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) djh9qn6ethr4nxp0o2vrij6okc7z7iy 0 669734 4652060 2026-08-01T08:59:59Z Atheenasiji 184939 "[[:en:Special:Redirect/revision/1270488051|Kerala beef fry]]" എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്. 4652060 wikitext text/x-wiki {{Infobox food | name = Kerala beef fry | image = ബീഫ്ഫ്രൈ.jpg | image_size = | caption = Beef fry | alternate_name = Beef ''Ularthiyathu'' | type = Slow roasted beef | course = | country = [[Kerala, India]] | region = | creator = | served = Hot | main_ingredient = [[Meat]], [[spice]]s, [[onion]], [[coconut]] | variations = Beef ''Ularthiyathu'' | calories = | other = }} [[വർഗ്ഗം:കേരളീയപാചകം]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ഭക്ഷണവിഭവങ്ങൾ]] prtfgkz1ydymi1mcdn82r18pq9yk1ra 4652062 4652060 2026-08-01T09:14:46Z Atheenasiji 184939 "[[:en:Special:Redirect/revision/1270488051|Kerala beef fry]]" എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്. 4652062 wikitext text/x-wiki {{Infobox food | name = Kerala beef fry | image = ബീഫ്ഫ്രൈ.jpg | image_size = | caption = Beef fry | alternate_name = Beef ''Ularthiyathu'' | type = Slow roasted beef | course = | country = [[Kerala, India]] | region = | creator = | served = Hot | main_ingredient = [[Meat]], [[spice]]s, [[onion]], [[coconut]] | variations = Beef ''Ularthiyathu'' | calories = | other = }} മസലക്കൂട്ടുകൾ, ഉള്ളി, കറിവേപ്പില, വെളിച്ചെണ്ണ എന്നിവ ചേർത്ത് തീ കുറച്ചിട്ട് വറുത്ത് ,വെളിച്ചെണ്ണയിൽ വറുത്ത ബീഫും കൊണ്ട് കൂടി ചേർത്ത് ഉണ്ടാക്കുന്ന ഒരു വിഭവമാണ് '''കേരള ബീഫ് ഫ്രൈ'''. ''ബീഫ് ഉലർത്തിയത്ത്'' എന്നും [[:en:Kerala|കേരളത്തിൽ]] ഈ വിഭവം അറിയപ്പെടുന്നു. [[വർഗ്ഗം:കേരളീയപാചകം]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ഭക്ഷണവിഭവങ്ങൾ]] f3tns9kkjtiopyo4fsthzv0s1sqacwp 4652063 4652062 2026-08-01T09:15:23Z Atheenasiji 184939 "[[:en:Special:Redirect/revision/1270488051|Kerala beef fry]]" എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്. 4652063 wikitext text/x-wiki {{Infobox food | name = Kerala beef fry | image = ബീഫ്ഫ്രൈ.jpg | image_size = | caption = Beef fry | alternate_name = Beef ''Ularthiyathu'' | type = Slow roasted beef | course = | country = [[Kerala, India]] | region = | creator = | served = Hot | main_ingredient = [[Meat]], [[spice]]s, [[onion]], [[coconut]] | variations = Beef ''Ularthiyathu'' | calories = | other = }} മസലക്കൂട്ടുകൾ, ഉള്ളി, കറിവേപ്പില, വെളിച്ചെണ്ണ എന്നിവ ചേർത്ത് തീ കുറച്ചിട്ട് വറുത്ത് ,വെളിച്ചെണ്ണയിൽ വറുത്ത ബീഫും കൊണ്ട് കൂടി ചേർത്ത് ഉണ്ടാക്കുന്ന ഒരു വിഭവമാണ് '''കേരള ബീഫ് ഫ്രൈ'''. ''ബീഫ് ഉലർത്തിയത്ത്'' എന്നും [[:en:Kerala|കേരളത്തിൽ]] ഈ വിഭവം അറിയപ്പെടുന്നു. == ഉത്ഭവം == [[വർഗ്ഗം:കേരളീയപാചകം]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ഭക്ഷണവിഭവങ്ങൾ]] 31l5kxr31g1cjwv6nlkt7ztuvcjiz0v 4652064 4652063 2026-08-01T09:18:55Z Atheenasiji 184939 "[[:en:Special:Redirect/revision/1270488051|Kerala beef fry]]" എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്. 4652064 wikitext text/x-wiki {{Infobox food | name = Kerala beef fry | image = ബീഫ്ഫ്രൈ.jpg | image_size = | caption = Beef fry | alternate_name = Beef ''Ularthiyathu'' | type = Slow roasted beef | course = | country = [[Kerala, India]] | region = | creator = | served = Hot | main_ingredient = [[Meat]], [[spice]]s, [[onion]], [[coconut]] | variations = Beef ''Ularthiyathu'' | calories = | other = }} മസലക്കൂട്ടുകൾ, ഉള്ളി, കറിവേപ്പില, വെളിച്ചെണ്ണ എന്നിവ ചേർത്ത് തീ കുറച്ചിട്ട് വറുത്ത് ,വെളിച്ചെണ്ണയിൽ വറുത്ത ബീഫും കൊണ്ട് കൂടി ചേർത്ത് ഉണ്ടാക്കുന്ന ഒരു വിഭവമാണ് '''കേരള ബീഫ് ഫ്രൈ'''. ''ബീഫ് ഉലർത്തിയത്ത്'' എന്നും [[:en:Kerala|കേരളത്തിൽ]] ഈ വിഭവം അറിയപ്പെടുന്നു. == ഉത്ഭവം == ഈ വിഭവത്തിൻറെ ആദ്യകാല പരാമർശം ഇന്ത്യയിലെ കേരള, തമിഴ്നാട് സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഒന്നാം [[:en:Sangam_literature|സഹസ്രാബ്ദത്തിൻറെ സംഘസാഹിത്യത്തിൽ]]<nowiki/>നിന്ന് കണ്ടെത്താനാകും.<ref>{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/amp/story/tamil-nadu/beef-tamizhagam-how-was-cow-slaughtered-and-beef-consumed-ancient-tamil-nadu-34952|title=Beef in Tamizhagam: How was cow slaughtered and beef consumed in ancient Tamil Nadu?|date=4 October 2015}}</ref> [[വർഗ്ഗം:കേരളീയപാചകം]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ഭക്ഷണവിഭവങ്ങൾ]] hn3py4n0rxyzkg321r1vcnwmvtdl4l6 4652065 4652064 2026-08-01T09:19:36Z Atheenasiji 184939 "[[:en:Special:Redirect/revision/1270488051|Kerala beef fry]]" എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്. 4652065 wikitext text/x-wiki {{Infobox food | name = Kerala beef fry | image = ബീഫ്ഫ്രൈ.jpg | image_size = | caption = Beef fry | alternate_name = Beef ''Ularthiyathu'' | type = Slow roasted beef | course = | country = [[Kerala, India]] | region = | creator = | served = Hot | main_ingredient = [[Meat]], [[spice]]s, [[onion]], [[coconut]] | variations = Beef ''Ularthiyathu'' | calories = | other = }} മസലക്കൂട്ടുകൾ, ഉള്ളി, കറിവേപ്പില, വെളിച്ചെണ്ണ എന്നിവ ചേർത്ത് തീ കുറച്ചിട്ട് വറുത്ത് ,വെളിച്ചെണ്ണയിൽ വറുത്ത ബീഫും കൊണ്ട് കൂടി ചേർത്ത് ഉണ്ടാക്കുന്ന ഒരു വിഭവമാണ് '''കേരള ബീഫ് ഫ്രൈ'''. ''ബീഫ് ഉലർത്തിയത്ത്'' എന്നും [[:en:Kerala|കേരളത്തിൽ]] ഈ വിഭവം അറിയപ്പെടുന്നു. == ഉത്ഭവം == ഈ വിഭവത്തിൻറെ ആദ്യകാല പരാമർശം ഇന്ത്യയിലെ കേരള, തമിഴ്നാട് സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഒന്നാം [[:en:Sangam_literature|സഹസ്രാബ്ദത്തിൻറെ സംഘസാഹിത്യത്തിൽ]]<nowiki/>നിന്ന് കണ്ടെത്താനാകും.<ref>{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/amp/story/tamil-nadu/beef-tamizhagam-how-was-cow-slaughtered-and-beef-consumed-ancient-tamil-nadu-34952|title=Beef in Tamizhagam: How was cow slaughtered and beef consumed in ancient Tamil Nadu?|date=4 October 2015}}</ref> == പാചകം == [[വർഗ്ഗം:കേരളീയപാചകം]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ഭക്ഷണവിഭവങ്ങൾ]] nm1jrzgmm03bnuc05se9cwp9fy0qgmy 4652072 4652065 2026-08-01T09:32:49Z Atheenasiji 184939 "[[:en:Special:Redirect/revision/1270488051|Kerala beef fry]]" എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്. 4652072 wikitext text/x-wiki {{Infobox food | name = Kerala beef fry | image = ബീഫ്ഫ്രൈ.jpg | image_size = | caption = Beef fry | alternate_name = Beef ''Ularthiyathu'' | type = Slow roasted beef | course = | country = [[Kerala, India]] | region = | creator = | served = Hot | main_ingredient = [[Meat]], [[spice]]s, [[onion]], [[coconut]] | variations = Beef ''Ularthiyathu'' | calories = | other = }} മസലക്കൂട്ടുകൾ, ഉള്ളി, കറിവേപ്പില, വെളിച്ചെണ്ണ എന്നിവ ചേർത്ത് തീ കുറച്ചിട്ട് വറുത്ത് ,വെളിച്ചെണ്ണയിൽ വറുത്ത ബീഫും കൊണ്ട് കൂടി ചേർത്ത് ഉണ്ടാക്കുന്ന ഒരു വിഭവമാണ് '''കേരള ബീഫ് ഫ്രൈ'''. ''ബീഫ് ഉലർത്തിയത്ത്'' എന്നും [[:en:Kerala|കേരളത്തിൽ]] ഈ വിഭവം അറിയപ്പെടുന്നു. == ഉത്ഭവം == ഈ വിഭവത്തിൻറെ ആദ്യകാല പരാമർശം ഇന്ത്യയിലെ കേരള, തമിഴ്നാട് സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഒന്നാം [[:en:Sangam_literature|സഹസ്രാബ്ദത്തിൻറെ സംഘസാഹിത്യത്തിൽ]]<nowiki/>നിന്ന് കണ്ടെത്താനാകും.<ref>{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/amp/story/tamil-nadu/beef-tamizhagam-how-was-cow-slaughtered-and-beef-consumed-ancient-tamil-nadu-34952|title=Beef in Tamizhagam: How was cow slaughtered and beef consumed in ancient Tamil Nadu?|date=4 October 2015}}</ref> == പാചകം == [[മഞ്ഞൾ]], മല്ലി, ''[[ഗരം മസാല]]'', കുരുമുളക്, ചുവന്ന മുളക്, ഉള്ളി, ഇഞ്ചി, വെളുത്തുള്ളി എന്നീ സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങളുടെ മിശ്രിതത്തിലേക്ക് ഇറച്ചി കഷണങ്ങൾ ചേർത്ത് പാകം ചെയ്താണ് ഈ വിഭവം തയ്യാറാക്കുന്നത്. വെളിച്ചെണ്ണയിൽ വറുത്ത തേങ്ങാക്കൊത്തും,കറിവേപ്പിലയും അലങ്കാരത്തിനായി ചേർക്കുന്നു. ബീഫ് സാധാരണയായി പ്രഷർ കുക്കറിൽ വേവിച്ച് മൃദുവാക്കിയെടുത്ത ശേഷമാണ്, സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങളുടെ മിശ്രിതത്തിലിട്ട് തീ കുറച്ച്, വരണ്ട പരുവത്തിലാകുന്നത് വരെ വറുത്തെടുക്കുന്നത്.<ref>{{Cite book |last=Roberts |first=Adam |url=https://books.google.com/books?id=DeaAPpeghoAC |title=Secrets of the Best Chefs |date=August 2012 |publisher=Artisan |isbn=978-1-57965-439-9 |page=241 |access-date=22 November 2019}}</ref> [[വർഗ്ഗം:കേരളീയപാചകം]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ഭക്ഷണവിഭവങ്ങൾ]] p1a94xwq9nk37jme2vh7654tq0n36m1 4652074 4652072 2026-08-01T09:37:08Z Atheenasiji 184939 "[[:en:Special:Redirect/revision/1270488051|Kerala beef fry]]" എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്. 4652074 wikitext text/x-wiki {{Infobox food | name = Kerala beef fry | image = ബീഫ്ഫ്രൈ.jpg | image_size = | caption = Beef fry | alternate_name = Beef ''Ularthiyathu'' | type = Slow roasted beef | course = | country = [[Kerala, India]] | region = | creator = | served = Hot | main_ingredient = [[Meat]], [[spice]]s, [[onion]], [[coconut]] | variations = Beef ''Ularthiyathu'' | calories = | other = }} മസലക്കൂട്ടുകൾ, ഉള്ളി, കറിവേപ്പില, വെളിച്ചെണ്ണ എന്നിവ ചേർത്ത് തീ കുറച്ചിട്ട് വറുത്ത് ,വെളിച്ചെണ്ണയിൽ വറുത്ത ബീഫും കൊണ്ട് കൂടി ചേർത്ത് ഉണ്ടാക്കുന്ന ഒരു വിഭവമാണ് '''കേരള ബീഫ് ഫ്രൈ'''. ''ബീഫ് ഉലർത്തിയത്ത്'' എന്നും [[:en:Kerala|കേരളത്തിൽ]] ഈ വിഭവം അറിയപ്പെടുന്നു. == ഉത്ഭവം == ഈ വിഭവത്തിൻറെ ആദ്യകാല പരാമർശം ഇന്ത്യയിലെ കേരള, തമിഴ്നാട് സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഒന്നാം [[:en:Sangam_literature|സഹസ്രാബ്ദത്തിൻറെ സംഘസാഹിത്യത്തിൽ]]<nowiki/>നിന്ന് കണ്ടെത്താനാകും.<ref>{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/amp/story/tamil-nadu/beef-tamizhagam-how-was-cow-slaughtered-and-beef-consumed-ancient-tamil-nadu-34952|title=Beef in Tamizhagam: How was cow slaughtered and beef consumed in ancient Tamil Nadu?|date=4 October 2015}}</ref> == പാചകം == [[മഞ്ഞൾ]], മല്ലി, ''[[ഗരം മസാല]]'', കുരുമുളക്, ചുവന്ന മുളക്, ഉള്ളി, ഇഞ്ചി, വെളുത്തുള്ളി എന്നീ സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങളുടെ മിശ്രിതത്തിലേക്ക് ഇറച്ചി കഷണങ്ങൾ ചേർത്ത് പാകം ചെയ്താണ് ഈ വിഭവം തയ്യാറാക്കുന്നത്. വെളിച്ചെണ്ണയിൽ വറുത്ത തേങ്ങാക്കൊത്തും,കറിവേപ്പിലയും അലങ്കാരത്തിനായി ചേർക്കുന്നു. ബീഫ് സാധാരണയായി പ്രഷർ കുക്കറിൽ വേവിച്ച് മൃദുവാക്കിയെടുത്ത ശേഷമാണ്, സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങളുടെ മിശ്രിതത്തിലിട്ട് തീ കുറച്ച്, വരണ്ട പരുവത്തിലാകുന്നത് വരെ വറുത്തെടുക്കുന്നത്.<ref>{{Cite book |last=Roberts |first=Adam |url=https://books.google.com/books?id=DeaAPpeghoAC |title=Secrets of the Best Chefs |date=August 2012 |publisher=Artisan |isbn=978-1-57965-439-9 |page=241 |access-date=22 November 2019}}</ref> == സംയുക്തങ്ങൾ == [[വർഗ്ഗം:കേരളീയപാചകം]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ഭക്ഷണവിഭവങ്ങൾ]] 3bcvjdw3w376cfsh49i0q6h80ewml3q 4652077 4652074 2026-08-01T09:40:46Z Atheenasiji 184939 "[[:en:Special:Redirect/revision/1270488051|Kerala beef fry]]" എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്. 4652077 wikitext text/x-wiki {{Infobox food | name = Kerala beef fry | image = ബീഫ്ഫ്രൈ.jpg | image_size = | caption = Beef fry | alternate_name = Beef ''Ularthiyathu'' | type = Slow roasted beef | course = | country = [[Kerala, India]] | region = | creator = | served = Hot | main_ingredient = [[Meat]], [[spice]]s, [[onion]], [[coconut]] | variations = Beef ''Ularthiyathu'' | calories = | other = }} മസലക്കൂട്ടുകൾ, ഉള്ളി, കറിവേപ്പില, വെളിച്ചെണ്ണ എന്നിവ ചേർത്ത് തീ കുറച്ചിട്ട് വറുത്ത് ,വെളിച്ചെണ്ണയിൽ വറുത്ത ബീഫും കൊണ്ട് കൂടി ചേർത്ത് ഉണ്ടാക്കുന്ന ഒരു വിഭവമാണ് '''കേരള ബീഫ് ഫ്രൈ'''. ''ബീഫ് ഉലർത്തിയത്ത്'' എന്നും [[:en:Kerala|കേരളത്തിൽ]] ഈ വിഭവം അറിയപ്പെടുന്നു. == ഉത്ഭവം == ഈ വിഭവത്തിൻറെ ആദ്യകാല പരാമർശം ഇന്ത്യയിലെ കേരള, തമിഴ്നാട് സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഒന്നാം [[:en:Sangam_literature|സഹസ്രാബ്ദത്തിൻറെ സംഘസാഹിത്യത്തിൽ]]<nowiki/>നിന്ന് കണ്ടെത്താനാകും.<ref>{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/amp/story/tamil-nadu/beef-tamizhagam-how-was-cow-slaughtered-and-beef-consumed-ancient-tamil-nadu-34952|title=Beef in Tamizhagam: How was cow slaughtered and beef consumed in ancient Tamil Nadu?|date=4 October 2015}}</ref> == പാചകം == [[മഞ്ഞൾ]], മല്ലി, ''[[ഗരം മസാല]]'', കുരുമുളക്, ചുവന്ന മുളക്, ഉള്ളി, ഇഞ്ചി, വെളുത്തുള്ളി എന്നീ സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങളുടെ മിശ്രിതത്തിലേക്ക് ഇറച്ചി കഷണങ്ങൾ ചേർത്ത് പാകം ചെയ്താണ് ഈ വിഭവം തയ്യാറാക്കുന്നത്. വെളിച്ചെണ്ണയിൽ വറുത്ത തേങ്ങാക്കൊത്തും,കറിവേപ്പിലയും അലങ്കാരത്തിനായി ചേർക്കുന്നു. ബീഫ് സാധാരണയായി പ്രഷർ കുക്കറിൽ വേവിച്ച് മൃദുവാക്കിയെടുത്ത ശേഷമാണ്, സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങളുടെ മിശ്രിതത്തിലിട്ട് തീ കുറച്ച്, വരണ്ട പരുവത്തിലാകുന്നത് വരെ വറുത്തെടുക്കുന്നത്.<ref>{{Cite book |last=Roberts |first=Adam |url=https://books.google.com/books?id=DeaAPpeghoAC |title=Secrets of the Best Chefs |date=August 2012 |publisher=Artisan |isbn=978-1-57965-439-9 |page=241 |access-date=22 November 2019}}</ref> == സംയുക്തങ്ങൾ == കേരള ബീഫ് ഫ്രൈ സാധാരണയായി ''[[:en:Parotta|കേരള പൊറോട്ടയ്ക്കൊപ്പം]]''<ref>{{cite news|title=The Indian state that is obsessed with beef fry|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-36366140|date=18 July 2016|first=Divya|last=Arya|publisher=BBC|accessdate=22 December 2019}}</ref>കഴിക്കുന്നു, അതേസമയം [[തൃപ്പൂണിത്തുറ]] പോലുള്ള ചില ഭാഗങ്ങളിൽ ഈ വിഭവം ''[[പഴംപൊരി|പഴം പോരി]]'' യുമായി ചേർത്ത് ഈ മേഖലയിൽ വളരെ ജനപ്രിയമായ ഒരു കോമ്പോ ആയി മാറിയിരിക്കുന്നു.<ref>{{cite web|url=https://www.cntraveller.in/story/eat-like-local-kochi-best-places-to-eat-in-kochi-fish-fry/|title=Where to eat like a local in Kochi|accessdate=22 November 2019|date=8 April 2019|website=Conde Nast Traveller}}</ref> [[വർഗ്ഗം:കേരളീയപാചകം]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ഭക്ഷണവിഭവങ്ങൾ]] qbesrki3dsrncfnb4f8c9ymv2ygck3v 4652078 4652077 2026-08-01T09:41:00Z Atheenasiji 184939 "[[:en:Special:Redirect/revision/1270488051|Kerala beef fry]]" എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്. 4652078 wikitext text/x-wiki {{Infobox food | name = Kerala beef fry | image = ബീഫ്ഫ്രൈ.jpg | image_size = | caption = Beef fry | alternate_name = Beef ''Ularthiyathu'' | type = Slow roasted beef | course = | country = [[Kerala, India]] | region = | creator = | served = Hot | main_ingredient = [[Meat]], [[spice]]s, [[onion]], [[coconut]] | variations = Beef ''Ularthiyathu'' | calories = | other = }} മസലക്കൂട്ടുകൾ, ഉള്ളി, കറിവേപ്പില, വെളിച്ചെണ്ണ എന്നിവ ചേർത്ത് തീ കുറച്ചിട്ട് വറുത്ത് ,വെളിച്ചെണ്ണയിൽ വറുത്ത ബീഫും കൊണ്ട് കൂടി ചേർത്ത് ഉണ്ടാക്കുന്ന ഒരു വിഭവമാണ് '''കേരള ബീഫ് ഫ്രൈ'''. ''ബീഫ് ഉലർത്തിയത്ത്'' എന്നും [[:en:Kerala|കേരളത്തിൽ]] ഈ വിഭവം അറിയപ്പെടുന്നു. == ഉത്ഭവം == ഈ വിഭവത്തിൻറെ ആദ്യകാല പരാമർശം ഇന്ത്യയിലെ കേരള, തമിഴ്നാട് സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഒന്നാം [[:en:Sangam_literature|സഹസ്രാബ്ദത്തിൻറെ സംഘസാഹിത്യത്തിൽ]]<nowiki/>നിന്ന് കണ്ടെത്താനാകും.<ref>{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/amp/story/tamil-nadu/beef-tamizhagam-how-was-cow-slaughtered-and-beef-consumed-ancient-tamil-nadu-34952|title=Beef in Tamizhagam: How was cow slaughtered and beef consumed in ancient Tamil Nadu?|date=4 October 2015}}</ref> == പാചകം == [[മഞ്ഞൾ]], മല്ലി, ''[[ഗരം മസാല]]'', കുരുമുളക്, ചുവന്ന മുളക്, ഉള്ളി, ഇഞ്ചി, വെളുത്തുള്ളി എന്നീ സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങളുടെ മിശ്രിതത്തിലേക്ക് ഇറച്ചി കഷണങ്ങൾ ചേർത്ത് പാകം ചെയ്താണ് ഈ വിഭവം തയ്യാറാക്കുന്നത്. വെളിച്ചെണ്ണയിൽ വറുത്ത തേങ്ങാക്കൊത്തും,കറിവേപ്പിലയും അലങ്കാരത്തിനായി ചേർക്കുന്നു. ബീഫ് സാധാരണയായി പ്രഷർ കുക്കറിൽ വേവിച്ച് മൃദുവാക്കിയെടുത്ത ശേഷമാണ്, സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങളുടെ മിശ്രിതത്തിലിട്ട് തീ കുറച്ച്, വരണ്ട പരുവത്തിലാകുന്നത് വരെ വറുത്തെടുക്കുന്നത്.<ref>{{Cite book |last=Roberts |first=Adam |url=https://books.google.com/books?id=DeaAPpeghoAC |title=Secrets of the Best Chefs |date=August 2012 |publisher=Artisan |isbn=978-1-57965-439-9 |page=241 |access-date=22 November 2019}}</ref> == സംയുക്തങ്ങൾ == കേരള ബീഫ് ഫ്രൈ സാധാരണയായി ''[[:en:Parotta|കേരള പൊറോട്ടയ്ക്കൊപ്പം]]''<ref>{{cite news|title=The Indian state that is obsessed with beef fry|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-36366140|date=18 July 2016|first=Divya|last=Arya|publisher=BBC|accessdate=22 December 2019}}</ref>കഴിക്കുന്നു, അതേസമയം [[തൃപ്പൂണിത്തുറ]] പോലുള്ള ചില ഭാഗങ്ങളിൽ ഈ വിഭവം ''[[പഴംപൊരി|പഴം പോരി]]'' യുമായി ചേർത്ത് ഈ മേഖലയിൽ വളരെ ജനപ്രിയമായ ഒരു കോമ്പോ ആയി മാറിയിരിക്കുന്നു.<ref>{{cite web|url=https://www.cntraveller.in/story/eat-like-local-kochi-best-places-to-eat-in-kochi-fish-fry/|title=Where to eat like a local in Kochi|accessdate=22 November 2019|date=8 April 2019|website=Conde Nast Traveller}}</ref> == തർക്കം == [[വർഗ്ഗം:കേരളീയപാചകം]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ഭക്ഷണവിഭവങ്ങൾ]] f9q8ilkllelvp7182mnkhe72qn9oiwe 4652082 4652078 2026-08-01T09:43:33Z Atheenasiji 184939 "[[:en:Special:Redirect/revision/1270488051|Kerala beef fry]]" എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്. 4652082 wikitext text/x-wiki {{Infobox food | name = Kerala beef fry | image = ബീഫ്ഫ്രൈ.jpg | image_size = | caption = Beef fry | alternate_name = Beef ''Ularthiyathu'' | type = Slow roasted beef | course = | country = [[Kerala, India]] | region = | creator = | served = Hot | main_ingredient = [[Meat]], [[spice]]s, [[onion]], [[coconut]] | variations = Beef ''Ularthiyathu'' | calories = | other = }} മസലക്കൂട്ടുകൾ, ഉള്ളി, കറിവേപ്പില, വെളിച്ചെണ്ണ എന്നിവ ചേർത്ത് തീ കുറച്ചിട്ട് വറുത്ത് ,വെളിച്ചെണ്ണയിൽ വറുത്ത ബീഫും കൊണ്ട് കൂടി ചേർത്ത് ഉണ്ടാക്കുന്ന ഒരു വിഭവമാണ് '''കേരള ബീഫ് ഫ്രൈ'''. ''ബീഫ് ഉലർത്തിയത്ത്'' എന്നും [[:en:Kerala|കേരളത്തിൽ]] ഈ വിഭവം അറിയപ്പെടുന്നു. == ഉത്ഭവം == ഈ വിഭവത്തിൻറെ ആദ്യകാല പരാമർശം ഇന്ത്യയിലെ കേരള, തമിഴ്നാട് സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഒന്നാം [[:en:Sangam_literature|സഹസ്രാബ്ദത്തിൻറെ സംഘസാഹിത്യത്തിൽ]]<nowiki/>നിന്ന് കണ്ടെത്താനാകും.<ref>{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/amp/story/tamil-nadu/beef-tamizhagam-how-was-cow-slaughtered-and-beef-consumed-ancient-tamil-nadu-34952|title=Beef in Tamizhagam: How was cow slaughtered and beef consumed in ancient Tamil Nadu?|date=4 October 2015}}</ref> == പാചകം == [[മഞ്ഞൾ]], മല്ലി, ''[[ഗരം മസാല]]'', കുരുമുളക്, ചുവന്ന മുളക്, ഉള്ളി, ഇഞ്ചി, വെളുത്തുള്ളി എന്നീ സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങളുടെ മിശ്രിതത്തിലേക്ക് ഇറച്ചി കഷണങ്ങൾ ചേർത്ത് പാകം ചെയ്താണ് ഈ വിഭവം തയ്യാറാക്കുന്നത്. വെളിച്ചെണ്ണയിൽ വറുത്ത തേങ്ങാക്കൊത്തും,കറിവേപ്പിലയും അലങ്കാരത്തിനായി ചേർക്കുന്നു. ബീഫ് സാധാരണയായി പ്രഷർ കുക്കറിൽ വേവിച്ച് മൃദുവാക്കിയെടുത്ത ശേഷമാണ്, സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങളുടെ മിശ്രിതത്തിലിട്ട് തീ കുറച്ച്, വരണ്ട പരുവത്തിലാകുന്നത് വരെ വറുത്തെടുക്കുന്നത്.<ref>{{Cite book |last=Roberts |first=Adam |url=https://books.google.com/books?id=DeaAPpeghoAC |title=Secrets of the Best Chefs |date=August 2012 |publisher=Artisan |isbn=978-1-57965-439-9 |page=241 |access-date=22 November 2019}}</ref> == സംയുക്തങ്ങൾ == കേരള ബീഫ് ഫ്രൈ സാധാരണയായി ''[[:en:Parotta|കേരള പൊറോട്ടയ്ക്കൊപ്പം]]''<ref>{{cite news|title=The Indian state that is obsessed with beef fry|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-36366140|date=18 July 2016|first=Divya|last=Arya|publisher=BBC|accessdate=22 December 2019}}</ref>കഴിക്കുന്നു, അതേസമയം [[തൃപ്പൂണിത്തുറ]] പോലുള്ള ചില ഭാഗങ്ങളിൽ ഈ വിഭവം ''[[പഴംപൊരി|പഴം പോരി]]'' യുമായി ചേർത്ത് ഈ മേഖലയിൽ വളരെ ജനപ്രിയമായ ഒരു കോമ്പോ ആയി മാറിയിരിക്കുന്നു.<ref>{{cite web|url=https://www.cntraveller.in/story/eat-like-local-kochi-best-places-to-eat-in-kochi-fish-fry/|title=Where to eat like a local in Kochi|accessdate=22 November 2019|date=8 April 2019|website=Conde Nast Traveller}}</ref> == തർക്കം == കേന്ദ്ര സർക്കാർ കന്നുകാലികളെ കശാപ്പ് ചെയ്യുന്നത് നിരോധിച്ചതോടെ കേരള ബീഫ് ഫ്രൈ ഇന്ത്യയിൽ നിരവധി വിവാദങ്ങൾക്ക് ഇടയാക്കിയിട്ടുണ്ട്. [[ഇന്ത്യയിലെ കമ്മ്യൂണിസം|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റുകാർ]] ഭരിച്ചിരുന്ന [[:en:West_Bengal|പശ്ചിമ ബംഗാളിനൊപ്പം]] കേരള സർക്കാരും അവരുടെ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിരോധനം നടപ്പാക്കാൻ വിസമ്മതിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും ശുചിത്വമുള്ള സാഹചര്യങ്ങളിൽ ബീഫ് വിതരണം ചെയ്യുമെന്ന് തങ്ങളുടെ വോട്ടർമാർക്ക് ഉറപ്പ് നൽകാൻ എല്ലാ പാർട്ടികളിൽ നിന്നുമുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സ്ഥാനാർത്ഥികൾ വളരെയധികം ശ്രമിക്കുന്നു.<ref>{{cite news|last1=K|first1=Nisar|title=In Kerala, a Beef Fry Dilemma For the BJP|url=https://thewire.in/culture/kerala-beef-fry-bjp|accessdate=22 November 2019}}</ref> [[വർഗ്ഗം:കേരളീയപാചകം]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ഭക്ഷണവിഭവങ്ങൾ]] e2dq8l32rc98bdykpxdzx8w50bc4h4o 4652084 4652082 2026-08-01T09:48:59Z Atheenasiji 184939 "[[:en:Special:Redirect/revision/1270488051|Kerala beef fry]]" എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്. 4652084 wikitext text/x-wiki {{Infobox food | name = Kerala beef fry | image = ബീഫ്ഫ്രൈ.jpg | image_size = | caption = Beef fry | alternate_name = Beef ''Ularthiyathu'' | type = Slow roasted beef | course = | country = [[Kerala, India]] | region = | creator = | served = Hot | main_ingredient = [[Meat]], [[spice]]s, [[onion]], [[coconut]] | variations = Beef ''Ularthiyathu'' | calories = | other = }} മസലക്കൂട്ടുകൾ, ഉള്ളി, കറിവേപ്പില, വെളിച്ചെണ്ണ എന്നിവ ചേർത്ത് തീ കുറച്ചിട്ട് വറുത്ത് ,വെളിച്ചെണ്ണയിൽ വറുത്ത ബീഫും കൊണ്ട് കൂടി ചേർത്ത് ഉണ്ടാക്കുന്ന ഒരു വിഭവമാണ് '''കേരള ബീഫ് ഫ്രൈ'''. ''ബീഫ് ഉലർത്തിയത്ത്'' എന്നും [[:en:Kerala|കേരളത്തിൽ]] ഈ വിഭവം അറിയപ്പെടുന്നു. == ഉത്ഭവം == ഈ വിഭവത്തിൻറെ ആദ്യകാല പരാമർശം ഇന്ത്യയിലെ കേരള, തമിഴ്നാട് സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഒന്നാം [[:en:Sangam_literature|സഹസ്രാബ്ദത്തിൻറെ സംഘസാഹിത്യത്തിൽ]]<nowiki/>നിന്ന് കണ്ടെത്താനാകും.<ref>{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/amp/story/tamil-nadu/beef-tamizhagam-how-was-cow-slaughtered-and-beef-consumed-ancient-tamil-nadu-34952|title=Beef in Tamizhagam: How was cow slaughtered and beef consumed in ancient Tamil Nadu?|date=4 October 2015}}</ref> == പാചകം == [[മഞ്ഞൾ]], മല്ലി, ''[[ഗരം മസാല]]'', കുരുമുളക്, ചുവന്ന മുളക്, ഉള്ളി, ഇഞ്ചി, വെളുത്തുള്ളി എന്നീ സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങളുടെ മിശ്രിതത്തിലേക്ക് ഇറച്ചി കഷണങ്ങൾ ചേർത്ത് പാകം ചെയ്താണ് ഈ വിഭവം തയ്യാറാക്കുന്നത്. വെളിച്ചെണ്ണയിൽ വറുത്ത തേങ്ങാക്കൊത്തും,കറിവേപ്പിലയും അലങ്കാരത്തിനായി ചേർക്കുന്നു. ബീഫ് സാധാരണയായി പ്രഷർ കുക്കറിൽ വേവിച്ച് മൃദുവാക്കിയെടുത്ത ശേഷമാണ്, സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങളുടെ മിശ്രിതത്തിലിട്ട് തീ കുറച്ച്, വരണ്ട പരുവത്തിലാകുന്നത് വരെ വറുത്തെടുക്കുന്നത്.<ref>{{Cite book |last=Roberts |first=Adam |url=https://books.google.com/books?id=DeaAPpeghoAC |title=Secrets of the Best Chefs |date=August 2012 |publisher=Artisan |isbn=978-1-57965-439-9 |page=241 |access-date=22 November 2019}}</ref> == സംയുക്തങ്ങൾ == കേരള ബീഫ് ഫ്രൈ സാധാരണയായി ''[[:en:Parotta|കേരള പൊറോട്ടയ്ക്കൊപ്പം]]''<ref>{{cite news|title=The Indian state that is obsessed with beef fry|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-36366140|date=18 July 2016|first=Divya|last=Arya|publisher=BBC|accessdate=22 December 2019}}</ref>കഴിക്കുന്നു, അതേസമയം [[തൃപ്പൂണിത്തുറ]] പോലുള്ള ചില ഭാഗങ്ങളിൽ ഈ വിഭവം ''[[പഴംപൊരി|പഴം പോരി]]'' യുമായി ചേർത്ത് ഈ മേഖലയിൽ വളരെ ജനപ്രിയമായ ഒരു കോമ്പോ ആയി മാറിയിരിക്കുന്നു.<ref>{{cite web|url=https://www.cntraveller.in/story/eat-like-local-kochi-best-places-to-eat-in-kochi-fish-fry/|title=Where to eat like a local in Kochi|accessdate=22 November 2019|date=8 April 2019|website=Conde Nast Traveller}}</ref> == തർക്കം == കേന്ദ്ര സർക്കാർ കന്നുകാലികളെ കശാപ്പ് ചെയ്യുന്നത് നിരോധിച്ചതോടെ കേരള ബീഫ് ഫ്രൈ ഇന്ത്യയിൽ നിരവധി വിവാദങ്ങൾക്ക് ഇടയാക്കിയിട്ടുണ്ട്. [[ഇന്ത്യയിലെ കമ്മ്യൂണിസം|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റുകാർ]] ഭരിച്ചിരുന്ന [[:en:West_Bengal|പശ്ചിമ ബംഗാളിനൊപ്പം]] കേരള സർക്കാരും അവരുടെ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിരോധനം നടപ്പാക്കാൻ വിസമ്മതിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും ശുചിത്വമുള്ള സാഹചര്യങ്ങളിൽ ബീഫ് വിതരണം ചെയ്യുമെന്ന് തങ്ങളുടെ വോട്ടർമാർക്ക് ഉറപ്പ് നൽകാൻ എല്ലാ പാർട്ടികളിൽ നിന്നുമുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സ്ഥാനാർത്ഥികൾ വളരെയധികം ശ്രമിക്കുന്നു.<ref>{{cite news|last1=K|first1=Nisar|title=In Kerala, a Beef Fry Dilemma For the BJP|url=https://thewire.in/culture/kerala-beef-fry-bjp|accessdate=22 November 2019}}</ref> കേരളത്തിൽ ഈ വിഹാരം ഏറ്റവും കൂടുതൽ ജനപ്രീതി നേടിയ ഒന്നായതുകൊണ്ട്, ബീഫ് നിരോധനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾക്കായി ഒരു പ്രത്യേക സമ്മേളനം വിളിച്ചുചേർക്കുന്നതിന് മുൻപ്, നിയമസഭാംഗങ്ങൾ കേരള ബീഫ് ഫ്രൈ വിളമ്പിയ ഒരു പ്രത്യേക പ്രഭാതഭക്ഷണത്തിൽ പങ്കെടുത്തിരുന്നു.കൂടാതെ, ദേശീയ ചലച്ചിത്ര അവാർഡ് ജേതാവായ നടി സുരഭി ലക്ഷ്മി ഓണം ഉത്സവ വേളയിൽ ബീഫ് ഫ്രൈ കഴിച്ചു എന്ന വാർത്തകൾ പ്രചരിച്ചതിനെത്തുടർന്ന് ഒരു വിവാദത്തിന്റെ കേന്ദ്രബിന്ദുവായി മാറുകയും ചെയ്തിരുന്നു.<ref>{{cite news|title=Kerala: Beef fry for breakfast before MLAs debate new cattle slaughter rules|url=https://www.indiatoday.in/india/story/kerala-beef-fry-for-breakfast-before-special-session-on-cattle-slaughter-rules-981600-2017-06-08|accessdate=22 November 2019|publisher=India Today|date=8 June 2017}}</ref><ref>{{cite news|title=Malayalam Actress Surabhi Lakshmi Receives Flak For Eating Meat On Onam|url=https://www.hungryforever.com/malayalam-actress-surabhi-lakshmi-receives-flak-eating-meat-onam/|accessdate=22 November 2019|publisher=hungryforever.com|date=11 September 2017}}</ref> ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണത്തിനിടെ ബീഫ് കഴിക്കുന്നതിനും പശു കശാപ്പ് ചെയ്യുന്നതിനും നിരോധനം ഏർപ്പെടുത്തുന്നതിനെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന [[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി]] കെ. സുരേന്ദ്രന്റെ ഫോട്ടോ വൈറലായെങ്കിലും അത് ഉള്ളി കറിയാണെന്ന് പറഞ്ഞ് അദ്ദേഹം അത് നിഷേധിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/kerala-photo-k-surendran-eating-beef-goes-viral-bjp-leader-swears-it-was-just-onion-curry-650522|title=Kerala: Photo of K Surendran eating beef goes viral; BJP leader swears it was just onion curry|access-date=5 April 2022|date=14 October 2015|website=IBT|publisher=International Business times}}</ref> എന്നിരുന്നാലും, അതേ പാർട്ടിയിലെ മറ്റൊരു രാഷ്ട്രീയക്കാരിയായ ശോഭാ സുരേന്ദ്രൻ ബീഫ് കഴിക്കുന്നത് ശരിയാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കി.<ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/eating-beef-is-okay-shobha-surendran/article7763821.ece|title=Eating beef is okay: Shobha Surendran|access-date=5 April 2022|date=14 October 2015|website=The Hindu}}</ref> [[വർഗ്ഗം:കേരളീയപാചകം]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ഭക്ഷണവിഭവങ്ങൾ]] px1ple8gnmq3q9mdtvv47aho48yrtoo 4652085 4652084 2026-08-01T09:52:13Z Atheenasiji 184939 "[[:en:Special:Redirect/revision/1270488051|Kerala beef fry]]" എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്. 4652085 wikitext text/x-wiki {{Infobox food | name = Kerala beef fry | image = ബീഫ്ഫ്രൈ.jpg | image_size = | caption = Beef fry | alternate_name = Beef ''Ularthiyathu'' | type = Slow roasted beef | course = | country = [[Kerala, India]] | region = | creator = | served = Hot | main_ingredient = [[Meat]], [[spice]]s, [[onion]], [[coconut]] | variations = Beef ''Ularthiyathu'' | calories = | other = }} മസലക്കൂട്ടുകൾ, ഉള്ളി, കറിവേപ്പില, വെളിച്ചെണ്ണ എന്നിവ ചേർത്ത് തീ കുറച്ചിട്ട് വറുത്ത് ,വെളിച്ചെണ്ണയിൽ വറുത്ത ബീഫും കൊണ്ട് കൂടി ചേർത്ത് ഉണ്ടാക്കുന്ന ഒരു വിഭവമാണ് '''കേരള ബീഫ് ഫ്രൈ'''. ''ബീഫ് ഉലർത്തിയത്ത്'' എന്നും [[:en:Kerala|കേരളത്തിൽ]] ഈ വിഭവം അറിയപ്പെടുന്നു. == ഉത്ഭവം == ഈ വിഭവത്തിൻറെ ആദ്യകാല പരാമർശം ഇന്ത്യയിലെ കേരള, തമിഴ്നാട് സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഒന്നാം [[:en:Sangam_literature|സഹസ്രാബ്ദത്തിൻറെ സംഘസാഹിത്യത്തിൽ]]<nowiki/>നിന്ന് കണ്ടെത്താനാകും.<ref>{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/amp/story/tamil-nadu/beef-tamizhagam-how-was-cow-slaughtered-and-beef-consumed-ancient-tamil-nadu-34952|title=Beef in Tamizhagam: How was cow slaughtered and beef consumed in ancient Tamil Nadu?|date=4 October 2015}}</ref> == പാചകം == [[മഞ്ഞൾ]], മല്ലി, ''[[ഗരം മസാല]]'', കുരുമുളക്, ചുവന്ന മുളക്, ഉള്ളി, ഇഞ്ചി, വെളുത്തുള്ളി എന്നീ സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങളുടെ മിശ്രിതത്തിലേക്ക് ഇറച്ചി കഷണങ്ങൾ ചേർത്ത് പാകം ചെയ്താണ് ഈ വിഭവം തയ്യാറാക്കുന്നത്. വെളിച്ചെണ്ണയിൽ വറുത്ത തേങ്ങാക്കൊത്തും,കറിവേപ്പിലയും അലങ്കാരത്തിനായി ചേർക്കുന്നു. ബീഫ് സാധാരണയായി പ്രഷർ കുക്കറിൽ വേവിച്ച് മൃദുവാക്കിയെടുത്ത ശേഷമാണ്, സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങളുടെ മിശ്രിതത്തിലിട്ട് തീ കുറച്ച്, വരണ്ട പരുവത്തിലാകുന്നത് വരെ വറുത്തെടുക്കുന്നത്.<ref>{{Cite book |last=Roberts |first=Adam |url=https://books.google.com/books?id=DeaAPpeghoAC |title=Secrets of the Best Chefs |date=August 2012 |publisher=Artisan |isbn=978-1-57965-439-9 |page=241 |access-date=22 November 2019}}</ref> == സംയുക്തങ്ങൾ == കേരള ബീഫ് ഫ്രൈ സാധാരണയായി ''[[:en:Parotta|കേരള പൊറോട്ടയ്ക്കൊപ്പം]]''<ref>{{cite news|title=The Indian state that is obsessed with beef fry|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-36366140|date=18 July 2016|first=Divya|last=Arya|publisher=BBC|accessdate=22 December 2019}}</ref>കഴിക്കുന്നു, അതേസമയം [[തൃപ്പൂണിത്തുറ]] പോലുള്ള ചില ഭാഗങ്ങളിൽ ഈ വിഭവം ''[[പഴംപൊരി|പഴം പോരി]]'' യുമായി ചേർത്ത് ഈ മേഖലയിൽ വളരെ ജനപ്രിയമായ ഒരു കോമ്പോ ആയി മാറിയിരിക്കുന്നു.<ref>{{cite web|url=https://www.cntraveller.in/story/eat-like-local-kochi-best-places-to-eat-in-kochi-fish-fry/|title=Where to eat like a local in Kochi|accessdate=22 November 2019|date=8 April 2019|website=Conde Nast Traveller}}</ref> == തർക്കം == കേന്ദ്ര സർക്കാർ കന്നുകാലികളെ കശാപ്പ് ചെയ്യുന്നത് നിരോധിച്ചതോടെ കേരള ബീഫ് ഫ്രൈ ഇന്ത്യയിൽ നിരവധി വിവാദങ്ങൾക്ക് ഇടയാക്കിയിട്ടുണ്ട്. [[ഇന്ത്യയിലെ കമ്മ്യൂണിസം|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റുകാർ]] ഭരിച്ചിരുന്ന [[:en:West_Bengal|പശ്ചിമ ബംഗാളിനൊപ്പം]] കേരള സർക്കാരും അവരുടെ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിരോധനം നടപ്പാക്കാൻ വിസമ്മതിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും ശുചിത്വമുള്ള സാഹചര്യങ്ങളിൽ ബീഫ് വിതരണം ചെയ്യുമെന്ന് തങ്ങളുടെ വോട്ടർമാർക്ക് ഉറപ്പ് നൽകാൻ എല്ലാ പാർട്ടികളിൽ നിന്നുമുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സ്ഥാനാർത്ഥികൾ വളരെയധികം ശ്രമിക്കുന്നു.<ref>{{cite news|last1=K|first1=Nisar|title=In Kerala, a Beef Fry Dilemma For the BJP|url=https://thewire.in/culture/kerala-beef-fry-bjp|accessdate=22 November 2019}}</ref> കേരളത്തിൽ ഈ വിഹാരം ഏറ്റവും കൂടുതൽ ജനപ്രീതി നേടിയ ഒന്നായതുകൊണ്ട്, ബീഫ് നിരോധനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾക്കായി ഒരു പ്രത്യേക സമ്മേളനം വിളിച്ചുചേർക്കുന്നതിന് മുൻപ്, നിയമസഭാംഗങ്ങൾ കേരള ബീഫ് ഫ്രൈ വിളമ്പിയ ഒരു പ്രത്യേക പ്രഭാതഭക്ഷണത്തിൽ പങ്കെടുത്തിരുന്നു.കൂടാതെ, ദേശീയ ചലച്ചിത്ര അവാർഡ് ജേതാവായ നടി സുരഭി ലക്ഷ്മി ഓണം ഉത്സവ വേളയിൽ ബീഫ് ഫ്രൈ കഴിച്ചു എന്ന വാർത്തകൾ പ്രചരിച്ചതിനെത്തുടർന്ന് ഒരു വിവാദത്തിന്റെ കേന്ദ്രബിന്ദുവായി മാറുകയും ചെയ്തിരുന്നു.<ref>{{cite news|title=Kerala: Beef fry for breakfast before MLAs debate new cattle slaughter rules|url=https://www.indiatoday.in/india/story/kerala-beef-fry-for-breakfast-before-special-session-on-cattle-slaughter-rules-981600-2017-06-08|accessdate=22 November 2019|publisher=India Today|date=8 June 2017}}</ref><ref>{{cite news|title=Malayalam Actress Surabhi Lakshmi Receives Flak For Eating Meat On Onam|url=https://www.hungryforever.com/malayalam-actress-surabhi-lakshmi-receives-flak-eating-meat-onam/|accessdate=22 November 2019|publisher=hungryforever.com|date=11 September 2017}}</ref> ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണത്തിനിടെ ബീഫ് കഴിക്കുന്നതിനും പശു കശാപ്പ് ചെയ്യുന്നതിനും നിരോധനം ഏർപ്പെടുത്തുന്നതിനെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന [[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി|ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി കെ. സുരേന്ദ്രന്റെ]] ഫോട്ടോ വൈറലായെങ്കിലും അത് ഉള്ളി കറിയാണെന്ന് പറഞ്ഞ് അദ്ദേഹം അത് നിഷേധിച്ചു.↵എന്നിരുന്നാലും, അതേ പാർട്ടിയിലെ മറ്റൊരു രാഷ്ട്രീയക്കാരിയായ [[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി|ശോഭാ സുരേന്ദ്രൻ]] ബീഫ് കഴിക്കുന്നത് ശരിയാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കി. [[വർഗ്ഗം:കേരളീയപാചകം]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ഭക്ഷണവിഭവങ്ങൾ]] dr1q7ugxhqmk1r4khn4mi3pta0qflf2 4652086 4652085 2026-08-01T09:53:54Z Atheenasiji 184939 "[[:en:Special:Redirect/revision/1270488051|Kerala beef fry]]" എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്. 4652086 wikitext text/x-wiki {{Infobox food | name = Kerala beef fry | image = ബീഫ്ഫ്രൈ.jpg | image_size = | caption = Beef fry | alternate_name = Beef ''Ularthiyathu'' | type = Slow roasted beef | course = | country = [[Kerala, India]] | region = | creator = | served = Hot | main_ingredient = [[Meat]], [[spice]]s, [[onion]], [[coconut]] | variations = Beef ''Ularthiyathu'' | calories = | other = }} മസലക്കൂട്ടുകൾ, ഉള്ളി, കറിവേപ്പില, വെളിച്ചെണ്ണ എന്നിവ ചേർത്ത് തീ കുറച്ചിട്ട് വറുത്ത് ,വെളിച്ചെണ്ണയിൽ വറുത്ത ബീഫും കൊണ്ട് കൂടി ചേർത്ത് ഉണ്ടാക്കുന്ന ഒരു വിഭവമാണ് '''കേരള ബീഫ് ഫ്രൈ'''. ''ബീഫ് ഉലർത്തിയത്ത്'' എന്നും [[:en:Kerala|കേരളത്തിൽ]] ഈ വിഭവം അറിയപ്പെടുന്നു. == ഉത്ഭവം == ഈ വിഭവത്തിൻറെ ആദ്യകാല പരാമർശം ഇന്ത്യയിലെ കേരള, തമിഴ്നാട് സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഒന്നാം [[:en:Sangam_literature|സഹസ്രാബ്ദത്തിൻറെ സംഘസാഹിത്യത്തിൽ]]<nowiki/>നിന്ന് കണ്ടെത്താനാകും.<ref>{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/amp/story/tamil-nadu/beef-tamizhagam-how-was-cow-slaughtered-and-beef-consumed-ancient-tamil-nadu-34952|title=Beef in Tamizhagam: How was cow slaughtered and beef consumed in ancient Tamil Nadu?|date=4 October 2015}}</ref> == പാചകം == [[മഞ്ഞൾ]], മല്ലി, ''[[ഗരം മസാല]]'', കുരുമുളക്, ചുവന്ന മുളക്, ഉള്ളി, ഇഞ്ചി, വെളുത്തുള്ളി എന്നീ സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങളുടെ മിശ്രിതത്തിലേക്ക് ഇറച്ചി കഷണങ്ങൾ ചേർത്ത് പാകം ചെയ്താണ് ഈ വിഭവം തയ്യാറാക്കുന്നത്. വെളിച്ചെണ്ണയിൽ വറുത്ത തേങ്ങാക്കൊത്തും,കറിവേപ്പിലയും അലങ്കാരത്തിനായി ചേർക്കുന്നു. ബീഫ് സാധാരണയായി പ്രഷർ കുക്കറിൽ വേവിച്ച് മൃദുവാക്കിയെടുത്ത ശേഷമാണ്, സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങളുടെ മിശ്രിതത്തിലിട്ട് തീ കുറച്ച്, വരണ്ട പരുവത്തിലാകുന്നത് വരെ വറുത്തെടുക്കുന്നത്.<ref>{{Cite book |last=Roberts |first=Adam |url=https://books.google.com/books?id=DeaAPpeghoAC |title=Secrets of the Best Chefs |date=August 2012 |publisher=Artisan |isbn=978-1-57965-439-9 |page=241 |access-date=22 November 2019}}</ref> == സംയുക്തങ്ങൾ == കേരള ബീഫ് ഫ്രൈ സാധാരണയായി ''[[:en:Parotta|കേരള പൊറോട്ടയ്ക്കൊപ്പം]]''<ref>{{cite news|title=The Indian state that is obsessed with beef fry|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-36366140|date=18 July 2016|first=Divya|last=Arya|publisher=BBC|accessdate=22 December 2019}}</ref>കഴിക്കുന്നു, അതേസമയം [[തൃപ്പൂണിത്തുറ]] പോലുള്ള ചില ഭാഗങ്ങളിൽ ഈ വിഭവം ''[[പഴംപൊരി|പഴം പോരി]]'' യുമായി ചേർത്ത് ഈ മേഖലയിൽ വളരെ ജനപ്രിയമായ ഒരു കോമ്പോ ആയി മാറിയിരിക്കുന്നു.<ref>{{cite web|url=https://www.cntraveller.in/story/eat-like-local-kochi-best-places-to-eat-in-kochi-fish-fry/|title=Where to eat like a local in Kochi|accessdate=22 November 2019|date=8 April 2019|website=Conde Nast Traveller}}</ref> == തർക്കം == കേന്ദ്ര സർക്കാർ കന്നുകാലികളെ കശാപ്പ് ചെയ്യുന്നത് നിരോധിച്ചതോടെ കേരള ബീഫ് ഫ്രൈ ഇന്ത്യയിൽ നിരവധി വിവാദങ്ങൾക്ക് ഇടയാക്കിയിട്ടുണ്ട്. [[ഇന്ത്യയിലെ കമ്മ്യൂണിസം|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റുകാർ]] ഭരിച്ചിരുന്ന [[:en:West_Bengal|പശ്ചിമ ബംഗാളിനൊപ്പം]] കേരള സർക്കാരും അവരുടെ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിരോധനം നടപ്പാക്കാൻ വിസമ്മതിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും ശുചിത്വമുള്ള സാഹചര്യങ്ങളിൽ ബീഫ് വിതരണം ചെയ്യുമെന്ന് തങ്ങളുടെ വോട്ടർമാർക്ക് ഉറപ്പ് നൽകാൻ എല്ലാ പാർട്ടികളിൽ നിന്നുമുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സ്ഥാനാർത്ഥികൾ വളരെയധികം ശ്രമിക്കുന്നു.<ref>{{cite news|last1=K|first1=Nisar|title=In Kerala, a Beef Fry Dilemma For the BJP|url=https://thewire.in/culture/kerala-beef-fry-bjp|accessdate=22 November 2019}}</ref> കേരളത്തിൽ ഈ വിഹാരം ഏറ്റവും കൂടുതൽ ജനപ്രീതി നേടിയ ഒന്നായതുകൊണ്ട്, ബീഫ് നിരോധനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾക്കായി ഒരു പ്രത്യേക സമ്മേളനം വിളിച്ചുചേർക്കുന്നതിന് മുൻപ്, നിയമസഭാംഗങ്ങൾ കേരള ബീഫ് ഫ്രൈ വിളമ്പിയ ഒരു പ്രത്യേക പ്രഭാതഭക്ഷണത്തിൽ പങ്കെടുത്തിരുന്നു.കൂടാതെ, ദേശീയ ചലച്ചിത്ര അവാർഡ് ജേതാവായ നടി സുരഭി ലക്ഷ്മി ഓണം ഉത്സവ വേളയിൽ ബീഫ് ഫ്രൈ കഴിച്ചു എന്ന വാർത്തകൾ പ്രചരിച്ചതിനെത്തുടർന്ന് ഒരു വിവാദത്തിന്റെ കേന്ദ്രബിന്ദുവായി മാറുകയും ചെയ്തിരുന്നു.<ref>{{cite news|title=Kerala: Beef fry for breakfast before MLAs debate new cattle slaughter rules|url=https://www.indiatoday.in/india/story/kerala-beef-fry-for-breakfast-before-special-session-on-cattle-slaughter-rules-981600-2017-06-08|accessdate=22 November 2019|publisher=India Today|date=8 June 2017}}</ref><ref>{{cite news|title=Malayalam Actress Surabhi Lakshmi Receives Flak For Eating Meat On Onam|url=https://www.hungryforever.com/malayalam-actress-surabhi-lakshmi-receives-flak-eating-meat-onam/|accessdate=22 November 2019|publisher=hungryforever.com|date=11 September 2017}}</ref> ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണത്തിനിടെ ബീഫ് കഴിക്കുന്നതിനും പശു കശാപ്പ് ചെയ്യുന്നതിനും നിരോധനം ഏർപ്പെടുത്തുന്നതിനെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന [[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി|ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി കെ. സുരേന്ദ്രന്റെ]] ഫോട്ടോ വൈറലായെങ്കിലും അത് ഉള്ളി കറിയാണെന്ന് പറഞ്ഞ് അദ്ദേഹം അത് നിഷേധിച്ചു.↵എന്നിരുന്നാലും, അതേ പാർട്ടിയിലെ മറ്റൊരു രാഷ്ട്രീയക്കാരിയായ [[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി|ശോഭാ സുരേന്ദ്രൻ]] ബീഫ് കഴിക്കുന്നത് ശരിയാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കി. == കാണുക == {{കവാടം|Food|India}}*[[:en:Rendang|റെൻഡാങ്ങ്]] [[വർഗ്ഗം:കേരളീയപാചകം]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ഭക്ഷണവിഭവങ്ങൾ]] ilhovne5idcdqu6uzfi7dqlgw7gwbut 4652087 4652086 2026-08-01T09:54:33Z Atheenasiji 184939 "[[:en:Special:Redirect/revision/1270488051|Kerala beef fry]]" എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്. 4652087 wikitext text/x-wiki {{Infobox food | name = Kerala beef fry | image = ബീഫ്ഫ്രൈ.jpg | image_size = | caption = Beef fry | alternate_name = Beef ''Ularthiyathu'' | type = Slow roasted beef | course = | country = [[Kerala, India]] | region = | creator = | served = Hot | main_ingredient = [[Meat]], [[spice]]s, [[onion]], [[coconut]] | variations = Beef ''Ularthiyathu'' | calories = | other = }} മസലക്കൂട്ടുകൾ, ഉള്ളി, കറിവേപ്പില, വെളിച്ചെണ്ണ എന്നിവ ചേർത്ത് തീ കുറച്ചിട്ട് വറുത്ത് ,വെളിച്ചെണ്ണയിൽ വറുത്ത ബീഫും കൊണ്ട് കൂടി ചേർത്ത് ഉണ്ടാക്കുന്ന ഒരു വിഭവമാണ് '''കേരള ബീഫ് ഫ്രൈ'''. ''ബീഫ് ഉലർത്തിയത്ത്'' എന്നും [[:en:Kerala|കേരളത്തിൽ]] ഈ വിഭവം അറിയപ്പെടുന്നു. == ഉത്ഭവം == ഈ വിഭവത്തിൻറെ ആദ്യകാല പരാമർശം ഇന്ത്യയിലെ കേരള, തമിഴ്നാട് സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഒന്നാം [[:en:Sangam_literature|സഹസ്രാബ്ദത്തിൻറെ സംഘസാഹിത്യത്തിൽ]]<nowiki/>നിന്ന് കണ്ടെത്താനാകും.<ref>{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/amp/story/tamil-nadu/beef-tamizhagam-how-was-cow-slaughtered-and-beef-consumed-ancient-tamil-nadu-34952|title=Beef in Tamizhagam: How was cow slaughtered and beef consumed in ancient Tamil Nadu?|date=4 October 2015}}</ref> == പാചകം == [[മഞ്ഞൾ]], മല്ലി, ''[[ഗരം മസാല]]'', കുരുമുളക്, ചുവന്ന മുളക്, ഉള്ളി, ഇഞ്ചി, വെളുത്തുള്ളി എന്നീ സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങളുടെ മിശ്രിതത്തിലേക്ക് ഇറച്ചി കഷണങ്ങൾ ചേർത്ത് പാകം ചെയ്താണ് ഈ വിഭവം തയ്യാറാക്കുന്നത്. വെളിച്ചെണ്ണയിൽ വറുത്ത തേങ്ങാക്കൊത്തും,കറിവേപ്പിലയും അലങ്കാരത്തിനായി ചേർക്കുന്നു. ബീഫ് സാധാരണയായി പ്രഷർ കുക്കറിൽ വേവിച്ച് മൃദുവാക്കിയെടുത്ത ശേഷമാണ്, സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങളുടെ മിശ്രിതത്തിലിട്ട് തീ കുറച്ച്, വരണ്ട പരുവത്തിലാകുന്നത് വരെ വറുത്തെടുക്കുന്നത്.<ref>{{Cite book |last=Roberts |first=Adam |url=https://books.google.com/books?id=DeaAPpeghoAC |title=Secrets of the Best Chefs |date=August 2012 |publisher=Artisan |isbn=978-1-57965-439-9 |page=241 |access-date=22 November 2019}}</ref> == സംയുക്തങ്ങൾ == കേരള ബീഫ് ഫ്രൈ സാധാരണയായി ''[[:en:Parotta|കേരള പൊറോട്ടയ്ക്കൊപ്പം]]''<ref>{{cite news|title=The Indian state that is obsessed with beef fry|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-36366140|date=18 July 2016|first=Divya|last=Arya|publisher=BBC|accessdate=22 December 2019}}</ref>കഴിക്കുന്നു, അതേസമയം [[തൃപ്പൂണിത്തുറ]] പോലുള്ള ചില ഭാഗങ്ങളിൽ ഈ വിഭവം ''[[പഴംപൊരി|പഴം പോരി]]'' യുമായി ചേർത്ത് ഈ മേഖലയിൽ വളരെ ജനപ്രിയമായ ഒരു കോമ്പോ ആയി മാറിയിരിക്കുന്നു.<ref>{{cite web|url=https://www.cntraveller.in/story/eat-like-local-kochi-best-places-to-eat-in-kochi-fish-fry/|title=Where to eat like a local in Kochi|accessdate=22 November 2019|date=8 April 2019|website=Conde Nast Traveller}}</ref> == തർക്കം == കേന്ദ്ര സർക്കാർ കന്നുകാലികളെ കശാപ്പ് ചെയ്യുന്നത് നിരോധിച്ചതോടെ കേരള ബീഫ് ഫ്രൈ ഇന്ത്യയിൽ നിരവധി വിവാദങ്ങൾക്ക് ഇടയാക്കിയിട്ടുണ്ട്. [[ഇന്ത്യയിലെ കമ്മ്യൂണിസം|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റുകാർ]] ഭരിച്ചിരുന്ന [[:en:West_Bengal|പശ്ചിമ ബംഗാളിനൊപ്പം]] കേരള സർക്കാരും അവരുടെ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിരോധനം നടപ്പാക്കാൻ വിസമ്മതിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും ശുചിത്വമുള്ള സാഹചര്യങ്ങളിൽ ബീഫ് വിതരണം ചെയ്യുമെന്ന് തങ്ങളുടെ വോട്ടർമാർക്ക് ഉറപ്പ് നൽകാൻ എല്ലാ പാർട്ടികളിൽ നിന്നുമുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സ്ഥാനാർത്ഥികൾ വളരെയധികം ശ്രമിക്കുന്നു.<ref>{{cite news|last1=K|first1=Nisar|title=In Kerala, a Beef Fry Dilemma For the BJP|url=https://thewire.in/culture/kerala-beef-fry-bjp|accessdate=22 November 2019}}</ref> കേരളത്തിൽ ഈ വിഹാരം ഏറ്റവും കൂടുതൽ ജനപ്രീതി നേടിയ ഒന്നായതുകൊണ്ട്, ബീഫ് നിരോധനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾക്കായി ഒരു പ്രത്യേക സമ്മേളനം വിളിച്ചുചേർക്കുന്നതിന് മുൻപ്, നിയമസഭാംഗങ്ങൾ കേരള ബീഫ് ഫ്രൈ വിളമ്പിയ ഒരു പ്രത്യേക പ്രഭാതഭക്ഷണത്തിൽ പങ്കെടുത്തിരുന്നു.കൂടാതെ, ദേശീയ ചലച്ചിത്ര അവാർഡ് ജേതാവായ നടി സുരഭി ലക്ഷ്മി ഓണം ഉത്സവ വേളയിൽ ബീഫ് ഫ്രൈ കഴിച്ചു എന്ന വാർത്തകൾ പ്രചരിച്ചതിനെത്തുടർന്ന് ഒരു വിവാദത്തിന്റെ കേന്ദ്രബിന്ദുവായി മാറുകയും ചെയ്തിരുന്നു.<ref>{{cite news|title=Kerala: Beef fry for breakfast before MLAs debate new cattle slaughter rules|url=https://www.indiatoday.in/india/story/kerala-beef-fry-for-breakfast-before-special-session-on-cattle-slaughter-rules-981600-2017-06-08|accessdate=22 November 2019|publisher=India Today|date=8 June 2017}}</ref><ref>{{cite news|title=Malayalam Actress Surabhi Lakshmi Receives Flak For Eating Meat On Onam|url=https://www.hungryforever.com/malayalam-actress-surabhi-lakshmi-receives-flak-eating-meat-onam/|accessdate=22 November 2019|publisher=hungryforever.com|date=11 September 2017}}</ref> ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണത്തിനിടെ ബീഫ് കഴിക്കുന്നതിനും പശു കശാപ്പ് ചെയ്യുന്നതിനും നിരോധനം ഏർപ്പെടുത്തുന്നതിനെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന [[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി|ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി കെ. സുരേന്ദ്രന്റെ]] ഫോട്ടോ വൈറലായെങ്കിലും അത് ഉള്ളി കറിയാണെന്ന് പറഞ്ഞ് അദ്ദേഹം അത് നിഷേധിച്ചു.↵എന്നിരുന്നാലും, അതേ പാർട്ടിയിലെ മറ്റൊരു രാഷ്ട്രീയക്കാരിയായ [[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി|ശോഭാ സുരേന്ദ്രൻ]] ബീഫ് കഴിക്കുന്നത് ശരിയാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കി. == കാണുക == {{കവാടം|Food|India}}*[[:en:Rendang|റെൻഡാങ്ങ്]] == പരാമർശങ്ങൾ == {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:കേരളീയപാചകം]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ഭക്ഷണവിഭവങ്ങൾ]] fogpba6ki441p0xv0dbnbv1sj7e6yz4 4652088 4652087 2026-08-01T09:55:46Z Atheenasiji 184939 /* തർക്കം */ 4652088 wikitext text/x-wiki {{Infobox food | name = Kerala beef fry | image = ബീഫ്ഫ്രൈ.jpg | image_size = | caption = Beef fry | alternate_name = Beef ''Ularthiyathu'' | type = Slow roasted beef | course = | country = [[Kerala, India]] | region = | creator = | served = Hot | main_ingredient = [[Meat]], [[spice]]s, [[onion]], [[coconut]] | variations = Beef ''Ularthiyathu'' | calories = | other = }} മസലക്കൂട്ടുകൾ, ഉള്ളി, കറിവേപ്പില, വെളിച്ചെണ്ണ എന്നിവ ചേർത്ത് തീ കുറച്ചിട്ട് വറുത്ത് ,വെളിച്ചെണ്ണയിൽ വറുത്ത ബീഫും കൊണ്ട് കൂടി ചേർത്ത് ഉണ്ടാക്കുന്ന ഒരു വിഭവമാണ് '''കേരള ബീഫ് ഫ്രൈ'''. ''ബീഫ് ഉലർത്തിയത്ത്'' എന്നും [[:en:Kerala|കേരളത്തിൽ]] ഈ വിഭവം അറിയപ്പെടുന്നു. == ഉത്ഭവം == ഈ വിഭവത്തിൻറെ ആദ്യകാല പരാമർശം ഇന്ത്യയിലെ കേരള, തമിഴ്നാട് സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഒന്നാം [[:en:Sangam_literature|സഹസ്രാബ്ദത്തിൻറെ സംഘസാഹിത്യത്തിൽ]]<nowiki/>നിന്ന് കണ്ടെത്താനാകും.<ref>{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/amp/story/tamil-nadu/beef-tamizhagam-how-was-cow-slaughtered-and-beef-consumed-ancient-tamil-nadu-34952|title=Beef in Tamizhagam: How was cow slaughtered and beef consumed in ancient Tamil Nadu?|date=4 October 2015}}</ref> == പാചകം == [[മഞ്ഞൾ]], മല്ലി, ''[[ഗരം മസാല]]'', കുരുമുളക്, ചുവന്ന മുളക്, ഉള്ളി, ഇഞ്ചി, വെളുത്തുള്ളി എന്നീ സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങളുടെ മിശ്രിതത്തിലേക്ക് ഇറച്ചി കഷണങ്ങൾ ചേർത്ത് പാകം ചെയ്താണ് ഈ വിഭവം തയ്യാറാക്കുന്നത്. വെളിച്ചെണ്ണയിൽ വറുത്ത തേങ്ങാക്കൊത്തും,കറിവേപ്പിലയും അലങ്കാരത്തിനായി ചേർക്കുന്നു. ബീഫ് സാധാരണയായി പ്രഷർ കുക്കറിൽ വേവിച്ച് മൃദുവാക്കിയെടുത്ത ശേഷമാണ്, സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങളുടെ മിശ്രിതത്തിലിട്ട് തീ കുറച്ച്, വരണ്ട പരുവത്തിലാകുന്നത് വരെ വറുത്തെടുക്കുന്നത്.<ref>{{Cite book |last=Roberts |first=Adam |url=https://books.google.com/books?id=DeaAPpeghoAC |title=Secrets of the Best Chefs |date=August 2012 |publisher=Artisan |isbn=978-1-57965-439-9 |page=241 |access-date=22 November 2019}}</ref> == സംയുക്തങ്ങൾ == കേരള ബീഫ് ഫ്രൈ സാധാരണയായി ''[[:en:Parotta|കേരള പൊറോട്ടയ്ക്കൊപ്പം]]''<ref>{{cite news|title=The Indian state that is obsessed with beef fry|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-36366140|date=18 July 2016|first=Divya|last=Arya|publisher=BBC|accessdate=22 December 2019}}</ref>കഴിക്കുന്നു, അതേസമയം [[തൃപ്പൂണിത്തുറ]] പോലുള്ള ചില ഭാഗങ്ങളിൽ ഈ വിഭവം ''[[പഴംപൊരി|പഴം പോരി]]'' യുമായി ചേർത്ത് ഈ മേഖലയിൽ വളരെ ജനപ്രിയമായ ഒരു കോമ്പോ ആയി മാറിയിരിക്കുന്നു.<ref>{{cite web|url=https://www.cntraveller.in/story/eat-like-local-kochi-best-places-to-eat-in-kochi-fish-fry/|title=Where to eat like a local in Kochi|accessdate=22 November 2019|date=8 April 2019|website=Conde Nast Traveller}}</ref> == തർക്കം == കേന്ദ്ര സർക്കാർ കന്നുകാലികളെ കശാപ്പ് ചെയ്യുന്നത് നിരോധിച്ചതോടെ കേരള ബീഫ് ഫ്രൈ ഇന്ത്യയിൽ നിരവധി വിവാദങ്ങൾക്ക് ഇടയാക്കിയിട്ടുണ്ട്. [[ഇന്ത്യയിലെ കമ്മ്യൂണിസം|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റുകാർ]] ഭരിച്ചിരുന്ന [[:en:West_Bengal|പശ്ചിമ ബംഗാളിനൊപ്പം]] കേരള സർക്കാരും അവരുടെ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിരോധനം നടപ്പാക്കാൻ വിസമ്മതിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും ശുചിത്വമുള്ള സാഹചര്യങ്ങളിൽ ബീഫ് വിതരണം ചെയ്യുമെന്ന് തങ്ങളുടെ വോട്ടർമാർക്ക് ഉറപ്പ് നൽകാൻ എല്ലാ പാർട്ടികളിൽ നിന്നുമുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സ്ഥാനാർത്ഥികൾ വളരെയധികം ശ്രമിക്കുന്നു.<ref>{{cite news|last1=K|first1=Nisar|title=In Kerala, a Beef Fry Dilemma For the BJP|url=https://thewire.in/culture/kerala-beef-fry-bjp|accessdate=22 November 2019}}</ref> കേരളത്തിൽ ഈ വിഹാരം ഏറ്റവും കൂടുതൽ ജനപ്രീതി നേടിയ ഒന്നായതുകൊണ്ട്, ബീഫ് നിരോധനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾക്കായി ഒരു പ്രത്യേക സമ്മേളനം വിളിച്ചുചേർക്കുന്നതിന് മുൻപ്, നിയമസഭാംഗങ്ങൾ കേരള ബീഫ് ഫ്രൈ വിളമ്പിയ ഒരു പ്രത്യേക പ്രഭാതഭക്ഷണത്തിൽ പങ്കെടുത്തിരുന്നു.കൂടാതെ, ദേശീയ ചലച്ചിത്ര അവാർഡ് ജേതാവായ നടി സുരഭി ലക്ഷ്മി ഓണം ഉത്സവ വേളയിൽ ബീഫ് ഫ്രൈ കഴിച്ചു എന്ന വാർത്തകൾ പ്രചരിച്ചതിനെത്തുടർന്ന് ഒരു വിവാദത്തിന്റെ കേന്ദ്രബിന്ദുവായി മാറുകയും ചെയ്തിരുന്നു.<ref>{{cite news|title=Kerala: Beef fry for breakfast before MLAs debate new cattle slaughter rules|url=https://www.indiatoday.in/india/story/kerala-beef-fry-for-breakfast-before-special-session-on-cattle-slaughter-rules-981600-2017-06-08|accessdate=22 November 2019|publisher=India Today|date=8 June 2017}}</ref><ref>{{cite news|title=Malayalam Actress Surabhi Lakshmi Receives Flak For Eating Meat On Onam|url=https://www.hungryforever.com/malayalam-actress-surabhi-lakshmi-receives-flak-eating-meat-onam/|accessdate=22 November 2019|publisher=hungryforever.com|date=11 September 2017}}</ref> ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണത്തിനിടെ ബീഫ് കഴിക്കുന്നതിനും പശു കശാപ്പ് ചെയ്യുന്നതിനും നിരോധനം ഏർപ്പെടുത്തുന്നതിനെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന [[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി|ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി കെ. സുരേന്ദ്രന്റെ]] ഫോട്ടോ വൈറലായെങ്കിലും അത് ഉള്ളി കറിയാണെന്ന് പറഞ്ഞ് അദ്ദേഹം അത് നിഷേധിച്ചു.↵എന്നിരുന്നാലും, അതേ പാർട്ടിയിലെ മറ്റൊരു രാഷ്ട്രീയക്കാരിയായ [[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി|ശോഭാ സുരേന്ദ്രൻ]] ബീഫ് കഴിക്കുന്നത് ശരിയാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കി.<ref>{{cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/kerala-photo-k-surendran-eating-beef-goes-viral-bjp-leader-swears-it-was-just-onion-curry-650522|title=Kerala: Photo of K Surendran eating beef goes viral; BJP leader swears it was just onion curry|access-date=5 April 2022|date=14 October 2015|website=IBT|publisher=International Business times}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/eating-beef-is-okay-shobha-surendran/article7763821.ece|title=Eating beef is okay: Shobha Surendran|access-date=5 April 2022|date=14 October 2015|work=The Hindu}}</ref> == കാണുക == {{കവാടം|Food|India}}*[[:en:Rendang|റെൻഡാങ്ങ്]] == പരാമർശങ്ങൾ == {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:കേരളീയപാചകം]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ഭക്ഷണവിഭവങ്ങൾ]] 67m5hxlh752th9bhjzsm7gf60p11pxh 4652090 4652088 2026-08-01T09:56:08Z Atheenasiji 184939 /* കാണുക */ 4652090 wikitext text/x-wiki {{Infobox food | name = Kerala beef fry | image = ബീഫ്ഫ്രൈ.jpg | image_size = | caption = Beef fry | alternate_name = Beef ''Ularthiyathu'' | type = Slow roasted beef | course = | country = [[Kerala, India]] | region = | creator = | served = Hot | main_ingredient = [[Meat]], [[spice]]s, [[onion]], [[coconut]] | variations = Beef ''Ularthiyathu'' | calories = | other = }} മസലക്കൂട്ടുകൾ, ഉള്ളി, കറിവേപ്പില, വെളിച്ചെണ്ണ എന്നിവ ചേർത്ത് തീ കുറച്ചിട്ട് വറുത്ത് ,വെളിച്ചെണ്ണയിൽ വറുത്ത ബീഫും കൊണ്ട് കൂടി ചേർത്ത് ഉണ്ടാക്കുന്ന ഒരു വിഭവമാണ് '''കേരള ബീഫ് ഫ്രൈ'''. ''ബീഫ് ഉലർത്തിയത്ത്'' എന്നും [[:en:Kerala|കേരളത്തിൽ]] ഈ വിഭവം അറിയപ്പെടുന്നു. == ഉത്ഭവം == ഈ വിഭവത്തിൻറെ ആദ്യകാല പരാമർശം ഇന്ത്യയിലെ കേരള, തമിഴ്നാട് സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഒന്നാം [[:en:Sangam_literature|സഹസ്രാബ്ദത്തിൻറെ സംഘസാഹിത്യത്തിൽ]]<nowiki/>നിന്ന് കണ്ടെത്താനാകും.<ref>{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/amp/story/tamil-nadu/beef-tamizhagam-how-was-cow-slaughtered-and-beef-consumed-ancient-tamil-nadu-34952|title=Beef in Tamizhagam: How was cow slaughtered and beef consumed in ancient Tamil Nadu?|date=4 October 2015}}</ref> == പാചകം == [[മഞ്ഞൾ]], മല്ലി, ''[[ഗരം മസാല]]'', കുരുമുളക്, ചുവന്ന മുളക്, ഉള്ളി, ഇഞ്ചി, വെളുത്തുള്ളി എന്നീ സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങളുടെ മിശ്രിതത്തിലേക്ക് ഇറച്ചി കഷണങ്ങൾ ചേർത്ത് പാകം ചെയ്താണ് ഈ വിഭവം തയ്യാറാക്കുന്നത്. വെളിച്ചെണ്ണയിൽ വറുത്ത തേങ്ങാക്കൊത്തും,കറിവേപ്പിലയും അലങ്കാരത്തിനായി ചേർക്കുന്നു. ബീഫ് സാധാരണയായി പ്രഷർ കുക്കറിൽ വേവിച്ച് മൃദുവാക്കിയെടുത്ത ശേഷമാണ്, സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങളുടെ മിശ്രിതത്തിലിട്ട് തീ കുറച്ച്, വരണ്ട പരുവത്തിലാകുന്നത് വരെ വറുത്തെടുക്കുന്നത്.<ref>{{Cite book |last=Roberts |first=Adam |url=https://books.google.com/books?id=DeaAPpeghoAC |title=Secrets of the Best Chefs |date=August 2012 |publisher=Artisan |isbn=978-1-57965-439-9 |page=241 |access-date=22 November 2019}}</ref> == സംയുക്തങ്ങൾ == കേരള ബീഫ് ഫ്രൈ സാധാരണയായി ''[[:en:Parotta|കേരള പൊറോട്ടയ്ക്കൊപ്പം]]''<ref>{{cite news|title=The Indian state that is obsessed with beef fry|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-36366140|date=18 July 2016|first=Divya|last=Arya|publisher=BBC|accessdate=22 December 2019}}</ref>കഴിക്കുന്നു, അതേസമയം [[തൃപ്പൂണിത്തുറ]] പോലുള്ള ചില ഭാഗങ്ങളിൽ ഈ വിഭവം ''[[പഴംപൊരി|പഴം പോരി]]'' യുമായി ചേർത്ത് ഈ മേഖലയിൽ വളരെ ജനപ്രിയമായ ഒരു കോമ്പോ ആയി മാറിയിരിക്കുന്നു.<ref>{{cite web|url=https://www.cntraveller.in/story/eat-like-local-kochi-best-places-to-eat-in-kochi-fish-fry/|title=Where to eat like a local in Kochi|accessdate=22 November 2019|date=8 April 2019|website=Conde Nast Traveller}}</ref> == തർക്കം == കേന്ദ്ര സർക്കാർ കന്നുകാലികളെ കശാപ്പ് ചെയ്യുന്നത് നിരോധിച്ചതോടെ കേരള ബീഫ് ഫ്രൈ ഇന്ത്യയിൽ നിരവധി വിവാദങ്ങൾക്ക് ഇടയാക്കിയിട്ടുണ്ട്. [[ഇന്ത്യയിലെ കമ്മ്യൂണിസം|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റുകാർ]] ഭരിച്ചിരുന്ന [[:en:West_Bengal|പശ്ചിമ ബംഗാളിനൊപ്പം]] കേരള സർക്കാരും അവരുടെ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിരോധനം നടപ്പാക്കാൻ വിസമ്മതിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും ശുചിത്വമുള്ള സാഹചര്യങ്ങളിൽ ബീഫ് വിതരണം ചെയ്യുമെന്ന് തങ്ങളുടെ വോട്ടർമാർക്ക് ഉറപ്പ് നൽകാൻ എല്ലാ പാർട്ടികളിൽ നിന്നുമുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സ്ഥാനാർത്ഥികൾ വളരെയധികം ശ്രമിക്കുന്നു.<ref>{{cite news|last1=K|first1=Nisar|title=In Kerala, a Beef Fry Dilemma For the BJP|url=https://thewire.in/culture/kerala-beef-fry-bjp|accessdate=22 November 2019}}</ref> കേരളത്തിൽ ഈ വിഹാരം ഏറ്റവും കൂടുതൽ ജനപ്രീതി നേടിയ ഒന്നായതുകൊണ്ട്, ബീഫ് നിരോധനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾക്കായി ഒരു പ്രത്യേക സമ്മേളനം വിളിച്ചുചേർക്കുന്നതിന് മുൻപ്, നിയമസഭാംഗങ്ങൾ കേരള ബീഫ് ഫ്രൈ വിളമ്പിയ ഒരു പ്രത്യേക പ്രഭാതഭക്ഷണത്തിൽ പങ്കെടുത്തിരുന്നു.കൂടാതെ, ദേശീയ ചലച്ചിത്ര അവാർഡ് ജേതാവായ നടി സുരഭി ലക്ഷ്മി ഓണം ഉത്സവ വേളയിൽ ബീഫ് ഫ്രൈ കഴിച്ചു എന്ന വാർത്തകൾ പ്രചരിച്ചതിനെത്തുടർന്ന് ഒരു വിവാദത്തിന്റെ കേന്ദ്രബിന്ദുവായി മാറുകയും ചെയ്തിരുന്നു.<ref>{{cite news|title=Kerala: Beef fry for breakfast before MLAs debate new cattle slaughter rules|url=https://www.indiatoday.in/india/story/kerala-beef-fry-for-breakfast-before-special-session-on-cattle-slaughter-rules-981600-2017-06-08|accessdate=22 November 2019|publisher=India Today|date=8 June 2017}}</ref><ref>{{cite news|title=Malayalam Actress Surabhi Lakshmi Receives Flak For Eating Meat On Onam|url=https://www.hungryforever.com/malayalam-actress-surabhi-lakshmi-receives-flak-eating-meat-onam/|accessdate=22 November 2019|publisher=hungryforever.com|date=11 September 2017}}</ref> ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണത്തിനിടെ ബീഫ് കഴിക്കുന്നതിനും പശു കശാപ്പ് ചെയ്യുന്നതിനും നിരോധനം ഏർപ്പെടുത്തുന്നതിനെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന [[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി|ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി കെ. സുരേന്ദ്രന്റെ]] ഫോട്ടോ വൈറലായെങ്കിലും അത് ഉള്ളി കറിയാണെന്ന് പറഞ്ഞ് അദ്ദേഹം അത് നിഷേധിച്ചു.↵എന്നിരുന്നാലും, അതേ പാർട്ടിയിലെ മറ്റൊരു രാഷ്ട്രീയക്കാരിയായ [[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി|ശോഭാ സുരേന്ദ്രൻ]] ബീഫ് കഴിക്കുന്നത് ശരിയാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കി.<ref>{{cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/kerala-photo-k-surendran-eating-beef-goes-viral-bjp-leader-swears-it-was-just-onion-curry-650522|title=Kerala: Photo of K Surendran eating beef goes viral; BJP leader swears it was just onion curry|access-date=5 April 2022|date=14 October 2015|website=IBT|publisher=International Business times}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/eating-beef-is-okay-shobha-surendran/article7763821.ece|title=Eating beef is okay: Shobha Surendran|access-date=5 April 2022|date=14 October 2015|work=The Hindu}}</ref> == കാണുക == *[[:en:Rendang|റെൻഡാങ്ങ്]] == പരാമർശങ്ങൾ == {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:കേരളീയപാചകം]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ഭക്ഷണവിഭവങ്ങൾ]] izb0k49r21cxmpjhqh1yaw6bwyly9yb 4652091 4652090 2026-08-01T09:56:41Z Atheenasiji 184939 /* പരാമർശങ്ങൾ */ 4652091 wikitext text/x-wiki {{Infobox food | name = Kerala beef fry | image = ബീഫ്ഫ്രൈ.jpg | image_size = | caption = Beef fry | alternate_name = Beef ''Ularthiyathu'' | type = Slow roasted beef | course = | country = [[Kerala, India]] | region = | creator = | served = Hot | main_ingredient = [[Meat]], [[spice]]s, [[onion]], [[coconut]] | variations = Beef ''Ularthiyathu'' | calories = | other = }} മസലക്കൂട്ടുകൾ, ഉള്ളി, കറിവേപ്പില, വെളിച്ചെണ്ണ എന്നിവ ചേർത്ത് തീ കുറച്ചിട്ട് വറുത്ത് ,വെളിച്ചെണ്ണയിൽ വറുത്ത ബീഫും കൊണ്ട് കൂടി ചേർത്ത് ഉണ്ടാക്കുന്ന ഒരു വിഭവമാണ് '''കേരള ബീഫ് ഫ്രൈ'''. ''ബീഫ് ഉലർത്തിയത്ത്'' എന്നും [[:en:Kerala|കേരളത്തിൽ]] ഈ വിഭവം അറിയപ്പെടുന്നു. == ഉത്ഭവം == ഈ വിഭവത്തിൻറെ ആദ്യകാല പരാമർശം ഇന്ത്യയിലെ കേരള, തമിഴ്നാട് സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഒന്നാം [[:en:Sangam_literature|സഹസ്രാബ്ദത്തിൻറെ സംഘസാഹിത്യത്തിൽ]]<nowiki/>നിന്ന് കണ്ടെത്താനാകും.<ref>{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/amp/story/tamil-nadu/beef-tamizhagam-how-was-cow-slaughtered-and-beef-consumed-ancient-tamil-nadu-34952|title=Beef in Tamizhagam: How was cow slaughtered and beef consumed in ancient Tamil Nadu?|date=4 October 2015}}</ref> == പാചകം == [[മഞ്ഞൾ]], മല്ലി, ''[[ഗരം മസാല]]'', കുരുമുളക്, ചുവന്ന മുളക്, ഉള്ളി, ഇഞ്ചി, വെളുത്തുള്ളി എന്നീ സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങളുടെ മിശ്രിതത്തിലേക്ക് ഇറച്ചി കഷണങ്ങൾ ചേർത്ത് പാകം ചെയ്താണ് ഈ വിഭവം തയ്യാറാക്കുന്നത്. വെളിച്ചെണ്ണയിൽ വറുത്ത തേങ്ങാക്കൊത്തും,കറിവേപ്പിലയും അലങ്കാരത്തിനായി ചേർക്കുന്നു. ബീഫ് സാധാരണയായി പ്രഷർ കുക്കറിൽ വേവിച്ച് മൃദുവാക്കിയെടുത്ത ശേഷമാണ്, സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങളുടെ മിശ്രിതത്തിലിട്ട് തീ കുറച്ച്, വരണ്ട പരുവത്തിലാകുന്നത് വരെ വറുത്തെടുക്കുന്നത്.<ref>{{Cite book |last=Roberts |first=Adam |url=https://books.google.com/books?id=DeaAPpeghoAC |title=Secrets of the Best Chefs |date=August 2012 |publisher=Artisan |isbn=978-1-57965-439-9 |page=241 |access-date=22 November 2019}}</ref> == സംയുക്തങ്ങൾ == കേരള ബീഫ് ഫ്രൈ സാധാരണയായി ''[[:en:Parotta|കേരള പൊറോട്ടയ്ക്കൊപ്പം]]''<ref>{{cite news|title=The Indian state that is obsessed with beef fry|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-36366140|date=18 July 2016|first=Divya|last=Arya|publisher=BBC|accessdate=22 December 2019}}</ref>കഴിക്കുന്നു, അതേസമയം [[തൃപ്പൂണിത്തുറ]] പോലുള്ള ചില ഭാഗങ്ങളിൽ ഈ വിഭവം ''[[പഴംപൊരി|പഴം പോരി]]'' യുമായി ചേർത്ത് ഈ മേഖലയിൽ വളരെ ജനപ്രിയമായ ഒരു കോമ്പോ ആയി മാറിയിരിക്കുന്നു.<ref>{{cite web|url=https://www.cntraveller.in/story/eat-like-local-kochi-best-places-to-eat-in-kochi-fish-fry/|title=Where to eat like a local in Kochi|accessdate=22 November 2019|date=8 April 2019|website=Conde Nast Traveller}}</ref> == തർക്കം == കേന്ദ്ര സർക്കാർ കന്നുകാലികളെ കശാപ്പ് ചെയ്യുന്നത് നിരോധിച്ചതോടെ കേരള ബീഫ് ഫ്രൈ ഇന്ത്യയിൽ നിരവധി വിവാദങ്ങൾക്ക് ഇടയാക്കിയിട്ടുണ്ട്. [[ഇന്ത്യയിലെ കമ്മ്യൂണിസം|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റുകാർ]] ഭരിച്ചിരുന്ന [[:en:West_Bengal|പശ്ചിമ ബംഗാളിനൊപ്പം]] കേരള സർക്കാരും അവരുടെ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിരോധനം നടപ്പാക്കാൻ വിസമ്മതിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും ശുചിത്വമുള്ള സാഹചര്യങ്ങളിൽ ബീഫ് വിതരണം ചെയ്യുമെന്ന് തങ്ങളുടെ വോട്ടർമാർക്ക് ഉറപ്പ് നൽകാൻ എല്ലാ പാർട്ടികളിൽ നിന്നുമുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സ്ഥാനാർത്ഥികൾ വളരെയധികം ശ്രമിക്കുന്നു.<ref>{{cite news|last1=K|first1=Nisar|title=In Kerala, a Beef Fry Dilemma For the BJP|url=https://thewire.in/culture/kerala-beef-fry-bjp|accessdate=22 November 2019}}</ref> കേരളത്തിൽ ഈ വിഹാരം ഏറ്റവും കൂടുതൽ ജനപ്രീതി നേടിയ ഒന്നായതുകൊണ്ട്, ബീഫ് നിരോധനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾക്കായി ഒരു പ്രത്യേക സമ്മേളനം വിളിച്ചുചേർക്കുന്നതിന് മുൻപ്, നിയമസഭാംഗങ്ങൾ കേരള ബീഫ് ഫ്രൈ വിളമ്പിയ ഒരു പ്രത്യേക പ്രഭാതഭക്ഷണത്തിൽ പങ്കെടുത്തിരുന്നു.കൂടാതെ, ദേശീയ ചലച്ചിത്ര അവാർഡ് ജേതാവായ നടി സുരഭി ലക്ഷ്മി ഓണം ഉത്സവ വേളയിൽ ബീഫ് ഫ്രൈ കഴിച്ചു എന്ന വാർത്തകൾ പ്രചരിച്ചതിനെത്തുടർന്ന് ഒരു വിവാദത്തിന്റെ കേന്ദ്രബിന്ദുവായി മാറുകയും ചെയ്തിരുന്നു.<ref>{{cite news|title=Kerala: Beef fry for breakfast before MLAs debate new cattle slaughter rules|url=https://www.indiatoday.in/india/story/kerala-beef-fry-for-breakfast-before-special-session-on-cattle-slaughter-rules-981600-2017-06-08|accessdate=22 November 2019|publisher=India Today|date=8 June 2017}}</ref><ref>{{cite news|title=Malayalam Actress Surabhi Lakshmi Receives Flak For Eating Meat On Onam|url=https://www.hungryforever.com/malayalam-actress-surabhi-lakshmi-receives-flak-eating-meat-onam/|accessdate=22 November 2019|publisher=hungryforever.com|date=11 September 2017}}</ref> ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണത്തിനിടെ ബീഫ് കഴിക്കുന്നതിനും പശു കശാപ്പ് ചെയ്യുന്നതിനും നിരോധനം ഏർപ്പെടുത്തുന്നതിനെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന [[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി|ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി കെ. സുരേന്ദ്രന്റെ]] ഫോട്ടോ വൈറലായെങ്കിലും അത് ഉള്ളി കറിയാണെന്ന് പറഞ്ഞ് അദ്ദേഹം അത് നിഷേധിച്ചു.↵എന്നിരുന്നാലും, അതേ പാർട്ടിയിലെ മറ്റൊരു രാഷ്ട്രീയക്കാരിയായ [[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി|ശോഭാ സുരേന്ദ്രൻ]] ബീഫ് കഴിക്കുന്നത് ശരിയാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കി.<ref>{{cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/kerala-photo-k-surendran-eating-beef-goes-viral-bjp-leader-swears-it-was-just-onion-curry-650522|title=Kerala: Photo of K Surendran eating beef goes viral; BJP leader swears it was just onion curry|access-date=5 April 2022|date=14 October 2015|website=IBT|publisher=International Business times}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/eating-beef-is-okay-shobha-surendran/article7763821.ece|title=Eating beef is okay: Shobha Surendran|access-date=5 April 2022|date=14 October 2015|work=The Hindu}}</ref> == കാണുക == *[[:en:Rendang|റെൻഡാങ്ങ്]] == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:കേരളീയപാചകം]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ഭക്ഷണവിഭവങ്ങൾ]] b1lvp97qnzcbwjdvb9h8h4354mvqnhi 3 669735 4652096 2026-08-01T10:06:32Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4652096 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: GeethuP | GeethuP | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 10:06, 1 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) 2gv0bw9k8njnnzdt5vwn2yfgvqlqap0