ശശി തരൂർ

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="ml">
  <siteinfo>
    <sitename>വിക്കിപീഡിയ</sitename>
    <dbname>mlwiki</dbname>
    <base>https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A7%E0%B4%BE%E0%B4%A8_%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B5%BE</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.16</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">മീഡിയ</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">പ്രത്യേകം</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">സംവാദം</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">ഉപയോക്താവ്</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">വിക്കിപീഡിയ</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">വിക്കിപീഡിയ സംവാദം</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">പ്രമാണം</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">പ്രമാണത്തിന്റെ സംവാദം</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">മീഡിയവിക്കി</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">മീഡിയവിക്കി സംവാദം</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">ഫലകം</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">ഫലകത്തിന്റെ സംവാദം</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">സഹായം</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">സഹായത്തിന്റെ സംവാദം</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">വർഗ്ഗം</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">വർഗ്ഗത്തിന്റെ സംവാദം</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">കവാടം</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">കവാടത്തിന്റെ സംവാദം</namespace>
      <namespace key="118" case="first-letter">കരട്</namespace>
      <namespace key="119" case="first-letter">കരട് സംവാദം</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">ഘടകം</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">ഘടകത്തിന്റെ സംവാദം</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>ശശി തരൂർ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4089</id>
    <revision>
      <id>4660825</id>
      <parentid>4652268</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T13:17:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Altocar 2020</username>
        <id>144384</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>4660825</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27492" sha1="hqbdddrndxz1gqnj4lirqpzqck183q6" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
| name                = ശശി തരൂർ
| image               = [[File:Shashi Tharoor WEF.png|left|frameless|300x300px]]
| office              = [[തിരുവനന്തപുരം ലോക്സഭാമണ്ഡലം|തിരുവനന്തപുരം]]&lt;br&gt;ലോക്‌സഭാ അംഗം
| term_start          = 16 May 2009
| term_end            = 
| predecessor         = [[പന്ന്യൻ രവീന്ദ്രൻ]]
| successor           = 
| majority            = 99,989 (9.9%)
| office1             = [[Ministry of Human Resource Development|Minister of State for Human Resource Development]]
| primeminister1      = [[മൻ‌മോഹൻ സിംഗ്]]
| term_start1         = 28 October 2012
| term_end1           = 18 May 2014
| predecessor1        = ദഗ്ഗുബതി പുരണ്ഡേശ്വരി
| successor1          = [[ഉപേന്ദ്ര കുശ്‌വാഹ]]
| office2             = [[Minister of External Affairs (India)|Minister of State for External Affairs]]
| primeminister2      = [[മൻ‌മോഹൻ സിംഗ്]]
| term_start2         = 28 May 2009
| term_end2           = 18 April 2010
| predecessor2        = ആനന്ദ് ശർമ്മ
| successor2          = [[ഇ. അഹമ്മദ്]]
| office3             = [[United Nations Department of Global Communications|Under Secretary General of the United Nations for Communications and Public Information]]
| 1blankname3         = {{nowrap|Secretary General}}
| 1namedata3          = [[കോഫി അന്നൻ]]
| term_start3         = 1 June 2002
| term_end3           = 9 February 2007
| predecessor3        = Position established
| successor3          = [[Kiyotaka Akasaka]]
| birth_date          = {{birth date and age|1956|3|9|df=y}}
| birth_place         = [[ലണ്ടൻ]], [[ഇംഗ്ലണ്ട്]]
| death_date          = 
| death_place         = 
| party               = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
| spouse              = തിലോത്തമ മുഖർജി (Divorced)&lt;br&gt;{{marriage|Christa Giles|2007|2010|end=div}}&lt;br&gt;{{marriage|[[സുനന്ദ പുഷ്കർ]]|2010|2014|end=died}}
| children            = 2
| education           = [[St. Stephen's College, Delhi]] {{small|([[Bachelor of Arts|BA]])}}&lt;br&gt;[[Tufts University]] {{small|([[Master of Arts|MA]], [[Master of Arts in Law and Diplomacy|MALD]], [[Doctor of Philosophy|PhD]])}}
| website             = {{url|shashitharoor.in|Official website}}
}}
2009 മുതൽ [[തിരുവനന്തപുരം| തിരുവനന്തപുരത്ത്]] നിന്നുള്ള [[ലോക്സഭ|ലോക്സഭാംഗവും]] മുൻ കേന്ദ്രമന്ത്രിയും മുതിർന്ന [[കോൺഗ്രസ്]] നേതാവുമാണ് 
'''ശശി തരൂർ'''(ജനനം: 9 മാർച്ച് 1956)&lt;ref&gt;https://starsunfolded.com/shashi-tharoor/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://shashitharoor.in/biography&lt;/ref&gt;

[[ഇന്ത്യ]]യിൽ നിന്നുള്ള മുൻ [[ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ|യു.എൻ.]] നയതന്ത്രജ്ഞനും രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകനും പതിനേഴാം ലോകസഭയിലെ എം.പി.യുമാണ്‌ '''ശശി തരൂർ'''&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.oneindia.com/politicians/dr-shashi-tharoor-33971.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-02-09 |archive-date=2021-03-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210309061147/https://www.oneindia.com/politicians/dr-shashi-tharoor-33971.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; [[ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ|ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയിൽ]] വാർത്താവിനിമയവും പബ്ലിക് ഇൻഫർമേഷനും കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന അണ്ടർ സെക്രട്ടറി ജനറൽ ആയി പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. [[കോഫി അന്നാൻ|കോഫി അന്നാനു]] ശേഷം [[യു.എൻ]] സെക്രട്ടറി ജനറൽ സ്ഥാനത്തേക്ക് ഭാരതസർക്കാരിന്റെ പിന്തുണയോടെ മത്സരിച്ചെങ്കിലും അനൗദ്യോഗിക വോട്ടെടുപ്പുകൾക്ക് ശേഷം വിജയപ്രതീക്ഷ നഷ്ടപ്പെട്ടപ്പോൾ മത്സരത്തിൽ നിന്ന് പിന്മാറി.  എഴുത്തുകാരനും പത്രപ്രവർത്തകനും മികച്ച പ്രസംഗകനും  കൂടിയാണ്‌ തരൂർ. ഇന്ത്യയിലെ കേന്ദ്ര മാനവ വിഭവ ശേഷി സഹമന്ത്രി&lt;ref name=&quot;mat2&quot;/&gt;, കേന്ദ്ര വിദേശകാര്യ സഹമന്ത്രി&lt;ref name=&quot;sworn&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.mathrubhumi.com/php/newFrm.php?news_id=1229469&amp;n_type=HO&amp;category_id=1|title=59 കേന്ദ്രമന്ത്രിമാർ സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്‌തു|date=മേയ് 28, 2009|publisher=മാതൃഭൂമി|language=മലയാളം|accessdate=മേയ് 28, 2009|archive-date=2009-05-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20090530064450/http://www.mathrubhumi.com/php/newFrm.php?news_id=1229469&amp;n_type=HO&amp;category_id=1|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; എന്നീ പദവികൾ തരൂർ വഹിച്ചിരുന്നു.&lt;ref&gt;https://www.thenewsminute.com/article/how-shashi-tharoor-won-thiruvananthapuram-third-consecutive-time-102293&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://164.100.47.194/Loksabha/Members/MemberBioprofile.aspx?mpsno=4569&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.india.gov.in/my-government/indian-parliament/shashi-tharoor&lt;/ref&gt; [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] നേതാവ് കൂടിയാണ് തരൂർ.

==ജീവിതരേഖ==
തരൂർ ചന്ദ്രശേഖരൻ നായരുടെയും ലില്ലി തരൂരിന്റെയും ( ലില്ലി മേനോൻ ) മകനായി [[1956]]ൽ [[ലണ്ടൻ|ലണ്ടനിൽ]] ജനനം.&lt;ref&gt;ശശി തരൂർ; ''ദി ഗ്രേറ്റ് ഇൻഡ്യൻ നോവൽ''; പെൻ‌ഗ്വിൻ ബുക്സ്/വൈക്കിങ്ങ്; ന്യൂ ഡെൽഹി: 1989. ISBN 0-14-012049-1]]&lt;/ref&gt;‍ [[കൽക്കട്ട]]യിലും [[ബോംബെ]]യിലുമായി കൗമാരം. ഇന്ത്യയിലും അമേരിക്കയിലും വിദ്യാഭ്യാസം നേടി. &lt;!-- [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[പാലക്കാട് ജില്ല|പാലക്കാട് ജില്ലയിലുള്ള]] [[എലവഞ്ചേരി]] ഗ്രാമമാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജന്മദേശം. 1 --&gt;1978 മുതൽ 2007 വരെ ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയിൽ പ്രവർത്തിച്ചു വന്നു.

[[2009-ലെ ഇന്ത്യയിലെ പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പ്|2009-ലെ ഇന്ത്യയിലെ പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]] [[തിരുവനന്തപുരം ലോക്സഭാമണ്ഡലം|തിരുവനന്തപുരം ലോകസഭാമണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്ന് [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിന്റെ]] സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മത്സരിച്ച് 99998 വോട്ടുകൾക്ക് വിജയിച്ചു. തുടർന്ന് കേന്ദ്ര വിദേശ കാര്യ സഹ മന്ത്രിയായി. കൊച്ചി ഐ. പി. എൽ ടീമുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുണ്ടായ വിവാദങ്ങളെ തുടർന്ന് 2010 ഏപ്രിൽ 18-ന് വിദേശകാര്യ സഹമന്ത്രി സ്ഥാനം രാജി വെച്ചു&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=95558 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-04-18 |archive-date=2010-04-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100421041420/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=95558 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.2012 ഒക്ടോബർ 28-നു നടന്ന കേന്ദ്ര മന്ത്രിസഭ പുനഃസംഘടനയിൽ ശശി തരൂരിന് മാനവവിഭവശേഷി വകുപ്പും ലഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;mat2&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=312840 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-10-28 |archive-date=2012-10-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121029092547/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=312840 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ ഭരണം ഇന്ത്യയ്ക്ക് ഗുണം ചെയ്യ്തു എന്ന വാദം തള്ളുന്ന ആൻ ഇറ ഓഫ് ഡാർക്നസ് എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിന് 2019 ലെ കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു.

== ശശി തരൂരിന്റെ പുസ്തകങ്ങൾ ==
ശശി തരൂർ എഴുതിയിട്ടുള്ള പുസ്തകങ്ങൾ വായനക്കാർക്ക് ഇന്ത്യയെ കുറിച്ചുള്ള ഗൗരവമായ അറിവുകൾ നൽകുന്നു. വിവിധ വിഷയങ്ങളിൽ രചിച്ചിട്ടുള്ള പുസ്തകങ്ങൾ വളരെ പ്രശസ്തമാണ്. അവയിൽ ചിലത് താഴെപ്പറയുന്നതാണ്:
**The Great Indian Novel (1989) - ഇന്ത്യയുടെ മഹാഭാരത കഥയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി രചിച്ചിട്ടുള്ള ഒരു രാഷ്ട്രീയ സാറ്റയർ.
**Riot: A Love Story (2001) - തീവ്രവാദം, മതനിലപാട് എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഒരു സാഹസിക പ്രണയകഥ
**India: From Midnight to the Millennium (1997) - ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ അൻപതാം വാർഷികത്തിൽ ഇന്ത്യയുടെ ചരിത്രം, പുരോഗതി, വെല്ലുവിളികൾ എന്നിവയെ കുറിച്ച്.
**The Elephant, the Tiger, and the Cell Phone: Reflections on India in the 21st Century (2007) - 21-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഇന്ത്യയെ കുറിച്ചുള്ള ലേഖനങ്ങളുടെ സമാഹാരം.
**Pax Indica: India and the World of the 21st Century (2012) - 21-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഇന്ത്യയുടെ അന്താരാഷ്ട്ര ബന്ധങ്ങളെ കുറിച്ച്.
**An Era of Darkness: The British Empire in India (2016) - ബ്രിട്ടീഷ് രാജിന്റെ ഇന്ത്യയിലെ കോളനിയൽ ഭരണത്തിന്റെ കറുത്ത വശങ്ങളെ കുറിച്ച്.
**Inglorious Empire: What the British Did to India (2017) - മുൻപത്തെ പുസ്തകത്തിന്റെ ബ്രിട്ടീഷ് പതിപ്പ്.
**The Paradoxical Prime Minister: Narendra Modi and His India (2018) - പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്രമോദിയുടെ ഭരണത്തെ കുറിച്ചുള്ള വിമർശനാത്മകമായ ഒരു നിരൂപണം.
**The Hindu Way: An Introduction to Hinduism (2019) - ഹിന്ദു മതത്തിന്റെ തത്ത്വങ്ങൾ, ആചാരങ്ങൾ എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു പുസ്തകം.
**The Battle of Belonging: On Nationalism, Patriotism, and What It Means to Be Indian (2020) - ദേശീയത, ദേശാഭിമാനം, ആധുനിക ഇന്ത്യയുടെ ചിന്താഗതികൾ എന്നിവയെക്കുറിച്ച്.


# ബുക്‌ലെസ് ഇൻ ബാഗ്ദാദ് ഉം, വായനയെക്കുറിച്ചുള്ള മറ്റു കുറിപ്പുകളും
# നെഹ്രു - ഇന്ത്യയുടെ കണ്ടുപിടിത്തം
# കേരളം - ദൈവത്തിന്റെ സ്വന്തം നാട് (ചിത്രങ്ങൾ - [[എം.എഫ്. ഹുസൈൻ]], വർണ്ണന - ശശി തരൂർ)
#[[ഇന്ത്യ - അർദ്ധരാത്രിമുതൽ അരനൂറ്റാണ്ട്]]
# ലഹള
# ഗ്രേറ്റ് ഇന്ത്യൻ നോവൽ
# അഞ്ചു ഡോളർ ചിരിയും മറ്റു കഥകളും
# ഷോ ബിസിനസ്

== വിവാദങ്ങൾ ==
* ബോംബെയിൽ 2008 നവംബർ 26 ന്‌ ഉണ്ടായ  ഭീകരാക്രമണത്തോട് പ്രതികരിച്ചുകൊണ്ട് ശശിതരൂർ, ഇസ്രയേലി പത്രമായ ഹാരറ്റ്സിൽ എഴുതിയ &quot;ഇന്ത്യ ഇസ്രയേലിനോട് അസൂയപ്പെടുന്നു&quot; (പ്രൊജക്ട് സിൻഡിക്കേറ്റിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ലേഖനം ഈ പത്രം പുന:പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്) എന്ന ലേഖനം&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.haaretz.com/hasen/spages/1057981.html |title=ഹാരറ്റ്സിലെ ശശിയുടെ വിവാദ ലേഖനം |access-date=2009-09-17 |archive-date=2009-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090928031508/http://www.haaretz.com/hasen/spages/1057981.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; വലിയ വിവാദമാവുകയുണ്ടായി. പാലസ്തീൻ ജനതയുടെ വികാരങ്ങളേ മുറിവേൽപ്പിക്കുന്നതാണ്‌ ഈ ലേഖനം എന്ന് ആരോപണം ഉയർന്നു. തിരുവനന്തപുരം ലോകസഭ തിരെഞ്ഞെടുപ്പിൽ ശശി തരൂരിനെതിരെ ഈ ലേഖനം വലിയൊരു പ്രചരണായുധമായിരുന്നു.
* 2008 ഡിസംബറിൽ കൊച്ചിയിൽ ഫെഡറൽ ബാങ്ക് സംഘടിപ്പിച്ച കെപി ഹോർമിസ് അനുസ്മരണ പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുത്ത ശശി തരൂർ ചടങ്ങിന്റെ അവസാനം ദേശീയഗാനം ആലപിക്കുമ്പോൾ അമേരിക്കൻ മാതൃകയിൽ കൈ നെഞ്ചോടു ചേർത്തു പിടിക്കണമെന്നു നിർദ്ദേശിച്ചത് ദേശീയ ഗാനത്തോടുള്ള അവഹേളനമാണെന്ന ആരോപിച്ചു എറണാകുളം അഡീഷണൽ സിജെഎം കോടതിയിൽ ഹരജി നൽകുകയും പിന്നീട് തരൂരിന് കോടതി ജാമ്യം നൽകുകയും ചെയ്തു.
* കേന്ദ്ര മന്ത്രിയായി ചുമതലയേറ്റതിന്‌ ശേഷം മൂന്നു മാസം ഔദ്യോഗിക വസതിക്ക് പകരം ദൽഹിയിലെ പഞ്ചനക്ഷത്ര ഹോട്ടലിൽ താമസിക്കുകയും ഇത് വിവാദമായതിനെ തുടർന്ന് കോണ്ഗ്രസ് നേതൃത്വം ഇടപെട്ട് സംസ്ഥാന ഭവനുകളിലേക്ക്‌ മാറാൻ നിർദ്ദേശം നൽകുകയും ചെയ്തു. 
* ചെലവു ചുരുക്കൽ നടപടികളുടെ ഭാഗമായി സോണിയാ ഗാന്ധി യാത്രാവിമാനത്തിലും രാഹുൽ ഗാന്ധി ട്രെയിനിലും സഞ്ചരിച്ച സാഹചര്യത്തിൽ, ട്വിറ്റർ നെറ്റ്‌വർക്കിൽ ഒരു ചോദ്യത്തിനു നൽകിയ മറുപടിയിൽ ഇക്കോണമി ക്ലാസിനെ &quot;കന്നുകാലി-ക്ലാസ്&quot; (cattle class) എന്നു വിശേഷിപ്പിച്ചത് &lt;ref&gt;[http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=55558 മാതൃഭൂമി ഓൺലൈൻ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090922170734/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=55558 |date=2009-09-22 }} 18/09/2009 ശേഖരിച്ചത്&lt;/ref&gt; അനുചിതമായെന്നാണു കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിക്കുള്ളിലെതന്നെ വിലയിരുത്തൽ ഉണ്ടായി.
*2010 ഫിബ്രവരിയിൽ പ്രധാനമന്ത്രിയോടൊപ്പം സൗദി അറേബ്യയിൽ നടത്തിയ സന്ദർശനവേളയിൽ സൗദിയിലെ ഇന്ത്യൻ അംബാസഡർ റിയാദിൽ നൽകിയ വിരുന്നിൽ, ഇന്ത്യ-പാക്ക് ചർച്ചകളിൽ സൗദി അറേബ്യയും പങ്കാളിയാവണമെന്ന തരൂറിന്റെ നിർദ്ദേശം വിവാദമായി.
*കൊച്ചി [[ഇന്ത്യൻ പ്രീമിയർ ലീഗ്|ഐ.പി.എല്ലിന്റെ]] ഉടമസ്ഥരായ റോൺഡിവൂ കൺസോർഷ്യത്തിന്റെ സൗജന്യ ഓഹരികളിൽ 19 ശതമാനം (ഏകദേശം 70 കോടി രൂപ) തരൂരുമായി അടുത്ത ബന്ധമുള്ള സുനന്ദ പുഷ്‌കറിന്  വിയർപ്പ്  ഓഹരി&lt;ref name=&quot;sunanda-sweat&quot;&gt;{{cite news|url=http://in.news.yahoo.com/48/20100416/804/tnl-sunanda-gets-mother-of-all-sweethear.html|title=Sunanda gets mother of all sweetheart deals: her Rs 70-crore stake can soar absolutely free|date=ഏപ്രിൽ 16, 2010|publisher=Yahoo! News|language=English|accessdate=ഏപ്രിൽ 22, 2010}}&lt;/ref&gt; എന്ന നിലയിൽ  നൽകിയെന്ന ഐപിഎൽ ചെയർമാൻ [[ലളിത് മോദി|ലളിത് മോദിയുടെ]] വെളിപ്പെടുത്തൽ ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയത്തിലും ക്രിക്കറ്റ് മേഖലയിലും വീണ്ടും വിവാദ വിഷയമായി. പ്രധാനമന്ത്രി ഡോ. മൻമോഹൻസിങ്ങിന്റെ കടുത്ത നിലപാടും &lt;ref name=&quot;sashi-pm&quot;&gt;{{cite news|url=http://thatsmalayalam.oneindia.in/news/2010/04/14/world-action-against-tharoor-after-checking-facts.html|title=ക്രമക്കേട് ഉണ്ടെങ്കിൽ തരൂരിനെതിരെ നടപടി|date=ഏപ്രിൽ 14, 2010|publisher=ദാറ്റ്സ്മലയാളം|language=മലയാളം|accessdate=ഏപ്രിൽ 22, 2010|archive-date=2011-09-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20110917140728/http://thatsmalayalam.oneindia.in/news/2010/04/14/world-action-against-tharoor-after-checking-facts.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; രാജിക്കുവേണ്ടിയുള്ള പ്രതിപക്ഷത്തിന്റെ മുറവിളിയും തരൂരിനെ കേന്ദ്രമന്ത്രി സ്ഥാനം രാജി വെക്കുന്നതിലേക്ക് നയിച്ചു.&lt;ref name=&quot;sashi-resign&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=95558|title=ഐ.പി.എൽ വിവാദം: ശശി തരൂർ രാജിവെച്ചു|date=ഏപ്രിൽ 18, 2010|publisher=മാതൃഭൂമി|language=മലയാളം|accessdate=ഏപ്രിൽ 22, 2010|archive-date=2010-04-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20100421041420/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=95558|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
*കോമൺവെൽത്ത്  ഗെയിംസിന്റെ കൺസൾട്ടന്റ് എന്ന നിലയിൽ വൻ തുക കൈപ്പറ്റിയതായി ആക്ഷേപമുയർന്നു
== തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-11 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-11 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും വോട്ടും !!  മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും വോട്ടും || രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി || പാർട്ടിയും മുന്നണിയും വോട്ടും
|- 
|2019	|| [[തിരുവനന്തപുരം ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[ശശി തരൂർ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]], 416131 || [[കുമ്മനം രാജശേഖരൻ]] || [[ബി.ജെ.പി.]], [[എൻ.ഡി.എ.]], 316142 || [[സി. ദിവാകരൻ]] || [[സി.പി.ഐ.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]], 258556
|-
|2014	|| [[തിരുവനന്തപുരം ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[ശശി തരൂർ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]], 297806  || [[ഒ. രാജഗോപാൽ]] || [[ബി.ജെ.പി.]], [[എൻ.ഡി.എ.]], 282336 || [[ബെന്നറ്റ് എബ്രാഹം]] || [[സി.പി.ഐ.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]], 248941
|-
|2009	||[[തിരുവനന്തപുരം ലോകസഭാമണ്ഡലം]] ||  [[ശശി തരൂർ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]], 326725  ||[[പി. രാമചന്ദ്രൻ നായർ]] ||[[സി.പി.ഐ.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]], 226727|| (1. [[എ. നീലലോഹിതദാസൻ നാടാർ]]), (2. [[പി.കെ. കൃഷ്ണദാസ്]]) || (1. [[ബി.എസ്.പി.]], 86233), (2. [[ബി.ജെ.പി.]], [[എൻ.ഡി.എ.]], 84094)
|-
|}

== കുടുംബാംഗങ്ങൾ ==

* അച്ഛൻ: ചന്ദ്രൻ തരൂർ (1993 ൽ ഹൃദ്രോഗം മൂലം നിര്യാതനായി)
* അമ്മ: ലില്ലി തരൂർ
* മുൻ ഭാര്യമാർ: തിലോത്തമ (കൊൽക്കത്തക്കാരിയാണ്),ക്രിസ്റ്റ ഗിൽസ് (കാനഡ), സുനന്ദ പുഷ്കർ (2014 ജനുവരി 17 നു ദെൽഹി ലീല ഹോടെൽ ഇൽ മരിച്ച് നിലയിൽ കണ്ടു)
* മക്കൾ: ഇഷാൻ, കനിഷ്ക് (ഇരട്ടകളാണ്)

== പുരസ്കാരങ്ങൾ ==

* [[കേരള സാഹിത്യോത്സവ് അവാർഡ്|2023 - കേരള സാഹിത്യോത്സവ് അവാർഡ്]]

== അവലംബം ==
{{reflist}}
== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
{{Commons category|Shashi Tharoor}}
* [http://twitter.com/ShashiTharoor ട്വിറ്റർ ഫീഡ്]
* [http://tharoor.in/ വ്യക്തിപരമായ വെബ് സൈറ്റ്]
* [http://www.un.org/News/ossg/sg/stories/tharoor_bio.htm ശശി തരൂരിനെപ്പറ്റി യു.എൻ വെബ് സൈറ്റിൽ]
* [http://www.indian-elections.com/kerala/trivandrum.html വോട്ടുനില] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090414204858/http://www.indian-elections.com/kerala/trivandrum.html |date=2009-04-14 }}

{{അപൂർണ്ണ ജീവചരിത്രം}}
{{പതിനഞ്ചാം ലോകസഭയിൽ കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള അംഗങ്ങൾ}}
{{പതിനാറാം ലോകസഭയിൽ കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള അംഗങ്ങൾ}}{{പതിനേഴാം ലോകസഭയിൽ കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള അംഗങ്ങൾ}}{{Kerala-politician-stub}}
[[വർഗ്ഗം:1956-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മാർച്ച് 9-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:യുനൈറ്റഡ് നാഷണൽ ഒഫീഷ്യലുകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്തോ-ഇംഗ്ലീഷ് എഴുത്തുകാർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം ലോക്‌സഭയിൽ കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ എഴുത്തുകാർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഡെൽഹി സർവ്വകലാശാലയിലെ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളികളായ കേന്ദ്രമന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനെട്ടാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>hqbdddrndxz1gqnj4lirqpzqck183q6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>മുല്ലപ്പെരിയാർ അണക്കെട്ട്‌</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4906</id>
    <revision>
      <id>4660997</id>
      <parentid>4658567</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T05:03:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <comment>/* നിർമ്മാണം */</comment>
      <origin>4660997</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="168442" sha1="1dcbwccxcq5zwywywoixg0qthm60cf7" xml:space="preserve">{{prettyurl|Mullaperiyar Dam}}{{Infobox dam
| name = മുല്ലപ്പെരിയാർ അണക്കെട്ട്‌
| res_max_depth = {{Convert|43.281|m|ft|0|abbr=on}}
| spillway_count = 13&lt;ref&gt;{{cite news|author=ET Bureau|title=Tamil Nadu tells Supreme Court to restrain Kerala on Mullaiperiyaru dam|url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2011-12-02/news/30467941_1_mullaperiyaru-dam-new-dam-tremors|access-date=6 December 2011|newspaper=Economic Times|date=2 December 2011}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=നവംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
| spillway_type = Chute
| spillway_capacity = {{convert|3454.62|m3/s|cuyd/s|0}}&lt;ref name=&quot;nrld&quot; /&gt;
| res_name = 
| res_capacity_total = {{Convert|443230000|m3|acre feet|0|abbr=on}}
| res_capacity_active = {{Convert|299130000|m3|acre feet|0|abbr=on}}&lt;ref name=study&gt;{{cite web|title=Mullaperiyar Environmental Protection Forum v. Union of India (UOI) and Ors|url=http://www.ielrc.org/content/e0609.pdf|pages=1–2|publisher=Supreme Courth of India|access-date=30 November 2011|archive-date=16 December 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111216014733/http://www.ielrc.org/content/e0609.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| res_capacity_inactive = 
| res_catchment = 
| res_surface = 
| res_elevation = 
| res_max_length = 
| dam_elevation_crest = 
| res_max_width = 
| res_tidal_range = 
| plant_operator = [[Tamil Nadu Generation and Distribution Corporation Limited]]
| plant_commission = Unit 1:1958 &lt;br /&gt; Unit 2: 1959 &lt;br /&gt;Unit 3:1959 &lt;br /&gt; Unit 4:1965
| plant_decommission = 
| plant_type = 
| plant_turbines = 3 x 42&amp;nbsp;MW &lt;br /&gt; 1 x 35 &amp;nbsp;MW&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.cea.nic.in/reports/others/planning/pdm/list_power_stations_2018.pdf |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-10-20 |archive-date=2020-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200110225851/http://www.cea.nic.in/reports/others/planning/pdm/list_power_stations_2018.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
| plant_capacity = 161 MW
| plant_annual_gen = 
| website = 
| dam_crosses = [[Periyar (river)|Periyar River]]
| dam_volume = 
| name_official = മുല്ലപ്പെരിയാർ അണക്കെട്ട്‌, ഇടുക്കി
| status = O
| image = 
| image_size = 
| image_caption = 
| image_alt = 
| location_map = India#India Kerala
| location_map_size = 
| location_map_caption = 
| coordinates = {{coord|9|31|43|N|77|8|39|E|type:landmark|display=inline,title}}
| country = [[ഇന്ത്യ]]
| location = [[കേരള]]
| construction_began = 1887
| dam_width_base = {{Convert|42.2|m|ft|0|abbr=on}}&lt;ref name=&quot;Frye1918&quot;&gt;{{cite book
|last=Frye
|first=Albert Irvin|title=Civil engineers' pocket book: a reference-book for engineers, contractors, and students, containing rules, data, methods, formulas and tables
|url=https://archive.org/stream/civilengineerspo00frye#page/858/mode/2up
|access-date=30 November 2011
|edition=2nd (corrected)
|year=1918
|publisher=D. Van Nostrand Company
|page=859}}&lt;/ref&gt;
| opening = 10 October 1895&lt;ref&gt;{{Cite web|last1=Oct 10|first1=TNN / Updated|last2=2020|last3=Ist|first3=14:21|title=Mullaperiyar Dam turns 125 {{!}} Kochi News - Times of India|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/mullaperiyar-dam-turns-125/articleshow/78581459.cms|access-date=2021-08-03|website=The Times of India|language=en}}&lt;/ref&gt;
| demolished = 
| cost = 
| owner = &lt;!--DO NOT CHANGE THE OPERATOR WITHOUT DISCUSSING FIRST ON THE TALK PAGE.--&gt;
| operator = [[Tamil Nadu]]&lt;!--DO NOT CHANGE THE OPERATOR WITHOUT DISCUSSING FIRST ON THE TALK PAGE.--&gt;
| dam_type = [[Gravity dam|Gravity]]
| dam_height = 
| dam_height_thalweg = 
| dam_height_foundation = {{Convert|53.66|m|ft|0|abbr=on}}&lt;ref name=&quot;nrld&quot; /&gt;
| dam_length = {{Convert|365.85|m|ft|0|abbr=on}} (main)&lt;ref name=&quot;nrld&quot; /&gt;
| dam_width_crest = {{Convert|3.6|m|ft|0|abbr=on}}
| extra = 
}}{{OSM Location map
|lat = 9.577
|lon = 77.18
|zoom = 10
|width = 260
|height = 400

|minimap = yes
|mini-width=
|mini-height=
|minipog-x=
|minipog-y=
|scalemark =180

|mark-lat = 9.577
|mark-lon =  77.18
|mark-title = [[തേക്കടി]]
|label = [[തേക്കടി]]
|label-pos = right

|mark-lat1 = 9.609
|mark-lon1 = 77.169
|mark-title1 = [[കുമളി]]
|label1 = [[കുമളി]]
|label-pos1 =

|mark-lat2 = 9.529
|mark-lon2 = 77.144
|mark-title2 = Mullaperiyar
|label2 = Mullaperiyar
|label-pos2 =

&lt;!-- you can repeat landmarks up to 9 with this template --&gt;

}}
[[കേരളം|കേരള]]&lt;nowiki/&gt;ത്തിൽ [[ഇടുക്കി ജില്ല]]&lt;nowiki/&gt;യിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരണക്കെട്ടാണ് '''മുല്ലപ്പെരിയാർ അണക്കെട്ട്'''&lt;ref&gt;{{Cite web |url= http://59.179.19.250/wrpinfo/index.php?title=Periyar_Dam_D00820 |title= Periyar Dam D00820 - |website= www.indiawris.gov.in }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. [[പീരുമേട്|പീരുമേട് താലൂക്കിൽ]], [[കുമിളി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] പ്രദേശത്താണ് ഈ അണക്കെട്ടു സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ഈ പഞ്ചായത്തിലെ [[തമിഴ്‌നാട്]] അതിർത്തി പ്രദേശത്തെ ശിവഗിരി മലകളിൽ നിന്നുത്ഭവിക്കുന്ന വിവിധ നീരുറവകൾ ചേർന്നുണ്ടാകുന്ന [[മുല്ലയാർ|മുല്ലയാറിന്റേയും]], [[പെരിയാർ|പെരിയാർനദിയുടേയും]] സംഗമസ്ഥാനത്താണ് മുല്ലപ്പെരിയാർ എന്നറിയപ്പെടുന്ന അണക്കെട്ട് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.&lt;ref&gt;[[#kt12|മുല്ലപ്പെരിയാർ ഡാം: ചില വെളിപ്പെടുത്തലുകൾ - കെ.ടി. തോമസ്]] പുറം 26 &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#mc10|മുല്ലപ്പെരിയാർ കോൺഫ്ലിക്ട്സ്- മധുസൂദനൻ, ശ്രീജ]] പുറം 7&lt;/ref&gt; [[തേക്കടി|തേക്കടിയിലെ]] [[പെരിയാർ കടുവ സംരക്ഷിത പ്രദേശം|പെരിയാർ വന്യജീവിസങ്കേതം]]&lt;ref&gt;{{Citeweb|url= http://www.forest.kerala.gov.in/index.php/wildlife/2015-03-16-09-50-24/2015-06-26-09-04-29/periyar-tiger-reserve|title= Periyar Tiger Reserve -|website= www.forest.kerala.gov.in|access-date= 2018-10-10|archive-date= 2019-03-04|archive-url= https://web.archive.org/web/20190304001730/http://www.forest.kerala.gov.in/index.php/wildlife/2015-03-16-09-50-24/2015-06-26-09-04-29/periyar-tiger-reserve|url-status= dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citeweb|url =https://www.keralatourism.org/destination/periyar-tiger-reserve-idukki/192 |title= Periyar Tiger Reserve -|website= www.keralatourism.org }}&lt;/ref&gt; ഈ അണക്കെട്ടിന്റെ [[വാട്ടർ ടാങ്ക്|ജലസംഭരണിക്കു]] ചുറ്റുമായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. മുല്ലപ്പെരിയാർ അണക്കെട്ടിൽ ശേഖരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന[[ജലം| നിശ്ചിതഅളവു വെള്ളം]], [[തമിഴ്‌നാട്|തമിഴ്‌നാട്ടിൽ]] [[ജലസേചനം|ജലസേചനത്തിനും]] [[വൈദ്യുതി]]&lt;nowiki/&gt;നിർമ്മാണത്തിനുമാണുപയോഗിക്കുന്നത്. &lt;ref&gt;{{Cite web|url= http://59.179.19.250/wrpinfo/index.php?title=Periyar_Hydroelectric_Project_JH00356|title= Periyar Hydroelectric Project JH00356 -|website= www.indiawris.gov.in}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url = http://59.179.19.250/wrpinfo/index.php?title=Periyar_Power_House_PH00365 |title = Periyar Power House PH00365 - |website = www.indiawris.gov.in }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; അണക്കെട്ടിൽനിന്നും [[പെൻസ്റ്റോക്ക് പൈപ്പ്|പെൻസ്റ്റോക്ക് പൈപ്പുകൾ]]&lt;nowiki/&gt;വഴിയാണ് വെള്ളം തമിഴ്‌നാട്ടിലേക്കു കൊണ്ടുപോകുന്നത്.

[[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാടിലെ]] [[വൈഗ നദി]]യുടെ [[താഴ്‌വര|താഴ്‌വരയിലെ]] പ്രദേശങ്ങൾക്കു [[ജലസേചനം|ജലസേചന]]ത്തിനായി, [[പെരിയാർ വൈഗൈ ജലസേചന പദ്ധതി|പെരിയാർ വൈഗൈജലസേചനപദ്ധതി]]യിൽ നിർമ്മിച്ച ഈ അണക്കെട്ട്, ഏറെക്കാലങ്ങളായി രണ്ടു സംസ്ഥാനങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള തർക്കത്തിനു വിഷയമായിരിക്കുകയാണ്. ജലനിരപ്പുയർത്തണമെന്നു [[തമിഴ്‌നാട്]] ആവശ്യപ്പെടുകയും എന്നാൽ ആ നടപടി അണക്കെട്ടിന്റെ സുരക്ഷയെ ബാധിക്കുമെന്നുപറഞ്ഞ്, [[കേരളം|കേരള]]സർക്കാർ ഈ ആവശ്യത്തെ നിരാകരിക്കുകയും ചെയ്തു. 1961ലെ വെള്ളപ്പൊക്കത്തോടുകൂടെയാണ്, യഥാർത്ഥത്തിൽ ഈ അണക്കെട്ടിന്റെ സുരക്ഷയെച്ചൊല്ലിയുള്ള വാദങ്ങളും എതിർവാദങ്ങളും ഉയർന്നുവന്നത്. [[സുർഖി മിശ്രിതം|സുർക്കി മിശ്രിതമു]]&lt;nowiki/&gt;പയോഗിച്ചു നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട, കാലപ്പഴക്കംചെന്ന ഈ അണക്കെട്ടിന്, ശക്തമായ വെള്ളപ്പാച്ചിലിനെ പ്രതിരോധിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്നും അതിനാൽതന്നെ, അണക്കെട്ടിന്റെ [[താഴ്‌വര]]&lt;nowiki/&gt;യിൽ താമസിക്കുന്ന ജനങ്ങൾക്ക്, ഈ അണക്കെട്ട്, സുരക്ഷാഭീഷണിയാണെന്നും  പ്രമുഖവർത്തമാനപത്രമായ [[ദ ടൈംസ്‌ ഓഫ്‌ ഇന്ത്യ|ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ]] അക്കാലത്തു റിപ്പോർട്ടുചെയ്തിരുന്നു. 2014 മെയ് 7ന് [[സുപ്രീം കോടതി (ഇന്ത്യ)|സുപ്രീംകോടതിയുടെ]] അഞ്ചംഗബഞ്ചിന്റെ വിധി, [[തമിഴ്‌നാട്|തമിഴ്നാടിന]]&lt;nowiki/&gt;നുകൂലമായി വന്നു. ഈ വിധി, കേരളത്തിനു തികച്ചും പ്രതികൂലമായിരുന്നു. 136 അടിയിൽനിന്നു 142 അടിയിലേക്കു ജലനിരപ്പുയർത്താമെന്നും അണക്കെട്ടിന്റെ നിരീക്ഷണത്തിന്, ഒരു മൂന്നംഗസമിതിയെ നിയോഗിക്കാമെന്നും അന്നത്തെ [[സുപ്രീം കോടതി (ഇന്ത്യ)|സുപ്രീംകോടതി]]&lt;nowiki/&gt;വിധിയിൽ പറയുന്നു.&lt;ref name=security1&gt;{{cite news|title=മുല്ലപ്പെരിയാർ അണക്കെട്ടിന്റെ സുരക്ഷ|publisher=ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ|date=1962-05-11|quote=സുർക്കി മിശ്രിതമുപയോഗിച്ചുപണിത ഈ അണക്കെട്ട്, കനത്തസുരക്ഷാഭീഷണിയുയർത്തുന്നു}}&lt;/ref&gt;

1887 നും 1895 നും ഇടയിൽ കേണൽ ജോൺ പെന്നിക്വിക്കിന്റെ കീഴിലുള്ള തൊഴിലാളികളാണ് ഇത് നിർമ്മിച്ചത്. കൂടാതെ മദ്രാസ് പ്രസിഡൻസി പ്രദേശത്തേക്ക് (ഇന്നത്തെ തമിഴ്‌നാട്) കിഴക്കോട്ട് വെള്ളം തിരിച്ചുവിടുന്നതിനുള്ള ഒരു കരാറിലും ഇത് എത്തിചേർന്നു. അണക്കെട്ടിന് അടിത്തറയിൽ നിന്ന് 53.6 മീറ്റർ (176 അടി) ഉയരവും 365.7 മീറ്റർ (1,200 അടി) നീളവുമുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;nrld&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.cwc.nic.in/main/downloads/National%20Register%20of%20Large%20Dams%202009.pdf|title=National Register for Large Dams|year=2009|publisher=Central Water Commission|pages=194–197|access-date=30 November 2011|location=India|archive-url=https://web.archive.org/web/20110721165130/http://www.cwc.nic.in/main/downloads/National%20Register%20of%20Large%20Dams%202009.pdf|archive-date=21 July 2011|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Frye1918&quot; /&gt; [[തേക്കടി]]യിലെ പെരിയാർ ദേശീയോദ്യാനം അണക്കെട്ടിന്റെ റിസർവോയറിനു ചുറ്റുമാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. മുല്ലയാർ, പെരിയാർ നദികളുടെ സംഗമസ്ഥാനത്താണ് അണക്കെട്ട് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. പെരിയാർ നദിയിൽ കേരളത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ അണക്കെട്ട്.&lt;ref name=&quot;nrld&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;TNOwn&quot;&gt;{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/chennai/TN-CM-opposes-Keralas-move-for-real-time-monitoring-of-Mullaperiyaru-dam/articleshow/11822278.cms|title=Tamil Nadu since the state is incontrovertible sole owner of the Mullaperiyar dam and all its appurtenant structures – Tamil Nadu Chief Minister Jayalalithaa.|website=[[The Times of India]]|date=9 February 2012|access-date=18 September 2023|archive-date=6 July 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220706224043/https://timesofindia.indiatimes.com/city/chennai/TN-CM-opposes-Keralas-move-for-real-time-monitoring-of-Mullaperiyaru-dam/articleshow/11822278.cms|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;TNOwn2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ndtv.com/article/tamil-nadu/jayalalithaa-writes-to-pm-on-draft-dam-safety-bill-2010-187041|title=Four dams – Mullaperiyar Dam, Parambikulam Dam, Thunakadavu Dam and Peruvaripallam Dam – are owned, operated and maintained by Tamil Nadu whereas they were situated in the territory of Kerala – Tamil Nadu Chief Minister Jayalalithaa.|access-date=5 May 2012|archive-date=20 October 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141020230236/http://www.ndtv.com/article/tamil-nadu/jayalalithaa-writes-to-pm-on-draft-dam-safety-bill-2010-187041|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; എന്നാൽ അയൽ സംസ്ഥാനമായ തമിഴ്‌നാടാണ് ഇതിന്റെ നടത്തിപ്പും പരിപാലനവും നടത്തുന്നത്.&lt;ref name=&quot;wiild&quot;&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books|title=Water insecurity, institutions, and livelihood dynamics: a study in Plachimada, Kerala, India|year=2012|publisher=Centre for Development Studies (Trivandrum, India)|pages=58|access-date=11 August 2012|location=India|archive-date=3 January 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160103122323/https://books.google.com/books|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;c&amp;s&quot;&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=GwqPETB0MiwC&amp;pg=PA29|title=Advances in Fish and Wildlife Ecology and Biology, Volume 4|year=2012|location=India|isbn=978-81-7035-517-5|page=29|last1=Kaul|first1=Bansi Lal|access-date=22 September 2016|archive-date=18 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230918155532/https://books.google.com/books?id=GwqPETB0MiwC&amp;pg=PA29|url-status=live}}&lt;/ref&gt; പെരിയാർ നദിയുടെ ആകെ വൃഷ്ടിപ്രദേശം 5398 km2 ആണെങ്കിലും, തമിഴ്‌നാട്ടിലെ അണക്കെട്ടിൽ നിന്ന് 114 km2 താഴേക്ക് ഒഴുകുന്നു,&lt;ref name=&quot;nias&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nias.res.in/docs/B4-2010-%20Mullaperiyar.pdf|title=The Mullaperiyar Conflict|year=2010|publisher=National Institute of Advanced Studies|pages=7|access-date=10 August 2012|location=India|archive-url=https://web.archive.org/web/20111215152402/http://www.nias.res.in/docs/B4-2010-%20Mullaperiyar.pdf|archive-date=15 December 2011|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;cwrdm&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.thehindu.com/news/states/kerala/article2783258.ece|title=No part of Mullaperiyar catchment is in TN: CWRDM Director|year=2012|access-date=10 August 2012|location=India|newspaper=The Hindu|archive-date=10 January 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120110214142/http://www.thehindu.com/news/states/kerala/article2783258.ece|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;iitr&quot;&gt;{{cite web|url=http://expert-eyes.org/mullaperiyar/studyarea.html|title=Dam Break Analysis|year=2012|publisher=IIT Roorkee|pages=17–22|access-date=10 August 2012|location=India|archive-date=21 September 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130921055238/http://expert-eyes.org/mullaperiyar/studyarea.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;  മുല്ലപ്പെരിയാർ അണക്കെട്ടിന്റെ വൃഷ്ടിപ്രദേശം പൂർണ്ണമായും കേരളത്തിലാണ്. അതിനാൽ പെരിയാർ ഒരു അന്തർസംസ്ഥാന നദിയല്ല. 2014 നവംബർ 21 ന്, 35 വർഷത്തിനിടെ ആദ്യമായി ജലനിരപ്പ് 142 അടിയിലെത്തി.&lt;ref name=&quot;142Feet&quot;&gt;{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Mullaperiyaru-water-level-touches-142-feet-for-first-time-in-35-years/articleshow/45226159.cms|title=The Mullaperiyar touches 142 feet|website=[[The Times of India]]|year=2014|access-date=22 November 2014|location=India|archive-date=11 September 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190911040758/https://timesofindia.indiatimes.com/india/Mullaperiyaru-water-level-touches-142-feet-for-first-time-in-35-years/articleshow/45226159.cms|url-status=live}}&lt;/ref&gt;കേരള സംസ്ഥാനത്ത് തുടർച്ചയായി പെയ്ത മഴയെത്തുടർന്ന് 2018 ഓഗസ്റ്റ് 15 ന് റിസർവോയർ വീണ്ടും പരമാവധി പരിധിയായ 142 അടിയിലെത്തി. ലോകമെമ്പാടുമുള്ള പഴകിയ വലിയ അണക്കെട്ടുകളെക്കുറിച്ചുള്ള 2021 ലെ UNU-INWEH റിപ്പോർട്ടിൽ, മുല്ലപ്പെരിയാർ അണക്കെട്ട് &quot;ഭൂകമ്പപരമായി സജീവമായ ഒരു പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നുണ്ടെന്നും 130 വർഷത്തിലധികം പഴക്കമുള്ള അണക്കെട്ട് തകർന്നാൽ 5-10 ദശലക്ഷം ആളുകൾക്ക് അപകടസാധ്യതയുണ്ടെന്നും&quot; പറയപ്പെടുന്നു. &lt;ref name=&quot;scroll.in&quot;&gt;{{Cite news|url=https://scroll.in/article/986601/mullaperiyar-dam-in-kerala-is-a-ticking-time-bomb-waiting-to-explode|title=Kerala's Mullaperiyar dam is a ticking time bomb waiting to explode|website=The Scroll|access-date=18 September 2023|archive-date=20 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230720200842/https://scroll.in/article/986601/mullaperiyar-dam-in-kerala-is-a-ticking-time-bomb-waiting-to-explode|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Ageing dams pose growing threat&quot;&gt;{{Cite news|url=https://unu.edu/media-relations/releases/ageing-dams-pose-growing-threat.html|title=Ageing dams pose growing threat|website=United Nations University|access-date=18 September 2023|archive-date=7 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221207072647/https://unu.edu/media-relations/releases/ageing-dams-pose-growing-threat.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== നിർമ്മാണലക്ഷ്യം ==
[[പ്രമാണം:Mullaperiyar View.jpg|thumb|200px|മുല്ലപ്പെരിയാർ അണക്കെട്ട്: വിദൂരക്കാഴ്ച]]
[[അറബിക്കടൽ|അറബിക്കടലി]]&lt;nowiki/&gt;ലേക്കൊഴുകിയിരുന്ന കേരളത്തിലെ [[പെരിയാർ|പെരിയാർ]] നദിയിലെ വെള്ളം, ഒരണക്കെട്ടു നിർമ്മിച്ച് [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ|ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിലേക്കു]] തിരിച്ചുവിടാൻ കഴിഞ്ഞാൽ [[മദ്രാസ്|മദ്രാസിലെ]] കഠിന[[വരൾച്ച]]&lt;nowiki/&gt;യനുഭവിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന പ്രദേശങ്ങളായ [[മധുര]], [[രാമനാഥപുരം ജില്ല|രാമനാഥപുരം]], [[ദിണ്ടിഗൽ]], [[കമ്പം]], [[തേനി]]&lt;nowiki/&gt;മുതലായ പ്രദേശങ്ങൾക്ക്, കാർഷികാവശ്യങ്ങൾക്കാവശ്യമായ വെള്ളം ലഭ്യമാക്കാമെന്നതായിരുന്നു മുല്ലപ്പെരിയാർ അണക്കെട്ടിന്റെ പ്രധാനനിർമ്മാണോദ്ദ്യേശം.&lt;ref&gt;[[#kt12|മുല്ലപ്പെരിയാർ ഡാം: ചില വെളിപ്പെടുത്തലുകൾ - കെ.ടി. തോമസ്]] പുറം 20-21 &lt;/ref&gt; ഈ പ്രദേശത്തേക്കു വെള്ളമെത്തിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നത്, [[വൈഗൈ നദി]]&lt;nowiki/&gt;യിലൂടെയായിരുന്നു. മുല്ലപ്പെരിയാർ അണക്കെട്ടു നടപ്പിൽ വന്നാൽ, വൈഗനദിയിലൂടെ ലഭ്യമാകുന്ന ജലത്തേക്കാൾ കൂടുതൽ വെള്ളം, മുല്ലപ്പെരിയാറിൽനിന്നുകിട്ടുമെന്നത്, ഈ പദ്ധതിയുടെ മറ്റൊരു പ്രധാനോദ്ദേശലക്ഷ്യമായിരുന്നു.

== പഴക്കം ==
[[File:മുല്ലപ്പെരിയാർ ഡാം (1900-കൾ).jpg|thumb|left|മുല്ലപ്പെരിയാർ ഡാം പണിതീർന്നു കുറച്ചുവർഷങ്ങൾക്കുള്ളിലുള്ള കാഴ്ച്ച (1900കൾ)]]
ലോകത്തിൽ ഇന്നു നിലവിലുള്ള ഉയരംകൂടിയ [[ഭൂഗുരുത്വം|ഭൂഗുരുത്വ]]അണക്കെട്ടുകളിൽ ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ള അണക്കെട്ടാണ് മുല്ലപ്പെരിയാറിലേത്.&lt;ref name=manoram1&gt;{{cite news|title=കണ്ണീർവീണ കരാർ| publisher=മലയാള മനോരമ|date=|quote=മലയാളികളുടെ ഉറക്കംകെടുത്തുന്ന അണക്കെട്ട്}}&lt;/ref&gt; നിർമ്മാണകാലഘട്ടത്തിൽ, ഇതു ലോകത്തിലെ ഏറ്റവുംവലിയ അണക്കെട്ടായിരുന്നു.&lt;ref name=manorama2&gt;{{cite news|title=മുല്ലപ്പെരിയാർ സ്പെഷ്യൽ|publisher=മലയാള മനോരമ|quote=}}&lt;/ref&gt; [[സുർഖി മിശ്രിതം|സുർഖി മിശ്രിത]]&lt;nowiki/&gt;മുപയോഗിച്ചുനിർമ്മിച്ച അണക്കെട്ടുകളിൽ ഇന്നു ലോകത്തു നിലവിലുള്ള ഏകയണക്കെട്ടെന്ന പ്രത്യേകതയും ഇതിനുണ്ട്. [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] ഏറ്റവുംപഴക്കമുള്ള അണക്കെട്ടുകളിലൊന്നാണ് മുല്ലപ്പെരിയാർ അണക്കെട്ട്. [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]]&lt;nowiki/&gt;ത്തന്നെയുത്ഭവിച്ച്, കേരളത്തിൽത്തന്നെയവസാനിക്കുന്ന വൃഷ്ടിപ്രദേശമാണ് അണക്കെട്ടിനുള്ളത്. [[ബ്രിട്ടീഷ് സാമ്രാജ്യം|ബ്രിട്ടീഷ് സാമ്രാജ്യ]]&lt;nowiki/&gt;ഭരണകാലത്ത്, [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[പശ്ചിമഘട്ടം|പശ്ചിമഘട്ട]]&lt;nowiki/&gt;പ്രദേശത്തുനിന്നു [[മഴനിഴൽ പ്രദേശം|മഴനിഴൽ പ്രദേശങ്ങളായ]] [[മധുര]], [[തേനി]]&lt;nowiki/&gt;തുടങ്ങിയ തമിഴ്‌ഭാഗങ്ങളിലേക്കു [[ജലസേചനം|ജലസേചനത്തിനായി]] ജലമെത്തിക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ നിർമ്മിച്ചിട്ടുള്ളതാണ്, ഈയണക്കെട്ട്. അസ്തിവാരത്തിൽനിന്ന്, ഏതാണ്ട് 53.6 മീറ്ററാണ് (176 അടി) അണക്കെട്ടിന്റെ ഉയരം. നീളം 365.7 മീറ്ററും (1200 അടി). അണക്കെട്ടു നിലനിൽക്കുന്നതു കേരളത്തിന്റെ സ്ഥലത്താണെങ്കിലും അതിന്റെ നിയന്ത്രണം, [[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാടിന്റെ]] കൈവശമാണ്. അണക്കെട്ടിന്റെ സുരക്ഷസംബന്ധിച്ച വിഷയം, രണ്ടു സംസ്ഥാനങ്ങൾതമ്മിലുള്ള തർക്കത്തിനു വഴിവെച്ചിരിക്കുകയാണ്. ഒരണക്കെട്ടിന്റെ പരമാവധി കാലാവധി, അറുപതുവർഷമാണെന്നിരിക്കേ, നൂറുവർഷത്തിനുമുകളിൽ പഴക്കമുള്ള മുല്ലപ്പെരിയാർ അണക്കെട്ട് അതിന്റെ പ്രാന്തപ്രദേശങ്ങളിലുള്ളവർക്കും [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] അഞ്ചുജില്ലകളിലെ ജനങ്ങളുടെയും ജീവനും സ്വത്തിനും ഭീഷണിയാണെന്നവാദം കേരളമുയർത്തുമ്പോൾ, ഇതിനെക്കുറിച്ചുനടന്നിട്ടുള്ള ശാസ്ത്രീയപഠനങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാണിച്ച്, [[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] വാദങ്ങൾക്കു കഴമ്പില്ലെന്ന് [[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാടും]] വാദിക്കുന്നു. [[പെരിയാർ പാട്ടക്കരാർ]] ഇന്ത്യ സ്വതന്ത്രയാവുന്നതിനുമുമ്പു നിലവിൽവന്നതാണെന്നും [[ഇന്ത്യ]] ബ്രിട്ടീഷുകാരിൽനിന്നു സ്വാതന്ത്ര്യംനേടിയപ്പോൾ [[ബ്രിട്ടൻ|ബ്രിട്ടീഷുകാരും]] ഇന്ത്യയിലെ നാട്ടുരാജ്യങ്ങളുംതമ്മിൽ നിലനിന്നിരുന്ന എല്ലാ ഉടമ്പടികളും കരാറുകളും സ്വയമേവ റദ്ദായെന്നും [[കേരളം]] [[സുപ്രീം കോടതി (ഇന്ത്യ)|സുപ്രീംകോടതിയിൽ]] വാദിച്ചിരുന്നു.

== പേരിനുപിന്നിൽ ==
[[മുല്ലയാർ]] എന്ന [[പെരിയാർ നദി|പെരിയാർനദിയാണ്]] ഈ അണക്കെട്ടിനാൽ തടഞ്ഞുനിറുത്തിയിട്ടുള്ളത്. ഈ രണ്ടുപേരുകളിൽനിന്നാണ്, അണക്കെട്ടിന്റെ പേരിന്റെ ഉത്ഭവം. [[തിരുവിതാംകൂർ|തിരുവിതാംകൂറിലെ]] ഏറ്റവും നീളംകൂടിയ നദിയായതുകൊണ്ടാണ്, പെരിയാറിന് ഈ പേരു ലഭിച്ചത്. ധാരാളം മുല്ലച്ചെടികളുടെ ഇടയിലൂടെ ഒഴുകുന്നതുകൊണ്ടാവാം രണ്ടാമത്തെ നദിക്കു മുല്ലയാറെന്ന പേരുവന്നതെന്നു രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;[[#kt12|മുല്ലപ്പെരിയാർ ഡാം: ചില വെളിപ്പെടുത്തലുകൾ - കെ.ടി. തോമസ്]] പുറം 26 &lt;/ref&gt;

== ചരിത്രപശ്ചാത്തലം ==
{{wikisource|തിരുവിതാംകൂർ_ഭൂമിശാസ്ത്രം}}
1789-ലാണ് പെരിയാറിലെ വെള്ളം, [[വൈഗൈ നദി|വൈഗൈ]]നദിയിലെത്തിക്കാനുള്ള ആദ്യകൂടിയാലോചനകൾനടന്നത്. [[തമിഴ്‌നാട്|തമിഴ്‌നാട്ടിലെ]] രാമാനാട് മുത്തുരാമലിംഗസേതുപതി രാജാവിന്റെ പ്രധാനിയായിരുന്ന [[മുതിരുള്ളപ്പപ്പിള്ള]]&lt;nowiki/&gt;യാണിതിനു മുൻകൈയെടുത്തത്.&lt;ref&gt;[[#kt12|മുല്ലപ്പെരിയാർ ഡാം: ചില വെളിപ്പെടുത്തലുകൾ - കെ.ടി. തോമസ്]] പുറം 21&lt;/ref&gt;ഇത് ചെലവേറിയതാണെന്ന് കണ്ടെത്തിയതിനാൽ അദ്ദേഹം അത് ഉപേക്ഷിച്ചു. &lt;ref name=&quot;26novibn&quot;&gt;{{cite news|title=Mullaperiyar dam: An engineering marvel|url=http://ibnlive.in.com/news/mullaperiyar-dam-an-engineering-marvel/205900-60-118.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20111129012257/http://ibnlive.in.com/news/mullaperiyar-dam-an-engineering-marvel/205900-60-118.html|url-status=dead|archive-date=29 November 2011|access-date=6 December 2011|newspaper=[[CNN IBN]]|date=26 November 2011}}&lt;/ref&gt;മുതിരുള്ളപ്പപ്പിള്ള ബ്രിട്ടീഷുകാരുമായി സഖ്യത്തിലായിരുന്നെങ്കിലും സേതുപതി രാജാവ് ബ്രിട്ടീഷുകാരോടു യുദ്ധംപ്രഖ്യാപിച്ചതുമൂലം പദ്ധതി ആദ്യം നടപ്പിലായില്ല. യുദ്ധംതോറ്റ സേതുപതി താമസിയാതെ സ്ഥാനഭ്രഷ്ടനായി. പ്രദേശം [[ചെന്നൈ|മദിരാശി]] പ്രസിഡൻസിയുടെ കീഴിലായി. [[തേനി]], [[മധുര]], [[തിണ്ടുക്കൽ ജില്ല|ദിണ്ടിക്കൽ]], [[രാമനാഥപുരം ജില്ല|രാമനാഥപുരം]] എന്നിവിടങ്ങളിലെ ജലക്ഷാമം ബ്രിട്ടീഷുകാർക്കു തലവേദനയായിത്തീർന്നു. ഇതേസമയം [[തിരുവിതാംകൂർ|തിരുവിതാംകൂറിലെ]] [[പെരിയാർ|പെരിയാറ്റിൽ]] പ്രളയംസൃഷ്ടിക്കുന്ന കാലാവസ്ഥയും. ബ്രിട്ടീഷുകാർ [[പെരിയാർ]]&lt;nowiki/&gt;നദിയിലെ വെള്ളം, [[പശ്ചിമഘട്ടം|പശ്ചിമഘട്ട]]&lt;nowiki/&gt;ത്തിലെ മലതുരന്ന്, [[മധുര]]&lt;nowiki/&gt;യിലൂടെയൊഴുകുന്ന [[വൈഗൈ നദി|വൈഗൈ]]&lt;nowiki/&gt;നദിയിലെത്തിക്കാൻ പദ്ധതിയിട്ടു. ഇതിനായി  പഠനംനടത്താനായി, ജെയിംസ് കാഡ്‌വെൽ എന്ന വിദഗ്ദ്ധനെ നിയോഗിച്ചു (1808). [[പശ്ചിമഘട്ടം|പശ്ചിമഘട്ടത്തെക്കുറിച്ച്]] അദ്ദേഹത്തിനുള്ള അറിവായിരുന്നു ഈ പ്രവൃത്തിക്കു കാഡ്വെലിനെത്തന്നെ തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ കാരണം.&lt;ref name=cadwell343&gt;{{cite book | title = River Disputes in India: Kerala Rivers Under Siege | first = S. N | last = Sadasivan | url = https://books.google.com.sa/books?id=hhrRboi5kOcC&amp;pg=PA15&amp;lpg=PA15&amp;dq=james+cadwell+on+mullaperiyar&amp;source=bl&amp;ots=cakYRZqZic&amp;sig=0erCF-e5wBPD3cz1waYdtzVoRNM&amp;hl=ar&amp;sa=X&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q=james%20cadwell%20on%20mullaperiyar&amp;f=false | page = 15 | publisher = Mittal Publications | isbn = 8170999138 | year = 2003}}&lt;/ref&gt;പെരിയാർ നദിയിൽ നിന്ന് മധുരയിലേക്ക് മലനിരകളിലൂടെ ഒരു തുരങ്കം വഴി വെള്ളം എത്തിക്കുന്നതിന്റെ സാധ്യതയെക്കുറിച്ച് പുനർവിചിന്തനം നടത്തുന്നതിനായി 1808-ൽ മദ്രാസ് എഞ്ചിനീയർമാരായ (എം.ഇ. എന്ന് ചുരുക്കത്തിൽ) ക്യാപ്റ്റൻ ജെ. എൽ. കാൾഡ്‌വെൽ ആണ് അണക്കെട്ടിന്റെ സ്ഥാനം ആദ്യമായി പരിശോധിച്ചത്. 100 അടിയിൽ കൂടുതൽ ആഴത്തിൽ കുഴിച്ചെടുക്കേണ്ടിവരുമെന്ന് കാൾഡ്‌വെൽ കണ്ടെത്തി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ റിപ്പോർട്ടിൽ &quot;യാഥാർത്ഥ്യവുമില്ലാത്തതും ഇനി ഒട്ടും ശ്രദ്ധയോ പരിഗണനയോ നൽകാൻ കൊള്ളാത്തതുമായ കാര്യം&quot; എന്ന അഭിപ്രായത്തോടെ പദ്ധതി ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു. &lt;ref name=&quot;ME in India Vol II&quot;&gt;{{cite book |title=The Military Engineer in India, Vol II |last=Sandes |first=Lt Col E.W.C. |year=1935 |publisher=The Institution of Royal Engineers |location=Chatham |pages=28–29 }}&lt;/ref&gt; 

പദ്ധതി അസാദ്ധ്യമായിരിക്കുമെന്നായിരുന്നു ജയിംസ് കാഡ്‌വെല്ലിന്റെ നിഗമനം. എങ്കിലും വെള്ളം തിരിച്ചുവിടാനുള്ള ശ്രമത്തിൽനിന്ന് ബ്രിട്ടീഷുകാർ പിന്മാറിയില്ല. പിന്നീട്, കാപ്റ്റൻ ഫേബറിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ മറ്റൊരു പഠനംനടന്നു. ഇതിന്റെയടിസ്ഥാനത്തിൽ, വെള്ളംതിരിച്ചുവിടാനുള്ള ചെറിയൊരണക്കെട്ടിന്റെ പണികൾ 1850ൽത്തുടങ്ങി. ചിന്നമുളിയാർ എന്ന കൈവഴിയിലൂടെ, വെള്ളം ഗതിമാറ്റിവിടാനായിരുന്നു പദ്ധതി. എന്നാൽ ചില പ്രത്യേകസാഹചര്യങ്ങൾമൂലം നിർമ്മാണം നിറുത്തിവയ്ക്കേണ്ടിവന്നു.&lt;ref name=faber343&gt;{{cite web | title = Inter - State Dispute over Water and Safety in India: The Mullaperiyar Dam, a Historical Perspective | publisher = The American College, Madurai, India | url = http://pubs.sciepub.com/ajwr/1/2/2/ | accessdate = 2018-02-10 | archive-date = 2014-07-12 | archive-url = https://web.archive.org/web/20140712004400/http://pubs.sciepub.com/ajwr/1/2/2/ | url-status = bot: unknown }}&lt;/ref&gt; 

മധുര ജില്ലയിലെ നിർമ്മാണവിദഗ്ദ്ധനായ മേജർ റീവ്സ് 1867ൽ മറ്റൊരു പദ്ധതി മുന്നോട്ടുവച്ചു. പെരിയാറിൽ 162 അടി ഉയരമുള്ള അണകെട്ടി ചാലുകൾവഴി [[വൈഗൈ നദി|വൈഗൈ നദിയുടെ]] കൈവഴിയായ [[സുരുളിയാർ|സുരുളിയാറിലേക്ക്]] വെള്ളമെത്തിക്കാനായിരുന്നു ഈ പദ്ധതി നിർദ്ദേശിച്ചത്. എന്നാൽ നിർമ്മാണവേളയിൽ വെള്ളം താൽകാലികമായിത്തടഞ്ഞുവയ്ക്കാനുള്ള ബുദ്ധിമുട്ടുമൂലം പദ്ധതിയുപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു.

അന്നത്തെ ചീഫ് എഞ്ചിനീയറായിരുന്ന ജനറൽ വാക്കർ നിർദ്ദേശിച്ച മറ്റൊരു പദ്ധതിയും സാങ്കേതികപ്രശ്നങ്ങൾമൂലം ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു. 1882-ൽ നിർമ്മാണവിദഗ്ദരായ കാപ്റ്റൻ പെനിക്യുക്ക്, ആർ സ്മിത്ത് എന്നിവർ പുതിയ പദ്ധതിസമർപ്പിക്കാനായി നിയോഗിക്കപ്പെട്ടു. എല്ലാ പഴയപദ്ധതികളും പഠനവിധേയമാക്കിയശേഷം പുതിയതു സമർപ്പിക്കാനായിരുന്നു നിർദ്ദേശം. ഇതനുസരിച്ച്, 155 അടി ഉയരമുള്ള അണക്കെട്ടിന്‌ പെനിക്യുക്ക് പദ്ധതി തയ്യാറാക്കി. താഴെ 115.75 അടിയും മുകളിൽ 12 അടിയുമാണ്‌ വീതി. [[ചുണ്ണാമ്പ്]], [[സുർഖി മിശ്രിതം|സുർക്കി]], [[കരിങ്കല്ല്]] എന്നിവയുപയോഗിച്ചുള്ള അണക്കെട്ടിന് 53 ലക്ഷം രൂപയായിരുന്നു അക്കാലത്തു ചെലവു പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്നത്. ഈ തുകയുടെ ഏഴുശതമാനംവീതം എല്ലാവർഷവും പദ്ധതിയിൽനിന്നു തിരിച്ചുകിട്ടുമെന്നായിരുന്നു കണ്ടെത്തൽ. കൊടുംവരൾച്ചയിൽ പൊറുതിമുട്ടിയ ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ പദ്ധതിയുഗീകരിച്ചു നിർമ്മാണനിർദ്ദേശം നൽകി.

പെരിയാർ പഴയ[[തിരുവിതാംകൂർ]]&lt;nowiki/&gt;നാട്ടുരാജ്യത്തിലെ (ഇന്നത്തെ കേരളം) നദിയായതിനാൽ, പദ്ധതിയനുസരിച്ച് അന്നത്തെ  [[തിരുവിതാംകൂർ ഭരണാധികാരികൾ|തിരുവിതാംകൂർ ഭരണാധികാരിയുടെ]] സമ്മതമാവശ്യമായിരുന്നു. [[വിശാഖം തിരുനാൾ രാമവർമ്മ|വിശാഖം തിരുനാൾ രാമവർമ്മയായിരുന്നു]] (1881 - 1885) അന്നത്തെ ഭരണാധികാരി. ഒരു കരാറിലേർപ്പെടാൻ ആദ്യം അദ്ദേഹം സന്നദ്ധനായിരുന്നില്ല.   എന്നാൽ ബ്രിട്ടീഷ് അധികാരികൾ നയപരമായ ബലപ്രയോഗത്തിലൂടെ തിരുവിതാംകൂറിനെ [[1886]]ൽ ഉടമ്പടിയിൽ ഒപ്പുവയ്പിച്ചു.&lt;ref name=leasreagreement343&gt;{{cite web | title = The Mullaperiyar Dam dispute between Kerala and Tamil Nadu is unnecessary | url = https://www.ndtv.com/kerala-news/the-mullaperiyar-dam-dispute-between-kerala-and-tamil-nadu-is-unnecessary-567858 | publisher = NDTV | date = 2012-01-08 | last = T.P. | first = Sreenivasan | accessdate = 2018-02-10 | archive-date = 2017-07-11 | archive-url = https://web.archive.org/web/20170711080713/https://www.ndtv.com/kerala-news/the-mullaperiyar-dam-dispute-between-kerala-and-tamil-nadu-is-unnecessary-567858 | url-status = bot: unknown }}&lt;/ref&gt;

''എന്റെ ഹൃദയരക്തംകൊണ്ടാണ് ഞാൻ ഒപ്പുവയ്ക്കുന്നത്'' എന്നാണ് [[വിശാഖം തിരുനാൾ രാമ വർമ്മ|വിശാഖം തിരുനാൾ രാമവർമ്മ]] വ്യസനത്തോടെ ഈ കരാറിനെ വിശേഷിപ്പിച്ചത്.&lt;ref name=vishakham343&gt;{{cite web | title = മുല്ലപ്പെരിയാറിൽ ഇനിയെന്ത് | publisher = ചിന്ത | url = http://chintha.com/node/122913 | accessdate = 2018-02-10 | archive-date = 2018-02-10 | archive-url = https://web.archive.org/web/20180210082517/http://chintha.com/node/122913 | url-status = bot: unknown }}&lt;/ref&gt;

===ജോൺ പെനിക്യൂക്ക്===

മുല്ലപ്പെരിയാർ അണക്കെട്ടിന്റെ ഉപഞ്ജാതാവും, സൃഷ്ടികർത്താവുമായറിയപ്പെടുന്ന ഇംഗ്ലീഷുകാരനാണ് ജോൺ പെനി ക്യൂക്ക്.&lt;ref name=jpc1&gt;{{cite news|title=ജോൺ പെനിക്യൂക്ക്|url=http://www.tnpsc.gov.in/john%20-pennycuick.html|publisher=തമിഴ്നാട് പബ്ലിക്ക് സർവ്വീസ് കമ്മീഷൻ|accessdate=2013-04-20|archive-date=2018-02-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20180210081257/http://www.tnpsc.gov.in/john%20-pennycuick.html|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; 1858ൽ റോയൽ മിലിട്ടറി എഞ്ചിനീയറിംഗ് കോളേജിൽനിന്ന്, ബ്രിട്ടീഷ് റോയൽ എഞ്ചിനീയർ എന്ന ബിരുദം കരസ്ഥമാക്കിയ ആളായിരുന്നു ജോൺ പെനിക്യൂക്ക്. മുല്ലപ്പെരിയാർ  അണക്കെട്ടുകൊണ്ടു പരിപോഷിതമായ പ്രദേശങ്ങളിലെ ഭവനങ്ങളിൽ ദൈവങ്ങളുടെ ചിത്രത്തോടൊപ്പം ജോൺ പെനിക്യൂക്കിന്റെ ചിത്രത്തിനുകൂടി  ആളുകൾ ഇടം കണ്ടെത്താറുണ്ട്.&lt;ref&gt;[[#kt12|മുല്ലപ്പെരിയാർ ഡാം: ചില വെളിപ്പെടുത്തലുകൾ - കെ.ടി. തോമസ്]] പുറം 20&lt;/ref&gt; ജോൺ പെനിക്യൂക്കും മേജർ റൈവുംകൂടെ വളരെക്കാലംശ്രമിച്ച്, മുല്ലപ്പെരിയാർ അണക്കെട്ടിനുവേണ്ടി ഒരു പദ്ധതി തയ്യാറാക്കി.  അന്നത്തെക്കണക്കനുസരിച്ച്, 62 ലക്ഷം ഇന്ത്യൻ രൂപ ചെലവുവരുന്ന പദ്ധതിയായിരുന്നു ഇരുവരുംചേർന്നു തയ്യാറാക്കിയത്.&lt;ref&gt;[[#kt12|മുല്ലപ്പെരിയാർ ഡാം: ചില വെളിപ്പെടുത്തലുകൾ - കെ.ടി. തോമസ്]] പുറം 21-22&lt;/ref&gt; 1887ൽ അണക്കെട്ടിന്റെ ശിലാസ്ഥാപനകർമ്മം നിർവ്വഹിക്കുകയും ഉടൻതന്നെ നിർമ്മാണമാരംഭിക്കുകയുംചെയ്തു. പക്ഷേ, കനത്തമഴയും വെള്ളപ്പൊക്കവും നിർമ്മാണത്തെ ഇടതടവില്ലാതെ തടസ്സപ്പെടുത്തി.  കെട്ടിപ്പൊക്കിയഭാഗം വെള്ളപ്പാച്ചിലിൽ നശിച്ചുപോയി. ജോലിക്കാർ ഹിംസമൃഗങ്ങൾക്കിരയായി, കുറേയേറെപ്പേർ വെള്ളപ്പാച്ചിലിൽ ഒലിച്ചുപോയി. ഇതോടെ ഈ നിർമ്മാണം തുടരേണ്ടതില്ലെന്ന് സർക്കാർ തീരുമാനിച്ചു. നിരാശനായ ജോൺ പെനിക്യൂക്ക് കുടുംബസമേതം [[ഇംഗ്ലണ്ട്|ഇംഗ്ലണ്ടിലേക്കു]] പോയി. എന്നാൽ ഈ താൻതന്നെ ഈ അണക്കെട്ടിൻ്റെ നിർമ്മാണം പൂർത്തിയാക്കുമെന്ന് അദ്ദേഹം ദൃഢപ്രതിജ്ഞയെടുത്തിരുന്നു. [[ഇംഗ്ലണ്ട്|ഇംഗ്ലണ്ടിലെത്തിയ]] അദ്ദേഹവും ഭാര്യ ഗ്രേസ് ജോർജ്ജീനയും  അവിടെയുള്ള തങ്ങളുടെ  സമ്പാദ്യംമുഴുവൻ വിറ്റുപണമാക്കിയശേഷം ഇന്ത്യയിലേക്കു തിരിച്ചുവരികയും ഒരു വേനൽക്കാലത്തിന്റെ ആരംഭത്തിൽ നിർമ്മാണം പുനരാരംഭിക്കുകയുംചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;jpc1&quot; /&gt;  തൊട്ടുപിന്നാലെവന്ന മഴക്കാലം ആ അടിത്തറയെ തകർത്തില്ല, പെനിക്യൂക്കിന്റെ ദൃഢനിശ്ചയത്തിന്, സർക്കാർ ഉറച്ചപിന്തുണനൽകി. 1895ൽ അണക്കെട്ടിന്റെ നിർമ്മാണം പൂർത്തിയായി.എൺപത്തൊന്നുലക്ഷത്തി മുപ്പതിനായിരം രൂപ (₹ 81,30,000) ആകെച്ചെലവായി.&lt;ref&gt;[[#kt12|മുല്ലപ്പെരിയാർ ഡാം: ചില വെളിപ്പെടുത്തലുകൾ - കെ.ടി. തോമസ്]] പുറം 22&lt;/ref&gt;
[[പ്രമാണം:Mullapperiyar babydam.jpg|thumb|200px|മുല്ലപ്പെരിയാർ ബേബിഡാം]]

=== പെരിയാർ പാട്ടക്കരാർ ===
{{main|പെരിയാർ പാട്ടക്കരാർ}}
1886 ഒക്ടോബർ 29നാണ്, മുല്ലപ്പെരിയാർ അണക്കെട്ട് നിർമ്മിക്കാനുള്ള [[പെരിയാർ പാട്ടക്കരാർ]] (Periyar lease deed) ഒപ്പുവക്കപ്പെട്ടത്. [[തിരുവിതാംകൂർ|തിരുവിതാംകൂറിനു]]&lt;nowiki/&gt;വേണ്ടി മരാമത്ത് സെക്രട്ടറി  കെ.കെ.വി. രാമഅയ്യങ്കാരും മദിരാശിക്കുവേണ്ടി സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറി ജോൺ ചൈൽഡ് ഹാനിംഗ്ടണുമാണു കരാറിലൊപ്പുവച്ചത്.&lt;ref name=pld&gt;{{cite news|title=പെരിയാർ പാട്ടക്കരാർ|url=http://www.mathrubhumi.com/special/mullaperiyar/article3.1.html|publisher=മാതൃഭൂമി ദിനപത്രം|access-date=2013-04-08|archive-date=2014-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20140629151140/http://www.mathrubhumi.com/special/mullaperiyar/article3.1.html|url-status=dead}}&lt;/ref [[പെരിയാർ]]&lt;nowiki/&gt;നദിയുടെ ഏറ്റവുമാഴംകൂടിയ അടിത്തട്ടിൽനിന്ന് 155 അടി ഉയരത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽവരെ ഉയരുന്ന വെള്ളം ഉപയോഗപ്പെടുത്താമെന്നായിരുന്നു കരാർ. ഈ വെള്ളം ഉപയോഗപ്പെടുത്താനുള്ള അണക്കെട്ടിന്റെ നിർമ്മാണപ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക്, കരാർപ്രകാരം മദിരാശി സർക്കാറിനെ അനുവദിക്കുന്നു. എന്നാൽ നദിയിലെ വെള്ളത്തിനുമാത്രമേ മദിരാശി സർക്കാറിനവകാശമുണ്ടായിരിക്കുകയുള്ളു, ഭൂമിയിന്മേൽ യാതൊരു കൈവശാവകാശവും ഉണ്ടായിരിക്കില്ലെന്നും കരാറിൽ പ്രത്യേകംപറഞ്ഞിരുന്നു. ഇത്, [[തിരുവിതാംകൂർ]] മഹാരാജാവിന്റെ പ്രത്യേകനിർദ്ദേശപ്രകാരമായിരുന്നു&lt;ref&gt;[[#kt12|മുല്ലപ്പെരിയാർ ഡാം: ചില വെളിപ്പെടുത്തലുകൾ - കെ.ടി. തോമസ്]] പുറം 28&lt;/ref&gt; നദിയുടെ 155 അടി ഉയരത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന 8000 ഏക്കർ സ്ഥലവും നിർമ്മാണത്തിനായി 100 ഏക്കർ സ്ഥലവുമാണ് പാട്ടമായി നൽകിയിരിക്കുന്നത്. 999 വർഷത്തേക്കാണു കരാർ. മദ്രാസ് സർക്കാർ കരാർ പുതുക്കാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നുവെങ്കിൽ വീണ്ടും 999 വർഷത്തേക്ക് കരാർ നൽകേണ്ടിവരും. പാട്ടത്തുകയായി, ഏക്കറിന് 5 രൂപതോതിൽ 40,000 രൂപ വർഷംതോറും തിരുവിതാംകൂറിനു ലഭിക്കും.&lt;ref&gt;[[#mc10|മുല്ലപ്പെരിയാർ കോൺഫ്ലിക്ട്സ്- മധുസൂദനൻ, ശ്രീജ]] പുറം 10&lt;/ref&gt;

വെള്ളം മദ്രാസ് സംസ്ഥാനത്തിലെ മധുര, രാമനാഥപുരം എന്നീ ജില്ലകളിലെ ജലസേചനത്തിനായി ഉപയോഗിക്കുമെന്നാണു വ്യവസ്ഥ. കരാറിന്റെ കാര്യത്തിൽ തർക്കമുണ്ടായാൽ ഇരുഭാഗത്തുനിന്നുമുള്ള ഓരോ മദ്ധ്യസ്ഥന്മാരോ അമ്പയർമാരോ ഉൾപ്പെടുന്ന ട്രൈബ്യൂണലിനു വിടാം.  999 കൊല്ലത്തേക്ക് എഴുതിയ കരാർ ഒരു വിഡ്ഢിത്തമായിരുന്നുവെന്നു കരുതപ്പെടുന്നു, കാരണം അണക്കെട്ടിന്റെ കാലാവധിയേക്കാൾ നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന ഒരു കരാറായിരുന്നു ഒപ്പുവച്ചത്. &lt;ref&gt;[[#kt12|മുല്ലപ്പെരിയാർ ഡാം: ചില വെളിപ്പെടുത്തലുകൾ - കെ.ടി.തോമസ്]] പുറം 28-29 &lt;/ref&gt;

=== കരാറിന്റെ പിൽക്കാലസ്ഥിതി ===
[[ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ]] മഹാരാജാവിന്റെകാലത്ത്, അന്നത്തെ ദിവാൻ [[സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ|സർ സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ]], അന്നത്തെ വൈസ്രോയായിരുന്ന മൗണ്ട് ബാറ്റണെക്കണ്ട് ആശങ്ക അറിയിക്കുകയും ഈ പാട്ടക്കരാർ റദ്ദാക്കാൻ അപേക്ഷിക്കുകയുംചെയ്‌തെങ്കിലും ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ,  അണക്കെട്ടുനിർമ്മാണവുമായി മുന്നോട്ടുപോകുകയായിരുന്നു. പരാതിപരിഹരിക്കാൻ വേണ്ടതുചെയ്യാമെന്ന് വൈസ്രോയ് പറഞ്ഞുവെന്ന്, തിരുവിതാംകൂർ രാജാവിനുള്ള റിപ്പോർട്ടിൽ സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ|പറയുന്നുണ്ട്. പക്ഷെ ഒന്നും സംഭവിച്ചില്ല. ഇന്ത്യ സ്വതന്ത്രമായതു മുതൽക്കുതന്നെ കരാർ പുതുക്കാൻ തമിഴ്നാട്  ശ്രമംതുടങ്ങിയിരുന്നു. 1958 നവംബർ 9ന് അന്നത്തെ തമിഴ്നാട് മുഖ്യമന്ത്രി, കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന ശ്രീ. [[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്|ഇ.എം.എസ് നമ്പൂതിരിപ്പാടുമായി]] ചർച്ചനടത്തി. ഈ വിഷയത്തിൽ കേരളത്തിനനുകൂലമായ ഒരു തീരുമാനമെടുക്കാൻ അവസരമുണ്ടായിരുന്നിട്ടും ഇ.എം.എസ്സ് മന്ത്രിസഭയിലെ നിയമമന്ത്രിയായിരുന്ന [[വി.ആർ. കൃഷ്ണയ്യർ]] അതിനു മുതിർന്നില്ല.  ഇ.എം.എസ്സ് മന്ത്രിസഭ അധികാരത്തിലെത്തുന്ന സമയത്തുതന്നെ ഈ അണക്കെട്ടിന് അതിന്റെ കാലാവധിയായ 50 വർഷം പൂർത്തിയാക്കിയിരുന്നു.&lt;ref&gt;[[#kt12|മുല്ലപ്പെരിയാർ ഡാം: ചില വെളിപ്പെടുത്തലുകൾ - കെ.ടി. തോമസ്]] പുറം 33-34&lt;/ref&gt; ശേഷം ഈ വിഷയത്തിൽത്തന്നെ ധാരാളം എഴുത്തുകുത്തുകൾ [[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാടും]] [[കേരളം|കേരളവുമായി]] നടത്തി.1960 ജൂലായ് നാലിന്, ശ്രീ [[പട്ടം താണുപിള്ള|പട്ടം താണുപിള്ളയുമായും]], 1969 മെയ് 10ന് വീണ്ടും മുഖ്യമന്ത്രി ഇ.എം.എസ്സുമായി യഥാക്രമം [[തമിഴ്നാട്]] ചർച്ചകൾനടത്തുകയുണ്ടായി.

1970 മെയ് 29ന് അന്നത്തെ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന ശ്രീ. [[സി. അച്യുതമേനോൻ|സി.അച്യുതമേനോനുമായി]] [[തമിഴ്നാട്]] നടത്തിയ ചർച്ചയുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ , 1886ലെ  പാട്ടക്കരാർ പുതുക്കാൻ തീരുമാനമായി.&lt;ref name=&quot;മാധ്യമം&quot;&gt;{{cite news|title = കവർസ്റ്റോറി| publisher = [[മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]] ലക്കം 720|date =2011-12-12|accessdate = 2013-04-10|language = മലയാളം}}&lt;/ref&gt;. തമിഴ്‌നാടിനുവേണ്ടി പൊതുമരാമത്ത് സെക്രട്ടറി കെ. എസ്സ്. ശിവസുബ്രഹ്മണ്യവും [[കേരളം|കേരള]] സർക്കാറിനുവേണ്ടി അന്നത്തെ ജലവൈദ്യുതസെക്രട്ടറി കെ.പി. വിശ്വനാഥൻ നായരുമാണ് കരാറിലൊപ്പുവെച്ചത്.  ഈ പുതുക്കിയ കരാറിൽ, 1886 ലെ കരാറിലെ വ്യവസ്ഥകളെല്ലാം നിലനിറുത്തിയതിനോടൊപ്പം, വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു നിബന്ധന ഉൾപ്പെടുത്തകയുംചെയ്തു. അണക്കെട്ടിലെ വെള്ളമുപയോഗിച്ച്, പെരിയാർപവർഹൗസിൽ വൈദ്യുതോല്പാദനംനടത്താൻ  പുതിയകരാർ തമിഴ്നാടിനനുമതിനൽകി. 1886 ലെ കരാറിൽ പാട്ടത്തുക ഏക്കറിന് അഞ്ചുരൂപയായിരുന്നത് , പുതുക്കിയ കരാറിൽ ഏക്കറിന് മുപ്പതുരൂപയാക്കി ഉയർത്തി. കൂടാതെ കരാർത്തീയതിമുതൽ മുപ്പതുവർഷം കൂടുമ്പോൾ പാട്ടത്തുക പുതുക്കാമെന്നും പുതിയ കരാർ വ്യവസ്ഥചെയ്തിരുന്നു.  ഈ വൈദ്യുതോല്പാദനാവശ്യത്തിലേക്കായി, കുമളി വില്ലേജിൽ 42.17 ഏക്കർ സ്ഥലവും തമിഴ്നാടിനു പാട്ടത്തിൽ നൽകാൻ പുതിയ കരാറനുവദിക്കുന്നു.വൈദ്യുതോല്പാദനത്തിന് 350 ദശലക്ഷം യൂണിറ്റ്‌വരെ, ഒരു കിലോവാട്ട് ഇയറിന് 12 രൂപ തോതിൽ തമിഴ്‌നാട് കേരളത്തിനു നൽകണമെന്ന് കരാറിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.  എന്നാൽ വൈദ്യുതിയുടെ അളവ് 350 ദശലക്ഷത്തിൽ കൂടിയാൽ 18 രൂപവച്ചു നൽകണം. 8760 യൂണിറ്റാണ് ഒരു കിലോവാട്ട് ഇയർ. [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്|ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ]] ഭരണത്തിൽ നടപ്പിലാക്കിയ 1886 ലെ കരാർ, ഇന്ത്യ സ്വതന്ത്രമായതോടുകൂടെ യഥാർത്ഥത്തിൽ കാലഹരണപ്പെട്ടതായിരുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ, 1970ലെ പുതുക്കിയ കരാർ ആണ് മുല്ലപ്പെരിയാർ വിഷയത്തിൽ ഇപ്പോൾ കേരളത്തിന്റെ പ്രശ്നം.&lt;ref name=periyardeed1&gt;{{cite news|title=മുല്ലപ്പെരിയാർ പാട്ടക്കരാർ ഇപ്പോഴത്തെ സ്ഥിതി|url=http://www.mathrubhumi.com/special/mullaperiyar/article5.2.html|publisher=മാതൃഭൂമി ദിനപത്രം|quote=മുല്ലപ്പെരിയാർ ഡാം - കരാർ വിവരങ്ങൾ - മാതൃഭൂമിപത്രം|access-date=2011-11-30|archive-date=2011-12-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20111203225154/http://www.mathrubhumi.com/special/mullaperiyar/article5.2.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 1895ൽ നിർമ്മിച്ച മുല്ലപ്പെരിയാർ [[അണക്കെട്ട്]] 999 വർഷത്തേയ്ക്ക് തമിഴ്നാട് പാട്ടത്തിനെടുത്തിരിക്കുകയാണെന്നു പറയപ്പെടുന്നു. 1947ലെ ഇന്ത്യൻ ഇൻഡിപെൻഡൻസ് ആക്ടിലെ ഏഴാം വകുപ്പനുസരിച്ച്, നാട്ടുരാജ്യങ്ങളും ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയുമായുള്ള എല്ലാ കരാറുകളും റദ്ദായി, അതനുസരിച്ച് ഈ 1886ലെ കരാർ അസാധുവായിമാറി.&lt;ref name=&quot;iia1047&quot;&gt;{{cite web | title = Indian Independence Act 1947 | url = http://www.legislation.gov.uk/ukpga/1947/30/pdfs/ukpga_19470030_en.pdf | publisher = British Government | accessdate = 2018-02-11 | archive-date = 2018-02-11 | archive-url = https://web.archive.org/web/20180211161001/http://www.legislation.gov.uk/ukpga/1947/30/pdfs/ukpga_19470030_en.pdf | url-status = bot: unknown }}&lt;/ref&gt;  മാത്രമല്ല കരാറിലേർപ്പെട്ട കാലത്തെ ഒരു നാട്ടു രാജ്യമായ തിരുവതാംകൂറിൽ അക്കാലത്ത് മറ്റൊരു നാട്ടു രാജ്യമായ കൊച്ചി രാജ്യം ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നില്ല. സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു ശേഷം പുതുതായി നിലവിൽ വന്ന കേരള സംസ്ഥാനത്തോട് തിരുവതാംകൂർ നാട്ടുരാജ്യത്തിന്റെ ഭാഗമല്ലാത്ത നാട്ടു രാജ്യങ്ങൾ കൂട്ടിച്ചേർക്കുകയും തിരുവതാംകൂറിന്റേയും പിന്നീട് കേരത്തിന്റേയും ഭാഗമായിരുന്ന കന്യാകുമാരി പോലുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ പുതുതായി രൂപംകൊണ്ട തമിഴ്നാടിനോട് ചേർക്കുകയും ചെയ്തു. പഴയ കരാറിലെ ഭൂപ്രദേശങ്ങൾപ്പോലും നിലവിലെ കേരളത്തിൽ ഇല്ലാത്ത അവസ്ഥയിൽ ഈ കരാറിന് യാതൊരുവിധത്തിലുമുള്ള നിയമസാധുതയും ഇല്ല എന്നതാണ് നിയമജ്ഞർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നത്. മാത്രമല്ല സ്വയം ഇല്ലാതെ ആയ ഒരു കരാർ വീണ്ടും പുതുക്കിയാൽ അതിനുപോലും നിയമസാധുത ലഭിക്കുന്ന കാര്യം സംശയമാണ്. 

== നിർമ്മാണം ==
[[പ്രമാണം:Mullapperiyaar Cross Section.svg|thumb|200px|right]]
[[File:Periyar_dam.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Periyar_dam.jpg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|1899 ലെ അണക്കെട്ടിന്റെ കാഴ്ച.]]
ബ്രിട്ടീഷ് ആർമിയിലെ നിർമ്മാണവിദദ്ധരും തൊഴിലാളികളുംചേർന്നാണ്‌, ഇന്നത്തെ അണക്കെട്ടു നിർമ്മിച്ചിട്ടുള്ളത്. ഇതോടെ [[പെരിയാർ തടാകം|പെരിയാർ തടാകവും]] രൂപംകൊണ്ടു. വെള്ളം വൈഗൈയിലേക്കൊഴുകിത്തുടങ്ങി.

മദിരാശി സർക്കാരിന്റെ ഗവർണർ കന്നിമാരപ്രഭുവാണ് മരംമുറിച്ച്, പദ്ധതിയുദ്ഘാടനംചെയ്തത്. തേക്കടിയിൽ കാര്യാദർശികൾക്കായുള്ള തമ്പുകളും തൊഴിലാളികൾക്കു തങ്ങാനുള്ള തമ്പുകളുമുണ്ടാക്കി. കൂറ്റൻ മരങ്ങൾ മുറിക്കുന്നതുതന്നെ ഭഗീരഥപ്രയത്നമായിരുന്നു. രാമനാഥപുരത്തുനിന്നാണ്‌, തൊഴിലാളികൾ ആദ്യമെത്തിയത്. ദിവസം ആറണയായിരുന്നു (38 പൈസ) കൂലി. എന്നാൽ മലമ്പനിയുംമറ്റും ഭീഷണിയായപ്പോൾ കമ്പം, തിരുനെൽവേലി എന്നിവിടങ്ങളിൽനിന്നുകൂടെ തൊഴിലാളികളെ കൊണ്ടുവരേണ്ടിവന്നു. കൊച്ചിയിൽനിന്ന് പോർത്തുഗീസ് ആശാരിമാരും ഗുജറാത്തിലെ കച്ച്, കോയമ്പത്തൂർ എന്നിവിടങ്ങളിൽനിന്നു കുമ്മായംതേപ്പുകാരേയും കൊണ്ടുവന്നു. അണക്കെട്ടു സ്ഥാപിക്കേണ്ട സ്ഥലത്തെ പാറതുരക്കാനായി കൈകൊണ്ടു തുരക്കുന്ന തിരുപ്പുളിയന്ത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചുനോക്കിയെങ്കിലും സമയം കൂടുതലെടുക്കുന്നതിനാൽ യന്ത്രവൽകൃതകടച്ചിലുപകരണങ്ങൾ താമസിയാതെ ഉപയോഗിച്ചുതുടങ്ങി.

കരിങ്കല്ല് ആറിഞ്ചുകനത്തിൽ പൊട്ടിച്ചെടുത്ത്, അടുക്കിവച്ച്, സുർക്കിയും മോർട്ടാറുമുപയോഗിച്ചാണ് അണക്കെട്ടു കെട്ടിപ്പൊക്കിയത്.&lt;ref&gt;[[#kt12|മുല്ലപ്പെരിയാർ ഡാം: ചില വെളിപ്പെടുത്തലുകൾ - കെ.ടി. തോമസ്]] പുറം 23&lt;/ref&gt;  അണക്കെട്ടിന്റെ പദ്ധതിപ്രദേശത്ത്, റോഡ്, ജലമാർഗ്ഗം, റെയിൽവേ തുടങ്ങിയ മാർഗ്ഗങ്ങളിലൂടെയാണ്, നിർമ്മാണസാമഗ്രികൾ എത്തിച്ചത്. താൽക്കാലിക അണക്കെട്ടു രണ്ടുപ്രാവശ്യം മഴവെള്ളത്തിൽത്തകർന്നു. അതോടൊപ്പം തൊഴിലാളികളുമൊലിച്ചുപോയി. ആനകളുടേയും, മറ്റുവന്യജീവികളുടേയും ആക്രമണങ്ങളുമുണ്ടായിരുന്നു. ഏതാണ്ട് അയ്യായിരത്തോളംപേർ അണക്കെട്ടിന്റെ നിർമ്മാണത്തിനായി വിവിധകാലയളവുകളിൽ അവിടെ ജോലിചെയ്തിരുന്നു. 1892 ൽ 76 പേരും 1893 ൽ 98 പേരും, 1894 ൽ 145 പേരും, അതിനടുത്ത കൊല്ലം 123 പേരും നിർമ്മാണഘട്ടത്തിൽ മരണമടഞ്ഞു.&lt;ref&gt;[[#kt12|മുല്ലപ്പെരിയാർ ഡാം: ചില വെളിപ്പെടുത്തലുകൾ - കെ.ടി. തോമസ്]] പുറം 23&lt;/ref&gt;  അണക്കെട്ടിലെ ജലാശയത്തിൽനിന്നു തമിഴ്നാട്ടിലെ വൈഗാനദിയിലേക്ക് ഏതാണ്ട് 5704 അടി നീളംവരുന്ന മുഴുവൻ ചുണ്ണാമ്പുകൊണ്ടുനിർമ്മിച്ച വെള്ളംകൊണ്ടുപോകുന്നതുരങ്കം നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;[[#kt12|മുല്ലപ്പെരിയാർ ഡാം: ചില വെളിപ്പെടുത്തലുകൾ - കെ.ടി. തോമസ്]] പുറം 23-25&lt;/ref&gt;

== വിവാദം ==
[[പ്രമാണം:Padhathi pradesham.JPG|thumb|200px|മുല്ലപ്പെരിയാർ പദ്ധതിപ്രദേശം: അണക്കെട്ടിനകത്തുനിന്ന് ]]
[[തമിഴ്‌നാട്]] ഭരണകൂടം, അണക്കെട്ടിൽ സംഭരിക്കാവുന്ന ജലത്തിന്റെ അളവുകൂട്ടണമെന്ന് തുടർച്ചയായി ആവശ്യപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഇത്രയുംപഴയ ഒരണക്കെട്ടിന്റെ താഴെയുള്ള പ്രദേശത്ത് ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർക്ക്, അതു ഭീഷണിയാകുമെന്നാണു കേരളത്തിന്റെ വാദം.&lt;ref name=mullaperiyardispute1&gt;{{cite news|title=സയന്റിഫിക്ക് എക്സ്പർട്ട് വിൽ സോൾവ് ദ ഇഷ്യൂ|url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2011-12-15/news/30520256_1_mullaperiyar-dam-new-dam-tamil-nadu|publisher=ഇക്കണോമിക് ടൈംസ്|date=2011-12-15|quote=അണക്കെട്ട് തർക്കം ശാസ്ത്രീയമായി പരിഹരിക്കേണ്ടതുണ്ട്|access-date=2013-04-21|archive-date=2012-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20120217221913/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2011-12-15/news/30520256_1_mullaperiyar-dam-new-dam-tamil-nadu|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; നിയമപരമായുള്ള പോരാട്ടങ്ങളിലെല്ലാം തമിഴ്‌നാടിനായിരുന്നു വിജയം. [[ഇന്ത്യൻ പരമോന്നതകോടതി]] [[2006]]-ൽ നൽകിയ വിധിപ്രകാരം [[തമിഴ്‌നാട്|തമിഴ്‌നാടിന്]] [[കേരളം]] കൂടുതൽജലം സംഭരിക്കാനുള്ള സൗകര്യംചെയ്തുകൊടുക്കേണ്ടതാണ്. എന്നാൽ കേരളം ഇതിനെതിരേ നിയമസഭയിൽ പാസ്സാക്കിയ ബിൽ കോടതി ഭരണഘടനാവിരുദ്ധമെന്നുകാട്ടി, തടയുകയുംചെയ്തു.

ഇന്ത്യ സ്വതന്ത്രയായതിനുശേഷവും അതിനുമുമ്പുള്ള കരാർ ഉപയോഗിച്ച് [[തമിഴ്‌നാട്]] ഇവിടുത്തെ ജലം കേരളവുമായുള്ള ഒരു സമവായത്തിനുപുറത്ത്, ഉപയോഗിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. പിന്നീട് [[തമിഴ്‌നാട്]] ഈ ജലത്തിൽ വൈദ്യുതി ഉത്പാദിപ്പിക്കാനുംതുടങ്ങി. [[1976]]-ൽ [[സി. അച്യുതമേനോൻ]] മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്നകാലത്ത് [[1886]]-ലെ കരാറിനെ യാതൊരുപാധികളുംകൂടാതെ പുതുക്കി. 1970ലെ ഈ പുതുക്കിയ കരാറിൽ മുല്ലപ്പെരിയാറിലെ ജലമുപയോഗിച്ച്, തമിഴ്നാടിന് വൈദ്യുതിയുത്പാദിപ്പിക്കാൻ സമ്മതംകൊടുത്തുകൊണ്ടുള്ള വ്യവസ്ഥചേർത്തിരുന്നു.&lt;ref&gt;[[#kt12|മുല്ലപ്പെരിയാർ ഡാം: ചില വെളിപ്പെടുത്തലുകൾ - കെ.ടി. തോമസ്]] പുറം 44&lt;/ref&gt; കൂടാതെ പദ്ധതിപ്രദേശത്ത്, ഒരു പുതിയ വിദ്യുച്ഛക്തികേന്ദ്രം നിർമ്മിക്കാനും പുതിയകരാറിൽ വ്യവസ്ഥയുണ്ടായിരുന്നു. മുല്ലപ്പെരിയാറിലെ ജലമുപയോഗിച്ച് തമിഴ്‌നാട് ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന വൈദ്യുതിയിൽനിന്നു കേരളത്തിനുകിട്ടുന്ന വിഹിതം വെറും നാമമാത്രമായ തുകയായിരുന്നു.

27/02/2006 ലെ സുപ്രീം കോടതി വിധി കേരളത്തിനനുകൂലമായില്ല. 1956 ലെ state Re organisation Act, section 108പ്രകാരം സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനുമുൻപുള്ള മുഴുവൻ അന്തർസംസ്ഥാന ജലവൈദ്യുതകരാറുകളും നിലനിൽക്കും എന്ന കാരണത്താൽ കേരളത്തിൻെറ വാദം സുപ്രീംകോടതി തള്ളി.&lt;ref name=organisation343&gt;{{cite web | title = Section 108 in The States Reorganisation Act, 1956 | url = https://indiankanoon.org/doc/1028716/ | publisher = Indiancanoon | accessdate = 2018-02-10 | archive-date = 2018-02-11 | archive-url = https://web.archive.org/web/20180211162032/https://indiankanoon.org/doc/1028716/ | url-status = bot: unknown }}&lt;/ref&gt; അച്യുതമേനോൻ സർക്കാർ ഇ കരാറിന് ഒരു അനുബന്ധകരാർ ഉണ്ടാക്കി. ഡാമിലും പരിസരത്തും കേരളത്തിന് മാതൃകരാർപ്രകാരം യാതൊരവകാശവും ഇല്ലായരുന്നു. എന്നാൽ തമിഴ്‌നാട് ഉല്പാദിപ്പിക്കുന്ന വൈദ്യുതിക് കേരളത്തിന് ഫീസ് തരണം എന്നും ഡാമിൽ മീൻപിടിക്കാൻ ഉള്ള അവകാശം കേരളത്തിനാണ് എന്നും കരാറിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയതിലൂടെ അണക്കെട്ടിൽ കേരളത്തിനും അവകാശം ഉണ്ട്എന്ന് കരാറിൽ എഴുതി ചേർക്കാനായി.

[[1979]]ൽ ഗുജറാത്തിൽ സംഭവിച്ച മച്ചു അണക്കെട്ടിന്റെ തകർച്ചയെത്തുടർന്നുണ്ടായ വാർത്തകളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ  മുല്ലപ്പെരിയാർ അണക്കെട്ടിന്റെ പ്രാന്തപ്രദേശങ്ങളിലെ  ജനങ്ങൾ പരിഭ്രാന്തിയിലായി.&lt;ref&gt;[[#kt12|മുല്ലപ്പെരിയാർ ഡാം: ചില വെളിപ്പെടുത്തലുകൾ - കെ.ടി. തോമസ്]] പുറം 73&lt;/ref&gt;&lt;ref name=machhu1&gt;{{cite news|title=മച്ചു ഡാം ഡിസാസ്റ്റർ ഓഫ് 1979|last=ടോം|first=വൂട്ടൻ|url= https://web.archive.org/save/http://www.indiawaterportal.org/articles/machhu-dam-disaster-1979-gujarat-discussion-book-tom-wooten-and-utpal-sandesara|publisher=ഇന്ത്യാവാട്ടർപോർട്ടൽ|date=2012-09-07}}&lt;/ref&gt; തുടർന്ന് [[കേന്ദ്ര ഭൌമശാസ്ത്രപഠന കേന്ദ്രം]]&lt;nowiki/&gt;നടത്തിയ പഠനം, അണക്കെട്ടിന് റിക്ടർമാനകത്തിൽ ആറുവരുന്ന ഭൂകമ്പത്തെ താങ്ങാൻ കെൽപില്ലെന്നു റിപ്പോർട്ടു നൽകി. തുടർന്ന് അക്കാലത്തെ ജലനിരപ്പായ 142.2 അടി എന്ന ജലനിരപ്പിൽനിന്നു തമിഴ്‌നാട് ജലനിരപ്പ് 136 അടിയായി കുറച്ചു. ജനങ്ങളിലുണ്ടായ പരിഭ്രാന്തി കേരളത്തിനെ 1976-ൽ ഉണ്ടാക്കിയ കരാറിൽനിന്നു പിന്നോട്ടുപോകുവാൻ കേരളത്തെ പ്രേരിപ്പിച്ചു. ഇതു [[തമിഴ്‌നാട്]] തുടർച്ചയായി ചോദ്യംചെയ്യുകയും കൂടുതൽ ജലം ആവശ്യപ്പെടുകയും കൂടുതൽ പ്രദേശങ്ങൾ മുല്ലപ്പെരിയാർജലമുപയോഗിച്ച് ജലസേചനംനടത്തുകയും കൂടുതൽ വൈദ്യുതി ഉത്പാദിപ്പിക്കാനുള്ള പദ്ധതികൾ ഉണ്ടാക്കുകയും ചെയ്തു. തുടർന്ന് കേരളം ജനങ്ങളുടെ സുരക്ഷയ്ക്കുപുറമേ പെരിയാർ വന്യജീവിസങ്കേതത്തിലുണ്ടാകുന്ന ജൈവജാലനഷ്ടമെന്ന പരിസ്ഥിതിപ്രശ്നം കൂടി മുല്ലപ്പെരിയാർ പ്രശ്നത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി.

[[പ്രമാണം:Mullaperiyar -from inside.JPG|thumb|left|200px|മുല്ലപ്പെരിയാർ അണക്കെട്ട്- ഒരു വിദൂരദൃശ്യം ]]
കേരളം ജലം നൽകാൻ വിസമ്മതം ഇതുവരെ പ്രകടിപ്പിച്ചിട്ടില്ല. അവർ ജനങ്ങളുടെ ജീവനുള്ള ഭീഷണിമാത്രമാണ് എതിർപ്പിനുള്ള കാരണമായി കാട്ടുന്നത്. ഒരു സാധാരണ അണക്കെട്ടിന്റെ ആയുസ്സ് 50 മുതൽ 60 വർഷംവരെയാണെന്നും നൂറുവയസ്സുകഴിഞ്ഞതും പഴയസാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിച്ചു പണിഞ്ഞതുമായ മുല്ലപ്പെരിയാർ അണക്കെട്ട് പൊളിച്ചുപണിയെണമെന്നുമാണ് കേരളത്തിന്റെ ആവശ്യം.

മുല്ലപ്പെരിയാർ അണക്കെട്ടുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയങ്ങൾമാത്രം കൈകാര്യംചെയ്യാൻ സംസ്ഥാനത്ത്‌ സെൽ രൂപവത്‌കരിച്ചു. ഇതുവരെ അന്തർസംസ്ഥാനനദീജലത്തർക്കങ്ങളും ബന്ധപ്പെട്ട പ്രശ്‌നങ്ങളും പരിഹരിക്കാനുള്ള സംവിധാനത്തിൻകീഴിലായിരുന്നു മുല്ലപ്പെരിയാർ വിഷയവും. അണക്കെട്ടിന്റെ ചരിത്രരേഖകൾ, നിയമനടപടികളുടെ വിശദാംശങ്ങൾതുടങ്ങി, എല്ലാക്കാര്യങ്ങളും ഒരു സംവിധാനത്തിൻകീഴിൽ കൊണ്ടുവരികയും പരിശോധിക്കുകയുമാണ്‌ സെല്ലിന്റെ പ്രധാനദൗത്യം. അണക്കെട്ടുസംബന്ധിച്ച്‌ [[1860]]&lt;nowiki/&gt;മുതലുള്ള രേഖകൾ തമിഴ്‌നാട്‌ ഒരൊറ്റ സംവിധാനത്തിൻകീഴിലാണ്‌ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നത്‌. കേരളത്തിലുള്ള രേഖകളാകട്ടെ ജലവിഭവവകുപ്പിലും വൈദ്യുതിവകുപ്പിലും ആർക്കൈവ്‌സിലും മറ്റു പലയിടങ്ങളിലുമൊക്കെയാണ്‌. അത്‌ കേരളത്തിന്റെ കേസ്‌ നടത്തിപ്പിനെ പലവട്ടം ബാധിക്കുകയുണ്ടായി. കേസിന്റെ നടത്തിപ്പിന്‌ ആവശ്യമായ സഹായങ്ങളെല്ലാം നൽകുകയെന്നത്‌ പുതിയ സെല്ലിന്റെ ദൗത്യത്തിൽപ്പെടും.

===മിറ്റൽ കമ്മിറ്റി===
1970 ൽ തമിഴ്നാട് മുല്ലപ്പെരിയാറിലെ ജലം ഉപയോഗിച്ച് വൻതോതിൽ വൈദ്യുതി ഉത്പാദിപ്പിക്കാൻതുടങ്ങി. 1979 കാലത്ത് അണക്കെട്ടിലെ ചോർച്ച വലിയരീതിയിൽ കൂടിയതായി കണ്ടപ്പോഴാണ് കേന്ദ്ര ജലകമ്മീഷൻ ചെയർമാനായിരുന്ന ജസ്റ്റീസ്.കെ.സി. തോമസിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഒരു സംഘം മുല്ലപ്പെരിയാർ അണക്കെട്ട് പരിശോധനക്കുവിധേയമാക്കിയതും ജലനിരപ്പ് 136 അടിയാക്കി കുറക്കണമെന്നു നിർദ്ദേശിച്ചത്.&lt;ref&gt;[[#kt12|മുല്ലപ്പെരിയാർ ഡാം: ചില വെളിപ്പെടുത്തലുകൾ - കെ.ടി. തോമസ്]] പുറം 44&lt;/ref&gt; ഇക്കാലഘട്ടങ്ങളിൽ മുല്ലപ്പെരിയാർ അണക്കെട്ടുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വ്യവഹാരങ്ങൾ നടന്നിരുന്നത് [[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാടു]] കോടതിയിലും, [[കേരള ഹൈക്കോടതി|കേരള ഹൈക്കോടതിയിലുമായിരുന്നു]]. ഈ കേസുകളെല്ലാംതന്നെ [[സുപ്രീം കോടതി (ഇന്ത്യ)|സുപ്രീംകോടതിയിലേക്കു]]&lt;nowiki/&gt;മാറ്റണമെന്ന് [[തമിഴ്നാട്]] ആവശ്യപ്പെട്ടു.&lt;ref&gt;[[#kt12|മുല്ലപ്പെരിയാർ ഡാം: ചില വെളിപ്പെടുത്തലുകൾ - കെ.ടി. തോമസ്]] പുറം 44-45&lt;/ref&gt;  സുപ്രീംകോടതി, വിവിധസംസ്ഥാനങ്ങളിലെ വിദഗ്ദരും, കേരളവും തമിഴ്നാടും നിർദ്ദേശിക്കുന്ന ഓരോരുത്തരും ഉൾപ്പെടുന്ന ഒരു ഏഴംഗകമ്മിറ്റി അണക്കെട്ട് പരിശോധിച്ച് റിപ്പോർട്ട് നൽകാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു. കേന്ദ്ര ജലകമ്മീഷനിലെ അണക്കെട്ട് വിദഗ്ദ്ധനായ കെ.ബി. മിറ്റൽ ആയിരുന്നു അദ്ധ്യക്ഷൻ. ജലനിരപ്പ് 142 അടിയാക്കി ഉയർത്താൻ യാതൊരു സാങ്കേതികതടസ്സവുമില്ലെന്ന ഉപദേശമാണ് മിറ്റൽ കമ്മറ്റി അന്നു മുന്നോട്ടുവച്ചത്, മാത്രവുമല്ല ജലനിരപ്പ് 152 അടി ആയാലും അണക്കെട്ടിനു കുഴപ്പമൊന്നുംവരില്ലെന്നുകൂടി മിറ്റൽ കമ്മറ്റി സുപ്രീംകോടതിമുമ്പാകെവച്ച റിപ്പോർട്ടിൽ പറയുന്നു. കേരളത്തിൽനിന്നുമുള്ള എഞ്ചിനീയറായ എം.കെ. പരമേശ്വരൻ നായർ ഒഴികെ എല്ലാവരും ആ റിപ്പോർട്ടിൽ ഒപ്പു വെച്ചിരുന്നു. നായർമാത്രം എതിരഭിപ്രായം രേഖപ്പെടുത്തി.&lt;ref name=mittal1&gt;{{cite news|title=Over to the Supreme Court|url=http://www.frontline.in/static/html/fl1724/17240420.htm|last=ആർ.|first=കൃഷ്ണകുമാർ|date=2000-12-08|accessdate=2013-04-21|quote=മിറ്റൽ കമ്മിറ്റി തമിഴ്നാടിനനുകൂലമായാണ് റിപ്പോർട്ട് തയ്യാറാക്കിയതെന്ന് കേരളത്തിന്റെ പ്രതിനിധി പരമേശ്വരൻ നായർ പറഞ്ഞു|publisher=Frontline|archive-date=2018-02-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20180211162610/http://www.frontline.in/static/html/fl1724/17240420.htm|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;

=== ജസ്റ്റിസ് എ.എസ്.ആനന്ദ് കമ്മിറ്റി ===
മുല്ലപ്പെരിയാർപ്രശ്നത്തിൽ [[ഇന്ത്യയുടെ ഭരണഘടന|ഭരണഘടനയുടെ]] വകുപ്പുകളുടെ വ്യാഖ്യാനം വേണ്ടിവരുമെന്ന് [[സുപ്രീം കോടതി (ഇന്ത്യ)|സുപ്രീംകോടതിക്ക്]] ബോധ്യപ്പെട്ടതിനാൽ,  അത്തരം തീരുമാനങ്ങളെടുക്കേണ്ടത് ഏറ്റവും കുറഞ്ഞത് അഞ്ചു ജഡ്ജിമാർ അടങ്ങിയ ഒരു സമിതി ആയിരിക്കണമെന്ന് ഭരണഘടനയുടെ 145(3) നിയമം അനുശാസിക്കുന്നു.  ഇതിൻ പ്രകാരം  2010 ഫെബ്രുവരി 18 ന് മുല്ലപ്പെരിയാറുമായി ബന്ധപ്പെട്ട എല്ലാ വിഷയങ്ങളും പഠിക്കുവാനായി സുപ്രീംകോടതി ഒരു അഞ്ചംഗ സമിതിയെ ചുമതലപ്പെടുത്തി.&lt;ref&gt;[[#kt12|മുല്ലപ്പെരിയാർ ഡാം :ചില വെളിപ്പെടുത്തലുകൾ - കെ.ടി.തോമസ്]] പുറം 57-58&lt;/ref&gt; ആറുമാസത്തിനകം റിപ്പോർട്ട് സമർപ്പിക്കുവാനും ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഈ കമ്മിറ്റിയിലേക്ക് ഓരോ അംഗങ്ങളെ നിർദ്ദേശിക്കുവാനായി [[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാടിനോടും]] [[കേരളം|കേരളത്തോടും]] [[സുപ്രീം കോടതി (ഇന്ത്യ)|സുപ്രീംകോടതി]]  ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഈ വ്യക്തി ഒന്നുകിൽ ഒരു വിരമിച്ച ജഡ്ജിയോ അല്ലെങ്കിൽ ഒരു സാങ്കേതികവിദഗ്ദ്ധനോ ആയിരിക്കണം.  ഈ അഞ്ചംഗ സമിതിയെ നയിക്കുന്നത് വിരമിച്ച ജഡ്ജിയായ ശ്രീ എ.എസ്.ആനന്ദ് ആയിരിക്കും എന്നും  ഇതിനായി പുറത്തിറക്കിയ ഉത്തരവിൽ പറയുന്നു.  ഈ സമിതി മുല്ലപ്പെരിയാർ അണക്കെട്ടുമായി ബന്ധപ്പെട്ട , സുരക്ഷയെയും സംഭരണശേഷിയെയും കുറിച്ചും പഠിക്കും. ഈ സമിതിയിലേക്ക് കേരള സർക്കാർ ജസ്റ്റീസ്.കെ.ടി.തോമസിനെ നിർദ്ദേശിച്ചെങ്കിലും, [[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാടിന്]] ഇദ്ദേഹത്തെ താൽപര്യമുണ്ടായിരുന്നില്ല.&lt;ref&gt;[[#kt12|മുല്ലപ്പെരിയാർ ഡാം :ചില വെളിപ്പെടുത്തലുകൾ - കെ.ടി.തോമസ്]] പുറം 59&lt;/ref&gt;   ഇതിനെതിരെ അന്നത്തെ തമിഴ്നാട് ഭരണകക്ഷിയായിരുന്ന ദ്രാവിഡ മക്കൾ കഴകം ഒരു നിയമസഭാ പ്രമേയം പാസ്സാക്കി , എന്നു മാത്രമല്ല ഈ കമ്മിറ്റിയിലേക്ക് സർക്കാരിന്റെ പ്രതിനിധിയെ നിർദ്ദേശിക്കേണ്ടതില്ല എന്നും തീരുമാനിച്ചു.  എന്നാൽ തമിഴ്നാട് സമിതിയിലേക്ക് അംഗത്തെ നിർദ്ദേശിച്ചില്ലെങ്കിൽ സുപ്രീംകോടതിക്ക് അത് ചെയ്യേണ്ടി വരുമെന്ന് [[തമിഴ്നാട്]] സർക്കാരിനെ കോടതി ഓർമ്മിപ്പിച്ചു.  ഇതിന്റെ മറുപടി എന്ന നിലയിൽ മുൻ സുപ്രീംകോടതി മുഖ്യന്യായാധിപനായ ജസ്റ്റീസ്. എ.ആർ.ലക്ഷ്മണന്റെ പേര് തമിഴ്നാട് സമർപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;[[#kt12|മുല്ലപ്പെരിയാർ ഡാം :ചില വെളിപ്പെടുത്തലുകൾ - കെ.ടി.തോമസ്]] പുറം 59&lt;/ref&gt;   സുപ്രീംകോടതി ഈ അഞ്ചംഗ സമിതിയെ നിർദ്ദേശിച്ചതിനു പിന്നാലെ ഈ പ്രശ്നത്തിൽ കേന്ദ്ര സർക്കാർ ഇടപെട്ട് മധ്യസ്ഥത വഹിക്കണം എന്നു കാണിച്ചുകൊണ്ട് മുഖ്യമന്ത്രി ശ്രീ.[[എം. കരുണാനിധി|എം.കരുണാനിധി]] [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ്|കോൺഗ്രസ്സ്]] പ്രസിഡന്റിനു കത്തയച്ചു. എന്നാൽ കരുണാനിധിയുടെ ഈ നീക്കത്തെ അന്നത്തെ പ്രതിപക്ഷനേതാവ് കുമാരി [[ജെ. ജയലളിത|ജയലളിത]] എതിർത്തു. ഇത് കേരളത്തിന്  ഗുണം ചെയ്യുകയേ ഉള്ളു എന്ന കാരണം പറഞ്ഞാണ് അന്ന് [[ജെ. ജയലളിത|ജയലളിത]] ഈ നിർദ്ദേശത്തെ എതിർത്തത്.എന്നാൽ കേരള ജലവിഭവവകുപ്പ് മന്ത്രിയായിരുന്ന ശ്രീ [[എൻ.കെ. പ്രേമചന്ദ്രൻ]] , പുതിയ അണക്കെട്ടു നിർമ്മിക്കുന്നതിനും , അതിന്റെ കൈവശാവകാശത്തിനും കേരളസർക്കാറിനു അവകാശമുണ്ടെന്നും , കൂടാതെ [[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാടിന്]] ഒരു വ്യക്തമായ കരാറിലൂടെ ജലം നൽകാൻ തയ്യാറാണെന്നും പറയുകയുണ്ടായി. സുപ്രീംകോടതി നിയോഗിച്ച അഞ്ചംഗ കമ്മിറ്റിയിൽ കേരളത്തിന്റെ പ്രതിനിധിയായി ശ്രീ കെ.ടി.തോമസ് ആയിരിക്കും എന്നും മാധ്യമങ്ങളോട് പറഞ്ഞു.

=== വൈദ്യുതി നിർമ്മാണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവാദം ===
1886 ഒക്ടോബർ 29 ലെ [[പെരിയാർ പാട്ടക്കരാർ|പെരിയാർ പാട്ടക്കരാറിന്റെ]] വ്യവസ്ഥയനുസരിച്ച് ജലസേചനത്തിനായാണ് മുല്ലപ്പെരിയാറിലെ വെള്ളം ഉപയോഗിക്കാൻ പാടുള്ളു. വെള്ളം അന്നത്തെ [[മദ്രാസ്]] സംസ്ഥാനത്തിലെ [[മധുര]], [[രാമനാഥപുരം ജില്ല|രാമനാഥപുരം]] എന്നീ ജില്ലകളിലെ ജലസേചനത്തിനാണെന്നാണ് വ്യവസ്ഥ. 1959 ൽ മദ്രാസിലെ അന്നത്തെ വ്യവസായ ഡയറക്ടർ ആയിരുന്ന ചാറ്റർട്ടൺ ഈ വെള്ളത്തിൽ നിന്നും വൈദ്യുതി ഉല്പാദിപ്പിക്കാനായി ശ്രമം തുടങ്ങി. 1965 ഈ വൈദ്യുത പദ്ധതി പൂർണ്ണമായും പ്രവർത്തന സജ്ജമായി &lt;ref&gt;{{Cite web|url= http://59.179.19.250/wrpinfo/index.php?title=Periyar_Hydroelectric_Project_JH00356|title= Periyar Hydroelectric Project JH00356 -|website= www.indiawris.gov.in}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. [[ദേശീയപാത 183 (ഇന്ത്യ)|കുമളി തേനി ദേശീയപാത]]യിൽ  '''ലോവർ ക്യാമ്പി'''നടുത്തുള്ള '''പെരിയാർ പവർ ഹൗസിൽ'''&lt;ref&gt;{{Cite web |url = http://59.179.19.250/wrpinfo/index.php?title=Periyar_Power_House_PH00365 |title = Periyar Power House PH00365 - |website = www.indiawris.gov.in }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;  '''140 മെഗാവാട്ട്''' (35 മെഗാവാട്ട്‌ ശേഷി ഉള്ള 4 ടർബൈൻ) വൈദ്യുതി തമിഴ്നാട് ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കാൻ തുടങ്ങി.&lt;ref&gt;[[#mc10|മുല്ലപ്പെരിയാർ കോൺഫ്ലിക്ട്സ്- മധുസൂദനൻ, ശ്രീജ]] പുറം 11&lt;/ref&gt; എന്നാൽ ഇതിനെ തിരുവിതാംകൂർ ശക്തമായി എതിർത്തു. തർക്കവിഷയം വന്നതിനാൽ കരാറിലെ വ്യവസ്ഥ അനുസരിച്ച് , പ്രശ്നം ആർബിട്രേറ്റർക്കു വിട്ടു. എന്നാൽ ആർബിട്രേറ്റർമായ ഡേവിഡ് ദേവദാസും, വി. എസ്. സുബ്രഹ്മണ്യഅയ്യരും തമ്മിൽ ഒരു ആശയപ്പൊരുത്തമില്ലാതെ വീണ്ടും തർക്കത്തിലെത്തി നിന്നു. പ്രശ്നം അമ്പയറായ സർ നളിനി നിരഞ്ജൻ ചാറ്റർജിയുടെ അടുത്ത് വന്നു. തിരുവിതാംകൂറിന്റെ ഭാഗത്തുനിന്ന് [[സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ|ദിവാൻ സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരും]] മദ്രാസ് സർക്കാറിന്റെ ഭാഗത്തുനിന്ന് സർ അല്ലാടി കൃഷ്ണസ്വാമി അയ്യരും ഈ വിചാരണയിൽ പങ്കെടുത്തു. 1941 മെയ് 12 വന്ന അമ്പയറുടെ വിധി പ്രകാരം, വെള്ളം ജലസേചനത്തിനല്ലാതെ  മറ്റാവശ്യങ്ങൾക്ക് ഉപയോഗിക്കാൻ പാടില്ല എന്ന തിരുവിതാംകൂറിനകൂലമായ തീരുമാനം വന്നു. എന്നാൽ ഈ വിധിയെ കണക്കിലെടുക്കാൻ മദ്രാസ് തയ്യാറായില്ല. അവർ വൈദ്യുതി നിർമ്മാണവുമായി മുന്നോട്ടുപോയി. ഇതിൽ നിരാശനായ തിരുവിതാകൂർ ദിവാൻ സർ.സി.പി.രാമസ്വാമി അയ്യർ ഈ 1886 ലെ കരാർ റദ്ദാക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. 1947 ജൂലായ് 21 ന് അന്നത്തെ വൈസ്രോയ് ആയിരുന്ന [[ലൂയി മൗണ്ട്ബാറ്റൻ|മൗണ്ട് ബാറ്റണിനെ]] കണ്ട് മദ്രാസിന്റെ കരാർലംഘനത്തെയും , ചതിയുടെ കഥയും വിവരിച്ചു.&lt;ref name=cheat1&gt;{{cite news|title=മുല്ലപ്പെരിയാർ അണക്കെട്ടിന്റെ ചരിത്രവും കരാറും|url=http://www.mathrubhumi.com/special/mullaperiyar/article5.2.html|publisher=മാതൃഭൂമി ദിനപത്രം|quote=പെരിയാർ പാട്ടക്കരാറിൽ തമിഴ്നാടിന്റെ വഞ്ചനയെക്കുറിച്ച് ദിവാൻ.സർ.സി.പി. മൗണ്ട് ബാറ്റനെ ധരിപ്പിക്കുന്നു|access-date=2011-11-30|archive-date=2011-12-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20111203225154/http://www.mathrubhumi.com/special/mullaperiyar/article5.2.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==രാഷ്ട്രീയ ഇടപെടലുകളുടെ അഭാവം==
കേരളത്തിലെ രാഷ്ട്രീയ നേതാക്കളുടെ തമിഴ്നാട്ടിലെ കള്ളപ്പണ ബിനാമി ഇടപാടുകൾ പുറത്ത് വിടും എന്ന തമിഴ്നാടിൻ്റെ ഭീഷണി കൊണ്ടാണ് കേരളത്തിലെ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകർ ഈ വിഷയത്തിൽ മൗനം പാലിക്കുന്നത് എന്ന സംശയം പൊതുസമൂഹത്തിൽ ശക്തമാണ്.

== അണക്കെട്ടിന്റെ അവസ്ഥ ==
2000-ൽ പദ്ധതിപ്രദേശത്തുണ്ടായ [[ഭൂമികുലുക്കം|ഭൂമികുലുക്കത്തോടു]] കൂടിയാണ് കേരളത്തിന്റെ ആശങ്കകൾ ശതഗുണീഭവിച്ചത്. മുല്ലപ്പെരിയാർ അണക്കെട്ട് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത് ഭ്രംശരേഖകൾക്കുമുകളിലാണെന്നും ചില പഠനങ്ങൾ പറയുന്നു. [[അണക്കെട്ട്]] സുരക്ഷിതമാണെന്ന് തമിഴ്‌നാട് അവകാശപ്പെടുമ്പോൾ അത് ഭീതിജനകമാണെന്ന് [[കേരളം]] പറയുന്നു. സഹായക അണക്കെട്ടായ [[ബേബി ഡാം|ബേബി ഡാമും]] ഭീതിജനകമാണെന്നാണ് കേരളത്തിന്റെ വാദം. എന്നാൽ അണക്കെട്ട് [[1922]]-ലും, [[1965]]-ലും സിമന്റുപയോഗിച്ച് ബലപ്പെടുത്തിയെന്നും ഭയപ്പെടാനൊന്നുമില്ലന്നും തമിഴ്നാടിന്റെ മുഖ്യ എഞ്ചിനീയർ പറയുമ്പോൾ സിമന്റ് പഴയ സുർക്കിക്കൂട്ടിൽ വേണ്ടത്ര ചേരില്ലെന്ന് കേരളത്തിലെ വിദഗ്ദ്ധർ പറയുന്നു. [[1902]]-ൽ തന്നെ അണക്കെട്ട് നിർമ്മാണത്തിന്റെ പ്രധാന കൂട്ടായ ചുണ്ണാമ്പ്, വർഷം 30.48 ടൺ വീതം നഷ്ടപ്പെടുന്നുണ്ടായിരുന്നെന്നും ഇപ്പോൾ അത് അനേകം ഇരട്ടിയായി വർദ്ധിച്ചിട്ടുണ്ടാകുമെന്നുമാണ് കേരളത്തിന്റെ വാദം. 1979- 81 കാലഘട്ടത്തിൽ നടത്തിയ ബലപ്പെടുത്തൽ അണക്കെട്ടിന് ബലക്ഷയം ആണ് വരുത്തിവെച്ചത് എന്ന് ഇതിനെക്കുറിച്ച് പഠിച്ച എം.ശശിധരന്റെ റിപ്പോർട്ടിൽ പറയുന്നു.&lt;ref name=thhindu343&gt;{{cite news | title = Serious damage’ to masonry of Mullaperiyar dam detected | publisher = The Hindu | url = http://www.thehindu.com/news/national/kerala/serious-damage-to-masonry-of-mullaperiyar-dam-detected/article2694645.ece | date = 2011-12-07 | accessdate = 2018-02-10 | archive-date = 2018-02-11 | archive-url = https://web.archive.org/web/20180211173344/http://www.thehindu.com/news/national/kerala/serious-damage-to-masonry-of-mullaperiyar-dam-detected/article2694645.ece | url-status = bot: unknown }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=ndtv343&gt;{{cite news | title = Experts confirm Kerala's fears on Mullaperiyar Dam | publisher = NDTV | url = https://web.archive.org/save/https://www.indiatoday.in/india/south/story/mullaperiyar-dam-kerala-tamil-nadu-expert-opinion-147350-2011-11-30  | date =2011-11-30 | accessdate =2018-02-10 }}&lt;/ref&gt;  അണക്കെട്ടിന്റെ ചുറ്റളവിൽ റിക്ടർ സ്കെയിലിൽ നാലിനു മുകളിൽ വരുന്ന ഭൂകമ്പങ്ങൾ അണക്കെട്ടിന് ഗുരുതര ഭീഷണിയാണെന്നും റിപ്പോർട്ടിൽ പറയുന്നു.താൽക്കാലിക ബലപ്പെടുത്തൽ ഇനി നിലനിൽക്കില്ലെന്നും, മറിച്ച് പുതിയ ഡാം മാത്രമാണ് പരിഹാരം എന്നും ഈ റിപ്പോർട്ടിൽ പറയുന്നുണ്ട്

[[2006]] നവംബർ 24-ൽ അണക്കെട്ടിന്റെ സുരക്ഷയെ സംബന്ധിച്ച് പഠിക്കാൻ നാവികസേനാവൃന്ദങ്ങൾ എത്തിയെങ്കിലും കേന്ദ്രനിർദ്ദേശത്തെ തുടർന്ന് അവർ പഠനം നടത്താതെ മടങ്ങുകയായിരുന്നു. [[2011]] നവംബർ 27 ന് അണക്കെട്ടിന്റെ ജലനിരപ്പ് 136 അടിയായി ഉയർന്നു.

=== സുരക്ഷാപ്രശ്നങ്ങൾ ===
# മുല്ലപ്പെരിയാർ അണക്കെട്ടിന് 131 വർഷത്തെ പഴക്കമുണ്ട്. ഒരു അണക്കെട്ടിന്റെ കാലാവധി 50 വർഷമാണ്. വേണ്ടത്ര മുൻകരുതൽ എടുത്താലും ഒരു ദുരന്തത്തെ അതിജീവിക്കാൻ ഈ അണക്കെട്ടിന് കഴിയില്ല.&lt;ref name=&quot;ജലവിഭവമന്ത്രാലയം - മുല്ലപ്പെരിയാർ വിഷയം &quot;&gt;[http://mowr.gov.in/index3.asp?subsublinkid=751&amp;langid=1&amp;sslid=733a ജലവകുപ്പ് മന്ത്രാലയം - മുല്ലപ്പെരിയാർ വിഷയം ] &lt;/ref&gt;
# നിർമ്മാണത്തിന് ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്ന മിശ്രിതങ്ങൾ. ഇത് കാലപ്പഴക്കത്തെ അതിജീവിക്കുന്നില്ല , ഏറെ ഭാഗം ഒഴുകിപ്പോയി. &lt;ref name=&quot;ഹിന്ദു ദിനപത്രം - മുല്ലപ്പെരിയാർ പ്രത്യേക സെൽ &quot;&gt;[http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/article2648866.ece?textsize=large&amp;test=1 ഹിന്ദു ദിനപത്രം - എം.കെ.പരമേശ്വരൻ , മുല്ലപ്പെരിയാർ പ്രത്യേക സെൽ അദ്ധ്യക്ഷൻ ] &lt;/ref&gt;.
# മുല്ലപ്പെരിയാർ അണക്കെട്ട് നിൽക്കുന്നത് ഭൂകമ്പഭ്രംശമേഖലയിലാണ്.
# അണക്കെട്ട് പരിപാലിക്കുന്നതിൽ വന്ന വീഴ്ചകൾ
# അണക്കെട്ടിന്റെ ആകെ ഉയരത്തേക്കാൾ കൂടുതൽ വെള്ളം പൊങ്ങിയാൽ മുകളിലൂടെ വരുന്ന വെള്ളം അണക്കെട്ടിന്റെ താഴെ പതിക്കുകയും ആ സമ്മർദ്ദത്തിൽ അണക്കെട്ടിന്റെ അടിത്തറ ഇളകുകയും , അണക്കെട്ട് നിലം പതിക്കുകയും ചെയ്യും. ഇതുകൂടാതെ അണക്കെട്ടിന്റെ അടിഭാഗം ഇളകിമറിയുകയും , നിരങ്ങിമാറുകയും ചെയ്യാം. പെട്ടെന്നുണ്ടായ പ്രളയജലത്തിൽ മധ്യപ്രദേശിലെ ടിഗ്ര അണക്കെട്ട് ഇപ്രകാരം ആണ് നിലംപതിച്ചത് &lt;ref name=&quot;മാതൃഭൂമി ദിനപത്രം - അണക്കെട്ടിന്റെ സുരക്ഷ  &quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/special/mullaperiyar/article18.1.html |title=മാതൃഭൂമി ദിനപത്രം - അണക്കെട്ടിന്റെ സുരക്ഷ  |access-date=2011-12-02 |archive-date=2011-12-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111201183054/http://www.mathrubhumi.com/special/mullaperiyar/article18.1.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.
[[പ്രമാണം:Damage Dam.jpg|thumb|200px|മുല്ലപ്പെരിയാർ അണക്കെട്ട് വിള്ളലുകൾ]]

==അണക്കെട്ടിനെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനങ്ങൾ==
മുല്ലപ്പെരിയാർ വിവാദവിഷയമായതോടെ, അണക്കെട്ടിന്റെ സുരക്ഷയെക്കുറിച്ച് ഔദ്യോഗികവും, അനൗദ്യോഗികവുമായ ധാരാളം പഠനങ്ങൾ വിവിധ സ്ഥാപനങ്ങൾ നടത്തുകയുണ്ടായി. ഓരോ പഠന റിപ്പോർട്ടും ഒരു കാരണം, അല്ലെങ്കിൽ മറ്റൊരു കാരണം പറഞ്ഞ് [[കേരളം|കേരളവും]] [[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാടും]] തള്ളിക്കളയുകയായിരുന്നു.
===ബംഗളൂർ ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സയൻസ് &amp;  സി.ഇ.എസ്.എസ് തിരുവനന്തപുരം===
മുല്ലപ്പെരിയാർ പദ്ധതി പ്രദേശത്ത് [[ഭൂകമ്പം|ഭൂകമ്പത്തിന്റെ]] ആവർത്തനസാധ്യത പഠിക്കുവാനായി [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സയൻസ്|ബംഗളൂർ ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സയൻസിലെ]] പ്രൊഫസർ.ആർ.എൻ.അയ്യങ്കാരെ ചുമതലപ്പെടുത്തി. ''ത്രീഡി ഫൈനൈറ്റ് എലമെന്റ് മെത്തേഡ്'' എന്ന ആധുനിക രീതി ഉപയോഗിച്ച് ഭൂകമ്പത്തിന്റെ ആവർത്തന കാലയളവ് പഠിക്കുവാനാണ് അദ്ദേഹത്തോട് ആവശ്യപ്പെട്ടത്.&lt;ref&gt;[[#kt12|മുല്ലപ്പെരിയാർ ഡാം :ചില വെളിപ്പെടുത്തലുകൾ - കെ.ടി.തോമസ്]] പുറം 142&lt;/ref&gt;  ഉത്തരകാശിയിലും, കൊയ്നയിലും നടന്ന ഭുകമ്പങ്ങൾ പരിഗണിച്ചാണ് അദ്ദേഹം മുല്ലപ്പെരിയാറിലെ ഭൂകമ്പ സാധ്യത പഠിച്ചത്. മുല്ലപ്പെരിയാറിലെ ഭൗമമേഖല മറ്റു രണ്ടു സ്ഥലങ്ങളിലേതു പോലെയാണെന്നുള്ളതായിരുന്നു ഉത്തരകാശിയും, കൊയ്നയും പരിഗണിക്കാൻ കാരണം.

അയ്യങ്കാർ നടത്തിയ ശാസ്ത്രീയ പഠനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മുല്ലപ്പെരിയാർ അണക്കെട്ടിലെ ജലനിരപ്പ് യാതൊരു കാരണവശാലും, 136 അടിക്കു മുകളിലാകാൻ പാടില്ല എന്ന് അദ്ദേഹം ശുപാർശചെയ്തു. എന്നാൽ അയ്യങ്കാരുടെ പഠനറിപ്പോർട്ട് കേന്ദ്ര ജല കമ്മീഷൻ തള്ളിക്കളഞ്ഞു. &lt;ref name=iis1&gt;{{cite news|title=മുല്ലപ്പെരിയാർ ഇൻ സെർച്ച് ഓഫ് ട്രൂത്ത്|url=http://jamewils.blogspot.com/2010/11/seismic-threat-to-mullaperiyar-dam.html|last=ജെയിംസ്|first=വിൽസൺ|date=2010-11-07|quote=മുല്ലപ്പെരിയാർ അണക്കെട്ടിലെ ജലനിരപ്പ് 136 അടിയിൽ കൂടരുതെന്ന് അയ്യങ്കാർ പഠനറിപ്പോർട്ട്|access-date=2013-04-21|archive-date=2018-02-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20180212175417/http://jamewils.blogspot.com/2010/11/seismic-threat-to-mullaperiyar-dam.html|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;

===റൂർക്കി ഐ.ഐ.ടി===
മുല്ലപ്പെരിയാർ പദ്ധതിപ്രദേശത്തെ ഭൂകമ്പദുരന്തനിർണ്ണയത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനമാണ് ഒന്നാമതായി റൂർക്കി ഐ.ഐ.ടിയിലെ വിദഗ്ദ്ധർ നടത്തിയത്.&lt;ref name=roorkey11&gt;{{cite news|title=സീസ്മിക് സ്റ്റെബിലിറ്റി ഓഫ് മുല്ലപ്പെരിയാർ കോമ്പോസിറ്റ് ഡാം|url=http://expert-eyes.org/mullaperiyar/tremours/Seismic_Stability.html|last=ഡി.കെ.|first=പോൾ|publisher=എക്സ്പർട്ട് ഐസ്|accessdate=2013-04-22|quote=മുല്ലപ്പെരിയാർ അണക്കെട്ടിന്റെ സുരക്ഷസംബന്ധിച്ചുള്ള റൂർക്കി ഐ.ഐ.ടി പഠന റിപ്പോർട്ട്|archive-date=2018-02-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20180212175014/http://expert-eyes.org/mullaperiyar/tremours/Seismic_Stability.html|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; ഇതു പ്രകാരം മുല്ലപ്പെരിയാർ അണക്കെട്ട് നിലനിൽക്കുന്ന പ്രദേശത്ത് ഭൂകമ്പത്തിന് എല്ലാ സാധ്യതയുമുണ്ടെന്നു കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. മുല്ലപ്പെരിയാർ അണക്കെട്ടിനു ചുറ്റുമുള്ള 300 കിലോമീറ്ററിനുള്ളിൽ 22 ഓളം പ്രശ്നബാധിത മേഖലകളുണ്ടെന്നു പഠനസംഘം കണ്ടെത്തി. ഇതിൽ തന്നെ തേക്കടി-കൊടൈവന്നലൂർ പ്രദേശം ഒരു ഭൂകമ്പമുണ്ടായാൽ ഏറ്റവുമധിക നാശനഷ്ടങ്ങൾ നേരിടേണ്ടി വരുന്ന ഒരു സ്ഥലമായിരിക്കും എന്നും അവർ കണ്ടെത്തി.

ഇവരുടെ പഠനത്തിന്റെ രണ്ടാഭാഗത്തിൽ മുല്ലപ്പെരിയാർ അണക്കെട്ടിന്റേയും, അതിന്റെ ബേബിഡാമിന്റേയും സുരക്ഷ 2ഡി ഫൈനൈറ്റ് എലമെന്റ മെത്തേഡ് ഉപയോഗിച്ച് പരിശോധിക്കുകയുണ്ടായി.&lt;ref&gt;[[#kt12|മുല്ലപ്പെരിയാർ ഡാം :ചില വെളിപ്പെടുത്തലുകൾ - കെ.ടി.തോമസ്]] പുറം 144-145&lt;/ref&gt; ഈ പഠനറിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം പ്രധാന അണക്കെട്ടും, അനുബന്ധ അണക്കെട്ടു ഉറപ്പായിട്ടും ഉണ്ടാവുമെന്ന് ഇവർ തന്നെ കണ്ടെത്തിയ ഭൂകമ്പത്തിൽ തകർന്നുപോയേക്കാമെന്ന് റിപ്പോർട്ടിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.&lt;ref name=roorkey1&gt;{{cite news|title=സീസ്മിക് സ്റ്റെബിലിറ്റി ഓഫ് മുല്ലപ്പെരിയാർ കോമ്പോസിറ്റ് ഡാം|url=http://expert-eyes.org/mullaperiyar/tremours/Seismic_Stability.html|last=ഡി.കെ.|first=പോൾ|publisher=എക്സ്പർട്ട് ഐസ്|accessdate=2013-04-22|quote=ഭൂകമ്പത്തിൽ മുല്ലപ്പെരിയാർ മുഖ്യഅണക്കെട്ടും അനുബന്ധ അണക്കെട്ടും തകർന്ന് പോയേക്കാം|archive-date=2018-02-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20180212175014/http://expert-eyes.org/mullaperiyar/tremours/Seismic_Stability.html|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=earth343&gt;{{cite news | title = IIT, Roorkee report on Mullaperiyar says dam not safe | url = https://web.archive.org/save/https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/IIT-Roorkee-report-on-Mullaperiyar-says-dam-not-safe/articleshow/5172935.cms? | publisher = Times of India | date = 2009-10-28 | accessdate = 2018-02-12}}&lt;/ref&gt;

== ഭൂകമ്പ ഭീഷണി ==
{{main | മുല്ലപ്പെരിയാർ അണക്കെട്ടിനുള്ള ഭൂകമ്പഭീഷണി}}
രാജ്യത്തെ ഭൂചലന നിർണയ മാനദണ്ഡപ്രകാരം മുല്ലപ്പെരിയാർ ഡാം സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പ്രദേശം സോൺ മൂന്നിലാണ് ഉൾപ്പെടുന്നത്. [[റിക്ടർ മാനകം|റിക്ടർ സ്കെയിലിൽ]] 6.5 വരെ തീവ്രതയുള്ള [[ഭൂകമ്പം|ഭൂകമ്പങ്ങൾ]] ഉണ്ടായേക്കാവുന്ന മേഖലയാണ് സോൺ മൂന്ന് എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. 2011 നവംബർ 26 ന് പുലർച്ചെ 3.15 ന് ഉണ്ടായ ആദ്യ ഭൂചലനമടക്കം രണ്ടരമണിക്കൂറിനുള്ളിൽ നാലുതവണയാണ് ഡാമിന് 32 കിലോമീറ്ററിനുള്ളിൽ ഉണ്ടായത്. [[ഇടുക്കി ജില്ല|ഇടുക്കി ജില്ലയിലെ]] [[ഉപ്പുതറ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ഉപ്പുതറയ്ക്കടുത്തുള്ള]] വനമേഖലയായ വെഞ്ഞൂർമേടായിരുന്നു പ്രഭവകേന്ദ്രം. ആദ്യ ചലനത്തിൻറെ തീവ്രത 3.4 ആണ്. 2011 നവംബർ 26 നുണ്ടായ ഭൂചലനമടക്കം ഈ വർഷം മാത്രം 26 തവണയാണ് ഇടുക്കി ജില്ലയിൽ ഭൂചലനമുണ്ടായിട്ടുള്ളത്.

== അണക്കെട്ട് തകർന്നാൽ ==
15 ദശലക്ഷം ഘനയടി ജലമാണ് ഡാമിന്റെ പൂർണ്ണ സംഭരണശേഷി. എന്നാൽ കോടതി നിർദ്ദേശപ്രകാരമുള്ള അനുവദനീയമായ പരമാവധി സംഭരണ ശേഷി 136 അടിയാണ്. ഇത് 11 ദശലക്ഷം ക്യുബിക് അടിക്ക് തുല്യമാണ്. എന്നാൽ കനത്ത മഴയെത്തുടർന്ന് [[2011]] നവംബർ 28 ന് രാവിലെ മുല്ലപ്പെരിയാർ ഡാമിലെ ജലനിരപ്പ് 136.4 അടിയായി ഉയരുകയുണ്ടായി. മഴ കുറഞ്ഞതിനെത്തുടർന്ന്  136.3 അടിയായി കുറഞ്ഞെങ്കിലും 11.2 ദശലക്ഷം ഘനയടി വെള്ളമാണ് ഡാമിലുള്ളത്. ഇതിനെത്തുടർന്ന് കൂടുതലുള്ള വെള്ളം സ്പിൽവേയിലൂടെ [[ഇടുക്കി അണക്കെട്ട്|ഇടുക്കി അണക്കെട്ടിലേക്ക്]] ഒഴുക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്.  സെക്കൻറിൽ 107 ഘനയടി വെള്ളമാണ് ഇടുക്കി ഡാമിലേക്ക് ഇപ്രകാരം ഒഴുകുന്നത്. 24 മണിക്കൂർകൊണ്ടാണ് ഇത് ഇടുക്കി ഡാമിലേക്കെത്തുക.&lt;ref name=mathru29&gt;{{cite news|title=മുല്ലപ്പെരിയാറിലേക്കുള്ള നീരൊഴുക്ക്|publisher=മാതൃഭൂമി ഓൺലൈൻ|accessdate=2011-11-29}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=manorama29&gt;{{cite news|title=മുല്ലപ്പെരിയാർ സത്യാവസ്ഥകൾ|publisher=മലയാള മനോരമ ദിനപത്രം |accessdate=2011-11-29}}&lt;/ref&gt;

എന്നാൽ ഭൂകമ്പത്തേത്തുടർന്നോ മറ്റോ ഡാം തകർന്നാൽ മൂന്ന് മുതൽ നാലു മണിക്കൂർ കൊണ്ട് വെള്ളം ഇടുക്കി ഡാമിലെത്തും. ഇടുക്കി ഡാമിന്റെ പരമാവധി സംഭരണ ശേഷി 74.5 ദശലക്ഷം ഘനയടിയാണ്. എന്നാൽ 70.5 ടി എം സി വരെയാണ് സംഭരിക്കാറുള്ളത്.  [[2011]] നവംബർ 28 ലെ കണക്ക് പ്രകാരം നവംബർ 28 ന് ഡാമിലെ ജലനിരപ്പ് 2384.7 അടിയാണ്. ഡാമിൻറെ സംഭരണശേഷിയുടെ  79.06 ശതമാനമായ  60 ദശലക്ഷം ഘനയടി വെള്ളമാണ് നവംബർ 28 ലുള്ളത് .   അതായത് മുല്ലപ്പെരിയാർ ഡാം തകർന്നാൽ ഒഴുകിയെത്താവുന്ന 11.2 ദശലക്ഷം ഘനയടി ജലത്തിൽ 10 ദശലക്ഷം ഘനയടി ജലത്തെയും ഉൾക്കൊള്ളാൻ ഇടുക്കി ഡാമിന് കഴിയും. ഡാം തകർന്നതിന് ശേഷം വെള്ളം ഇടുക്കി ഡാമിലേക്ക് ഒഴുകിയെത്താനെടുക്കുന്ന 3 - 4 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ ഇടുക്കി ജല വൈദ്യുതി പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായുള്ള ചെറുതോണി ഡാമിൻറെ ഷട്ടറുകൾ നിയന്ത്രിതമായി തുറന്നുകൊണ്ട് ഇടുക്കി ഡാമിൻറെ ജലനിരപ്പ് നിയന്ത്രമവിധേയമാക്കാൻ കഴിയും. ചെറുതോണി ഡാമിന്  മുകൾഭാഗത്ത് അഞ്ച് പ്രധാന ഷട്ടറുകളും താഴെ രണ്ട് ചെറിയ ഷട്ടറുകളുമാണുള്ളത് . ഓരോ പ്രധാന ഷട്ടറുകളിലൂടെയും  മിനുട്ടിൽ 25,760 ഘനയടി വെള്ളം പുറത്തേക്ക് ഒഴുക്കാനാവും. ഏഴ് ഷട്ടറുകളും ഏത് ഘട്ടത്തിലും തുറന്നുവിടാൻ സജ്ജമാണെന്ന് കെ.എസ്.ഇ.ബി. അധികൃതർ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഇതോടോപ്പം താഴെ ഭാഗത്തുള്ള ജനങ്ങൾക്ക് അപകടഭീഷണി നൽകുകയും ചെയ്താൽ ഗുരുതരമായ ഭവിഷ്യത്തുകളെ ഒഴിവാക്കാൻ കഴിയും.

66 ചതുരശ്ര കി.മീ. വിസ്തീർണമുള്ള ഇടുക്കി ഡാം നിറഞ്ഞുവരാൻ മൂന്നുമുതൽ ആറുവരെ മണിക്കൂറുകൾക്കുള്ളിൽ  ഏഴ് ഷട്ടറുകളിലൂടെയും പൂർണതോതിൽ ജലം പുറന്തള്ളിയാൽ കൂടുതലായുള്ള 1.2 ദശലക്ഷം ഘനയടി അധികജലം ഒഴുക്കിക്കളയാൻ ബുദ്ധിമുട്ടില്ലെന്നാണ് കണക്കുകൂട്ടൽ. എന്നാൽ ഇടുക്കി ഡാമിലെ ജലനിരപ്പ് നിലവിലുള്ളതിലും കൂടുതലായിരിക്കുമ്പോഴാണ് ദുരന്തമെങ്കിൽ സ്ഥിതി ഇതിലും ഗുരുതരമാകും. മുല്ലപ്പെരിയാർ തകരുന്നപക്ഷം ഒഴുകിയെത്താനിടയുള്ള  മണ്ണും കല്ലും മരങ്ങളും മറ്റും ഇടുക്കിയുടെ സംഭരണശേഷി ഗണ്യമായി കുറയ്ക്കാനും സാധ്യതയുണ്ട്. കൂടാതെ,  മരങ്ങളും മറ്റും ഒഴുകിവന്ന് ഷട്ടറുകളിലൂടെയുള്ള ജലപ്രവാഹത്തിന് തടസ്സമുണ്ടായാൽ പുറന്തള്ളുന്ന ജലത്തിന്റെ അളവ് കുറയുകയും ചെയ്യും.

മറ്റൊരു സാധ്യത മുല്ലപ്പെരിയാർ ഡാമിൽ തകർന്നാൽ കുതിച്ചെത്തുന്ന വെള്ളവും മരങ്ങളടക്കമുള്ള മറ്റവശിഷ്ടങ്ങളും ഇടുക്കി ഡാമിന് ഭീഷണിയാകുന്നതു സംബന്ധിച്ചാണ്. മുല്ലപ്പെരിയാർ ഡാം ഒന്നാകെ തകരുകയാണെങ്കിൽ 50 അടി ഉയരത്തിലാണ് വെള്ളം ഇടുക്കി ഡാമിലേക്ക് വെള്ളം കുതിച്ചെത്താൻ സാധ്യത. ഈ ഭാഗത്തുള്ള [[വള്ളക്കടവ്]], [[വണ്ടിപ്പെരിയാർ]], [[മ്ലാമല]], ചപ്പാത്ത്, [[ഉപ്പുതറ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ഉപ്പുതറ]], [[അയ്യപ്പൻകോവിൽ]] പ്രദേശങ്ങളിലെ 70,000 പേരുടെ ജീവനാണ് ഇതുമൂലം അപകടത്തിലാകുക. ഇവരിൽ 30,000 പേരും തമിഴ് വംശജരാണെന്നത് മറ്റൊരു പ്രത്യേകതയാണ്. ഈ ആഘാതത്തിൽ ഇടുക്കി ഡാം തകർന്നാൽ താഴെയുള്ള 11 അണക്കെട്ടുകളും തകരാം. ഫലത്തിൽ [[ഇടുക്കി]], [[എറണാകുളം]], [[കോട്ടയം]], [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ,തൃശ്ശൂർ,പത്തനംതിട്ട]]

ജില്ലകളിലെ ജനങ്ങളെയാകെ ബാധിക്കുന്നതിലേക്കാണ് ഇത്തരമൊരു ദുരന്തസാധ്യത വിരൽചൂണ്ടുന്നത്. മുല്ലപ്പെരിയാർ ഡാമിനൊപ്പം ഇടുക്കി ഡാമിൻറെ കൂടി തകർച്ച കേരളത്തെ രണ്ടായി വിഭജിക്കുന്നതിന് ഇടയാക്കുമെന്നാണ് മുല്ലപ്പെരിയാർ ഡാമിൻറെ ബലക്ഷയം പഠിക്കാൻ സുപ്രീം കോടതി നിയോഗിച്ച സെൻട്രൽ സോയിൽ ആൻഡ് മെറ്റീരിയൽ റിസേർച് സ്റ്റേഷൻ ടീം നൽകിയ രഹസ്യറിപ്പോർട്ടിൽ പറയുന്നത്.

മുല്ലപ്പെരിയാർ സമഗ്ര ദുരന്തനിവാരണ പദ്ധതിയുടെ(കോംപ്രഹൻസീവ് ഡിസാസ്റ്റർ മാനേജ്മെൻറ് പ്ലാൻ ഫോർ മുല്ലപ്പെരിയാർ ഡാം ഹസാർഡ്) ഭാഗമായി സമർപ്പിച്ച റിപ്പോർട്ടിൽ ഡാമിന്റെ തകർച്ചയെത്തുടർന്ന് 45 മിനിറ്റിനകം 36 കിലോമീറ്റർ താഴെയുള്ള ഇടുക്കി ഡാമിലേക്ക് മേൽ വിവരിച്ച രീതിയിൽ ജലം ഒഴുകിയെത്തുമെന്നാണ് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നത്.

ചെറുതോണി ഡാമിൻറെ ഷട്ടറുകൾ പൂർണമായി തുറന്നാൽ പെരിയാറിലൂടെ 40 അടി ഉയരത്തിൽ വെള്ളം കുതിച്ചു പായും എന്നാണ് മറ്റൊരു നിഗമനം. കാലവർഷക്കാലത്താണെങ്കിൽ സ്ഥിതി ഇതിലും ഗുരുതരമാകാം.

മുല്ലപ്പെരിയാർ അണക്കെട്ട് പൊട്ടിയാലുള്ള ഭവിഷ്യത്തുകളെക്കുറിച്ച് റൂർക്കി ഐ. ഐ.ടി.യുമായി ചേർന്ന് പഠനം നടത്താനുള്ള കരാറിൽ  കേരളം 2011 നവംബർ 30 ന് ഒപ്പു വച്ചു&lt;ref name=surki1&gt;{{cite news|title=മുല്ലപ്പെരിയാർ അണക്കെട്ടിനെക്കുറിച്ചു പഠിക്കാൻ ഐ.ഐ.ടി.യുമായി കരാർ|publisher=മാതൃഭൂമി ഓൺലൈൻ|accessdate=2011-11-29}}&lt;/ref&gt;.

മുല്ലപ്പെരിയാർ അണക്കെട്ട്  തകരുന്ന സാഹചര്യമുണ്ടായാൽ അവിടെ നിന്നുള്ള വെള്ളം ഉൾക്കൊള്ളാൻ കഴിയുന്ന വിധത്തിൽ ഇടുക്കി ഡാമിനെ സജ്ജമാക്കാൻ സംസ്ഥാന ദുരന്ത നിവാരണ മാനേജ്മെൻറ് അതോറിറ്റി നടപടി സ്വീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ഇതിൻറെ ഭാഗമായി ഇടുക്കി ഡാമിലെ ജലനിരപ്പ് 59.5 ടി എംസി യായി കുറച്ചു. മുല്ലപ്പെരിയാറിൽ നിലവിലുള്ള 11.75 ടി എം സി ജലം എത്തിയാൽ പോലും ഇതിൻറെ ഫലമായി ഇടുക്കി ഡാമിന്  ആ ജലത്തെ ഉൾക്കൊള്ളാൻ സാധിക്കും. വൈദ്യുതി ഉല്പാദനം കൂട്ടിയും അല്ലാതെയും ഈ നില നിലനിർത്താനാണ് തീരുമാനം&lt;ref name=hydro1&gt;{{cite news|title=മുല്ലപ്പെരിയാർ അണക്കെട്ട് സുരക്ഷാ സാധ്യതകൾ|publisher=മാതൃഭൂമി ഓൺലൈൻ|accessdate=2011-12-03}}&lt;/ref&gt;.

== വിദേശ മാധ്യമങ്ങളുടെ ആശങ്ക ==
സമീപകാലത്തുണ്ടായ പേമാരിയിലും വെള്ളപ്പൊക്കത്തിലും [[ലിബിയ|ലിബിയയിൽ]] പഴക്കം ചെന്ന രണ്ടു അണക്കെട്ടുകൾ തകർന്ന് വൻ തോതിൽ ആളപായമുണ്ടായതിൻറെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ 2023 സെപ്റ്റംബറിലെ ഒരു ലേഖനത്തിൽ [[ദ് ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസ്|ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസ്]] സമാനമായ ദുരന്തങ്ങൾ സംഭവിക്കാനുള്ള സാധ്യതകളെക്കുറച്ച് ഇന്ത്യയ്ക്കു മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.nytimes.com/2023/09/17/opinion/libya-floods-dams.html|title=Which of the World’s Hundreds of Thousands of Aging Dams Will Be the Next to Burst?}}&lt;/ref&gt; ലിബിയയിലെ രണ്ട് അണക്കെട്ടുകളുടെ തകർച്ചയിൽ ഏറ്റവും കുറഞ്ഞത് 11,300 പേർ മരിക്കുകയും 10,000-ത്തിലധികം ആളുകളെ കാണാതാവുകയും ചെയ്തതായി ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ റിപ്പോർട്ടിൽ ഉള്ളതായി ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസ് വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഈ ദുരന്തം  പ്രവചിച്ചിക്കപ്പെട്ടതും തടയാവുന്നതുമായിരുന്നു. 20-ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തിൽ നിർമ്മിച്ച 28,000 വലിയ അണക്കെട്ടുകൾ ഇപ്പോൾ കാലഹരണപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഇന്ത്യയിലും ചൈനയിലുമാണ് ഏറ്റവും വലിയ അപകടം പതിയിരിക്കുന്നതെന്നാണ് ഈ റിപ്പോർട്ട് വ്യക്തമാക്കുന്നത്. ഇന്ത്യയിലെ കേരളത്തിലെ മുല്ലപ്പെരിയാർ അണക്കെട്ടിന് 128 വർഷത്തിലേറെ പഴക്കമുണ്ട്, ദൃശ്യപരമായി കേടുപാടുകളൊടൊപ്പം ഭൂകമ്പ സാധ്യതയുള്ള പ്രദേശത്താണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് എന്നതുതന്നെ ഇതിലെ അപകടം എത്രമാത്രമാണെന്ന് വെളിവാക്കുന്നതാണ്. അതിന്റെ തകർച്ച 3.5 ദശലക്ഷത്തിലേറെ ആളുകൾക്ക് താഴേയ്ക്ക് ഗുരുതരമായ ദോഷം ചെയ്യും.

==പ്രശ്നപരിഹാരത്തിനുള്ള നിർദ്ദേശങ്ങൾ==
മുല്ലപ്പെരിയാർ ഡാമിന്റെ തകരുവാനുള്ള സാദ്ധ്യതകൾ മുന്നിൽ കണ്ട് പലവിധ പ്രശ്നപരിഹാരങ്ങളും മുന്നോട്ടുവെയ്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. അവ പ്രധാനമായും ഇവയാണ്:

# നിലവിലുള്ള ഡാമിന് താഴെ പുതിയൊരു അണക്കെട്ട് പണിയുക. നിലവിലുള്ള ഡാമിന്റെ പ്രവർത്തനം അവസാനിപ്പിക്കുക
# നിലവിലുള്ള ഡാം സുരക്ഷിതമാണ്. എന്തെങ്കിലും ബലക്ഷയം ഉണ്ടെങ്കിൽ അത് പരിഹരിക്കുന്നതിനാവശ്യമായ നടപടികൾ സ്വീകരിക്കണം. ഡാം ബലപ്പെടുത്തണം
# നിലവിലുള്ള ഡാമിലെ ജലനിരപ്പ് കുറച്ച് തടയണയാക്കി നിലനിർത്തുക, അപകട സാദ്ധ്യത കുറയ്ക്കുക. ജലനിരപ്പ് കുറയ്കുന്നതിനനുസരിച്ച് തമിഴ്നാടിനുള്ള ജലലഭ്യത ഉറപ്പുവരുത്താൻ തമിഴ്നാട്ടിലേക്ക് വെള്ളം കൊണ്ടുപോകുവാൻ ആവശ്യമായ ആഴത്തിൽ പുതിയ ടണലുകൾ നിർമ്മിക്കുക.
# മുല്ലപ്പെരിയാറിലെ വെള്ളം ഇടുക്കിയിൽ സംഭരിക്കുക. അവിടെ നിന്നും പുതിയ ടണൽ മാർഗ്ഗം തമിഴ്നാടിന് വെള്ളം നൽകുക. മുല്ലപ്പെരിയാർ ഡാം നിർജ്ജീവമാക്കുക.
ഒന്നാമത്തെ അഭിപ്രായം മുല്ലപ്പെരിയാറിൽ സമരം നടത്തിവരുന്ന [[മുല്ലപ്പെരിയാർ സമരസമിതി|മുല്ലപ്പെരിയാർ സമരസമിതിയും]] കേരള ഗവൺമെന്റും മുന്നോട്ട് വെയ്കുന്നതാണ്.  &lt;ref name=&quot;kerala.gov.in&quot;&gt;{{Citation|url=http://www.keralacm.gov.in/images/stories/docs/letter_to_primminister.pdf|title=കേരളം മുല്ലപ്പെരിയാറിനെകുറിച്ച് പറയുന്നത് (pdf)|accessdate=2012 ജനുവരി 3|archive-date=2012-06-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20120616125002/http://www.keralacm.gov.in/images/stories/docs/letter_to_primminister.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; രണ്ടാമത്തെ നിർദ്ദേശം തമിഴ്നാട് ഗവൺമെന്റ് മുന്നോട്ട് വെയ്കുന്നതാണ്. [[കേരള ശാസ്ത്രസാഹിത്യ പരിഷത്ത്]], മുല്ലപ്പെരിയാർ സമരസമിതിയുടെ മുൻ ചെയർമാൻ പ്രൊഫസർ സി.പി. റോയി &lt;ref name=&quot;mathrubhumi&quot;&gt;{{Citation|url=http://sv1.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/1359698/2011-12-28/kerala|title=പുതിയ ഡാം പരിഹാരമല്ല: പ്രൊഫ. സി.പി.റോയി|accessdate=2012 ജനുവരി 3}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; തുടങ്ങിയവരുടെ നിർദ്ദേശമാണ്. പരിഷത് വിളിച്ചു ചേർത്ത വിദഗ്ദ്ധരുടെ യോഗത്തിലാണ് നാലാമത്തെ നിർദ്ദേശവും ഉരുത്തിരിഞ്ഞിട്ടുള്ളത്.  &lt;ref name=&quot;kssp&quot;&gt;{{Citation |url=http://kssp.in/content/%E0%B4%AE%E0%B5%81%E0%B4%B2%E0%B5%8D%E0%B4%B2%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B5%86%E0%B4%B0%E0%B4%BF%E0%B4%AF%E0%B4%BE%E0%B5%BC-%E0%B4%AC%E0%B4%A6%E0%B5%BD-%E0%B4%A8%E0%B4%BF%E0%B5%BC%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%A6%E0%B5%87%E0%B4%B6%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%99%E0%B5%BE-%E0%B4%AA%E0%B4%A0%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%A3%E0%B4%82|title=ബദൽ നിർദ്ദേശങ്ങൾ പഠിക്കണം: പരിഷത്ത് |accessdate=2012 ജനുവരി 3}}&lt;/ref&gt;
===പുതിയ തുരങ്കം===
മുല്ലപ്പെരിയാർ സമരസമിതി ചെയർമാനായിരുന്ന സി.പി.റോയ്  ആണ് പുതിയ [[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാടിനു]] വെള്ളം നൽകാൻ പുതിയ ഒരു [[തുരങ്കം]] എന്ന ആശയവുമായി മുന്നോട്ടു വന്നത്. റോയ് ഈ ആശയം ഉന്നതാധികാരസമിധിയുടെ മുന്നിൽവയ്ക്കുകയും, സമിതി ഈ നിർദ്ദേശത്തെ വിശദമായി പഠിക്കുവാൻ ഉന്നതാധികാരസമിതിയിലെ സാങ്കേതികവിദഗ്ദരായ ഡോ. തട്ടേ, ഡി.മേത്ത എന്നിവരോടാവശ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ പ്രായോഗികമായേക്കാവുന്ന ഈ നിർദ്ദേശത്തോട് കേരളവും, തമിഴ്നാടും വളരെ തണുത്ത പ്രതികരണമാണ് കാണിച്ചത്. ഇരു സംസ്ഥാനങ്ങൾക്കും ഈ ആശയത്തോട് തീരെ താൽപര്യമുണ്ടായിരുന്നില്ലെന്നും, അതുകൊണ്ട് തന്നെ പുതിയ തുരങ്കം എന്ന ആശയം ഏറെ നാൾ നിലനിന്നില്ല എന്നും ഉന്നതാധികാര സമിതി അംഗമായ [[കെ.ടി.തോമസ്]]  രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;[[#kt12|മുല്ലപ്പെരിയാർ ഡാം :ചില വെളിപ്പെടുത്തലുകൾ - കെ.ടി.തോമസ്]] പുറം 86-87&lt;/ref&gt;

==ഉന്നതാധികാരസമിതി==
[[കെ.ടി തോമസ് (ജസ്റ്റിസ്)|ജസ്റ്റിസ്.കെ.ടി.തോമസിന്റെ]] നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഉന്നതാധികാരസമിതി ഈയിടെ [[സുപ്രീം കോടതി (ഇന്ത്യ)|സുപ്രീംകോടതിയിൽ]] സമർപ്പിച്ച തങ്ങളുടെ റിപ്പോർട്ടിൽ അണക്കെട്ട് സുരക്ഷിതമാണ് എന്ന് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. എന്നാൽ ജലനിരപ്പ് 142 അടിയായി ഉയർത്താൻ തമിഴ്നാടിന് അധികാരമില്ലെന്നും ഉന്നതാധികാരസമിതി വ്യക്തമാക്കി.&lt;ref name=ktt1&gt;{{cite news|title=മുല്ലപ്പെരിയാർ ഉന്നതാധികാര സമിതി റിപ്പോർട്ട്| publisher=മാതൃഭൂമി ഓൺലൈൻ|accessdate=2012-05-05}}&lt;/ref&gt;

==2014 ലെ സുപ്രീംകോടതി വിധി==
മുഖ്യ ന്യായാധിപൻ [[രാജേന്ദ്ര മൽ ലോധ|ആർ.എം.ലോധ]] അദ്ധ്യക്ഷനായ അഞ്ചംഗ ഭരണഘടനാ ബഞ്ചിന്റെ വിധി പ്രകാരം മുല്ലപ്പെരിയാർ അണക്കെട്ടിലെ ജലനിരപ്പ് 142 അടിയാക്കാൻ [[തമിഴ്‌നാട്|തമിഴ്നാടിന്]] അനുമതി ലഭിച്ചു. കേരളം നടപ്പിലാക്കിയ അണക്കെട്ട് സുരക്ഷാനിയമം ഭരണഘടനാ വിരുദ്ധമാണെന്നും കോടതി നിരീക്ഷിക്കുകയുണ്ടായി. അണക്കെട്ടിന്റെ സുരക്ഷ വിലയിരുത്താൻ കേന്ദ്ര ജല കമ്മീഷൻ അദ്ധ്യക്ഷനായുള്ള ഒരു മൂന്നംഗ സമിതിയേയും സുപ്രീംകോടതി നിയോഗിച്ചു. അദ്ധ്യക്ഷനെക്കൂടാതെ കേരളവും, തമിഴ്നാടും നിയോഗിക്കുന്ന ഓരോ വ്യക്തികളായിരിക്കും മറ്റംഗങ്ങൾ.&lt;ref name=janayugamonline1&gt;{{cite news|title=മുല്ലപ്പെരിയാർ- ജലനിരപ്പ് 142 അടിയാക്കാൻ തമിഴ്നാട് നടപടി തുടങ്ങി|url=http://janayugomonline.com/%E0%B4%AE%E0%B5%81%C2%AD%E0%B4%B2%E0%B5%8D%E0%B4%B2%C2%AD%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B5%86%C2%AD%E0%B4%B0%E0%B4%BF%C2%AD%E0%B4%AF%E0%B4%BE%E0%B5%BC%C2%AD-%E0%B4%9C%C2%AD%E0%B4%B2%C2%AD%E0%B4%A8/|publisher=ജനയുഗം ഓൺലൈൻ|date=2014-05-11|accessdate=2014-05-11|archive-date=2014-05-11|archive-url=https://archive.today/20140511094940/http://janayugomonline.com/%E0%B4%AE%E0%B5%81%C2%AD%E0%B4%B2%E0%B5%8D%E0%B4%B2%C2%AD%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B5%86%C2%AD%E0%B4%B0%E0%B4%BF%C2%AD%E0%B4%AF%E0%B4%BE%E0%B5%BC%C2%AD-%E0%B4%9C%C2%AD%E0%B4%B2%C2%AD%E0%B4%A8/|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;

== ജനകീയ പ്രക്ഷോഭം ==
[[പ്രമാണം:Manushya mathil.jpg|thumb|അണക്കെട്ട് മാറ്റിനിർമ്മിക്കണം എന്നാവശ്യപ്പെട്ട് നടത്തിയ മനുഷ്യ മതിൽ]]
മുല്ലപ്പെരിയാർ അണക്കെട്ടുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് നിരവധി ജനകീയ പ്രക്ഷോഭങ്ങൾ [[കേരളം|കേരളത്തിലും]] [[തമിഴ്‌നാട്|തമിഴ് നാട്ടിലും]] ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. ഡാമിലെ ജലനിരപ്പ് 136 ൽ നിന്നും 142 അടിയായും അണക്കെട്ട് ബലപ്പെടുത്തിയ ശേഷം 152ഉം അടിയായി ഉയർത്താമെന്ന 2006 ലെ സുപ്രീംകോടതി വിധിയെത്തുടർന്ന് 2006 മാർച്ച് 3ന് ഫാദർ ജോയി നിരപ്പേൽ ചെയർമാനായി മുല്ലപ്പെരിയാർ സമരസമിതി രൂപം കൊണ്ടു. സമരസമിതിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ശ്രദ്ധേയമായ പ്രത്യക്ഷസമരങ്ങൾ ആറു ഘട്ടങ്ങളിലായി നടത്തുകയുണ്ടായി. പെരിയാറിൻറെ തീരത്തുള്ള ചപ്പാത്തിൽ സമരസമിതിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ 2006 ഡിസംബർ 25നാരംഭിച്ച റിലേ ഉപവാസം ഇന്നും തുടരുകയാണ്. &lt;ref name=hs1&gt;{{cite news|title=മുല്ലപ്പെരിയാർ വിഷയം-സത്യഗ്രഹസമരം|publisher=മാതൃഭൂമി ഓൺലൈൻ|accessdate=2011-11-29}}&lt;/ref&gt;

2011 നവംബർ മാസം ഉണ്ടായ [[ഭൂകമ്പം|ഭൂചലനങ്ങളെത്തുടർന്ന്]] കേരളത്തിൽ ജനകീയ വികാരം കൂടുതൽ ശക്തമായി. നവംബർ 28 ന് [[ഇടുക്കി ജില്ല|ഇടുക്കി ജില്ലയിലും]] 29 ന് ഇടുക്കി, [[കോട്ടയം]], [[എറണാകുളം]], [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ]] ജില്ലകളിലും [[ഹർത്താൽ]] ആചരിക്കുകയുണ്ടായി. 28ന് പാർലമെൻറ് വളപ്പിൽ [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] നിന്നുള്ള എം പി മാർ [[സത്യാഗ്രഹം|സത്യാഗ്രഹമനുഷ്ഠിച്ചു]]. ഡിസംബർ എട്ടിന് മുല്ലപ്പെരിയാർ മുതൽ [[എറണാകുളം]] വരെ  മനുഷ്യമതിൽ സൃഷ്ടിക്കുകയുണ്ടായി.
==  2021-ലെ വികസനങ്ങൾ ==
2018-ൽ കേരളത്തിലെ വെള്ളപ്പൊക്ക സാഹചര്യത്തിനും, ഋഷിഗംഗ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതിയും ഉത്തരാഖണ്ഡിലെ തപോവൻ അണക്കെട്ടും തകർന്നതിനെ തുടർന്ന് 200-ഓളം പേരുടെ മരണത്തിനും ശേഷം 2021-ൽ അണക്കെട്ടിന്റെ സുരക്ഷ വീണ്ടും പൊതുജനശ്രദ്ധയിലേക്ക് ഉയർന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.ndtv.com/india-news/uttarakhand-glacier-break-tapovan-dam-completely-washed-off-shows-indian-air-force-survey-2365386|title=Uttarakhand's Tapovan dam completely washed off, shows initial survey|website=NDTV|access-date=18 September 2023|archive-date=27 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230827053239/https://www.ndtv.com/india-news/uttarakhand-glacier-break-tapovan-dam-completely-washed-off-shows-indian-air-force-survey-2365386|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ലോകമെമ്പാടുമുള്ള പഴകിയ അണക്കെട്ടുകൾ ഉയർത്തുന്ന ഭീഷണികളെക്കുറിച്ചുള്ള UNU-INWEH റിപ്പോർട്ട്, ഭൂകമ്പപരമായി സജീവമായ ഒരു പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന മുല്ലപ്പെരിയാർ അണക്കെട്ടിന് വലിയ ഘടനാപരമായ പിഴവുകളുണ്ടെന്നും 100+ വർഷം പഴക്കമുള്ള അണക്കെട്ട് തകർന്നാൽ 3.5 ദശലക്ഷം ആളുകൾ അപകടത്തിലാണെന്നും പ്രസ്താവിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.thenewsminute.com/article/un-report-threat-ageing-dams-india-mentions-kerala-s-mullaperiyar-142107|title=UN report on threat to ageing dams in India mentions Kerala's Mullaperiyar dam|website=The News Minute|access-date=18 September 2023|archive-date=9 May 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230509141053/https://www.thenewsminute.com/article/un-report-threat-ageing-dams-india-mentions-kerala-s-mullaperiyar-142107|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;scroll.in&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Ageing dams pose growing threat&quot;/&gt;  2014-ൽ സുപ്രീം കോടതിയുടെ ഉത്തരവ് പ്രകാരം രൂപീകരിച്ച മേൽനോട്ട സമിതി കഴിഞ്ഞ ആറ് വർഷമായി ശരിയായി പ്രവർത്തിക്കുന്നില്ലെന്ന് ആരോപിച്ച് സുപ്രീം കോടതിയിൽ (ഡോ. ജോ ജോസഫും മറ്റുള്ളവരും vs. സംസ്ഥാനം തമിഴ്‌നാട് മറ്റുള്ളവരും) ഒരു ഹർജി ഫയൽ ചെയ്തു. മറുപടിയായി, റൂൾ കർവ്, ഗേറ്റ് ഓപ്പറേഷൻ ഷെഡ്യൂൾ ഉടൻ അവതരിപ്പിക്കാനും അണക്കെട്ടിന്റെ ഇൻസ്ട്രുമെന്റേഷൻ കാലതാമസമില്ലാതെ നടപ്പിലാക്കാനും അല്ലെങ്കിൽ നടപടി നേരിടാനും സുപ്രീം കോടതി തമിഴ്‌നാട് ചീഫ് സെക്രട്ടറിയോട് ഉത്തരവിട്ടു. അണക്കെട്ടിന്റെ സുരക്ഷയ്ക്ക് ഈ നടപടികൾ നിർണായകമാണെന്ന് കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. കൂടാതെ, സമഗ്രമായ സുരക്ഷാ വിലയിരുത്തലിന് കോടതി ഉത്തരവിടുകയും അണക്കെട്ട് ദേശീയ അണക്കെട്ട് സുരക്ഷാ ഏജൻസിയുടെ പരിധിയിൽ കൊണ്ടുവരാൻ നിർദ്ദേശിക്കുകയും ചെയ്തു&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.news18.com/news/india/act-seriously-peoples-lives-will-be-at-risk-sc-raps-tamil-nadu-and-kerala-on-mullaperiyar-dam-maximum-water-level-4363466.html|title='Act seriously, people's lives will be at risk', SC raps Kerala and Tamil Nadu on Mullaperiyar dam maximum water level|website=News 18|access-date=18 September 2023|archive-date=26 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211026023142/https://www.news18.com/news/india/act-seriously-peoples-lives-will-be-at-risk-sc-raps-tamil-nadu-and-kerala-on-mullaperiyar-dam-maximum-water-level-4363466.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.thenewsminute.com/article/not-political-arena-consult-each-other-sc-kerala-tn-mullaperiyar-dam-issue-156873|title=SC to Kerala, TN on Mullaperiyar dam issue|date=25 October 2021|publisher=News Minute|access-date=18 September 2023|archive-date=4 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230704232314/https://www.thenewsminute.com/article/not-political-arena-consult-each-other-sc-kerala-tn-mullaperiyar-dam-issue-156873|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

അർദ്ധരാത്രിക്ക് ശേഷം അണക്കെട്ടിന്റെ 10 ഷട്ടറുകൾ ശരിയായ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകാതെ തമിഴ്‌നാട് തുറന്നതോടെ വീണ്ടും സംഘർഷം ഉടലെടുത്തു. ഇത് പെരിയാർ നദിയുടെ തീരത്ത് വെള്ളപ്പൊക്കത്തിന് കാരണമായി. ഒരു മാസത്തിനിടെ ഇത് നാലാം തവണയാണ് രാത്രി 10 മണിക്ക് ശേഷം തമിഴ്‌നാട് അണക്കെട്ടിന്റെ ഷട്ടറുകൾ തുറക്കുന്നത്. ഇതിന്റെ ഫലമായി പകൽ സമയത്തും ശരിയായ മുന്നറിയിപ്പുകളോടെയും അണക്കെട്ടിന്റെ ഷട്ടറുകൾ തുറക്കാൻ കേരള മുഖ്യമന്ത്രി പിണറായി വിജയൻ തമിഴ്‌നാട് മുഖ്യമന്ത്രിക്ക് കത്തയച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2021/dec/02/idukki-residents-take-out-protest-march-as-tn-opens-mullaperiyar-dam-without-warning-2390896.html|title=Idukki residents take out protest march as Tamil Nadu opens Mullaperiyar dam without warning|website=New Indian Express|access-date=18 September 2023|archive-date=23 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220123050123/https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2021/dec/02/idukki-residents-take-out-protest-march-as-tn-opens-mullaperiyar-dam-without-warning-2390896.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.thenewsminute.com/article/water-release-mullaperiyar-dam-creates-tension-between-kerala-and-tamil-nadu-158335|title=Water release from Mullaperiyar dam creates tension between Kerala and Tamil Nadu|website=The News Minute|access-date=18 September 2023|archive-date=4 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230704230904/https://www.thenewsminute.com/article/water-release-mullaperiyar-dam-creates-tension-between-kerala-and-tamil-nadu-158335|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== മുല്ലപ്പെരിയാർ അണക്കെട്ട് ചിത്രശാല ==
&lt;gallery widths=&quot;100&quot; heights=&quot;100&quot; perrow=&quot;6&quot; caption=&quot;മുല്ലപ്പെരിയാർ അണക്കെട്ടിന്റെ ചിത്രങ്ങൾ&quot;&gt;
പ്രമാണം:Mullaperiyar View.jpg|അണക്കെട്ട് വിദൂരകാഴ്ച
പ്രമാണം:Damage Dam.jpg|അണക്കെട്ടിന്റെ ഭിത്തിയിലെ വിള്ളലുകൾ
പ്രമാണം:Padhathi pradesham.JPG|അണക്കെട്ടിന്റെ പദ്ധതി പ്രദേശം
പ്രമാണം:Mullaperiyar -from inside.JPG|അണക്കെട്ടിന്റെ ഉൾവശത്തുനിന്നുള്ള ദൃശ്യം
പ്രമാണം:LeakFound Dam.jpg|അണക്കെട്ടിലെ ചോർച്ച
പ്രമാണം:Leak Joints.jpg|അണക്കെട്ടിന്റെ ഭിത്തിയിലെ ചോർച്ച
പ്രമാണം:Cable Anchoring 1970.jpg|1970 ൽ ചെയ്ത കേബിൾ ആങ്കറിംഗ്
പ്രമാണം:Mullapperiyar babydam.jpg|മുല്ലപ്പെരിയാർ ബേബി ഡാം
പ്രമാണം:Manushya mathil.jpg|ജനകീയ പ്രക്ഷോഭം
പ്രമാണം:Mullaperiyar penstock pipes.JPG|മുല്ലപ്പെരിയാർ അണക്കെട്ടിൽ നിന്നും വെള്ളം തമിഴ്‌നാട്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്ന പെൻസ്റ്റോക്ക് പൈപ്പുകൾ.
പ്രമാണം:Mullaperiyar penstock pipes and Canal to lower dam.JPG|മുല്ലപ്പെരിയാർ അണക്കെട്ടിൽ നിന്നും ലോവർ ക്യാമ്പ് വൈദ്യുത നിലയത്തിലേക്ക് വെള്ളംകൊണ്ടുപോകുന്ന പെൻസ്റ്റോക്ക് പൈപ്പുകൾ.
&lt;/gallery&gt;
സമീപകാലത്ത് [[തമിഴ്‌നാട്|തമിഴ്നാട്ടിൽ]] മുല്ലപെരിയാർ പ്രശ്നം കത്തി നിൽക്കുകയാണ്. ഇതിനെ ഒരു വർഗീയ കലാപമാക്കി മാറ്റാൻ ചില രാഷ്ട്രീയ പാർടികൾ ശ്രമിക്കുന്നുണ്ട്. അതിൽ വൈകോ നേതൃത്വം നൽകുന്ന എം.ഡി.എം.കെ യും തിരുമാവലവന്റെ വിടുതലൈ സിരുത്തൈഗൽ പാർട്ടിയും കൂടുതൽ ശ്രദ്ധിക്കുന്നു. അത് മാത്രമല്ല തമിഴകത്തിൽ ഉള്ള [[ദിനമലർ]], [[സൺ ടി.വി]] എന്നീ വാർത്താ ദൃശ്യ മാധ്യമങ്ങളും ഇതിൽ തമിഴ് ജനതയെ തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നുണ്ട്. കേരളം  തമിഴ് നാട്ടിന് വെള്ളം തരാതിരിക്കാൻ മുല്ലപെരിയാർ അണക്കെട്ട് പൊളിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചിരിക്കുന്നു, ജീവൻ പോയാലും അതിനെ നാം എതിർക്കണം  എന്നാണ് അവിടെയുള്ള കർഷകരോട് അവർ  പറഞ്ഞു പരത്തുന്നത്. വിദ്യാഭ്യാസം ഇല്ലാത്ത പാവം കർഷകർ അത് വിശ്വസിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

==കൂടുതൽ കാണുക ==
*[[കേരളത്തിലെ അണക്കെട്ടുകളുടെ പട്ടിക]]
*[[കേരളത്തിലെ ജലവൈദ്യുതപദ്ധതികളുടെ പട്ടിക]]

== അവലംബം ==
* {{cite book|title=മുല്ലപ്പെരിയാർ ഡാം: ചില വെളിപ്പെടുത്തലുകൾ|url=http://www.dcbooks.com/mullappriyar-dam-chila-velippeduthalukal-by-jastees-k-t-thomas.html|last=കെ.ടി.|first=തോമസ്|isbn=978-81-264-3885-3|publisher=ഡി.സി.ബുക്സ്|year=2012|ref=kt12|access-date=2013-04-07|archive-date=2013-01-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20130109171553/http://www.dcbooks.com/mullappriyar-dam-chila-velippeduthalukal-by-jastees-k-t-thomas.html|url-status=dead}}
* {{cite book|title=ദ മുല്ലപ്പെരിയാർ കോൺഫ്ലിക്ട്|url=http://www.nias.res.in/docs/B4-2010-%20Mullaperiyar.pdf|last=സി.ജി.|first=മധുസൂദനൻ|isbn=978-81-87663-91-1|publisher=നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് അഡ്വാൻസ്ഡ് സ്റ്റഡീസ്|year=2010|ref=mc10|access-date=2013-04-08|archive-date=2011-12-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20111215152402/http://www.nias.res.in/docs/B4-2010-%20Mullaperiyar.pdf|url-status=dead}}

{{reflist|3}}

== അധികവായനയ്ക്ക് ==
* [http://wrmin.nic.in/index3.asp?subsublinkid=739&amp;langid=1&amp;sslid=733 ജലവിഭവ മന്ത്രാലയം - ഭാരതസർക്കാർ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111201203133/http://wrmin.nic.in/index3.asp?subsublinkid=739&amp;langid=1&amp;sslid=733 |date=2011-12-01 }}
* [http://www.theconstructioncivil.com/2011/07/surkhi-mortar.html സുർഖി മിശ്രിതം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111125032353/http://www.theconstructioncivil.com/2011/07/surkhi-mortar.html |date=2011-11-25 }}
* [http://www.ielrc.org/content/e0609.pdf പഠനം]
* [http://www.cwc.nic.in/main/downloads/National%20Register%20of%20Large%20Dams%202009.pdf ഇന്ത്യയിലെ അണക്കെട്ടുകൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180219204531/http://www.cwc.nic.in/main/downloads/National%20Register%20of%20Large%20Dams%202009.pdf |date=2018-02-19 }}
* [http://mowr.gov.in/index3.asp?subsublinkid=751&amp;langid=1&amp;sslid=733 കേന്ദ്ര ജലവിഭവമന്ത്രാലയം]
* [http://www.cwc.nic.in/ ഇന്ത്യയിലെ വലിയ അണക്കെട്ടുകളെക്കുറിച്ചുള്ള ഔദ്യോഗിക വിവരം - കേന്ദ്ര ജല കമ്മീഷൻ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180202192355/http://www.cwc.nic.in/ |date=2018-02-02 }}
* [https://docs.google.com/document/d/16ZWzSbxYDdQ0SFwgzsvC85PiYJPyIVlTxGJAHIDnsUA/pub മുല്ലപ്പെരിയാർ ചിത്രങ്ങളിലൂടെ]
{{commonscat}}

== പുറംകണ്ണികൾ ==
* [http://www.janmabhumidaily.com/news247621 അണക്കെട്ടും അണയാത്ത വിവാദവും, സംഗീത് രവീന്ദ്രൻ, ജന്മഭൂമി, December 3, 2014] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141204113822/http://www.janmabhumidaily.com/news247621 |date=2014-12-04 }}

{{Dams in Kerala}}

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ അണക്കെട്ടുകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പശ്ചിമഘട്ടത്തിലെ അണക്കെട്ടുകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പെരിയാറിലെ അണക്കെട്ടുകൾ]]</text>
      <sha1>1dcbwccxcq5zwywywoixg0qthm60cf7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>മീനച്ചിലാർ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5843</id>
    <revision>
      <id>4660853</id>
      <parentid>4660458</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T16:59:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4660853</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29194" sha1="l894b4736c8646fwyixe00p9sn9c6zi" xml:space="preserve">{{prettyurl|Meenachil River}} 
{{Infobox river
  | name              = Meenachil River (Gauna, Kavanar, Valanjar, Indiar)
  | image             = മീനച്ചിലാർ ഈരാറ്റുപേട്ടയിൽ.jpg|
  | image_caption     = Meenachil River, view from [[Erattupetta]]
  | source1_location  = [[Western Ghats]]
  | mouth_location    = [[Vembanad Lake]]
  | subdivision_type1 = Country
  | subdivision_name1 = [[India]]
  | length_km = 78
  | source1_elevation = {{convert|1,156|m|ft|abbr=on}}
  | discharge1_avg    =
  | basin_size        =
}}
[[പ്രമാണം:Meenachil aaru - kottayam.jpg|ലഘുചിത്രം|മീനച്ചിലാർ]]
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] ഒരു ജില്ലയായ [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയത്തിന്റെ]] ഹൃദയഭാഗത്തുകൂടി ഒഴുകുന്ന നദിയാണ് '''മീനച്ചിലാർ'''. കവനാർ, വളഞ്ഞാർ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. 78 കിലോമീറ്റർ നീളമുള്ള നദി ഇത് പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ ഭാഗമായ [[ഇടുക്കി ജില്ല|ഇടുക്കി ജില്ലയിലെ]] [[വാഗമൺ|വാഗമണ്ണിലെ]] [[കുടമുരുട്ടി മല|കുടമുരുട്ടി മലയിൽ]] നിന്നുൽഭവിച്ച് [[പൂഞ്ഞാർ]], തീക്കോയി, [[ഈരാറ്റുപേട്ട]], [[ഭരണങ്ങാനം]], [[പാലാ]], മുത്തോലി,  ചേർപ്പുങ്കൽ, [[കിടങ്ങൂർ (കോട്ടയം)|കിടങ്ങൂർ]], [[കട്ടച്ചിറ]], [[ഏറ്റുമാനൂർ]], [[കോട്ടയം]] [[കുമരകം]] എന്നിവിടങ്ങളിലൂടെ ഒഴുകി [[വേമ്പനാട് കായൽ|വേമ്പനാട് കായലിൽ]] ചെന്നു ചേരുന്നു.&lt;ref name=mano1&gt;{{cite news|title=തുള്ളൊയൊഴുകിയിരുന്നു, ഒരു കാലം|url=http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=15142015&amp;programId=7940900&amp;BV_ID=@@@&amp;tabId=21|accessdate=2013 ഒക്ടോബർ 4|newspaper=മനോരമ ഓൺലൈൻ|date=2013 ഒക്ടോബർ 4|archive-date=2013-10-04|archive-url=https://archive.today/20131004150148/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=15142015&amp;programId=7940900&amp;BV_ID=@@@&amp;tabId=21|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; ദ്രൂതഗതിയിലുള്ള വെള്ളപ്പൊക്കം, കനത്ത അടിയൊഴുക്കുകൾ, പർവതങ്ങളിൽ നിന്ന് ഒഴുകിയെത്തുന്ന മരങ്ങളും മറ്റ് അവശിഷ്ടങ്ങളും കാരണം കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രക്ഷുബ്ധമായ നദികളിൽ ഒന്നാണിത്. 

[[പശ്ചിമഘട്ടം|പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ]] നിന്നും ഉൽഭവിക്കുന്ന പല അരുവികൾ ചേർന്നാണ് മീനച്ചിലാറ് ഉണ്ടാവുന്നത്. നദിയുടെ കടൽനിരപ്പിൽ നിന്നുള്ള ഉയരം മലയോടു ചേർന്നുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ 77 മുതൽ 1156 മീറ്റർ വരെയും മദ്ധ്യ പ്രദേശങ്ങളിൽ 8 മുതൽ 68 മീറ്റർ വരെയും താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ 2 മീറ്ററിൽ താഴെയുമാണ്. 1208 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ പ്രദേശത്തെ മീനച്ചിലാർ നനയ്ക്കുന്നു. ഒരു വർഷം 23490 ലക്ഷം ഘന മീറ്റർ ജലം മീനച്ചിലാറിൽ കൂടി ഒഴുകുന്നു. ഉപയോഗയോഗ്യമായ 11100 ലക്ഷം ഘന മീറ്റർ ജലം മീനച്ചിലാർ വർഷംതോറും പ്രദാനം ചെയ്യുന്നു. ചെറുതും വലുതുമായി 38 പോഷക നദികളാണ് മീനച്ചിലാറിനുള്ളത്. തീക്കോയ് ആറ്, പൂഞ്ഞാർ ആറ്, ചിറ്റാർ എന്നിവയാണ് ഇതിൻ്റെ പ്രധാന പോഷകനദികൾ. ഇവയ്ക്കു പുറമേ മീനച്ചിലാറിൽ ലയിക്കുന്ന 47 ഉപ-പോഷക നദികളും 114 ചെറിയ അരുവികളും ഉണ്ട്. 

== ചരിത്രം ==
മീനച്ചിലാറിന്റെ പഴയ പേരാണ് '''ഗൗണാർ'''. [[വേമ്പനാട്ടു കായൽ|വേമ്പനാട്ടു കായലിൽ]] പതിക്കുന്നു. ''കവണാർ'' &lt;ref name=mano1/&gt;എന്നും ''കൗണാർ'' വിളിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.&lt;ref&gt;വിശ്വവിജ്ഞാന കോശം, എൻ.ബി.എസ്സ്‌, 5/69&lt;/ref&gt; [[തമിഴ്‌നാട്|തമിഴ്‌നാട്ടിലെ]] [[കുംഭകോണം|കുംഭകോണത്തുനിന്നും]] കർഷകരായ [[വെള്ളാളർ|വെള്ളാളരും]] കാവേരിപൂം പട്ടണത്തു നിന്നും കച്ചവടക്കാരായ വെള്ളാളരും കേരളത്തിലെ മലയോര മേഖലകളിലേക്കു കുടിയേറി. ഇരുകൂട്ടരും [[മധുര മീനാക്ഷി‍ക്ഷേത്രം|മധുര മീനാക്ഷിഭക്തരായിരുന്നതിനാൽ]], അവർ കുടിയേറിയ [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളിയിലും]] [[പൂഞ്ഞാർ|പൂഞ്ഞാറിലും]] മീനാക്ഷി കോവിലുകൽപണിയിച്ചതോടെ, പ്രദേശത്തിനു [[മീനച്ചിൽ]] എന്നു പേരു വീണു. ഈ പ്രദേശത്തിലൂടെ ഒഴുകിയിരുന്ന ഗൗണാർ മീനച്ചിലാറും ആയിത്തീർന്നു എന്നു വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. കോട്ടയം നാഗമ്പടത്തിനു ശേഷം മീനച്ചിലാർ കവണാർ എന്നാണ് വിളിക്കപ്പെടുന്നത്.&lt;ref name=mano1/&gt;

1750 ജനുവരി 3- നു [[മാർത്താണ്ഡവർമ്മ|മാർത്താണ്ഡവർമ്മ മഹാരാജാവ്‌]] ആദ്യ തൃപ്പടി ദാനം നടത്തി ശ്രീപദ്മനാഭ ദാസനാകുമ്പോൾ, [[തിരുവിതാംകൂർ|തിരുവിതാംകൂറിന്റെ]] അതിർത്തി കവണാർ ആയിരുന്നതായി രേഖകളിൽ നിന്നു മനസ്സിലാകാം. മീനച്ചിൽ ആർ എന്ന പേർ അതിനുശേഷമാണുണ്ടായത്‌.
{{Cquote|മാർത്താണ്ഡവർമ്മരായ തൃപ്പാപ്പൂർ മൂപ്പിൽ നിന്നും താങ്കൾക്കൊള്ള

തോവാളകോട്ടക്കു പടിഞ്ഞാറ്‌ കവണാറിനു കിഴക്കൊള്ള ഈ രാച്ചിയത്തിനകത്തൊള്ള

നാളിതുവരെ നമക്ക്‌ അവകാശമായിട്ട്‌ അപഭവിച്ചു വരുന്ന വത്തുകൃത്യങ്ങളും താനമാനങ്ങളും

ഏർപ്പേരിൽപ്പെട്ടതും പെരുമാൾ ശ്രീപണ്ടരാത്തിലേയും ചർച്ച്വാർപ്പണമായി ആചന്നിരാർക്കമേ എഴുതിക്കൊടുത്താൻ}}
എന്നായിരുന്നു ത്രിപ്പടിദാനത്തിലെ പ്രസക്തമായ വരികൾ.&lt;ref&gt;
വിജ്ഞാനകോശം,എൻ.ബി.എസ്സ്‌ , 9/627
&lt;/ref&gt;

==പേരിനു പിന്നിൽ==
തമിഴ്നാട്ടിൽ നിന്നും വന്നവർ നാടു വാണകാലത്ത് അവരുടെ കുലദൈവമായ മധുരമീനാക്ഷിയുടെ നാമത്തിൽ തങ്ങൾക്കൊരു നാടും നദിയും വേണമെന്ന് ആഗ്രഹിച്ചു. അങ്ങനെ നിലവിൽ വന്ന മീനാക്ഷിയാർ ലോപിച്ചാണ് മീനച്ചിലാർ ആയതെന്നു പറയപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=mano1/&gt;

== ഐതിഹ്യം ==
[[അഗസ്ത്യൻ|അഗസ്ത്യമഹർഷി]]യുടെ കമണ്ഡലു മറിഞ്ഞ് [[കാവേരി നദി]] ഉദ്ഭവിച്ചപോലെ ഗൗണമഹർഷിയുടെ കമണ്ഡലു മറിഞ്ഞപ്പോൾ ഉൽഭവിച്ച ജലപ്രവാഹത്തിൽ നിന്നു രൂപമെടുത്തു എന്നാണ് ഐതിഹ്യം.&lt;ref&gt;ക്ഷേത്രവിജ്ഞാന കോശം,പി. രാജേന്ദ്രൻ, ഡി.സി ബുക്സ്‌&lt;/ref&gt;.&lt;ref name=mano1/&gt; തന്മൂലമാണ് നദിയ്ക്ക് '''ഗൗണാർ''' എന്ന പേര് വന്നത്. ഇത് ലോപിച്ച് കവണാറും കൗണാറുമായി.

== പദ്ധതികൾ ==
[[കേരള സംസ്ഥാന വിദ്യുച്ഛക്തി വകുപ്പ്]] മീനച്ചിലാറിൽ നിന്നുള്ള വെള്ളം [[ഇടുക്കി അണക്കെട്ട്|ഇടുക്കി അണക്കെട്ടിലേക്ക്]] തിരിച്ചുവിടാനായി [[വാഗമൺ|വാഗമണ്ണിന്]] അടുത്തായി രണ്ട് തുരങ്കങ്ങൾ നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇവയിൽ ഒരെണ്ണം വഴിക്കടവ് തടയണയിൽ നിന്ന് [[കരിന്തിരി]]യിലേക്കും മറ്റേത് [[കൂട്ടിയാർ]] നിന്ന് [[കപ്പക്കനം|കപ്പക്കനത്തേക്കുമാണ്]].

കേരള സർക്കാർ 2006-ൽ [[മീനച്ചിൽ നദീതട പദ്ധതി]]ക്ക് ഉയർന്ന പ്രാധാന്യം നൽകിയിരിക്കുന്നു. ഈ പദ്ധതി [[മൂവാറ്റുപുഴ]]യിലുള്ള അധിക ജലത്തെ മീനച്ചിലാറിലേക്ക് തിരിച്ചുവിടാനായി [[അറക്കുളം|അറക്കുളത്തുനിന്ന്]] [[മേലുക്കടവ്|മേലുക്കടവിലേക്ക്]] ഒരു തുരങ്കം നിർമ്മിക്കാൻ വിഭാവനം ചെയ്യുന്നു. തുരങ്കത്തിന്റെ നിർമ്മാണം ഈ പ്രദേശത്തെ ജല ലഭ്യത കൂട്ടുവാൻ സഹായിക്കുന്നു.

== പരിസ്ഥിതി പ്രശ്നങ്ങൾ ==
[[ചിത്രം:ഒഴുക്കുമുറിഞ്ഞ മീനച്ചിലാർ.JPG|thumb|300px|2009 ഫെബ്രുവരി മാസം വേനലിൽ മീനച്ചിലാറിന്റെ ഒഴുക്ക് ഇടമുറിഞ്ഞു പോയിരിക്കുന്നു, [[പാലാ]] നഗരത്തിൽ നിന്നുമുള്ള ദൃശ്യം]]
അടുത്തകാലത്തായി മീനച്ചിൽ നദീതടത്തിൽ പല പ്രധാ‍ന പരിസ്ഥിതി പ്രശ്നങ്ങളും ഉടലെടുത്തിരിക്കുന്നു. അവയിൽ ചിലത് ചുവടെ ചേർക്കുന്നു.

#മീനച്ചിലാറിലെ ജലം വഴിക്കടവ് തടയണയിൽ നിന്ന് ഇടുക്കി അണക്കെട്ടിലേക്ക് തിരിച്ചുവിടുന്നത് നദിയിലെ ജല ലഭ്യത കുറയ്ക്കുന്നു.
#[[വാഗമൺ|വാഗമണിൽ]] വിനോദ സഞ്ചാരത്തിന്റെ അമിതമായ ആധിക്യം മീനച്ചിലാറിന്റെയും പരിസര പ്രദേശത്തെയും ജീവജാലങ്ങളെയും പരിസ്ഥിതി സന്തുലിതാവസ്ഥയെയും ബാധിക്കുന്നു.
#ഒരുപാട് തടയണകളുടെ നിർമ്മാണം
#അനധികൃത മണൽ‌വാരൽ മൂലം നദിയുടെ അടിത്തട്ട് നശിച്ചു.
#നെൽപ്പാടങ്ങൾ നികത്തി വാണിജ്യ-ഗാർഹിക ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്നത്.
#നെൽപ്പാടങ്ങളിൽ നിന്ന് കളിമണ്ണും ചെളിയും ചുടുകട്ട വ്യവസായത്തിനായി വാരിക്കൊണ്ടുപോവുന്നത്.
#[[ഈരാറ്റുപേട്ട]], [[പാലാ]], [[ഏറ്റുമാനൂർ]], [[കോട്ടയം]] എന്നി സ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്ന് നദിയിലേക്ക് നഗര മാലിന്യങ്ങൾ തള്ളുന്നത്.

== സാംസ്കാരിക സ്വാധീനം ==
[[കോട്ടയം]] (കോട്ടയ്ക്കകം), ഹെറിറ്റേജ്‌ പ്രദേശം ആയി അംഗീകാരം കിട്ടിയ താഴത്തങ്ങാടി,  എം.ബി.ബി.എസ്സ്‌ ബിരുദം എടുത്ത ആദ്യ മലയാളി [[പുന്നൻ ലൂക്കോസ്‌|ഡോ. പുന്നൻ ലൂക്കോസിന്റെ]] ജന്മനാടായ[[അയ്മനം|അയ്മനവും]] മീനച്ചിലാറിന്റെ കരയിലാണ്‌. [[അരുന്ധതി റോയ്|അരുന്ധതി റോയി]]യുടെ [[ബുക്കർ സമ്മാനം]] ലഭിച്ച കൃതിയായ &quot;''[[ദ് ഗോഡ് ഓഫ് സ്മാൾ തിംഗ്സ്]]''&quot; (കൊച്ചു കൊച്ചു കാര്യങ്ങളുടെ തമ്പുരാൻ) മീനച്ചിലാറ് ഒഴുകുന്ന അയ്മനം ഗ്രാമത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് എഴുതിയിരിക്കുന്നത്. അരുന്ധതിയുടെ നോവലിലെ കഥാപാത്രവുമാണ്‌ മീനച്ചിലാർ.&lt;ref&gt;
ഗോഡ്സ്‌ ഓഫ്‌ സ്മോൽ തിങ്ങ്സ്‌, അരുന്ധതി റോയ്‌
&lt;/ref&gt; [[കാക്കനാടൻ|കാക്കനാടന്റെ]] ''[[ഒറോത]]'' എന്ന കൃതിയിലെ മുഖ്യകഥാപാത്രമായ ''ഒറോത'' [[തൊണ്ണൂറ്റൊമ്പതിലെ വെള്ളപ്പൊക്കം|തൊണ്ണൂറ്റൊമ്പതിലെ വെള്ളപ്പൊക്കത്തിൽ]] മീനച്ചിലാറ്റിലൂടെ ഒഴുകിയെത്തിയവളാണ്&lt;ref name=&quot;dbd&quot;&gt;{{cite web|title=ഒറോത|url=http://www.deshabhimani.com/periodicalContent3.php?id=352|publisher=[[ദേശാഭിമാനി]]|accessdate=11 ഓഗസ്റ്റ് 2012|author=ടി ടി പ്രഭാകരൻ}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. 1997-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ [[ലേലം (ചലച്ചിത്രം‌)|ലേലം]] എന്ന ചിത്രത്തിൽ [[എം.ജി. സോമൻ]] അവതരിപ്പിച്ച ആനക്കാട്ടിൽ ഈപ്പച്ചൻ എന്ന കഥാപാത്രം, മീനച്ചിലാറ് നീന്തിക്കയറി കാട്ടിൽ കള്ളക്കാച്ച് തുടങ്ങിയാണ് താൻ മദ്യവ്യവസായത്തിലേയ്ക്ക് കടന്നതെന്ന് പറയുന്നുണ്ട്.
== സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയും സംസ്കാരവും ==
[[File:Town On banks of meenachil river.jpg|thumb|മീനച്ചിൽ നദീതീരത്തെ പാലാ പട്ടണം]]
മീനച്ചിൽ നദി കോട്ടയം ജില്ലയിലെ പ്രധാന നദിയാണ്. ഈരാറ്റുപേട്ട, പാലാ, ഏറ്റുമാനൂർ, കോട്ടയം തുടങ്ങിയ പ്രധാന പട്ടണങ്ങളിലെയും നഗരങ്ങളിലെയും ലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകൾ കുടിവെള്ളത്തിനും വാണിജ്യ ആവശ്യങ്ങൾക്കുമുള്ള ജലത്തിനുമായി ഈ നദിയെ ആശ്രയിക്കുന്നു. പണ്ട് റോഡ് ഗതാഗതം അത്ര വികസിച്ചിട്ടില്ലാതിരുന്ന കാലത്ത്, കെട്ടുവള്ളങ്ങൾ മീനച്ചിലിലൂടെ ഈരാറ്റുപേട്ടയ്ക്ക് ഏകദേശം 2 കിലോമീറ്റർ മുകളിലേക്ക് വരെ ചരക്കുകൾ കൊണ്ടുപോയിരുന്നു. അവിടെ നിന്ന് കൊപ്ര, സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങൾ, തടി തുടങ്ങിയ കാർഷിക ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ ആലപ്പുഴ തുറമുഖത്തേക്ക് എത്തിച്ചിരുന്നു. ആയിരക്കണക്കിന് കർഷകർ കൃഷിക്കായി നദിയിലെ വെള്ളം ഉപയോഗിക്കുന്നു. കോട്ടയം ജില്ലയിലെ കിഴക്കൻ മലനിരകളിൽ നിന്നുള്ള മഴവെള്ളം കടലിലേക്ക് ഒഴുകിപ്പോകുന്നതിനുള്ള സ്വാഭാവിക ജലപാത കൂടിയാണ് മീനച്ചിൽ നദി.

നദീതീരങ്ങളിൽ പ്രധാന നഗരങ്ങളും വാണിജ്യകേന്ദ്രങ്ങളും വളർന്നുവന്നിട്ടുണ്ട്. തിരുവിതാംകൂറിന്റെ ഈ പ്രദേശത്തിന്റെ സംസ്കാരത്തിന്റെ വളർച്ചയിലും രൂപീകരണത്തിലും ഈ നഗരങ്ങൾ പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ചു. കടലിലെത്തുന്നതിന് മുമ്പ് മീനച്ചിൽ നദിയിലെ വെള്ളം വേമ്പനാട് കായലിൽ എത്തുന്നു. ഇതുവഴി കോട്ടയം പ്രദേശത്തെയും പടിഞ്ഞാറൻ തീരത്തെയും കായൽപ്രദേശങ്ങളെയും ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള ജലാശയങ്ങളുടെ രൂപീകരണത്തിൽ നദിക്ക് വലിയ പങ്കുണ്ട്. മൺസൂൺ കാലത്ത് നദി നിറഞ്ഞൊഴുകുകയും പലപ്പോഴും സമീപത്തെ താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ വെള്ളപ്പൊക്കമുണ്ടാകുകയും ചെയ്യുന്നു. എന്നാൽ നദീതീരത്തും പോഷകനദികളുടെ സമീപപ്രദേശങ്ങളിലും താമസിക്കുന്നവർ നദിയുടെ ജലം സംഭരിച്ചുനിർത്താനുള്ള ശേഷി കുറയുന്നതിൽ ആശങ്കാകുലരാണ്. വൃക്ഷാവരണം നഷ്ടപ്പെടുന്നതും മേൽമണ്ണ് ഒലിച്ചുപോകുന്നതും നിയമാനുസൃതവും അനധികൃതവുമായ മണൽ ഖനനം വർധിക്കുന്നതുമാണ് ഇതിന്റെ പ്രധാന കാരണങ്ങൾ. അതോടൊപ്പം നദീതീരങ്ങളിലുടനീളം മാലിന്യം വലിച്ചെറിയുന്നത് ഗുരുതരമായ ജലമലിനീകരണത്തിനും കാരണമാകുന്നു. വേനൽക്കാലത്ത് ഇപ്പോൾ രൂക്ഷമായ ജലക്ഷാമം അനുഭവപ്പെടുന്നു. മഴയെ ആശ്രയിച്ച് ഒഴുകുന്ന ഈ ശക്തമായ നദി വേനൽക്കാലത്ത് ഏതാണ്ട് പൂർണമായും വറ്റിപ്പോകുന്ന അവസ്ഥയിലാകുന്നു. ഗൗരവമുള്ളതും അടിയന്തരവുമായ നടപടികൾ സ്വീകരിച്ചില്ലെങ്കിൽ, മീനച്ചിൽ നദി സമീപഭാവിയിൽ തന്നെ അതീവ മലിനമായ നദിയായി മാറുകയും, അതിനെ ആശ്രയിക്കുന്ന വലിയൊരു ജനവിഭാഗത്തെ പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കുകയും ചെയ്യാം.

== നദിക്കുള്ള ഭീഷണികൾ ==
മീനച്ചിൽ നദി മണൽ മാഫിയ നടത്തുന്ന വ്യാപകമായ അനധികൃത മണൽ ഖനനത്തിന്റെ ഭീഷണി നേരിടുന്നു. പണ്ട് മീനച്ചിൽ നദിയുടെ തീരങ്ങൾ സമൃദ്ധമായ മണൽപ്പരപ്പുകളാൽ നിറഞ്ഞിരുന്നു. എന്നാൽ ഇപ്പോൾ പല ഭാഗങ്ങളിലും നദീതീരങ്ങൾ ചെളിയും പുല്ലും നിറഞ്ഞ നിലയിലായിരിക്കുന്നു. അനധികൃത മണൽ ഖനനം നദിയുടെ സ്വാഭാവിക ഘടനയെയും ജലസംഭരണശേഷിയെയും പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കുന്നു. കൂടാതെ, പ്രത്യേകിച്ച് വേനൽക്കാലത്ത് മലിനജലം നദിയിലേക്ക് എത്തുന്നത് മീനച്ചിൽ നദിയിലെ ജലത്തെ മലിനമാക്കുന്നു. പ്ലാസ്റ്റിക്, മാലിന്യങ്ങൾ, മറ്റ് പാഴ്‌വസ്തുക്കൾ എന്നിവയും നദിക്ക് വലിയ ഭീഷണിയാണ്. നദീതടത്തിലെ കൃഷിയിടങ്ങളിൽ അമിതമായി രാസവളങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതും, നദിയിൽ സോപ്പുകളും ശക്തമായ ഡിറ്റർജന്റുകളും ഉപയോഗിക്കുന്നതും ജലത്തിന്റെ ഗുണനിലവാരത്തെയും നദിയുടെ പ്രകൃതിസൗന്ദര്യത്തെയും കൂടുതൽ ദോഷകരമായി ബാധിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Meenachil river is facing an existential crisis |url=https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/meenachil-river-is-facing-an-existential-crisis-1.8301213 |access-date=8 February 2024 |publisher=Mathrubhumi |date=11 February 2023}}&lt;/ref&gt;
== വെള്ളപ്പൊക്കം ==

മൺസൂൺ കാലത്ത് ഉണ്ടാകുന്ന വാർഷിക വെള്ളപ്പൊക്കങ്ങളിൽ നിന്ന് മീനച്ചിൽ നദിയും ഒഴിവാകുന്നില്ല. മറ്റ് വലിയ നദികളെപ്പോലെ തന്നെ ഇവിടെയും വെള്ളപ്പൊക്കം ജനജീവിതത്തിന് വലിയ നാശനഷ്ടങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കാറുണ്ട്. നദിയുടെ ആഴം കാരണം വെള്ളപ്പൊക്കകാലത്ത് മീനച്ചിൽ നദി വളരെ അപകടകരവും ശക്തമായ ഒഴുക്കുള്ളതുമായി മാറുന്നു. മഴ പെയ്ത് ഏതാനും മിനിറ്റുകൾക്കുള്ളിൽ തന്നെ നദി ഒരു ചെറിയ നീരൊഴുക്കിൽ നിന്ന് വൻ ജലപ്രവാഹമായി മാറാൻ കഴിയും.

2018-ൽ മീനച്ചിൽ നദിയിൽ വലിയ വെള്ളപ്പൊക്കങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി. പിന്നീട് കേരളത്തിലെ മറ്റ് നദികളിൽ നിന്നുള്ള ജലപ്രവാഹങ്ങളോടൊപ്പം ചേർന്ന് ഇത് വലിയ വെള്ളപ്പൊക്കത്തിന് കാരണമായി. കനത്ത മഴയും വെള്ളപ്പൊക്കവും മൂലം ഉണ്ടായ 2018-ലെ കേരള പ്രളയത്തിലും മീനച്ചിൽ നദി പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ചു. ഈ പ്രളയം കേരളത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ മനുഷ്യജീവഹാനികളിലൊന്നിനും കാരണമായി.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Meenachil river stares at death post flood havoc |url=https://www.onmanorama.com/news/kerala/2018/09/05/meenachil-river-stares-at-death-post-flood-havoc.html |website=onmanorama.com |publisher=Manorama Online |access-date=8 February 2024 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

== ചിത്രശാല ==
&lt;gallery caption=&quot;മീനച്ചിലാറിന്റെ കൂടുതൽ ചിത്രങ്ങൾ&quot; widths=&quot;140px&quot; heights=&quot;100px&quot; perrow=&quot;5&quot;&gt;
പ്രമാണം:മീനച്ചിലാർ ഈരാറ്റുപേട്ടയിൽ.jpg|മീനച്ചിലാർ ഈരാറ്റുപേട്ടയിൽ
പ്രമാണം:Meenachil river at poonjar.JPG|മീനച്ചിലാർ [[പൂഞ്ഞാർ|പൂഞ്ഞാറിൽ]]
[...]
&lt;/gallery&gt;

== അവലംബം ==
{{commonscat|Meenachil River}}
&lt;References/&gt;

{{നദി-അപൂർണ്ണം}}
{{Rivers of Kerala}}
{{കോട്ടയം ജില്ല}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നദികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കോട്ടയം ജില്ല]]</text>
      <sha1>l894b4736c8646fwyixe00p9sn9c6zi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ആറ്റിങ്ങൽ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6085</id>
    <revision>
      <id>4661017</id>
      <parentid>4655280</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T07:18:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4661017</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39549" sha1="2ih84yypm4az48yfqzcpm9tddt5cuw2" xml:space="preserve">{{prettyurl|Attingal}}
{{കേരളത്തിലെ സ്ഥലങ്ങൾ
|സ്ഥലപ്പേർ= ആറ്റിങ്ങൽ
|അപരനാമം = 
|ജില്ല/മഹാനഗരം/പട്ടണം/ഗ്രാമം=പട്ടണം
|അക്ഷാംശം = 8.6944
|രേഖാംശം = 76.8164
|ജില്ല = തിരുവനന്തപുരം
|ഭരണസ്ഥാപനങ്ങൾ = ആറ്റിങ്ങൽ മുനിസിപ്പാലിറ്റി
|ഭരണസ്ഥാനങ്ങൾ = 
|ഭരണനേതൃത്വം = 
|വിസ്തീർണ്ണം =   
|ജനസംഖ്യ = 35,648&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&amp;state5=999 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2004-06-16 |archive-date=2004-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&amp;state5=999 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|ജനസാന്ദ്രത =  
|Pincode/Zipcode = 695101
|TelephoneCode = 0470 
|പ്രധാന ആകർഷണങ്ങൾ = 
|കുറിപ്പുകൾ=
|}}
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[തിരുവനന്തപുരം ജില്ല|തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിൽ]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു പട്ടണമാണ് '''ആറ്റിങ്ങൽ'''. തിരുവനന്തപുരത്ത് നിന്നും 26.9 കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ആറ്റിങ്ങൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.

ആറ്റിങ്ങൽ ഒരു മുനിസിപ്പാലിറ്റിയും കേരളത്തിലെ തിരുവനന്തപുരം മെട്രോപൊളിറ്റൻ ഏരിയയുടെ വടക്കൻ പ്രാന്തപ്രദേശവുമാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.keralatourism.org/routes-locations/attingal--mun-/id/1219 |title=Attingal Mun., Thiruvananthapuram District, Kerala, India |website=Kerala Tourism |language=en |access-date=2026-08-06}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://trivandrum.nic.in/en/public-utility/attingal-municipality/ |title=Attingal Municipality {{!}} District Thiruvananthapuram, Government of Kerala {{!}} India |language=en-US |access-date=2026-08-06}}&lt;/ref&gt;  തിരുവിതാംകൂർ രാജകുടുംബത്തിന്റെ (വേണാട്) മാതൃഭവനവും പൂർവ്വിക വസതിയുമാണ് ആറ്റിങ്ങൽ . തിരുവിതാംകൂറിന് കീഴിലുള്ള ആറ്റിങ്ങൽ തിരുമൂപ്പിൽ സ്വരൂപം എന്ന പേരിൽ സ്ത്രീ രാജകുടുംബാംഗങ്ങൾ (ആറ്റിങ്ങൽ റാണികൾ) ഭരിച്ചിരുന്നു.

ചിറയിൻകീഴ് താലൂക്കിന്റെ ആസ്ഥാനമാണിത്. താലൂക്ക് ഓഫീസ്, കോടതി സമുച്ചയം, ഡെപ്യൂട്ടി പോലീസ് സൂപ്രണ്ടിന്റെ ഓഫീസ്, സിവിൽ സ്റ്റേഷൻ, ട്രഷറികൾ തുടങ്ങിയ താലൂക്കിലെ പ്രധാന സർക്കാർ സ്ഥാപനങ്ങൾ ആറ്റിങ്ങലിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1924-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് രൂപീകരിച്ച കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന മുനിസിപ്പാലിറ്റികളിൽ ഒന്നാണിത്. 1914-ൽ, ആറ്റിങ്ങൽ ടൗൺ ഇംപ്രൂവ്‌മെന്റ് അതോറിറ്റി (ടിഐഎ) രൂപീകരിച്ചു. 1922-ലെ തിരുവിതാംകൂർ മുനിസിപ്പാലിറ്റി റെഗുലേഷൻ ആക്ട് ആറ്റിങ്ങൽ മുനിസിപ്പാലിറ്റി രൂപീകരിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് വരെ ഈ നിബന്ധന  ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. നഗര കേന്ദ്രമായ തമ്പാനൂരിൽ നിന്ന് 30 കിലോമീറ്റർ (19 മൈൽ) വടക്കായിട്ടാണ് ആറ്റിങ്ങൽ ടൗൺ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ജില്ലയിലെ ഏറ്റവും ജനസാന്ദ്രതയുള്ള മൂന്നാമത്തെ മുനിസിപ്പാലിറ്റിയാണ് ആറ്റിങ്ങൽ.
== ഭൂമിശാസ്ത്രം ==
അക്ഷാംശം 76.83° കിഴക്കും 8.68° വടക്കും ആയി സമുദ്രനിരപ്പിൽ   നിന്ന് 23 മീറ്റർ (75 അടി) ഉയരത്തിൽ ആറ്റിങ്ങൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.  &lt;ref&gt;http://www.fallingrain.com/world/IN/13/Attingal.html&lt;/ref&gt;
== പദോൽപ്പത്തി ==

ആറ്റിങ്ങൽ എന്ന പേര് &quot;ആറ്റിൻകര&quot; എന്ന പേരിൽ നിന്നാണ് ഉരുത്തിരിഞ്ഞതെന്ന് പരക്കെ വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു, &quot;നദീതീരങ്ങൾ&quot; എന്നർത്ഥം വരുന്ന ഇത്, മാമോം, പൂവൻപാറ എന്നിവിടങ്ങളിലെ മുനിസിപ്പാലിറ്റിയുടെ വടക്കും തെക്കും അതിർത്തികളിലൂടെ ഒഴുകുന്ന [[വാമനപുരം നദി]]യെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
== ജനസംഖ്യാശാസ്‌ത്രവും ചരിത്രവും ==
[[File:Attingal.jpg|thumb|ആറ്റിങ്ങലിലെ NH 66]]

2011 ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം, &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=674053|title = Census of India: Search Details}}&lt;/ref&gt;ആറ്റിങ്ങലിൽ 37,346 ജനസംഖ്യയുണ്ട്. ജനസംഖ്യയിൽ 17,009 പുരുഷന്മാരും 20,337 സ്ത്രീകളുമാണ്.

2026 ൽ കണക്കാക്കിയിരിക്കുന്ന 2011 ലെ സെൻസസ് ഡാറ്റ അനുസരിച്ച്, ആറ്റിങ്ങൽ മുനിസിപ്പാലിറ്റിയുടെ ശരാശരി സാക്ഷരതാ നിരക്ക് 96.65% ആണ്. ഇത് കേരള സംസ്ഥാന ശരാശരിയായ 94% നേക്കാൾ വളരെ കൂടുതലാണ്. പട്ടണത്തിലെ പുരുഷ സാക്ഷരത ഏകദേശം 97.71% ആണ്. അതേസമയം സ്ത്രീ സാക്ഷരത 95.77% ആണ്. സമീപ വർഷങ്ങളിൽ പട്ടണം ശുചിത്വത്തിന് പേരുകേട്ടതാണ്. മുനിസിപ്പാലിറ്റി നിരവധി പദ്ധതികൾ ഏറ്റെടുത്തിട്ടുണ്ട്, അവ വിജയകരമായിരുന്നു. വിജയകരമായ നിരവധി പദ്ധതികൾ മുനിസിപ്പാലിറ്റി നേടിയിട്ടുണ്ട്. ഈ വിജയത്തിന് മുനിസിപ്പാലിറ്റി രണ്ട് അവാർഡുകളും നേടിയിട്ടുണ്ട്.
=== ചരിത്രം ===

ആറ്റിങ്ങലും അഞ്ചുതെങ്ങ് കലാപവും ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാരിനെതിരെ കേരളത്തിൽ നടന്ന ചരിത്രത്തിലെ ആദ്യത്തെ കലാപമാണ്.

ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ സൃഷ്ടിച്ച കുരുമുളക് വിറ്റതിന് 1697-ൽ അഞ്ചുതെങ്ങ് കലാപം/ലഹള നടന്നു. ബ്രിട്ടീഷുകാർക്കെതിരെ കേരളത്തിൽ നടന്ന ആദ്യത്തെ കലാപമായിരുന്നു ഇത്. തുടർന്ന് 1721-ൽ ആറ്റിങ്ങലിൽ പൊട്ടിത്തെറി ഉണ്ടായി. ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാരിനെതിരെ ആദ്യത്തെ സംഘടിത കലാപം [[വേണാട് ഉടമ്പടി]] പ്രകാരം ഇത് പരിഹരിക്കപ്പെട്ടു.
== രാഷ്ട്രീയം ==

ആറ്റിങ്ങൽ നിയമസഭാ മണ്ഡലം ആറ്റിങ്ങൽ (ലോക്സഭാ മണ്ഡലം) യുടെ ഭാഗമാണ്.&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=http://archive.eci.gov.in/se2001/background/S11/KL_Dist_PC_AC.pdf
 |title=Assembly Constituencies - Corresponding Districts and Parliamentary Constituencies
 |access-date=2008-10-21
 |work=Kerala
 |publisher=Election Commission of India
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081030085443/http://archive.eci.gov.in/se2001/background/S11/KL_Dist_PC_AC.pdf
 |archive-date=30 October 2008
 |url-status=dead
}}&lt;/ref&gt; 
&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://trivandrum.nic.in/en/attingal/|title = Attingal Constituency}}&lt;/ref&gt; 

ആറ്റിങ്ങൽ ലോക്സഭാ മണ്ഡലം തെരഞ്ഞെടുപ്പ് 2021-ൽ യുണൈറ്റഡ് ഡെമോക്രാറ്റിക് ഫ്രണ്ട് (കേരള) സ്ഥാനാർത്ഥിയും ഇപ്പോഴത്തെ എംപിയുമായ ശ്രീ. അഡ്വ. അടൂർ പ്രകാശ് തിരഞ്ഞെടുത്തു. 2026-ൽ ആറ്റിങ്ങൽ നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി എംഎൽഎ ശ്രീമതി ഒ.എസ്. അംബിക തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. സിപിഐ (എം) നേതാവ് എം. പ്രദീപിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ആറ്റിങ്ങൽ മുനിസിപ്പാലിറ്റിയിലെ ഭരണ സഖ്യമാണ് ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി (എൽഡിഎഫ്). മുനിസിപ്പൽ കൗൺസിൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ എൽഡിഎഫ് ഏറ്റവും വലിയ സഖ്യമായി ഉയർന്നുവന്നു. തുടർന്ന് തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ നിയന്ത്രണം നിലനിർത്താൻ കഴിഞ്ഞു.

== ചരിത്രം ==
ആറ്റിങ്ങലിൽ നിന്നും ഏകദേശം 3 കിലോമീറ്റ അകലെയുള്ള ആവണീശ്വര കോവിലിലെ കൊല്ലവർഷം 751 - ലെ ശിലാരേഖയിൽ  ആ ക്ഷേത്രത്തെ ജീർണ്ണോദ്ധാരണം ചെയ്‌തത്‌ കൂപകരാജ്ഞിയാണെന്ന് കാണുന്നു. പുരാതന കേരളത്തിലെ കൂവളം അല്ലെങ്കിൽ കൂപകം ഇന്നത്തെ ആറ്റിങ്ങൽ ആയിരിക്കുമെന്ന് പ്രൊഫ: സുന്ദരൻ പിള്ള അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. വിവിധ ക്ഷേത്രങ്ങളുടെ ജീർണ്ണോദ്ധാരണ രേഖകളിൽ നിന്നും ചിറയിൻകീഴ് മുതൽ അഗസ്‌തീശ്വരം വരെയുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ കൂപകരാജ്യത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നതായി കരുതാം. ഇതു തന്നെയാണ് വേണാട് രാജ്യവും.

=== ആറ്റിങ്ങൽ വിപ്ലവം ===
[[അഞ്ചുതെങ്ങ്]] [[1697]]-ൽ ബ്രിട്ടീഷുകാർക്ക് ദാനമായിക്കൊടുത്തത് ഒരു വലിയവിഭാഗം തദ്ദേശവാസികളുടെ അപ്രീതിക്കു കാരണമായി. ഇംഗ്ലീഷ് ഫാക്ടറിയിൽ തദ്ദേശവാസികൾ അസഭലമായ ഒരു ആക്രമണം നടത്തി. തദ്ദേശവാസികളെ തങ്ങളുടെ സ്വഭാവം കൊണ്ടു വെറുപ്പിച്ച ബ്രിട്ടീഷ് കമ്പനി ഉടമകൾ [[1721]]-ൽ ആറ്റിങ്ങൽ റാണിയെ കണ്ട് സംസാരിക്കുവാൻ തീരുമാനിച്ചു. റാണിയെ പ്രീതിപ്പെടുത്തുവാനായി അവർ റാണിക്ക് സമ്മാനങ്ങൾ അയക്കുവാൻ തീരുമാനിച്ചു. തദ്ദേശവാസികളായ പിള്ളമാർ ഈ സമ്മാനങ്ങൾ തങ്ങൾ വഴിയേ റാണിക്കു കൈമാറാവൂ എന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഈ ആവശ്യം നിരസിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ റാണിയെ കാണാൻ പോകുന്ന വഴിക്ക് 140 ബ്രിട്ടീഷുകാർ കൂട്ടക്കൊലചെയ്യപ്പെട്ടു. ബ്രിട്ടീഷ് കോട്ട ആറുമാസത്തോളം പിള്ളമാർ വളഞ്ഞുവെച്ചു. [[തലശ്ശേരി|തലശ്ശേരിയിൽ]] നിന്ന് കൂടുതൽ ബ്രിട്ടീഷ് സൈന്യം എത്തിയപ്പോൾ മാത്രമേ ഈ കോട്ട മോചിതമായുള്ളൂ&lt;ref name=&quot;eCity&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.ecityatl.com/aboutattingal.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-01-25 |archive-date=2012-04-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120407222743/http://www.ecityatl.com/aboutattingal.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.ബ്രിട്ടീഷ് സാമ്രാജ്യത്വത്തിനെതിരായ ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യ സായുധകലാപമായിരുന്നു ആറ്റിങ്ങലിൽ അരങ്ങേറിയ കലാപം.

ഇതുപോലെ തന്നെ തലശ്ശേരി ബ്രിട്ടീഷുകാർക്ക് കൈമാറിയത് അവിടം ഭരിച്ചിരുന്ന കുറങ്ങോത്തു നായരുടെ അപ്രീതിക്കു കാരണമായി. ഒരു വിമത കോലത്തിരി രാജാവിന്റെ സുഹൃത്തായ അദ്ദേഹം 1704-05-ൽ ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനിയുടെ പണ്ടകശാല ആക്രമിച്ച് വലിയ നാശനഷ്ടങ്ങൾ വരുത്തി.&lt;ref name=&quot;eCity&quot;/&gt;

== രാഷ്ട്രീയം ==
വ്യക്തമായ ഒരു രാഷ്ട്രീയ ചായ് വും കാണിക്കാത്ത പ്രദേശമാണ് ഇത്.
== ടൂറിസം ==

=== ആറ്റിങ്ങൽ കൊട്ടാരം ===

കൊയിക്കൽ കൊട്ടാരം തിരുവിതാംകൂർ രാജകുടുംബത്തിന്റെ മാതൃഭവനമാണ്. അനിഴം തിരുനാൾ മാർത്താണ്ഡവർമ്മ ഉൾപ്പെടെയുള്ള രാജ്യത്തെ മഹാനായ ഭരണാധികാരികൾ ആറ്റിങ്ങലിലെ കൊല്ലമ്പുഴയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ കൊട്ടാരത്തിലാണ് വളർന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.historyhit.com/locations/koyikkal-palace/|title = Attingal Palace History}}&lt;/ref&gt; കേരള വാസ്തുവിദ്യ അനുസരിച്ച് കല്ലിലും മരത്തിലും നിർമ്മിച്ച ഈ കൊട്ടാരം ഏകദേശം 10 ഏക്കർ വീതിയുള്ള സ്ഥലത്താണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്, അതിന്റെ ഒരു ഭാഗം ഇപ്പോൾ സ്വകാര്യ ഉടമസ്ഥതയിലാണ്. പള്ളിയറ ഭഗവതിയെ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന 700 വർഷം പഴക്കമുള്ള ശ്രീകോവിൽ ഉൾപ്പെടെ നാല് ക്ഷേത്രങ്ങൾ കൊട്ടാരത്തിനുള്ളിൽ ഉണ്ട്. കുടുംബ ദേവതയായ തിരുവാറാട്ടുകാവ് ദേവിയുടെ ക്ഷേത്രവും കൊട്ടാര സമുച്ചയത്തിനുള്ളിലെ ഒരു ക്ഷേത്രത്തിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/attingal-palace-where-marthanda-varma-once-lived-crying-for-upkeep-1.1923371|title = Attingal Palace}}&lt;/ref&gt;'എട്ടുകെട്ട്' ഘടനയിൽ നിർമ്മിച്ച ചരിത്രപരമായി പ്രധാനപ്പെട്ട കൊട്ടാരം. ക്ഷേത്രങ്ങളും കൊട്ടാരവും നിലവിൽ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലാണ്. ഇവിടുത്തെ പ്രവേശന കവാടങ്ങളിലൊന്നായ 'ചാവടിപ്പുര' അടുത്തിടെ രാജകുടുംബം പുനർനിർമ്മിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://2030association.org/members-corner/|archive-url=https://web.archive.org/web/20230609001648/https://2030association.org/members-corner/|url-status=usurped|archive-date=9 June 2023|title = Attingal Palace Restoration}}&lt;/ref&gt;
=== അഞ്ചുതെങ്ങ് കോട്ട ===

ആറ്റിങ്ങൽ നഗരത്തിൽ നിന്ന് 10 കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് അഞ്ചുതെങ്ങ് എന്ന ചരിത്ര കോട്ടയും പ്രശസ്തമായ ശിവക്ഷേത്രം അവനവഞ്ചേരി ശ്രീ ഇണ്ടിളയപ്പൻ ക്ഷേത്രവും വീരകേരളപുരം ശ്രീകൃഷ്ണ സ്വാമി ക്ഷേത്രവും 

=== കുമാരൻ ആശാൻ സ്മാരകം ===
ആറ്റിങ്ങലിലെ തോന്നയ്ക്കലിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കേരള നവോത്ഥാന നായകനും കവിയുമായ കുമാരൻ ആശാൻ്റെ ചരിത്ര മ്യൂസിയത്തിൽ പുല്ല് കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച കുമാരൻ ആശാൻ്റെ സൃഷ്ടികളും വസ്തുക്കളും മ്യൂസിയത്തിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.[https://www.keralatourism.org/kerala-article/2024/asan-smarakam-thonnakkal-thiruvananthapuram-poet-literary-legend/1408]

== ജനസംഖ്യാ കണക്കുകൾ ==
2001 കാനേഷുമാരി പ്രകാരം ആറ്റിങ്ങലിലെ ജനസംഖ്യാകണക്കുകൾ താഴെപറയും പ്രകാരമാണ്.
* ജനസംഖ്യ: 35,648
* സ്ത്രീ പുരുഷ അനുപാതം: 1000 പുരുഷന്മാർക്ക് 1136.7 സ്ത്രീകൾ
* സാക്ഷരതാ നിരക്ക്: 98.65 % (പുരുഷന്മാർ - 97.22%‍, സ്ത്രീകൾ - 88.69%)
== ഗതാഗതം ==
തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ പ്രധാന ഹബ്ബുകളിലൊന്നാണ് ആറ്റിങ്ങൽ. കന്യാകുമാരി-പൻവേൽ ഹൈവേ (ദേശീയപാത 66 (ഇന്ത്യ)) SH 46, SH 47 എന്നിവയ്‌ക്കൊപ്പം പട്ടണത്തെ കിളിമാനൂരിലേക്കും നെടുമങ്ങാടുമായും ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു, ടൗണിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നു. SH46 ആലംകോട് ടൗണിലും SH47 മൂന്നുമുക്കിലും ചേരുന്നു. വർക്കല, കിളിമാനൂർ, കല്ലമ്പലം, ചിറയിൻകീഴ്, കടയ്ക്കാവൂർ, വെഞ്ഞാറമ്മൂട്, നെടുമങ്ങാട്, കാരേറ്റ്, വാമനപുരം, മടത്തറ തുടങ്ങിയ സമീപ നഗരങ്ങളിലേക്ക് കെഎസ്ആർടിസിയും സ്വകാര്യ ബസുകളും പതിവായി സർവീസ് നടത്തുന്നുണ്ട്. കൊല്ലം, എറണാകുളം, കോഴിക്കോട്, തൃശൂർ, മലപ്പുറം തുടങ്ങി കേരളത്തിലെ മിക്കവാറും എല്ലാ പ്രധാന നഗരങ്ങളിലേക്കും ദീർഘദൂര ബസുകളുണ്ട്. ചിറയിൻകീഴ് റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ (7 കി.മീ), കടയ്ക്കാവൂർ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ (8 കി.മീ), കഴക്കോട്ടം റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ (15 കി.മീ) എന്നിവയാണ് ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനുകൾ. ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള പ്രധാന റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ വർക്കല ശിവഗിരി റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ (15 കി.മീ) ആണ്. തിരുവനന്തപുരം അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം (33 കി.മീ) ആണ് ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളം. കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയുടെ 28 പ്രധാന ഡിപ്പോകളിൽ ഒന്നായ കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ (കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി) ബസ് ഡിപ്പോയുടെയും ഒരു സ്വകാര്യ ബസ് ടെർമിനലിന്റെയും രൂപത്തിൽ രണ്ട് സമർപ്പിത ബസ് ഡിപ്പോകൾ ലഭ്യമാണ്, രണ്ടും പട്ടണത്തിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്താണ്. എൻ.എച്ച്.66 ന്റെ ഭാഗമായി മാമോമിൽ നിന്ന് വഴിതിരിച്ചുവിട്ട് അയാംകോണത്ത് അവസാനിക്കുന്ന ഒരു ബൈപാസ് 6-ലെയിനിംഗ് നിർമ്മിക്കുന്നു. ഗതാഗത തടസ്സങ്ങൾ കുറയ്ക്കുന്നതിന് ആറ്റിങ്ങൽ മുനിസിപ്പാലിറ്റി പരിധികളെ പൂർണ്ണമായും ഒഴിവാക്കുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് എൻ.എച്ച്.66 ൽ തിരുവനന്തപുരത്ത് ആറ്റിങ്ങൽ ഒരു വലിയ ഗതാഗത തടസ്സമാണ്.

== വിനോദസഞ്ചാരകേന്ദ്രങ്ങൾ ==
* പ്രസിദ്ധ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രമായ വീരകേരളപുരം ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം
*[[തിരുവറാട്ടുകാവു ദേവീക്ഷേത്രവും| ആറ്റിങ്ങൽ കൊട്ടാരവും | കൊല്ലമ്പുഴ കുട്ടികളുടെ പർക്കും]] (2 കി.മി. ദൂരം.)
* [[ശാർക്കരദേവി ക്ഷേത്രം|ശാർക്കരദേവി]] ക്ഷേത്രം 
*[[വർക്കല]] കടപ്പുറവും ആറ്റിങ്ങലിന് അടുത്താണ്. ( 25 കി.മീ ദൂരം).&lt;ref&gt;http://www.india9.com/i9show/Attingal-50082.htm&lt;/ref&gt;
* പുരാതനമായ [[വർക്കല]] [[ജനാർദ്ദന സ്വാമി ക്ഷേത്രം]]
* ചരിത്രപ്രാധാന്യമുള്ള [[അഞ്ചുതെങ്ങ്‌ കോട്ട]] ആറ്റിങ്ങലിനടുത്താണ്. ( 9 കി.മീ.)
* [[ശ്രീനാരായണ ഗുരു]] സ്ഥാപിയ്ക്കുകയും പിന്നീട്‌ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സമാധി സ്ഥലവുമായ [[ശിവഗിരി]] ( 27ി കി.മീ.)
* ശിവക്ഷേത്രമായ [[അവനവഞ്ചേരി ഇണ്ടിളയപ്പൻ ക്ഷേത്രം]] - (3കി.മീ )
* ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ വലിയകുന്നു കൊട്ടാരവും ആറ്റിങ്ങൽ നിന്ന് ഏകദേശം 1.5 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു [[ഉപയോക്താവ്:Asin|Asin]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Asin|സംവാദം]])
* [[കുമാരനാശാൻ]] സ്മാരകം, തോന്നയ്കൽ - (7കി. മീ)
* പുരാതനമായ കീഴാറ്റിങ്ങൽ മുള്ളീയൻ കാവു ക്ഷേത്രം (2.5 കി.മി) &lt;ref&gt;
www.mulliyankavutemple.com
&lt;/ref&gt;
* പുണ്യപുതാനമായ നൂറ്റാണ്ടുകൾ പഴക്കമുള്ള തിരുവിതാംകൂറിന്റെ രാജ വംശത്തിന്റേയും അമ്മ മഹറാണി എന്നറിയപെടുന്ന [[ആറ്റിങ്ങൽ തിരുവറട്ടുകാവ് ദേവീക്ഷേത്രം]]
*ചരിത്ര പ്രസിദ്ധമായ ഇളമ്പ എറത്തു പള്ളിയറ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം. ആറ്റിങ്ങൽ നിന്നും കിഴക്ക് മാറി 4 കിലോമീറ്റർ അകലെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. മൂന്ന് വർഷത്തിൽ ഒരിക്കൽ നടക്കാറുള്ള കാളിയുട്ട് അവിടത്തെ പ്രധാന ഉത്സവം ആണ്.
*
*
*

*തൈപ്പൂയകാവടി മഹോത്സവത്തിന് പേരുകേട്ട ശ്രീസുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രവും ആറ്റിങ്ങൽ നിന്നും 4 കി.മി മാറി കീഴാറ്റിങ്ങൽ എന്ന പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു..

== മറ്റുള്ളവ ==

കേരളത്തിലെ ആദ്യ കോടതികളിൽ ഒന്ന് ആറ്റിങ്ങൽ മുൻസിഫ്  കോടതി ആണ്. [[തിരുവിതാംകൂർ]] മഹാരാജാവായിരുന്ന [[സ്വാതിതിരുനാൾ രാമവർമ്മ|സ്വാതിതിരുനാൾ രാമവർമ്മയുടെ]] കാലത്ത്‌‌ [[1832]]-ൽ ആണ് ആറ്റിങ്ങൽ മുൻസിഫ്  കോടതി നിലവിൽ വന്നത്‌.{{fact}} 
[[പ്രമാണം:Avanavanchery_temple_festvel_night.jpg‎|thumb|right|200px|ആവണഞ്ചേരി ക്ഷേത്രം]].മുദാക്കൽ,കിഴുവിലം,മംഗലാപുരം,ചിറയിൻകീഴ്,കടക്കാവൂർ,വക്കം,നഗരൂർ,കരവാരം എന്നിവ സമീപ പഞ്ചായത്തുകൾ

== വിദ്യാലയങ്ങൾ ==
# ഗവണ്മെന്റ്    ബോയ്സ്  ഹൈസ്ക്കൂൾ   ആറ്റിങ്ങൽ
# ഗവണ്മെന്റ് ഗേള്സ് ഹൈസ്ക്കൂൾ ആറ്റിങ്ങൽ 
#ട്രിവാൻഡ്രം ഇൻ്റർനാഷണൽ സ്കൂൾ -  ആറ്റിങ്ങലിൽ നിന്ന് 5 കി.മീ. അകലെ കോരാണിയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഈ വിദ്യാലയം മികച്ച ഒരു അന്താരാഷ്ട്ര വിദ്യാലയമാണ്.
#സർക്കാർ പോളിടെക്നിക്ക് കോളേജ് ആറ്റിങ്ങൽ -  ആറ്റിങ്ങലിൽ നിന്നും 2 കി.മീ. മാറി വലിയകുന്ന് എന്ന സ്ഥലത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. സംസ്ഥാന സാങ്കേതിക വിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിനുകീഴിലാണ് ഈ കലാലയം പ്രവർത്തിക്കുന്നത്.
#സർക്കാർ വ്യവസായപരിശീലന കേന്ദ്രം ആറ്റിങ്ങൽ ദേശീയപാത 66 ൽ കെ എസ് ആർ ടി സി ബസ് സ്റ്റാൻഡിൽ നിന്നും അധികം അകലെയല്ലാതെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഈ സ്ഥാപനം സംസ്ഥാന വ്യാവസായിക പരിശീലന വകുപ്പിൻ്റെ കീഴിലാണ്.
#കോളേജ് ഓഫ് എൻജിനീയറിംഗ് ആറ്റിങ്ങൽ മനുഷ്യ വിഭവ വികസന സ്ഥാപന (ഐഎച്ച്ആർഡി) ത്തിൻ്റെ കീഴിലുളള ഈ സ്ഥാപനം കെ എസ് ആർ ടി സി ബസ് സ്റ്റാൻഡിനു സമീപം ദേ.പാ. 66 ൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.

== എത്തിച്ചേരുന്ന വിധം ==

[[വർക്കല]] റെയിൽ‌വേ സ്റ്റേഷൻ (25 കി.മീ), [[ചിറയിൻകീഴ്]] റെയിൽ‌വേ സ്റ്റേഷൻ (7 കി.മീ), [[തിരുവനന്തപുരം]] വിമാനത്താവളം (30 കി.മീ) എന്നിവ അടുത്താണ്. [[കൊല്ലം]]-[[തിരുവനന്തപുരം]] പാതയായ [[ദേശീയപാത 66]] ആറ്റിങ്ങൽ വഴി കടന്നുപോകുന്നു. കൊല്ലത്തുനിന്നും തിരുവനന്തപുരത്തുനിന്നും എപ്പോഴും ബസ്സ് ലഭിക്കും. [[ആറ്റിങ്ങൽ]] മുനിസിപ്പാലിറ്റി ആണ്. [[വെഞ്ഞാറമൂട്‌]], [[കിളിമാനൂർ]], [[വർക്കല]], [[ചിറയിൻകീഴ്‌]], [[കഴക്കൂട്ടം]] എന്നീ പ്രദേശങ്ങൾ അടുത്തുകിടക്കുന്നു. കേരളത്തിലെ ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട ദീർഘദൂര പാതയായ NH-66 പന്വേൽ കന്യാകുമാരി പാത, ആറ്റിങ്ങൽ വഴിയും [[എം.സി. റോഡ്‌]] വെഞ്ഞാറമൂട് വഴിയും കടന്നു പോകുന്നു.
==ശ്രദ്ധേയരായ ആളുകൾ==

* [[കെ. ചിന്നമ്മ]], സാമൂഹിക പ്രവർത്തകയും ''ഹിന്ദു മഹിളാ മന്ദിരം'' സ്ഥാപകയും&lt;ref&gt;{{cite news |title=ഇത് ചിന്നമ്മയുടെ കഥ, പൂജപ്പുര മഹിളാ മന്ദിരത്തിൻ്റേയും |url=https://archives.mathrubhumi.com/thvenue/news/22nov2021-1.6200185 |work=Mathrube=en ലിങ്ക് |തീയതി=സെപ്റ്റംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
* [[പ്രേം നസീർ]], ചലച്ചിത്ര നടൻ
*[[ജി. കെ. പിള്ള (നടൻ)]], ചലച്ചിത്ര നടൻ
* [[കുമാരനാശാൻ]], കവി
* [[മാർത്താണ്ഡവർമ്മ]], തിരുവിതാംകൂർ രാജാവ്
*[[ഉമയമ്മ റാണി]], ആറ്റിങ്ങലിലെ സീനിയർ റാണിയും തിരുവിതാംകൂർ റീജന്റും
* [[ഭരത് ഗോപി]], ചലച്ചിത്ര നടൻ (നിർമ്മാതാവും സംവിധായകനും കൂടിയാണ്)
* [[മുരളി ഗോപി]], ചലച്ചിത്ര നടൻ (തിരക്കഥാകൃത്ത്, എഴുത്തുകാരൻ, ഗായകൻ, മുൻ പത്രപ്രവർത്തകൻ)
* [[സുകുമാർ (എഴുത്തുകാരൻ)]]
==വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളും ഗതാഗതവും ==
[[File:Collegeofengg.jpg|thumb|College of Engineering, Attingal]]
സാധാരണ വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ ഇവ ഉൾപ്പെടുന്നു:
* [[കോളേജ് ഓഫ് എഞ്ചിനീയറിംഗ്, ആറ്റിങ്ങൽ|കോളേജ് ഓഫ് എഞ്ചിനീയറിംഗ്(IHRD), ആറ്റിങ്ങൽ]]
* സർക്കാർ കോളേജ്, ആറ്റിങ്ങൽ
* ജില്ലാ വിദ്യാഭ്യാസ, പരിശീലന സ്ഥാപനം, ആറ്റിങ്ങൽ
* [[രാജധാനി ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് എഞ്ചിനീയറിംഗ് ആൻഡ് ടെക്നോളജി]], നഗരൂർ, ആറ്റിങ്ങൽ
* ഗവൺമെൻ്റ് പോളിടെക്‌നിക് കോളേജ്, ആറ്റിങ്ങൽ
* സർക്കാർ ഐ.ടി.ഐ, ആറ്റിങ്ങൽ
* ഗവൺമെൻ്റ് മോഡൽ ഹയർസെക്കൻഡറി, വൊക്കേഷണൽ ഹയർസെക്കൻഡറി സ്കൂൾ, ആറ്റിങ്ങൽ
* സർക്കാർ ടൗൺ യുപി സ്കൂൾ, ആറ്റിങ്ങൽ
* ഗവൺമെൻ്റ് ഹൈസ്കൂൾ അവനവഞ്ചേരി, ആറ്റിങ്ങൽ
* ഗവൺമെൻ്റ് ഗേൾസ് എച്ച്എസ്എസ്, ആറ്റിങ്ങൽ
* ട്രിവാൻഡ്രം ഇൻ്റർനാഷണൽ സ്കൂൾ, ഇടക്കോട് പിഒ, കോരാണി, ആറ്റിങ്ങൽ
* സീനിയർ എലിസബത്ത് ജോയൽ സിഎസ്ഐ ഇഎം എച്ച്എസ്എസ്, ആറ്റിങ്ങൽ
* നവഭാരത് ഹയർസെക്കൻഡറി സ്കൂൾ
* ക്രൈസ്റ്റ് നഗർ പബ്ലിക് സ്കൂൾ (സിബിഎസ്ഇ)
* ജ്യോതിസ് പബ്ലിക് സ്കൂൾ (സിബിഎസ്ഇ), ആറ്റിങ്ങൽ.
* അമൃത മോഡൽ ഇ.എം. സ്കൂൾ, ആറ്റിങ്ങൽ

ആറ്റിങ്ങലിൽ പി.എസ്.സി, എസ്.എസ്.സി. എന്നിവയ്ക്കായി ധാരാളം സ്വകാര്യ നോൺ-റെഗുലർ പരിശീലന സ്ഥാപനങ്ങളുണ്ട്, കോച്ചിംഗ് സെന്ററുകളും സ്കൂൾ, ഡിഗ്രി ട്യൂഷൻ സെന്ററുകളും ലഭ്യമാണ്.
''&lt;big&gt;ഗതാഗതം(എങ്ങനെ എത്തിച്ചേരാം)&lt;/big&gt;''

• KSRTC ബസ് സ്റ്റേഷൻ ആറ്റിങ്ങൽ

• സ്വകാര്യ ബസ് സ്റ്റേഷൻ ആറ്റിങ്ങൽ

• റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ, ചിറയിൻകീഴ് (9 കിലോമീറ്റർ ദൂരം)

• റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ, വർക്കല ശിവഗിരി (16 കിലോമീറ്റർ ദൂരം)

• അന്താരാഷ്ട്ര, ആഭ്യന്തര വിമാനത്താവളം, തിരുവനന്തപുരം (30 കിലോമീറ്റർ ദൂരം)

== അവലംബങ്ങൾ ==
&lt;references/&gt;
==ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ==
* [https://www.keralatourism.org/kerala-article/2024/asan-smarakam-thonnakkal-thiruvananthapuram-poet-literary-legend/1408 Ashan Smarakam.] 
* [https://web.archive.org/web/20191013043120/https://keralapanchayatelection2020.keralas.info/ Remaining Date for Attingal Municipality Election 2020]
* [https://www.keralatourism.org/routes-locations/attingal--mun-/id/1219/ Tourism Routes &amp; Locations]
* [https://lsgkerala.gov.in/en/lbelection/electdmemberdet/2020/173 Attingal Municipality members.]  


{{coor title dm|8|41|N|76|50|E|region:IN_type:city}}

{{തിരുവനന്തപുരം ജില്ല}}
[[Category:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ പട്ടണങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>2ih84yypm4az48yfqzcpm9tddt5cuw2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഇരിഞ്ഞാലക്കുട</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6834</id>
    <revision>
      <id>4661041</id>
      <parentid>4658989</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T11:43:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4661041</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="87985" sha1="crjaxnezzb1xak5v6tlp58daxrzilpi" xml:space="preserve">{{prettyurl|Irinjalakuda}}
{{otheruses|ഇരിഞ്ഞാലക്കുട (വിവക്ഷകൾ)‎}}{{Infobox settlement
| name                    = ഇരിങ്ങാലക്കുട
| native_name             = ഇരിഞ്ഞാലക്കുട
| native_name_lang        = ml
| other_name              = 
| nickname                =  വരദാനങ്ങളുടെ നാട്
| settlement_type         = പട്ടണം
| image_skyline           = 
| image_alt               = 
| image_caption           = 
| pushpin_map             = India Kerala
| pushpin_label_position  = right
| pushpin_map_alt         = 
| pushpin_map_caption     = കേരളത്തിലെ സ്ഥാനം
| coordinates             = {{coord|10.33|N|76.23|E|display=inline,title}}
| subdivision_type        = രാജ്യം
| subdivision_name        = {{flag|ഇന്ത്യ}}
| subdivision_type1       = [[States and territories of India|സംസ്ഥാനം]]
| subdivision_name1       = [[കേരളം]]
| subdivision_type2       = [[List of districts of India|ജില്ല]]
| subdivision_name2       = [[Thrissur district|തൃശ്ശൂർ]]
| established_title       = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date        = 1936
| founder                 = 
| named_for               = 
| government_type         = 
| governing_body          = [[ഇരിഞ്ഞാലക്കുട നഗരസഭ]]
| unit_pref               = Metric
| area_footnotes          = 
| area_rank               = 
| area_total_km2          = 33.57
| elevation_footnotes     = 
| elevation_m             = 39
| population_total        = 62,521
| population_as_of        = 2011
| population_rank         = 
| population_density_km2  = 1862
| population_demonym      = 
| population_footnotes    = 
| demographics_type1      = ഭാഷകൾ 
| demographics1_title1    = ഔദ്യോഗികം
| demographics1_info1     = [[മലയാളം]], [[ഇംഗ്ലീഷ് ]]
| timezone1               = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1             = +5:30
| postal_code_type        = &lt;!-- [[Postal Index Number|PIN]] --&gt;
| postal_code             = 680121,680125
| area_code_type          = Telephone code
| area_code               = 0480
| registration_plate      = KL-45
| website                 = 
| footnotes               = 
}}
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ]] ഒരു പട്ടണമാണ് '''ഇരിഞ്ഞാലക്കുട'''. ഇരിങ്ങാലക്കുട എന്നും ഉപയോഗിച്ചു കാണുന്നു&lt;ref&gt; വി.വി.കെ. വാലത്ത്, കേരളത്തിലെ സ്ഥല ചരിത്രങ്ങൾ- തൃശ്ശൂർ ജില്ല. , കേരളസാഹിത്യ അക്കാദമി. രണ്ടാം എഡിഷൻ 1992 &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.keralatourism.org/routes-locations/irinjalakuda/id/4522 |title=Irinjalakuda, Thrissur District, Kerala, India |website=Kerala Tourism |language=en |access-date=2026-08-07}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://thrissur.nic.in/en/whoswho/irinjalakuda-municipality/ |title=Irinjalakuda Municipality {{!}} District Thrissur, Government of Kerala {{!}} India |language=en-US |access-date=2026-08-07}}&lt;/ref&gt; . [[മുകുന്ദപുരം താലൂക്ക്|മുകുന്ദപുരം താലൂക്കിന്റെ]] ആസ്ഥാനം ഇരിഞ്ഞാലക്കുടയാണ്. ജനസംഖ്യയുടെ ഭൂരിപക്ഷം ക്രൈസ്തവവരാണ്. ഇരിഞ്ഞാലക്കുടയിൽ രണ്ട് പ്രധാനപ്പെട്ട ക്രിസ്തീയ ദേവാലയങ്ങൾ ഉണ്ട്. സെൻറ് തോമസ് കത്തീഡ്രൽ ഇതിൽ ഒന്നാണ്. പ്രശസ്തമായ [[കൂടൽമാണിക്യം ക്ഷേത്രം]] ഇരിഞ്ഞാലക്കുടയിലാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. &lt;ref name=&quot;godubai.com&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.godubai.com/gulftoday/articlearc.asp?aid=113418&amp;section=asia |title=Daily News with the Gulf Today on GoDubai, Middle East, Dubai, UAE Online News |access-date=14 November 2017 |url-status=dead |archive-date=15 April 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160415170659/http://www.godubai.com/gulftoday/articlearc.asp?aid=113418&amp;section=asia}}&lt;/ref&gt; 1971 വരെ രാജകീയ പദവിയുണ്ടായിരുന്ന [[Thachudaya Kaimal|തച്ചുടയ കൈമളിനും]] പേരുകേട്ട സ്ഥലമാണിത്. &lt;ref name=&quot;clr.kerala.gov.in&quot;&gt;{{Cite web|url=http://clr.kerala.gov.in/pdf/actsrules/KOODALMANICKAM_DEVASWOM_ACT.pdf|title=The Koodalmanickam Devaswom Act, 1971|access-date=2026-08-07|archive-date=2016-02-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20160222030826/http://clr.kerala.gov.in/pdf/actsrules/KOODALMANICKAM_DEVASWOM_ACT.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; [[ഭരതൻ|ഭരതനാണ്]] ഇവിടുത്തെ പ്രതിഷ്ഠ, എങ്കിലും വൈഷ്ണവ സിദ്ധാന്തികൾ ഇത് ഒരു [[വിഷ്ണു|മഹാവിഷ്ണു]] ക്ഷേത്രമായി പരിഗണിച്ചു. [[കേരളം|കേരളത്തിൽ ]]ഏതാണ്ട് മുന്നൂറുവർഷം മുൻപ് ജീവിച്ചിരുന്ന [[ഉണ്ണായി വാര്യർ]] ജനിച്ചത് ഇരിഞ്ഞാലക്കുടയിലാണ്. [[കഥകളി|കഥകളിക്ക്]] അദ്ദേഹം വിലമതിക്കാനാവാത്ത സംഭാവനകൾ നൽകിയിട്ടുണ്ട്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഭാവനകളിൽ [[നളചരിതം ആട്ടക്കഥ|നളചരിതം ആട്ടക്കഥയും]] [[രാമായണം|രാമായണത്തിലെയും]] [[മഹാഭാരതം|മഹാഭാരതത്തിലെയും ]] മറ്റ് ആട്ടക്കഥകളും ഉൾപ്പെടും. [[കൂടിയാട്ടം]] കലാകാരനും രാജ്യം [[പത്മശ്രീ]], [[പത്മഭൂഷൺ]] ബഹുമതികൾ നൽകി ആദരിക്കുകയും ചെയ്ത [[അമ്മന്നൂർ മാധവചാക്യാർ|അമ്മന്നൂർ മാധവചാക്യാരുടെ]] ജന്മദേശവും ഇതാണ്. ഇന്ന് സാഹിത്യലോകത്ത് പ്രശസ്തനായ [[സച്ചിദാനന്ദൻ|സച്ചിദാനന്ദനും]] സിനിമാ പിന്നണി ഗായകനായ [[പി. ജയചന്ദ്രൻ|പി. ജയചന്ദ്രനും]] സിനിമാ നടന്മാരായ [[ടൊവിനോ തോമസ്|ടോവിനോ തോമസ്]], [[അനുപമ പരമേശ്വരൻ]], [[ഇന്നസെന്റ്]], [[ഇടവേള ബാബു]] എന്നിവരും  ബാലസാഹിത്യകാരൻ [[കെ.വി. രാമനാഥൻ|കെ.വി. രാമനാഥനും]] ഈ നാടിന്റെ സംഭാവനകൾ ആണ്.

== പേരിനു പിന്നിൽ ==
ഇരു ചാലുക്ക്‌ ഇടെ എന്ന് അർത്ഥമുള്ള പ്രയോഗമാണ്‌ ഇരിങ്ങാലക്കുടയ്ക്ക്‌ കാരണമായത്‌ എന്ന് ഒരു വാദം &lt;ref&gt; കൂനേഴത്തു പർമേശ്വരമേനോൻ,  '''ഇരിഞ്ഞാൽക്കിട''' എന്ന ലേഖനം; സദ്ഗുരു മാസിക മിഥുനം 1100 പുറം 5 ലക്കം 3. പ്രതിപാദിച്ചിരിക്കുന്നത്‌ വിവികെ വാലത്ത്‌.&lt;/ref&gt;. രണ്ടു ചെറിയ നദികൾ പണ്ട്‌ നഗരത്തിനും ചുറ്റുമായി ഒഴികിയിരിക്കാമെന്നും അഭ്യൂഹം. മറ്റൊരു സാധ്യത. ഇവിടത്തെ കൂടൽമാണിക്യം ക്ഷേത്രത്തിലെ ആറാട്ട്‌ ആണ്‌ ഇതിനു തെളിവായി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നഥ്. ഈ ആറാട്ട്‌ അടുത്തുള്ള രണ്ടു നദികൾ, [[ചാലക്കുടിപ്പുഴ|ചാലക്കുടിപ്പുഴയിലും]] [[കുറുമാലിപ്പുഴ|കുറുമാലിപ്പുഴയിലുമായാണ്‌]] നടത്തുന്നത്‌. ഈ രണ്ട്‌ നദികളും ഇരിങ്ങാലക്കുടയ്ക്ക്‌ പടിഞ്ഞാറ്‌ സന്ധിച്ച്‌ കൊടുങ്ങല്ലൂർ കായലിൽ സന്ധിച്ചിരിക്കാനും കലപ്രയാണത്തിൽ നദികളുടെ ഗതി മാറിയിരിക്കാനും സാധ്യത കൽപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. 

ക്ഷേത്രത്തിലെ ചില ലിഖിതങ്ങളിൽ ഇരുങ്കാടിക്കൂടൽ എന്നാണ്‌ എഴുതിയിരിക്കുന്നത്‌. അതിനെ ഇരുങ്കാൽ കൂടൽ എന്ന അർത്ഥത്തിലെടുത്തു പേരിന്റെ ഉൽപത്തി സ്ഥാപിക്കാനും ശ്രമം നടത്തിയിട്ടുണ്ട്‌. &lt;ref&gt; Bullettin of the Rama Varma Research Institute. Vol. IX Part. പുന: പ്രസിദ്ധീകരണം. കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി 1973 പുറം 47&lt;/ref&gt;

മറ്റൊരു പ്രസക്തമായ തെളിവ് ഇവിടത്തെ ബൌദ്ധ-ജൈന ക്ഷേത്രങ്ങളെ ചുറ്റിപറ്റിയാണ്. ബുദ്ധന്മാരുടേയും ജൈനന്മാരുടേയും ക്ഷേത്രങ്ങൾ ഇവിടെ ഒരുമിച്ച് നില നിന്നിരുന്നു. ഈ ക്ഷേത്രങ്ങളെ കല്ലുകൾ എന്നാണല്ലോ വിളിച്ചിരുന്നത്. കൂടൽ എന്നാൽ സംഘം (ബുദ്ധ സന്യാസിമാരുടെ)എന്നുമാണർത്ഥം. അങ്ങനെ ഇരു ക്ഷേത്രങ്ങളുടേയും സംഘം എന്ന അർത്ഥത്തിൽ ഇരുംങ്കാൽ കൂടൽ എന്നും അത് ഇരിങ്ങാലക്കുട എന്നുമായതുമാണെന്നാണ് പുതിയ സിദ്ധാന്തം.
[[ചിത്രം:Banyantreeijk.jpg|thumb|200px| പ്രശസ്തമായ ആൽമരം. ഇതിന്‌ കേടു വരുത്താതെയാണ്‌ ബ്രിട്ടീഷുകാർ പാത നിർമ്മിച്ചത്]]


&quot;ഇരിഞ്ഞാലക്കുട&quot; എന്ന പേര് &quot;ഇരു&quot;, &quot;ചാൽ&quot; എന്നീ രണ്ട് അരുവികളിൽ നിന്നാണ് ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്. മറ്റൊരു ഐതിഹ്യം അനുസരിച്ച്, &quot;ഇരിഞ്ഞാലക്കുട&quot; എന്ന പേരിന്റെ ഉത്ഭവം 'ഇരിഞ്ഞാലക്കുട' എന്നതിൽ നിന്നാണ്. 'കൂടൽ' എന്നാൽ ലയനം, രണ്ട് നദികളുടെ ലയനം എന്നാണ് അർത്ഥമാക്കുന്നത്. അതിനാൽ ഇരിഞ്ഞാലക്കുട ക്രമേണ വികസിച്ചതായിരിക്കാം, 'ഇരിഞ്ഞാലക്കുടൽ' എന്നതിൽ നിന്ന്, അതായത് 'ഇനാങ്കികൂടൽ' എന്നതിൽ നിന്ന്, അതായത് ലയനം എന്നാണ് അർത്ഥമാക്കുന്നത്. നിലവിൽ ഇരിങ്ങാലക്കുടയിൽ ഒരു നദിയുമില്ല, നദിയുടെ ഐതിഹ്യം മാത്രമാണ്&lt;ref name=&quot;koodalmanikyam1&quot;/&gt;

'ഇരിഞ്ഞാലക്കുട' എന്നതിന്റെ ഉത്ഭവം 'ഇരുഞാലകൊട' (ഇരുഞാലകൊട) എന്നതിൽ നിന്നാണ്, അതായത് രണ്ട് ലോകങ്ങളുടെ ദാനം എന്നാണ്, മഹാബലി വാമനാവതാരത്തിന്റെ കഥയിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നത്.

&quot;വിരിഞ്ഞ ആലിൻ കുട&quot; എന്ന പദത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള നാടകമാണ് ഈ പേരിന്റെ ഉത്ഭവ കഥ. &quot;ആൽമരത്തിന്റെ ശാഖകളാൽ രൂപപ്പെട്ട ഒരു കുട&quot; എന്നാണ് ഇതിന്റെ അർത്ഥം. ഇരിങ്ങാലക്കുടയുടെ ഹൃദയഭാഗത്തുള്ള ഒരു പ്രധാന നാഴികക്കല്ലായ ആൽമരത്തെയാണ് ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നത് &lt;ref&gt;{{Cite web |title=About Irinjalakuda, Introduction to Irinjalakuda, Irinjalakuda Profile |url=https://irinjalakuda.keralaonline.in/guide/about-irinjalakuda |archive-url=https://web.archive.org/web/20240908200301/https://irinjalakuda.keralaonline.in/guide/about-irinjalakuda |archive-date=2024-09-08 |access-date=2025-04-10 |website=irinjalakuda.keralaonline.in |language=en}}&lt;/ref&gt;

== ഐതിഹ്യം ==
ഇരിങ്ങാലക്കുടയ്ക്കു പടിഞ്ഞാറു മാറി ചെന്തുറപ്പിന്നി([[ചെന്ത്രാപ്പിന്നി]]), [[പെരിഞ്ഞനം]], [[കൂരിക്കുഴി]], [[കൂളിമുട്ടം]] എന്നീ സ്ഥലങ്ങൾ അടങ്ങിയ [[മണപ്പുറം]] നാട്‌ [[ഐരൂർ]]രാജാവിന്റെ ഭരണത്തിൻകീഴിലായിരുന്നു. കൂരിക്കുഴിയിലെ മുക്കുവന്മർ വലയിട്ടപ്പോൾ ചെന്തുറപ്പിന്നി തുറമുഖത്തുനിന്നും നാലു വിഗ്രഹങ്ങൾ കിട്ടി എന്നും സൂക്ഷ്മ പരിശോധനയിൽ അവ രാമ-ലക്ഷമണ-ഭരത-ശത്രുഘ്നന്മാരുടേതാണെന്നു മനസ്സിലാകുകയും ചെയ്തു. അവയെ നാലു ദിക്കിലായി പ്രതിഷ്ഠിച്ചു. അതിൽ ഭരതനാണ്‌ ഇരിങ്ങാലക്കുടയിൽ പ്രതിഷ്ഠിക്കപ്പെട്ട സ്വാമി. എന്നാൽ ഈ ഐതിഹ്യം കെട്ടുകഥയാണെന്നും അതിന്‌ ശക്തമായ യാതൊരു തെളിവുമില്ല എന്നും ചരിത്രകാരന്മാർ പറയുന്നു. ജൈന സന്യാസിയായിരുന്ന ഭരതേശ്വരനെയാണ്‌ ആര്യവത്കരണത്തിലൂടെ ഭരതനാക്കി നാട്ടുകാരുടെ എതിർപ്പ് അണച്ചത് എന്നും കരുതാനും ന്യായമുണ്ട്.

ഹിന്ദു പുരാണമനുസരിച്ച്, ഇരിങ്ങാലക്കുട സൃഷ്ടിച്ചത് പരശുരാമനാണ്. കേരളത്തിൽ സ്ഥാപിതമായ 64 ഗ്രാമങ്ങളിൽ (ഗ്രാമഭരണ സ്ഥാപനങ്ങൾ) ചിലതിന്റെ തലവനായിരുന്നു കേരളോൽപത്തിയുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ഇരിങ്ങാലക്കുട. (ഇന്നത്തെ കേരളത്തിലെ 32 മലയാള ഗ്രാമങ്ങളും തുളു അർദ്ധ ഗ്രാമമായ മഞ്ചേശ്വരവും, തീരദേശ കർണാടകയിലെ 31 1/2 തുളു ഗ്രാമങ്ങളും.) ഈ ഗ്രാമങ്ങളിൽ (ഗ്രാമ സമൂഹങ്ങളിൽ) ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഒന്നായിരുന്നു ഇരിങ്ങാലക്കുട. ഈ ഗ്രാമത്തിന്റെ അതിരുകൾ കിഴക്ക് ആളൂർ വരെയും പടിഞ്ഞാറ് കാക്കത്തുരുത്തി വരെയും പിന്നീട് കിഴക്ക് കൂടപ്പുഴ വരെയും വ്യാപിച്ചു. മറ്റ് ഗ്രാമങ്ങളെപ്പോലെ, ഈ ഗ്രാമവും ശങ്കര സ്മൃതിയെ പിന്തുടർന്നു ('മനുസ്മൃതി'യെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ജാതിവ്യവസ്ഥയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ചില കേരള മോഡൽ വ്യതിയാനങ്ങളുള്ള 'ചതുർവർണ്ണിയ' സമൂഹ വ്യവസ്ഥയുടെ പരിഷ്കരിച്ച രൂപം). &lt;ref name=&quot;koodalmanikyam1&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.koodalmanikyam.com/legend.htm |title=The Legend |publisher=Koodalmanikyam Temple |access-date=2010-12-07 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110305135301/http://www.koodalmanikyam.com/legend.htm |archive-date=5 March 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;aeoirinjalakuda1&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.aeoirinjalakuda.org/ |title=A Short History |publisher=AEO Irinjalakuda |access-date=2010-12-07 |archive-date=2010-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101111011911/http://www.aeoirinjalakuda.org/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;janasevanakendram1&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.janasevanakendram.org/Content/M080500.htm |title=Irinjalakuda |publisher=Janasevana Kendram |access-date=2010-12-05 |archive-date=24 March 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110324200256/http://www.janasevanakendram.org/Content/M080500.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

മറ്റൊരു ഐതിഹ്യം അനുസരിച്ച്, ഇരിങ്ങാലക്കുട എന്ന പേരിന്റെ ഉത്ഭവം പരമ്പരാഗതമായി &quot;ഇരുന്ന് ശാലയിൽ കൂടൈ&quot; എന്നും &quot;വിരിഞ്ഞ ആലു കുട&quot; എന്നും ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഒരു വലിയ ആൽമരം ഇപ്പോഴും ഇരിങ്ങാലക്കുടയുടെ മധ്യഭാഗത്ത് അതിന്റെ ശാഖകൾ കുട പോലെ ആകാശത്തേക്ക് വിരിച്ചു നിൽക്കുന്നു.

തച്ചുടയ കൈമൾ കേരള ഹിന്ദുക്കളുടെ ഒരു ആത്മീയ നേതാവും കൂടൽമാണിക്യം ക്ഷേത്രത്തിന്റെയും അതിന്റെ എസ്റ്റേറ്റുകളുടെയും ഭരണാധികാരിയുമാണ്. ഈ രേഖ പുരാതന കാലം മുതലുള്ളതാണ്, സ്കന്ദപുരാണത്തിൽ പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നു. കൈമളിന്റെയും ക്ഷേത്രത്തിന്റെയും കൈമളിന്റെ കൈകളിൽ 'മാണിക്കം കേരളർ' എന്ന വാക്കുകൾ ഉള്ള ഒരു ചുരുണ്ട ശംഖിന്റെ ചിഹ്നം ഉണ്ട്.&lt;ref&gt;Who's Who in Madras 1934&lt;/ref&gt; 1971-ൽ ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയുടെ 26-ാം ഭേദഗതിയോടെ, ഇന്ത്യയിലെ രാജഭരണം നിർത്തലാക്കപ്പെട്ടു. തച്ചുടയ കൈമളന്മാർക്ക് ക്ഷേത്രത്തിലും അതിന്റെ എസ്റ്റേറ്റുകളിലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്ഥാനം നഷ്ടപ്പെട്ടു.&lt;ref name=&quot;godubai.com&quot;/&gt;ഇപ്പോൾ ഇത് ജില്ലാ കളക്ടർ നിയന്ത്രിക്കുന്ന ഒരു ട്രസ്റ്റാണ് കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത്. എന്നിരുന്നാലും അദ്ദേഹം ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മുഖ്യ ട്രസ്റ്റി ആയിരുന്നതിൽ മുൻകാല അധികാരത്തിന്റെ ഒരു ശേഷിപ്പുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;godubai.com&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;clr.kerala.gov.in&quot;/&gt;

ക്രൈസ്റ്റ് കോളേജ് പോലുള്ള സ്ഥാപനങ്ങളെ ഉൾക്കൊള്ളുന്നതിനും, പ്രദേശത്തെ വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾ സുഗമമാക്കുന്നതിനായി പൊതു ഉപയോഗത്തിനുമായി ദേവസ്വത്തിന് ഭൂമി അനുവദിച്ചു. കൂടൽമാണിക്യത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ധാരാളം ഭൂമി കൈയേറ്റത്തിന് വിധേയമായി.&lt;ref&gt;{{cite news |author=Girish Menon |title=Recovery of temple lands bogged down |date=2010-04-05 |work=[[The Hindu]] |url=http://www.hindu.com/2010/04/05/stories/2010040553360400.htm |access-date=2014-01-18 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100409003709/http://www.hindu.com/2010/04/05/stories/2010040553360400.htm |archive-date=2010-04-09}}&lt;/ref&gt;

== ചരിത്രം ==
ചരിത്രം എന്നാൽ വ്യത്യസ്തമായ രീതിയിലാണ്‌ നിരക്കുന്നത്‌. ആദ്യകാല ജൈനക്ഷേത്രങ്ങൾ പലതും കേരളത്തിൽ ശൈവമതക്കാരുടെ പിടിയിലാവുകയും അവയിൽ ചിലത്‌ വൈഷ്ണവങ്ങൾ ആകുകയും ചെയ്തു. മാമണ്ടൂർ ക്ഷേത്ര ശിലാരേഖയിൽ പറയുന്നതു പ്രകാരം മഹേന്ദ്രവർമ്മൻ രാജാവിനേയും ക്ഷേത്രം നിർമ്മാതാവായ ഒരു തച്ചനെയും പറ്റി വിവരം ലഭിക്കുന്നു. (തച്ചുടയൻ) ഈ തച്ചനായിരിക്കണം പിൽക്കാലത്ത്‌ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ അവകാശവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തച്ചുടയകൈമൾ എന്ന് പലരും കരുതുന്നു. ക്ഷേത്രം പുന:സൃഷ്ടിക്കാൻ സഹായിച്ച തച്ചുശാസ്ത്രജ്ഞന്‌ രാജാവ്‌ കൈമൾ സ്ഥാനം നൽകിയതായിരിക്കണം. ക്ഷേത്രത്തിലുണ്ടായിരുന്ന അധികാരം ക്ഷേത്രം വക വസ്തുക്കളുടെ ഭരണ നിർവ്വഹണത്തിലേയ്ക്ക്‌ വ്യാപിച്ചപ്പോൾ ഈ കൈമൾമാർ നാടുവാഴികളായിത്തീർന്നു. 

ക്ഷേത്രം പലതവണ പുതുക്കി പണിയുകയും ശൈവ വൈഷ്ണവ മതക്കാരായ യോഗക്കാർ തമ്മിൽ ലഹളകൾ നടന്നിരുന്നുവെന്നതിനും അതിൽ വൈഷ്ണവർ വിജയിച്ചതിനും രേഖകൾ കാണുന്നു. ഇക്കാലത്താണ്‌ ഈ ക്ഷേത്രം ഇരിക്കുന്ന പ്രദേശത്തിന്‌ അതായത്‌ അന്നത്തെ കോവിലകം വാതുക്കൽ (താലൂക്ക്‌) മുകുന്ദപുരം എന്ന പേര്‌ കൂടൽമാണിക്യദേവനായ മുകുന്ദനിൽ നിന്നാണ് വന്നത്‌ &lt;ref&gt; ഉള്ളൂർ ഭൂമരസന്ദേശം എന്ന പ്രബന്ധത്തിൽ, സമസ്തകേരള സാഹിത്യ പരിഷത്ത്‌ ത്രൈമാസികം 1108 വൃശ്ചികം പു.1 ലക്കം 2. പേജ്‌ 127 &lt;/ref&gt; ഭഗവാൻ മുകുന്ദൻ അഥവാ വിഷ്ണു ആയി പരിണമിച്ചാണ്‌ വൈഷ്ണവർ വിജയിക്കുകയും ചെയ്തു. ശിവന്റെ പ്രതിഷ്ഠ ഇങ്ങനെ ആര്യന്മാരായ ബ്രാഹ്മണരും മറ്റു സവർണരും പലയിടത്തും വിഷ്ണുവിന്റേതാക്കി മാറ്റിയിട്ടുണ്ട്‌. എങ്കിലും പഴയ ശിവാരാധനകൾ ചിലത്‌ മുടക്കാൻ അവർക്കായില്ല.

'കൂടൽമാണിക്യം ക്ഷേത്രവും കേരള സമൂഹവും' എന്ന പണ്ഡിത കൃതിയുടെ വിവർത്തനമാണ് താഴെ കൊടുത്തിരിക്കുന്നത്:

{{Blockquote|വാമൊഴി കഥകൾ പരിഗണിക്കാതെ തന്നെ ഇരിങ്ങാലക്കുട ക്ഷേത്രത്തിന് നൂറ്റാണ്ടുകൾ പഴക്കമുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിനുള്ളിൽ കണ്ടെത്തിയ ശിലാലിഖിതങ്ങൾ ഇതിന് തെളിവാണ്. ക്ഷേത്ര ശ്രീകോവിലിന്റെ വടക്കുവശത്തായി കിടക്കുന്ന രണ്ട് കല്ലുകളിലെ ലിഖിതങ്ങൾ അധികാരികളുടെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടുകയും 1940-കളിൽ അവ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറൻ ചുവരിൽ സ്ഥാപിക്കുകയും സംരക്ഷിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ഈ രേഖകളുടെ മലയാള ലിപി പാഠം രാമവർമ്മ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിന്റെ ബുള്ളറ്റിൻ വാല്യം IX ഭാഗം 1 ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു, ഇത് ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പൗരാണികതയുടെ ആധികാരിക തെളിവായി മാറി. ഇന്ന് ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ചുവരുകളിൽ രണ്ട് ലിഖിതങ്ങളുണ്ട്. അതായത് സ്ഥാണുരവി ലിഖിതം, ഭാസ്‌കരനമ്പീരനാർ ലിഖിതം. ചേരമാൻ പെരുമാളിന്റെ 11-ാം ഭരണവർഷത്തിലാണ് സ്ഥാണുരവി ലിഖിതം എഴുതിയത്. ഇത് സാധാരണ വർഷം 854 ആണെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഈ ലിഖിതത്തിൽ പന്ത്രണ്ട് വരികളുണ്ട്. ആളുകൾ വളരെക്കാലമായി അവയിൽ ചവിട്ടി നടക്കുന്നതിനാൽ പല അക്ഷരങ്ങളും മങ്ങിപ്പോയി.}}


രണ്ടാമത്തെ രേഖയായ ഭാസ്‌കരനമ്പീരനാർ രേഖ പത്താം നൂറ്റാണ്ടിലേതാണ്. ഇത് എ.ഡി. 950 നും 1000 നും ഇടയിൽ എഴുതിയതാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. ഈ ലിഖിതത്തിൽ പത്തൊൻപത് വരികളുണ്ട്. ആദ്യ ലിഖിതവുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ അക്ഷരങ്ങൾ അധികം മങ്ങിയിട്ടില്ലെന്ന് അനുമാനിക്കാം. ഈ ലിഖിതത്തിൽ, കുടൽമാണിക്യത്തിന്റെ ദേവതയെ 'തിരുവിരുങ്ങാടി കുടൽ തിരുവടി' എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്.

രണ്ട് ലിഖിതങ്ങളിലും യഥാക്രമം ഇരങ്ങാടി(ക്കുട), ഇരങ്ങാടിക്കുടൽ എന്നീ രണ്ട് സമാനമായ വാക്കുകൾ കാണപ്പെടുന്നു. രണ്ടാമത്തെ ലിഖിതത്തിൽ തിരു എന്ന വിശേഷണം ചേർത്തിട്ടുണ്ടെന്ന് മാത്രം. ഇതിൽ നിന്ന് വ്യക്തമാകുന്നത് ഈ പഴയ സ്ഥലനാമത്തിൽ നിന്നാണ് ഇരിങ്ങാലക്കുട എന്ന പേര് വന്നതെന്നും പത്താം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ തന്നെ ഇവിടുത്തെ ദേവനെ 'തിരുവിരിരങ്ങാടിക്കുടൽ തിരുവടി' എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചിരുന്നുവെന്നും ആണ്.

എ.ഡി. പത്താം നൂറ്റാണ്ടിൽ തന്നെ ഇത് ഒരു ബ്രാഹ്മണ ക്ഷേത്രമായി മാറിയിരുന്നുവെന്ന് ഈ രേഖയിൽ നിന്ന് മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയുമെന്ന് വാദിക്കുന്നവരുണ്ട്. ബ്രാഹ്മണ ക്ഷേത്രമാകുന്നതിന് മുമ്പ് ഈ ക്ഷേത്രം ഒരു ജൈന കേന്ദ്രമായിരുന്നു എന്നൊരു വിശ്വാസവുമുണ്ട്. സമീപത്തുള്ള പ്രധാന ക്ഷേത്രങ്ങളിലൊന്നായ ത്രികണമതിലകം ഒരു ജൈന കേന്ദ്രമായിരുന്നു.

കൂടൽമാണിക്യം ദിഗബര രൂപത്തിലുള്ള ജൈന തീർത്ഥങ്കര ഭരതേശ്വരന്റെ വിഗ്രഹമാണെന്ന് ചിലർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. എട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഹിന്ദു പുനരുജ്ജീവനത്തിന്റെ ഭാഗമായി ക്ഷേത്രം ഒരു ബ്രാഹ്മണ കേന്ദ്രമായി മാറിയെന്ന് അവർ വിശ്വസിക്കുന്നു. മണിപ്രവാളന്റെ 'കോകിലസന്ദേശ' എന്ന കൃതിയിൽ, കൂടൽമാണിക്യം ക്ഷേത്രത്തിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് പ്രവേശനം വിലക്കിയിരുന്നുവെന്ന് പരാമർശിക്കുന്നുണ്ട്. ജൈന ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് പ്രവേശനം ഇല്ലെന്ന വസ്തുത ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് വായിച്ചവരുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ അവസാന ഭരണാധികാരിയായ തച്ചുദായകൈമൾ ഈ അവകാശവാദത്തെ നിരാകരിച്ചു.

ഇരിങ്ങാലക്കുടയിലെ ഇരിങ്ങ എന്ന പദം ജൈന കേന്ദ്രത്തെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നതെന്ന് സ്ഥലനാമ പണ്ഡിതർ പറയുന്നു. കൂടാതെ, രണ്ട് നിലകളുള്ള ജൈന ക്ഷേത്രങ്ങളെ ആളുകൾ 'കൂടം' എന്നാണ് വിളിക്കുന്നതെന്ന് വി.വി.കെ. വാദിക്കുന്നു. വല്ലാട്ട് പോലുള്ള ചരിത്രകാരന്മാർ ഈ വസ്തുതകൾ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു.

1936-ൽ ഇരിങ്ങാലക്കുട ഒരു മുനിസിപ്പാലിറ്റിയായി ഉയർത്തി.
== പിൽക്കാല ചരിത്രം ==
1762-ൽ കൊച്ചി മഹാരാജാവ് രാജ്യം മാപ്രാണം നാടും നന്ദിലത്തു നാടിന്റെ ചില ഭാഗങ്ങളും മുകുന്ദപുരം നാടുമായി (മുരിയനാട്) ചേർത്ത് മുകുന്ദപുരം താലൂക്ക് രൂപീകരിച്ചു. പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാന ദശകത്തിൽ, മുകുന്ദപുരം നാട്ടിലെ (മുരിജ നാട്) അവസാനത്തെ നടുവഴി നമ്പ്യാർ മരിച്ചു. മുകുന്ദപുരം നമ്പ്യാരുടെയും മാപ്രാണം നമ്പ്യാരുടെയും എല്ലാ അധികാരങ്ങളും സ്വത്തുക്കളും ശക്തൻ തമ്പുരാൻ കണ്ടുകെട്ടി. ശക്തൻ തമ്പുരാൻ പഴയ മുകുന്ദപുരം താലൂക്കിനെ ആറ് വസ്തുക്കളായി വിഭജിച്ചു: 1) താഴെക്കാട് 2) അരീപ്പാലം, 3) മുകുന്ദപുരം (നടവരമ്പ്) 4) മാപ്രാണം 5) പാലത്തുങ്കൽ (നന്ദിക്കര) 6) ഭരണപരമായും റവന്യൂ ആവശ്യങ്ങൾക്കുമായി പുതുക്കാട്. കോടശ്ശേരി (ചാലക്കുടി), തിരുമുക്കുളം (കുഴൂർ), കൊരട്ടി (അടൂർ), പതിനെട്ടരയാലം (ഇടവിലങ്ങ്) എന്നിങ്ങനെ അഞ്ച് സ്വത്തുക്കൾ മുകുന്ദപുരം താലൂക്കിൽ പിന്നീട് കൂട്ടിച്ചേർക്കപ്പെട്ടു. മലയാറ്റൂരും. 1789 ഡിസംബർ 24-ന് മുകുന്ദപുരം താലൂക്കിലെ താഴെക്കാട് പ്രോപ്പർട്ടിയിൽ ടിപ്പു സുൽത്താൻ്റെ സൈന്യം ആസ്ഥാനമാക്കി. കൊച്ചി രാജ്യത്തിൻ്റെ മധ്യഭാഗത്തായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നതും തിരുവിതാംകൂർ ലൈനുകൾ എന്നറിയപ്പെടുന്നതുമായ നെടുംകോട്ടയെ ആക്രമിക്കാൻ 1790 ജനുവരിയിൽ കോനൂർ കോട്ടവാതിൽ ആക്രമിച്ചു.

2013ൽ മുകുന്ദപുരം താലൂക്ക് വിഭജിച്ച് പുതിയ ചാലക്കുടി താലൂക്ക് രൂപീകരിച്ചപ്പോൾ അതിൻ്റെ 50 ശതമാനത്തിലധികം പ്രദേശം നഷ്ടപ്പെട്ടു.
== വിനോദം ==
പട്ടണത്തിൽ നിരവധി നല്ല സിനിമാ ഹാളുകൾ ഉണ്ട്. കിഴുത്താണിയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന രണ്ട് സ്‌ക്രീനുകളുള്ള ജെ.കെ. സിനിമാസ്, മൂന്ന് സ്‌ക്രീനുകളുള്ള ചെമ്പകശ്ശേരി മൂവീസ്, രണ്ട് സ്‌ക്രീനുകളുള്ള മാസ് മൂവീസ്, ഒറ്റ സ്‌ക്രീനുള്ള വർണ സിനിമാസ് (മാപ്രാണം) എന്നിവയാണ് പട്ടണത്തിലെ പ്രധാന തിയേറ്ററുകൾ. ഇതിനുപുറമെ, സാമൂഹിക-സാംസ്കാരിക സംഘടനകൾ സംഘടിപ്പിക്കുന്ന വിവിധ സാംസ്കാരിക പരിപാടികൾ നഗരം പലപ്പോഴും നടത്തുന്നു.
== ജനസംഖ്യ ==
2011 ലെ ഇന്ത്യൻ സെൻസസ് പ്രകാരം,&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Irinjalakuda Municipality City Population Census 2011-2026 {{!}} Kerala |url=https://www.census2011.co.in/data/town/803282-irinjalakuda-kerala.html |access-date=2026-01-14 |website=www.census2011.co.in}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&amp;state5=999 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&amp;state5=999 |archive-date=2004-06-16 |title=Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional) |access-date=2008-11-01 |publisher=Census Commission of India}}&lt;/ref&gt;ഇരിങ്ങാലക്കുടയിലെ ജനസംഖ്യ 28,741 ആണ്. പൊറത്തിശ്ശേരി പഞ്ചായത്ത് മുനിസിപ്പാലിറ്റിയുമായി സംയോജിപ്പിച്ചതോടെ ആകെ ജനസംഖ്യ 50,000 കവിഞ്ഞു. ജനസംഖ്യയുടെ 48% പുരുഷന്മാരും 52% സ്ത്രീകളുമാണ്. ഇരിങ്ങാലക്കുടയിലെ ശരാശരി സാക്ഷരതാ നിരക്ക് 96% ആണ്. ഇത് ദേശീയ ശരാശരിയായ 74.65% നേക്കാൾ വളരെ കൂടുതലാണ്. പുരുഷ സാക്ഷരതാ നിരക്ക് 97.12% ആണെങ്കിലും സ്ത്രീ സാക്ഷരതാ നിരക്ക് 94.56% ആണ്. ജനസംഖ്യയുടെ 10% 6 വയസ്സിന് താഴെയുള്ളവരാണ്.
===മതം===
ഇരിഞ്ഞാലക്കുട സീറോ-മലബാർ കത്തോലിക്കാ രൂപതയുടെ (കാൽഡിയൻ = സിറോ-ഓറിയന്റൽ ആചാരം) എപ്പിസ്കോപ്പൽ സിംഹാസനമാണ്  സെന്റ് തോമസ് കത്തീഡ്രൽ.

1789 ഡിസംബറിൽ ടിപ്പു സുൽത്താൻ മുകുന്ദപുരം താലൂക്കിൽ എത്തുന്നതിനുമുമ്പ്, നസ്രാനിസിന്റെ (സിറോ മലബാർ കത്തോലിക്കാ സഭയുടെ പദ്രുവാഡോ വിഭാഗം) ക്രാങ്ങനോറിലെ (കൊടുങ്ങല്ലൂർ) പദ്രുവാഡോ ആർച്ച് ബിഷപ്പുമാരുടെ ആസ്ഥാനം പൂക്കാട്ട് (അരിപ്പാലം) ആയിരുന്നു. (പാരേമ്മാക്കൽ തോമ കത്തനാർ, ഗോബർനാഡോർ, പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ ആർച്ച് ഡീക്കൻ എന്നിവരുടെ വർത്തമാനപുസ്തകം കാണുക). ശക്തൻ തമ്പുരാൻ നാല് ക്രിസ്ത്യൻ കുടുംബങ്ങളെ വാണിജ്യവും വ്യാപാരവും മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനായി 'ചന്തപ്പുര' എന്നറിയപ്പെടുന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് കൊണ്ടുവന്നു. അവർ ഈ വയലിൽ സ്വർണ്ണം കണ്ടെത്തിയപ്പോൾ, ഈ സമൂഹത്തിൽ കൂടുതൽ പേർ കൊമ്പര ചന്തയിൽ നിന്ന് കുടിയേറി ഈ പ്രദേശത്ത് സ്ഥിരതാമസമാക്കി. ഇപ്പോൾ ഇത് ഈ സമൂഹത്തിന്റെ ശക്തികേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നായി മാറി. ഹിന്ദു, ക്രിസ്ത്യൻ സമൂഹങ്ങൾക്ക് പുറമേ ഈ പ്രദേശത്ത് മുസ്ലീങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;koodalmanikyam1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;aeoirinjalakuda1&quot; /&gt; കാരുകുളങ്ങര നരസിംഹസ്വാമി ക്ഷേത്രം, ഇരിഞ്ഞാലക്കുട, വടക്ക് പടിഞ്ഞാറ്, ഇരിഞ്ഞാലക്കുട മുനിസിപ്പൽ ബസ് സ്റ്റാൻഡിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 1.5 കിലോമീറ്റർ അകലെ, ഇരിഞ്ഞാലക്കുടയിലെ പ്രസിദ്ധവും പഴക്കമുള്ളതുമായ ക്ഷേത്രം.
== ഭരണം ==
ഇരിങ്ങാലക്കുട മുനിസിപ്പാലിറ്റിയാണ് ഭരണം നടത്തുന്നത്. 1936 ഫെബ്രുവരി 8 ന് 11.24 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തൃതിയുള്ള ഈ മുനിസിപ്പാലിറ്റി രൂപീകരിച്ചു. കെ.ഐ. വാറുണ്ണിയായിരുന്നു ആദ്യത്തെ മുനിസിപ്പൽ ചെയർമാൻ, മുനിസിപ്പാലിറ്റിയെ 22 ഇലക്ടറൽ വാർഡുകളായി വിഭജിച്ചു. ഇപ്പോൾ, മുനിസിപ്പാലിറ്റിയിൽ 43 വാർഡുകളുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://irinjalakudamunicipality.com/irinjalakuda/index.php?option=com_content&amp;view=category&amp;layout=blog&amp;id=1&amp;Itemid=2 |title=History |publisher=Irinjalakuda Municipality |access-date=2010-12-07 |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20110713055511/http://irinjalakudamunicipality.com/irinjalakuda/index.php?option=com_content&amp;view=category&amp;layout=blog&amp;id=1&amp;Itemid=2 |archive-date=13 July 2011}}&lt;/ref&gt;മുകുന്ദപുരം താലൂക്കിന്റെ ആസ്ഥാനമാണ് ഇരിങ്ങാലക്കുട, ഗ്രേഡ്-I മുനിസിപ്പാലിറ്റിയാണ്.&lt;ref name=&quot;janasevanakendram1&quot;/&gt;  2018 മെയ് മാസത്തിലാണ് ഇരിങ്ങാലക്കുട റവന്യൂ ഡിവിഷൻ രൂപീകരിച്ചത്. ഡെപ്യൂട്ടി കളക്ടർ റാങ്കിലുള്ള ഒരു റവന്യൂ ഡിവിഷണൽ ഓഫീസർ (ആർഡിഒ) ആണ് ഇതിന്റെ തലവൻ. മിനി സിവിൽ സ്റ്റേഷൻ അനക്സ് കെട്ടിടത്തിലാണ് ഓഫീസ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. മുകുന്ദപുരം, ചാലക്കുടി, കൊടുങ്ങല്ലൂർ താലൂക്കുകൾ റവന്യൂ ഡിവിഷനിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
[[File:CourtComplex,IJK.JPG|thumb|right|Irinjalakuda Court Complex]]
ജില്ലയിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട രണ്ടാമത്തെ ഭരണ പട്ടണമായ ഇരിങ്ങാലക്കുടയിൽ ധാരാളം സർക്കാർ ഓഫീസുകൾ ഉണ്ട്. അവയിൽ മിക്കതും പൊറത്തിശ്ശേരിക്ക് സമീപമുള്ള മിനി സിവിൽ സ്റ്റേഷനിലും അനുബന്ധ കെട്ടിടങ്ങളിലുമാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.
'''' ഇരിങ്ങാലക്കുട കോടതികളും ജുഡീഷ്യൽ ഓഫീസുകളും ''
* അഡീഷണൽ ഡിസ്ട്രിക്റ്റ് ആൻഡ് സെഷൻസ് കോടതി/ മോട്ടോർ ആക്‌സിഡന്റ് ക്ലെയിംസ് ട്രൈബ്യൂണൽ
* കുടുംബ കോടതി
* ഫാസ്റ്റ് ട്രാക്ക് സ്‌പെഷ്യൽ കോടതി (പോക്‌സോ കേസുകൾ)
* പ്രിൻസിപ്പൽ സബ് കോടതി/പ്രിൻസിപ്പൽ അസിസ്റ്റന്റ് സെഷൻസ് കോടതി/കൊമേഴ്‌സ്യൽ കോടതി -I
* അഡീഷണൽ സബ് കോടതി/അഡീഷണൽ അസിസ്റ്റന്റ് സെഷൻസ് കോടതി/കൊമേഴ്‌സ്യൽ കോടതി-II
* ജുഡീഷ്യൽ ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് മജിസ്‌ട്രേറ്റ് കോടതി-1
* പ്രിൻസിപ്പൽ മുൻസിഫ് കോടതി/ജുഡീഷ്യൽ ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് മജിസ്‌ട്രേറ്റ് കോടതി-3
* അഡീഷണൽ മുൻസിഫ് കോടതി/ജുഡീഷ്യൽ ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് മജിസ്‌ട്രേറ്റ് കോടതി-2
* താലൂക്ക് ലീഗൽ സർവീസസ് കമ്മിറ്റി
* മീഡിയേഷൻ സബ് സെന്റർ
* അഡീഷണൽ പബ്ലിക് പ്രോസിക്യൂട്ടർ കം ഗവൺമെന്റ് പ്ലീഡറുടെ ഓഫീസ്

പട്ടണത്തിലെ എല്ലാ ജുഡീഷ്യൽ ഓഫീസുകളും സ്ഥാപിക്കുന്നതിനായി സിവിൽ സ്റ്റേഷന് സമീപം ഒരു പുതിയ ജുഡീഷ്യൽ സമുച്ചയം നിർമ്മാണത്തിലാണ്.

ഇരിങ്ങാലക്കുട സിവിൽ സ്റ്റേഷൻ സമുച്ചയത്തിന് സമീപം പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു പ്രത്യേക സബ് ജയിലുണ്ട്. ഭൂമി രേഖകൾ നൽകുന്നതിനും ഭൂമി കൈമാറ്റ തർക്കങ്ങൾ പരിഹരിക്കുന്നതിനുമുള്ള ഒരു ലാൻഡ് ട്രൈബ്യൂണൽ സിവിൽ സ്റ്റേഷനിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. 2019 ൽ ട്രൈബ്യൂണൽ പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചു.

മുനിസിപ്പാലിറ്റിയുടെ ചെയർപേഴ്‌സൺ ശ്രീമതി സോണിയ ഗിരിയാണ്. ഇരിങ്ങാലക്കുട നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിന്റെ എംഎൽഎ അഡ്വ. തോമസ് ഉണ്ണിയാടനാണ്. 2009 വരെ ഇരിങ്ങാലക്കുട നിയമസഭാ മണ്ഡലം [[മുകുന്ദപുരം (ലോക്സഭാ മണ്ഡലം)]] യുടെ ഭാഗമായിരുന്നു [[ലോനപ്പൻ നമ്പാടൻ]] മുകുന്ദപുരത്തെ അവസാന ലോക്സഭാ എംപിയായിരുന്നു. 2009 മുതൽ, ഇരിങ്ങാലക്കുട ഇപ്പോൾ [[തൃശൂർ (ലോക്സഭാ മണ്ഡലം)]] യുടെ ഭാഗമാണ്.

തൃശൂർ ലോക്സഭാ മണ്ഡലത്തിന്റെ എംപി [[സുരേഷ് ഗോപി]] ആണ്.

[[File:Irinjalakudamunicipaloffice.jpg|thumb|right|Irinjalakuda Municipal Office]]
''''പ്രധാന സർക്കാർ ഓഫീസുകൾ''
* റവന്യൂ ഡിവിഷണൽ ഓഫീസ് (ആർഡിഒ) / സബ് ഡിവിഷണൽ മജിസ്‌ട്രേറ്റ് കോടതി (എസ്ഡിഎം) / മെയിന്റനൻസ് ട്രൈബ്യൂണൽ
* മുകുന്ദപുരം താലൂക്ക് ഓഫീസ്
* ജില്ലാ വിദ്യാഭ്യാസ ഓഫീസ്
* റൂറൽ ജില്ലാ ട്രഷറി
* കെഎസ്ഇബി സർക്കിൾ &amp; ഡിവിഷൻ ഓഫീസുകൾ
* കെഎസ്ഇബി ട്രാൻസ്മിഷൻ ഡിവിഷനും 110 കെവി സബ്സ്റ്റേഷനും (220 കെവി ആയി അപ്‌ഗ്രേഡ് ചെയ്യുന്നു)
* ട്രാൻസ്ഗ്രിഡ് സബ്സ്റ്റേഷൻ സബ്ഡിവിഷൻ
* എക്സൈസ് സർക്കിൾ ആൻഡ് റേഞ്ച് ഓഫീസുകൾ
* പോസ്റ്റൽ ഡിവിഷൻ ഓഫീസ്
* ഹെഡ് പോസ്റ്റ് ഓഫീസും സ്റ്റേറ്റ് സ്പീഡ്പോസ്റ്റ് സെന്ററും
* വാട്ടർ അതോറിറ്റി പിഎച്ച് ഡിവിഷൻ
* സംസ്ഥാന ജിഎസ്ടി നികുതി ദായകരുടെ ഡിവിഷൻ ഡെപ്യൂട്ടി കമ്മീഷണർ ഓഫീസും എസ്ജിഎസ്ടി സർക്കിൾ ഓഫീസും
* സംസ്ഥാന ജിഎസ്ടി ഓഡിറ്റ് ഡിവിഷൻ ഡെപ്യൂട്ടി കമ്മീഷണർ ഓഫീസ്
* ഫാക്ടറികളും ബോയിലറുകളും ഡിവിഷൻ ഓഫീസ്
* സെൻട്രൽ എക്സൈസ് ആൻഡ് സെൻട്രൽ ജിഎസ്ടി റേഞ്ച് ഓഫീസ്
* പിഡബ്ല്യുഡി റോഡുകൾ സബ്ഡിവിഷൻ
* പിഡബ്ല്യുഡി കെട്ടിടങ്ങൾ സബ്ഡിവിഷൻ
* പിഡബ്ല്യുഡി സ്പെഷ്യൽ ബിൽഡിംഗ്സ് സെക്ഷൻ
* സംസ്ഥാന ലോട്ടറി സബ് ഓഫീസ്
* ലാൻഡ് ട്രൈബ്യൂണൽ ഓഫീസ്
* കൂടൽ മാണിക്യം ദേവസ്വം ബോർഡ് ഓഫീസ്
* സബ് രജിസ്ട്രാർ ഓഫീസ്
* കശുവണ്ടി തൊഴിലാളി ക്ഷേമ ബോർഡ് ഇൻസ്പെക്ടർ ഓഫീസ്
* ചുമട്ടുതൊഴിലാളി ക്ഷേമനിധി ബോർഡ് ഓഫീസ്
* മുകുന്ദപുരം സബ് ട്രഷറി
* ക്ഷീര വികസന ഓഫീസ്
* ലേബർ ഓഫീസ്
* സബ് റീജിയണൽ ട്രാൻസ്പോർട്ട് ഓഫീസ്
* കെഎസ്ആർടിസി ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സെന്റർ
* താലൂക്ക് സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്കൽ ഓഫീസ്
* താലൂക്ക് ഇൻഡസ്ട്രീസ് ഓഫീസ്
* താലൂക്ക് വെൽഫെയർ ഓഫീസ്
* സഹകരണ സംഘങ്ങളുടെ അസിസ്റ്റന്റ് രജിസ്ട്രാർ (ജനറൽ) &amp; അസിസ്റ്റന്റ് ഡയറക്ടർ (ഓഡിറ്റ്)
* കൃഷി അസിസ്റ്റന്റ് ഡയറക്ടർ
* അഗ്മാർക്ക് ലബോറട്ടറി
* പാരസൈറ്റ് ബ്രീഡിംഗ് സ്റ്റേഷൻ
* എംപ്ലോയീസ് സ്റ്റേറ്റ് ഇൻഷുറൻസ് കോർപ്പറേഷൻ
* താലൂക്ക് സപ്ലൈ ഓഫീസ്
* മൈനർ ഇറിഗേഷൻ സബ് ഡിവിഷൻ
* ബിഎസ്എൻഎൽ സബ് ഡിവിഷൻ
* ലീഗൽ മെട്രോളജി
* എംപ്ലോയ്‌മെന്റ് എക്സ്ചേഞ്ച്
* ഇരിങ്ങാലക്കുട ബ്ലോക്ക് ഓഫീസ്
* ഇരിങ്ങാലക്കുട, മണവാലശ്ശേരി, പൊറത്തിശ്ശേരി, മടായിക്കോണം വില്ലേജ് ഓഫീസുകൾ
* വെറ്ററിനറി പോളി ക്ലിനിക്
* ഉപജില്ലാ ജല ഗുണനിലവാര പരിശോധന ലബോറട്ടറി
* ഗവൺമെന്റ് ടെക്സ്റ്റ്ബുക്ക് ഡിപ്പോ
* ഭക്ഷ്യ സുരക്ഷാ സർക്കിൾ ഓഫീസ്

കൂടാതെ, മിക്ക ദേശസാൽകൃത ബാങ്കുകൾക്കും, പുതുതലമുറ സ്വകാര്യ ബാങ്കുകൾക്കും, പഴയ സ്വകാര്യ മേഖലാ ബാങ്കുകൾക്കും ഇരിനിഞ്ഞാലക്കുടയിൽ ശാഖകളുണ്ട്. സൗത്ത് ഇന്ത്യൻ ബാങ്കിനും ഫെഡറൽ ബാങ്കിനും ഇവിടെ പ്രാദേശിക ഓഫീസുകളുണ്ട്. സ്റ്റേറ്റ് ബാങ്ക് ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ (എസ്‌ബി‌ഐ) ഇരിങ്ങാലക്കുട റീജിയണൽ ഓഫീസ് തൃശൂരിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.

''പോലീസ് ഓഫീസുകൾ''
[[File:Thrissur_Rural_Police_headquarters,_Irinjalakuda.jpg|thumb|Thrissur Rural Police headquarters, Irinjalakuda]]
* തൃശൂർ റൂറൽ പോലീസ് ആസ്ഥാനം
* പോലീസ് സൂപ്രണ്ട് ഓഫീസ്
* അഡീഷണൽ എസ്പി ഓഫീസ്
* ഡിവൈഎസ്പി ക്രൈം ബ്രാഞ്ച് ഓഫീസ്
* ഡിവൈഎസ്പി സ്പെഷ്യൽ ബ്രാഞ്ച് ഓഫീസ്
* ഡിവൈഎസ്പി ക്രൈം റെക്കോർഡ്സ് ബ്യൂറോ
* ഇരിങ്ങാലക്കുട ഡിവൈഎസ്പി ഓഫീസ്
* ഇരിങ്ങാലക്കുട പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ
* സബ്ഡിവിഷണൽ പോലീസ് പരിശീലന കേന്ദ്രം
* തൃശൂർ റൂറൽ വനിതാ പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ
* തൃശൂർ റൂറൽ സൈബർ ക്രൈം പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ
* തൃശൂർ റൂറൽ കമാൻഡ് ആൻഡ് കൺട്രോൾ സെന്റർ
* തൃശൂർ റൂറൽ ഡോഗ് സ്ക്വാഡ്
* തൃശൂർ റൂറൽ ജില്ലാ ഫോറൻസിക് സയൻസ് ലബോറട്ടറി
* തൃശൂർ റൂറൽ എമർജൻസി റെസ്‌പോൺസ് സപ്പോർട്ട് സിസ്റ്റം (ERSS)
* തൃശൂർ റൂറൽ ഹോപ്പ്

തൃശൂർ റൂറൽ പോലീസ് ഓഫീസ് 2023 മെയ് 14 ന് ഇരിങ്ങാലക്കുടയിൽ പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചു. കേരള മുഖ്യമന്ത്രി പിണറായി വിജയനാണ് ഇത് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തത്.

==ഗതാഗതം==

===റോഡ്===
ഇരിങ്ങാലക്കുട പട്ടണത്തിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 16 കിലോമീറ്റർ അകലെയുള്ള പ്രധാന ദേശീയ പാതയായ NH 544 ഉം സംസ്ഥാനത്തെ 9 കിലോമീറ്റർ അകലെയുള്ള NH 66 ഉം തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന സംസ്ഥാന പാത 22 ലാണ് ഇരിങ്ങാലക്കുട സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. രണ്ട് പ്രധാന റോഡുകളായ കൊടുങ്ങല്ലൂർ-ഷൊർണൂർ സംസ്ഥാന പാത 22 ഉം (പോട്ട-മൂന്നുപീടിക) സംസ്ഥാന പാത 61 ഉം ഇരിങ്ങാലക്കുട പട്ടണത്തെ കുറുകെ മുറിച്ചുകടക്കുന്നു. കൂടാതെ, നിരവധി എംഡിആർ (പ്രധാന ജില്ലാ റോഡുകൾ) പട്ടണത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറൻ, കിഴക്കൻ ഭാഗങ്ങളുടെ ഉൾഭാഗങ്ങളിലുള്ള ഗ്രാമങ്ങളുമായി പട്ടണത്തെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. ഇരിങ്ങാലക്കുട-കാറ്റൂർ റോഡ്, ഇരിങ്ങാലക്കുട-പൊറത്തിശ്ശേരി റോഡ്, മാപ്രാണം-നന്ദിക്കര റോഡ്, മാപ്രാണം കാറളം റോഡ് എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;koodalmanikyam2&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.koodalmanikyam.com/locale.htm |title=How to reach |publisher=Koodalmanikyam Temple |access-date=2010-12-07 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120206122018/http://www.koodalmanikyam.com/locale.htm |archive-date=2012-02-06}}&lt;/ref&gt;

കൂടൽമാണിക്യം ക്ഷേത്രത്തിന് പിന്നിലാണ് കെഎസ്ആർടിസി ബസ് സ്റ്റേഷൻ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. സംസ്ഥാന തലസ്ഥാനമായ തിരുവനന്തപുരം, എറണാകുളം/വൈറ്റില ഹബ്, കോട്ടയം, കൊല്ലം, കോഴിക്കോട്, പാലക്കാട്, മാനന്തവാടി, സുൽത്താൻ ബത്തേരി, പെരിന്തൽമണ്ണ, മൈസൂർ, ബാംഗ്ലൂർ, കോയമ്പത്തൂർ എന്നിവിടങ്ങളിലേക്ക് കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി ബസ് സർവീസുകൾ ലഭ്യമാണ്. കൂടാതെ, ഇരിങ്ങാലക്കുടയിൽ നിന്ന് ജില്ലയിലെ വിവിധ സ്ഥലങ്ങളിലേക്കും അയൽ ജില്ലകളിലെ പട്ടണങ്ങളിലേക്കും ധാരാളം സ്വകാര്യ ബസുകൾ ലഭ്യമാണ്. സംസ്ഥാനത്തിന്റെ തെക്കൻ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്ന് യാത്ര ചെയ്യുന്നവർക്ക്, ഇരിങ്ങാലക്കുടയിലേക്ക് പോകാനുള്ള പ്രധാന റോഡ് ചാലക്കുടിയാണ്. ചാലക്കുടിക്കും ഇരിഞ്ഞാലക്കുടയ്ക്കും ഇടയിൽ സ്വകാര്യ ബസുകൾ പതിവായി സർവീസ് നടത്തുന്നു. വടക്കൻ കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള യാത്രക്കാർക്ക്, തൃശൂർ ശക്തൻ തമ്പുരാൻ പ്രൈവറ്റ് ബസ് സ്റ്റാൻഡിൽ നിന്ന് ബസുകൾ ലഭ്യമാണ്.
=== തീവണ്ടി ഗതാഗതം===
[[File:Irinjalakuda railway station.jpg|thumb|ഇരിഞ്ഞാലക്കുട റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ]]
ഇരിഞ്ഞാലക്കുട റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ ആണ് ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ, കല്ലേറ്റുംകരയിൽ പട്ടണത്തിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 8 കിലോമീറ്റർ കിഴക്കായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേയുടെ ദക്ഷിണ റെയിൽവേയാണ് ഇരിങ്ങാലക്കുട റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ നിയന്ത്രിക്കുന്നത്. സൂപ്പർഫാസ്റ്റ്, എക്സ്പ്രസ്, പാസഞ്ചർ ട്രെയിനുകൾ ഉൾപ്പെടെ ആകെ 44 ട്രെയിനുകൾക്ക് ഇവിടെ സ്റ്റോപ്പുണ്ട്. എല്ലാ ട്രെയിനുകൾക്കും സ്റ്റോപ്പുള്ള ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള പ്രധാന റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ തൃശ്ശൂർ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ ആണ്. ഇരിങ്ങാലക്കുടയിൽ നിന്ന് വെറും 22 കിലോമീറ്റർ അകലെയാണിത്.&lt;ref name=&quot;koodalmanikyam2&quot;/&gt;

ഇരിഞ്ഞാലക്കുടയിൽ നിന്ന് ചെന്നൈ, ബെംഗളൂരു, പൂനെ, വിശാഖപട്ടണം, മംഗളൂരു, തിരുച്ചിറപ്പള്ളി, കോയമ്പത്തൂർ, മധുര, തിരുവനന്തപുരം, കോഴിക്കോട്, വിജയവാഡ, നാഗ്പൂർ, തിരുപ്പതി/റെനിഗുണ്ട, വാറങ്കൽ, സേലം, ലഖ്‌നൗ, ഭോപ്പാൽ, കാൺപൂർ, ഗോരഖ്പൂർ, ബരുണി, റായ്പൂർ, ഇൻഡോർ, ബിലാസ്പൂർ എന്നിവിടങ്ങളിലേക്ക് ട്രെയിനുകൾ ലഭ്യമാണ്.

== ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളം ==

ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളം നെടുമ്പാശ്ശേരിയിലെ കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളമാണ്. ഇത് പട്ടണത്തിൽ നിന്ന് 38 കിലോമീറ്ററും റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിൽ നിന്ന് 30 കിലോമീറ്ററും അകലെയാണ്. ഇന്ത്യയിലെ എല്ലാ പ്രധാന വിമാനത്താവളങ്ങളുമായും നിരവധി വിദേശ നഗരങ്ങളുമായും ഈ വിമാനത്താവളം നന്നായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. [[ചെന്നൈ]], [[ന്യൂഡൽഹി]], [[മുംബൈ]], [[ബാംഗ്ലൂർ]], [[കൊൽക്കത്ത]] എന്നിവിടങ്ങളിലേക്ക് നേരിട്ടുള്ള വിമാന സർവീസുകൾ ലഭ്യമാണ്.
== ആരോഗ്യ സംരക്ഷണം ==
[[File:Co-operativeHospital,Irinjalakuda.JPG|thumb|right|ഇരിഞ്ഞാലക്കുട സഹകരണ ആശുപത്രി]]

ഇരിഞ്ഞാലക്കുടയിൽ നിരവധി ആശുപത്രികളും ആരോഗ്യ ക്ലിനിക്കുകളും ഉണ്ട്. അവയിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടത് ഗവൺമെന്റ് ജനറൽ ആശുപത്രി (ടാന), ഇരിങ്ങാലക്കുട സഹകരണ ആശുപത്രി (നടവരമ്പ), ലാൽ മെമ്മോറിയൽ ആശുപത്രി (മാപ്രാണം), സേക്രഡ് ഹാർട്ട് മിഷൻ ആശുപത്രി (പുല്ലൂർ), ഗവൺമെന്റ് ആയുർവേദ ആശുപത്രി (എകെപി ജംഗ്ഷൻ), സെന്റ് വിൻസെന്റ് ഡയബറ്റിസ് ഹോസ്പിറ്റൽ &amp; റിസർച്ച് സെന്റർ ഇരിങ്ങാലക്കുട, മറീന ആശുപത്രി (ടാന) എന്നിവയാണ്. കല്ലേറ്റുമകരയിലെ നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഫിസിക്കൽ മെഡിസിൻ ആൻഡ് റീഹാബിലിറ്റേഷൻ (എൻഐപിഎംആർ) ആണ് മറ്റൊരു പ്രധാന ആരോഗ്യ സംരക്ഷണ കേന്ദ്രം.

== ഭൂമിശാസ്ത്രം ==
[[ചിത്രം:Privatestand ijk.jpg|thumb|250px|സ്വകാര്യ ബസ് നിലയം]]
പ്രധാന വീഥിക്ക് നടുവിൽ തന്നെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ആൽ മരംമറ്റൊരു പ്രത്യേകതയാണ്‌. ഇതിനു ചുറ്റുമായി നിരവധി ചടങ്ങുകൾ അരങ്ങേറുന്നത് പഴയ തറക്കൂട്ടം പാരമ്പര്യത്തെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്.
&lt;!-- [[ചിത്രം:Thana ijk.jpg|thumb|250px|ഠാണാ-പഴയകാലത്തെ കാര്യാലയം പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന സ്ഥലമാണ് ഇത്]] --&gt;

== സമ്പദ് ഘടന ==
=== വ്യവസായം ===
കെ.പി.എൽ ഓയിൽ മിത്സ്, കെ.എൽ.എഫ് ഓയിൽ മിത്സ് കെ.എൽ.എഫ് ഓയിൽ, അലേങ്ങാടൻസ് മെറ്റൽസ്, ഡെലീഷ്യസ് കശുവണ്ടി, കെ.എസ്. കാലിത്തീറ്റ, ചന്ദ്രിക ആയുർവേദിക് സോപ്പ്, ചാമ്പ്യൻ പടക്ക നിർമ്മാണശാല, സി.കെ.കെ മെറ്റൽസ്, പപ്പായി ഐസ്ക്രീംസ്, തുടങ്ങിയ വ്യവസായങ്ങൾ ഇരിഞ്ഞാലക്കുടയിലാണ് സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നത്.
&lt;!--
=== കൃഷി ===
--&gt;
== സംസ്കാരം ==
ഇരിഞ്ഞാലക്കുടയിൽ രണ്ട് സുന്ദരമായ പഴയ ക്രിസ്തീയ ദേവാലയങ്ങൾ ഉണ്ട്. സെൻറ്  തോമസ് കത്തീഡ്രൽ ഇതിൽ ഒന്നാണ്. ജനസംഖ്യയുടെ ഒരു വലിയ ഭാഗവും ക്രിസ്ത്യാനികളാണ്. പ്രധാനമായും [[സീറോ മലബാർ കത്തോലിക്കാസഭ|സീറോ മലബാർ കത്തോലിക്കാ]] വിശ്വാസികളാണ് കൂടുതൽ. 

* [[കൂടൽമാണിക്യം ക്ഷേത്രം|കൂടൽമാണിക്യം ക്ഷേത്രോത്സവം]] ഏപ്രിൽ / മെയ് മാസങ്ങളിലാണ് നടക്കുന്നത്. ഇത് 10 ദിവസം നീണ്ടു നിൽക്കും. 
* [[പിണ്ടിപ്പെരുന്നാൾ]] (ഇടവക ഉത്സവം) എല്ലാ വർഷവും ജനുവരി രണ്ടാമത്തെ ആഴ്ച നടത്തുന്നു. ഈ ഉത്സവം 3 ദിവസം നീണ്ടുനിൽക്കും.
* [[പായമ്മൽ ശത്രുഘ്നക്ഷേത്രം]]
* [[ശ്രീ കുമരംച്ചിറ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം]], [[കാറളം]]
* [[നടവരമ്പ് ഹനുമാൻസ്വാമി ക്ഷേത്രം]]
* [[തൃപ്പയ്യ ത്രിമൂർത്തിക്ഷേത്രം]]

== വിദ്യാലയങ്ങളും കലാലയങ്ങളും ==
[[ചിത്രം:Christcollegeijk.jpg|thumb|250px| ക്രൈസ്റ്റ് കോളേജ്]]
&lt;!-- [[ചിത്രം:St‍‍ joesph'scollege irinjalakuda.jpg|thumb|250px| സെന്റ് ജോസെഫ്സ് വനിതാ കലാലയം ]] --&gt;
പ്രശസ്ത സാംസ്കാരിക സാമൂഹിക സംരംഭങ്ങളായ ''ഉണ്ണായിവാര്യർ കലാനിലയം'', ''യജുർവേദ പാഠശാല'' എന്നിവ ഇരിഞ്ഞാലക്കുടയിലാണ്.

മറ്റു വിദ്യാലയങ്ങളും കലാലയങ്ങളും താഴെ:-
* ജ്യോതിസ്‌ കോളേജ്‌ ഓഫ്‌ അഡ്വാൻസ്‌ഡ്‌ സ്റ്റഡീസ്‌
* [[സെൻറ് ജോസഫ്സ് കോളേജ്, ഇരിങ്ങാലക്കുട]]
* [[ക്രൈസ്റ്റ് കോളേജ്, ഇരിഞ്ഞാലക്കുട|ക്രൈസ്റ്റ് കോളെജ്]] [http://www.christcollegeijk.org ഔദ്യോഗിക വെബ് വിലാസം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180412070753/http://www.christcollegeijk.org/ |date=2018-04-12 }}
* നാഷണൽ ഹൈ സ്കൂൾ [http://nationalhss.com/ ഔദ്യോഗിക വെബ് വിലാസം]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂലൈ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ കോൺ‌വെന്റ് ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂൾ
* ഇരിഞ്ഞാലക്കുട ഡോൺ ബോസ്കോ ഹൈസ്കൂൾ  - [http://www.boscoites.com പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികളുടെ വെബ് വിലാസം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110928222913/http://www.boscoites.com/ |date=2011-09-28 }}
* ഗവർണ്മെന്റ് മോഡൽ ബോയ്സ് ഹൈസ്കൂൾ
* ശ്രീ നാരായണ ഹയ്യർ സെക്കന്ററി സ്കൂൾ
* ലൈസിയക്സ് കോൺ‌വെന്റ് &amp; ഹോം സയൻസ് കോളെജ്
* ഗവണ്മെന്റ് ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂൾ [http://www.plustwo.org ഔദ്യോഗിക വെബ് വിലാസം]
* [[സെന്റ് മേരീസ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ, ഇരിങ്ങാലക്കുട]] [http://www.stmaryshss.com വെബ് വിലാസം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181227141307/http://stmaryshss.com/ |date=2018-12-27 }}
* ഭാരതീയ വിദ്യാഭവന്റെ വിദ്യാമന്ദിർ
* എൻ.എസ്.എസ്. സങ്കമേശ്വര ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം ഹൈസ്കൂൾ
[[ചിത്രം:Christ college chalel.JPG|thumb| ക്രൈസ്റ്റ് കോളേജിനോട് ചേർന്നുള്ള കപ്പേള]]
[[ചിത്രം:Cathedral ijk.jpg|thumb| കത്തീഡ്രൽ]]

== ഗതാഗതം ==

[[തൃശ്ശൂർ]] പട്ടണത്തിൽ നിന്ന് 22 കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ഇരിഞ്ഞാലക്കുട. ഇരിഞ്ഞാലക്കുട റെയിൽ‌വേ സ്റ്റേഷൻ ഇരിഞ്ഞാലക്കുട പട്ടണത്തിൽ നിന്നും 8 കിലോമീറ്റർ അകലെയായി [[ചാലക്കുടി]]യിലേക്കുള്ള വഴിയിൽ [[കല്ലേറ്റുംകര]]യിലാണ്. ചാലക്കുടി 16 കിലോമീറ്റർ കിഴക്കായി ആണ്. ക്ഷേത്ര നഗരമായ [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ]] ഇരിഞ്ഞാലക്കുടയ്ക്ക് 17 കിലോമീറ്റർ തെക്കാണ്. പല തീവണ്ടികളും തൃശ്ശൂരിൽ മാത്രമേ നിറുത്താറുള്ളൂ.
== വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ ==
[[File:Christcollegeijk.jpg|thumb|right|ക്രൈസ്റ്റ് കോളേജ്]]
14-ാം നൂറ്റാണ്ടിനും 16-ാം നൂറ്റാണ്ടിനും ഇടയിൽ, ഇത് ഒരു പഠന കേന്ദ്രമായിരുന്നു. ഇവിടെ സ്ഥാപിതമായതായി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്ന കേരള ജ്യോതിശാസ്ത്ര-ഗണിതശാസ്ത്ര വിദ്യാലയം ബീജഗണിതം, ഗണിതം, ജ്യോതിശാസ്ത്രം, കാൽക്കുലസ്, ജ്യാമിതി, അനന്ത പരമ്പര, ഭാഷാശാസ്ത്രം എന്നിവയിൽ പ്രധാന സംഭാവനകൾ നൽകി. സർക്കാർ സഹായത്തോടെ ബി.എസ്‌സി. ബയോടെക്നോളജി കോഴ്‌സ് നൽകുന്ന കേരളത്തിലെ ഏക സ്ഥാപനമാണ് ഇരിങ്ങാലക്കുടയിലെ സെന്റ് ജോസഫ്സ് കോളേജ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://stjosephs.edu.in/department/biotechnology/content/home.html|title=St. Josephs College Irinjalakuda|website=stjosephs.edu.in|access-date=2026-08-07|archive-date=2024-04-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20240415060905/https://stjosephs.edu.in/department/biotechnology/content/home.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
'''കോളേജുകൾ''''
*[[ക്രൈസ്റ്റ് കോളേജ്, ഇരിഞ്ഞാലക്കുട]]
**[[ക്രൈസ്റ്റ് കോളേജ്, ഇരിഞ്ഞാലക്കുട|ക്രൈസ്റ്റ് കോളേജ് ഓഫ് എഞ്ചിനീയറിംഗ്, ഇരിഞ്ഞാലക്കുട]]
**[[ക്രൈസ്റ്റ് കോളേജ്, ഇരിഞ്ഞാലക്കുട|ക്രൈസ്റ്റ് കോളേജ് ഓഫ് ഫിസിക്കൽ എഡ്യൂക്കേഷൻ, ഇരിഞ്ഞാലക്കുട]]
*[[സെൻ്റ്. ജോസഫ് കോളേജ്, ഇരിഞ്ഞാലക്കുട]]

*[[തരണനെല്ലൂർ കോളേജ് ഓഫ് ആർട്സ് ആൻഡ് സയൻസ്, താണിശ്ശേരി]]
*[[യൂണിവേഴ്‌സൽ കോളേജ് ഓഫ് എഞ്ചിനീയറിംഗ്, വള്ളിവട്ടം]]

''സംസ്ഥാനം''
*[[ഡോൺ ബോസ്കോ ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ, ഇരിഞ്ഞാലക്കുട]]
*[[ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ കോൺവെൻ്റ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ, ഇരിഞ്ഞാലക്കുട]]
*[[എസ്. എൻ. എച്ച്. എസ്. എസ്., ഇരിങ്ങാലക്കുട]]

*[[ഗവൺമെന്റ് ബോയ്‌സ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ, ഇരിങ്ങാലക്കുട]]
*[[ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ, ഇരിങ്ങാലക്കുട]]
*[[നാഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ]]
*[[സെന്റ് മേരീസ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ, ഇരിങ്ങാലക്കുട]]

''സിബിഎസ്ഇ''
*[[ഭവൻസ് വിദ്യാ മന്ദിർ, ഇരിങ്ങാലക്കുട]]

* [[ശാന്തിനികേതൻ പബ്ലിക് സ്കൂൾ]], ഇരിങ്ങാലക്കുട

''ഐസിഎസ്ഇ''

*[[ക്രിസ്ത് വിദ്യാ നികേതൻ]]
*[[ഡോൺ ബോസ്കോ സെൻട്രൽ സ്കൂൾ]] (ഐസിഎസ്ഇ)

====ശ്രദ്ധേയരായ ആളുകൾ====
ഇരിഞ്ഞാലക്കുട നിരവധി പ്രമുഖരുടെ നാടാണ്, അതിൽ
&lt;!---♦♦♦♦ ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിൽ സ്വന്തമായി ലേഖനമുണ്ടെങ്കിൽ മാത്രം ഈ പട്ടികയിൽ ഒരാളെ ചേർക്കുക ♦♦♦---&gt;
&lt;!---♦♦♦ ദയവായി പട്ടിക അക്ഷരമാലാക്രമത്തിൽ സൂക്ഷിക്കുക അവസാന നാമം ♦♦♦---&gt;
*[[ആനന്ദ് (എഴുത്തുകാരൻ)|ആനന്ദ്]] (ജനനം 1936), എഴുത്തുകാരൻ
*[[ഇടവേല ബാബു]] (ജനനം 1963), നടൻ
*[[ആർ. ബിന്ദു|ഡോ. ആർ. ബിന്ദു]], രാഷ്ട്രീയക്കാരനും കേരള സർക്കാരിലെ മന്ത്രിയും
*[[ഒ. ചന്ദ്രശേഖർ]] (1935-2021), ഫുട്ബോൾ കളിക്കാരൻ
*[[ഇന്നസെന്റ് (നടൻ)|ഇന്നസെന്റ്]] (1948-2023), നടൻ, ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവ്, എഴുത്തുകാരൻ, രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ
*[[പി. ജയചന്ദ്രൻ]] (1944-2025), പിന്നണി ഗായകൻ, നടൻ
*[[സംഗമഗ്രാമത്തിലെ മാധവ]] (c. 1340 – c. 1425), ഗണിതശാസ്ത്രജ്ഞയും ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞയും
*[[എം. സുഭദ്ര നായർ|ഡോ. എം. സുഭദ്ര നായർ]] (ജനനം 1929), ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റ്, മെഡിക്കൽ അധ്യാപിക, സാമൂഹിക പ്രവർത്തക
*[[അനുപമ പരമേശ്വരൻ]] (ജനനം 1996), നടി
*[[ജെയിംസ് പഴയാറ്റിൽ]] (1934–2016) സീറോ-മലബാർ കത്തോലിക്കാ ഹൈരാർക്ക്, ഇരിങ്ങാലക്കുട ബിഷപ്പ്,
*[[കെ. രാധാകൃഷ്ണൻ|ഡോ. കെ. രാധാകൃഷ്ണൻ]] (ജനനം 1949), ബഹിരാകാശ ശാസ്ത്രജ്ഞൻ
*[[ജിജോയ് രാജഗോപാൽ]] (ജനനം 1976), ചലച്ചിത്ര-നാടക നടനും അക്കാദമികനും
*[[കെ. വി. രാമനാഥൻ]] (1932-2023), ബാലസാഹിത്യ എഴുത്തുകാരൻ
*[[കെ. രേഖ]] (ജനനം 1975), ചെറുകഥാകൃത്തും പത്രപ്രവർത്തകയും
*[[മീനാക്ഷി തമ്പാൻ]] (ജനനം 1941), രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ
*[[ടോവിനോ തോമസ്]] (ജനനം 1989), നടനും ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവും
*[[സിദിൻ വടുകുട്ട്]] (ജനനം 1979) കോളമിസ്റ്റ്, എഴുത്തുകാരൻ, ബ്ലോഗർ
*[[ഗോവിന്ദ് വസന്ത]] (ജനനം 1988), സംഗീതസംവിധായകൻ, ഗായകൻ, വയലിനിസ്റ്റ്
*[[എൻ. സി. വസന്തകോകിലം]] (1919–1951), കർണാടക ഗായികയും നടിയും
*[[ഉണ്ണായി വാരിയാർ]] (17/18 നൂറ്റാണ്ട്), കവി, എഴുത്തുകാരി, നാടകകൃത്ത്
==വ്യവസായങ്ങൾ==

ഇരിഞ്ഞാലക്കുട കാർഷിക വ്യവസായങ്ങളുടെ കേന്ദ്രമാണ്. ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ ഒരു പ്രമുഖ കന്നുകാലിത്തീറ്റ നിർമ്മാണ കമ്പനിയായ കേരള സോൾവന്റ് എക്സ്ട്രാക്ഷൻസ് ലിമിറ്റഡ് (കെഎസ്ഇ ലിമിറ്റഡ്) ഈ പട്ടണത്തിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. സംസ്ഥാന ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള കന്നുകാലിത്തീറ്റ നിർമ്മാണ കമ്പനിയായ കേരള ഫീഡ്സ് ലിമിറ്റഡ് കല്ലേറ്റുംകരയിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്, ഇരിങ്ങാലക്കുട റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 2 കിലോമീറ്റർ അകലെയും ഇരിങ്ങാലക്കുട പട്ടണത്തിൽ നിന്ന് 9 കിലോമീറ്റർ അകലെയുമാണ് ഇത്. കെ‌എൽ‌എഫ്, കെ‌പി‌എൽ ഓയിൽ മില്ലുകൾ ഉൾപ്പെടെ നിരവധി വെളിച്ചെണ്ണ നിർമ്മാണ കമ്പനികൾ ഇരിങ്ങാലക്കുടയിലുണ്ട്. പുല്ലൂർ, മുരിയാട്, ആളൂർ എന്നിവിടങ്ങളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന മൂന്ന് കശുവണ്ടി സംസ്കരണ ഫാക്ടറികളാണ് ഇരിഞ്ഞാലക്കുടയുടെ പരിസരത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. പട്ടണത്തിലും സമീപ പ്രദേശങ്ങളിലും നിരവധി ബെൽമെറ്റൽ നിർമ്മാണ യൂണിറ്റുകളും ഉണ്ട്.

== ഇതും കാണുക ==
* [[ഇരിങ്ങാലക്കുട നിയമസഭാമണ്ഡലം]]
* [[ഇരിങ്ങാലക്കുട നഗരസഭ]]

== ചിത്രശാല ==
&lt;gallery&gt;
ചിത്രം:KoodalmanikamTemple.JPG|കൂടൽമാണിക്യം ക്ഷേത്രം
ചിത്രം:Bishop's_House,Irinjalakuda.JPG|ബിഷപ്സ്  ഹൌസ്
ചിത്രം:Little_Flower_Convent,Irijalakuda.JPG|ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ കോൺവെൻറ് ഗേൾസ് ഹൈസ്ക്കൂൾ
ചിത്രം:St joesph'scollege irinjalakuda.jpg|സെൻറ് ജോസഫ്സ് കോളേജ്, ഇരിങ്ങാലക്കുട.
ചിത്രം:Sared_Heart_Hospital_Pullur_Irinajakuda.JPG|സേക്റഡ് ഹാർട്ട് മിഷൻ ആശുപത്രി,പുല്ലൂർ
ചിത്രം:ViswanathapuraKshethram_IJK.JPG|വിശ്വനാഥപുരക്ഷേത്രം
ചിത്രം:Govt.G'sHS_IJK.JPG|ഗവ.ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂൾ
ചിത്രം:KSE_IJK.JPG|കേരളാ സോൽവെൻറ് എക്സ്ട്രാക്ഷൻ ലിമിറ്റഡ് കമ്പെനി
ചിത്രം:KS_PARK.JPG|കേ.എസ്.പാർക്ക്
ചിത്രം:CourtComplex,IJK.JPG|കോടതി വളപ്പ്
ചിത്രം:CourtComplex2,IJK.JPG|കോടതി കെട്ടിടം
ചിത്രം:MarinaHospital,IJK.JPG|മറീനാ ഹോസ്പ്പിറ്റൽ
ചിത്രം:TalukHospital,IJK.JPG|താലുക്ക് ആശുപത്രി
ചിത്രം:Co-operativeHospital,Irinjalakuda.JPG|സഹകരണ ആശുപത്രി
ചിത്രം:Christ College,Irinjalakuda.JPG|ക്രൈസ്റ്റ് കോളേജ്

&lt;/gallery&gt;

== ഇരിഞ്ഞാലക്കുടയുടെ ഉപഗ്രഹ ചിത്രങ്ങൾ ==
*[http://www.wikimapia.org/#y=10344874&amp;x=76217501&amp;z=15&amp;l=0&amp;m=a&amp;v=1 ഇരിഞ്ഞാലക്കുട]

== അവലംബം ==
{{commonscat|Irinjalakuda}}
&lt;references/&gt;
== പുറത്തുനിന്നുള്ള കണ്ണികൾ ==
* [https://village.kerala.gov.in/Office_websites/indexor.php?nm=1248Irinjalakudavillageoffice Irinjalakuda Municipality: Official Website]
* [https://irinjalakudatimes.com/ News Portal of Irinjalakuda]

{{Kerala}}
{{Municipalities of Kerala}}


{{തൃശ്ശൂർ ജില്ല}}
{{Authority control}}

[[വർഗ്ഗം:ഇരിഞ്ഞാലക്കുട]]</text>
      <sha1>crjaxnezzb1xak5v6tlp58daxrzilpi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10078</id>
    <revision>
      <id>4660955</id>
      <parentid>4301216</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T03:18:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-45855-32</username>
        <id>221901</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ added community details</comment>
      <origin>4660955</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="63579" sha1="lm0drofbpf0p0vlpl99bknyjm1izhnf" xml:space="preserve">{{prettyurl|Sahodaran Ayyappan}} 
{{നാനാർത്ഥം|അയ്യപ്പൻ}}
{{Featured article}}
{{Infobox person
| name               = സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ
| image              = സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ.jpg
| alt                = 
| caption            = സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ
| birth_name         = അയ്യപ്പൻ
| birth_date         = {{Birth date|1889|08| 21}}
| birth_place        = [[ചെറായി]], [[എറണാകുളം]] ,[[കേരളം]]
| death_date         = {{Death date and age|1968|03|06|1890|08|21|df=yes}}
| death_place        = 
| nationality        = {{IND}}
| other_names        = അയ്യപ്പൻ മാസ്റ്റർ&lt;/br&gt; പുലയനയ്യപ്പൻ
| spouse             = ഇ.എ.പാർവ്വതി
| children           = ഐഷ&lt;/br&gt;സുഗതൻ
| known_for          = സാമൂഹികപരിഷ്കർത്താവ്, യുക്തിവാദി, സയൻസ് പ്രചാരകൻ
| occupation         = സാമൂഹ്യപരിഷ്കർത്താവ്, രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകൻ, നിയമസഭാസാമാജികൻ,അദ്ധ്യാപകൻ
| religion           = [[യുക്തിവാദം|യുക്തിവാദി]], [[ബുദ്ധമതം]]&lt;ref name=roadtokerala&gt;{{cite book|title=കമ്യൂണൽ റോഡ് ടു സെക്യുലാർ കേരള|url=https://books.google.com/books?id=1TuPeXFP0WgC&amp;printsec=frontcover&amp;dq=road+to+a+secular+kerala&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=GUytVILuHIfAPPPLgPAB&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q=ernakulam%20hall&amp;f=false|last=ജോർജ്ജ്|first=മാത്യു|publisher=കൺസപ്ട് പബ്ലിഷിങ് കമ്പനി|isbn=81-7022-282-6|year=1989|page=110}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#sa89|സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ - എം.കെ.സാനു - 1989]] പുറം 328 &lt;/ref&gt;
}}
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] സാമൂഹിക പരിഷ്കർത്താക്കളിലൊരാളായിരുന്നു '''സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ'''.[[എറണാകുളം|എറണാകുളത്ത്]] [[വൈപ്പിൻ]] ദ്വീപിലെ [[ചെറായി|ചെറായിയിൽ]] കു‌മ്പളത്ത് പറമ്പിൽ എന്ന പുരാതന തീയ്യർ കുടുംബത്തിൽ കൊച്ചാവു വൈദ്യന്റെയും ഉണ്ണൂലിയുടെയും മകനായി 1889 [[ഓഗസ്റ്റ് 22]]-ന് അയ്യപ്പൻ ജനിച്ചു.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&quot;ഒരു ജാതി ഒരു മതം മനുഷ്യന്&quot; എന്ന [[ശ്രീനാരായണഗുരു|ശ്രീനാരായണഗുരുവിന്റെ]] വാക്യങ്ങളെ സാക്ഷാത്കരിക്കാൻ ശ്രമിച്ച വ്യക്തിയായിരുന്നു  സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ.&lt;ref name=janayugam1&gt;{{cite news|title=നവോത്ഥാന നായകനായ, യുക്തിവാദിയായ വിപ്ലവകാരി|publisher=ജനയുഗം ഓൺലൈൻ|url=http://www.janayugomonline.com/php/newsDetails.php?nid=1031752|date=2013-03-06|last=രാജേഷ്.കെ.|first=എരുമേലി|access-date=2022-10-06|archive-date=2014-01-04|archive-url=https://archive.today/20140104080817/http://www.janayugomonline.com/php/newsDetails.php?nid=1031752|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; അപകടകരങ്ങളായ ആശയങ്ങളെ നവീകരിച്ച് ജാതിരഹിതവും വർഗ്ഗരഹിതവുമായ പുതിയ ഒരു സമൂഹത്തെ സൃഷ്ടിക്കാൻ പരിശ്രമിച്ച ഒരു നവോത്ഥാനനായകൻ കൂടിയായിരുന്നു അദ്ദേഹം. [[ശ്രീനാരായണഗുരു|ശ്രീനാരായണ ഗുരുവിന്റെ]] മനുഷ്യദർശനത്തെ ശാസ്ത്രീയതയുടെയും [[യുക്തിവാദം|യുക്തിചിന്തയുടെയും]] അടിസ്ഥാനത്തിൽ വിപുലീകരിച്ച് രാഷ്ട്രീയ പ്രയോഗമാക്കി മാറ്റുകയായിരുന്നു അയ്യപ്പൻ. [[ഈഴവർ|ഈഴവ]] സമുദായത്തിൽ ജനിച്ച അദ്ദേഹം, തൊട്ടുകൂടാത്തവരായി അവഗണിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന [[ദളിതർ|ദളിതരെ]] ചേർത്ത് [[മിശ്രഭോജനം]] നടത്തി. [[സമൂഹം|സമൂഹത്തിലെ]] [[അന്ധവിശ്വാസങ്ങൾ|അന്ധവിശ്വാസങ്ങൾക്കും]] അനാചാരങ്ങൾക്കുമെതിരെ സന്ധിയില്ലാ സമരം ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot; mangalam 2017 August 28&quot;&gt; ഓഗസ്റ്റിൽ പിറന്ന നവശിൽപികൾ &lt;/ref&gt; [[ശ്രീനാരായണഗുരു|ശ്രീ നാരായണഗുരുവിന്റെ]] &quot;ഒരു ജാതി ഒരു മതം ഒരു ദൈവം മനുഷ്യന് &quot; ''ജാതി ചോദിക്കരുത്, പറയരുത്, ചിന്തിക്കരുത്'' എന്ന സുപ്രസിദ്ധമായ [[ആപ്തവാക്യം]] ഗുരുവിന്റെ അംഗീകാരത്തോടെ &quot;ജാതി വേണ്ട, മതം വേണ്ട, ദൈവം വേണ്ട മനുഷ്യന്&quot;, എന്ന് അദ്ദേഹം ഭേദഗതി വരുത്തി.&lt;ref name=culture34&gt;{{cite web | title = സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ | url = http://www.keralaculture.org/malayalam/sahodaran-ayyappan/739 | publisher = Keralaculture forum | accessdate = 2020-02-14 | archive-date = 2019-08-05 | archive-url = https://web.archive.org/web/20190805003828/http://www.keralaculture.org/malayalam/sahodaran-ayyappan/739 | url-status = bot: unknown }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=deshabhimani3&gt;{{cite news | title = സഹോദരൻ അയ്യപ്പന്റെ 'സയൻസ് ദശക'ത്തിന് ഒരു നൂറ്റാണ്ട് | url = https://www.deshabhimani.com/news/kerala/news-kerala-08-04-2017/636172 | publisher = ദേശാഭിമാനി | accessdate = 2020-02-14 | archive-date = 2019-08-03 | archive-url = https://web.archive.org/web/20190803132659/https://www.deshabhimani.com/news/kerala/news-kerala-08-04-2017/636172 | url-status = bot: unknown }}&lt;/ref&gt;
കൊച്ചി നിയമസഭയുടെ 1928-ൽ രണ്ടാം തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തെക്കേ ഈഴവ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നും ജയിച്ച് അയ്യപ്പൻ [[നിയമസഭ|നിയമസഭയിലെത്തി]]. നിയമസഭാസാമാജികൻ എന്ന നിലയിൽ അവശരേയും പാവങ്ങളേയും ഉദ്ധരിക്കാൻ ആവശ്യമായ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം ഏർപ്പെട്ടു. 

[[മോഹൻദാസ് കരംചന്ദ് ഗാന്ധി|ഗാന്ധിജിയുടെ]] ആദർശങ്ങളോട് പൂർണ്ണമായും യോജിച്ചില്ലെങ്കിലും, ഗാന്ധി എന്ന മനുഷ്യനെ അയ്യപ്പൻ ആരാധിച്ചിരുന്നു.&lt;ref&gt;[[#sa89|സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ - എം.കെ.സാനു - 1989]] പുറം 352&lt;/ref&gt; [[കമ്മ്യൂണിസം|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ്]] ആശയങ്ങളോട് താൽപര്യമുള്ളയാളായിരുന്നു അയ്യപ്പൻ. ലോകസംഭവങ്ങളെ സൂക്ഷ്മതയോടെ നിരീക്ഷിക്കുന്ന അയ്യപ്പനിൽ [[മിശ്രഭോജനം]] എന്ന വിപ്ലവകരമായ കാര്യം ചെയ്യാൻ, അതിനും ഏതാനും മാസങ്ങൾക്കു മുമ്പു നടന്ന [[റഷ്യൻ വിപ്ലവം|റഷ്യൻവിപ്ലവത്തിന്റെ]] ആദ്യഘട്ടവും ഒരു കാരണമായിരിക്കാം.&lt;ref&gt;[[#sa89|സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ - എം.കെ.സാനു - 1989]] പുറം 352&lt;/ref&gt; 1920കൾ മുതൽ ദേശീയമായി പടർന്നു പന്തലിച്ച അംബേദ്കർ പ്രസ്ഥാനത്തോട് ഐക്യപ്പെട്ട കേരളീയനാണ് സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ{{cn}}. അതുപോലെ ബുദ്ധമത ചിന്തയെ കേരളത്തിൽ നവീകരിച്ചു കൊണ്ടുവരുന്നതിന് അദ്ദേഹം മുൻകയ്യെടുത്തു.

== ആദ്യകാലജീവിതം ==
[[പ്രമാണം:Sahodaran ayyappan home.JPG|thumb|right|250px|സഹോദരൻ അയ്യപ്പന്റെ ചെറായിയിലെ ജന്മഗൃഹം]]
[[എറണാകുളം|എറണാകുളത്ത്]] [[വൈപ്പിൻ]] ദ്വീപിലെ [[ചെറായി|ചെറായിയിൽ]] കു‌മ്പളത്ത് പറമ്പിൽ എന്ന പുരാതന കുടുംബത്തിൽ കൊച്ചാവു വൈദ്യന്റെയും ഉണ്ണൂലിയുടെയും മകനായി 1889 [[ഓഗസ്റ്റ് 22]]-ന് അയ്യപ്പൻ ജനിച്ചു.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;മഹച്ചരിതമാല - സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ, പേജ് - 592, ISBN 81-264-1066-3&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#sa89|സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ - എം.കെ.സാനു - 1989]] പുറം 23 &lt;/ref&gt; കൊച്ചാവു-ഉണ്ണൂലി ദമ്പതികളുടെ ഒമ്പതു മക്കളിൽ ഏറ്റവും ഇളയ ആളായിരുന്നു അയ്യപ്പൻ.&lt;ref name=shok1&gt;{{cite book|title=എ സോഷ്യൽ ഹിസ്റ്ററി ഓഫ് ഇന്ത്യ|url=http://books.google.com.sa/books?id=Be3PCvzf-BYC&amp;pg=PA529&amp;dq=sahodaran+ayyappan&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=8KrHUvTYJcmw0QWP3oDgDA&amp;safe=on&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q=sahodaran%20ayyappan&amp;f=false|publisher=എ.പി.എച്ച്|last=എൻ|first=സദാശിവൻ|isbn=978-8176481700|page=528|year=2000}}&lt;/ref&gt; അയ്യപ്പന് രണ്ടുവയസ്സുള്ളപ്പോൾത്തന്നെ പിതാവ് അകാലചരമമടഞ്ഞു. പിന്നീട് അയ്യപ്പൻ, ജ്യേഷ്ഠനായ അച്ച്യുതൻ വൈദ്യരുടെ സംരക്ഷണയിലാണ് വളർന്നത്. പ്രചോദനമായിരുന്ന ജ്യേഷ്ഠൻ അയ്യപ്പന്റെ വളർച്ചയിൽ വളരെ വലിയ പങ്കു വഹിച്ചു.&lt;ref&gt;[[#sa89|സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ - എം.കെ.സാനു - 1989]] പുറം 25&lt;/ref&gt; അനുസരണശീലവും കൃത്യനിഷ്ഠയും ആ പ്രകൃതത്തിൽ കലർന്നിരുന്നു. അതുകൊണ്ടു എല്ലാവർക്കും ആ ബാലനെ വളരെയധികം ഇഷ്ടമായിരുന്നു. [[ചെറായി|ചെറായിയിൽ]] കണ്ണുആശാന്റെ [[കളരി|കളരിയിൽ]] ആദ്യം ചേർന്നു. അവിടെ വെച്ച് നിലത്തെഴുത്ത് പഠിച്ചുതീർത്തതിനുശേഷം [[ചെറായി|ചെറായിയിൽ]] തന്നെയുള്ള കൊച്ചുപിള്ള ആശാന്റെ കളരിയിൽ ചേർന്ന് ഔഷധിവർഗവും [[അമരകോശം|അമരകോശവും]] പഠിച്ചു.&lt;ref&gt;[[#sa89|സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ - എം.കെ.സാനു - 1989]] പുറം 31&lt;/ref&gt;

== വിദ്യാഭ്യാസം ==
[[ചെറായി|ചെറായിയിൽ]] അച്യുതൻ വൈദ്യരുടെ ഉത്സാഹത്തിൽ തുടങ്ങിയ [[വിദ്യാലയം|വിദ്യാലയത്തിൽ]] ഒരു വർഷത്തെ [[പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം]] പൂർത്തിയാക്കിയശേഷം [[വടക്കൻ പറവൂർ|പറവൂർ]] ഇംഗ്ലീഷ് ഹൈസ്കൂളിൽ അയ്യപ്പന്റെ താൽപര്യപ്രകാരം [[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്]] പഠിക്കാനായി ചേർന്നു. ഹൈസ്കൂളിൽ [[ചരിത്രം|ചരിത്രവും]] [[സംസ്കൃതം|സംസ്കൃതവുമാണ്]] ഐഛികമായി എടുത്തു പഠിച്ചത്. പറവൂരിലെ സ്കൂളിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ തന്നെ ജാതിചിന്തയുടെ നീച ലക്ഷണങ്ങൾ അയ്യപ്പൻ കണ്ടു തുടങ്ങിയിരുന്നു. പറവൂരിലേക്കു പോകുന്നവഴി നായന്മാർക്ക് അയ്യപ്പനും മറ്റു താഴ്ന്ന ജാതിയിലെക്കുട്ടികളും വഴി മാറിക്കൊടുക്കേണ്ടിവന്നിരുന്നു. 

[[കോഴിക്കോട്]] [[മലബാർ ക്രിസ്ത്യൻ കോളേജ്|മലബാർ ക്രിസ്ത്യൻ കോളേജിൽ]] ഉപരിപഠനത്തിനായി ചേർന്നു. [[തർക്കശാസ്ത്രം]], [[സംസ്കൃതം]], [[മലയാളം]] എന്നീ വിഷയങ്ങളാണ് ഐഛികമായി തിരഞ്ഞെടുത്തത്. കോളേജിനു തന്നെ അടുത്തുള്ള ഒരു വീട്ടിലാണ് അയ്യപ്പൻ താമസിച്ചിരുന്നത്. ഈ സമയത്താണ് അയ്യപ്പനിൽ പുസ്തകപാരായണശീലം വളർച്ച പ്രാപിക്കുന്നത്.&lt;ref&gt;[[#sa89|സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ - എം.കെ.സാനു - 1989]] പുറം 35 &lt;/ref&gt; [[കോഴിക്കോട്|കോഴിക്കോട്ടെ]] പഠനത്തിനുശേഷം [[മദ്രാസ്|മദ്രാസിൽ]] മെഡിക്കൽ കോളേജിൽ ചേരണമെന്നതായിരുന്നു അയ്യപ്പന്റെ ആഗ്രഹമെങ്കിലും അതിനുവേണ്ടി വരുന്ന കനത്തതുക സമാഹരിക്കാൻ യാതൊരു വഴിയും കാണാത്തതുകൊണ്ട് [[മദ്രാസ് ക്രിസ്ത്യൻ കോളേജ്|മദ്രാസ് ക്രിസ്ത്യൻ കോളേജിൽ]] [[തത്ത്വശാസ്ത്രം]] ഐഛികമായി എടുത്ത് ബിരുദപഠനത്തിനു ചേരുകയായിരുന്നു. ഇവിടെ കൃത്യസമയത്ത് ഫീസ് നൽകാനാവാഞ്ഞതുകൊണ്ട് പഠനം പൂർത്തിയാക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. പഠനം പൂർത്തിയാക്കാതെ തിരികെ സ്വദേശത്തേക്കു മടങ്ങി. കോളേജിൽ വെച്ചാണ് അയ്യപ്പൻ ശ്രീനാരായണഗുരുവിനെ ആദ്യമായി കാണുന്നത്, എന്നാൽ അദ്ദേഹത്തെ നേരിട്ടു കണ്ടു സംസാരിക്കാൻ അയ്യപ്പനു കഴിഞ്ഞിരുന്നില്ല.&lt;ref&gt;[[#sa89|സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ - എം.കെ.സാനു - 1989]] പുറങ്ങൾ - 45-46&lt;/ref&gt;

ചെറായിയിൽ വെച്ച് [[ശ്രീനാരായണഗുരു|ശ്രീനാരായണഗുരുവുമായി]] സംസാരിക്കുകയും, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ക്ഷണപ്രകാരം [[ആലുവ]] അദ്വൈതാശ്രമത്തിൽ ചെന്ന് ഗുരുവിനെ നേരിട്ടു കാണുകയും ചെയ്തു. പിന്നീട് ഗുരുവിന്റെ പ്രേരണയും സഹായവും കൊണ്ട് അയ്യപ്പൻ പഠനം തുടർന്നു. [[തിരുവനന്തപുരം]] [[യൂണീവേഴ്സിറ്റി കോളേജ്, തിരുവന്തപുരം|മഹാരാജാസ് കോളേജിൽ]] [[സംസ്കൃതം|സംസ്കൃതവും]] [[ഇന്ത്യാചരിത്രം|ഇന്ത്യാ ചരിത്രവും]] ഐച്ഛികവിഷയങ്ങളായി എടുത്ത് ബി.എ.ക്ക് ചേർന്നു. [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്തെ]] പഠനജീവിതത്തിനിടയിലാണ് [[കുമാരനാശാൻ|കുമാരനാശാനുമായി]] അടുക്കുന്നത്. ഇവർ തമ്മിൽ ഒരു സൗഹൃദത്തിനുപരിയായ ബന്ധം രൂപപ്പെട്ടു വന്നു.

==അദ്ധ്യാപകൻ==
ബി.എ. ബിരുദം പാസ്സായശേഷം നാട്ടിലെത്തിയ അയ്യപ്പന് [[ചെറായി|ചെറായിയിൽ]] തന്നെയുള്ള യൂണിയൻ സ്കൂളിൽ [[അധ്യാപകൻ|അദ്ധ്യാപകനായി]] ജോലി ലഭിച്ചു. മാസം നാൽപതു രൂപയായിരുന്നു ശമ്പളം. വളരെ മികച്ചൊരു അദ്ധ്യാപകനായിരുന്നു അയ്യപ്പൻ. വിദ്യാർത്ഥികൾക്കും രക്ഷിതാക്കൾക്കും ഒരേപോലെ പ്രിയങ്കരനായിരുന്നു അദ്ദേഹം. ഇക്കാലത്ത് നാട്ടുകാർ അദ്ദേഹത്തെ '''അയ്യപ്പൻ മാസ്റ്റർ''' എന്നു വിളിച്ചുപോന്നു, അദ്ധ്യാപനത്തിലെന്നപോലെ പൊതുകാര്യങ്ങളിലും അദ്ദേഹം സജീവമായി ഇടപെടാൻ തുടങ്ങി.&lt;ref&gt;[[#sa89|സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ - എം.കെ.സാനു - 1989]] പുറങ്ങൾ 59-60 &lt;/ref&gt;

പിന്നീട് ഒരു തവണകൂടി അദ്ദേഹം അദ്ധ്യാപകവേഷം അണിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. വിപ്ലവകരമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തുന്ന സമയത്ത് നിയമപഠനം നടത്തണമെന്ന ആഗ്രഹം അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായി. പഠനചിലവിനായി എന്തെങ്കിലും ജോലി അന്വേഷിക്കേണ്ടതായി വന്നു.&lt;ref&gt;[[#sa89|സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ - എം.കെ.സാനു - 1989]] പുറം 103&lt;/ref&gt; [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്ത്]] വിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിൽ അദ്ധ്യാപകജോലിക്കായി ശ്രമിച്ചുവെങ്കിലും ലഭിച്ചില്ല. അവസാനം [[കുമാരനാശാൻ|കുമാരനാശാന്റെ]] ശുപാർശയിൽ [[തിരുവിതാംകൂർ]] ദിവാനായിരുന്ന [[എം. കൃഷ്ണൻ നായർ (തിരുവിതാംകൂർ ദിവാൻ)|എം. കൃഷ്ണൻനായർ]] അയ്യപ്പന് ചാല സ്കൂളിൽ അദ്ധ്യാപകനായി ജോലി നിയമനം നൽകി. 60 രൂപയായിരുന്നു അക്കാലത്തെ അദ്ദേഹത്തിന്റ മാസശമ്പളം. ജോലിയോടൊപ്പം പഠനവും തുടർന്നുകൊണ്ടുപോയെങ്കിലും, അദ്ധ്യാപകവൃത്തിയോടുള്ള ആത്മാർത്ഥതകാരണം പഠനം തൃപ്തികരമായി മുന്നോട്ടുകൊണ്ടു പോകാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.&lt;ref&gt;[[#sa89|സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ - എം.കെ.സാനു - 1989]] പുറം 104&lt;/ref&gt;

== സാമൂഹികപ്രവർത്തനങ്ങൾ ==
[[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്ത്]] പഠിക്കുമ്പോൾ തന്നെ സാമുദായികപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടു. [[പ്രസംഗം]], ലേഖനങ്ങൾ, [[എസ്.എൻ.ഡി.പി. യോഗം|എസ്.എൻ.ഡി.പി. യോഗപ്രവർത്തനം]] എന്നിവയായിരുന്നു പ്രധാനം. ഇതിനിടയ്ക്ക് കുറേ [[കവിത]]കൾ എഴുതി. ഇക്കാലത്താണ് [[കുമാരനാശാൻ|മഹാകവി കുമാരനാശാനുമായി]] സഹവാസമുണ്ടായത്. സാമുദായിക പരിഷ്കരണം ലക്ഷ്യമാക്കി കവിതകൾ രചിക്കാൻ അയ്യപ്പന് [[കുമാരനാശാൻ]] ശക്തമായി പ്രേരണ നൽകി. ബി.എ പാസ്സായ ശേഷം ‘അയ്യപ്പൻ ബി.എ’ എന്ന് പരക്കെ അറിയപ്പെട്ടു.
=== മിശ്രഭോജനം ===
[[File:MishraBhojanaSilpaMathil.jpg|thumb|സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ ജന്മഗൃഹ പരിസരത്തെ മിശ്രഭോജന ശിൽപമതിൽ]]
സമുദായത്തിൽ വേരൂന്നിയിരുന്ന [[അന്ധവിശ്വാസങ്ങൾ|അന്ധവിശ്വാസങ്ങളേയും]] അനാചാരങ്ങളേയും പിഴുതെറിയുവാനുള്ള വിപ്ലവ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ നേതാവായി അദ്ദേഹം പ്രവർത്തനരംഗത്തിറങ്ങി. സമൂഹത്തിൽ അർബുദം പോലെ പടർന്നിരിക്കുന്ന ജാതിവിവേചനം ഉൻമൂലനം ചെയ്യുന്നതിനെക്കുറിച്ച് അയ്യപ്പൻ ഗാഢമായി ചിന്തിച്ചിരുന്നു. ഇതേ ചോദ്യം അദ്ദേഹം [[ശ്രീനാരായണഗുരു|ശ്രീനാരായണഗുരുവിനോടും]] ചോദിക്കുകയുണ്ടായി. ജാതിക്കെതിരായി പറഞ്ഞുകൊണ്ടിരുന്നാൽ മാത്രം പോരാ, മറിച്ച് നമ്മുടെ അനുയായികളുടെ മനസ്സിൽ നിന്നു തന്നെ അതു നീക്കം ചെയ്യാൻ വേണ്ടതു പ്രവർത്തിക്കേണ്ടതുണ്ടെന്ന ശ്രീനാരായണഗുരുവിന്റെ ഉപദേശം അയ്യപ്പന്റെ മനസ്സിൽ ആഴത്തിൽ പതിഞ്ഞു.&lt;ref&gt;[[#sa89|സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ - എം.കെ.സാനു - 1989]] പുറം 60 &lt;/ref&gt;

ചെറായിയിൽ [[1917]] [[മേയ്]] [[29]]-ന് ഏതാനും [[ഈഴവർ|ഈഴവരെയും]] [[പുലയർ|പുലയരെയും]] ഒന്നിച്ചിരുത്തി [[മിശ്രഭോജനം]] നടത്താൻ അയ്യപ്പനും സുഹൃത്തുക്കളും തീരുമാനിച്ചു. സ്നേഹിതനായ കെ.കെ. അച്യുതൻ മാസ്റ്റർക്കു പരിചയമുള്ള [[വള്ളോൻ]], ചാത്തൻ എന്നീ അധഃകൃതവിദ്യാർത്ഥികളെ മിശ്രഭോജനത്തിൽ പങ്കെടുപ്പിക്കാമെന്നു തീരുമാനിച്ചു, പന്ത്രണ്ടുപേർ ഒപ്പു വെച്ച ഒരു നോട്ടീസ് പുറത്തിറക്കി. തീരുമാനിച്ച ദിവസം, അവിടെ ഒരു സമ്മേളനം നടത്തിയശേഷം തയ്യാറാക്കിയ ഭക്ഷണം ഈ വിദ്യാർത്ഥികളുടെ കൂടെ ഇരുന്ന് അയ്യപ്പനും സുഹൃത്തുക്കളും ഭക്ഷണം കഴിച്ചു.&lt;ref&gt;[[#sa89|സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ - എം.കെ.സാനു - 1989]] പുറങ്ങൾ 64-65&lt;/ref&gt; മിശ്രഭോജനം, ചെറായിയിലെ സാമുദായികജീവിതത്തിൽ പുതിയ ശക്തിവിശേഷങ്ങൾക്കു കാരണമായി. അതോടുകൂടി ‘പുലയനയ്യപ്പൻ’ എന്ന പേർ കിട്ടി. ഈ വിശേഷണം അദ്ദേഹം അഭിമാനത്തോടെ സ്വീകരിച്ചു.&lt;ref name=janayugam11&gt;{{cite news|title=നവോത്ഥാന നായകനായ വിപ്ലവകാരി|publisher=ജനയുഗം ഓൺലൈൻ|url=http://www.janayugomonline.com/php/newsDetails.php?nid=1031752|date=2013-03-06|last=രാജേഷ്.കെ.|first=എരുമേലി|quote=പുലയനയ്യപ്പൻ എന്ന വിശേഷണം|access-date=2022-10-06|archive-date=2014-01-04|archive-url=https://archive.today/20140104080817/http://www.janayugomonline.com/php/newsDetails.php?nid=1031752|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#sa89|സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ - എം.കെ.സാനു - 1989]] പുറം 67 &lt;/ref&gt;&lt;ref name=deshabhimani334&gt;{{cite news | title = പന്തിഭോജനത്തിനു 100 വയസ്സ് | url = http://www.deshabhimani.com/index.php | publisher = ദേശാഭിമാനി ഓൺലൈൻ | date = 2017-08-10 | accessdate = 2020-02-14 | archive-date = 2017-08-10 | archive-url = https://web.archive.org/web/20170810082335/http://www.deshabhimani.com/index.php | url-status = bot: unknown }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=mathrubhumi434&gt;{{cite news | title =  ജാതിയെ ദഹിപ്പിച്ച സഹോദരൻ  | url = https://web.archive.org/save/http://archives.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/3099024/2014-08-22/kerala | publisher = മാതൃഭൂമി   | accessdate = 2020-02-14}}&lt;/ref&gt;

പ്രതീക്ഷിച്ചതിനേക്കാളും ഭയങ്കരമായിരുന്നു പ്രതികരണം. അയ്യപ്പന്റെ ജാതിനശീകരണപ്രസ്ഥാ‍നം യാഥാസ്ഥിതികരുടെ ക്രൂരവും സംഘടിതവുമായ എതിർപ്പിനെ നേരിടേണ്ടിവന്നു. മിശ്രഭോജനത്തിൽ പങ്കെടുത്തവരെ ചെറായിയിലെ ഈഴവരുടെ സംഘടനയായ വിജ്ഞാനവർദ്ധിനിസഭയിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി. അവർക്ക് സമുദായഭ്രഷ്ട് കല്പിച്ചു. മിശ്രഭോജനത്തിൽ പങ്കെടുത്തവരെ പല വീട്ടിലും കയറ്റാതായി.&lt;ref&gt;[[#sa89|സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ - എം.കെ.സാനു - 1989]] പുറം 66 &lt;/ref&gt; വിജ്ഞാനവർദ്ധിനി സഭയുടെ നേതാക്കൾ അയ്യപ്പനെ നാടുകടത്തണം എന്ന ആവശ്യവുമായി മഹാരാജാവിനെ സമീപിച്ചു. തീണ്ടൽ മുതലായ കാര്യങ്ങളിൽ അയ്യപ്പൻ നടത്തുന്ന പുരോഗനമപരമായ കാര്യങ്ങളെ പിന്തുണക്കാനാണ് രാജാവ് നിവേദകസംഘത്തോട് പറഞ്ഞത്, കൂടാതെ തന്നെ ബോധിപ്പിക്കാനുള്ള കാര്യങ്ങൾ അയ്യപ്പൻ മുഖാന്തരം അറിയിച്ചാൽ മതിയെന്നും ഉത്തരവിട്ടു.&lt;ref&gt;[[#sa89|സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ - എം.കെ.സാനു - 1989]] പുറം 103&lt;/ref&gt;

ശ്രീനാരായണഗുരു മിശ്രഭോജനത്തിന് അനുകൂലിയല്ല എന്ന് വരുത്തി തീർക്കാനായി യാഥാസ്ഥിതികരായ ചിലർ ഒരു ശ്രമം നടത്തിനോക്കി. കുപ്രചരണം ശക്തിപ്പെട്ടപ്പോൾ അയ്യപ്പൻ സംശയനിവർത്തിക്കായി ഗുരുവിനെ സമീപിച്ചു. ഇതിനെ അനുകൂലിക്കുന്നുവെന്നും, വലിയൊരു പ്രസ്ഥാനമായി വളരുമെന്നും പറഞ്ഞ് സ്വാമി അയ്യപ്പനെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും ഒരു സന്ദേശം സ്വന്തം കൈപ്പടയിൽ എഴുതി നൽകുകയും ചെയ്തു ( “മനുഷ്യരുടെ മതം, വേഷം, ഭാഷ മുതലായവ എങ്ങനെയിരുന്നാലും അവരുടെ ജാതി ഒന്നായതുകൊണ്ട് അന്യോന്യം വിവാഹവും പന്തിഭോജനവും ചെയ്യുന്നതിന് യാതൊരു ദോഷവും ഇല്ല”).&lt;ref&gt;ശ്രീനാരായണഗുരുദേവൻ, ടി.ഭാസ്കരൻ&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#sa89|സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ - എം.കെ.സാനു - 1989]] പുറങ്ങൾ 70-71&lt;/ref&gt; ആ മഹാസന്ദേശത്തിന്റെ ആയിരക്കണക്കിന് കോപ്പികൾ ചെറായിലും പരിസരപ്രദേശത്തും അച്ചടിച്ച് വിതരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു. അതോടെ യഥാസ്ഥിതികരുടെ പത്തി താഴ്ന്നു.

=== സഹോദരസംഘം ===
1917-ൽ തന്നെ അദ്ദേഹം [[സഹോദരസംഘം]] സ്ഥാപിച്ചു.&lt;ref name=velicham1&gt;{{cite web|title=സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ കേരളയാത്ര|url=http://www.madhyamam.com/velicham/node/406|publisher=മാധ്യമം ഓൺലൈൻ|accessdate=2014-01-04|archive-date=2014-01-04|archive-url=https://archive.today/20140104090254/http://www.madhyamam.com/velicham/node/406|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; മിശ്രവിവാഹവും മിശ്രഭോജനവും വഴി ജാതി നശീകരണമായിരുന്നു സംഘത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം. ‘സഹോദര പ്രസ്ഥാനം’ വഴി അയ്യപ്പൻ കേരളത്തിൽ പരിവർത്തനത്തിന്റെ കൊടുങ്കാറ്റ് സൃഷ്ടിച്ചു. അദ്ദേഹം ''സഹോദരനയ്യപ്പൻ'' എന്നറിയപ്പെട്ടത് ഈ കാരണങ്ങളാലാണ്. [[ചെറായി]] രാമവർമ്മ സ്കൂളിൽ കുറേ നാൾ അദ്ധ്യാപകനായിരുന്നു. കിട്ടുന്ന ശമ്പളം പൊതുപ്രവർത്തനത്തിനുപയോഗിച്ചു. 

വളരെപെട്ടെന്നു തന്നെ സഹോദരസംഘത്തിന്റെ ശാഖകൾ രാജ്യത്തിന്റെ പലഭാഗത്തും തുടങ്ങുകയുണ്ടായി. എല്ലായിടത്തും, മിശ്രഭോജനവും, ജാതിവിരുദ്ധപ്രസംഗങ്ങളും സംഘടിപ്പിക്കുന്നതിനായി അയ്യപ്പൻ ഓടി നടന്നു.&lt;ref&gt;[[#sa89|സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ - എം.കെ.സാനു - 1989]] പുറങ്ങൾ 80-81&lt;/ref&gt; അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രസംഗങ്ങൾ കേൾക്കാൻ എല്ലായിടത്തും വൻജനക്കൂട്ടം തന്നെ തടിച്ചുകൂടുമായിരുന്നു. മിക്കയിടങ്ങളിലും, സവർണ്ണപ്രമാണികളിൽ നിന്നും എതിർപ്പുകളും, മർദ്ദനങ്ങൾ തന്നെയും നേരിടേണ്ടി വന്നു. തന്നെ എതിർക്കുന്നവരെ കാര്യം പറഞ്ഞു മനസ്സിലാക്കി അനുയായിയാക്കുന്ന ഒരു പ്രത്യേക കഴിവ് അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്നു.

===സഹോദരൻ പത്രം ===
{{main|സഹോദരൻ}}

1919-ൽ അദ്ദേഹം [[മട്ടാഞ്ചേരി|മട്ടാഞ്ചേരിയിൽ]] നിന്ന് ‘[[സഹോദരൻ (പത്രം)|സഹോദരൻ]]‘ പത്രം ആരംഭിച്ചു. ഈ പത്രം 1956 വരെ നിലനിന്നു. കേരളീയപത്രപ്രവർത്തന ചരിത്രത്തിൽ ഉജ്ജ്വലമായൊരു അദ്ധ്യായമാണ് ‘സഹോദരൻ’ പത്രത്തിന്റെ പ്രവർത്തനം. കേൾക്കുന്ന സമയത്തുമാത്രമേ പ്രസംഗങ്ങൾക്ക് ആളുകളുടെ ഇടയിൽ സ്വാധീനം ചെലുത്തുവാൻ കഴിയുകയുള്ളുവെന്നും സാവധാനത്തിൽ അത് കെട്ടടങ്ങുമെന്നും അയ്യപ്പനറിയാമായിരുന്നു. വ്യക്തികളുടെ ചിന്തയിൽ സ്ഥായിയായ മാറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടാവണമെങ്കിൽ അത് പ്രസിദ്ധീകരണത്തിലൂടെ മാത്രമേ സാധിക്കുകയുള്ളു എന്ന തിരിച്ചറിവാണ് പത്രം തുടങ്ങാനായി അയ്യപ്പനെ പ്രേരിപ്പിച്ചത്.&lt;ref&gt;[[#sa89|സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ - എം.കെ.സാനു - 1989]] പുറം 81&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last=രാഘവൻ |first=പുതുപ്പള്ളി |authorlink=പുതുപ്പള്ളി രാഘവൻ |title=കേരള പത്രപ്രവർത്തനചരിത്രം |year=2001 |publisher=ഡി.സി. ബുക്സ് |location=കോട്ടയം |isbn=81-264-0278-4 |pages=163 }}&lt;/ref&gt; സാമ്പത്തികമായി കഠിനയാതനകൾ സഹിച്ചുകൊണ്ടാണ് ‘സഹോദരൻ’ പത്രം ഓരോ ആഴ്ച്ചയും പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്.

1917-ൽ (1093 കന്നിമാസത്തിൽ) മാസിക എന്ന നിലയിൽ സഹോദരന്റെ ആദ്യ ലക്കം പുറത്തിറങ്ങി. അയ്യപ്പൻ തന്നെയായിരുന്നു പത്രാധിപർ. [[പറവൂർ]] എസ്.പി. പ്രസ്സിൽ അച്ചടിച്ച് [[പള്ളിപ്പുറം|പള്ളിപ്പുറത്തു]] നിന്നുമാണ് ഈ മാസികയുടെ പ്രഥമ ലക്കങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകൃതമായത്.&lt;ref&gt;{{cite book |last=സുബ്രഹ്മണ്യം |first=കെ.എ. |title=സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ|year=1973 |location=കൊച്ചി |pages=84-85 }}&lt;/ref&gt; ഈ രാജ്യത്തെ സാമൂഹിക ജീവിതത്തിലും ചിന്താമണ്ഡലത്തിലും ഈ പത്രം നൽകിയ സംഭാ‍വന അമൂല്യമാണ്. ഇക്കാലത്ത് തൊഴിലാളി പ്രസ്ഥാനത്തിലും സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. [[കാൾ മാക്സ്|മാർക്സിന്റെയും]] [[ലെനിൻ|ലെനിനിന്റെയും]] മഹത്ത്വത്തെക്കുറിച്ചൊക്കെ കേരളത്തിലെ സാമാന്യജനങ്ങൾ ആദ്യം മനസ്സിലാക്കുന്നത് സഹോദരൻ അയ്യപ്പന്റെ എഴുത്തിലൂടെയും പ്രസംഗങ്ങളിലൂടെയുമാണ്.&lt;ref name=leninism1&gt;{{cite book|title=എൻസൈക്ലോപീഡിയ ഓഫ് ഇന്ത്യൻ ലിറ്ററേച്ചർ|url=http://books.google.com.sa/books?id=ObFCT5_taSgC&amp;pg=PA313&amp;dq=sahodaran+ayyappan&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=8KrHUvTYJcmw0QWP3oDgDA&amp;safe=on&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q=sahodaran%20ayyappan&amp;f=false|last=അമരേഷ്|first=ദത്ത|page=313}}&lt;/ref&gt; കേരളത്തിലെ തൊഴിലാളിപ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ ആചാര്യന്മാരിലൊരാളാണ് അദ്ദേഹം. ഈ രാജ്യത്തെ [[യുക്തിവാദം|യുക്തിവാദ]] പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ പ്രണേതാക്കളിൽ പ്രധാനിയും അദ്ദേഹമായിരുന്നു. 1928-ൽ ആരംഭിച്ച&lt;ref name=Prabodhanam&gt;{{cite web |last1=Prabodhanam |first1=Weekly |title=ജാതിവിരുദ്ധ മുന്നേറ്റങ്ങളെ തളർത്തിയ യുക്തിവാദ പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ |url=http://www.prabodhanam.net/article/142/508 |website=പ്രബോധനം വാരിക |accessdate=12 ജൂൺ 2019 |archive-date=2019-12-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191220035442/http://www.prabodhanam.net/article/142/508 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; യുക്തിവാദി മാസികയുടെ ആദ്യ പത്രാധിപരും അദ്ദേഹം തന്നെയായിരുന്നു. ധാരാളം എഴുത്തുകാരെ, തന്റെ പത്രത്തിലൂടെ അദ്ദേഹം വളർത്തിയെടുത്തിട്ടുണ്ട്. വൈക്കം മുഹമ്മദ് ബഷീർ, പോഞ്ഞിക്കര റാഫി, കെടാമംഗലം പപ്പുക്കുട്ടി തുടങ്ങിയവർ എഴുതിത്തുടങ്ങുന്നത്, 'സഹോദരൻ&quot; പത്രത്തിലൂടെയാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=1022718&amp;u=sahodaran-ayyappan|title=സഹോദരൻ അയ്യപ്പനെന്ന ധീരമാതൃക|access-date=2023-03-10|last=Daily|first=Keralakaumudi|language=en}}&lt;/ref&gt;

=== '''ആദിവൈപ്പിൻ തൊഴിലാളിസംഘം''' ===
ഒരു തൊഴിലാളി സംഘടനയ്ക്കും അയ്യപ്പൻ രൂപം കൊടുത്തിരുന്നു; &lt;nowiki&gt;''&lt;/nowiki&gt; ആദിവൈപ്പിൻ തൊഴിലാളിസംഘം&quot; എന്നായിരുന്നു അതിന്റെ പേര്. ഈ സംഘത്തിന്റെ നാവായിരുന്നു, ആഴ്ചയിൽ മൂന്ന് ദിവസം മാത്രം പ്രസിദ്ധപ്പെടുത്തുന്ന &lt;nowiki&gt;''&lt;/nowiki&gt;വേലക്കാരൻ&quot; എന്ന പത്രം; ചെറായി, കരുത്തലത്തോടിനു സമീപമായിരുന്നു പത്രത്തിന്റെ ഓഫീസ്. അധികം ആയുസുണ്ടായിരുന്നില്ല ആ പത്രത്തിന്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=1022718&amp;u=sahodaran-ayyappan|title=സഹോദരൻ അയ്യപ്പനെന്ന ധീരമാതൃക|access-date=2023-03-10|last=Daily|first=Keralakaumudi|language=en}}&lt;/ref&gt;

===അസവർണ്ണർക്ക് നല്ലത് ഇസ്ലാം===
1936-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച '''അസവർണ്ണർക്ക് നല്ലത് ഇസ്ലാം''' എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ രചനയിൽ കെ.പി. തയ്യിൽ, എ.കെ. ഭാസ്കർ, [[ഒറ്റപ്പാലം പി.കെ. കുഞ്ഞുരാമൻ]] എന്നിവർക്കൊപ്പം പങ്കാളിയായി. കേരള തിയ്യ യൂത്ത് ലീഗ് ആണ് പുസ്തകം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്&lt;ref name=Prabodhanam/&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20160304194703/https://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/475762/2010-08-18/kerala മാതൃഭൂമി ഓൺലൈൻ ആഗസ്റ്റ് 18,2010]&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;[https://docs.google.com/file/d/0B6SjUUFwvrg0LWVIUDEwVmdFbUU/edit?usp=drive_web&amp;pli=1 അസവർണർക്ക് നല്ലത് ഇസ്ലാം-Google Docs] &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://utharakalam.com/2013/12/26/9249.html ഉത്തരകാലം, 2013-12-26]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20180518155439/http://suprabhaatham.com/tottavarkkum-chrithram-und തോറ്റവർക്കും ചരിത്രമുണ്ട്, സുപ്രഭാതം 2018-04-08]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.madhyamam.com/story/%E0%B4%85%E0%B4%B8%E0%B4%B5%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E2%80%8D%E0%B4%A3%E0%B4%B0%E0%B5%81%E0%B4%82-%E0%B4%92%E0%B4%B0%E0%B5%81-%E0%B4%B8%E0%B5%81%E0%B4%95%E0%B5%81%E0%B4%AE%E0%B4%BE%E0%B4%B0%E0%B4%A8%E0%B5%81%E0%B4%82 അസവർണരും 'ഒരു സുകുമാരനും' -ഡോ. എം.എസ്. ജയപ്രകാശ്, മാധ്യമം ഓൺലൈൻ ഓഗസ്റ്റ് 19 ,2010]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}(Dead link)&lt;/ref&gt;

===ശ്രീനാരായണ സേവികാ സമാജം ===
മന്ത്രിസ്ഥാനത്തു നിന്നും ഒഴിഞ്ഞതിനുശേഷം, ശ്രീനാരായണ ധർമ്മത്തിനു വ്യാപ്തി നൽകാനായി അദ്ദേഹം [[ശ്രീ നാരായണ സേവിക സമാജം|ശ്രീനാരായണ സേവികാ സമാജം]] ആരംഭിച്ചു. ആസൂത്രണശേഷിയും, ആദർശസ്നേഹവും ഉള്ള ഉദ്യോഗത്തിൽ നിന്നു വിരമിച്ച തന്റെ സഹധർമ്മിണിയെ ആണ് ഇതിന്റെ ചുമതലകൾ അദ്ദേഹം ഏൽപ്പിച്ചത്.&lt;ref&gt;[[#sa89|സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ - എം.കെ. സാനു - 1989]] പുറം 301&lt;/ref&gt; [[ആലുവ|ആലുവായ്ക്കടുത്ത്]] തോട്ടുംമുഖത്തുള്ള വാല്മീകിക്കുന്നാണ് സമാജത്തിന്റെ ആസ്ഥാനമായി അദ്ദേഹം തിരഞ്ഞെടുത്തത്. ശാന്തിമന്ദിരം എന്ന പേരിൽ അശരണരും, അംഗഭംഗം സംഭവിച്ചവരുമായ വനിതകൾക്കുള്ള അഭയകേന്ദ്രവും, അനാഥകുട്ടികളെ ആശ്രയം നൽകി വളർത്താൻ ആനന്ദഭവനവും ഇവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു. ശ്രീനാരായണസേവികാസമാജം 1964 ലാണ് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്യപ്പെട്ടത്. 1965-ൽ സമാജം ഔദ്യോഗികമായി രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;[[#sa89|സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ - എം.കെ.സാനു - 1989]] പുറം 308&lt;/ref&gt;

== നിയമസഭാസാമാജികൻ ==
രാഷ്ട്രീയജീവിതത്തിലും അദ്ദേഹം മായാത്ത വ്യക്തിമുദ്ര പതിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[കൊച്ചി]]യിൽ ഉത്തരവാദിത്തഭരണവും [[പ്രായപൂർത്തിവോട്ടവകാശം|പ്രായപൂർത്തി വോട്ടവകാശവും]] വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യവും സ്ഥാപിക്കുന്നതിനു വേണ്ടി അക്ഷീണയത്നം ചെയ്ത നേതാക്കന്മാരിലൊരാളാണ് അദ്ദേഹം. ആദ്യ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഈഴവമണ്ഡലങ്ങളിൽ നിന്നു മാറി പൊതുനിയോജകമണ്ഡലത്തിൽ നിന്നാണ് അദ്ദേഹം മത്സരിച്ചത്. വിജയം ഉറപ്പായിരുന്ന ഈഴവമണ്ഡലങ്ങളിൽ നിൽക്കാതെ, തന്റെ ആശയങ്ങൾ പൊതുജനങ്ങൾക്ക് എത്രത്തോളം സ്വീകാര്യമായിട്ടുണ്ട് എന്ന് നേരിട്ടറിയാൻ പൊതുനിയോജകമണ്ഡലത്തിൽ നിന്നു മത്സരിക്കാനാണ് അയ്യപ്പൻ തീരുമാനിച്ചത്. പക്ഷെ പരാജയപ്പെടുകയാണുണ്ടായത്.&lt;ref&gt;[[#sa89|സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ - എം.കെ.സാനു - 1989]] പുറം 141&lt;/ref&gt; 
[[പ്രമാണം:Sahodaran Ayyappan Statue Stone.JPG|right|thumb|150px|ശിലാഫലകം]]
1928-ൽ നടന്ന തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തെക്കേ ഈഴവ മണ്ഡലത്തിലെ സ്ഥാനാർത്ഥിയായാണ് അയ്യപ്പൻ മത്സരിച്ചത്.&lt;ref&gt;[[#sa89|സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ - എം.കെ.സാനു - 1989]] പുറം 142&lt;/ref&gt; അദ്ദേഹത്തെ എതിർക്കാൻ ആരുംതന്നെ മുന്നോട്ടുവന്നില്ല. അത്രയ്ക്ക് ജനപ്രീതി അദ്ദേഹം സമ്പാദിച്ചിരുന്നു. 1931-ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിലും അതേ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നു തന്നെയാണ് മത്സരിച്ചു വിജയിച്ചത്, അത്തവണയും എതിരില്ലാതെയാണ് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടത്.&lt;ref&gt;[[#sa89|സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ - എം.കെ.സാനു - 1989]] പുറം 145&lt;/ref&gt; കൊച്ചി നിയമസഭയിൽ ഏറെക്കാലം അദ്ദേഹം അംഗമായിരുന്നു. എല്ലാ പുരോഗമന പ്രസ്ഥാനങ്ങൾക്കു വേണ്ടിയും അദ്ദേഹം ശബ്ദമുയർത്തിയിട്ടുണ്ട്. കൊച്ചി നിയമസഭയിലെ ഡെപ്യൂട്ടി പ്രസിഡന്റായും കൊച്ചിയിൽ ഉത്തരവാദിത്തഭരണം വന്ന ശേഷം ജനകീയ മന്ത്രിസഭയിൽ 2 പ്രാവശ്യം അംഗമായും അദ്ദേഹം തന്റെ വ്യക്തിപ്രഭാവം പ്രകടമാക്കി. [[തിരു-കൊച്ചി|തിരു-കൊച്ചിയിലെ]] ആദ്യ മന്ത്രിസഭയിലും അദ്ദേഹം അംഗമായിരുന്നു. ഇടയ്ക്കു വച്ച് അദ്ദേഹം മന്ത്രിസ്ഥാനം രാജി വച്ചു. 1940 ലെ നിയമസഭാ കാലത്ത് അയ്യപ്പൻ ഡെപ്യൂട്ടി പ്രസിഡണ്ടായി, അക്കാലത്തിനടുത്ത് കൊച്ചി മഹാരാജാവ് അയ്യപ്പന് വീരശൃംഖല നൽകി ബഹുമാനിച്ചു. ഇത് 1962-ൽ ചൈനീസ് ആക്രമണമുണ്ടായ ഘട്ടത്തിൽ സർക്കാരിന്റെ യുദ്ധഫണ്ടിലേക്ക് സംഭാവനചെയ്തു.

നിയമസഭാംഗമായിരുന്ന കാലത്ത് അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിച്ച മൂന്നു ബില്ലുകൾ പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധയർഹിക്കുന്നവയായിരുന്നു. [[മരുമക്കത്തായം]] തീയ്യബിൽ, [[മക്കത്തായം]] തീയ്യബിൽ, സിവിൽ മാര്യേജ് ബിൽ എന്നിവയായിരുന്നു ആ പ്രധാന നിയമശുപാർശകൾ. [[കൊച്ചി|കൊച്ചിയിലും]] [[തിരുവിതാംകൂർ|തിരുവിതാംകൂറിലും]] തീയ്യന്മാർക്കിടയിൽ മരുമക്കത്തായ സമ്പ്രദായം ആണ് നിലവിലിരുന്നത്. എന്നാൽ അതു മാറി സ്ത്രീകൾക്കും പുരുഷന്മാർക്കും തുല്യമായ സ്വത്തവകാശം അനുവദിക്കുന്നതിനവേണ്ടിയായിരുന്നു അയ്യപ്പൻ മരുമക്കത്തായം തീയ്യബിൽ അവതരിപ്പിച്ചത്. ബിൽ ഉടനടി തൻ നിയമമാവുകയായിരുന്നു.&lt;ref&gt;[[#sa89|സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ - എം.കെ.സാനു - 1989]] പുറം 147&lt;/ref&gt;

==ആദർശങ്ങൾ==
അയ്യപ്പൻ പൊതുപ്രവർത്തനം തുടങ്ങുന്ന കാലത്ത് [[ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരം|ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിൽ]] [[മോഹൻദാസ് കരംചന്ദ് ഗാന്ധി|ഗാന്ധി]] ഒരു അനിഷേധ്യ നേതാവായി മാറിക്കഴിഞ്ഞിരുന്നു. ഗാന്ധിജിയുടെ നിലപാടുകൾ [[ബ്രാഹ്മണർ|ബ്രാഹ്മണരുടെ]] യജമാനത്തത്തേയും, സവർണരുടെ മേൽക്കോയ്മയേയും കൂടുതൽ ഉറപ്പിക്കുമെന്ന് അയ്യപ്പൻ കരുതിയിരുന്നു. ഇന്ത്യയിൽ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ഗാന്ധിയുടെ വ്യക്തിപ്രഭാവത്തിൽ അയ്യപ്പനും ബഹുമാനം തോന്നുകയും ചെയ്തു. [[ഗാന്ധിസം|ഗാന്ധിസത്തേയും]], ഗാന്ധിയേയും രണ്ടായി കാണാനാണ് അയ്യപ്പൻ ശ്രമിച്ചത്. ചുരുക്കത്തിൽ അയ്യപ്പൻ ഗാന്ധിസത്തെ എതിർക്കുകയും, ഗാന്ധിയെ ബഹുമാനിക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;[[#sa89|സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ - എം.കെ.സാനു - 1989]] പുറങ്ങൾ 350-352&lt;/ref&gt;

[[റഷ്യൻ വിപ്ലവം|റഷ്യൻ വിപ്ലവത്തിന്റെ]] ആദ്യഘട്ടത്തിനു ഏതാനും മാസങ്ങൾക്കു ശേഷമാണ് അയ്യപ്പൻ ചെറായിയിൽ [[മിശ്രഭോജനം]] നടത്തുന്നത്. ലോകസംഭവങ്ങളെ സൂക്ഷ്മതയോടെ നിരീക്ഷിക്കുന്ന ഒരു വ്യക്തിയായിരുന്നു അയ്യപ്പൻ. താൻ ജീവിക്കുന്ന സമൂഹം ജീർണ്ണിച്ചതാണെന്നും, അതിനെ അടിമുടി ഉടച്ചുവാർക്കേണ്ടതുണ്ടെന്നും ഉള്ള ഒരു ചിന്ത അയ്യപ്പന്റെ മനസ്സിൽ എപ്പോഴും ഉണ്ടായിരുന്നു.&lt;ref&gt;[[#sa89|സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ - എം.കെ.സാനു - 1989]] പുറം 368&lt;/ref&gt; അക്കാലത്ത് അയ്യപ്പൻ എഴുതിയ ഈഴവോൽബോധനം എന്ന കവിതയിൽ [[റഷ്യൻ വിപ്ലവം|റഷ്യൻവിപ്ലവത്തെക്കുറിച്ച്]] പരാമർശിച്ചിട്ടുണ്ടായിരുന്നു. റഷ്യൻ ജനത രചിച്ച ചരിത്രത്തെക്കുറിച്ച് തന്റെ പ്രസംഗങ്ങളിൽ അയ്യപ്പൻ ആവേശപൂർവ്വം എടുത്തുപറയുമായിരുന്നു, [[വ്ലാഡിമിർ ലെനിൻ|ലെനിൻ]] ആയിരുന്നു അക്കാലത്ത് അയ്യപ്പന്റെ വീരപുരുഷൻ. കേരളത്തിലെ ജനങ്ങൾ [[റഷ്യ|റഷ്യയെക്കുറിച്ചും]],[[ലെനിൻ|ലെനിനെക്കുറിച്ചും]], [[റഷ്യൻ വിപ്ലവം|റഷ്യൻവിപ്ലവത്തെപ്പറ്റിയുമെല്ലാം]] ആദ്യമായി അറിയുന്നത് അയ്യപ്പന്റെ സഹോദരൻ എന്ന പത്രത്തിലൂടെയായിരുന്നു.&lt;ref&gt;[[#sa89|സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ - എം.കെ.സാനു - 1989]] പുറം 369&lt;/ref&gt;

== കുടുംബജീവിതം ==
[[പ്രമാണം:Mrs.Aysha Ayyappan.jpg|thumb|right|150px|സഹോദരൻ അയ്യപ്പന്റെ മകൾ ഐഷ അയ്യപ്പൻ]]
പൊതുജീവിതം പോലെ തന്നെ ആദർശസുരഭിലമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വകാര്യ ജീവിതവും. ഇ.കെ.അയ്യാക്കുട്ടി ജഡ്ജിയുടെ മകൾ പാർവ്വതി ആയിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ പത്നി. 1930-ൽ അവർ വിവാഹിതരായി. ഐഷയും സുഗതനുമാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മക്കൾ. അയ്യപ്പൻ [[പച്ചക്കറി]] കൃഷിയിൽ അതീവ തല്പരനായിരുന്നു.&lt;ref&gt;[[#sa89|സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ - എം.കെ.സാനു - 1989]] പുറം 246&lt;/ref&gt;

ഒടുവിലത്തെ 15 വർഷത്തോളം സജീവമായ പൊതുപ്രവർത്തനത്തിൽ നിന്നും വിരമിച്ച് [[വായന|വായനയ്ക്കും]] എഴുത്തിനുമായി അദ്ദേഹം സമയം വിനിയോഗിച്ചു. മരണം വരെ അദ്ദേഹം [[കേരളകൗമുദി ദിനപത്രം|കേരളകൗമുദിയിൽ]] ‘ആഴ്ച്ചക്കുറിപ്പുകൾ’ എന്ന പംക്തിയിൽ കുറിപ്പുകളെഴുതിയിരുന്നു. [[1968]] [[മാർച്ച് 6]]-ന് ഹൃദ്രോഗബാധിതനായി അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചു.

==സ്മാരകം==
[[പ്രമാണം:Sahodharan ayyappan library2.jpg|thumb|right|സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ മൂന്ന് നില ലൈബ്രറി മന്ദിരം]] 
സഹോദരൻ ജനിച്ച വീട്, മൂന്ന് നില [[ഗ്രന്ഥശാല|ലൈബ്രറി]] മന്ദിരം, ഒരു പുരാതനമഠം എന്നിവ ഉൾപ്പെട്ട [[സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ സ്മാരകം]] [[ചെറായി|ചെറായിയിൽ]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. സഹോദരൻ അയ്യപ്പനോടുള്ള ആദരസൂചകമായി [[എറണാകുളം]] [[വൈറ്റില]] ജംഗ്ഷൻ മുതൽ [[എം.ജി. റോഡ്, കൊച്ചി|എം.ജി. റോഡ്]] വരെയുള്ള പാതയ്ക്ക് സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ റോഡ് (എസ്.എ. റോഡ്) എന്ന നാമമാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. 

==ജീവിതരേഖ ചുരുക്കത്തിൽ==
[[ചിത്രം:സഹോദരൻ-അയ്യപ്പൻ-സ്മാരകം-കൊച്ചി.jpg|right|thumb|100px|കൊച്ചിയിലുള്ള സ്മാരകപ്രതിമ]]
*1889 ജനനം
*1917 സഹോദര സംഘവും 'സഹോദരൻ' മാസികയും തുടങ്ങി; മിശ്രഭോജനം സംഘടിപ്പിച്ചു
*1919-ൽ അദ്ദേഹം മട്ടാഞ്ചേരിയിൽ നിന്ന് ‘സഹോദരൻ‘ പത്രം ആരംഭിച്ചു
*1921 എസ്.എൻ.ഡി.പി സഹകാര്യദർശി
*1925 തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തോറ്റു
*1928 കൊച്ചി നിയമസഭാംഗം
*1929 'യുക്തിവാദി' തുടങ്ങി
*1930 വിവാഹം
*1931 നിയമസഭാംഗം
*1938 എസ്.എൻ.ഡി.പി അധ്യക്ഷൻ; നിയമസഭാംഗമായി
*1948 നിയമസഭാംഗം
*1949 തിരു-കൊച്ചി മന്ത്രിസഭാംഗമായി; രാജിവച്ചു
*1956 'സഹോദരൻ' പ്രസിദ്ധീകരണം നിർത്തി
*1968 മരണം

== കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് ==
{{refbegin|colwidth=25em}}
*കൗമുദി സഹോദരൻ സപ്തതി പതിപ്പ്, 1960.
*വിവേകോദയം സഹോദരൻ സപ്ലിമെന്റ് , 1968.
*സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ - ജീവചരിത്രം - എം.കെ.സാനു.
*കെ.അയ്യപ്പൻ.ബി.എ (1942) - വടയാർ വാസു വൈദ്യർ രചിച്ച ജീവചരിത്രം
*സഹോദരസപ്തതി (1960)
*സഹോദരനയ്യപ്പൻ (1973) - എ.സുബ്രഹ്മണ്യം
{{refend}}

== അവലംബങ്ങൾ ==
*{{cite book|title=സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ|last=എം.കെ.|first=സാനു|publisher=ഡി.സി.ബുക്സ്|year=1989|ref=sa89}}
{{reflist|2}}

{{commons category|Sahodaran Ayyappan}}

[[വർഗ്ഗം: 1968-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മാർച്ച് 6-ന് മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സാമൂഹിക സാംസ്കാരിക നായകൻ‌മാർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളകവികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:എറണാകുളം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1889-ൽ ജനിച്ചവർ]]
&lt;br /&gt;</text>
      <sha1>lm0drofbpf0p0vlpl99bknyjm1izhnf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660956</id>
      <parentid>4660955</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T03:20:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-45855-32</username>
        <id>221901</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ corrected community from ezhava to thiyyar</comment>
      <origin>4660956</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="63571" sha1="3mprztug0ywwnmre3e8j8uiekeqt5bl" xml:space="preserve">{{prettyurl|Sahodaran Ayyappan}} 
{{നാനാർത്ഥം|അയ്യപ്പൻ}}
{{Featured article}}
{{Infobox person
| name               = സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ
| image              = സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ.jpg
| alt                = 
| caption            = സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ
| birth_name         = അയ്യപ്പൻ
| birth_date         = {{Birth date|1889|08| 21}}
| birth_place        = [[ചെറായി]], [[എറണാകുളം]] ,[[കേരളം]]
| death_date         = {{Death date and age|1968|03|06|1890|08|21|df=yes}}
| death_place        = 
| nationality        = {{IND}}
| other_names        = അയ്യപ്പൻ മാസ്റ്റർ&lt;/br&gt; പുലയനയ്യപ്പൻ
| spouse             = ഇ.എ.പാർവ്വതി
| children           = ഐഷ&lt;/br&gt;സുഗതൻ
| known_for          = സാമൂഹികപരിഷ്കർത്താവ്, യുക്തിവാദി, സയൻസ് പ്രചാരകൻ
| occupation         = സാമൂഹ്യപരിഷ്കർത്താവ്, രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകൻ, നിയമസഭാസാമാജികൻ,അദ്ധ്യാപകൻ
| religion           = [[യുക്തിവാദം|യുക്തിവാദി]], [[ബുദ്ധമതം]]&lt;ref name=roadtokerala&gt;{{cite book|title=കമ്യൂണൽ റോഡ് ടു സെക്യുലാർ കേരള|url=https://books.google.com/books?id=1TuPeXFP0WgC&amp;printsec=frontcover&amp;dq=road+to+a+secular+kerala&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=GUytVILuHIfAPPPLgPAB&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q=ernakulam%20hall&amp;f=false|last=ജോർജ്ജ്|first=മാത്യു|publisher=കൺസപ്ട് പബ്ലിഷിങ് കമ്പനി|isbn=81-7022-282-6|year=1989|page=110}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#sa89|സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ - എം.കെ.സാനു - 1989]] പുറം 328 &lt;/ref&gt;
}}
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] സാമൂഹിക പരിഷ്കർത്താക്കളിലൊരാളായിരുന്നു '''സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ'''.[[എറണാകുളം|എറണാകുളത്ത്]] [[വൈപ്പിൻ]] ദ്വീപിലെ [[ചെറായി|ചെറായിയിൽ]] കു‌മ്പളത്ത് പറമ്പിൽ എന്ന പുരാതന തീയ്യർ കുടുംബത്തിൽ കൊച്ചാവു വൈദ്യന്റെയും ഉണ്ണൂലിയുടെയും മകനായി 1889 [[ഓഗസ്റ്റ് 22]]-ന് അയ്യപ്പൻ ജനിച്ചു.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&quot;ഒരു ജാതി ഒരു മതം മനുഷ്യന്&quot; എന്ന [[ശ്രീനാരായണഗുരു|ശ്രീനാരായണഗുരുവിന്റെ]] വാക്യങ്ങളെ സാക്ഷാത്കരിക്കാൻ ശ്രമിച്ച വ്യക്തിയായിരുന്നു  സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ.&lt;ref name=janayugam1&gt;{{cite news|title=നവോത്ഥാന നായകനായ, യുക്തിവാദിയായ വിപ്ലവകാരി|publisher=ജനയുഗം ഓൺലൈൻ|url=http://www.janayugomonline.com/php/newsDetails.php?nid=1031752|date=2013-03-06|last=രാജേഷ്.കെ.|first=എരുമേലി|access-date=2022-10-06|archive-date=2014-01-04|archive-url=https://archive.today/20140104080817/http://www.janayugomonline.com/php/newsDetails.php?nid=1031752|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; അപകടകരങ്ങളായ ആശയങ്ങളെ നവീകരിച്ച് ജാതിരഹിതവും വർഗ്ഗരഹിതവുമായ പുതിയ ഒരു സമൂഹത്തെ സൃഷ്ടിക്കാൻ പരിശ്രമിച്ച ഒരു നവോത്ഥാനനായകൻ കൂടിയായിരുന്നു അദ്ദേഹം. [[ശ്രീനാരായണഗുരു|ശ്രീനാരായണ ഗുരുവിന്റെ]] മനുഷ്യദർശനത്തെ ശാസ്ത്രീയതയുടെയും [[യുക്തിവാദം|യുക്തിചിന്തയുടെയും]] അടിസ്ഥാനത്തിൽ വിപുലീകരിച്ച് രാഷ്ട്രീയ പ്രയോഗമാക്കി മാറ്റുകയായിരുന്നു അയ്യപ്പൻ. തീയ്യർ സമുദായത്തിൽ ജനിച്ച അദ്ദേഹം, തൊട്ടുകൂടാത്തവരായി അവഗണിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന [[ദളിതർ|ദളിതരെ]] ചേർത്ത് [[മിശ്രഭോജനം]] നടത്തി. [[സമൂഹം|സമൂഹത്തിലെ]] [[അന്ധവിശ്വാസങ്ങൾ|അന്ധവിശ്വാസങ്ങൾക്കും]] അനാചാരങ്ങൾക്കുമെതിരെ സന്ധിയില്ലാ സമരം ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot; mangalam 2017 August 28&quot;&gt; ഓഗസ്റ്റിൽ പിറന്ന നവശിൽപികൾ &lt;/ref&gt; [[ശ്രീനാരായണഗുരു|ശ്രീ നാരായണഗുരുവിന്റെ]] &quot;ഒരു ജാതി ഒരു മതം ഒരു ദൈവം മനുഷ്യന് &quot; ''ജാതി ചോദിക്കരുത്, പറയരുത്, ചിന്തിക്കരുത്'' എന്ന സുപ്രസിദ്ധമായ [[ആപ്തവാക്യം]] ഗുരുവിന്റെ അംഗീകാരത്തോടെ &quot;ജാതി വേണ്ട, മതം വേണ്ട, ദൈവം വേണ്ട മനുഷ്യന്&quot;, എന്ന് അദ്ദേഹം ഭേദഗതി വരുത്തി.&lt;ref name=culture34&gt;{{cite web | title = സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ | url = http://www.keralaculture.org/malayalam/sahodaran-ayyappan/739 | publisher = Keralaculture forum | accessdate = 2020-02-14 | archive-date = 2019-08-05 | archive-url = https://web.archive.org/web/20190805003828/http://www.keralaculture.org/malayalam/sahodaran-ayyappan/739 | url-status = bot: unknown }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=deshabhimani3&gt;{{cite news | title = സഹോദരൻ അയ്യപ്പന്റെ 'സയൻസ് ദശക'ത്തിന് ഒരു നൂറ്റാണ്ട് | url = https://www.deshabhimani.com/news/kerala/news-kerala-08-04-2017/636172 | publisher = ദേശാഭിമാനി | accessdate = 2020-02-14 | archive-date = 2019-08-03 | archive-url = https://web.archive.org/web/20190803132659/https://www.deshabhimani.com/news/kerala/news-kerala-08-04-2017/636172 | url-status = bot: unknown }}&lt;/ref&gt;
കൊച്ചി നിയമസഭയുടെ 1928-ൽ രണ്ടാം തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തെക്കേ ഈഴവ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നും ജയിച്ച് അയ്യപ്പൻ [[നിയമസഭ|നിയമസഭയിലെത്തി]]. നിയമസഭാസാമാജികൻ എന്ന നിലയിൽ അവശരേയും പാവങ്ങളേയും ഉദ്ധരിക്കാൻ ആവശ്യമായ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം ഏർപ്പെട്ടു. 

[[മോഹൻദാസ് കരംചന്ദ് ഗാന്ധി|ഗാന്ധിജിയുടെ]] ആദർശങ്ങളോട് പൂർണ്ണമായും യോജിച്ചില്ലെങ്കിലും, ഗാന്ധി എന്ന മനുഷ്യനെ അയ്യപ്പൻ ആരാധിച്ചിരുന്നു.&lt;ref&gt;[[#sa89|സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ - എം.കെ.സാനു - 1989]] പുറം 352&lt;/ref&gt; [[കമ്മ്യൂണിസം|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ്]] ആശയങ്ങളോട് താൽപര്യമുള്ളയാളായിരുന്നു അയ്യപ്പൻ. ലോകസംഭവങ്ങളെ സൂക്ഷ്മതയോടെ നിരീക്ഷിക്കുന്ന അയ്യപ്പനിൽ [[മിശ്രഭോജനം]] എന്ന വിപ്ലവകരമായ കാര്യം ചെയ്യാൻ, അതിനും ഏതാനും മാസങ്ങൾക്കു മുമ്പു നടന്ന [[റഷ്യൻ വിപ്ലവം|റഷ്യൻവിപ്ലവത്തിന്റെ]] ആദ്യഘട്ടവും ഒരു കാരണമായിരിക്കാം.&lt;ref&gt;[[#sa89|സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ - എം.കെ.സാനു - 1989]] പുറം 352&lt;/ref&gt; 1920കൾ മുതൽ ദേശീയമായി പടർന്നു പന്തലിച്ച അംബേദ്കർ പ്രസ്ഥാനത്തോട് ഐക്യപ്പെട്ട കേരളീയനാണ് സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ{{cn}}. അതുപോലെ ബുദ്ധമത ചിന്തയെ കേരളത്തിൽ നവീകരിച്ചു കൊണ്ടുവരുന്നതിന് അദ്ദേഹം മുൻകയ്യെടുത്തു.

== ആദ്യകാലജീവിതം ==
[[പ്രമാണം:Sahodaran ayyappan home.JPG|thumb|right|250px|സഹോദരൻ അയ്യപ്പന്റെ ചെറായിയിലെ ജന്മഗൃഹം]]
[[എറണാകുളം|എറണാകുളത്ത്]] [[വൈപ്പിൻ]] ദ്വീപിലെ [[ചെറായി|ചെറായിയിൽ]] കു‌മ്പളത്ത് പറമ്പിൽ എന്ന പുരാതന കുടുംബത്തിൽ കൊച്ചാവു വൈദ്യന്റെയും ഉണ്ണൂലിയുടെയും മകനായി 1889 [[ഓഗസ്റ്റ് 22]]-ന് അയ്യപ്പൻ ജനിച്ചു.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;മഹച്ചരിതമാല - സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ, പേജ് - 592, ISBN 81-264-1066-3&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#sa89|സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ - എം.കെ.സാനു - 1989]] പുറം 23 &lt;/ref&gt; കൊച്ചാവു-ഉണ്ണൂലി ദമ്പതികളുടെ ഒമ്പതു മക്കളിൽ ഏറ്റവും ഇളയ ആളായിരുന്നു അയ്യപ്പൻ.&lt;ref name=shok1&gt;{{cite book|title=എ സോഷ്യൽ ഹിസ്റ്ററി ഓഫ് ഇന്ത്യ|url=http://books.google.com.sa/books?id=Be3PCvzf-BYC&amp;pg=PA529&amp;dq=sahodaran+ayyappan&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=8KrHUvTYJcmw0QWP3oDgDA&amp;safe=on&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q=sahodaran%20ayyappan&amp;f=false|publisher=എ.പി.എച്ച്|last=എൻ|first=സദാശിവൻ|isbn=978-8176481700|page=528|year=2000}}&lt;/ref&gt; അയ്യപ്പന് രണ്ടുവയസ്സുള്ളപ്പോൾത്തന്നെ പിതാവ് അകാലചരമമടഞ്ഞു. പിന്നീട് അയ്യപ്പൻ, ജ്യേഷ്ഠനായ അച്ച്യുതൻ വൈദ്യരുടെ സംരക്ഷണയിലാണ് വളർന്നത്. പ്രചോദനമായിരുന്ന ജ്യേഷ്ഠൻ അയ്യപ്പന്റെ വളർച്ചയിൽ വളരെ വലിയ പങ്കു വഹിച്ചു.&lt;ref&gt;[[#sa89|സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ - എം.കെ.സാനു - 1989]] പുറം 25&lt;/ref&gt; അനുസരണശീലവും കൃത്യനിഷ്ഠയും ആ പ്രകൃതത്തിൽ കലർന്നിരുന്നു. അതുകൊണ്ടു എല്ലാവർക്കും ആ ബാലനെ വളരെയധികം ഇഷ്ടമായിരുന്നു. [[ചെറായി|ചെറായിയിൽ]] കണ്ണുആശാന്റെ [[കളരി|കളരിയിൽ]] ആദ്യം ചേർന്നു. അവിടെ വെച്ച് നിലത്തെഴുത്ത് പഠിച്ചുതീർത്തതിനുശേഷം [[ചെറായി|ചെറായിയിൽ]] തന്നെയുള്ള കൊച്ചുപിള്ള ആശാന്റെ കളരിയിൽ ചേർന്ന് ഔഷധിവർഗവും [[അമരകോശം|അമരകോശവും]] പഠിച്ചു.&lt;ref&gt;[[#sa89|സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ - എം.കെ.സാനു - 1989]] പുറം 31&lt;/ref&gt;

== വിദ്യാഭ്യാസം ==
[[ചെറായി|ചെറായിയിൽ]] അച്യുതൻ വൈദ്യരുടെ ഉത്സാഹത്തിൽ തുടങ്ങിയ [[വിദ്യാലയം|വിദ്യാലയത്തിൽ]] ഒരു വർഷത്തെ [[പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം]] പൂർത്തിയാക്കിയശേഷം [[വടക്കൻ പറവൂർ|പറവൂർ]] ഇംഗ്ലീഷ് ഹൈസ്കൂളിൽ അയ്യപ്പന്റെ താൽപര്യപ്രകാരം [[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്]] പഠിക്കാനായി ചേർന്നു. ഹൈസ്കൂളിൽ [[ചരിത്രം|ചരിത്രവും]] [[സംസ്കൃതം|സംസ്കൃതവുമാണ്]] ഐഛികമായി എടുത്തു പഠിച്ചത്. പറവൂരിലെ സ്കൂളിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ തന്നെ ജാതിചിന്തയുടെ നീച ലക്ഷണങ്ങൾ അയ്യപ്പൻ കണ്ടു തുടങ്ങിയിരുന്നു. പറവൂരിലേക്കു പോകുന്നവഴി നായന്മാർക്ക് അയ്യപ്പനും മറ്റു താഴ്ന്ന ജാതിയിലെക്കുട്ടികളും വഴി മാറിക്കൊടുക്കേണ്ടിവന്നിരുന്നു. 

[[കോഴിക്കോട്]] [[മലബാർ ക്രിസ്ത്യൻ കോളേജ്|മലബാർ ക്രിസ്ത്യൻ കോളേജിൽ]] ഉപരിപഠനത്തിനായി ചേർന്നു. [[തർക്കശാസ്ത്രം]], [[സംസ്കൃതം]], [[മലയാളം]] എന്നീ വിഷയങ്ങളാണ് ഐഛികമായി തിരഞ്ഞെടുത്തത്. കോളേജിനു തന്നെ അടുത്തുള്ള ഒരു വീട്ടിലാണ് അയ്യപ്പൻ താമസിച്ചിരുന്നത്. ഈ സമയത്താണ് അയ്യപ്പനിൽ പുസ്തകപാരായണശീലം വളർച്ച പ്രാപിക്കുന്നത്.&lt;ref&gt;[[#sa89|സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ - എം.കെ.സാനു - 1989]] പുറം 35 &lt;/ref&gt; [[കോഴിക്കോട്|കോഴിക്കോട്ടെ]] പഠനത്തിനുശേഷം [[മദ്രാസ്|മദ്രാസിൽ]] മെഡിക്കൽ കോളേജിൽ ചേരണമെന്നതായിരുന്നു അയ്യപ്പന്റെ ആഗ്രഹമെങ്കിലും അതിനുവേണ്ടി വരുന്ന കനത്തതുക സമാഹരിക്കാൻ യാതൊരു വഴിയും കാണാത്തതുകൊണ്ട് [[മദ്രാസ് ക്രിസ്ത്യൻ കോളേജ്|മദ്രാസ് ക്രിസ്ത്യൻ കോളേജിൽ]] [[തത്ത്വശാസ്ത്രം]] ഐഛികമായി എടുത്ത് ബിരുദപഠനത്തിനു ചേരുകയായിരുന്നു. ഇവിടെ കൃത്യസമയത്ത് ഫീസ് നൽകാനാവാഞ്ഞതുകൊണ്ട് പഠനം പൂർത്തിയാക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. പഠനം പൂർത്തിയാക്കാതെ തിരികെ സ്വദേശത്തേക്കു മടങ്ങി. കോളേജിൽ വെച്ചാണ് അയ്യപ്പൻ ശ്രീനാരായണഗുരുവിനെ ആദ്യമായി കാണുന്നത്, എന്നാൽ അദ്ദേഹത്തെ നേരിട്ടു കണ്ടു സംസാരിക്കാൻ അയ്യപ്പനു കഴിഞ്ഞിരുന്നില്ല.&lt;ref&gt;[[#sa89|സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ - എം.കെ.സാനു - 1989]] പുറങ്ങൾ - 45-46&lt;/ref&gt;

ചെറായിയിൽ വെച്ച് [[ശ്രീനാരായണഗുരു|ശ്രീനാരായണഗുരുവുമായി]] സംസാരിക്കുകയും, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ക്ഷണപ്രകാരം [[ആലുവ]] അദ്വൈതാശ്രമത്തിൽ ചെന്ന് ഗുരുവിനെ നേരിട്ടു കാണുകയും ചെയ്തു. പിന്നീട് ഗുരുവിന്റെ പ്രേരണയും സഹായവും കൊണ്ട് അയ്യപ്പൻ പഠനം തുടർന്നു. [[തിരുവനന്തപുരം]] [[യൂണീവേഴ്സിറ്റി കോളേജ്, തിരുവന്തപുരം|മഹാരാജാസ് കോളേജിൽ]] [[സംസ്കൃതം|സംസ്കൃതവും]] [[ഇന്ത്യാചരിത്രം|ഇന്ത്യാ ചരിത്രവും]] ഐച്ഛികവിഷയങ്ങളായി എടുത്ത് ബി.എ.ക്ക് ചേർന്നു. [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്തെ]] പഠനജീവിതത്തിനിടയിലാണ് [[കുമാരനാശാൻ|കുമാരനാശാനുമായി]] അടുക്കുന്നത്. ഇവർ തമ്മിൽ ഒരു സൗഹൃദത്തിനുപരിയായ ബന്ധം രൂപപ്പെട്ടു വന്നു.

==അദ്ധ്യാപകൻ==
ബി.എ. ബിരുദം പാസ്സായശേഷം നാട്ടിലെത്തിയ അയ്യപ്പന് [[ചെറായി|ചെറായിയിൽ]] തന്നെയുള്ള യൂണിയൻ സ്കൂളിൽ [[അധ്യാപകൻ|അദ്ധ്യാപകനായി]] ജോലി ലഭിച്ചു. മാസം നാൽപതു രൂപയായിരുന്നു ശമ്പളം. വളരെ മികച്ചൊരു അദ്ധ്യാപകനായിരുന്നു അയ്യപ്പൻ. വിദ്യാർത്ഥികൾക്കും രക്ഷിതാക്കൾക്കും ഒരേപോലെ പ്രിയങ്കരനായിരുന്നു അദ്ദേഹം. ഇക്കാലത്ത് നാട്ടുകാർ അദ്ദേഹത്തെ '''അയ്യപ്പൻ മാസ്റ്റർ''' എന്നു വിളിച്ചുപോന്നു, അദ്ധ്യാപനത്തിലെന്നപോലെ പൊതുകാര്യങ്ങളിലും അദ്ദേഹം സജീവമായി ഇടപെടാൻ തുടങ്ങി.&lt;ref&gt;[[#sa89|സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ - എം.കെ.സാനു - 1989]] പുറങ്ങൾ 59-60 &lt;/ref&gt;

പിന്നീട് ഒരു തവണകൂടി അദ്ദേഹം അദ്ധ്യാപകവേഷം അണിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. വിപ്ലവകരമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തുന്ന സമയത്ത് നിയമപഠനം നടത്തണമെന്ന ആഗ്രഹം അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായി. പഠനചിലവിനായി എന്തെങ്കിലും ജോലി അന്വേഷിക്കേണ്ടതായി വന്നു.&lt;ref&gt;[[#sa89|സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ - എം.കെ.സാനു - 1989]] പുറം 103&lt;/ref&gt; [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്ത്]] വിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിൽ അദ്ധ്യാപകജോലിക്കായി ശ്രമിച്ചുവെങ്കിലും ലഭിച്ചില്ല. അവസാനം [[കുമാരനാശാൻ|കുമാരനാശാന്റെ]] ശുപാർശയിൽ [[തിരുവിതാംകൂർ]] ദിവാനായിരുന്ന [[എം. കൃഷ്ണൻ നായർ (തിരുവിതാംകൂർ ദിവാൻ)|എം. കൃഷ്ണൻനായർ]] അയ്യപ്പന് ചാല സ്കൂളിൽ അദ്ധ്യാപകനായി ജോലി നിയമനം നൽകി. 60 രൂപയായിരുന്നു അക്കാലത്തെ അദ്ദേഹത്തിന്റ മാസശമ്പളം. ജോലിയോടൊപ്പം പഠനവും തുടർന്നുകൊണ്ടുപോയെങ്കിലും, അദ്ധ്യാപകവൃത്തിയോടുള്ള ആത്മാർത്ഥതകാരണം പഠനം തൃപ്തികരമായി മുന്നോട്ടുകൊണ്ടു പോകാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.&lt;ref&gt;[[#sa89|സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ - എം.കെ.സാനു - 1989]] പുറം 104&lt;/ref&gt;

== സാമൂഹികപ്രവർത്തനങ്ങൾ ==
[[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്ത്]] പഠിക്കുമ്പോൾ തന്നെ സാമുദായികപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടു. [[പ്രസംഗം]], ലേഖനങ്ങൾ, [[എസ്.എൻ.ഡി.പി. യോഗം|എസ്.എൻ.ഡി.പി. യോഗപ്രവർത്തനം]] എന്നിവയായിരുന്നു പ്രധാനം. ഇതിനിടയ്ക്ക് കുറേ [[കവിത]]കൾ എഴുതി. ഇക്കാലത്താണ് [[കുമാരനാശാൻ|മഹാകവി കുമാരനാശാനുമായി]] സഹവാസമുണ്ടായത്. സാമുദായിക പരിഷ്കരണം ലക്ഷ്യമാക്കി കവിതകൾ രചിക്കാൻ അയ്യപ്പന് [[കുമാരനാശാൻ]] ശക്തമായി പ്രേരണ നൽകി. ബി.എ പാസ്സായ ശേഷം ‘അയ്യപ്പൻ ബി.എ’ എന്ന് പരക്കെ അറിയപ്പെട്ടു.
=== മിശ്രഭോജനം ===
[[File:MishraBhojanaSilpaMathil.jpg|thumb|സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ ജന്മഗൃഹ പരിസരത്തെ മിശ്രഭോജന ശിൽപമതിൽ]]
സമുദായത്തിൽ വേരൂന്നിയിരുന്ന [[അന്ധവിശ്വാസങ്ങൾ|അന്ധവിശ്വാസങ്ങളേയും]] അനാചാരങ്ങളേയും പിഴുതെറിയുവാനുള്ള വിപ്ലവ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ നേതാവായി അദ്ദേഹം പ്രവർത്തനരംഗത്തിറങ്ങി. സമൂഹത്തിൽ അർബുദം പോലെ പടർന്നിരിക്കുന്ന ജാതിവിവേചനം ഉൻമൂലനം ചെയ്യുന്നതിനെക്കുറിച്ച് അയ്യപ്പൻ ഗാഢമായി ചിന്തിച്ചിരുന്നു. ഇതേ ചോദ്യം അദ്ദേഹം [[ശ്രീനാരായണഗുരു|ശ്രീനാരായണഗുരുവിനോടും]] ചോദിക്കുകയുണ്ടായി. ജാതിക്കെതിരായി പറഞ്ഞുകൊണ്ടിരുന്നാൽ മാത്രം പോരാ, മറിച്ച് നമ്മുടെ അനുയായികളുടെ മനസ്സിൽ നിന്നു തന്നെ അതു നീക്കം ചെയ്യാൻ വേണ്ടതു പ്രവർത്തിക്കേണ്ടതുണ്ടെന്ന ശ്രീനാരായണഗുരുവിന്റെ ഉപദേശം അയ്യപ്പന്റെ മനസ്സിൽ ആഴത്തിൽ പതിഞ്ഞു.&lt;ref&gt;[[#sa89|സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ - എം.കെ.സാനു - 1989]] പുറം 60 &lt;/ref&gt;

ചെറായിയിൽ [[1917]] [[മേയ്]] [[29]]-ന് ഏതാനും [[ഈഴവർ|ഈഴവരെയും]] [[പുലയർ|പുലയരെയും]] ഒന്നിച്ചിരുത്തി [[മിശ്രഭോജനം]] നടത്താൻ അയ്യപ്പനും സുഹൃത്തുക്കളും തീരുമാനിച്ചു. സ്നേഹിതനായ കെ.കെ. അച്യുതൻ മാസ്റ്റർക്കു പരിചയമുള്ള [[വള്ളോൻ]], ചാത്തൻ എന്നീ അധഃകൃതവിദ്യാർത്ഥികളെ മിശ്രഭോജനത്തിൽ പങ്കെടുപ്പിക്കാമെന്നു തീരുമാനിച്ചു, പന്ത്രണ്ടുപേർ ഒപ്പു വെച്ച ഒരു നോട്ടീസ് പുറത്തിറക്കി. തീരുമാനിച്ച ദിവസം, അവിടെ ഒരു സമ്മേളനം നടത്തിയശേഷം തയ്യാറാക്കിയ ഭക്ഷണം ഈ വിദ്യാർത്ഥികളുടെ കൂടെ ഇരുന്ന് അയ്യപ്പനും സുഹൃത്തുക്കളും ഭക്ഷണം കഴിച്ചു.&lt;ref&gt;[[#sa89|സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ - എം.കെ.സാനു - 1989]] പുറങ്ങൾ 64-65&lt;/ref&gt; മിശ്രഭോജനം, ചെറായിയിലെ സാമുദായികജീവിതത്തിൽ പുതിയ ശക്തിവിശേഷങ്ങൾക്കു കാരണമായി. അതോടുകൂടി ‘പുലയനയ്യപ്പൻ’ എന്ന പേർ കിട്ടി. ഈ വിശേഷണം അദ്ദേഹം അഭിമാനത്തോടെ സ്വീകരിച്ചു.&lt;ref name=janayugam11&gt;{{cite news|title=നവോത്ഥാന നായകനായ വിപ്ലവകാരി|publisher=ജനയുഗം ഓൺലൈൻ|url=http://www.janayugomonline.com/php/newsDetails.php?nid=1031752|date=2013-03-06|last=രാജേഷ്.കെ.|first=എരുമേലി|quote=പുലയനയ്യപ്പൻ എന്ന വിശേഷണം|access-date=2022-10-06|archive-date=2014-01-04|archive-url=https://archive.today/20140104080817/http://www.janayugomonline.com/php/newsDetails.php?nid=1031752|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#sa89|സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ - എം.കെ.സാനു - 1989]] പുറം 67 &lt;/ref&gt;&lt;ref name=deshabhimani334&gt;{{cite news | title = പന്തിഭോജനത്തിനു 100 വയസ്സ് | url = http://www.deshabhimani.com/index.php | publisher = ദേശാഭിമാനി ഓൺലൈൻ | date = 2017-08-10 | accessdate = 2020-02-14 | archive-date = 2017-08-10 | archive-url = https://web.archive.org/web/20170810082335/http://www.deshabhimani.com/index.php | url-status = bot: unknown }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=mathrubhumi434&gt;{{cite news | title =  ജാതിയെ ദഹിപ്പിച്ച സഹോദരൻ  | url = https://web.archive.org/save/http://archives.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/3099024/2014-08-22/kerala | publisher = മാതൃഭൂമി   | accessdate = 2020-02-14}}&lt;/ref&gt;

പ്രതീക്ഷിച്ചതിനേക്കാളും ഭയങ്കരമായിരുന്നു പ്രതികരണം. അയ്യപ്പന്റെ ജാതിനശീകരണപ്രസ്ഥാ‍നം യാഥാസ്ഥിതികരുടെ ക്രൂരവും സംഘടിതവുമായ എതിർപ്പിനെ നേരിടേണ്ടിവന്നു. മിശ്രഭോജനത്തിൽ പങ്കെടുത്തവരെ ചെറായിയിലെ ഈഴവരുടെ സംഘടനയായ വിജ്ഞാനവർദ്ധിനിസഭയിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി. അവർക്ക് സമുദായഭ്രഷ്ട് കല്പിച്ചു. മിശ്രഭോജനത്തിൽ പങ്കെടുത്തവരെ പല വീട്ടിലും കയറ്റാതായി.&lt;ref&gt;[[#sa89|സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ - എം.കെ.സാനു - 1989]] പുറം 66 &lt;/ref&gt; വിജ്ഞാനവർദ്ധിനി സഭയുടെ നേതാക്കൾ അയ്യപ്പനെ നാടുകടത്തണം എന്ന ആവശ്യവുമായി മഹാരാജാവിനെ സമീപിച്ചു. തീണ്ടൽ മുതലായ കാര്യങ്ങളിൽ അയ്യപ്പൻ നടത്തുന്ന പുരോഗനമപരമായ കാര്യങ്ങളെ പിന്തുണക്കാനാണ് രാജാവ് നിവേദകസംഘത്തോട് പറഞ്ഞത്, കൂടാതെ തന്നെ ബോധിപ്പിക്കാനുള്ള കാര്യങ്ങൾ അയ്യപ്പൻ മുഖാന്തരം അറിയിച്ചാൽ മതിയെന്നും ഉത്തരവിട്ടു.&lt;ref&gt;[[#sa89|സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ - എം.കെ.സാനു - 1989]] പുറം 103&lt;/ref&gt;

ശ്രീനാരായണഗുരു മിശ്രഭോജനത്തിന് അനുകൂലിയല്ല എന്ന് വരുത്തി തീർക്കാനായി യാഥാസ്ഥിതികരായ ചിലർ ഒരു ശ്രമം നടത്തിനോക്കി. കുപ്രചരണം ശക്തിപ്പെട്ടപ്പോൾ അയ്യപ്പൻ സംശയനിവർത്തിക്കായി ഗുരുവിനെ സമീപിച്ചു. ഇതിനെ അനുകൂലിക്കുന്നുവെന്നും, വലിയൊരു പ്രസ്ഥാനമായി വളരുമെന്നും പറഞ്ഞ് സ്വാമി അയ്യപ്പനെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും ഒരു സന്ദേശം സ്വന്തം കൈപ്പടയിൽ എഴുതി നൽകുകയും ചെയ്തു ( “മനുഷ്യരുടെ മതം, വേഷം, ഭാഷ മുതലായവ എങ്ങനെയിരുന്നാലും അവരുടെ ജാതി ഒന്നായതുകൊണ്ട് അന്യോന്യം വിവാഹവും പന്തിഭോജനവും ചെയ്യുന്നതിന് യാതൊരു ദോഷവും ഇല്ല”).&lt;ref&gt;ശ്രീനാരായണഗുരുദേവൻ, ടി.ഭാസ്കരൻ&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#sa89|സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ - എം.കെ.സാനു - 1989]] പുറങ്ങൾ 70-71&lt;/ref&gt; ആ മഹാസന്ദേശത്തിന്റെ ആയിരക്കണക്കിന് കോപ്പികൾ ചെറായിലും പരിസരപ്രദേശത്തും അച്ചടിച്ച് വിതരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു. അതോടെ യഥാസ്ഥിതികരുടെ പത്തി താഴ്ന്നു.

=== സഹോദരസംഘം ===
1917-ൽ തന്നെ അദ്ദേഹം [[സഹോദരസംഘം]] സ്ഥാപിച്ചു.&lt;ref name=velicham1&gt;{{cite web|title=സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ കേരളയാത്ര|url=http://www.madhyamam.com/velicham/node/406|publisher=മാധ്യമം ഓൺലൈൻ|accessdate=2014-01-04|archive-date=2014-01-04|archive-url=https://archive.today/20140104090254/http://www.madhyamam.com/velicham/node/406|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; മിശ്രവിവാഹവും മിശ്രഭോജനവും വഴി ജാതി നശീകരണമായിരുന്നു സംഘത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം. ‘സഹോദര പ്രസ്ഥാനം’ വഴി അയ്യപ്പൻ കേരളത്തിൽ പരിവർത്തനത്തിന്റെ കൊടുങ്കാറ്റ് സൃഷ്ടിച്ചു. അദ്ദേഹം ''സഹോദരനയ്യപ്പൻ'' എന്നറിയപ്പെട്ടത് ഈ കാരണങ്ങളാലാണ്. [[ചെറായി]] രാമവർമ്മ സ്കൂളിൽ കുറേ നാൾ അദ്ധ്യാപകനായിരുന്നു. കിട്ടുന്ന ശമ്പളം പൊതുപ്രവർത്തനത്തിനുപയോഗിച്ചു. 

വളരെപെട്ടെന്നു തന്നെ സഹോദരസംഘത്തിന്റെ ശാഖകൾ രാജ്യത്തിന്റെ പലഭാഗത്തും തുടങ്ങുകയുണ്ടായി. എല്ലായിടത്തും, മിശ്രഭോജനവും, ജാതിവിരുദ്ധപ്രസംഗങ്ങളും സംഘടിപ്പിക്കുന്നതിനായി അയ്യപ്പൻ ഓടി നടന്നു.&lt;ref&gt;[[#sa89|സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ - എം.കെ.സാനു - 1989]] പുറങ്ങൾ 80-81&lt;/ref&gt; അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രസംഗങ്ങൾ കേൾക്കാൻ എല്ലായിടത്തും വൻജനക്കൂട്ടം തന്നെ തടിച്ചുകൂടുമായിരുന്നു. മിക്കയിടങ്ങളിലും, സവർണ്ണപ്രമാണികളിൽ നിന്നും എതിർപ്പുകളും, മർദ്ദനങ്ങൾ തന്നെയും നേരിടേണ്ടി വന്നു. തന്നെ എതിർക്കുന്നവരെ കാര്യം പറഞ്ഞു മനസ്സിലാക്കി അനുയായിയാക്കുന്ന ഒരു പ്രത്യേക കഴിവ് അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്നു.

===സഹോദരൻ പത്രം ===
{{main|സഹോദരൻ}}

1919-ൽ അദ്ദേഹം [[മട്ടാഞ്ചേരി|മട്ടാഞ്ചേരിയിൽ]] നിന്ന് ‘[[സഹോദരൻ (പത്രം)|സഹോദരൻ]]‘ പത്രം ആരംഭിച്ചു. ഈ പത്രം 1956 വരെ നിലനിന്നു. കേരളീയപത്രപ്രവർത്തന ചരിത്രത്തിൽ ഉജ്ജ്വലമായൊരു അദ്ധ്യായമാണ് ‘സഹോദരൻ’ പത്രത്തിന്റെ പ്രവർത്തനം. കേൾക്കുന്ന സമയത്തുമാത്രമേ പ്രസംഗങ്ങൾക്ക് ആളുകളുടെ ഇടയിൽ സ്വാധീനം ചെലുത്തുവാൻ കഴിയുകയുള്ളുവെന്നും സാവധാനത്തിൽ അത് കെട്ടടങ്ങുമെന്നും അയ്യപ്പനറിയാമായിരുന്നു. വ്യക്തികളുടെ ചിന്തയിൽ സ്ഥായിയായ മാറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടാവണമെങ്കിൽ അത് പ്രസിദ്ധീകരണത്തിലൂടെ മാത്രമേ സാധിക്കുകയുള്ളു എന്ന തിരിച്ചറിവാണ് പത്രം തുടങ്ങാനായി അയ്യപ്പനെ പ്രേരിപ്പിച്ചത്.&lt;ref&gt;[[#sa89|സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ - എം.കെ.സാനു - 1989]] പുറം 81&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last=രാഘവൻ |first=പുതുപ്പള്ളി |authorlink=പുതുപ്പള്ളി രാഘവൻ |title=കേരള പത്രപ്രവർത്തനചരിത്രം |year=2001 |publisher=ഡി.സി. ബുക്സ് |location=കോട്ടയം |isbn=81-264-0278-4 |pages=163 }}&lt;/ref&gt; സാമ്പത്തികമായി കഠിനയാതനകൾ സഹിച്ചുകൊണ്ടാണ് ‘സഹോദരൻ’ പത്രം ഓരോ ആഴ്ച്ചയും പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്.

1917-ൽ (1093 കന്നിമാസത്തിൽ) മാസിക എന്ന നിലയിൽ സഹോദരന്റെ ആദ്യ ലക്കം പുറത്തിറങ്ങി. അയ്യപ്പൻ തന്നെയായിരുന്നു പത്രാധിപർ. [[പറവൂർ]] എസ്.പി. പ്രസ്സിൽ അച്ചടിച്ച് [[പള്ളിപ്പുറം|പള്ളിപ്പുറത്തു]] നിന്നുമാണ് ഈ മാസികയുടെ പ്രഥമ ലക്കങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകൃതമായത്.&lt;ref&gt;{{cite book |last=സുബ്രഹ്മണ്യം |first=കെ.എ. |title=സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ|year=1973 |location=കൊച്ചി |pages=84-85 }}&lt;/ref&gt; ഈ രാജ്യത്തെ സാമൂഹിക ജീവിതത്തിലും ചിന്താമണ്ഡലത്തിലും ഈ പത്രം നൽകിയ സംഭാ‍വന അമൂല്യമാണ്. ഇക്കാലത്ത് തൊഴിലാളി പ്രസ്ഥാനത്തിലും സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. [[കാൾ മാക്സ്|മാർക്സിന്റെയും]] [[ലെനിൻ|ലെനിനിന്റെയും]] മഹത്ത്വത്തെക്കുറിച്ചൊക്കെ കേരളത്തിലെ സാമാന്യജനങ്ങൾ ആദ്യം മനസ്സിലാക്കുന്നത് സഹോദരൻ അയ്യപ്പന്റെ എഴുത്തിലൂടെയും പ്രസംഗങ്ങളിലൂടെയുമാണ്.&lt;ref name=leninism1&gt;{{cite book|title=എൻസൈക്ലോപീഡിയ ഓഫ് ഇന്ത്യൻ ലിറ്ററേച്ചർ|url=http://books.google.com.sa/books?id=ObFCT5_taSgC&amp;pg=PA313&amp;dq=sahodaran+ayyappan&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=8KrHUvTYJcmw0QWP3oDgDA&amp;safe=on&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q=sahodaran%20ayyappan&amp;f=false|last=അമരേഷ്|first=ദത്ത|page=313}}&lt;/ref&gt; കേരളത്തിലെ തൊഴിലാളിപ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ ആചാര്യന്മാരിലൊരാളാണ് അദ്ദേഹം. ഈ രാജ്യത്തെ [[യുക്തിവാദം|യുക്തിവാദ]] പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ പ്രണേതാക്കളിൽ പ്രധാനിയും അദ്ദേഹമായിരുന്നു. 1928-ൽ ആരംഭിച്ച&lt;ref name=Prabodhanam&gt;{{cite web |last1=Prabodhanam |first1=Weekly |title=ജാതിവിരുദ്ധ മുന്നേറ്റങ്ങളെ തളർത്തിയ യുക്തിവാദ പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ |url=http://www.prabodhanam.net/article/142/508 |website=പ്രബോധനം വാരിക |accessdate=12 ജൂൺ 2019 |archive-date=2019-12-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191220035442/http://www.prabodhanam.net/article/142/508 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; യുക്തിവാദി മാസികയുടെ ആദ്യ പത്രാധിപരും അദ്ദേഹം തന്നെയായിരുന്നു. ധാരാളം എഴുത്തുകാരെ, തന്റെ പത്രത്തിലൂടെ അദ്ദേഹം വളർത്തിയെടുത്തിട്ടുണ്ട്. വൈക്കം മുഹമ്മദ് ബഷീർ, പോഞ്ഞിക്കര റാഫി, കെടാമംഗലം പപ്പുക്കുട്ടി തുടങ്ങിയവർ എഴുതിത്തുടങ്ങുന്നത്, 'സഹോദരൻ&quot; പത്രത്തിലൂടെയാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=1022718&amp;u=sahodaran-ayyappan|title=സഹോദരൻ അയ്യപ്പനെന്ന ധീരമാതൃക|access-date=2023-03-10|last=Daily|first=Keralakaumudi|language=en}}&lt;/ref&gt;

=== '''ആദിവൈപ്പിൻ തൊഴിലാളിസംഘം''' ===
ഒരു തൊഴിലാളി സംഘടനയ്ക്കും അയ്യപ്പൻ രൂപം കൊടുത്തിരുന്നു; &lt;nowiki&gt;''&lt;/nowiki&gt; ആദിവൈപ്പിൻ തൊഴിലാളിസംഘം&quot; എന്നായിരുന്നു അതിന്റെ പേര്. ഈ സംഘത്തിന്റെ നാവായിരുന്നു, ആഴ്ചയിൽ മൂന്ന് ദിവസം മാത്രം പ്രസിദ്ധപ്പെടുത്തുന്ന &lt;nowiki&gt;''&lt;/nowiki&gt;വേലക്കാരൻ&quot; എന്ന പത്രം; ചെറായി, കരുത്തലത്തോടിനു സമീപമായിരുന്നു പത്രത്തിന്റെ ഓഫീസ്. അധികം ആയുസുണ്ടായിരുന്നില്ല ആ പത്രത്തിന്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=1022718&amp;u=sahodaran-ayyappan|title=സഹോദരൻ അയ്യപ്പനെന്ന ധീരമാതൃക|access-date=2023-03-10|last=Daily|first=Keralakaumudi|language=en}}&lt;/ref&gt;

===അസവർണ്ണർക്ക് നല്ലത് ഇസ്ലാം===
1936-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച '''അസവർണ്ണർക്ക് നല്ലത് ഇസ്ലാം''' എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ രചനയിൽ കെ.പി. തയ്യിൽ, എ.കെ. ഭാസ്കർ, [[ഒറ്റപ്പാലം പി.കെ. കുഞ്ഞുരാമൻ]] എന്നിവർക്കൊപ്പം പങ്കാളിയായി. കേരള തിയ്യ യൂത്ത് ലീഗ് ആണ് പുസ്തകം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്&lt;ref name=Prabodhanam/&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20160304194703/https://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/475762/2010-08-18/kerala മാതൃഭൂമി ഓൺലൈൻ ആഗസ്റ്റ് 18,2010]&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;[https://docs.google.com/file/d/0B6SjUUFwvrg0LWVIUDEwVmdFbUU/edit?usp=drive_web&amp;pli=1 അസവർണർക്ക് നല്ലത് ഇസ്ലാം-Google Docs] &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://utharakalam.com/2013/12/26/9249.html ഉത്തരകാലം, 2013-12-26]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20180518155439/http://suprabhaatham.com/tottavarkkum-chrithram-und തോറ്റവർക്കും ചരിത്രമുണ്ട്, സുപ്രഭാതം 2018-04-08]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.madhyamam.com/story/%E0%B4%85%E0%B4%B8%E0%B4%B5%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E2%80%8D%E0%B4%A3%E0%B4%B0%E0%B5%81%E0%B4%82-%E0%B4%92%E0%B4%B0%E0%B5%81-%E0%B4%B8%E0%B5%81%E0%B4%95%E0%B5%81%E0%B4%AE%E0%B4%BE%E0%B4%B0%E0%B4%A8%E0%B5%81%E0%B4%82 അസവർണരും 'ഒരു സുകുമാരനും' -ഡോ. എം.എസ്. ജയപ്രകാശ്, മാധ്യമം ഓൺലൈൻ ഓഗസ്റ്റ് 19 ,2010]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}(Dead link)&lt;/ref&gt;

===ശ്രീനാരായണ സേവികാ സമാജം ===
മന്ത്രിസ്ഥാനത്തു നിന്നും ഒഴിഞ്ഞതിനുശേഷം, ശ്രീനാരായണ ധർമ്മത്തിനു വ്യാപ്തി നൽകാനായി അദ്ദേഹം [[ശ്രീ നാരായണ സേവിക സമാജം|ശ്രീനാരായണ സേവികാ സമാജം]] ആരംഭിച്ചു. ആസൂത്രണശേഷിയും, ആദർശസ്നേഹവും ഉള്ള ഉദ്യോഗത്തിൽ നിന്നു വിരമിച്ച തന്റെ സഹധർമ്മിണിയെ ആണ് ഇതിന്റെ ചുമതലകൾ അദ്ദേഹം ഏൽപ്പിച്ചത്.&lt;ref&gt;[[#sa89|സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ - എം.കെ. സാനു - 1989]] പുറം 301&lt;/ref&gt; [[ആലുവ|ആലുവായ്ക്കടുത്ത്]] തോട്ടുംമുഖത്തുള്ള വാല്മീകിക്കുന്നാണ് സമാജത്തിന്റെ ആസ്ഥാനമായി അദ്ദേഹം തിരഞ്ഞെടുത്തത്. ശാന്തിമന്ദിരം എന്ന പേരിൽ അശരണരും, അംഗഭംഗം സംഭവിച്ചവരുമായ വനിതകൾക്കുള്ള അഭയകേന്ദ്രവും, അനാഥകുട്ടികളെ ആശ്രയം നൽകി വളർത്താൻ ആനന്ദഭവനവും ഇവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു. ശ്രീനാരായണസേവികാസമാജം 1964 ലാണ് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്യപ്പെട്ടത്. 1965-ൽ സമാജം ഔദ്യോഗികമായി രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;[[#sa89|സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ - എം.കെ.സാനു - 1989]] പുറം 308&lt;/ref&gt;

== നിയമസഭാസാമാജികൻ ==
രാഷ്ട്രീയജീവിതത്തിലും അദ്ദേഹം മായാത്ത വ്യക്തിമുദ്ര പതിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[കൊച്ചി]]യിൽ ഉത്തരവാദിത്തഭരണവും [[പ്രായപൂർത്തിവോട്ടവകാശം|പ്രായപൂർത്തി വോട്ടവകാശവും]] വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യവും സ്ഥാപിക്കുന്നതിനു വേണ്ടി അക്ഷീണയത്നം ചെയ്ത നേതാക്കന്മാരിലൊരാളാണ് അദ്ദേഹം. ആദ്യ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഈഴവമണ്ഡലങ്ങളിൽ നിന്നു മാറി പൊതുനിയോജകമണ്ഡലത്തിൽ നിന്നാണ് അദ്ദേഹം മത്സരിച്ചത്. വിജയം ഉറപ്പായിരുന്ന ഈഴവമണ്ഡലങ്ങളിൽ നിൽക്കാതെ, തന്റെ ആശയങ്ങൾ പൊതുജനങ്ങൾക്ക് എത്രത്തോളം സ്വീകാര്യമായിട്ടുണ്ട് എന്ന് നേരിട്ടറിയാൻ പൊതുനിയോജകമണ്ഡലത്തിൽ നിന്നു മത്സരിക്കാനാണ് അയ്യപ്പൻ തീരുമാനിച്ചത്. പക്ഷെ പരാജയപ്പെടുകയാണുണ്ടായത്.&lt;ref&gt;[[#sa89|സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ - എം.കെ.സാനു - 1989]] പുറം 141&lt;/ref&gt; 
[[പ്രമാണം:Sahodaran Ayyappan Statue Stone.JPG|right|thumb|150px|ശിലാഫലകം]]
1928-ൽ നടന്ന തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തെക്കേ ഈഴവ മണ്ഡലത്തിലെ സ്ഥാനാർത്ഥിയായാണ് അയ്യപ്പൻ മത്സരിച്ചത്.&lt;ref&gt;[[#sa89|സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ - എം.കെ.സാനു - 1989]] പുറം 142&lt;/ref&gt; അദ്ദേഹത്തെ എതിർക്കാൻ ആരുംതന്നെ മുന്നോട്ടുവന്നില്ല. അത്രയ്ക്ക് ജനപ്രീതി അദ്ദേഹം സമ്പാദിച്ചിരുന്നു. 1931-ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിലും അതേ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നു തന്നെയാണ് മത്സരിച്ചു വിജയിച്ചത്, അത്തവണയും എതിരില്ലാതെയാണ് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടത്.&lt;ref&gt;[[#sa89|സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ - എം.കെ.സാനു - 1989]] പുറം 145&lt;/ref&gt; കൊച്ചി നിയമസഭയിൽ ഏറെക്കാലം അദ്ദേഹം അംഗമായിരുന്നു. എല്ലാ പുരോഗമന പ്രസ്ഥാനങ്ങൾക്കു വേണ്ടിയും അദ്ദേഹം ശബ്ദമുയർത്തിയിട്ടുണ്ട്. കൊച്ചി നിയമസഭയിലെ ഡെപ്യൂട്ടി പ്രസിഡന്റായും കൊച്ചിയിൽ ഉത്തരവാദിത്തഭരണം വന്ന ശേഷം ജനകീയ മന്ത്രിസഭയിൽ 2 പ്രാവശ്യം അംഗമായും അദ്ദേഹം തന്റെ വ്യക്തിപ്രഭാവം പ്രകടമാക്കി. [[തിരു-കൊച്ചി|തിരു-കൊച്ചിയിലെ]] ആദ്യ മന്ത്രിസഭയിലും അദ്ദേഹം അംഗമായിരുന്നു. ഇടയ്ക്കു വച്ച് അദ്ദേഹം മന്ത്രിസ്ഥാനം രാജി വച്ചു. 1940 ലെ നിയമസഭാ കാലത്ത് അയ്യപ്പൻ ഡെപ്യൂട്ടി പ്രസിഡണ്ടായി, അക്കാലത്തിനടുത്ത് കൊച്ചി മഹാരാജാവ് അയ്യപ്പന് വീരശൃംഖല നൽകി ബഹുമാനിച്ചു. ഇത് 1962-ൽ ചൈനീസ് ആക്രമണമുണ്ടായ ഘട്ടത്തിൽ സർക്കാരിന്റെ യുദ്ധഫണ്ടിലേക്ക് സംഭാവനചെയ്തു.

നിയമസഭാംഗമായിരുന്ന കാലത്ത് അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിച്ച മൂന്നു ബില്ലുകൾ പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധയർഹിക്കുന്നവയായിരുന്നു. [[മരുമക്കത്തായം]] തീയ്യബിൽ, [[മക്കത്തായം]] തീയ്യബിൽ, സിവിൽ മാര്യേജ് ബിൽ എന്നിവയായിരുന്നു ആ പ്രധാന നിയമശുപാർശകൾ. [[കൊച്ചി|കൊച്ചിയിലും]] [[തിരുവിതാംകൂർ|തിരുവിതാംകൂറിലും]] തീയ്യന്മാർക്കിടയിൽ മരുമക്കത്തായ സമ്പ്രദായം ആണ് നിലവിലിരുന്നത്. എന്നാൽ അതു മാറി സ്ത്രീകൾക്കും പുരുഷന്മാർക്കും തുല്യമായ സ്വത്തവകാശം അനുവദിക്കുന്നതിനവേണ്ടിയായിരുന്നു അയ്യപ്പൻ മരുമക്കത്തായം തീയ്യബിൽ അവതരിപ്പിച്ചത്. ബിൽ ഉടനടി തൻ നിയമമാവുകയായിരുന്നു.&lt;ref&gt;[[#sa89|സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ - എം.കെ.സാനു - 1989]] പുറം 147&lt;/ref&gt;

==ആദർശങ്ങൾ==
അയ്യപ്പൻ പൊതുപ്രവർത്തനം തുടങ്ങുന്ന കാലത്ത് [[ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരം|ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിൽ]] [[മോഹൻദാസ് കരംചന്ദ് ഗാന്ധി|ഗാന്ധി]] ഒരു അനിഷേധ്യ നേതാവായി മാറിക്കഴിഞ്ഞിരുന്നു. ഗാന്ധിജിയുടെ നിലപാടുകൾ [[ബ്രാഹ്മണർ|ബ്രാഹ്മണരുടെ]] യജമാനത്തത്തേയും, സവർണരുടെ മേൽക്കോയ്മയേയും കൂടുതൽ ഉറപ്പിക്കുമെന്ന് അയ്യപ്പൻ കരുതിയിരുന്നു. ഇന്ത്യയിൽ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ഗാന്ധിയുടെ വ്യക്തിപ്രഭാവത്തിൽ അയ്യപ്പനും ബഹുമാനം തോന്നുകയും ചെയ്തു. [[ഗാന്ധിസം|ഗാന്ധിസത്തേയും]], ഗാന്ധിയേയും രണ്ടായി കാണാനാണ് അയ്യപ്പൻ ശ്രമിച്ചത്. ചുരുക്കത്തിൽ അയ്യപ്പൻ ഗാന്ധിസത്തെ എതിർക്കുകയും, ഗാന്ധിയെ ബഹുമാനിക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;[[#sa89|സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ - എം.കെ.സാനു - 1989]] പുറങ്ങൾ 350-352&lt;/ref&gt;

[[റഷ്യൻ വിപ്ലവം|റഷ്യൻ വിപ്ലവത്തിന്റെ]] ആദ്യഘട്ടത്തിനു ഏതാനും മാസങ്ങൾക്കു ശേഷമാണ് അയ്യപ്പൻ ചെറായിയിൽ [[മിശ്രഭോജനം]] നടത്തുന്നത്. ലോകസംഭവങ്ങളെ സൂക്ഷ്മതയോടെ നിരീക്ഷിക്കുന്ന ഒരു വ്യക്തിയായിരുന്നു അയ്യപ്പൻ. താൻ ജീവിക്കുന്ന സമൂഹം ജീർണ്ണിച്ചതാണെന്നും, അതിനെ അടിമുടി ഉടച്ചുവാർക്കേണ്ടതുണ്ടെന്നും ഉള്ള ഒരു ചിന്ത അയ്യപ്പന്റെ മനസ്സിൽ എപ്പോഴും ഉണ്ടായിരുന്നു.&lt;ref&gt;[[#sa89|സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ - എം.കെ.സാനു - 1989]] പുറം 368&lt;/ref&gt; അക്കാലത്ത് അയ്യപ്പൻ എഴുതിയ ഈഴവോൽബോധനം എന്ന കവിതയിൽ [[റഷ്യൻ വിപ്ലവം|റഷ്യൻവിപ്ലവത്തെക്കുറിച്ച്]] പരാമർശിച്ചിട്ടുണ്ടായിരുന്നു. റഷ്യൻ ജനത രചിച്ച ചരിത്രത്തെക്കുറിച്ച് തന്റെ പ്രസംഗങ്ങളിൽ അയ്യപ്പൻ ആവേശപൂർവ്വം എടുത്തുപറയുമായിരുന്നു, [[വ്ലാഡിമിർ ലെനിൻ|ലെനിൻ]] ആയിരുന്നു അക്കാലത്ത് അയ്യപ്പന്റെ വീരപുരുഷൻ. കേരളത്തിലെ ജനങ്ങൾ [[റഷ്യ|റഷ്യയെക്കുറിച്ചും]],[[ലെനിൻ|ലെനിനെക്കുറിച്ചും]], [[റഷ്യൻ വിപ്ലവം|റഷ്യൻവിപ്ലവത്തെപ്പറ്റിയുമെല്ലാം]] ആദ്യമായി അറിയുന്നത് അയ്യപ്പന്റെ സഹോദരൻ എന്ന പത്രത്തിലൂടെയായിരുന്നു.&lt;ref&gt;[[#sa89|സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ - എം.കെ.സാനു - 1989]] പുറം 369&lt;/ref&gt;

== കുടുംബജീവിതം ==
[[പ്രമാണം:Mrs.Aysha Ayyappan.jpg|thumb|right|150px|സഹോദരൻ അയ്യപ്പന്റെ മകൾ ഐഷ അയ്യപ്പൻ]]
പൊതുജീവിതം പോലെ തന്നെ ആദർശസുരഭിലമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വകാര്യ ജീവിതവും. ഇ.കെ.അയ്യാക്കുട്ടി ജഡ്ജിയുടെ മകൾ പാർവ്വതി ആയിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ പത്നി. 1930-ൽ അവർ വിവാഹിതരായി. ഐഷയും സുഗതനുമാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മക്കൾ. അയ്യപ്പൻ [[പച്ചക്കറി]] കൃഷിയിൽ അതീവ തല്പരനായിരുന്നു.&lt;ref&gt;[[#sa89|സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ - എം.കെ.സാനു - 1989]] പുറം 246&lt;/ref&gt;

ഒടുവിലത്തെ 15 വർഷത്തോളം സജീവമായ പൊതുപ്രവർത്തനത്തിൽ നിന്നും വിരമിച്ച് [[വായന|വായനയ്ക്കും]] എഴുത്തിനുമായി അദ്ദേഹം സമയം വിനിയോഗിച്ചു. മരണം വരെ അദ്ദേഹം [[കേരളകൗമുദി ദിനപത്രം|കേരളകൗമുദിയിൽ]] ‘ആഴ്ച്ചക്കുറിപ്പുകൾ’ എന്ന പംക്തിയിൽ കുറിപ്പുകളെഴുതിയിരുന്നു. [[1968]] [[മാർച്ച് 6]]-ന് ഹൃദ്രോഗബാധിതനായി അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചു.

==സ്മാരകം==
[[പ്രമാണം:Sahodharan ayyappan library2.jpg|thumb|right|സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ മൂന്ന് നില ലൈബ്രറി മന്ദിരം]] 
സഹോദരൻ ജനിച്ച വീട്, മൂന്ന് നില [[ഗ്രന്ഥശാല|ലൈബ്രറി]] മന്ദിരം, ഒരു പുരാതനമഠം എന്നിവ ഉൾപ്പെട്ട [[സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ സ്മാരകം]] [[ചെറായി|ചെറായിയിൽ]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. സഹോദരൻ അയ്യപ്പനോടുള്ള ആദരസൂചകമായി [[എറണാകുളം]] [[വൈറ്റില]] ജംഗ്ഷൻ മുതൽ [[എം.ജി. റോഡ്, കൊച്ചി|എം.ജി. റോഡ്]] വരെയുള്ള പാതയ്ക്ക് സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ റോഡ് (എസ്.എ. റോഡ്) എന്ന നാമമാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. 

==ജീവിതരേഖ ചുരുക്കത്തിൽ==
[[ചിത്രം:സഹോദരൻ-അയ്യപ്പൻ-സ്മാരകം-കൊച്ചി.jpg|right|thumb|100px|കൊച്ചിയിലുള്ള സ്മാരകപ്രതിമ]]
*1889 ജനനം
*1917 സഹോദര സംഘവും 'സഹോദരൻ' മാസികയും തുടങ്ങി; മിശ്രഭോജനം സംഘടിപ്പിച്ചു
*1919-ൽ അദ്ദേഹം മട്ടാഞ്ചേരിയിൽ നിന്ന് ‘സഹോദരൻ‘ പത്രം ആരംഭിച്ചു
*1921 എസ്.എൻ.ഡി.പി സഹകാര്യദർശി
*1925 തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തോറ്റു
*1928 കൊച്ചി നിയമസഭാംഗം
*1929 'യുക്തിവാദി' തുടങ്ങി
*1930 വിവാഹം
*1931 നിയമസഭാംഗം
*1938 എസ്.എൻ.ഡി.പി അധ്യക്ഷൻ; നിയമസഭാംഗമായി
*1948 നിയമസഭാംഗം
*1949 തിരു-കൊച്ചി മന്ത്രിസഭാംഗമായി; രാജിവച്ചു
*1956 'സഹോദരൻ' പ്രസിദ്ധീകരണം നിർത്തി
*1968 മരണം

== കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് ==
{{refbegin|colwidth=25em}}
*കൗമുദി സഹോദരൻ സപ്തതി പതിപ്പ്, 1960.
*വിവേകോദയം സഹോദരൻ സപ്ലിമെന്റ് , 1968.
*സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ - ജീവചരിത്രം - എം.കെ.സാനു.
*കെ.അയ്യപ്പൻ.ബി.എ (1942) - വടയാർ വാസു വൈദ്യർ രചിച്ച ജീവചരിത്രം
*സഹോദരസപ്തതി (1960)
*സഹോദരനയ്യപ്പൻ (1973) - എ.സുബ്രഹ്മണ്യം
{{refend}}

== അവലംബങ്ങൾ ==
*{{cite book|title=സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ|last=എം.കെ.|first=സാനു|publisher=ഡി.സി.ബുക്സ്|year=1989|ref=sa89}}
{{reflist|2}}

{{commons category|Sahodaran Ayyappan}}

[[വർഗ്ഗം: 1968-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മാർച്ച് 6-ന് മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സാമൂഹിക സാംസ്കാരിക നായകൻ‌മാർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളകവികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:എറണാകുളം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1889-ൽ ജനിച്ചവർ]]
&lt;br /&gt;</text>
      <sha1>3mprztug0ywwnmre3e8j8uiekeqt5bl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>മയ്യഴി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11398</id>
    <revision>
      <id>4660963</id>
      <parentid>4616279</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T03:42:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>മനോജ് നടുവണ്ണൂർ</username>
        <id>221902</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* കോളേജ് */</comment>
      <origin>4660963</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43066" sha1="83fkfl4xftiq27r4847bd1zxir3lwgq" xml:space="preserve">{{prettyurl|Mahe}}
{{Infobox settlement
| name                    = mahi 
| native_name             = മാഹി
| native_name_lang        = ml
| other_name              = 
| settlement_type         = ഭൂപ്രദേശം
| image_skyline           =
| image_alt               = 
| image_caption           = മയ്യഴിയിലെ പുഴയോരനടപ്പാത
| nickname                = 
| image_map               = മയ്യഴി.png
| map_alt                 = 
| map_caption             = മാഹി ജില്ലയുടെ ഭൂപടം
| pushpin_map             = 
| pushpin_label_position  = right
| pushpin_map_alt         = 
| pushpin_map_caption     = 
| latd                    = 11
| latm                    = 42
| lats                    = 4
| latNS                   = N
| longd                   = 75
| longm                   = 32
| longs                   = 12
| longEW                  = E
| coordinates_display     = inline,title
| subdivision_type        = Country
| subdivision_name        = ഇന്ത്യ
| subdivision_type1       = State
| subdivision_name1       = [[പുതുച്ചേരി]]
| subdivision_type2       = [[List of districts of India|District]]
| subdivision_name2       = Mahé  Sub-division
| established_title       = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date        = 
| founder                 = 
| named_for               = 
| government_type         =Municipality 
| governing_body          = Mahé Region
| unit_pref               = Metric
| area_footnotes          = 
| area_rank               = 
| area_total_km2          = 9
| elevation_footnotes     = 
| elevation_m             = 
| population_total        = 41816 (approx.)
| population_as_of        = 2011
| population_rank         = 
| population_density_km2  = 4646
| population_demonym      = 
| population_footnotes    = 
| demographics_type1      = Languages
| demographics1_title1    = Official
| demographics1_info1     = [[മലയാളം]], [[ഫ്രഞ്ച്]],&amp;nbsp;[[ഇംഗ്ലീഷ്]]
| timezone1               = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1             = +5:30
| postal_code_type        = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code             = 673 310
| area_code_type          = Telephone code
| area_code               = 91 (0)490
| registration_plate      = PY-03
| blank1_name_sec1        = [[Human sex ratio|Sex ratio]]
| blank1_info_sec1        = 1000 [[male|♂]]/1184[[female|♀]]
| blank2_name_sec1        = Literacy
| blank2_info_sec1        = 97.87%%
| blank3_name_sec1        = [[Vidhan Sabha]] constituency
| blank3_info_sec1        = 1
| blank4_name_sec1        = Civic agency
| blank4_info_sec1        = Mahé Region
| blank1_name_sec2        = [[Climate of India|Climate]]
| blank1_info_sec2        = [[Climatic regions of India|Good]] &lt;small&gt;([[Köppen climate classification|Köppen]])&lt;/small&gt;
| website                 = {{URL|mahe.gov.in}}
| footnotes               = '''പ്രധാന ആകർഷണങ്ങൾ''' : സെന്റ് തേരേസാ ക്രിസ്തീയ ദേവാലയം (മാഹി പള്ളി), മറിയാന്ന് സ്തൂപം, വാട്ടർ സ്പോർട്സ് കോംപ്ലക്സ്, ചെമ്പ്ര സുബ്രഹ്മണ്യ ക്ഷേത്രം, ടാഗോർ പാർക്ക്, പുഴയോരനടപ്പാത
}} 
ഇന്ത്യയിലെ ഒരു [[ഫ്രാൻസ്|ഫ്രഞ്ചു]] കോളനിയായിരുന്ന പോണ്ടിച്ചേരിയുടെ (ഇപ്പോൾ [[പുതുച്ചേരി]]) ഭാഗമായ '''മയ്യഴി''' {{lang-fr|Mahé}} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[കോഴിക്കോട് ജില്ല|കോഴിക്കോട്]], [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ]] എന്നീ ജില്ലകൾക്കിടയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. രാഷ്ട്രീയമായി  [[കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശം|കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശമായ ]]പുതുച്ചേരിയുടെ നാല് ഭാഗങ്ങളിലൊന്നാണ് മയ്യഴി. [[പുതുച്ചേരി നഗരം| പുതുച്ചേരി നഗരത്തിൽ ]]   നിന്നും 630  കിലോമീറ്റർ അകലെയായാണ്‌ മയ്യഴി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.&lt;ref&gt;http://www.india9.com/i9show/-Kerala/Mahe-30747.htm&lt;/ref&gt;  സാംസ്കാരികമായി കേരളത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്  ഈ പ്രദേശം.

== പേരിനു പിന്നിൽ ==
[[അഴിയൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|അഴിയൂർ]] എന്ന ഗ്രാമത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു മയ്യഴി. അഴി എന്നാൽ കടലും പുഴയും ചേരുന്ന സ്ഥലം. മയ്യം എന്ന വാക്കിന് മദ്ധ്യം‍ എന്ന് അർത്ഥമുണ്ട്. അഴിയൂരിനും മറ്റൊരു ഊരിനും മദ്ധ്യത്തിലുള്ള ഊരാണ് മയ്യഴി ആയിപരിണമിച്ചത്. മനോഹരമായ അഴി എന്ന അർത്ഥവും മയ്യഴി എന്ന വാക്കിനു കല്പിക്കാം. പുഴക്കരികെ കൽ അഴി എന്ന കല്ലായിയുമുണ്ട്.

== ചരിത്രം ==

പെരിപ്ലസിന്റെ കർത്താവ് മെലിസിഗാരെ എന്നൊരു തുറമുഖത്തെക്കുറിച്ച പറയുന്നുണ്ട്. അത് മാഹിയാണെന്നാണ് എം.പി. ശ്രീധരൻ  അഭിപ്രായപ്പെടുന്നത്. കേരളത്തിൽ  അക്കാലത്ത് ലോകത്തിലെ വിവിധഭാഗങ്ങളിലേക്ക് [[ഏലം]] കയറ്റി അയച്ചിരുന്നത് മാഹി വഴിയായിരുന്നു. കടത്തനാട്ടിൽ നിന്നും മറ്റു മലഞ്ചരക്കുകളും മാഹി വഴി കയറ്റുമതി ചെയ്തിരുന്നു.  മയ്യഴിയുടെ ഭാഗമായ ചെമ്പ്രയിലെ പുരാതനമായ സുബ്രഹ്മണ്യക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന്  മഹോദയപുരം ആസ്ഥാനമാക്കി കേരളം വാണിരുന്ന ഇന്ദുക്കോതവർമ്മന്റെ പന്ത്രണ്ടാം ഭരണവർഷത്തിലുള്ള ലിഖിതം കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.ഒരു ആവാസകേന്ദ്രമെന്ന നിലയിൽ മയ്യഴിയുടെ പഴക്കം വ്യക്തമാക്കുന്ന രേഖയാണിത്. അതിൽ മലയഴി എന്ന ഒരു സ്ഥലത്തെ പറ്റി പറയുന്നുണ്ട്.

മാഹിയെ പറ്റി പ്രശസ്ത സഞ്ചാരി [[അലക്സാണ്ടർ ഹാമിൽട്ടൺ]] വിവരിച്ചിട്ടുണ്ട്. മീലിയിലാണ്‌ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും മുന്തിയ ഇനം ഏലം കൃഷി ചെയ്യപ്പെടുന്നതെന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭിപ്രായം. ബുർഗാറെ എന്ന തുറമുഖപ്പട്ടണം മീലിയിൽ നിന്ന് 8-10 നാഴിക മാത്രം അകലെയാണ്‌ എന്നാണ്‌ അദ്ദേഹം പറയുന്നത്.&lt;ref&gt; {{cite book |last=വില്യം| first= ലോഗൻ|authorlink=വില്യം ലോഗൻ |coauthors=|editor= ടി.വി. കൃഷ്ണൻ|others |title=മലബാർ മാനുവൽ|origdate= |origyear= |origmonth= |url= |format= |accessdate= |accessyear= |accessmonth= |edition= 6-‍ാം|series= |date= |year= |month= |publisher= മാതൃഭൂമി|location= കോഴിക്കോട്|language= മലയാളം|isbn=81-8264-0446-6 |oclc= |doi= |id= |pages=440|chapter= |chapterurl= |quote= }} &lt;/ref&gt; 
=== ഫ്രഞ്ചുകാർ ===
മാഹിയിൽ ഫ്രഞ്ചുകാരുടെ ചരിത്രം 1721-നാണ് ആരംഭിക്കുന്നത്. പടിഞ്ഞാറൻ തീരത്ത് ബ്രിട്ടീഷുകാർ കച്ചവടാധിപത്യം സ്ഥാപിച്ചതോടെയാണ് ഫ്രഞ്ചുകാരും ഇന്ത്യയിലേക്ക് തിരിഞ്ഞത്. ബ്രിട്ടീഷുകാരുമായി കച്ചവടത്തിൽ മത്സരിക്കാൻ അവർക്ക് ഭദ്രമായ കേന്ദ്രം എന്ന നിലക്കാണ് മയ്യഴി തിരഞ്ഞെടുത്തത്. അതിനു മുന്ന് അവർ തലശ്ശേരിയിലായിരുന്നു കേന്ദ്രീകരിച്ചിരുന്നത്. അക്കാലത്ത് മയ്യഴിയ്യുടെ അധിപൻ വടകര വാഴുന്നോർ ആയിരുന്നു. 17-‍ാം നൂറ്റാണ്ടുവരെ കോലത്തിരിയുടെ കോയ്മ അംഗീകരിച്ചിരുന്ന വടകര വാഴുന്നോരെ കടത്തനാട്ട് രാജാവ് എന്ന് വിളിച്ചിരുന്നു.  ഫ്രഞ്ചുകാർ ആദ്യം 1670-ൽ തലശ്ശേരിയിൽ കോട്ട കെട്ടുകയുണ്ടായി. അതിനു ചിറക്കൽ രാജാവും തലശ്ശേരി നാടുവാഴിയായിരുന്ന [[കുറുങ്ങോത്ത് നായർ|കുറുങ്ങോത്ത് നായരും]] പിന്തുണക്കുകയുണ്ടായി. എന്നാൽ തലശ്ശേരിയിലെ ഇംഗ്ലീഷുകാരുമായി മത്സരിക്കാനവർക്കായില്ല, തുടർന്ന് 1702-ൽ പുന്നോലിൽ അവർ പാണ്ടികശാല പണിതു. അവീടെയും കച്ചവടം ശോഭിച്ചില്ല. തുടർന്ന് 1721-ലാണ്‌ മയ്യഴിയിൽ ഫ്രഞ്ചുകാർ എത്തുന്നത്.

സെങ്-ലൂയി എന്ന കപ്പലിൽ മയ്യഴിയിലെത്തിയ ഫ്രഞ്ച് കമ്പനിയുടെ പ്രതിനിധിയായ മൊല്ലന്തേനെ മയ്യഴിയുടെ അധിപനായ വടകര വാഴുന്നൊർ സ്വീകരിച്ചു. 1722-ൽ വാഴുന്നോരുടെ അനുമതിയോടെ ഫ്രഞ്ചുകാർ ഒരു കോട്ടയും പാണ്ടികശാലയും പണിതു. ആദ്യം പണിത കോട്ട മാഹിയിലെ ചെറുകല്ലായിയിലായിരുന്നു. സെന്റ് ജോർജ്ജ് ഫോർട്ട് എന്നായിരുന്നു അതിന്റെ പേർ. 1739-ലാണ്‌ അത് പണിതത്. അതിനുശേഷം പണിതതാണ്‌ [[ഫോർട്ട് മാഹി]]. ഈ ഭീമാകാരമായ കോട്ട 1769-ലാണ്‌ പൂർത്തീകരിച്ചത്. എന്നാൽ ഇംഗ്ലീഷുകാരുമായുള്ള യുദ്ധത്തിൽ ഈ കോട്ട നശിച്ചു. അവശിഷ്ടങ്ങൾ ഇപ്പോഴും മാളിയേമ്മൽ പറമ്പിൽ കാണാം.  ഇവ രണ്ടും കൂടാതെ ഫോർട്ട് ദൂഫേൻ, ഫോർട്ട് കൊന്തെ എന്നീങ്ങനെ രണ്ട് കോട്ടകൾ കൂടി ഫ്രഞ്ചുകാർ മാഹിയിൽ നിർമ്മിച്ചു.

വാഴുന്നോരുമായി വാണിജ്യ ഉടമ്പടി ഉണ്ടാക്കി ഫ്രഞ്ചുകാർ താമസിയാതെ മയ്യഴി പിടിച്ചെടുക്കുകയായിരുന്നു. വാഴുന്നോർ ഉടമ്പടി തെറ്റിച്ചതായിരുന്നു കാരണം&lt;ref&gt;{{cite news
|title = മായാമയ്യഴി
|url = http://www.malayalamvaarika.com/2012/august/24/essay1.pdf
|publisher = [[മലയാളം വാരിക]]
|date = 2012 ഓഗസ്റ്റ് 24
|accessdate = 09 ഫെബ്രുവരി 2013
|language = മലയാളം
|archive-date = 2016-03-06
|archive-url = https://web.archive.org/web/20160306050334/http://malayalamvaarika.com/2012/august/24/essay1.pdf
|url-status = dead
}}&lt;/ref&gt;. അന്നത്തെ കരാറനുസരിച്ച്  കടത്തനാട്ടിലെ [[കുരുമുളക്]] മുഴുവനും ഫ്രഞ്ചു കമ്പനിക്ക് വിൽകാൻ [[വാഴുന്നോർ]] ബാധ്യസ്ഥനായിരുന്നു. ഇത് ഇംഗ്ലീഷുകാർക്ക് രസിച്ചില്ല. അവർ വാഴുന്നോരുടെ അധികാര പരിധിയെക്കുറിച്ച് ആരോണം ഉന്നയിച്ചു. ഫ്രഞ്ചുകാർക്ക് വിട്ടുകൊടുത്ത സ്ഥലം കോലത്തിരി രാജാവിന്റേതാണെന്നും അത് ഇംഗ്ലീഷുകാർക്ക് പണ്ട് കോലത്തിരി വിട്ടുകൊടുത്തതാണെന്നുമായിരുന്നു അവരുടെ അവകാശവാദം. ഇതിനെ കോലത്തിരി തുണക്കുകയും ചെയ്തു. ഇംഗ്ലീഷുകാർ വാഴുന്നോരെ പാട്ടിലാക്കി പുതിയ ഒരു ഉടമ്പടിയിൽ ഒപ്പു വയ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. ([[1725]] [[ഫെബ്രുവരി 17]]). ഈ കരാർ ഫ്രഞ്ചുകാരുമായി ഉണ്ടാക്കിയ കരാറിന്റെ ലംഘനമായിരുന്നു. തുടർന്ന് വാഴുന്നോരെ കോലത്തിരിയുടെ നായർപട ആക്രമിക്കുകയും ഫ്രഞ്ചുകാർക്ക് മയ്യഴിയിൽ നിന്ന് പിൻ‌വാങ്ങേണ്ടതായും വന്നു. മറ്റു സ്ഥലങ്ങളിലുണ്ടായപോലെ ഇംഗ്ലീഷുകാരാൽ തുരത്തപ്പെടുകയായിരുന്നു മയ്യഴിയിലും. എന്നാൽ മയ്യഴിയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഒരു കീഴടങ്ങലിനു ഫ്രഞ്ചുകാർ തയ്യാറായില്ല. അവർ 1725-ൽ വാഴുന്നോർക്കെതിരെ യുദ്ധം ചെയ്ത് മയ്യഴി കീഴടക്കുകയുണ്ടായി. 

ഇംഗ്ലീഷുകാരുടെ കൈവശമുണ്ടായിരുന്ന തലശ്ശേരിയുടെ ഔട്ട് പോസ്റ്റുകളിൽ നിന്നും വളരെ അടുത്തായി നില നിന്നിരുന്ന മയ്യഴിയിൽ ഫ്രഞ്ചുകാർ സ്ഥാനമുറപ്പിച്ചത് ഇംഗ്ലീഷുകാർക്ക് പേടിസ്വപ്നമായിത്തീർന്നു. അവർ ഫ്രഞ്ചുകാരുമായി സന്ധിയും കരാറിലുമേർപ്പെട്ടു. 1728 മാർച്ച് 9 നു കുരുമുളകിന്റെ വിലയിൽ അവർ ധാരണയിലെത്തുകയും അതിന്റെ വില നിയന്ത്രിക്കാൻ അവർക്ക് കഴിയുകയും ചെയ്തു. അങ്ങനെ തലശ്ശേരിയിൽ ഇംഗ്ലീഷുകാരും മയ്യഴിയിൽ ഫ്രഞ്ചുകാരും കച്ചവടം തുടർന്നു. 

1761-ൽ യൂറോപ്പിൽ ഫ്രഞ്ചുകാരും ഇംഗ്ലീഷുകരും തമ്മിൽ യുദ്ധം ആരംഭിച്ചത് കേരളത്തിലും പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ഉളവാക്കി. മയ്യഴിയിലെ ഫ്രഞ്ചുകാരോട് കീഴടങ്ങാൻ ഇംഗ്ലീഷ് മേധാവി തോമസ് ഹോഡ്ജ് ആവശ്യപ്പെട്ടു.  176-1 ഫെബ്രുവരി 6 നു ഫ്രഞ്ചുകാർ ചില വ്യവസ്ഥകളോടെ ആണെങ്കിലും ഇംഗ്ലീഷുകാർക്ക് കീഴടങ്ങി. തുടർന്ന് ഇംഗ്ലീഷുകാർ രണ്ട് വർഷത്തോലം മയ്യഴി ഭരിച്ചു. 1763-ലെ പാരീസ് സമാധാന കരാർ നിലവിൽ വരുന്നതുവരെ അവർ മയ്യഴിയിൽ തങ്ങി. വീണ്ടും 1779-ൽ അവർ മയ്യഴി കീഴടക്കി. ഫ്രഞ്ചുകാർക്ക് 1785 വരെ കാത്തിരിക്കേണ്ടി വന്നു മയ്യഴി തിരികെ ലഭിക്കാൻ. എന്നാൽ 1793-ൽ ഇംഗ്ലീഷുകാർ ഒരിക്കൽ കൂടി മയ്യഴി ആക്രമിച്ചു. പിന്നീട് 1817-ൽ മാത്രമാണ്‌ ഫ്രഞ്ചുകാർക്ക് മയ്യഴി തിരികെ ലഭിച്ചത്. അതിനിടേ മലബാർ മുഴുവനും ഇംഗ്ലീഷുകാർക്കധീനമായിത്തീർന്നിരുന്നു. ഫ്രഞ്ചുകാർക്ക് ചില ഉപാധികളോട് കൂടെ മാത്രമേ മയ്യഴിയിൽ ഭരണം നടത്താനായുള്ളൂ. 

==== ഫ്രഞ്ചു ജനതയും തിയ്യരും ====
ഫ്രഞ്ചുകാർ മയ്യഴിയിൽ പ്രവേശിച്ച കാലത്ത് അവിടെ ജനസംഖ്യ തീരെ കുറവായിരുന്നു. അവർ ഭരണം നടത്തിയിരുന്ന കാലത്ത് അവിടെയുള്ളവരേയും ഫ്രഞ്ച് ജനത എന്ന് തന്നെയാണ്‌ അവർ വിളിച്ചിരുന്നത്. മയ്യഴിയിലെ പുരാതനമായ തീയ്യ തറവാട്ടുകാരുമായി അവർ നല്ല ബന്ധം സ്ഥാപിച്ചു. പുത്തലം തറവാട്ടിലെ കാരണവർക്ക് ഫ്രഞ്ചുകാർ മൂപ്പൻ സ്ഥാനം നൽകി. പ്രമുഖമായ മറ്റു നായർ തറവാടുകളുമായും അവർ ബന്ധം സ്ഥാപിച്ചിരുന്നു. എങ്കിലും പ്രബലമായ ജനവിഭാഗമായ തീയ്യരുമായി അവർ അടുത്തു. യുദ്ധത്തിന്റേയും പോർ‌വിളികളൂടേയും മദ്ധ്യത്തിൽ വളർന്ന പുതിയ തലമുറ ഫ്രഞ്ചുകാരോട് ആഭിമുഖ്യവും ആദരവും പുലർത്തി. താമസിയാതെ ഫ്രഞ്ചുകാർ അവരെ പട്ടാളത്തിലേക്ക് എടുക്കുകയും ചെയ്തു.  1774-ൽ മയ്യഴിയിൽ ആദ്യത്തെ തിയ്യപ്പട്ടാളം രൂപവത്കരിക്കപ്പെട്ടു. ഫ്രഞ്ചുകാർ തിയ്യരുടെ സം‌രക്ഷകരാണെന്ന് ധാരണയും പടർന്നു. സർവ്വധാ യുദ്ധസന്നദ്ധരും മികച്ച  പോരാളികളുമായ തീയ്യർ വിഭാത്തെ  സൈന്യത്തിൽ നിയോഗിക്കുന്നത് തങ്ങൾക്ക് ശക്തി പകരും എന്ന് ഫ്രഞ്ചുകാർ മനസ്സിലാക്കി. തുടർന്ന് ഉയർന്ന ആർമി റെജിമെന്റൽ ഓഫീസേർസും, മറ്റു പ്രധാന ഉദ്യോഗസ്ഥരുമായ് തീയ്യർ നിയമിതരായി.

=== മയ്യഴി വിമോചനസമരം നാൾവഴി===
&lt;poem&gt;
1934 ജനുവരി 13-ഗാന്ധിജി മയ്യഴിയിൽ.
1934 മാഹി സ്പോർട്ട്സ് ക്ലബ്ബ് രൂപീകരണം.
1935 അൻസാരി സ്പോർട്സ് ക്ലബ്ബ് രൂപീകരണം.
1938 മഹാജനസഭ രൂപീകരണം.
1948 ഒക്ടോബർ 10 ജനഹിത പരിശോധന.
1948 ഒക്ടോബർ 21 മെറി ആപ്പീസ് ആക്രമണം,രാത്രി 9 മണി പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ പിടിച്ചടക്കി.10 മണി മൂപ്പൻസായ് വിൻറെ ബംഗ്ലാവ് പിടിച്ചടക്കി.1948 ഒക്ടോബർ 22 ഫ്രഞ്ച് പതാക താഴ്ത്തി,ഇന്ത്യൻ പതാക ഉയർത്തി. ഒക്ടോബർ 26 ഫ്രഞ്ച് കപ്പൽ മയ്യഴിയില് നങ്കൂരമിട്ടു.ഒക്ടോബർ 28 സമര ഭടന്മാരും അനുകൂലികളും മയ്യഴിയില് നിന്നൊഴിഞ്ഞു പോകുന്നു,ഫ്രഞ്ചുകാർ ഭരണം തിരിച്ചുപിടിച്ചു,വീണ്ടും ഫ്രഞ്ച് പതാക.  ഒക്ടോബർ 29 യുദ്ധക്കപ്പൽ മയ്യഴിയിൽ, ഒക്ടോബർ 31 കപ്പൽ മയ്യഴി വിടുന്നു.
1948 ഉസ്മാൻ മാസ്റ്റർ,അമ്മാഞ്ചേരി ഭാസ്കരൻ മാസ്റ്റർ തുടങ്ങിയവരെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യുന്നു. 
1954 ഏപ്രീൽ 2 മഹാജനസഭ അഴിയൂരില് യോഗം ചേർന്നു,വ്യക്തി സത്യാഗ്രഹം നടത്താൻ തീരുമാനം. ഏപ്രീൽ 9 പി.കെ ഉസ്മാൻ മാസ്റ്ററും എൻ.സി കണ്ണനും വ്യക്തിസത്യാഗ്രഹം നടത്തി അറസ്റ്റു ചെയ്യപ്പെടുന്നു. ഏപ്രീൽ 11 കെ.മാധവ കുറുപ്പും പോന്തയാട്ട് ബാലൻ നായരും പള്ളൂരില് വ്യക്തിസത്യാഗ്രഹം നടത്തി,അറസ്റ്റ് ചെയ്ത് നാടുകടത്തപ്പെടുന്നു. ഏപ്രീൽ 26 ചെറുകല്ലായി പട്ടാളകേമ്പ് പിടിച്ചടക്കാൻ കമ്യൂണിസ്റ്റുകാരുടെ ശ്രമം,അച്ചുതനും അനന്തനും കൊല്ലപ്പെടുന്നു. മെയ് 1 നാലുതറയിലെ ഫ്രഞ്ച് കൌൺസിലർമാർ മയ്യഴി ഇന്ത്യൻ യൂനിയനില് ലയിക്കണമെന്നാവശ്യപ്പെട്ട് ഇന്ത്യൻ പ്രദേശത്ത് അഭയം തേടി. മെയ് 8 നാലുതറയിൽ ഇന്ത്യൻ പതാക ഉയർത്തുന്നു. ജൂൺ 5 മാഹി റെയിൽറോഡ് തുറന്നു. ജൂൺ 18 മയ്യഴിയിലേക്ക് വന്ന അരി സമരഭടന്മാർ റെയിൽ വേ സ്റ്റേഷ്നില് തടഞ്ഞുവെച്ചു. ജൂലൈ 5 പോലീസുകാരൻ സി.എം മൂസ്സയും ചില ഉദ്യോഗസ്ഥരും കൂറുമാറുന്നു. ജൂലൈ 6 അഴീക്കൽ കടപ്പുറത്ത് മഹാജനസഭാ പൊതുയോഗം. ജൂലൈ 7 അഡ്മിനിസ്റ്ററോട് മയ്യഴി വിടുവാനാവശ്യപ്പെട്ട് ഐ.കെ കുമാരൻ മാസ്റ്റർ കത്തയച്ചു. ജൂലൈ 14 ചർച്ച അലസി,മയ്യഴിയിലേക്ക് ബഹുജന മാർച്ച്.നേതാക്കളെ വീണ്ടും ചർച്ചക്ക് ക്ഷണിക്കുന്നു.
1954 ജൂലൈ16 മയ്യഴി സ്വതന്ത്രയായി.
&lt;/poem&gt;

== ഭൂമിശാസ്ത്രം ==
ഉത്തര അക്ഷാംശം 11o41'50&quot;, പൂർവ്വ രേഖാംശം 75.34‘25“ നിടക്കാണ് മയ്യഴി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. പശ്ചിമഘട്ടത്തിലെ മലമടക്കുകളിൽ നിന്നാരംഭിച്ച് വെള്ളിയാട്, നരിപ്പറ്റ, കാവുലുമ്പാറ എന്നിവ്ടങ്ങളിലൂടെ ഒഴുകി മയ്യഴിപ്പുഴയായി പരിണമിക്കുന്ന പുഴ അറബിക്കടലിൽ പതിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;http://www.india9.com/i9show/Mayyazhi-Puzha-32571.htm&lt;/ref&gt;

==രാഷ്ട്രീയം ==
===മാഹി നഗരസഭയിലെ വില്ലേജുകൾ ===
*[[മാഹി നഗരം]]
*[[ചെറുകല്ലായി]]
*[[ചാലക്കര]]  
*[[ചെമ്പ്ര]] 
*[[പള്ളൂർ]]
*[[പന്തക്കൽ]] 

[[പ്രമാണം:മയ്യഴി.png|thumb|right|300px|മയ്യഴിയുടെ ഭൂപടം]]

===മാഹി നഗരസഭയിലെ വാർഡുകൾ===
മാഹി നഗരസഭയിൽ 15 വാർഡുകൾ ആണുള്ളത്.

====നാലുതറ====
*പന്തക്കൽ (വടക്ക്)
*പന്തക്കൽ (സെന്റർ)
*പന്തക്കൽ (തെക്ക്)
*പള്ളൂർ (വടക്ക്)
*പള്ളൂർ  (വടക്ക് പടിഞ്ഞാറ്))
*പള്ളൂർ  (തെക്ക് പടിഞ്ഞാറ്) (വനിത)
*പള്ളൂർ  (തെക്ക് കിഴക്ക്)
*ചാലക്കര(തെക്ക് )
*ചാലക്കര(വടക്ക്)

====ചെറുകല്ലായി====
*ചെറുകല്ലായി


====മാഹി====
*മുണ്ടോക്ക്
*മഞ്ചക്കൽ (വനിത)
*ചൂടിക്കോട്ട
*പാറക്കൽ (വനിത)
*വളവിൽ (വനിത)

==വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ==
===കോളേജ് [[പോണ്ടിച്ചേരി സർവകലാശാല]] സ്റ്റഡി സെന്റർ===
* [[മഹാത്മാഗാന്ധി ഗവൺമെന്റ് ആർട്‌സ് കോളജ്‌|മഹാത്മാഗാന്ധി ഗവൺമെന്റ് ആർട്സ് കോളേജ്]], മാഹി 
* രാജീവ് ഗാന്ധി ആയുർവേദ മെഡിക്കൽ കോളേജ്, മാഹി
* മാഹി ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഡെന്റൽ സയൻസ് 
* ശ്രീ നാരായണ കോളേജ് ഓഫ് എജുകേഷെൻ,മാഹി 
* മദർ തെരസ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ബ്രാഞ്ച്, മാഹി
* മാഹി കോപറേറ്റീവ് കോളേജ് ഓഫ് ടീച്ചർ എജുക്കേഷൻ

===സാങ്കേതിക വിദ്യാഭ്യാസം===
* രാജീവ് ഗാന്ധി ഗവണ്മെന്റ്  പൊളിടെക്നിക്
* ഇന്ദിര ഗാന്ധി ഇൻഡസ്ട്രിയൽ ട്രെയിനിംഗ്  ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്

===മറ്റുള്ളവ===
* ജവഹർ നവോദയ വിദ്യാലയ 
* അലിയാൻസ് ഫ്രാൻസേ,മാഹി ബ്രാഞ്ച്,മാഹി  : ഫ്രഞ്ച് ഭാഷ പഠന കേന്ദ്രം 
===ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂളുകൾ===
*[[ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റു ഗവർമെന്റ് ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ, മാഹി|ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റു ഗവൺമെന്റ് ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ, മാഹി]]
*[[സി ഇ ഭരതൻ മെമ്മോറിയൽ ഗവ:ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ,മാഹി|സി ഇ ഭരതൻ മെമ്മോറിയൽ ഗവ: ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ,മാഹി]]
*[[വി എൻ പുരുഷോത്തമ്ൻ മെമ്മോറിയൽ ഗവ ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ,പള്ളൂർ|വി എൻ പുരുഷോത്തമൻ മെമ്മോറിയൽ ഗവ: ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ, പള്ളൂർ]]
*[[ഐ കെ കുമാരൻ മെമ്മോറിയൽ ഗവ ഹയർസെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ,പന്തക്കൽ|ഐ കെ കുമാരൻ മെമ്മോറിയൽ ഗവ: ഹയർസെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ,പന്തക്കൽ]]

===സ്കൂളുകൾ===

* കേന്ദ്രിയ വിദ്യാലയ മാഹി.
* എക്കോൽ സെംത്രാൽ എ കൂർ കോംപ്ലമെന്തേർ (ഫ്രഞ്ച് മീഡിയം ഹൈസ്കൂൾ, മാഹി)  
* ഗവർമെന്റ് ഹൈസ്കൂൾ ,നാലുതറ  
* ഉസ്മാൻ ഗവർമെന്റ് ഹൈസ്കൂൾ , ചാലക്കര
* ഗവ..എൽ .പി . സ്കൂൾ ഫോർ ബോയ്സ് , മാഹി 
* ഗവ..എൽ .പി . സ്കൂൾ ഫോർ ഗേൾസ് , മാഹി
* ഗവ..എൽ .പി . സ്കൂൾ പൂഴിത്തല  , മാഹി 
* ഗവ..എൽ .പി . സ്കൂൾ, ചൂടികോട്ട, മാഹി 
* ഗവ..എൽ .പി . സ്കൂൾ, ചെറുകല്ലായി 
* ഗവ..എൽ .പി . സ്കൂൾ, പള്ളൂർ  വെസ്റ്റ് 
* ഗവ..എൽ .പി . സ്കൂൾ, അവരോത്ത്
* ഗവ..എൽ .പി . സ്കൂൾ, ചെമ്പ്ര
* ഗവ..എൽ .പി . സ്കൂൾ, പള്ളൂർ  നോർത്ത്  
* ഗവ..എൽ .പി . സ്കൂൾ, പന്തക്കൽ
* ഗവ..എൽ .പി . സ്കൂൾ, മൂലക്കടവ്
* കസ്തുർബ ഗാന്ധി. എച്. എസ്. നാലുതര. 
* സെന്റ് തെരേസാസ്. എച്ച്. എസ് . എസ്.  ചാലക്കര.

==ആശുപത്രികൾ==
* ഗവർമെന്റ് ജനറൽ ഹോസ്പിറ്റൽ മാഹി
* കമ്മ്യൂണിറ്റി ഹെൽത്ത്‌ സെന്റര് പള്ളൂർ
* ഗവർമെന്റ് ആയുർവേദ ഹോസ്പിറ്റൽ ചാലക്കര
* ഗവർമെന്റ് മൃഗാശുപത്രി പള്ളൂർ,മാഹി

==പ്രധാനപ്പെട്ട സ്ഥലങ്ങൾ==
* സെന്റ് തെരേസ തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രം, മാഹി 
*പുത്തലം ക്ഷേത്രം 
*മഞ്ചക്കൽ പളളി
*കോയ്യാടൻ കോറോത്ത് 
*മറിയാന്ന് പ്രതിമ
*വാട്ടർ സ്പോർട്സ് കോംപ്ലക്സ്
*ചെമ്പ്ര സുബ്രഹ്മണ്യ ക്ഷേത്രം
*ചെറുകല്ലായി
*ടാഗോർ പാർക്ക്
*പുഴയോരനടപ്പാത

== പ്രമുഖരായ മയ്യഴിക്കാർ ==
=== ''സാംസ്കാരികം,രാഷ്ട്രീയം'' ===
*[[ഐ.കെ. കുമാരൻ]] - മയ്യഴി ഗാന്ധി എന്ന് അറിയപ്പെട്ട മയ്യഴി വിമോചനസമരനായകൻ. ഗാന്ധിയൻ, സർവ്വോദയപ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ നേതാവ് എന്നീ നിലകളിൽ പ്രശസ്തൻ.
*[[പി.കെ ഉസ്മാൻ മാസ്റ്റർ]] - ഫ്രഞ്ചുഭരണകൂടത്തിനെതിരെ പ്രവർത്തിച്ച കുറ്റത്തിന് അധ്യാപകനായ ഉസ്മാനെ 1948നവംബർ 3ന് അറസ്റ്റു ചെയ്തു.5വർഷം ജയിൽ ശിക്ഷ അനുഭവിച്ചു 1953 നവംബർ 3ന് ജയിൽ മോചിതനായി.1954 ഏപ്രീൽ 9ന് വ്യക്തിസത്യാഗ്രഹം നടത്തിയതിനെ തുടർന്ന് 6മാസം ജയിൽശിക്ഷ.ജയിലിലെ ക്രൂരമർദ്ദനം കാരണം 34ആം വയസ്സിൽ അന്ത്യം .ഐ.കെ കുമാരൻ മാസ്റ്ററുടെ നേതൃത്വത്തില് രൂപീകരിച്ച സ്വതന്ത്ര മയ്യഴിയുടെ ഭരണ കൌൺസിൽ അംഗം.പരന്തിരാട്ട് ഹൈദ്രോസിൻറെയും പൊന്നമ്പത്ത് കേളോത്ത് കദീശ്ലയുടെയും മകൻ.ജനനം-1924സെപ്റ്റംബർ8,മരണം 1958 മാർച്ച് 23.
*[[സി.ഇ. ഭരതൻ]] - [[മയ്യഴി വിമോചനസമരം|മയ്യഴി വിമോചനസമരനേതാവും]] തൊഴിലാളി യൂണിയൻ നേതാവും. [[ഐ.എൻ.ടി.യു.സി.|ഐ.എൻ.ടി.യു.സിയുടെ]] അഖിലേന്ത്യാ നേതാവായിരുന്നു.
*[[മംഗലാട്ട് രാഘവൻ]]- മയ്യഴി വിമോചനസമരനേതാവ്. സോഷ്യലിസ്റ്റ്, പത്രപ്രവർത്തകൻ, കവി, വിവർത്തകൻ എന്നീ നിലകളിൽ പ്രശസ്തൻ.
*[[എം.പി. ശ്രീധരൻ]] - ചരിത്രകാരനായ ഇദ്ദേഹം കോഴിക്കോട് [[മലബാർ ക്രിസ്ത്യൻ കോളേജ്|മലബാർ ക്രിസ്ത്യൻ കോളേജിൽ]] അദ്ധ്യാപകനും പ്രിൻസിപ്പലുമായിരുന്നു. മയ്യഴി വിമോചനസമരകാലത്ത് കമ്യൂണിസ്റ്റു പാർട്ടിയിൽ പ്രവർത്തിച്ചു.
*[[മിച്ചിലോട്ട് മാധവൻ]]-മയ്യഴിയുടെ വിപ്ലവകാരി. ഫ്രാൻസ് ആക്രമിച്ച നാസികൾക്കെതിരെ പ്രവർത്തിച്ചു. നാസി തടങ്കലിൽ ഫ്രാൻസിലെ വലേറി കുന്നിൽ 1942 സെപ്റ്റംബർ 21-നു വെടിയേറ്റു രക്തസാക്ഷിയായി.
*[[എ വി  ശ്രീധരൻ]] -  മയ്യഴിയിലെ പള്ളൂർ നിയമസഭ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നും തെരഞ്ഞെടുക്കപെട്ട ഇദ്ദേഹം തുടർച്ചയായി 25  വര്ഷം പുതുച്ചേരി നിയമസഭയെ പ്രധിനിധീകരിച്ചു. ഉപ-സ്പീക്കർ ആയും സേവനമാനുഷിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2009  ഇൽ പുതുച്ചേരി നിയമസഭ ഇദ്ദേഹത്തെ മികച്ച സാമാജികനായി ആദരിച്ചു. 
*[[ഇ. വത്സരാജ്‍]] -  മയ്യഴിയിൽ നിന്നും പുതുച്ചേരിനിയമസഭയിലേക്കുള്ള മുൻപ് അംഗം  . പുതുച്ചേരി നിയമസഭയിൽ രണ്ടുവട്ടം മന്ത്രിസഭാഗം ആയിരുന്നു. 
* [[Ramesh Parambath|രമേശ് പറമ്പത്ത്]]  - ഇപ്പോഴത്തെ MLA ([[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] ). 2006 മുതൽ 2011 വരെ മാഹി മുൻസിപ്പൽ ചെയർമാനായിരുന്നു.

* മജീഷ്യൻ രാജേഷ് ചന്ദ്ര ( കേരളത്തിലെ പ്രമുഖ മജീഷ്യൻ ,മലബാർ മാജിക് സർക്കിൾ എന്ന സംഘടനയുടെ സ്ഥാപകരിൽ ഒരാൾ ) 

== ചിത്രശാല ==
&lt;gallery&gt;
Image:മാഹികടൽ.JPG|മാഹി കടൽ തുരുത്ത്.
Image:മാഹിപാലം.JPG|മാഹി പാലത്തിൽ നിന്നും ഒരു ദ്യശ്യം
Image:ഐബിപി‌മാഹി.JPG|ഐബിപി‌ മാഹി|ഐബിപി‌ മാഹി
Image:WelcometoMaheNearMaheBridge.jpg|മാഹി പാലത്തിന്റെ തെക്കു ഭാഗത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ബോർഡ്
പ്രമാണം:Majankkal Boat Jetty, Kannur-Mahe.jpg|മഞ്ചക്കൽ ബോട്ട് ജെട്ടി
&lt;/gallery&gt;

== ഇവയും കാണുക ==
*[[മാഹി പാലം]]
*[[മയ്യഴിപ്പുഴ]]

==അവലംബം==
{{reflist|2}}

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
{{commons category|Mahé, India}}
* മാഹി റീജ്യണൽ അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ - ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ് - https://mahe.gov.in
* മഹാത്മാ ഗാന്ധി ഗവൺമെന്റ് ആർട്സ് കോളേജ്, മാഹി - https://mggacmahe.ac.in
*പോണ്ടിച്ചേരി സർവകലാശാല മാഹി സെന്റർ, മാഹി - https://www.pondiuni.edu.in/department/community-college-mahe-centre
*
* കേന്ദ്രീയ വിദ്യാലയ മാഹി - https://mahe.kvs.ac.in {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210709183337/https://mahe.kvs.ac.in/ |date=2021-07-09 }}
*രാജീവ് ഗാന്ധി ആയുർവേദ മെഡിക്കൽ കോളേജ്, മാഹി - https://www.rgamc.in {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210709183513/https://www.rgamc.in/ |date=2021-07-09 }}
*ഇന്ദിര ഗാന്ധി പോളിടെക്നിക് കോളേജ്, ചാലക്കര, മാഹി - https://www.igptc-mahe.org {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210709182759/https://www.igptc-mahe.org/ |date=2021-07-09 }}
*ജവഹർ നവോദയ വിദ്യാലയ, പന്തക്കൽ, മാഹി - https://www.navodaya.gov.in/nvs/nvs-school/Mahe/en/contact-us/JNV
*മദർ തെരേസ ഹെൽത്ത് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് , മാഹി ബ്രാഞ്ച് - https://mtihs.py.gov.in/mahe.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210709182332/https://mtihs.py.gov.in/mahe.html |date=2021-07-09 }}
*മാഹി കോ- ഓപ്പറേറ്റീവ് കോളേജ് ഓഫ് ടീച്ചർ എജുക്കേഷൻ - http://mahecooperativecollege.com/mccte/index.php
*ശ്രീ നാരായണ കോളേജ് ഓഫ് എജുക്കേഷൻ, മാഹി - http://www.sncemahe.ac.in {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920025506/http://www.sncemahe.ac.in/ |date=2021-09-20 }}
*മാഹി ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഡെന്റൽ സയൻസ്: https://mahedentalcollege.org
*
*
*
*
*

{{Puducherry-geo-stub}}

[[വർഗ്ഗം:പുതുച്ചേരിയിലെ ഗ്രാമങ്ങളും പട്ടണങ്ങളും]]
[[വർഗ്ഗം:പുതുച്ചേരി]]
[[വർഗ്ഗം:ഫ്രഞ്ച് കോളനികളായിരുന്ന പ്രദേശങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:മയ്യഴി]]
[[വർഗ്ഗം:കണ്ണൂർ ജില്ലയുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രം]]</text>
      <sha1>83fkfl4xftiq27r4847bd1zxir3lwgq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660966</id>
      <parentid>4660963</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T03:44:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>മനോജ് നടുവണ്ണൂർ</username>
        <id>221902</id>
      </contributor>
      <comment>/* സാങ്കേതിക വിദ്യാഭ്യാസം */</comment>
      <origin>4660966</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43148" sha1="18yyabarhyfhybx1uj7pr5gzv0e1m8f" xml:space="preserve">{{prettyurl|Mahe}}
{{Infobox settlement
| name                    = mahi 
| native_name             = മാഹി
| native_name_lang        = ml
| other_name              = 
| settlement_type         = ഭൂപ്രദേശം
| image_skyline           =
| image_alt               = 
| image_caption           = മയ്യഴിയിലെ പുഴയോരനടപ്പാത
| nickname                = 
| image_map               = മയ്യഴി.png
| map_alt                 = 
| map_caption             = മാഹി ജില്ലയുടെ ഭൂപടം
| pushpin_map             = 
| pushpin_label_position  = right
| pushpin_map_alt         = 
| pushpin_map_caption     = 
| latd                    = 11
| latm                    = 42
| lats                    = 4
| latNS                   = N
| longd                   = 75
| longm                   = 32
| longs                   = 12
| longEW                  = E
| coordinates_display     = inline,title
| subdivision_type        = Country
| subdivision_name        = ഇന്ത്യ
| subdivision_type1       = State
| subdivision_name1       = [[പുതുച്ചേരി]]
| subdivision_type2       = [[List of districts of India|District]]
| subdivision_name2       = Mahé  Sub-division
| established_title       = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date        = 
| founder                 = 
| named_for               = 
| government_type         =Municipality 
| governing_body          = Mahé Region
| unit_pref               = Metric
| area_footnotes          = 
| area_rank               = 
| area_total_km2          = 9
| elevation_footnotes     = 
| elevation_m             = 
| population_total        = 41816 (approx.)
| population_as_of        = 2011
| population_rank         = 
| population_density_km2  = 4646
| population_demonym      = 
| population_footnotes    = 
| demographics_type1      = Languages
| demographics1_title1    = Official
| demographics1_info1     = [[മലയാളം]], [[ഫ്രഞ്ച്]],&amp;nbsp;[[ഇംഗ്ലീഷ്]]
| timezone1               = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1             = +5:30
| postal_code_type        = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code             = 673 310
| area_code_type          = Telephone code
| area_code               = 91 (0)490
| registration_plate      = PY-03
| blank1_name_sec1        = [[Human sex ratio|Sex ratio]]
| blank1_info_sec1        = 1000 [[male|♂]]/1184[[female|♀]]
| blank2_name_sec1        = Literacy
| blank2_info_sec1        = 97.87%%
| blank3_name_sec1        = [[Vidhan Sabha]] constituency
| blank3_info_sec1        = 1
| blank4_name_sec1        = Civic agency
| blank4_info_sec1        = Mahé Region
| blank1_name_sec2        = [[Climate of India|Climate]]
| blank1_info_sec2        = [[Climatic regions of India|Good]] &lt;small&gt;([[Köppen climate classification|Köppen]])&lt;/small&gt;
| website                 = {{URL|mahe.gov.in}}
| footnotes               = '''പ്രധാന ആകർഷണങ്ങൾ''' : സെന്റ് തേരേസാ ക്രിസ്തീയ ദേവാലയം (മാഹി പള്ളി), മറിയാന്ന് സ്തൂപം, വാട്ടർ സ്പോർട്സ് കോംപ്ലക്സ്, ചെമ്പ്ര സുബ്രഹ്മണ്യ ക്ഷേത്രം, ടാഗോർ പാർക്ക്, പുഴയോരനടപ്പാത
}} 
ഇന്ത്യയിലെ ഒരു [[ഫ്രാൻസ്|ഫ്രഞ്ചു]] കോളനിയായിരുന്ന പോണ്ടിച്ചേരിയുടെ (ഇപ്പോൾ [[പുതുച്ചേരി]]) ഭാഗമായ '''മയ്യഴി''' {{lang-fr|Mahé}} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[കോഴിക്കോട് ജില്ല|കോഴിക്കോട്]], [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ]] എന്നീ ജില്ലകൾക്കിടയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. രാഷ്ട്രീയമായി  [[കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശം|കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശമായ ]]പുതുച്ചേരിയുടെ നാല് ഭാഗങ്ങളിലൊന്നാണ് മയ്യഴി. [[പുതുച്ചേരി നഗരം| പുതുച്ചേരി നഗരത്തിൽ ]]   നിന്നും 630  കിലോമീറ്റർ അകലെയായാണ്‌ മയ്യഴി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.&lt;ref&gt;http://www.india9.com/i9show/-Kerala/Mahe-30747.htm&lt;/ref&gt;  സാംസ്കാരികമായി കേരളത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്  ഈ പ്രദേശം.

== പേരിനു പിന്നിൽ ==
[[അഴിയൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|അഴിയൂർ]] എന്ന ഗ്രാമത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു മയ്യഴി. അഴി എന്നാൽ കടലും പുഴയും ചേരുന്ന സ്ഥലം. മയ്യം എന്ന വാക്കിന് മദ്ധ്യം‍ എന്ന് അർത്ഥമുണ്ട്. അഴിയൂരിനും മറ്റൊരു ഊരിനും മദ്ധ്യത്തിലുള്ള ഊരാണ് മയ്യഴി ആയിപരിണമിച്ചത്. മനോഹരമായ അഴി എന്ന അർത്ഥവും മയ്യഴി എന്ന വാക്കിനു കല്പിക്കാം. പുഴക്കരികെ കൽ അഴി എന്ന കല്ലായിയുമുണ്ട്.

== ചരിത്രം ==

പെരിപ്ലസിന്റെ കർത്താവ് മെലിസിഗാരെ എന്നൊരു തുറമുഖത്തെക്കുറിച്ച പറയുന്നുണ്ട്. അത് മാഹിയാണെന്നാണ് എം.പി. ശ്രീധരൻ  അഭിപ്രായപ്പെടുന്നത്. കേരളത്തിൽ  അക്കാലത്ത് ലോകത്തിലെ വിവിധഭാഗങ്ങളിലേക്ക് [[ഏലം]] കയറ്റി അയച്ചിരുന്നത് മാഹി വഴിയായിരുന്നു. കടത്തനാട്ടിൽ നിന്നും മറ്റു മലഞ്ചരക്കുകളും മാഹി വഴി കയറ്റുമതി ചെയ്തിരുന്നു.  മയ്യഴിയുടെ ഭാഗമായ ചെമ്പ്രയിലെ പുരാതനമായ സുബ്രഹ്മണ്യക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന്  മഹോദയപുരം ആസ്ഥാനമാക്കി കേരളം വാണിരുന്ന ഇന്ദുക്കോതവർമ്മന്റെ പന്ത്രണ്ടാം ഭരണവർഷത്തിലുള്ള ലിഖിതം കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.ഒരു ആവാസകേന്ദ്രമെന്ന നിലയിൽ മയ്യഴിയുടെ പഴക്കം വ്യക്തമാക്കുന്ന രേഖയാണിത്. അതിൽ മലയഴി എന്ന ഒരു സ്ഥലത്തെ പറ്റി പറയുന്നുണ്ട്.

മാഹിയെ പറ്റി പ്രശസ്ത സഞ്ചാരി [[അലക്സാണ്ടർ ഹാമിൽട്ടൺ]] വിവരിച്ചിട്ടുണ്ട്. മീലിയിലാണ്‌ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും മുന്തിയ ഇനം ഏലം കൃഷി ചെയ്യപ്പെടുന്നതെന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭിപ്രായം. ബുർഗാറെ എന്ന തുറമുഖപ്പട്ടണം മീലിയിൽ നിന്ന് 8-10 നാഴിക മാത്രം അകലെയാണ്‌ എന്നാണ്‌ അദ്ദേഹം പറയുന്നത്.&lt;ref&gt; {{cite book |last=വില്യം| first= ലോഗൻ|authorlink=വില്യം ലോഗൻ |coauthors=|editor= ടി.വി. കൃഷ്ണൻ|others |title=മലബാർ മാനുവൽ|origdate= |origyear= |origmonth= |url= |format= |accessdate= |accessyear= |accessmonth= |edition= 6-‍ാം|series= |date= |year= |month= |publisher= മാതൃഭൂമി|location= കോഴിക്കോട്|language= മലയാളം|isbn=81-8264-0446-6 |oclc= |doi= |id= |pages=440|chapter= |chapterurl= |quote= }} &lt;/ref&gt; 
=== ഫ്രഞ്ചുകാർ ===
മാഹിയിൽ ഫ്രഞ്ചുകാരുടെ ചരിത്രം 1721-നാണ് ആരംഭിക്കുന്നത്. പടിഞ്ഞാറൻ തീരത്ത് ബ്രിട്ടീഷുകാർ കച്ചവടാധിപത്യം സ്ഥാപിച്ചതോടെയാണ് ഫ്രഞ്ചുകാരും ഇന്ത്യയിലേക്ക് തിരിഞ്ഞത്. ബ്രിട്ടീഷുകാരുമായി കച്ചവടത്തിൽ മത്സരിക്കാൻ അവർക്ക് ഭദ്രമായ കേന്ദ്രം എന്ന നിലക്കാണ് മയ്യഴി തിരഞ്ഞെടുത്തത്. അതിനു മുന്ന് അവർ തലശ്ശേരിയിലായിരുന്നു കേന്ദ്രീകരിച്ചിരുന്നത്. അക്കാലത്ത് മയ്യഴിയ്യുടെ അധിപൻ വടകര വാഴുന്നോർ ആയിരുന്നു. 17-‍ാം നൂറ്റാണ്ടുവരെ കോലത്തിരിയുടെ കോയ്മ അംഗീകരിച്ചിരുന്ന വടകര വാഴുന്നോരെ കടത്തനാട്ട് രാജാവ് എന്ന് വിളിച്ചിരുന്നു.  ഫ്രഞ്ചുകാർ ആദ്യം 1670-ൽ തലശ്ശേരിയിൽ കോട്ട കെട്ടുകയുണ്ടായി. അതിനു ചിറക്കൽ രാജാവും തലശ്ശേരി നാടുവാഴിയായിരുന്ന [[കുറുങ്ങോത്ത് നായർ|കുറുങ്ങോത്ത് നായരും]] പിന്തുണക്കുകയുണ്ടായി. എന്നാൽ തലശ്ശേരിയിലെ ഇംഗ്ലീഷുകാരുമായി മത്സരിക്കാനവർക്കായില്ല, തുടർന്ന് 1702-ൽ പുന്നോലിൽ അവർ പാണ്ടികശാല പണിതു. അവീടെയും കച്ചവടം ശോഭിച്ചില്ല. തുടർന്ന് 1721-ലാണ്‌ മയ്യഴിയിൽ ഫ്രഞ്ചുകാർ എത്തുന്നത്.

സെങ്-ലൂയി എന്ന കപ്പലിൽ മയ്യഴിയിലെത്തിയ ഫ്രഞ്ച് കമ്പനിയുടെ പ്രതിനിധിയായ മൊല്ലന്തേനെ മയ്യഴിയുടെ അധിപനായ വടകര വാഴുന്നൊർ സ്വീകരിച്ചു. 1722-ൽ വാഴുന്നോരുടെ അനുമതിയോടെ ഫ്രഞ്ചുകാർ ഒരു കോട്ടയും പാണ്ടികശാലയും പണിതു. ആദ്യം പണിത കോട്ട മാഹിയിലെ ചെറുകല്ലായിയിലായിരുന്നു. സെന്റ് ജോർജ്ജ് ഫോർട്ട് എന്നായിരുന്നു അതിന്റെ പേർ. 1739-ലാണ്‌ അത് പണിതത്. അതിനുശേഷം പണിതതാണ്‌ [[ഫോർട്ട് മാഹി]]. ഈ ഭീമാകാരമായ കോട്ട 1769-ലാണ്‌ പൂർത്തീകരിച്ചത്. എന്നാൽ ഇംഗ്ലീഷുകാരുമായുള്ള യുദ്ധത്തിൽ ഈ കോട്ട നശിച്ചു. അവശിഷ്ടങ്ങൾ ഇപ്പോഴും മാളിയേമ്മൽ പറമ്പിൽ കാണാം.  ഇവ രണ്ടും കൂടാതെ ഫോർട്ട് ദൂഫേൻ, ഫോർട്ട് കൊന്തെ എന്നീങ്ങനെ രണ്ട് കോട്ടകൾ കൂടി ഫ്രഞ്ചുകാർ മാഹിയിൽ നിർമ്മിച്ചു.

വാഴുന്നോരുമായി വാണിജ്യ ഉടമ്പടി ഉണ്ടാക്കി ഫ്രഞ്ചുകാർ താമസിയാതെ മയ്യഴി പിടിച്ചെടുക്കുകയായിരുന്നു. വാഴുന്നോർ ഉടമ്പടി തെറ്റിച്ചതായിരുന്നു കാരണം&lt;ref&gt;{{cite news
|title = മായാമയ്യഴി
|url = http://www.malayalamvaarika.com/2012/august/24/essay1.pdf
|publisher = [[മലയാളം വാരിക]]
|date = 2012 ഓഗസ്റ്റ് 24
|accessdate = 09 ഫെബ്രുവരി 2013
|language = മലയാളം
|archive-date = 2016-03-06
|archive-url = https://web.archive.org/web/20160306050334/http://malayalamvaarika.com/2012/august/24/essay1.pdf
|url-status = dead
}}&lt;/ref&gt;. അന്നത്തെ കരാറനുസരിച്ച്  കടത്തനാട്ടിലെ [[കുരുമുളക്]] മുഴുവനും ഫ്രഞ്ചു കമ്പനിക്ക് വിൽകാൻ [[വാഴുന്നോർ]] ബാധ്യസ്ഥനായിരുന്നു. ഇത് ഇംഗ്ലീഷുകാർക്ക് രസിച്ചില്ല. അവർ വാഴുന്നോരുടെ അധികാര പരിധിയെക്കുറിച്ച് ആരോണം ഉന്നയിച്ചു. ഫ്രഞ്ചുകാർക്ക് വിട്ടുകൊടുത്ത സ്ഥലം കോലത്തിരി രാജാവിന്റേതാണെന്നും അത് ഇംഗ്ലീഷുകാർക്ക് പണ്ട് കോലത്തിരി വിട്ടുകൊടുത്തതാണെന്നുമായിരുന്നു അവരുടെ അവകാശവാദം. ഇതിനെ കോലത്തിരി തുണക്കുകയും ചെയ്തു. ഇംഗ്ലീഷുകാർ വാഴുന്നോരെ പാട്ടിലാക്കി പുതിയ ഒരു ഉടമ്പടിയിൽ ഒപ്പു വയ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. ([[1725]] [[ഫെബ്രുവരി 17]]). ഈ കരാർ ഫ്രഞ്ചുകാരുമായി ഉണ്ടാക്കിയ കരാറിന്റെ ലംഘനമായിരുന്നു. തുടർന്ന് വാഴുന്നോരെ കോലത്തിരിയുടെ നായർപട ആക്രമിക്കുകയും ഫ്രഞ്ചുകാർക്ക് മയ്യഴിയിൽ നിന്ന് പിൻ‌വാങ്ങേണ്ടതായും വന്നു. മറ്റു സ്ഥലങ്ങളിലുണ്ടായപോലെ ഇംഗ്ലീഷുകാരാൽ തുരത്തപ്പെടുകയായിരുന്നു മയ്യഴിയിലും. എന്നാൽ മയ്യഴിയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഒരു കീഴടങ്ങലിനു ഫ്രഞ്ചുകാർ തയ്യാറായില്ല. അവർ 1725-ൽ വാഴുന്നോർക്കെതിരെ യുദ്ധം ചെയ്ത് മയ്യഴി കീഴടക്കുകയുണ്ടായി. 

ഇംഗ്ലീഷുകാരുടെ കൈവശമുണ്ടായിരുന്ന തലശ്ശേരിയുടെ ഔട്ട് പോസ്റ്റുകളിൽ നിന്നും വളരെ അടുത്തായി നില നിന്നിരുന്ന മയ്യഴിയിൽ ഫ്രഞ്ചുകാർ സ്ഥാനമുറപ്പിച്ചത് ഇംഗ്ലീഷുകാർക്ക് പേടിസ്വപ്നമായിത്തീർന്നു. അവർ ഫ്രഞ്ചുകാരുമായി സന്ധിയും കരാറിലുമേർപ്പെട്ടു. 1728 മാർച്ച് 9 നു കുരുമുളകിന്റെ വിലയിൽ അവർ ധാരണയിലെത്തുകയും അതിന്റെ വില നിയന്ത്രിക്കാൻ അവർക്ക് കഴിയുകയും ചെയ്തു. അങ്ങനെ തലശ്ശേരിയിൽ ഇംഗ്ലീഷുകാരും മയ്യഴിയിൽ ഫ്രഞ്ചുകാരും കച്ചവടം തുടർന്നു. 

1761-ൽ യൂറോപ്പിൽ ഫ്രഞ്ചുകാരും ഇംഗ്ലീഷുകരും തമ്മിൽ യുദ്ധം ആരംഭിച്ചത് കേരളത്തിലും പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ഉളവാക്കി. മയ്യഴിയിലെ ഫ്രഞ്ചുകാരോട് കീഴടങ്ങാൻ ഇംഗ്ലീഷ് മേധാവി തോമസ് ഹോഡ്ജ് ആവശ്യപ്പെട്ടു.  176-1 ഫെബ്രുവരി 6 നു ഫ്രഞ്ചുകാർ ചില വ്യവസ്ഥകളോടെ ആണെങ്കിലും ഇംഗ്ലീഷുകാർക്ക് കീഴടങ്ങി. തുടർന്ന് ഇംഗ്ലീഷുകാർ രണ്ട് വർഷത്തോലം മയ്യഴി ഭരിച്ചു. 1763-ലെ പാരീസ് സമാധാന കരാർ നിലവിൽ വരുന്നതുവരെ അവർ മയ്യഴിയിൽ തങ്ങി. വീണ്ടും 1779-ൽ അവർ മയ്യഴി കീഴടക്കി. ഫ്രഞ്ചുകാർക്ക് 1785 വരെ കാത്തിരിക്കേണ്ടി വന്നു മയ്യഴി തിരികെ ലഭിക്കാൻ. എന്നാൽ 1793-ൽ ഇംഗ്ലീഷുകാർ ഒരിക്കൽ കൂടി മയ്യഴി ആക്രമിച്ചു. പിന്നീട് 1817-ൽ മാത്രമാണ്‌ ഫ്രഞ്ചുകാർക്ക് മയ്യഴി തിരികെ ലഭിച്ചത്. അതിനിടേ മലബാർ മുഴുവനും ഇംഗ്ലീഷുകാർക്കധീനമായിത്തീർന്നിരുന്നു. ഫ്രഞ്ചുകാർക്ക് ചില ഉപാധികളോട് കൂടെ മാത്രമേ മയ്യഴിയിൽ ഭരണം നടത്താനായുള്ളൂ. 

==== ഫ്രഞ്ചു ജനതയും തിയ്യരും ====
ഫ്രഞ്ചുകാർ മയ്യഴിയിൽ പ്രവേശിച്ച കാലത്ത് അവിടെ ജനസംഖ്യ തീരെ കുറവായിരുന്നു. അവർ ഭരണം നടത്തിയിരുന്ന കാലത്ത് അവിടെയുള്ളവരേയും ഫ്രഞ്ച് ജനത എന്ന് തന്നെയാണ്‌ അവർ വിളിച്ചിരുന്നത്. മയ്യഴിയിലെ പുരാതനമായ തീയ്യ തറവാട്ടുകാരുമായി അവർ നല്ല ബന്ധം സ്ഥാപിച്ചു. പുത്തലം തറവാട്ടിലെ കാരണവർക്ക് ഫ്രഞ്ചുകാർ മൂപ്പൻ സ്ഥാനം നൽകി. പ്രമുഖമായ മറ്റു നായർ തറവാടുകളുമായും അവർ ബന്ധം സ്ഥാപിച്ചിരുന്നു. എങ്കിലും പ്രബലമായ ജനവിഭാഗമായ തീയ്യരുമായി അവർ അടുത്തു. യുദ്ധത്തിന്റേയും പോർ‌വിളികളൂടേയും മദ്ധ്യത്തിൽ വളർന്ന പുതിയ തലമുറ ഫ്രഞ്ചുകാരോട് ആഭിമുഖ്യവും ആദരവും പുലർത്തി. താമസിയാതെ ഫ്രഞ്ചുകാർ അവരെ പട്ടാളത്തിലേക്ക് എടുക്കുകയും ചെയ്തു.  1774-ൽ മയ്യഴിയിൽ ആദ്യത്തെ തിയ്യപ്പട്ടാളം രൂപവത്കരിക്കപ്പെട്ടു. ഫ്രഞ്ചുകാർ തിയ്യരുടെ സം‌രക്ഷകരാണെന്ന് ധാരണയും പടർന്നു. സർവ്വധാ യുദ്ധസന്നദ്ധരും മികച്ച  പോരാളികളുമായ തീയ്യർ വിഭാത്തെ  സൈന്യത്തിൽ നിയോഗിക്കുന്നത് തങ്ങൾക്ക് ശക്തി പകരും എന്ന് ഫ്രഞ്ചുകാർ മനസ്സിലാക്കി. തുടർന്ന് ഉയർന്ന ആർമി റെജിമെന്റൽ ഓഫീസേർസും, മറ്റു പ്രധാന ഉദ്യോഗസ്ഥരുമായ് തീയ്യർ നിയമിതരായി.

=== മയ്യഴി വിമോചനസമരം നാൾവഴി===
&lt;poem&gt;
1934 ജനുവരി 13-ഗാന്ധിജി മയ്യഴിയിൽ.
1934 മാഹി സ്പോർട്ട്സ് ക്ലബ്ബ് രൂപീകരണം.
1935 അൻസാരി സ്പോർട്സ് ക്ലബ്ബ് രൂപീകരണം.
1938 മഹാജനസഭ രൂപീകരണം.
1948 ഒക്ടോബർ 10 ജനഹിത പരിശോധന.
1948 ഒക്ടോബർ 21 മെറി ആപ്പീസ് ആക്രമണം,രാത്രി 9 മണി പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ പിടിച്ചടക്കി.10 മണി മൂപ്പൻസായ് വിൻറെ ബംഗ്ലാവ് പിടിച്ചടക്കി.1948 ഒക്ടോബർ 22 ഫ്രഞ്ച് പതാക താഴ്ത്തി,ഇന്ത്യൻ പതാക ഉയർത്തി. ഒക്ടോബർ 26 ഫ്രഞ്ച് കപ്പൽ മയ്യഴിയില് നങ്കൂരമിട്ടു.ഒക്ടോബർ 28 സമര ഭടന്മാരും അനുകൂലികളും മയ്യഴിയില് നിന്നൊഴിഞ്ഞു പോകുന്നു,ഫ്രഞ്ചുകാർ ഭരണം തിരിച്ചുപിടിച്ചു,വീണ്ടും ഫ്രഞ്ച് പതാക.  ഒക്ടോബർ 29 യുദ്ധക്കപ്പൽ മയ്യഴിയിൽ, ഒക്ടോബർ 31 കപ്പൽ മയ്യഴി വിടുന്നു.
1948 ഉസ്മാൻ മാസ്റ്റർ,അമ്മാഞ്ചേരി ഭാസ്കരൻ മാസ്റ്റർ തുടങ്ങിയവരെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യുന്നു. 
1954 ഏപ്രീൽ 2 മഹാജനസഭ അഴിയൂരില് യോഗം ചേർന്നു,വ്യക്തി സത്യാഗ്രഹം നടത്താൻ തീരുമാനം. ഏപ്രീൽ 9 പി.കെ ഉസ്മാൻ മാസ്റ്ററും എൻ.സി കണ്ണനും വ്യക്തിസത്യാഗ്രഹം നടത്തി അറസ്റ്റു ചെയ്യപ്പെടുന്നു. ഏപ്രീൽ 11 കെ.മാധവ കുറുപ്പും പോന്തയാട്ട് ബാലൻ നായരും പള്ളൂരില് വ്യക്തിസത്യാഗ്രഹം നടത്തി,അറസ്റ്റ് ചെയ്ത് നാടുകടത്തപ്പെടുന്നു. ഏപ്രീൽ 26 ചെറുകല്ലായി പട്ടാളകേമ്പ് പിടിച്ചടക്കാൻ കമ്യൂണിസ്റ്റുകാരുടെ ശ്രമം,അച്ചുതനും അനന്തനും കൊല്ലപ്പെടുന്നു. മെയ് 1 നാലുതറയിലെ ഫ്രഞ്ച് കൌൺസിലർമാർ മയ്യഴി ഇന്ത്യൻ യൂനിയനില് ലയിക്കണമെന്നാവശ്യപ്പെട്ട് ഇന്ത്യൻ പ്രദേശത്ത് അഭയം തേടി. മെയ് 8 നാലുതറയിൽ ഇന്ത്യൻ പതാക ഉയർത്തുന്നു. ജൂൺ 5 മാഹി റെയിൽറോഡ് തുറന്നു. ജൂൺ 18 മയ്യഴിയിലേക്ക് വന്ന അരി സമരഭടന്മാർ റെയിൽ വേ സ്റ്റേഷ്നില് തടഞ്ഞുവെച്ചു. ജൂലൈ 5 പോലീസുകാരൻ സി.എം മൂസ്സയും ചില ഉദ്യോഗസ്ഥരും കൂറുമാറുന്നു. ജൂലൈ 6 അഴീക്കൽ കടപ്പുറത്ത് മഹാജനസഭാ പൊതുയോഗം. ജൂലൈ 7 അഡ്മിനിസ്റ്ററോട് മയ്യഴി വിടുവാനാവശ്യപ്പെട്ട് ഐ.കെ കുമാരൻ മാസ്റ്റർ കത്തയച്ചു. ജൂലൈ 14 ചർച്ച അലസി,മയ്യഴിയിലേക്ക് ബഹുജന മാർച്ച്.നേതാക്കളെ വീണ്ടും ചർച്ചക്ക് ക്ഷണിക്കുന്നു.
1954 ജൂലൈ16 മയ്യഴി സ്വതന്ത്രയായി.
&lt;/poem&gt;

== ഭൂമിശാസ്ത്രം ==
ഉത്തര അക്ഷാംശം 11o41'50&quot;, പൂർവ്വ രേഖാംശം 75.34‘25“ നിടക്കാണ് മയ്യഴി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. പശ്ചിമഘട്ടത്തിലെ മലമടക്കുകളിൽ നിന്നാരംഭിച്ച് വെള്ളിയാട്, നരിപ്പറ്റ, കാവുലുമ്പാറ എന്നിവ്ടങ്ങളിലൂടെ ഒഴുകി മയ്യഴിപ്പുഴയായി പരിണമിക്കുന്ന പുഴ അറബിക്കടലിൽ പതിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;http://www.india9.com/i9show/Mayyazhi-Puzha-32571.htm&lt;/ref&gt;

==രാഷ്ട്രീയം ==
===മാഹി നഗരസഭയിലെ വില്ലേജുകൾ ===
*[[മാഹി നഗരം]]
*[[ചെറുകല്ലായി]]
*[[ചാലക്കര]]  
*[[ചെമ്പ്ര]] 
*[[പള്ളൂർ]]
*[[പന്തക്കൽ]] 

[[പ്രമാണം:മയ്യഴി.png|thumb|right|300px|മയ്യഴിയുടെ ഭൂപടം]]

===മാഹി നഗരസഭയിലെ വാർഡുകൾ===
മാഹി നഗരസഭയിൽ 15 വാർഡുകൾ ആണുള്ളത്.

====നാലുതറ====
*പന്തക്കൽ (വടക്ക്)
*പന്തക്കൽ (സെന്റർ)
*പന്തക്കൽ (തെക്ക്)
*പള്ളൂർ (വടക്ക്)
*പള്ളൂർ  (വടക്ക് പടിഞ്ഞാറ്))
*പള്ളൂർ  (തെക്ക് പടിഞ്ഞാറ്) (വനിത)
*പള്ളൂർ  (തെക്ക് കിഴക്ക്)
*ചാലക്കര(തെക്ക് )
*ചാലക്കര(വടക്ക്)

====ചെറുകല്ലായി====
*ചെറുകല്ലായി


====മാഹി====
*മുണ്ടോക്ക്
*മഞ്ചക്കൽ (വനിത)
*ചൂടിക്കോട്ട
*പാറക്കൽ (വനിത)
*വളവിൽ (വനിത)

==വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ==
===കോളേജ് [[പോണ്ടിച്ചേരി സർവകലാശാല]] സ്റ്റഡി സെന്റർ===
* [[മഹാത്മാഗാന്ധി ഗവൺമെന്റ് ആർട്‌സ് കോളജ്‌|മഹാത്മാഗാന്ധി ഗവൺമെന്റ് ആർട്സ് കോളേജ്]], മാഹി 
* രാജീവ് ഗാന്ധി ആയുർവേദ മെഡിക്കൽ കോളേജ്, മാഹി
* മാഹി ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഡെന്റൽ സയൻസ് 
* ശ്രീ നാരായണ കോളേജ് ഓഫ് എജുകേഷെൻ,മാഹി 
* മദർ തെരസ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ബ്രാഞ്ച്, മാഹി
* മാഹി കോപറേറ്റീവ് കോളേജ് ഓഫ് ടീച്ചർ എജുക്കേഷൻ

===സാങ്കേതിക വിദ്യാഭ്യാസം===
* രാജീവ് ഗാന്ധി ഗവണ്മെന്റ്  പൊളിടെക്നിക്
* ഇന്ദിര ഗാന്ധി ഇൻഡസ്ട്രിയൽ ട്രെയിനിംഗ്  ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്
* രാജീവ് ഗാന്ധി ആയുർവേദ കോളേജ്.

===മറ്റുള്ളവ===
* ജവഹർ നവോദയ വിദ്യാലയ 
* അലിയാൻസ് ഫ്രാൻസേ,മാഹി ബ്രാഞ്ച്,മാഹി  : ഫ്രഞ്ച് ഭാഷ പഠന കേന്ദ്രം 
===ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂളുകൾ===
*[[ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റു ഗവർമെന്റ് ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ, മാഹി|ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റു ഗവൺമെന്റ് ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ, മാഹി]]
*[[സി ഇ ഭരതൻ മെമ്മോറിയൽ ഗവ:ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ,മാഹി|സി ഇ ഭരതൻ മെമ്മോറിയൽ ഗവ: ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ,മാഹി]]
*[[വി എൻ പുരുഷോത്തമ്ൻ മെമ്മോറിയൽ ഗവ ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ,പള്ളൂർ|വി എൻ പുരുഷോത്തമൻ മെമ്മോറിയൽ ഗവ: ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ, പള്ളൂർ]]
*[[ഐ കെ കുമാരൻ മെമ്മോറിയൽ ഗവ ഹയർസെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ,പന്തക്കൽ|ഐ കെ കുമാരൻ മെമ്മോറിയൽ ഗവ: ഹയർസെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ,പന്തക്കൽ]]

===സ്കൂളുകൾ===

* കേന്ദ്രിയ വിദ്യാലയ മാഹി.
* എക്കോൽ സെംത്രാൽ എ കൂർ കോംപ്ലമെന്തേർ (ഫ്രഞ്ച് മീഡിയം ഹൈസ്കൂൾ, മാഹി)  
* ഗവർമെന്റ് ഹൈസ്കൂൾ ,നാലുതറ  
* ഉസ്മാൻ ഗവർമെന്റ് ഹൈസ്കൂൾ , ചാലക്കര
* ഗവ..എൽ .പി . സ്കൂൾ ഫോർ ബോയ്സ് , മാഹി 
* ഗവ..എൽ .പി . സ്കൂൾ ഫോർ ഗേൾസ് , മാഹി
* ഗവ..എൽ .പി . സ്കൂൾ പൂഴിത്തല  , മാഹി 
* ഗവ..എൽ .പി . സ്കൂൾ, ചൂടികോട്ട, മാഹി 
* ഗവ..എൽ .പി . സ്കൂൾ, ചെറുകല്ലായി 
* ഗവ..എൽ .പി . സ്കൂൾ, പള്ളൂർ  വെസ്റ്റ് 
* ഗവ..എൽ .പി . സ്കൂൾ, അവരോത്ത്
* ഗവ..എൽ .പി . സ്കൂൾ, ചെമ്പ്ര
* ഗവ..എൽ .പി . സ്കൂൾ, പള്ളൂർ  നോർത്ത്  
* ഗവ..എൽ .പി . സ്കൂൾ, പന്തക്കൽ
* ഗവ..എൽ .പി . സ്കൂൾ, മൂലക്കടവ്
* കസ്തുർബ ഗാന്ധി. എച്. എസ്. നാലുതര. 
* സെന്റ് തെരേസാസ്. എച്ച്. എസ് . എസ്.  ചാലക്കര.

==ആശുപത്രികൾ==
* ഗവർമെന്റ് ജനറൽ ഹോസ്പിറ്റൽ മാഹി
* കമ്മ്യൂണിറ്റി ഹെൽത്ത്‌ സെന്റര് പള്ളൂർ
* ഗവർമെന്റ് ആയുർവേദ ഹോസ്പിറ്റൽ ചാലക്കര
* ഗവർമെന്റ് മൃഗാശുപത്രി പള്ളൂർ,മാഹി

==പ്രധാനപ്പെട്ട സ്ഥലങ്ങൾ==
* സെന്റ് തെരേസ തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രം, മാഹി 
*പുത്തലം ക്ഷേത്രം 
*മഞ്ചക്കൽ പളളി
*കോയ്യാടൻ കോറോത്ത് 
*മറിയാന്ന് പ്രതിമ
*വാട്ടർ സ്പോർട്സ് കോംപ്ലക്സ്
*ചെമ്പ്ര സുബ്രഹ്മണ്യ ക്ഷേത്രം
*ചെറുകല്ലായി
*ടാഗോർ പാർക്ക്
*പുഴയോരനടപ്പാത

== പ്രമുഖരായ മയ്യഴിക്കാർ ==
=== ''സാംസ്കാരികം,രാഷ്ട്രീയം'' ===
*[[ഐ.കെ. കുമാരൻ]] - മയ്യഴി ഗാന്ധി എന്ന് അറിയപ്പെട്ട മയ്യഴി വിമോചനസമരനായകൻ. ഗാന്ധിയൻ, സർവ്വോദയപ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ നേതാവ് എന്നീ നിലകളിൽ പ്രശസ്തൻ.
*[[പി.കെ ഉസ്മാൻ മാസ്റ്റർ]] - ഫ്രഞ്ചുഭരണകൂടത്തിനെതിരെ പ്രവർത്തിച്ച കുറ്റത്തിന് അധ്യാപകനായ ഉസ്മാനെ 1948നവംബർ 3ന് അറസ്റ്റു ചെയ്തു.5വർഷം ജയിൽ ശിക്ഷ അനുഭവിച്ചു 1953 നവംബർ 3ന് ജയിൽ മോചിതനായി.1954 ഏപ്രീൽ 9ന് വ്യക്തിസത്യാഗ്രഹം നടത്തിയതിനെ തുടർന്ന് 6മാസം ജയിൽശിക്ഷ.ജയിലിലെ ക്രൂരമർദ്ദനം കാരണം 34ആം വയസ്സിൽ അന്ത്യം .ഐ.കെ കുമാരൻ മാസ്റ്ററുടെ നേതൃത്വത്തില് രൂപീകരിച്ച സ്വതന്ത്ര മയ്യഴിയുടെ ഭരണ കൌൺസിൽ അംഗം.പരന്തിരാട്ട് ഹൈദ്രോസിൻറെയും പൊന്നമ്പത്ത് കേളോത്ത് കദീശ്ലയുടെയും മകൻ.ജനനം-1924സെപ്റ്റംബർ8,മരണം 1958 മാർച്ച് 23.
*[[സി.ഇ. ഭരതൻ]] - [[മയ്യഴി വിമോചനസമരം|മയ്യഴി വിമോചനസമരനേതാവും]] തൊഴിലാളി യൂണിയൻ നേതാവും. [[ഐ.എൻ.ടി.യു.സി.|ഐ.എൻ.ടി.യു.സിയുടെ]] അഖിലേന്ത്യാ നേതാവായിരുന്നു.
*[[മംഗലാട്ട് രാഘവൻ]]- മയ്യഴി വിമോചനസമരനേതാവ്. സോഷ്യലിസ്റ്റ്, പത്രപ്രവർത്തകൻ, കവി, വിവർത്തകൻ എന്നീ നിലകളിൽ പ്രശസ്തൻ.
*[[എം.പി. ശ്രീധരൻ]] - ചരിത്രകാരനായ ഇദ്ദേഹം കോഴിക്കോട് [[മലബാർ ക്രിസ്ത്യൻ കോളേജ്|മലബാർ ക്രിസ്ത്യൻ കോളേജിൽ]] അദ്ധ്യാപകനും പ്രിൻസിപ്പലുമായിരുന്നു. മയ്യഴി വിമോചനസമരകാലത്ത് കമ്യൂണിസ്റ്റു പാർട്ടിയിൽ പ്രവർത്തിച്ചു.
*[[മിച്ചിലോട്ട് മാധവൻ]]-മയ്യഴിയുടെ വിപ്ലവകാരി. ഫ്രാൻസ് ആക്രമിച്ച നാസികൾക്കെതിരെ പ്രവർത്തിച്ചു. നാസി തടങ്കലിൽ ഫ്രാൻസിലെ വലേറി കുന്നിൽ 1942 സെപ്റ്റംബർ 21-നു വെടിയേറ്റു രക്തസാക്ഷിയായി.
*[[എ വി  ശ്രീധരൻ]] -  മയ്യഴിയിലെ പള്ളൂർ നിയമസഭ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നും തെരഞ്ഞെടുക്കപെട്ട ഇദ്ദേഹം തുടർച്ചയായി 25  വര്ഷം പുതുച്ചേരി നിയമസഭയെ പ്രധിനിധീകരിച്ചു. ഉപ-സ്പീക്കർ ആയും സേവനമാനുഷിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2009  ഇൽ പുതുച്ചേരി നിയമസഭ ഇദ്ദേഹത്തെ മികച്ച സാമാജികനായി ആദരിച്ചു. 
*[[ഇ. വത്സരാജ്‍]] -  മയ്യഴിയിൽ നിന്നും പുതുച്ചേരിനിയമസഭയിലേക്കുള്ള മുൻപ് അംഗം  . പുതുച്ചേരി നിയമസഭയിൽ രണ്ടുവട്ടം മന്ത്രിസഭാഗം ആയിരുന്നു. 
* [[Ramesh Parambath|രമേശ് പറമ്പത്ത്]]  - ഇപ്പോഴത്തെ MLA ([[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] ). 2006 മുതൽ 2011 വരെ മാഹി മുൻസിപ്പൽ ചെയർമാനായിരുന്നു.

* മജീഷ്യൻ രാജേഷ് ചന്ദ്ര ( കേരളത്തിലെ പ്രമുഖ മജീഷ്യൻ ,മലബാർ മാജിക് സർക്കിൾ എന്ന സംഘടനയുടെ സ്ഥാപകരിൽ ഒരാൾ ) 

== ചിത്രശാല ==
&lt;gallery&gt;
Image:മാഹികടൽ.JPG|മാഹി കടൽ തുരുത്ത്.
Image:മാഹിപാലം.JPG|മാഹി പാലത്തിൽ നിന്നും ഒരു ദ്യശ്യം
Image:ഐബിപി‌മാഹി.JPG|ഐബിപി‌ മാഹി|ഐബിപി‌ മാഹി
Image:WelcometoMaheNearMaheBridge.jpg|മാഹി പാലത്തിന്റെ തെക്കു ഭാഗത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ബോർഡ്
പ്രമാണം:Majankkal Boat Jetty, Kannur-Mahe.jpg|മഞ്ചക്കൽ ബോട്ട് ജെട്ടി
&lt;/gallery&gt;

== ഇവയും കാണുക ==
*[[മാഹി പാലം]]
*[[മയ്യഴിപ്പുഴ]]

==അവലംബം==
{{reflist|2}}

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
{{commons category|Mahé, India}}
* മാഹി റീജ്യണൽ അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ - ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ് - https://mahe.gov.in
* മഹാത്മാ ഗാന്ധി ഗവൺമെന്റ് ആർട്സ് കോളേജ്, മാഹി - https://mggacmahe.ac.in
*പോണ്ടിച്ചേരി സർവകലാശാല മാഹി സെന്റർ, മാഹി - https://www.pondiuni.edu.in/department/community-college-mahe-centre
*
* കേന്ദ്രീയ വിദ്യാലയ മാഹി - https://mahe.kvs.ac.in {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210709183337/https://mahe.kvs.ac.in/ |date=2021-07-09 }}
*രാജീവ് ഗാന്ധി ആയുർവേദ മെഡിക്കൽ കോളേജ്, മാഹി - https://www.rgamc.in {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210709183513/https://www.rgamc.in/ |date=2021-07-09 }}
*ഇന്ദിര ഗാന്ധി പോളിടെക്നിക് കോളേജ്, ചാലക്കര, മാഹി - https://www.igptc-mahe.org {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210709182759/https://www.igptc-mahe.org/ |date=2021-07-09 }}
*ജവഹർ നവോദയ വിദ്യാലയ, പന്തക്കൽ, മാഹി - https://www.navodaya.gov.in/nvs/nvs-school/Mahe/en/contact-us/JNV
*മദർ തെരേസ ഹെൽത്ത് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് , മാഹി ബ്രാഞ്ച് - https://mtihs.py.gov.in/mahe.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210709182332/https://mtihs.py.gov.in/mahe.html |date=2021-07-09 }}
*മാഹി കോ- ഓപ്പറേറ്റീവ് കോളേജ് ഓഫ് ടീച്ചർ എജുക്കേഷൻ - http://mahecooperativecollege.com/mccte/index.php
*ശ്രീ നാരായണ കോളേജ് ഓഫ് എജുക്കേഷൻ, മാഹി - http://www.sncemahe.ac.in {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920025506/http://www.sncemahe.ac.in/ |date=2021-09-20 }}
*മാഹി ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഡെന്റൽ സയൻസ്: https://mahedentalcollege.org
*
*
*
*
*

{{Puducherry-geo-stub}}

[[വർഗ്ഗം:പുതുച്ചേരിയിലെ ഗ്രാമങ്ങളും പട്ടണങ്ങളും]]
[[വർഗ്ഗം:പുതുച്ചേരി]]
[[വർഗ്ഗം:ഫ്രഞ്ച് കോളനികളായിരുന്ന പ്രദേശങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:മയ്യഴി]]
[[വർഗ്ഗം:കണ്ണൂർ ജില്ലയുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രം]]</text>
      <sha1>18yyabarhyfhybx1uj7pr5gzv0e1m8f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കോഴി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>14906</id>
    <revision>
      <id>4660867</id>
      <parentid>4660623</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T22:16:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vishkailas</username>
        <id>214655</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* അലങ്കാരക്കോഴികൾ */</comment>
      <origin>4660867</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="50205" sha1="co2cx4gpzodeb5wm8itrk1tdo390etp" xml:space="preserve">{{prettyurl|hen}}
{{Taxobox | name = കോഴി
 | status        = വളർത്തു പക്ഷി
 | image         = Male and female chicken sitting together.jpg
 | image_width   = 200px
 | image_caption = A [[rooster]] (left) and hen (right)
 | regnum        = [[Animal]]ia
 | phylum        = [[Chordate|Chordata]]
 | classis       = [[Bird|Aves]]
 | ordo          = [[Galliformes]]
 | familia       = [[Phasianidae]]
 | subfamilia    = [[Phasianinae]]
 | genus         = ''[[Junglefowl|Gallus]]''
 | species       = ''[[Red Junglefowl|Gallus gallus]]''
 | subspecies    = '''''Gallus gallus domesticus''''' &lt;br&gt; ([[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], 1758)
 | binomial      =
 | binomial_authority  =
 | synonyms = '''Chicken''' : [[Rooster|Cock]] or [[Rooster]] (m), Hen (f)
 }}

[[പക്ഷി|പക്ഷികളിൽ]] [[Phasianidae|ഫാസിയാനിഡ]] കുടുംബത്തിലെ ഉപകുടുംബമായ [[Phasianinae|ഫാസിയാനിനയിലെ]] ഒരിനമാണ് '''കോഴി'''(ഹിന്ദി:मुर्गा). ലോകമെമ്പാടും മനുഷ്യർ [[മുട്ട|മുട്ടക്കും]] [[ഇറച്ചി|ഇറച്ചിക്കുമായി]] വളർത്തുന്ന [[പക്ഷി|പക്ഷിയാണിത്]]. ഇവയുടെ [[മുട്ട]], ഇറച്ചി തുടങ്ങിയവ ഏറെ പോഷക സമൃദ്ധവും ആരോഗ്യകരവുമാണ് എന്ന്‌ ശാസ്ത്രം തെളിയിക്കുന്നു. പ്രോട്ടീൻ, വിറ്റാമിനുകൾ, ധാതുക്കൾ എന്നിവ ഉയർന്ന തോതിൽ കാണപ്പെടുന്നത് കൊണ്ടാണ് കോഴിയിറച്ചി, മുട്ട എന്നിവ പോഷകാഹാരം എന്ന്‌ പറയപ്പെടുന്നത്. കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ മെലിഞ്ഞ മാംസമായ കോഴിയിറച്ചിയിൽ അടങ്ങിയ  ഗുണമേന്മയുള്ള  പ്രോട്ടീൻ ശരീരത്തിന് നല്ല രീതിയിൽ ലഭ്യമാകുന്ന (Bioavailability) തരത്തിലുള്ളതാണ് എന്നതാണ് ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട ഗുണം. കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ മാംസമായതിനാൽ [[പ്രമേഹം|പ്രമേഹം,]] [[കൊളസ്ട്രോൾ|കൊളസ്ട്രോൾ,]] [[അമിതവണ്ണം]] പോലെയുള്ള തുടങ്ങിയ രോഗാവസ്ഥ ഉള്ളവർക്ക് പോലും കോഴിയിറച്ചി സുരക്ഷിതമായി ഉപയോഗിക്കാൻ സാധിക്കുന്നുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ [[ആരോഗ്യം]], ശാരീരിക ക്ഷമത അഥവാ ഫിറ്റ്നസ് തുടങ്ങിയവ നിലനിർത്താൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന പലരും കോഴിയിറച്ചി, മുട്ട തുടങ്ങിയവ ഉപയോഗിച്ചു കാണാറുണ്ട്. വളരുന്ന കുട്ടികൾ, ഗർഭിണികൾ, [[വ്യായാമം]] ചെയ്യുന്നവർ, ശാരീരിക അധ്വാനം ആവശ്യമുള്ള തൊഴിലുകൾ ചെയ്യുന്നവർ, അത്ലറ്റുകൾ തുടങ്ങിയവർ തങ്ങളുടെ പോഷക ലഭ്യതയ്‌ക്കായി കോഴി ഇറച്ചിയെ ആശ്രയിക്കാറുണ്ട്. എന്നാൽ മേല്പറഞ്ഞ വിഷയങ്ങളിൽ പലർക്കും ശരിയായ അറിവില്ല എന്നത് ഒരു വസ്തുതയാണ്.    

ചരിത്രപരമായി പറഞ്ഞാൽ ഇണക്കി വളർത്തപ്പെട്ട [[ചുവന്ന കാട്ടുകോഴി|ചുവന്ന കാട്ടുകോഴികളുടെ]] പിൻ തലമുറയാണ് ഇന്നു കാണുന്ന വളർത്തുകോഴികൾ. ഇന്ന് കാണുന്ന പല കോഴികളും സങ്കരയിനങ്ങളാണ്. സാധാരണ ഗതിയിൽ കോഴികൾ മുട്ടക്കോഴി, ഇറച്ചി കോഴി, അലങ്കാര കോഴി എന്നിങ്ങനെ പല രീതിയിൽ കാണപ്പെടുന്നു. അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള മുട്ടക്കോഴി ഇനങ്ങളാണ് ഹൈ ലൈൻ ബ്രൗൺ, ISA ബ്രൗൺ, ബി വി 380, [[വൈറ്റ് ലെഗോൺ|വൈറ്റ് ലെഗോൺ (അതുല്യ)]], ഓസ്ട്രലോർപ്, റോട് ഐലൻഡ് റെഡ്, കൈരളി, ഗ്രാമലക്ഷ്മി  തുടങ്ങിയവ. ഇവ ധാരാളം മുട്ടകൾ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു. എന്നാൽ [[ബ്രോയിലർ]] പെട്ടന്ന് വളർച്ച പ്രാപിക്കുന്ന ഇറച്ചി കോഴിയാണ്. മുട്ട കോഴികൾക്കും, ഇറച്ചി കോഴികൾക്കും പോഷക സമൃദ്ധമായ ആഹാരം ആവശ്യമാണ്. കാണാൻ മനോഹരിതയുള്ള അലങ്കാര കോഴി വർഗ്ഗത്തിൽ ഉൾപ്പെട്ട ഇനങ്ങളാണ് ബ്രഹ്മാ, സിൽക്കി മുതലായവ. ഈജിപ്റ്റിലെ നാടൻ കോഴിയിനമായ ഫയോമി, സോണാലി തുടങ്ങിയവ ഇന്ന്  കേരളത്തിൽ വളർത്തി വരുന്നുണ്ട്. കരിങ്കോഴി എന്നറിയപ്പെടുന്ന കറുത്ത നിറമുള്ള കടക്കനാത്  ഇന്ത്യയിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഒരു തദ്ദേശീയ കോഴി ഇനമാണ്.   

വൈറ്റ് ലെഗോൺ, സോണാലി, ഫയോമി പോലെയുള്ള ഇനങ്ങൾ അമിതമായി ഭാരം വെക്കുന്ന കോഴികൾ അല്ല. അതിനാൽ നായ പോലെയുള്ള ശത്രുക്കളെ കണ്ടാൽ  ഇവ പെട്ടന്ന് ഓടി രക്ഷപെടുകയോ പറക്കുകയോ ചെയ്യാൻ കഴിവുള്ളവയാണ്. അതിനാൽ പലരും ഇവയെ വീട്ടു മുറ്റത്ത് തുറന്നു വിട്ടു വളർത്താറുണ്ട്. ഇവ പലപ്പോഴും മരങ്ങൾ, മതിലുകൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ പറന്ന് കയറുന്നതായി കാണാം. കാഴ്ചയ്ക്ക് ഭംഗിയുള്ള സിൽവർ ഫയോമി പോലെയുള്ള ഇനങ്ങൾ അലങ്കാര കോഴികളായും വളർത്തുന്നു.      

സാധാരണ കോഴികളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി [[കാട]] പക്ഷി, [[ടർക്കി കോഴി]] ([[കൽക്കം]]), [[ഗിനിക്കോഴി]], [[അലങ്കാര കോഴികൾ]] തുടങ്ങിയ ഇനങ്ങളും കാണപ്പെടുന്നു. [[ടർക്കി കോഴി]] ([[കൽക്കം]]), [[ഗിനിക്കോഴി]] തുടങ്ങിയവ അലങ്കാരത്തിനായും, കൂടാതെ ഇവ പാമ്പ് പോലെയുള്ള ഇഴജന്തുക്കളുടെ ശത്രു ജീവികൾ കൂടിയായതിനാൽ  വീടിന്റെ പരിസരങ്ങളിലെ [[പാമ്പ്]] ശല്യം കുറയ്ക്കുവാൻ വേണ്ടിയും വളർത്താറുണ്ട്.   

[[File:കോഴി.ogv|thumb|കോഴി (വീഡീയോ)]]

== ഇണ ==
കോഴി വർഗത്തിൽ പെട്ട മിക്ക പക്ഷികൾക്കും ആൺ പക്ഷികൾക്ക് വളഞ്ഞ [[തൂവൽ]] ചേർന്ന അങ്കവാൽ ഉണ്ട്. കൂടതെ തലയിലെ ചുവന്ന് പൂവ്, ചുവന്ന താടി എന്നിവയും ഇവയുടെ ശാരീരിക പ്രത്യേകതകളാണ്. ഒരു പറ്റത്തിലെ മുഴുവൻ പിടകളോടും [[പൂവൻ കോഴി]] ഇണ ചേരും .

== പ്രത്യേകതകൾ ==
ഇവക്ക് പരിമിതമായ ദൂരം മാത്രമേ പറക്കാൻ സാധിക്കുകയുള്ളൂ. പ്രദേശങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് അന്നാട്ടിലെ നാടൻ ഇനങ്ങളുടെ രൂപത്തിൽ വ്യത്യാസം കാണുന്നു. അടയിരുന്ന് 21 ദിവസം ആകുമ്പോൾ മുട്ട  വിരിയും. അടയിരിക്കുന്നത് പെൺ കോഴികളാണ്. വിരിഞ്ഞ് കഴിഞ്ഞാൽ കുഞ്ഞുങ്ങളെ നന്നായി  ഇവ സംരക്ഷിക്കും. പിന്നീട് മുട്ട ഇടാൻ ആകുമ്പോൾ കുഞ്ഞുങ്ങളെ ഇവ ആട്ടി ഓടിക്കും. ആ സമയം പിറകിലെ പീലികൾ കൊഴിഞ്ഞു പോകുകയും ചെയ്യും. ശേഷം ഇവ മുട്ടയിടുന്നു. ഒരു നിശ്ചിത കാലാവധി മാത്രമേ ഇവ മുട്ടയിടുകയുള്ളു. മുട്ടയിട്ടു കഴിഞ്ഞാൽ ഇവ വീണ്ടും  പൊരുന്നുന്നു. അപ്പോൾ ഇവയെ വീണ്ടും അടവെയ്ക്കാം. ഇവയുടെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത  ഇവ കുഞ്ഞൂങ്ങളെ നന്നായി സംരക്ഷിക്കുമെന്നതാണ്. ഇന്ന് ജനങ്ങൾ  ഇത്തരം തനി നാടൻ കോഴികളെ ഒഴിവാക്കുന്നു.  ഇവയുടെ മുട്ട ചെറുതാണ്. ഇത്തരം കോഴികളുടെ എണ്ണം ദിനംപ്രതി കുറഞ്ഞു വരുന്നു. 

== ഉപയോഗം ==
[[പ്രമാണം:Chicken inside Chicken coop - IMG 3105.jpg|ലഘുചിത്രം|കൊഴികൾ കൊഴിക്കൂട്ടിനകത്ത്]]
മനുഷ്യർ കോഴിയെ വളർത്തുന്നത് പ്രധാനമായും [[കോഴിമുട്ട]], [[ഇറച്ചി]] എന്നിവയ്ക്കാണ്. കോഴി [[കാഷ്ടം]] വളമായി ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. കോഴികളെ തമ്മിൽ അങ്കം വെട്ടിക്കുന്നത് വിനോദവും വ്യവസായവുമാണ്. ഇതിന് പരിശീലിപ്പിച്ചെടുക്കുന്ന കോഴികളെ [[അങ്കക്കോഴി]]കൾ എന്നാണ് വിളിക്കാറ്. [[കോഴിയങ്കം]] [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] നിയമവിരുദ്ധമാണ്. 

ടർക്കി ([[കൽക്കം]]), ഗിനി മുതലായ കോഴികളെ പാമ്പ്‌ മുതലായ ജീവികളുടെ ശല്യത്തിൽ നിന്നും രക്ഷനേടുവാനായി വീടുകളിൽ വളർത്താറുണ്ട്. ടർക്കി, ഗിനി തുടങ്ങിയവ പാമ്പിന്റെ ശത്രു വർഗ്ഗങ്ങളാണ്. അതിനാൽ പാമ്പുകളെ കണ്ടാൽ ടർക്കി, ഗിനി തുടങ്ങിയ കോഴികൾ ഉച്ചത്തിൽ ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുകയും ആക്രമിക്കുകയും ചെയ്യാറുണ്ട്. ഇടത്തരം പാമ്പുകളെ വരെ ടർക്കി കോഴി ആഹാരമാക്കാറുണ്ട്. ഗിനിക്കോഴി പാമ്പുകളുടെയോ മറ്റു ഇഴജന്തുക്കളുടെയോ സാന്നിധ്യം കണ്ടാൽ ഉച്ചത്തിൽ ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുന്നവയും കൂട്ടമായി ആക്രമിക്കുകയും ചെയ്യാറുണ്ട്. ചെറിയ പാമ്പുകളെ ഇവ ആഹാരമാക്കുന്നു. അതിനാൽ ടർക്കി കോഴി, ഗിനി കോഴി എന്നിവ വളരുന്ന പറമ്പുകളിൽ പൊതുവേ പാമ്പ് പോലെയുള്ള ജീവികളുടെ ശല്യം കുറവാണ് എന്ന്‌ വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt;[http://www.mangalam.com/news/detail/130456-crime.html]|mangalam.com&lt;/ref&gt;

==കോഴിയിറച്ചിയിലെ പോഷകങ്ങൾ==
പൊതുവേ ലോകം മുഴുവൻ ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു ഇറച്ചിയാണ് കോഴിയിറച്ചി. പോഷകങ്ങളുടെ ഒരു മുഖ്യ ഉറവിടമാണ് കോഴി ഇറച്ചി. തൊലി നീക്കിയ കോഴി ഇറച്ചി കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞതും പോഷകങ്ങൾ നിറഞ്ഞതുമാണ്. ഇത് ആരോഗ്യത്തിന് ഗുണകരമാണ്. കോഴിയുടെ നെഞ്ചിലെ മാംസം അഥവാ ‘ചിക്കൻ ബ്രെസ്റ്റ്’ പോഷക സമൃദ്ധമാണ്. ഇതിൽ മാംസ്യം അഥവാ പ്രോടീൻ കൂടുതലും കൊഴുപ്പ് തീരെ കുറവുമാണ്. എന്നാൽ കോഴിക്കാൽ അഥവാ ‘ചിക്കൻ ലെഗ്’ കൊഴുപ്പ്  അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന ഭാഗമാണ്. അതിനാൽ ഉയർന്ന കൊളെസ്ട്രോൾ തുടങ്ങിയ രോഗാവസ്ഥയുള്ളവർ ഈ ഭാഗം കുറച്ചു മാത്രമേ ഉപയോഗിക്കാൻ പാടുള്ളു. കോഴിയുടെ എല്ലുകളിൽ (Bone marrow/Cartilage) കോളാജൻ എന്ന പോഷകം അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. എന്നാൽ കോഴിയിറച്ചി എണ്ണയിൽ വറുത്തോ പൊരിച്ചോ ഉപയോഗിച്ചാൽ പോഷക ഗുണങ്ങൾ കാര്യമായി നഷ്ടപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ കറിവച്ചു കഴിക്കുന്നതാണ് ആരോഗ്യത്തിന് ഉത്തമം. 

USDA കണക്കുപ്രകാരം 100 ഗ്രാം കോഴിയിറച്ചിയിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന പോഷകങ്ങൾ അല്ലെങ്കിൽ നിത്യേന  ആവശ്യമുള്ള പോഷകങ്ങളുടെ ശതമാനക്കണക്ക് (% Daily Value) താഴെ കൊടുക്കുന്നു. 

കാലറികൾ - 239

മൊത്തം കൊഴുപ്പ് - 14 g	(21%)

പൂരിത കൊഴുപ്പ് - 3.8 g	(19%)

സോഡിയം - 82 mg (3%)

പൊട്ടാസ്യം - 223 mg (6%)

പ്രോട്ടീൻ/ മാംസ്യം - 27 g (54%)

കാൽസ്യം - 1%

അയൺ -  7%

വിറ്റാമിൻ B6 - 20%	

കൊബലമിൻ -	5%

മഗ്നിഷ്യം -	5%	

USDA കണക്കുപ്രകാരം 100 ഗ്രാം ചിക്കൻ ബ്രെസ്റ്റിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന പോഷകങ്ങൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. 

കാലറി: 158

കൊഴുപ്പ്/ഫാറ്റ് : 3.24 g

പ്രോടീൻ/മാംസ്യം: 32.1 g

സോഡിയം: 47 mg

പൊട്ടാസ്യം: 343 mg

പന്റോതെനിക് ആസിഡ്: 1.58 mg

മഗ്‌നീഷ്യം: 32 mg

ഫോസ്ഫറസ്: 241 mg

സെലിനിയം: 32µg

== വിവിധയിനം മുട്ടക്കോഴികൾ, ഇറച്ചിക്കോഴികൾ ==
*  ഹൈ ലൈൻ ബ്രൗൺ - ഏറ്റവും അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള മുട്ടക്കോഴി. തവിട്ട് നിറം.  അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ ആസ്ഥാനമാക്കി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഹൈ ലൈൻ ഇന്റർനാഷണൽ എന്ന കമ്പനി വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത സങ്കരയിനം മുട്ട കോഴിയാണ് ഹൈ ലൈൻ ബ്രൗൺ (Hy-Line Brown). അത്യുത്പാദനശേഷിയുള്ള ഇവ വർഷത്തിൽ 360 വരെ ബ്രൗൺ നിറത്തിലുള്ള മുട്ടകൾ ഇടാറുണ്ട്. മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ പ്രത്യേക തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. സുരക്ഷിതമായ കൂടും ശുദ്ധജലവും ഉറപ്പാക്കുക. ഇന്ത്യയിൽ ശ്രീനിവാസ ഫാംസ് ഇവയുടെ വിതരണം നടത്തിയിരുന്നു.
*  ISA ബ്രൗൺ - ഫ്രാൻസിൽ ഉടലെടുത്ത അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള ഈ മുട്ടക്കോഴികൾ വർഷത്തിൽ 350 തവിട്ട് നിറത്തിലുള്ള മുട്ടകൾ വരെ ഇടാറുണ്ട്. തവിട്ട് നിറം. മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. സുരക്ഷിതമായ കൂടും ശുദ്ധജലവും ഉറപ്പാക്കുക.
*  ബിവി 380 - അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള ഒരു മുട്ടക്കോഴി ഇനം. തവിട്ട് നിറം. ഇന്ത്യയിലെ വെങ്കഡെശ്വര റിസർച്ച് ആൻഡ് ബ്രീഡിങ് ഫാം പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡ്  എന്ന കമ്പനി വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത കോഴിയാണ് BV 380. വർഷം ഏകദേശം 308  വരെ തവിട്ട് നിറമുള്ള മുട്ടകൾ ഇടുന്നു. ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ പ്രത്യേക തീറ്റ  ആവശ്യമാണ്. കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. സുരക്ഷിതമായ കൂടും ശുദ്ധജലവും ഉറപ്പാക്കുക.
* [[വൈറ്റ് ലഗോൺ|വൈറ്റ് ലഗോൺ (അതുല്യ വൈറ്റ്)]] - അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള വെളുത്ത നിറമുള്ള മുട്ടക്കോഴി ഇനം. ഇറ്റലിയിൽ ഉത്ഭവം. അവിടെ അമേരിക്ക, യുകെ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിലെത്തിയ ഇത് സങ്കരയിനം മുട്ടക്കൊഴിയായി മാറി. വർഷത്തിൽ ഏകദേശം 280-320  വെളുത്ത നിറമുള്ള മുട്ടകൾ വരെയിടുന്നു. അധികം ഭാരം വെക്കുന്ന കോഴിയല്ല. അതിനാൽ നായ തുടങ്ങിയ ശത്രുക്കളെ കണ്ടാൽ വേഗത്തിൽ ഓടാനും നന്നായി പറക്കാനും കഴിവുണ്ട് എന്നത് ഇതിന്റെ എടുത്തു പറയേണ്ട പ്രത്യേകതയാണ്. അതിനാൽ പറമ്പുകളിൽ തുറന്നു വിട്ടു വളർത്താനും അനുയോജ്യം. ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ തീറ്റ  ആവശ്യമാണ്. ഇവയുടെ തവിട്ട് നിറത്തിലുള്ള ബ്രൗൺ ലെഗോൺ ഇനവും നിലവിലുണ്ട്.  കേരളത്തിൽ വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത അതുല്യ വൈറ്റ് കോഴി വൈറ്റ് ലെഗോൺ സങ്കര ഇനമാണ്.
* കൈരളി - 250 തിലധികം മുട്ടകൾ ഇടുന്ന മുട്ടക്കോഴി. കേരളത്തിന്റെ തനതായ നാടൻ കോഴി ഇനങ്ങളെ ഉൾപ്പെടുത്തി വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത മുട്ട കോഴിയാണ് കൈരളി. കൊല്ലം ജില്ലയിൽ ഡോക്ടർ ശശിധരൻ പതിനൊന്ന് വ്യത്യസ്ത കോഴികളെ  ഉപയോഗിച്ച് വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത സങ്കരയിനം.  വൈറ്റ് ലെഗോൺ, ഓസ്ട്രലോർപ് തുടങ്ങിയ ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനം ഉള്ള കോഴികൾ, അസീൽ തുടങ്ങിയവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഉയർന്ന രോഗ പ്രജിരോധ ശേഷി, കുറഞ്ഞ തീറ്റ ചിലവ്, പറമ്പുകളിൽ തുറന്നു വിട്ടു വളർത്താൻ അനുയോജ്യം. നായ തുടങ്ങിയ ശത്രുക്കളുടെ ആക്രമണം ഉണ്ടായാൽ വേഗത്തിൽ ഓടാനും പറക്കാനും കഴിവുണ്ട്. ചെറിയ രീതിയിലുള്ള തീറ്റയും അടുക്കളയിലെ അവശിഷ്ടങ്ങളും നൽകി വളർത്താം. കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. സുരക്ഷിതമായ കൂടും ശുദ്ധജലവും ഉറപ്പാക്കുക.
* ഓസ്ട്രലോപ് - അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള ഒരു ഓസ്ട്രേലിയൻ മുട്ടക്കോഴി ഇനം. പൊതുവേ കറുത്ത നിറം. 250 മുതൽ 300 ബ്രൗൺ നിറമുള്ള മുട്ടകൾ വരെ പ്രതിവർഷം ഇടുന്നു. ചിലത് 360 തിന് മുകളിൽ മുട്ടകൾ ഇട്ടതായി കാണുന്നു. ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. സുരക്ഷിതമായ കൂടും ശുദ്ധജലവും ഉറപ്പാക്കുക.
*  റോഡ് ഐലൻഡ് റെഡ് - 250 മുതൽ 300 തവിട്ട് നിറമുള്ള മുട്ടകൾ പ്രതിവർഷം ഇടുന്നു. അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള ചുവന്ന നിറത്തിലുള്ള ഒരു മുട്ടക്കോഴി ഇനം. അമേരിക്കയിൽ ഉടലെടുത്ത ഇനം. ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്.
*  സോണാലി - 180 മുതൽ 240 മുട്ട വരെ വർഷത്തിൽ. റോഡ് ഐലൻഡ് റെഡ് പൂവൻ, ഫയോമി പിട എന്നിവയുടെ സങ്കരയിനം. മേല്പറഞ്ഞ രണ്ട്‌ ഇനങ്ങളുടെ ജനതിക ഗുണങ്ങൾ ഇവയിൽ കാണാം. ഫയോമിയുടെ കാണാനുള്ള ഭംഗി, ഉയർന്ന രോഗ പ്രതിരോധ ശേഷി, ചൂടുള്ള കാലാവസ്ഥയെ പ്രതിരോധിക്കാനുള്ള കഴിവ് എന്നിവയും റോഡ് ഐലൻഡ് റെഡ് കോഴിയുടെ ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനശേഷിയും ചേർന്ന സങ്കരം. തീറ്റ ചിലവ്  കുറവ്. വീടുകളിൽ വളർത്താൻ ഉത്തമം. ചെറിയ രീതിയിലുള്ള തീറ്റയും അടുക്കളയിലെ അവശിഷ്ടങ്ങളും നൽകി വളർത്താം. കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. സുരക്ഷിതമായ കൂടും ശുദ്ധജലവും ഉറപ്പാക്കുക.
*  ഈജിപ്ഷ്യൻ നാടൻ ഫയോമി-150 മുതൽ 200 മുട്ടകൾ വരെ പ്രതിവർഷം ഇടുന്നു. കാണാൻ ഭംഗി ഉള്ളതിനാൽ അലങ്കാര കോഴിയായും ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഈജിപ്ഷ്യൻ നാടൻ കോഴി ഇനം. ഉയർന്ന രോഗ പ്രതിരോധ ശേഷി. ചൂടുള്ള കാലാവസ്ഥയ്ക്ക് അനുയോജ്യം. ഇവ പൊതുവേ ഒന്നിടവിട്ട ദിവസങ്ങളിൽ മുട്ട ഇടുന്നു. അധികം ഭാരം ഉണ്ടാകാറില്ല. നായ പോലെയുള്ള ശത്രുക്കൾ ആക്രമിക്കാൻ ശ്രമിച്ചാൽ വേഗത്തിൽ ഓടാനും  പറക്കാനും കഴിവുണ്ട്. അതിനാൽ തുറന്നു വിട്ടു വളർത്താനും ഏറെ അനുയോജ്യം. തീറ്റ ചിലവ് കുറവ്.
*  ഗ്രാമശ്രീ കോഴികൾ:  കേരള കാർഷിക സർവ്വകലാശാല വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ഗ്രാമശ്രീ കോഴികൾ വർഷത്തിൽ 200 മുതൽ 260 വരെ മുട്ടകൾ തരുന്നു. അടുക്കളമുറ്റത്തെ കോഴിവളർത്തലിന് ഇത് മികച്ചതാണ്. നാലുമാസം കൊണ്ട് പൂവൻ കോഴികൾ ഒന്നര കിലോയിലധികം ഭാരത്തിലെത്തുന്നു. രോഗപ്രതിരോധ ശേഷി കൂടുതലാണ്. അഴിച്ചുവിട്ടും കൂട്ടിലിട്ടും ഒരുപോലെ വളർത്താം. ചെറിയ രീതിയിലുള്ള തീറ്റയും അടുക്കളയിലെ അവശിഷ്ടങ്ങളും നൽകി വളർത്താം. കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. സുരക്ഷിതമായ കൂടും ശുദ്ധജലവും ഉറപ്പാക്കുക.
*  ഗ്രാമ ലക്ഷ്മി -  അടുക്കളമുറ്റത്തെ കോഴിവളർത്തലിന് അനുയോജ്യമായി  വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത മികച്ച ഉത്പാദനക്ഷമതയുള്ള ഒരു സങ്കരയിനം മുട്ടക്കോഴിയാണ് ഗ്രാമ ലക്ഷ്മി അഥവാ അസ്ട്രോ വൈറ്റ്. ഓസ്ട്രലോർപ് പൂവനും വൈറ്റ് ലെഗോൺ പിടയും ഇണചേർത്തുണ്ടാക്കിയ അസ്ട്രോ വൈറ്റ് എന്ന ഈ മുട്ട കോഴികൾ വളർത്താൻ എളുപ്പമാണ്. വെളുപ്പിൽ കറുത്ത പുള്ളികൾ ഉള്ള തൂവലോട് കൂടിയ ഇവ പ്രതിവർഷം ഏകദേശം 220- 280 വരെ തവിട്ട് നിറത്തിലുള്ള മുട്ടകൾ ഇടാറുണ്ട്.
* [[ബ്രോയിലർ]] - പെട്ടെന്ന് വളർച്ച ഉണ്ടാകുന്ന ഇറച്ചി കോഴി ഇനം. പോഷക സമൃദ്ധമായ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിൽ വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ഇനം. കോർണിഷ് പൂവൻ കോഴികളും, വെളുത്ത പ്ലൈമൌത്ത് റോക്ക് ഇനവും ചേർന്ന സങ്കരയിനം. 
* [[ഗ്രാമപ്രിയ]]
* [[അസീൽ ]]

==അലങ്കാരക്കോഴികൾ==
*  കൊളമ്പിയൻ ബ്രഹ്മ- അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിൽ ഉടലെടുത്ത ഇനം. വലിയ ശരീരവും കാലുകളിൽ പോലും മനോഹരമായ തൂവലുകളും ഉള്ള കാഴ്ചയ്ക്ക് ഭംഗിയുള്ള  അലങ്കാര കോഴി. പ്രതിവർഷം ഏകദേശം 200 വലിയ മുട്ടകൾ വരെ ഇടുന്നു. പൂവൻ കോഴി അഞ്ച് കിലോയോളം ഭാരം വെക്കുന്നു. 
*  സിൽക്കി - ഭംഗിയുള്ള ചൈനീസ് കോഴി ഇനം. വർഷത്തിൽ ഏതാണ്ട് 120 മുട്ടകൾ വരെ ഇടുന്നു. 
*  ഈജിപ്ഷ്യൻ ഫയോമി: കാണാൻ ഭംഗിയുള്ള ഈജിപ്ഷ്യൻ നാടൻ കോഴി. 
*  വയടട്ട്- അമേരിക്കൻ കോഴി ഇനം. മനോഹരമായ പുള്ളിയുള്ള തൂവലുകൾ. പ്രതിവർഷം ഏതാണ്ട് 200 മുട്ടകൾ വരെ ഇടുന്നു.  
*  പോളിഷ് ക്യാപ്- പോളണ്ടിൽ ഉടലെടുത്ത തൊപ്പിയുള്ള കോഴി ഇനം. മനോഹരമായ രൂപം. 
*  അമേരിക്കൻ ബന്റം - മനോഹരമായ മറ്റൊരു കോഴി ഇനം. കാണാൻ ഭംഗിയുള്ള രൂപം. 

== കോഴി തീറ്റ ==
ഉയർന്ന അളവിൽ പ്രോട്ടീൻ, വിറ്റാമിനുകൾ, കാൽസ്യം തുടങ്ങിയ ധാതുക്കൾ എന്നിവ അടങ്ങിയ പ്രത്യേക തരം പോഷക സമൃദ്ധമായ കോഴി തീറ്റ വിപണിയിൽ ലഭ്യമാണ്. ഇവ ഒരു കോഴിയ്ക്ക് വേണ്ടുന്ന പോഷകങ്ങൾ ഉറപ്പ് വരുത്തുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് ഇറച്ചിക്കും മുട്ടയ്ക്കും വേണ്ടി വളർത്തുന്ന ഉയർന്ന ഉത്പാദനക്ഷമതയുള്ള കോഴികൾക്ക് നിശ്ചിത അളവിൽ ഇത്തരം തീറ്റ അത്യാവശ്യമാണ്. പല തരത്തിലുള്ള കോഴി തീറ്റകൾ ഇന്ന് വിപണിയിൽ ലഭ്യമാണ്.  

== കോഴി വളർത്തൽ ==
കോഴി വളർത്തൽ എന്നത് വരുമാനം നേടാൻ മാത്രമല്ല ഒരു വീട്ടിലെ ആവശ്യത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ നല്ല ആഹാരം ഉത്പാദിപ്പിക്കാനും  സഹായിക്കുന്ന ഒരു മികച്ച വഴിയാണ്. ഇതിനായി മികച്ച കോഴി ഇനങ്ങൾ, വൃത്തിയുള്ള നല്ലൊരു കൂട്, പോഷകസമൃദ്ധമായ തീറ്റ, കൃത്യമായ പ്രതിരോധ കുത്തിവയ്പ്പുകൾ എന്നിവ ആവശ്യമാണ്. 

കോഴികൾക്ക് വായു സഞ്ചാരമുള്ളതും, വെളിച്ചം കടക്കുന്നതും, നനവില്ലാത്തതുമായ കൂട് ഒരുക്കുക. രോഗങ്ങൾ വരാതിരിക്കാൻ കൂടും പരിസരവും എപ്പോഴും വൃത്തിയായി സൂക്ഷിക്കുക. ചെറിയ കുട്ടികൾക്കും വലിയ കോഴികൾക്കും ആവശ്യത്തിന് സ്ഥലമുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പുവരുത്തുക. 

ഗുണനിലവാരമുള്ള തീറ്റയും എപ്പോഴും ശുദ്ധമായ വെള്ളവും നൽകുക. വീട്ടിലെ ഭക്ഷണാവശിഷ്ടങ്ങൾ, ആവശ്യത്തിന് ധാന്യങ്ങളും, പച്ചക്കറി അവശിഷ്ടങ്ങളും, ഇലകളും നൽകാം. 

തുറന്ന് വിട്ടു വളർത്തുമ്പോൾ (ഫ്രീ റേഞ്ച് കോഴി വളർത്തൽ) കോഴികൾക്ക് സ്വാഭാവികമായി ഇര തേടാനും നടക്കാനും സ്വാതന്ത്ര്യം നൽകുന്ന ഒരു രീതിയാണ്. ഇതിൽ കോഴികൾക്ക് 10 ചതുരശ്രയടി സ്ഥലമെങ്കിലും പുറത്ത് മേയാൻ നൽകേണ്ടതുണ്ട്. ഇത് കോഴികളുടെ ആരോഗ്യം മെച്ചപ്പെടുത്താനും പോഷകസമൃദ്ധമായ മുട്ടകൾ ലഭിക്കാനും,  തീറ്റച്ചെലവ് കുറയ്ക്കാനും, മുട്ടയ്ക്കും ഇറച്ചിക്കും  സ്വാഭാവിക രുചി ഉണ്ടാകാനും ഈ രീതി നല്ലതാണ്. എന്നാൽ രാത്രിയിൽ സുരക്ഷിതമായി കൂടുകയറാൻ സൗകര്യം വേണം. 

നായ, കുറുക്കൻ, പരുന്തുകൾ തുടങ്ങിയ ശത്രുക്കൾ കോഴികൾക്ക് ഭീഷണിയാണ്. അതിനാൽ ഇവയിൽ  നിന്നും കോഴികൾക്ക് സംരക്ഷണം നൽകുക. കേരളത്തിൽ നായ ശല്യം കാരണം വീടുകളിൽ കോഴി വളർത്തൽ ഒഴിവാക്കുന്നവരുണ്ട്. എന്നാൽ പൊതുവേ ഭാരം കുറഞ്ഞ വൈറ്റ് ലെഗോൺ, കൈരളി, ഫയോമി, നാടൻ കോഴികൾ  പോലെയുള്ളവ നായ  പിടിക്കാൻ ശ്രമിച്ചാൽ വേഗത്തിൽ ഓടിയോ പറന്നോ രക്ഷപെടാൻ കഴിവുള്ളവയാണ്. അതിനാൽ തുറന്നു വിട്ടു വളർത്താൻ ഇവ അനുയോജ്യമാണ് എന്ന്‌ പറയാം. എപ്പോഴും ശുദ്ധജലവും അനുബന്ധ തീറ്റയും ഇടയ്ക്കിടെ നൽകുക. കൃഷിയിടങ്ങൾക്ക് നാശം വരാത്ത രീതിയിൽ വേലി കെട്ടി തിരിക്കുക. 

ഒരു വ്യക്തി അയാളുടെ [[ആരോഗ്യം|ആരോഗ്യകരമായ]] ജീവിതത്തിന് വേണ്ടി മുട്ടകൾ കഴിച്ചിരിക്കണം എന്നാണ് ആരോഗ്യ വിദഗ്ദർ നിർദേശിക്കുന്നത്. അതിനാൽ വീടുകളിലെ കോഴി വളർത്തൽ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കേണ്ട ഒന്നാണ്. 

രണ്ട്‌ മുതൽ പത്ത് വരെ കോഴികളെ വളർത്തുന്ന ചെറുകിട യൂണിറ്റുകളാണ് വീട്ടുമുറ്റത്തെ കോഴിവളർത്തലിന് അനുയോജ്യം.  ഉൽപാദനക്ഷമത കുറഞ്ഞ നാടൻ കോഴികൾക്ക് പകരം വീടുകൾക്ക് അനുയോജ്യമായ ഉൽപ്പാദനശേഷി കൂടിയ മുട്ട കോഴിയിനങ്ങൾ ഇന്ന് ലഭ്യമാണ്. തവിട്ടും, കറുപ്പും, വെളുപ്പും കലർന്ന ഗ്രാമശ്രീ, വെളുപ്പിൽ കറുത്തപുള്ളികളുള്ള ഗ്രാമലക്ഷ്മി (ആസ്ട്രോ വൈറ്റ്), കൈരളി, കാവേരി, കലിംഗ ബ്രൗൺ, സൊണാലി തുടങ്ങിയ കോഴി ഇനങ്ങൾ അടുക്കളമുറ്റങ്ങൾക്കു വേണ്ടി വികസിപ്പിച്ചവയാണ്. 

സ്വദേശിയും വിദേശിയുമായ വിവിധ കോഴിയിനങ്ങൾ തമ്മിൽ ജനിതക മിശ്രണം ചെയ്ത് ഉരിത്തിരിച്ചെടുത്ത ഈ സങ്കരയിനം കോഴികൾ അഞ്ച്-അഞ്ചര മാസം പ്രായമെത്തുമ്പോൾ മുട്ടയിടൽ ആരംഭിക്കും. ഒരു വർഷം ഏകദേശം 220 മുട്ടകൾ വരെ ഇവയിൽ നിന്നും കിട്ടും. ഒന്നര വർഷം പ്രായം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന ലാഭകരമായ മുടയുൽപ്പാദനകാലം കഴിഞ്ഞാൽ ഇവയെ ഇറച്ചിക്കായി ഉപയോഗിക്കുകയോ വിൽക്കുകയോ ചെയ്യാം. 

രണ്ട് മാസം പ്രായമെത്തിയ ആവശ്യമായ രോഗപ്രതിരോധ കുത്തിവെയ്പുകൾ നൽകിയ മുട്ടക്കോഴി കുഞ്ഞുങ്ങളെ വളർത്താനായി വാങ്ങുന്നതാണ് അഭികാമ്യം. സർക്കാർ അംഗീകൃത നഴ്സറികളിൽ നിന്നോ, ഫാമുകളിൽ നിന്നോ കോഴി കുഞ്ഞുങ്ങളെ വാങ്ങാം. 

വീട്ടുമുറ്റത്ത് അഴിച്ചുവിട്ട് വളർത്തുന്ന കോഴികൾക്ക് രാത്രി പാർപ്പിക്കുന്നതിന് വേണ്ടി തടിയും കമ്പിവലയും ഉപയോഗിച്ച് ലളിതമായ പാർപ്പിടം പണിയാം. യഥേഷ്ടം കാറ്റും വെളിച്ചവും കടക്കുന്ന സുരക്ഷിതമായ കൂടുകൾ വേണം നിർമിക്കേണ്ടത്. ഒരു കോഴിക്ക് നിൽക്കാൻ കൂട്ടിൽ ഒരു ചതുരശ്രയടി സ്ഥല സൗകര്യം നൽകണം. തറനിരപ്പിൽ നിന്ന് രണ്ടടി എങ്കിലും ഉയരത്തിൽ വേണം കൂട് ക്രമീകരിക്കേണ്ടത്. പുരയിടത്തിൽ പൂർണമായും തുറന്ന് വിട്ട് വളർത്താൻ സൗകര്യമില്ലെങ്കിൽ കൂടിന് ചുറ്റും വേലികെട്ടി തിരിച്ച് അതിനുള്ളിൽ തുറന്ന് വിട്ട് വളർത്താം. ഒരു കോഴിക്ക് പത്ത് ചതുരശ്രയടി സ്ഥലം എന്ന കണക്കിൽ പത്ത് കോഴികൾക്ക് 100 ചതുരശ്ര അടി സ്ഥലം വേലികെട്ടിനുള്ളിൽ നൽകണം. തീറ്റപാത്രങ്ങളും വെള്ളപാത്രങ്ങളും കൂട്ടിൽ തന്നെ ക്രമീകരിക്കാം. 

കോഴികൾക്ക് മുട്ടയിടുന്നതിനായി ഒരടി വീതം നീളത്തിലും വീതിയിലും അരയടി ഉയരത്തിലും കാർഡ് ബോർഡു കൊണ്ടോ മരം കൊണ്ടോ ഉള്ള നെസ്റ്റ് ബോക്സ് കൂട്ടിലോ വേലി കെട്ടിനുള്ളിലോ നിർമിക്കണം. നെസ്റ്റ് ബോക്സിനുള്ളിൽ വൈക്കോലോ ഉണക്കപ്പുല്ലോ ചകിരിയോ വിരിച്ച് വിരിപ്പൊരുക്കാം. അഞ്ച് കോഴികൾക്ക് ഒന്ന് എന്ന അനുപാതത്തിൽ വേണം നെസ്റ്റ് ബോക്സുകൾ ക്രമീകരിക്കേണ്ടത്. 

സ്ഥല പരിമിതിയുള്ളവർക്ക് കോഴികളെ മുറ്റത്തോ, മട്ടുപ്പാവിലെ വളർത്തുന്നതിനായി  തുരുമ്പെടുക്കാത്ത മോഡേൺ കൂടുകളും ഇന്നുണ്ട്. കുടിവെള്ള സൗകര്യമൊരുക്കാൻ കൂടിന് മുകളിൽ വാട്ടർ ടാങ്ക്, ഓട്ടോമാറ്റിക്ക് നിപ്പിൾ ഡ്രിങ്കർ സംവിധാനം, ഫീഡർ, എഗ്ഗർ ചാനൽ, കാഷ്ടം ശേഖരിക്കാൻ ട്രേ എന്നിവയെല്ലാം ഒരു കുടക്കീഴിൽ ഉൾക്കൊള്ളുന്നവയാണ് ഈ ഹൈടെക് കൂടുകൾ. വിലയൊരല്പം കൂടുമെങ്കിലും ഏറ്റവും ചുരുങ്ങിയ സ്ഥലത്ത് കോഴികളെ വളർത്താം എന്നതും ദീർഘകാലം ഈട് നിൽക്കുമെന്നതും ഈ കൂടുകളുടെ പ്രത്യേകതയാണ്. 

അത്യുൽപ്പാദനശേഷിയുള്ള ഹൈ ലൈൻ ബ്രൗൺ, ISA ബ്രൗൺ, BV 380, വൈറ്റ് ലെഗോൺ പോലുള്ള കോഴിയിനങ്ങളാണ് ഹൈടെക് കൂടുകൾക്ക് അനുയോജ്യം. 

ഒരു ദിവസം ഒരു കോഴിക്ക് വേണ്ടത് 100-120 ഗ്രാം വരെ തീറ്റയാണ്. അൽപ്പം കോഴി തീറ്റ അഥവാ ലയർ തീറ്റ (30 ഗ്രാം), വീട്ടിലെ മിച്ചാഹാരം, അടുക്കളയിൽ നിന്നുള്ള ഭക്ഷ്യ അവശിഷ്ടങ്ങൾ, വില കുറഞ്ഞ ധാന്യങ്ങൾ, തവിട്, പിണ്ണാക്ക്, പച്ചക്കറി അവശിഷ്ടങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം വീട്ടുവളപ്പിലെ കോഴികൾക്ക് ആഹാരമായി നൽകാം. ഒപ്പം മുറ്റത്തും, പറമ്പിലും അവർ സ്വയം ബാക്കി ആഹാരം കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്യും. അസോള, അഗത്തിച്ചീര, ചെമ്പരത്തിയില തുടങ്ങിയ പച്ചിലകളും, തീറ്റപ്പുല്ലും അരിഞ്ഞ് കോഴികൾക്ക് ഭക്ഷണം നൽകാം.

സങ്കരയിനം മുട്ടക്കോഴികൾക്ക് പ്രത്യേകമായുള്ള ലയർ തീറ്റ 30 ഗ്രാം വരെ ദിവസവും നൽകാവുന്നതാണ്. എന്നാൽ കൂടുകളിൽ പൂർണസമയം അടച്ചിട്ട് വളർത്തുന്ന ബിവി 380 പോലെയുള്ള കോഴികളുടെ അത്യുൽപ്പാദനക്ഷമത പൂർണമായും കൈവരിക്കണമെങ്കിൽ ദിവസം 100-120 ഗ്രാം ലയർ തീറ്റ നൽകേണ്ടതുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ അഴിച്ച് വിട്ട് വളർത്തുന്ന കോഴികളെ അപേക്ഷിച്ച് കൂട്ടിനുള്ളിലിട്ട് പരിപാലിക്കുന്ന കോഴികളെ വളർത്താൻ അല്പം ചിലവേറും. വീട്ടുമുറ്റത്ത് അഴിച്ച് വിട്ട് വളർത്തുന്ന കോഴികൾക്ക് ഓരോ രണ്ട് അല്ലെങ്കിൽ പരമാവധി മൂന്ന് മാസത്തെ ഇടവേളയിൽ വിരയിളക്കുന്നതിനായുള്ള മരുന്നുകൾ നൽകണം. മുട്ടയിടാൻ ആരംഭിക്കുന്നതിന് തൊട്ടുമുൻപ് 15-16 ആഴ്ച പ്രായം  കോഴിവസന്തക്കെതിരായ വാക്സിൻ കുത്തിവെയ്പ്പ് നൽകുകയും വേണം. {{CC|Gallus gallus domesticus}}

== ഇതും കാണുക ==
[[കാട്ടുകോഴി]]
== മറ്റ് കണ്ണികൾ ==

[[വർഗ്ഗം:വളർത്തുമൃഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കോഴികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഫാസിയാനിഡേ ജന്തുകുടുംബത്തിൽ പെട്ട പക്ഷികൾ]]
==അവലംബം==
{{Reflist}}

{{Bird-stub}}</text>
      <sha1>co2cx4gpzodeb5wm8itrk1tdo390etp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660868</id>
      <parentid>4660867</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T22:17:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vishkailas</username>
        <id>214655</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* അലങ്കാരക്കോഴികൾ */</comment>
      <origin>4660868</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="50291" sha1="27a3haopy197adw3a2dwashl9qzkng8" xml:space="preserve">{{prettyurl|hen}}
{{Taxobox | name = കോഴി
 | status        = വളർത്തു പക്ഷി
 | image         = Male and female chicken sitting together.jpg
 | image_width   = 200px
 | image_caption = A [[rooster]] (left) and hen (right)
 | regnum        = [[Animal]]ia
 | phylum        = [[Chordate|Chordata]]
 | classis       = [[Bird|Aves]]
 | ordo          = [[Galliformes]]
 | familia       = [[Phasianidae]]
 | subfamilia    = [[Phasianinae]]
 | genus         = ''[[Junglefowl|Gallus]]''
 | species       = ''[[Red Junglefowl|Gallus gallus]]''
 | subspecies    = '''''Gallus gallus domesticus''''' &lt;br&gt; ([[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], 1758)
 | binomial      =
 | binomial_authority  =
 | synonyms = '''Chicken''' : [[Rooster|Cock]] or [[Rooster]] (m), Hen (f)
 }}

[[പക്ഷി|പക്ഷികളിൽ]] [[Phasianidae|ഫാസിയാനിഡ]] കുടുംബത്തിലെ ഉപകുടുംബമായ [[Phasianinae|ഫാസിയാനിനയിലെ]] ഒരിനമാണ് '''കോഴി'''(ഹിന്ദി:मुर्गा). ലോകമെമ്പാടും മനുഷ്യർ [[മുട്ട|മുട്ടക്കും]] [[ഇറച്ചി|ഇറച്ചിക്കുമായി]] വളർത്തുന്ന [[പക്ഷി|പക്ഷിയാണിത്]]. ഇവയുടെ [[മുട്ട]], ഇറച്ചി തുടങ്ങിയവ ഏറെ പോഷക സമൃദ്ധവും ആരോഗ്യകരവുമാണ് എന്ന്‌ ശാസ്ത്രം തെളിയിക്കുന്നു. പ്രോട്ടീൻ, വിറ്റാമിനുകൾ, ധാതുക്കൾ എന്നിവ ഉയർന്ന തോതിൽ കാണപ്പെടുന്നത് കൊണ്ടാണ് കോഴിയിറച്ചി, മുട്ട എന്നിവ പോഷകാഹാരം എന്ന്‌ പറയപ്പെടുന്നത്. കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ മെലിഞ്ഞ മാംസമായ കോഴിയിറച്ചിയിൽ അടങ്ങിയ  ഗുണമേന്മയുള്ള  പ്രോട്ടീൻ ശരീരത്തിന് നല്ല രീതിയിൽ ലഭ്യമാകുന്ന (Bioavailability) തരത്തിലുള്ളതാണ് എന്നതാണ് ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട ഗുണം. കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ മാംസമായതിനാൽ [[പ്രമേഹം|പ്രമേഹം,]] [[കൊളസ്ട്രോൾ|കൊളസ്ട്രോൾ,]] [[അമിതവണ്ണം]] പോലെയുള്ള തുടങ്ങിയ രോഗാവസ്ഥ ഉള്ളവർക്ക് പോലും കോഴിയിറച്ചി സുരക്ഷിതമായി ഉപയോഗിക്കാൻ സാധിക്കുന്നുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ [[ആരോഗ്യം]], ശാരീരിക ക്ഷമത അഥവാ ഫിറ്റ്നസ് തുടങ്ങിയവ നിലനിർത്താൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന പലരും കോഴിയിറച്ചി, മുട്ട തുടങ്ങിയവ ഉപയോഗിച്ചു കാണാറുണ്ട്. വളരുന്ന കുട്ടികൾ, ഗർഭിണികൾ, [[വ്യായാമം]] ചെയ്യുന്നവർ, ശാരീരിക അധ്വാനം ആവശ്യമുള്ള തൊഴിലുകൾ ചെയ്യുന്നവർ, അത്ലറ്റുകൾ തുടങ്ങിയവർ തങ്ങളുടെ പോഷക ലഭ്യതയ്‌ക്കായി കോഴി ഇറച്ചിയെ ആശ്രയിക്കാറുണ്ട്. എന്നാൽ മേല്പറഞ്ഞ വിഷയങ്ങളിൽ പലർക്കും ശരിയായ അറിവില്ല എന്നത് ഒരു വസ്തുതയാണ്.    

ചരിത്രപരമായി പറഞ്ഞാൽ ഇണക്കി വളർത്തപ്പെട്ട [[ചുവന്ന കാട്ടുകോഴി|ചുവന്ന കാട്ടുകോഴികളുടെ]] പിൻ തലമുറയാണ് ഇന്നു കാണുന്ന വളർത്തുകോഴികൾ. ഇന്ന് കാണുന്ന പല കോഴികളും സങ്കരയിനങ്ങളാണ്. സാധാരണ ഗതിയിൽ കോഴികൾ മുട്ടക്കോഴി, ഇറച്ചി കോഴി, അലങ്കാര കോഴി എന്നിങ്ങനെ പല രീതിയിൽ കാണപ്പെടുന്നു. അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള മുട്ടക്കോഴി ഇനങ്ങളാണ് ഹൈ ലൈൻ ബ്രൗൺ, ISA ബ്രൗൺ, ബി വി 380, [[വൈറ്റ് ലെഗോൺ|വൈറ്റ് ലെഗോൺ (അതുല്യ)]], ഓസ്ട്രലോർപ്, റോട് ഐലൻഡ് റെഡ്, കൈരളി, ഗ്രാമലക്ഷ്മി  തുടങ്ങിയവ. ഇവ ധാരാളം മുട്ടകൾ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു. എന്നാൽ [[ബ്രോയിലർ]] പെട്ടന്ന് വളർച്ച പ്രാപിക്കുന്ന ഇറച്ചി കോഴിയാണ്. മുട്ട കോഴികൾക്കും, ഇറച്ചി കോഴികൾക്കും പോഷക സമൃദ്ധമായ ആഹാരം ആവശ്യമാണ്. കാണാൻ മനോഹരിതയുള്ള അലങ്കാര കോഴി വർഗ്ഗത്തിൽ ഉൾപ്പെട്ട ഇനങ്ങളാണ് ബ്രഹ്മാ, സിൽക്കി മുതലായവ. ഈജിപ്റ്റിലെ നാടൻ കോഴിയിനമായ ഫയോമി, സോണാലി തുടങ്ങിയവ ഇന്ന്  കേരളത്തിൽ വളർത്തി വരുന്നുണ്ട്. കരിങ്കോഴി എന്നറിയപ്പെടുന്ന കറുത്ത നിറമുള്ള കടക്കനാത്  ഇന്ത്യയിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഒരു തദ്ദേശീയ കോഴി ഇനമാണ്.   

വൈറ്റ് ലെഗോൺ, സോണാലി, ഫയോമി പോലെയുള്ള ഇനങ്ങൾ അമിതമായി ഭാരം വെക്കുന്ന കോഴികൾ അല്ല. അതിനാൽ നായ പോലെയുള്ള ശത്രുക്കളെ കണ്ടാൽ  ഇവ പെട്ടന്ന് ഓടി രക്ഷപെടുകയോ പറക്കുകയോ ചെയ്യാൻ കഴിവുള്ളവയാണ്. അതിനാൽ പലരും ഇവയെ വീട്ടു മുറ്റത്ത് തുറന്നു വിട്ടു വളർത്താറുണ്ട്. ഇവ പലപ്പോഴും മരങ്ങൾ, മതിലുകൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ പറന്ന് കയറുന്നതായി കാണാം. കാഴ്ചയ്ക്ക് ഭംഗിയുള്ള സിൽവർ ഫയോമി പോലെയുള്ള ഇനങ്ങൾ അലങ്കാര കോഴികളായും വളർത്തുന്നു.      

സാധാരണ കോഴികളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി [[കാട]] പക്ഷി, [[ടർക്കി കോഴി]] ([[കൽക്കം]]), [[ഗിനിക്കോഴി]], [[അലങ്കാര കോഴികൾ]] തുടങ്ങിയ ഇനങ്ങളും കാണപ്പെടുന്നു. [[ടർക്കി കോഴി]] ([[കൽക്കം]]), [[ഗിനിക്കോഴി]] തുടങ്ങിയവ അലങ്കാരത്തിനായും, കൂടാതെ ഇവ പാമ്പ് പോലെയുള്ള ഇഴജന്തുക്കളുടെ ശത്രു ജീവികൾ കൂടിയായതിനാൽ  വീടിന്റെ പരിസരങ്ങളിലെ [[പാമ്പ്]] ശല്യം കുറയ്ക്കുവാൻ വേണ്ടിയും വളർത്താറുണ്ട്.   

[[File:കോഴി.ogv|thumb|കോഴി (വീഡീയോ)]]

== ഇണ ==
കോഴി വർഗത്തിൽ പെട്ട മിക്ക പക്ഷികൾക്കും ആൺ പക്ഷികൾക്ക് വളഞ്ഞ [[തൂവൽ]] ചേർന്ന അങ്കവാൽ ഉണ്ട്. കൂടതെ തലയിലെ ചുവന്ന് പൂവ്, ചുവന്ന താടി എന്നിവയും ഇവയുടെ ശാരീരിക പ്രത്യേകതകളാണ്. ഒരു പറ്റത്തിലെ മുഴുവൻ പിടകളോടും [[പൂവൻ കോഴി]] ഇണ ചേരും .

== പ്രത്യേകതകൾ ==
ഇവക്ക് പരിമിതമായ ദൂരം മാത്രമേ പറക്കാൻ സാധിക്കുകയുള്ളൂ. പ്രദേശങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് അന്നാട്ടിലെ നാടൻ ഇനങ്ങളുടെ രൂപത്തിൽ വ്യത്യാസം കാണുന്നു. അടയിരുന്ന് 21 ദിവസം ആകുമ്പോൾ മുട്ട  വിരിയും. അടയിരിക്കുന്നത് പെൺ കോഴികളാണ്. വിരിഞ്ഞ് കഴിഞ്ഞാൽ കുഞ്ഞുങ്ങളെ നന്നായി  ഇവ സംരക്ഷിക്കും. പിന്നീട് മുട്ട ഇടാൻ ആകുമ്പോൾ കുഞ്ഞുങ്ങളെ ഇവ ആട്ടി ഓടിക്കും. ആ സമയം പിറകിലെ പീലികൾ കൊഴിഞ്ഞു പോകുകയും ചെയ്യും. ശേഷം ഇവ മുട്ടയിടുന്നു. ഒരു നിശ്ചിത കാലാവധി മാത്രമേ ഇവ മുട്ടയിടുകയുള്ളു. മുട്ടയിട്ടു കഴിഞ്ഞാൽ ഇവ വീണ്ടും  പൊരുന്നുന്നു. അപ്പോൾ ഇവയെ വീണ്ടും അടവെയ്ക്കാം. ഇവയുടെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത  ഇവ കുഞ്ഞൂങ്ങളെ നന്നായി സംരക്ഷിക്കുമെന്നതാണ്. ഇന്ന് ജനങ്ങൾ  ഇത്തരം തനി നാടൻ കോഴികളെ ഒഴിവാക്കുന്നു.  ഇവയുടെ മുട്ട ചെറുതാണ്. ഇത്തരം കോഴികളുടെ എണ്ണം ദിനംപ്രതി കുറഞ്ഞു വരുന്നു. 

== ഉപയോഗം ==
[[പ്രമാണം:Chicken inside Chicken coop - IMG 3105.jpg|ലഘുചിത്രം|കൊഴികൾ കൊഴിക്കൂട്ടിനകത്ത്]]
മനുഷ്യർ കോഴിയെ വളർത്തുന്നത് പ്രധാനമായും [[കോഴിമുട്ട]], [[ഇറച്ചി]] എന്നിവയ്ക്കാണ്. കോഴി [[കാഷ്ടം]] വളമായി ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. കോഴികളെ തമ്മിൽ അങ്കം വെട്ടിക്കുന്നത് വിനോദവും വ്യവസായവുമാണ്. ഇതിന് പരിശീലിപ്പിച്ചെടുക്കുന്ന കോഴികളെ [[അങ്കക്കോഴി]]കൾ എന്നാണ് വിളിക്കാറ്. [[കോഴിയങ്കം]] [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] നിയമവിരുദ്ധമാണ്. 

ടർക്കി ([[കൽക്കം]]), ഗിനി മുതലായ കോഴികളെ പാമ്പ്‌ മുതലായ ജീവികളുടെ ശല്യത്തിൽ നിന്നും രക്ഷനേടുവാനായി വീടുകളിൽ വളർത്താറുണ്ട്. ടർക്കി, ഗിനി തുടങ്ങിയവ പാമ്പിന്റെ ശത്രു വർഗ്ഗങ്ങളാണ്. അതിനാൽ പാമ്പുകളെ കണ്ടാൽ ടർക്കി, ഗിനി തുടങ്ങിയ കോഴികൾ ഉച്ചത്തിൽ ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുകയും ആക്രമിക്കുകയും ചെയ്യാറുണ്ട്. ഇടത്തരം പാമ്പുകളെ വരെ ടർക്കി കോഴി ആഹാരമാക്കാറുണ്ട്. ഗിനിക്കോഴി പാമ്പുകളുടെയോ മറ്റു ഇഴജന്തുക്കളുടെയോ സാന്നിധ്യം കണ്ടാൽ ഉച്ചത്തിൽ ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുന്നവയും കൂട്ടമായി ആക്രമിക്കുകയും ചെയ്യാറുണ്ട്. ചെറിയ പാമ്പുകളെ ഇവ ആഹാരമാക്കുന്നു. അതിനാൽ ടർക്കി കോഴി, ഗിനി കോഴി എന്നിവ വളരുന്ന പറമ്പുകളിൽ പൊതുവേ പാമ്പ് പോലെയുള്ള ജീവികളുടെ ശല്യം കുറവാണ് എന്ന്‌ വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt;[http://www.mangalam.com/news/detail/130456-crime.html]|mangalam.com&lt;/ref&gt;

==കോഴിയിറച്ചിയിലെ പോഷകങ്ങൾ==
പൊതുവേ ലോകം മുഴുവൻ ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു ഇറച്ചിയാണ് കോഴിയിറച്ചി. പോഷകങ്ങളുടെ ഒരു മുഖ്യ ഉറവിടമാണ് കോഴി ഇറച്ചി. തൊലി നീക്കിയ കോഴി ഇറച്ചി കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞതും പോഷകങ്ങൾ നിറഞ്ഞതുമാണ്. ഇത് ആരോഗ്യത്തിന് ഗുണകരമാണ്. കോഴിയുടെ നെഞ്ചിലെ മാംസം അഥവാ ‘ചിക്കൻ ബ്രെസ്റ്റ്’ പോഷക സമൃദ്ധമാണ്. ഇതിൽ മാംസ്യം അഥവാ പ്രോടീൻ കൂടുതലും കൊഴുപ്പ് തീരെ കുറവുമാണ്. എന്നാൽ കോഴിക്കാൽ അഥവാ ‘ചിക്കൻ ലെഗ്’ കൊഴുപ്പ്  അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന ഭാഗമാണ്. അതിനാൽ ഉയർന്ന കൊളെസ്ട്രോൾ തുടങ്ങിയ രോഗാവസ്ഥയുള്ളവർ ഈ ഭാഗം കുറച്ചു മാത്രമേ ഉപയോഗിക്കാൻ പാടുള്ളു. കോഴിയുടെ എല്ലുകളിൽ (Bone marrow/Cartilage) കോളാജൻ എന്ന പോഷകം അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. എന്നാൽ കോഴിയിറച്ചി എണ്ണയിൽ വറുത്തോ പൊരിച്ചോ ഉപയോഗിച്ചാൽ പോഷക ഗുണങ്ങൾ കാര്യമായി നഷ്ടപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ കറിവച്ചു കഴിക്കുന്നതാണ് ആരോഗ്യത്തിന് ഉത്തമം. 

USDA കണക്കുപ്രകാരം 100 ഗ്രാം കോഴിയിറച്ചിയിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന പോഷകങ്ങൾ അല്ലെങ്കിൽ നിത്യേന  ആവശ്യമുള്ള പോഷകങ്ങളുടെ ശതമാനക്കണക്ക് (% Daily Value) താഴെ കൊടുക്കുന്നു. 

കാലറികൾ - 239

മൊത്തം കൊഴുപ്പ് - 14 g	(21%)

പൂരിത കൊഴുപ്പ് - 3.8 g	(19%)

സോഡിയം - 82 mg (3%)

പൊട്ടാസ്യം - 223 mg (6%)

പ്രോട്ടീൻ/ മാംസ്യം - 27 g (54%)

കാൽസ്യം - 1%

അയൺ -  7%

വിറ്റാമിൻ B6 - 20%	

കൊബലമിൻ -	5%

മഗ്നിഷ്യം -	5%	

USDA കണക്കുപ്രകാരം 100 ഗ്രാം ചിക്കൻ ബ്രെസ്റ്റിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന പോഷകങ്ങൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. 

കാലറി: 158

കൊഴുപ്പ്/ഫാറ്റ് : 3.24 g

പ്രോടീൻ/മാംസ്യം: 32.1 g

സോഡിയം: 47 mg

പൊട്ടാസ്യം: 343 mg

പന്റോതെനിക് ആസിഡ്: 1.58 mg

മഗ്‌നീഷ്യം: 32 mg

ഫോസ്ഫറസ്: 241 mg

സെലിനിയം: 32µg

== വിവിധയിനം മുട്ടക്കോഴികൾ, ഇറച്ചിക്കോഴികൾ ==
*  ഹൈ ലൈൻ ബ്രൗൺ - ഏറ്റവും അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള മുട്ടക്കോഴി. തവിട്ട് നിറം.  അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ ആസ്ഥാനമാക്കി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഹൈ ലൈൻ ഇന്റർനാഷണൽ എന്ന കമ്പനി വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത സങ്കരയിനം മുട്ട കോഴിയാണ് ഹൈ ലൈൻ ബ്രൗൺ (Hy-Line Brown). അത്യുത്പാദനശേഷിയുള്ള ഇവ വർഷത്തിൽ 360 വരെ ബ്രൗൺ നിറത്തിലുള്ള മുട്ടകൾ ഇടാറുണ്ട്. മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ പ്രത്യേക തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. സുരക്ഷിതമായ കൂടും ശുദ്ധജലവും ഉറപ്പാക്കുക. ഇന്ത്യയിൽ ശ്രീനിവാസ ഫാംസ് ഇവയുടെ വിതരണം നടത്തിയിരുന്നു.
*  ISA ബ്രൗൺ - ഫ്രാൻസിൽ ഉടലെടുത്ത അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള ഈ മുട്ടക്കോഴികൾ വർഷത്തിൽ 350 തവിട്ട് നിറത്തിലുള്ള മുട്ടകൾ വരെ ഇടാറുണ്ട്. തവിട്ട് നിറം. മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. സുരക്ഷിതമായ കൂടും ശുദ്ധജലവും ഉറപ്പാക്കുക.
*  ബിവി 380 - അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള ഒരു മുട്ടക്കോഴി ഇനം. തവിട്ട് നിറം. ഇന്ത്യയിലെ വെങ്കഡെശ്വര റിസർച്ച് ആൻഡ് ബ്രീഡിങ് ഫാം പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡ്  എന്ന കമ്പനി വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത കോഴിയാണ് BV 380. വർഷം ഏകദേശം 308  വരെ തവിട്ട് നിറമുള്ള മുട്ടകൾ ഇടുന്നു. ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ പ്രത്യേക തീറ്റ  ആവശ്യമാണ്. കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. സുരക്ഷിതമായ കൂടും ശുദ്ധജലവും ഉറപ്പാക്കുക.
* [[വൈറ്റ് ലഗോൺ|വൈറ്റ് ലഗോൺ (അതുല്യ വൈറ്റ്)]] - അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള വെളുത്ത നിറമുള്ള മുട്ടക്കോഴി ഇനം. ഇറ്റലിയിൽ ഉത്ഭവം. അവിടെ അമേരിക്ക, യുകെ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിലെത്തിയ ഇത് സങ്കരയിനം മുട്ടക്കൊഴിയായി മാറി. വർഷത്തിൽ ഏകദേശം 280-320  വെളുത്ത നിറമുള്ള മുട്ടകൾ വരെയിടുന്നു. അധികം ഭാരം വെക്കുന്ന കോഴിയല്ല. അതിനാൽ നായ തുടങ്ങിയ ശത്രുക്കളെ കണ്ടാൽ വേഗത്തിൽ ഓടാനും നന്നായി പറക്കാനും കഴിവുണ്ട് എന്നത് ഇതിന്റെ എടുത്തു പറയേണ്ട പ്രത്യേകതയാണ്. അതിനാൽ പറമ്പുകളിൽ തുറന്നു വിട്ടു വളർത്താനും അനുയോജ്യം. ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ തീറ്റ  ആവശ്യമാണ്. ഇവയുടെ തവിട്ട് നിറത്തിലുള്ള ബ്രൗൺ ലെഗോൺ ഇനവും നിലവിലുണ്ട്.  കേരളത്തിൽ വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത അതുല്യ വൈറ്റ് കോഴി വൈറ്റ് ലെഗോൺ സങ്കര ഇനമാണ്.
* കൈരളി - 250 തിലധികം മുട്ടകൾ ഇടുന്ന മുട്ടക്കോഴി. കേരളത്തിന്റെ തനതായ നാടൻ കോഴി ഇനങ്ങളെ ഉൾപ്പെടുത്തി വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത മുട്ട കോഴിയാണ് കൈരളി. കൊല്ലം ജില്ലയിൽ ഡോക്ടർ ശശിധരൻ പതിനൊന്ന് വ്യത്യസ്ത കോഴികളെ  ഉപയോഗിച്ച് വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത സങ്കരയിനം.  വൈറ്റ് ലെഗോൺ, ഓസ്ട്രലോർപ് തുടങ്ങിയ ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനം ഉള്ള കോഴികൾ, അസീൽ തുടങ്ങിയവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഉയർന്ന രോഗ പ്രജിരോധ ശേഷി, കുറഞ്ഞ തീറ്റ ചിലവ്, പറമ്പുകളിൽ തുറന്നു വിട്ടു വളർത്താൻ അനുയോജ്യം. നായ തുടങ്ങിയ ശത്രുക്കളുടെ ആക്രമണം ഉണ്ടായാൽ വേഗത്തിൽ ഓടാനും പറക്കാനും കഴിവുണ്ട്. ചെറിയ രീതിയിലുള്ള തീറ്റയും അടുക്കളയിലെ അവശിഷ്ടങ്ങളും നൽകി വളർത്താം. കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. സുരക്ഷിതമായ കൂടും ശുദ്ധജലവും ഉറപ്പാക്കുക.
* ഓസ്ട്രലോപ് - അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള ഒരു ഓസ്ട്രേലിയൻ മുട്ടക്കോഴി ഇനം. പൊതുവേ കറുത്ത നിറം. 250 മുതൽ 300 ബ്രൗൺ നിറമുള്ള മുട്ടകൾ വരെ പ്രതിവർഷം ഇടുന്നു. ചിലത് 360 തിന് മുകളിൽ മുട്ടകൾ ഇട്ടതായി കാണുന്നു. ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. സുരക്ഷിതമായ കൂടും ശുദ്ധജലവും ഉറപ്പാക്കുക.
*  റോഡ് ഐലൻഡ് റെഡ് - 250 മുതൽ 300 തവിട്ട് നിറമുള്ള മുട്ടകൾ പ്രതിവർഷം ഇടുന്നു. അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള ചുവന്ന നിറത്തിലുള്ള ഒരു മുട്ടക്കോഴി ഇനം. അമേരിക്കയിൽ ഉടലെടുത്ത ഇനം. ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്.
*  സോണാലി - 180 മുതൽ 240 മുട്ട വരെ വർഷത്തിൽ. റോഡ് ഐലൻഡ് റെഡ് പൂവൻ, ഫയോമി പിട എന്നിവയുടെ സങ്കരയിനം. മേല്പറഞ്ഞ രണ്ട്‌ ഇനങ്ങളുടെ ജനതിക ഗുണങ്ങൾ ഇവയിൽ കാണാം. ഫയോമിയുടെ കാണാനുള്ള ഭംഗി, ഉയർന്ന രോഗ പ്രതിരോധ ശേഷി, ചൂടുള്ള കാലാവസ്ഥയെ പ്രതിരോധിക്കാനുള്ള കഴിവ് എന്നിവയും റോഡ് ഐലൻഡ് റെഡ് കോഴിയുടെ ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനശേഷിയും ചേർന്ന സങ്കരം. തീറ്റ ചിലവ്  കുറവ്. വീടുകളിൽ വളർത്താൻ ഉത്തമം. ചെറിയ രീതിയിലുള്ള തീറ്റയും അടുക്കളയിലെ അവശിഷ്ടങ്ങളും നൽകി വളർത്താം. കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. സുരക്ഷിതമായ കൂടും ശുദ്ധജലവും ഉറപ്പാക്കുക.
*  ഈജിപ്ഷ്യൻ നാടൻ ഫയോമി-150 മുതൽ 200 മുട്ടകൾ വരെ പ്രതിവർഷം ഇടുന്നു. കാണാൻ ഭംഗി ഉള്ളതിനാൽ അലങ്കാര കോഴിയായും ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഈജിപ്ഷ്യൻ നാടൻ കോഴി ഇനം. ഉയർന്ന രോഗ പ്രതിരോധ ശേഷി. ചൂടുള്ള കാലാവസ്ഥയ്ക്ക് അനുയോജ്യം. ഇവ പൊതുവേ ഒന്നിടവിട്ട ദിവസങ്ങളിൽ മുട്ട ഇടുന്നു. അധികം ഭാരം ഉണ്ടാകാറില്ല. നായ പോലെയുള്ള ശത്രുക്കൾ ആക്രമിക്കാൻ ശ്രമിച്ചാൽ വേഗത്തിൽ ഓടാനും  പറക്കാനും കഴിവുണ്ട്. അതിനാൽ തുറന്നു വിട്ടു വളർത്താനും ഏറെ അനുയോജ്യം. തീറ്റ ചിലവ് കുറവ്.
*  ഗ്രാമശ്രീ കോഴികൾ:  കേരള കാർഷിക സർവ്വകലാശാല വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ഗ്രാമശ്രീ കോഴികൾ വർഷത്തിൽ 200 മുതൽ 260 വരെ മുട്ടകൾ തരുന്നു. അടുക്കളമുറ്റത്തെ കോഴിവളർത്തലിന് ഇത് മികച്ചതാണ്. നാലുമാസം കൊണ്ട് പൂവൻ കോഴികൾ ഒന്നര കിലോയിലധികം ഭാരത്തിലെത്തുന്നു. രോഗപ്രതിരോധ ശേഷി കൂടുതലാണ്. അഴിച്ചുവിട്ടും കൂട്ടിലിട്ടും ഒരുപോലെ വളർത്താം. ചെറിയ രീതിയിലുള്ള തീറ്റയും അടുക്കളയിലെ അവശിഷ്ടങ്ങളും നൽകി വളർത്താം. കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. സുരക്ഷിതമായ കൂടും ശുദ്ധജലവും ഉറപ്പാക്കുക.
*  ഗ്രാമ ലക്ഷ്മി -  അടുക്കളമുറ്റത്തെ കോഴിവളർത്തലിന് അനുയോജ്യമായി  വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത മികച്ച ഉത്പാദനക്ഷമതയുള്ള ഒരു സങ്കരയിനം മുട്ടക്കോഴിയാണ് ഗ്രാമ ലക്ഷ്മി അഥവാ അസ്ട്രോ വൈറ്റ്. ഓസ്ട്രലോർപ് പൂവനും വൈറ്റ് ലെഗോൺ പിടയും ഇണചേർത്തുണ്ടാക്കിയ അസ്ട്രോ വൈറ്റ് എന്ന ഈ മുട്ട കോഴികൾ വളർത്താൻ എളുപ്പമാണ്. വെളുപ്പിൽ കറുത്ത പുള്ളികൾ ഉള്ള തൂവലോട് കൂടിയ ഇവ പ്രതിവർഷം ഏകദേശം 220- 280 വരെ തവിട്ട് നിറത്തിലുള്ള മുട്ടകൾ ഇടാറുണ്ട്.
* [[ബ്രോയിലർ]] - പെട്ടെന്ന് വളർച്ച ഉണ്ടാകുന്ന ഇറച്ചി കോഴി ഇനം. പോഷക സമൃദ്ധമായ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിൽ വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ഇനം. കോർണിഷ് പൂവൻ കോഴികളും, വെളുത്ത പ്ലൈമൌത്ത് റോക്ക് ഇനവും ചേർന്ന സങ്കരയിനം. 
* [[ഗ്രാമപ്രിയ]]
* [[അസീൽ ]]

==അലങ്കാരക്കോഴികൾ==
*  കൊളമ്പിയൻ ബ്രഹ്മ- അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിൽ ഉടലെടുത്ത ഇനം. വലിയ ശരീരവും കാലുകളിൽ പോലും മനോഹരമായ തൂവലുകളും ഉള്ള കാഴ്ചയ്ക്ക് ഭംഗിയുള്ള  അലങ്കാര കോഴി. പ്രതിവർഷം ഏകദേശം 200 വലിയ മുട്ടകൾ വരെ ഇടുന്നു. പൂവൻ കോഴി അഞ്ച് കിലോയോളം ഭാരം വെക്കുന്നു. 
*  സിൽക്കി - ഭംഗിയുള്ള ചൈനീസ് കോഴി ഇനം. വർഷത്തിൽ ഏതാണ്ട് 120 മുട്ടകൾ വരെ ഇടുന്നു. 
*  ഈജിപ്ഷ്യൻ ഫയോമി: കാണാൻ ഭംഗിയുള്ള ഈജിപ്ഷ്യൻ നാടൻ കോഴി. 
*  വയടട്ട്- അമേരിക്കൻ കോഴി ഇനം. മനോഹരമായ പുള്ളിയുള്ള തൂവലുകൾ. പ്രതിവർഷം ഏതാണ്ട് 200 മുട്ടകൾ വരെ ഇടുന്നു.  
*  പോളിഷ് ക്യാപ്- പോളണ്ടിൽ ഉടലെടുത്ത തൊപ്പിയുള്ള കോഴി ഇനം. മനോഹരമായ രൂപം. പ്രതിവർഷം 200 മുട്ടകൾവരെ ഇടുന്നു. 
*  അമേരിക്കൻ ബന്റം - മനോഹരമായ മറ്റൊരു കോഴി ഇനം. കാണാൻ ഭംഗിയുള്ള രൂപം. 

== കോഴി തീറ്റ ==
ഉയർന്ന അളവിൽ പ്രോട്ടീൻ, വിറ്റാമിനുകൾ, കാൽസ്യം തുടങ്ങിയ ധാതുക്കൾ എന്നിവ അടങ്ങിയ പ്രത്യേക തരം പോഷക സമൃദ്ധമായ കോഴി തീറ്റ വിപണിയിൽ ലഭ്യമാണ്. ഇവ ഒരു കോഴിയ്ക്ക് വേണ്ടുന്ന പോഷകങ്ങൾ ഉറപ്പ് വരുത്തുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് ഇറച്ചിക്കും മുട്ടയ്ക്കും വേണ്ടി വളർത്തുന്ന ഉയർന്ന ഉത്പാദനക്ഷമതയുള്ള കോഴികൾക്ക് നിശ്ചിത അളവിൽ ഇത്തരം തീറ്റ അത്യാവശ്യമാണ്. പല തരത്തിലുള്ള കോഴി തീറ്റകൾ ഇന്ന് വിപണിയിൽ ലഭ്യമാണ്.  

== കോഴി വളർത്തൽ ==
കോഴി വളർത്തൽ എന്നത് വരുമാനം നേടാൻ മാത്രമല്ല ഒരു വീട്ടിലെ ആവശ്യത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ നല്ല ആഹാരം ഉത്പാദിപ്പിക്കാനും  സഹായിക്കുന്ന ഒരു മികച്ച വഴിയാണ്. ഇതിനായി മികച്ച കോഴി ഇനങ്ങൾ, വൃത്തിയുള്ള നല്ലൊരു കൂട്, പോഷകസമൃദ്ധമായ തീറ്റ, കൃത്യമായ പ്രതിരോധ കുത്തിവയ്പ്പുകൾ എന്നിവ ആവശ്യമാണ്. 

കോഴികൾക്ക് വായു സഞ്ചാരമുള്ളതും, വെളിച്ചം കടക്കുന്നതും, നനവില്ലാത്തതുമായ കൂട് ഒരുക്കുക. രോഗങ്ങൾ വരാതിരിക്കാൻ കൂടും പരിസരവും എപ്പോഴും വൃത്തിയായി സൂക്ഷിക്കുക. ചെറിയ കുട്ടികൾക്കും വലിയ കോഴികൾക്കും ആവശ്യത്തിന് സ്ഥലമുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പുവരുത്തുക. 

ഗുണനിലവാരമുള്ള തീറ്റയും എപ്പോഴും ശുദ്ധമായ വെള്ളവും നൽകുക. വീട്ടിലെ ഭക്ഷണാവശിഷ്ടങ്ങൾ, ആവശ്യത്തിന് ധാന്യങ്ങളും, പച്ചക്കറി അവശിഷ്ടങ്ങളും, ഇലകളും നൽകാം. 

തുറന്ന് വിട്ടു വളർത്തുമ്പോൾ (ഫ്രീ റേഞ്ച് കോഴി വളർത്തൽ) കോഴികൾക്ക് സ്വാഭാവികമായി ഇര തേടാനും നടക്കാനും സ്വാതന്ത്ര്യം നൽകുന്ന ഒരു രീതിയാണ്. ഇതിൽ കോഴികൾക്ക് 10 ചതുരശ്രയടി സ്ഥലമെങ്കിലും പുറത്ത് മേയാൻ നൽകേണ്ടതുണ്ട്. ഇത് കോഴികളുടെ ആരോഗ്യം മെച്ചപ്പെടുത്താനും പോഷകസമൃദ്ധമായ മുട്ടകൾ ലഭിക്കാനും,  തീറ്റച്ചെലവ് കുറയ്ക്കാനും, മുട്ടയ്ക്കും ഇറച്ചിക്കും  സ്വാഭാവിക രുചി ഉണ്ടാകാനും ഈ രീതി നല്ലതാണ്. എന്നാൽ രാത്രിയിൽ സുരക്ഷിതമായി കൂടുകയറാൻ സൗകര്യം വേണം. 

നായ, കുറുക്കൻ, പരുന്തുകൾ തുടങ്ങിയ ശത്രുക്കൾ കോഴികൾക്ക് ഭീഷണിയാണ്. അതിനാൽ ഇവയിൽ  നിന്നും കോഴികൾക്ക് സംരക്ഷണം നൽകുക. കേരളത്തിൽ നായ ശല്യം കാരണം വീടുകളിൽ കോഴി വളർത്തൽ ഒഴിവാക്കുന്നവരുണ്ട്. എന്നാൽ പൊതുവേ ഭാരം കുറഞ്ഞ വൈറ്റ് ലെഗോൺ, കൈരളി, ഫയോമി, നാടൻ കോഴികൾ  പോലെയുള്ളവ നായ  പിടിക്കാൻ ശ്രമിച്ചാൽ വേഗത്തിൽ ഓടിയോ പറന്നോ രക്ഷപെടാൻ കഴിവുള്ളവയാണ്. അതിനാൽ തുറന്നു വിട്ടു വളർത്താൻ ഇവ അനുയോജ്യമാണ് എന്ന്‌ പറയാം. എപ്പോഴും ശുദ്ധജലവും അനുബന്ധ തീറ്റയും ഇടയ്ക്കിടെ നൽകുക. കൃഷിയിടങ്ങൾക്ക് നാശം വരാത്ത രീതിയിൽ വേലി കെട്ടി തിരിക്കുക. 

ഒരു വ്യക്തി അയാളുടെ [[ആരോഗ്യം|ആരോഗ്യകരമായ]] ജീവിതത്തിന് വേണ്ടി മുട്ടകൾ കഴിച്ചിരിക്കണം എന്നാണ് ആരോഗ്യ വിദഗ്ദർ നിർദേശിക്കുന്നത്. അതിനാൽ വീടുകളിലെ കോഴി വളർത്തൽ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കേണ്ട ഒന്നാണ്. 

രണ്ട്‌ മുതൽ പത്ത് വരെ കോഴികളെ വളർത്തുന്ന ചെറുകിട യൂണിറ്റുകളാണ് വീട്ടുമുറ്റത്തെ കോഴിവളർത്തലിന് അനുയോജ്യം.  ഉൽപാദനക്ഷമത കുറഞ്ഞ നാടൻ കോഴികൾക്ക് പകരം വീടുകൾക്ക് അനുയോജ്യമായ ഉൽപ്പാദനശേഷി കൂടിയ മുട്ട കോഴിയിനങ്ങൾ ഇന്ന് ലഭ്യമാണ്. തവിട്ടും, കറുപ്പും, വെളുപ്പും കലർന്ന ഗ്രാമശ്രീ, വെളുപ്പിൽ കറുത്തപുള്ളികളുള്ള ഗ്രാമലക്ഷ്മി (ആസ്ട്രോ വൈറ്റ്), കൈരളി, കാവേരി, കലിംഗ ബ്രൗൺ, സൊണാലി തുടങ്ങിയ കോഴി ഇനങ്ങൾ അടുക്കളമുറ്റങ്ങൾക്കു വേണ്ടി വികസിപ്പിച്ചവയാണ്. 

സ്വദേശിയും വിദേശിയുമായ വിവിധ കോഴിയിനങ്ങൾ തമ്മിൽ ജനിതക മിശ്രണം ചെയ്ത് ഉരിത്തിരിച്ചെടുത്ത ഈ സങ്കരയിനം കോഴികൾ അഞ്ച്-അഞ്ചര മാസം പ്രായമെത്തുമ്പോൾ മുട്ടയിടൽ ആരംഭിക്കും. ഒരു വർഷം ഏകദേശം 220 മുട്ടകൾ വരെ ഇവയിൽ നിന്നും കിട്ടും. ഒന്നര വർഷം പ്രായം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന ലാഭകരമായ മുടയുൽപ്പാദനകാലം കഴിഞ്ഞാൽ ഇവയെ ഇറച്ചിക്കായി ഉപയോഗിക്കുകയോ വിൽക്കുകയോ ചെയ്യാം. 

രണ്ട് മാസം പ്രായമെത്തിയ ആവശ്യമായ രോഗപ്രതിരോധ കുത്തിവെയ്പുകൾ നൽകിയ മുട്ടക്കോഴി കുഞ്ഞുങ്ങളെ വളർത്താനായി വാങ്ങുന്നതാണ് അഭികാമ്യം. സർക്കാർ അംഗീകൃത നഴ്സറികളിൽ നിന്നോ, ഫാമുകളിൽ നിന്നോ കോഴി കുഞ്ഞുങ്ങളെ വാങ്ങാം. 

വീട്ടുമുറ്റത്ത് അഴിച്ചുവിട്ട് വളർത്തുന്ന കോഴികൾക്ക് രാത്രി പാർപ്പിക്കുന്നതിന് വേണ്ടി തടിയും കമ്പിവലയും ഉപയോഗിച്ച് ലളിതമായ പാർപ്പിടം പണിയാം. യഥേഷ്ടം കാറ്റും വെളിച്ചവും കടക്കുന്ന സുരക്ഷിതമായ കൂടുകൾ വേണം നിർമിക്കേണ്ടത്. ഒരു കോഴിക്ക് നിൽക്കാൻ കൂട്ടിൽ ഒരു ചതുരശ്രയടി സ്ഥല സൗകര്യം നൽകണം. തറനിരപ്പിൽ നിന്ന് രണ്ടടി എങ്കിലും ഉയരത്തിൽ വേണം കൂട് ക്രമീകരിക്കേണ്ടത്. പുരയിടത്തിൽ പൂർണമായും തുറന്ന് വിട്ട് വളർത്താൻ സൗകര്യമില്ലെങ്കിൽ കൂടിന് ചുറ്റും വേലികെട്ടി തിരിച്ച് അതിനുള്ളിൽ തുറന്ന് വിട്ട് വളർത്താം. ഒരു കോഴിക്ക് പത്ത് ചതുരശ്രയടി സ്ഥലം എന്ന കണക്കിൽ പത്ത് കോഴികൾക്ക് 100 ചതുരശ്ര അടി സ്ഥലം വേലികെട്ടിനുള്ളിൽ നൽകണം. തീറ്റപാത്രങ്ങളും വെള്ളപാത്രങ്ങളും കൂട്ടിൽ തന്നെ ക്രമീകരിക്കാം. 

കോഴികൾക്ക് മുട്ടയിടുന്നതിനായി ഒരടി വീതം നീളത്തിലും വീതിയിലും അരയടി ഉയരത്തിലും കാർഡ് ബോർഡു കൊണ്ടോ മരം കൊണ്ടോ ഉള്ള നെസ്റ്റ് ബോക്സ് കൂട്ടിലോ വേലി കെട്ടിനുള്ളിലോ നിർമിക്കണം. നെസ്റ്റ് ബോക്സിനുള്ളിൽ വൈക്കോലോ ഉണക്കപ്പുല്ലോ ചകിരിയോ വിരിച്ച് വിരിപ്പൊരുക്കാം. അഞ്ച് കോഴികൾക്ക് ഒന്ന് എന്ന അനുപാതത്തിൽ വേണം നെസ്റ്റ് ബോക്സുകൾ ക്രമീകരിക്കേണ്ടത്. 

സ്ഥല പരിമിതിയുള്ളവർക്ക് കോഴികളെ മുറ്റത്തോ, മട്ടുപ്പാവിലെ വളർത്തുന്നതിനായി  തുരുമ്പെടുക്കാത്ത മോഡേൺ കൂടുകളും ഇന്നുണ്ട്. കുടിവെള്ള സൗകര്യമൊരുക്കാൻ കൂടിന് മുകളിൽ വാട്ടർ ടാങ്ക്, ഓട്ടോമാറ്റിക്ക് നിപ്പിൾ ഡ്രിങ്കർ സംവിധാനം, ഫീഡർ, എഗ്ഗർ ചാനൽ, കാഷ്ടം ശേഖരിക്കാൻ ട്രേ എന്നിവയെല്ലാം ഒരു കുടക്കീഴിൽ ഉൾക്കൊള്ളുന്നവയാണ് ഈ ഹൈടെക് കൂടുകൾ. വിലയൊരല്പം കൂടുമെങ്കിലും ഏറ്റവും ചുരുങ്ങിയ സ്ഥലത്ത് കോഴികളെ വളർത്താം എന്നതും ദീർഘകാലം ഈട് നിൽക്കുമെന്നതും ഈ കൂടുകളുടെ പ്രത്യേകതയാണ്. 

അത്യുൽപ്പാദനശേഷിയുള്ള ഹൈ ലൈൻ ബ്രൗൺ, ISA ബ്രൗൺ, BV 380, വൈറ്റ് ലെഗോൺ പോലുള്ള കോഴിയിനങ്ങളാണ് ഹൈടെക് കൂടുകൾക്ക് അനുയോജ്യം. 

ഒരു ദിവസം ഒരു കോഴിക്ക് വേണ്ടത് 100-120 ഗ്രാം വരെ തീറ്റയാണ്. അൽപ്പം കോഴി തീറ്റ അഥവാ ലയർ തീറ്റ (30 ഗ്രാം), വീട്ടിലെ മിച്ചാഹാരം, അടുക്കളയിൽ നിന്നുള്ള ഭക്ഷ്യ അവശിഷ്ടങ്ങൾ, വില കുറഞ്ഞ ധാന്യങ്ങൾ, തവിട്, പിണ്ണാക്ക്, പച്ചക്കറി അവശിഷ്ടങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം വീട്ടുവളപ്പിലെ കോഴികൾക്ക് ആഹാരമായി നൽകാം. ഒപ്പം മുറ്റത്തും, പറമ്പിലും അവർ സ്വയം ബാക്കി ആഹാരം കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്യും. അസോള, അഗത്തിച്ചീര, ചെമ്പരത്തിയില തുടങ്ങിയ പച്ചിലകളും, തീറ്റപ്പുല്ലും അരിഞ്ഞ് കോഴികൾക്ക് ഭക്ഷണം നൽകാം.

സങ്കരയിനം മുട്ടക്കോഴികൾക്ക് പ്രത്യേകമായുള്ള ലയർ തീറ്റ 30 ഗ്രാം വരെ ദിവസവും നൽകാവുന്നതാണ്. എന്നാൽ കൂടുകളിൽ പൂർണസമയം അടച്ചിട്ട് വളർത്തുന്ന ബിവി 380 പോലെയുള്ള കോഴികളുടെ അത്യുൽപ്പാദനക്ഷമത പൂർണമായും കൈവരിക്കണമെങ്കിൽ ദിവസം 100-120 ഗ്രാം ലയർ തീറ്റ നൽകേണ്ടതുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ അഴിച്ച് വിട്ട് വളർത്തുന്ന കോഴികളെ അപേക്ഷിച്ച് കൂട്ടിനുള്ളിലിട്ട് പരിപാലിക്കുന്ന കോഴികളെ വളർത്താൻ അല്പം ചിലവേറും. വീട്ടുമുറ്റത്ത് അഴിച്ച് വിട്ട് വളർത്തുന്ന കോഴികൾക്ക് ഓരോ രണ്ട് അല്ലെങ്കിൽ പരമാവധി മൂന്ന് മാസത്തെ ഇടവേളയിൽ വിരയിളക്കുന്നതിനായുള്ള മരുന്നുകൾ നൽകണം. മുട്ടയിടാൻ ആരംഭിക്കുന്നതിന് തൊട്ടുമുൻപ് 15-16 ആഴ്ച പ്രായം  കോഴിവസന്തക്കെതിരായ വാക്സിൻ കുത്തിവെയ്പ്പ് നൽകുകയും വേണം. {{CC|Gallus gallus domesticus}}

== ഇതും കാണുക ==
[[കാട്ടുകോഴി]]
== മറ്റ് കണ്ണികൾ ==

[[വർഗ്ഗം:വളർത്തുമൃഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കോഴികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഫാസിയാനിഡേ ജന്തുകുടുംബത്തിൽ പെട്ട പക്ഷികൾ]]
==അവലംബം==
{{Reflist}}

{{Bird-stub}}</text>
      <sha1>27a3haopy197adw3a2dwashl9qzkng8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660869</id>
      <parentid>4660868</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T22:19:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vishkailas</username>
        <id>214655</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* അലങ്കാരക്കോഴികൾ */</comment>
      <origin>4660869</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="50381" sha1="54y2hw4dhqhkggkyj1z8fav2i64o5bk" xml:space="preserve">{{prettyurl|hen}}
{{Taxobox | name = കോഴി
 | status        = വളർത്തു പക്ഷി
 | image         = Male and female chicken sitting together.jpg
 | image_width   = 200px
 | image_caption = A [[rooster]] (left) and hen (right)
 | regnum        = [[Animal]]ia
 | phylum        = [[Chordate|Chordata]]
 | classis       = [[Bird|Aves]]
 | ordo          = [[Galliformes]]
 | familia       = [[Phasianidae]]
 | subfamilia    = [[Phasianinae]]
 | genus         = ''[[Junglefowl|Gallus]]''
 | species       = ''[[Red Junglefowl|Gallus gallus]]''
 | subspecies    = '''''Gallus gallus domesticus''''' &lt;br&gt; ([[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], 1758)
 | binomial      =
 | binomial_authority  =
 | synonyms = '''Chicken''' : [[Rooster|Cock]] or [[Rooster]] (m), Hen (f)
 }}

[[പക്ഷി|പക്ഷികളിൽ]] [[Phasianidae|ഫാസിയാനിഡ]] കുടുംബത്തിലെ ഉപകുടുംബമായ [[Phasianinae|ഫാസിയാനിനയിലെ]] ഒരിനമാണ് '''കോഴി'''(ഹിന്ദി:मुर्गा). ലോകമെമ്പാടും മനുഷ്യർ [[മുട്ട|മുട്ടക്കും]] [[ഇറച്ചി|ഇറച്ചിക്കുമായി]] വളർത്തുന്ന [[പക്ഷി|പക്ഷിയാണിത്]]. ഇവയുടെ [[മുട്ട]], ഇറച്ചി തുടങ്ങിയവ ഏറെ പോഷക സമൃദ്ധവും ആരോഗ്യകരവുമാണ് എന്ന്‌ ശാസ്ത്രം തെളിയിക്കുന്നു. പ്രോട്ടീൻ, വിറ്റാമിനുകൾ, ധാതുക്കൾ എന്നിവ ഉയർന്ന തോതിൽ കാണപ്പെടുന്നത് കൊണ്ടാണ് കോഴിയിറച്ചി, മുട്ട എന്നിവ പോഷകാഹാരം എന്ന്‌ പറയപ്പെടുന്നത്. കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ മെലിഞ്ഞ മാംസമായ കോഴിയിറച്ചിയിൽ അടങ്ങിയ  ഗുണമേന്മയുള്ള  പ്രോട്ടീൻ ശരീരത്തിന് നല്ല രീതിയിൽ ലഭ്യമാകുന്ന (Bioavailability) തരത്തിലുള്ളതാണ് എന്നതാണ് ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട ഗുണം. കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ മാംസമായതിനാൽ [[പ്രമേഹം|പ്രമേഹം,]] [[കൊളസ്ട്രോൾ|കൊളസ്ട്രോൾ,]] [[അമിതവണ്ണം]] പോലെയുള്ള തുടങ്ങിയ രോഗാവസ്ഥ ഉള്ളവർക്ക് പോലും കോഴിയിറച്ചി സുരക്ഷിതമായി ഉപയോഗിക്കാൻ സാധിക്കുന്നുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ [[ആരോഗ്യം]], ശാരീരിക ക്ഷമത അഥവാ ഫിറ്റ്നസ് തുടങ്ങിയവ നിലനിർത്താൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന പലരും കോഴിയിറച്ചി, മുട്ട തുടങ്ങിയവ ഉപയോഗിച്ചു കാണാറുണ്ട്. വളരുന്ന കുട്ടികൾ, ഗർഭിണികൾ, [[വ്യായാമം]] ചെയ്യുന്നവർ, ശാരീരിക അധ്വാനം ആവശ്യമുള്ള തൊഴിലുകൾ ചെയ്യുന്നവർ, അത്ലറ്റുകൾ തുടങ്ങിയവർ തങ്ങളുടെ പോഷക ലഭ്യതയ്‌ക്കായി കോഴി ഇറച്ചിയെ ആശ്രയിക്കാറുണ്ട്. എന്നാൽ മേല്പറഞ്ഞ വിഷയങ്ങളിൽ പലർക്കും ശരിയായ അറിവില്ല എന്നത് ഒരു വസ്തുതയാണ്.    

ചരിത്രപരമായി പറഞ്ഞാൽ ഇണക്കി വളർത്തപ്പെട്ട [[ചുവന്ന കാട്ടുകോഴി|ചുവന്ന കാട്ടുകോഴികളുടെ]] പിൻ തലമുറയാണ് ഇന്നു കാണുന്ന വളർത്തുകോഴികൾ. ഇന്ന് കാണുന്ന പല കോഴികളും സങ്കരയിനങ്ങളാണ്. സാധാരണ ഗതിയിൽ കോഴികൾ മുട്ടക്കോഴി, ഇറച്ചി കോഴി, അലങ്കാര കോഴി എന്നിങ്ങനെ പല രീതിയിൽ കാണപ്പെടുന്നു. അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള മുട്ടക്കോഴി ഇനങ്ങളാണ് ഹൈ ലൈൻ ബ്രൗൺ, ISA ബ്രൗൺ, ബി വി 380, [[വൈറ്റ് ലെഗോൺ|വൈറ്റ് ലെഗോൺ (അതുല്യ)]], ഓസ്ട്രലോർപ്, റോട് ഐലൻഡ് റെഡ്, കൈരളി, ഗ്രാമലക്ഷ്മി  തുടങ്ങിയവ. ഇവ ധാരാളം മുട്ടകൾ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു. എന്നാൽ [[ബ്രോയിലർ]] പെട്ടന്ന് വളർച്ച പ്രാപിക്കുന്ന ഇറച്ചി കോഴിയാണ്. മുട്ട കോഴികൾക്കും, ഇറച്ചി കോഴികൾക്കും പോഷക സമൃദ്ധമായ ആഹാരം ആവശ്യമാണ്. കാണാൻ മനോഹരിതയുള്ള അലങ്കാര കോഴി വർഗ്ഗത്തിൽ ഉൾപ്പെട്ട ഇനങ്ങളാണ് ബ്രഹ്മാ, സിൽക്കി മുതലായവ. ഈജിപ്റ്റിലെ നാടൻ കോഴിയിനമായ ഫയോമി, സോണാലി തുടങ്ങിയവ ഇന്ന്  കേരളത്തിൽ വളർത്തി വരുന്നുണ്ട്. കരിങ്കോഴി എന്നറിയപ്പെടുന്ന കറുത്ത നിറമുള്ള കടക്കനാത്  ഇന്ത്യയിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഒരു തദ്ദേശീയ കോഴി ഇനമാണ്.   

വൈറ്റ് ലെഗോൺ, സോണാലി, ഫയോമി പോലെയുള്ള ഇനങ്ങൾ അമിതമായി ഭാരം വെക്കുന്ന കോഴികൾ അല്ല. അതിനാൽ നായ പോലെയുള്ള ശത്രുക്കളെ കണ്ടാൽ  ഇവ പെട്ടന്ന് ഓടി രക്ഷപെടുകയോ പറക്കുകയോ ചെയ്യാൻ കഴിവുള്ളവയാണ്. അതിനാൽ പലരും ഇവയെ വീട്ടു മുറ്റത്ത് തുറന്നു വിട്ടു വളർത്താറുണ്ട്. ഇവ പലപ്പോഴും മരങ്ങൾ, മതിലുകൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ പറന്ന് കയറുന്നതായി കാണാം. കാഴ്ചയ്ക്ക് ഭംഗിയുള്ള സിൽവർ ഫയോമി പോലെയുള്ള ഇനങ്ങൾ അലങ്കാര കോഴികളായും വളർത്തുന്നു.      

സാധാരണ കോഴികളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി [[കാട]] പക്ഷി, [[ടർക്കി കോഴി]] ([[കൽക്കം]]), [[ഗിനിക്കോഴി]], [[അലങ്കാര കോഴികൾ]] തുടങ്ങിയ ഇനങ്ങളും കാണപ്പെടുന്നു. [[ടർക്കി കോഴി]] ([[കൽക്കം]]), [[ഗിനിക്കോഴി]] തുടങ്ങിയവ അലങ്കാരത്തിനായും, കൂടാതെ ഇവ പാമ്പ് പോലെയുള്ള ഇഴജന്തുക്കളുടെ ശത്രു ജീവികൾ കൂടിയായതിനാൽ  വീടിന്റെ പരിസരങ്ങളിലെ [[പാമ്പ്]] ശല്യം കുറയ്ക്കുവാൻ വേണ്ടിയും വളർത്താറുണ്ട്.   

[[File:കോഴി.ogv|thumb|കോഴി (വീഡീയോ)]]

== ഇണ ==
കോഴി വർഗത്തിൽ പെട്ട മിക്ക പക്ഷികൾക്കും ആൺ പക്ഷികൾക്ക് വളഞ്ഞ [[തൂവൽ]] ചേർന്ന അങ്കവാൽ ഉണ്ട്. കൂടതെ തലയിലെ ചുവന്ന് പൂവ്, ചുവന്ന താടി എന്നിവയും ഇവയുടെ ശാരീരിക പ്രത്യേകതകളാണ്. ഒരു പറ്റത്തിലെ മുഴുവൻ പിടകളോടും [[പൂവൻ കോഴി]] ഇണ ചേരും .

== പ്രത്യേകതകൾ ==
ഇവക്ക് പരിമിതമായ ദൂരം മാത്രമേ പറക്കാൻ സാധിക്കുകയുള്ളൂ. പ്രദേശങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് അന്നാട്ടിലെ നാടൻ ഇനങ്ങളുടെ രൂപത്തിൽ വ്യത്യാസം കാണുന്നു. അടയിരുന്ന് 21 ദിവസം ആകുമ്പോൾ മുട്ട  വിരിയും. അടയിരിക്കുന്നത് പെൺ കോഴികളാണ്. വിരിഞ്ഞ് കഴിഞ്ഞാൽ കുഞ്ഞുങ്ങളെ നന്നായി  ഇവ സംരക്ഷിക്കും. പിന്നീട് മുട്ട ഇടാൻ ആകുമ്പോൾ കുഞ്ഞുങ്ങളെ ഇവ ആട്ടി ഓടിക്കും. ആ സമയം പിറകിലെ പീലികൾ കൊഴിഞ്ഞു പോകുകയും ചെയ്യും. ശേഷം ഇവ മുട്ടയിടുന്നു. ഒരു നിശ്ചിത കാലാവധി മാത്രമേ ഇവ മുട്ടയിടുകയുള്ളു. മുട്ടയിട്ടു കഴിഞ്ഞാൽ ഇവ വീണ്ടും  പൊരുന്നുന്നു. അപ്പോൾ ഇവയെ വീണ്ടും അടവെയ്ക്കാം. ഇവയുടെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത  ഇവ കുഞ്ഞൂങ്ങളെ നന്നായി സംരക്ഷിക്കുമെന്നതാണ്. ഇന്ന് ജനങ്ങൾ  ഇത്തരം തനി നാടൻ കോഴികളെ ഒഴിവാക്കുന്നു.  ഇവയുടെ മുട്ട ചെറുതാണ്. ഇത്തരം കോഴികളുടെ എണ്ണം ദിനംപ്രതി കുറഞ്ഞു വരുന്നു. 

== ഉപയോഗം ==
[[പ്രമാണം:Chicken inside Chicken coop - IMG 3105.jpg|ലഘുചിത്രം|കൊഴികൾ കൊഴിക്കൂട്ടിനകത്ത്]]
മനുഷ്യർ കോഴിയെ വളർത്തുന്നത് പ്രധാനമായും [[കോഴിമുട്ട]], [[ഇറച്ചി]] എന്നിവയ്ക്കാണ്. കോഴി [[കാഷ്ടം]] വളമായി ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. കോഴികളെ തമ്മിൽ അങ്കം വെട്ടിക്കുന്നത് വിനോദവും വ്യവസായവുമാണ്. ഇതിന് പരിശീലിപ്പിച്ചെടുക്കുന്ന കോഴികളെ [[അങ്കക്കോഴി]]കൾ എന്നാണ് വിളിക്കാറ്. [[കോഴിയങ്കം]] [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] നിയമവിരുദ്ധമാണ്. 

ടർക്കി ([[കൽക്കം]]), ഗിനി മുതലായ കോഴികളെ പാമ്പ്‌ മുതലായ ജീവികളുടെ ശല്യത്തിൽ നിന്നും രക്ഷനേടുവാനായി വീടുകളിൽ വളർത്താറുണ്ട്. ടർക്കി, ഗിനി തുടങ്ങിയവ പാമ്പിന്റെ ശത്രു വർഗ്ഗങ്ങളാണ്. അതിനാൽ പാമ്പുകളെ കണ്ടാൽ ടർക്കി, ഗിനി തുടങ്ങിയ കോഴികൾ ഉച്ചത്തിൽ ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുകയും ആക്രമിക്കുകയും ചെയ്യാറുണ്ട്. ഇടത്തരം പാമ്പുകളെ വരെ ടർക്കി കോഴി ആഹാരമാക്കാറുണ്ട്. ഗിനിക്കോഴി പാമ്പുകളുടെയോ മറ്റു ഇഴജന്തുക്കളുടെയോ സാന്നിധ്യം കണ്ടാൽ ഉച്ചത്തിൽ ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുന്നവയും കൂട്ടമായി ആക്രമിക്കുകയും ചെയ്യാറുണ്ട്. ചെറിയ പാമ്പുകളെ ഇവ ആഹാരമാക്കുന്നു. അതിനാൽ ടർക്കി കോഴി, ഗിനി കോഴി എന്നിവ വളരുന്ന പറമ്പുകളിൽ പൊതുവേ പാമ്പ് പോലെയുള്ള ജീവികളുടെ ശല്യം കുറവാണ് എന്ന്‌ വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt;[http://www.mangalam.com/news/detail/130456-crime.html]|mangalam.com&lt;/ref&gt;

==കോഴിയിറച്ചിയിലെ പോഷകങ്ങൾ==
പൊതുവേ ലോകം മുഴുവൻ ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു ഇറച്ചിയാണ് കോഴിയിറച്ചി. പോഷകങ്ങളുടെ ഒരു മുഖ്യ ഉറവിടമാണ് കോഴി ഇറച്ചി. തൊലി നീക്കിയ കോഴി ഇറച്ചി കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞതും പോഷകങ്ങൾ നിറഞ്ഞതുമാണ്. ഇത് ആരോഗ്യത്തിന് ഗുണകരമാണ്. കോഴിയുടെ നെഞ്ചിലെ മാംസം അഥവാ ‘ചിക്കൻ ബ്രെസ്റ്റ്’ പോഷക സമൃദ്ധമാണ്. ഇതിൽ മാംസ്യം അഥവാ പ്രോടീൻ കൂടുതലും കൊഴുപ്പ് തീരെ കുറവുമാണ്. എന്നാൽ കോഴിക്കാൽ അഥവാ ‘ചിക്കൻ ലെഗ്’ കൊഴുപ്പ്  അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന ഭാഗമാണ്. അതിനാൽ ഉയർന്ന കൊളെസ്ട്രോൾ തുടങ്ങിയ രോഗാവസ്ഥയുള്ളവർ ഈ ഭാഗം കുറച്ചു മാത്രമേ ഉപയോഗിക്കാൻ പാടുള്ളു. കോഴിയുടെ എല്ലുകളിൽ (Bone marrow/Cartilage) കോളാജൻ എന്ന പോഷകം അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. എന്നാൽ കോഴിയിറച്ചി എണ്ണയിൽ വറുത്തോ പൊരിച്ചോ ഉപയോഗിച്ചാൽ പോഷക ഗുണങ്ങൾ കാര്യമായി നഷ്ടപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ കറിവച്ചു കഴിക്കുന്നതാണ് ആരോഗ്യത്തിന് ഉത്തമം. 

USDA കണക്കുപ്രകാരം 100 ഗ്രാം കോഴിയിറച്ചിയിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന പോഷകങ്ങൾ അല്ലെങ്കിൽ നിത്യേന  ആവശ്യമുള്ള പോഷകങ്ങളുടെ ശതമാനക്കണക്ക് (% Daily Value) താഴെ കൊടുക്കുന്നു. 

കാലറികൾ - 239

മൊത്തം കൊഴുപ്പ് - 14 g	(21%)

പൂരിത കൊഴുപ്പ് - 3.8 g	(19%)

സോഡിയം - 82 mg (3%)

പൊട്ടാസ്യം - 223 mg (6%)

പ്രോട്ടീൻ/ മാംസ്യം - 27 g (54%)

കാൽസ്യം - 1%

അയൺ -  7%

വിറ്റാമിൻ B6 - 20%	

കൊബലമിൻ -	5%

മഗ്നിഷ്യം -	5%	

USDA കണക്കുപ്രകാരം 100 ഗ്രാം ചിക്കൻ ബ്രെസ്റ്റിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന പോഷകങ്ങൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. 

കാലറി: 158

കൊഴുപ്പ്/ഫാറ്റ് : 3.24 g

പ്രോടീൻ/മാംസ്യം: 32.1 g

സോഡിയം: 47 mg

പൊട്ടാസ്യം: 343 mg

പന്റോതെനിക് ആസിഡ്: 1.58 mg

മഗ്‌നീഷ്യം: 32 mg

ഫോസ്ഫറസ്: 241 mg

സെലിനിയം: 32µg

== വിവിധയിനം മുട്ടക്കോഴികൾ, ഇറച്ചിക്കോഴികൾ ==
*  ഹൈ ലൈൻ ബ്രൗൺ - ഏറ്റവും അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള മുട്ടക്കോഴി. തവിട്ട് നിറം.  അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ ആസ്ഥാനമാക്കി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഹൈ ലൈൻ ഇന്റർനാഷണൽ എന്ന കമ്പനി വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത സങ്കരയിനം മുട്ട കോഴിയാണ് ഹൈ ലൈൻ ബ്രൗൺ (Hy-Line Brown). അത്യുത്പാദനശേഷിയുള്ള ഇവ വർഷത്തിൽ 360 വരെ ബ്രൗൺ നിറത്തിലുള്ള മുട്ടകൾ ഇടാറുണ്ട്. മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ പ്രത്യേക തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. സുരക്ഷിതമായ കൂടും ശുദ്ധജലവും ഉറപ്പാക്കുക. ഇന്ത്യയിൽ ശ്രീനിവാസ ഫാംസ് ഇവയുടെ വിതരണം നടത്തിയിരുന്നു.
*  ISA ബ്രൗൺ - ഫ്രാൻസിൽ ഉടലെടുത്ത അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള ഈ മുട്ടക്കോഴികൾ വർഷത്തിൽ 350 തവിട്ട് നിറത്തിലുള്ള മുട്ടകൾ വരെ ഇടാറുണ്ട്. തവിട്ട് നിറം. മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. സുരക്ഷിതമായ കൂടും ശുദ്ധജലവും ഉറപ്പാക്കുക.
*  ബിവി 380 - അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള ഒരു മുട്ടക്കോഴി ഇനം. തവിട്ട് നിറം. ഇന്ത്യയിലെ വെങ്കഡെശ്വര റിസർച്ച് ആൻഡ് ബ്രീഡിങ് ഫാം പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡ്  എന്ന കമ്പനി വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത കോഴിയാണ് BV 380. വർഷം ഏകദേശം 308  വരെ തവിട്ട് നിറമുള്ള മുട്ടകൾ ഇടുന്നു. ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ പ്രത്യേക തീറ്റ  ആവശ്യമാണ്. കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. സുരക്ഷിതമായ കൂടും ശുദ്ധജലവും ഉറപ്പാക്കുക.
* [[വൈറ്റ് ലഗോൺ|വൈറ്റ് ലഗോൺ (അതുല്യ വൈറ്റ്)]] - അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള വെളുത്ത നിറമുള്ള മുട്ടക്കോഴി ഇനം. ഇറ്റലിയിൽ ഉത്ഭവം. അവിടെ അമേരിക്ക, യുകെ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിലെത്തിയ ഇത് സങ്കരയിനം മുട്ടക്കൊഴിയായി മാറി. വർഷത്തിൽ ഏകദേശം 280-320  വെളുത്ത നിറമുള്ള മുട്ടകൾ വരെയിടുന്നു. അധികം ഭാരം വെക്കുന്ന കോഴിയല്ല. അതിനാൽ നായ തുടങ്ങിയ ശത്രുക്കളെ കണ്ടാൽ വേഗത്തിൽ ഓടാനും നന്നായി പറക്കാനും കഴിവുണ്ട് എന്നത് ഇതിന്റെ എടുത്തു പറയേണ്ട പ്രത്യേകതയാണ്. അതിനാൽ പറമ്പുകളിൽ തുറന്നു വിട്ടു വളർത്താനും അനുയോജ്യം. ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ തീറ്റ  ആവശ്യമാണ്. ഇവയുടെ തവിട്ട് നിറത്തിലുള്ള ബ്രൗൺ ലെഗോൺ ഇനവും നിലവിലുണ്ട്.  കേരളത്തിൽ വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത അതുല്യ വൈറ്റ് കോഴി വൈറ്റ് ലെഗോൺ സങ്കര ഇനമാണ്.
* കൈരളി - 250 തിലധികം മുട്ടകൾ ഇടുന്ന മുട്ടക്കോഴി. കേരളത്തിന്റെ തനതായ നാടൻ കോഴി ഇനങ്ങളെ ഉൾപ്പെടുത്തി വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത മുട്ട കോഴിയാണ് കൈരളി. കൊല്ലം ജില്ലയിൽ ഡോക്ടർ ശശിധരൻ പതിനൊന്ന് വ്യത്യസ്ത കോഴികളെ  ഉപയോഗിച്ച് വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത സങ്കരയിനം.  വൈറ്റ് ലെഗോൺ, ഓസ്ട്രലോർപ് തുടങ്ങിയ ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനം ഉള്ള കോഴികൾ, അസീൽ തുടങ്ങിയവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഉയർന്ന രോഗ പ്രജിരോധ ശേഷി, കുറഞ്ഞ തീറ്റ ചിലവ്, പറമ്പുകളിൽ തുറന്നു വിട്ടു വളർത്താൻ അനുയോജ്യം. നായ തുടങ്ങിയ ശത്രുക്കളുടെ ആക്രമണം ഉണ്ടായാൽ വേഗത്തിൽ ഓടാനും പറക്കാനും കഴിവുണ്ട്. ചെറിയ രീതിയിലുള്ള തീറ്റയും അടുക്കളയിലെ അവശിഷ്ടങ്ങളും നൽകി വളർത്താം. കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. സുരക്ഷിതമായ കൂടും ശുദ്ധജലവും ഉറപ്പാക്കുക.
* ഓസ്ട്രലോപ് - അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള ഒരു ഓസ്ട്രേലിയൻ മുട്ടക്കോഴി ഇനം. പൊതുവേ കറുത്ത നിറം. 250 മുതൽ 300 ബ്രൗൺ നിറമുള്ള മുട്ടകൾ വരെ പ്രതിവർഷം ഇടുന്നു. ചിലത് 360 തിന് മുകളിൽ മുട്ടകൾ ഇട്ടതായി കാണുന്നു. ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. സുരക്ഷിതമായ കൂടും ശുദ്ധജലവും ഉറപ്പാക്കുക.
*  റോഡ് ഐലൻഡ് റെഡ് - 250 മുതൽ 300 തവിട്ട് നിറമുള്ള മുട്ടകൾ പ്രതിവർഷം ഇടുന്നു. അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള ചുവന്ന നിറത്തിലുള്ള ഒരു മുട്ടക്കോഴി ഇനം. അമേരിക്കയിൽ ഉടലെടുത്ത ഇനം. ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്.
*  സോണാലി - 180 മുതൽ 240 മുട്ട വരെ വർഷത്തിൽ. റോഡ് ഐലൻഡ് റെഡ് പൂവൻ, ഫയോമി പിട എന്നിവയുടെ സങ്കരയിനം. മേല്പറഞ്ഞ രണ്ട്‌ ഇനങ്ങളുടെ ജനതിക ഗുണങ്ങൾ ഇവയിൽ കാണാം. ഫയോമിയുടെ കാണാനുള്ള ഭംഗി, ഉയർന്ന രോഗ പ്രതിരോധ ശേഷി, ചൂടുള്ള കാലാവസ്ഥയെ പ്രതിരോധിക്കാനുള്ള കഴിവ് എന്നിവയും റോഡ് ഐലൻഡ് റെഡ് കോഴിയുടെ ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനശേഷിയും ചേർന്ന സങ്കരം. തീറ്റ ചിലവ്  കുറവ്. വീടുകളിൽ വളർത്താൻ ഉത്തമം. ചെറിയ രീതിയിലുള്ള തീറ്റയും അടുക്കളയിലെ അവശിഷ്ടങ്ങളും നൽകി വളർത്താം. കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. സുരക്ഷിതമായ കൂടും ശുദ്ധജലവും ഉറപ്പാക്കുക.
*  ഈജിപ്ഷ്യൻ നാടൻ ഫയോമി-150 മുതൽ 200 മുട്ടകൾ വരെ പ്രതിവർഷം ഇടുന്നു. കാണാൻ ഭംഗി ഉള്ളതിനാൽ അലങ്കാര കോഴിയായും ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഈജിപ്ഷ്യൻ നാടൻ കോഴി ഇനം. ഉയർന്ന രോഗ പ്രതിരോധ ശേഷി. ചൂടുള്ള കാലാവസ്ഥയ്ക്ക് അനുയോജ്യം. ഇവ പൊതുവേ ഒന്നിടവിട്ട ദിവസങ്ങളിൽ മുട്ട ഇടുന്നു. അധികം ഭാരം ഉണ്ടാകാറില്ല. നായ പോലെയുള്ള ശത്രുക്കൾ ആക്രമിക്കാൻ ശ്രമിച്ചാൽ വേഗത്തിൽ ഓടാനും  പറക്കാനും കഴിവുണ്ട്. അതിനാൽ തുറന്നു വിട്ടു വളർത്താനും ഏറെ അനുയോജ്യം. തീറ്റ ചിലവ് കുറവ്.
*  ഗ്രാമശ്രീ കോഴികൾ:  കേരള കാർഷിക സർവ്വകലാശാല വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ഗ്രാമശ്രീ കോഴികൾ വർഷത്തിൽ 200 മുതൽ 260 വരെ മുട്ടകൾ തരുന്നു. അടുക്കളമുറ്റത്തെ കോഴിവളർത്തലിന് ഇത് മികച്ചതാണ്. നാലുമാസം കൊണ്ട് പൂവൻ കോഴികൾ ഒന്നര കിലോയിലധികം ഭാരത്തിലെത്തുന്നു. രോഗപ്രതിരോധ ശേഷി കൂടുതലാണ്. അഴിച്ചുവിട്ടും കൂട്ടിലിട്ടും ഒരുപോലെ വളർത്താം. ചെറിയ രീതിയിലുള്ള തീറ്റയും അടുക്കളയിലെ അവശിഷ്ടങ്ങളും നൽകി വളർത്താം. കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. സുരക്ഷിതമായ കൂടും ശുദ്ധജലവും ഉറപ്പാക്കുക.
*  ഗ്രാമ ലക്ഷ്മി -  അടുക്കളമുറ്റത്തെ കോഴിവളർത്തലിന് അനുയോജ്യമായി  വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത മികച്ച ഉത്പാദനക്ഷമതയുള്ള ഒരു സങ്കരയിനം മുട്ടക്കോഴിയാണ് ഗ്രാമ ലക്ഷ്മി അഥവാ അസ്ട്രോ വൈറ്റ്. ഓസ്ട്രലോർപ് പൂവനും വൈറ്റ് ലെഗോൺ പിടയും ഇണചേർത്തുണ്ടാക്കിയ അസ്ട്രോ വൈറ്റ് എന്ന ഈ മുട്ട കോഴികൾ വളർത്താൻ എളുപ്പമാണ്. വെളുപ്പിൽ കറുത്ത പുള്ളികൾ ഉള്ള തൂവലോട് കൂടിയ ഇവ പ്രതിവർഷം ഏകദേശം 220- 280 വരെ തവിട്ട് നിറത്തിലുള്ള മുട്ടകൾ ഇടാറുണ്ട്.
* [[ബ്രോയിലർ]] - പെട്ടെന്ന് വളർച്ച ഉണ്ടാകുന്ന ഇറച്ചി കോഴി ഇനം. പോഷക സമൃദ്ധമായ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിൽ വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ഇനം. കോർണിഷ് പൂവൻ കോഴികളും, വെളുത്ത പ്ലൈമൌത്ത് റോക്ക് ഇനവും ചേർന്ന സങ്കരയിനം. 
* [[ഗ്രാമപ്രിയ]]
* [[അസീൽ ]]

==അലങ്കാരക്കോഴികൾ==
*  കൊളമ്പിയൻ ബ്രഹ്മ- അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിൽ ഉടലെടുത്ത ഇനം. വലിയ ശരീരവും കാലുകളിൽ പോലും മനോഹരമായ തൂവലുകളും ഉള്ള കാഴ്ചയ്ക്ക് ഭംഗിയുള്ള  അലങ്കാര കോഴി. പ്രതിവർഷം ഏകദേശം 200 വലിയ മുട്ടകൾ വരെ ഇടുന്നു. പൂവൻ കോഴി അഞ്ച് കിലോയോളം ഭാരം വെക്കുന്നു. 
*  സിൽക്കി - ഭംഗിയുള്ള ചൈനീസ് കോഴി ഇനം. വർഷത്തിൽ ഏതാണ്ട് 120 മുട്ടകൾ വരെ ഇടുന്നു. 
*  ഈജിപ്ഷ്യൻ ഫയോമി- കാണാൻ ഭംഗിയുള്ള ഈജിപ്ഷ്യൻ നാടൻ കോഴി. പ്രതിവർഷം 150-200 മുട്ടകൾവരെ ഇടുന്നു. 
*  വയടട്ട്- അമേരിക്കൻ കോഴി ഇനം. മനോഹരമായ പുള്ളിയുള്ള തൂവലുകൾ. പ്രതിവർഷം ഏതാണ്ട് 200 മുട്ടകൾ വരെ ഇടുന്നു.  
*  പോളിഷ് ക്യാപ്- പോളണ്ടിൽ ഉടലെടുത്ത തൊപ്പിയുള്ള കോഴി ഇനം. മനോഹരമായ രൂപം. പ്രതിവർഷം 200 മുട്ടകൾവരെ ഇടുന്നു. 
*  അമേരിക്കൻ ബന്റം - മനോഹരമായ മറ്റൊരു കോഴി ഇനം. കാണാൻ ഭംഗിയുള്ള രൂപം. 

== കോഴി തീറ്റ ==
ഉയർന്ന അളവിൽ പ്രോട്ടീൻ, വിറ്റാമിനുകൾ, കാൽസ്യം തുടങ്ങിയ ധാതുക്കൾ എന്നിവ അടങ്ങിയ പ്രത്യേക തരം പോഷക സമൃദ്ധമായ കോഴി തീറ്റ വിപണിയിൽ ലഭ്യമാണ്. ഇവ ഒരു കോഴിയ്ക്ക് വേണ്ടുന്ന പോഷകങ്ങൾ ഉറപ്പ് വരുത്തുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് ഇറച്ചിക്കും മുട്ടയ്ക്കും വേണ്ടി വളർത്തുന്ന ഉയർന്ന ഉത്പാദനക്ഷമതയുള്ള കോഴികൾക്ക് നിശ്ചിത അളവിൽ ഇത്തരം തീറ്റ അത്യാവശ്യമാണ്. പല തരത്തിലുള്ള കോഴി തീറ്റകൾ ഇന്ന് വിപണിയിൽ ലഭ്യമാണ്.  

== കോഴി വളർത്തൽ ==
കോഴി വളർത്തൽ എന്നത് വരുമാനം നേടാൻ മാത്രമല്ല ഒരു വീട്ടിലെ ആവശ്യത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ നല്ല ആഹാരം ഉത്പാദിപ്പിക്കാനും  സഹായിക്കുന്ന ഒരു മികച്ച വഴിയാണ്. ഇതിനായി മികച്ച കോഴി ഇനങ്ങൾ, വൃത്തിയുള്ള നല്ലൊരു കൂട്, പോഷകസമൃദ്ധമായ തീറ്റ, കൃത്യമായ പ്രതിരോധ കുത്തിവയ്പ്പുകൾ എന്നിവ ആവശ്യമാണ്. 

കോഴികൾക്ക് വായു സഞ്ചാരമുള്ളതും, വെളിച്ചം കടക്കുന്നതും, നനവില്ലാത്തതുമായ കൂട് ഒരുക്കുക. രോഗങ്ങൾ വരാതിരിക്കാൻ കൂടും പരിസരവും എപ്പോഴും വൃത്തിയായി സൂക്ഷിക്കുക. ചെറിയ കുട്ടികൾക്കും വലിയ കോഴികൾക്കും ആവശ്യത്തിന് സ്ഥലമുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പുവരുത്തുക. 

ഗുണനിലവാരമുള്ള തീറ്റയും എപ്പോഴും ശുദ്ധമായ വെള്ളവും നൽകുക. വീട്ടിലെ ഭക്ഷണാവശിഷ്ടങ്ങൾ, ആവശ്യത്തിന് ധാന്യങ്ങളും, പച്ചക്കറി അവശിഷ്ടങ്ങളും, ഇലകളും നൽകാം. 

തുറന്ന് വിട്ടു വളർത്തുമ്പോൾ (ഫ്രീ റേഞ്ച് കോഴി വളർത്തൽ) കോഴികൾക്ക് സ്വാഭാവികമായി ഇര തേടാനും നടക്കാനും സ്വാതന്ത്ര്യം നൽകുന്ന ഒരു രീതിയാണ്. ഇതിൽ കോഴികൾക്ക് 10 ചതുരശ്രയടി സ്ഥലമെങ്കിലും പുറത്ത് മേയാൻ നൽകേണ്ടതുണ്ട്. ഇത് കോഴികളുടെ ആരോഗ്യം മെച്ചപ്പെടുത്താനും പോഷകസമൃദ്ധമായ മുട്ടകൾ ലഭിക്കാനും,  തീറ്റച്ചെലവ് കുറയ്ക്കാനും, മുട്ടയ്ക്കും ഇറച്ചിക്കും  സ്വാഭാവിക രുചി ഉണ്ടാകാനും ഈ രീതി നല്ലതാണ്. എന്നാൽ രാത്രിയിൽ സുരക്ഷിതമായി കൂടുകയറാൻ സൗകര്യം വേണം. 

നായ, കുറുക്കൻ, പരുന്തുകൾ തുടങ്ങിയ ശത്രുക്കൾ കോഴികൾക്ക് ഭീഷണിയാണ്. അതിനാൽ ഇവയിൽ  നിന്നും കോഴികൾക്ക് സംരക്ഷണം നൽകുക. കേരളത്തിൽ നായ ശല്യം കാരണം വീടുകളിൽ കോഴി വളർത്തൽ ഒഴിവാക്കുന്നവരുണ്ട്. എന്നാൽ പൊതുവേ ഭാരം കുറഞ്ഞ വൈറ്റ് ലെഗോൺ, കൈരളി, ഫയോമി, നാടൻ കോഴികൾ  പോലെയുള്ളവ നായ  പിടിക്കാൻ ശ്രമിച്ചാൽ വേഗത്തിൽ ഓടിയോ പറന്നോ രക്ഷപെടാൻ കഴിവുള്ളവയാണ്. അതിനാൽ തുറന്നു വിട്ടു വളർത്താൻ ഇവ അനുയോജ്യമാണ് എന്ന്‌ പറയാം. എപ്പോഴും ശുദ്ധജലവും അനുബന്ധ തീറ്റയും ഇടയ്ക്കിടെ നൽകുക. കൃഷിയിടങ്ങൾക്ക് നാശം വരാത്ത രീതിയിൽ വേലി കെട്ടി തിരിക്കുക. 

ഒരു വ്യക്തി അയാളുടെ [[ആരോഗ്യം|ആരോഗ്യകരമായ]] ജീവിതത്തിന് വേണ്ടി മുട്ടകൾ കഴിച്ചിരിക്കണം എന്നാണ് ആരോഗ്യ വിദഗ്ദർ നിർദേശിക്കുന്നത്. അതിനാൽ വീടുകളിലെ കോഴി വളർത്തൽ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കേണ്ട ഒന്നാണ്. 

രണ്ട്‌ മുതൽ പത്ത് വരെ കോഴികളെ വളർത്തുന്ന ചെറുകിട യൂണിറ്റുകളാണ് വീട്ടുമുറ്റത്തെ കോഴിവളർത്തലിന് അനുയോജ്യം.  ഉൽപാദനക്ഷമത കുറഞ്ഞ നാടൻ കോഴികൾക്ക് പകരം വീടുകൾക്ക് അനുയോജ്യമായ ഉൽപ്പാദനശേഷി കൂടിയ മുട്ട കോഴിയിനങ്ങൾ ഇന്ന് ലഭ്യമാണ്. തവിട്ടും, കറുപ്പും, വെളുപ്പും കലർന്ന ഗ്രാമശ്രീ, വെളുപ്പിൽ കറുത്തപുള്ളികളുള്ള ഗ്രാമലക്ഷ്മി (ആസ്ട്രോ വൈറ്റ്), കൈരളി, കാവേരി, കലിംഗ ബ്രൗൺ, സൊണാലി തുടങ്ങിയ കോഴി ഇനങ്ങൾ അടുക്കളമുറ്റങ്ങൾക്കു വേണ്ടി വികസിപ്പിച്ചവയാണ്. 

സ്വദേശിയും വിദേശിയുമായ വിവിധ കോഴിയിനങ്ങൾ തമ്മിൽ ജനിതക മിശ്രണം ചെയ്ത് ഉരിത്തിരിച്ചെടുത്ത ഈ സങ്കരയിനം കോഴികൾ അഞ്ച്-അഞ്ചര മാസം പ്രായമെത്തുമ്പോൾ മുട്ടയിടൽ ആരംഭിക്കും. ഒരു വർഷം ഏകദേശം 220 മുട്ടകൾ വരെ ഇവയിൽ നിന്നും കിട്ടും. ഒന്നര വർഷം പ്രായം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന ലാഭകരമായ മുടയുൽപ്പാദനകാലം കഴിഞ്ഞാൽ ഇവയെ ഇറച്ചിക്കായി ഉപയോഗിക്കുകയോ വിൽക്കുകയോ ചെയ്യാം. 

രണ്ട് മാസം പ്രായമെത്തിയ ആവശ്യമായ രോഗപ്രതിരോധ കുത്തിവെയ്പുകൾ നൽകിയ മുട്ടക്കോഴി കുഞ്ഞുങ്ങളെ വളർത്താനായി വാങ്ങുന്നതാണ് അഭികാമ്യം. സർക്കാർ അംഗീകൃത നഴ്സറികളിൽ നിന്നോ, ഫാമുകളിൽ നിന്നോ കോഴി കുഞ്ഞുങ്ങളെ വാങ്ങാം. 

വീട്ടുമുറ്റത്ത് അഴിച്ചുവിട്ട് വളർത്തുന്ന കോഴികൾക്ക് രാത്രി പാർപ്പിക്കുന്നതിന് വേണ്ടി തടിയും കമ്പിവലയും ഉപയോഗിച്ച് ലളിതമായ പാർപ്പിടം പണിയാം. യഥേഷ്ടം കാറ്റും വെളിച്ചവും കടക്കുന്ന സുരക്ഷിതമായ കൂടുകൾ വേണം നിർമിക്കേണ്ടത്. ഒരു കോഴിക്ക് നിൽക്കാൻ കൂട്ടിൽ ഒരു ചതുരശ്രയടി സ്ഥല സൗകര്യം നൽകണം. തറനിരപ്പിൽ നിന്ന് രണ്ടടി എങ്കിലും ഉയരത്തിൽ വേണം കൂട് ക്രമീകരിക്കേണ്ടത്. പുരയിടത്തിൽ പൂർണമായും തുറന്ന് വിട്ട് വളർത്താൻ സൗകര്യമില്ലെങ്കിൽ കൂടിന് ചുറ്റും വേലികെട്ടി തിരിച്ച് അതിനുള്ളിൽ തുറന്ന് വിട്ട് വളർത്താം. ഒരു കോഴിക്ക് പത്ത് ചതുരശ്രയടി സ്ഥലം എന്ന കണക്കിൽ പത്ത് കോഴികൾക്ക് 100 ചതുരശ്ര അടി സ്ഥലം വേലികെട്ടിനുള്ളിൽ നൽകണം. തീറ്റപാത്രങ്ങളും വെള്ളപാത്രങ്ങളും കൂട്ടിൽ തന്നെ ക്രമീകരിക്കാം. 

കോഴികൾക്ക് മുട്ടയിടുന്നതിനായി ഒരടി വീതം നീളത്തിലും വീതിയിലും അരയടി ഉയരത്തിലും കാർഡ് ബോർഡു കൊണ്ടോ മരം കൊണ്ടോ ഉള്ള നെസ്റ്റ് ബോക്സ് കൂട്ടിലോ വേലി കെട്ടിനുള്ളിലോ നിർമിക്കണം. നെസ്റ്റ് ബോക്സിനുള്ളിൽ വൈക്കോലോ ഉണക്കപ്പുല്ലോ ചകിരിയോ വിരിച്ച് വിരിപ്പൊരുക്കാം. അഞ്ച് കോഴികൾക്ക് ഒന്ന് എന്ന അനുപാതത്തിൽ വേണം നെസ്റ്റ് ബോക്സുകൾ ക്രമീകരിക്കേണ്ടത്. 

സ്ഥല പരിമിതിയുള്ളവർക്ക് കോഴികളെ മുറ്റത്തോ, മട്ടുപ്പാവിലെ വളർത്തുന്നതിനായി  തുരുമ്പെടുക്കാത്ത മോഡേൺ കൂടുകളും ഇന്നുണ്ട്. കുടിവെള്ള സൗകര്യമൊരുക്കാൻ കൂടിന് മുകളിൽ വാട്ടർ ടാങ്ക്, ഓട്ടോമാറ്റിക്ക് നിപ്പിൾ ഡ്രിങ്കർ സംവിധാനം, ഫീഡർ, എഗ്ഗർ ചാനൽ, കാഷ്ടം ശേഖരിക്കാൻ ട്രേ എന്നിവയെല്ലാം ഒരു കുടക്കീഴിൽ ഉൾക്കൊള്ളുന്നവയാണ് ഈ ഹൈടെക് കൂടുകൾ. വിലയൊരല്പം കൂടുമെങ്കിലും ഏറ്റവും ചുരുങ്ങിയ സ്ഥലത്ത് കോഴികളെ വളർത്താം എന്നതും ദീർഘകാലം ഈട് നിൽക്കുമെന്നതും ഈ കൂടുകളുടെ പ്രത്യേകതയാണ്. 

അത്യുൽപ്പാദനശേഷിയുള്ള ഹൈ ലൈൻ ബ്രൗൺ, ISA ബ്രൗൺ, BV 380, വൈറ്റ് ലെഗോൺ പോലുള്ള കോഴിയിനങ്ങളാണ് ഹൈടെക് കൂടുകൾക്ക് അനുയോജ്യം. 

ഒരു ദിവസം ഒരു കോഴിക്ക് വേണ്ടത് 100-120 ഗ്രാം വരെ തീറ്റയാണ്. അൽപ്പം കോഴി തീറ്റ അഥവാ ലയർ തീറ്റ (30 ഗ്രാം), വീട്ടിലെ മിച്ചാഹാരം, അടുക്കളയിൽ നിന്നുള്ള ഭക്ഷ്യ അവശിഷ്ടങ്ങൾ, വില കുറഞ്ഞ ധാന്യങ്ങൾ, തവിട്, പിണ്ണാക്ക്, പച്ചക്കറി അവശിഷ്ടങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം വീട്ടുവളപ്പിലെ കോഴികൾക്ക് ആഹാരമായി നൽകാം. ഒപ്പം മുറ്റത്തും, പറമ്പിലും അവർ സ്വയം ബാക്കി ആഹാരം കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്യും. അസോള, അഗത്തിച്ചീര, ചെമ്പരത്തിയില തുടങ്ങിയ പച്ചിലകളും, തീറ്റപ്പുല്ലും അരിഞ്ഞ് കോഴികൾക്ക് ഭക്ഷണം നൽകാം.

സങ്കരയിനം മുട്ടക്കോഴികൾക്ക് പ്രത്യേകമായുള്ള ലയർ തീറ്റ 30 ഗ്രാം വരെ ദിവസവും നൽകാവുന്നതാണ്. എന്നാൽ കൂടുകളിൽ പൂർണസമയം അടച്ചിട്ട് വളർത്തുന്ന ബിവി 380 പോലെയുള്ള കോഴികളുടെ അത്യുൽപ്പാദനക്ഷമത പൂർണമായും കൈവരിക്കണമെങ്കിൽ ദിവസം 100-120 ഗ്രാം ലയർ തീറ്റ നൽകേണ്ടതുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ അഴിച്ച് വിട്ട് വളർത്തുന്ന കോഴികളെ അപേക്ഷിച്ച് കൂട്ടിനുള്ളിലിട്ട് പരിപാലിക്കുന്ന കോഴികളെ വളർത്താൻ അല്പം ചിലവേറും. വീട്ടുമുറ്റത്ത് അഴിച്ച് വിട്ട് വളർത്തുന്ന കോഴികൾക്ക് ഓരോ രണ്ട് അല്ലെങ്കിൽ പരമാവധി മൂന്ന് മാസത്തെ ഇടവേളയിൽ വിരയിളക്കുന്നതിനായുള്ള മരുന്നുകൾ നൽകണം. മുട്ടയിടാൻ ആരംഭിക്കുന്നതിന് തൊട്ടുമുൻപ് 15-16 ആഴ്ച പ്രായം  കോഴിവസന്തക്കെതിരായ വാക്സിൻ കുത്തിവെയ്പ്പ് നൽകുകയും വേണം. {{CC|Gallus gallus domesticus}}

== ഇതും കാണുക ==
[[കാട്ടുകോഴി]]
== മറ്റ് കണ്ണികൾ ==

[[വർഗ്ഗം:വളർത്തുമൃഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കോഴികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഫാസിയാനിഡേ ജന്തുകുടുംബത്തിൽ പെട്ട പക്ഷികൾ]]
==അവലംബം==
{{Reflist}}

{{Bird-stub}}</text>
      <sha1>54y2hw4dhqhkggkyj1z8fav2i64o5bk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660872</id>
      <parentid>4660869</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T22:57:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vishkailas</username>
        <id>214655</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* അലങ്കാരക്കോഴികൾ */</comment>
      <origin>4660872</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="51154" sha1="lovs5kce9gdn6e913qocsgc9v4zi66w" xml:space="preserve">{{prettyurl|hen}}
{{Taxobox | name = കോഴി
 | status        = വളർത്തു പക്ഷി
 | image         = Male and female chicken sitting together.jpg
 | image_width   = 200px
 | image_caption = A [[rooster]] (left) and hen (right)
 | regnum        = [[Animal]]ia
 | phylum        = [[Chordate|Chordata]]
 | classis       = [[Bird|Aves]]
 | ordo          = [[Galliformes]]
 | familia       = [[Phasianidae]]
 | subfamilia    = [[Phasianinae]]
 | genus         = ''[[Junglefowl|Gallus]]''
 | species       = ''[[Red Junglefowl|Gallus gallus]]''
 | subspecies    = '''''Gallus gallus domesticus''''' &lt;br&gt; ([[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], 1758)
 | binomial      =
 | binomial_authority  =
 | synonyms = '''Chicken''' : [[Rooster|Cock]] or [[Rooster]] (m), Hen (f)
 }}

[[പക്ഷി|പക്ഷികളിൽ]] [[Phasianidae|ഫാസിയാനിഡ]] കുടുംബത്തിലെ ഉപകുടുംബമായ [[Phasianinae|ഫാസിയാനിനയിലെ]] ഒരിനമാണ് '''കോഴി'''(ഹിന്ദി:मुर्गा). ലോകമെമ്പാടും മനുഷ്യർ [[മുട്ട|മുട്ടക്കും]] [[ഇറച്ചി|ഇറച്ചിക്കുമായി]] വളർത്തുന്ന [[പക്ഷി|പക്ഷിയാണിത്]]. ഇവയുടെ [[മുട്ട]], ഇറച്ചി തുടങ്ങിയവ ഏറെ പോഷക സമൃദ്ധവും ആരോഗ്യകരവുമാണ് എന്ന്‌ ശാസ്ത്രം തെളിയിക്കുന്നു. പ്രോട്ടീൻ, വിറ്റാമിനുകൾ, ധാതുക്കൾ എന്നിവ ഉയർന്ന തോതിൽ കാണപ്പെടുന്നത് കൊണ്ടാണ് കോഴിയിറച്ചി, മുട്ട എന്നിവ പോഷകാഹാരം എന്ന്‌ പറയപ്പെടുന്നത്. കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ മെലിഞ്ഞ മാംസമായ കോഴിയിറച്ചിയിൽ അടങ്ങിയ  ഗുണമേന്മയുള്ള  പ്രോട്ടീൻ ശരീരത്തിന് നല്ല രീതിയിൽ ലഭ്യമാകുന്ന (Bioavailability) തരത്തിലുള്ളതാണ് എന്നതാണ് ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട ഗുണം. കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ മാംസമായതിനാൽ [[പ്രമേഹം|പ്രമേഹം,]] [[കൊളസ്ട്രോൾ|കൊളസ്ട്രോൾ,]] [[അമിതവണ്ണം]] പോലെയുള്ള തുടങ്ങിയ രോഗാവസ്ഥ ഉള്ളവർക്ക് പോലും കോഴിയിറച്ചി സുരക്ഷിതമായി ഉപയോഗിക്കാൻ സാധിക്കുന്നുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ [[ആരോഗ്യം]], ശാരീരിക ക്ഷമത അഥവാ ഫിറ്റ്നസ് തുടങ്ങിയവ നിലനിർത്താൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന പലരും കോഴിയിറച്ചി, മുട്ട തുടങ്ങിയവ ഉപയോഗിച്ചു കാണാറുണ്ട്. വളരുന്ന കുട്ടികൾ, ഗർഭിണികൾ, [[വ്യായാമം]] ചെയ്യുന്നവർ, ശാരീരിക അധ്വാനം ആവശ്യമുള്ള തൊഴിലുകൾ ചെയ്യുന്നവർ, അത്ലറ്റുകൾ തുടങ്ങിയവർ തങ്ങളുടെ പോഷക ലഭ്യതയ്‌ക്കായി കോഴി ഇറച്ചിയെ ആശ്രയിക്കാറുണ്ട്. എന്നാൽ മേല്പറഞ്ഞ വിഷയങ്ങളിൽ പലർക്കും ശരിയായ അറിവില്ല എന്നത് ഒരു വസ്തുതയാണ്.    

ചരിത്രപരമായി പറഞ്ഞാൽ ഇണക്കി വളർത്തപ്പെട്ട [[ചുവന്ന കാട്ടുകോഴി|ചുവന്ന കാട്ടുകോഴികളുടെ]] പിൻ തലമുറയാണ് ഇന്നു കാണുന്ന വളർത്തുകോഴികൾ. ഇന്ന് കാണുന്ന പല കോഴികളും സങ്കരയിനങ്ങളാണ്. സാധാരണ ഗതിയിൽ കോഴികൾ മുട്ടക്കോഴി, ഇറച്ചി കോഴി, അലങ്കാര കോഴി എന്നിങ്ങനെ പല രീതിയിൽ കാണപ്പെടുന്നു. അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള മുട്ടക്കോഴി ഇനങ്ങളാണ് ഹൈ ലൈൻ ബ്രൗൺ, ISA ബ്രൗൺ, ബി വി 380, [[വൈറ്റ് ലെഗോൺ|വൈറ്റ് ലെഗോൺ (അതുല്യ)]], ഓസ്ട്രലോർപ്, റോട് ഐലൻഡ് റെഡ്, കൈരളി, ഗ്രാമലക്ഷ്മി  തുടങ്ങിയവ. ഇവ ധാരാളം മുട്ടകൾ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു. എന്നാൽ [[ബ്രോയിലർ]] പെട്ടന്ന് വളർച്ച പ്രാപിക്കുന്ന ഇറച്ചി കോഴിയാണ്. മുട്ട കോഴികൾക്കും, ഇറച്ചി കോഴികൾക്കും പോഷക സമൃദ്ധമായ ആഹാരം ആവശ്യമാണ്. കാണാൻ മനോഹരിതയുള്ള അലങ്കാര കോഴി വർഗ്ഗത്തിൽ ഉൾപ്പെട്ട ഇനങ്ങളാണ് ബ്രഹ്മാ, സിൽക്കി മുതലായവ. ഈജിപ്റ്റിലെ നാടൻ കോഴിയിനമായ ഫയോമി, സോണാലി തുടങ്ങിയവ ഇന്ന്  കേരളത്തിൽ വളർത്തി വരുന്നുണ്ട്. കരിങ്കോഴി എന്നറിയപ്പെടുന്ന കറുത്ത നിറമുള്ള കടക്കനാത്  ഇന്ത്യയിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഒരു തദ്ദേശീയ കോഴി ഇനമാണ്.   

വൈറ്റ് ലെഗോൺ, സോണാലി, ഫയോമി പോലെയുള്ള ഇനങ്ങൾ അമിതമായി ഭാരം വെക്കുന്ന കോഴികൾ അല്ല. അതിനാൽ നായ പോലെയുള്ള ശത്രുക്കളെ കണ്ടാൽ  ഇവ പെട്ടന്ന് ഓടി രക്ഷപെടുകയോ പറക്കുകയോ ചെയ്യാൻ കഴിവുള്ളവയാണ്. അതിനാൽ പലരും ഇവയെ വീട്ടു മുറ്റത്ത് തുറന്നു വിട്ടു വളർത്താറുണ്ട്. ഇവ പലപ്പോഴും മരങ്ങൾ, മതിലുകൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ പറന്ന് കയറുന്നതായി കാണാം. കാഴ്ചയ്ക്ക് ഭംഗിയുള്ള സിൽവർ ഫയോമി പോലെയുള്ള ഇനങ്ങൾ അലങ്കാര കോഴികളായും വളർത്തുന്നു.      

സാധാരണ കോഴികളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി [[കാട]] പക്ഷി, [[ടർക്കി കോഴി]] ([[കൽക്കം]]), [[ഗിനിക്കോഴി]], [[അലങ്കാര കോഴികൾ]] തുടങ്ങിയ ഇനങ്ങളും കാണപ്പെടുന്നു. [[ടർക്കി കോഴി]] ([[കൽക്കം]]), [[ഗിനിക്കോഴി]] തുടങ്ങിയവ അലങ്കാരത്തിനായും, കൂടാതെ ഇവ പാമ്പ് പോലെയുള്ള ഇഴജന്തുക്കളുടെ ശത്രു ജീവികൾ കൂടിയായതിനാൽ  വീടിന്റെ പരിസരങ്ങളിലെ [[പാമ്പ്]] ശല്യം കുറയ്ക്കുവാൻ വേണ്ടിയും വളർത്താറുണ്ട്.   

[[File:കോഴി.ogv|thumb|കോഴി (വീഡീയോ)]]

== ഇണ ==
കോഴി വർഗത്തിൽ പെട്ട മിക്ക പക്ഷികൾക്കും ആൺ പക്ഷികൾക്ക് വളഞ്ഞ [[തൂവൽ]] ചേർന്ന അങ്കവാൽ ഉണ്ട്. കൂടതെ തലയിലെ ചുവന്ന് പൂവ്, ചുവന്ന താടി എന്നിവയും ഇവയുടെ ശാരീരിക പ്രത്യേകതകളാണ്. ഒരു പറ്റത്തിലെ മുഴുവൻ പിടകളോടും [[പൂവൻ കോഴി]] ഇണ ചേരും .

== പ്രത്യേകതകൾ ==
ഇവക്ക് പരിമിതമായ ദൂരം മാത്രമേ പറക്കാൻ സാധിക്കുകയുള്ളൂ. പ്രദേശങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് അന്നാട്ടിലെ നാടൻ ഇനങ്ങളുടെ രൂപത്തിൽ വ്യത്യാസം കാണുന്നു. അടയിരുന്ന് 21 ദിവസം ആകുമ്പോൾ മുട്ട  വിരിയും. അടയിരിക്കുന്നത് പെൺ കോഴികളാണ്. വിരിഞ്ഞ് കഴിഞ്ഞാൽ കുഞ്ഞുങ്ങളെ നന്നായി  ഇവ സംരക്ഷിക്കും. പിന്നീട് മുട്ട ഇടാൻ ആകുമ്പോൾ കുഞ്ഞുങ്ങളെ ഇവ ആട്ടി ഓടിക്കും. ആ സമയം പിറകിലെ പീലികൾ കൊഴിഞ്ഞു പോകുകയും ചെയ്യും. ശേഷം ഇവ മുട്ടയിടുന്നു. ഒരു നിശ്ചിത കാലാവധി മാത്രമേ ഇവ മുട്ടയിടുകയുള്ളു. മുട്ടയിട്ടു കഴിഞ്ഞാൽ ഇവ വീണ്ടും  പൊരുന്നുന്നു. അപ്പോൾ ഇവയെ വീണ്ടും അടവെയ്ക്കാം. ഇവയുടെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത  ഇവ കുഞ്ഞൂങ്ങളെ നന്നായി സംരക്ഷിക്കുമെന്നതാണ്. ഇന്ന് ജനങ്ങൾ  ഇത്തരം തനി നാടൻ കോഴികളെ ഒഴിവാക്കുന്നു.  ഇവയുടെ മുട്ട ചെറുതാണ്. ഇത്തരം കോഴികളുടെ എണ്ണം ദിനംപ്രതി കുറഞ്ഞു വരുന്നു. 

== ഉപയോഗം ==
[[പ്രമാണം:Chicken inside Chicken coop - IMG 3105.jpg|ലഘുചിത്രം|കൊഴികൾ കൊഴിക്കൂട്ടിനകത്ത്]]
മനുഷ്യർ കോഴിയെ വളർത്തുന്നത് പ്രധാനമായും [[കോഴിമുട്ട]], [[ഇറച്ചി]] എന്നിവയ്ക്കാണ്. കോഴി [[കാഷ്ടം]] വളമായി ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. കോഴികളെ തമ്മിൽ അങ്കം വെട്ടിക്കുന്നത് വിനോദവും വ്യവസായവുമാണ്. ഇതിന് പരിശീലിപ്പിച്ചെടുക്കുന്ന കോഴികളെ [[അങ്കക്കോഴി]]കൾ എന്നാണ് വിളിക്കാറ്. [[കോഴിയങ്കം]] [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] നിയമവിരുദ്ധമാണ്. 

ടർക്കി ([[കൽക്കം]]), ഗിനി മുതലായ കോഴികളെ പാമ്പ്‌ മുതലായ ജീവികളുടെ ശല്യത്തിൽ നിന്നും രക്ഷനേടുവാനായി വീടുകളിൽ വളർത്താറുണ്ട്. ടർക്കി, ഗിനി തുടങ്ങിയവ പാമ്പിന്റെ ശത്രു വർഗ്ഗങ്ങളാണ്. അതിനാൽ പാമ്പുകളെ കണ്ടാൽ ടർക്കി, ഗിനി തുടങ്ങിയ കോഴികൾ ഉച്ചത്തിൽ ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുകയും ആക്രമിക്കുകയും ചെയ്യാറുണ്ട്. ഇടത്തരം പാമ്പുകളെ വരെ ടർക്കി കോഴി ആഹാരമാക്കാറുണ്ട്. ഗിനിക്കോഴി പാമ്പുകളുടെയോ മറ്റു ഇഴജന്തുക്കളുടെയോ സാന്നിധ്യം കണ്ടാൽ ഉച്ചത്തിൽ ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുന്നവയും കൂട്ടമായി ആക്രമിക്കുകയും ചെയ്യാറുണ്ട്. ചെറിയ പാമ്പുകളെ ഇവ ആഹാരമാക്കുന്നു. അതിനാൽ ടർക്കി കോഴി, ഗിനി കോഴി എന്നിവ വളരുന്ന പറമ്പുകളിൽ പൊതുവേ പാമ്പ് പോലെയുള്ള ജീവികളുടെ ശല്യം കുറവാണ് എന്ന്‌ വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt;[http://www.mangalam.com/news/detail/130456-crime.html]|mangalam.com&lt;/ref&gt;

==കോഴിയിറച്ചിയിലെ പോഷകങ്ങൾ==
പൊതുവേ ലോകം മുഴുവൻ ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു ഇറച്ചിയാണ് കോഴിയിറച്ചി. പോഷകങ്ങളുടെ ഒരു മുഖ്യ ഉറവിടമാണ് കോഴി ഇറച്ചി. തൊലി നീക്കിയ കോഴി ഇറച്ചി കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞതും പോഷകങ്ങൾ നിറഞ്ഞതുമാണ്. ഇത് ആരോഗ്യത്തിന് ഗുണകരമാണ്. കോഴിയുടെ നെഞ്ചിലെ മാംസം അഥവാ ‘ചിക്കൻ ബ്രെസ്റ്റ്’ പോഷക സമൃദ്ധമാണ്. ഇതിൽ മാംസ്യം അഥവാ പ്രോടീൻ കൂടുതലും കൊഴുപ്പ് തീരെ കുറവുമാണ്. എന്നാൽ കോഴിക്കാൽ അഥവാ ‘ചിക്കൻ ലെഗ്’ കൊഴുപ്പ്  അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന ഭാഗമാണ്. അതിനാൽ ഉയർന്ന കൊളെസ്ട്രോൾ തുടങ്ങിയ രോഗാവസ്ഥയുള്ളവർ ഈ ഭാഗം കുറച്ചു മാത്രമേ ഉപയോഗിക്കാൻ പാടുള്ളു. കോഴിയുടെ എല്ലുകളിൽ (Bone marrow/Cartilage) കോളാജൻ എന്ന പോഷകം അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. എന്നാൽ കോഴിയിറച്ചി എണ്ണയിൽ വറുത്തോ പൊരിച്ചോ ഉപയോഗിച്ചാൽ പോഷക ഗുണങ്ങൾ കാര്യമായി നഷ്ടപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ കറിവച്ചു കഴിക്കുന്നതാണ് ആരോഗ്യത്തിന് ഉത്തമം. 

USDA കണക്കുപ്രകാരം 100 ഗ്രാം കോഴിയിറച്ചിയിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന പോഷകങ്ങൾ അല്ലെങ്കിൽ നിത്യേന  ആവശ്യമുള്ള പോഷകങ്ങളുടെ ശതമാനക്കണക്ക് (% Daily Value) താഴെ കൊടുക്കുന്നു. 

കാലറികൾ - 239

മൊത്തം കൊഴുപ്പ് - 14 g	(21%)

പൂരിത കൊഴുപ്പ് - 3.8 g	(19%)

സോഡിയം - 82 mg (3%)

പൊട്ടാസ്യം - 223 mg (6%)

പ്രോട്ടീൻ/ മാംസ്യം - 27 g (54%)

കാൽസ്യം - 1%

അയൺ -  7%

വിറ്റാമിൻ B6 - 20%	

കൊബലമിൻ -	5%

മഗ്നിഷ്യം -	5%	

USDA കണക്കുപ്രകാരം 100 ഗ്രാം ചിക്കൻ ബ്രെസ്റ്റിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന പോഷകങ്ങൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. 

കാലറി: 158

കൊഴുപ്പ്/ഫാറ്റ് : 3.24 g

പ്രോടീൻ/മാംസ്യം: 32.1 g

സോഡിയം: 47 mg

പൊട്ടാസ്യം: 343 mg

പന്റോതെനിക് ആസിഡ്: 1.58 mg

മഗ്‌നീഷ്യം: 32 mg

ഫോസ്ഫറസ്: 241 mg

സെലിനിയം: 32µg

== വിവിധയിനം മുട്ടക്കോഴികൾ, ഇറച്ചിക്കോഴികൾ ==
*  ഹൈ ലൈൻ ബ്രൗൺ - ഏറ്റവും അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള മുട്ടക്കോഴി. തവിട്ട് നിറം.  അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ ആസ്ഥാനമാക്കി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഹൈ ലൈൻ ഇന്റർനാഷണൽ എന്ന കമ്പനി വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത സങ്കരയിനം മുട്ട കോഴിയാണ് ഹൈ ലൈൻ ബ്രൗൺ (Hy-Line Brown). അത്യുത്പാദനശേഷിയുള്ള ഇവ വർഷത്തിൽ 360 വരെ ബ്രൗൺ നിറത്തിലുള്ള മുട്ടകൾ ഇടാറുണ്ട്. മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ പ്രത്യേക തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. സുരക്ഷിതമായ കൂടും ശുദ്ധജലവും ഉറപ്പാക്കുക. ഇന്ത്യയിൽ ശ്രീനിവാസ ഫാംസ് ഇവയുടെ വിതരണം നടത്തിയിരുന്നു.
*  ISA ബ്രൗൺ - ഫ്രാൻസിൽ ഉടലെടുത്ത അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള ഈ മുട്ടക്കോഴികൾ വർഷത്തിൽ 350 തവിട്ട് നിറത്തിലുള്ള മുട്ടകൾ വരെ ഇടാറുണ്ട്. തവിട്ട് നിറം. മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. സുരക്ഷിതമായ കൂടും ശുദ്ധജലവും ഉറപ്പാക്കുക.
*  ബിവി 380 - അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള ഒരു മുട്ടക്കോഴി ഇനം. തവിട്ട് നിറം. ഇന്ത്യയിലെ വെങ്കഡെശ്വര റിസർച്ച് ആൻഡ് ബ്രീഡിങ് ഫാം പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡ്  എന്ന കമ്പനി വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത കോഴിയാണ് BV 380. വർഷം ഏകദേശം 308  വരെ തവിട്ട് നിറമുള്ള മുട്ടകൾ ഇടുന്നു. ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ പ്രത്യേക തീറ്റ  ആവശ്യമാണ്. കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. സുരക്ഷിതമായ കൂടും ശുദ്ധജലവും ഉറപ്പാക്കുക.
* [[വൈറ്റ് ലഗോൺ|വൈറ്റ് ലഗോൺ (അതുല്യ വൈറ്റ്)]] - അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള വെളുത്ത നിറമുള്ള മുട്ടക്കോഴി ഇനം. ഇറ്റലിയിൽ ഉത്ഭവം. അവിടെ അമേരിക്ക, യുകെ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിലെത്തിയ ഇത് സങ്കരയിനം മുട്ടക്കൊഴിയായി മാറി. വർഷത്തിൽ ഏകദേശം 280-320  വെളുത്ത നിറമുള്ള മുട്ടകൾ വരെയിടുന്നു. അധികം ഭാരം വെക്കുന്ന കോഴിയല്ല. അതിനാൽ നായ തുടങ്ങിയ ശത്രുക്കളെ കണ്ടാൽ വേഗത്തിൽ ഓടാനും നന്നായി പറക്കാനും കഴിവുണ്ട് എന്നത് ഇതിന്റെ എടുത്തു പറയേണ്ട പ്രത്യേകതയാണ്. അതിനാൽ പറമ്പുകളിൽ തുറന്നു വിട്ടു വളർത്താനും അനുയോജ്യം. ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ തീറ്റ  ആവശ്യമാണ്. ഇവയുടെ തവിട്ട് നിറത്തിലുള്ള ബ്രൗൺ ലെഗോൺ ഇനവും നിലവിലുണ്ട്.  കേരളത്തിൽ വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത അതുല്യ വൈറ്റ് കോഴി വൈറ്റ് ലെഗോൺ സങ്കര ഇനമാണ്.
* കൈരളി - 250 തിലധികം മുട്ടകൾ ഇടുന്ന മുട്ടക്കോഴി. കേരളത്തിന്റെ തനതായ നാടൻ കോഴി ഇനങ്ങളെ ഉൾപ്പെടുത്തി വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത മുട്ട കോഴിയാണ് കൈരളി. കൊല്ലം ജില്ലയിൽ ഡോക്ടർ ശശിധരൻ പതിനൊന്ന് വ്യത്യസ്ത കോഴികളെ  ഉപയോഗിച്ച് വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത സങ്കരയിനം.  വൈറ്റ് ലെഗോൺ, ഓസ്ട്രലോർപ് തുടങ്ങിയ ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനം ഉള്ള കോഴികൾ, അസീൽ തുടങ്ങിയവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഉയർന്ന രോഗ പ്രജിരോധ ശേഷി, കുറഞ്ഞ തീറ്റ ചിലവ്, പറമ്പുകളിൽ തുറന്നു വിട്ടു വളർത്താൻ അനുയോജ്യം. നായ തുടങ്ങിയ ശത്രുക്കളുടെ ആക്രമണം ഉണ്ടായാൽ വേഗത്തിൽ ഓടാനും പറക്കാനും കഴിവുണ്ട്. ചെറിയ രീതിയിലുള്ള തീറ്റയും അടുക്കളയിലെ അവശിഷ്ടങ്ങളും നൽകി വളർത്താം. കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. സുരക്ഷിതമായ കൂടും ശുദ്ധജലവും ഉറപ്പാക്കുക.
* ഓസ്ട്രലോപ് - അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള ഒരു ഓസ്ട്രേലിയൻ മുട്ടക്കോഴി ഇനം. പൊതുവേ കറുത്ത നിറം. 250 മുതൽ 300 ബ്രൗൺ നിറമുള്ള മുട്ടകൾ വരെ പ്രതിവർഷം ഇടുന്നു. ചിലത് 360 തിന് മുകളിൽ മുട്ടകൾ ഇട്ടതായി കാണുന്നു. ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. സുരക്ഷിതമായ കൂടും ശുദ്ധജലവും ഉറപ്പാക്കുക.
*  റോഡ് ഐലൻഡ് റെഡ് - 250 മുതൽ 300 തവിട്ട് നിറമുള്ള മുട്ടകൾ പ്രതിവർഷം ഇടുന്നു. അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള ചുവന്ന നിറത്തിലുള്ള ഒരു മുട്ടക്കോഴി ഇനം. അമേരിക്കയിൽ ഉടലെടുത്ത ഇനം. ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്.
*  സോണാലി - 180 മുതൽ 240 മുട്ട വരെ വർഷത്തിൽ. റോഡ് ഐലൻഡ് റെഡ് പൂവൻ, ഫയോമി പിട എന്നിവയുടെ സങ്കരയിനം. മേല്പറഞ്ഞ രണ്ട്‌ ഇനങ്ങളുടെ ജനതിക ഗുണങ്ങൾ ഇവയിൽ കാണാം. ഫയോമിയുടെ കാണാനുള്ള ഭംഗി, ഉയർന്ന രോഗ പ്രതിരോധ ശേഷി, ചൂടുള്ള കാലാവസ്ഥയെ പ്രതിരോധിക്കാനുള്ള കഴിവ് എന്നിവയും റോഡ് ഐലൻഡ് റെഡ് കോഴിയുടെ ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനശേഷിയും ചേർന്ന സങ്കരം. തീറ്റ ചിലവ്  കുറവ്. വീടുകളിൽ വളർത്താൻ ഉത്തമം. ചെറിയ രീതിയിലുള്ള തീറ്റയും അടുക്കളയിലെ അവശിഷ്ടങ്ങളും നൽകി വളർത്താം. കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. സുരക്ഷിതമായ കൂടും ശുദ്ധജലവും ഉറപ്പാക്കുക.
*  ഈജിപ്ഷ്യൻ നാടൻ ഫയോമി-150 മുതൽ 200 മുട്ടകൾ വരെ പ്രതിവർഷം ഇടുന്നു. കാണാൻ ഭംഗി ഉള്ളതിനാൽ അലങ്കാര കോഴിയായും ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഈജിപ്ഷ്യൻ നാടൻ കോഴി ഇനം. ഉയർന്ന രോഗ പ്രതിരോധ ശേഷി. ചൂടുള്ള കാലാവസ്ഥയ്ക്ക് അനുയോജ്യം. ഇവ പൊതുവേ ഒന്നിടവിട്ട ദിവസങ്ങളിൽ മുട്ട ഇടുന്നു. അധികം ഭാരം ഉണ്ടാകാറില്ല. നായ പോലെയുള്ള ശത്രുക്കൾ ആക്രമിക്കാൻ ശ്രമിച്ചാൽ വേഗത്തിൽ ഓടാനും  പറക്കാനും കഴിവുണ്ട്. അതിനാൽ തുറന്നു വിട്ടു വളർത്താനും ഏറെ അനുയോജ്യം. തീറ്റ ചിലവ് കുറവ്.
*  ഗ്രാമശ്രീ കോഴികൾ:  കേരള കാർഷിക സർവ്വകലാശാല വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ഗ്രാമശ്രീ കോഴികൾ വർഷത്തിൽ 200 മുതൽ 260 വരെ മുട്ടകൾ തരുന്നു. അടുക്കളമുറ്റത്തെ കോഴിവളർത്തലിന് ഇത് മികച്ചതാണ്. നാലുമാസം കൊണ്ട് പൂവൻ കോഴികൾ ഒന്നര കിലോയിലധികം ഭാരത്തിലെത്തുന്നു. രോഗപ്രതിരോധ ശേഷി കൂടുതലാണ്. അഴിച്ചുവിട്ടും കൂട്ടിലിട്ടും ഒരുപോലെ വളർത്താം. ചെറിയ രീതിയിലുള്ള തീറ്റയും അടുക്കളയിലെ അവശിഷ്ടങ്ങളും നൽകി വളർത്താം. കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. സുരക്ഷിതമായ കൂടും ശുദ്ധജലവും ഉറപ്പാക്കുക.
*  ഗ്രാമ ലക്ഷ്മി -  അടുക്കളമുറ്റത്തെ കോഴിവളർത്തലിന് അനുയോജ്യമായി  വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത മികച്ച ഉത്പാദനക്ഷമതയുള്ള ഒരു സങ്കരയിനം മുട്ടക്കോഴിയാണ് ഗ്രാമ ലക്ഷ്മി അഥവാ അസ്ട്രോ വൈറ്റ്. ഓസ്ട്രലോർപ് പൂവനും വൈറ്റ് ലെഗോൺ പിടയും ഇണചേർത്തുണ്ടാക്കിയ അസ്ട്രോ വൈറ്റ് എന്ന ഈ മുട്ട കോഴികൾ വളർത്താൻ എളുപ്പമാണ്. വെളുപ്പിൽ കറുത്ത പുള്ളികൾ ഉള്ള തൂവലോട് കൂടിയ ഇവ പ്രതിവർഷം ഏകദേശം 220- 280 വരെ തവിട്ട് നിറത്തിലുള്ള മുട്ടകൾ ഇടാറുണ്ട്.
* [[ബ്രോയിലർ]] - പെട്ടെന്ന് വളർച്ച ഉണ്ടാകുന്ന ഇറച്ചി കോഴി ഇനം. പോഷക സമൃദ്ധമായ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിൽ വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ഇനം. കോർണിഷ് പൂവൻ കോഴികളും, വെളുത്ത പ്ലൈമൌത്ത് റോക്ക് ഇനവും ചേർന്ന സങ്കരയിനം. 
* [[ഗ്രാമപ്രിയ]]
* [[അസീൽ ]]

==അലങ്കാരക്കോഴികൾ==
*  കൊളമ്പിയൻ ബ്രഹ്മ- അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിൽ ഉടലെടുത്ത ഇനം. വലിയ ശരീരവും കാലുകളിൽ പോലും മനോഹരമായ തൂവലുകളും ഉള്ള കാഴ്ചയ്ക്ക് ഭംഗിയുള്ള  അലങ്കാര കോഴി. പ്രതിവർഷം ഏകദേശം 200 വലിയ മുട്ടകൾ വരെ ഇടുന്നു. പൂവൻ കോഴി അഞ്ച് കിലോയോളം ഭാരം വെക്കുന്നു. 
*  സിൽക്കി - ഭംഗിയുള്ള ചൈനീസ് കോഴി ഇനം. വർഷത്തിൽ ഏതാണ്ട് 120 മുട്ടകൾ വരെ ഇടുന്നു. 
*  ഈജിപ്ഷ്യൻ ഫയോമി- കാണാൻ ഭംഗിയുള്ള ഈജിപ്ഷ്യൻ നാടൻ കോഴി. പ്രതിവർഷം 150-200 മുട്ടകൾവരെ ഇടുന്നു. 
*  വയടട്ട്- അമേരിക്കൻ കോഴി ഇനം. മനോഹരമായ പുള്ളിയുള്ള തൂവലുകൾ. പ്രതിവർഷം ഏതാണ്ട് 200 മുട്ടകൾ വരെ ഇടുന്നു.  
*  പോളിഷ് ക്യാപ്- പോളണ്ടിൽ ഉടലെടുത്ത തൊപ്പിയുള്ള കോഴി ഇനം. മനോഹരമായ രൂപം. പ്രതിവർഷം 200 മുട്ടകൾവരെ ഇടുന്നു. 
*  അമേരിക്കൻ ബന്റം - മനോഹരമായ മറ്റൊരു കോഴി ഇനം. കാണാൻ ഭംഗിയുള്ള രൂപം. 
*  സെറാമ - മലേഷ്യൻ സെറാമ ഭംഗിയുള്ള ചെറിയ കോഴി ഇനമാണ്. ഇതൊരു ചെറിയ പോര് കോഴി ഇനമായും കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. 
*  അസീൽ - പോരുകോഴി. തമിഴ് നാട്, ആന്ധ്രാ പ്രദേശ് പോലെയുള്ള സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ കോഴി പോരിന് ഉപയോഗിക്കുന്നു. ശക്തമായ ശരീരം. തത്തയോട് സാമ്യമുള്ള ചുണ്ടുകൾ. വർഷത്തിൽ പരമാവധി 60-70 മുട്ടകൾവരെ ഇടാറുണ്ട്. 

== കോഴി തീറ്റ ==
ഉയർന്ന അളവിൽ പ്രോട്ടീൻ, വിറ്റാമിനുകൾ, കാൽസ്യം തുടങ്ങിയ ധാതുക്കൾ എന്നിവ അടങ്ങിയ പ്രത്യേക തരം പോഷക സമൃദ്ധമായ കോഴി തീറ്റ വിപണിയിൽ ലഭ്യമാണ്. ഇവ ഒരു കോഴിയ്ക്ക് വേണ്ടുന്ന പോഷകങ്ങൾ ഉറപ്പ് വരുത്തുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് ഇറച്ചിക്കും മുട്ടയ്ക്കും വേണ്ടി വളർത്തുന്ന ഉയർന്ന ഉത്പാദനക്ഷമതയുള്ള കോഴികൾക്ക് നിശ്ചിത അളവിൽ ഇത്തരം തീറ്റ അത്യാവശ്യമാണ്. പല തരത്തിലുള്ള കോഴി തീറ്റകൾ ഇന്ന് വിപണിയിൽ ലഭ്യമാണ്.  

== കോഴി വളർത്തൽ ==
കോഴി വളർത്തൽ എന്നത് വരുമാനം നേടാൻ മാത്രമല്ല ഒരു വീട്ടിലെ ആവശ്യത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ നല്ല ആഹാരം ഉത്പാദിപ്പിക്കാനും  സഹായിക്കുന്ന ഒരു മികച്ച വഴിയാണ്. ഇതിനായി മികച്ച കോഴി ഇനങ്ങൾ, വൃത്തിയുള്ള നല്ലൊരു കൂട്, പോഷകസമൃദ്ധമായ തീറ്റ, കൃത്യമായ പ്രതിരോധ കുത്തിവയ്പ്പുകൾ എന്നിവ ആവശ്യമാണ്. 

കോഴികൾക്ക് വായു സഞ്ചാരമുള്ളതും, വെളിച്ചം കടക്കുന്നതും, നനവില്ലാത്തതുമായ കൂട് ഒരുക്കുക. രോഗങ്ങൾ വരാതിരിക്കാൻ കൂടും പരിസരവും എപ്പോഴും വൃത്തിയായി സൂക്ഷിക്കുക. ചെറിയ കുട്ടികൾക്കും വലിയ കോഴികൾക്കും ആവശ്യത്തിന് സ്ഥലമുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പുവരുത്തുക. 

ഗുണനിലവാരമുള്ള തീറ്റയും എപ്പോഴും ശുദ്ധമായ വെള്ളവും നൽകുക. വീട്ടിലെ ഭക്ഷണാവശിഷ്ടങ്ങൾ, ആവശ്യത്തിന് ധാന്യങ്ങളും, പച്ചക്കറി അവശിഷ്ടങ്ങളും, ഇലകളും നൽകാം. 

തുറന്ന് വിട്ടു വളർത്തുമ്പോൾ (ഫ്രീ റേഞ്ച് കോഴി വളർത്തൽ) കോഴികൾക്ക് സ്വാഭാവികമായി ഇര തേടാനും നടക്കാനും സ്വാതന്ത്ര്യം നൽകുന്ന ഒരു രീതിയാണ്. ഇതിൽ കോഴികൾക്ക് 10 ചതുരശ്രയടി സ്ഥലമെങ്കിലും പുറത്ത് മേയാൻ നൽകേണ്ടതുണ്ട്. ഇത് കോഴികളുടെ ആരോഗ്യം മെച്ചപ്പെടുത്താനും പോഷകസമൃദ്ധമായ മുട്ടകൾ ലഭിക്കാനും,  തീറ്റച്ചെലവ് കുറയ്ക്കാനും, മുട്ടയ്ക്കും ഇറച്ചിക്കും  സ്വാഭാവിക രുചി ഉണ്ടാകാനും ഈ രീതി നല്ലതാണ്. എന്നാൽ രാത്രിയിൽ സുരക്ഷിതമായി കൂടുകയറാൻ സൗകര്യം വേണം. 

നായ, കുറുക്കൻ, പരുന്തുകൾ തുടങ്ങിയ ശത്രുക്കൾ കോഴികൾക്ക് ഭീഷണിയാണ്. അതിനാൽ ഇവയിൽ  നിന്നും കോഴികൾക്ക് സംരക്ഷണം നൽകുക. കേരളത്തിൽ നായ ശല്യം കാരണം വീടുകളിൽ കോഴി വളർത്തൽ ഒഴിവാക്കുന്നവരുണ്ട്. എന്നാൽ പൊതുവേ ഭാരം കുറഞ്ഞ വൈറ്റ് ലെഗോൺ, കൈരളി, ഫയോമി, നാടൻ കോഴികൾ  പോലെയുള്ളവ നായ  പിടിക്കാൻ ശ്രമിച്ചാൽ വേഗത്തിൽ ഓടിയോ പറന്നോ രക്ഷപെടാൻ കഴിവുള്ളവയാണ്. അതിനാൽ തുറന്നു വിട്ടു വളർത്താൻ ഇവ അനുയോജ്യമാണ് എന്ന്‌ പറയാം. എപ്പോഴും ശുദ്ധജലവും അനുബന്ധ തീറ്റയും ഇടയ്ക്കിടെ നൽകുക. കൃഷിയിടങ്ങൾക്ക് നാശം വരാത്ത രീതിയിൽ വേലി കെട്ടി തിരിക്കുക. 

ഒരു വ്യക്തി അയാളുടെ [[ആരോഗ്യം|ആരോഗ്യകരമായ]] ജീവിതത്തിന് വേണ്ടി മുട്ടകൾ കഴിച്ചിരിക്കണം എന്നാണ് ആരോഗ്യ വിദഗ്ദർ നിർദേശിക്കുന്നത്. അതിനാൽ വീടുകളിലെ കോഴി വളർത്തൽ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കേണ്ട ഒന്നാണ്. 

രണ്ട്‌ മുതൽ പത്ത് വരെ കോഴികളെ വളർത്തുന്ന ചെറുകിട യൂണിറ്റുകളാണ് വീട്ടുമുറ്റത്തെ കോഴിവളർത്തലിന് അനുയോജ്യം.  ഉൽപാദനക്ഷമത കുറഞ്ഞ നാടൻ കോഴികൾക്ക് പകരം വീടുകൾക്ക് അനുയോജ്യമായ ഉൽപ്പാദനശേഷി കൂടിയ മുട്ട കോഴിയിനങ്ങൾ ഇന്ന് ലഭ്യമാണ്. തവിട്ടും, കറുപ്പും, വെളുപ്പും കലർന്ന ഗ്രാമശ്രീ, വെളുപ്പിൽ കറുത്തപുള്ളികളുള്ള ഗ്രാമലക്ഷ്മി (ആസ്ട്രോ വൈറ്റ്), കൈരളി, കാവേരി, കലിംഗ ബ്രൗൺ, സൊണാലി തുടങ്ങിയ കോഴി ഇനങ്ങൾ അടുക്കളമുറ്റങ്ങൾക്കു വേണ്ടി വികസിപ്പിച്ചവയാണ്. 

സ്വദേശിയും വിദേശിയുമായ വിവിധ കോഴിയിനങ്ങൾ തമ്മിൽ ജനിതക മിശ്രണം ചെയ്ത് ഉരിത്തിരിച്ചെടുത്ത ഈ സങ്കരയിനം കോഴികൾ അഞ്ച്-അഞ്ചര മാസം പ്രായമെത്തുമ്പോൾ മുട്ടയിടൽ ആരംഭിക്കും. ഒരു വർഷം ഏകദേശം 220 മുട്ടകൾ വരെ ഇവയിൽ നിന്നും കിട്ടും. ഒന്നര വർഷം പ്രായം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന ലാഭകരമായ മുടയുൽപ്പാദനകാലം കഴിഞ്ഞാൽ ഇവയെ ഇറച്ചിക്കായി ഉപയോഗിക്കുകയോ വിൽക്കുകയോ ചെയ്യാം. 

രണ്ട് മാസം പ്രായമെത്തിയ ആവശ്യമായ രോഗപ്രതിരോധ കുത്തിവെയ്പുകൾ നൽകിയ മുട്ടക്കോഴി കുഞ്ഞുങ്ങളെ വളർത്താനായി വാങ്ങുന്നതാണ് അഭികാമ്യം. സർക്കാർ അംഗീകൃത നഴ്സറികളിൽ നിന്നോ, ഫാമുകളിൽ നിന്നോ കോഴി കുഞ്ഞുങ്ങളെ വാങ്ങാം. 

വീട്ടുമുറ്റത്ത് അഴിച്ചുവിട്ട് വളർത്തുന്ന കോഴികൾക്ക് രാത്രി പാർപ്പിക്കുന്നതിന് വേണ്ടി തടിയും കമ്പിവലയും ഉപയോഗിച്ച് ലളിതമായ പാർപ്പിടം പണിയാം. യഥേഷ്ടം കാറ്റും വെളിച്ചവും കടക്കുന്ന സുരക്ഷിതമായ കൂടുകൾ വേണം നിർമിക്കേണ്ടത്. ഒരു കോഴിക്ക് നിൽക്കാൻ കൂട്ടിൽ ഒരു ചതുരശ്രയടി സ്ഥല സൗകര്യം നൽകണം. തറനിരപ്പിൽ നിന്ന് രണ്ടടി എങ്കിലും ഉയരത്തിൽ വേണം കൂട് ക്രമീകരിക്കേണ്ടത്. പുരയിടത്തിൽ പൂർണമായും തുറന്ന് വിട്ട് വളർത്താൻ സൗകര്യമില്ലെങ്കിൽ കൂടിന് ചുറ്റും വേലികെട്ടി തിരിച്ച് അതിനുള്ളിൽ തുറന്ന് വിട്ട് വളർത്താം. ഒരു കോഴിക്ക് പത്ത് ചതുരശ്രയടി സ്ഥലം എന്ന കണക്കിൽ പത്ത് കോഴികൾക്ക് 100 ചതുരശ്ര അടി സ്ഥലം വേലികെട്ടിനുള്ളിൽ നൽകണം. തീറ്റപാത്രങ്ങളും വെള്ളപാത്രങ്ങളും കൂട്ടിൽ തന്നെ ക്രമീകരിക്കാം. 

കോഴികൾക്ക് മുട്ടയിടുന്നതിനായി ഒരടി വീതം നീളത്തിലും വീതിയിലും അരയടി ഉയരത്തിലും കാർഡ് ബോർഡു കൊണ്ടോ മരം കൊണ്ടോ ഉള്ള നെസ്റ്റ് ബോക്സ് കൂട്ടിലോ വേലി കെട്ടിനുള്ളിലോ നിർമിക്കണം. നെസ്റ്റ് ബോക്സിനുള്ളിൽ വൈക്കോലോ ഉണക്കപ്പുല്ലോ ചകിരിയോ വിരിച്ച് വിരിപ്പൊരുക്കാം. അഞ്ച് കോഴികൾക്ക് ഒന്ന് എന്ന അനുപാതത്തിൽ വേണം നെസ്റ്റ് ബോക്സുകൾ ക്രമീകരിക്കേണ്ടത്. 

സ്ഥല പരിമിതിയുള്ളവർക്ക് കോഴികളെ മുറ്റത്തോ, മട്ടുപ്പാവിലെ വളർത്തുന്നതിനായി  തുരുമ്പെടുക്കാത്ത മോഡേൺ കൂടുകളും ഇന്നുണ്ട്. കുടിവെള്ള സൗകര്യമൊരുക്കാൻ കൂടിന് മുകളിൽ വാട്ടർ ടാങ്ക്, ഓട്ടോമാറ്റിക്ക് നിപ്പിൾ ഡ്രിങ്കർ സംവിധാനം, ഫീഡർ, എഗ്ഗർ ചാനൽ, കാഷ്ടം ശേഖരിക്കാൻ ട്രേ എന്നിവയെല്ലാം ഒരു കുടക്കീഴിൽ ഉൾക്കൊള്ളുന്നവയാണ് ഈ ഹൈടെക് കൂടുകൾ. വിലയൊരല്പം കൂടുമെങ്കിലും ഏറ്റവും ചുരുങ്ങിയ സ്ഥലത്ത് കോഴികളെ വളർത്താം എന്നതും ദീർഘകാലം ഈട് നിൽക്കുമെന്നതും ഈ കൂടുകളുടെ പ്രത്യേകതയാണ്. 

അത്യുൽപ്പാദനശേഷിയുള്ള ഹൈ ലൈൻ ബ്രൗൺ, ISA ബ്രൗൺ, BV 380, വൈറ്റ് ലെഗോൺ പോലുള്ള കോഴിയിനങ്ങളാണ് ഹൈടെക് കൂടുകൾക്ക് അനുയോജ്യം. 

ഒരു ദിവസം ഒരു കോഴിക്ക് വേണ്ടത് 100-120 ഗ്രാം വരെ തീറ്റയാണ്. അൽപ്പം കോഴി തീറ്റ അഥവാ ലയർ തീറ്റ (30 ഗ്രാം), വീട്ടിലെ മിച്ചാഹാരം, അടുക്കളയിൽ നിന്നുള്ള ഭക്ഷ്യ അവശിഷ്ടങ്ങൾ, വില കുറഞ്ഞ ധാന്യങ്ങൾ, തവിട്, പിണ്ണാക്ക്, പച്ചക്കറി അവശിഷ്ടങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം വീട്ടുവളപ്പിലെ കോഴികൾക്ക് ആഹാരമായി നൽകാം. ഒപ്പം മുറ്റത്തും, പറമ്പിലും അവർ സ്വയം ബാക്കി ആഹാരം കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്യും. അസോള, അഗത്തിച്ചീര, ചെമ്പരത്തിയില തുടങ്ങിയ പച്ചിലകളും, തീറ്റപ്പുല്ലും അരിഞ്ഞ് കോഴികൾക്ക് ഭക്ഷണം നൽകാം.

സങ്കരയിനം മുട്ടക്കോഴികൾക്ക് പ്രത്യേകമായുള്ള ലയർ തീറ്റ 30 ഗ്രാം വരെ ദിവസവും നൽകാവുന്നതാണ്. എന്നാൽ കൂടുകളിൽ പൂർണസമയം അടച്ചിട്ട് വളർത്തുന്ന ബിവി 380 പോലെയുള്ള കോഴികളുടെ അത്യുൽപ്പാദനക്ഷമത പൂർണമായും കൈവരിക്കണമെങ്കിൽ ദിവസം 100-120 ഗ്രാം ലയർ തീറ്റ നൽകേണ്ടതുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ അഴിച്ച് വിട്ട് വളർത്തുന്ന കോഴികളെ അപേക്ഷിച്ച് കൂട്ടിനുള്ളിലിട്ട് പരിപാലിക്കുന്ന കോഴികളെ വളർത്താൻ അല്പം ചിലവേറും. വീട്ടുമുറ്റത്ത് അഴിച്ച് വിട്ട് വളർത്തുന്ന കോഴികൾക്ക് ഓരോ രണ്ട് അല്ലെങ്കിൽ പരമാവധി മൂന്ന് മാസത്തെ ഇടവേളയിൽ വിരയിളക്കുന്നതിനായുള്ള മരുന്നുകൾ നൽകണം. മുട്ടയിടാൻ ആരംഭിക്കുന്നതിന് തൊട്ടുമുൻപ് 15-16 ആഴ്ച പ്രായം  കോഴിവസന്തക്കെതിരായ വാക്സിൻ കുത്തിവെയ്പ്പ് നൽകുകയും വേണം. {{CC|Gallus gallus domesticus}}

== ഇതും കാണുക ==
[[കാട്ടുകോഴി]]
== മറ്റ് കണ്ണികൾ ==

[[വർഗ്ഗം:വളർത്തുമൃഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കോഴികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഫാസിയാനിഡേ ജന്തുകുടുംബത്തിൽ പെട്ട പക്ഷികൾ]]
==അവലംബം==
{{Reflist}}

{{Bird-stub}}</text>
      <sha1>lovs5kce9gdn6e913qocsgc9v4zi66w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>അനന്തഭദ്രം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>20286</id>
    <revision>
      <id>4661008</id>
      <parentid>4575938</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T06:20:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-45830-16</username>
        <id>221905</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>4661008</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13682" sha1="2gxtl59zyfglf81p5c882zd9e0prl8v" xml:space="preserve">{{prettyurl|Anantabhadram}}
&lt;!--{{നാനാർത്ഥം|അനന്തഭദ്രം}}--&gt;
{{Infobox film
| name           = അനന്തഭദ്രം
| image          = AnanthabhadramPoster.jpg
| caption        = പോസ്റ്റർ
| director       = [[സന്തോഷ് ശിവൻ]]
| writer         = സുനിൽ പരമേശ്വരൻ
| starring       = [[പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]]&lt;br /&gt;[[കാവ്യ മാധവൻ]]&lt;br /&gt; [[മനോജ്‌ കെ. ജയൻ]] &lt;br /&gt;  [[റിയ സെൻ]]&lt;br /&gt; [[കലാഭവൻ മണി]]&lt;br /&gt; [[ബിജു മേനോൻ]]&lt;br /&gt; [[രേവതി]]&lt;br /&gt; [[കൊച്ചിൻ ഹനീഫ]]
| producer       = [[മണിയൻപിള്ള രാജു]]&lt;br /&gt; അജയചന്ദ്രൻ നായർ&lt;br /&gt; രഘുചന്ദ്രൻ നായർ (ശ്രീ ഭദ്രാ പിച്ചേഴ്സ്)
| distributor    = വിശാഖ റിലീസ്
| music          = [[എം.ജി. രാധാകൃഷ്ണൻ]]
| lyrics         = [[ഗിരീഷ് പുത്തഞ്ചേരി]]
| cinematography = സന്തോഷ് ശിവൻ
| editing        = [[എ. ശ്രീകർ പ്രസാദ്]]
| released       = 2005 നവംബർ 4
| runtime        = 130 മിനിറ്റ്
| language       = [[മലയാളം]]
| country        = [[ഇന്ത്യ]]
| budget         = 
}}
[[സന്തോഷ് ശിവൻ]] സംവിധാനം ചെയ്ത ഒരു [[മലയാളചലച്ചിത്രം|മലയാളചലച്ചിത്രമാണ്]] '''''അനന്തഭദ്രം'''''. 2005-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഈ ചിത്രത്തിൽ [[പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]], [[മനോജ്‌ കെ. ജയൻ]], [[കലാഭവൻ മണി]], [[കാവ്യാ മാധവൻ]], [[നെടുമുടി വേണു]], [[കൊച്ചിൻ ഹനീഫ]], [[മണിയൻപിള്ള രാജു]], [[റിയ സെൻ]] തുടങ്ങിയവർ അഭിനയിച്ചിരിക്കുന്നു.
[[സുനിൽ പരമേശ്വരൻ]] തിരക്കഥയെഴുതിയിരിക്കുന്ന അനന്തഭദ്രം [[മണിയൻപിള്ള രാജു|മണിയൻപിള്ള രാജുവാണ്]] നിർമ്മിച്ചത്. [[രാജകൃഷ്ണൻ|രാജകൃഷ്ണനാണ്]] ചിത്രത്തിന്റെ ശബ്ദമിശ്രണം നിർവഹിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഇതേ പേരിൽ മനോരമ ആഴ്ചപ്പതിപ്പിൽ ഈ നോവൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.

== ഇതിവൃത്തം ==
[[മന്ത്രവാദം|മന്ത്രവാദത്തിന്റെ]] പശ്ചാത്തലത്തിൽ രൂപപ്പെടുത്തിയ ഈ ചലച്ചിത്രം ആവിഷ്കാരഭംഗി മൂലം പ്രേക്ഷകശ്രദ്ധ പിടിച്ചു പറ്റി. പുരാതന ശിവപുരം ഗ്രാമത്തിൽ കുട്ടിയായ അനന്തൻ അമ്മ ഗായത്രി (രേവതി) യുടെ ഒരു കഥ കേൾക്കുന്നു. അവന്റെ കുടുംബം ശക്തരായ ജാലവിദ്യക്കാരിൽ നിന്നാണെന്ന് അവൾ അവനോട് പറയുന്നു, സർപ്പത്തിന്റെ തലയിലെ രത്‌നമായ നാഗമാണിക്യത്തെ സംരക്ഷിക്കാൻ അവർ ഉത്തരവാദികളാണ്. കുഞ്ഞൂട്ടൻ എന്ന ചെറിയ പാമ്പുൾപ്പെടെയുള്ള പാമ്പുകൾ കാവൽ നിൽക്കുന്ന വീട്ടിലെ രഹസ്യ സ്ഥലത്താണ് ഈ രത്നം കിടക്കുന്നത്.

വർഷങ്ങൾക്കുശേഷം, മരിച്ചുപോയ തന്റെ അമ്മയുടെ ആഗ്രഹങ്ങൾ അനുസരിക്കുന്ന അനന്തൻ (പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ) തന്റെ പൂർവ്വിക ഗ്രാമത്തിലേക്ക് മടങ്ങിവരുന്നു, ശിവകന്റെ ഇരുണ്ടതും നിഗൂഢവുമായ  ശിവക്കാവിൽ വിളക്കുകൾ കത്തിക്കാൻ. വീട്ടിലേക്കുള്ള യാത്രാമധ്യേ ട്രെയിനിൽ വച്ച് മറവി മത്തായിയെ (കൊച്ചി ഹനീഫ) കണ്ടുമുട്ടുന്നു. പ്രാദേശിക അന്ധവിശ്വാസങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വിളക്കുകൾ കത്തിക്കുന്നതിനെ ദുഷ്ടനായ ദുർമന്ത്രവാദിയായ ദിഗംബരൻ (മനോജ് കെ ജയൻ) എതിർക്കുന്നു. അവിശ്വാസിയായ അനന്തൻ ജീവിതത്തിൽ ആദ്യമായി അമാനുഷികതയെ കണ്ടുമുട്ടുന്നു.

പ്രാദേശിക പരിതഃസ്ഥിതിയിൽ പൊരുത്തപ്പെടാനുള്ള ശ്രമത്തിൽ അനന്തൻ ക്രമേണ ഗ്രാമീണരുടെ മനസ്സിനെ എളുപ്പത്തിലും ദയയോടെയും കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു. കുറച്ച് സമയത്തേക്ക് മാന്ത്രികൻ തന്റെ മനസ്സ് ഏറ്റെടുക്കുമ്പോൾ ഈ വിലമതിപ്പ് ഹ്രസ്വമായി ലംഘിക്കപ്പെടുന്നു. അതേസമയം, അനന്തന്റെ മുറപ്പെണ്ണ് ഭദ്ര (കാവ്യ മാധവൻ) അവനുമായി കണ്ടുമുട്ടുന്നു, ഒപ്പം ലഘുവായ ഹൃദയമിടിപ്പ്, ഒടുവിൽ അവർ തമ്മിലുള്ള സ്നേഹത്തിന്റെ പ്രതിബദ്ധതയിലേക്ക് നയിക്കുന്നു. ഒരു ഘട്ടത്തിൽ,  ഭദ്ര ഒരു ദേവി (ദേവി) ആകുന്നതിന്റെ ധർമ്മസങ്കടം അനന്തൻ അഭിമുഖീകരിക്കുന്നു.

അന്ധനായ ആയോധനകലാവിദഗ്ദ്ധനായ ചെമ്പൻ (കലാഭവൻ മണി), ദിഗംബരന്റെ നാഗമാണിക്യം സ്വന്തമാക്കാനുള്ള വേട്ടയുടെ വഴിയിൽ പ്രതിബന്ധം സൃഷ്‌ടിക്കുന്നു. എന്നാൽ ദുഷ്ടനായ ദിഗംബരൻ ചെമ്പനെ തന്റെ വഴിയിൽ നിന്ന് നീക്കംചെയ്യുന്നു, ഒപ്പം രക്തത്തിന്റെ ഒരു പാത അവശേഷിക്കുന്നു. തന്റെ മരണപ്പെട്ട കാമുകിയായ സുഭദ്രയെ പുനർജനിപ്പിക്കാൻ വേണ്ടി ചെമ്പന്റെ സഹോദരി ഭാമയെ (റിയ സെൻ) ദിഗംബരൻ ആകർഷിക്കുന്നു. ഭാമയുടെ ആത്മാവിനെ പരകായപ്രവേശസിദ്ധിയുപയോഗിച്ച് സുഭദ്രയുടെ ശരീരത്തിൽ പ്രവേശിപ്പിച്ച് സുഭദ്രയ്ക്ക് ജീവൻ നൽകാനാണ് അയാളുടെ പദ്ധതി.   

തൻ്റെ മാർഗത്തിന് തടസ്സമുണ്ടാക്കുന്നവരെ വകവരുത്താനും തൻ്റെ സ്വാർത്ഥതാത്പര്യങ്ങൾ നേടിയെടുക്കാൻ മറ്റുള്ളവരുടെ ശരീരത്തെയും മനസ്സിനെയും ഉപയോഗപ്പെടുത്താനും ദിഗംബരന് യാതൊരു മടിയുമില്ല. തൻ്റെ ചെയ്തികൾക്ക് തടയിടാൻ കഴിയുമെന്നു ബോധ്യപ്പെട്ടപ്പോൾ സ്വന്തം സുഹൃത്തായ ശിവറാമി (ബിജു മേനോൻ)നെപ്പോലും അയാൾ അനന്തനിലൂടെ ക്രൂരമായി കൊലപ്പെടുത്തുന്നു.  

അവസാനം, അനന്തനും ഭദ്രയും ദിഗംബരന്റെ ദുഷ്‌ടതന്ത്രങ്ങളിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടുകയും ഗ്രാമീണരുടെ മുന്നിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗൂഢാലോചന അനാവരണം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു. അത്രയും കാലം ദിഗംബരൻ്റെ ആഭിചാരകർമങ്ങൾക്ക് വിധേയയാകേണ്ടി വന്ന ഭാമ ശിവറാമിൻ്റെ സഹായത്തോടെ ദിഗംബരൻ്റെ മാത്രികപ്രയോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് മുക്തയായി. എന്നാൽ അയാൾ വീണ്ടും ക്രൂരതകൾ തുടരുന്നതുകണ്ട അവൾ ദിഗംബരൻ യോഗനിദ്രയിലായിരുന്ന സമയത്ത് അയാളുടെ ബ്രഹ്മചര്യം നശിപ്പിക്കുന്നു. അതോടെ അയാളുടെ മാന്ത്രിക സിദ്ധികളും ഇല്ലാതെയായി. അവസാനം ചെമ്പനോടും അനന്തനോടും നടത്തിയ പോരാട്ടത്തിൽ ദിഗംബരന് തന്റെ ശക്തിയും കാഴ്ച്ചയും നഷ്ടപ്പെടുകയും അനന്തൻ നാഗമാണിക്യം പുനഃസ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഭയവും ഏകാന്തതയും നിറഞ്ഞിരുന്ന ശിവക്കാവിൽ ശാന്തിയുടെയും സമാധാനത്തിൻ്റെയും ദീപങ്ങൾ അനന്തൻ്റെയും ഭദ്രയുടെയും നേതൃത്വത്തിൽ ദേശവാസികൾ തെളിയിക്കുന്നു. തന്റെ ശക്തിയും കാഴ്ച്ചയും മന്ത്രവിദ്യയ്ക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്ന നാഗമോതിരവും നഷ്ടപ്പെട്ട ദിഗംബരൻ പാറക്കെട്ടുകൾക്കിടയിലിരുന്നു അലറി നിലവിളിച്ചു കരയുന്നത് കാണിച്ചുകൊണ്ട് ചിത്രം അവസാനിക്കുന്നു.

==സംഗീതം==
[[ഗിരീഷ് പുത്തഞ്ചേരി|ഗിരീഷ് പുത്തഞ്ചേരിയുടെ]] ഗാനങ്ങൾക്ക് [[എം.ജി. രാധാകൃഷ്ണൻ]] സംഗീതം നൽകിയിരിക്കുന്നു.
;ഗാനങ്ങൾ
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! ഗാനം !! പാടിയത് 
|-
| തിരനുരയും... || [[യേശുദാസ്]] 
|-
| ശിവമല്ലിക്കാവിൽ...|| [[കെ.എസ്. ചിത്ര]]
|-
| പിണക്കമാണോ... || [[എം.ജി. ശ്രീകുമാർ]]
|-
| മിന്നായം മിന്നും... || [[കെ.എസ്. ചിത്ര]] 
|-
| വസന്തമുണ്ടോ...|| [[എം.ജി. രാധകൃഷ്ണൻ]], ഹേമ
|-
| മലമലലൂയ... || [[കലാഭവൻ മണി]]
|}

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* {{official website|http://www.anandabhadram.com|Anandabhadram}}
* {{imdb title|0487011|അനന്തഭദ്രം}}
* [http://www.malayalasangeetham.info/m.php?1013 ''അനന്തഭദ്രം''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120601235344/http://www.malayalasangeetham.info/m.php?1013 |date=2012-06-01 }} – മലയാളസംഗീതം.ഇൻഫോ

[[വർഗ്ഗം:2005-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:സന്തോഷ് ശിവൻ സംവിധാനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:സാഹിത്യകൃതികളെ ആസ്പദമാക്കിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>2gxtl59zyfglf81p5c882zd9e0prl8v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4661009</id>
      <parentid>4661008</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T06:22:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-45830-16</username>
        <id>221905</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>4661009</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13688" sha1="aecmqlzecdpa7jja1d43elfci1ww16o" xml:space="preserve">{{prettyurl|Anantabhadram}}
&lt;!--{{നാനാർത്ഥം|അനന്തഭദ്രം}}--&gt;
{{Infobox film
| name           = അനന്തഭദ്രം
| image          = AnanthabhadramPoster.jpg
| caption        = പോസ്റ്റർ
| director       = [[സന്തോഷ് ശിവൻ]]
| writer         = സുനിൽ പരമേശ്വരൻ
| starring       = [[പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]]&lt;br /&gt;[[കാവ്യ മാധവൻ]]&lt;br /&gt; [[മനോജ്‌ കെ. ജയൻ]] &lt;br /&gt;  [[റിയ സെൻ]]&lt;br /&gt; [[കലാഭവൻ മണി]]&lt;br /&gt; [[ബിജു മേനോൻ]]&lt;br /&gt; [[രേവതി]]&lt;br /&gt; [[കൊച്ചിൻ ഹനീഫ]]
| producer       = [[മണിയൻപിള്ള രാജു]]&lt;br /&gt; അജയചന്ദ്രൻ നായർ&lt;br /&gt; രഘുചന്ദ്രൻ നായർ (ശ്രീ ഭദ്രാ പിച്ചേഴ്സ്)
| distributor    = വിശാഖ റിലീസ്
| music          = [[എം.ജി. രാധാകൃഷ്ണൻ]]
| lyrics         = [[ഗിരീഷ് പുത്തഞ്ചേരി]]
| cinematography = സന്തോഷ് ശിവൻ
| editing        = [[എ. ശ്രീകർ പ്രസാദ്]]
| released       = 2005 നവംബർ 4
| runtime        = 130 മിനിറ്റ്
| language       = [[മലയാളം]]
| country        = [[ഇന്ത്യ]]
| budget         = 
}}
[[സന്തോഷ് ശിവൻ]] സംവിധാനം ചെയ്ത ഒരു [[മലയാളചലച്ചിത്രം|മലയാളചലച്ചിത്രമാണ്]] '''''അനന്തഭദ്രം'''''. 2005-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഈ ചിത്രത്തിൽ [[പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]], [[മനോജ്‌ കെ. ജയൻ]], [[കലാഭവൻ മണി]], [[കാവ്യാ മാധവൻ]], [[നെടുമുടി വേണു]], [[കൊച്ചിൻ ഹനീഫ]], [[മണിയൻപിള്ള രാജു]], [[റിയ സെൻ]] തുടങ്ങിയവർ അഭിനയിച്ചിരിക്കുന്നു.
[[സുനിൽ പരമേശ്വരൻ]] തിരക്കഥയെഴുതിയിരിക്കുന്ന അനന്തഭദ്രം [[മണിയൻപിള്ള രാജു|മണിയൻപിള്ള രാജുവാണ്]] നിർമ്മിച്ചത്. [[രാജകൃഷ്ണൻ|രാജകൃഷ്ണനാണ്]] ചിത്രത്തിന്റെ ശബ്ദമിശ്രണം നിർവഹിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഇതേ പേരിൽ മനോരമ ആഴ്ചപ്പതിപ്പിൽ ഈ നോവൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.

== ഇതിവൃത്തം ==
[[മന്ത്രവാദം|മന്ത്രവാദത്തിന്റെ]] പശ്ചാത്തലത്തിൽ രൂപപ്പെടുത്തിയ ഈ ചലച്ചിത്രം ആവിഷ്കാരഭംഗി മൂലം പ്രേക്ഷകശ്രദ്ധ പിടിച്ചു പറ്റി. പുരാതന ശിവപുരം ഗ്രാമത്തിൽ കുട്ടിയായ അനന്തൻ അമ്മ ഗായത്രി (രേവതി) യുടെ ഒരു കഥ കേൾക്കുന്നു. അവന്റെ കുടുംബം ശക്തരായ ജാലവിദ്യക്കാരിൽ നിന്നാണെന്ന് അവൾ അവനോട് പറയുന്നു, സർപ്പത്തിന്റെ തലയിലെ രത്‌നമായ നാഗമാണിക്യത്തെ സംരക്ഷിക്കാൻ അവർ ഉത്തരവാദികളാണ്. കുഞ്ഞൂട്ടൻ എന്ന ചെറിയ പാമ്പുൾപ്പെടെയുള്ള പാമ്പുകൾ കാവൽ നിൽക്കുന്ന വീട്ടിലെ രഹസ്യ സ്ഥലത്താണ് ഈ രത്നം കിടക്കുന്നത്.

വർഷങ്ങൾക്കുശേഷം, മരിച്ചുപോയ തന്റെ അമ്മയുടെ ആഗ്രഹങ്ങൾ അനുസരിക്കുന്ന അനന്തൻ (പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ) തന്റെ പൂർവ്വിക ഗ്രാമത്തിലേക്ക് മടങ്ങിവരുന്നു, ശിവകന്റെ ഇരുണ്ടതും നിഗൂഢവുമായ  ശിവക്കാവിൽ വിളക്കുകൾ കത്തിക്കാൻ. വീട്ടിലേക്കുള്ള യാത്രാമധ്യേ ട്രെയിനിൽ വച്ച് മറവി മത്തായിയെ (കൊച്ചി ഹനീഫ) കണ്ടുമുട്ടുന്നു. പ്രാദേശിക അന്ധവിശ്വാസങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വിളക്കുകൾ കത്തിക്കുന്നതിനെ ദുഷ്ടനായ ദുർമന്ത്രവാദിയായ ദിഗംബരൻ (മനോജ് കെ ജയൻ) എതിർക്കുന്നു. അവിശ്വാസിയായ അനന്തൻ ജീവിതത്തിൽ ആദ്യമായി അമാനുഷികതയെ കണ്ടുമുട്ടുന്നു.

പ്രാദേശിക പരിതഃസ്ഥിതിയിൽ പൊരുത്തപ്പെടാനുള്ള ശ്രമത്തിൽ അനന്തൻ ക്രമേണ ഗ്രാമീണരുടെ മനസ്സിനെ എളുപ്പത്തിലും ദയയോടെയും കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു. കുറച്ച് സമയത്തേക്ക് മാന്ത്രികൻ തന്റെ മനസ്സ് ഏറ്റെടുക്കുമ്പോൾ ഈ വിലമതിപ്പ് ഹ്രസ്വമായി ലംഘിക്കപ്പെടുന്നു. അതേസമയം, അനന്തന്റെ മുറപ്പെണ്ണ് ഭദ്ര (കാവ്യ മാധവൻ) അവനുമായി കണ്ടുമുട്ടുന്നു, ഒപ്പം ലഘുവായ ഹൃദയമിടിപ്പ്, ഒടുവിൽ അവർ തമ്മിലുള്ള സ്നേഹത്തിന്റെ പ്രതിബദ്ധതയിലേക്ക് നയിക്കുന്നു. ഒരു ഘട്ടത്തിൽ,  ഭദ്ര ഒരു ദേവി (ദേവി) ആകുന്നതിന്റെ ധർമ്മസങ്കടം അനന്തൻ അഭിമുഖീകരിക്കുന്നു.

അന്ധനായ ആയോധനകലാവിദഗ്ദ്ധനായ ചെമ്പൻ (കലാഭവൻ മണി), ദിഗംബരന്റെ നാഗമാണിക്യം സ്വന്തമാക്കാനുള്ള വേട്ടയുടെ വഴിയിൽ പ്രതിബന്ധം സൃഷ്‌ടിക്കുന്നു. എന്നാൽ ദുഷ്ടനായ ദിഗംബരൻ ചെമ്പനെ തന്റെ വഴിയിൽ നിന്ന് നീക്കംചെയ്യുന്നു, ഒപ്പം രക്തത്തിന്റെ ഒരു പാത അവശേഷിക്കുന്നു. തന്റെ മരണപ്പെട്ട കാമുകിയായ സുഭദ്രയെ പുനർജനിപ്പിക്കാൻ വേണ്ടി ചെമ്പന്റെ സഹോദരി ഭാമയെ (റിയ സെൻ) ദിഗംബരൻ ആകർഷിക്കുന്നു. ഭാമയുടെ ആത്മാവിനെ പരകായപ്രവേശസിദ്ധിയുപയോഗിച്ച് സുഭദ്രയുടെ ശരീരത്തിൽ പ്രവേശിപ്പിച്ച് സുഭദ്രയ്ക്ക് ജീവൻ നൽകാനാണ് അയാളുടെ പദ്ധതി.   

തൻ്റെ മാർഗത്തിന് തടസ്സമുണ്ടാക്കുന്നവരെ വകവരുത്താനും തൻ്റെ സ്വാർത്ഥതാത്പര്യങ്ങൾ നേടിയെടുക്കാൻ മറ്റുള്ളവരുടെ ശരീരത്തെയും മനസ്സിനെയും ഉപയോഗപ്പെടുത്താനും ദിഗംബരന് യാതൊരു മടിയുമില്ല. തൻ്റെ ചെയ്തികൾക്ക് തടയിടാൻ കഴിയുമെന്നു ബോധ്യപ്പെട്ടപ്പോൾ സ്വന്തം സുഹൃത്തായ ശിവറാമി (ബിജു മേനോൻ)നെപ്പോലും അയാൾ അനന്തനിലൂടെ ക്രൂരമായി കൊലപ്പെടുത്തുന്നു.  

അവസാനം, അനന്തനും ഭദ്രയും ദിഗംബരന്റെ ദുഷ്‌ടതന്ത്രങ്ങളിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടുകയും ഗ്രാമീണരുടെ മുന്നിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗൂഢാലോചന അനാവരണം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു. അത്രയും കാലം ദിഗംബരൻ്റെ ആഭിചാരകർമങ്ങൾക്ക് വിധേയയാകേണ്ടി വന്ന ഭാമ ശിവറാമിൻ്റെ സഹായത്തോടെ ദിഗംബരൻ്റെ മാന്ത്രികപ്രയോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് മുക്തയായി. എന്നാൽ അയാൾ വീണ്ടും ക്രൂരതകൾ തുടരുന്നതുകണ്ട അവൾ ദിഗംബരൻ യോഗനിദ്രയിലായിരുന്ന സമയത്ത് അയാളുടെ ബ്രഹ്മചര്യം നശിപ്പിക്കുന്നു. അതോടെ അയാളുടെ മാന്ത്രിക സിദ്ധികളും ഇല്ലാതെയായി. അവസാനം ചെമ്പനോടും അനന്തനോടും നടത്തിയ പോരാട്ടത്തിൽ ദിഗംബരന് തന്റെ ശക്തിയും കാഴ്ച്ചയും നഷ്ടപ്പെടുകയും അനന്തൻ നാഗമാണിക്യം പുനഃസ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഭയവും ഏകാന്തതയും നിറഞ്ഞിരുന്ന ശിവക്കാവിൽ ശാന്തിയുടെയും സമാധാനത്തിൻ്റെയും ദീപങ്ങൾ അനന്തൻ്റെയും ഭദ്രയുടെയും നേതൃത്വത്തിൽ ദേശവാസികൾ തെളിയിക്കുന്നു. തന്റെ ശക്തിയും കാഴ്ച്ചയും മന്ത്രവിദ്യയ്ക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്ന നാഗമോതിരവും നഷ്ടപ്പെട്ട ദിഗംബരൻ പാറക്കെട്ടുകൾക്കിടയിലിരുന്നു അലറി നിലവിളിച്ചു കരയുന്നത് കാണിച്ചുകൊണ്ട് ചിത്രം അവസാനിക്കുന്നു.

==സംഗീതം==
[[ഗിരീഷ് പുത്തഞ്ചേരി|ഗിരീഷ് പുത്തഞ്ചേരിയുടെ]] ഗാനങ്ങൾക്ക് [[എം.ജി. രാധാകൃഷ്ണൻ]] സംഗീതം നൽകിയിരിക്കുന്നു.
;ഗാനങ്ങൾ
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! ഗാനം !! പാടിയത് 
|-
| തിരനുരയും... || [[യേശുദാസ്]] 
|-
| ശിവമല്ലിക്കാവിൽ...|| [[കെ.എസ്. ചിത്ര]]
|-
| പിണക്കമാണോ... || [[എം.ജി. ശ്രീകുമാർ]]
|-
| മിന്നായം മിന്നും... || [[കെ.എസ്. ചിത്ര]] 
|-
| വസന്തമുണ്ടോ...|| [[എം.ജി. രാധകൃഷ്ണൻ]], ഹേമ
|-
| മലമലലൂയ... || [[കലാഭവൻ മണി]]
|}

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* {{official website|http://www.anandabhadram.com|Anandabhadram}}
* {{imdb title|0487011|അനന്തഭദ്രം}}
* [http://www.malayalasangeetham.info/m.php?1013 ''അനന്തഭദ്രം''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120601235344/http://www.malayalasangeetham.info/m.php?1013 |date=2012-06-01 }} – മലയാളസംഗീതം.ഇൻഫോ

[[വർഗ്ഗം:2005-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:സന്തോഷ് ശിവൻ സംവിധാനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:സാഹിത്യകൃതികളെ ആസ്പദമാക്കിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>aecmqlzecdpa7jja1d43elfci1ww16o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>നിലക്കടല</title>
    <ns>0</ns>
    <id>49441</id>
    <revision>
      <id>4661010</id>
      <parentid>4565777</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T06:31:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vinayaraj</username>
        <id>25055</id>
      </contributor>
      <comment>/* ആരോഗ്യ ഗുണങ്ങൾ */</comment>
      <origin>4661010</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16642" sha1="pquc9166qewdodzpi7p6etwgyf1oaaf" xml:space="preserve">{{prettyurl|Peanut}} 
{{ToDisambig|വാക്ക്=കപ്പലണ്ടി}}
{{Taxobox
| name = കപ്പലണ്ടി
| image = Koeh-163.jpg
| image_caption = Peanut (''Arachis hypogea'')
| regnum = [[Plantae]]
| divisio = [[Flowering plant|Tracheophyta]]
| classis = [[Magnoliophyta]]
| ordo = [[Fabales]]
| familia = [[Fabaceae]]
| subfamilia = [[Faboideae]]
| tribus = [[Aeschynomeneae]]
| genus = ''[[Arachis]]''
| species = '''''A. hypogaea'''''
| binomial = ''Arachis hypogaea''
| binomial_authority = [[Carolus Linnaeus|L.]]
}}

മണ്ണിനടിയിൽ വളരുന്ന പോഷക സമൃദ്ധമായ ഒരു എണ്ണക്കുരുവാണ്‌ '''കപ്പലണ്ടി'''.  ആംഗലേയത്തിൽ '''Peanut (പീനട്ട്)'''  അഥവ '''Groundnut (ഗ്രൗണ്ട് നട്ട്)'''. ഇത് മണ്ണിൽ (നിലത്ത്) പടർന്ന് വളരുന്നതിനാലാണ് നിലക്കടല എന്ന പേർ വന്നത്. ലോകത്തെ ആകെ ഉല്പാദനത്തിന്റെ 37 ശതമാനത്തിലധികം ഉല്പ്പാദിപ്പിക്കുന്ന ചൈനയാണ്‌ നിലക്കടലയുടെ ഏറ്റവും വലിയ ഉല്പാദകർ.

ഈ ചെടി നിലത്തു പടരുന്ന ഒരു ചെടി അല്ല, ഉയരുകയാണ് പതിവ്.

== ഇന്ത്യയിൽ ==
മദ്ധ്യേന്ത്യയിൽ കൃഷി ചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രധാന എണ്ണക്കുരുവാണ്‌ നിലക്കടല. പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടിൽ [[പോർച്ചുഗീസ്|പോർച്ചുഗീസുകാരാണ്‌]] നിലക്കടല ഇന്ത്യയിൽ എത്തിച്ചത്&lt;ref name=rockliff&gt;{{cite book |last=HILL |first= JOHN|authorlink= |coauthors= |title=THE ROCKLIFF NEW PROJECT - ILLUSTRATED GEOGRAPHY - THE INDIAN SUB-CONTINENT|year=1963 |publisher=BARRIE &amp; ROCKLIFF |location=LONDON|isbn=|chapter=1-SOUTH INDIA|pages=71|url=}}&lt;/ref&gt;‌.ഇന്ത്യ നിലക്കടലയുടേ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ രണ്ടാമത്തെ ഉല്പാദകരാണ്‌.

[[തമിഴ്നാട്]], [[മഹാരാഷ്ട്ര]], [[ആന്ധ്രപ്രദേശ്]] എന്നിവിടങ്ങളിലാണ്‌ ഇന്ത്യയിൽ പ്രധാനമായും നിലക്കടല കൃഷി ചെയ്യുന്നത്. വരണ്ട കാലാവസ്ഥയിലും കൃഷി ചെയ്യാവുന്ന ഒന്നാണേങ്കിലും, നല്ല വിളവിന്‌ [[ജലസേചനം]] ആവശ്യമാണ്‌. വർഷത്തിൽ 75 മുതൽ 100 സെന്റീമീറ്റർ വരെ വർഷപാതമാണ്‌ നിലക്കടലക്കൃഷിക്ക് ഏറ്റവും നല്ലത്. ഏകദേശം അഞ്ച് മാസം കോണ്ടാണ്‌ നിലക്കടല വിളവെടുപ്പിന്‌ തയാറാകുന്നത്. വളരെ പൊക്കം കുറഞ്ഞ് നിലം ചേർന്ന് വളരുന്ന സസ്യമായതിനാൽ ഉയരമുള്ള [[പരുത്തി]], [[ജോവർ]] തുടങ്ങിയ വിളകൾ നിലക്കടലയോടൊപ്പം കൃഷി ചെയ്യുന്നു. നൂറു ദിവസം കൊണ്ട് വിളവെടുക്കാൻ സാധിക്കുന്ന ഇനങ്ങളും ഇപ്പോൾ കൃഷി ചെയ്യുന്നുണ്ട്. അതു കൊണ്ട് വർഷത്തിൽ രണ്ടു വിളകൾ ചെയ്യാൻ സാധ്യമാണ്‌&lt;ref name=rockliff/&gt;.

അഞ്ചു മാസം നിലക്കടല വിളയാൻ വേണ്ട 120 തം ദിവസ്സം മുതൽ 130 ദിവസ്സത്തിനകം വിളവെടുക്കാം ഈ കാലയലവിനിടക്ക് 4, 5 പ്രാവശ്യം ജലസേചനം നടത്തിയാൽ മതി
ഒരു ചെടിയിൽ നിന്നും 100 മുതൽ 120 തോ അധിലധികമോ കായ (കുരു) വരെ കിട്ടും എന്നാൽ 60 തോ അതിൽ താഴയോ കിട്ടുന്ന ചെടികൾ ഉപേക്ഷിക്കരാന് പതിവ് അതിലെ കായകൾ വേണ്ടത്ര മൂപ്പ് ഉണ്ടാകാറില്ല, ഈ ചെടി നിലത്തു പടരുന്ന ഒരു ചെടി അല്ല, ഉയരുകയാണ് പതിവ്—Travancorehistory 08:26, 23 ഫെബ്രുവരി 2013 (UTC)

[[എണ്ണക്കുരു|എണ്ണക്കുരുവായും]] നേരിട്ട് ഭക്ഷണമായും നിലക്കടല ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഭക്ഷ്യ എണ്ണ എന്നതിനു പുറമേ [[മാർഗരൈൻ]], ഔഷധങ്ങൾ, [[വാർണീഷ്|വാർണീഷുകൾ]], [[സോപ്പ്]] എന്നിവ നിർമ്മിക്കുന്നതിനും നിലക്കടല എണ്ണ ഉപയോഗിക്കുന്നു. വിവിധ നിലക്കടലയിനങ്ങളിലെ എണ്ണയുടേ അളവ് വ്യത്യസ്തമാണ്‌. ഇത് 43 മുതൽ 54% വരെ വ്യതാസപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു&lt;ref name=rockliff/&gt;.

വിളവ് നൽകുന്നതിനൊപ്പം മണ്ണൊലിപ്പ് തടയുന്നു എന്നതും നിലക്കടല കൃഷി ചെയ്യുന്നതുകൊണ്ടുള്ള ഒരു പ്രധാന ഗുണമാണ്‌&lt;ref name=rockliff/&gt;.

==നിലക്കടല പോഷക സമൃദ്ധം ==
നൂറു ഗ്രാം നിലക്കടലയിൽ പ്രോട്ടീൻ (52 ശതമാനം), കൊഴുപ്പ്‌ (40.1 ശതമാനം), ധാതുക്കൾ (2.4 ശതമാനം), [[കാർബോഹൈഡ്രേറ്റ്|കാർബോഹൈഡ്രേറ്റുകൾ]] (5 ശതമാനം), ഭക്ഷ്യനാരുകൾ (36 ശതമാനം) എന്നിവയൊക്കെ അടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്‌. 350 മില്ലീ ഗ്രാം [[ഫോസ്ഫറസ്|ഫോസ്ഫറസും]], 90 മില്ലിഗ്രാം [[കാത്സ്യം|കാത്സ്യവും]], 2.8 മില്ലിഗ്രാം ഇരുമ്പും (25 ശതമാനം), 261.4 മില്ലിഗ്രാം വിറ്റാമിൻ ഇ യും, ചെറിയ തോതിൽ ബി - ഗ്രൂപ്പ്‌ ജീവകങ്ങളും (15 ശതമാനം), മഗ്നീഷ്യം (42 ശതമാനം), സിങ്ക്‌, പൊട്ടാസ്യം (20 ശതമാനം), കാൽസ്യം (9 ശതമാനം), കോപ്പർ എന്നിവയും 100 ഗ്രാം നിലക്കടലയിലുണ്ടാവും.

== ആരോഗ്യ ഗുണങ്ങൾ ==
{{unreferenced section}}
മാംസത്തിലും മുട്ടയിലുമുള്ളതിനേക്കാൾ [[പ്രോട്ടീൻ]] നിലക്കടലയിലുണ്ട്. പച്ചക്കറികളിൽ സോയാബീൻസിൽ മാത്രമാണ്‌ നിലക്കടലയിലുള്ളതിനേക്കാൾ പ്രോട്ടീൻ ഉണ്ടാവുക. പാലിനൊപ്പം നിലക്കടല കഴിച്ചാൽ ആവശ്യമുള്ള മിക്കവാറും [[അമിനോ]] അംളങ്ങൾ ശരീരത്തിനു ലഭിക്കും. അതിനാൽ ശാരീരിക അധ്വാനം, വ്യായാമം എന്നിവ ചെയ്യുന്നവരുടെ പേശി വളർച്ചയ്ക്ക് ഉത്തമമാണ്‌.

ഇവയിലുള്ള ഇരുമ്പ് വിളർച്ച അകറ്റുവാനും, കോപ്പർ ചർമത്തിന്റെ തിളക്കത്തിനും, ഫൈബർ ശരിയായ ദഹനത്തിനും കൊഴുപ്പ് കുറയ്ക്കുവാനും, കാൽസ്യം, മഗ്‌നീഷ്യം, ഫോസ്ഫറസ് എന്നിവ എല്ലുകളുടെ ആരോഗ്യത്തിനും, വൈറ്റമിൻ ബി രോഗ പ്രതിരോധ ശേഷിയ്ക്കും, വൈറ്റമിൻ ഇ, സിങ്ക് എന്നിവ ഹോർമോൺ സന്തുലിതാവസ്ഥയ്ക്കും, ലൈംഗിക-  പ്രത്യുത്പാദന ആരോഗ്യത്തിനും ഗുണകരമാണ്. അതിനാൽ നിലക്കടല പതിവായി ഭക്ഷണത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തേണ്ടത് ആരോഗ്യത്തിന് അനിവാര്യമാണ്.

നന്നായി ചവച്ചരച്ച്‌ കഴിച്ചാലേ നിലക്കടല ശരിയായി ദഹിക്കൂ. വറുത്ത നിലക്കടലയിൽ കുറച്ചു ഉപ്പു ചേർത്ത്‌ നന്നായി അരച്ചെടുത്താൽ ' [[പീനട്ട് ബട്ടർ]] ' തയ്യാറായി. ഇതു പെട്ടെന്ന്‌ ദഹിക്കുന്നതും നല്ലൊരു ശൈശവാഹാരവുമാന്‌. നിലക്കടലയും ശർക്കരയും ചേർത്തുണ്ടാക്കുന്ന 'കപ്പലണ്ടി മിഠായി' പാലിനൊപ്പം കഴിക്കുന്നത്‌ ആരോഗ്യവും ശരീര പുഷ്ടിയുമുണ്ടാക്കും. ക്ഷയം, കരൾ രോഗങ്ങൾ തുടങ്ങിയവക്കെതിരെ ഇത്‌ പ്രതിരോധം പ്രധാനം ചെയ്യും. അതിനാൽ കുട്ടികൾക്ക് കൊടുക്കാവുന്ന നല്ലൊരു ആഹാരമാണ് നിലക്കടല മിഠായി.

നിലക്കടലയുടെ തൊലി മാറ്റി വെള്ളത്തിൽ നന്നായി കുതിർത്ത്‌ അരച്ച്‌ മൂന്നിരട്ടി പാലിൽ നേർപ്പിച്ചാൽ നിലക്കടലപ്പാൽ തയ്യാറായി. നല്ലൊരു പോഷക പാനീയമാണിത്‌. [[ഹീമോഫീലിയ]], [[കാപ്പിലറി]] ഞരമ്പുകൾ പൊട്ടുന്നതിലൂടെ ഉണ്ടാകുന്ന മൂക്കിലെ രക്തസ്രാവം. അമിതാർത്തവം എന്നിവയുള്ളപ്പോൾ നിലക്കടലയോ നിലക്കടലയുൽപ്പന്നങ്ങളോ കഴിക്കുന്നത്‌ നല്ലതാണെന്ന്‌ [[ബ്രിട്ടൺ|ബ്രിട്ടനിൽ]] നടന്ന ഒരു പഠനം പറയുന്നു. പ്രമേഹ രോഗികൾ ദിവസവും ഒരു പിടി നിലക്കടല കഴിച്ചാൽ പോഷകന്യൂനത ഒഴിയവാക്കാം. വിട്ടു മാറാത്ത വയറു കടിക്ക്‌ നിലക്കടല ചവച്ച്‌ തിന്ന്‌ മീതെ ആട്ടിൻ പാൽ കുടിക്കണം.

നിലക്കടലയേയും, പീനട്ട്‌ ബട്ടറിനേയും പറ്റി ചില ഗവേഷണഫലങ്ങൾ പുറത്ത്‌ വന്നിട്ടുണ്ട്‌. ഇവയുടെ ഉപയോഗം സ്ത്രീകളിലെ പ്രമേഹ സാധ്യത കുറയ്ക്കുമെന്നാണ്‌ &quot; [[പർസ്യ്‌ യൂണിവേയ്സിറ്റി]] യിലെ ഗവേഷകർ കണ്ടെത്തിയത്‌. ഗർഭിണികൾ ഗർഭധാരണത്തിന്റെ പ്രാരംഭദശയിൽ നിലക്കടല കഴിച്ചാൽ ജനന വൈകല്യങ്ങൾ കുറയുമെന്ന്‌ &quot; [[ജേർണൽ ഓഫ്‌ അമേരിക്കൻ മെഡിക്കൽ അസോസിയേഷൻ]] &quot; റിപ്പോർട്ട്‌ ചെയ്തിട്ടൂണ്ട്‌. നിലക്കടലയിലെ [[ഫോളേറ്റ്|ഫോളേറ്റാണ്‌]] ഇതിനു കാരണം. നിലക്കടല കഴിക്കുന്നതിലൂടെ സ്തനാർബുദ സാധ്യത 69 ശതമാനം കുറയുമെന്ന്‌ &quot; [[കരോൾസ്ക ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്‌]]&quot; നടത്തിയ പഠനം പറയുന്നു. നിലക്കടലയിലുള്ള കൊഴുപ്പിൽ 80 ശതമാനവും അപൂരിതമാണെന്നും ഇതു [[കൊളസ്ട്രോൾ]], അമിതഭാരം എന്നിവ കുറക്കുമെന്നും ഈ പഠനം പറയുന്നു.

ഉപ്പ് ചേർക്കാത്ത നിലക്കടലയാണ് ആരോഗ്യത്തിന് ഉത്തമം. അമിത രക്തസമ്മർദ സാധ്യത ഉള്ളവർ ഉപ്പ് ചേർത്ത നിലക്കടല ഒഴിവാക്കണം. 
നിലക്കടല അമിതമായി കഴിക്കുന്നത്‌ &quot;[[അസിഡിറ്റി]]&quot; ക്ക്‌ കാരണമാവുമെന്ന്‌ കരുതപ്പെടുന്നു. [[ആസ്ത്മ]], [[മഞ്ഞപ്പിത്തം]], [[വായുകോപം]] എന്നിവയുള്ളപ്പോഴും നിലക്കടലയുടെ ഉപയോഗം അഭികാമ്യമല്ല.

==ചിത്രശാല==
&lt;gallery widths=110 px heights=110 px perrow=4&gt;
File:Peanut_-_നിലക്കടല_01.JPG|നിലക്കടല  ആവരണത്തോടെ
File:Peanut_-_നിലക്കടല_02.JPG|വറുത്ത നിലക്കടല  തൊലിയോടെ 
File:Peanut_-_നിലക്കടല_03.JPG|വറുത്ത നിലക്കടല  തൊലിയില്ലാതെ
File:Kappalandi_mitayi_-_കപ്പലണ്ടി_മിഠായി.JPG|നിലക്കടല  മിഠായി
പ്രമാണം:നിലക്കടല_വറുത്തത്.jpg|നിലക്കടല_വറുത്തത്
പ്രമാണം:നിലക്കടല_റോസ്റ്റ്.jpg|നിലക്കടല_റോസ്റ്റ്
പ്രമാണം:നിലക്കടല മിഠായി.jpg|നിലക്കടല കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച മിഠായി
&lt;/gallery&gt;

== അവലംബം ==
{{reflist}}
==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
{{Commons|Arachis hypogaea}}
{{wikispecies|Arachis hypogaea}}
{{wiktionary|peanut}}

[[വർഗ്ഗം:സസ്യങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:Fabaceae കുടുംബത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന സസ്യങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:എണ്ണക്കുരുവിളകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ലാറ്റിനമേരിക്ക ജന്മദേശമായി‍ട്ടുള്ള വിളകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സസ്യജാലം]]


{{Plant-stub}}</text>
      <sha1>pquc9166qewdodzpi7p6etwgyf1oaaf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4661011</id>
      <parentid>4661010</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T06:32:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vinayaraj</username>
        <id>25055</id>
      </contributor>
      <comment>/* നിലക്കടല പോഷക സമൃദ്ധം */</comment>
      <origin>4661011</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16667" sha1="eb8qpsyj5pjq1isgf5y8y8juud8z3qk" xml:space="preserve">{{prettyurl|Peanut}} 
{{ToDisambig|വാക്ക്=കപ്പലണ്ടി}}
{{Taxobox
| name = കപ്പലണ്ടി
| image = Koeh-163.jpg
| image_caption = Peanut (''Arachis hypogea'')
| regnum = [[Plantae]]
| divisio = [[Flowering plant|Tracheophyta]]
| classis = [[Magnoliophyta]]
| ordo = [[Fabales]]
| familia = [[Fabaceae]]
| subfamilia = [[Faboideae]]
| tribus = [[Aeschynomeneae]]
| genus = ''[[Arachis]]''
| species = '''''A. hypogaea'''''
| binomial = ''Arachis hypogaea''
| binomial_authority = [[Carolus Linnaeus|L.]]
}}

മണ്ണിനടിയിൽ വളരുന്ന പോഷക സമൃദ്ധമായ ഒരു എണ്ണക്കുരുവാണ്‌ '''കപ്പലണ്ടി'''.  ആംഗലേയത്തിൽ '''Peanut (പീനട്ട്)'''  അഥവ '''Groundnut (ഗ്രൗണ്ട് നട്ട്)'''. ഇത് മണ്ണിൽ (നിലത്ത്) പടർന്ന് വളരുന്നതിനാലാണ് നിലക്കടല എന്ന പേർ വന്നത്. ലോകത്തെ ആകെ ഉല്പാദനത്തിന്റെ 37 ശതമാനത്തിലധികം ഉല്പ്പാദിപ്പിക്കുന്ന ചൈനയാണ്‌ നിലക്കടലയുടെ ഏറ്റവും വലിയ ഉല്പാദകർ.

ഈ ചെടി നിലത്തു പടരുന്ന ഒരു ചെടി അല്ല, ഉയരുകയാണ് പതിവ്.

== ഇന്ത്യയിൽ ==
മദ്ധ്യേന്ത്യയിൽ കൃഷി ചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രധാന എണ്ണക്കുരുവാണ്‌ നിലക്കടല. പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടിൽ [[പോർച്ചുഗീസ്|പോർച്ചുഗീസുകാരാണ്‌]] നിലക്കടല ഇന്ത്യയിൽ എത്തിച്ചത്&lt;ref name=rockliff&gt;{{cite book |last=HILL |first= JOHN|authorlink= |coauthors= |title=THE ROCKLIFF NEW PROJECT - ILLUSTRATED GEOGRAPHY - THE INDIAN SUB-CONTINENT|year=1963 |publisher=BARRIE &amp; ROCKLIFF |location=LONDON|isbn=|chapter=1-SOUTH INDIA|pages=71|url=}}&lt;/ref&gt;‌.ഇന്ത്യ നിലക്കടലയുടേ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ രണ്ടാമത്തെ ഉല്പാദകരാണ്‌.

[[തമിഴ്നാട്]], [[മഹാരാഷ്ട്ര]], [[ആന്ധ്രപ്രദേശ്]] എന്നിവിടങ്ങളിലാണ്‌ ഇന്ത്യയിൽ പ്രധാനമായും നിലക്കടല കൃഷി ചെയ്യുന്നത്. വരണ്ട കാലാവസ്ഥയിലും കൃഷി ചെയ്യാവുന്ന ഒന്നാണേങ്കിലും, നല്ല വിളവിന്‌ [[ജലസേചനം]] ആവശ്യമാണ്‌. വർഷത്തിൽ 75 മുതൽ 100 സെന്റീമീറ്റർ വരെ വർഷപാതമാണ്‌ നിലക്കടലക്കൃഷിക്ക് ഏറ്റവും നല്ലത്. ഏകദേശം അഞ്ച് മാസം കോണ്ടാണ്‌ നിലക്കടല വിളവെടുപ്പിന്‌ തയാറാകുന്നത്. വളരെ പൊക്കം കുറഞ്ഞ് നിലം ചേർന്ന് വളരുന്ന സസ്യമായതിനാൽ ഉയരമുള്ള [[പരുത്തി]], [[ജോവർ]] തുടങ്ങിയ വിളകൾ നിലക്കടലയോടൊപ്പം കൃഷി ചെയ്യുന്നു. നൂറു ദിവസം കൊണ്ട് വിളവെടുക്കാൻ സാധിക്കുന്ന ഇനങ്ങളും ഇപ്പോൾ കൃഷി ചെയ്യുന്നുണ്ട്. അതു കൊണ്ട് വർഷത്തിൽ രണ്ടു വിളകൾ ചെയ്യാൻ സാധ്യമാണ്‌&lt;ref name=rockliff/&gt;.

അഞ്ചു മാസം നിലക്കടല വിളയാൻ വേണ്ട 120 തം ദിവസ്സം മുതൽ 130 ദിവസ്സത്തിനകം വിളവെടുക്കാം ഈ കാലയലവിനിടക്ക് 4, 5 പ്രാവശ്യം ജലസേചനം നടത്തിയാൽ മതി
ഒരു ചെടിയിൽ നിന്നും 100 മുതൽ 120 തോ അധിലധികമോ കായ (കുരു) വരെ കിട്ടും എന്നാൽ 60 തോ അതിൽ താഴയോ കിട്ടുന്ന ചെടികൾ ഉപേക്ഷിക്കരാന് പതിവ് അതിലെ കായകൾ വേണ്ടത്ര മൂപ്പ് ഉണ്ടാകാറില്ല, ഈ ചെടി നിലത്തു പടരുന്ന ഒരു ചെടി അല്ല, ഉയരുകയാണ് പതിവ്—Travancorehistory 08:26, 23 ഫെബ്രുവരി 2013 (UTC)

[[എണ്ണക്കുരു|എണ്ണക്കുരുവായും]] നേരിട്ട് ഭക്ഷണമായും നിലക്കടല ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഭക്ഷ്യ എണ്ണ എന്നതിനു പുറമേ [[മാർഗരൈൻ]], ഔഷധങ്ങൾ, [[വാർണീഷ്|വാർണീഷുകൾ]], [[സോപ്പ്]] എന്നിവ നിർമ്മിക്കുന്നതിനും നിലക്കടല എണ്ണ ഉപയോഗിക്കുന്നു. വിവിധ നിലക്കടലയിനങ്ങളിലെ എണ്ണയുടേ അളവ് വ്യത്യസ്തമാണ്‌. ഇത് 43 മുതൽ 54% വരെ വ്യതാസപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു&lt;ref name=rockliff/&gt;.

വിളവ് നൽകുന്നതിനൊപ്പം മണ്ണൊലിപ്പ് തടയുന്നു എന്നതും നിലക്കടല കൃഷി ചെയ്യുന്നതുകൊണ്ടുള്ള ഒരു പ്രധാന ഗുണമാണ്‌&lt;ref name=rockliff/&gt;.

==നിലക്കടല പോഷക സമൃദ്ധം ==
{{unreferenced section}}
നൂറു ഗ്രാം നിലക്കടലയിൽ പ്രോട്ടീൻ (52 ശതമാനം), കൊഴുപ്പ്‌ (40.1 ശതമാനം), ധാതുക്കൾ (2.4 ശതമാനം), [[കാർബോഹൈഡ്രേറ്റ്|കാർബോഹൈഡ്രേറ്റുകൾ]] (5 ശതമാനം), ഭക്ഷ്യനാരുകൾ (36 ശതമാനം) എന്നിവയൊക്കെ അടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്‌. 350 മില്ലീ ഗ്രാം [[ഫോസ്ഫറസ്|ഫോസ്ഫറസും]], 90 മില്ലിഗ്രാം [[കാത്സ്യം|കാത്സ്യവും]], 2.8 മില്ലിഗ്രാം ഇരുമ്പും (25 ശതമാനം), 261.4 മില്ലിഗ്രാം വിറ്റാമിൻ ഇ യും, ചെറിയ തോതിൽ ബി - ഗ്രൂപ്പ്‌ ജീവകങ്ങളും (15 ശതമാനം), മഗ്നീഷ്യം (42 ശതമാനം), സിങ്ക്‌, പൊട്ടാസ്യം (20 ശതമാനം), കാൽസ്യം (9 ശതമാനം), കോപ്പർ എന്നിവയും 100 ഗ്രാം നിലക്കടലയിലുണ്ടാവും.

== ആരോഗ്യ ഗുണങ്ങൾ ==
{{unreferenced section}}
മാംസത്തിലും മുട്ടയിലുമുള്ളതിനേക്കാൾ [[പ്രോട്ടീൻ]] നിലക്കടലയിലുണ്ട്. പച്ചക്കറികളിൽ സോയാബീൻസിൽ മാത്രമാണ്‌ നിലക്കടലയിലുള്ളതിനേക്കാൾ പ്രോട്ടീൻ ഉണ്ടാവുക. പാലിനൊപ്പം നിലക്കടല കഴിച്ചാൽ ആവശ്യമുള്ള മിക്കവാറും [[അമിനോ]] അംളങ്ങൾ ശരീരത്തിനു ലഭിക്കും. അതിനാൽ ശാരീരിക അധ്വാനം, വ്യായാമം എന്നിവ ചെയ്യുന്നവരുടെ പേശി വളർച്ചയ്ക്ക് ഉത്തമമാണ്‌.

ഇവയിലുള്ള ഇരുമ്പ് വിളർച്ച അകറ്റുവാനും, കോപ്പർ ചർമത്തിന്റെ തിളക്കത്തിനും, ഫൈബർ ശരിയായ ദഹനത്തിനും കൊഴുപ്പ് കുറയ്ക്കുവാനും, കാൽസ്യം, മഗ്‌നീഷ്യം, ഫോസ്ഫറസ് എന്നിവ എല്ലുകളുടെ ആരോഗ്യത്തിനും, വൈറ്റമിൻ ബി രോഗ പ്രതിരോധ ശേഷിയ്ക്കും, വൈറ്റമിൻ ഇ, സിങ്ക് എന്നിവ ഹോർമോൺ സന്തുലിതാവസ്ഥയ്ക്കും, ലൈംഗിക-  പ്രത്യുത്പാദന ആരോഗ്യത്തിനും ഗുണകരമാണ്. അതിനാൽ നിലക്കടല പതിവായി ഭക്ഷണത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തേണ്ടത് ആരോഗ്യത്തിന് അനിവാര്യമാണ്.

നന്നായി ചവച്ചരച്ച്‌ കഴിച്ചാലേ നിലക്കടല ശരിയായി ദഹിക്കൂ. വറുത്ത നിലക്കടലയിൽ കുറച്ചു ഉപ്പു ചേർത്ത്‌ നന്നായി അരച്ചെടുത്താൽ ' [[പീനട്ട് ബട്ടർ]] ' തയ്യാറായി. ഇതു പെട്ടെന്ന്‌ ദഹിക്കുന്നതും നല്ലൊരു ശൈശവാഹാരവുമാന്‌. നിലക്കടലയും ശർക്കരയും ചേർത്തുണ്ടാക്കുന്ന 'കപ്പലണ്ടി മിഠായി' പാലിനൊപ്പം കഴിക്കുന്നത്‌ ആരോഗ്യവും ശരീര പുഷ്ടിയുമുണ്ടാക്കും. ക്ഷയം, കരൾ രോഗങ്ങൾ തുടങ്ങിയവക്കെതിരെ ഇത്‌ പ്രതിരോധം പ്രധാനം ചെയ്യും. അതിനാൽ കുട്ടികൾക്ക് കൊടുക്കാവുന്ന നല്ലൊരു ആഹാരമാണ് നിലക്കടല മിഠായി.

നിലക്കടലയുടെ തൊലി മാറ്റി വെള്ളത്തിൽ നന്നായി കുതിർത്ത്‌ അരച്ച്‌ മൂന്നിരട്ടി പാലിൽ നേർപ്പിച്ചാൽ നിലക്കടലപ്പാൽ തയ്യാറായി. നല്ലൊരു പോഷക പാനീയമാണിത്‌. [[ഹീമോഫീലിയ]], [[കാപ്പിലറി]] ഞരമ്പുകൾ പൊട്ടുന്നതിലൂടെ ഉണ്ടാകുന്ന മൂക്കിലെ രക്തസ്രാവം. അമിതാർത്തവം എന്നിവയുള്ളപ്പോൾ നിലക്കടലയോ നിലക്കടലയുൽപ്പന്നങ്ങളോ കഴിക്കുന്നത്‌ നല്ലതാണെന്ന്‌ [[ബ്രിട്ടൺ|ബ്രിട്ടനിൽ]] നടന്ന ഒരു പഠനം പറയുന്നു. പ്രമേഹ രോഗികൾ ദിവസവും ഒരു പിടി നിലക്കടല കഴിച്ചാൽ പോഷകന്യൂനത ഒഴിയവാക്കാം. വിട്ടു മാറാത്ത വയറു കടിക്ക്‌ നിലക്കടല ചവച്ച്‌ തിന്ന്‌ മീതെ ആട്ടിൻ പാൽ കുടിക്കണം.

നിലക്കടലയേയും, പീനട്ട്‌ ബട്ടറിനേയും പറ്റി ചില ഗവേഷണഫലങ്ങൾ പുറത്ത്‌ വന്നിട്ടുണ്ട്‌. ഇവയുടെ ഉപയോഗം സ്ത്രീകളിലെ പ്രമേഹ സാധ്യത കുറയ്ക്കുമെന്നാണ്‌ &quot; [[പർസ്യ്‌ യൂണിവേയ്സിറ്റി]] യിലെ ഗവേഷകർ കണ്ടെത്തിയത്‌. ഗർഭിണികൾ ഗർഭധാരണത്തിന്റെ പ്രാരംഭദശയിൽ നിലക്കടല കഴിച്ചാൽ ജനന വൈകല്യങ്ങൾ കുറയുമെന്ന്‌ &quot; [[ജേർണൽ ഓഫ്‌ അമേരിക്കൻ മെഡിക്കൽ അസോസിയേഷൻ]] &quot; റിപ്പോർട്ട്‌ ചെയ്തിട്ടൂണ്ട്‌. നിലക്കടലയിലെ [[ഫോളേറ്റ്|ഫോളേറ്റാണ്‌]] ഇതിനു കാരണം. നിലക്കടല കഴിക്കുന്നതിലൂടെ സ്തനാർബുദ സാധ്യത 69 ശതമാനം കുറയുമെന്ന്‌ &quot; [[കരോൾസ്ക ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്‌]]&quot; നടത്തിയ പഠനം പറയുന്നു. നിലക്കടലയിലുള്ള കൊഴുപ്പിൽ 80 ശതമാനവും അപൂരിതമാണെന്നും ഇതു [[കൊളസ്ട്രോൾ]], അമിതഭാരം എന്നിവ കുറക്കുമെന്നും ഈ പഠനം പറയുന്നു.

ഉപ്പ് ചേർക്കാത്ത നിലക്കടലയാണ് ആരോഗ്യത്തിന് ഉത്തമം. അമിത രക്തസമ്മർദ സാധ്യത ഉള്ളവർ ഉപ്പ് ചേർത്ത നിലക്കടല ഒഴിവാക്കണം. 
നിലക്കടല അമിതമായി കഴിക്കുന്നത്‌ &quot;[[അസിഡിറ്റി]]&quot; ക്ക്‌ കാരണമാവുമെന്ന്‌ കരുതപ്പെടുന്നു. [[ആസ്ത്മ]], [[മഞ്ഞപ്പിത്തം]], [[വായുകോപം]] എന്നിവയുള്ളപ്പോഴും നിലക്കടലയുടെ ഉപയോഗം അഭികാമ്യമല്ല.

==ചിത്രശാല==
&lt;gallery widths=110 px heights=110 px perrow=4&gt;
File:Peanut_-_നിലക്കടല_01.JPG|നിലക്കടല  ആവരണത്തോടെ
File:Peanut_-_നിലക്കടല_02.JPG|വറുത്ത നിലക്കടല  തൊലിയോടെ 
File:Peanut_-_നിലക്കടല_03.JPG|വറുത്ത നിലക്കടല  തൊലിയില്ലാതെ
File:Kappalandi_mitayi_-_കപ്പലണ്ടി_മിഠായി.JPG|നിലക്കടല  മിഠായി
പ്രമാണം:നിലക്കടല_വറുത്തത്.jpg|നിലക്കടല_വറുത്തത്
പ്രമാണം:നിലക്കടല_റോസ്റ്റ്.jpg|നിലക്കടല_റോസ്റ്റ്
പ്രമാണം:നിലക്കടല മിഠായി.jpg|നിലക്കടല കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച മിഠായി
&lt;/gallery&gt;

== അവലംബം ==
{{reflist}}
==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
{{Commons|Arachis hypogaea}}
{{wikispecies|Arachis hypogaea}}
{{wiktionary|peanut}}

[[വർഗ്ഗം:സസ്യങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:Fabaceae കുടുംബത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന സസ്യങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:എണ്ണക്കുരുവിളകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ലാറ്റിനമേരിക്ക ജന്മദേശമായി‍ട്ടുള്ള വിളകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സസ്യജാലം]]


{{Plant-stub}}</text>
      <sha1>eb8qpsyj5pjq1isgf5y8y8juud8z3qk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഹൊറസ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>56252</id>
    <revision>
      <id>4660861</id>
      <parentid>4647815</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T18:58:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4660861</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16007" sha1="01c5b0l1n93e4j306fcun92s36x3cfm" xml:space="preserve">{{prettyurl|Horace}} 
[[പ്രമാണം:Quintus Horatius Flaccus.jpg|thumb|150px|right|ഹൊറസ്, [[ആന്റൻ വോൺ വെർണർ|ആന്റൻ വോൺ വെർണറുടെ]] ഭാവനയിൽ]]
[[അഗസ്റ്റസ്]] ചക്രവർത്തിയുടെ കാലത്തെ പ്രസിദ്ധനായ റോമൻ കവിയായിരുന്നു &lt;!--lyric poet--&gt; '''ഹൊറസ്''' എന്ന് ആംഗലേയലോകത്ത് അറിയപ്പെടുന്ന '''ക്വിന്തൂസ് ഹൊറഷ്യൂസ് ഫ്ലാച്ചൂസ്'''([[വെനോസ]], [[ഡിസംബർ 8]], 65 ബി.സി. - [[റോം]], [[നവംബർ 27]], 8 ബി.സി.).വാഗ്മിയായ ക്വിന്റിലിയൻ തന്റെ [[Odes (Horace)|ഓഡസിന്റെ]] വായനയിലുളള ഒരേയൊരു ലത്തീൻ ഭാഷയിലെ വരികളെ മാത്രമായിരുന്നു പരാമർശിച്ചത്: അദ്ദേഹം ചിലപ്പോൾ ഉന്നതമായതാവാം. എങ്കിലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആകർഷകത്വവും, മഹത്ത്വവും തികച്ചും നിഗൂഢത നിറഞ്ഞതാണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കണക്കുകൾക്കുമൊപ്പം വ്യക്തിരിക്തനും, വാക്കുകളുടെ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ധൈര്യപൂർവ്വം സംസാരിച്ചും കാണപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt; Quintilian 10.1.96. The only other lyrical poet Quintilian thought comparable with Horace was the now obscure poet/metrical theorist, Caesius Bassus (R. Tarrant, Ancient receptions of Horace, 280)&lt;/ref&gt;


==ഇവയും കാണുക==
* [[Horatia (gens)]]
* [[Otium]]
* [[Prosody (Latin)]]
* [[Translation#Western theory|Translation]]

==Notes==
&lt;references group=&quot;nb&quot; /&gt;

==Citations==
{{reflist|25em}}

{{Library resources box |by=yes |onlinebooks=yes |others=yes |about=yes |label=Horace
  |viaf= |lccn= |lcheading= |wikititle= }}

==അവലംബം==
* {{cite book | last=Arnold |first=Matthew | title=Selected Prose | url=https://archive.org/details/selectedprose00arno | publisher=Penguin Books | year=1970 | chapter=|isbn= 978-0-14-043058-5|doi= }}
* {{cite book | last=Barrow |first=R | title=The Romans | url=https://archive.org/details/bwb_W7-CRK-653 | publisher=Penguin/Pelican Books | year=1949 | chapter=|isbn= |doi= }}
* {{cite book | last=Barchiesi |first=A | title=Speaking Volumes: Narrative and Intertext in Ovid and Other Latin Poets | publisher=Duckworth| year=2001 | chapter=|isbn= |doi= }}
* {{cite book | last=Bischoff |first=B | title=Classical Influences on European Culture AD 500–1500 | publisher=Cambridge University Press | year=1971 | chapter=Living with the satirists|isbn= |doi= }}
* {{cite book | last=Bush |first=Douglas | title=Milton: Poetical Works | publisher=Oxford University Press | year=1966 | chapter=|isbn= |doi= }}
* {{cite book | last=Campbell |first=A | title=Horace: A New Interpretation | publisher=London | year=1924 | chapter=|isbn= |doi= }}
* {{cite book | last=Conway |first=R | title=New Studies of a Great Inheritance | publisher=London | year=1921 | chapter=|isbn= |doi= }}
* {{cite book | last=Davis |first=Gregson | title =Polyhymnia. The Rhetoric to Horatian Lyric Discourse | publisher=University of California | year=1991}}
* {{cite book | last=Ferri |first=Rolando | title=The Cambridge Companion to Horace | url=https://archive.org/details/cambridgecompani0000unse_v9z6 | publisher=Cambridge University Press | year=2007 | chapter=The Epistles|isbn=978-0-521-53684-4 |doi= }}
* {{cite book | last=Flesch |first=William | title=The Facts on File Companion to British Poetry, 19th Century | url=https://archive.org/details/factsonfilecompa0000fles | publisher=Infobase Publishing | year=2009 | chapter=|isbn= 978-0-8160-5896-9|doi= }}
* {{cite book | last=Frank |first=Tenney | title=Catullus and Horace | publisher=New York | year=1928 | chapter=|isbn= |doi= }}
* {{cite book | last=Fraenkel |first=Eduard | title=Horace | url=https://archive.org/details/horace0000unse_r8h3 | publisher=Oxford University Press | year=1957 | chapter=|isbn= |doi= }}
* {{cite book | last=Friis-Jensen |first=Karsten | title=The Cambridge Companion to Horace | publisher=Cambridge University Press | year=2007 | chapter=Horace in the Middle Ages|isbn= |doi= }}
* {{cite book | last=Griffin |first=Jasper | title=Horace 2000 | publisher=Ann Arbor | year=1993 | chapter=Horace in the Thirties|isbn= |doi= }}
* {{cite book | last=Griffin |first=Jasper | title=The Cambridge Companion to Horace | publisher=Cambridge university Press | year=2007 | chapter=Gods and religion|isbn= |doi= }}
* {{cite book | last=Harrison |first=Stephen | title=A Companion to Latin Literature | url=https://archive.org/details/isbn_0631235299 | publisher=Blackwell Publishing | year=2005 | chapter=Lyric and Iambic|isbn= |doi= }}
* {{cite book | last=Harrison |first=Stephen | title=The Cambridge Companion to Horace | url=https://archive.org/details/cambridgecompani0000unse_v9z6 | publisher=Cambridge University Press | year=2007 | chapter=Introduction|isbn= |doi= }}
* {{cite book | last=Harrison |first=Stephen | title=The Cambridge Companion to Horace | url=https://archive.org/details/cambridgecompani0000unse_v9z6 | publisher=Cambridge University Press | year=2007 | chapter=Style and poetic texture|isbn= |doi= }}
* {{cite book | last=Harrison |first=Stephen | title=The Cambridge Companion to Horace | url=https://archive.org/details/cambridgecompani0000unse_v9z6 | publisher=Cambridge University Press | year=2007 | chapter=The nineteenth and twentieth centuries|isbn= |doi= }}
* {{cite book | last=Hooley |first=D | title=The Knotted Thong: Structures of Mimesis in Persius | publisher=Ann Arbor | year=1997 | chapter=|isbn= |doi= }}
* {{cite book | last=Hutchinson |first=G | title=Classical Quarterly 52 | publisher= | year=2002| chapter=The publication and individuality of Horace's Odes 1–3|isbn= |doi= }}
* {{cite book | last=Kiernan |first=Victor | title=Horace: Poetics and Politics| url=https://archive.org/details/horacepoeticspol00kier | publisher=St Martin's Press | year=1999 | chapter=|isbn= |doi= }}
* {{cite book | last=Kupersmith |first=W | title=Roman Satirists in Seventeenth Century England | publisher=Lincoln, Nabraska and London | year=1985 | chapter=|isbn= |doi= }}
* {{cite book | last=Loveling |first=Benjamin | title=Latin and English Poems, by a Gentleman of Trinity College, Oxford | publisher=London | year=1741 | chapter=|isbn= |doi= }}
* {{cite book | last=Lowrie |first=Michèle | title =Horace's Narrative Odes | publisher=Oxford University Press | year=1997}}
* {{cite book | last=Lyne |first=R | title=The Oxford History of the Classical World | publisher=Oxford University Press | year=1986 | chapter=Augustan Poetry and Society|isbn= |doi= }}
* {{cite book | last=Mankin |first=David | title=Horace: Epodes| publisher=Cambridge university Press| year=1995 | chapter=|isbn= |doi= }}
* {{cite book | last=McNeill |first=Randall | title=Horace | publisher=Oxford University Press | year=2010 | chapter=|isbn= 978-0-19-980511-2 |doi= }}
* {{cite book | last=Michie |first=James | title=The Odes of Horace | url=https://archive.org/details/odesofhorace0000jtra | publisher=Penguin Classics | year=1967 | chapter=Horace the Man|isbn= |doi= }}
* {{cite book|last=Moles|first=John|title=The Cambridge Companion to Horace | publisher=Cambridge University Press | year=2007 | chapter=Philosophy and ethics|isbn= |doi= }}
* {{cite book | last=Money |first=David | title=The Cambridge Companion to Horace | publisher=Cambridge University Press | year=2007 | chapter=The seventeenth and eighteenth centuries|isbn= |doi= }}
* {{cite book | last=Morgan |first=Llewelyn | title=A Companion to Latin Literature | publisher=Blackwell Publishing | year=2005 | chapter=Satire|isbn= |doi= }}
* {{cite book | last=Muecke |first=Frances | title=The Cambridge Companion to Horace | publisher=Cambridge University Press | year=2007 | chapter=the Satires|isbn= |doi= }}
* {{cite book | last=Nisbet |first=Robin | title=The Cambridge Companion to Horace | publisher=Cambridge University Press | year=2007 | chapter=Horace: life and chronology|isbn= |doi= }}
* {{cite book|last=Reckford|first=K. J.|title=Horatius: the man and the hour|publisher=American Journal of Philology|volume=118|pages=538–612|year=1997}}
* {{cite book | last=Rivers |first=Elias | title=Fray Luis de León: The Original Poems| publisher=Grant and Cutler| year=1983 | chapter=|isbn= |doi= }}
* {{cite book | last=Rossetti |first=Christina | title=The Complete Poems | publisher=Penguin Books | year=2001 | chapter=|isbn= |doi= }}
* {{cite book | last=Rudd |first=Niall | title=The Satires of Horace and Persius| url=https://archive.org/details/satiresofhoracep0000nial | publisher=Penguin Classics | year=1973 | chapter=|isbn= |doi= }}
* {{cite book | last=Santirocco |first=Matthew | title =Unity and Design in Horace's Odes | url=https://archive.org/details/unitydesigninhor00sant | publisher=University of North Carolina | year=1986}}
* {{cite book | last=Syme |first=R | title=The Augustan Aristocracy | publisher=Oxford University Press | year=1986 | chapter=|isbn= |doi= }}
* {{cite book | last=Talbot |first=J | title=Notes and Queries 48 (1) | publisher=Oxford University Press | year=2001 | chapter=A Horatian Pun in Paradise Lost|isbn= |doi= }}
* {{cite book | last=Tarrant |first=Richard | title=The Cambridge Companion to Horace | publisher=Cambridge University Press | year=2007 | chapter=Ancient receptions of Horace|isbn= |doi= }}
* {{cite book | last=Tollet |first=Elizabeth | title=Poems on Several Occasions | publisher=London | year=1755 | chapter=|isbn= |doi= }}

==കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്==
* {{cite book|last=Davis|first=Gregson|title=Polyhymnia the rhetoric of Horatian lyric discourse|year=1991|publisher=University of California Press|location=Berkeley|isbn=0-520-91030-3}}
* {{cite book|last=Fraenkel|first=Eduard|title=Horace|url=https://archive.org/details/horace0000unse_r8h3|year=1957|publisher=Clarendon Press|location=Oxford}}
* {{cite book|last=Horace|title=The complete works of Horace|url=https://archive.org/details/completeworksofh0000hora|year=1983|publisher=Ungar|location=New York|isbn=0-8044-2404-7|others=Charles E. Passage, trans}}
* {{cite book|last=Johnson|first=W.R.|title=Horace and the dialectic of freedom : readings in Epistles 1|url=https://archive.org/details/horacedialectico00john|year=1993|publisher=Cornell University Press|location=Ithaca|isbn=0-8014-2868-8}}
* {{cite book|last=Lyne|first=R.O.A.M.|title=Horace : behind the public poetry|url=https://archive.org/details/horacebehindpubl0000lyne|year=1995|publisher=Yale Univ. Press|location=New Haven|isbn=0-300-06322-9}}
* {{cite book | last = Lyons | first = Stuart | title = Horace's Odes and the Mystery of Do-Re-Mi | publisher = Aris &amp; Phillips | year = 1997 }}
* {{cite book | last = Lyons | first = Stuart | title = Music in the Odes of Horace | publisher = Aris &amp; Phillips | year = 2010 }}
* {{cite book | last = Michie | first = James | title = The Odes of Horace | url = https://archive.org/details/bwb_KS-627-309 | publisher = Rupert Hart-Davis | year = 1964 }}
* {{cite book|last=Newman|first=J.K.|title=Augustus and the New Poetry|year=1967|publisher=Latomus, revue d’études latines|location=Brussels}}
* {{cite book|last=Noyes|first=Alfred|title=Horace: A Portrait|url=https://archive.org/details/horaceportrait0000unse|year=1947|publisher=Sheed and Ward|location=New York}}
* {{cite book|last=Perret|first=Jacques|title=Horace|url=https://archive.org/details/horace0000unse_z0o5|year=1964|publisher=New York University Press|location=New York|others=Bertha Humez, trans}}
* {{cite book|last=Putnam|first=Michael C.J.|title=Artifices of eternity : Horace's fourth book of Odes|url=https://archive.org/details/artificesofetern0000putn_w2t6|year=1986|publisher=Cornell University Press|location=Ithaca, NY|isbn=0-8014-1852-6}}
* {{cite book|last=Reckford|first=Kenneth J.|title=Horace|url=https://archive.org/details/horace0073unse|year=1969|publisher=Twayne|location=New York}}
* {{cite book|editor-last=Rudd|editor-first=Niall|title=Horace 2000: a celebration : essays for the bimillennium|url=https://archive.org/details/horace2000celebr0000unse|year=1993|publisher=Univ. of Michigan Press|location=Ann Arbor|isbn=0-472-10490-X}}
* {{cite book | last = Sydenham | first = Colin | title = Horace The Odes | publisher = Duckworth | year = 2005 }}
* [https://books.google.com/books?id=8thVZSnMXhoC&amp;lpg=PR30&amp;dq=Horace%20The%20Complete%20Odes%20and%20Epodes&amp;pg=PP1#v=onepage&amp;q&amp;f=false {{cite book | last = West | first = David | title = Horace The Complete Odes and Epodes | publisher = Oxford University Press | year = 1997 }}]
* {{cite book|last=Wilkinson|first=L.P.|title=Horace and His Lyric Poetry|year=1951|publisher=Cambridge University Press|location=Cambridge}}

==പുറം കണ്ണികൾ==
{{wikiquote|Horace}}
{{wikisourcelang|la|Scriptor:Quintus Horatius Flaccus|Latin texts of Quintus Horatius Flaccus}}
{{wikisourcelang|en|Author:Horace|English translations of texts of Quintus Horatius Flaccus}}
{{Wikisource1911Enc|Horace}}
{{Commons|Quintus Horatius Flaccus}}
* {{Gutenberg author |id=1790 | name=Horace}}
* {{Internet Archive author}}
* {{Librivox author |id=3050}}
* Q. Horati Flacci ''[https://archive.org/details/qhoratiflacciop00flacgoog opera]'', recensuerunt O. Keller et A. Holder, 2 voll., Lipsiae in aedibus B. G. Teubneri, 1864-9.
* [http://latin.topword.net/?Horace Common sayings from Horace] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180930151101/http://latin.topword.net/?Horace |date=2018-09-30 }}
* [http://www.thelatinlibrary.com/hor.html The works of Horace] at [[The Latin Library]]
* [http://www.poetseers.org/the_great_poets/the_classics/horace/ Selected Poems of Horace] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120530192921/http://www.poetseers.org/the_great_poets/the_classics/horace/ |date=2012-05-30 }}
* [http://www.perseus.tufts.edu/hopper/searchresults?q=Horatius&amp;redirect=true Works by Horace at Perseus Digital Library]
* [http://www.stoa.org/diotima/anthology/horawillbio.shtml Biography and chronology] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081206121450/http://www.stoa.org/diotima/anthology/horawillbio.shtml |date=2008-12-06 }}
* [http://www.intratext.com/Catalogo/Autori/Aut186.HTM Horace's works]: text, concordances and frequency list
* [http://www.rhapsodes.fll.vt.edu/horace_ode_1.htm SORGLL: Horace, ''Odes'' I.22, read by Robert Sonkowsky] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090527202758/http://www.rhapsodes.fll.vt.edu/horace_ode_1.htm |date=2009-05-27 }}
* [http://toutcoule.blogspot.com/search/label/horace Translations of several odes in the original meters (with accompaniment).]
* [http://www.thethepoetry.com/2011/02/some-notes-on-translations-of-horace/ A discussion and comparison of three different contemporary translations of Horace's ''Odes''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200818115922/http://www.thethepoetry.com/2011/02/some-notes-on-translations-of-horace/ |date=2020-08-18 }}
* [http://www.virgilmurder.org/images/pdf/arsengl.pdf Some spurious lines in the ''Ars Poetica''?]
* [http://www.horatius.net Horati opera, Acronis et Porphyrionis commentarii, varia lectio etc. (latine)]
* [http://openn.library.upenn.edu/Data/0023/html/horace_ms_1a.html Horace MS 1a Ars Poetica and Epistulae at OPenn]

{{Horace|state=expanded}}
{{Ancient Rome topics|state=collapsed}}

{{Authority control}}


{{Poet-stub|Horace}}

[[വർഗ്ഗം:റോമൻ കവികൾ]]</text>
      <sha1>01c5b0l1n93e4j306fcun92s36x3cfm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കൊരട്ടി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>56465</id>
    <revision>
      <id>4660980</id>
      <parentid>4658320</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T04:25:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4660980</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10512" sha1="ef244kb6jlfj3obrk95mgemv9bebtki" xml:space="preserve">{{prettyurl|Koratty}}
{{For|ഇതേ പേരിലുള്ള കൊട്ടയം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമത്തിന്|കൊരട്ടി, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി}}
{{Infobox settlement
| name                    = കൊരട്ടി
| native_name             = 
| native_name_lang        = 
| other_name              = 
| nickname                = 
| settlement_type         = census town
| image_skyline           = File:Koratty Muthy Thirunaal IMG 5477.JPG
| image_alt               = 
| image_caption           = Koratty Muthy festival
| pushpin_map             = India Kerala#India
| pushpin_label_position  = 
| pushpin_map_alt         = 
| pushpin_map_caption     = Location in Kerala, India
| coordinates             = {{coord|10.265|76.347|display=inline,title}}
| subdivision_type        = Country
| subdivision_name        = {{flag|India}}
| subdivision_type1       = [[States and territories of India|State]]
| subdivision_name1       = [[Kerala]]
| subdivision_type2       = [[List of districts of India|District]]
| subdivision_name2       = [[Thrissur(Trichur / Trissur) district|Thrissur]]
| established_title       = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date        = 
| founder                 = 
| named_for               = 
| government_type         = 
| governing_body          = Koratty Grama panchayath
| unit_pref               = Metric
| area_footnotes          = 
| area_rank               = 
| area_total_km2          = 
| elevation_footnotes     = 
| elevation_m             = 
| population_total        = 17463
| population_as_of        = 2001
| population_rank         = 
| population_density_km2  = auto
| population_demonym      = 
| population_footnotes    = 
| demographics_type1      = Languages
| demographics1_title1    = Official
| demographics1_info1     = [[Malayalam language|Malayalam]], English
| timezone1               = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1             = +5:30
| postal_code_type        = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code             = 680308
| area_code_type          = Telephone code
| area_code               = +91480
| registration_plate      = KL -08/ KL-45 / KL-64
| website                 = 
| footnotes               = 
}}
കേരളത്തിലെ [[തൃശൂർ ജില്ല|തൃശൂർ ജില്ലയിലെ]] [[ചാലക്കുടി താലൂക്ക്|ചാലക്കുടി താലൂക്കിൽ]],&lt;ref&gt;http://www.lsg.kerala.gov.in/htm/inner.asp?ID=800&amp;intID=5&lt;/ref&gt;[[ചാലക്കുടി]] പട്ടണത്തിന് അഞ്ച് കിലോമീറ്റർ തെക്കായി [[ദേശീയപാത 47|ദേശീയപാതക്കരുകിൽ]] സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു ചെറിയ പട്ടണമാണ്‌ '''കൊരട്ടി'''. [[കൊരട്ടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കൊരട്ടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിന്റെ]] ആസ്ഥാനമാണിത്.

കൊരട്ടി അങ്ങാടി റെയിൽവെ സ്റ്റേഷൻ ഈ പട്ടണത്തിലാണ്‌.

==പേരിനു പിന്നിൽ==
പ്രാചീന കാലത്ത് ഇത് ഒരു ബുദ്ധസാംസ്കാരിക കേന്ദ്രമായിരുന്നു. ചേര രാജാക്കന്മാർ ശ്രമണമതം സ്വീകരിച്ച് അവർ അർഹതപദം സ്വീകരിക്കുന്നതോടെ അവരുടെ പേരിൽ സാസ്ംകാരിക കേന്ദ്രങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു, ചേര രാജാക്കന്മാർ കുറവർ( പുലയർ) വംശത്തിൽ പെട്ടവരുണ്ടായിരുന്നെന്നും ചേര രാജ്ഞിയെ കുറത്തി, കുരത്തി എന്നും വിളിച്ചിരുന്നു എന്നും രേഖകൾ ഉണ്ട്. ബൗദ്ധ-ജൈന സന്യാസിമാരെ പൊതുവായും കുരത്തികൾ എന്നു വിളിച്ചിരുന്നു. കുരത്തി ഇംഗ്ലീഷ് ലിപിയാകുമ്പോൾ കുരട്ടി എന്നും കൊരട്ടി എന്നും ശബ്ദഭേദം വന്നതാവാം എന്നും സ്ഥലനാമചരിത്രകാരൻ വിവികെ വാലത്ത് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ചേന്ദമംഗലത്ത് കൊരട്ടിപ്പറമ്പ് എന്ന സ്ഥലത്ത് ബുദ്ധക്ഷേത്രത്തിന്റെ അവശീഷ്ടങ്ങൾ കണ്ടെടുത്തത് ഇതിനെ ശരിവക്കുന്നു. {{Note|കൊരട്ടി}}

==ചരിത്രം==
പുരാതനകാലത്ത് ബുദ്ധമതഭക്തനായ ആയ് രാജാവ് വിക്രമാദിത്യവരഗുണന്റെ ചെപ്പേട് കൊരട്ടിനിലനിന്നിരുന്ന ചേന്ദമംഗലത്തു നിന്നും കണ്ടെടുത്തിട്ടുണ്ട്. അക്കാലത്തെ പ്രമുഖ ബുദ്ധകേന്ദ്രമായിരുന്നു കൊരട്ടി. ബൗദ്ധ സന്യാസിമാരെ കുരത്തികൾ എന്നാണ് വിളിച്ചിരുന്നത്

==ഭൂമിശാസ്ത്രം==

== അധികാര പരിധികൾ ==

* പോലിസ് സ്റ്റേഷൻ - കൊരട്ടി പോലിസ് സ്റ്റേഷൻ

== പ്രധാന വിദ്യഭ്യാസസ്ഥാപനങ്ങൾ ==

[[File:MAMHSS Koratty 2.jpg|thumb|എം.എ.എം.എച്ച്.എസ്.]]

#[[ഗവണ്മെന്റ് പോളിടെൿനിക് കൊരട്ടി]]
#എം.എ.എം.എച്ച്.എസ്.
#എൽ.എഫ്.സി.എച്ച്.എസ്സ്. കൊരട്ടി.
#പഞ്ചായത്ത് എൽ.പി. സ്കൂൾ, കൊരട്ടി
# എം.എസ്‌.യു.പി.സ്കൂൾ, കൊരട്ടി

== വ്യവസായം ==
* [[ഇൻഫൊ പാർക്ക്]], കൊരട്ടി - കേരളത്തിൽ മൂന്നാമതായി ആരംഭിച്ച വിവര സാങ്കേതിക കേന്ദ്രമാണിത്.
* [[കിൻഫ്ര|കിൻഫ്രയുടെ]] മിനി വ്യവസായ പാർക്ക് ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്.
* വൈഗൈ ത്രെഡ്സ്
* കാർബൊറണ്ടം യൂണിവേർസൽ ലിമിറ്റഡ് (നാലുകെട്ട്)
==ദേവാലയങ്ങൾ==
===കൊരട്ടി പള്ളി===
[[File:Koratty church.jpg|thumb|സെന്റ് മേരീസ് ഫൊറോന പള്ളി, കൊരട്ടി]]

മദ്ധ്യകേരളത്തിലെ പ്രശസ്തമായ ഒരു മരിയൻ തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രമാണു [[സെന്റ് മേരീസ് ഫൊറോന പള്ളി, കൊരട്ടി]]. എറണാകുളം-അങ്കമാലി അതിരൂപതക്കു കീഴിലുള്ള ഒരു ഫൊറോന പള്ളിയാണു ഇത്. കൊരട്ടി പെരുന്നാൾ എന്നു പ്രാദേശികമായി അറിയപ്പെടുന്ന കൊരട്ടിമുത്തിയുടെ തിരുന്നാൾ എല്ലാ വർഷവും ഒക്ടോബർ പത്തു കഴിഞ്ഞു വരുന്ന ഞായറാഴച ദിവസം ആഘോഷിച്ചു വരുന്നു. തിരുന്നാളിനോടനുന്ധിച്ചുള്ള പൂവൻകുല നേർച്ച, അങ്ങാടി പ്രദക്ഷിണം എന്നിവ വളരെ പ്രസിദ്ധമാണു.

=== ഹോളി ഫാമിലി ചർച്ച്, കട്ടപ്പുറം ===
മദ്ധ്യകേരളത്തിലെ പ്രശസ്തമായ മരിയൻ തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രമായ കൊരട്ടി പള്ളിക്കു കീഴിലുള്ള ഒരു കുരിശുപള്ളിയാണു ഇത്

== സമീപ ഗ്രാമങ്ങൾ ==

* [[മേലൂർ]]
* [[കറുകുറ്റി]]
* [[കാടുകുറ്റി]]
* [[മുരിങ്ങൂർ]]  	 
* [[ചുനക്കര]] 	 
* [[നാലുകെട്ട്]] 	
* [[തിരുമുടിക്കുന്ന്]] 	 
* [[ചിറങ്ങര]] 	
* [[വാളൂർ‌]] - ചാലക്കുടിപ്പുഴ ഈ ഗ്രാമത്തിലൂടെ ഒഴുകുന്നു.
* [[കട്ടപ്പുറം]]
* [[കൊനൂർ]]

== ഇതും കാണുക ==
== കുറിപ്പുകൾ ==
&lt;div class=&quot;references-small&quot; style=&quot;-moz-column-count:2; column-count:2;&quot;&gt; &lt;/div&gt;
*{{Note|കൊരട്ടി}} ബുദ്ധ ജൈനസന്യാസിമാരെ കുരത്തികൾ എന്നു വിളിച്ചിരുന്നു. &quot;സ്വസ്തി ശ്രീ വിക്കിരമാതിത്തവരകുണർക്കു ചെല്ലാനിന്റെ യാണ്ടുയിരുപത്തെട്ടുയിവ്വാണ്ടു പേരങ്കുടി അട്ടനേമി പടാാമണാക്കികൾ കുണന്താങ്കി കുരത്തികൾ തിരുച്ചാരണത്തു പടാരിയാകു എന്നു തുടങ്ങുന്ന രേഖ- TAS No. 12, 1912, p 194, 195

== അവലംബം ==
&lt;references/&gt;

{{commons category|Koratty}}

{{തൃശ്ശൂർ ജില്ല}}
[[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ പട്ടണങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>ef244kb6jlfj3obrk95mgemv9bebtki</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കിടങ്ങൂർ (എറണാകുളം)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>58713</id>
    <revision>
      <id>4660959</id>
      <parentid>4592626</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T03:39:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4660959</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7430" sha1="066227cnust5768agzq6anwbvd0umyj" xml:space="preserve">{{prettyurl|kidangoor (ernakulam)}}
{{Infobox settlement
| name                    = കിടങ്ങൂർ
| native_name             = 
| native_name_lang        = ml
| other_name              = 
| settlement_type         = village
| image_skyline           = Kidangoor junction.jpg
| image_alt               = 
| image_caption           =Kidangoor Junction in 2024 
| nickname                = 
| pushpin_map             = 
| pushpin_label_position  = right
| pushpin_map_alt         = 
| pushpin_map_caption     = Location in Kerala, India
| coordinates             = {{coord|10|12|04|N|76|24|14|E|display=inline,title}}
| subdivision_type        = Country
| subdivision_name        = {{flag|India}}
| subdivision_type1       = [[States and territories of India|State]]
| subdivision_type2       = [[List of districts of India|District]]
| subdivision_name1       = [[Kerala]]
| subdivision_name2       = [[Ernakulam district|Ernakulam]]
| established_title       = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date        = 
| founder                 = 
| named_for               = 
| government_type         =LSGD 
| governing_body          =Thuravoor Grama Panchayath 
| unit_pref               = Metric
| area_footnotes          = 
| area_total_km2          = 
| area_rank               = 
| elevation_footnotes     = 
| elevation_m             = 
| population_total        = 
| population_as_of        = 
| population_footnotes    = 
| population_density_km2  = auto
| population_rank         = 
| population_demonym      = 
| demographics_type1      = Languages
| demographics1_title1    = Official
| timezone1               = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1             = +5:30
| postal_code_type        = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code             = 683572
| area_code               = 0484
| area_code_type          = Telephone code
| registration_plate      = KL-63
| blank1_name_sec1        = Coastline
| blank1_info_sec1        = {{Convert|0|km|mi}}
| blank1_name_sec2        = [[Climate of India|Climate]]
| blank1_info_sec2        = [[Climatic regions of India|Tropical monsoon]] &lt;small&gt;([[Köppen climate classification|Köppen]])&lt;/small&gt;
| website                 = 
| footnotes               = 
| demographics1_info1     = [[Malayalam language|Malayalam]], [[English language|English]]
| blank2_name_sec1        = Nearest city
| blank2_info_sec1        = Angamaly
| blank3_name_sec1        = [[Lok Sabha]] constituency
| blank3_info_sec1        = Chalakudy
| blank2_name_sec2        = Avg. summer temperature
| blank2_info_sec2        = {{convert|35|°C|°F}}
| blank3_name_sec2        = Avg. winter temperature
| blank3_info_sec2        = {{convert|20|°C|°F}}
|subdivision_type3      = Assembly constituency
|subdivision_name3      = Angamaly
}}{{For|ഇതേ പേരിലുള്ള കൊട്ടയം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമത്തിന്|കിടങ്ങൂർ (കോട്ടയം)}}


[[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം ജില്ലയിൽ]] [[അങ്കമാലി|അങ്കമാലിക്കടുത്ത്]] [[തുറവൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് (എറണാകുളം ജില്ല)|തുറവൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിന്റെ]] ഭാഗമായ ഒരു ചെറിയ ഗ്രാമമാണ് '''കിടങ്ങൂർ'''. [[തുറവൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് (എറണാകുളം ജില്ല)|തുറവൂർ പഞ്ചായത്തിന്റെ]] അതിർത്തി പ്രദേശമാണ് കിടങ്ങൂർ. [[മുല്ലശ്ശേരിതോട്]] കിടങ്ങൂർ വഴി കടന്നുപോകുന്നു. ഈ സ്ഥലത്തിന്റെ [[രേഖാംശം]] 76.3853645324707 [[അക്ഷാംശം]] 10.212472671517295. [[ആദിശങ്കരൻ|ആദിശങ്കരരാചാര്യരുടെ]] ഇല്ലമായ (ജന്മഗൃഹം) [[കൈപ്പിള്ളി മന]] ഇവിടെയാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. വി.ടി. ഭട്ടതിരിപ്പാടിന്റെ മാതൃഗേഹം കൂടിയാണ് ഇത്. തുറവൂർ പഞ്ചായത്തിന്റെ വായനശാല സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത് ഇവിടെയാണ്.സിറോ-മലബാർ സഭക്കാരനായ പ്രഥമ കർദ്ദിനാളും എറണാകുളം അതിരൂപതയുടെ മുൻ മെത്രാപ്പോലീത്തയുമായിരുന്ന  മാർ ജോസഫ് പാറേക്കാട്ടിലിന്റെ ജന്മസ്ഥലം


ഇന്ത്യയിലെ കേരളത്തിലെ എറണാകുളം ജില്ലയിൽ അങ്കമാലിക്കടുത്ത് തുറവൂർ പഞ്ചായത്തിലെ ഒരു ചെറിയ ഗ്രാമമാണ് കിടങ്ങൂർ.[1][2]

==വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ==
* ശ്രീഭദ്ര എൽ പി സ്കൂൾ
* ഇൻഫന്റ് ജീസസ് എൽ പി സ്കൂൾ
* സെന്റ് ജോസഫ് ഹൈസ്കൂൾ
* ഓക്സിലിയം  കോളേജ്  ഓഫ്  എഡ്യൂക്കേഷൻ
* ഓക്സിലിയം  സ്കൂൾ

== അമ്പലങ്ങൾ/പള്ളികൾ ==
* കിടങ്ങൂർ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമി ക്ഷേത്രം
* കാവലക്കാട്ട് ശിവ  ക്ഷേത്രം
* കുളപ്പുരക്കാവ് ദേവീ  ക്ഷേത്രം
*നിത്യസഹായ  മാതാ  ചാപ്പൽ
==ചിത്രശാല==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;200&quot;&gt;
പ്രമാണം:Kidangoor kappela.JPG|കിടങ്ങൂർ കപ്പേള
പ്രമാണം:Sree Bhadra LPS Kidangoor.JPG|ശ്രീഭദ്ര സ്ക്കൂൾ
പ്രമാണം:St Joseph HS Kidangoor.JPG|സെന്റ് ‍ജോസഫ് സ്ക്കൂൾ
പ്രമാണം:Kidangoor Sree Subhramanya Swami Temple.JPG|കിടങ്ങൂർ ശ്രീ സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രം
പ്രമാണം:Kulappurakavu Devi Temple Kidangoor.JPG|കുളപ്പുരക്കാവ് ദേവീ ക്ഷേത്രം
പ്രമാണം:Kavalakattu Siva Temple North Kidnagoor.JPG|കാവലക്കാട്ട് ശിവ ക്ഷേത്രം
പ്രമാണം:St Josephs church Kidangoor.JPG|ഇൻഫന്റ് ജീസസ് പള്ളി
പ്രമാണം:St Sebastians Church North Kidangoor.JPG|സെന്റ് സെബാസ്റ്റ്യൻസ് പള്ളി
പ്രമാണം:Yoodhapuram church Cherumkavala Front view.JPG|സെന്റ് ജൂഡ് പള്ളി
&lt;/gallery&gt;

{{commons category|Kidangoor, Ernakulam}}


{{എറണാകുളം ജില്ല}}

[[വർഗ്ഗം:എറണാകുളം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]]


{{Ernakulam-geo-stub}}</text>
      <sha1>066227cnust5768agzq6anwbvd0umyj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660964</id>
      <parentid>4660959</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T03:42:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4660964</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7430" sha1="p8r530609pyq0wwy6mxct13t7asc41t" xml:space="preserve">{{prettyurl|kidangoor (ernakulam)}}
{{Infobox settlement
| name                    = കിടങ്ങൂർ
| native_name             = 
| native_name_lang        = ml
| other_name              = 
| settlement_type         = village
| image_skyline           = Kidangoor junction.jpg
| image_alt               = 
| image_caption           =Kidangoor Junction in 2024 
| nickname                = 
| pushpin_map             = 
| pushpin_label_position  = right
| pushpin_map_alt         = 
| pushpin_map_caption     = Location in Kerala, India
| coordinates             = {{coord|10|12|04|N|76|24|14|E|display=inline,title}}
| subdivision_type        = Country
| subdivision_name        = {{flag|India}}
| subdivision_type1       = [[States and territories of India|State]]
| subdivision_type2       = [[List of districts of India|District]]
| subdivision_name1       = [[Kerala]]
| subdivision_name2       = [[Ernakulam district|Ernakulam]]
| established_title       = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date        = 
| founder                 = 
| named_for               = 
| government_type         =LSGD 
| governing_body          =Thuravoor Grama Panchayath 
| unit_pref               = Metric
| area_footnotes          = 
| area_total_km2          = 
| area_rank               = 
| elevation_footnotes     = 
| elevation_m             = 
| population_total        = 
| population_as_of        = 
| population_footnotes    = 
| population_density_km2  = auto
| population_rank         = 
| population_demonym      = 
| demographics_type1      = Languages
| demographics1_title1    = Official
| timezone1               = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1             = +5:30
| postal_code_type        = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code             = 683572
| area_code               = 0484
| area_code_type          = Telephone code
| registration_plate      = KL-63
| blank1_name_sec1        = Coastline
| blank1_info_sec1        = {{Convert|0|km|mi}}
| blank1_name_sec2        = [[Climate of India|Climate]]
| blank1_info_sec2        = [[Climatic regions of India|Tropical monsoon]] &lt;small&gt;([[Köppen climate classification|Köppen]])&lt;/small&gt;
| website                 = 
| footnotes               = 
| demographics1_info1     = [[Malayalam language|Malayalam]], [[English language|English]]
| blank2_name_sec1        = Nearest city
| blank2_info_sec1        = Angamaly
| blank3_name_sec1        = [[Lok Sabha]] constituency
| blank3_info_sec1        = Chalakudy
| blank2_name_sec2        = Avg. summer temperature
| blank2_info_sec2        = {{convert|35|°C|°F}}
| blank3_name_sec2        = Avg. winter temperature
| blank3_info_sec2        = {{convert|20|°C|°F}}
|subdivision_type3      = Assembly constituency
|subdivision_name3      = Angamaly
}}{{For|ഇതേ പേരിലുള്ള കോട്ടയം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമത്തിന്|കിടങ്ങൂർ (കോട്ടയം)}}


[[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം ജില്ലയിൽ]] [[അങ്കമാലി|അങ്കമാലിക്കടുത്ത്]] [[തുറവൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് (എറണാകുളം ജില്ല)|തുറവൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിന്റെ]] ഭാഗമായ ഒരു ചെറിയ ഗ്രാമമാണ് '''കിടങ്ങൂർ'''. [[തുറവൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് (എറണാകുളം ജില്ല)|തുറവൂർ പഞ്ചായത്തിന്റെ]] അതിർത്തി പ്രദേശമാണ് കിടങ്ങൂർ. [[മുല്ലശ്ശേരിതോട്]] കിടങ്ങൂർ വഴി കടന്നുപോകുന്നു. ഈ സ്ഥലത്തിന്റെ [[രേഖാംശം]] 76.3853645324707 [[അക്ഷാംശം]] 10.212472671517295. [[ആദിശങ്കരൻ|ആദിശങ്കരരാചാര്യരുടെ]] ഇല്ലമായ (ജന്മഗൃഹം) [[കൈപ്പിള്ളി മന]] ഇവിടെയാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. വി.ടി. ഭട്ടതിരിപ്പാടിന്റെ മാതൃഗേഹം കൂടിയാണ് ഇത്. തുറവൂർ പഞ്ചായത്തിന്റെ വായനശാല സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത് ഇവിടെയാണ്.സിറോ-മലബാർ സഭക്കാരനായ പ്രഥമ കർദ്ദിനാളും എറണാകുളം അതിരൂപതയുടെ മുൻ മെത്രാപ്പോലീത്തയുമായിരുന്ന  മാർ ജോസഫ് പാറേക്കാട്ടിലിന്റെ ജന്മസ്ഥലം


ഇന്ത്യയിലെ കേരളത്തിലെ എറണാകുളം ജില്ലയിൽ അങ്കമാലിക്കടുത്ത് തുറവൂർ പഞ്ചായത്തിലെ ഒരു ചെറിയ ഗ്രാമമാണ് കിടങ്ങൂർ.[1][2]

==വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ==
* ശ്രീഭദ്ര എൽ പി സ്കൂൾ
* ഇൻഫന്റ് ജീസസ് എൽ പി സ്കൂൾ
* സെന്റ് ജോസഫ് ഹൈസ്കൂൾ
* ഓക്സിലിയം  കോളേജ്  ഓഫ്  എഡ്യൂക്കേഷൻ
* ഓക്സിലിയം  സ്കൂൾ

== അമ്പലങ്ങൾ/പള്ളികൾ ==
* കിടങ്ങൂർ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമി ക്ഷേത്രം
* കാവലക്കാട്ട് ശിവ  ക്ഷേത്രം
* കുളപ്പുരക്കാവ് ദേവീ  ക്ഷേത്രം
*നിത്യസഹായ  മാതാ  ചാപ്പൽ
==ചിത്രശാല==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;200&quot;&gt;
പ്രമാണം:Kidangoor kappela.JPG|കിടങ്ങൂർ കപ്പേള
പ്രമാണം:Sree Bhadra LPS Kidangoor.JPG|ശ്രീഭദ്ര സ്ക്കൂൾ
പ്രമാണം:St Joseph HS Kidangoor.JPG|സെന്റ് ‍ജോസഫ് സ്ക്കൂൾ
പ്രമാണം:Kidangoor Sree Subhramanya Swami Temple.JPG|കിടങ്ങൂർ ശ്രീ സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രം
പ്രമാണം:Kulappurakavu Devi Temple Kidangoor.JPG|കുളപ്പുരക്കാവ് ദേവീ ക്ഷേത്രം
പ്രമാണം:Kavalakattu Siva Temple North Kidnagoor.JPG|കാവലക്കാട്ട് ശിവ ക്ഷേത്രം
പ്രമാണം:St Josephs church Kidangoor.JPG|ഇൻഫന്റ് ജീസസ് പള്ളി
പ്രമാണം:St Sebastians Church North Kidangoor.JPG|സെന്റ് സെബാസ്റ്റ്യൻസ് പള്ളി
പ്രമാണം:Yoodhapuram church Cherumkavala Front view.JPG|സെന്റ് ജൂഡ് പള്ളി
&lt;/gallery&gt;

{{commons category|Kidangoor, Ernakulam}}


{{എറണാകുളം ജില്ല}}

[[വർഗ്ഗം:എറണാകുളം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]]


{{Ernakulam-geo-stub}}</text>
      <sha1>p8r530609pyq0wwy6mxct13t7asc41t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കെട്ടുകാഴ്ച</title>
    <ns>0</ns>
    <id>63741</id>
    <revision>
      <id>4661033</id>
      <parentid>4023971</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T08:27:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-45874-57</username>
        <id>221911</id>
      </contributor>
      <comment>/* കല്ലുമല മറുതാക്ഷി ക്ഷേത്രം */</comment>
      <origin>4661033</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13321" sha1="0bbhehv8pt8fjbmfvjdffizj90vbtqe" xml:space="preserve">{{prettyurl|Kettukazhcha}}
[[ചിത്രം:Kettukazhcha.jpg|thumb|250px|കേരളത്തിലെ പന്തളം മഹാദേവര് ക്ഷേത്രത്തിലെ കെട്ടുക്കാഴ്ച് ഉത്സവത്തില് നിന്നുള്ള ഒരു ദൃശ്യം]]
[[File:Kettukazhcha Full.JPG|thumb|250px|കേരള ട്രാവൽ മാർട്ട് 2010 ൽ പ്രദർശിപ്പിച്ച കെട്ടുകാഴ്ച]]
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] തെക്കൻ ജില്ലകളിലെ ചില ക്ഷേത്രങ്ങളിലെ ഉത്സവച്ചടങ്ങാണ് '''കെട്ടുകാഴ്ച'''. [[ബുദ്ധമതം|ബുദ്ധമതത്തിന്റെ]] സംഭാവനയായാണ് ഇതിനെ കണക്കാക്കുന്നത്.&lt;ref&gt; {{cite book |last=എ. |first=ശ്രീധരമേനോൻ |authorlink=എ. ശ്രീധരമേനോൻ|coauthors= |title=കേരള ചരിത്രം |year=1997|publisher=എസ്. വിശ്വനാഥൻ പ്രിൻറേർസ് ആൻഡ് പബ്ലീഷേർസ് |location= ചെന്നൈ|isbn= }} &lt;/ref&gt;,&lt;ref&gt; {{cite book |last=എൻ. |first=അജിത്ത്കുമാർ |authorlink= ഡോ.എൻ.അജിത്ത്കുമാർ |coauthors= |title= കേരള സംസ്കാരം |year=2004 |publisher=സാംസ്കാരിക പ്രസിദ്ധീകരണ വകുപ്പ്, കേരള സർക്കാർ |location=തിരുവനന്തപുരം |isbn=81-88087-17-3}} &lt;/ref&gt;മദ്ധ്യതിരുവിതാംകൂറിൽ ദേവീക്ഷേത്രോത്സവങ്ങളിലാണ് ഇത് പ്രദർശിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത്.

== ചരിത്രം ==
കെട്ടുകാഴ്ച എന്നാണാരംഭിച്ചത് എന്ന് വ്യക്തമായ രേഖകൾ ഇല്ല. ദ്രാവിഡമായ കേരളീയ ആചാരങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായ&lt;ref&gt; {{cite book |last=കിളിമാനൂർ |first=വിശ്വംഭരൻ |authorlink=പ്രൊഫ. കിളിമാനൂർ വിശ്വംഭരൻ |coauthors= |editor= |others= |title=കേരള സംസ്കാര ദർശനം. |origdate= |origyear= |origmonth= |url= |format= |accessdate= |accessyear= |accessmonth= |edition= |series= |date= |year= 1990.|month= ജുലൈ‌ |publisher=കാഞ്ചനഗിരി ബുക്സ്‌ കിളിമനൂർ |location=കേരള |language= മലയാളം|isbn= |oclc= |doi= |id= |pages= |chapter= |chapterurl= |quote= }} &lt;/ref&gt; ഇത്തരം ആഘോഷങ്ങൾ ബുദ്ധമത സമ്പർക്കം കൊണ്ട് ലഭിച്ചതാണ്‌.&lt;ref&gt; {{cite book |last=പി.ഒ. |first=പുരുഷോത്തമൻ |authorlink=പി.ഒ. പുരുഷോത്തമൻ |coauthors= |title=ബുദ്ധന്റെ കാല്പാടുകൾ-പഠനം |year=2006 |publisher=പ്രൊഫ. വി. ലൈല |location= കേരളം |isbn= 81-240-1640-2 }} &lt;/ref&gt; മറ്റു ഉത്സവാചാരങ്ങളായ ആന എഴുന്നള്ളിപ്പ്, പറയെടുപ്പ്, കതിന തുടങ്ങിയവയും കാർഷികാചാരങ്ങളായ മരമടി തുടങ്ങിയവയും ഇങ്ങനെ കേരളത്തിലേക്ക് പകർന്ന് ലഭിച്ചതും പിന്നീട് കേരളത്തിന്റേതുമാത്രവുമായ ചില ആചാരങ്ങളാണ്.

== കെട്ടുകാഴ്ച നടത്തുന്ന ക്ഷേത്രങ്ങൾ ==
=== ശാർങ്ങക്കാവ് ക്ഷേത്രം - വെണ്മണി ===
മദ്ധ്യ തിരുവിതാംകൂറിലെ ഏറ്റവും വലിയ [[വിഷു]] ഉത്സവം [[വെണ്മണി|വെണ്മണിയിലെ]] ശാർ‍ങ്ങക്കാവിലെതാണ്(ചാമക്കാവ്). വിഷു ദിനത്തിൽ കെട്ടു കാഴ്ചകളുമായി വെണ്മണിയിലെ വിവിധ കരകളിൽ നിന്നും ഭക്തർ ഇവിടെ വന്നു കൂടുന്നു. [[അച്ചൻ‌കോവിലാർ|അച്ചൻകോവിലാറിന്റെ]] മറുകരയിൽ നിന്നുള്ള കെട്ടു കാഴ്ചകൾ വള്ളങ്ങളിൽ കയറ്റി ചാമക്കാവിലെത്തിക്കുന്നു. തേര്,കുതിര,കെട്ടുകാളകൾ,എടുപ്പ് കുതിര തുടങ്ങി നിരവധി കെട്ടുകാഴ്ചകൾ ഇവിടെയുണ്ടെങ്കിലും ഏറ്റവും പ്രത്യേകതയുള്ളത് ചാമക്കാവിലെ വേലത്തേരാണ്. മുഖാമുഖമായി നിർത്തുന്ന വീതിയുള്ള വേലത്തേരുകളുടെ തട്ടിൽ നിന്നും, യുദ്ധം ചെയ്യുന്നതിന് സമാനമായ വേലകളി ചാമക്കാവിലെ മാത്രം പ്രത്യേകതയാണ്.

'''ശ്രീ വെട്ടിക്കുളങ്ങര ദേവീ ക്ഷേത്രം-ചേപ്പാട്'''

കുംഭമാസത്തിലെ കാർത്തിക നാളിൽ കോടിയേരി പത്തു ദിവസം നീണ്ടുനി,ൽക്കുന്ന ഉത്സവമാണ് ഇവിടെ ഉള്ളത്. 7, 8, 9, 10 തിരുഃഉത്സവ ദിവസങ്ങളിൽ വകിയുന്നേരം അതാതുകരകളിൽ നിന്നുള്ള കെട്ടുകാഴ്ചകൾ ക്ഷേത്ര സന്നിധിയിലേക്ക് എത്തി ചേരുന്നു.

=== പള്ളിയറക്കാവ് ദേവീക്ഷേത്രം - വെട്ടിയാർ ===
പന്തളത്തിനും മാവേലിക്കരക്കുമിടയിലായുള്ള ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ പത്താമുദയത്തോടനുബന്ധിച്ചുള്ള ഉത്സവത്തിൽ കെട്ടുകാഴ്ചകൾ അണിനിരത്താറുണ്ട്.
=== തട്ടയിൽ ഒരിപ്പുറം ===
തട്ടയിൽ ഒരിപ്പുറം ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ഉത്സവത്തിന് കെട്ടുകാഴ്ച പതിവുണ്ട്. 27അര കോൽ ഉയരത്തിലുള്ള ഈ തേരുകൾ ഇവിടത്തെ പ്രത്യേകതയാണ്. ഒപ്പം കാളയും. തട്ട എന്നാൽ ഏഴുകരയാണ്. ആറ് തേരുകളും കൂറ്റൻ കാളകളും മറ്റ് ചെറിയ കെട്ടുരുപ്പടികളും നിറഞ്ഞ, മധ്യതിരുവിതാംകൂറിലെ തന്നെ വലിയ കെട്ടുകാഴ്ചകളിലൊന്നാണ് ഇവിടുത്തെത്. 
=== ഏഴംകുളം ===
ഏഴംകുളം ദേവീക്ഷേത്രത്തിലെ കുംഭഭരണി ഉത്സവത്തിന് പത്തു കരകളിലെയും കെട്ടുകാഴ്ച ക്ഷേത്രസന്നിധിയിൽ അണിനിരക്കും

=== ചെട്ടികുളങ്ങര ===
[[ചിത്രം:Chettikulangara Kettukazhcha.JPG|thumb|150px|right|ചെട്ടികുളങ്ങര ഭരണി ഉത്സവത്തിനുള്ള ഒരു കെട്ടുകാഴ്ച-2009]] 
[[ചെട്ടികുളങ്ങര ശ്രീ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം|ചെട്ടികുളങ്ങര]] ദേവീക്ഷേത്രത്തിലെ കെട്ടുകാഴ്ച പ്രസിദ്ധമാണ്. പതിമൂന്ന് കെട്ടുകാഴ്ചകൾ ചേരുന്നതാണ് ഇവിടത്തെ കെട്ടുകാഴ്ച ഉത്സവം. ഈ പതിമൂന്നു കെട്ടുകാഴ്ചകൾ ചെട്ടികുളങ്ങരയിലെ പതിമൂന്നുകരക്കാരുടെ വകയാണ്.

'''&lt;big&gt;ചുനക്കര തിരുവൈരൂർ മഹാദേവ ക്ഷേത്രം&lt;/big&gt;'''

===മുള്ളിക്കുളങ്ങര ദേവീക്ഷേത്രം===
മീന മാസത്തിലെ അശ്വതി നാളിൽ വിവിധ കരകളിൽ നിന്നും അണിയിച്ചൊരുക്കുന്ന കുതിര,തേര് തുടങ്ങിയ കേട്ടുകാഴ്ചകൾ ക്ഷേത്രത്തിൽ എത്തിച്ചേരുന്നു

===മാവേലിക്കര ശ്രീ മറുതാക്ഷി ക്ഷേത്രം===
കുംഭമാസത്തിലെ അശ്വതി നാളിലാണ് മറുതാക്ഷി ക്ഷേത്രത്തിലെ കെട്ടുകാഴ്ച ഉത്സവം.മാവേലിക്കര, കൊറ്റാർകാവ് , മണക്കാട് , ഉമ്പർനാട് കിഴക്ക്, ഉമ്പർനാട് പടിഞ്ഞാറ്, പുതിയകാവ് വടക്ക് ,പുതിയകാവ് തെക്ക്, എന്നീ കരകളിൽ നിന്ന് കെട്ട്കാഴ്ചകൾ അണിയിച്ചൊരുക്കി മാവേലിക്കര റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനുസമീപമുള്ള ക്ഷേത്രത്തിലെത്തിക്കുന്നു, 

===മറ്റം മഹാദേവക്ഷേത്രം===
മറ്റം മഹാദേവക്ഷേത്രത്തിനു ചുറ്റുമുള്ള 13 കരകളിൽ നിന്ന് കരനാഥന്മാരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ഇവിടെ കാളകെട്ടി എത്തുന്നു. കുംഭമാസത്തിലെ അശ്വതി നാളിലാണ് ഇവിടെ കാളകെട്ടു മഹോത്സവം നടക്കുന്നത്. ആഞ്ഞിലിപ്ര, ഇടയിലെ ഭാഗം, തട്ടാരേത്ത് , കണ്ണമംഗലം കിഴക്ക്, പടിഞ്ഞാട്, കണ്ടിയൂർ വടക്ക്, ചെറുകോൽ, കിഴക്കേ മറ്റം ഈരെഴ ,മറ്റം വടക്ക് ,മറ്റം തെക്ക് ,, എന്നീ കരകളിൽ നിന്ന് തട്ടാരമ്പലത്തെത്തുന്ന നന്ദികേശന്മാർ പിന്നീട് ക്രമത്തിൽ ക്ഷേത്രത്തിലെത്തി ഭഗവാനെ വണങ്ങി കാഴ്ചകണ്ടത്തിലേക്ക് ഇറങ്ങി നിൽക്കുന്നു.

=== നീലംപേരൂർ ===
[[ചിത്രം:padayanimain.jpg|left|200px|thumb|പ്രശസ്തമായ നീലംപേരൂർ പടയണിയിൽ നിന്നൊരു ദൃശ്യം ]] 
{{പ്രലേ|നീലംപേരൂർ പൂരം പടയണി}}
ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ [[നീലംപേരൂർ ക്ഷേത്രം|നീലമ്പേരൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ]] [[നീലംപേരൂർ പൂരം പടയണി|നീലംപേരൂർ പൂരം പടയണിയോടനുബന്ധിച്ചു]] നടത്തുന്ന കെട്ടുകാഴ്ച വളരെ പ്രസിദ്ധമാണ്. പ്രക്രിതിയിലെ നിറങ്ങളെ അതിന്റെ തനിമ നഷ്ടപ്പെടുത്താതെ അതുപൊലെ ഉപയിഗിക്കുകയും നയനാനന്ദകരമാക്കിത്തീർക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു അപൂർവ്വ കാഴ്ച [[നീലംപേരൂർ|നീലംപേരൂരിൽ]] കാണാം.
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഹൈന്ദവാചാരങ്ങൾ]]

== ഇതും കാണുക ==
* [[കാളവേല]]
* [[എടുപ്പുകുതിര]]


== അവലംബങ്ങൾ ==
{{reflist|2}}</text>
      <sha1>0bbhehv8pt8fjbmfvjdffizj90vbtqe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കെ. സുധാകരൻ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>68469</id>
    <revision>
      <id>4660821</id>
      <parentid>4622481</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T13:13:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Altocar 2020</username>
        <id>144384</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>4660821</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23424" sha1="lr1lynge28emc3un9g68r1gq08it64j" xml:space="preserve">{{prettyurl|K. Sudhakaran}}
{{Infobox_Indian_politician
| name = കെ.സുധാകരൻ  
| image  = [[File:K Sudhakaran.png|300x300px]]
| image_size = 
| caption =
| birth_date ={{Birth date and age|1948|05|11}}
| birth_place =[[കണ്ണൂർ]], [[കേരളം]]
| residence =[[കണ്ണൂർ]]
| death_date = 
| death_place =
| office = കെ.പി.സി.സി. പ്രസിഡൻ്റ്
| term_start = 08 ജൂൺ 2021
| term_end = 8 മെയ് 2025
| predecessor = [[മുല്ലപ്പള്ളി രാമചന്ദ്രൻ]]
| successor = [[സണ്ണി ജോസഫ്]]
| office4 = [[ലോക്സഭ| ലോക്സഭാംഗം]] 
| constituency4 = [[Kannur (Lok Sabha Constituency)|കണ്ണൂർ]]
| salary4 =
| term_start4 = 2009-2014, 2019-തുടരുന്നു
| predecessor4 =[[പി.കെ. ശ്രീമതി]]
| successor4 =
|constituency4=[[Kannur (Lok Sabha constituency)|Kannur]]
| office2 = [[നിയമസഭ|നിയമസഭാംഗം]]
| constituency2 = [[കണ്ണൂർ]]
| salary2=
| term_start2= 1992,1996,2001,2006
| term_end2= 2009
| predecessor2= [[ഒ. ഭരതൻ]]
| successor2= [[എ.പി. അബ്ദുള്ളക്കുട്ടി]]
| party = 
* [[ജനതാ പാർട്ടി]](1978-1984)

* [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഐ.എൻ.സി.]] (1984-തുടരുന്നു)
| religion = ഹിന്ദു 
| spouse = കെ. സ്മിത
| children = രണ്ടു മക്കൾ 
| date =  11 മെയ്
| year =  2023
| source = http://www.niyamasabha.org/codes/members/m42.htm നിയമസഭ 
}}
[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസി]]ന്റെ കേരള ഘടകമായ [[കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി|കെ.പി.സി.സിയുടെ]] മുൻ&lt;ref&gt;https://www.manoramaonline.com/news/editorial/2023/05/11/kpcc-president-k-sudhakaran-at-75-years.html&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.manoramaonline.com/premium/news-plus/2023/05/11/75-years-of-congress-leader-k-sudhakaran-interview.html&lt;/ref&gt; പ്രസിഡണ്ടും&lt;ref&gt;https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2021/06/08/k-sudhakaran-kpcc-president.html&lt;/ref&gt; 
മൂന്നാം എ കെ ആൻ്റണി മന്ത്രിസഭയിലെ വനം വകുപ്പ് മന്ത്രിയുമായിരുന്ന
2019 മുതൽ കണ്ണൂരിൽ നിന്നുള്ള [[ലോക്സഭ]] അംഗവുമാണ് [[കേരള| കേരളത്തിലെ]] [[കോൺഗ്രസ്]] പാർട്ടിയുടെ നേതാവായ &lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.mathrubhumi.com/remote-stories/k-sudhakaran-appointed-as-kpcc-president-1.5732811 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-06-08 |archive-date=2021-06-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210608150254/https://www.mathrubhumi.com/remote-stories/k-sudhakaran-appointed-as-kpcc-president-1.5732811 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; കുമ്പക്കുടി സുധാകരൻ അഥവാ '''കെ. സുധാകരൻ''' (ജനനം: 11 മെയ് 1948).&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://164.100.47.132/LssNew/Members/Biography.aspx?mpsno=4558 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-05-28 |archive-date=2010-04-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100406030809/http://164.100.47.132/LssNew/Members/Biography.aspx?mpsno=4558 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web
| url = http://164.100.47.132/LssNew/Members/Biography.aspx?mpsno=4558
| title = Fifteenth Lok Sabha Members Bioprofile
| accessdate = മേയ്  28, 2010
| publisher = Lok Sabha
| language = en
| archive-date = 2010-04-06
| archive-url = https://web.archive.org/web/20100406030809/http://164.100.47.132/LssNew/Members/Biography.aspx?mpsno=4558
| url-status = dead
}}&lt;/ref&gt;

== ജീവിതരേഖ ==
[[കണ്ണൂർ]] [[ജില്ല]]യിലെ [[എടക്കാട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|എടക്കാട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിൽ]] നടാൽ എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ രാമുണ്ണിയുടേയും മാധവിയുടേയും മകനായി 1948 മെയ് 11ന് ഒരു [[തീയർ|തീയ്യ]] കുടുംബത്തിൽ ജനിച്ചു. &lt;ref&gt;https://www.azhimukham.com/kerala-congress-leader-kannur-candidates-k-sudhakaran-profile/{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
എം.എ എൽ.എൽ.ബിയാണ് വിദ്യാഭ്യസ യോഗ്യത.
തലശ്ശേരി ബ്രണ്ണൻ കോളേജിൽ നിന്ന് ചരിത്രത്തിൽ ബിരുദാനന്തര -ബിരുദം, പിന്നീട് നിയമബിരുദവും നേടി. &lt;ref&gt;&quot;ഭൂതകാലം സുധാമയം!&quot;-മാധ്യമം ദിനപത്രം 2012 ഞായർ 8&lt;/ref&gt;

== രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ==
കോൺഗ്രസിൻ്റെ വിദ്യാർത്ഥി സംഘടനയായ [[കെ.എസ്.യു]] വിൻ്റെ സജീവ പ്രവർത്തകനായി രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തനം തുടങ്ങിയ സുധാകരൻ 1967-1970 കാലഘട്ടത്തിൽ [[കെ.എസ്.യു]] (ഒ) വിഭാഗത്തിൻ്റെ തലശ്ശേരി താലൂക്ക് കമ്മറ്റി പ്രസിഡൻറായിരുന്നു. 

*1971-1972-ൽ [[കെ.എസ്.യു]](ഒ) വിഭാഗത്തിൻ്റെ സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറി. 
*1973-1975-ൽ നാഷണൽ സ്റ്റുഡൻസ് ഓർഗനൈസേഷൻ (എൻ.എസ്.(ഒ)) സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻ്റ്,
*1976-1977-ൽ [[യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്]](ഒ) വിഭാഗം സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ് എന്നീ നിലകളിലും പ്രവർത്തിച്ചു.

*1969-ൽ അഖിലേന്ത്യ അടിസ്ഥാനത്തിൽ [[കോൺഗ്രസ്]] രണ്ടായി പിളർന്നപ്പോൾ സംഘടന കോൺഗ്രസിന്റെ കൂടെ ([[കോൺഗ്രസ്]](ഒ)വിഭാഗം) നിലയുറപ്പിച്ചു.

*1984 മുതൽ 1991 വരെ കെ.പി.സി.സിയുടെ എക്സിക്യൂട്ടീവ്  കൗൺസിൽ മെമ്പറായിരുന്ന സുധാകരൻ 1991 മുതൽ 2001 വരെ [[കണ്ണൂർ]] ഡി.സി.സിയുടെ പ്രസിഡൻറായിരുന്നു.
*1991-2001 കാലഘട്ടത്തിൽ [[യു.ഡി.എഫ്]]ൻ്റെ കണ്ണൂർ ജില്ലാ ചെയർമാനായും പ്രവർത്തിച്ചു.
*2018-2021 കെ.പി.സി.സി വർക്കിംഗ് പ്രസിഡൻറായി പ്രവർത്തിച്ചു 
*2021 മുതൽ കെ.പി.സി.സി യുടെ അധ്യക്ഷനായി.

== കെ.പി.സി.സി പ്രസിഡൻ്റ് ==

[[File:K Sudhakaran at a public speech.jpg|thumb|360px|left|K Sudhakaran at a public speech]]

2021-ലെ [[കേരള നിയമസഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[യു.ഡി.എഫ്]] പരാജയപ്പെട്ടതോടെ തോൽവിയുടെ ഉത്തരവാദിത്വം നിലവിലെ കെ.പി.സി.സി. പ്രസിഡൻറ് [[മുല്ലപ്പള്ളി രാമചന്ദ്രൻ]] ഏറ്റെടുത്തു അധ്യക്ഷ സ്ഥാനത്ത് നിന്ന് രാജി പ്രഖ്യാപിച്ചു. പുതിയ പ്രസിഡൻറ് സ്ഥാനത്തേക്ക് പല പേരുകൾ വന്നെങ്കിലും ഗ്രൂപ്പിനതീതമായി അണികളുടെ ശക്തമായ വികാരം മനസിലാക്കിയ ഹൈക്കമാൻ്റ് 2021 ജൂൺ 8ന് കടുത്ത മാർക്സിസ്റ്റ് വിരുദ്ധനായ കെ.സുധാകരനെ പ്രസിഡൻ്റായി പ്രഖ്യാപിക്കുകയായിരുന്നു&lt;ref&gt;https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/k-sudhakaran-appointed-as-kpcc-president-1.5732767&lt;/ref&gt;.
 
'''തിരഞ്ഞെടുപ്പ് രാഷ്ട്രീയം '''

*1980, 1982 വർഷങ്ങളിൽ നടന്ന [[നിയമസഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ [[എടക്കാട്]] നിന്നും 1987-ൽ നടന്ന നിയമസഭ ഇലക്ഷനിൽ [[തലശ്ശേരി|തലശ്ശേരിയിൽ]] നിന്നും മത്സരിച്ചു എങ്കിലും പരാജിതനായി.

*1991-ൽ [[നിയമസഭ]]യിലേയ്ക്കുള്ള [[എടക്കാട്]] മണ്ഡലത്തിൽ നടന്ന  തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[സി.പി.എം|സിപിഎമ്മിലെ]] [[ഒ. ഭരതൻ| ഒ.ഭരതനോട്]] തോറ്റു. 1991-ൽ ഭരതൻ്റെ നിയമസഭാംഗത്വം കോടതി റദ്ദാക്കി എങ്കിലും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കേസുമായി മുന്നോട്ട് പോയ സുധാകരനെ 1992-ൽ കേരള [[ഹൈക്കോടതി]] വിജയിയായി പ്രഖ്യാപിച്ചതിനെ തുടർന്ന് [[സുപ്രീം കോടതി]]യിൽ അപ്പീൽ പോയ [[സി.പി.എം|സിപിഎമ്മിലെ]] [[ഒ. ഭരതൻ|ഒ.ഭരതനെ]] തന്നെ ഒടുവിൽ 1996-ൽ വിജയിയായി പ്രഖ്യാപിച്ച് സുപ്രീം കോടതി ഉത്തരവിറങ്ങി.&lt;ref&gt;https://www.mathrubhumi.com/mobile/news/in-depth/election-case-history-in-kerala-first-assembly-to-now-k-m-shaji-verdict-1.3294806{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
 
*1996-ൽ നടന്ന [[നിയമസഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ സീറ്റ് നിഷേധിച്ചതിനെ തുടർന്ന് [[കോൺഗ്രസ്]] വിമതനായി [[ഇടതുമുന്നണി]]യുടെ പിന്തുണയോടെ മത്സരിച്ച [[എൻ. രാമകൃഷ്ണൻ|എൻ. രാമകൃഷ്ണനെ]] തോൽപ്പിച്ച് [[കണ്ണൂർ| കണ്ണൂരിൽ]] നിന്ന് സുധാകരൻ ആദ്യമായി [[നിയമസഭ]]യിലേയ്ക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.

*പിന്നീട് 2001-ൽ ഇടതു സ്വതന്ത്രനായ കാസിം ഇരിക്കൂറിനെയും, 2006-ൽ [[സി.പി.എം]] നേതാവായ കെ.പി. സഹദേവനെയും തോൽപ്പിച്ച് [[കണ്ണൂർ|കണ്ണൂരിൽ]] നിന്ന് [[നിയമസഭ]] അംഗമായി.

*2001-2004 കാലഘട്ടത്തിലെ [[എ.കെ. ആൻറണി]] മന്ത്രിസഭയിൽ കെ.സുധാകരൻ ആദ്യമായി [[വനം]]വകുപ്പിൻ്റെ ചുമതലയുള്ള കാബിനറ്റ് മന്ത്രിയായി.

*2009-ൽ നടന്ന [[ലോക്സഭ]] തിരഞ്ഞടുപ്പിൽ [[സി.പി.എം| സിപിഎമ്മിലെ]] [[കെ.കെ. രാഗേഷ്]]നെ തോൽപ്പിച്ച് കണ്ണൂരിൽ നിന്ന് ആദ്യമായി [[ലോക്സഭ]] അംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.

*2014-ലെ [[ലോക്സഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കണ്ണൂരിൽ നിന്ന് മത്സരിച്ചു എങ്കിലും [[സി.പി.എം|സിപിഎമ്മിലെ]] [[പി.കെ. ശ്രീമതി]]യോട് ഏഴായിരത്തിനടുത്ത് വോട്ടിന് തോറ്റു.&lt;ref&gt;https://www.mathrubhumi.com/mobile/features/politics/kannur-lok-sabha-constituency-1.3621457{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; അപരൻമാർ പിടിച്ച വോട്ടാണ് ഇക്കുറി സുധാകരന് വിനയായത്.&lt;ref&gt;https://www.mathrubhumi.com/mobile/election/2019/lok-sabha/kerala-20-20/kannur/kannur-loksabha-constituency-analysis-1.3672797{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

*2016-ലെ [[നിയമസഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഇടതു കോട്ടയായ [[ഉദുമ]]യിൽ നിന്ന് മത്സരിച്ചു &lt;ref&gt;https://www.mathrubhumi.com/mobile/election/2016/kerala-assembly-election/districtwise/kasaragod/kerala-assembly-election-2016-udhuma-k-sudhakaran-malayalam-news-1.1008630{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; എങ്കിലും [[സി.പി.എം|സിപിഎമ്മിലെ]] കുഞ്ഞിരാമനോട് തോറ്റു.

*2019-ൽ നടന്ന [[ലോക്സഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[കണ്ണൂർ]] സിറ്റിംഗ് എം.പിയായിരുന്ന [[സി.പി.എം|സിപിഎമ്മിലെ]] [[പി.കെ. ശ്രീമതി]]യെ ഒരു ലക്ഷം വോട്ടുകൾക്കടുത്തുള്ള ഭൂരിപക്ഷത്തിൽ തോൽപ്പിച്ച് സുധാകരൻ വീണ്ടും [[ലോക്സഭ]] അംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.&lt;ref&gt;https://www.mathrubhumi.com/mobile/election/2019/lok-sabha/kerala-20-20/kannur/kannur-lok-sabha-elections-results-2019-k-sudhakaran-s-huge-victory-in-kannur-1.3816918{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
*2024-ൽ നടന്ന [[ലോക്സഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[കണ്ണൂർ]] സിറ്റിംഗ് എം.പിയായിരുന്ന അദ്ദേഹം സിപിഎമ്മിലെ [[എം.വി. ജയരാജൻ|എം. വി. ജയരാജനെ]] 1,08,982 വോട്ടുകൾക്ക് പരാജയപ്പെടുത്തി വീണ്ടും ലോക്സഭയിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു

--&gt;

== തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-03-18 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-03-18 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും വോട്ടും !!  മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും വോട്ടും || രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി || പാർട്ടിയും മുന്നണിയും വോട്ടും
|- 
|2019	|| [[കണ്ണൂർ ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[കെ. സുധാകരൻ]] ||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]], 529741 || [[പി.കെ. ശ്രീമതി]] || [[സി.പി.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്]], 435182  || [[സി.കെ. പത്മനാഭൻ]] || [[ബി.ജെ.പി.]], [[എൻ.ഡി.എ.]] 68509
|-
|2016 || [[ഉദുമ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[കെ. കുഞ്ഞിരാമൻ(ഉദുമ)|കെ. കുഞ്ഞിരാമൻ]] || [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സി.പി.ഐ(എം)]]  ||[[കെ. സുധാകരൻ]] || [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
|- 
|2014	||[[കണ്ണൂർ ലോകസഭാമണ്ഡലം]]|| [[പി.കെ. ശ്രീമതി]]	 || [[സി.പി.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്]] ||[[കെ. സുധാകരൻ]] ||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]
|-
|2009	||[[കണ്ണൂർ ലോകസഭാമണ്ഡലം]]|| [[കെ. സുധാകരൻ]] ||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] ||[[കെ.കെ.രാഗേഷ്]] || [[സി.പി.ഐ. എം.]],[[എൽ.ഡി.എഫ്.]]
|-
|2006{{Ref_label|ഖ|ഖ|none}}	||[[കണ്ണൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]]|| [[കെ. സുധാകരൻ]] ||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] ||[[കെ.പി. സഹദേവൻ]] ||[[സി.പി.ഐ.എം]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]
|-
|2001    	||[[കണ്ണൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]]|| [[കെ. സുധാകരൻ]] ||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] ||[[കാസിം ഇരിക്കൂർ]] ||[[എൽ.ഡി.എഫ്.]]
|-
|1996	       ||[[കണ്ണൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]]|| [[കെ. സുധാകരൻ]] ||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] ||[[എൻ. രാമകൃഷ്ണൻ]] ||, [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]
|-
|1991{{Ref_label|ക|ക|none}}||[[എടക്കാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം]]||[[ഒ. ഭരതൻ]]|| [[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || [[കെ. സുധാകരൻ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] (കോടതി വിധിയിലൂടെ സുധാകരൻ വിജയിച്ചു)
|-
|1987	||[[തലശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം]]||[[കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ]]|| [[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || [[കെ. സുധാകരൻ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]
|-
|1982	||[[എടക്കാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം]]|| [[എ.കെ. ശശീന്ദ്രൻ]] || [[ഐസി(എസ്)]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || [[കെ. സുധാകരൻ]] ||
|-
|1980	||[[എടക്കാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം]]|| [[പി.പി.വി. മൂസ]]	 || [[അഖിലേന്ത്യാ ലീഗ്]] ||[[കെ. സുധാകരൻ]] || [[ജനതാ പാർട്ടി]]&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.ceo.kerala.gov.in/pdf/KLA/KL_1980_ST_REP.pdf |title=STATISTICAL REPORT ON GENERAL ELECTION, 1980 |publisher=Election Commission of India |accessdate=26 Jun 2025}}&lt;/ref&gt; || ||
|-
|}

==കുറിപ്പുകൾ==
'''ക'''.{{Note_label|ക|ക|none}} 1991-ൽ എടക്കാട് നിയമസഭാമണ്ഡലത്തിൽ 219 വോട്ടിന് കെ സുധാകരൻ തോറ്റിരുന്നു. സി.പി.എം. കള്ളവോട്ട് ചെയ്തുവെന്ന് കേസ് കൊടുക്കുകയും 1992-ന് സുധാകരന് അനുകൂലമായി ഉണ്ടായ കോടതി വിധിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ 1992 മുതൽ എടക്കാട് മണ്ഡലത്തെ പ്രതിനിധാനം ചെയ്തിരുന്നു. സുപ്രീം കോടതിയെ സമീപിച്ച ഒ.ഭരതന് അനുകൂലമായി 1996-ൽ വിധി വരുകയും എം.എൽ.എ സ്ഥാനം ലഭിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. &lt;ref&gt;http://www.mykannur.com/newscontents.php?id=4608{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

'''ഖ'''.{{Note_label|ഖ|ഖ|none}} 2009-ൽ [[കണ്ണൂർ ലോകസഭാമണ്ഡലം|കണ്ണൂൂർ ലോകസഭാമണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്ന് വിജയിച്ചപ്പോൾ നിയമസഭാംഗത്വം രാജി വെച്ചു.

==പുറമെ നിന്നുള്ള കണ്ണികൾ==
*[https://twitter.com/SudhakaranINC ട്വിറ്റർ ഫീഡ്]

== അവലംബം ==
{{reflist}}
{{DEFAULTSORT:സുധാകരൻ, കെ.}}
{{പതിനഞ്ചാം ലോകസഭയിൽ കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള അംഗങ്ങൾ}}
{{പതിനേഴാം ലോകസഭയിൽ കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള അംഗങ്ങൾ}}

[[വർഗ്ഗം:1948-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മേയ് 11-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കെ.പി.സി.സി. പ്രസിഡന്റുമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കണ്ണൂർ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പത്താം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനൊന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനെട്ടാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>lr1lynge28emc3un9g68r1gq08it64j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഇന്ത്യയിലെ ഭാഷകൾ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>68669</id>
    <revision>
      <id>4661015</id>
      <parentid>4611528</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T07:15:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Igiviggkbvkvb</username>
        <id>221907</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>4661015</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="68212" sha1="h0ialadnxogvznee5pt4jalzp6qpqbu" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Languages of India}}
{{Infobox country languages
| country    = ഇന്ത്യയി
| official   = *[[ഹിന്ദി]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.archive.india.gov.in/knowindia/profile.php?id=33|title=Official Language&amp;nbsp;– The Union -Profile&amp;nbsp;– Know India: National Portal of India|website=Archive.india.gov.in|access-date=28 December 2017}}&lt;/ref&gt;
*[[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്]]&lt;ref name=&quot;governmentministry1&quot;&gt;{{Cite web|url=http://meity.gov.in/content/official-language-act|title=Official Language Act {{!}} Government of India, Ministry of Electronics and Information Technology|website=meity.gov.in|access-date=24 January 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=-gFHBAAAQBAJ|title=Language, Culture, and Society: An Introduction to Linguistic Anthropology|first1=Zdenek|last1=Salzmann|first2=James|last2=Stanlaw|first3=Nobuko|last3=Adachi|date=8 July 2014|publisher=Westview Press|isbn=9780813349558|via=Google Books}}&lt;/ref&gt;
*[[ആസ്സാമീസ്]]
*[[ബംഗാളി ഭാഷ|ബംഗാളി]]
*[[ബോഡോ]]
*[[ഡോഗ്രി ഭാഷ|ഡോഗ്രി]]
*[[ഗുജറാത്തി ഭാഷ|ഗുജറാത്തി]]
*[[കന്നഡ ഭാഷ|കന്നഡ]]
*[[കശ്മീരി ഭാഷ|കശ്മീരി]]
*[[കൊങ്കണി ഭാഷ|കൊങ്കണി]]
*[[മൈഥിലി ഭാഷ|മൈഥിലി]]
*[[മലയാളം]]
*[[മറാഠി ഭാഷ|മറാത്തി]]
*[[മണിപ്പൂരി ഭാഷ|മണിപ്പൂരി (മെയ്തേയ്)]]
*[[നേപ്പാളി ഭാഷ|നേപ്പാളി]]
*[[ഒഡിയ]]
*[[പഞ്ചാബി ഭാഷ|പഞ്ചാബി]]
*[[സംസ്കൃതം]]
*[[സന്താലി ഭാഷ|സന്താലി]]
*[[സിന്ധി ഭാഷ|സിന്ധി]]
*[[തമിഴ് ഭാഷ|തമിഴ്]]
*[[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുങ്ക്]]
*[[ഉർദു]]
&lt;small&gt;(ആകെ 23 ഔദ്യോഗിക ഭാഷകൾ; [[ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയുടെ എട്ടാം പട്ടിക|എട്ടാം പട്ടികയിലെ]] 22 ഭാഷകളും കൂടാതെ ഔദ്യോഗിക ആവശ്യങ്ങൾക്കുള്ള ഇംഗ്ലീഷും)&lt;/small&gt;
| sign       = {{Plainlist|
* [[ഇന്തോ-പാകിസ്താനി ആംഗ്യഭാഷ]]
* [[അലിപൂർ ആംഗ്യഭാഷ]]
* [[നാഗാ ആംഗ്യഭാഷ]] (വംശനാശം സംഭവിച്ചത്)
}}
| image      = Language in India (2011).webp
| caption    = ഇന്ത്യയിലെ ഭാഷകൾ
| regional   =
| indigenous =
| minority   =
| immigrant  = | keyboard   = [[ക്വെർട്ടി]] (QWERTY), [[ഇൻസ്ക്രിപ്റ്റ് കീബോർഡ്|ഇൻസ്ക്രിപ്റ്റ്]] (InScript)
| keyboard image = [[പ്രമാണം:KB United Kingdom.svg|200px]]&lt;br /&gt;[[പ്രമാണം:Gujarati InScript Keyboard Layout.jpg|200px]]
}}
{{Culture of India}}

ലോകത്തെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഭാഷാഗോത്രങ്ങളിൽ‌പ്പെട്ടവയാണ്‌ '''ഇന്ത്യയിലെ ഭാഷകൾ''', ഇതിൽ ഏറ്റവും വലിയ രണ്ടെണ്ണം [[ഇന്തോ-യൂറോപ്യൻ ഭാഷകൾ|ഇന്തോ-യൂറോപ്യൻ]] - [[ഇന്തോ-ആര്യൻ ഭാഷകൾ|ഇന്തോ-ആര്യൻ ഭാഷകളും]] (70% ജനങ്ങൾ സംസാരിക്കുന്നു) [[ദ്രാവിഡ ഭാഷ|ദ്രാവിഡ ഭാഷകളുമാണ്‌]] (22% ഇന്ത്യക്കാർ സംസാരിക്കുന്നു). [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിൽ]] സംസാരിക്കുന്ന മറ്റ് ഭാഷകൾ പ്രധാനമായും [[ഓസ്ട്രോ-ഏഷ്യാറ്റിക് ഭാഷകൾ|ഓസ്ട്രോ-ഏഷ്യാറ്റിൿ]], [[സൈനോ-തിബെറ്റൻ ഭാഷകൾ|സൈനോ-തിബെറ്റൻ]] ഭാഷാകുടുംബങ്ങളിൽപ്പെട്ടതാണ്‌. ഇവയിലൊന്നും പെടാത്ത കുറച്ച് ഭാഷകളും ഇന്ത്യയിൽ സംസാരിക്കുന്നുണ്ട്.{{efn|[[എത്‌നോലോഗ്]] പ്രകാരം, ഇന്ത്യയിൽ 148 [[സൈനോ-തിബെറ്റൻ ഭാഷകൾ|സൈനോ-തിബെറ്റൻ]], 140 [[ഇന്തോ-യൂറോപ്യൻ ഭാഷകൾ|ഇന്തോ-യൂറോപ്യൻ]], 84 [[ദ്രാവിഡ ഭാഷകൾ|ദ്രാവിഡ]], 32 [[ഓസ്ട്രോ-ഏഷ്യാറ്റിക് ഭാഷകൾ|ഓസ്ട്രോ-ഏഷ്യാറ്റിൿ]], 14 [[ആൻഡമാൻ ഭാഷകൾ|ആൻഡമാനീസ്]], 5 [[ക്രാ-ഡായ് ഭാഷകൾ|ക്രാ-ഡായ്]] ഭാഷകളാണുള്ളത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=India |url=https://www.ethnologue.com/country/IN/ |access-date=26 November 2023 |website=Ethnologue (Free All)}}&lt;/ref&gt;}}
ഇന്ത്യയിലെ [[മാതൃഭാഷ|മാതൃഭാഷകൾ]] ഏതാനും നൂറുകൾ വരും&lt;ref&gt;More than a thousand including major dialects. The 1991 census recognized &quot;1576 rationalized mother tongues&quot; which were further grouped into language categories ([http://www.censusindia.gov.in/ Indian Census])&lt;/ref&gt;; 1961-ലെ കണക്കെടുപ്പ് പ്രകാരം ഇത് 1,652 ആണ്.&lt;ref&gt;[http://www.languageinindia.com/aug2002/indianmothertongues1961aug2002.html Language in India.com]&lt;/ref&gt;. 2001-ലെ കണക്കെടുപ്പ് പ്രകാരം 29 ഭാഷകൾ ഒരു ദശലക്ഷത്തിൽ കൂടുതൽ ആളുകൾ സംസാരിക്കുന്നുണ്ട്, 122 ഭാഷകൾ പതിനായിരത്തിൽ കൂടുതൽ ആൾക്കാർ സംസാരിക്കുന്നുണ്ട്. [[ഇന്ത്യയുടെ ചരിത്രം|ഇന്ത്യൻ ചരിത്രത്തിൽ]] കാലക്രമമനുസരിച്ച് മൂന്ന് [[സമ്പർക്കഭാഷ|സമ്പർക്കഭാഷകൾക്കാണ്]] പ്രധാന പങ്കുള്ളത്: [[സംസ്കൃതം]],&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Eaton |first=Richard M. |date=14 October 2020 |title=The Two Languages That Shaped the History of India |url=https://lithub.com/the-two-languages-that-shaped-the-history-of-india/ |access-date=24 October 2024 |website=Literary Hub}}&lt;/ref&gt; [[പേർഷ്യൻ ഭാഷ|പേർഷ്യൻ]],&lt;ref name=&quot;KachruKachru2008&quot;&gt;{{cite book|last1=Abidi|first1=S.A.H.|last2=Gargesh|first2=Ravinder|editor=Kachru, Braj B.|others=Kachru, Yamuna &amp; Sridhar, S.N.|title=Language in South Asia|chapter-url=https://books.google.com/books?id=89aPZJ3qCD4C&amp;pg=PA106|year=2008|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-78141-1|pages=103–120|chapter=4. Persian in South Asia}}&lt;/ref&gt; [[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്]].&lt;ref name=&quot;contact-lingo&quot;&gt;Bhatia, Tej K and William C. Ritchie. (2006) Bilingualism in South Asia. In: Handbook of Bilingualism, pp. 780–807. Oxford: Blackwell Publishing&lt;/ref&gt; [[ദില്ലി സൽത്തനത്ത്|ഇന്തോ-മുസ്ലീം കാലഘട്ടത്തിൽ]] ഇന്ത്യയിലെ രാജസദസ്സുകളിലെ ഭാഷ പേർഷ്യൻ ആയിരുന്നു. [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്|ബ്രിട്ടീഷ് കോളനിവൽക്കരണ കാലം]] വരെ നൂറ്റാണ്ടുകളോളം [[ഔദ്യോഗിക ഭാഷ|ഭരണഭാഷയായും]] ഇത് നിലനിന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite news|title = Decline of Farsi language&amp;nbsp;– The Times of India|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/hyderabad/Decline-of-Farsi-language/articleshow/11395425.cms|website = The Times of India| date=7 January 2012 |access-date = 26 October 2015}}&lt;/ref&gt; ഇംഗ്ലീഷ് ഇന്ത്യയിൽ ഇന്നും ഒരു പ്രധാന ഭാഷയായി തുടരുന്നു. ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസത്തിലും ഇന്ത്യൻ സർക്കാരിന്റെ ചില മേഖലകളിലും ഇത് ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു.

[[ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടന|ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയുടെ]] 343-ാം അനുച്ഛേദപ്രകാരം കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെ [[ഔദ്യോഗിക ഭാഷ]] [[ദേവനാഗരി]] ലിപിയിലുള്ള [[ഹിന്ദി|ഹിന്ദിയാണ്]]. എന്നാൽ [[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷിന്റെ]] ഔദ്യോഗിക ഉപയോഗം 15 വർഷത്തേക്ക് കൂടി തുടരാനും ഇതിൽ വ്യവസ്ഥയുണ്ടായിരുന്നു. [[ദക്ഷിണേന്ത്യ|ദക്ഷിണേന്ത്യയിൽ]] ഹിന്ദി അടിച്ചേൽപ്പിക്കുന്നതിനെതിരെ ശക്തമായ പ്രതിഷേധങ്ങൾ ഉയർന്നതോടെ, 1963-ൽ [[ഔദ്യോഗിക ഭാഷാ നിയമം, 1963|ഔദ്യോഗിക ഭാഷാ നിയമം]] പാസാക്കി. ഇതനുസരിച്ച് [[ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ|കേന്ദ്ര സർക്കാർ]] ആവശ്യങ്ങൾക്ക് ഹിന്ദിക്കൊപ്പം ഇംഗ്ലീഷും അനിശ്ചിതകാലത്തേക്ക് ഉപയോഗിക്കാൻ അനുമതി നൽകി.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Nault |first=Derrick M. |date=June 2012 |title=English in India's National Development: Hindi-Dravidian Politics and the Retention of a Colonial Language |url=http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/13488678.2012.10801320 |journal=Asian Englishes |volume=15 |issue=1 |pages=75–76, 78–79 |doi=10.1080/13488678.2012.10801320 |issn=1348-8678|url-access=subscription}}&lt;/ref&gt; കേന്ദ്രത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ഉപയോഗിക്കേണ്ടത് &quot;[[ഇന്ത്യൻ അക്കങ്ങൾ|ഇന്ത്യൻ അക്കങ്ങളുടെ]] അന്താരാഷ്ട്ര രൂപം&quot; (മിക്ക പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങളിലും ഇവ [[അറബി അക്കങ്ങൾ|അറബിക് അക്കങ്ങൾ]] എന്നറിയപ്പെടുന്നു) ആയിരിക്കണമെന്നും വ്യവസ്ഥ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Aadithiyan |first1=Kavin |title=Notes and Numbers: How the New Currency May Resurrect an Old Language Debate |url=https://thewire.in/politics/of-notes-and-numbers-how-the-new-currency-may-resurrect-the-language-debate |access-date=5 March 2020 |date=10 November 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Article 343 in The Constitution Of India 1949 |url=https://indiankanoon.org/doc/379861/ |access-date=5 March 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;constitution1&quot;&gt;{{cite web|url=http://lawmin.nic.in/olwing/coi/coi-english/coi-indexenglish.htm|title=Constitution of India|access-date=21 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120402064301/http://lawmin.nic.in/olwing/coi/coi-english/coi-indexenglish.htm|archive-date=2 April 2012|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; പൊതുവെ ചില തെറ്റിദ്ധാരണകൾ നിലനിൽക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ഹിന്ദി ഇന്ത്യയുടെ [[ദേശീയ ഭാഷ|ദേശീയ ഭാഷയല്ല]]; [[ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടന]] ഒരു ഭാഷയ്ക്കും ദേശീയ ഭാഷാ പദവി നൽകിയിട്ടില്ല.&lt;ref name=&quot;National&quot;&gt;{{cite news|last=Khan|first=Saeed|title=There's no national language in India: Gujarat High Court|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/Theres-no-national-language-in-India-Gujarat-High-Court/articleshow/5496231.cms|access-date=5 May 2014|newspaper=The Times of India|date=25 January 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;PTI&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.thehindu.com/news/national/hindi-not-a-national-language-court/article94695.ece|title= Hindi, not a national language: Court|website=The Hindu|agency=Press Trust of India|access-date=23 December 2014|date=25 January 2010|location=Ahmedabad}}&lt;/ref&gt;

[[ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയുടെ എട്ടാം പട്ടിക|ഭരണഘടനയുടെ എട്ടാം പട്ടികയിൽ]] 22 ഭാഷകളെ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;[http://rajbhasha.nic.in/UI/pagecontent.aspx?pc=MTUz Languages Included in the Eighth Schedule of the Indian {{sic|Constu|tion|nolink=y}}]. {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160604094122/http://rajbhasha.nic.in/UI/pagecontent.aspx?pc=MTUz|date=4 June 2016}}.&lt;/ref&gt; &quot;ഷെഡ്യൂൾഡ് ഭാഷകൾ&quot; എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഇവയ്ക്ക് പ്രത്യേക അംഗീകാരവും പദവിയും ഔദ്യോഗിക പ്രോത്സാഹനവും ലഭിക്കുന്നു. ഇതിനുപുറമെ, [[ആസാമീസ്]], [[ബംഗാളി ഭാഷ|ബംഗാളി]], [[കന്നഡ ഭാഷ|കന്നഡ]], [[മലയാളം]], [[മറാഠി ഭാഷ|മറാത്തി]], [[ഒഡിയ]], [[പാലി ഭാഷ|പാലി]], [[പ്രാകൃതം]], [[സംസ്കൃതം]], [[തമിഴ് ഭാഷ|തമിഴ്]], [[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുങ്ക്]] എന്നീ ഭാഷകൾക്ക് ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ '&quot;[[ശ്രേഷ്ഠഭാഷാ പദവി]]&quot; നൽകി ആദരിച്ചിട്ടുണ്ട്. സമ്പന്നമായ പൈതൃകവും സ്വതന്ത്രമായ സ്വഭാവവും നിലനിർത്തുന്ന ഭാഷകൾക്കാണ് ഈ പദവി നൽകുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Cabinet approves conferring status of Classical Language to Marathi, Pali, Prakrit, Assamese and Bengali languages |url=https://www.pmindia.gov.in/en/news_updates/cabinet-approves-conferring-status-of-classical-language-to-marathi-pali-prakrit-assamese-and-bengali-languages/ |publisher=www.pmindia.gov.in |access-date=2 April 2025}}&lt;/ref&gt;

ഇന്ത്യയിൽ ഏറ്റവുമധികം ആളുകൾ മാതൃഭാഷയായി സംസാരിക്കുന്നത് [[ഹിന്ദി|ഹിന്ദിയാണ്]].&lt;ref&gt;{{Cite news|title = Hindi mother tongue of 44% in India, Bangla second most spoken&amp;nbsp;– The Times of India|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/hindi-mother-tongue-of-44-in-india-bangla-second-most-spoken/articleshow/64755458.cms|website = The Times of India| date=28 June 2018 |access-date = 6 November 2021}}&lt;/ref&gt; [[ഉത്തരേന്ത്യ|ഉത്തരേന്ത്യയിലും]] [[മധ്യേന്ത്യ|മധ്യേന്ത്യയിലുമൊട്ടാകെ]] ഇതൊരു പ്രധാന സമ്പർക്കഭാഷയായി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ [[ദക്ഷിണേന്ത്യ|ദക്ഷിണേന്ത്യയിൽ]], പ്രത്യേകിച്ച് [[തമിഴ്‌നാട്]], [[കർണാടക]] എന്നീ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ ഹിന്ദി അടിച്ചേൽപ്പിക്കുന്നതിനെതിരെ ശക്തമായ പ്രതിഷേധങ്ങൾ ഉയർന്നിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;nehru1&quot;&gt;{{cite book|last1=Nehru|first1=Jawaharlal|url=https://books.google.com/books?id=R5upQgAACAAJ|title=The question of language: Issue 6 of Congress political and economic studies|last2=Gandhi|first2=Mohandas|publisher=K. M. Ashraf|year=1937|author-link=Jawaharlal Nehru}}&lt;/ref&gt; ഇതിനപ്പുറം, [[മഹാരാഷ്ട്ര]], [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]], [[ആസാം]], [[പഞ്ചാബ് (ഇന്ത്യ)|പഞ്ചാബ്]], [[കേരളം]] തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിലുള്ളവരും ഹിന്ദി അടിച്ചേൽപ്പിക്കുന്നതിനെതിരെ ആശങ്ക പ്രകടിപ്പിക്കാൻ തുടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Maharashtra to join 'anti&amp;nbsp;– Hindi' stir at Bengaluru|url=https://www.nagpurtoday.in/maharashtra-to-join-anti-hindi-stir-at-bengaluru/08031021,%20https://www.nagpurtoday.in/maharashtra-to-join-anti-hindi-stir-at-bengaluru/08031021|website=nagpurtoday.in}}&lt;/ref&gt; 

ഹിന്ദിക്ക് ശേഷം ഏറ്റവുമധികം ആളുകൾ സംസാരിക്കുകയും മനസ്സിലാക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഭാഷ [[ബംഗാളി ഭാഷ|ബംഗാളിയാണ്]]. പ്രധാനമായും [[കിഴക്കൻ ഇന്ത്യ|കിഴക്കൻ]], [[വടക്കു കിഴക്കൻ ഇന്ത്യ|വടക്കുകിഴക്കൻ പ്രദേശങ്ങളിലാണ്]] ഈ ഭാഷ സംസാരിക്കുന്നത്. തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ മേഖലകളിൽ കൂടുതൽ പ്രചാരമുള്ള [[മറാഠി ഭാഷ|മറാത്തിയാണ്]] രാജ്യത്ത് കൂടുതൽ പേർ സംസാരിക്കുന്ന മൂന്നാമത്തെ ഭാഷ.&lt;ref&gt;{{Cite web|title = The World Factbook|url = https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/india/|publisher = Central Intelligence Agency|access-date = 25 October 2015|archive-date = 11 January 2021|archive-url = https://web.archive.org/web/20210111023536/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/india/|url-status = dead}}&lt;/ref&gt; തെക്കുകിഴക്കൻ പ്രദേശങ്ങളിൽ സംസാരിക്കുന്ന [[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുങ്ക്]] ഇതിനു തൊട്ടുപിന്നിലുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=20 October 2023 |title=Telugu language {{!}} Origin, History, &amp; Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/topic/Telugu-language |access-date=28 October 2023 |website=Encyclopædia Britannica}}&lt;/ref&gt; 2011-ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം ഇന്ത്യയിൽ 3.48 കോടി ആളുകൾ (3,48,38,819) [[മലയാളം]] മാതൃഭാഷയായി സംസാരിക്കുന്നുണ്ട്. ഇത് രാജ്യത്തെ ആകെ ജനസംഖ്യയുടെ 2.88 ശതമാനമാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Language: India, States and Union Territories (Table C-16) |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/42458/download/46089/C-16_25062018.pdf |publisher=Office of the Registrar General, India |access-date=30 March 2026}}&lt;/ref&gt;

[[ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയുടെ എട്ടാം പട്ടിക|ഭരണഘടനയുടെ എട്ടാം പട്ടികയിലുള്ള]] മറ്റ് പുരാതനവും ശ്രേഷ്ഠവുമായ ഭാഷകളെ പിന്തള്ളിക്കൊണ്ട്, കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെ വലിയ സാമ്പത്തിക സഹായവും പ്രോത്സാഹനവും വഴിയാണ് ഇന്ത്യയിൽ ഹിന്ദി അതിവേഗം വളരുന്ന ഭാഷയായി മാറിയത്. 2011-ലെ [[സെൻസസ്|ഇന്ത്യൻ സെൻസസ്]] പ്രകാരം ഭാഷാ വളർച്ചാ നിരക്കിൽ [[കശ്മീരി ഭാഷ|കശ്മീരിയാണ്]] രണ്ടാമത്. [[മണിപ്പൂരി ഭാഷ|മെയ്തേയ്]] (ഔദ്യോഗിക നാമം: &quot;മണിപ്പൂരി&quot;), [[ഗുജറാത്തി ഭാഷ|ഗുജറാത്തി]] എന്നിവ മൂന്നാം സ്ഥാനത്തും ബംഗാളി നാലാം സ്ഥാനത്തുമുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;—{{Cite web |title=What census data reveals about use of Indian languages |url=https://www.deccanherald.com/india/what-census-data-reveals-about-use-of-indian-languages-738340.html |access-date=16 November 2023 |website=[[Deccan Herald]]}}&lt;br /&gt;—{{Cite web |date=28 June 2018 |title=Hindi Added 100Mn Speakers In A Decade; Kashmiri 2nd Fast Growing Language |url=https://www.indiaspend.com/hindi-added-100mn-speakers-in-a-decade-kashmiri-2nd-fast-growing-language-93096/ |access-date=16 November 2023}}&lt;br /&gt;—{{Cite web |title=Hindi fastest growing language in India, finds 100 million new speakers |url=https://www.business-standard.com/article/current-affairs/hindi-fastest-growing-language-in-india-finds-100-million-new-speakers-118070200029_1.html}}&lt;br /&gt;—{{Cite web |title=Hindi grew rapidly in non-Hindi states even without official mandate |url=https://www.indiatoday.in/diu/story/hindi-grows-in-non-hindi-states-without-official-mandate-1936196-2022-04-11 |access-date=16 November 2023 |website=[[India Today]] |date=11 April 2022}}&lt;/ref&gt;

==ചരിത്രം==
{{Main|ഇന്ത്യയുടെ ഭാഷാചരിത്രം}}
{{Further|ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലെ പേർഷ്യൻ ഭാഷ}}
[[ചിത്രം:South Asian Language Families.png|thumb|250px|തെക്കൻ ഏഷ്യയിൽ ഭാഷാ കുടുബങ്ങൾ.]]

[[ദക്ഷിണേന്ത്യ|ദക്ഷിണേന്ത്യൻ]] ഭാഷകൾ [[ദ്രാവിഡ ഭാഷകൾ|ദ്രാവിഡ ഭാഷാകുടുംബത്തിൽ]] നിന്നുള്ളവയാണ്. [[ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡം|ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലെ]] തദ്ദേശീയ ഭാഷകളാണ് ദ്രാവിഡ ഭാഷകൾ.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=y88nzRtTNUAC|title=India: The Ancient Past: A History of the Indian Sub-Continent from C. 7000 BC to AD 1200|last=Avari|first=Burjor|date=11 June 2007|publisher=Routledge|isbn=9781134251629}}&lt;/ref&gt; 4-ാം ബി.സി. സഹസ്രാബ്ദത്തിൽ ഇന്ത്യയിൽ [[മൂല-ദ്രാവിഡ ഭാഷ|മൂല-ദ്രാവിഡ ഭാഷകൾ]] സംസാരിച്ചിരുന്നു. 3-ാം ബി.സി. സഹസ്രാബ്ദത്തോടെ ഇത് വിവിധ ശാഖകളായി വേർപിരിയാൻ തുടങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Andronov |first=Mikhail Sergeevich |url=https://books.google.com/books?id=vhB60gYvnLgC |title=A Comparative Grammar of the Dravidian Languages |date=1 January 2003 |publisher=Otto Harrassowitz Verlag |isbn=9783447044554 |pages=299}}&lt;/ref&gt; ദ്രാവിഡ ഭാഷകളെ നാല് വിഭാഗങ്ങളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു:&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Krishnamurti |first=Bhadriraju |title=The Dravidian Languages |publisher=Cambridge University Press |year=2003 |isbn=0521771110 |pages=19–20}}&lt;/ref&gt; 
*വടക്കൻ
*മധ്യ ([[കോലാമി ഭാഷ|കോലാമി]]-[[പർജി ഭാഷ|പർജി]])
*ദക്ഷിണ-മധ്യ ([[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുങ്ക്]]-[[കുയി ഭാഷ (ഇന്ത്യ)|കുയി]])
*ദക്ഷിണ ദ്രാവിഡം ([[തമിഴ് ഭാഷ|തമിഴ്]]-[[കന്നഡ ഭാഷ|കന്നഡ]]).

[[ഇന്തോ-യൂറോപ്യൻ ഭാഷകൾ|ഇന്തോ-യൂറോപ്യൻ ഭാഷാകുടുംബത്തിലെ]] [[ഇന്തോ-ആര്യൻ ഭാഷകൾ|ഇന്തോ-ആര്യൻ ശാഖയിലാണ്]] [[ഉത്തരേന്ത്യ|ഉത്തരേന്ത്യൻ]] ഭാഷകൾ ഉൾപ്പെടുന്നത്. [[പഴയ ഇന്തോ-ആര്യൻ ഭാഷകൾ|പഴയ ഇന്തോ-ആര്യൻ ഭാഷകളിൽ]] നിന്ന് രൂപപ്പെട്ട്, മധ്യകാലഘട്ടത്തിലെ [[പ്രാകൃതം|പ്രാകൃത ഭാഷകളിലൂടെയും]] [[അപഭ്രംശം|അപഭ്രംശങ്ങളിലൂടെയുമാണ്]] അവ ഇന്നത്തെ നിലയിൽ പരിണമിച്ചത്. ഇന്തോ-ആര്യൻ ഭാഷകൾ മൂന്ന് പ്രധാന ഘട്ടങ്ങളിലൂടെയാണ് വികസിച്ചുവന്നത്: 
*[[പഴയ ഇന്തോ-ആര്യൻ ഭാഷകൾ|പഴയ ഇന്തോ-ആര്യൻ]] ഘട്ടം &lt;small&gt;(ബി.സി. 1500 മുതൽ ബി.സി. 600 വരെ)&lt;/small&gt;
**[[മധ്യ ഇന്തോ-ആര്യൻ ഭാഷകൾ|മധ്യ ഇന്തോ-ആര്യൻ]] ഘട്ടം &lt;small&gt;(ബി.സി.ഇ 600 മുതൽ സി.ഇ 1000 വരെ)&lt;/small&gt;
***[[ആധുനിക ഇന്തോ-ആര്യൻ ഭാഷകൾ|പുതിയ ഇന്തോ-ആര്യൻ]] ഘട്ടം &lt;small&gt;(സി.ഇ 1000-നും സി.ഇ 1300-നും ഇടയിൽ)&lt;/small&gt; 
ആധുനിക ഉത്തരേന്ത്യയിലെ ഇന്തോ-ആര്യൻ ഭാഷകളെല്ലാം നവീന ഇന്തോ-ആര്യൻ കാലഘട്ടത്തിലാണ് വ്യതിരിക്തവും സ്വതന്ത്രവുമായ ഭാഷകളായി പരിണമിച്ചത്.&lt;ref name=&quot;Kachru2006&quot;&gt;{{cite book|last=Kachru|first=Yamuna|title=Hindi|url=https://books.google.com/books?id=ooH5VfLTQEQC|series=London Oriental and African language library|date=1 January 2006|publisher=John Benjamins Publishing|isbn=90-272-3812-X|page=1}}&lt;/ref&gt;

[[വടക്കു കിഴക്കൻ ഇന്ത്യ|വടക്കുകിഴക്കൻ ഇന്ത്യയിലെ]] [[സൈനോ-തിബെറ്റൻ ഭാഷകൾ|സൈനോ-തിബെറ്റൻ ഭാഷകളിൽപ്പെടുന്ന]] [[മണിപ്പൂരി ഭാഷ|മെയ്തേയ് ഭാഷ]] (ഔദ്യോഗികമായി &quot;മണിപ്പൂരി&quot; എന്നറിയപ്പെടുന്നു), പഴയ [[മണിപ്പൂർ രാജ്യം|മണിപ്പൂർ രാജ്യത്തിന്റെ]] (മെയ്തേയ്‌ലെയ്പാക്) രാജസഭാ ഭാഷയായിരുന്നു. [[മണിപ്പൂർ]] [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ റിപ്പബ്ലിക്കിൽ]] ലയിക്കുന്നതിനു മുൻപ് ദർബാർ സമ്മേളനങ്ങളിൽ ഈ ഭാഷയ്ക്ക് വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ടായിരുന്നു. [[പത്മവിഭൂഷൺ]] ജേതാവ് [[സുനീതി കുമാർ ചാറ്റർജി|സുനീതി കുമാർ ചാറ്റർജിയുൾപ്പെടെയുള്ള]] പ്രമുഖ പണ്ഡിതരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ ഇതിന് 1500 മുതൽ 2000 വർഷം വരെ പഴക്കമുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Sanajaoba |first=Naorem |url=https://books.google.com/books?id=-CzSQKVmveUC&amp;dq=manipuri+court+language&amp;pg=PA290 |title=Manipur, Past and Present: The Heritage and Ordeals of a Civilization |date=1988 |publisher=Mittal Publications |isbn=978-81-7099-853-2 |pages=290}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Mohanty |first=P. K. |url=https://books.google.com/books?id=zkguECp3vKEC&amp;dq=manipuri+court+language&amp;pg=PA149 |title=Encyclopaedia of Scheduled Tribes in India: In Five Volume |date=2006 |publisher= Gyan Publishing House|isbn=978-81-8205-052-5 |pages=149}}&lt;/ref&gt; ഇന്ത്യയിൽ ലയിക്കുന്നതിനു മുൻപ് സ്വതന്ത്ര മണിപ്പൂരിൽ നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന &quot;മണിപ്പൂർ സ്റ്റേറ്റ് കോൺസ്റ്റിറ്റ്യൂഷൻ ആക്ട്, 1947&quot; പ്രകാരം, മണിപ്പൂരിയും ഇംഗ്ലീഷുമായിരുന്നു രാജ്യത്തെ കോടതി ഭാഷകൾ.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Sanajaoba |first=Naorem |url=https://books.google.com/books?id=vO-vtI8NuxIC&amp;dq=manipuri+court+language&amp;pg=PA369 |title=Manipur: Treatise &amp; Documents |date=1993 |publisher=Mittal Publications |isbn=978-81-7099-399-5 |pages=369}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Sanajaoba |first=Naorem |url=https://books.google.com/books?id=vO-vtI8NuxIC&amp;dq=manipuri+court+language&amp;pg=PA255 |title=Manipur: Treatise &amp; Documents |date=1993 |publisher=Mittal Publications |isbn=978-81-7099-399-5 |pages=255}}&lt;/ref&gt;

മധ്യേന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയ തദ്ദേശീയ ഭാഷാസമൂഹങ്ങളിലൊന്നാണ് [[ഓസ്ട്രോ-ഏഷ്യാറ്റിക് ഭാഷകൾ|ഓസ്ട്രോ-ഏഷ്യാറ്റിൿ]] കുടുംബത്തിൽപ്പെടുന്ന [[മുണ്ട ഭാഷകൾ]]. പ്രാചീനകാലത്ത് [[ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡം|ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിൽ]] വ്യാപകമായിരുന്ന ഈ ഭാഷകൾ,&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Anderson |first=Gregory D. S. |url=https://books.google.com/books?id=z1m0zYw-1i0C |title=The Munda Languages |date=2008 |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-32890-6 |pages=1-7}}&lt;/ref&gt; കാലക്രമേണ മറ്റു ഭാഷകളുടെ കടന്നുകയറ്റമുണ്ടായിട്ടും മധ്യേന്ത്യയിലെ വന-പർവ്വത മേഖലകളിൽ വ്യതിരിക്തമായ തനിമയോടെ ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്നു. നിലവിൽ [[ഝാർഖണ്ഡ്]], [[ഒഡീഷ]], [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]], [[ഛത്തീസ്ഗഢ്]] എന്നീ സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ ഗോത്രസമൂഹങ്ങളാണ് ഈ ഭാഷകൾ പ്രധാനമായും സംസാരിക്കുന്നത്. [[സന്താലി ഭാഷ|സന്താലി]], [[മുണ്ടാരി ഭാഷ|മുണ്ടാരി]], [[ഹോ ഭാഷ|ഹോ]] എന്നിവയാണ് ഈ ശാഖയിലെ പ്രധാന ഭാഷകൾ. ഇന്ത്യയിലെ മറ്റ് പ്രധാന ഭാഷകളുമായി നിരവധി പദങ്ങൾ കൈമാറ്റം ചെയ്തിട്ടുള്ള ഈ വിഭാഗത്തിൽ നിന്നും, [[ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയുടെ എട്ടാം പട്ടിക|ഭരണഘടനയുടെ എട്ടാം പട്ടികയിൽ]] ഇടംനേടിയ ഏക ഭാഷയാണ് സന്താലി.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.mha.gov.in/sites/default/files/EighthSchedule_19052017.pdf |title=Constitutional provisions relating to Eighth Schedule |publisher=Ministry of Home Affairs, Government of India}}&lt;/ref&gt;

[[ഗസ്‌നവി സാമ്രാജ്യം|ഗസ്‌നവികളും]] മറ്റ് [[ഡൽഹി സുൽത്താനത്ത്|തുർക്കി-അഫ്ഗാൻ രാജവംശങ്ങളുമാണ്]] [[പേർഷ്യൻ]] അഥവാ &quot;ഫാർസി&quot; ഭാഷയെ ഒരു രാജസഭാ ഭാഷയായി ഇന്ത്യയിൽ അവതരിപ്പിച്ചത്. പേർഷ്യൻ സംസ്കാരത്തിന്റെ വലിയ സ്വാധീനമുണ്ടായിരുന്ന ഇവരും, പിന്നീട് വന്ന [[മുഗൾ സാമ്രാജ്യം|മുഗൾ രാജവംശവുമായി]] (തുർക്കി-മംഗോൾ വംശജർ) 500 വർഷത്തിലധികം ഈ പ്രദേശത്തെ കലയെയും ചരിത്രത്തെയും സാഹിത്യത്തെയും ആഴത്തിൽ സ്വാധീനിച്ചു. ഇതിന്റെ ഫലമായി നിരവധി ഇന്ത്യൻ ഭാഷകളുടെ പദസമ്പത്തിൽ കാര്യമായ പേർഷ്യൻ സ്വാധീനമുണ്ടായി. പിന്നീട് 1837-ൽ, [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്|ബ്രിട്ടീഷുകാർ ഭരണപരമായ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി]] പേർഷ്യനു പകരം [[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷും]], [[അറബി ലിപി|പേർസോ-അറബിൿ ലിപിയിലുള്ള]] [[ഹിന്ദുസ്താനി ഭാഷ|ഹിന്ദുസ്താനിയും]] ഉപയോഗിച്ചുതുടങ്ങി. എന്നാൽ 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഉയർന്നുവന്ന ഹിന്ദി പ്രസ്ഥാനം, പേർഷ്യൻ സ്വാധീനമുള്ള പദങ്ങൾക്ക് പകരം സംസ്കൃത പദങ്ങൾ വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കാൻ തുടങ്ങുകയും, ഭരണകാര്യങ്ങളിൽ പേർസോ-അറബിൿ ലിപിക്ക് പകരമായോ അതോടൊപ്പമോ [[ദേവനാഗരി]] ലിപി കൂടി ഉൾപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;KachruKachru2008&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Brass2005&quot;&gt;{{cite book|last=Brass|first=Paul R.|title=Language, Religion and Politics in North India|url=https://books.google.com/books?id=SylBHS8IJAUC&amp;pg=PA129|year=2005|publisher=iUniverse|isbn=978-0-595-34394-2|page=129}}&lt;/ref&gt;

ഓരോ ഉത്തരേന്ത്യൻ ഭാഷകൾക്കും വ്യത്യസ്ത സ്വാധീനങ്ങളാണുണ്ടായിരുന്നത്. ഉദാഹരണത്തിന്, [[സംസ്കൃതം]], [[അറബി ഭാഷ|അറബി]], [[പേർഷ്യൻ]] എന്നിവയുടെ വലിയ സ്വാധീനം ഹിന്ദുസ്താനി ഭാഷയിലുണ്ടായിരുന്നു. ഇത് [[ഹിന്ദുസ്താനി ഭാഷ|ഹിന്ദുസ്താനി ഭാഷയുടെ]] വകഭേദങ്ങളായി [[ഹിന്ദി|ആധുനിക മാനക ഹിന്ദിയും]] [[ഉർദു|ആധുനിക മാനക ഉർദുവും]] രൂപപ്പെടാൻ കാരണമായി. മറുവശത്ത്, [[ബംഗാളി ഭാഷ]] അതിന്റെ സംസ്കൃത വേരുകൾ നിലനിർത്തുമ്പോൾത്തന്നെ പേർഷ്യൻ, ഇംഗ്ലീഷ്, [[ഫ്രഞ്ച് ഭാഷ|ഫ്രഞ്ച്]] തുടങ്ങിയ വിദേശ ഭാഷകളിൽ നിന്നുള്ള പദങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുത്തി പദസമ്പത്ത് വിപുലീകരിക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;KulshreshthaMathur2012&quot;&gt;{{cite book|last1=Kulshreshtha|first1=Manisha|last2=Mathur|first2=Ramkumar|title=Dialect Accent Features for Establishing Speaker Identity: A Case Study|url=https://books.google.com/books?id=xHmARyhRoNYC&amp;pg=PA16|date=24 March 2012|publisher=Springer Science &amp; Business Media|isbn=978-1-4614-1137-6|page=16}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;nunley1999&quot;&gt;{{Citation | title=The Cultural Landscape an Introduction to Human Geography |author1=Robert E. Nunley |author2=Severin M. Roberts |author3=George W. Wubrick |author4=Daniel L. Roy | year=1999 | isbn=0-13-080180-1 | publisher=Prentice Hall |url=https://books.google.com/books?id=7wQAOGMJOqIC | quote=''... Hindustani is the basis for both languages ...''}}&lt;/ref&gt;

==ഔദ്യോഗിക ഭാഷകൾ==
{{Main|ഭാരതത്തിലെ ഔദ്യോഗിക ഭാഷകൾ}}

[[പ്രമാണം:Official language map of India by state and union territory (claimed and disputed hatched).svg|thumb|[[ഇന്ത്യയിലെ സംസ്ഥാനങ്ങളും കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശങ്ങളും|ഇന്ത്യയിലെ സംസ്ഥാനങ്ങളിലെയും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളിലെയും]] ഔദ്യോഗിക ഭാഷകൾ. ഈ ഭൂപടത്തിൽ [[ഹിന്ദുസ്താനി ഭാഷ|ഹിന്ദുസ്താനി]] എന്നത് [[ഹിന്ദി|ഹിന്ദിയെയും]] [[ഉർദു|ഉർദുവിനെയും]] സൂചിപ്പിക്കുന്നു.]]

===പട്ടികപ്പെടുത്തിയ ഭാഷകൾ===
1967-ലെ [[ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയുടെ ഇരുപത്തിയൊന്നാം ഭേദഗതി|ഭരണഘടനയുടെ ഇരുപത്തിയൊന്നാം ഭേദഗതി]] വരെ 14 ഔദ്യോഗിക പ്രാദേശിക ഭാഷകളെയാണ് രാജ്യത്ത് അംഗീകരിച്ചിരുന്നത്. പിന്നീട് [[ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയുടെ എട്ടാം പട്ടിക|എട്ടാം പട്ടികയിലും]] എഴുപത്തിയൊന്നാം ഭേദഗതിയിലും [[സിന്ധി ഭാഷ|സിന്ധി]], [[കൊങ്കണി ഭാഷ|കൊങ്കണി]], [[മണിപ്പൂരി ഭാഷ|മെയ്തേയ് (മണിപ്പൂരി)]], [[നേപ്പാളി ഭാഷ|നേപ്പാളി]] എന്നീ ഭാഷകൾ കൂടി ഉൾപ്പെടുത്തിയതോടെ ഇന്ത്യയിലെ ഔദ്യോഗിക പ്രാദേശിക ഭാഷകളുടെ എണ്ണം 18 ആയി ഉയർന്നു. 2007 ഡിസംബർ 1 വരെയുള്ള കണക്കുകൾ പ്രകാരം, ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയുടെ എട്ടാം പട്ടികയിൽ 22 ഭാഷകളാണുള്ളത്. ഈ ഭാഷകളും അവയുടെ ഭാഷാകുടുംബവും ഐ.എസ്.ഒ കോഡും താഴെ പട്ടികയിൽ നൽകുന്നു.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin: auto;text-align:center;&quot;
! ഭാഷ
! [[ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലെ ഭാഷകൾ|ഭാഷാകുടുംബം]]
! [[ഐ.എസ്.ഒ 639]] കോഡ്
|-
| '''[[ആസ്സാമീസ്]]''' || style=&quot;background:#c9ffd9;&quot; | [[ഇന്തോ-ആര്യൻ ഭാഷകൾ|ഇന്തോ-ആര്യൻ]] || as
|-
| '''[[ബംഗാളി ഭാഷ|ബംഗാളി]]''' || style=&quot;background:#c9ffd9;&quot; | [[ഇന്തോ-ആര്യൻ ഭാഷകൾ|ഇന്തോ-ആര്യൻ]] || bn
|-
| '''[[ബോഡോ]]''' || style=&quot;background:#fa8072;&quot; | [[സൈനോ-തിബെറ്റൻ ഭാഷകൾ|സൈനോ-തിബെറ്റൻ]] || brx
|-
| '''[[ഡോഗ്രി ഭാഷ|ഡോഗ്രി]]''' || style=&quot;background:#c9ffd9;&quot; | [[ഇന്തോ-ആര്യൻ ഭാഷകൾ|ഇന്തോ-ആര്യൻ]] || doi
|-
| '''[[ഗുജറാത്തി ഭാഷ|ഗുജറാത്തി]]''' || style=&quot;background:#c9ffd9;&quot; | [[ഇന്തോ-ആര്യൻ ഭാഷകൾ|ഇന്തോ-ആര്യൻ]] || gu
|-
| '''[[ഹിന്ദി]]''' || style=&quot;background:#c9ffd9;&quot; | [[ഇന്തോ-ആര്യൻ ഭാഷകൾ|ഇന്തോ-ആര്യൻ]] || hi
|-
|'''[[കന്നഡ ഭാഷ|കന്നഡ]]''' || style=&quot;background:#00fa9a;&quot; | [[ദ്രാവിഡ ഭാഷകൾ|ദ്രാവിഡം]] || kn
|-
| '''[[കശ്മീരി ഭാഷ|കശ്മീരി]]''' || style=&quot;background:#c9ffd9;&quot; | [[ഇന്തോ-ആര്യൻ ഭാഷകൾ|ഇന്തോ-ആര്യൻ]] || ks
|-
| '''[[കൊങ്കണി ഭാഷ|കൊങ്കണി]]''' || style=&quot;background:#c9ffd9;&quot; | [[ഇന്തോ-ആര്യൻ ഭാഷകൾ|ഇന്തോ-ആര്യൻ]] || gom
|-
| '''[[മൈഥിലി ഭാഷ|മൈഥിലി]]''' || style=&quot;background:#c9ffd9;&quot; | [[ഇന്തോ-ആര്യൻ ഭാഷകൾ|ഇന്തോ-ആര്യൻ]] || mai
|-
| '''[[മലയാളം]]''' || style=&quot;background:#00fa9a;&quot; | [[ദ്രാവിഡ ഭാഷകൾ|ദ്രാവിഡം]] || ml
|-
| '''[[മണിപ്പൂരി ഭാഷ|മെയ്തേയ് (മണിപ്പൂരി)]]''' || style=&quot;background:#fa8072;&quot; | [[സൈനോ-തിബെറ്റൻ ഭാഷകൾ|സൈനോ-തിബെറ്റൻ]] || mni
|-
| '''[[മറാഠി ഭാഷ|മറാത്തി]]''' || style=&quot;background:#c9ffd9;&quot; | [[ഇന്തോ-ആര്യൻ ഭാഷകൾ|ഇന്തോ-ആര്യൻ]] || mr
|-
| '''[[നേപ്പാളി ഭാഷ|നേപ്പാളി]]''' || style=&quot;background:#c9ffd9;&quot; | [[ഇന്തോ-ആര്യൻ ഭാഷകൾ|ഇന്തോ-ആര്യൻ]] || ne
|-
| '''[[ഒഡിയ]]''' || style=&quot;background:#c9ffd9;&quot; | [[ഇന്തോ-ആര്യൻ ഭാഷകൾ|ഇന്തോ-ആര്യൻ]] || or
|-
| '''[[പഞ്ചാബി ഭാഷ|പഞ്ചാബി]]''' || style=&quot;background:#c9ffd9;&quot; | [[ഇന്തോ-ആര്യൻ ഭാഷകൾ|ഇന്തോ-ആര്യൻ]] || pa
|-
| '''[[സംസ്കൃതം]]''' || style=&quot;background:#c9ffd9;&quot; | [[ഇന്തോ-ആര്യൻ ഭാഷകൾ|ഇന്തോ-ആര്യൻ]] || sa
|-
| '''[[സന്താലി ഭാഷ|സന്താലി]]''' || style=&quot;background:#f08080;&quot; | [[ഓസ്ട്രോ-ഏഷ്യാറ്റിക് ഭാഷകൾ|ഓസ്ട്രോ-ഏഷ്യാറ്റിൿ]] || sat
|-
| '''[[സിന്ധി ഭാഷ|സിന്ധി]]''' || style=&quot;background:#c9ffd9;&quot; | [[ഇന്തോ-ആര്യൻ ഭാഷകൾ|ഇന്തോ-ആര്യൻ]] || sd
|-
| '''[[തമിഴ് ഭാഷ|തമിഴ്]]''' || style=&quot;background:#00fa9a;&quot; | [[ദ്രാവിഡ ഭാഷകൾ|ദ്രാവിഡം]] || ta
|-
| '''[[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുങ്ക്]]''' || style=&quot;background:#00fa9a;&quot; | [[ദ്രാവിഡ ഭാഷകൾ|ദ്രാവിഡം]] || te
|-
| '''[[ഉർദു]]''' || style=&quot;background:#c9ffd9;&quot; | [[ഇന്തോ-ആര്യൻ ഭാഷകൾ|ഇന്തോ-ആര്യൻ]] || ur
|}

=== സംസ്ഥാനങ്ങളിലെയും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളിലെയും ഔദ്യോഗിക ഭാഷകൾ ===

[[ഇന്ത്യയിലെ സംസ്ഥാനങ്ങളും കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശങ്ങളും|ഭാരതസംസ്ഥാനങ്ങളുടെ]] അതിർത്തികൾ നിർണ്ണയിച്ചിരിക്കുന്നത് പ്രധാനമായും ഭാഷാടിസ്ഥാനത്തിലാണ്. അതിനാൽ, സ്വന്തം ജനസംഖ്യയിലെ ഭാഷാപരമായ പ്രത്യേകതകൾക്കനുസരിച്ച് സംസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് അവരുടെ ഔദ്യോഗിക ഭാഷകൾ തീരുമാനിക്കാൻ നിയമപരമായി അധികാരമുണ്ട്. ഓരോ സംസ്ഥാനത്തും ഏറ്റവും കൂടുതൽ പേർ സംസാരിക്കുന്നതും രാഷ്ട്രീയമായി പ്രാധാന്യമുള്ളതുമായ ഭാഷകളായിരിക്കും പൊതുവെ ഔദ്യോഗിക ഭാഷകളായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്നത്. വ്യക്തമായ ഭാഷാതിർത്തികളുള്ള ചില സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ ഒരു ഭാഷ മാത്രമായിരിക്കും ഔദ്യോഗിക ഭാഷയായി ഉണ്ടായിരിക്കുക. യഥാക്രമം [[കന്നഡ ഭാഷ|കന്നഡ]], [[ഗുജറാത്തി ഭാഷ|ഗുജറാത്തി]] എന്നിവ മാത്രം ഔദ്യോഗിക ഭാഷകളായുള്ള [[കർണാടക]], [[ഗുജറാത്ത്]] എന്നീ സംസ്ഥാനങ്ങൾ ഇതിന് ഉദാഹരണമാണ്. എന്നാൽ ഉർദു സംസാരിക്കുന്ന വലിയൊരു വിഭാഗം മുസ്ലീം ജനസംഖ്യയുള്ള [[തെലങ്കാന]], [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ [[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുങ്ക്]], [[ഉർദു]] എന്നീ രണ്ട് ഔദ്യോഗിക ഭാഷകളുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;correspondent&quot;&gt;{{Cite web |author=  |date=24 March 2022 |title=Urdu second official language in Andhra Pradesh |url=https://www.deccanchronicle.com/nation/politics/240322/assembly-passes-two-bills-of-minorities-component-and-urdu-as-2nd-offi.html |access-date=26 March 2022 |website=Deccan Chronicle}}&lt;/ref&gt;

എന്നാൽ ഈ പൊതുരീതിക്ക് വിപരീതമായി ചില സംസ്ഥാനങ്ങൾ ന്യൂനപക്ഷ ഭാഷകളെ ഔദ്യോഗിക ഭാഷകളായി ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. 2020 വരെ [[ജമ്മു-കശ്മീർ|ജമ്മു-കശ്മീരിൽ]] ജനസംഖ്യയുടെ ഒരു ശതമാനത്തിൽ താഴെ മാത്രം സംസാരിക്കുന്ന [[ഉർദു]] മാത്രമായിരുന്നു ഔദ്യോഗിക ഭാഷ. [[മേഘാലയ|മേഘാലയയിലാകട്ടെ]], വെറും 0.01 ശതമാനം ആളുകൾ മാത്രം സംസാരിക്കുന്ന ഇംഗ്ലീഷാണ് ഔദ്യോഗിക ഭാഷയായി ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഈ പ്രതിഭാസം ഭൂരിപക്ഷ ഭാഷകളെ പ്രായോഗിക തലത്തിൽ &quot;ന്യൂനപക്ഷ ഭാഷകളാക്കി&quot; മാറ്റുന്നു.&lt;ref&gt;{{citation |last=Pandharipande |first=Rajeshwari |title=Minority Matters: Issues in Minority Languages in India |url=http://www.unesco.org/most/vl4n2pandhari.pdf |journal=International Journal on Multicultural Societies |volume=4 |number=2 |year=2002 |pages=3–4}}&lt;/ref&gt;

'''ഇന്ത്യയിലെ സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ ഔദ്യോഗിക ഭാഷകളുടെ പട്ടിക'''
{| class = &quot;wikitable&quot; style=&quot;margin: auto;text-align:center;&quot;
|- 
! നമ്പർ|| സംസ്ഥാനം || ഔദ്യോഗിക ഭാഷ (കൾ) || അധിക ഔദ്യോഗിക ഭാഷ (കൾ) 
|-
| 1. || [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്‌]] || [[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുഗു]]&lt;ref name=&quot;APOnline&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.aponline.gov.in/Quick%20links/HIST-CULT/languages.html |title=Languages |website=APOnline |year=2002 |accessdate=25 December 2014 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120208110254/http://www.aponline.gov.in/Quick%20links/HIST-CULT/languages.html |archivedate=8 February 2012 |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; ||
|-
| 2. || [[അരുണാചൽ പ്രദേശ്]] || [[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്]] ||
|-
| 3. || [[ആസാം]] || ഇംഗ്ലീഷ്, [[ആസ്സാമീസ്]]&lt;ref name=&quot;AOL1968&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.neportal.org/northeastfiles/Assam/ActsOrdinances/Assam_Official_Language_Act_1968.asp|title=The Assam Official Language Act, 1960|website=Northeast Portal|date=19 December 1960|accessdate=25 December 2014|archive-date=2016-02-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20160226063540/http://www.neportal.org/northeastfiles/Assam/ActsOrdinances/Assam_Official_Language_Act_1968.asp|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; || rowspan=&quot;1&quot; | ബരാക് വാലിയിലെ മൂന്ന് ജില്ലകളിലെ ബംഗാളി,&lt;ref name=&quot;BarakValley&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.dnaindia.com/india/report-assam-government-withdraws-assamese-as-official-language-in-barak-valley-restores-bengali-2017504|title=Assam government withdraws Assamese as official language in Barak Valley, restores Bengali|website=DNA India|date=10 September 2014|author=ANI|accessdate=25 December 2014}}&lt;/ref&gt; ബോഡോലാൻഡ് ടെറിട്ടോറിയൽ കൗൺസിൽ പ്രദേശങ്ങളിലെ ബോഡോ
|-
| 4. || [[ബിഹാർ]] || [[ഹിന്ദി]]&lt;ref name=&quot;BiharOLACt1950&quot;&gt;{{cite web|url=http://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM50thReport.pdf |title=The Bihar Official Language Act, 1950 |page=31 |date=29 November 1950 |website=National Commission for Linguistic Minorities |accessdate=26 December 2014 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160708012438/http://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM50thReport.pdf |archivedate= 8 July 2016}}&lt;/ref&gt; || [[ഉർദു]]&lt;ref name=&quot;BiharOLACt1950&quot;/&gt;
|-
| 5. || [[ഛത്തീസ്‌ഗഢ്]] || [[ഹിന്ദി]]&lt;ref name=&quot;Comment&quot;&gt;The National Commission for Linguistic Minorities, 1950 (ibid) makes no mention of Chhattisgarhi as an additional state language, despite the 2007 notification of the State Govt, presumably because Chhattisgarhi is considered as a dialect of Hindi.&lt;/ref&gt; || 
|-
| 6. || [[ഗോവ]] || [[കൊങ്കണി ഭാഷ|കൊങ്കണി]]&lt;ref name=&quot;GDDOLAct1987&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.daman.nic.in/acts-rules%5CHindi-department%5Cdocuments/Official%20Language%20Act.pdf|title=The Goa, Daman and Diu Official Language Act, 1987|date=19 December 1987|website=U.T. Administration of Daman &amp; Diu|accessdate=26 December 2014}}&lt;/ref&gt; || [[Marathi language|മറാഠി]]&lt;ref name=&quot;langoff&quot;&gt;{{cite web|url=http://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM50thReport.pdf |title=Report of the Commissioner for linguistic minorities: 50th report (July 2012 to June 2013) |publisher=Commissioner for Linguistic Minorities, Ministry of Minority Affairs, Government of India |pages= |accessdate=26 December 2014 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160708012438/http://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM50thReport.pdf |archivedate= 8 July 2016}}&lt;/ref&gt;{{rp|27}}&lt;ref name=&quot;Kurzon2004&quot;&gt;{{cite book|last=Kurzon|first=Dennis|title=Where East Looks West: Success in English in Goa and on the Konkan Coast|url=https://books.google.com/books?id=p5iK3CmIW6EC&amp;pg=PA48|accessdate=26 December 2014|year=2004|publisher=Multilingual Matters|isbn=978-1-85359-673-5|pages=42–58|chapter=3. The Konkani-Marathi Controversy : 2000-01 version}} Dated, but gives a good overview of the controversy to give Marathi full &quot;official status&quot;.&lt;/ref&gt;
|-
| 7. || [[ഗുജറാത്ത്]] || [[ഗുജറാത്തി ഭാഷ|ഗുജറാത്തി]]&lt;ref name=&quot;Benedikter2009&quot;&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=vpZv2GHM7VQC&amp;pg=PA89|title=Language Policy and Linguistic Minorities in India: An Appraisal of the Linguistic Rights of Minorities in India|last=Benedikter|first=Thomas|publisher=LIT Verlag Münster|year=2009|isbn=978-3-643-10231-7|page=89}}&lt;/ref&gt; || ഹിന്ദി&lt;ref name=&quot;Benedikter2009&quot;/&gt;
|-
| 8. || [[ഹരിയാണ]] || [[ഹിന്ദി]]&lt;ref name=&quot;HOLA1969&quot;&gt;{{cite web|url=http://acts.gov.in/HR/964.pdf|title=The Haryana Official Language Act, 1969|date=15 March 1969|website=acts.gov.in (server)|accessdate=27 December 2014|archive-date=2014-12-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20141227123310/http://acts.gov.in/HR/964.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;||[[English language|ഇംഗ്ലീഷ്]],&lt;ref name=&quot;langoff&quot;/&gt; [[Punjabi language|പഞ്ചാബി]]&lt;ref&gt;{{cite news|title=Haryana grants second language status to Punjabi|url=http://www.hindustantimes.com/india-news/haryana-grants-second-language-status-to-punjabi/article1-502720.aspx|work=Hindustan Times|date=28 January 2010|access-date=2018-05-28|archive-date=2015-09-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20150903231506/http://www.hindustantimes.com/india-news/haryana-grants-second-language-status-to-punjabi/article1-502720.aspx|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| 9.|| [[ഹിമാചൽ പ്രദേശ്‌]] || [[ഹിന്ദി]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://hp.gov.in/LAC/bhasha/Adhiniyam/THE%20HIMACHAL%20PRADESH%20OFFICIAL%20LANGUAGE%20ACT,%201975.pdf|title=The Himachal Pradesh Official Language Act, 1975|date=21 Feb 1975|accessdate=27 December 2014|archive-date=2014-01-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20140101085810/http://hp.gov.in/LAC/bhasha/Adhiniyam/THE%20HIMACHAL%20PRADESH%20OFFICIAL%20LANGUAGE%20ACT,%201975.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;||[[English language|ഇംഗ്ലീഷ്]]
|-
| 10. || [[ജമ്മു-കശ്മീർ]] || [[ഉർദു]]&lt;ref name=&quot;langoff&quot;/&gt; || 
|-
| 11. || [[ഝാർഖണ്ഡ്‌]] || [[ഹിന്ദി]] || [[അംഗിക]], [[ബംഗാളി ഭാഷ|ബംഗാളി]], [[ഭോജ്പുരി]], [[ഭൂമിജ്]], [[ഹോ ഭാഷ|ഹോ]], [[ഖരിയ]], [[ഖോർത്ത]], [[കുർമാലി]], [[കുഡുഖ് ഭാഷ|കുഡുഖ്]], [[മഗാഹി ഭാഷ|മഗാഹി]], [[മൈഥിലി ഭാഷ|മൈഥിലി]], [[മുണ്ടാരി ഭാഷ|മുണ്ടാരി]], [[സദ്രി ഭാഷ|സദൻ/സദ്രി]], [[സന്താലി|സന്താലി]], [[ഒഡിയ]], [[ഉർദു]] &lt;ref name=&quot;langoff&quot;/&gt; 
|-
| 12. || [[കർണാടക]] || [[കന്നഡ]] ||
|-
| 13. || [[കേരളം]] || [[മലയാളം]] || [[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്]]
|-
| 14. || [[മധ്യപ്രദേശ്‌]] || [[ഹിന്ദി]]&lt;ref name=&quot;mp&quot;&gt;{{Citation|url=http://www.mpgovt.nic.in/culture/language.htm |title=Language and Literature |work=Official website of Government of Madhya Pradesh |publisher=Government of Madhya Pradesh |accessdate=2007-07-16 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070929062809/http://www.mpgovt.nic.in/culture/language.htm |archivedate=29 September 2007}}&lt;/ref&gt; ||
|-
| 15. || [[മഹാരാഷ്ട്ര]] || [[മറാഠി ഭാഷ|മറാഠി]] || [[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്]]
|-
| 16. || [[മണിപ്പൂർ]] || [[മണിപ്പൂരി ഭാഷ|മണിപ്പൂരി]]&lt;ref&gt;Section 2(f) of the Manipur Official Language Act, 1979 states that the official language of Manipur is the Manipuri language (an older English name for the Meitei language) written in the [[Bengali script]]. {{citation |last=The Sangai Express |title=Mayek body threatens to stall proceeding |url=http://www.e-pao.net/epRelatedNews.asp?heading=9&amp;src=290703 | accessdate = 2007-07-16}}&lt;/ref&gt;|| [[English language|ഇംഗ്ലീഷ്]]
|-
| 17. || [[മേഘാലയ]] || [[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്]]&lt;ref&gt;{{citation |last=Commissioner Linguistic Minorities |title=42nd report: July 2003 - June 2004 |page=para 25.5 |url=http://nclm.nic.in/shared/linkimages/35.htm | accessdate = 2007-07-16 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20071008113359/http://nclm.nic.in/shared/linkimages/35.htm &lt;!-- Bot retrieved archive --&gt; |archivedate = 2007-10-08}}&lt;/ref&gt; || [[ഖാസി ഭാഷ|ഖാസി]], [[ഗാരോ ഭാഷ|ഗാരോ]]&lt;ref&gt;{{citation |last=Commissioner Linguistic Minorities |title=43rd report: July 2004 - June 2005 |page=para 25.1 |url=http://nclm.nic.in/index1.asp?linkid=203 |accessdate=2007-07-16 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090410022828/http://nclm.nic.in/index1.asp?linkid=203 |archivedate=10 April 2009 }} On 21 March 2006, the Chief Minister of Meghalaya stated in the State Assembly that a notification to this effect had been issued. {{citation |title=Meghalaya Legislative Assembly, Budget session: Starred Questions and Answers - Tuesday, the 21st March 2006. |url=http://megassembly.gov.in/questions/2006/21-03-2006s.htm |accessdate=2007-07-16 |archive-date=2007-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070927050159/http://megassembly.gov.in/questions/2006/21-03-2006s.htm |url-status=dead }}.&lt;/ref&gt;
|-
| 18. || [[മിസോറം]] || [[മിസോ ഭാഷ|മിസോ]], [[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്]] and [[ഹിന്ദി]] ||
|-
| 19. || [[നാഗാലാ‌ൻഡ്]] || [[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്]] ||
|-
| 20. || [[ഒഡീഷ]] || [[ഒഡിയ]] || [[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്]]&lt;ref name=&quot;IE2Jan2016&quot;&gt;{{cite news|title=Oriya to be official language in Orissa - Indian Express|url=http://archive.indianexpress.com/news/oriya-to-be-official-language-in-orissa/562572/|accessdate=15 May 2016|work=archive.indianexpress.com|date=2 January 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
| 21. || [[പഞ്ചാബ്, ഇന്ത്യ|പഞ്ചാബ്]] || [[പഞ്ചാബി ഭാഷ|പഞ്ചാബി]]&lt;ref name=&quot;langoff&quot;/&gt; || 
|-
| 22. || [[രാജസ്ഥാൻ]] || [[ഹിന്ദി]] || [[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്]]
|-
| 23. || [[സിക്കിം]] || [[നേപ്പാളി ഭാഷ|നേപ്പാളി]]&lt;ref&gt;{{citation |last=Government of Sikkim |title=Introduction to Sikkim |url=http://sikkim.nic.in/sws/home_int.htm |accessdate=2017-07-16 |archive-date=2008-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080510045243/http://sikkim.nic.in/sws/home_int.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Eleven other languages&amp;nbsp;— Bhutia, Lepcha, Limboo, Newari, Gurung, Mangar, Mukhia, Rai, Sherpa and Tamang - are termed &quot;official&quot;, but only for the preservation of culture and tradition. {{citation|last=Commissioner Linguistic Minorities |title=43rd report: July 2004 - June 2005 |pages=paras 27.3–27.4 |url=http://nclm.nic.in/index1.asp?linkid=203 |accessdate=2007-07-16 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090410022828/http://nclm.nic.in/index1.asp?linkid=203 |archivedate=10 April 2009}}. See also {{citation|last=Commissioner Linguistic Minorities |title=41st report: July 2002 - June 2003 |page=paras 28.4, 28.9 |url=http://nclm.nic.in/shared/linkimages/23.htm |accessdate=2007-07-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070224124226/http://nclm.nic.in/shared/linkimages/23.htm &lt;!-- Bot retrieved archive --&gt; |archivedate=2007-02-24}}&lt;/ref&gt; || [[സിക്കിമീസ് ഭാഷ|സിക്കിമീസ്]], [[ഗുരുങ് ഭാഷ|ഗുരുങ്]], [[ലെപ്‌ച ഭാഷ|ലെപ്‌ച]], [[ലിംബു ഭാഷ|ലിംബു]], [[മഗർ ഭാഷ|മഗർ]], [[സുനുവാർ ഭാഷ|സുനുവാർ/മുഖിയ]], [[നേവാരി ഭാഷ|നേവാരി]], [[റായി ഭാഷ|റായി]], [[ഷെർപ്പ ഭാഷ|ഷെർപ്പ]], [[തമാങ് ഭാഷ|തമാങ്]].&lt;ref name=langoff /&gt;{{rp|84}}
|-
| 24. || [[തമിഴ്‌നാട്]] || [[തമിഴ്]] || [[English language|ഇംഗ്ലീഷ്]]
|-
| 25. || [[തെലംഗാണ]] || [[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുഗു]] || [[ഉർദു]]&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://indianexpress.com/article/india/urdu-is-telanganas-second-official-language-4940595/|title=Urdu is Telangana’s second official language|date=2017-11-16|work=[[The Indian Express]]|access-date=2018-02-27|language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.thenewsminute.com/article/urdu-second-official-language-telangana-state-passes-bill-71742|title=Urdu is second official language in Telangana as state passes Bill|date=2017-11-17|work=The News Minute|access-date=2018-02-27}}&lt;/ref&gt;
|-
| 26. || [[ത്രിപുര]] || [[ബംഗാളി ഭാഷ|ബംഗാളി]], [[English language|ഇംഗ്ലീഷ്]], [[കൊക്ബൊറൊക്|കൊൿബൊറൊൿ]] &lt;ref&gt;{{cite news|url=https://tripura.gov.in/knowtripura |title=Bengali and Kokborok are the state/official language, ഇംഗ്ലീഷ്, Hindi, Manipuri and Chakma are other languages |work=Tripura Official government website |accessdate=29 June 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150212025154/http://tripura.gov.in/knowtripura |archivedate=12 February 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.lawsofindia.org/pdf/tripura/1964/1964TRIPURA5.pdf |title=Tripura Official Language Act, 1964 |access-date=2018-05-28 |archive-date=2016-06-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160607172332/http://www.lawsofindia.org/pdf/tripura/1964/1964TRIPURA5.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ||
|-
| 27. || [[ഉത്തർ‌പ്രദേശ്]] || [[ഹിന്ദി]] || [[ഉർദു]]&lt;ref name=&quot;upofflang&quot;&gt;{{citation|last=Commissioner Linguistic Minorities |title=43rd report: July 2004 - June 2005 |pages=paras 6.1–6.2 |url=http://nclm.nic.in/index1.asp?linkid=203 |accessdate=2007-07-16 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090410022828/http://nclm.nic.in/index1.asp?linkid=203 |archivedate=10 April 2009}}&lt;/ref&gt;
|-
| 28. || [[ഉത്തരാഖണ്ഡ്]] || [[ഹിന്ദി]] || [[സംസ്കൃതം]]
|-
| 29. || [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]] || [[ബംഗാളി ഭാഷ|ബംഗാളി]],&lt;ref name=&quot;langoff&quot;/&gt; [[English language|ഇംഗ്ലീഷ്]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fact and Figures|url=https://wb.gov.in/portal/web/guest/facts-and-figures;jsessionid=JzdD9RHb7aMY5esZPtcsIVLy|website=www.wb.gov.in|accessdate=30 March 2018}}&lt;/ref&gt;|| [[നേപ്പാളി]] (&lt;small&gt;[[ഡാർജിലിങ്|ഡാർജിലിംഗ്]], കുർസിയോങ് ഉപ-ഡിവിഷനുകളിൽ&lt;/small&gt;),&lt;ref name=&quot;langoff&quot;/&gt; [[ഉർദു]], [[ഹിന്ദി]], [[ഒഡിയ]], [[സന്താലി]], [[പഞ്ചാബി]], [[മുണ്ടാരി ഭാഷ|മുണ്ടാരി]], [[കാംതപുരി ഭാഷ|കാംതപുരി]], [[രാജ്ബൻഷി ഭാഷ|രാജ്ബൻഷി]], [[കുർമാലി ഭാഷ|കുർമാലി]], [[കുഡുഖ് ഭാഷ|കുഡുഖ്]] &lt;ref name=Telegraph:1&gt;{{cite web |url=https://www.telegraphindia.com/1121211/jsp/bengal/story_16301872.jsp |title=Multi-lingual Bengal |date=11 December 2012 |publisher=[[The Telegraph (Calcutta)|The Telegraph]] |access-date=2018-05-28 |archive-date=2018-03-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180325232340/https://www.telegraphindia.com/1121211/jsp/bengal/story_16301872.jsp |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Indiatoday:1&gt;{{cite web |url=https://www.indiatoday.in/pti-feed/story/kamtapuri-rajbanshi-make-it-to-list-of-official-languages-in-1179890-2018-02-28 |title=Kamtapuri, Rajbanshi make it to list of official languages in |last=Roy |first=Anirban  |date=28 February 2018 |publisher=[[India Today]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=Revitalising a language|url=http://www.thehindu.com/news/cities/kolkata/revitalising-a-language/article17395995.ece|author=Shiv Sahay Singh|work=[[The Hindu]]|date=2 March 2017|accessdate=31 March 2018}}&lt;/ref&gt;
|}

സംസ്ഥാനങ്ങൾക്കും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങൾക്കും പുറമെ, ഇന്ത്യയിലെ സ്വയംഭരണ പ്രദേശങ്ങൾക്കും സ്വന്തമായി ഔദ്യോഗിക ഭാഷ തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ അധികാരമുണ്ട്. ഇതിനൊരു ഉദാഹരണമാണ് ആസാമിലെ [[ബോഡോലാൻഡ് ടെറിറ്റോറിയൽ കൗൺസിൽ]]. അവിടെ നിലവിലുള്ള ആസാമീസിനും ഇംഗ്ലീഷിനും പുറമെ [[ബോഡോ]] കൂടി ഔദ്യോഗിക ഭാഷയായി പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;BTC&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.satp.org/satporgtp/countries/india/states/assam/documents/papers/memorandum_feb02.htm|title=Memorandum of Settlement on Bodoland Territorial Council (BTC)|date=10 February 2003|website=South Asia Terrorism Portal|access-date=25 December 2014}}&lt;/ref&gt; അതുപോലെ [[ബരാക് താഴ്‌വര|ബരാക് താഴ്‌വരയിൽ]] [[ബംഗാളി ഭാഷ|ബംഗാളിക്കും]] ഔദ്യോഗിക പദവി നൽകിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;BarakValleya&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.dnaindia.com/india/report-assam-government-withdraws-assamese-as-official-language-in-barak-valley-restores-bengali-2017504|title=Assam government withdraws Assamese as official language in Barak Valley, restores Bengali|website=DNA India|date=10 September 2014|author=ANI|access-date=25 December 2014}}&lt;/ref&gt;

==കുറിപ്പുകൾ==
{{notelist}}

== അവലംബം ==
{{Reflist}}


{{ഫലകം:Life in India|state=collapsed}}
{{ഭാരതത്തിലെ ഭാഷകൾ|state=collapsed}}
{{ഇന്തോ-ആര്യൻ ഭാഷകൾ|state=collapsed}}
{{ദ്രാവിഡ ഭാഷകൾ|state=collapsed}}
{{മുണ്ടാ ഭാഷകൾ|state=collapsed}}
{{Languages of South Asia|state=collapsed}}
{{Languages of Asia|state=collapsed}}
{{Authority control}}
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ ഭാഷകൾ| ]]
&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>h0ialadnxogvznee5pt4jalzp6qpqbu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>അഷ്ടമുടിക്കായൽ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>93076</id>
    <revision>
      <id>4660993</id>
      <parentid>4656368</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T04:40:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4660993</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="78902" sha1="qrsbvfxqbae5jtk7rfn7nfkqlqpvpde" xml:space="preserve">{{prettyurl|Ashtamudi Lake}}
{{Infobox lake
| lake_name = അഷ്ടമുടി കായൽ
| image=Ashtamudi_Kerala.jpg
| caption = അഷ്ടമുടിക്കായലിന്റെ ആകാശ കാഴ്ച
| alt = അഷ്ടമുടിക്കായലിന്റെ ആകാശ കാഴ്ച
| pushpin_map = India Kerala
| pushpin_map_alt = Location of Ashtamudi Lake
| image_bathymetry = 
| caption_bathymetry = 
 | location = [[കൊല്ലം(ജില്ല)|കൊല്ലം]], [[കേരളം]]
 | coords = {{coord|8|59|N|76|36|E|region:IN_type:waterbody|display=inline,title}}
 | type = 
 | inflow = [[കല്ലടയാർ]]
 | outflow = 
 | catchment = {{convert|1700|km2|abbr=on}}
 | basin_countries =ഇന്ത്യ
 | length = 
 | width = 
 | area = {{convert|61.4|km2|abbr=on}}
 | depth = 
 | max-depth = {{convert|6.4|m|ft|abbr=on}}
 | volume = {{convert|76000000000|km3|abbr=on}}
 | residence_time = 
 | shore = 
| elevation = {{convert|10|m|ft|abbr=on}}
| islands =[[മൺറോ തുരുത്ത്]]  , [ചവറ തെക്കുംഭാഗം ] ,ദളവാപുരം, പള്ളിയാത്തുരുത്ത്,  സെൻ്റ് സെബാസ്റ്റ്യൻ അയലൻഡ്, പൂത്തുരുത്ത്, പന്നയ്ക്കൽത്തുരുത്ത്, കൊച്ചു തുരുത്ത്, കാക്കത്തുരുത്ത്, പുത്തൻതുരുത്ത്,കല്ലുകട തെക്കേത്തുരുത്ത്, മദാമ്മത്തുരുത്ത്, ബിഷപ്പിൻ്റെ തുരുത്തു്
| cities = [[കൊല്ലം]], കുണ്ടറ
| designation1 = Ramsar
| designation1_date =19 ഓഗസ്റ്റ് 2002}}

[[File:Astamudi Lake Kerala.jpg|thumb|വീരഭദ്രസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിനു സമീപമുള്ള കായൽ ദൃശ്യം]]
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] ഏറ്റവും വിസ്തൃതിയുള്ള രണ്ടാമത്തെ കായലാണ് '''അഷ്ടമുടിക്കായൽ'''. ആഴമുള്ള നീർത്തട ആവാസവ്യവസ്ഥയുള്ള [[കായൽ|കായലുമാണ്]] [[കൊല്ലം (ജില്ല)|കൊല്ലം ജില്ലയിലുള്ള]] ഈ കായൽ. പനയാകൃതിയുള്ള ഈ വലിയ ജലസംഭരണി വലിപ്പത്തിൽ [[വേമ്പനാട്ട് കായൽ|വേമ്പനാട് കായലിന്റെ]] തൊട്ടു പുറകിൽ സ്ഥാനമുറപ്പിക്കുന്നു. അഷ്ടമുടി എന്നതിന്റെ അർത്ഥം എട്ടു ശാഖകൾ എന്നാണ്‌ (അഷ്ട=എട്ട്;മുടി=ശാഖ,കൈവഴി). ഈ പേര്‌ കായൽ പരന്നുകിടക്കുന്ന സ്ഥലത്തിൻറെ ഒരു ദൃശ്യരൂപം വരച്ചുകാട്ടുന്നു. എട്ടു പ്രധാന ശാഖാകാലാണ് കായലിനുള്ളത്. കേരളത്തിലെ ശുദ്ധജലതടാകങ്ങളിലേക്കുള്ള കവാടം എന്നും ഈ കായലിനെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref name = &quot;back_water&quot;/&gt;&lt;ref name = kere_nis &gt;{{Cite web |url=http://www.kerenvis.nic.in/water/Ramsar%20cites.pdf |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-01-18 |archive-date=2011-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721171629/http://www.kerenvis.nic.in/water/Ramsar%20cites.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; നീർത്തടങ്ങളുടെ സം‌രക്ഷത്തെയും അവയുടെ സന്തുലിത ഉപയോഗത്തെക്കുറിച്ചുമുള്ള [[റാംസർ ഉടമ്പടി]] പ്രകാരം അന്തർദേശീയ പ്രാധാന്യമുള്ള നീർത്തടങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നതാണ്‌ അഷ്ടമുടി നീർത്തടം.&lt;ref&gt;{{cite web | url =http://www.ramsar.org/sitelist.pdf| title = The List of Wetlands of International Importance  | accessdate = 2008-01-07 | last = | first = | work =  | publisher = The Secretariat of the Convention on Wetlands (Ramsar, Iran, 1971) Rue Mauverney 28, CH-1196 Gland, Switzerland }}&lt;/ref&gt; 
[[File:Mangrove Arch Boat Ashtamudi Kollam Kerala Mar22 A7C 01490.jpg|thumb|കണ്ടൽ കമാനം]]
[[File:Little Egret Pier Ashtamudi Kerala Mar22 A7C 01405.jpg|thumb|കായൽ കാക്ക എന്നറിയപ്പെടുന്ന ലിറ്റിൽ ഈഗ്രറ്റ് പിയർ]]
കായലിന്റെ തെക്കുഭാഗത്ത് ചരിത്രപ്രാധാന്യമുള്ള തുറമുഖ നഗരമായ [[കൊല്ലം]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. കൊല്ലം ബോട്ട് ക്ലബ്ബിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ബോട്ടു സവാരി ഈ കായൽ പാതയിലൂടെ  കൊല്ലത്തെ [[ആലപ്പുഴ|ആലപ്പുഴയുമായി]] ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. മറ്റു നിരവധി ഗ്രാമങ്ങളിലേക്കും നഗരങ്ങളിലേക്കും ഈ ബോട്ട് സവാരി പ്രവേശനമൊരുക്കുന്നു. കൂടാതെ ആഡംബര ഹൗസ് ബോട്ടുകളും സേവനങ്ങൾ നത്തുന്നു. ഈ ജലസംഭരണിയിലൂടെയുള്ള ബോട്ട് സവാരി 8 മണിക്കൂർ സമയം വരുന്നതാണ്‌. തടാകങ്ങൾ,കനാലുകൾ,വെള്ളക്കെട്ടുകളുള്ള ഗ്രാമങ്ങൾ എന്നിവയിലൂടെയുള്ള ഈ സവാരി അഷ്ടമുടിക്കായലിന്റെ സമഗ്ര സൗന്ദര്യം നുകരാൻ അവസരമൊരുക്കുന്നു.   മീൻപിടുത്തക്കാർ ഉപയോഗിക്കുന്ന [[ചീനവല]] ഈ കായലിലെ ഒരു സാധാരണ കാഴ്ചയാണ്‌.&lt;ref name = &quot;back_water&quot;/&gt; &lt;ref&gt;http://www.indiainfoweb.com/kerala/lakes/ashtamudi-lake.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121229084228/http://www.indiainfoweb.com/kerala/lakes/ashtamudi-lake.html |date=2012-12-29 }} Ashtamudi Lake&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt; name = kaz_kut&gt;http://www.kazhakuttom.com/kollam.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120611062344/http://www.kazhakuttom.com/kollam.htm |date=2012-06-11 }} Kollam at a Glance&lt;/ref&gt;
കായലും അതിന്റെ തീരത്തുള്ള കൊല്ലം നഗരവും [[നീണ്ടകര]] തുറമുഖവും സംസ്ഥാനത്തിന്റെ [[കശുവണ്ടി]] സംസ്കരണ-വ്യാപാരത്തിനും സമുദ്രോല്പന്ന വ്യവസായങ്ങൾക്കും ആവശ്യമായ ഗതാഗത മാർഗ്ഗമായി  വർത്തിക്കുന്നു.&lt;ref&gt; name =kaz_kut/&gt; കായലരികത്തായി  താമസിക്കുന്ന ജനവിഭാഗങ്ങൾ മത്സ്യബന്ധനം,കയർ നിർമ്മാണത്തിലേക്കാവശ്യമായ ചകിരി വേർതിരിക്കുന്നതിനുള്ള ചകിരിപൂഴ്ത്തൽ,ഉൾനാടൻ ജലഗതാഗത സേവനം എന്നീ തൊഴിലുകളിലൂടെ ജീവിതോപാധി കണ്ടെത്തുന്നു.
[[Image:Ashtamudi.jpg|thumb|right|250px|അഷ്ടമുടി കായൽ]]
കായൽപ്പരപ്പിനെ തഴുകിയെത്തുന്ന കാറ്റും കായലോളങ്ങളും കായൽക്കരയിലെ ജീവിതത്തുടിപ്പും നിരവധി കലാസാഹിത്യ പ്രതിഭകൾക്ക് പ്രചോദനമായിട്ടുണ്ട്. [[ജയപാലപ്പണിക്കർ]], [[പാരീസ് വിശ്വനാഥൻ]], [[കുരീപ്പുഴ ശ്രീകുമാർ]], [[വി. സാംബശിവൻ|വി.സാംബശിവൻ]],[[അഴകത്ത് പത്മനാഭക്കുറുപ്പ്]], [[ഷാജി എൻ. കരുൺ]], [[ഡി. വിനയചന്ദ്രൻ]],[[പഴവിള രമേശൻ]], എന്നിവരുൾപ്പെടുന്ന പ്രതിഭകൾ ഈ തീരത്ത് ജനിച്ചവരാണ്. [[തിരുനല്ലൂർ കരുണാകരൻ|തിരുനല്ലൂർ കരുണാകരന്റെ]] പല കവിതകളുടേയും പശ്ചാത്തലമായി അഷ്ടമുടിക്കായൽ കാണാം. അതിൽ പ്രധാനം റാണി എന്ന ഖണ്ഡകാവ്യമാണ്. ഒ.എൻ.വി.കുറുപ്പിൻ്റെ പല കവിതകളിലും ഈ കായൽ ഇടം പിടിച്ചിട്ടുണ്ട്. കുരീപ്പുഴ ശ്രീകുമാറിൻ്റെ ഇഷ്ടമുടിിക്കായൽ എന്ന കവിത കായലിനെ ജൈവികമായും സാംംസ്കാരികമായും അടയാളപ്പെടുത്തുന്നതാണ്.

കേരളം കണ്ട ഏറ്റവും വലിയ [[തീവണ്ടി]] അപകടമായ [[പെരുമൺ ദുരന്തം]] നടന്നത് അഷ്ടമുടിക്കായലിലാണ്. 1988 ജൂലൈ 8-ന് നടന്ന ഈ ദുരന്തത്തിൽ 107 പേരാണ് മരിച്ചത്.

കേരളത്തിലെ കൊല്ലം ജില്ലയിലെ അഷ്ടമുടിക്കായൽ (അഷ്ടമുടിക്കായൽ, ml: &quot;അഷ്ടമുടിക്കായൽ&quot;), ഒരു സവിശേഷമായ തണ്ണീർത്തട ആവാസവ്യവസ്ഥയും ഒരു വലിയ ഈന്തപ്പനയുടെ ആകൃതിയിലുള്ള (ഒക്റ്റോപസ് ആകൃതിയിലുള്ളത് എന്നും വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു) ജലാശയവുമാണ്. &lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.keralatourism.org/destination/ashtamudi-backwaters/426/ |title=Ashtamudi Lake, the gateway to the backwaters of Kerala {{!}} Kerala Tourism |website=www.keralatourism.org |language=en |access-date=2026-07-29}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://communityconservedareas.org/data/show/4 |title=Ashtamudi Lake |website=Community Conserved Areas |language=en |access-date=2026-07-29}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.theleela.com/travel-diaries/the-great-ashtamudi-lake-a-picturesque-beauty-kerala |title=The great Ashtamudi Lake: A picturesque beauty in Kerala {{!}} The Leela Palaces Hotels and Resorts |website=www.theleela.com |access-date=2026-07-29}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.avathi.com/place/ashtamudi-lake/3675 |title=Loading... |website=www.avathi.com |access-date=2026-07-29}}&lt;/ref&gt; ഇത് സംസ്ഥാനത്തെ വേമ്പനാട് അഴിമുഖ ആവാസവ്യവസ്ഥയ്ക്ക് പിന്നിൽ രണ്ടാം സ്ഥാനത്താണ്. പ്രാദേശിക മലയാള ഭാഷയിൽ അഷ്ടമുടി എന്നാൽ 'എട്ട് കുന്നുകൾ അല്ലെങ്കിൽ കൊടുമുടികൾ' (അഷ്ട: 'എട്ട്'; മുടി: 'കൊടുമുടികൾ') എന്നാണ് അർത്ഥമാക്കുന്നത്. ഒന്നിലധികം ശാഖകളുള്ള തടാകത്തിന്റെ ഭൂപ്രകൃതിയെ ഈ പേര് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. കേരളത്തിലെ കായലുകളിലേക്കുള്ള കവാടം എന്നും ഈ തടാകത്തെ വിളിക്കുന്നു, കൂടാതെ ഹൗസ്ബോട്ട്, കായൽ റിസോർട്ടുകൾക്ക് പേരുകേട്ടതുമാണ്. &lt;ref name=&quot;back_water&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.hotelskerala.com/ashtamudi/facilities.htm |title=Ashtamudi Resort Kollam - Facilities |access-date=2008-10-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080602234840/http://www.hotelskerala.com/ashtamudi/facilities.htm |archive-date=2008-06-02 }} Back water Retreat Ashtamudi&lt;/ref&gt;&lt;ref name=wwf_Ind&gt;{{cite web |url=http://www.wwfindia.org/about_wwf/what_we_do/freshwater_wetlands/our_work/ramsar_sites/ashtamudi_lake.cfm |title=Ashtamudi Lake - Overview |access-date=2007-11-20 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20071217210838/http://www.wwfindia.org/about_wwf/what_we_do/freshwater_wetlands/our_work/ramsar_sites/ashtamudi_lake.cfm |archive-date=2007-12-17 }} Ashtamudi Lake&lt;/ref&gt; തണ്ണീർത്തടങ്ങളുടെ സംരക്ഷണത്തിനും സുസ്ഥിര ഉപയോഗത്തിനുമായി [[റാംസർ ഉടമ്പടി]] നിർവചിച്ചിരിക്കുന്നതുപോലെ, അന്താരാഷ്ട്ര പ്രാധാന്യമുള്ള തണ്ണീർത്തടങ്ങളുടെ പട്ടികയിൽ അഷ്ടമുടി തണ്ണീർത്തടം ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ramsar.org/sitelist.pdf |title=The List of Wetlands of International Importance |access-date=2008-01-07 |publisher=The Secretariat of the Convention on Wetlands (Ramsar, Iran, 1971) Rue Mauverney 28, CH-1196 Gland, Switzerland |archive-url=https://web.archive.org/web/20080102104335/http://www.ramsar.org/sitelist.pdf |archive-date=2008-01-02 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;കേരളത്തിലെ എല്ലാ അഴിമുഖങ്ങളിലും വച്ച് ഏറ്റവും ആഴമുള്ളത് അഷ്ടമുടി അഴിമുഖമാണ്. സംഗമമേഖലയിൽ പരമാവധി ആഴം 6.4 മീറ്ററാണ്.
[[File:Ashtamudi-lake.jpg|thumb|left|250px|കായലിലെ ആഡംബര ഹൗസ് ബോട്ട്]]

തടാകത്തിന്റെ ഇരു കരകളിലും കായൽ കനാലുകളിലും, പട്ടണങ്ങളും ഗ്രാമങ്ങളും ഇടകലർന്ന തെങ്ങുകളും ഈന്തപ്പനകളും കാണാം. കൊല്ലം (മുമ്പ് ക്വയിലോൺ) തടാകത്തിന്റെ വലതുകരയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രധാന ചരിത്ര തുറമുഖ നഗരമാണ്. കൊല്ലം മുതൽ ആലപ്പുഴ വരെ കൊല്ലം ബോട്ട് ക്ലബ് ബോട്ട് ക്രൂയിസുകൾ നടത്തുന്നു. ഇത് ഈ വഴിയിലുള്ള മറ്റ് നിരവധി പട്ടണങ്ങളിലേക്കും ഗ്രാമങ്ങളിലേക്കും ഗതാഗതം നൽകുന്നു. മലയാളത്തിൽ [[ചീന വല]] എന്നറിയപ്പെടുന്ന ചൈനീസ് മത്സ്യബന്ധന വലകൾ പ്രാദേശിക മത്സ്യത്തൊഴിലാളികൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു. ജലപാതയിൽ ഒരു സാധാരണ കാഴ്ചയാണിത്.&lt;ref name=&quot;back_water&quot;/&gt;&lt;ref&gt;http://www.indiainfoweb.com/kerala/lakes/ashtamudi-lake.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121229084228/http://www.indiainfoweb.com/kerala/lakes/ashtamudi-lake.html |date=29 December 2012 }} Ashtamudi Lake&lt;/ref&gt;&lt;ref name = kaz_kut&gt;http://www.kazhakuttom.com/kollam.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120611062344/http://www.kazhakuttom.com/kollam.htm |date=11 June 2012 }} Kollam at a Glance&lt;/ref&gt;

തടാകവും അതിന്റെ തീരത്തുള്ള കൊല്ലം നഗരവും സംഗമസ്ഥാനത്തുള്ള നീണ്ടകര തുറമുഖവും കശുവണ്ടി വ്യാപാരം, സംസ്കരണ വ്യവസായം, സമുദ്രോത്പന്ന വ്യവസായം എന്നിവയിൽ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ വ്യാപാരത്തിനും വാണിജ്യത്തിനും ഗതാഗത മാർഗ്ഗം നൽകുന്നു.&lt;ref name = kaz_kut/&gt;

തടാകം സമീപത്ത് താമസിക്കുന്ന നിരവധി ആളുകളുടെ ഉപജീവനമാർഗ്ഗമാണ്. മത്സ്യബന്ധനം, കയർ ഉൽപാദനത്തിനായി തേങ്ങാക്കൊത്ത് റീട്ടെയിൽ ചെയ്യൽ, ഉൾനാടൻ നാവിഗേഷൻ സേവനങ്ങൾ എന്നിവയാണ് പ്രധാന ബിസിനസുകൾ.

തടാകവും അതിന്റെ തീരങ്ങളിലെ ജീവിതവും നിരവധി കലാകാരന്മാർക്കും എഴുത്തുകാർക്കും പ്രചോദനം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ഈ നദിയുടെ തീരത്ത് ജനിച്ചു വളർന്ന പ്രശസ്ത കവി തിരുനല്ലൂർ കരുണാകരന്റെ നിരവധി കവിതകൾക്ക് ഇവിടം വിഷയമായിട്ടുണ്ട്.
==ചരിത്രം==
[[File:Chineese fishing net a.jpg|thumb|ചീനവല]]
ഫിനീഷ്യരുടേയും റോമക്കാരുടേയും കാലത്തു തന്നെ കൊല്ലവും അഷ്ടമുടിക്കായലും പ്രാധാന്യമുള്ളവയായിരുന്നു. 14-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ [[ഇബ്ൻ ബത്തൂത്ത|ഇബ്‌നു ബത്തൂത്ത]] തന്റെ 24 വർഷം നീണ്ടുനിന്ന സഞ്ചാരയാത്രയുടെ വിവരണത്തിൽ  ചൈനക്കാരുടെ അഞ്ചു വ്യാപാര തുറമുഖങ്ങളിൽ ഒന്നായി കൊല്ലം തുറമുഖത്തെ എണ്ണിയിട്ടുണ്ട്. ബ്രിട്ടീഷുകാർക്കെതിരെ [[വേലുത്തമ്പി ദളവ|വേലുത്തമ്പി]] പ്രക്ഷോഭം സംഘടിപ്പിച്ചത് ഇവിടെ നിന്നായിരുന്നു.&lt;ref&gt;http://www.quilon.com/Html/history.htm Land of cashewnut&lt;/ref&gt;

അഷ്ടമുടി-ശാസ്താംകോട്ട തടാക സംവിധാനങ്ങളുടെ അവസാന ക്വാർട്ടേണറി പരിണാമത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു സമീപകാല പഠനം വെളിപ്പെടുത്തിയത്, ഹോളോസീൻ കാലഘട്ടത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ അഷ്ടമുടി തടാകത്തിൽ 12 അരുവികൾ (ധ്വദേശമുടി) ഉണ്ടായിരുന്നു എന്നാണ്. ഇപ്പോൾ റാംസർ സൈറ്റായി പട്ടികപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്ന കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രകൃതിദത്ത ശുദ്ധജല തടാകമായ ശാസ്താംകോട്ട തടാകം ഏകദേശം 10,000 വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് അഷ്ടമുടി തടാകത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നതായി വിശ്വസിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. എന്നാൽ ഏകദേശം 7,000 വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് അത് വിച്ഛേദിക്കപ്പെട്ടു. നിലവിൽ, ശാസ്താംകോട്ട തടാകത്തിൽ എട്ട് അരുവികൾ (അഷ്ടമുടി) ഉണ്ട്. ഹോളോസീൻ കാലഘട്ടത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ സമാനമായ ഒരു പ്രക്രിയയിൽ തടാകത്തിലെ മറ്റ് രണ്ട് അരുവികൾ വിച്ഛേദിക്കപ്പെട്ടു. അതായത് ചിറ്റുമല തടാകവും ചെറുപോള തടാകവും. വിച്ഛേദിക്കപ്പെട്ട കാലയളവിൽ, പിന്നീട് ശാസ്താംകോട്ട തടാകം രൂപീകരിച്ച അരുവിയിൽ അന്നത്തെ അഷ്ടമുടി തടാകത്തിന്റെ മുകളിലെ അഴിമുഖ ലവണാംശം ഉണ്ടായിരുന്നു. വിച്ഛേദിക്കപ്പെട്ട ജലാശയത്തിന്റെ ലവണാംശം പൂർണ്ണമായും നഷ്ടപ്പെടാൻ കുറഞ്ഞത് 1,000 വർഷമെടുത്തുവെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Raj |first1=Vimal |last2=V |first2=R. |date=2013 |title=Ecology and biodiversity of ashtamudi and kureepuzha kayals of ashtamudi estuary |url=https://shodhganga.inflibnet.ac.in:8443/jspui/handle/10603/405676 |journal=University |language=English}}&lt;/ref&gt;

കൊല്ലത്തിന്റെയോ അഷ്ടമുടി തടാകത്തിന്റെയോ പ്രാധാന്യം റോമാക്കാരുടെയും ഫിനീഷ്യക്കാരുടെയും കാലത്തേതാണെന്ന് അവകാശപ്പെടുന്നു. പതിനാലാം നൂറ്റാണ്ടിൽ 24 വർഷത്തെ താമസത്തിനിടയിൽ, ചൈനീസ് വ്യാപാരത്തിനുള്ള അഞ്ച് തുറമുഖങ്ങളിൽ ഒന്നായി ക്വയിലോൺ തുറമുഖത്തെക്കുറിച്ച് [[ഇബ്നു ബത്തൂത്ത]] പരാമർശിച്ചതായി റിപ്പോർട്ടുണ്ട്. എ.ഡി. 1275-ൽ ചൈനീസ് മന്ദാരിൻ പേർഷ്യയുമായും (9-ാം നൂറ്റാണ്ട്),  എ.ഡി. 1502-ൽ പോർച്ചുഗീസുമായും, എ.ഡി. 1795-ൽ ഡച്ചുകാരും ബ്രിട്ടീഷുകാരുമായി ബന്ധം പുലർത്തിയതായി ചരിത്രത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.  ബ്രിട്ടീഷുകാർക്കെതിരെ കലാപം സംഘടിപ്പിച്ചതിന്റെ ബഹുമതി വേലു തമ്പിക്കാണ്. &lt;ref&gt;http://www.quilon.com/Html/history.htm Land of cashewnut&lt;/ref&gt;കൊളോണിയൽ കാലഘട്ടത്തിൽ, ഡച്ച് നാവിക കമാൻഡർ ജനറൽ ഡി'ലനോയ്, തെങ്ങ്, മറ്റ് ഫലവൃക്ഷങ്ങൾ എന്നിവ നടുന്നതിനായി തെക്കൻ ഭാഗങ്ങളിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് ദളവാപുരത്ത്, അഷ്ടമുടി ചതുപ്പുകളുടെ ഒരു ഭാഗം നികത്താൻ ഉത്തരവിട്ടതായി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. തുടർന്ന്, പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ, ബ്രിട്ടീഷുകാർ ഒരു സൈനിക പട്ടാളം സ്ഥാപിച്ച് പ്രദേശത്ത് വിപണികൾ വികസിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ക്വയിലോണിന്റെ വിസ്തൃതി വികസിപ്പിച്ചു. 1904-ൽ തിരുനെൽവേലിയുമായും 1918-ൽ തിരുവനന്തപുരവുമായും റെയിൽവേ ബന്ധങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടതായി മേനോൻ (1964) രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ, 1958-ൽ മൺറോ ദ്വീപ് വഴി കൊല്ലത്തിനും എറണാകുളത്തിനും ഇടയിൽ റോഡുകളും ഒരു റെയിൽവേ ബന്ധവും സ്ഥാപിച്ചത് ഒടുവിൽ അഷ്ടമുടി അഴിമുഖത്തെ രണ്ട് ഭാഗങ്ങളായി വിഭജിക്കുന്നതിലേക്ക് നയിച്ചു. പ്രത്യേകിച്ച് കരാളി ചതുപ്പുനിലങ്ങളെ ഒറ്റപ്പെടുത്തി.
== പ്രവേശനം ==

തടാകത്തിലേക്കുള്ള പ്രവേശന നഗരമായി കൊല്ലത്തെ കണക്കാക്കുമ്പോൾ, തടാകത്തിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം 71 കിലോമീറ്റർ (44 മൈൽ) അകലെയുള്ള തിരുവനന്തപുരം അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിലേക്കും കേരളത്തിലെയും രാജ്യത്തിന്റെ മറ്റ് ഭാഗങ്ങളിലെയും മിക്കവാറും എല്ലാ പ്രധാന കേന്ദ്രങ്ങളിലേക്കും റോഡ് മാർഗവുമാണ്. ദേശീയ പാത 47 (എൻ‌എച്ച് 47) ക്വയിലോണിൽ നിന്ന് മാത്രമല്ല, തിരുവനന്തപുരത്ത് നിന്ന് കേരളത്തിന്റെ വടക്കൻ പട്ടണങ്ങളിലേക്കും തടാകത്തിന്റെ ചുറ്റളവിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നു. ദക്ഷിണ റെയിൽവേ ലൈനുകളുടെ ശൃംഖല ക്വയിലോണിനെ രാജ്യത്തിന്റെ മറ്റ് പ്രധാന കേന്ദ്രങ്ങളുമായും ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. ആലപ്പുഴയിലേക്ക് ദിവസേന ഫെറി സർവീസുകളും കായൽ സംവിധാനത്തിന്റെ കനാലുകളിലുള്ള എല്ലാ ഗ്രാമങ്ങളിലേക്കും ബോട്ടുകൾ സർവീസ് നടത്തുന്നു. റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 2 കിലോമീറ്റർ (1.2 മൈൽ) അകലെയാണ് ബോട്ട് ജെട്ടി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.&lt;ref name = kaz_kut/&gt; പ്രശസ്തമായ പറവൂർ അഴിമുഖവും കായലും അഷ്ടമുടിയിൽ നിന്ന് വെറും 21 കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ്. ദേശീയ ജലപാത 3 (കൊല്ലം - കോട്ടപ്പുറം) അഷ്ടമുടി തടാകത്തിന്റെ തെക്ക് നിന്ന് 168 കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ആരംഭിക്കുന്നത്. ഈ ജലപാതയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഏഴ് ടെർമിനലുകളിൽ അഷ്ടമുടിയും കൊല്ലവും അഴിമുഖത്താണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. കൊല്ലം ജെട്ടിയിൽ നിന്ന് മുതിരപ്പറമ്പ്, ഗുഹാനന്ദപുരം, ആയിരംതെങ്ങ്, മൺറോ ദ്വീപ്, ആലപ്പുഴ എന്നിവിടങ്ങളിലേക്ക് പതിവായി ബോട്ട് സർവീസുകൾ ലഭ്യമാണ്.
== ഭൂപ്രകൃതി ==
[[File:Kallada Bridge.jpg|thumb|right|200x150px|കല്ലട നദി]]
അഷ്ടമുടിക്കായലിലേക്ക് ഒഴുകുന്ന ഒരു പ്രധാന നദിയാണ് കല്ലട. കുളത്തൂപ്പുഴ കുന്നുകളിൽ നിന്ന് പൊൻമുടിക്ക് സമീപം ഉത്ഭവിക്കുന്ന കല്ലട നദി, കുളത്തൂപ്പുഴ, ചെന്തുർണിപ്പുഴ, കൽത്തുരുത്തിപ്പുഴ എന്നീ മൂന്ന് നദികളുടെ സംഗമസ്ഥാനത്ത് രൂപം കൊള്ളുന്നു. ഏകദേശം 121 കിലോമീറ്റർ (75 മൈൽ) കന്യക വനങ്ങളിലൂടെ സഞ്ചരിച്ച് ഒടുവിൽ മൺറോ ദ്വീപിന്റെ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്തുള്ള പെരിങ്ങളം (കോയിവിളൈ) എന്ന സ്ഥലത്തെ അഷ്ടമുടി തണ്ണീർത്തടത്തിലേക്ക് ഒഴുകുന്നു. മൺറോ ദ്വീപിൻ്റെ പടിഞ്ഞാറ്. കല്ലട നദിക്ക് 121 കിലോമീറ്റർ നീളവും 1,699 കിലോമീറ്റർ വൃഷ്ടിപ്രദേശവുമുണ്ട്. വാർഷിക റൺ-ഓഫ് 2,140.8 ദശലക്ഷം മീറ്റർ 3 ആയി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. നദിയുടെ കൈവഴികൾ സ്വതന്ത്രമായി ഉയർന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്ന് 1,200 മീറ്റർ ഉയരത്തിൽ ഉത്ഭവിക്കുകയും ഏകദേശം 300 മീറ്ററിൽ കൂടിച്ചേർന്ന് കല്ലട നദി രൂപപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. അഷ്ടമുടിക്കായലിലേക്ക് ഒഴുകുന്നതിന് മുമ്പ് നദി 0-10 മീറ്റർ ഉയരത്തിൽ തീരത്ത് എത്തുന്നു. കിഴക്ക് നിന്ന്, അഴിമുഖം എട്ട് കൈകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു: തേവള്ളി, കുരീപ്പുഴ, കണ്ടച്ചിറ, തെക്കുംഭാഗം, പെരുമൺ, കാഞ്ഞിരോട്ട്, കല്ലട, കുമ്പളൂത്ത്, ഇതിന് &quot;അഷ്ടമുടി&quot; എന്ന പേര് നൽകി, അതായത് &quot;എട്ട് കോണുകൾ&quot;. മൺറോതുരുട്ട്, തെക്കുംഭാഗം, തൃക്കരുവ, തൃക്കക്കടവൂർ എന്നീ നാല് പ്രധാന ദ്വീപുകളും ഈ അഴിമുഖം ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. സംഗമസ്ഥാനത്ത് പരമാവധി 21 അടി (6.4 മീറ്റർ) ആഴമുള്ള ഇത് കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും ആഴമേറിയ അഴിമുഖമാണ്&lt;ref&gt;http://www.india9.com/i9show/Kallada-River-38931.htm, Kallada River&lt;/ref&gt;&lt;ref name = man_mohan&gt;https://manomohanam-manomohanam.blogspot.com/2008_08_01_archive.htmlAshtamudi{{Dead link|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Estuary Biodiversity Conservation and Management&lt;/ref&gt; അഷ്ടമുടി അഴിമുഖം ആഴം കുറഞ്ഞ സ്വഭാവം പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു. ശരാശരി ആഴം 1.8 മീറ്ററും പരമാവധി ആഴം 9 മീറ്ററുമാണ്. അഴിമുഖത്തിന്റെ മധ്യഭാഗം സാധാരണയായി 1 മുതൽ 2 മീറ്റർ വരെ ആഴത്തിൽ വ്യത്യാസപ്പെടുന്നു. കിഴക്കൻ അരികുകളിൽ ആഴമേറിയതും ഫണൽ ആകൃതിയിലുള്ളതുമായ ഒരു താഴ്ചയുണ്ട്.

തെക്ക്, കിഴക്ക് ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്ന് ഒഴുകുന്ന നിരവധി ചെറിയ അരുവികളിൽ നിന്നാണ് അഷ്ടമുടി തടാകത്തിലേക്ക് വെള്ളം എത്തുന്നത്. തെക്ക് ഭാഗത്ത് പറവൂർ കായലുമായും (കൊല്ലം തോട്) വടക്ക് ഭാഗത്ത് കായംകുളം കായലുമായും (ചവറ - പൻമന തോട്) കനാലുകളിലൂടെ ഇത് ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. മണിച്ചിത്തോട് പോലുള്ള മറ്റ് അരുവികൾ തടാകത്തിലേക്ക് ഒഴുകുന്നു. നിരവധി ദ്വീപുകളുടെ സാന്നിധ്യം (ത്രൂത്ത്സ് എന്നറിയപ്പെടുന്നു) അഴിമുഖത്ത് ഉയർന്ന തോതിലുള്ള ചെളി അടിഞ്ഞുകൂടലിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
=== നീണ്ടകര ===
അഷ്ടമുടി അഴിമുഖത്തിന്റെ മുഖം നീണ്ടകര തുറമുഖമായി വികസിപ്പിച്ചെടുത്തിട്ടുണ്ട്. ഇത് 3,000-ത്തിലധികം കടൽ മത്സ്യബന്ധന ബോട്ടുകൾക്കും ട്രോളറുകൾക്കും സേവനം നൽകുന്നു. കടൽത്തീരത്തേക്ക് 610 മീറ്ററും ലീവാർഡിലേക്ക് 380 മീറ്ററും നീളുന്ന ബ്രേക്ക് വാട്ടറുകൾ ഈ തുറമുഖത്തിലുണ്ട്. ഇത് ഒരു സംരക്ഷിത തടവും കപ്പലുകൾക്ക് സഞ്ചാരയോഗ്യമായ സമീപനവും സൃഷ്ടിക്കുന്നു.

തിരമാലകളും പ്രവാഹങ്ങളും വഴി തീരദേശ മേഖലകളിലെ അവശിഷ്ടങ്ങളുടെ ചലനം ഉൾപ്പെടുന്ന ലിറ്റോറൽ ഡ്രിഫ്റ്റ്, തീരദേശ ഭൂരൂപങ്ങളുടെ രൂപീകരണത്തെയും ഓറിയന്റേഷനെയും തീരത്തിന്റെ മൊത്തത്തിലുള്ള പരിണാമത്തെയും സാരമായി സ്വാധീനിക്കുന്നു. കടലിനും അഴിമുഖത്തിനും ഇടയിലുള്ള ഒരു സംഗമ മേഖലയായി നീണ്ടകര ഇൻലെറ്റ് പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഈ സ്ഥലത്തെ വേലിയേറ്റ വ്യാപ്തി പരമാവധി 1.12 മീറ്ററിലെത്തും, tide-forecast.com അനുസരിച്ച് ശരാശരി 0.5 മീറ്ററാണ്.

സ്വാഭാവിക സാഹചര്യങ്ങളിൽ, ഉയർന്ന ഡ്രിഫ്റ്റ് നിരക്കുകൾ അഴിമുഖത്തിന്റെ മുഖത്ത് ആഴം കുറഞ്ഞതും ബാറുകളും രൂപപ്പെടാൻ സാധ്യതയുണ്ട്, ഇത് ഇടയ്ക്കിടെ ഉയർന്ന വേഗതയിലുള്ള നദീതടങ്ങൾ വഴി തുറക്കപ്പെടാം. കല്ലട നദിയിൽ നിന്നുള്ള നീരൊഴുക്ക് കുറഞ്ഞതോടെ, തുറമുഖ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് ആവശ്യമായ ആഴം നിലനിർത്തുന്നതിന് അഴിമുഖത്തിന്റെ അഴിമുഖത്ത് ഇടയ്ക്കിടെ ഡ്രെഡ്ജിംഗ് ആവശ്യമാണ്.
=== തടാകത്തിലെ ചരിവുകൾ ===
[[File:UninhabitedIslandinMunroe.JPG|right|thumb|Aഅഷ്ടമുടി തടാകത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന മൺറോ ദ്വീപ് ക്ലസ്റ്ററിലെ ഒരു ജനവാസമില്ലാത്ത ദ്വീപ്]]
[[File:Mundro Island.jpg|right|thumb|മുണ്ട്രോ ദ്വീപിന്റെ വിശാലമായ കാഴ്ച]]

അഷ്ടമുടി തടാകത്തിലെ എട്ട് ചെറിയ ദ്വീപുകളുടെ ഒരു കൂട്ടമാണ് മൺറോ ദ്വീപ് (മൺറോത്തുരുത്ത്).

അഷ്ടമുടി തടാകത്തിന്റെ തീരത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന തെക്കുംഭാഗം ദ്വീപ് ഒരു ഗ്രാമത്തിന്റെ ഗ്രാമീണ ജീവിതത്തിന്റെ അനുഭവം നൽകുന്നു.മലയാള ഭാഷയിലെ ആദ്യത്തെ ഇതിഹാസ കാവ്യമായ രാമചന്ദ്രവിലാസം കവി അഴകത്ത് പത്മനാഭ കുറുപ്പ് രചിച്ചത് ഈ ഗ്രാമത്തിലാണ് എന്നതാണ് ഈ ഗ്രാമത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം. 1000 വർഷം പഴക്കമുള്ള ഒരു പുരാതന ക്ഷേത്രവും 200 വർഷം പഴക്കമുള്ള ഒരു പള്ളിയും ഇവിടെയുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;back_water&quot;/&gt;
അഷ്ടമുടിയിലെ പ്രധാന ദ്വീപുകളുടെ പട്ടിക:
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
| ബിഷപ്പ് തുരുത്ത് || കൊച്ചു തുരുത്ത് || പള്ളിയം തുരുത്ത്
|-
| ചീക്കൻ തുരുത്ത് || കോയിവിള തുരുത്ത് || പന്നക്ക തുരുത്ത്
|-
| രണ്ടാം തുരുത്ത് || മന്ത്രോ തുരുത്ത് || പാത്തുമ്മ തുരുത്ത്
|-
| കല്ലുംപുറം പുത്തൻ തുരുത്ത് || നീലസ്വരം തുരുത്ത് || പെരിങ്ങളം
|-
| നീട്ടും തുരുത്ത് || പേഴുംതുരുത്ത് || പൂത്തുരുത്ത്
|-
| പടപ്പക്കര || പട്ടംതുരുത്ത് || പുത്തൻ തുരുത്ത്
|-
| സെൻ്റ് ജോസഫ് ദ്വീപ് || സെൻ്റ് സബാസ്റ്റ്യൻ തുരുത്ത് || വേലു തുരുത്ത്
|-
| സാംബ്രാണിക്കോടി ദ്വീപ് || ||
|}

===തടാകത്തിലെ പാലങ്ങൾ===
[[File:Houseboat Thevally Bridge Ashtamudi Kollam Mar22 R16 05860.jpg|thumb|ഹൗസ് ബോട്ട് തേവള്ളി പാലത്തിനടിയിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നു]]
തടാകത്തിലെ പ്രധാന പാലങ്ങൾ താഴെ
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! പാലങ്ങൾ !! ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു
|-
| തേവള്ളി പാലം || തേവള്ളി - മതിലിൽ (NH 183)
|-
| പെരുമൺ പാലം || പെരുമൺ - പേഴുംതുരുത്ത് (കൊല്ലം - കായംകുളം റെയിൽവേ)
|-
| ദേലവപുരം പാലം || തെക്കുംഭാഗം - ദളവാപുരം
|-
| നീണ്ടകര പാലം || നീണ്ടകര - ശക്തികുളങ്ങര (NH 66)
|-
| എടച്ചൽ പാലം || പേഴുന്തുരുത്ത് - പട്ടംതുരുത്ത്
|-
| പുത്തൻതുരുത്ത് പാലം ||
|-
| കാവനാട് പാലം || ശക്തികുളങ്ങര - കുരീപ്പുഴ (NH 66)
|-
| മാങ്ങാട് പാലം || മാങ്ങാട് - കടവൂർ (NH 66)
|}

== ഭൂഗർഭശാസ്ത്രം ==

തടാകതടത്തിലും പരിസരങ്ങളിലുമുള്ള രൂപീകരണങ്ങളാണ് [[ക്വാർട്ടേണറി]] അവശിഷ്ടങ്ങളും , ടെർഷ്യറി അവശിഷ്ടങ്ങളും അവശിഷ്ട പാറകളും. ക്വാട്ടേണറി അവശിഷ്ടങ്ങൾ സമീപകാലത്തെ സമുദ്ര, ഫ്ലൂവിയൽ എക്കൽമണ്ണാണ്. വാർക്കലൈ രൂപീകരണത്തിന്റെ ലാറ്ററൈറ്റ്, മണൽക്കല്ലുകൾ, കളിമണ്ണ് എന്നിവ തൃതീയ അവശിഷ്ടങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref name = kere_nis/&gt;

വാർക്കലി രൂപീകരണവും ക്വയിലോൺ രൂപീകരണവും അഷ്ടമുടി അഴിമുഖത്തിന് ചുറ്റും വ്യക്തമായി കാണപ്പെടുന്നു. വാർക്കലി രൂപീകരണത്തിൽ മണൽക്കല്ലും കളിമണ്ണും ലിഗ്നൈറ്റ് ഇന്റർകലേഷനുകളും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു, ഇത് ക്വയിലോൺ രൂപീകരണത്തിന്റെ ഫോസിലിഫറസ് ചുണ്ണാമ്പുകല്ലും കാൽക്കറിയസ് കളിമണ്ണും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. ഇത്  വ്യാപകമായി ചൂഷണം ചെയ്യപ്പെടുന്നു. പ്രദേശത്തിന്റെ ധാതു ഉൽപാദനത്തിൽ ഇത് ഗണ്യമായ സംഭാവന നൽകുന്നു. സംസ്ഥാനത്തെ അസംസ്കൃത കളിമണ്ണിന്റെ 36% ഉം സംസ്കരിച്ച കളിമണ്ണിന്റെ 43.5% ഉം ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നത് കൊല്ലം ജില്ലയാണ്. ഇത് ഇന്ത്യയുടെ മൊത്തം ചൈന കളിമൺ ഉൽപാദനത്തിന്റെ 9.08% ഉം ആണ്. നദീതടത്തിന്റെ തീരപ്രദേശം ക്വാട്ടേണറി കാലഘട്ടത്തിലെ ഗുരുവായൂർ രൂപീകരണത്തെ തുറന്നുകാട്ടുന്നു. സമുദ്ര ഉത്ഭവത്തിന്റെ മണൽ-മണ്ണ്-കളിമണ്ണ് മിശ്രിതമാണ് ഇതിന്റെ സവിശേഷത.
== ജലശാസ്ത്രം ==
[[File:Astamudi Lake Kerala.jpg|thumb|വീരഭദ്ര സ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിനടുത്തുള്ള അസ്തമുടി തടാകം]]
അഷ്ടമുടി അഴിമുഖം വർഷം മുഴുവനും തുറന്ന ഒരു ജലസംഭരണിയായി തുടരുന്നു. സീസൺ പരിഗണിക്കാതെ തന്നെ മണൽത്തിട്ട രൂപീകരണങ്ങളുടെ അഭാവമാണ് ഇതിന്റെ സവിശേഷത. തൽഫലമായി, വർഷം മുഴുവനും വേലിയേറ്റ പ്രവർത്തനം ശക്തമായി തുടരുന്നു. അഴിമുഖത്തിന്റെ ഉൾഭാഗങ്ങളിലേക്ക് പോലും വ്യാപിക്കുന്നു. 4968 m3 വേലിയേറ്റ വിനിമയമുണ്ട്. നദീതടത്തിൽ നിന്ന് അഴിമുഖത്തേക്ക് ശരാശരി വാർഷിക ഒഴുക്ക് 76 km3 ശുദ്ധജലമാണെന്ന് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെടുന്നു.[15] തടത്തിന്റെ ഡ്രെയിനേജ് ഏരിയ 1,700 km2 (660 mi2) ആണ്, കൂടാതെ ശരാശരി വാർഷിക മഴ 2400 mm (94 ഇഞ്ച്) ഉള്ളതിനാൽ ഇത് പ്രതിവർഷം 3.375 km3 (2,740,000 ac·ft) ഒഴുക്ക് പുറന്തള്ളുന്നു. ഇത് ഒരു വെള്ളപ്പൊക്ക സംഭരണ ​​തടാകമായി വർത്തിക്കുകയും അതുവഴി ജനസാന്ദ്രതയുള്ള ക്വയിലോൺ (കൊല്ലം) നഗരത്തെയും തീരദേശ പ്രദേശത്തെയും സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. കല്ലട നദിക്ക് കുറുകെ നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്ന തെന്മല അണക്കെട്ടിന് 85.3 മീറ്റർ ഉയരവും 35 മീറ്റർ നീളവും (280 അടി x 115 അടി) 23 കിലോമീറ്റർ 2 (8.9 മൈൽ 2) ജലസംഭരണി വിസ്തീർണ്ണവുമുണ്ട്, 0.505 കിലോമീറ്റർ 3 (409,000 ചതുരശ്ര അടി) സംഭരണശേഷിയുമുണ്ട്. നെൽകൃഷിക്കും ഉയർന്ന പ്രദേശങ്ങളിലെ വിളകൾക്കും ഇത് 61630 ഹെക്ടറിലേക്ക് ജലസേചനം നൽകുന്നുണ്ടെങ്കിലും, വേനൽക്കാലത്ത് ജലപ്രവാഹം കുറയുന്നത് കാരണം തണ്ണീർത്തടത്തിലേക്കും നദിയിലേക്കും ലവണാംശം കയറുന്നത് വർദ്ധിക്കുന്നു. &lt;ref name = kere_nis/&gt; കല്ലടയിൽ നിന്നുള്ള ജലപ്രവാഹത്തിന്റെ 88% ഉം മഴയിലൂടെ 12% ഉം സംഭാവന ചെയ്യുന്നു.മഴക്കാലത്ത്, അഷ്ടമുടി അഴിമുഖം 5,700 ഹെക്ടറിൽ വെള്ളത്തിനടിയിലാകും, പരമാവധി നീളം 10.6 കിലോമീറ്ററും വീതി 8 കിലോമീറ്ററുമാണ്. ഈ ഈ ഋതുപരമായ മാറ്റം തണ്ണീർത്തടത്തിന്റെ പാരിസ്ഥിതിക സ്വഭാവത്തിന്റെ ഒരു പ്രധാന വശമാണ്. പ്രത്യേകിച്ച് അതിന്റെ പാരിസ്ഥിതിക ഉൽപാദനക്ഷമതയെ ഇത് സ്വാധീനിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;{{Cite journal |title=Ashtamudi Estuary, An Integrated Management Plan |url=https://www.swak.kerala.gov.in/images/downloads/MAP_Ashtamudi.pdf |journal= |archive-date=2026-03-15 |access-date=2026-08-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260315145631/https://www.swak.kerala.gov.in/images/downloads/MAP_Ashtamudi.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

അഷ്ടമുടി ഓരുള്ള ജലവ്യവസ്ഥയായതിനാൽ ലവണാംശ മൂല്യങ്ങൾ ഉയർന്നതാണ്. ഇതിന്റെ പിപിടി 13 മുതൽ 33.5 വരെയാണ്. അരുവി പ്രദേശങ്ങൾ സാധാരണയായി മൺസൂൺ സമയത്തും ശേഷവും പുതുമയുള്ളതായിരിക്കും.

കല്ലട അണക്കെട്ട് കമ്മീഷൻ ചെയ്തതിന്റെ ഫലമായി അഴിമുഖത്തേക്കുള്ള ശുദ്ധജല ഒഴുക്ക് ഗണ്യമായി കുറഞ്ഞു. മഴ കുറയുന്നതും സമുദ്രനിരപ്പ് ഉയരുന്നതും ലവണാംശത്തിന്റെ അളവ് വർദ്ധിക്കുന്നതിലേക്ക് നയിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, കൊല്ലം സിറ്റി, ടൂറിസ്റ്റ് റിസോർട്ടുകൾ, വ്യാവസായിക യൂണിറ്റുകൾ, അറവുശാലകൾ, ഹൗസ് ബോട്ടുകൾ എന്നിവയുൾപ്പെടെ വിവിധ സ്രോതസ്സുകളിൽ നിന്ന് സംസ്കരിക്കാത്ത മാലിന്യങ്ങൾ തുടർച്ചയായി പുറന്തള്ളുന്നത് കാരണം അഴിമുഖത്തിനുള്ളിലെ ജലത്തിന്റെ ഗുണനിലവാരം കുറയുന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്.
== കാലാവസ്ഥ ==

അഴിമുഖവും അതിന്റെ നീരൊഴുക്ക് തടവും ചൂടുള്ളതും ഈർപ്പമുള്ളതുമായ ഉഷ്ണമേഖലാ കാലാവസ്ഥയിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ശരാശരി വാർഷിക മഴ 2251.57 മില്ലിമീറ്ററാണ്. പ്രധാനമായും തെക്ക്-പടിഞ്ഞാറൻ, വടക്ക്-കിഴക്കൻ മൺസൂണുകളുടെ രണ്ട് വ്യത്യസ്ത സമയങ്ങളിലാണ് ഇത് ലഭിക്കുന്നത്. തെക്ക്-പടിഞ്ഞാറൻ മൺസൂണിലെ മഴയാണ് പ്രധാന ഘടകം, മൊത്തം മഴയുടെ 48% സംഭാവന ചെയ്യുന്നു. താപനില സാധാരണയായി 22 നും 33 °C നും ഇടയിലാണ്. ജനുവരിയിൽ ബാഷ്പീകരണ നിരക്ക് പരമാവധി (207 mm) ജൂലൈയിൽ ഏറ്റവും കുറഞ്ഞത് (89 mm) എത്തുന്നു. ആപേക്ഷിക ആർദ്രത ജനുവരിയിൽ 63% മുതൽ ജൂൺ-ജൂലൈയിൽ 87% വരെ വ്യത്യാസപ്പെടുന്നു. കാറ്റിന്റെ വേഗത മണിക്കൂറിൽ 1.3 മുതൽ 2.1 കിലോമീറ്റർ വരെയാണ്. മാർച്ച്-ജൂൺ മാസങ്ങളിൽ ഉയർന്ന വേഗതയും സെപ്റ്റംബർ-ഡിസംബർ മാസങ്ങളിൽ കുറഞ്ഞ വേഗതയും കാണപ്പെടുന്നു.

== അഷ്ടമുടി അഴിമുഖത്തിൻ്റെ എട്ട് കൈകൾ ==
=== കണ്ടച്ചിറ കായൽ ===
[[File:View of Kollam City from Asramam Adventure Park.jpg|right|thumb|View of Ashtamudi Lake and [[Downtown Kollam]]]]
[[File:A top view of Ashtamudi backwaters.jpg|right|thumb|A top view of Ashtamudi backwaters]]

പനയം, തൃക്കടവൂർ, മങ്ങാട് എന്നീ മൂന്ന് പഞ്ചായത്തുകളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന അഷ്ടമുടിക്കായലിൻ്റെ തെക്കേ അങ്കായാണ് കണ്ടച്ചിറ കായൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. പനയം വില്ലേജ് ഓഫീസിൽ നിന്നുള്ള കണക്കുകൾ പ്രകാരം കണ്ടച്ചിറ കായലിൻ്റെ വൃഷ്ടിപ്രദേശം ഏകദേശം 20 ഹെക്ടറും 10 ആർ കളുമാണ്. കായൽ പ്രദേശം കണ്ടച്ചിറ, പനയം, കടവൂർ, തൃക്കടവൂർ, അഞ്ചാലുംമൂട്, തേവള്ളി, ആശ്രമം എന്നിങ്ങനെ നീളുന്നു, കൊല്ലം കെഎസ്ആർടിസി ബസ് സ്റ്റാൻഡിൻ്റെ തെക്കുഭാഗത്ത് എത്തിച്ചേരുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Sachin |first=S. R. |date=2013 |title=Ecobiological studies on the kandachira kayal of the ashtamudi estuary_ kerala_ india and the influence of coir retting |url=https://shodhganga.inflibnet.ac.in:8443/jspui/handle/10603/394021 |journal=University |language=English}}&lt;/ref&gt; കൊല്ലം ടൗണിൻ്റെ തെക്ക്, കിഴക്കൻ മേഖലകളിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന കനാൽ വഴിയാണ് നഗരസഭാ മാലിന്യം ഗണ്യമായ അളവിൽ തടാകത്തിലേക്ക് എത്തുന്നത്.

ഉളിയക്കോവിൽ കടവ്, രണ്ടാം മൈൽക്കല്ല്, കാവനാട് കടവ്, മാങ്ങാട് കടവ്, മാങ്ങാട്, മാങ്ങാട് വടക്ക്, കണ്ടച്ചിറ പള്ളിക്ക് പടിഞ്ഞാറ്, കണ്ടച്ചിറ, റോഡ് കടവ് കണ്ടച്ചിറ, കൈപ്പന കായൽവാരം, വെട്ടുവിള, മുട്ടത്തുമൂല കടവ്, കൊട്ടിലുകട, കുതിരക്കട, കുതിരക്കട, വെങ്കെ, കുതിരക്കട, വെങ്കെ.

=== കുരീപ്പുഴ കായൽ ===
അഷ്ടമുടി അഴിമുഖത്തെ കുരീപ്പുഴ കായൽ ബ്രിട്ടണിലെ ലോച്ച് ലോമണ്ടിനോട് സാമ്യമുള്ളതിനാൽ പലപ്പോഴും കേരളത്തിലെ &quot;ലോച്ച് ലോമണ്ട്&quot; ആയി ഉപമിക്കപ്പെടുന്നു. ദേശീയ ജലപാതയുടെ ഭാഗമായതിനാലും നീണ്ടകരയിൽ നിന്ന് കൊല്ലം പട്ടണത്തിലേക്കുള്ള ഏക പാതയായതിനാലും അഷ്ടമുടി അഴിമുഖ സംവിധാനത്തിലെ ഏറ്റവും തിരക്കേറിയ കായലാണിത്. കുരീപ്പുഴ കായലിന്റെ (മമ്മൂട്ടിൽക്കടവ്) ഇടതുകരയിലാണ് കൊല്ലം കോർപ്പറേഷൻ മാലിന്യ നിക്ഷേപ കേന്ദ്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.

കോട്ടയത്തുകടവ്, കൊച്ചുകോട്ടയത്തുകടവ്, പാണ്ടോന്നി കടവ്, കടവൂർ പടിഞ്ഞാറ്, മുക്കടയിൽ, തോണിപ്പുരക്കൽ, ചാമവിള, പനമുക്കം, തേവടനത്തു കായൽവാരം, കുരീപ്പുഴ, മാമൂട്ടിൽക്കടവ് കുരീപ്പുഴ, പതിനെട്ടാംപടി കടവ്, മലയൻ കടവ്, ആയിരവള്ളി കടവ്, മലയൻ കടവ്, ആയിരവള്ളി കടവ്. ആയിക്കടവ്, മുണ്ടൻ്റെ കടവ്, കുപ്പണ എറക്കുകടവ്, പൂവന്താഴം ക്ഷേത്രം, ചന്തക്കടവ്, വൻവിള, ഓളിക്കര, തെക്കേച്ചിറയിൽ, കാഞ്ഞാവേലി, പോച്ചയിൽ കായൽവാരം, ചള്ളിക്കുഴി കായൽവാരം, ഗോസ്തലക്കാവ് കായൽവാരം, കൊല്ലൻ്റെ പാണക്കടവ്, മുക്കടവ്, മുക്കടവ്. സാംബ്രാണിക്കോടി, നീണ്ടകര, ശക്തികുളങ്ങര, കല്ലുംപുറത്തുകടവ്, കായിക്കര കടവ്, കല്ലയ്യത്തു കടവ്, കിണറ്റുംമൂട്ടിൽ കടവ്, മുക്കാട് കടവ്, മുക്കാട് പള്ളിക്കടവ്, കണിയൻ കടവ്, അരവിള, കാവനാട്, മാമൂട്ടിൽക്കടവ് നോർത്ത്, മാമൂട്ടിൽക്കടവ്, കുരീപ്പുഴ, കൊല്ലം, ഇരട്ടക്കടവ്, മണലിൽകടവ്, തട്ടുകടവ്, തട്ടുകടവ്, കൊല്ലം, തട്ടുകടവ്, തട്ടുകടവ്, തട്ടുകടവ്, കൊല്ലം.
=== തേവള്ളി കായൽ ===

കൊല്ലം കെഎസ്ആർടിസി ബസ് സ്റ്റാൻഡ്, കൊല്ലം ബോട്ട്ജെട്ടി, കൊല്ലം ആശ്രമം ലിങ്ക് റോഡ്, കൊല്ലം യാത്രി നിവാസ് / താമിരിന്ദ്, അഡ്വഞ്ചർ പാർക്ക്, ആശ്രമം വെസ്റ്റ്, ആശ്രമം നോർത്ത്, ഉളിയജ്കോവിൽ, ഉളിയജ്കോവിൽ തുരുത്ത്, തേവള്ളി ഫോർട്ട്, തേവള്ളി, ഓലയിൽക്കടവ്, പോസ്റ്റ്മോർട്ടം കടവ്
കടപുഴ കായൽ (കല്ലട)

കല്ലടപറപ്പ്, മുട്ടം, തെങ്ങുവിള, ശിങ്കാരപ്പള്ളി, എടച്ചൽ, പട്ടക്കടവ്, മഞ്ചാടിക്കടവ്, അരീക്കടവ്, മണ്ണുകടവ്, അരിനല്ലൂർ കടവ്, എരുനിലകായൽ, അരിനല്ലൂർ പള്ളിക്കടവ്, ചേരി കടവ്, കോയിവിളപള്ളിക്കടവ്, മാ കൊടിവിളടിക്കടവ്, മാ കൊടിവിളക്കടവ് ജെട്ടി,
=== കാഞ്ഞിരോട്ട് കായൽ ===

വെള്ളിമൺ, പടപ്പക്കര, കാഞ്ഞവീട്ടിൽ കായൽവാരം, വാധ്യാറുകടവ്, പൂക്വാരിക്കൽ, തോട്ടറോടിമുനമ്പ്, കാട്ടിൽപൊയ്ക, കുതിരമുനമ്പ്, കാഞ്ഞിരോട്ടുകടവ്, മഞ്ചാടിമൂല, കൈതക്കൊടി, വെള്ളിമൺ കടവ്
=== കുമ്പളത്തു കായൽ ===

മുട്ടും കടവ്, കടത്തുകടവ്, വാളത്തിൽ മണ്ണുകടവ്, കുമ്പളം, വലിയ കുമ്പളം, പടിഞ്ഞാറെതാഴവീട്ടിൽ കായൽവാരം, ഊനമ്പലം, ഊനമ്പലം വെസ്റ്റ്, പെരിങ്ങേര വളവ്, കുഴിക്കര, നെല്ലിമുക്കം.
=== പെരുമൺ കായൽ ===

അഷ്ടമുടിക്കടവ്, തോട്ടത്തിൽ കായൽവാരം, സംഗ കടവ്, കണ്ണാടിമുക്ക്, വീരഭദ്ര ക്ഷേത്രം കിഴക്ക്, കരിഞ്ഞപ്പള്ളി, ചെക്കാലയിൽ പുതുവേൽ, മംഗലത്തു കിഴക്ക്, കൂൾപാടം, ഒട്ടാഫിസ് കായൽവാരം, മുണ്ടയ്ക്കൽ പള്ളിക്കടവ്, മുണ്ടക്കൽ, പെരുമൺ, പെരുമൺ പള്ളിക്കടവ്, മുണ്ടക്കൽ, പെരുമൺ, പെരുമൺ കടവ്, മുവ്വള്ളോത്ത് ദേവീപുര, വടക്കേ കടവ്, വടക്കേ കടവ്, വടക്കുമ്പാട്. കടവ്, വെള്ളിമൺ കടവ്, നടീലവീട്ടിൽ പുതുവൽ, കൊടിയിൽ കായൽവാരം, ചാമക്കാട്, റോഡ് കടവ്, ചാമക്കടവ്, തോട്ടുമുഖംകടവ്, കരുളി കടവ്, മാമ്പുഴ കടവ്, കുഴിയം, പുളിക്കുഴി, എടക്കര, എടക്കര, ഞാറവിള, മഞ്ചാടിമൂല കടവ്, കൈതക്കൊടി, വെള്ളിമൺ റിസോർട്ട് പാലസ്, ഇലവക്കുഴി, കാരപ്പൊയ്ക കടവ്, റോഡ് കടവ്, പെരുമൺ കടവ്, പെരുമൺ തടാകം, ചെമ്മക്കാട് പള്ളി കടവ്.
=== തെക്കുംഭാഗം കായൽ ===

പമ്പ, നടുത്തേരി, ദളവപുരം, പുളിമൂട്ടിൽ കടവ്, തെക്കുംഭാഗം, പള്ളിക്കടവ്, തെക്കുംഭാഗം, പള്ളപ്പിൽ, മാലിൽ കടവ്, പ്രാക്കുളം, പ്രാക്കുളം ജെട്ടി, മണലിൽ കടവ്, മലയരിക്കൽ, മലയരിക്കൽ കടവ്, അഷ്ടമുടി, അഷ്ടമുടി, അഷ്ടമുടി, കിഴക്കേപ്പാലം, കടമുടി, മൊയ്തീൻ പാലം, കിഴക്കേ മൊയ്തീൻ, മൊയ്തീൻ പാലം പൗബ ജെട്ടി, ചാവുടി കായൽവാരം, തോളുകടവ്, മാലിഭാഗം, തുണ്ടിവിള കടവ്, ഞാറമൂട്, അമ്മവൻകൊടി, കൊപ്പൻവീട്ടിൽ പുതുവൽ, തേക്കും ഭാഗം, തുടുവിള കടവ്, പാണക്കോട്ടിൽ ഷേത്രപുതുവൽ, കണ്ടലത്തുപുതുവൽ, പൊന്നായത്തുപുതുവൽ, ഗുഹനാധപുരം, കച്ചേരി കടവ്, കടൻമൂല, പനമോട്ടിൽക്കടവ്, അഴകത്തുകടവ്, കുളങ്ങരവേലി, വാളത്തിൽ, നടക്കാവുപള്ളിപുതുവൽ, മൂന്നാംപത്ത് മേക്കടവ്, മുന്നപ്പത്ത് വടക്ക്, പുറ്റുവിള, പാവ്പ്പാട്, പടിഞ്ഞാറ്റുവിള പള്ളിക്കടവ്, കാരാട്ടിൽ കടവ്, പന്നമൂട്ടിൽ കടവ്, പുത്തൻതുറ, ദേലവപുരം പഴയപാലം, മേരിലാൻഡ് പഞ്ചായത്തുകടവ്, നീലേശ്വരം കടവ്, നീണ്ടകര, വടക്കുംഭാഗം

==എട്ടു മുടികൾ== 
; തേവള്ളിക്കായൽ 
; കണ്ടച്ചിറക്കായൽ 
; പ്രാക്കുളം കായൽ
; കുമ്പളം കായൽ
; വെള്ളിമൺ കായൽ
കല്ലടയാർ അഷ്ടമുടിയിൽ വന്നു പതിക്കുന്ന ഭാഗം. മൺറോ തുരുത്ത്, പട്ടംതുരുത്ത്, നീട്ടുംതുരുത്ത് എന്നിവ ഇതിലാണു്.
; പെരുമൺ കായൽ 
പെരുമണ്ണിനും പള്ളിയാംതുരുത്തിനും ഇടയിലുള്ള ഭാഗം. പെരുമൺ ദുരന്തം നടന്നത് ഇതിലാണ്. 
; മുക്കാട് കായൽ
; കാഞ്ഞിരോട്ട് കായൽ
കായലിന്റെ ഏറ്റവും ആഴമുള്ള ഭാഗം. കുണ്ടറയ്ക്ക് പടിഞ്ഞാറുള്ള ഭാഗം.
== സസ്യജാലങ്ങൾ ==
[[File:Mangrove Close Ashtamudi Kollam Kerala Mar22 A7C 01475.jpg|thumb|അഷ്ടമുടി തടാകത്തിലെ ഏക കണ്ടൽക്കാടുകൾ]]
[[File:Mangrove Arch Boat Ashtamudi Kollam Kerala Mar22 A7C 01490.jpg|thumb|കണ്ടൽ മരങ്ങളുടെ കമാനത്തിനടിയിലൂടെ ബോട്ട് കടന്നുപോകുന്നു]]
അഷ്ടമുടി അഴിമുഖത്ത് അവിസെന്നിയ ഒഫിസിനാലിസ്, ബ്രൂഗിയേര ജിംനോറിസ, സോണെറേഷ്യ കാസിയോളാരിസ് എന്നീ കണ്ടൽക്കാടുകളും 43 ഇനം ചതുപ്പുനില, കണ്ടൽക്കാടുകളുടെ അനുബന്ധ സസ്യങ്ങളുമുണ്ട്. ഇവയിൽ വംശനാശഭീഷണി നേരിടുന്ന രണ്ട് സ്പീഷീസുകളായ സിസിജിയം ട്രാവൻകോറിക്കം (റെഡ് ഡാറ്റ ബുക്ക് ഓഫ് ഇന്ത്യൻ പ്ലാന്റ്സ് അനുസരിച്ച് വംശനാശഭീഷണി നേരിടുന്ന സ്പീഷീസ്), ടെറസ്ട്രിയൽ സിസ്റ്റത്തിലെ കലാമസ് റോട്ടാങ് എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref name = wwf_Ind/&gt;തടാകത്തിന്റെ അഴിമുഖത്ത് പരിസ്ഥിതി ടൂറിസം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനായി സമുദ്ര ജൈവസംരക്ഷണം വികസിപ്പിക്കുന്നതിന് ഈ സ്പീഷീസുകൾ മികച്ച സാധ്യത നൽകുന്നു.&lt;ref name = man_mohan/&gt; 2008-ൽ IUCN-ൽ വംശനാശഭീഷണി നേരിടുന്ന രണ്ട് സ്പീഷീസുകളെയും പട്ടികപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. സിസിജിയം ട്രാവൻകോറിക്കത്തിന്റെ ആകെ എണ്ണം വളരെ ചെറുതാണെന്നും 200-ൽ കൂടരുതെന്നും റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. വംശനാശഭീഷണി നേരിടുന്ന സ്പീഷീസുകൾക്ക് പ്രധാന ഭീഷണികൾ ഭൂമി വറ്റിക്കുന്നതും നെൽവയലുകളായി മാറുന്നതുമാണ്.ref&gt;{{IUCNlink|31202|Syzygium travancoricum}}&lt;/ref&gt; 35 കുടുംബങ്ങളെയും 10 ക്ലാസുകളെയും പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന 52 ഇനം ഫൈറ്റോപ്ലാങ്ക്ടണുകളെ അഴിമുഖത്ത് രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
അഷ്ടമുടി ആവാസവ്യവസ്ഥയിൽ കാണപ്പെടുന്ന കണ്ടൽക്കാടുകൾ&lt;ref&gt;{{Cite journal |title=Sumesh et al., 2014 and Vidyasagaran and Madhusoodanan, 2014 |journal=}}&lt;/ref&gt;
; യഥാർത്ഥ കണ്ടൽ ഇനം:
* ''അകാന്തസ് ഇലിസിഫോലിയസ്'' എൽ. (കുടുംബം: അകാന്തേസി)
* ''അവിസെനിയ മറീന'' (ഫോർസ്ക്.) വിയർ. (കുടുംബം: Avicenniaceae)
* ''അവിസെനിയ അഫിസിനാലിസ്'' എൽ. (കുടുംബം: അവിസെനിയേസി)
* ''ലംനിറ്റ്സെറ റസെമോസ'' വിൽഡ്. (കുടുംബം: Combretaceae)
* ''Excoecaria agallocha'' L. (കുടുംബം: Euphorbiaceae)
* ''Derris trifoliata'' Lour. (കുടുംബം: ഫാബേസി)
* ''Sonneratia caseolaris'' (L.) ഇംഗ്ലീഷ്. (കുടുംബം: Lythraceae)
* ''Acrosticum aureum'' L. (കുടുംബം: Pteridaceae)
* ''ബ്രുഗുയേര ജിംനോറിസ'' (എൽ.) ലാം. (കുടുംബം: Rhizophoraceae)
* ''സെറിയോപ്സ് ടാഗൽ'' (പെർ) CB.Rob. (കുടുംബം: Rhizophoraceae)
* ''Rhizophora apiculata'' Blume (കുടുംബം: Rhizophoraceae)

; അസോസിയേറ്റ് കണ്ടൽ സസ്യങ്ങൾ:
* ''അൽസ്റ്റോണിയ സ്കോളറിസ്'' (എൽ.) R.Br. (കുടുംബം: Apocynaceae)
* ''സെർബെറ ഒഡോലം'' ഗേർട്ട്ൻ. (കുടുംബം: Apocynaceae)
* ''Calophyllum inophyllum'' L. (കുടുംബം: Guttiferae)
* ''Hibiscus tiliaceus'' L. (കുടുംബം: Malvaceae)
* ''തെസ്പെസിയ പോപ്പുൾനിയ'' (എൽ.) സോളണ്ട്. മുൻ കൊറിയ (കുടുംബം: Malvaceae)
* ''സിസൈജിയം ട്രാവൻകോറിക്കം'' ഗാംബിൾ (കുടുംബം: മിർട്ടേസി)
* ''പാൻഡാനസ് ഫാസികുലറിസ്'' ലാം. (കുടുംബം: Pandanaceae)

===ആശ്രമം ബയോഡോവർസിറ്റി ഹെറിറ്റജൈറ്റ്===
ആശ്രമം ജൈവവൈവിധ്യ പൈതൃക സ്ഥലം, കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ ജൈവവൈവിധ്യ പൈതൃക സ്ഥലമാണ്&lt;ref&gt;{{cite web |title=Biodiversity Heritage Sites - Kerala State Biodiversity Board |url=https://keralabiodiversity.org/?page_id=372 |website=keralabiodiversity.org |date=10 October 2022}}&lt;/ref&gt; അഷ്ടമുടി തടാകത്തിന്റെ തീരത്തുള്ള ആശ്രാമത്തിൽ ഇത് ഉയർന്നുവന്നു. &lt;ref&gt;{{cite web |last1=Pereira |first1=Ignatius |title=State's first biodiversity heritage site in Kollam |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/states-first-biodiversity-heritage-site-in-kollam/article19373028.ece |website=The Hindu |language=en-IN |date=27 July 2017}}&lt;/ref&gt; ഗവൺമെന്റ് ഗസ്റ്റ് ഹൗസ് സമുച്ചയം, കണ്ടൽ പ്രദേശം, അഷ്ടമുടി തടാകത്തിന്റെ അരുവി എന്നിവയുൾപ്പെടെ 50 ഹെക്ടറിലധികം വിസ്തൃതിയുള്ള ഈ പൈതൃക സ്ഥലം ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Ahead of International Biodiversity Day, a peek into Kerala's only biodiversity heritage site |url=https://www.onmanorama.com/travel/kerala/2022/05/20/asramam-kollam-biodiversity.html |website=www.onmanorama.com |access-date=2026-08-07 |archive-date=2025-07-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250722213544/https://www.onmanorama.com/travel/kerala/2022/05/20/asramam-kollam-biodiversity.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
==വന്യജീവികൾ ==
ഈ തടാകം 57 ഇനം പക്ഷിമൃഗാദികളെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നു. അതിൽ 6 എണ്ണം ദേശാടന പക്ഷികളും 51 സ്ഥിരവാസ പക്ഷികളുമാണ്.&lt;ref name = wwf_Ind/&gt; തടാകത്തിൽ ഏകദേശം 40 ഇനം തണ്ണീർത്തടങ്ങളെ ആശ്രയിക്കുന്ന പക്ഷികളുണ്ടെന്നും റിപ്പോർട്ടുണ്ട്. അതിൽ 45% ദീർഘദൂര ദേശാടന പക്ഷികളാണ്. ടെർണുകൾ, പ്ലോവറുകൾ, കോർമോറന്റുകൾ, ഹെറോണുകൾ എന്നിവയാണ് തടാകത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാണപ്പെടുന്ന പക്ഷികൾ.&lt;ref name = kere_nis/&gt; ഒരു പഠന റിപ്പോർട്ടിൽ 26 ഇനം ചിത്രശലഭങ്ങൾ, 5 ഓഡോണേറ്റുകൾ, 9 ഹൈമനോപ്റ്റെറകൾ, 2 ഓർത്തോപ്റ്റെറാനുകൾ, 1 ഹെമിപ്റ്റെറാൻ, 2 കോലിയോപ്റ്റെറാനുകൾ എന്നിവയുൾപ്പെടെ 45 പ്രാണി ഇനങ്ങളെ തിരിച്ചറിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഏകദേശം 29 സൂപ്ലാങ്ക്ടൺ ഇനങ്ങളെയും തിരിച്ചറിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name = kere_nis/&gt; ആംഫോറ, ബോറോസിഗ്മ, സൈക്ലോട്ടെല്ല, സിംബെല്ല, ഗൈറോസിഗ്മ, മെലോസിവ, നാവികുല, നിറ്റ്ഷി എന്നീ ജനുസ്സുകളിൽ നിന്നുള്ള ഫൈറ്റോപ്ലാങ്ക്ടണിന്റെ ആവാസ കേന്ദ്രമാണ് ഈ ജലാശയം.&lt;ref name = kere_nis/&gt;പ്രതിവർഷം 20,000-ത്തിലധികം ജലപക്ഷികൾ അഷ്ടമുടി തടാകം സന്ദർശിക്കുന്നു. കൂടാതെ, കൊല്ലം തീരത്ത് നിന്ന് വിളവെടുക്കുന്ന വാണിജ്യപരമായി പ്രധാനപ്പെട്ട ചെമ്മീൻ ഇനങ്ങളുടെ നഴ്സറി കേന്ദ്രമായും ഈ തടാകം പ്രവർത്തിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Sarlin |first1=Pathissery John |last2=Megha |first2=M |last3=Thomas |first3=Jeniffer Ann |last4=Gayathry |first4=S |date=2023 |title=Diversity and Phylogeny of Mangrove Sediment Derived Bacteria of Ashtamudi Lake, a Ramsar Site in Kollam, Kerala, India |url=http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.4334595 |access-date=2024-06-06 |doi=10.2139/ssrn.4334595 |url-access=subscription |doi-access=free }}&lt;/ref&gt;അഷ്ടമുടി തടാകത്തിലെ സൂപ്ലാങ്ക്ടൺ ജന്തുജാലങ്ങളിൽ പ്രധാനമായും കോപ്പപോഡ, മത്സ്യ ലാർവകൾ, ഒളിഗോചൈറ്റ, മത്സ്യ മുട്ടകൾ, ഓസ്ട്രകോഡ, പോളിചൈറ്റ, കോലെന്ററാറ്റ, റോട്ടിഫർ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{reflist}}
{{Waters of Kerala}}

[[വർഗ്ഗം:കൊല്ലം ജില്ലയിലെ കായലുകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ തണ്ണീർത്തടങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കൊല്ലം]]
[[വർഗ്ഗം:കൊല്ലം ജില്ല]]
[[വർഗ്ഗം:കല്ലടയാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ തടാകങ്ങൾ]]

{{കൊല്ലം ജില്ല}}</text>
      <sha1>qrsbvfxqbae5jtk7rfn7nfkqlqpvpde</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>മൂലം തിരുനാൾ രാമവർമ്മ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>115519</id>
    <revision>
      <id>4661006</id>
      <parentid>4602690</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T05:26:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-40253-03</username>
        <id>220491</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>4661006</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18640" sha1="di5j7jvk81h3punwiwqvewh1ypyev0p" xml:space="preserve">{{prettyurl| Sreemoolam Thirunal of Travancore}}
{{Infobox royalty
| name               = ശ്രീമൂലം തിരുനാൾ രാമവർമ്മ
| title              = തിരുവിതാംകൂർ മഹാരാജാവ്
| image              = Moolam Thirunal Rama Varma of Travancore.jpg 
| caption            =''' ശ്രീമൂലം തിരുനാൾ രാമവർമ്മ'''
| reign              = 1885-1924
| coronation         = 
| investiture        =
| full name          = ''' ശ്രീപദ്മനാഭദാസ വഞ്ചിബാല ശ്രീമൂലം തിരുനാൾ രാമ വർമ കുലശേഖര പെരുമാൾ''' 
| native_lang1       = 
| native_lang1_name1 = 
| native_lang2       = 
| native_lang2_name1 = 
| othertitles        = 
| baptism            =
| birth_date         = {{birth date|1857|09|25}}
| birth_place        = തിരുവനന്തപുരം 
| death_date         = {{Death date and age|1924|08|07|1857|09|25}}
| death_place        = തിരുവനന്തപുരം 
| burial_date        = 
| burial_place       = &lt;!-- &lt;br /&gt; {{coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --&gt;
|succession= തിരുവിതാംകൂർ മഹാരാജാവ്
| predecessor        = [[വിശാഖം തിരുനാൾ| ശ്രീപത്മനാഭദാസ വിശാഖം തിരുനാൾ രാമവർമ്മ മഹാരാജാവ്  ]]
| suc-type           =
| heir               = 
| successor1          = [[സേതുലക്ഷ്മി ഭായി| മഹാറാണി പൂരാടം തിരുനാൾ സേതുലക്ഷ്മി ഭായി ]]
| queen              = 
| consort            = ശ്രീമതി പാൽകുളങ്ങര വടശ്ശേരിൽ കുഞ്ഞുലക്ഷ്മി പിള്ള അനന്ത ലക്ഷ്മി പിള്ള കൊച്ചമ്മ അമ്മച്ചി '
| consortreign       =
| consortto          =
| spouse             =വടശ്ശേരി അമ്മച്ചി പനംപള്ളി അമ്മ ശ്രീമതി ലക്ഷ്മി പിള്ള കാർത്യായനി പിള്ള കൊച്ചമ്മ  
| spouse 1           =
| spouse 2           =  
| offspring          = 
| royal house        = [[Travancore royal family|വേണാട് സ്വരൂപം]]
| dynasty            =കുലശേഖര 
| royal anthem       =[[വഞ്ചി ഭൂമി |വഞ്ചിശമംഗളം ]]
| royal motto        =ധർമ്മോസ്മത് കുലദൈവതം 
| father             = [[ചങ്ങനാശ്ശേരി ലക്ഷമീപുരം കൊട്ടാരം രാജരാജകോയിത്തമ്പുരാൻ ]]
| mother             = [[റാണി പൂരാടം തിരുനാൾ ലക്ഷ്മി ബായി (1829-1857)]]
| children           =പാൽകുളങ്ങര വടശ്ശേരിൽ പുത്തൻ അമ്മവീട്  ശ്രീനാരായണൻ തമ്പി 
| religion           = [[ഹിന്ദു]]
| signature          =
}}

{{Travancore}}
1885 മുതൽ 1924 വരെ [[തിരുവിതാംകൂർ]] ഭരിച്ചിരുന്ന രാജാവായിരുന്നു '''ശ്രീമൂലം തിരുനാൾ മഹാരാജാവ്'''. GCSI, GCIE, MRAS. [[വിശാഖം തിരുനാൾ]] (1880-1885) മഹാരാജാവിനു ശേഷമാണ്‌ അദ്ദേഹം അധികാരം ഏറ്റെടുത്തത്. [[ചങ്ങനാശ്ശേരി ലക്ഷ്മീപുരം കൊട്ടാരം|ചങ്ങനാശ്ശേരി ലക്ഷ്മീപുരം കൊട്ടാരത്തിലെ]] [[രാജ രാജവർമ്മ കോയി തമ്പുരാൻ|രാജ രാജവർമ്മ കോയി തമ്പുരാന്റെയും]], [[ആറ്റിങ്ങൽ റാണി]] [[പൂരാടം തിരുനാൾ ലക്ഷ്മി ബായി|പൂരാടം തിരുനാൾ ലക്ഷ്മി ബായിയുടേയും]] രണ്ടാമത്തെ പുത്രനായി {{birth date|1857|09|25}} നു [[കന്നി]]മാസത്തിൽ [[മൂലം]] നാളിൽ ജനിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിനു കേവലം 11 ദിവസം പ്രായമുള്ളപ്പോൾ അമ്മ റാണി ലക്ഷ്മി ബായി അന്തരിച്ചു.&lt;ref&gt;http://2mil-indianews.blogspot.ae/2010/01/life-and-times-of-rani-lakshmi-bayi.html&lt;/ref&gt;.1888-ൽ പ്രജാസഭ സ്ഥാപിച്ചു&lt;ref&gt;കേരള സംസ്കാരം കലാശാലപ്പതിപ്പ്&lt;/ref&gt;

==കൂടുതൽ==
&lt;!-- 
താഴെയുള്ള ഉദ്ധരണി വിക്കിഫൈ ചെയ്യേണ്ടതുണ്ട്.
--&gt;

{{ഉദ്ധരണി|1885-ൽ വിശാഖം തിരുനാളിന്റെ മരണത്തെത്തുടർന്ന് ഭാഗിനേയനായ ശ്രീമൂലം തിരുനാൾ ഭരണമേറ്റു. സേവകന്മാരായ ശരവണ, ശങ്കരൻ തമ്പി എന്നിവർ അദ്ദേഹത്തിൽ ഏറെ സ്വാധീനം ചെലുത്തി. ഒമ്പത് പേരാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ 39 വർഷത്തെ ഭരണ കാലത്ത് ദിവാന്മാരായി സേവനം അനുഷ്ഠിച്ചത്. മാധവറാവുവിന്റെ കാലത്ത് ഏർപ്പെടുത്തിയ വിപുലമായ ആധുനിക വിദ്യാഭ്യാസം നാട്ടുകാർക്കിടയിൽ പൗരാവകാശബോധം വളർത്തിയിരുന്നു. ഉയർന്ന ഉദ്യോഗങ്ങളിൽ പരദേശികളായ ബ്രാഹ്മണരെക്കൊണ്ടുനിറച്ചത് തിരുവനന്തപുരത്തു സ്ഥാപിതമായിരുന്ന മലയാളിസഭയുടെ എതിർപ്പിനു കാരണമായി. രാജ്യവ്യാപകമായി അതിന്റെ പ്രവർത്തകന്മാർ നടത്തിയ പ്രചരണത്തിന്റെ ഫലമായി പതിനായിരത്തിലധികംപേർ ഒപ്പിട്ട ഒരു ഭീമഹർജി 1891-ൽ സർക്കാരിന് സമർപ്പിച്ചു. ഇത് മലയാളി മെമ്മോറിയൽ അഥവാ ട്രാവൻകൂർ മെമ്മോറിയൽ എന്നറിയപ്പെട്ടു. മുഖ്യമായും നായന്മാർ ഉൾപ്പെട്ട ഹർജിക്കാരിൽ ഈഴവരും മുസ്ളിങ്ങളും ക്രിസ്ത്യാനികളും ഉണ്ടായിരുന്നു. നാട്ടുകാരനായ ശങ്കരസുബ്ബയ്യർ ദിവാനായി നിയമിക്കപ്പെട്ടു എന്നതൊഴിച്ചാൽ മെമ്മോറിയൽ കാര്യമായ ഫലം ചെയ്തില്ല. 1896-ൽ രാഷ്ട്രീയ-സാമൂഹിക നീതിക്കുവേണ്ടി ഈഴവർ രണ്ട് മെമ്മോറിയലുകൾ അധികൃതർക്കു നൽകി. ഇത് 'ഈഴവ മെമ്മോറിയൽ' എന്നറിയപ്പെട്ടു. ഡോ.പല്പു ആയിരുന്നു ഇതിന്റെ മുന്നണിപ്പോരാളി. 1888-ൽ തിരുവിതാംകൂർ ലജിസ്ളേറ്റിവ് കൌൺസിൽ സ്ഥാപിച്ചത്

പുരോഗമനപരമായ ഒരു കാൽവയ്പായിരുന്നു. മൈസൂർ കഴിഞ്ഞാൽ ഇന്ത്യൻ നാട്ടുരാജ്യങ്ങളിൽ ഇത് ആദ്യത്തേതായിരുന്നു. അഞ്ച് ഔദ്യോഗികാംഗങ്ങളും മൂന്ന് നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ട അനൗദ്യോഗികാംഗങ്ങളും ഉള്ള കൗൺസിലിന്റെ അധ്യക്ഷൻ ദിവാനായിരുന്നു. സഭ പാസ്സാക്കിയാലും മഹാരാജാവിന്റെ അംഗീകാരമുണ്ടെങ്കിൽ മാത്രമേ നിയമമുണ്ടാക്കാനാകുമായിരുന്നുള്ളൂ. സഭയുടെ അംഗീകാരമില്ലാതെ രാജാവിന് വിളംബരം മൂലം നിയമ നിർമ്മാണം നടത്താമായിരുന്നു. കൗൺസിലിന് കാര്യമായ അധികാരങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. 1898-ൽ കൌൺസിലിന്റെ പരിമിതമായ അധികാരം പോലും വെട്ടിക്കുറയ്ക്കപ്പെട്ടു. 1904-ൽ സഭയുടെ അംഗസംഖ്യ പത്താക്കി ഉയർത്തി; ആറ് ഉദ്യോഗസ്ഥന്മാരും നാല് അനുദ്യോഗസ്ഥന്മാരും. 1914-ൽ വീണ്ടും അംഗസംഖ്യ വർദ്ധിപ്പിച്ചു; എട്ട് ഉദ്യോഗസ്ഥന്മാരും ഏഴ് അനുദ്യോഗസ്ഥന്മാരും. ജനങ്ങൾക്ക് പ്രാതിനിധ്യമുള്ള ശ്രീമൂലം പ്രജാസഭ 1904-ൽ സ്ഥാപിതമായി. ആണ്ടിലൊരിക്കൽ യോഗം കൂടി ജനാഭിലാഷം സർക്കാരിനെ അറിയിക്കാനും നിയമനിർമ്മാണം ശുപാർശ ചെയ്യാനും മാത്രം അധികാരമുള്ള പ്രജാസഭയിൽ 85 അംഗങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. 1919-ൽ ലജിസ്ലേറ്റീവ് കൗൺസിലിനെ 24 അംഗങ്ങളുള്ള നിയമനിർമ്മാണ സഭയാക്കി; 13 ഉദ്യോഗസ്ഥന്മാരും 11 അനുദ്യോഗസ്ഥന്മാരും. അനുദ്യോഗസ്ഥന്മാരിൽ എട്ടുപേരെ പ്രജാസഭ തെരഞ്ഞെടുക്കാൻ വ്യവസ്ഥ ചെയ്തിരുന്നു.

മലയാളി മെമ്മോറിയലിന് കാര്യമായ ഫലമുണ്ടായില്ലെങ്കിലും അതിന്റെ പ്രധാന സൂത്രധാരകനായ ജി.പി.പിള്ള തിരുവനന്തപുരം കോളജിൽ നിന്ന് നാടുകടത്തപ്പെട്ടശേഷം മദ്രാസിലെ മെയിൽ, [[മദ്രാസ് സ്റ്റാൻഡേർഡ്|മദ്രാസ് സ്റ്റാൻഡേർഡ്]] എന്നീ പത്രങ്ങളിലൂടെ സർക്കാരിന്റേയും സർക്കാരുദ്യോഗസ്ഥന്മാരുടേയും ദുർനടപടികളെ കഠിനമായി വിമർശിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. 1903-ൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണത്തിനുശേഷം ഈ പാത പിന്തുടർന്നത് കെ.രാമകൃഷ്ണപിള്ളയായിരുന്നു. കേരളപഞ്ചിക, കേരളദർപ്പണം, മലയാളി എന്നീ പത്രങ്ങളിലൂടെയും ഒടുവിൽ സ്വദേശാഭിമാനി എന്ന ജനപ്രീതി നേടിയ പത്രത്തിലൂടെയും സർക്കാരിന്റെ ചെയ്തികളെ നിശിതമായി വിമർശിച്ചു. പാറപ്പുറം എന്ന നോവലിലൂടെ മഹാരാജാവിന്റെ ദുർനടപടികളും പരസ്യപ്പെടുത്തി. ഒടുവിൽ ദിവാൻ രാജഗോപാലാചാരിക്ക് അപകീർത്തികരമായ ലേഖനം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചതിന് പത്രം നിരോധിക്കപ്പെടുകയും 'സ്വദേശാഭിമാനി രാമകൃഷ്ണപിള്ള' 1911-ൽ നാടുകടത്തപ്പെടുകയും ചെയ്തു.

പൗരസമത്വവാദമായിരുന്നു മറ്റൊരു പ്രക്ഷോഭത്തിനു കാരണം. സവർണേതരരായ ഹിന്ദുക്കളും ക്രിസ്ത്യൻ, മുസ്ലീം സമുദായങ്ങളുമായിരുന്നു അതിനുപിന്നിൽ. ഈഴവർക്കും മറ്റു പിന്നോക്ക ജാതിക്കാർക്കും സർക്കാർ സർവീസിൽ ജോലി നൽകിയിരുന്നില്ല. ദേവസ്വം, റവന്യൂ ഡിപ്പാർട്ടുമെന്റിന്റെ കീഴിലായിരുന്ന ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഈ സമുദായക്കാർക്കു പ്രവേശനമില്ലായിരുന്നു. ഇതിനെതിരായി ടി.കെ.മാധവൻ, ഈ.ജെ. ജോൺ മുതലായവരുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള പൌരാവകാശലീഗ് സർക്കാരിനു നൽകിയ മെമ്മോറാണ്ടത്തിന്റെ ഫലമായി 1922-ൽ റവന്യൂവകുപ്പിൽ നിന്ന് ദേവസ്വം വേർപ്പെടുത്തി പ്രത്യേകം ഡിപ്പാർട്ടുമെന്റുണ്ടാക്കി. അങ്ങനെ റവന്യൂ ഡിപ്പാർട്ടുമെന്റിൽ ഈ സമുദായങ്ങൾക്കു സേവനമനുഷ്ഠിക്കാമെന്നായി.

ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിന്റെ ചുവടുപിടിച്ച് 1919-ൽ തിരുവിതാംകൂറിലും ഒരു കോൺഗ്രസ്സ് കമ്മിറ്റി രൂപംകൊണ്ടു. 1922-ൽ ദിവാൻ രാഘവയ്യ സ്കൂളുകളിൽ ഫീസ് വർദ്ധിപ്പിച്ചതിനെതിരെ വിദ്യാർഥികൾ പ്രക്ഷോഭത്തിലേക്കു നീങ്ങി. എന്നാൽ പ്രക്ഷോഭം അടിച്ചമർത്തപ്പെട്ടു.

ശ്രീനാരായണ ഗുരുവിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന സാമൂഹിക പരിഷ്ക്കരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ കേരള നവോത്ഥാനത്തിനുതന്നെ കാരണമായി. 1888-ൽ ഗുരു നടത്തിയ അരുവിപ്പുറം ശിവപ്രതിഷ്ഠയും അതേത്തുടർന്നുണ്ടായ ശ്രീനാരായണ ധർമ പരിപാലന (എസ്.എൻ.ഡി.പി.) യോഗത്തിന്റെ സ്ഥാപനവും (1903) തിരുവിതാംകൂറിൽ മാത്രമല്ല കൊച്ചിയിലും മലബാറിലും സാമൂഹികരംഗത്ത് ചലനങ്ങളുണ്ടാക്കി. എസ്.എൻ.ഡി.പി. യോഗത്തിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നായർ സർവീസ് സൊസൈറ്റിയുടെ സ്ഥാപനത്തിനും പ്രചോദനമായി (1914). അയ്യങ്കാളിയുടെ സാധുജന പരിപാലന സംഘവും (1905) വക്കം മൗലവിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന പ്രവർത്തനങ്ങളും ജനജീവിതത്തിൽ പുത്തൻ ഉണർവും പുതുജീവനും പരിവർത്തനങ്ങളുമുണ്ടാക്കി.
അയ്യങ്കാളി

1924-ൽ ശ്രീമൂലം തിരുനാൾ മഹാരാജാവ് അന്തരിച്ചു. കിരീടാവകാശിയായ ശ്രീ ചിത്തിരതിരുനാളിന് (ഭ.കാ. 1931-49) പ്രായപൂർത്തിയാവാതിരുന്നതിനാൽ റാണി സേതുലക്ഷ്മീ ബായി റീജന്റായി ഭരണമേറ്റു.}}

== ചിത്രശാല ==
&lt;gallery&gt;
File:Raja Ravi Varma, Maharaja Moolam Thirunal Rama Varma.jpg|[[രാജാ രവിവർമ്മ]] വരച്ച ശ്രീമൂലം തിരുനാൾ ചിത്രം
File:ശ്രീമൂലരാജവിജയം 5 MoolamThirunalMarthandavarma.jpg|ശ്രീ മൂലം തിരുനാൾ
&lt;/gallery&gt;

== അവലംബം ==
{{reflist}}

{{wikisource|ശ്രീമൂലരാജവിജയം}}
{{സർവവിജ്ഞാനകോശം|തിരുവിതാംകൂർ}}

{{start}}
{{s-hou|[[Kulasekhara|Kulasekhara Dynasty]]||25 September 1857||7 March 1924}}
{{s-reg|}}
{{s-bef|before=[[Visakham Thirunal]]}}
{{s-ttl|title=[[Kingdom of Travancore|Maharaja of Travancore]]|years=1885-1924}}
{{s-aft|after=[[Chithira Thirunal]]}}

[[വർഗ്ഗം:തിരുവിതാംകൂറിന്റെ രാജാക്കന്മാർ]]
[[വർഗ്ഗം:1857-ൽ ജനിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>di5j7jvk81h3punwiwqvewh1ypyev0p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Koodali</title>
    <ns>0</ns>
    <id>127338</id>
    <revision>
      <id>4661039</id>
      <parentid>799606</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T11:35:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <comment>താൾ ശൂന്യമാക്കി</comment>
      <origin>4661039</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4661040</id>
      <parentid>4661039</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T11:42:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4661040</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3074" sha1="n8m6ioqus2azgknffnlmrl15zx2mta6" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name                    = കൂടാളി
| native_name             = 
| native_name_lang        = 
| other_name              = 
| nickname                = 
| settlement_type         = [[Census Town]]
| image_skyline           = 
| image_alt               = 
| image_caption           = 
| pushpin_map             = India Kerala#India
| pushpin_label_position  = right
| pushpin_map_alt         = 
| pushpin_map_caption     = Location in Kerala, India
| coordinates             = {{coord|11.9223|N|75.4798|E|display=inline,title}}
| subdivision_type        = Country
| subdivision_name        = {{flag|ഇന്ത്യ}}
| subdivision_type1       = [[States and territories of India|State]]
| subdivision_name1       = [[കേരളം]]
| subdivision_type2       = [[List of districts of India|District]]
| subdivision_name2       = [[Kannur district|കണ്ണൂർ]]
| subdivision_type3       = [[Taluks of Kerala|Taluk]]
| subdivision_name3       = [[തലശേരി]]
| established_title       = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date        = 
| founder                 = 
| named_for               = 
| government_type         = [[Panchayati raj (India)]] 
| governing_body          = കൂടാളി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്
| unit_pref               = Metric
| area_footnotes          = 
| area_rank               = 
| area_total_km2          = 16.85
| elevation_footnotes     = 
| elevation_m             = 
| population_total        = 15,236
| population_as_of        = 2011
| population_rank         = 
| population_density_km2  = auto
| population_demonym      = 
| population_footnotes    = 
| demographics_type1      = Languages
| demographics1_title1    = Official
| demographics1_info1     = [[Malayalam language|മലയാളം]], ഇംഗ്ലീഷ്
| timezone1               = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1             = +5:30
| postal_code_type        = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code             = 670592
| registration_plate      = കെ.എൽ.- 13/58
| blank1_name_sec1        = [[Lok Sabha]] constituency
| blank1_info_sec1        = കണ്ണൂർ
| website                 = 
| iso_code                = [[ISO 3166-2:IN|IN-KL]]
| footnotes               =  
}}

കേരളത്തിലെ കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ തലശ്ശേരി താലൂക്കിലെ ഒരു ഗ്രാമമാണ് കൂടാളി. കണ്ണൂർ നഗരത്തിൽ നിന്ന് 15.5 കിലോമീറ്റർ (9.6 മൈൽ) കിഴക്കായി കണ്ണൂർ-മട്ടന്നൂർ റോഡിലാണ് കൂടാളി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.citypopulation.de/en/india/kerala/|title=Kerala (India): Districts, Cities and Towns - Population Statistics, Charts and Map}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://lsgkerala.gov.in/electionupdates/deStatusLB.php?distID=13|title=DE Status}}&lt;/ref&gt;

== അവലംബങ്ങൾ ==</text>
      <sha1>n8m6ioqus2azgknffnlmrl15zx2mta6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>136962</id>
    <revision>
      <id>4660971</id>
      <parentid>4658641</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T03:55:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <comment>/* 2025 തദ്ദേശ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലങ്ങൾ */</comment>
      <origin>4660971</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13947" sha1="fatacnulcp64x1w7bm0kw6odqu7dbmd" xml:space="preserve">{{Infobox LSG/Wikidata}}
{{prettyurl|Kanjirappally Gramapanchayat}}
[[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]] ജില്ലയിൽ [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി താലൂക്ക്|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി താലൂക്കിൽ]] കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി ബ്ളോക്കിൽ, [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി]], കൂവപ്പള്ളി വില്ലേജുകൾ ഉൾപ്പെടുന്ന ഗ്രാമപഞ്ചായത്താണ് 52.47 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തീർണ്ണമുള്ള '''കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്'''. ഈ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് 1958-ലാണ് രൂപീകൃതമായത്.

==അതിരുകൾ==
*തെക്ക്‌ - [[എരുമേലി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|എരുമേലി പഞ്ചായത്ത്]]
*വടക്ക് – [[എലിക്കുളം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|എലിക്കുളം]], [[തിടനാട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തിടനാട്]] പഞ്ചായത്തുകൾ
*കിഴക്ക് - [[പാറത്തോട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|പാറത്തോട്]], [[മുണ്ടക്കയം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|മുണ്ടക്കയം]] പഞ്ചായത്തുകൾ
*പടിഞ്ഞാറ് - [[എരുമേലി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|എരുമേലി]], [[ചിറക്കടവ് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ചിറക്കടവ്]], [[എലിക്കുളം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|എലിക്കുളം]] പഞ്ചായത്തുകൾ

== വാർഡുകൾ==
കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി ഗ്രാമ പഞ്ചായത്തിലുൾപ്പെടുന്ന വാർഡുകൾ ഇവയാണ് &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://lsgkerala.gov.in/pages/electiondetails.php?intID=5&amp;ID=568&amp;ln=ml|title=കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി  ഗ്രാമ പഞ്ചായത്ത്, കോട്ടയം ജില്ല|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=Local Self Government Department, State Government of Kerala, India}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

# മാഞ്ഞൂക്കുളം
#  [[കപ്പാട്]]
#  വണ്ടൻപുറം
#  മഞ്ഞപ്പള്ളി
# [[ആനക്കല്ല്]]
#  കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി ടൗൺ
#  തോട്ടുമുഖം
#  കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി പേട്ട
# വട്ടകപ്പാറ
#  പൂതക്കുഴി
#  കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി സൗത്ത്
# പട്ടിമറ്റം
# പനച്ചേപ്പള്ളി
# [[കൂവപ്പള്ളി]]
# [[കൊരട്ടി, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി|കൊരട്ടി]]
#  മണങ്ങല്ലൂർ
# [[വിഴിക്കത്തോട്‌|വിഴിക്കിത്തോട്]]
#  ഞള്ളമറ്റം
#  അഞ്ചിലിപ്പ
#  മണ്ണാറക്കയം
# പഞ്ചായത്ത് ഓഫീസ് വാർഡ്
# കടമപ്പുഴ
#  മാനിടുംകുഴി
# [[തമ്പലക്കാട്]]

== 2025 തദ്ദേശ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലങ്ങൾ ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!വാർഡ്
!വാർഡിന്റെ പേര്
!മുന്നണി
!ജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി
!വോട്ട്
!തൊട്ടടുത്ത എതിർ സ്ഥാനാർത്ഥി
!വോട്ട്
!കുറിപ്പുകൾ
|-
| valign=&quot;top&quot; |001
| valign=&quot;top&quot; |മാഞ്ഞൂക്കുളം
| style=&quot;background:#0096FF;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
| valign=&quot;top&quot; |മനോജ് ജോസഫ് പൂവത്താനിക്കുന്നേൽ
| valign=&quot;top&quot; |'''568'''
| valign=&quot;top&quot; |റാണി ടോമി
| valign=&quot;top&quot; |473
|സി.പി.എം.
|-
| valign=&quot;top&quot; |002
| valign=&quot;top&quot; |[[കപ്പാട്]]
| style=&quot;background:#0096FF;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
| valign=&quot;top&quot; |ജേക്കബ് ജോസ് 
| valign=&quot;top&quot; |'''530'''
| valign=&quot;top&quot; |തോമസ് (ജോയി നെല്ലിയാനി)
| valign=&quot;top&quot; |337
|കേ.കോൺഗ്രസ് (എം.)
|-
| valign=&quot;top&quot; |003
| valign=&quot;top&quot; |വണ്ടൻപുറം
| style=&quot;background:Orange;&quot;|എൻ.ഡി.എ.
| valign=&quot;top&quot; |അമ്പിളി ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ
| valign=&quot;top&quot; |'''830'''
| valign=&quot;top&quot; |വി എൻ രാജേഷ്
| valign=&quot;top&quot; |440
|സി.പി.എം.
|-
| valign=&quot;top&quot; |004
| valign=&quot;top&quot; |മഞ്ഞപ്പള്ളി
| style=&quot;background:#0096FF;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
| valign=&quot;top&quot; |രഞ്ചുമോൾ രാജേന്ദ്രൻ
| valign=&quot;top&quot; |'''501'''
| valign=&quot;top&quot; |സന്ധ്യ സദാശിവൻ (സന്ധ്യ സുധീഷ്)
| valign=&quot;top&quot; |428
|സി.പി.എം.
|-
| valign=&quot;top&quot; |005
| valign=&quot;top&quot; |[[ആനക്കല്ല്]]
| style=&quot;background:#0096FF;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
| valign=&quot;top&quot; |കൊച്ചുറാണി
| valign=&quot;top&quot; |'''477'''
| valign=&quot;top&quot; |സൂബി സെബാസ്റ്റ്യൻ
| valign=&quot;top&quot; |254
|കേ.കോൺഗ്രസ് (എം)
|-
| valign=&quot;top&quot; |006
| valign=&quot;top&quot; |കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി ടൗൺ
| style=&quot;background:#0096FF;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
| valign=&quot;top&quot; |സുനി ജോസഫ് 
| valign=&quot;top&quot; |'''496'''
| valign=&quot;top&quot; |ബീനാ ജോബി കേളിയംപറമ്പിൽ
| valign=&quot;top&quot; |454
|എൻ.സി.പി. (SCP)
|-
| valign=&quot;top&quot; |007
| valign=&quot;top&quot; |തോട്ടുമുഖം
| valign=&quot;top&quot; |മറ്റുള്ളവർ
| valign=&quot;top&quot; |സുബിൻസലീം
| valign=&quot;top&quot; |'''776'''
| valign=&quot;top&quot; |സജിമോൻ
| valign=&quot;top&quot; |288
|സ്വത.
|-
| valign=&quot;top&quot; |008
| valign=&quot;top&quot; |കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി പേട്ട
| style=&quot;background:#0096FF;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
| valign=&quot;top&quot; |അഡ്വ.സുനിൽ തേനംമാക്കൽ
| valign=&quot;top&quot; |'''699'''
| valign=&quot;top&quot; |ബി. ആർ അൻഷാദ്
| valign=&quot;top&quot; |601
|സി.പി.എം.
|-
| valign=&quot;top&quot; |009
| valign=&quot;top&quot; |വട്ടകപ്പാറ
| style=&quot;background:red;&quot;| എൽ.ഡി.എഫ്.
| valign=&quot;top&quot; |സുമി ഇസ്മയിൽ 
| valign=&quot;top&quot; |'''740'''
| valign=&quot;top&quot; |സിൻഷാ അഷ്‌റഫ്
| valign=&quot;top&quot; |472
|മുസ്ലിം ലീഗ്
|-
| valign=&quot;top&quot; |010
| valign=&quot;top&quot; |പൂതക്കുഴി
| valign=&quot;top&quot; |മറ്റുള്ളവർ
| valign=&quot;top&quot; |സുറുമി കെ എ
| valign=&quot;top&quot; |'''605'''
| valign=&quot;top&quot; |ആസിയാ ബഷീർ
| valign=&quot;top&quot; |419
|സ്വത.
|-
| valign=&quot;top&quot; |011
| valign=&quot;top&quot; |കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി സൗത്ത്
| style=&quot;background:#0096FF;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
| valign=&quot;top&quot; |സയന ഷാമോൻ
| valign=&quot;top&quot; |'''748'''
| valign=&quot;top&quot; |ഷക്കീലാ നസീർ
| valign=&quot;top&quot; |557
|സി.പി.എം.
|-
| valign=&quot;top&quot; |012
| valign=&quot;top&quot; |പട്ടിമറ്റം
| style=&quot;background:red;&quot;| എൽ.ഡി.എഫ്.
| valign=&quot;top&quot; |ജിനു ചെറിയാൻ
| valign=&quot;top&quot; |'''627'''
| valign=&quot;top&quot; |റസിലി തേനംമ്മാക്കൽ
| valign=&quot;top&quot; |358
|കോൺഗ്രസ്
|-
| valign=&quot;top&quot; |013
| valign=&quot;top&quot; |പനച്ചേപ്പള്ളി
| style=&quot;background:red;&quot;| എൽ.ഡി.എഫ്.
| valign=&quot;top&quot; |അജി കെ സി
| valign=&quot;top&quot; |'''645'''
| valign=&quot;top&quot; |ഷിനാസ് കെ എസ്
| valign=&quot;top&quot; |380
|കോൺഗ്രസ്
|-
| valign=&quot;top&quot; |014
| valign=&quot;top&quot; |[[കൂവപ്പള്ളി]]
| style=&quot;background:#0096FF;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
| valign=&quot;top&quot; |ജോസഫ് സെബാസ്റ്റ്യൻ 
| valign=&quot;top&quot; |'''466'''
| valign=&quot;top&quot; |എം. എസ് സാബു
| valign=&quot;top&quot; |399
|സി.പി.എം.
|-
| valign=&quot;top&quot; |015
| valign=&quot;top&quot; |[[കൊരട്ടി, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി|കൊരട്ടി]]
| style=&quot;background:red;&quot;| എൽ.ഡി.എഫ്.
| valign=&quot;top&quot; |സജിൻ വി. വട്ടപ്പള്ളിൽ
| valign=&quot;top&quot; |'''518'''
| valign=&quot;top&quot; |സജിമോൻ ചെറിയാൻ
| valign=&quot;top&quot; |186
|ട്വന്റി20
|-
| valign=&quot;top&quot; |016
| valign=&quot;top&quot; |മണങ്ങല്ലൂർ
| style=&quot;background:#0096FF;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
| valign=&quot;top&quot; |സബിത
| valign=&quot;top&quot; |'''389'''
| valign=&quot;top&quot; |ആശ എബ്രഹാം
| valign=&quot;top&quot; |329
|കേ.കോൺഗ്രസ് (എം.)
|-
| valign=&quot;top&quot; |017
| valign=&quot;top&quot; |[[വിഴിക്കത്തോട്‌|വിഴിക്കിത്തോട്]]
| style=&quot;background:red;&quot;| എൽ.ഡി.എഫ്.
| valign=&quot;top&quot; |കെ.ആർ തങ്കപ്പൻ
| valign=&quot;top&quot; |'''498'''
| valign=&quot;top&quot; |എം.ജി. സാബു
| valign=&quot;top&quot; |407
|കോൺഗ്രസ്
|-
| valign=&quot;top&quot; |018
| valign=&quot;top&quot; |ഞള്ളമറ്റം
| style=&quot;background:red;&quot;| എൽ.ഡി.എഫ്.
| valign=&quot;top&quot; |തോമസ് (റിജോ വാളാന്തറ)
| valign=&quot;top&quot; |'''441'''
| valign=&quot;top&quot; |രാധിക റ്റി ആർ
| valign=&quot;top&quot; |305
|ബി.ജെ.പി.
|-
| valign=&quot;top&quot; |019
| valign=&quot;top&quot; |അഞ്ചിലിപ്പ
| style=&quot;background:#0096FF;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
| valign=&quot;top&quot; |ആനിയമ്മ ജോയി കിഴക്കേതലയ്ക്കൽ
| valign=&quot;top&quot; |'''421'''
| valign=&quot;top&quot; |ലൂസിയമ്മ സെബാസ്റ്റ്യൻ
| valign=&quot;top&quot; |340
|സ്വത.
|-
| valign=&quot;top&quot; |020
| valign=&quot;top&quot; |മണ്ണാറക്കയം
| valign=&quot;top&quot; |മറ്റുള്ളവർ
| valign=&quot;top&quot; |ജാസ്മിൻ മാത്യു
| valign=&quot;top&quot; |'''384'''
| valign=&quot;top&quot; |സന്ധ്യാ വിൽസൺ. 
| valign=&quot;top&quot; |322
|കോൺഗ്രസ്
|-
| valign=&quot;top&quot; |021
| valign=&quot;top&quot; |പഞ്ചായത്ത് ഓഫീസ് വാർഡ്
| style=&quot;background:#0096FF;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
| valign=&quot;top&quot; |ജോയി മുണ്ടാമ്പള്ളി
| valign=&quot;top&quot; |'''410'''
| valign=&quot;top&quot; |ജോഷി തോമസ് 
| valign=&quot;top&quot; |262
|സ്വത.
|-
| valign=&quot;top&quot; |022
| valign=&quot;top&quot; |കടമപ്പുഴ
| style=&quot;background:red;&quot;| എൽ.ഡി.എഫ്.
| valign=&quot;top&quot; |മഞ്ജു മാത്യു
| valign=&quot;top&quot; |'''427'''
| valign=&quot;top&quot; |സഫീന (മരിയ ഡൊമിനിക്ക്)
| valign=&quot;top&quot; |355
|കോൺഗ്രസ്
|-
| valign=&quot;top&quot; |023
| valign=&quot;top&quot; |മാനിടുംകുഴി
| valign=&quot;top&quot; |മറ്റുള്ളവർ
| valign=&quot;top&quot; |ബിജോമോൾബാബു
| valign=&quot;top&quot; |'''415'''
| valign=&quot;top&quot; |സോഫിയാമ്മ
| valign=&quot;top&quot; |320
|കോൺഗ്രസ്
|-
| valign=&quot;top&quot; |024
| valign=&quot;top&quot; |[[തമ്പലക്കാട്]]
| style=&quot;background:#0096FF;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
| valign=&quot;top&quot; |സിൽവി അനിൽ ഉറുമ്പടയിൽ
| valign=&quot;top&quot; |'''488'''
| valign=&quot;top&quot; |കുഞ്ഞുമോൾ ജോസ്
| valign=&quot;top&quot; |359
|സ്വത
|}


==സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
| ജില്ല 
| കോട്ടയം
|-
| ബ്ലോക്ക് 	
| കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി
|-
| വിസ്തീര്ണ്ണം  
|52.47 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ
|-
| ജനസംഖ്യ 
|37,017
|-
| പുരുഷന്മാർ 
|18,756
|-
| സ്ത്രീകൾ 	
|18,261
|-
| ജനസാന്ദ്രത 	
|324
|-
| സ്ത്രീ : പുരുഷ അനുപാതം
|974
|-
| സാക്ഷരത 
| 95%
|}

==അവലംബം==
*http://www.trend.kerala.gov.in {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190902161720/http://www.trend.kerala.gov.in/ |date=2019-09-02 }} 
*http://lsgkerala.in/kanjirappallypanchayat {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160310011942/http://lsgkerala.in/kanjirappallypanchayat/ |date=2016-03-10 }}
*Census data 2001
{{Kottayam-geo-stub}}
{{ കോട്ടയം ജില്ല}}
{{reflist}}
[[വർഗ്ഗം: കോട്ടയം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ]]
{{ കോട്ടയം ജില്ലയിലെ ഭരണസംവിധാനം}}
{{കോട്ടയം ജില്ല}}</text>
      <sha1>fatacnulcp64x1w7bm0kw6odqu7dbmd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660974</id>
      <parentid>4660971</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T03:58:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <comment>/* 2025 തദ്ദേശ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലങ്ങൾ */</comment>
      <origin>4660974</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13928" sha1="bdh5qwc3pzx2z910llik451h670nsas" xml:space="preserve">{{Infobox LSG/Wikidata}}
{{prettyurl|Kanjirappally Gramapanchayat}}
[[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]] ജില്ലയിൽ [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി താലൂക്ക്|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി താലൂക്കിൽ]] കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി ബ്ളോക്കിൽ, [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി]], കൂവപ്പള്ളി വില്ലേജുകൾ ഉൾപ്പെടുന്ന ഗ്രാമപഞ്ചായത്താണ് 52.47 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തീർണ്ണമുള്ള '''കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്'''. ഈ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് 1958-ലാണ് രൂപീകൃതമായത്.

==അതിരുകൾ==
*തെക്ക്‌ - [[എരുമേലി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|എരുമേലി പഞ്ചായത്ത്]]
*വടക്ക് – [[എലിക്കുളം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|എലിക്കുളം]], [[തിടനാട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തിടനാട്]] പഞ്ചായത്തുകൾ
*കിഴക്ക് - [[പാറത്തോട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|പാറത്തോട്]], [[മുണ്ടക്കയം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|മുണ്ടക്കയം]] പഞ്ചായത്തുകൾ
*പടിഞ്ഞാറ് - [[എരുമേലി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|എരുമേലി]], [[ചിറക്കടവ് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ചിറക്കടവ്]], [[എലിക്കുളം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|എലിക്കുളം]] പഞ്ചായത്തുകൾ

== വാർഡുകൾ==
കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി ഗ്രാമ പഞ്ചായത്തിലുൾപ്പെടുന്ന വാർഡുകൾ ഇവയാണ് &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://lsgkerala.gov.in/pages/electiondetails.php?intID=5&amp;ID=568&amp;ln=ml|title=കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി  ഗ്രാമ പഞ്ചായത്ത്, കോട്ടയം ജില്ല|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=Local Self Government Department, State Government of Kerala, India}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

# മാഞ്ഞൂക്കുളം
#  [[കപ്പാട്]]
#  വണ്ടൻപുറം
#  മഞ്ഞപ്പള്ളി
# [[ആനക്കല്ല്]]
#  കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി ടൗൺ
#  തോട്ടുമുഖം
#  കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി പേട്ട
# വട്ടകപ്പാറ
#  പൂതക്കുഴി
#  കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി സൗത്ത്
# പട്ടിമറ്റം
# പനച്ചേപ്പള്ളി
# [[കൂവപ്പള്ളി]]
# [[കൊരട്ടി, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി|കൊരട്ടി]]
#  മണങ്ങല്ലൂർ
# [[വിഴിക്കത്തോട്‌|വിഴിക്കിത്തോട്]]
#  ഞള്ളമറ്റം
#  അഞ്ചിലിപ്പ
#  മണ്ണാറക്കയം
# പഞ്ചായത്ത് ഓഫീസ് വാർഡ്
# കടമപ്പുഴ
#  മാനിടുംകുഴി
# [[തമ്പലക്കാട്]]

== 2025 തദ്ദേശ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലങ്ങൾ ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!വാർഡ്
!വാർഡിന്റെ പേര്
!മുന്നണി
!ജനപ്രതിനിധി
!വോട്ട്
!തൊട്ടടുത്ത എതിർ സ്ഥാനാർത്ഥി
!വോട്ട്
!കുറിപ്പുകൾ
|-
| valign=&quot;top&quot; |001
| valign=&quot;top&quot; |മാഞ്ഞൂക്കുളം
| style=&quot;background:#0096FF;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
| valign=&quot;top&quot; |മനോജ് ജോസഫ് പൂവത്താനിക്കുന്നേൽ
| valign=&quot;top&quot; |'''568'''
| valign=&quot;top&quot; |റാണി ടോമി
| valign=&quot;top&quot; |473
|സി.പി.എം.
|-
| valign=&quot;top&quot; |002
| valign=&quot;top&quot; |[[കപ്പാട്]]
| style=&quot;background:#0096FF;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
| valign=&quot;top&quot; |ജേക്കബ് ജോസ് 
| valign=&quot;top&quot; |'''530'''
| valign=&quot;top&quot; |തോമസ് (ജോയി നെല്ലിയാനി)
| valign=&quot;top&quot; |337
|കേ.കോൺഗ്രസ് (എം.)
|-
| valign=&quot;top&quot; |003
| valign=&quot;top&quot; |വണ്ടൻപുറം
| style=&quot;background:Orange;&quot;|എൻ.ഡി.എ.
| valign=&quot;top&quot; |അമ്പിളി ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ
| valign=&quot;top&quot; |'''830'''
| valign=&quot;top&quot; |വി എൻ രാജേഷ്
| valign=&quot;top&quot; |440
|സി.പി.എം.
|-
| valign=&quot;top&quot; |004
| valign=&quot;top&quot; |മഞ്ഞപ്പള്ളി
| style=&quot;background:#0096FF;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
| valign=&quot;top&quot; |രഞ്ചുമോൾ രാജേന്ദ്രൻ
| valign=&quot;top&quot; |'''501'''
| valign=&quot;top&quot; |സന്ധ്യ സദാശിവൻ (സന്ധ്യ സുധീഷ്)
| valign=&quot;top&quot; |428
|സി.പി.എം.
|-
| valign=&quot;top&quot; |005
| valign=&quot;top&quot; |[[ആനക്കല്ല്]]
| style=&quot;background:#0096FF;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
| valign=&quot;top&quot; |കൊച്ചുറാണി
| valign=&quot;top&quot; |'''477'''
| valign=&quot;top&quot; |സൂബി സെബാസ്റ്റ്യൻ
| valign=&quot;top&quot; |254
|കേ.കോൺഗ്രസ് (എം)
|-
| valign=&quot;top&quot; |006
| valign=&quot;top&quot; |കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി ടൗൺ
| style=&quot;background:#0096FF;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
| valign=&quot;top&quot; |സുനി ജോസഫ് 
| valign=&quot;top&quot; |'''496'''
| valign=&quot;top&quot; |ബീനാ ജോബി കേളിയംപറമ്പിൽ
| valign=&quot;top&quot; |454
|എൻ.സി.പി. (SCP)
|-
| valign=&quot;top&quot; |007
| valign=&quot;top&quot; |തോട്ടുമുഖം
| valign=&quot;top&quot; |മറ്റുള്ളവർ
| valign=&quot;top&quot; |സുബിൻസലീം
| valign=&quot;top&quot; |'''776'''
| valign=&quot;top&quot; |സജിമോൻ
| valign=&quot;top&quot; |288
|സ്വത.
|-
| valign=&quot;top&quot; |008
| valign=&quot;top&quot; |കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി പേട്ട
| style=&quot;background:#0096FF;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
| valign=&quot;top&quot; |അഡ്വ.സുനിൽ തേനംമാക്കൽ
| valign=&quot;top&quot; |'''699'''
| valign=&quot;top&quot; |ബി. ആർ അൻഷാദ്
| valign=&quot;top&quot; |601
|സി.പി.എം.
|-
| valign=&quot;top&quot; |009
| valign=&quot;top&quot; |വട്ടകപ്പാറ
| style=&quot;background:red;&quot;| എൽ.ഡി.എഫ്.
| valign=&quot;top&quot; |സുമി ഇസ്മയിൽ 
| valign=&quot;top&quot; |'''740'''
| valign=&quot;top&quot; |സിൻഷാ അഷ്‌റഫ്
| valign=&quot;top&quot; |472
|മുസ്ലിം ലീഗ്
|-
| valign=&quot;top&quot; |010
| valign=&quot;top&quot; |പൂതക്കുഴി
| valign=&quot;top&quot; |മറ്റുള്ളവർ
| valign=&quot;top&quot; |സുറുമി കെ എ
| valign=&quot;top&quot; |'''605'''
| valign=&quot;top&quot; |ആസിയാ ബഷീർ
| valign=&quot;top&quot; |419
|സ്വത.
|-
| valign=&quot;top&quot; |011
| valign=&quot;top&quot; |കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി സൗത്ത്
| style=&quot;background:#0096FF;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
| valign=&quot;top&quot; |സയന ഷാമോൻ
| valign=&quot;top&quot; |'''748'''
| valign=&quot;top&quot; |ഷക്കീലാ നസീർ
| valign=&quot;top&quot; |557
|സി.പി.എം.
|-
| valign=&quot;top&quot; |012
| valign=&quot;top&quot; |പട്ടിമറ്റം
| style=&quot;background:red;&quot;| എൽ.ഡി.എഫ്.
| valign=&quot;top&quot; |ജിനു ചെറിയാൻ
| valign=&quot;top&quot; |'''627'''
| valign=&quot;top&quot; |റസിലി തേനംമ്മാക്കൽ
| valign=&quot;top&quot; |358
|കോൺഗ്രസ്
|-
| valign=&quot;top&quot; |013
| valign=&quot;top&quot; |പനച്ചേപ്പള്ളി
| style=&quot;background:red;&quot;| എൽ.ഡി.എഫ്.
| valign=&quot;top&quot; |അജി കെ സി
| valign=&quot;top&quot; |'''645'''
| valign=&quot;top&quot; |ഷിനാസ് കെ എസ്
| valign=&quot;top&quot; |380
|കോൺഗ്രസ്
|-
| valign=&quot;top&quot; |014
| valign=&quot;top&quot; |[[കൂവപ്പള്ളി]]
| style=&quot;background:#0096FF;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
| valign=&quot;top&quot; |ജോസഫ് സെബാസ്റ്റ്യൻ 
| valign=&quot;top&quot; |'''466'''
| valign=&quot;top&quot; |എം. എസ് സാബു
| valign=&quot;top&quot; |399
|സി.പി.എം.
|-
| valign=&quot;top&quot; |015
| valign=&quot;top&quot; |[[കൊരട്ടി, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി|കൊരട്ടി]]
| style=&quot;background:red;&quot;| എൽ.ഡി.എഫ്.
| valign=&quot;top&quot; |സജിൻ വി. വട്ടപ്പള്ളിൽ
| valign=&quot;top&quot; |'''518'''
| valign=&quot;top&quot; |സജിമോൻ ചെറിയാൻ
| valign=&quot;top&quot; |186
|ട്വന്റി20
|-
| valign=&quot;top&quot; |016
| valign=&quot;top&quot; |മണങ്ങല്ലൂർ
| style=&quot;background:#0096FF;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
| valign=&quot;top&quot; |സബിത
| valign=&quot;top&quot; |'''389'''
| valign=&quot;top&quot; |ആശ എബ്രഹാം
| valign=&quot;top&quot; |329
|കേ.കോൺഗ്രസ് (എം.)
|-
| valign=&quot;top&quot; |017
| valign=&quot;top&quot; |[[വിഴിക്കത്തോട്‌|വിഴിക്കിത്തോട്]]
| style=&quot;background:red;&quot;| എൽ.ഡി.എഫ്.
| valign=&quot;top&quot; |കെ.ആർ തങ്കപ്പൻ
| valign=&quot;top&quot; |'''498'''
| valign=&quot;top&quot; |എം.ജി. സാബു
| valign=&quot;top&quot; |407
|കോൺഗ്രസ്
|-
| valign=&quot;top&quot; |018
| valign=&quot;top&quot; |ഞള്ളമറ്റം
| style=&quot;background:red;&quot;| എൽ.ഡി.എഫ്.
| valign=&quot;top&quot; |തോമസ് (റിജോ വാളാന്തറ)
| valign=&quot;top&quot; |'''441'''
| valign=&quot;top&quot; |രാധിക റ്റി ആർ
| valign=&quot;top&quot; |305
|ബി.ജെ.പി.
|-
| valign=&quot;top&quot; |019
| valign=&quot;top&quot; |അഞ്ചിലിപ്പ
| style=&quot;background:#0096FF;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
| valign=&quot;top&quot; |ആനിയമ്മ ജോയി കിഴക്കേതലയ്ക്കൽ
| valign=&quot;top&quot; |'''421'''
| valign=&quot;top&quot; |ലൂസിയമ്മ സെബാസ്റ്റ്യൻ
| valign=&quot;top&quot; |340
|സ്വത.
|-
| valign=&quot;top&quot; |020
| valign=&quot;top&quot; |മണ്ണാറക്കയം
| valign=&quot;top&quot; |മറ്റുള്ളവർ
| valign=&quot;top&quot; |ജാസ്മിൻ മാത്യു
| valign=&quot;top&quot; |'''384'''
| valign=&quot;top&quot; |സന്ധ്യാ വിൽസൺ. 
| valign=&quot;top&quot; |322
|കോൺഗ്രസ്
|-
| valign=&quot;top&quot; |021
| valign=&quot;top&quot; |പഞ്ചായത്ത് ഓഫീസ് വാർഡ്
| style=&quot;background:#0096FF;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
| valign=&quot;top&quot; |ജോയി മുണ്ടാമ്പള്ളി
| valign=&quot;top&quot; |'''410'''
| valign=&quot;top&quot; |ജോഷി തോമസ് 
| valign=&quot;top&quot; |262
|സ്വത.
|-
| valign=&quot;top&quot; |022
| valign=&quot;top&quot; |കടമപ്പുഴ
| style=&quot;background:red;&quot;| എൽ.ഡി.എഫ്.
| valign=&quot;top&quot; |മഞ്ജു മാത്യു
| valign=&quot;top&quot; |'''427'''
| valign=&quot;top&quot; |സഫീന (മരിയ ഡൊമിനിക്ക്)
| valign=&quot;top&quot; |355
|കോൺഗ്രസ്
|-
| valign=&quot;top&quot; |023
| valign=&quot;top&quot; |മാനിടുംകുഴി
| valign=&quot;top&quot; |മറ്റുള്ളവർ
| valign=&quot;top&quot; |ബിജോമോൾബാബു
| valign=&quot;top&quot; |'''415'''
| valign=&quot;top&quot; |സോഫിയാമ്മ
| valign=&quot;top&quot; |320
|കോൺഗ്രസ്
|-
| valign=&quot;top&quot; |024
| valign=&quot;top&quot; |[[തമ്പലക്കാട്]]
| style=&quot;background:#0096FF;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
| valign=&quot;top&quot; |സിൽവി അനിൽ ഉറുമ്പടയിൽ
| valign=&quot;top&quot; |'''488'''
| valign=&quot;top&quot; |കുഞ്ഞുമോൾ ജോസ്
| valign=&quot;top&quot; |359
|സ്വത
|}


==സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
| ജില്ല 
| കോട്ടയം
|-
| ബ്ലോക്ക് 	
| കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി
|-
| വിസ്തീര്ണ്ണം  
|52.47 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ
|-
| ജനസംഖ്യ 
|37,017
|-
| പുരുഷന്മാർ 
|18,756
|-
| സ്ത്രീകൾ 	
|18,261
|-
| ജനസാന്ദ്രത 	
|324
|-
| സ്ത്രീ : പുരുഷ അനുപാതം
|974
|-
| സാക്ഷരത 
| 95%
|}

==അവലംബം==
*http://www.trend.kerala.gov.in {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190902161720/http://www.trend.kerala.gov.in/ |date=2019-09-02 }} 
*http://lsgkerala.in/kanjirappallypanchayat {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160310011942/http://lsgkerala.in/kanjirappallypanchayat/ |date=2016-03-10 }}
*Census data 2001
{{Kottayam-geo-stub}}
{{ കോട്ടയം ജില്ല}}
{{reflist}}
[[വർഗ്ഗം: കോട്ടയം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ]]
{{ കോട്ടയം ജില്ലയിലെ ഭരണസംവിധാനം}}
{{കോട്ടയം ജില്ല}}</text>
      <sha1>bdh5qwc3pzx2z910llik451h670nsas</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660978</id>
      <parentid>4660974</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T04:10:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <comment>/* 2025 തദ്ദേശ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലങ്ങൾ */</comment>
      <origin>4660978</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14863" sha1="pah84c3chmax5dk0y2o8aei5jzuxwsf" xml:space="preserve">{{Infobox LSG/Wikidata}}
{{prettyurl|Kanjirappally Gramapanchayat}}
[[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]] ജില്ലയിൽ [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി താലൂക്ക്|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി താലൂക്കിൽ]] കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി ബ്ളോക്കിൽ, [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി]], [[കൂവപ്പള്ളി]] വില്ലേജുകൾ ഉൾപ്പെടുന്ന ഗ്രാമപഞ്ചായത്താണ് 52.47 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തീർണ്ണമുള്ള '''കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്'''. ഈ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് 1958-ലാണ് രൂപീകൃതമായത്.

==അതിരുകൾ==
*തെക്ക്‌ - [[എരുമേലി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|എരുമേലി പഞ്ചായത്ത്]]
*വടക്ക് – [[എലിക്കുളം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|എലിക്കുളം]], [[തിടനാട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തിടനാട്]] പഞ്ചായത്തുകൾ
*കിഴക്ക് - [[പാറത്തോട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|പാറത്തോട്]], [[മുണ്ടക്കയം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|മുണ്ടക്കയം]] പഞ്ചായത്തുകൾ
*പടിഞ്ഞാറ് - [[എരുമേലി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|എരുമേലി]], [[ചിറക്കടവ് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ചിറക്കടവ്]], [[എലിക്കുളം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|എലിക്കുളം]] പഞ്ചായത്തുകൾ

== വാർഡുകൾ==
കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി ഗ്രാമ പഞ്ചായത്തിലുൾപ്പെടുന്ന വാർഡുകൾ ഇവയാണ് &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://lsgkerala.gov.in/pages/electiondetails.php?intID=5&amp;ID=568&amp;ln=ml|title=കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി  ഗ്രാമ പഞ്ചായത്ത്, കോട്ടയം ജില്ല|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=Local Self Government Department, State Government of Kerala, India}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

# മാഞ്ഞൂക്കുളം
#  [[കപ്പാട്]]
#  വണ്ടൻപുറം
#  മഞ്ഞപ്പള്ളി
# [[ആനക്കല്ല്]]
#  കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി ടൗൺ
#  തോട്ടുമുഖം
#  കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി പേട്ട
# വട്ടകപ്പാറ
#  പൂതക്കുഴി
#  കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി സൗത്ത്
# പട്ടിമറ്റം
# പനച്ചേപ്പള്ളി
# [[കൂവപ്പള്ളി]]
# [[കൊരട്ടി, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി|കൊരട്ടി]]
#  മണങ്ങല്ലൂർ
# [[വിഴിക്കത്തോട്‌|വിഴിക്കിത്തോട്]]
#  ഞള്ളമറ്റം
#  അഞ്ചിലിപ്പ
#  മണ്ണാറക്കയം
# പഞ്ചായത്ത് ഓഫീസ് വാർഡ്
# കടമപ്പുഴ
#  മാനിടുംകുഴി
# [[തമ്പലക്കാട്]]

== 2025 തദ്ദേശ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലങ്ങൾ ==
താഴെ കൊടുത്തിരിക്കുന്ന ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് വാർഡ് അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള വിജയികളെ പ്രാദേശിക തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലങ്ങളുടെ ഔദ്യോഗിക വെബ് സൈറ്റിൽ നിന്നാണ് എടുത്തിരിക്കുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://trend.sec.kerala.gov.in/|title=Local Body Election Results 2025 – Kerala|access-date=13 January 2026|publisher=State Election Commission, Kerala}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!വാർഡ്
!വാർഡിന്റെ പേര്
!ജനപ്രതിനിധി
!മുന്നണി
!പാർട്ടി
!വോട്ട്
!എതിർ സ്ഥാനാർത്ഥി
!വോട്ട്
!സംവരണം
|-
| valign=&quot;top&quot; |001
| valign=&quot;top&quot; |മാഞ്ഞൂക്കുളം
| valign=&quot;top&quot; |മനോജ് ജോസഫ് പൂവത്താനിക്കുന്നേൽ
| style=&quot;background:#0096FF;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
|
| valign=&quot;top&quot; |'''568'''
| valign=&quot;top&quot; |റാണി ടോമി (സി.പി.എം.)
| valign=&quot;top&quot; |473
|ജനറൽ
|-
| valign=&quot;top&quot; |002
| valign=&quot;top&quot; |[[കപ്പാട്]]
| valign=&quot;top&quot; |ജേക്കബ് ജോസ് 
| style=&quot;background:#0096FF;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
|
| valign=&quot;top&quot; |'''530'''
| valign=&quot;top&quot; |ജോയി നെല്ലിയാനി (കേ.കോൺ. (എം.)
| valign=&quot;top&quot; |337
|ജനറൽ
|-
| valign=&quot;top&quot; |003
| valign=&quot;top&quot; |വണ്ടൻപുറം
| valign=&quot;top&quot; |അമ്പിളി ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ
| style=&quot;background:Orange;&quot; |എൻ.ഡി.എ.
|
| valign=&quot;top&quot; |'''830'''
| valign=&quot;top&quot; |വി.എൻ. രാജേഷ് (സി.പി.എം.)
| valign=&quot;top&quot; |440
|ജനറൽ
|-
| valign=&quot;top&quot; |004
| valign=&quot;top&quot; |മഞ്ഞപ്പള്ളി
| valign=&quot;top&quot; |രഞ്ചുമോൾ രാജേന്ദ്രൻ
| style=&quot;background:#0096FF;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
|
| valign=&quot;top&quot; |'''501'''
| valign=&quot;top&quot; |സന്ധ്യ സദാശിവൻ (സി.പി.എം.)
| valign=&quot;top&quot; |428
|സ്‌ത്രീ
|-
| valign=&quot;top&quot; |005
| valign=&quot;top&quot; |[[ആനക്കല്ല്]]
| valign=&quot;top&quot; |കൊച്ചുറാണി
| style=&quot;background:#0096FF;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
|
| valign=&quot;top&quot; |'''477'''
| valign=&quot;top&quot; |സൂബി സെബാസ്റ്റ്യൻ (കേ. കോ. (എം.)
| valign=&quot;top&quot; |254
|സ്‌ത്രീ
|-
| valign=&quot;top&quot; |006
| valign=&quot;top&quot; |കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി ടൗൺ
| valign=&quot;top&quot; |സുനി ജോസഫ് 
| style=&quot;background:#0096FF;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
|
| valign=&quot;top&quot; |'''496'''
| valign=&quot;top&quot; |ബീനാ ജോബി (എൻ.സി.പി. (SCP)
| valign=&quot;top&quot; |454
|സ്‌ത്രീ
|-
| valign=&quot;top&quot; |007
| valign=&quot;top&quot; |തോട്ടുമുഖം
| valign=&quot;top&quot; |സുബിൻസലീം
| valign=&quot;top&quot; |മറ്റുള്ളവർ
|
| valign=&quot;top&quot; |'''776'''
| valign=&quot;top&quot; |സജിമോൻ (സ്വത.)
| valign=&quot;top&quot; |288
|ജനറൽ
|-
| valign=&quot;top&quot; |008
| valign=&quot;top&quot; |കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി പേട്ട
| valign=&quot;top&quot; |അഡ്വ.സുനിൽ തേനംമാക്കൽ
| style=&quot;background:#0096FF;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
|
| valign=&quot;top&quot; |'''699'''
| valign=&quot;top&quot; |ബി. ആർ അൻഷാദ് (സി.പി.എം.)
| valign=&quot;top&quot; |601
|ജനറൽ
|-
| valign=&quot;top&quot; |009
| valign=&quot;top&quot; |വട്ടകപ്പാറ
| valign=&quot;top&quot; |സുമി ഇസ്മയിൽ 
| style=&quot;background:red;&quot; | എൽ.ഡി.എഫ്.
|
| valign=&quot;top&quot; |'''740'''
| valign=&quot;top&quot; |സിൻഷാ അഷ്‌റഫ് (ലീഗ്)
| valign=&quot;top&quot; |472
|സ്‌ത്രീ
|-
| valign=&quot;top&quot; |010
| valign=&quot;top&quot; |പൂതക്കുഴി
| valign=&quot;top&quot; |സുറുമി കെ എ
| valign=&quot;top&quot; |മറ്റുള്ളവർ
|
| valign=&quot;top&quot; |'''605'''
| valign=&quot;top&quot; |ആസിയാ ബഷീർ (സ്വത.)
| valign=&quot;top&quot; |419
|സ്‌ത്രീ
|-
| valign=&quot;top&quot; |011
| valign=&quot;top&quot; |കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി സൗത്ത്
| valign=&quot;top&quot; |സയന ഷാമോൻ
| style=&quot;background:#0096FF;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
|
| valign=&quot;top&quot; |'''748'''
| valign=&quot;top&quot; |ഷക്കീലാ നസീർ (സി.പി.എം.)
| valign=&quot;top&quot; |557
|സ്‌ത്രീ
|-
| valign=&quot;top&quot; |012
| valign=&quot;top&quot; |പട്ടിമറ്റം
| valign=&quot;top&quot; |ജിനു ചെറിയാൻ
| style=&quot;background:red;&quot; | എൽ.ഡി.എഫ്.
|
| valign=&quot;top&quot; |'''627'''
| valign=&quot;top&quot; |റസിലി തേനംമ്മാക്കൽ (കോൺഗ്രസ്)
| valign=&quot;top&quot; |358
|ജനറൽ
|-
| valign=&quot;top&quot; |013
| valign=&quot;top&quot; |പനച്ചേപ്പള്ളി
| valign=&quot;top&quot; |അജി കെ.സി.
| style=&quot;background:red;&quot; | എൽ.ഡി.എഫ്.
|
| valign=&quot;top&quot; |'''645'''
| valign=&quot;top&quot; |ഷിനാസ് കെ.എസ്. (കോൺഗ്രസ്)
| valign=&quot;top&quot; |380
|ജനറൽ
|-
| valign=&quot;top&quot; |014
| valign=&quot;top&quot; |[[കൂവപ്പള്ളി]]
| valign=&quot;top&quot; |ജോസഫ് സെബാസ്റ്റ്യൻ 
| style=&quot;background:#0096FF;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
|
| valign=&quot;top&quot; |'''466'''
| valign=&quot;top&quot; |എം. എസ് സാബു (സി.പി.എം.)
| valign=&quot;top&quot; |399
|ജനറൽ
|-
| valign=&quot;top&quot; |015
| valign=&quot;top&quot; |[[കൊരട്ടി, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി|കൊരട്ടി]]
| valign=&quot;top&quot; |സജിൻ വി. വട്ടപ്പള്ളിൽ
| style=&quot;background:red;&quot; | എൽ.ഡി.എഫ്.
|
| valign=&quot;top&quot; |'''518'''
| valign=&quot;top&quot; |സജിമോൻ ചെറിയാൻ (ട്വന്റി20)
| valign=&quot;top&quot; |186
|ജനറൽ
|-
| valign=&quot;top&quot; |016
| valign=&quot;top&quot; |മണങ്ങല്ലൂർ
| valign=&quot;top&quot; |സബിത
| style=&quot;background:#0096FF;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
|
| valign=&quot;top&quot; |'''389'''
| valign=&quot;top&quot; |ആശ എബ്രഹാം (കേ. കോൺ. എം.)
| valign=&quot;top&quot; |329
|സ്‌ത്രീ
|-
| valign=&quot;top&quot; |017
| valign=&quot;top&quot; |[[വിഴിക്കത്തോട്‌|വിഴിക്കിത്തോട്]]
| valign=&quot;top&quot; |കെ.ആർ. തങ്കപ്പൻ
| style=&quot;background:red;&quot; | എൽ.ഡി.എഫ്.
|
| valign=&quot;top&quot; |'''498'''
| valign=&quot;top&quot; |എം.ജി. സാബു (കോൺഗ്രസ്)
| valign=&quot;top&quot; |407
|പട്ടികജാതി
|-
| valign=&quot;top&quot; |018
| valign=&quot;top&quot; |ഞള്ളമറ്റം
| valign=&quot;top&quot; |തോമസ് (റിജോ വാളാന്തറ)
| style=&quot;background:red;&quot; | എൽ.ഡി.എഫ്.
|
| valign=&quot;top&quot; |'''441'''
| valign=&quot;top&quot; |രാധിക ടി.ആർ. (ബി.ജെ.പി.)
| valign=&quot;top&quot; |305
|ജനറൽ
|-
| valign=&quot;top&quot; |019
| valign=&quot;top&quot; |അഞ്ചിലിപ്പ
| valign=&quot;top&quot; |ആനിയമ്മ ജോയി കിഴക്കേതലയ്ക്കൽ
| style=&quot;background:#0096FF;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
|
| valign=&quot;top&quot; |'''421'''
| valign=&quot;top&quot; |ലൂസിയമ്മ സെബാസ്റ്റ്യൻ (സ്വത.)
| valign=&quot;top&quot; |340
|സ്‌ത്രീ
|-
| valign=&quot;top&quot; |020
| valign=&quot;top&quot; |മണ്ണാറക്കയം
| valign=&quot;top&quot; |ജാസ്മിൻ മാത്യു
| valign=&quot;top&quot; |മറ്റുള്ളവർ
|
| valign=&quot;top&quot; |'''384'''
| valign=&quot;top&quot; |സന്ധ്യാ വിൽസൺ (കോൺഗ്രസ്) 
| valign=&quot;top&quot; |322
|സ്‌ത്രീ
|-
| valign=&quot;top&quot; |021
| valign=&quot;top&quot; |പഞ്ചായത്ത് ഓഫീസ് വാർഡ്
| valign=&quot;top&quot; |ജോയി മുണ്ടാമ്പള്ളി
| style=&quot;background:#0096FF;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
|
| valign=&quot;top&quot; |'''410'''
| valign=&quot;top&quot; |ജോഷി തോമസ് (സ്വത.) 
| valign=&quot;top&quot; |262
|ജനറൽ
|-
| valign=&quot;top&quot; |022
| valign=&quot;top&quot; |കടമപ്പുഴ
| valign=&quot;top&quot; |മഞ്ജു മാത്യു
| style=&quot;background:red;&quot; | എൽ.ഡി.എഫ്.
|
| valign=&quot;top&quot; |'''427'''
| valign=&quot;top&quot; |സഫീന (കോൺഗ്രസ്)
| valign=&quot;top&quot; |355
|സ്‌ത്രീ
|-
| valign=&quot;top&quot; |023
| valign=&quot;top&quot; |മാനിടുംകുഴി
| valign=&quot;top&quot; |ബിജോമോൾ ബാബു
| valign=&quot;top&quot; |മറ്റുള്ളവർ
|
| valign=&quot;top&quot; |'''415'''
| valign=&quot;top&quot; |സോഫിയാമ്മ (കോൺഗ്രസ്)
| valign=&quot;top&quot; |320
|സ്‌ത്രീ
|-
| valign=&quot;top&quot; |024
| valign=&quot;top&quot; |[[തമ്പലക്കാട്]]
| valign=&quot;top&quot; |സിൽവി അനിൽ ഉറുമ്പടയിൽ
| style=&quot;background:#0096FF;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
|
| valign=&quot;top&quot; |'''488'''
| valign=&quot;top&quot; |കുഞ്ഞുമോൾ ജോസ് (സ്വത.)
| valign=&quot;top&quot; |359
|സ്‌ത്രീ
|}

==സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
| ജില്ല 
| കോട്ടയം
|-
| ബ്ലോക്ക് 	
| കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി
|-
| വിസ്തീര്ണ്ണം  
|52.47 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ
|-
| ജനസംഖ്യ 
|37,017
|-
| പുരുഷന്മാർ 
|18,756
|-
| സ്ത്രീകൾ 	
|18,261
|-
| ജനസാന്ദ്രത 	
|324
|-
| സ്ത്രീ : പുരുഷ അനുപാതം
|974
|-
| സാക്ഷരത 
| 95%
|}

==അവലംബം==
*http://www.trend.kerala.gov.in {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190902161720/http://www.trend.kerala.gov.in/ |date=2019-09-02 }} 
*http://lsgkerala.in/kanjirappallypanchayat {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160310011942/http://lsgkerala.in/kanjirappallypanchayat/ |date=2016-03-10 }}
*Census data 2001
{{Kottayam-geo-stub}}
{{ കോട്ടയം ജില്ല}}
{{reflist}}
[[വർഗ്ഗം: കോട്ടയം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ]]
{{ കോട്ടയം ജില്ലയിലെ ഭരണസംവിധാനം}}
{{കോട്ടയം ജില്ല}}</text>
      <sha1>pah84c3chmax5dk0y2o8aei5jzuxwsf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കിടങ്ങൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>136965</id>
    <revision>
      <id>4660829</id>
      <parentid>3863217</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T13:48:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4660829</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4368" sha1="ksa0utky75id9az6t7bm6qrpral1edo" xml:space="preserve">{{Infobox LSG/Wikidata}}
{{prettyurl|Kidangoor Gramapanchayat}}
[[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]] ജില്ലയിലെ [[മീനച്ചിൽ താലൂക്ക്|മീനച്ചിൽ]] താലൂക്കിൽ [[ഉഴവൂർ ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|ഉഴവൂർ]] ബ്ളോക്കിൽ കിടങ്ങൂർ വില്ലേജ് ഉൾപ്പെടുന്ന 25.12 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തീർണ്ണമുള്ള ഗ്രാമപഞ്ചായത്താണ് '''കിടങ്ങൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്'''. 
==അതിരുകൾ==
*തെക്ക്‌ - [[അയർക്കുന്നം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|അയർക്കുന്നം]], [[അകലക്കുന്നം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|അകലക്കുന്നം]] പഞ്ചായത്തുകൾ
*വടക്ക് – [[കടപ്ലാമറ്റം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കടപ്ളാമറ്റം]], [[കരൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കരൂർ]], പഞ്ചായത്തുകൾ
*കിഴക്ക് - [[മുത്തോലി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|മുത്തോലി]], [[കൊഴുവനാൽ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കൊഴുവനാൽ]] പഞ്ചായത്തുകള്
*പടിഞ്ഞാറ് - [[കാണക്കാരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കാണക്കാരി]] പഞ്ചായത്ത്, [[ഏറ്റുമാനൂർ നഗരസഭ|ഏറ്റുമാനൂർ]] നഗരസഭ

== വാർഡുകൾ==
കിടങ്ങൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന വാർഡുകളിവയാണ് &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://web.lsgkerala.gov.in/reports/lbMembers.php?lbid=522|title=കിടങ്ങൂർ ഗ്രാമ പഞ്ചായത്ത് അംഗങ്ങളുടെ വിവരം|access-date=|last=|first=|date=|website=Local Self Government Department, Govt. of Kerala, India|publisher=Local Self Government Department, Govt. of Kerala, India}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

*പടിഞ്ഞാറെ കൂടല്ലൂർ
*കിഴക്കേ കൂടല്ലൂർ
*കോട്ടപ്പുറം
*കാവാലിപ്പുഴ
*കുമ്മണ്ണൂർ
*ചേർപ്പുങ്കൽ
*പെരിങ്ങോറ്റി
*ചെമ്പിളാവ്
*ഉത്തമേശ്വരം
*എഞ്ചിനീയറിംഗ് കോളേജ് വാർഡ്
*കിടങ്ങൂർ സൗത്ത്
*കിടങ്ങൂർ അമ്പലം വാർഡ്
*[[കട്ടച്ചിറ]]
*ശിവക്കുളങ്ങര
*പിറയാർ

==സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
| ജില്ല 
| കോട്ടയം
|-
| ബ്ലോക്ക് 	
| ഉഴവൂർ
|-
| വിസ്തീര്ണ്ണം  
|25.12 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ
|-
| ജനസംഖ്യ 
|19,881
|-
| പുരുഷന്മാർ 
|10,048
|-
| സ്ത്രീകൾ 	
|9833
|-
| ജനസാന്ദ്രത 	
|791
|-
| സ്ത്രീ : പുരുഷ അനുപാതം
|979
|-
| സാക്ഷരത 
| 98%
|}

==അവലംബം==
*http://www.trend.kerala.gov.in {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190902161720/http://www.trend.kerala.gov.in/ |date=2019-09-02 }} 
*http://lsgkerala.in/kidangoorpanchayat {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200813090419/http://lsgkerala.in/kidangoorpanchayat/ |date=2020-08-13 }}
*Census data 2001
{{Kottayam-geo-stub}}
{{ കോട്ടയം ജില്ല}}
{{reflist}}
[[വർഗ്ഗം: കോട്ടയം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ]]
{{ കോട്ടയം ജില്ലയിലെ ഭരണസംവിധാനം}}
{{കോട്ടയം ജില്ല}}</text>
      <sha1>ksa0utky75id9az6t7bm6qrpral1edo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji</title>
    <ns>2</ns>
    <id>137255</id>
    <revision>
      <id>4661037</id>
      <parentid>4634070</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T10:59:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-45942-89</username>
        <id>221918</id>
      </contributor>
      <origin>4661037</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15597" sha1="7xvv18rqaan32cg5l73uary9knjc6b8" xml:space="preserve">Aswathy
&lt;hr/&gt;
&lt;div style=&quot;border:1px solid blue; background:#fffecb; text-align:center;font-weight:bold;&quot;&gt;
&quot;Imagine a world in which every single person on the planet is given free access to the sum of all human knowledge. That's what we're doing.&quot; - Jimmy Wales
&lt;/div&gt;ഭാഷാ സജ്ജീകരണങ്ങൾ: [[File:WMF-Agora-Settings_000000.svg|link=|class=uls-settings-trigger]]
&lt;div style=&quot;float: right;border: 1px solid #0600ff;font-weight: bold;color: #3F009A;background: #EAF6FD;margin-bottom: 10px;&quot;&gt;
&lt;p style=&quot;text-align:center;margin: 0px;padding: 0px 5px;&quot;&gt;
&lt;span title=&quot;സംഗതി എന്താണെന്നാൽ മുന്നേ സംഭവിച്ച പലകാര്യങ്ങളും ഈ നിലവറകളിലേക്ക് മാറ്റിയിരിക്കുന്നു&quot;&gt;[[Image:Vista-file-manager.png|10px|നിലവറ]] നിലവറ&lt;/span&gt; : [[User:Ranjithsiji/നിലവറ_1|'''ഒന്നാം നിലവറ''']]
&lt;/p&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;clear:both;&quot;&gt;&lt;/div&gt;
{{prettyurl|w:en:User:Ranjithsiji}}
{{Autopatrolled}}
{{Rollback}}


&lt;div style=&quot;border:2px solid #3F009A;background:#FEA;&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;&lt;center&gt;[[ചിത്രം:Tuxcrystal.png‎|25px]]'''[http://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=User_talk:Ranjithsiji&amp;action=edit&amp;section=new പുതിയ സന്ദേശമിടുക]''' |  [[ചിത്രം:Crystal_Clear_teamwork.png‎|25px]][[Special:Emailuser/Ranjithsiji|ഇ മെയിൽ അയക്കുക]]  
&lt;hr/&gt;
[[ചിത്രം:Crystal package system.png|25px]]'''[https://editathonstat.toolforge.org/ Edit-A-Thon Statistics Tool]'''
&lt;/center&gt;&lt;/div&gt;&lt;hr/&gt;
&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;&lt;center&gt;
[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള] | [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:WikiProject_India വിക്കിപ്രൊജക്റ്റ് കേരള] | [https://meta.wikimedia.org/wiki/Indic-TechCom ഇൻഡിക് ടെക് കോം]
&lt;/center&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;padding:20px;border:2px solid #ccc;&quot;&gt;
[[ചിത്രം:Crystal personal.png|25px]]'''പേര് :''' രൺജിത്ത് സിജി &lt;hr&gt;
[[ചിത്രം:Gohomenew.png‎|25px]]'''സ്വദേശം :'''[[എറണാകുളം|എറണാകുളം ജില്ല]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]]&lt;hr&gt;
[[ചിത്രം:Crystal_Clear_action_configure.png‎|25px]]'''ജോലി :''' [[വെബ് | വെബ് നിർമാണം]]&lt;hr&gt;
[[ചിത്രം:Crystal Clear app filetypes.png‎|25px]]'''സം‌വാദം :''' [[User talk:Ranjithsiji|രൺജിത്ത്]]&lt;hr&gt;
[[ചിത്രം:Crystal_Clear_app_wp_violet.png‎|25px]]'''വെബ്സൈറ്റ് :'''[http://ibcomputing.com Open Source Web Programming]&lt;hr&gt;
[[ചിത്രം:Crystal_kword-pink.png‎|25px]]'''പുതിയ പ്രോജക്റ്റ് :'''[https://ranjithsiji.github.io/wikistats Edit a thon Statistics Tool]&lt;hr&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:20px; border:1px solid #ccc;&quot;&gt;
ലേഖനങ്ങളുടെ എണ്ണം = '''{{NUMBEROFARTICLES}}'''&lt;hr /&gt;
മൊത്തം വിക്കിതാളുകളുടെ എണ്ണം = '''{{NUMBEROFPAGES}}'''&lt;hr /&gt;
പ്രമാണങ്ങളുടെ എണ്ണം = {{NUMBEROFFILES}}&lt;hr /&gt;
തിരുത്തലുകളുടെ എണ്ണം = '''{{NUMBEROFEDITS}}'''&lt;hr /&gt;
ഉപയോക്താക്കളുടെ എണ്ണം = {{NUMBEROFUSERS}}&lt;hr /&gt;
സജീവ ഉപയോക്താക്കളുടെ എണ്ണം = '''{{NUMBEROFACTIVEUSERS}}'''&lt;hr /&gt;
സിസോപ്പുകളുടെ എണ്ണം = '''{{NUMBERINGROUP:sysop}}'''&lt;hr /&gt;
ബ്യൂറോക്രാറ്റുകളുടെ എണ്ണം = '''{{NUMBERINGROUP:bureaucrat}}'''
&lt;/div&gt;
{{ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/ToolBox}}
==User Boxes==
&lt;div style=&quot;width:100%;clear:both; border:4px solid #ccc;&quot;&gt;{{ഉപയോക്താവ്:Anoopan/ഇന്ന്}}{{User love wikidata}}{{user foss}}
{{User Wikipedian For|year=2007|month=02|day=19}}
{{User wikipedia/Patroller}}
{{ഫലകം:കേരള_ശാസ്ത്രസാഹിത്യ_പരിഷത്ത്_അംഗങ്ങളായുള്ള_വിക്കിപീഡിയർ}}
{{ജിമ്പ് ഉപയോഗിക്കുന്നവർ}}
{{ഫലകം:ഇങ്ക്സ്കേപ്പ് ഉപയോഗിക്കുന്നവർ}}
{{User Article Rescue Squadron}}
{{CinemaUser}}
{{പ്രകൃതിസ്നേഹി}}
{{User Website|smashingweb.info}}
{{User ITprofessional}}
{{wife}}
{{Google}}
{{Gmail}}
{{User SUL‎}}
{{Ml-depth}}
{{user ml}}
{{user en}}
{{user hi-2}}
{{User India}}
{{User District|എറണാകുളം}}
{{Proud Wikipedian}}
{{User wikipedia/rollback}} 
{{പുസ്തകപ്രേമിയായ ഉപയോക്താവ്}}
{{User OS:Linux}}
{{User OS:Ubuntu}}
{{ഫലകം:User Android}}
{{ഉപയോക്താവ്:Sidharthan/ഫയർഫോക്സ്}}
{{User blogger|smashingweb.info}}
{{User ഈമെയിൽ}}
{{Siw}}{{User WP Astronomy}}
{{ഫലകം:സസ്യഭുക്കായ ഉപയോക്താവ്}}
{{ഫലകം:സി ഉപയോക്താവ്}}
{{ഫലകം:സി-3 ഉപയോക്താവ്}}
{{ഫലകം:സി++-3 ഉപയോക്താവ്}}
{{ഫലകം:ഉപയോക്താവ് പി‌.എച്ച്.പി}}
{{User Hacker2}}
{{ഫലകം:ഉപയോക്താവ് ഗൂഗിൾ മാപ്പ്}}
{{User OSM}}
{{വ്യക്തമായ രാഷ്ടീയം ഉള്ള വ്യക്തി}}
{{HSTyping}}
{{InScript Typing}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;clear:both;&quot;&gt;&lt;/div&gt;

==തിരഞ്ഞെടുത്ത ചിത്രങ്ങൾ==
മലയാളം വിക്കിപ്പീഡീയയിലെ തിരഞ്ഞെടുത്ത ചിത്രങ്ങളിലേക്ക് എന്റെ സംഭാവന
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;140&quot;&gt;
പ്രമാണം:Kettukazhcha Full.JPG|[[കെട്ടുകാഴ്ച]]
പ്രമാണം:ഒബ്രോൺമാൾ മേലാപ്പ്.jpg|[[ഒബ്രോൺ മാൾ]]
പ്രമാണം:One Rupee East India Company.JPG|[[നാണയം]]
പ്രമാണം:Mug Wikipedia Malayalam.jpg|[[മഗ്ഗ്]]
&lt;/gallery&gt;
&lt;big&gt;കൂടുതൽ ചിത്രങ്ങൾക്ക് [[File:Nuvola apps download manager3.png|20px]]  [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/തിരഞ്ഞെടുത്ത_ചിത്രങ്ങൾ|ഇവിടെ ഞെക്കുക]].&lt;/big&gt;

==TODO==
* [[:വർഗ്ഗം:അനാഥലേഖനങ്ങൾ|അനാഥലേഖനങ്ങൾ ഇവിടെ]] ശരിയാക്കണം.
*[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/Todo| Todo More]]
*[[കവാടം:ഭൌതികശാസ്ത്രം]]  ശരിയാക്കുക
*[[കവാടം:സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്വെയർ]]  ശരിയാക്കുക
*[[നക്ഷത്രരാശി‍]] മെച്ചപ്പെടുത്തുക
*[[വിക്കിപീഡിയ:അടിസ്ഥാന‌ ലേഖനങ്ങൾ]]
*[[WP:VA/E/PS|ഭൗതികശാസ്ത്രം അടിസ്ഥാനലേഖനങ്ങൾ]]
*[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/100wikidays| 100wikidays]]

==Sub Pages==
*[[പ്രത്യേകം:സ്ഥിതിവിവരം]]
*[[Special:Version]]
*[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/പണിപ്പുര|എന്റെ പണിപ്പുര]]
*[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/Physics|ഇതുമുഴുവനും എഴുതണം]]
*[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/Worldclassics|വിശ്വസാഹിത്യമാല]]
*[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/100classicbooks|100 ക്ലാസിക് പുസ്തകങ്ങൾ]]
*[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/MedicinalPlants|ഔഷധസസ്യങ്ങൾ]]
*[[കേരളത്തിലെ അപൂർവ്വവും വംശനാശഭീഷണിയുള്ളതുമായ സസ്യങ്ങൾ]]
*[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/Women Politicians|ഇന്ത്യയിലെ സ്ത്രീ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകർ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എല്ലാ ഭാഷകളിലും വേണ്ടുന്ന ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക|എല്ലഭാഷയിലും വേണ്ട ലേഖനങ്ങൾ]]
*[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/Lab|Lab]]
*[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/Adventure|Adventure]]
*[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/Linux|Linux]]
*[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/Sandbox|Sandbox]]
*[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/Women|Women Bio]]
*[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/Photos|പടപ്പെട്ടി]]
*[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/ഗ്രാമങ്ങൾ|ഗ്രാമങ്ങൾ]]
*[[User:Ranjithsiji/Malayalam Novels|മലയാളം നോവലുകൾ]]
*[[User:Ranjithsiji/actors India|actors India]]
*[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/Stadium|സ്റ്റേഡിയം]]

==Tools==
*GeoLocator : http://tools.freeside.sk/geolocator/geolocator.html
*[https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B5%87%E0%B4%95%E0%B4%82:%E0%B4%85%E0%B4%A8%E0%B4%BE%E0%B4%A5%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B4%B3%E0%B5%81%E0%B4%95%E0%B5%BE&amp;limit=500&amp;offset=0 അനാഥ താളുകൾ]
*[http://recommend.wmflabs.org/ Article Suggest Tool]
*[https://tools.wmflabs.org/glamtools/treeviews/ GLAM Treeview]
*[[User:Ranjithsiji/ToolBox|ടൂൾസ്]]
*[https://meta.wikimedia.org/wiki/User:Krinkle/Tools/Real-Time_Recent_Changes RTRC]
*[https://stats.wikimedia.org/EN/TablesWikipediaML.htm Malayalam Stats]
*[https://stats.wikimedia.org/EN/ChartsWikipediaML.htm Malayalam Stats with Graph]
* [https://stats.wikimedia.org/v2/#/ml.wikipedia.org Malayalam Stats 2]
* [https://commons-query.wikimedia.org/ Commons Query]

*[http://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:%E0%B4%9C%E0%B4%BF%E0%B4%AF%E0%B5%8B%E0%B4%95%E0%B5%8B%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%99%E0%B5%8D Geocoding]
*[http://tools.wmflabs.org/commonshelper/ Commons Helper]
*[https://stats.wikimedia.org/#/all-projects Wikipedia stats]

==Solutions==
* [https://www.mediawiki.org/wiki/Module:User:Lady_G2016/NavboxMobile Navbox on Mobile skin Minerva]
* [https://www.mediawiki.org/wiki/User:Lady_G2016/MediaWiki:Mobile.css CSS for supporting mobile navbox]
*[http://en.unesco.org/celebrations/international-days International Days]
*[https://www.un.org/en/sections/observances/international-days/ UN Days]
*[http://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B5%87%E0%B4%95%E0%B4%82:DeadendPages Dead End]

*[http://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B5%87%E0%B4%95%E0%B4%82:Lonelypages Lonely Pages.]

*[http://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B5%87%E0%B4%95%E0%B4%82:Withoutinterwiki No Wikidata]

*[http://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B5%87%E0%B4%95%E0%B4%82:UncategorizedPages No Category]

*[http://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%AD%E0%B4%BE%E0%B4%97%E0%B4%82:Articles_to_be_merged To Merge]

== ചെയ്തത് ==
*[https://xtools.wmflabs.org/pages/ml.wikipedia.org/Ranjithsiji മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ ഞാൻ ഇതു വരെ സൃഷ്ടിച്ച ലേഖനങ്ങൾ]
*[http://tools.wmflabs.org/guc/index.php?user=Ranjithsiji&amp;blocks=true&amp;lang=ml Global User Contributions]

*[https://xtools.wmflabs.org/ec/ml.wikipedia.org/ranjithsiji ഞാൻ നടത്തിയ തിരുത്തലുകളുടെ എണ്ണം]
*[https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:ListFiles?limit=50&amp;user=Ranjithsiji&amp;uselang=ml ഞാൻ ചേർത്ത ചിത്രങ്ങൾ]

==പഴയ സംഭവങ്ങൾ==
&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;&lt;center&gt;
[[WP:WED17|പരിസ്ഥിതി ദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2017]]
&lt;hr/&gt;
[[WP:WHMIN17|വനിതദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2017]] | [[WP:BOOK17|പുസ്തകദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞം-2017]] | [[WP:UNESCO2017|ലോക പൈതൃക തിരുത്തൽ യജ്ഞം-2017]] 
&lt;hr/&gt;
[[WP:Ente_Gramam_2016|എന്റെ ഗ്രാമം 2016]] | [[WP:WAM2016|വിക്കിപീഡിയ ഏഷ്യൻ മാസം 2016]] | [[WP:WS2016|വിക്കിസംഗമോത്സവം 2016]] 
&lt;hr/&gt;
[[WP:Onam_loves_Wikimedia|ഓണം വിക്കിമീഡിയയെ സ്നേഹിക്കുന്നു 2016]] | [[WP:RIO2016|റിയോ ഒളിമ്പിക്സിലെ ഇന്ത്യ- തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2016]]  | [[WP:WAM|വിക്കിപീഡിയ ഏഷ്യൻ മാസം]] 
&lt;/center&gt;&lt;/div&gt;
&lt;hr/&gt;
&lt;center&gt;&lt;big&gt;കോമൺസിൽ അപ്‌ലോഡ് ചെയ്യാൻ [[File:Nuvola apps download manager3.png|20px|link=http://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Upload/ml?uselang=ml]]&amp;nbsp; [http://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Upload/ml?uselang=ml ഇവിടെ ഞെക്കുക.]&lt;/big&gt; &lt;/center&gt;
== താരകങ്ങൾ ==
*[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/Barnstars|താരകങ്ങൾ]]


&lt;br/&gt;&lt;hr/&gt;&lt;br/&gt;
{{User committed identity|7D2C0A97E68AABD47D548B912DFAC644ED45F0EE82FFADA17CBA8DCC6D39D20D6BD4E3527F58B5C470D959F6C70D974003C5BF7740868F119F888EC3698C588D|SHA-512|background=#FC9|border=#000}}
{{-}}
{| style=&quot;text-align:center; border: 1px solid #000000; background-color:#fffff3; padding: 1em; {{border-radius|15px}}&quot;
|- padding:1em;padding-top:0.5em;&quot;
|style=&quot;font-size: 85%&quot;|'''ഇത് ഒരു വിക്കിപീഡിയ [[Wikipedia:വിക്കിപീഡിയർ|ഉപയോക്താവിന്റെ താളാണ്]].'''
വിക്കിപീഡിയയിൽ അല്ലാതെ മറ്റേതെങ്കിലും വെബ് സൈറ്റിൽ താങ്കൾ ഈ താൾ കാണാൻ ഇടവരുകയാണെങ്കിൽ നിങ്ങൾ ഒരു മിറർ സൈറ്റായിരിക്കാം കാണുന്നത്. ചിലപ്പോൾ ഈ താൾ പുതുക്കിയതാവണമെന്നില്ല, വിക്കിപീഡിയയോട് അല്ലാതെ ഈ ഉപയോക്താവിന്റെ താളിനു മറ്റ് സൈറ്റുകളുമായി യാതൊരു വിധമായ ബന്ധവുമില്ല. യഥാർത്ഥത്തിലുള്ള ഉപയോക്തൃതാൾ താങ്കൾക്ക് ഇവിടെ കാണാം. &lt;span style=&quot;white-space: nowrap&quot;&gt;[http://ml.wiki&lt;!----&gt;pedia.org/wiki/{{NAMESPACE}}:{{PAGENAMEE}} &lt;span&gt;http://ml.wiki&lt;/span&gt;&lt;!----&gt;&lt;span&gt;pedia.org/wi&lt;/span&gt;&lt;span&gt;ki/{{NAMESPACE}}:{{PAGENAMEE}}&lt;/span&gt;].&lt;/span&gt;
|[[Image:Wikimedia Foundation RGB logo with text.svg|60px|none|Wiki&lt;!----&gt;media Foundation]]
|}

[[വർഗ്ഗം:User MLW-2013]]</text>
      <sha1>7xvv18rqaan32cg5l73uary9knjc6b8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4661038</id>
      <parentid>4661037</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T11:16:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>[[Special:Contributions/~2026-45942-89|~2026-45942-89]] ([[User talk:~2026-45942-89|സംവാദം]]) ചെയ്ത നാൾപ്പതിപ്പ് [[Special:Diff/4661037|4661037]] നീക്കം ചെയ്യുന്നു</comment>
      <origin>4661038</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15718" sha1="3l49bdotqgrfsk514gp8wy1tafwq99l" xml:space="preserve">രൺജിത്ത് സിജിയുടെ ഉപയോക്തൃ താളിലേക്ക് സ്വാഗതം.
&lt;hr/&gt;
&lt;div style=&quot;border:1px solid blue; background:#fffecb; text-align:center;font-weight:bold;&quot;&gt;
&quot;Imagine a world in which every single person on the planet is given free access to the sum of all human knowledge. That's what we're doing.&quot; - Jimmy Wales
&lt;/div&gt;ഭാഷാ സജ്ജീകരണങ്ങൾ: [[File:WMF-Agora-Settings_000000.svg|link=|class=uls-settings-trigger]]
&lt;div style=&quot;float: right;border: 1px solid #0600ff;font-weight: bold;color: #3F009A;background: #EAF6FD;margin-bottom: 10px;&quot;&gt;
&lt;p style=&quot;text-align:center;margin: 0px;padding: 0px 5px;&quot;&gt;
&lt;span title=&quot;സംഗതി എന്താണെന്നാൽ മുന്നേ സംഭവിച്ച പലകാര്യങ്ങളും ഈ നിലവറകളിലേക്ക് മാറ്റിയിരിക്കുന്നു&quot;&gt;[[Image:Vista-file-manager.png|10px|നിലവറ]] നിലവറ&lt;/span&gt; : [[User:Ranjithsiji/നിലവറ_1|'''ഒന്നാം നിലവറ''']]
&lt;/p&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;clear:both;&quot;&gt;&lt;/div&gt;
{{prettyurl|w:en:User:Ranjithsiji}}
{{Autopatrolled}}
{{Rollback}}


&lt;div style=&quot;border:2px solid #3F009A;background:#FEA;&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;&lt;center&gt;[[ചിത്രം:Tuxcrystal.png‎|25px]]'''[http://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=User_talk:Ranjithsiji&amp;action=edit&amp;section=new പുതിയ സന്ദേശമിടുക]''' |  [[ചിത്രം:Crystal_Clear_teamwork.png‎|25px]][[Special:Emailuser/Ranjithsiji|ഇ മെയിൽ അയക്കുക]]  
&lt;hr/&gt;
[[ചിത്രം:Crystal package system.png|25px]]'''[https://editathonstat.toolforge.org/ Edit-A-Thon Statistics Tool]'''
&lt;/center&gt;&lt;/div&gt;&lt;hr/&gt;
&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;&lt;center&gt;
[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള] | [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:WikiProject_India വിക്കിപ്രൊജക്റ്റ് കേരള] | [https://meta.wikimedia.org/wiki/Indic-TechCom ഇൻഡിക് ടെക് കോം]
&lt;/center&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;padding:20px;border:2px solid #ccc;&quot;&gt;
[[ചിത്രം:Crystal personal.png|25px]]'''പേര് :''' രൺജിത്ത് സിജി &lt;hr&gt;
[[ചിത്രം:Gohomenew.png‎|25px]]'''സ്വദേശം :'''[[എറണാകുളം|എറണാകുളം ജില്ല]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]]&lt;hr&gt;
[[ചിത്രം:Crystal_Clear_action_configure.png‎|25px]]'''ജോലി :''' [[വെബ് | വെബ് നിർമാണം]]&lt;hr&gt;
[[ചിത്രം:Crystal Clear app filetypes.png‎|25px]]'''സം‌വാദം :''' [[User talk:Ranjithsiji|രൺജിത്ത്]]&lt;hr&gt;
[[ചിത്രം:Crystal_Clear_app_wp_violet.png‎|25px]]'''വെബ്സൈറ്റ് :'''[http://ibcomputing.com Open Source Web Programming]&lt;hr&gt;
[[ചിത്രം:Crystal_kword-pink.png‎|25px]]'''പുതിയ പ്രോജക്റ്റ് :'''[https://ranjithsiji.github.io/wikistats Edit a thon Statistics Tool]&lt;hr&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:20px; border:1px solid #ccc;&quot;&gt;
ലേഖനങ്ങളുടെ എണ്ണം = '''{{NUMBEROFARTICLES}}'''&lt;hr /&gt;
മൊത്തം വിക്കിതാളുകളുടെ എണ്ണം = '''{{NUMBEROFPAGES}}'''&lt;hr /&gt;
പ്രമാണങ്ങളുടെ എണ്ണം = {{NUMBEROFFILES}}&lt;hr /&gt;
തിരുത്തലുകളുടെ എണ്ണം = '''{{NUMBEROFEDITS}}'''&lt;hr /&gt;
ഉപയോക്താക്കളുടെ എണ്ണം = {{NUMBEROFUSERS}}&lt;hr /&gt;
സജീവ ഉപയോക്താക്കളുടെ എണ്ണം = '''{{NUMBEROFACTIVEUSERS}}'''&lt;hr /&gt;
സിസോപ്പുകളുടെ എണ്ണം = '''{{NUMBERINGROUP:sysop}}'''&lt;hr /&gt;
ബ്യൂറോക്രാറ്റുകളുടെ എണ്ണം = '''{{NUMBERINGROUP:bureaucrat}}'''
&lt;/div&gt;
{{ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/ToolBox}}
==User Boxes==
&lt;div style=&quot;width:100%;clear:both; border:4px solid #ccc;&quot;&gt;{{ഉപയോക്താവ്:Anoopan/ഇന്ന്}}{{User love wikidata}}{{user foss}}
{{User Wikipedian For|year=2007|month=02|day=19}}
{{User wikipedia/Patroller}}
{{ഫലകം:കേരള_ശാസ്ത്രസാഹിത്യ_പരിഷത്ത്_അംഗങ്ങളായുള്ള_വിക്കിപീഡിയർ}}
{{ജിമ്പ് ഉപയോഗിക്കുന്നവർ}}
{{ഫലകം:ഇങ്ക്സ്കേപ്പ് ഉപയോഗിക്കുന്നവർ}}
{{User Article Rescue Squadron}}
{{CinemaUser}}
{{പ്രകൃതിസ്നേഹി}}
{{User Website|smashingweb.info}}
{{User ITprofessional}}
{{wife}}
{{Google}}
{{Gmail}}
{{User SUL‎}}
{{Ml-depth}}
{{user ml}}
{{user en}}
{{user hi-2}}
{{User India}}
{{User District|എറണാകുളം}}
{{Proud Wikipedian}}
{{User wikipedia/rollback}} 
{{പുസ്തകപ്രേമിയായ ഉപയോക്താവ്}}
{{User OS:Linux}}
{{User OS:Ubuntu}}
{{ഫലകം:User Android}}
{{ഉപയോക്താവ്:Sidharthan/ഫയർഫോക്സ്}}
{{User blogger|smashingweb.info}}
{{User ഈമെയിൽ}}
{{Siw}}{{User WP Astronomy}}
{{ഫലകം:സസ്യഭുക്കായ ഉപയോക്താവ്}}
{{ഫലകം:സി ഉപയോക്താവ്}}
{{ഫലകം:സി-3 ഉപയോക്താവ്}}
{{ഫലകം:സി++-3 ഉപയോക്താവ്}}
{{ഫലകം:ഉപയോക്താവ് പി‌.എച്ച്.പി}}
{{User Hacker2}}
{{ഫലകം:ഉപയോക്താവ് ഗൂഗിൾ മാപ്പ്}}
{{User OSM}}
{{വ്യക്തമായ രാഷ്ടീയം ഉള്ള വ്യക്തി}}
{{HSTyping}}
{{InScript Typing}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;clear:both;&quot;&gt;&lt;/div&gt;

==തിരഞ്ഞെടുത്ത ചിത്രങ്ങൾ==
മലയാളം വിക്കിപ്പീഡീയയിലെ തിരഞ്ഞെടുത്ത ചിത്രങ്ങളിലേക്ക് എന്റെ സംഭാവന
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;140&quot;&gt;
പ്രമാണം:Kettukazhcha Full.JPG|[[കെട്ടുകാഴ്ച]]
പ്രമാണം:ഒബ്രോൺമാൾ മേലാപ്പ്.jpg|[[ഒബ്രോൺ മാൾ]]
പ്രമാണം:One Rupee East India Company.JPG|[[നാണയം]]
പ്രമാണം:Mug Wikipedia Malayalam.jpg|[[മഗ്ഗ്]]
&lt;/gallery&gt;
&lt;big&gt;കൂടുതൽ ചിത്രങ്ങൾക്ക് [[File:Nuvola apps download manager3.png|20px]]  [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/തിരഞ്ഞെടുത്ത_ചിത്രങ്ങൾ|ഇവിടെ ഞെക്കുക]].&lt;/big&gt;

==TODO==
* [[:വർഗ്ഗം:അനാഥലേഖനങ്ങൾ|അനാഥലേഖനങ്ങൾ ഇവിടെ]] ശരിയാക്കണം.
*[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/Todo| Todo More]]
*[[കവാടം:ഭൌതികശാസ്ത്രം]]  ശരിയാക്കുക
*[[കവാടം:സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്വെയർ]]  ശരിയാക്കുക
*[[നക്ഷത്രരാശി‍]] മെച്ചപ്പെടുത്തുക
*[[വിക്കിപീഡിയ:അടിസ്ഥാന‌ ലേഖനങ്ങൾ]]
*[[WP:VA/E/PS|ഭൗതികശാസ്ത്രം അടിസ്ഥാനലേഖനങ്ങൾ]]
*[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/100wikidays| 100wikidays]]

==Sub Pages==
*[[പ്രത്യേകം:സ്ഥിതിവിവരം]]
*[[Special:Version]]
*[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/പണിപ്പുര|എന്റെ പണിപ്പുര]]
*[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/Physics|ഇതുമുഴുവനും എഴുതണം]]
*[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/Worldclassics|വിശ്വസാഹിത്യമാല]]
*[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/100classicbooks|100 ക്ലാസിക് പുസ്തകങ്ങൾ]]
*[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/MedicinalPlants|ഔഷധസസ്യങ്ങൾ]]
*[[കേരളത്തിലെ അപൂർവ്വവും വംശനാശഭീഷണിയുള്ളതുമായ സസ്യങ്ങൾ]]
*[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/Women Politicians|ഇന്ത്യയിലെ സ്ത്രീ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകർ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എല്ലാ ഭാഷകളിലും വേണ്ടുന്ന ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക|എല്ലഭാഷയിലും വേണ്ട ലേഖനങ്ങൾ]]
*[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/Lab|Lab]]
*[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/Adventure|Adventure]]
*[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/Linux|Linux]]
*[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/Sandbox|Sandbox]]
*[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/Women|Women Bio]]
*[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/Photos|പടപ്പെട്ടി]]
*[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/ഗ്രാമങ്ങൾ|ഗ്രാമങ്ങൾ]]
*[[User:Ranjithsiji/Malayalam Novels|മലയാളം നോവലുകൾ]]
*[[User:Ranjithsiji/actors India|actors India]]
*[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/Stadium|സ്റ്റേഡിയം]]

==Tools==
*GeoLocator : http://tools.freeside.sk/geolocator/geolocator.html
*[https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B5%87%E0%B4%95%E0%B4%82:%E0%B4%85%E0%B4%A8%E0%B4%BE%E0%B4%A5%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B4%B3%E0%B5%81%E0%B4%95%E0%B5%BE&amp;limit=500&amp;offset=0 അനാഥ താളുകൾ]
*[http://recommend.wmflabs.org/ Article Suggest Tool]
*[https://tools.wmflabs.org/glamtools/treeviews/ GLAM Treeview]
*[[User:Ranjithsiji/ToolBox|ടൂൾസ്]]
*[https://meta.wikimedia.org/wiki/User:Krinkle/Tools/Real-Time_Recent_Changes RTRC]
*[https://stats.wikimedia.org/EN/TablesWikipediaML.htm Malayalam Stats]
*[https://stats.wikimedia.org/EN/ChartsWikipediaML.htm Malayalam Stats with Graph]
* [https://stats.wikimedia.org/v2/#/ml.wikipedia.org Malayalam Stats 2]
* [https://commons-query.wikimedia.org/ Commons Query]

*[http://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:%E0%B4%9C%E0%B4%BF%E0%B4%AF%E0%B5%8B%E0%B4%95%E0%B5%8B%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%99%E0%B5%8D Geocoding]
*[http://tools.wmflabs.org/commonshelper/ Commons Helper]
*[https://stats.wikimedia.org/#/all-projects Wikipedia stats]

==Solutions==
* [https://www.mediawiki.org/wiki/Module:User:Lady_G2016/NavboxMobile Navbox on Mobile skin Minerva]
* [https://www.mediawiki.org/wiki/User:Lady_G2016/MediaWiki:Mobile.css CSS for supporting mobile navbox]
*[http://en.unesco.org/celebrations/international-days International Days]
*[https://www.un.org/en/sections/observances/international-days/ UN Days]
*[http://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B5%87%E0%B4%95%E0%B4%82:DeadendPages Dead End]

*[http://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B5%87%E0%B4%95%E0%B4%82:Lonelypages Lonely Pages.]

*[http://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B5%87%E0%B4%95%E0%B4%82:Withoutinterwiki No Wikidata]

*[http://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B5%87%E0%B4%95%E0%B4%82:UncategorizedPages No Category]

*[http://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%AD%E0%B4%BE%E0%B4%97%E0%B4%82:Articles_to_be_merged To Merge]

== ചെയ്തത് ==
*[https://xtools.wmflabs.org/pages/ml.wikipedia.org/Ranjithsiji മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ ഞാൻ ഇതു വരെ സൃഷ്ടിച്ച ലേഖനങ്ങൾ]
*[http://tools.wmflabs.org/guc/index.php?user=Ranjithsiji&amp;blocks=true&amp;lang=ml Global User Contributions]

*[https://xtools.wmflabs.org/ec/ml.wikipedia.org/ranjithsiji ഞാൻ നടത്തിയ തിരുത്തലുകളുടെ എണ്ണം]
*[https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:ListFiles?limit=50&amp;user=Ranjithsiji&amp;uselang=ml ഞാൻ ചേർത്ത ചിത്രങ്ങൾ]

==പഴയ സംഭവങ്ങൾ==
&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;&lt;center&gt;
[[WP:WED17|പരിസ്ഥിതി ദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2017]]
&lt;hr/&gt;
[[WP:WHMIN17|വനിതദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2017]] | [[WP:BOOK17|പുസ്തകദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞം-2017]] | [[WP:UNESCO2017|ലോക പൈതൃക തിരുത്തൽ യജ്ഞം-2017]] 
&lt;hr/&gt;
[[WP:Ente_Gramam_2016|എന്റെ ഗ്രാമം 2016]] | [[WP:WAM2016|വിക്കിപീഡിയ ഏഷ്യൻ മാസം 2016]] | [[WP:WS2016|വിക്കിസംഗമോത്സവം 2016]] 
&lt;hr/&gt;
[[WP:Onam_loves_Wikimedia|ഓണം വിക്കിമീഡിയയെ സ്നേഹിക്കുന്നു 2016]] | [[WP:RIO2016|റിയോ ഒളിമ്പിക്സിലെ ഇന്ത്യ- തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2016]]  | [[WP:WAM|വിക്കിപീഡിയ ഏഷ്യൻ മാസം]] 
&lt;/center&gt;&lt;/div&gt;
&lt;hr/&gt;
&lt;center&gt;&lt;big&gt;കോമൺസിൽ അപ്‌ലോഡ് ചെയ്യാൻ [[File:Nuvola apps download manager3.png|20px|link=http://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Upload/ml?uselang=ml]]&amp;nbsp; [http://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Upload/ml?uselang=ml ഇവിടെ ഞെക്കുക.]&lt;/big&gt; &lt;/center&gt;
== താരകങ്ങൾ ==
*[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/Barnstars|താരകങ്ങൾ]]


&lt;br/&gt;&lt;hr/&gt;&lt;br/&gt;
{{User committed identity|7D2C0A97E68AABD47D548B912DFAC644ED45F0EE82FFADA17CBA8DCC6D39D20D6BD4E3527F58B5C470D959F6C70D974003C5BF7740868F119F888EC3698C588D|SHA-512|background=#FC9|border=#000}}
{{-}}
{| style=&quot;text-align:center; border: 1px solid #000000; background-color:#fffff3; padding: 1em; {{border-radius|15px}}&quot;
|- padding:1em;padding-top:0.5em;&quot;
|style=&quot;font-size: 85%&quot;|'''ഇത് ഒരു വിക്കിപീഡിയ [[Wikipedia:വിക്കിപീഡിയർ|ഉപയോക്താവിന്റെ താളാണ്]].'''
വിക്കിപീഡിയയിൽ അല്ലാതെ മറ്റേതെങ്കിലും വെബ് സൈറ്റിൽ താങ്കൾ ഈ താൾ കാണാൻ ഇടവരുകയാണെങ്കിൽ നിങ്ങൾ ഒരു മിറർ സൈറ്റായിരിക്കാം കാണുന്നത്. ചിലപ്പോൾ ഈ താൾ പുതുക്കിയതാവണമെന്നില്ല, വിക്കിപീഡിയയോട് അല്ലാതെ ഈ ഉപയോക്താവിന്റെ താളിനു മറ്റ് സൈറ്റുകളുമായി യാതൊരു വിധമായ ബന്ധവുമില്ല. യഥാർത്ഥത്തിലുള്ള ഉപയോക്തൃതാൾ താങ്കൾക്ക് ഇവിടെ കാണാം. &lt;span style=&quot;white-space: nowrap&quot;&gt;[http://ml.wiki&lt;!----&gt;pedia.org/wiki/{{NAMESPACE}}:{{PAGENAMEE}} &lt;span&gt;http://ml.wiki&lt;/span&gt;&lt;!----&gt;&lt;span&gt;pedia.org/wi&lt;/span&gt;&lt;span&gt;ki/{{NAMESPACE}}:{{PAGENAMEE}}&lt;/span&gt;].&lt;/span&gt;
|[[Image:Wikimedia Foundation RGB logo with text.svg|60px|none|Wiki&lt;!----&gt;media Foundation]]
|}

[[വർഗ്ഗം:User MLW-2013]]</text>
      <sha1>3l49bdotqgrfsk514gp8wy1tafwq99l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഒക്കൽ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>137283</id>
    <revision>
      <id>4660992</id>
      <parentid>4628757</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T04:34:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <comment>/* 2025 തദ്ദേശ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലങ്ങൾ */</comment>
      <origin>4660992</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12039" sha1="ivighm244jzwh43uflf0bt9y3ygwnrw" xml:space="preserve">{{prettyurl|Okkal Gramapanchayat}}
{{കേരളത്തിലെ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ
|സ്ഥലപ്പേർ=ഒക്കൽ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്
|അപരനാമം = 
|ചിത്രം =Okkal Grama panchayath office.jpg
|ചിത്രം വീതി =
|ചിത്രം തലക്കെട്ട് =ഒക്കൽ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് കാര്യാലയം
|ജില്ല/മഹാനഗരം/പട്ടണം/ഗ്രാമം =പെരുമ്പാവൂർ / അങ്കമാലി
|നിയമസഭാമണ്ഡലം=[[പെരുമ്പാവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പെരുമ്പാവൂർ]]
|ലോകസഭാമണ്ഡലം=[[ചാലക്കുടി ലോകസഭാമണ്ഡലം|ചാലക്കുടി]]
|അക്ഷാംശം = 10.831
|രേഖാംശം = 76.2829
|ജില്ല = എറണാകുളം
|ഭരണസ്ഥാപനങ്ങൾ =ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് 
|ഭരണസ്ഥാനങ്ങൾ = 
|ഭരണനേതൃത്വം = പി.കെ. സിന്ധു ടീച്ചർ
|ജനസംഖ്യ = 22,148 (2001)
|ജനസാന്ദ്രത = 
|Pincode/Zipcode =683550 
|TelephoneCode = 0484
|പ്രധാന ആകർഷണങ്ങൾ = ആദിശങ്കരന്റെ ജന്മസ്ഥലമായ കാലടി
|കുറിപ്പുകൾ=
|വില്ലേജ്=ചേലാമറ്റം / കൂവപ്പടി|വൈസ് പ്രസിഡൻ്റ്=കെ ഒ ജോണി|വാർഡുകൾ=ഓണംപിള്ളി, നടുപ്പിള്ളിത്തോട്, [[താന്നിപ്പുഴ]], ഒക്കൽ നോർത്ത്, കൊടുവേലിപ്പടി, കൊടുവേലിപ്പടി ഈസ്റ്റ്, ഇടവൂർ, കൂടാലപ്പാട് ഈസ്റ്റ്, കുന്നേക്കാട്ടുമല, വല്ലം നോർത്ത്, ഒക്കൽ, കാരിക്കോട്, ഒക്കൽ തുരുത്ത്, വല്ലം, ചേലാമറ്റം, പെരുമറ്റം|താലൂക്ക്‌=കുന്നത്തുനാട്|ബ്ലോക്ക്=കൂവപ്പടി|വിസ്തീർണ്ണം=12.8}}

[[എറണാകുളം ജില്ല]]&lt;nowiki/&gt;യിലെ [[കുന്നത്തുനാട് താലൂക്ക്|കുന്നത്തുനാട്]] താലൂക്കിൽ, [[കൂവപ്പടി]] ബ്ളോക്കിൽ, [[ചേലമറ്റം|ചേലാമറ്റം]], [[കൂവപ്പടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കൂവപ്പടി]] വില്ലേജുകളിലായി വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന, 12.8 ചതുരശ്രകിലോമീറ്റർ വിസ്തീർണ്ണമുള്ള ഗ്രാമപഞ്ചായത്താണ് '''ഒക്കൽ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്.'''
==അതിരുകൾ==
*തെക്ക്‌ -  [[മുടക്കുഴ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|മുടക്കുഴ]], [[കൂവപ്പടി ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|കൂവപ്പടി പഞ്ചായത്തുകൾ]]
*വടക്ക് -[[മലയാറ്റൂർ-നീലീശ്വരം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|മലയാറ്റൂർ-നീലീശ്വരം പഞ്ചായത്ത്]]
*കിഴക്ക് - [[വേങ്ങൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|വേങ്ങൂർ ഗ്രാമ പഞ്ചായത്ത്]]
*പടിഞ്ഞാറ് - [[കാലടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കാലടി]], [[കൂവപ്പടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കൂവപ്പടി പഞ്ചായത്തുകൾ]]

== വാർഡുകൾ==
#[[താന്നിപ്പുഴ]]  	 
#ഒക്കൽ നോർത്ത് 	
#[[ഓണമ്പിള്ളി]]
#[[ഇടവൂർ]]
#[[നെടുപ്പിള്ളിത്തോട്]] 	 
#[[കൂടാലപ്പാട്]]
#കൂടാലപ്പാട് ഈസ്റ്റ് 	 
#കൊടുവേലിപ്പടി 	
#പുല്ലാനി
#[[ഒക്കൽ]] 	 
#കാരിക്കോട് 	
#കാരിക്കോട് തെക്ക്
#കുന്നക്കാട്ടുമല
#[[വല്ലം (ഗ്രാമം)|വല്ലം]]
#[[ചേലമറ്റം|ചേലാമറ്റം]]
#[[ഒക്കൽ തുരുത്ത്]]
#[[പെരുമറ്റം]]

== 2025 തദ്ദേശ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലങ്ങൾ ==
താഴെ കൊടുത്തിരിക്കുന്ന ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് വാർഡ് അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള വിജയികളെ പ്രാദേശിക തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലങ്ങളുടെ ഔദ്യോഗിക വെബ് സൈറ്റിൽ നിന്നാണ് എടുത്തിരിക്കുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://trend.sec.kerala.gov.in/|title=Local Body Election Results 2025 – Kerala|access-date=13 January 2026|publisher=State Election Commission, Kerala}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!വാർഡ് നമ്പർ
!പേര്
!മുന്നണി
!ജനപ്രതിനിധി
!പാർട്ടി
!ലഭിച്ച വോട്ട്
!എതിർ സ്ഥാർത്ഥി
!പാർട്ടി
!ലഭിച്ച വോട്ട്
|-
|1
|[[താന്നിപ്പുഴ]]
| style=&quot;background:red;&quot; | [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽ.ഡി.എഫ്]]
|ഷിബു ടി പി
|സി.പി.എം.
|417
|എം ജെ ജോൺസൺ
|കോൺഗ്രസ്
|406
|-
|2
|ഒക്കൽ നോർത്ത്
| style=&quot;background:#0096FF;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
|ജെസ്സി ദേവസ്സിക്കുട്ടി
|കോൺഗ്രസ്
|508
|അനു വിൽ‌സൺ
|സ്വത.
|336
|-
|3
|[[ഓണമ്പിള്ളി]]
| style=&quot;background:red;&quot; | [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽ.ഡി.എഫ്]]
|അനിൽ കെ എൻ
|സി.പി.എം.
|461
|സിൻജു സുരേന്ദ്രൻ
|കോൺഗ്രസ്
|325
|-
|4
|[[ഇടവൂർ]]
| valign=&quot;top&quot; |സ്വത.
|സുൽഫിക്കർ ഇ എച്ച്
|സ്വത.
|508
|ഇ എ ഉമ്മർ
|സ്വത.
|358
|-
|5
|നെടുപ്പിള്ളിത്തോട്
| style=&quot;background:#0096FF;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
|ജെൻസി പീറ്റർ
|കോൺഗ്രസ്
|515
|അജിത സുകുമാരൻ
|ബി.ജെ.പി.
|303
|-
|6
|കൂടാലപ്പാട്
| style=&quot;background:#0096FF;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
|അമ്പിളി ജോഷി
|കോൺഗ്രസ്
|658
|ഗീത ബേബി
|സ്വത.
|274
|-
|7
|കൂടാലപ്പാട് ഈസ്റ്റ്
| valign=&quot;top&quot; |സ്വത.
|ഷാജു പാപ്പച്ചൻ
|സ്വത.
|526
|സുനിത ഷാജി
|ബി.ജെ.പി.
|276
|-
|8
|കൊടുവേലിപ്പടി
| style=&quot;background:red;&quot; | [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽ.ഡി.എഫ്]]
|ജിയാ ജോബി
|കേ. കോൺഗ്രസ് (എം)
|427
|ഷീജ സെബി
|കോൺഗ്രസ്
|401
|-
|9
|പുല്ലാനി
| valign=&quot;top&quot; |സ്വത.
|നിബിത സോണി
|സ്വത.
|421
|മിനി സാജൻ
|കോൺഗ്രസ്
|388
|-
|10
|ഒക്കൽ
| style=&quot;background:#0096FF;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
|style=&quot;background:#c6efce;&quot; | പി കെ സിന്ധു (പ്രസിഡന്റ്)
|കോൺഗ്രസ്
|404
|അഖിൽ വി അശോക്
|സി.പി.എം.
|382
|-
|11
|കാരിക്കോട്
| style=&quot;background:#0096FF;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
|രാജേഷ് എം കെ
|കോൺഗ്രസ്
|429
|സാജൂ സുരേന്ദ്രൻ
|സി.പി.എം.
|199
|-
|12
|കാരിക്കോട് തെക്ക്
| style=&quot;background:#0096FF;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
| style=&quot;background:#ddebf7;&quot; | കെ ഒ ജോണി (വൈസ് പ്രസിഡന്റ്)
|കോൺഗ്രസ്
|521
|കെ ഡി ഷാജി
|സി.പി.എം.
|303
|-
|13
|കുന്നക്കാട്ടുമല
| style=&quot;background:#0096FF;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
|ഷഹാന ടീച്ചർ
|കോൺഗ്രസ്
|351
|സിനി സുധീർ
|സി.പി.എം.
|279
|-
|14
|[[വല്ലം (ഗ്രാമം)|വല്ലം]]
| style=&quot;background:red;&quot; | [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽ.ഡി.എഫ്]]
|ഫൗസിയ സുലൈമാൻ
|സി.പി.ഐ.
|458
|ഷെമീല സൂഫി
|കോൺഗ്രസ്
|431
|-
|15
|[[ചേലാമറ്റം]]
| style=&quot;background:#0096FF;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
|ജിഷ സൈജൻ
|കോൺഗ്രസ്
|682
|സുലോചന വിജയൻ
|സ്വത.
|176
|-
|16
|[[ഒക്കൽ തുരുത്ത്]]
| style=&quot;background:red;&quot; | [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽ.ഡി.എഫ്]]
|അബ്ദുൾഫാസിൽ
|സി.പി.ഐ.
|282
|അൻവർ മരക്കാർ
|കോൺഗ്രസ്
|260
|-
|17
| പെരുമറ്റം
| style=&quot;background:#0096FF;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
|അഞ്ജലി എ ആർ
|കോൺഗ്രസ്
|372
|എം കെ ജയന്തി ടീച്ചർ
|ബി.ജെ.പി.
|297
|}


==സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
| ജില്ല 
| എറണാകുളം
|-
| ബ്ലോക്ക് 	
| കൂവപ്പടി
|-
| വിസ്തീര്ണ്ണം  
|12.8 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ
|-
| ജനസംഖ്യ 
|22,148
|-
| പുരുഷന്മാർ 
|10,911
|-
| സ്ത്രീകൾ 	
|11,237
|-
| ജനസാന്ദ്രത 	
|1050
|-
| സ്ത്രീ : പുരുഷ അനുപാതം
|1017
|-
| സാക്ഷരത 
| 93.42%
|}

==അവലംബം==
*http://www.trend.kerala.gov.in {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190902161720/http://www.trend.kerala.gov.in/ |date=2019-09-02 }} 
*http://lsgkerala.in/okkalpanchayat {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100924005220/http://lsgkerala.in/okkalpanchayat/ |date=2010-09-24 }}
*Census data 2001
{{reflist}}
{{ernakulam-geo-stub}}
{{എറണാകുളം ജില്ല}}
{{എറണാകുളം ജില്ല}}
[[Category: എറണാകുളം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ]]
{{ എറണാകുളം ജില്ലയിലെ ഭരണസംവിധാനം}}</text>
      <sha1>ivighm244jzwh43uflf0bt9y3ygwnrw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഹിൽഡെഗാർഡ് വോൺ ബിൻജെൻ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>158636</id>
    <revision>
      <id>4660860</id>
      <parentid>4632729</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T18:03:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4660860</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10457" sha1="j3a9s1292f5g2mt9b0for85t6dj8c90" xml:space="preserve">{{prettyurl|Hildegard of Bingen}}
{{Infobox saint
|name=ഹിൽഡെഗാർഡ് വോൺ ബിൻജെൻ &lt;br&gt; Hildegard of Bingen
|birth_date=1098
|death_date={{death date and age|df=yes|1179|9|17|1098|9|16}}
|feast_day=17 സെപ്റ്റംബർ
|venerated_in=റോമൻ കത്തോലിക്ക സഭ, [[ആംഗ്ലിക്കൻ സഭ]], [[ലൂഥറനിസം]]
|image=Hildegard.jpg
|caption=''Illumination from the ''Liber Scivias'' showing Hildegard receiving a vision and dictating to her scribe and secretary''
|birth_place=[[Bermersheim vor der Höhe]], [[Electoral Palatinate|County Palatine of the Rhine]], [[Holy Roman Empire]]
|death_place=[[Bingen am Rhein]], County Palatine of the Rhine, Holy Roman Empire
|titles=Sibyl of the Rhine
|beatified_date=
|beatified_place=
|beatified_by=
|canonized_date=No formal canonization, but her name is in the [[Roman Martyrology]]&lt;ref&gt;{{CathEncy|wstitle=St. Hildegard}}&lt;/ref&gt;
|canonized_place=
|canonized_by=
|attributes=
|patronage=
|major_shrine=[[Eibingen Abbey|എയ്ബിഞ്ജെൻ ആബി]]
|suppressed_date=
|issues=
|prayer=
|prayer_attrib=
}}
[[പ്രമാണം:Engraving;_German_abbess_and_physician_Hildegard_von_Bingen_Wellcome_L0005783.jpg|ലഘുചിത്രം|350x350ബിന്ദു]]
പന്ത്രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഒരു ക്രൈസ്തവസന്യാസിനിയും എഴുത്തുകാരിയും ബഹുമുഖപ്രതിഭയുമായിരുന്നു '''ബിഞ്ചനിലെ ഹിൽഡഗാർഡ്''' അഥവാ '''വിശുദ്ധ ഹിൽഡഗാർഡ്''' (1098 – 17 സെപ്തംബർ 1179). ഇന്നത്തെ ജർമ്മനിയുടെ ഭാഗമായ റൈൻ പ്രദേശത്തെ ബിഞ്ചനിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന ഹിൽഡഗാർഡിന് &quot;റൈനിനെ പ്രവാചിക&quot; (Sibyl of the Rhine) എന്നും പേരുണ്ട്. സംഗീതവിന്യാസം (composing), തത്ത്വചിന്ത, മിസ്റ്റിസിസം, സസ്യശാസ്ത്രം, ചികിത്സാശാസ്ത്രം എന്നീ മേഖലകളിലും അവർ പ്രാഗല്ഭ്യം കാട്ടി. ക്രിസ്തുമതത്തിലെ ആദ്യത്തെ ദൈവശാസ്ത്രജ്ഞ എന്ന് ഹിൽഡഗാർഡ് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. 1136-ൽ സഹസന്യാസിനികൾ അവരെ ആശ്രമാധിപയായി തെരഞ്ഞെടുത്തു. തടർന്ന് അവർ 1150-ൽ റൂപേർട്ട്സ്ബെർഗ്ഗിലും 1165-ൽ ഐബിഞ്ചനിലും അവർ പുതിയ ആശ്രമങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചു.

'ഓർഡോവിർച്ചുറ്റം' (Ordo Virtutum) എന്ന ഹിൽഡഗാർഡിന്റെ കൃതി, നാടകീയപ്രാർത്ഥന (liturgical drama) എന്ന സാഹിത്യശാഖയുടെ ആദ്യമാതൃകകളിലൊന്നും ലഭ്യമായതിൽ ഏറ്റവും പുരാതനമായ സന്മാർഗ്ഗനാടകവും(Morality Play) ആണ്. അവരുടെ സാഹിത്യസഞ്ചയത്തിൽ ദൈവശാസ്ത്രം, സസ്യശാസ്ത്രം വൈദ്യം, തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിലെ രചനകൾക്കു പുറമേ മാർപ്പാമാരും ചക്രവർത്തിമാരും ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഉന്നതന്മാർക്കെഴുതിയ ഉൾപ്പെടെയുള്ളതടക്കം സ്വകാര്യകത്തുകളുടെ ഒരു വൻശേഖരം, പ്രാർത്ഥനാഗാനങ്ങൾ, കവിതകൾ, എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. 'സിവിയാസ്' (Scivias) എന്ന ആദ്യരചനയുടെ റൂപേർട്ട്സ്ബർഗ്ഗ് കൈയ്യെഴുത്തുപതിപ്പിനുള്ള ചിത്രങ്ങൾ അവരുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ വരച്ചവയായിരുന്നു.

ഹിൽഡഗാർഡിന്റെ വിശുദ്ധപദവിയുടെ ചരിത്രം സങ്കീർണ്ണമാണെങ്കിലും റോമൻ കത്തോലിക്കാസഭയുടെ പല ശാഖകളിലും നൂറ്റാണ്ടുകളായി അവർ വിശുദ്ധയായി വണങ്ങപ്പെട്ടിരുന്നു. 2012 ഒക്ടോബർ 7-ന് ബെനഡിക്ട് പതിനാറാമൻ മാർപ്പാപ്പ അവരെ വേദപാരംഗതയായി (Doctor of the Church) പ്രഖ്യാപിച്ചതോടെ കത്തോലിക്കാ സഭയിലെ നാലു വേദപാരംഗതകളിൽ ഒരുവളായിത്തീർന്നു ഹിൽഡെഗാർഡ്.

==ജീവിത കാലം==
1098 – 17 സെപ്റ്റംബർ 1179
==പ്രത്യേകതകൾ==
എൺപത് [[സിംഫണി]]കളുടെ സംവിധായിക, ശാസ്ത്രജ്ഞ,ഡോക്ടർ,എഴുത്തുകാരി, കവയിത്രി, തത്ത്വ ചിന്തക, പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തക തുടങ്ങി പലമേഖലകളിലും തന്റെ വ്യക്തിമുദ്ര പതിപ്പിച്ച സന്യാസിനിയായിരുന്നു അവർ. ഭക്തിക്ക് വിപ്ലവകരവും മാനുഷികവുമായ പുതിയ വഴിവെട്ടിത്തുറന്നു.സ്ത്രീ ലൈംഗികതയെക്കുറിച്ച് ആദ്യമായി എഴുതിയ സ്ത്രീകൂടിയാണിവർ.അവരുടെ സംഗീതത്തിനും തത്ത്വ ചിന്തക്കും ഇപ്പോഴും ആരാധകർ ഏറെയാണ്.[[ഡാന്റെ]], [[ലിയനാർഡൊ ഡാവിഞ്ചി]]തുടങ്ങി പിൽക്കാലത്തെ പ്രതിഭകൾ പലരും ഇവരുടെ സ്വാധീനം അവകാശപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.യൂറോപ്പിനെ മധ്യയുഗത്തിന്റെ ഇരുണ്ട കാലത്തുനിന്നും ആധുനികതയിലേക്ക് നയിച്ചതിൽ ഹിൽഡെഗാർഡ് വോൺ ബിൻജെന്റെ പങ്ക് വലുതാണ്.

== അവലംബം ==
{{reflist}}
==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
{{Commons|Hildegard von Bingen}}
*[http://www.hildegardcenter.org/  Hildegard Center for the Arts, A Faith Based Fine Arts Center in Lincoln Nebraska]
*[http://www.hildegard-society.org/ International Society of Hildegard von Bingen Studies]
*[http://www.hildegard-society.org/faq.html A Hildegard FAQ Sheet] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110824062734/http://www.hildegard-society.org/faq.html |date=2011-08-24 }}
*[http://digilander.libero.it/camdic/HildegardVonBingen.html Hildegard Von Bingen] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121020002500/http://digilander.libero.it/camdic/HildegardVonBingen.html |date=2012-10-20 }}
*{{CathEncy|wstitle=St. Hildegard}}
*[http://www.hildegard.org/ Hildegard of Bingen] Documents, History, Sites to see today, etc.
*{{worldcat id|id=lccn-n80-118409}}
*[http://www.fordham.edu/halsall/med/hildegarde.html Source] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070829135754/http://www.fordham.edu/halsall/med/hildegarde.html |date=2007-08-29 }}
*[http://www.9timezones.com/ia/ghildgrd.htm Discography]
*[http://www.poetseers.org/spiritual_and_devotional_poets/christian/hild/ Biography and Prayers of Hildegard] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051211104508/http://www.poetseers.org/spiritual_and_devotional_poets/christian/hild/ |date=2005-12-11 }}
*[http://www.medieval.org/emfaq/composers/hildegard.html Another discography]
*[http://www.eibingen.de/pfarrei/kirche.html Church of St. Hildegard in Eibingen, Germany with information about Hildegard von Bingen and the Eibinger Hildegardisshrine] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180228192751/http://www.eibingen.de/pfarrei/kirche.html |date=2018-02-28 }}
*[http://www.schnitzler-aachen.de/Modellbau/Bingen/Rup.html The Reconstruction of the monastery on the Rupertsberg]
*{{WIMA|idx=Bingen|name=Hildegard von Bingen}}
*{{ChoralWiki|Hildegard von Bingen}}
*{{IMSLP|id=Hildegard}}
*[http://www.chass.utoronto.ca/~young/trnintro.html Young, Abigail Ann. ''Translations from Rupert, Hildegard, and Guibert of Gembloux''. 1999. 27 March 2006.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091107153330/http://www.chass.utoronto.ca/~young/trnintro.html |date=2009-11-07 }}
*[http://www.musiclisteningcontest.org/h_kcmcguire_Symphonia_Caritatis_2007.htm McGuire, K. Christian. ''Symphonia Caritatis: The Cistercian Chants of Hildegard von Bingen''. 2007. 14 July 2007.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081023043649/http://www.musiclisteningcontest.org/h_kcmcguire_Symphonia_Caritatis_2007.htm |date=2008-10-23 }}
* [http://www.dailygrail.com/blogs/KATYA/2007/10/Hildegard-von-Bingen * From Katya Sanna's blog]

{{Catholicism||collapsed}}
{{History of the Roman Catholic Church|collapsed}}
{{Roman Catholic Theology|collapsed}}
{{Catholic saints}}

{{DEFAULTSORT:Hildegard Of Bingen}}
[[വർഗ്ഗം:1098-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1179-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:വനിതാ തത്ത്വചിന്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജർമ്മൻ സംഗീതജ്ഞർ]]
[[വർഗ്ഗം:സെപ്റ്റംബർ 17-ന് മരിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>j3a9s1292f5g2mt9b0for85t6dj8c90</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കാളികാവ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>167896</id>
    <revision>
      <id>4660755</id>
      <parentid>4660371</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T12:32:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-45735-10</username>
        <id>221878</id>
      </contributor>
      <comment>/* പേരിനു പിന്നിൽ */</comment>
      <origin>4660755</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28054" sha1="admjhqhj01n44iypl3zyew6j85jg374" xml:space="preserve">{{prettyurl|Kalikavu}}
{{Infobox settlement
| name                    = കാളികാവ് 
| other_name              = 
| nickname                = 
| settlement_type         = വില്ലേജ് 
| image_skyline           = File:Kalikavu Post office.jpg
| image_alt               = 
| image_caption           = കാളികാവ് പോസ്റ്റ്‌ ഓഫീസ് 
| pushpin_map             = 
| pushpin_label_position  = left
| pushpin_map_alt         = 
| pushpin_map_caption     = Location in Kerala, India
| coordinates             = {{coord|11.1719603|N|76.3210559|E|display=inline,title}}
| subdivision_type        = Country
| subdivision_name        = {{flag|India}}
| subdivision_type1       = [[States and territories of India|State]]
| subdivision_name1       = [[Kerala]]
| subdivision_type2       = [[List of districts of India|District]]
| subdivision_name2       = [[Malappuram district|മലപ്പുറം]]
| established_title       = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date        = 
| founder                 = 
| named_for               = 
| government_type         = 
| governing_body          = 
| unit_pref               = Metric
| area_footnotes          = 
| area_rank               = 
| area_total_km2          = 
| elevation_footnotes     = 
| elevation_m             = 
| population_total        = 
| population_as_of        = 
| population_rank         = 
| population_density_km2  = auto
| population_demonym      = 
| population_footnotes    = 
| demographics_type1      = Languages
| demographics1_title1    = Official
| demographics1_info1     = [[മലയാളം]]
| timezone1               = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1             = +5:30
| postal_code_type        = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code             = 676525
| area_code_type          = Telephone code
| area_code               = 04931
| registration_plate      = KL-71
| website                 = 
| footnotes               = 
}}

{{വൃത്തിയാക്കേണ്ടവ}}

മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ നിലമ്പൂർ താലൂക്കിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു പട്ടണമാണ് '''കാളികാവ്'''. പശ്ചിമഘട്ട താഴ് വാരത്ത് ചരിത്ര സ്മൃതികളുടെ നിറവിൽ കാളികാവിൽ പ്രകൃതിരമണീയതയുടെ ലാസ്യഭംഗി നിറ‍ഞ്ഞോടുന്ന മണ്ണിൽ ജൻമിത്ത-നാടുവാഴിത്ത സമ്പ്രദായത്തിൻറ ശേഷിപ്പുകൾ ഉറങ്ങി കിടക്കുന്നു. സമരപോരാട്ടങ്ങളും കാർഷിക വിപ്ലവത്തിൻറ വിത്ത് വിതച്ച തിരുവിതാംകൂർ കുടിയേറ്റവുമെല്ലാം പോയകാലത്തിൻറ അടയാളങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തി ചരിത്രരേഖയിൽ നിറഞ്ഞ് നിൽക്കുന്നു. സഹ്യൻറെ  മാറിൽ നിന്നും ഉറവയെടുത്ത അരിമണൽ പുഴയും ചെറുപുഴയും ചേർന്ന കാളികാവ് പുഴ, ഈ മണ്ണിനെ ഫലപുഷ്ഠിയാക്കി. നെല്ലും കവുങ്ങും, തെങ്ങും, വാഴയും, ഇവിടെ യഥേഷ്ടം കൃഷി ചെയ്യുന്നു.

==പേരിനു പിന്നിൽ==
സ്ഥലപ്പേരിന്റെ പൊരുൾ തേടിപ്പോവുമ്പോൾ കാളികാവിൻറ ചരിത്രരേഖ ചെന്നെത്തുന്നത് നൂറ്റാണ്ടുകൾക്ക് പിന്നിലേക്ക്. കരുവാരക്കുണ്ട്, കണ്ണത്ത് പ്രദേശത്തെ പുരാതന കാളിക്ഷേത്രത്തിന്റെ കാവായിരുന്നത്രേ ഇന്നത്തെ കാളികാവ്. കണ്ണത്ത് കാളികാവ് എന്നായിരുന്നു ഈ പ്രദേശം അറിയപ്പെട്ട് പോന്നിരുന്നത്. ഇന്നത്തെ അമ്പലകുന്ന് മൈതാനം ആയിരുന്നുവത്രെ പഴയകാവ്. കണ്ണത്ത് കാളികാവ് ലോപിച്ചാണ് പിന്നീട് കാളികാവായി മാറിയത്.

== ചരിത്രം ==
ജന്മിത്വത്തിന്റെയും നാടുവാഴിത്തത്തിന്റെയും കാലഘട്ടത്തിൽ പ്രദേശം കയ്യടക്കി വെച്ചിരുന്നത് പ്രധാനമായും പടിഞ്ഞാറൻ കോവിലകത്തുകാരായിരുന്നു. കോവിലകം ഭൂമിയിലെ പാട്ടകുടിയാൻമാരായിരുന്നു പ്രദേശത്തെ ആദിമ താമസക്കാർ. പുല്ലങ്കോട് എസ്റ്റേറ്റ് പ്ലാന്റേഷനോടെയാണ് കാളികാവിന്റെ ചരിത്രം മാറുന്നത്. പടിഞ്ഞാറെ കോവിലകക്കാരുടെയും കൂക്കിൽ തറവാട്ടുകാരുടെയും കൈയ്യിൽ നിന്ന് തൊണ്ണൂറ്റി ഒൻപത് വർഷത്തിന് ഭൂമി പാട്ടത്തിനെടുത്താണ് ആയിരത്തി തൊള്ളായിരത്തി ആറിൽ പുല്ലങ്കോട് എസ്റ്റേറ്റ് സ്ഥാപിക്കുന്നത്. രണ്ടായിരത്തി ഇരുന്നൂറോളം ഏക്കർ ഭൂമിയിൽ റബ്ബർ വളർന്നതോടെ ജോലി തേടി നിരവധിപേർ ജില്ലയുടെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നും ഇങ്ങോട്ട് കുടിയേറി. പുല്ലും കാടും പിടിച്ച് കിടന്ന കാളികാവിൻറ മണ്ണ് ജനവാസയോഗ്യമായി മാറിയതോടെ കുടിയേറ്റം തുടർന്നു. വിദ്യഭ്യാസപരമായും  സാംസ്കാരികമായും കാളികാവ് ഉണർന്ന് തുടങ്ങുന്നത് ഈ കാലഘട്ടത്തിലാണ്. ആയിരത്തി തൊള്ളായിരത്തി പതിനഞ്ചിൽ കാളികാവിൽ ഇന്നത്തെ ചെത്ത് വഴികടവ് റോഡിന് സമീപം ഒരു സ്വകാര്യ സ്കൂൾ പ്രവർത്തനം തുടങ്ങിയതായി പറയപ്പെടുന്നു. ഇതിനടത്തുതന്നെ ആയിരത്തിതൊള്ളായിരത്തി മുപ്പതിൽ ഒരു പെണ്ണ് സ്കൂൾ പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചു. [[ബ്രട്ടീഷ്]] ഭരണകാലത്ത് തന്നെ കാളികാവിൽ അഞ്ചലാപ്പീസ് എന്ന പേരിൽ തപാൽ സമ്പ്രദായം നിലനിന്നിരുന്നു. കാളികാവ് അങ്ങാടിക്ക് സമീപം ഇപ്പോഴത്തെ ബസ്റ്റാൻറിനടുത്താണ് തപാലാപ്പീസ് പ്രവർത്തിച്ച് വന്നത്. കാളികാവിൻറ ചരിത്രം തേടുമ്പോൾ അഞ്ചച്ചവിടിയിലെ പരിയങ്ങാട് പ്രദേശം പ്രത്യേക പരാമർശം അർഹിക്കുന്നു. വർഷങ്ങൾക്കുമുമ്പ് തന്നെ കാളികാവിലെ പ്രധാന ജനാധിവാസ കേന്ദം പരിയങ്ങാടായിരുന്നു. പരിയങ്ങാട്ട് ജുമാഅത്ത് പള്ളിക്ക് എഴുന്നൂറ് വർഷത്തോളം പഴക്കം കണക്കാക്കുന്നു.


==സമരങ്ങൾ==
സമരങ്ങളും പോരാട്ടങ്ങളും ഒട്ടേറെ കണ്ട മണ്ണാണ് കാളികാവിന്റേത്. ചരിത്രം മാപ്പിള ലഹളയെന്നും മലബാർ കലാപമെന്നും വിശേഷിപ്പിക്കുന്ന 1921-ലെ സമരത്തിന്റെ ശേഷിപ്പുകൾ കാളികാവിന്റെ ചരിത്ര രേഖയിൽ മങ്ങാതെ കിടപ്പുണ്ട്. സമരത്തിന്റെ പ്രധാന നേതാവായിരുന്ന വാരിയൻ കുന്നത്ത് കുഞ്ഞഹമ്മദ് ഹാജിയെ വെള്ളപ്പട്ടാളം വളഞ്ഞു പിടിക്കൂടുന്നത് ഇന്നത്തെ ചോക്കാട് പഞ്ചായത്തിലെ കല്ലാമൂല ചിങ്കക്കല്ലിൽ നിന്നായിരുന്നു. 1896-ലാണ് കാളികാവ് പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ പ്രവർത്തനം തുടങ്ങിയത്. മാപ്പിള ലഹളകാലത്ത് കരുവാരക്കുണ്ടിൽ നിന്നെത്തിയ സമരക്കാർ കാളികാവ് പോലീസ് സ്റ്റേഷനു നേരെ ആക്രമണം നടത്തിയിരുന്നു. 1921-ൽ നിർമ്മാണം നടന്ന് കൊണ്ടിരുന്ന കാളികാവ് ഗവ-ആശുപത്രി കെട്ടിടത്തിന്റെ പ്രവൃത്തി ലഹളക്കാരെ പേടിച്ച് നിർത്തിവെച്ചിരുന്നത്രെ. കലാപം കെട്ടടങ്ങിയ ശേഷമാണ് വീണ്ടും ആശുപത്രി കെട്ടിടം പണി പൂർത്തിയാക്കിയത്. പുല്ലങ്കോട് എസ്റ്റേറ്റിലെ ആദ്യകാല മാനേജർ ആയിരുന്ന ഈറ്റൺ എന്ന വെള്ളക്കാരനെ ലഹളക്കാർ പിടിക്കൂടി വധിച്ചു. ഇതോടെ ബ്രട്ടീഷ് പട്ടാളം ലഹളയെ സർവ്വ ശക്തിയുമുപയോഗിച്ച് അടിച്ചമർത്തുകയും ചെയ്തു.

മലബാർ കലാപം ഒതുങ്ങി ഏറെ കഴിയും മുമ്പേ കിഴക്കനേറനാടൻ മലയോരം വീണ്ടും സമരം മുഖരിതമായി. അമ്പതുകളിലും അറുപതിലുകളുമായി കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് വിപ്ലവകാരി [[കുഞ്ഞാലി]]യുടെ നേതൃത്വത്തിൽ പ്രദേശത്തെ ഭൂവുടമകൾക്കെതിരെ ഒട്ടേറെ സമരങ്ങൾ നടന്നു. 1962-ലാണ് കാളികാവ് പഞ്ചായത്ത് രൂപവൽക്കരണം നടന്നത്. സ്പെഷ്യൽ ഓഫീസർ എന്ന ഉദ്യാഗസ്തർക്കായിരുന്നു പഞ്ചായത്തിന്റെ ഭരണ ചുമതല. 1964-ലാണ് തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ഭരണ സമിതി കാളികാവ് പഞ്ചായത്ത് ഭരിച്ച് തുടങ്ങുന്നത്. കെ. കുഞ്ഞാലി ആദ്യത്തെ പ്രസിഡന്റായും കെ.ടി. അലവികുട്ടി വൈസ് പ്രസിഡന്റായും തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. ഇപ്പോൾ കാളികാവ് ബസ് സ്റ്റാൻറ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ചന്തപുരയും ചെത്ത് വഴിക്കടവ് പുഴയിലെ കുളിക്കടവുമെല്ലാം പ്രഥമ ഭരണ സമിതിയുടെ കാലത്താണ് സ്ഥാപിക്കുന്നത്. 1969-ൽ [[ചുള്ളിയോട്]] വെച്ച് കുഞ്ഞാലി വെടിയേറ്റ് മരിച്ചു. തുടർന്നുള്ള കാലഘട്ടങ്ങളിൽ ഇ.പി.അലവികുട്ടി എന്ന നാണി ഹാജി (1969-79)അപ്പുണ്ണി (1979-1984) എ.പി. വാപ്പുഹാജി(1988-1995) അന്നമ മ്ത്യൂ (1995-1997) കെ സീതാ ലക്ഷ്മി(1997-2000) കെ കുഞ്ഞിമുഹമ്മദ് എന്ന കുഞ്ഞാപ്പ ഹാജി(2000-03) ടി. ഹസ്സൻ(2003-05) എം. മജീദ്‌ (2005-07) കുഞ്ഞാപ്പ ഹാജി (2007-2010) എ. ജമീല(2010) ,, N സൈതാലി, നാസർ, നജീബ് എന്നിവർ യഥാക്രമം പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡന്റ് പദം അലങ്കരിച്ചു. 

1921-ൽ സ്ഥാപിതമായ കാളികാവ് ഗവ-ആശുപത്രി മുമ്പ് മേഖലയിലെ പ്രധാന ചികിത്സാ കേന്ദ്രമായിരുന്നു. ഡോക്ടർ കേളു ആയിരുന്നു പ്രഥമ ഡോക്ടർ. 1970-ൽ കാളികാവ് ഗവ ഹോസ്പിറ്റലിലെ ചീഫ് മെഡിക്കൽ ഓഫീസറായി സേവനം ആരംഭിച്ചു. മോയിൻകുട്ടി ഡോക്ടർ പി.എച്ച്.സിയിൽ രോഗികൾക്ക് ഭക്ഷണം നൽകുന്നതിനുള്ള സംവിധാനം ഏർപ്പെടുത്താൻ മുൻകൈ എടുത്തു. 1984-മുതൽ കരുവാരക്കുണ്ട് റോഡിൽ ഒരു പ്രൈവെറ്റ് ആശുപത്രി ആരംഭിക്കുകയും ദൂര സ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് വരെ നടന്ന് പോയി ചികിത്സ നടത്തുകയും ചെയ്തു. ഇദ്ദേഹത്തിൻറ സ്റ്റെതസ്കോപ്പ് സ്പർശിക്കാത്ത ഒരാളും കാളികാവിൽ ഉണ്ടായിരിക്കാൻ സാധ്യതയില്ല. 

കാളികാവിന്റെ ഗതകാല ചരിത്രം അന്വേഷിക്കുമ്പോൾ പ്രദേശത്തുകാരുടെ മനസ്സിൽ ഗൃഹാതുരത്വം ഉണർത്തുന്ന ഓർമ്മയാണ് പഴയ ആഴ്ച ചന്ത. കാളികാവ് അങ്ങാടിയിൽ ഇന്ന് ബസ്സ്റ്റാന്റ് നിലകൊള്ളുന്ന പ്രദേശത്തായിരുന്നു ആഴ്ച ചന്ത നിലനിന്നിരുന്നത്. പഴമക്കാരുടെ മനസ്സിൽ ബുധനാഴ്ചകളിലെ ചന്ത ഇന്നും പച്ചപിടിച്ച ഓർമ്മയാണ്. ദൂരദിക്കുകളിൽ നിന്നു പോലും അന്ന് ആളുകൾ ചന്തയിൽ എത്തും. സൂചികുത്താൻ പോലും ഇടമില്ലാത്ത തിരക്കാവും കാളികാവ് അങ്ങാടിയിൽ. ഇടപാടുകളും കണക്ക് തീർക്കലുമെല്ലാം ചന്ത ദിവസമാണ്. 'ചന്തയിൽ വെച്ച് കണ്ടോളാം' എന്നൊരു പ്രയോഗം തന്നെ അന്നുണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. ചന്തയിലേക്ക് ചരക്കുകൾ എത്തിച്ച ചെമ്മൺ പാതയായിരുന്നു ഇന്നത്തെ കാളികാവ് -വണ്ടൂർ റോഡ്. കാളവണ്ടികളുടെ ചക്രങ്ങൾ ചാലുകൾ തീർത്ത പഴയ ചെമ്മൺ പാത ഇന്ന് വെറും ഓർമ്മ മാത്രം. നിലമ്പൂർ കോവിലകത്തേക്ക് പാട്ടകുടിയാൻമാരിൽ നിന്നും ശേഖരിക്കുന്ന കാർഷിക വിഭവങ്ങൾ എത്തിക്കാനുപയോഗിച്ച ഇടുങ്ങിയ മൺപാതയാണ് ഇന്നത്തെ കാളികാവ് നിലമ്പൂർ റോഡ്. 1942 കാലഘട്ടത്തിലാണ് കാളികാവിലേക്ക് ആദ്യമായി ബസ് റൂട്ട് ആരംഭിക്കുന്നത്. ഇമ്പീരിയൽ എന്ന പേരിലാണ് ആദ്യത്തെ ബസ് സർവ്വീസ് തുടങ്ങിയത്. തുടർന്ന് രാജലക്ഷ്മി, ഇന്ത്യൻ എക്സ് സർവീസ് എന്നീ പേരുകളിൽ സർവീസ് ആരംഭിച്ചു. 
കാർഷിക മേഖലയിൽ കാളികാവിന്റെ പരിവർത്തന ഘട്ടം തുടങ്ങുന്നത് അറുപതുകളുടെ അവസാനത്തിലെ തിരുവിതാംകൂർ കുടിയേറ്റത്തോടെയാണ്. ഭൂ പരിഷ്കരണ നിയമത്തിന്റെ മുന്നോടിയായി വ്യാപകമായ ഭൂമി കൈമാറ്റം നടന്നതോടെയാണ് തിരുവിതാംകൂറിൽ നിന്നും കിഴക്കനേറനാടൻ മണ്ണിലേക്ക് കുടിയേറ്റം തുടങ്ങുന്നത്. കാട്ടാനകളുടെ ചിന്നം വിളികളും നരിച്ചീറുകളുടെ ഭയാനകതകളും സൃഷ്ടിച്ച പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ മലഞ്ചെരുവുകളിൽ അവർ അധ്വാനത്തിൻറ പുതിയ ഗാഥ രചിച്ചു. കരിങ്കല്ലിനെപോലും തോൽപ്പിക്കുന്ന നിശ്ചയ ദാർഢ്യത്തോടെ മണ്ണിനോട് മല്ലടിച്ച് കുടിയേറ്റ കർഷകർ കാളികാവിന്റെ കാർഷിക ഭൂപടം മാറ്റി മറിച്ചു. കശുമാവും കമ്മ്യൂണിസ്റ്റപ്പയും പുല്ലും നിറഞ്ഞ കിഴക്കനേറനാടൻ മണ്ണിൽ റബ്ബറും ഏലവും ഇഞ്ചിയും ഗ്രാമ്പുവും കുരുമുളകും നട്ടു പിടിപ്പിച്ച് കാർഷിക മേഖലയാകെ സമ്പുഷ്ടമാക്കി. ഇതോടെ നാട്ടുകാരായ കർഷകരും പുതിയ കൃഷി രീതിയിലൂടെ വഴി നടന്നു. എഴുപതുകളുടെ പാതിയോടെയാണ് കാളികാവിന്റെ മണ്ണിൽ നിന്നും ഗൾഫിലേക്ക് കുടിയേറ്റം തുടങ്ങുന്നത്. അറബുനാടുകളിൽ എണ്ണപ്പാടം തേടി ആയിരങ്ങൾ കടൽ കടന്നതോടെ നാടിന്റെ സാമ്പത്തികാഭിവൃദ്ധി ആരംഭിക്കുകയായി. പുൽകുടിലുകളും, ചെമ്മൺ ചുമരിലുള്ള വീടുകളും നെൽ വയലുകളും മാഞ്ഞു. പകരം കോൺക്രീറ്റ് കെട്ടിടങ്ങൾ പ്രൗഢിയായി കുഗ്രാമങ്ങളിൽ പോലും ഉയർന്നു വന്നു. 1961-ൽ പുല്ലങ്ങോട് പ്രദേശത്താണ് കാളികാവിൽ ആദ്യമായി വൈദ്യുത വെളിച്ചം എത്തുന്നത്. ഇന്നലെയു‍ടെ ചരിത്രസ്മൃതികൾ നെഞ്ചേറ്റുമ്പോഴും പുരോഗതിയുടെ പടവുകൾ കയറാനുള്ള വെമ്പലിലാണ് ഈ മലയോര ഗ്രാമം. ഇതോടൊപ്പം ചില വേദനിക്കുന്ന ഓർമ്മകളും ഈ ഗ്രാമത്തിനുണ്ട്. കാളികാവിന്റെ പ്രധാന ഭക്ഷ്യ വിളയായിരുന്ന നെല്ല് മറ്റെവിടെയും എന്നപ്പോലെ നമ്മുടെ നാട്ടിൽ നിന്നും നാടു നീങ്ങിക്കഴിഞ്ഞു. വിശാലമായി പരന്നു കിടന്നിരുന്ന നെൽപ്പാടങ്ങളെല്ലാം മണ്ണിട്ട് നികത്തപ്പെട്ടു. പ്രദേശത്തിന്റെ പ്രധാന ജല സ്രോതസ്സായ കാളികാവ് പുഴ മണലെടുപ്പും കയ്യേറ്റവും കാരണം അനുദിനം ഇല്ലാതായികൊണ്ടിരിക്കുന്നു. അവികസിതത്വത്തിന്റെ പോയകാലം ഓർമ്മയാക്കി കാളികാവ് മാറുകയാണ്. കാളവണ്ടിച്ചക്രങ്ങൾ ചാലുകൾ തീർത്ത ചെമ്മൺ പാതകൾ ഓർമ്മയാക്കി കാളികാവിലെ ഉൾപ്രദേശങ്ങൾ പോലും വികസനത്തിന്റെ പാതയിലാണ്. നിലമ്പൂർ-പെരുമ്പിലാവ് സ്റ്റേറ്റ് ഹൈവേ കാളികാവിന്റെ വികസനമേഖലയിലെ നാഴികക്കല്ലായി മാറുകയാണ്. വൈദ്യുതിരംഗമായിരുന്നു എന്നും കാളികവിന്റെ വികസനത്തിന് തടസ്സം സൃഷ്ടിച്ചിരുന്നത്. മൂന്ന് വർഷം മുമ്പ് പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ച ഇലട്രിക്കൽ സെക്ഷൻ ഓഫീസ് വൈദ്യുതി മേഖലയിലെ പ്രശ്നങ്ങൾ ഒട്ടൊക്കെ പരിഹരിച്ചു. നിർദ്ധിഷ്ട മുപ്പത്തി മൂന്ന് .കെ.വി. സബ്സ്റ്റേഷൻ കൂടി യഥാർത്ഥ്യമാകുമ്പോൾ മേഖലയിലെ അവശേഷിക്കുന്ന പ്രതിസന്ധിക്കുകൂടി പരിഹാരമാകുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷ. കിഴക്കൻ ഏറനാടിലെ ചിറിപുഞ്ചി എന്ന് കരുവാരക്കുണ്ടിനൊപ്പം വിശേഷണം പങ്കിടുന്ന കാളികാവിലെ പല പ്രദേശങ്ങളും കുടിവെള്ളക്ഷാമത്തിന്റെ പിടിയിലാണ്. പതിനൊന്ന് വർഷം മുമ്പ് തുടങ്ങി ഇപ്പോൾ അവസാന ഘട്ടത്തിൽ എത്തി നിൽക്കുന്ന അഞ്ച്കോടി രൂപയുടെ മധുമല കുടിവെള്ള പദ്ധതി യാഥാർത്ഥ്യമാകുന്നതോടെ പ്രദേശത്തെ ഉയർന്ന പ്രദേശങ്ങളിലെ വെള്ള ക്ഷാമത്തിന് അറുതിയാവും. നാൽപതുകളിൽ ഒന്നോ രണ്ടോ ബസുകൾ മാത്രം മടങ്ങിപോയിരുന്ന ഒരു കവലയായിരുന്നു കാളികാവ് അങ്ങാടി. കാലമേറെ ചെന്നപ്പോൾ ഗതാഗത സൗകര്യവും യാത്രക്കാരും പെരുകിയതോടെ പ്രദേശത്ത് ഒരു ബസ് സ്റ്റാൻറ് സ്ഥാപിക്കണമെന്ന് ജനങ്ങളുടെ അവശ്യമായി ഉയർന്നു വന്നു. 2003-ൽ കാളികാവ് അങ്ങാടിയിൽ ബസ് സ്റ്റാന്റ് സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. ജംഗ്ഷനിൽ മറ്റൊരു ബസ് സ്റ്റാന്റ് കൂടി സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയിലും കാളികവ് മാറ്റത്തിന് വിധേയമായി കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. വിദ്യാഭ്യാസ രംഗത്ത് ഏറെ പിന്നിലായിരുന്ന മലയോര ഗ്രാമം ഇപ്പോൾ കംമ്പ്യൂട്ടർ സാക്ഷരതയുടെ പുതുവഴിയിലാണ്. ചരിത്രസ്മൃതികൾ നിറഞ്ഞ് നിൽക്കുന്ന മലയോര മണ്ണ് ഇന്ന് പോയകാലത്തിന്റെ അനുഭവപാഠങ്ങളിൽ നിന്നും പുതുയുഗത്തിലേക്ക് നടന്നു നീങ്ങുകയാണ്.

==Image gallery==
&lt;gallery&gt;File:Wandoor Road, Kalikavu, Malappuram District, India.jpg|Kalikavu Town
&lt;/gallery&gt;

== ഇതും കാണുക ==
*[[കാളികാവ് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]

== അവലംബം ==
&lt;references/&gt;

{{commons category|Kalikavu}}

[[വർഗ്ഗം:മലപ്പുറം ജില്ല]]
[[വർഗ്ഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രം - അപൂർണ്ണലേഖനങ്ങൾ]]
{{മലപ്പുറം ജില്ല}}</text>
      <sha1>admjhqhj01n44iypl3zyew6j85jg374</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രം/അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷകൾ/പുതിയ അപേക്ഷകൾ</title>
    <ns>4</ns>
    <id>172635</id>
    <revision>
      <id>4661030</id>
      <parentid>4660618</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T08:23:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Netha Hussain</username>
        <id>19313</id>
      </contributor>
      <comment>/* 20px| തീരുമാനം */ +1 bot test run</comment>
      <origin>4661030</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40292" sha1="0g6ydx7is87wqtbys8kxcuras1h0541" xml:space="preserve">==CommonsDelinker==
*{{User|CommonsDelinker}}
* '''Operator &lt;!-- Name of the bot owner --&gt;:'''കോമൺസിലെ ബോട്ട്
* '''Purpose  &lt;!-- Purpose of the bot --&gt;:'''കോമൺസിൽ നീക്കിയ പ്രമാണങ്ങളെ നീക്കൽ
* '''Framework &lt;!-- Script/Language used --&gt;:'''&lt;software/framework used&gt;
* '''Bot Flag in other wikipedias &lt;!-- Already used on, WITH BOT STATUS --&gt;:'''  [http://toolserver.org/~vvv/sulutil.php?user=CommonsDelinker Please see here]
* '''Remarks &lt;!--Remarks : Languages spoken etc...--&gt;:''' ഇതിനെ ബോട്ടു പദവി കൊടുത്തുകൂടേ? ഇതിന്റെ തിരുത്തലുകൾ നമ്മൾ കണ്ടിട്ടു പ്രയോജനം ഉണ്ടോ?
-- &lt;small&gt;:- എന്ന് - &lt;/small&gt; [[ഉപയോക്താവ്:Manuspanicker|അരയശ്ശേരിൽ സുബ്രഹ്മണ്യപ്പണിക്കർ മനു]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manuspanicker|&lt;span style=&quot;font-size:30px&quot;&gt;✆&lt;/span&gt;]] 09:55, 30 മേയ് 2014 (UTC) 
===[[Image:Nuvola apps filetypes.svg|20px|]] ചർച്ച&lt;!--talk--&gt;===
വേണ്ട എന്നെന്റെയഭിപ്രായം, മെയിന്റൈനേഴ്സ് ആവശ്യപ്പെട്ടിട്ടില്ല. ബോട്ടാണെങ്കിലും അല്ലെങ്കിലും ഉപയോക്താക്കൾ കാണട്ടേ ഏന്നുകരുതിത്തന്നെയാവണമത്. രണ്ടാമത് ചില ചിത്രങ്ങൾ മായ്ക്കപ്പെട്ടു എന്ന് ഉപയോക്താക്കൾക്ക് കാണാൻ സഹായമായേക്കും. ഒരു താളിലെ ചിത്രം ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടുവെന്നും, പകരമൊരു ചിത്രം ഉൾപ്പെടുത്തണമെങ്കിൽ ആവാം എന്നും ഉപയോക്താക്കൾക്ക് എളുപ്പത്തിൽ മനസ്സിലാകാനും കഴിയും. ദിവസവും ശല്യമാകുന്നത്ര തിരുത്തുകളൊന്നും ഡീലിങ്കർ ചെയ്യാറില്ല. ബോട്ട് ഫ്ലാഗ് കൊടുത്ത് തിരുത്തുകൾ അതൊക്കെക്കൊണ്ട് മറയ്ക്കേണ്ടതുണ്ടോ.--[[User:Praveenp|പ്രവീൺ]]''':'''[[User talk:Praveenp|&lt;font color=&quot;green&quot;  style=&quot;font-size: 70%&quot;&gt;സംവാദം&lt;/font&gt;]] 11:15, 30 മേയ് 2014 (UTC)
: അങ്ങനെയും ആകാം. {{പുഞ്ചിരി}}--&lt;small&gt;:- എന്ന് - &lt;/small&gt; [[ഉപയോക്താവ്:Manuspanicker|അരയശ്ശേരിൽ സുബ്രഹ്മണ്യപ്പണിക്കർ മനു]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manuspanicker|&lt;span style=&quot;font-size:30px&quot;&gt;✆&lt;/span&gt;]] 11:33, 30 മേയ് 2014 (UTC)

===[[Image:Nuvola apps korganizer.png|20px|]] തീരുമാനം&lt;!--result--&gt;===

==Pathbot==
*{{User|Pathbot}}
* '''Operator &lt;!-- Name of the bot owner --&gt;:'''[[ഉപയോക്താവ്:Path slopu|Path slopu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Path slopu|സംവാദം]])
* '''Purpose  &lt;!-- Purpose of the bot --&gt;:'''താളുകളിൽ ഫലകങ്ങൾ(navbox) ചേർക്കുക.
* '''Framework &lt;!-- Script/Language used --&gt;:'''JWB'''
* '''Bot Flag in other wikipedias &lt;!-- Already used on, WITH BOT STATUS --&gt;:'''  [http://toolserver.org/~vvv/sulutil.php?user=Pathbot Please see here]
* '''Remarks &lt;!--Remarks : Languages spoken etc...--&gt;:''' ഈ അക്കൗണ്ട് enwikiഇൽ ഇതേ ആവശ്യത്തിനായി ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട് [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Bots/Requests_for_approval/Pathbot_2].
മാതൃക--[https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%9A%E0%B4%BE%E0%B4%9A%E0%B5%8D%E0%B4%9A%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B5%81%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A8&amp;diff=prev&amp;oldid=3248151] നന്ദി.
-- [[ഉപയോക്താവ്:Path slopu|Path slopu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Path slopu|സംവാദം]]) 16:27, 19 നവംബർ 2019 (UTC) 
===[[Image:Nuvola apps filetypes.svg|20px|]] ചർച്ച&lt;!--talk--&gt;===
{{u|Path slopu}} താത്കാലികമായി ബോട്ട് ഫ്ലാഗ് ചേർത്തിട്ടുണ്ട്. ഏതാനം തിരുത്തുകൾ ബോട്ട് ഉപയോഗിച്ച് ചെയ്യുമല്ലോ.--[[User:Praveenp|പ്രവീൺ]]''':'''[[User talk:Praveenp|&lt;font  color=&quot;green&quot;  style=&quot;font-size: 70%&quot;&gt;സം‌വാദം&lt;/font&gt;]] 02:51, 11 ഏപ്രിൽ 2020 (UTC)
:{{u|Praveenp}} വളരെ നന്ദി.--[[ഉപയോക്താവ്:Path slopu|Path slopu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Path slopu|സംവാദം]]) 04:05, 11 ഏപ്രിൽ 2020 (UTC)
::{{ping|Praveenp}} നമസ്കാരം, ബോട്ടുപയോഗിച്ച് കുറച്ച് [[https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B5%87%E0%B4%95%E0%B4%82:%E0%B4%B8%E0%B4%82%E0%B4%AD%E0%B4%BE%E0%B4%B5%E0%B4%A8%E0%B4%95%E0%B5%BE/Pathbot തിരുത്തലുകൾ]] നടത്തി. ദയവായി പരിശോധിക്കണമേ. അവയിൽ ചിലത് ചുവടെ ചേർക്കുന്നു. 
# [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%AA%E0%B4%BF%E0%B4%B2%E0%B4%BE%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%B1&amp;diff=prev&amp;oldid=3310943]
# [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%AA%E0%B5%81%E0%B4%B2%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%81%E0%B4%B0%E0%B5%81%E0%B4%AE%E0%B5%8D%E0%B4%AA&amp;diff=prev&amp;oldid=3310947]
# [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%AA%E0%B5%82%E0%B4%B5%E0%B4%82,_%E0%B4%95%E0%B4%A3%E0%B5%8D%E0%B4%A3%E0%B5%82%E0%B5%BC_%E0%B4%9C%E0%B4%BF%E0%B4%B2%E0%B5%8D%E0%B4%B2&amp;diff=prev&amp;oldid=3310954]
--നന്ദി.--[[ഉപയോക്താവ്:Path slopu|Path slopu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Path slopu|സംവാദം]]) 04:30, 11 ഏപ്രിൽ 2020 (UTC)

===[[Image:Nuvola apps korganizer.png|20px|]] തീരുമാനം&lt;!--result--&gt;===
{{#ifeq: {{FULLPAGENAME}}|ഫലകം:തീരുമാനം||{{ombox
| type      = notice
| image     = [[ചിത്രം:Nuvola apps korganizer.png|50ബിന്ദു]]
| style     = width: 400px; 
| text      ='''തീരുമാനം:''' തുടരാവുന്നതാണ്. ഉദാഹരണങ്ങളിൽ കുഴപ്പങ്ങളൊന്നും കാണുന്നില്ല. ഫലകങ്ങൾ വർഗ്ഗങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് ആയിരുന്നെങ്കിൽ നല്ലതായിരുന്നു എന്ന് അഭിപ്രായം ഉണ്ട്.
}}}}

:{{ping|Praveenp}} വളരെ നന്ദി. താങ്കളുടെ നിർദ്ദേശം നടപ്പിലാക്കാൻ പരമാവധി ശ്രമിക്കും. ഈ പുതിയ ബോട്ട് ഫ്ലാഗ് വിക്കിയുടെ ഉന്നമനത്തിനായി ഉപയോഗിക്കും. നന്ദി. --[[ഉപയോക്താവ്:Path slopu|Path slopu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Path slopu|സംവാദം]]) 04:13, 18 ഏപ്രിൽ 2020 (UTC)

----

==GnoeeeBot==
*{{User|GnoeeeBot}}
* '''Operator &lt;!-- Name of the bot owner --&gt;:'''[[User:Gnoeee|&lt;span style=&quot;color:#990000&quot;&gt;❙❚❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#000&quot;&gt; ജിനോയ് &lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#006699&quot;&gt;❚❙❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;]] [[User talk:Gnoeee|✉]]
* '''Purpose  &lt;!-- Purpose of the bot --&gt;:'''ലിന്റ് പിഴവുകൾ പരിഹരിക്കുന്നതിനും മറ്റ് പൊതുവായ വൃത്തിയാക്കൽ പണികൾ ചെയ്യുന്നതിനും.
* '''Framework &lt;!-- Script/Language used --&gt;:'''JWB and Pywikibot
* '''Bot Flag in other wikipedias &lt;!-- Already used on, WITH BOT STATUS --&gt;:'''  [http://toolserver.org/~vvv/sulutil.php?user=GnoeeeBot Please see here]
* '''Remarks &lt;!--Remarks : Languages spoken etc...--&gt;:''' മാതൃക - {{Diff|oldid=4022746}}, {{Diff|oldid=4022743}}, {{Diff|oldid=4022744}}, {{Diff|oldid=4022764}}
-- [[User:Gnoeee|&lt;span style=&quot;color:#990000&quot;&gt;❙❚❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#000&quot;&gt; ജിനോയ് &lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#006699&quot;&gt;❚❙❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 14:07, 8 ഫെബ്രുവരി 2024 (UTC) 
===[[Image:Nuvola apps filetypes.svg|20px|]] ചർച്ച&lt;!--talk--&gt;===
:പരീക്ഷണ തിരുത്തലുകൾ നടത്താവുന്നതാണ്.--'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 19:57, 8 ഫെബ്രുവരി 2024 (UTC)
::{{ping|Kiran Gopi}} ബോട്ടുപയോഗിച്ച് പരീക്ഷണ തിരുത്തലുകൾ നടത്തിയിട്ടുണ്ട്.-[[User:Gnoeee|&lt;span style=&quot;color:#990000&quot;&gt;❙❚❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#000&quot;&gt; ജിനോയ് &lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#006699&quot;&gt;❚❙❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 18:31, 10 ഫെബ്രുവരി 2024 (UTC)

===[[Image:Nuvola apps korganizer.png|20px|]] തീരുമാനം&lt;!--result--&gt;===
{{#ifeq: {{FULLPAGENAME}}|ഫലകം:തീരുമാനം||{{ombox
| type      = notice
| image     = [[ചിത്രം:Nuvola apps korganizer.png|50ബിന്ദു]]
| style     = width: 640px; 
| text      ='''തീരുമാനം:''' ബോട്ട് ഫ്ലാഗ് നൽകി -- '''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 20:56, 13 ഫെബ്രുവരി 2024 (UTC)
}}}}
----

==AkbarBot==
*{{User|AkbarBot}}
* '''Operator &lt;!-- Name of the bot owner --&gt;:'''[[ഉപയോക്താവ്:AkbarBot]] 
* '''Purpose  &lt;!-- Purpose of the bot --&gt;:'''വിക്കിഡാറ്റയിലെ അപ്ഡേറ്റുകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള പുതുക്കലുകൾ ചെയ്യാനും മറ്റ് പൊതുവായ ജോലികൾ ചെയ്യുന്നതൈനും.
* '''Framework &lt;!-- Script/Language used --&gt;:'''Pywiki&amp;Wikidata
* '''Bot Flag in other wikipedias &lt;!-- Already used on, WITH BOT STATUS --&gt;:'''  [http://toolserver.org/~vvv/sulutil.php?user=AliBot Please see here]
* '''Remarks &lt;!--Remarks : Languages spoken etc...--&gt;:''' പരീക്ഷണത്തിന്റെ ഭാഗമായി ചില കാറ്റഗറികൾ ചേർത്തിട്ടുണ്ട്.
===[[Image:Nuvola apps filetypes.svg|20px|]] ചർച്ച&lt;!--talk--&gt;===
പരീക്ഷണ തിരുത്തുകളുടെ ലിങ്കുകൾ. ബോട്ടിന്റെ കോഡ് എന്നിവ നൽകുക. കൂടാതെ വിക്കിഡാറ്റ അപ്ഡേറ്റുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മലയാളം വിക്കിയിൽ എന്താണ് ചെയ്യാനുദ്ദേശിക്കുന്നത് എന്ന് വ്യക്തമായി പറയുക. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 03:23, 12 ഫെബ്രുവരി 2024 (UTC)

പരീക്ഷണ തിരുത്തുകളുടെ ലിങ്കുകൾ ഇവിടെ കാണാം [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=സിൻഡി_വില്ല്യംസ്&amp;diff=prev&amp;oldid=4023609 ഒന്ന്]  [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=ജോർദി_ആൽബിസ്റ്റൺ&amp;diff=prev&amp;oldid=4024066 രണ്ട്] . നിലവിൽ ചെയ്തുവരുന്നത് വിക്കിഡാറ്റയിലെ ഡാറ്റയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വിഷയം തിരിച്ചുള്ള വർഗ്ഗീകരണമാണ്.കൂടാതെ ഇൻഫോ ബോക്സില്ലാത്ത മലയാളം വിക്കി ലേഖനങ്ങൾക്ക് വിക്കിഡാറ്റയിലെ ദത്തങ്ങളുപയോഗിച്ച് ഇൻഫോബോക്സ് ചേർക്കാനും ഉദ്ദേശിക്കുന്നു.തത്ഫലമായി വിവരങ്ങൾ പുതുക്കുന്നതിനനുസരിച്ചുള്ള മാറ്റങ്ങൾ ഇൻഫോബോക്സിലും ലഭ്യമാകും. കോഡ് [https://github.com/users/Charankav/projects/1/views/1?pane=issue&amp;itemId=53143805 ഇവിടെ] കാണാം. --[[ഉപയോക്താവ്:AkbarBot|AkbarBot]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:AkbarBot|സംവാദം]]) 17:35, 13 ഫെബ്രുവരി 2024 (UTC)

===[[Image:Nuvola apps korganizer.png|20px|]] തീരുമാനം&lt;!--result--&gt;===
{{#ifeq: {{FULLPAGENAME}}|ഫലകം:തീരുമാനം||{{ombox
| type      = notice
| image     = [[ചിത്രം:Nuvola apps korganizer.png|50ബിന്ദു]]
| style     = width: 640px; 
| text      ='''തീരുമാനം:''' യന്ത്രപദവി നൽകി -- '''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 17:51, 31 മാർച്ച് 2024 (UTC)
}}}}

----

==Leaderbot==
*{{User|Leaderbot}}
* '''Operator &lt;!-- Name of the bot owner --&gt;:'''[[ഉപയോക്താവ്:Leaderboard|Leaderboard]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Leaderboard|സംവാദം]])
* '''Purpose  &lt;!-- Purpose of the bot --&gt;:'''[[meta:Global reminder bot]]
* '''Framework &lt;!-- Script/Language used --&gt;:'''Python
* '''Bot Flag in other wikipedias &lt;!-- Already used on, WITH BOT STATUS --&gt;:'''  [http://toolserver.org/~vvv/sulutil.php?user=Leaderbot Please see here]
* '''Remarks &lt;!--Remarks : Languages spoken etc...--&gt;:''' For [[meta:Global reminder bot]] - the bot will rarely run here, but it is not clear whether I can run the bot otherwise, so putting it here. Please ping me in a response. The bot flag is NOT required.
-- [[ഉപയോക്താവ്:Leaderboard|Leaderboard]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Leaderboard|സംവാദം]]) 09:15, 6 നവംബർ 2024 (UTC) 

:@[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] Ping [[ഉപയോക്താവ്:Leaderboard|Leaderboard]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Leaderboard|സംവാദം]]) 18:25, 19 നവംബർ 2024 (UTC)

===[[Image:Nuvola apps filetypes.svg|20px|]] ചർച്ച&lt;!--talk--&gt;===

===[[Image:Nuvola apps korganizer.png|20px|]] തീരുമാനം&lt;!--result--&gt;===
{{#ifeq: {{FULLPAGENAME}}|ഫലകം:തീരുമാനം||{{ombox
| type      = notice
| image     = [[ചിത്രം:Nuvola apps korganizer.png|50ബിന്ദു]]
| style     = width: 640px; 
| text      ='''തീരുമാനം:''' യന്ത്രപദവി നൽകി --- [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 04:05, 20 നവംബർ 2024 (UTC)
}}}}

----

==Manojk==
*{{User|Manojk}}
* '''Operator &lt;!-- Name of the bot owner --&gt;:'''Manojk
* '''Purpose  &lt;!-- Purpose of the bot --&gt;:'''Clean up and Adding വർഗ്ഗം:ഹോർത്തൂസ് മലബാറിക്കൂസിൽ പരാമർശിച്ചിരിക്കുന്ന സസ്യങ്ങൾ in Project Pages
* '''Framework &lt;!-- Script/Language used --&gt;:'''AWB
* '''Bot Flag in other wikipedias &lt;!-- Already used on, WITH BOT STATUS --&gt;:'''  [http://toolserver.org/~vvv/sulutil.php?user=%3CManojk%3E Please see here]
* '''Remarks &lt;!--Remarks : Languages spoken etc...--&gt;:''' All things doing mannually and checked one by one. Not Using My Bot Account for the purpose. No need to give Bot Flag but I am communicating the task. Scope of the work will be less than of 700 pages
-- [[ഉപയോക്താവ്:Manojk|Manoj Karingamadathil]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manojk|Talk]]) 07:07, 16 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC) 
===[[Image:Nuvola apps filetypes.svg|20px|]] ചർച്ച&lt;!--talk--&gt;===

===[[Image:Nuvola apps korganizer.png|20px|]] തീരുമാനം&lt;!--result--&gt;===
{{#ifeq: {{FULLPAGENAME}}|ഫലകം:തീരുമാനം||{{ombox
| type      = notice
| image     = [[ചിത്രം:Nuvola apps korganizer.png|50ബിന്ദു]]
| style     = width: 640px; 
| text      ='''തീരുമാനം:''' യന്ത്ര പദവി ആവശ്യമില്ലാത്തതിനാൽ നൽകിയില്ല. തിരുത്തകൾ കൂടുതലാണങ്കിൽ ബോട്ട് ഓടിക്കുന്നതാണ് അഭികാമ്യം എന്ന അഭിപ്രായം രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. -- '''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 03:26, 17 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC)
}}}}

----
:നന്ദി. സെമി ഓട്ടോമാറ്റിക്ക് ആയി,യൂസർ വെരിഫിക്കേഷൻ ആവശ്യമായ കാര്യങ്ങൾ വ്യക്തി അകൗണ്ടിൽനിന്നും മുഴുവൻ ഓട്ടോമേറ്റ് ആയി ചെയ്യേണ്ടുന്ന കാര്യങ്ങൾ ബോട്ട് അകൗണ്ടിൽ നിന്നും ചെയ്യാമെന്ന് വിചാരിക്കുന്നു. പ്രസ്തുതകാര്യത്തിനായുള്ള [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%AF%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%82/%E0%B4%85%E0%B4%82%E0%B4%97%E0%B5%80%E0%B4%95%E0 ബോട്ട് ഓടിക്കാനുള്ള ഫ്ലാഗിനുള്ള അപേക്ഷ]  സമർപ്പിച്ചിടുണ്ട്--[[ഉപയോക്താവ്:Manojk|Manoj Karingamadathil]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manojk|Talk]]) 18:48, 20 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC)

==MkBot==
*{{User|MkBot}}
* '''Operator &lt;!-- Name of the bot owner --&gt;:'''[[ഉപയോക്താവ്:Manojk|Manoj Karingamadathil]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manojk|Talk]])
* '''Purpose  &lt;!-- Purpose of the bot --&gt;:'''Clean Up in  Species/Taxonomy Pages, Adding essential template, Updating with Latest Taxo names in infobox.
* '''Framework &lt;!-- Script/Language used --&gt;:'''AWB and Pywikibot
* '''Bot Flag in other wikipedias &lt;!-- Already used on, WITH BOT STATUS --&gt;:'''  [http://toolserver.org/~vvv/sulutil.php?user=MkBot Please see here]
* '''Remarks &lt;!--Remarks : Languages spoken etc...--&gt;:''' Prioriting at [[:വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സസ്യജാലം]] and after the learnings, expanding all pages related to Taxonomy.
-- [[ഉപയോക്താവ്:Manojk|Manoj Karingamadathil]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manojk|Talk]]) 18:43, 20 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC) 
===[[Image:Nuvola apps filetypes.svg|20px|]] ചർച്ച&lt;!--talk--&gt;===

===[[Image:Nuvola apps korganizer.png|20px|]] തീരുമാനം&lt;!--result--&gt;===

----

==AksharaBot==
*{{User|AksharaBot}}
* '''Operator &lt;!-- Name of the bot owner --&gt;:'''[[User:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;navy&quot;&gt;നത&lt;/font&gt;]] [[User talk:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;purple&quot;&gt;(സംവാദം)&lt;/font&gt;]]
* '''Purpose  &lt;!-- Purpose of the bot --&gt;:'''ലേഖനങ്ങളിലെ ഭാഷയും വ്യാകരണവും മാത്രം മെച്ചപ്പെടുത്തുക എന്നതാണ് ബോട്ടിന്റെ ധർമ്മം. ആദ്യഘട്ടത്തിൽ ഉള്ളടക്കപരിഭാഷ (CX) ഉപകരണം വഴി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങളിൽ മാത്രം പ്രവർത്തിക്കും; മലയാളം വിക്കിപീഡിയ സമൂഹം സമ്മതിച്ചാൽ മാത്രം പിന്നീട് മറ്റു ലേഖനങ്ങളിലേക്കും വ്യാപിപ്പിക്കും.
* '''Framework &lt;!-- Script/Language used --&gt;:'''പൈത്തൺ + MediaWiki API; ഭാഷാതിരുത്തലിന് നിർമ്മിതബുദ്ധി (Claude). കോഡ്: [https://github.com/nethahussain/translation-cleanup-bot GitHub], സ്വതന്ത്ര അനുമതിപത്രം (MIT)
* '''Bot Flag in other wikipedias &lt;!-- Already used on, WITH BOT STATUS --&gt;:'''  [http://toolserver.org/~vvv/sulutil.php?user=AksharaBot Please see here]
* '''Remarks &lt;!--Remarks : Languages spoken etc...--&gt;:''' 700 ലേഖനങ്ങളിൽ മൂന്നു ഘട്ടമായി പൈലറ്റ് പൂർത്തിയാക്കിയശേഷമുള്ള അപേക്ഷയാണിത്. വിശദാംശങ്ങൾ താഴെയും [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം|പദ്ധതിത്താളിലും]] കാണാം.
-- [[User:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;navy&quot;&gt;നത&lt;/font&gt;]] [[User talk:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;purple&quot;&gt;(സംവാദം)&lt;/font&gt;]] 15:34, 18 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) 

=== എന്താണ് ഈ യന്ത്രം ചെയ്യുക ===

മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ ഉള്ളടക്കപരിഭാഷ വഴി വന്ന 12,136 ലേഖനങ്ങളുണ്ട് ([[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/മുഴുവൻ പട്ടിക|മുഴുവൻ പട്ടിക]]). ഇവയിൽ പലതിലും യന്ത്രപരിഭാഷയുടെ പോരായ്മകൾ, അതായത്, അസ്വാഭാവിക വാക്യഘടന, വ്യാകരണപ്പിശകുകൾ, ഒരേ പേരിന്റെ പല ലിപ്യന്തരണങ്ങൾ, പരിഭാഷിക്കപ്പെടാതെ കിടക്കുന്ന ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഗങ്ങൾ എന്നിവ വർഷങ്ങളായി അവശേഷിക്കുന്നു.

ഈ യന്ത്രം ഇവ മാത്രം തിരുത്തും. വസ്തുതകൾ, സംഖ്യകൾ, തീയതികൾ, പേരുകൾ, അവലംബങ്ങൾ, ഫലകങ്ങൾ, കണ്ണികൾ, ചിത്രങ്ങൾ, വർഗ്ഗങ്ങൾ — ഒന്നും മാറ്റില്ല. പുതിയ വിവരമോ വാക്യമോ ചേർക്കില്ല; ഉള്ളടക്കം നീക്കില്ല. ലേഖനത്തിൽ വസ്തുതാപ്രശ്നം കണ്ടെത്തിയാൽ അത് തിരുത്താതെ ഉപയോക്താക്കളുടെ പരിശോധനയ്ക്കായി പ്രത്യേകം രേഖപ്പെടുത്തും.

വ്യാപ്തി രണ്ടു ഘട്ടമായാണ് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. ആദ്യഘട്ടം CX ലേഖനങ്ങൾ മാത്രം ഉൾക്കൊള്ളിക്കും. ഈ അപേക്ഷയിൽ ഇപ്പോൾ ചോദിക്കുന്നതും അതിനുള്ള അനുമതി മാത്രമാണ്. എന്നാൽ യന്ത്രപരിഭാഷയുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ CX ലേഖനങ്ങളിൽ ഒതുങ്ങുന്നില്ല. CX-ൽ യന്ത്രത്തിന്റെ പ്രവർത്തനം സമൂഹത്തിന് തൃപ്തികരമായാൽ, സമൂഹം ആഗ്രഹിക്കുകയോ സമ്മതിക്കുകയോ ചെയ്യുന്ന പക്ഷം മാത്രം, ഇത്തരം മറ്റു ലേഖനങ്ങളിലേക്കും വ്യാപിപ്പിക്കാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നു. അതിനു മുമ്പ് പ്രത്യേക ചർച്ചയും സമവായവും തേടും. ഈ അപേക്ഷയിലെ അനുമതി അതിലേക്ക് സ്വയം നീളില്ല.

=== യന്ത്രത്തിന് രണ്ട് ഘടകങ്ങളുണ്ട് ===
ഈ യന്ത്രം രണ്ട് വ്യത്യസ്ത ഘടകങ്ങൾ (ഏജന്റുകൾ) ചേർന്നതാണ്. ഒന്നാമത്തേത് തിരുത്തുന്നു. രണ്ടാമത്തേത് ആ തിരുത്തിൽ ആശയം മാറിപ്പോയോ എന്ന് സ്വതന്ത്രമായി പരിശോധിക്കുന്നു.

'''ഘടകം 1 — ഭാഷാതിരുത്തൽ ഏജന്റ്'''
* മലയാളം ലേഖനവും, ലഭ്യമെങ്കിൽ ഇംഗ്ലീഷ് മൂലലേഖനവും വായിക്കുന്നു.
* വ്യാകരണപ്പിശകുകൾ, യന്ത്രപരിഭാഷയുടെ അസ്വാഭാവിക വാക്യഘടന, ഒരേ പേരിന്റെ പല ലിപ്യന്തരണങ്ങൾ, പരിഭാഷിക്കപ്പെടാതെ കിടക്കുന്ന ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഗങ്ങൾ എന്നിവ കണ്ടെത്തി തിരുത്തുന്നു.
* ഇതിന് സ്വയം സേവ് ചെയ്യാൻ അധികാരമില്ല. ഇതിന്റെ ഫലം ഒരു നിർദ്ദേശം മാത്രമാണ്.

'''ഘടകം 2 — ആശയപരിശോധനാ ഏജന്റ്'''
* ഒന്നാം ഘടകം എന്തു ചിന്തിച്ചു എന്നറിയാതെ, പഴയതും പുതിയതും വാക്യാവാക്യം താരതമ്യം ചെയ്യുന്നു.
* ചോദിക്കുന്ന ഒറ്റ ചോദ്യം: ഭാഷ മാത്രമാണോ മാറിയത്, അതോ ആശയം കൂടി മാറിയോ?
* അർത്ഥവ്യത്യാസം, വിവരനഷ്ടം, പുതിയ വിവരം കൂട്ടിച്ചേർക്കൽ എന്നിവയിലേതെങ്കിലും കണ്ടാൽ ആ തിരുത്ത് നിരസിക്കപ്പെടും.
* ലേഖനത്തിൽത്തന്നെയുള്ള വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ (കാലഹരണപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ, പരസ്പരവിരുദ്ധമായ ഇൻഫോബോക്സ് വിവരങ്ങൾ മുതലായവ) ഇത് ഒരു പട്ടികയായി രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. ഈ പട്ടിക ഉപയോക്താക്കൾക്ക് പരിശോധിച്ച്, വേണ്ട തിരുത്തലുകൾ നടത്താവുന്നതാണ്.

ഇവയ്ക്കിടയിൽ, നിർമ്മിതബുദ്ധിയല്ലാത്ത ഒരു ഘടനാപരിശോധനയും നടക്കുന്നു. മൂന്നും കടന്നാൽ മാത്രമേ ഒരു തിരുത്ത് സേവ് ചെയ്യൂ.

=== ഈ യന്ത്രം നിലവിലുള്ള യന്ത്രങ്ങളിൽനിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണ് ===
''(സാങ്കേതികപരിജ്ഞാനം ആവശ്യമില്ലാത്ത വിശദീകരണം — ഈ അപേക്ഷയിലെ ഏറ്റവും പ്രധാന ഭാഗം ഇതാണ്)''

നമ്മുടെ വിക്കിയിൽ ഇപ്പോൾ പ്രവർത്തിക്കുന്ന യന്ത്രങ്ങൾ നിശ്ചിത നിയമങ്ങൾ അനുസരിക്കുന്നവയാണ്. അവ ഒരേ ഇടപെടലിന് എപ്പോഴും ഒരേ ഫലം തരുന്നു (''deterministic''). ഈ യന്ത്രം അങ്ങനെയല്ല. ഇത് ഒരു LLM (Large Language Model) ഉപയോഗിച്ച് വാക്യം വായിച്ചു മനസ്സിലാക്കി തിരുത്തിയെഴുതുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്, ഏതാണ്ട് ഒരു കോപ്പി എഡിറ്റർ ചെയ്യുന്നതുപോലെയാണിത്. അതുകൊണ്ട്:

* ഇതിന്റെ ഫലം മുൻകൂട്ടി നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടതല്ല (''non-deterministic''): ഒരേ ലേഖനത്തിൽ രണ്ടു തവണ ഓടിച്ചാൽ ഒരേ ഫലം കിട്ടണമെന്നില്ല. വാക്കുകളിൽ ചെറിയ വ്യത്യാസങ്ങൾ വരാം.
* കോഡ് വായിച്ചാൽ മാത്രം ഇത് എന്തു ചെയ്യുമെന്ന് പൂർണ്ണമായി അറിയാനാവില്ല.
* അതിനാൽ ഇതിന്റെ അംഗീകാരം കോഡ് പരിശോധനയിലൂടെയല്ല, യഥാർത്ഥ തിരുത്തുകൾ (diff) നോക്കിയാണ് തീരുമാനിക്കേണ്ടത്.

ഇതൊരു ദൗർബല്യമായി മറച്ചുവയ്ക്കാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നില്ല. മറിച്ച് ഈ അപേക്ഷയുടെ കേന്ദ്രവിഷയമായി മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുകയാണ്. ഇക്കാരണത്താലാണ് സാധാരണ യന്ത്ര അപേക്ഷകളിൽ കാണുന്നതിലും വളരെ വലിയ പൈലറ്റ് പരീക്ഷണം മുൻകൂട്ടി നടത്തിയത്. ഇതുവരെ 700 ലേഖനങ്ങളിൽ മൂന്നു ഘട്ടങ്ങളായി തിരുത്തൽ നടത്തി. ഓരോ തിരുത്തും പരസ്യമായ diff ആയി രേഖപ്പെടുത്തി.

ഈ ബോട്ട് {{tl|nobots}} മാനിക്കും. തിരുത്തൽനിരക്ക് മിനിറ്റിൽ പരമാവധി 4. ഓരോ തിരുത്തിന്റെയും സംഗ്രഹത്തിൽ നിർമ്മിതബുദ്ധിയുടെ ഉപയോഗം വെളിപ്പെടുത്തും. ഏതു തിരുത്തും ആർക്കും ഒറ്റ ക്ലിക്കിൽ മുൻപ്രാപനം ചെയ്യാം, അതിനെതിരെ തർക്കമുണ്ടാകില്ല.

=== പൈലറ്റ് ഫലങ്ങൾ (700 ലേഖനങ്ങൾ) ===

{| class=&quot;wikitable&quot;
! ഘട്ടം !! ലേഖനങ്ങൾ !! തിരുത്തി !! ആവശ്യമില്ല !! പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു !! ഫലരേഖ
|-
| ഒന്നാം (പൈലറ്റ്) ഘട്ടം || 100 || 92 || 8 || 0 || [[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|കാണുക]]
|-
| രണ്ടാം ഘട്ടം || 100 || 76 || 24 || 0 || [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/രണ്ടാം ബാച്ച്|കാണുക]]
|-
| മൂന്നാം ഘട്ടം || 500 || 175 || 71 || 146 || [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/മൂന്നാം ബാച്ച്|കാണുക]]
|}

ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട കണക്ക് അവസാന കള്ളിയിലേതാണ്. മൂന്നാം ബാച്ചിൽ നിർമ്മിതബുദ്ധി നിർദ്ദേശിച്ച 321 തിരുത്തുകളിൽ 146 എണ്ണം (ഏകദേശം 45%) മുകളിൽ പറഞ്ഞ പരിശോധനകൾ സ്വയം തടഞ്ഞു. സംഖ്യ മാറിയത്, കണ്ണി മാറിയത്, ഉള്ളടക്കം കൂട്ടിച്ചേർത്തത്, അർത്ഥം മാറിയത് എന്നിവയായിരുന്നു പ്രധാന കാരണങ്ങൾ. ഇതു രണ്ടു കാര്യം കാണിക്കുന്നു: (ഒന്ന്) ഭാഷാമാതൃക ചിലപ്പോൾ അതിരു കടക്കും. (രണ്ട്) സുരക്ഷാക്രമീകരണങ്ങൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്, അവ തടഞ്ഞ ഒരു തിരുത്തും വിക്കിയിൽ എത്തിയിട്ടില്ല.

ഇതുവരെ സേവ് ചെയ്ത 343 തിരുത്തുകളും പരസ്യമാണ്. ഭാഷാതിരുത്തലിനിടെ കണ്ടെത്തിയ 2,680-ഓളം വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ (413 ലേഖനങ്ങളിൽ) യന്ത്രം തിരുത്താതെ, ഉപയോക്താക്കൾക്കായി ഫലരേഖകളിൽ പട്ടികയായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.

=== സമൂഹത്തോടുള്ള അഭ്യർത്ഥന ===
ഫലങ്ങൾ വിലയിരുത്താനും തുടർതിരുത്തുകൾ നടത്താനുമായി [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/ടാസ്ക് ഫോഴ്സ്|ഒരു ടാസ്ക് ഫോഴ്സ്]] രൂപീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്, അതിൽ ഭാഗമാകുമല്ലോ. --[[User:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;navy&quot;&gt;നത&lt;/font&gt;]] [[User talk:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;purple&quot;&gt;(സംവാദം)&lt;/font&gt;]] 15:34, 18 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

===[[Image:Nuvola apps filetypes.svg|20px|]] ചർച്ച&lt;!--talk--&gt;===
{{support}} - [[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;അക്ബറലി&lt;/span&gt;{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]]) 	 04:44, 19 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

===[[Image:Nuvola apps korganizer.png|20px|]] തീരുമാനം&lt;!--result--&gt;===
പരീക്ഷണ ഓട്ടം നടത്താവുന്നതാണ്.--'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 21:48, 20 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)
:: :നന്ദി, കിരൺ. പരീക്ഷണ ഓട്ടം 2026 ഓഗസ്റ്റ് 21-ന്  പൂർത്തിയാക്കി. ഫലങ്ങൾ ചുരുക്കത്തിൽ:

:[[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/മുഴുവൻ പട്ടിക|മുഴുവൻ പട്ടികയിലെ]] അടുത്ത '''100 ലേഖനങ്ങളിൽ''' (ക്രമസംഖ്യ 698–797) യന്ത്രം പ്രവർത്തിച്ചു. ഉപയോഗിച്ച മോഡൽ Claude Fable 5 ആണ്. 52 ലേഖനങ്ങളിൽ ഭാഷാതിരുത്തൽ വരുത്തി [[പ്രത്യേകം:അംഗസംഭാവനകൾ/AksharaBot|AksharaBot അക്കൗണ്ടിൽനിന്ന്]] സേവ് ചെയ്തു. 16 എണ്ണത്തിൽ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ട തിരുത്തുകൾ യന്ത്രത്തിന്റെ സ്വന്തം പരിശോധനാ ഘട്ടങ്ങൾ തടഞ്ഞു; അവ സേവ് ചെയ്തിട്ടില്ല, ഫലരേഖയിൽ കാരണസഹിതം രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. 28 എണ്ണം തിരിച്ചുവിടൽ താളുകളായതിനാൽ ബാധകമായില്ല; 4 എണ്ണം സാങ്കേതിക കാരണങ്ങളാൽ കൈകാര്യം ചെയ്യാനാവാതെ ഒഴിവാക്കി (ഇവയും ഫലരേഖയിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്). ഒപ്പം, യന്ത്രം തിരുത്താതെ വിട്ട 309 വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ (65 ലേഖനങ്ങളിൽ) ഉപയോക്താക്കളുടെ പരിശോധനയ്ക്കായി പട്ടികപ്പെടുത്തി. ഓരോ തിരുത്തിന്റെയും diff അടക്കം പൂർണ്ണ ഫലരേഖ ഇവിടെ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/നാലാം ബാച്ച്]]. diff-കൾ പരിശോധിച്ച് അഭിപ്രായം അറിയിക്കാൻ എല്ലാവരോടും അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. തുടർനടപടി സമൂഹത്തിന്റെയും ബ്യൂറോക്രാറ്റുകളുടെയും തീരുമാനത്തിന് വിടുന്നു. [[User:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;navy&quot;&gt;നത&lt;/font&gt;]] [[User talk:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;purple&quot;&gt;(സംവാദം)&lt;/font&gt;]] 08:22, 22 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)</text>
      <sha1>0g6ydx7is87wqtbys8kxcuras1h0541</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4661031</id>
      <parentid>4661030</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T08:24:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Netha Hussain</username>
        <id>19313</id>
      </contributor>
      <comment>/* 20px| തീരുമാനം */ +1</comment>
      <origin>4661031</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40224" sha1="dy1ugcbkolcv67kxi7byv91wlou4j7d" xml:space="preserve">==CommonsDelinker==
*{{User|CommonsDelinker}}
* '''Operator &lt;!-- Name of the bot owner --&gt;:'''കോമൺസിലെ ബോട്ട്
* '''Purpose  &lt;!-- Purpose of the bot --&gt;:'''കോമൺസിൽ നീക്കിയ പ്രമാണങ്ങളെ നീക്കൽ
* '''Framework &lt;!-- Script/Language used --&gt;:'''&lt;software/framework used&gt;
* '''Bot Flag in other wikipedias &lt;!-- Already used on, WITH BOT STATUS --&gt;:'''  [http://toolserver.org/~vvv/sulutil.php?user=CommonsDelinker Please see here]
* '''Remarks &lt;!--Remarks : Languages spoken etc...--&gt;:''' ഇതിനെ ബോട്ടു പദവി കൊടുത്തുകൂടേ? ഇതിന്റെ തിരുത്തലുകൾ നമ്മൾ കണ്ടിട്ടു പ്രയോജനം ഉണ്ടോ?
-- &lt;small&gt;:- എന്ന് - &lt;/small&gt; [[ഉപയോക്താവ്:Manuspanicker|അരയശ്ശേരിൽ സുബ്രഹ്മണ്യപ്പണിക്കർ മനു]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manuspanicker|&lt;span style=&quot;font-size:30px&quot;&gt;✆&lt;/span&gt;]] 09:55, 30 മേയ് 2014 (UTC) 
===[[Image:Nuvola apps filetypes.svg|20px|]] ചർച്ച&lt;!--talk--&gt;===
വേണ്ട എന്നെന്റെയഭിപ്രായം, മെയിന്റൈനേഴ്സ് ആവശ്യപ്പെട്ടിട്ടില്ല. ബോട്ടാണെങ്കിലും അല്ലെങ്കിലും ഉപയോക്താക്കൾ കാണട്ടേ ഏന്നുകരുതിത്തന്നെയാവണമത്. രണ്ടാമത് ചില ചിത്രങ്ങൾ മായ്ക്കപ്പെട്ടു എന്ന് ഉപയോക്താക്കൾക്ക് കാണാൻ സഹായമായേക്കും. ഒരു താളിലെ ചിത്രം ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടുവെന്നും, പകരമൊരു ചിത്രം ഉൾപ്പെടുത്തണമെങ്കിൽ ആവാം എന്നും ഉപയോക്താക്കൾക്ക് എളുപ്പത്തിൽ മനസ്സിലാകാനും കഴിയും. ദിവസവും ശല്യമാകുന്നത്ര തിരുത്തുകളൊന്നും ഡീലിങ്കർ ചെയ്യാറില്ല. ബോട്ട് ഫ്ലാഗ് കൊടുത്ത് തിരുത്തുകൾ അതൊക്കെക്കൊണ്ട് മറയ്ക്കേണ്ടതുണ്ടോ.--[[User:Praveenp|പ്രവീൺ]]''':'''[[User talk:Praveenp|&lt;font color=&quot;green&quot;  style=&quot;font-size: 70%&quot;&gt;സംവാദം&lt;/font&gt;]] 11:15, 30 മേയ് 2014 (UTC)
: അങ്ങനെയും ആകാം. {{പുഞ്ചിരി}}--&lt;small&gt;:- എന്ന് - &lt;/small&gt; [[ഉപയോക്താവ്:Manuspanicker|അരയശ്ശേരിൽ സുബ്രഹ്മണ്യപ്പണിക്കർ മനു]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manuspanicker|&lt;span style=&quot;font-size:30px&quot;&gt;✆&lt;/span&gt;]] 11:33, 30 മേയ് 2014 (UTC)

===[[Image:Nuvola apps korganizer.png|20px|]] തീരുമാനം&lt;!--result--&gt;===

==Pathbot==
*{{User|Pathbot}}
* '''Operator &lt;!-- Name of the bot owner --&gt;:'''[[ഉപയോക്താവ്:Path slopu|Path slopu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Path slopu|സംവാദം]])
* '''Purpose  &lt;!-- Purpose of the bot --&gt;:'''താളുകളിൽ ഫലകങ്ങൾ(navbox) ചേർക്കുക.
* '''Framework &lt;!-- Script/Language used --&gt;:'''JWB'''
* '''Bot Flag in other wikipedias &lt;!-- Already used on, WITH BOT STATUS --&gt;:'''  [http://toolserver.org/~vvv/sulutil.php?user=Pathbot Please see here]
* '''Remarks &lt;!--Remarks : Languages spoken etc...--&gt;:''' ഈ അക്കൗണ്ട് enwikiഇൽ ഇതേ ആവശ്യത്തിനായി ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട് [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Bots/Requests_for_approval/Pathbot_2].
മാതൃക--[https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%9A%E0%B4%BE%E0%B4%9A%E0%B5%8D%E0%B4%9A%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B5%81%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A8&amp;diff=prev&amp;oldid=3248151] നന്ദി.
-- [[ഉപയോക്താവ്:Path slopu|Path slopu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Path slopu|സംവാദം]]) 16:27, 19 നവംബർ 2019 (UTC) 
===[[Image:Nuvola apps filetypes.svg|20px|]] ചർച്ച&lt;!--talk--&gt;===
{{u|Path slopu}} താത്കാലികമായി ബോട്ട് ഫ്ലാഗ് ചേർത്തിട്ടുണ്ട്. ഏതാനം തിരുത്തുകൾ ബോട്ട് ഉപയോഗിച്ച് ചെയ്യുമല്ലോ.--[[User:Praveenp|പ്രവീൺ]]''':'''[[User talk:Praveenp|&lt;font  color=&quot;green&quot;  style=&quot;font-size: 70%&quot;&gt;സം‌വാദം&lt;/font&gt;]] 02:51, 11 ഏപ്രിൽ 2020 (UTC)
:{{u|Praveenp}} വളരെ നന്ദി.--[[ഉപയോക്താവ്:Path slopu|Path slopu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Path slopu|സംവാദം]]) 04:05, 11 ഏപ്രിൽ 2020 (UTC)
::{{ping|Praveenp}} നമസ്കാരം, ബോട്ടുപയോഗിച്ച് കുറച്ച് [[https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B5%87%E0%B4%95%E0%B4%82:%E0%B4%B8%E0%B4%82%E0%B4%AD%E0%B4%BE%E0%B4%B5%E0%B4%A8%E0%B4%95%E0%B5%BE/Pathbot തിരുത്തലുകൾ]] നടത്തി. ദയവായി പരിശോധിക്കണമേ. അവയിൽ ചിലത് ചുവടെ ചേർക്കുന്നു. 
# [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%AA%E0%B4%BF%E0%B4%B2%E0%B4%BE%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%B1&amp;diff=prev&amp;oldid=3310943]
# [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%AA%E0%B5%81%E0%B4%B2%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%81%E0%B4%B0%E0%B5%81%E0%B4%AE%E0%B5%8D%E0%B4%AA&amp;diff=prev&amp;oldid=3310947]
# [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%AA%E0%B5%82%E0%B4%B5%E0%B4%82,_%E0%B4%95%E0%B4%A3%E0%B5%8D%E0%B4%A3%E0%B5%82%E0%B5%BC_%E0%B4%9C%E0%B4%BF%E0%B4%B2%E0%B5%8D%E0%B4%B2&amp;diff=prev&amp;oldid=3310954]
--നന്ദി.--[[ഉപയോക്താവ്:Path slopu|Path slopu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Path slopu|സംവാദം]]) 04:30, 11 ഏപ്രിൽ 2020 (UTC)

===[[Image:Nuvola apps korganizer.png|20px|]] തീരുമാനം&lt;!--result--&gt;===
{{#ifeq: {{FULLPAGENAME}}|ഫലകം:തീരുമാനം||{{ombox
| type      = notice
| image     = [[ചിത്രം:Nuvola apps korganizer.png|50ബിന്ദു]]
| style     = width: 400px; 
| text      ='''തീരുമാനം:''' തുടരാവുന്നതാണ്. ഉദാഹരണങ്ങളിൽ കുഴപ്പങ്ങളൊന്നും കാണുന്നില്ല. ഫലകങ്ങൾ വർഗ്ഗങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് ആയിരുന്നെങ്കിൽ നല്ലതായിരുന്നു എന്ന് അഭിപ്രായം ഉണ്ട്.
}}}}

:{{ping|Praveenp}} വളരെ നന്ദി. താങ്കളുടെ നിർദ്ദേശം നടപ്പിലാക്കാൻ പരമാവധി ശ്രമിക്കും. ഈ പുതിയ ബോട്ട് ഫ്ലാഗ് വിക്കിയുടെ ഉന്നമനത്തിനായി ഉപയോഗിക്കും. നന്ദി. --[[ഉപയോക്താവ്:Path slopu|Path slopu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Path slopu|സംവാദം]]) 04:13, 18 ഏപ്രിൽ 2020 (UTC)

----

==GnoeeeBot==
*{{User|GnoeeeBot}}
* '''Operator &lt;!-- Name of the bot owner --&gt;:'''[[User:Gnoeee|&lt;span style=&quot;color:#990000&quot;&gt;❙❚❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#000&quot;&gt; ജിനോയ് &lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#006699&quot;&gt;❚❙❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;]] [[User talk:Gnoeee|✉]]
* '''Purpose  &lt;!-- Purpose of the bot --&gt;:'''ലിന്റ് പിഴവുകൾ പരിഹരിക്കുന്നതിനും മറ്റ് പൊതുവായ വൃത്തിയാക്കൽ പണികൾ ചെയ്യുന്നതിനും.
* '''Framework &lt;!-- Script/Language used --&gt;:'''JWB and Pywikibot
* '''Bot Flag in other wikipedias &lt;!-- Already used on, WITH BOT STATUS --&gt;:'''  [http://toolserver.org/~vvv/sulutil.php?user=GnoeeeBot Please see here]
* '''Remarks &lt;!--Remarks : Languages spoken etc...--&gt;:''' മാതൃക - {{Diff|oldid=4022746}}, {{Diff|oldid=4022743}}, {{Diff|oldid=4022744}}, {{Diff|oldid=4022764}}
-- [[User:Gnoeee|&lt;span style=&quot;color:#990000&quot;&gt;❙❚❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#000&quot;&gt; ജിനോയ് &lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#006699&quot;&gt;❚❙❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 14:07, 8 ഫെബ്രുവരി 2024 (UTC) 
===[[Image:Nuvola apps filetypes.svg|20px|]] ചർച്ച&lt;!--talk--&gt;===
:പരീക്ഷണ തിരുത്തലുകൾ നടത്താവുന്നതാണ്.--'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 19:57, 8 ഫെബ്രുവരി 2024 (UTC)
::{{ping|Kiran Gopi}} ബോട്ടുപയോഗിച്ച് പരീക്ഷണ തിരുത്തലുകൾ നടത്തിയിട്ടുണ്ട്.-[[User:Gnoeee|&lt;span style=&quot;color:#990000&quot;&gt;❙❚❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#000&quot;&gt; ജിനോയ് &lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#006699&quot;&gt;❚❙❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 18:31, 10 ഫെബ്രുവരി 2024 (UTC)

===[[Image:Nuvola apps korganizer.png|20px|]] തീരുമാനം&lt;!--result--&gt;===
{{#ifeq: {{FULLPAGENAME}}|ഫലകം:തീരുമാനം||{{ombox
| type      = notice
| image     = [[ചിത്രം:Nuvola apps korganizer.png|50ബിന്ദു]]
| style     = width: 640px; 
| text      ='''തീരുമാനം:''' ബോട്ട് ഫ്ലാഗ് നൽകി -- '''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 20:56, 13 ഫെബ്രുവരി 2024 (UTC)
}}}}
----

==AkbarBot==
*{{User|AkbarBot}}
* '''Operator &lt;!-- Name of the bot owner --&gt;:'''[[ഉപയോക്താവ്:AkbarBot]] 
* '''Purpose  &lt;!-- Purpose of the bot --&gt;:'''വിക്കിഡാറ്റയിലെ അപ്ഡേറ്റുകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള പുതുക്കലുകൾ ചെയ്യാനും മറ്റ് പൊതുവായ ജോലികൾ ചെയ്യുന്നതൈനും.
* '''Framework &lt;!-- Script/Language used --&gt;:'''Pywiki&amp;Wikidata
* '''Bot Flag in other wikipedias &lt;!-- Already used on, WITH BOT STATUS --&gt;:'''  [http://toolserver.org/~vvv/sulutil.php?user=AliBot Please see here]
* '''Remarks &lt;!--Remarks : Languages spoken etc...--&gt;:''' പരീക്ഷണത്തിന്റെ ഭാഗമായി ചില കാറ്റഗറികൾ ചേർത്തിട്ടുണ്ട്.
===[[Image:Nuvola apps filetypes.svg|20px|]] ചർച്ച&lt;!--talk--&gt;===
പരീക്ഷണ തിരുത്തുകളുടെ ലിങ്കുകൾ. ബോട്ടിന്റെ കോഡ് എന്നിവ നൽകുക. കൂടാതെ വിക്കിഡാറ്റ അപ്ഡേറ്റുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മലയാളം വിക്കിയിൽ എന്താണ് ചെയ്യാനുദ്ദേശിക്കുന്നത് എന്ന് വ്യക്തമായി പറയുക. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 03:23, 12 ഫെബ്രുവരി 2024 (UTC)

പരീക്ഷണ തിരുത്തുകളുടെ ലിങ്കുകൾ ഇവിടെ കാണാം [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=സിൻഡി_വില്ല്യംസ്&amp;diff=prev&amp;oldid=4023609 ഒന്ന്]  [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=ജോർദി_ആൽബിസ്റ്റൺ&amp;diff=prev&amp;oldid=4024066 രണ്ട്] . നിലവിൽ ചെയ്തുവരുന്നത് വിക്കിഡാറ്റയിലെ ഡാറ്റയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വിഷയം തിരിച്ചുള്ള വർഗ്ഗീകരണമാണ്.കൂടാതെ ഇൻഫോ ബോക്സില്ലാത്ത മലയാളം വിക്കി ലേഖനങ്ങൾക്ക് വിക്കിഡാറ്റയിലെ ദത്തങ്ങളുപയോഗിച്ച് ഇൻഫോബോക്സ് ചേർക്കാനും ഉദ്ദേശിക്കുന്നു.തത്ഫലമായി വിവരങ്ങൾ പുതുക്കുന്നതിനനുസരിച്ചുള്ള മാറ്റങ്ങൾ ഇൻഫോബോക്സിലും ലഭ്യമാകും. കോഡ് [https://github.com/users/Charankav/projects/1/views/1?pane=issue&amp;itemId=53143805 ഇവിടെ] കാണാം. --[[ഉപയോക്താവ്:AkbarBot|AkbarBot]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:AkbarBot|സംവാദം]]) 17:35, 13 ഫെബ്രുവരി 2024 (UTC)

===[[Image:Nuvola apps korganizer.png|20px|]] തീരുമാനം&lt;!--result--&gt;===
{{#ifeq: {{FULLPAGENAME}}|ഫലകം:തീരുമാനം||{{ombox
| type      = notice
| image     = [[ചിത്രം:Nuvola apps korganizer.png|50ബിന്ദു]]
| style     = width: 640px; 
| text      ='''തീരുമാനം:''' യന്ത്രപദവി നൽകി -- '''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 17:51, 31 മാർച്ച് 2024 (UTC)
}}}}

----

==Leaderbot==
*{{User|Leaderbot}}
* '''Operator &lt;!-- Name of the bot owner --&gt;:'''[[ഉപയോക്താവ്:Leaderboard|Leaderboard]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Leaderboard|സംവാദം]])
* '''Purpose  &lt;!-- Purpose of the bot --&gt;:'''[[meta:Global reminder bot]]
* '''Framework &lt;!-- Script/Language used --&gt;:'''Python
* '''Bot Flag in other wikipedias &lt;!-- Already used on, WITH BOT STATUS --&gt;:'''  [http://toolserver.org/~vvv/sulutil.php?user=Leaderbot Please see here]
* '''Remarks &lt;!--Remarks : Languages spoken etc...--&gt;:''' For [[meta:Global reminder bot]] - the bot will rarely run here, but it is not clear whether I can run the bot otherwise, so putting it here. Please ping me in a response. The bot flag is NOT required.
-- [[ഉപയോക്താവ്:Leaderboard|Leaderboard]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Leaderboard|സംവാദം]]) 09:15, 6 നവംബർ 2024 (UTC) 

:@[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] Ping [[ഉപയോക്താവ്:Leaderboard|Leaderboard]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Leaderboard|സംവാദം]]) 18:25, 19 നവംബർ 2024 (UTC)

===[[Image:Nuvola apps filetypes.svg|20px|]] ചർച്ച&lt;!--talk--&gt;===

===[[Image:Nuvola apps korganizer.png|20px|]] തീരുമാനം&lt;!--result--&gt;===
{{#ifeq: {{FULLPAGENAME}}|ഫലകം:തീരുമാനം||{{ombox
| type      = notice
| image     = [[ചിത്രം:Nuvola apps korganizer.png|50ബിന്ദു]]
| style     = width: 640px; 
| text      ='''തീരുമാനം:''' യന്ത്രപദവി നൽകി --- [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 04:05, 20 നവംബർ 2024 (UTC)
}}}}

----

==Manojk==
*{{User|Manojk}}
* '''Operator &lt;!-- Name of the bot owner --&gt;:'''Manojk
* '''Purpose  &lt;!-- Purpose of the bot --&gt;:'''Clean up and Adding വർഗ്ഗം:ഹോർത്തൂസ് മലബാറിക്കൂസിൽ പരാമർശിച്ചിരിക്കുന്ന സസ്യങ്ങൾ in Project Pages
* '''Framework &lt;!-- Script/Language used --&gt;:'''AWB
* '''Bot Flag in other wikipedias &lt;!-- Already used on, WITH BOT STATUS --&gt;:'''  [http://toolserver.org/~vvv/sulutil.php?user=%3CManojk%3E Please see here]
* '''Remarks &lt;!--Remarks : Languages spoken etc...--&gt;:''' All things doing mannually and checked one by one. Not Using My Bot Account for the purpose. No need to give Bot Flag but I am communicating the task. Scope of the work will be less than of 700 pages
-- [[ഉപയോക്താവ്:Manojk|Manoj Karingamadathil]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manojk|Talk]]) 07:07, 16 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC) 
===[[Image:Nuvola apps filetypes.svg|20px|]] ചർച്ച&lt;!--talk--&gt;===

===[[Image:Nuvola apps korganizer.png|20px|]] തീരുമാനം&lt;!--result--&gt;===
{{#ifeq: {{FULLPAGENAME}}|ഫലകം:തീരുമാനം||{{ombox
| type      = notice
| image     = [[ചിത്രം:Nuvola apps korganizer.png|50ബിന്ദു]]
| style     = width: 640px; 
| text      ='''തീരുമാനം:''' യന്ത്ര പദവി ആവശ്യമില്ലാത്തതിനാൽ നൽകിയില്ല. തിരുത്തകൾ കൂടുതലാണങ്കിൽ ബോട്ട് ഓടിക്കുന്നതാണ് അഭികാമ്യം എന്ന അഭിപ്രായം രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. -- '''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 03:26, 17 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC)
}}}}

----
:നന്ദി. സെമി ഓട്ടോമാറ്റിക്ക് ആയി,യൂസർ വെരിഫിക്കേഷൻ ആവശ്യമായ കാര്യങ്ങൾ വ്യക്തി അകൗണ്ടിൽനിന്നും മുഴുവൻ ഓട്ടോമേറ്റ് ആയി ചെയ്യേണ്ടുന്ന കാര്യങ്ങൾ ബോട്ട് അകൗണ്ടിൽ നിന്നും ചെയ്യാമെന്ന് വിചാരിക്കുന്നു. പ്രസ്തുതകാര്യത്തിനായുള്ള [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%AF%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%82/%E0%B4%85%E0%B4%82%E0%B4%97%E0%B5%80%E0%B4%95%E0 ബോട്ട് ഓടിക്കാനുള്ള ഫ്ലാഗിനുള്ള അപേക്ഷ]  സമർപ്പിച്ചിടുണ്ട്--[[ഉപയോക്താവ്:Manojk|Manoj Karingamadathil]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manojk|Talk]]) 18:48, 20 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC)

==MkBot==
*{{User|MkBot}}
* '''Operator &lt;!-- Name of the bot owner --&gt;:'''[[ഉപയോക്താവ്:Manojk|Manoj Karingamadathil]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manojk|Talk]])
* '''Purpose  &lt;!-- Purpose of the bot --&gt;:'''Clean Up in  Species/Taxonomy Pages, Adding essential template, Updating with Latest Taxo names in infobox.
* '''Framework &lt;!-- Script/Language used --&gt;:'''AWB and Pywikibot
* '''Bot Flag in other wikipedias &lt;!-- Already used on, WITH BOT STATUS --&gt;:'''  [http://toolserver.org/~vvv/sulutil.php?user=MkBot Please see here]
* '''Remarks &lt;!--Remarks : Languages spoken etc...--&gt;:''' Prioriting at [[:വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സസ്യജാലം]] and after the learnings, expanding all pages related to Taxonomy.
-- [[ഉപയോക്താവ്:Manojk|Manoj Karingamadathil]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manojk|Talk]]) 18:43, 20 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC) 
===[[Image:Nuvola apps filetypes.svg|20px|]] ചർച്ച&lt;!--talk--&gt;===

===[[Image:Nuvola apps korganizer.png|20px|]] തീരുമാനം&lt;!--result--&gt;===

----

==AksharaBot==
*{{User|AksharaBot}}
* '''Operator &lt;!-- Name of the bot owner --&gt;:'''[[User:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;navy&quot;&gt;നത&lt;/font&gt;]] [[User talk:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;purple&quot;&gt;(സംവാദം)&lt;/font&gt;]]
* '''Purpose  &lt;!-- Purpose of the bot --&gt;:'''ലേഖനങ്ങളിലെ ഭാഷയും വ്യാകരണവും മാത്രം മെച്ചപ്പെടുത്തുക എന്നതാണ് ബോട്ടിന്റെ ധർമ്മം. ആദ്യഘട്ടത്തിൽ ഉള്ളടക്കപരിഭാഷ (CX) ഉപകരണം വഴി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങളിൽ മാത്രം പ്രവർത്തിക്കും; മലയാളം വിക്കിപീഡിയ സമൂഹം സമ്മതിച്ചാൽ മാത്രം പിന്നീട് മറ്റു ലേഖനങ്ങളിലേക്കും വ്യാപിപ്പിക്കും.
* '''Framework &lt;!-- Script/Language used --&gt;:'''പൈത്തൺ + MediaWiki API; ഭാഷാതിരുത്തലിന് നിർമ്മിതബുദ്ധി (Claude). കോഡ്: [https://github.com/nethahussain/translation-cleanup-bot GitHub], സ്വതന്ത്ര അനുമതിപത്രം (MIT)
* '''Bot Flag in other wikipedias &lt;!-- Already used on, WITH BOT STATUS --&gt;:'''  [http://toolserver.org/~vvv/sulutil.php?user=AksharaBot Please see here]
* '''Remarks &lt;!--Remarks : Languages spoken etc...--&gt;:''' 700 ലേഖനങ്ങളിൽ മൂന്നു ഘട്ടമായി പൈലറ്റ് പൂർത്തിയാക്കിയശേഷമുള്ള അപേക്ഷയാണിത്. വിശദാംശങ്ങൾ താഴെയും [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം|പദ്ധതിത്താളിലും]] കാണാം.
-- [[User:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;navy&quot;&gt;നത&lt;/font&gt;]] [[User talk:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;purple&quot;&gt;(സംവാദം)&lt;/font&gt;]] 15:34, 18 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) 

=== എന്താണ് ഈ യന്ത്രം ചെയ്യുക ===

മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ ഉള്ളടക്കപരിഭാഷ വഴി വന്ന 12,136 ലേഖനങ്ങളുണ്ട് ([[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/മുഴുവൻ പട്ടിക|മുഴുവൻ പട്ടിക]]). ഇവയിൽ പലതിലും യന്ത്രപരിഭാഷയുടെ പോരായ്മകൾ, അതായത്, അസ്വാഭാവിക വാക്യഘടന, വ്യാകരണപ്പിശകുകൾ, ഒരേ പേരിന്റെ പല ലിപ്യന്തരണങ്ങൾ, പരിഭാഷിക്കപ്പെടാതെ കിടക്കുന്ന ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഗങ്ങൾ എന്നിവ വർഷങ്ങളായി അവശേഷിക്കുന്നു.

ഈ യന്ത്രം ഇവ മാത്രം തിരുത്തും. വസ്തുതകൾ, സംഖ്യകൾ, തീയതികൾ, പേരുകൾ, അവലംബങ്ങൾ, ഫലകങ്ങൾ, കണ്ണികൾ, ചിത്രങ്ങൾ, വർഗ്ഗങ്ങൾ — ഒന്നും മാറ്റില്ല. പുതിയ വിവരമോ വാക്യമോ ചേർക്കില്ല; ഉള്ളടക്കം നീക്കില്ല. ലേഖനത്തിൽ വസ്തുതാപ്രശ്നം കണ്ടെത്തിയാൽ അത് തിരുത്താതെ ഉപയോക്താക്കളുടെ പരിശോധനയ്ക്കായി പ്രത്യേകം രേഖപ്പെടുത്തും.

വ്യാപ്തി രണ്ടു ഘട്ടമായാണ് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. ആദ്യഘട്ടം CX ലേഖനങ്ങൾ മാത്രം ഉൾക്കൊള്ളിക്കും. ഈ അപേക്ഷയിൽ ഇപ്പോൾ ചോദിക്കുന്നതും അതിനുള്ള അനുമതി മാത്രമാണ്. എന്നാൽ യന്ത്രപരിഭാഷയുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ CX ലേഖനങ്ങളിൽ ഒതുങ്ങുന്നില്ല. CX-ൽ യന്ത്രത്തിന്റെ പ്രവർത്തനം സമൂഹത്തിന് തൃപ്തികരമായാൽ, സമൂഹം ആഗ്രഹിക്കുകയോ സമ്മതിക്കുകയോ ചെയ്യുന്ന പക്ഷം മാത്രം, ഇത്തരം മറ്റു ലേഖനങ്ങളിലേക്കും വ്യാപിപ്പിക്കാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നു. അതിനു മുമ്പ് പ്രത്യേക ചർച്ചയും സമവായവും തേടും. ഈ അപേക്ഷയിലെ അനുമതി അതിലേക്ക് സ്വയം നീളില്ല.

=== യന്ത്രത്തിന് രണ്ട് ഘടകങ്ങളുണ്ട് ===
ഈ യന്ത്രം രണ്ട് വ്യത്യസ്ത ഘടകങ്ങൾ (ഏജന്റുകൾ) ചേർന്നതാണ്. ഒന്നാമത്തേത് തിരുത്തുന്നു. രണ്ടാമത്തേത് ആ തിരുത്തിൽ ആശയം മാറിപ്പോയോ എന്ന് സ്വതന്ത്രമായി പരിശോധിക്കുന്നു.

'''ഘടകം 1 — ഭാഷാതിരുത്തൽ ഏജന്റ്'''
* മലയാളം ലേഖനവും, ലഭ്യമെങ്കിൽ ഇംഗ്ലീഷ് മൂലലേഖനവും വായിക്കുന്നു.
* വ്യാകരണപ്പിശകുകൾ, യന്ത്രപരിഭാഷയുടെ അസ്വാഭാവിക വാക്യഘടന, ഒരേ പേരിന്റെ പല ലിപ്യന്തരണങ്ങൾ, പരിഭാഷിക്കപ്പെടാതെ കിടക്കുന്ന ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഗങ്ങൾ എന്നിവ കണ്ടെത്തി തിരുത്തുന്നു.
* ഇതിന് സ്വയം സേവ് ചെയ്യാൻ അധികാരമില്ല. ഇതിന്റെ ഫലം ഒരു നിർദ്ദേശം മാത്രമാണ്.

'''ഘടകം 2 — ആശയപരിശോധനാ ഏജന്റ്'''
* ഒന്നാം ഘടകം എന്തു ചിന്തിച്ചു എന്നറിയാതെ, പഴയതും പുതിയതും വാക്യാവാക്യം താരതമ്യം ചെയ്യുന്നു.
* ചോദിക്കുന്ന ഒറ്റ ചോദ്യം: ഭാഷ മാത്രമാണോ മാറിയത്, അതോ ആശയം കൂടി മാറിയോ?
* അർത്ഥവ്യത്യാസം, വിവരനഷ്ടം, പുതിയ വിവരം കൂട്ടിച്ചേർക്കൽ എന്നിവയിലേതെങ്കിലും കണ്ടാൽ ആ തിരുത്ത് നിരസിക്കപ്പെടും.
* ലേഖനത്തിൽത്തന്നെയുള്ള വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ (കാലഹരണപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ, പരസ്പരവിരുദ്ധമായ ഇൻഫോബോക്സ് വിവരങ്ങൾ മുതലായവ) ഇത് ഒരു പട്ടികയായി രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. ഈ പട്ടിക ഉപയോക്താക്കൾക്ക് പരിശോധിച്ച്, വേണ്ട തിരുത്തലുകൾ നടത്താവുന്നതാണ്.

ഇവയ്ക്കിടയിൽ, നിർമ്മിതബുദ്ധിയല്ലാത്ത ഒരു ഘടനാപരിശോധനയും നടക്കുന്നു. മൂന്നും കടന്നാൽ മാത്രമേ ഒരു തിരുത്ത് സേവ് ചെയ്യൂ.

=== ഈ യന്ത്രം നിലവിലുള്ള യന്ത്രങ്ങളിൽനിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണ് ===
''(സാങ്കേതികപരിജ്ഞാനം ആവശ്യമില്ലാത്ത വിശദീകരണം — ഈ അപേക്ഷയിലെ ഏറ്റവും പ്രധാന ഭാഗം ഇതാണ്)''

നമ്മുടെ വിക്കിയിൽ ഇപ്പോൾ പ്രവർത്തിക്കുന്ന യന്ത്രങ്ങൾ നിശ്ചിത നിയമങ്ങൾ അനുസരിക്കുന്നവയാണ്. അവ ഒരേ ഇടപെടലിന് എപ്പോഴും ഒരേ ഫലം തരുന്നു (''deterministic''). ഈ യന്ത്രം അങ്ങനെയല്ല. ഇത് ഒരു LLM (Large Language Model) ഉപയോഗിച്ച് വാക്യം വായിച്ചു മനസ്സിലാക്കി തിരുത്തിയെഴുതുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്, ഏതാണ്ട് ഒരു കോപ്പി എഡിറ്റർ ചെയ്യുന്നതുപോലെയാണിത്. അതുകൊണ്ട്:

* ഇതിന്റെ ഫലം മുൻകൂട്ടി നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടതല്ല (''non-deterministic''): ഒരേ ലേഖനത്തിൽ രണ്ടു തവണ ഓടിച്ചാൽ ഒരേ ഫലം കിട്ടണമെന്നില്ല. വാക്കുകളിൽ ചെറിയ വ്യത്യാസങ്ങൾ വരാം.
* കോഡ് വായിച്ചാൽ മാത്രം ഇത് എന്തു ചെയ്യുമെന്ന് പൂർണ്ണമായി അറിയാനാവില്ല.
* അതിനാൽ ഇതിന്റെ അംഗീകാരം കോഡ് പരിശോധനയിലൂടെയല്ല, യഥാർത്ഥ തിരുത്തുകൾ (diff) നോക്കിയാണ് തീരുമാനിക്കേണ്ടത്.

ഇതൊരു ദൗർബല്യമായി മറച്ചുവയ്ക്കാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നില്ല. മറിച്ച് ഈ അപേക്ഷയുടെ കേന്ദ്രവിഷയമായി മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുകയാണ്. ഇക്കാരണത്താലാണ് സാധാരണ യന്ത്ര അപേക്ഷകളിൽ കാണുന്നതിലും വളരെ വലിയ പൈലറ്റ് പരീക്ഷണം മുൻകൂട്ടി നടത്തിയത്. ഇതുവരെ 700 ലേഖനങ്ങളിൽ മൂന്നു ഘട്ടങ്ങളായി തിരുത്തൽ നടത്തി. ഓരോ തിരുത്തും പരസ്യമായ diff ആയി രേഖപ്പെടുത്തി.

ഈ ബോട്ട് {{tl|nobots}} മാനിക്കും. തിരുത്തൽനിരക്ക് മിനിറ്റിൽ പരമാവധി 4. ഓരോ തിരുത്തിന്റെയും സംഗ്രഹത്തിൽ നിർമ്മിതബുദ്ധിയുടെ ഉപയോഗം വെളിപ്പെടുത്തും. ഏതു തിരുത്തും ആർക്കും ഒറ്റ ക്ലിക്കിൽ മുൻപ്രാപനം ചെയ്യാം, അതിനെതിരെ തർക്കമുണ്ടാകില്ല.

=== പൈലറ്റ് ഫലങ്ങൾ (700 ലേഖനങ്ങൾ) ===

{| class=&quot;wikitable&quot;
! ഘട്ടം !! ലേഖനങ്ങൾ !! തിരുത്തി !! ആവശ്യമില്ല !! പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു !! ഫലരേഖ
|-
| ഒന്നാം (പൈലറ്റ്) ഘട്ടം || 100 || 92 || 8 || 0 || [[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|കാണുക]]
|-
| രണ്ടാം ഘട്ടം || 100 || 76 || 24 || 0 || [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/രണ്ടാം ബാച്ച്|കാണുക]]
|-
| മൂന്നാം ഘട്ടം || 500 || 175 || 71 || 146 || [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/മൂന്നാം ബാച്ച്|കാണുക]]
|}

ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട കണക്ക് അവസാന കള്ളിയിലേതാണ്. മൂന്നാം ബാച്ചിൽ നിർമ്മിതബുദ്ധി നിർദ്ദേശിച്ച 321 തിരുത്തുകളിൽ 146 എണ്ണം (ഏകദേശം 45%) മുകളിൽ പറഞ്ഞ പരിശോധനകൾ സ്വയം തടഞ്ഞു. സംഖ്യ മാറിയത്, കണ്ണി മാറിയത്, ഉള്ളടക്കം കൂട്ടിച്ചേർത്തത്, അർത്ഥം മാറിയത് എന്നിവയായിരുന്നു പ്രധാന കാരണങ്ങൾ. ഇതു രണ്ടു കാര്യം കാണിക്കുന്നു: (ഒന്ന്) ഭാഷാമാതൃക ചിലപ്പോൾ അതിരു കടക്കും. (രണ്ട്) സുരക്ഷാക്രമീകരണങ്ങൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്, അവ തടഞ്ഞ ഒരു തിരുത്തും വിക്കിയിൽ എത്തിയിട്ടില്ല.

ഇതുവരെ സേവ് ചെയ്ത 343 തിരുത്തുകളും പരസ്യമാണ്. ഭാഷാതിരുത്തലിനിടെ കണ്ടെത്തിയ 2,680-ഓളം വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ (413 ലേഖനങ്ങളിൽ) യന്ത്രം തിരുത്താതെ, ഉപയോക്താക്കൾക്കായി ഫലരേഖകളിൽ പട്ടികയായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.

=== സമൂഹത്തോടുള്ള അഭ്യർത്ഥന ===
ഫലങ്ങൾ വിലയിരുത്താനും തുടർതിരുത്തുകൾ നടത്താനുമായി [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/ടാസ്ക് ഫോഴ്സ്|ഒരു ടാസ്ക് ഫോഴ്സ്]] രൂപീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്, അതിൽ ഭാഗമാകുമല്ലോ. --[[User:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;navy&quot;&gt;നത&lt;/font&gt;]] [[User talk:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;purple&quot;&gt;(സംവാദം)&lt;/font&gt;]] 15:34, 18 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

===[[Image:Nuvola apps filetypes.svg|20px|]] ചർച്ച&lt;!--talk--&gt;===
{{support}} - [[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;അക്ബറലി&lt;/span&gt;{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]]) 	 04:44, 19 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

===[[Image:Nuvola apps korganizer.png|20px|]] തീരുമാനം&lt;!--result--&gt;===
പരീക്ഷണ ഓട്ടം നടത്താവുന്നതാണ്.--'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 21:48, 20 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)
:: :നന്ദി, കിരൺ. പരീക്ഷണ ഓട്ടം 2026 ഓഗസ്റ്റ് 21-ന്  പൂർത്തിയാക്കി. [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/മുഴുവൻ പട്ടിക|മുഴുവൻ പട്ടികയിലെ]] അടുത്ത '''100 ലേഖനങ്ങളിൽ''' (ക്രമസംഖ്യ 698–797) യന്ത്രം പ്രവർത്തിച്ചു. ഉപയോഗിച്ച മോഡൽ Claude Fable 5 ആണ്. 52 ലേഖനങ്ങളിൽ ഭാഷാതിരുത്തൽ വരുത്തി [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/AksharaBot|AksharaBot അക്കൗണ്ടിൽനിന്ന്]] സേവ് ചെയ്തു. 16 എണ്ണത്തിൽ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ട തിരുത്തുകൾ യന്ത്രത്തിന്റെ സ്വന്തം പരിശോധനാ ഘട്ടങ്ങൾ തടഞ്ഞു; അവ സേവ് ചെയ്തിട്ടില്ല, ഫലരേഖയിൽ കാരണസഹിതം രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. 28 എണ്ണം തിരിച്ചുവിടൽ താളുകളായതിനാൽ ബാധകമായില്ല; 4 എണ്ണം സാങ്കേതിക കാരണങ്ങളാൽ കൈകാര്യം ചെയ്യാനാവാതെ ഒഴിവാക്കി (ഇവയും ഫലരേഖയിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്). ഒപ്പം, യന്ത്രം തിരുത്താതെ വിട്ട 309 വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ (65 ലേഖനങ്ങളിൽ) ഉപയോക്താക്കളുടെ പരിശോധനയ്ക്കായി പട്ടികപ്പെടുത്തി. ഓരോ തിരുത്തിന്റെയും diff അടക്കം പൂർണ്ണ ഫലരേഖ ഇവിടെ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/നാലാം ബാച്ച്]]. diff-കൾ പരിശോധിച്ച് അഭിപ്രായം അറിയിക്കാൻ എല്ലാവരോടും അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. തുടർനടപടി സമൂഹത്തിന്റെയും ബ്യൂറോക്രാറ്റുകളുടെയും തീരുമാനത്തിന് വിടുന്നു. [[User:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;navy&quot;&gt;നത&lt;/font&gt;]] [[User talk:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;purple&quot;&gt;(സംവാദം)&lt;/font&gt;]] 08:22, 22 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)</text>
      <sha1>dy1ugcbkolcv67kxi7byv91wlou4j7d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4661032</id>
      <parentid>4661031</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T08:24:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Netha Hussain</username>
        <id>19313</id>
      </contributor>
      <comment>/* 20px| തീരുമാനം */ +1</comment>
      <origin>4661032</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40216" sha1="hapcwbbhoykahi699pu59wn1qjxxlm0" xml:space="preserve">==CommonsDelinker==
*{{User|CommonsDelinker}}
* '''Operator &lt;!-- Name of the bot owner --&gt;:'''കോമൺസിലെ ബോട്ട്
* '''Purpose  &lt;!-- Purpose of the bot --&gt;:'''കോമൺസിൽ നീക്കിയ പ്രമാണങ്ങളെ നീക്കൽ
* '''Framework &lt;!-- Script/Language used --&gt;:'''&lt;software/framework used&gt;
* '''Bot Flag in other wikipedias &lt;!-- Already used on, WITH BOT STATUS --&gt;:'''  [http://toolserver.org/~vvv/sulutil.php?user=CommonsDelinker Please see here]
* '''Remarks &lt;!--Remarks : Languages spoken etc...--&gt;:''' ഇതിനെ ബോട്ടു പദവി കൊടുത്തുകൂടേ? ഇതിന്റെ തിരുത്തലുകൾ നമ്മൾ കണ്ടിട്ടു പ്രയോജനം ഉണ്ടോ?
-- &lt;small&gt;:- എന്ന് - &lt;/small&gt; [[ഉപയോക്താവ്:Manuspanicker|അരയശ്ശേരിൽ സുബ്രഹ്മണ്യപ്പണിക്കർ മനു]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manuspanicker|&lt;span style=&quot;font-size:30px&quot;&gt;✆&lt;/span&gt;]] 09:55, 30 മേയ് 2014 (UTC) 
===[[Image:Nuvola apps filetypes.svg|20px|]] ചർച്ച&lt;!--talk--&gt;===
വേണ്ട എന്നെന്റെയഭിപ്രായം, മെയിന്റൈനേഴ്സ് ആവശ്യപ്പെട്ടിട്ടില്ല. ബോട്ടാണെങ്കിലും അല്ലെങ്കിലും ഉപയോക്താക്കൾ കാണട്ടേ ഏന്നുകരുതിത്തന്നെയാവണമത്. രണ്ടാമത് ചില ചിത്രങ്ങൾ മായ്ക്കപ്പെട്ടു എന്ന് ഉപയോക്താക്കൾക്ക് കാണാൻ സഹായമായേക്കും. ഒരു താളിലെ ചിത്രം ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടുവെന്നും, പകരമൊരു ചിത്രം ഉൾപ്പെടുത്തണമെങ്കിൽ ആവാം എന്നും ഉപയോക്താക്കൾക്ക് എളുപ്പത്തിൽ മനസ്സിലാകാനും കഴിയും. ദിവസവും ശല്യമാകുന്നത്ര തിരുത്തുകളൊന്നും ഡീലിങ്കർ ചെയ്യാറില്ല. ബോട്ട് ഫ്ലാഗ് കൊടുത്ത് തിരുത്തുകൾ അതൊക്കെക്കൊണ്ട് മറയ്ക്കേണ്ടതുണ്ടോ.--[[User:Praveenp|പ്രവീൺ]]''':'''[[User talk:Praveenp|&lt;font color=&quot;green&quot;  style=&quot;font-size: 70%&quot;&gt;സംവാദം&lt;/font&gt;]] 11:15, 30 മേയ് 2014 (UTC)
: അങ്ങനെയും ആകാം. {{പുഞ്ചിരി}}--&lt;small&gt;:- എന്ന് - &lt;/small&gt; [[ഉപയോക്താവ്:Manuspanicker|അരയശ്ശേരിൽ സുബ്രഹ്മണ്യപ്പണിക്കർ മനു]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manuspanicker|&lt;span style=&quot;font-size:30px&quot;&gt;✆&lt;/span&gt;]] 11:33, 30 മേയ് 2014 (UTC)

===[[Image:Nuvola apps korganizer.png|20px|]] തീരുമാനം&lt;!--result--&gt;===

==Pathbot==
*{{User|Pathbot}}
* '''Operator &lt;!-- Name of the bot owner --&gt;:'''[[ഉപയോക്താവ്:Path slopu|Path slopu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Path slopu|സംവാദം]])
* '''Purpose  &lt;!-- Purpose of the bot --&gt;:'''താളുകളിൽ ഫലകങ്ങൾ(navbox) ചേർക്കുക.
* '''Framework &lt;!-- Script/Language used --&gt;:'''JWB'''
* '''Bot Flag in other wikipedias &lt;!-- Already used on, WITH BOT STATUS --&gt;:'''  [http://toolserver.org/~vvv/sulutil.php?user=Pathbot Please see here]
* '''Remarks &lt;!--Remarks : Languages spoken etc...--&gt;:''' ഈ അക്കൗണ്ട് enwikiഇൽ ഇതേ ആവശ്യത്തിനായി ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട് [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Bots/Requests_for_approval/Pathbot_2].
മാതൃക--[https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%9A%E0%B4%BE%E0%B4%9A%E0%B5%8D%E0%B4%9A%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B5%81%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A8&amp;diff=prev&amp;oldid=3248151] നന്ദി.
-- [[ഉപയോക്താവ്:Path slopu|Path slopu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Path slopu|സംവാദം]]) 16:27, 19 നവംബർ 2019 (UTC) 
===[[Image:Nuvola apps filetypes.svg|20px|]] ചർച്ച&lt;!--talk--&gt;===
{{u|Path slopu}} താത്കാലികമായി ബോട്ട് ഫ്ലാഗ് ചേർത്തിട്ടുണ്ട്. ഏതാനം തിരുത്തുകൾ ബോട്ട് ഉപയോഗിച്ച് ചെയ്യുമല്ലോ.--[[User:Praveenp|പ്രവീൺ]]''':'''[[User talk:Praveenp|&lt;font  color=&quot;green&quot;  style=&quot;font-size: 70%&quot;&gt;സം‌വാദം&lt;/font&gt;]] 02:51, 11 ഏപ്രിൽ 2020 (UTC)
:{{u|Praveenp}} വളരെ നന്ദി.--[[ഉപയോക്താവ്:Path slopu|Path slopu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Path slopu|സംവാദം]]) 04:05, 11 ഏപ്രിൽ 2020 (UTC)
::{{ping|Praveenp}} നമസ്കാരം, ബോട്ടുപയോഗിച്ച് കുറച്ച് [[https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B5%87%E0%B4%95%E0%B4%82:%E0%B4%B8%E0%B4%82%E0%B4%AD%E0%B4%BE%E0%B4%B5%E0%B4%A8%E0%B4%95%E0%B5%BE/Pathbot തിരുത്തലുകൾ]] നടത്തി. ദയവായി പരിശോധിക്കണമേ. അവയിൽ ചിലത് ചുവടെ ചേർക്കുന്നു. 
# [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%AA%E0%B4%BF%E0%B4%B2%E0%B4%BE%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%B1&amp;diff=prev&amp;oldid=3310943]
# [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%AA%E0%B5%81%E0%B4%B2%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%81%E0%B4%B0%E0%B5%81%E0%B4%AE%E0%B5%8D%E0%B4%AA&amp;diff=prev&amp;oldid=3310947]
# [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%AA%E0%B5%82%E0%B4%B5%E0%B4%82,_%E0%B4%95%E0%B4%A3%E0%B5%8D%E0%B4%A3%E0%B5%82%E0%B5%BC_%E0%B4%9C%E0%B4%BF%E0%B4%B2%E0%B5%8D%E0%B4%B2&amp;diff=prev&amp;oldid=3310954]
--നന്ദി.--[[ഉപയോക്താവ്:Path slopu|Path slopu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Path slopu|സംവാദം]]) 04:30, 11 ഏപ്രിൽ 2020 (UTC)

===[[Image:Nuvola apps korganizer.png|20px|]] തീരുമാനം&lt;!--result--&gt;===
{{#ifeq: {{FULLPAGENAME}}|ഫലകം:തീരുമാനം||{{ombox
| type      = notice
| image     = [[ചിത്രം:Nuvola apps korganizer.png|50ബിന്ദു]]
| style     = width: 400px; 
| text      ='''തീരുമാനം:''' തുടരാവുന്നതാണ്. ഉദാഹരണങ്ങളിൽ കുഴപ്പങ്ങളൊന്നും കാണുന്നില്ല. ഫലകങ്ങൾ വർഗ്ഗങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് ആയിരുന്നെങ്കിൽ നല്ലതായിരുന്നു എന്ന് അഭിപ്രായം ഉണ്ട്.
}}}}

:{{ping|Praveenp}} വളരെ നന്ദി. താങ്കളുടെ നിർദ്ദേശം നടപ്പിലാക്കാൻ പരമാവധി ശ്രമിക്കും. ഈ പുതിയ ബോട്ട് ഫ്ലാഗ് വിക്കിയുടെ ഉന്നമനത്തിനായി ഉപയോഗിക്കും. നന്ദി. --[[ഉപയോക്താവ്:Path slopu|Path slopu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Path slopu|സംവാദം]]) 04:13, 18 ഏപ്രിൽ 2020 (UTC)

----

==GnoeeeBot==
*{{User|GnoeeeBot}}
* '''Operator &lt;!-- Name of the bot owner --&gt;:'''[[User:Gnoeee|&lt;span style=&quot;color:#990000&quot;&gt;❙❚❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#000&quot;&gt; ജിനോയ് &lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#006699&quot;&gt;❚❙❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;]] [[User talk:Gnoeee|✉]]
* '''Purpose  &lt;!-- Purpose of the bot --&gt;:'''ലിന്റ് പിഴവുകൾ പരിഹരിക്കുന്നതിനും മറ്റ് പൊതുവായ വൃത്തിയാക്കൽ പണികൾ ചെയ്യുന്നതിനും.
* '''Framework &lt;!-- Script/Language used --&gt;:'''JWB and Pywikibot
* '''Bot Flag in other wikipedias &lt;!-- Already used on, WITH BOT STATUS --&gt;:'''  [http://toolserver.org/~vvv/sulutil.php?user=GnoeeeBot Please see here]
* '''Remarks &lt;!--Remarks : Languages spoken etc...--&gt;:''' മാതൃക - {{Diff|oldid=4022746}}, {{Diff|oldid=4022743}}, {{Diff|oldid=4022744}}, {{Diff|oldid=4022764}}
-- [[User:Gnoeee|&lt;span style=&quot;color:#990000&quot;&gt;❙❚❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#000&quot;&gt; ജിനോയ് &lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#006699&quot;&gt;❚❙❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 14:07, 8 ഫെബ്രുവരി 2024 (UTC) 
===[[Image:Nuvola apps filetypes.svg|20px|]] ചർച്ച&lt;!--talk--&gt;===
:പരീക്ഷണ തിരുത്തലുകൾ നടത്താവുന്നതാണ്.--'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 19:57, 8 ഫെബ്രുവരി 2024 (UTC)
::{{ping|Kiran Gopi}} ബോട്ടുപയോഗിച്ച് പരീക്ഷണ തിരുത്തലുകൾ നടത്തിയിട്ടുണ്ട്.-[[User:Gnoeee|&lt;span style=&quot;color:#990000&quot;&gt;❙❚❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#000&quot;&gt; ജിനോയ് &lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#006699&quot;&gt;❚❙❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 18:31, 10 ഫെബ്രുവരി 2024 (UTC)

===[[Image:Nuvola apps korganizer.png|20px|]] തീരുമാനം&lt;!--result--&gt;===
{{#ifeq: {{FULLPAGENAME}}|ഫലകം:തീരുമാനം||{{ombox
| type      = notice
| image     = [[ചിത്രം:Nuvola apps korganizer.png|50ബിന്ദു]]
| style     = width: 640px; 
| text      ='''തീരുമാനം:''' ബോട്ട് ഫ്ലാഗ് നൽകി -- '''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 20:56, 13 ഫെബ്രുവരി 2024 (UTC)
}}}}
----

==AkbarBot==
*{{User|AkbarBot}}
* '''Operator &lt;!-- Name of the bot owner --&gt;:'''[[ഉപയോക്താവ്:AkbarBot]] 
* '''Purpose  &lt;!-- Purpose of the bot --&gt;:'''വിക്കിഡാറ്റയിലെ അപ്ഡേറ്റുകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള പുതുക്കലുകൾ ചെയ്യാനും മറ്റ് പൊതുവായ ജോലികൾ ചെയ്യുന്നതൈനും.
* '''Framework &lt;!-- Script/Language used --&gt;:'''Pywiki&amp;Wikidata
* '''Bot Flag in other wikipedias &lt;!-- Already used on, WITH BOT STATUS --&gt;:'''  [http://toolserver.org/~vvv/sulutil.php?user=AliBot Please see here]
* '''Remarks &lt;!--Remarks : Languages spoken etc...--&gt;:''' പരീക്ഷണത്തിന്റെ ഭാഗമായി ചില കാറ്റഗറികൾ ചേർത്തിട്ടുണ്ട്.
===[[Image:Nuvola apps filetypes.svg|20px|]] ചർച്ച&lt;!--talk--&gt;===
പരീക്ഷണ തിരുത്തുകളുടെ ലിങ്കുകൾ. ബോട്ടിന്റെ കോഡ് എന്നിവ നൽകുക. കൂടാതെ വിക്കിഡാറ്റ അപ്ഡേറ്റുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മലയാളം വിക്കിയിൽ എന്താണ് ചെയ്യാനുദ്ദേശിക്കുന്നത് എന്ന് വ്യക്തമായി പറയുക. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 03:23, 12 ഫെബ്രുവരി 2024 (UTC)

പരീക്ഷണ തിരുത്തുകളുടെ ലിങ്കുകൾ ഇവിടെ കാണാം [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=സിൻഡി_വില്ല്യംസ്&amp;diff=prev&amp;oldid=4023609 ഒന്ന്]  [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=ജോർദി_ആൽബിസ്റ്റൺ&amp;diff=prev&amp;oldid=4024066 രണ്ട്] . നിലവിൽ ചെയ്തുവരുന്നത് വിക്കിഡാറ്റയിലെ ഡാറ്റയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വിഷയം തിരിച്ചുള്ള വർഗ്ഗീകരണമാണ്.കൂടാതെ ഇൻഫോ ബോക്സില്ലാത്ത മലയാളം വിക്കി ലേഖനങ്ങൾക്ക് വിക്കിഡാറ്റയിലെ ദത്തങ്ങളുപയോഗിച്ച് ഇൻഫോബോക്സ് ചേർക്കാനും ഉദ്ദേശിക്കുന്നു.തത്ഫലമായി വിവരങ്ങൾ പുതുക്കുന്നതിനനുസരിച്ചുള്ള മാറ്റങ്ങൾ ഇൻഫോബോക്സിലും ലഭ്യമാകും. കോഡ് [https://github.com/users/Charankav/projects/1/views/1?pane=issue&amp;itemId=53143805 ഇവിടെ] കാണാം. --[[ഉപയോക്താവ്:AkbarBot|AkbarBot]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:AkbarBot|സംവാദം]]) 17:35, 13 ഫെബ്രുവരി 2024 (UTC)

===[[Image:Nuvola apps korganizer.png|20px|]] തീരുമാനം&lt;!--result--&gt;===
{{#ifeq: {{FULLPAGENAME}}|ഫലകം:തീരുമാനം||{{ombox
| type      = notice
| image     = [[ചിത്രം:Nuvola apps korganizer.png|50ബിന്ദു]]
| style     = width: 640px; 
| text      ='''തീരുമാനം:''' യന്ത്രപദവി നൽകി -- '''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 17:51, 31 മാർച്ച് 2024 (UTC)
}}}}

----

==Leaderbot==
*{{User|Leaderbot}}
* '''Operator &lt;!-- Name of the bot owner --&gt;:'''[[ഉപയോക്താവ്:Leaderboard|Leaderboard]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Leaderboard|സംവാദം]])
* '''Purpose  &lt;!-- Purpose of the bot --&gt;:'''[[meta:Global reminder bot]]
* '''Framework &lt;!-- Script/Language used --&gt;:'''Python
* '''Bot Flag in other wikipedias &lt;!-- Already used on, WITH BOT STATUS --&gt;:'''  [http://toolserver.org/~vvv/sulutil.php?user=Leaderbot Please see here]
* '''Remarks &lt;!--Remarks : Languages spoken etc...--&gt;:''' For [[meta:Global reminder bot]] - the bot will rarely run here, but it is not clear whether I can run the bot otherwise, so putting it here. Please ping me in a response. The bot flag is NOT required.
-- [[ഉപയോക്താവ്:Leaderboard|Leaderboard]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Leaderboard|സംവാദം]]) 09:15, 6 നവംബർ 2024 (UTC) 

:@[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] Ping [[ഉപയോക്താവ്:Leaderboard|Leaderboard]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Leaderboard|സംവാദം]]) 18:25, 19 നവംബർ 2024 (UTC)

===[[Image:Nuvola apps filetypes.svg|20px|]] ചർച്ച&lt;!--talk--&gt;===

===[[Image:Nuvola apps korganizer.png|20px|]] തീരുമാനം&lt;!--result--&gt;===
{{#ifeq: {{FULLPAGENAME}}|ഫലകം:തീരുമാനം||{{ombox
| type      = notice
| image     = [[ചിത്രം:Nuvola apps korganizer.png|50ബിന്ദു]]
| style     = width: 640px; 
| text      ='''തീരുമാനം:''' യന്ത്രപദവി നൽകി --- [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 04:05, 20 നവംബർ 2024 (UTC)
}}}}

----

==Manojk==
*{{User|Manojk}}
* '''Operator &lt;!-- Name of the bot owner --&gt;:'''Manojk
* '''Purpose  &lt;!-- Purpose of the bot --&gt;:'''Clean up and Adding വർഗ്ഗം:ഹോർത്തൂസ് മലബാറിക്കൂസിൽ പരാമർശിച്ചിരിക്കുന്ന സസ്യങ്ങൾ in Project Pages
* '''Framework &lt;!-- Script/Language used --&gt;:'''AWB
* '''Bot Flag in other wikipedias &lt;!-- Already used on, WITH BOT STATUS --&gt;:'''  [http://toolserver.org/~vvv/sulutil.php?user=%3CManojk%3E Please see here]
* '''Remarks &lt;!--Remarks : Languages spoken etc...--&gt;:''' All things doing mannually and checked one by one. Not Using My Bot Account for the purpose. No need to give Bot Flag but I am communicating the task. Scope of the work will be less than of 700 pages
-- [[ഉപയോക്താവ്:Manojk|Manoj Karingamadathil]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manojk|Talk]]) 07:07, 16 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC) 
===[[Image:Nuvola apps filetypes.svg|20px|]] ചർച്ച&lt;!--talk--&gt;===

===[[Image:Nuvola apps korganizer.png|20px|]] തീരുമാനം&lt;!--result--&gt;===
{{#ifeq: {{FULLPAGENAME}}|ഫലകം:തീരുമാനം||{{ombox
| type      = notice
| image     = [[ചിത്രം:Nuvola apps korganizer.png|50ബിന്ദു]]
| style     = width: 640px; 
| text      ='''തീരുമാനം:''' യന്ത്ര പദവി ആവശ്യമില്ലാത്തതിനാൽ നൽകിയില്ല. തിരുത്തകൾ കൂടുതലാണങ്കിൽ ബോട്ട് ഓടിക്കുന്നതാണ് അഭികാമ്യം എന്ന അഭിപ്രായം രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. -- '''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 03:26, 17 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC)
}}}}

----
:നന്ദി. സെമി ഓട്ടോമാറ്റിക്ക് ആയി,യൂസർ വെരിഫിക്കേഷൻ ആവശ്യമായ കാര്യങ്ങൾ വ്യക്തി അകൗണ്ടിൽനിന്നും മുഴുവൻ ഓട്ടോമേറ്റ് ആയി ചെയ്യേണ്ടുന്ന കാര്യങ്ങൾ ബോട്ട് അകൗണ്ടിൽ നിന്നും ചെയ്യാമെന്ന് വിചാരിക്കുന്നു. പ്രസ്തുതകാര്യത്തിനായുള്ള [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%AF%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%82/%E0%B4%85%E0%B4%82%E0%B4%97%E0%B5%80%E0%B4%95%E0 ബോട്ട് ഓടിക്കാനുള്ള ഫ്ലാഗിനുള്ള അപേക്ഷ]  സമർപ്പിച്ചിടുണ്ട്--[[ഉപയോക്താവ്:Manojk|Manoj Karingamadathil]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manojk|Talk]]) 18:48, 20 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC)

==MkBot==
*{{User|MkBot}}
* '''Operator &lt;!-- Name of the bot owner --&gt;:'''[[ഉപയോക്താവ്:Manojk|Manoj Karingamadathil]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manojk|Talk]])
* '''Purpose  &lt;!-- Purpose of the bot --&gt;:'''Clean Up in  Species/Taxonomy Pages, Adding essential template, Updating with Latest Taxo names in infobox.
* '''Framework &lt;!-- Script/Language used --&gt;:'''AWB and Pywikibot
* '''Bot Flag in other wikipedias &lt;!-- Already used on, WITH BOT STATUS --&gt;:'''  [http://toolserver.org/~vvv/sulutil.php?user=MkBot Please see here]
* '''Remarks &lt;!--Remarks : Languages spoken etc...--&gt;:''' Prioriting at [[:വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സസ്യജാലം]] and after the learnings, expanding all pages related to Taxonomy.
-- [[ഉപയോക്താവ്:Manojk|Manoj Karingamadathil]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manojk|Talk]]) 18:43, 20 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC) 
===[[Image:Nuvola apps filetypes.svg|20px|]] ചർച്ച&lt;!--talk--&gt;===

===[[Image:Nuvola apps korganizer.png|20px|]] തീരുമാനം&lt;!--result--&gt;===

----

==AksharaBot==
*{{User|AksharaBot}}
* '''Operator &lt;!-- Name of the bot owner --&gt;:'''[[User:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;navy&quot;&gt;നത&lt;/font&gt;]] [[User talk:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;purple&quot;&gt;(സംവാദം)&lt;/font&gt;]]
* '''Purpose  &lt;!-- Purpose of the bot --&gt;:'''ലേഖനങ്ങളിലെ ഭാഷയും വ്യാകരണവും മാത്രം മെച്ചപ്പെടുത്തുക എന്നതാണ് ബോട്ടിന്റെ ധർമ്മം. ആദ്യഘട്ടത്തിൽ ഉള്ളടക്കപരിഭാഷ (CX) ഉപകരണം വഴി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങളിൽ മാത്രം പ്രവർത്തിക്കും; മലയാളം വിക്കിപീഡിയ സമൂഹം സമ്മതിച്ചാൽ മാത്രം പിന്നീട് മറ്റു ലേഖനങ്ങളിലേക്കും വ്യാപിപ്പിക്കും.
* '''Framework &lt;!-- Script/Language used --&gt;:'''പൈത്തൺ + MediaWiki API; ഭാഷാതിരുത്തലിന് നിർമ്മിതബുദ്ധി (Claude). കോഡ്: [https://github.com/nethahussain/translation-cleanup-bot GitHub], സ്വതന്ത്ര അനുമതിപത്രം (MIT)
* '''Bot Flag in other wikipedias &lt;!-- Already used on, WITH BOT STATUS --&gt;:'''  [http://toolserver.org/~vvv/sulutil.php?user=AksharaBot Please see here]
* '''Remarks &lt;!--Remarks : Languages spoken etc...--&gt;:''' 700 ലേഖനങ്ങളിൽ മൂന്നു ഘട്ടമായി പൈലറ്റ് പൂർത്തിയാക്കിയശേഷമുള്ള അപേക്ഷയാണിത്. വിശദാംശങ്ങൾ താഴെയും [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം|പദ്ധതിത്താളിലും]] കാണാം.
-- [[User:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;navy&quot;&gt;നത&lt;/font&gt;]] [[User talk:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;purple&quot;&gt;(സംവാദം)&lt;/font&gt;]] 15:34, 18 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) 

=== എന്താണ് ഈ യന്ത്രം ചെയ്യുക ===

മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ ഉള്ളടക്കപരിഭാഷ വഴി വന്ന 12,136 ലേഖനങ്ങളുണ്ട് ([[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/മുഴുവൻ പട്ടിക|മുഴുവൻ പട്ടിക]]). ഇവയിൽ പലതിലും യന്ത്രപരിഭാഷയുടെ പോരായ്മകൾ, അതായത്, അസ്വാഭാവിക വാക്യഘടന, വ്യാകരണപ്പിശകുകൾ, ഒരേ പേരിന്റെ പല ലിപ്യന്തരണങ്ങൾ, പരിഭാഷിക്കപ്പെടാതെ കിടക്കുന്ന ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഗങ്ങൾ എന്നിവ വർഷങ്ങളായി അവശേഷിക്കുന്നു.

ഈ യന്ത്രം ഇവ മാത്രം തിരുത്തും. വസ്തുതകൾ, സംഖ്യകൾ, തീയതികൾ, പേരുകൾ, അവലംബങ്ങൾ, ഫലകങ്ങൾ, കണ്ണികൾ, ചിത്രങ്ങൾ, വർഗ്ഗങ്ങൾ — ഒന്നും മാറ്റില്ല. പുതിയ വിവരമോ വാക്യമോ ചേർക്കില്ല; ഉള്ളടക്കം നീക്കില്ല. ലേഖനത്തിൽ വസ്തുതാപ്രശ്നം കണ്ടെത്തിയാൽ അത് തിരുത്താതെ ഉപയോക്താക്കളുടെ പരിശോധനയ്ക്കായി പ്രത്യേകം രേഖപ്പെടുത്തും.

വ്യാപ്തി രണ്ടു ഘട്ടമായാണ് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. ആദ്യഘട്ടം CX ലേഖനങ്ങൾ മാത്രം ഉൾക്കൊള്ളിക്കും. ഈ അപേക്ഷയിൽ ഇപ്പോൾ ചോദിക്കുന്നതും അതിനുള്ള അനുമതി മാത്രമാണ്. എന്നാൽ യന്ത്രപരിഭാഷയുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ CX ലേഖനങ്ങളിൽ ഒതുങ്ങുന്നില്ല. CX-ൽ യന്ത്രത്തിന്റെ പ്രവർത്തനം സമൂഹത്തിന് തൃപ്തികരമായാൽ, സമൂഹം ആഗ്രഹിക്കുകയോ സമ്മതിക്കുകയോ ചെയ്യുന്ന പക്ഷം മാത്രം, ഇത്തരം മറ്റു ലേഖനങ്ങളിലേക്കും വ്യാപിപ്പിക്കാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നു. അതിനു മുമ്പ് പ്രത്യേക ചർച്ചയും സമവായവും തേടും. ഈ അപേക്ഷയിലെ അനുമതി അതിലേക്ക് സ്വയം നീളില്ല.

=== യന്ത്രത്തിന് രണ്ട് ഘടകങ്ങളുണ്ട് ===
ഈ യന്ത്രം രണ്ട് വ്യത്യസ്ത ഘടകങ്ങൾ (ഏജന്റുകൾ) ചേർന്നതാണ്. ഒന്നാമത്തേത് തിരുത്തുന്നു. രണ്ടാമത്തേത് ആ തിരുത്തിൽ ആശയം മാറിപ്പോയോ എന്ന് സ്വതന്ത്രമായി പരിശോധിക്കുന്നു.

'''ഘടകം 1 — ഭാഷാതിരുത്തൽ ഏജന്റ്'''
* മലയാളം ലേഖനവും, ലഭ്യമെങ്കിൽ ഇംഗ്ലീഷ് മൂലലേഖനവും വായിക്കുന്നു.
* വ്യാകരണപ്പിശകുകൾ, യന്ത്രപരിഭാഷയുടെ അസ്വാഭാവിക വാക്യഘടന, ഒരേ പേരിന്റെ പല ലിപ്യന്തരണങ്ങൾ, പരിഭാഷിക്കപ്പെടാതെ കിടക്കുന്ന ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഗങ്ങൾ എന്നിവ കണ്ടെത്തി തിരുത്തുന്നു.
* ഇതിന് സ്വയം സേവ് ചെയ്യാൻ അധികാരമില്ല. ഇതിന്റെ ഫലം ഒരു നിർദ്ദേശം മാത്രമാണ്.

'''ഘടകം 2 — ആശയപരിശോധനാ ഏജന്റ്'''
* ഒന്നാം ഘടകം എന്തു ചിന്തിച്ചു എന്നറിയാതെ, പഴയതും പുതിയതും വാക്യാവാക്യം താരതമ്യം ചെയ്യുന്നു.
* ചോദിക്കുന്ന ഒറ്റ ചോദ്യം: ഭാഷ മാത്രമാണോ മാറിയത്, അതോ ആശയം കൂടി മാറിയോ?
* അർത്ഥവ്യത്യാസം, വിവരനഷ്ടം, പുതിയ വിവരം കൂട്ടിച്ചേർക്കൽ എന്നിവയിലേതെങ്കിലും കണ്ടാൽ ആ തിരുത്ത് നിരസിക്കപ്പെടും.
* ലേഖനത്തിൽത്തന്നെയുള്ള വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ (കാലഹരണപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ, പരസ്പരവിരുദ്ധമായ ഇൻഫോബോക്സ് വിവരങ്ങൾ മുതലായവ) ഇത് ഒരു പട്ടികയായി രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. ഈ പട്ടിക ഉപയോക്താക്കൾക്ക് പരിശോധിച്ച്, വേണ്ട തിരുത്തലുകൾ നടത്താവുന്നതാണ്.

ഇവയ്ക്കിടയിൽ, നിർമ്മിതബുദ്ധിയല്ലാത്ത ഒരു ഘടനാപരിശോധനയും നടക്കുന്നു. മൂന്നും കടന്നാൽ മാത്രമേ ഒരു തിരുത്ത് സേവ് ചെയ്യൂ.

=== ഈ യന്ത്രം നിലവിലുള്ള യന്ത്രങ്ങളിൽനിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണ് ===
''(സാങ്കേതികപരിജ്ഞാനം ആവശ്യമില്ലാത്ത വിശദീകരണം — ഈ അപേക്ഷയിലെ ഏറ്റവും പ്രധാന ഭാഗം ഇതാണ്)''

നമ്മുടെ വിക്കിയിൽ ഇപ്പോൾ പ്രവർത്തിക്കുന്ന യന്ത്രങ്ങൾ നിശ്ചിത നിയമങ്ങൾ അനുസരിക്കുന്നവയാണ്. അവ ഒരേ ഇടപെടലിന് എപ്പോഴും ഒരേ ഫലം തരുന്നു (''deterministic''). ഈ യന്ത്രം അങ്ങനെയല്ല. ഇത് ഒരു LLM (Large Language Model) ഉപയോഗിച്ച് വാക്യം വായിച്ചു മനസ്സിലാക്കി തിരുത്തിയെഴുതുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്, ഏതാണ്ട് ഒരു കോപ്പി എഡിറ്റർ ചെയ്യുന്നതുപോലെയാണിത്. അതുകൊണ്ട്:

* ഇതിന്റെ ഫലം മുൻകൂട്ടി നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടതല്ല (''non-deterministic''): ഒരേ ലേഖനത്തിൽ രണ്ടു തവണ ഓടിച്ചാൽ ഒരേ ഫലം കിട്ടണമെന്നില്ല. വാക്കുകളിൽ ചെറിയ വ്യത്യാസങ്ങൾ വരാം.
* കോഡ് വായിച്ചാൽ മാത്രം ഇത് എന്തു ചെയ്യുമെന്ന് പൂർണ്ണമായി അറിയാനാവില്ല.
* അതിനാൽ ഇതിന്റെ അംഗീകാരം കോഡ് പരിശോധനയിലൂടെയല്ല, യഥാർത്ഥ തിരുത്തുകൾ (diff) നോക്കിയാണ് തീരുമാനിക്കേണ്ടത്.

ഇതൊരു ദൗർബല്യമായി മറച്ചുവയ്ക്കാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നില്ല. മറിച്ച് ഈ അപേക്ഷയുടെ കേന്ദ്രവിഷയമായി മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുകയാണ്. ഇക്കാരണത്താലാണ് സാധാരണ യന്ത്ര അപേക്ഷകളിൽ കാണുന്നതിലും വളരെ വലിയ പൈലറ്റ് പരീക്ഷണം മുൻകൂട്ടി നടത്തിയത്. ഇതുവരെ 700 ലേഖനങ്ങളിൽ മൂന്നു ഘട്ടങ്ങളായി തിരുത്തൽ നടത്തി. ഓരോ തിരുത്തും പരസ്യമായ diff ആയി രേഖപ്പെടുത്തി.

ഈ ബോട്ട് {{tl|nobots}} മാനിക്കും. തിരുത്തൽനിരക്ക് മിനിറ്റിൽ പരമാവധി 4. ഓരോ തിരുത്തിന്റെയും സംഗ്രഹത്തിൽ നിർമ്മിതബുദ്ധിയുടെ ഉപയോഗം വെളിപ്പെടുത്തും. ഏതു തിരുത്തും ആർക്കും ഒറ്റ ക്ലിക്കിൽ മുൻപ്രാപനം ചെയ്യാം, അതിനെതിരെ തർക്കമുണ്ടാകില്ല.

=== പൈലറ്റ് ഫലങ്ങൾ (700 ലേഖനങ്ങൾ) ===

{| class=&quot;wikitable&quot;
! ഘട്ടം !! ലേഖനങ്ങൾ !! തിരുത്തി !! ആവശ്യമില്ല !! പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു !! ഫലരേഖ
|-
| ഒന്നാം (പൈലറ്റ്) ഘട്ടം || 100 || 92 || 8 || 0 || [[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|കാണുക]]
|-
| രണ്ടാം ഘട്ടം || 100 || 76 || 24 || 0 || [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/രണ്ടാം ബാച്ച്|കാണുക]]
|-
| മൂന്നാം ഘട്ടം || 500 || 175 || 71 || 146 || [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/മൂന്നാം ബാച്ച്|കാണുക]]
|}

ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട കണക്ക് അവസാന കള്ളിയിലേതാണ്. മൂന്നാം ബാച്ചിൽ നിർമ്മിതബുദ്ധി നിർദ്ദേശിച്ച 321 തിരുത്തുകളിൽ 146 എണ്ണം (ഏകദേശം 45%) മുകളിൽ പറഞ്ഞ പരിശോധനകൾ സ്വയം തടഞ്ഞു. സംഖ്യ മാറിയത്, കണ്ണി മാറിയത്, ഉള്ളടക്കം കൂട്ടിച്ചേർത്തത്, അർത്ഥം മാറിയത് എന്നിവയായിരുന്നു പ്രധാന കാരണങ്ങൾ. ഇതു രണ്ടു കാര്യം കാണിക്കുന്നു: (ഒന്ന്) ഭാഷാമാതൃക ചിലപ്പോൾ അതിരു കടക്കും. (രണ്ട്) സുരക്ഷാക്രമീകരണങ്ങൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്, അവ തടഞ്ഞ ഒരു തിരുത്തും വിക്കിയിൽ എത്തിയിട്ടില്ല.

ഇതുവരെ സേവ് ചെയ്ത 343 തിരുത്തുകളും പരസ്യമാണ്. ഭാഷാതിരുത്തലിനിടെ കണ്ടെത്തിയ 2,680-ഓളം വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ (413 ലേഖനങ്ങളിൽ) യന്ത്രം തിരുത്താതെ, ഉപയോക്താക്കൾക്കായി ഫലരേഖകളിൽ പട്ടികയായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.

=== സമൂഹത്തോടുള്ള അഭ്യർത്ഥന ===
ഫലങ്ങൾ വിലയിരുത്താനും തുടർതിരുത്തുകൾ നടത്താനുമായി [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/ടാസ്ക് ഫോഴ്സ്|ഒരു ടാസ്ക് ഫോഴ്സ്]] രൂപീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്, അതിൽ ഭാഗമാകുമല്ലോ. --[[User:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;navy&quot;&gt;നത&lt;/font&gt;]] [[User talk:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;purple&quot;&gt;(സംവാദം)&lt;/font&gt;]] 15:34, 18 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

===[[Image:Nuvola apps filetypes.svg|20px|]] ചർച്ച&lt;!--talk--&gt;===
{{support}} - [[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;അക്ബറലി&lt;/span&gt;{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]]) 	 04:44, 19 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

===[[Image:Nuvola apps korganizer.png|20px|]] തീരുമാനം&lt;!--result--&gt;===
പരീക്ഷണ ഓട്ടം നടത്താവുന്നതാണ്.--'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 21:48, 20 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)
::നന്ദി, കിരൺ. പരീക്ഷണ ഓട്ടം 2026 ഓഗസ്റ്റ് 21-ന്  പൂർത്തിയാക്കി. [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/മുഴുവൻ പട്ടിക|മുഴുവൻ പട്ടികയിലെ]] അടുത്ത 100 ലേഖനങ്ങളിൽ (ക്രമസംഖ്യ 698–797) യന്ത്രം പ്രവർത്തിച്ചു. ഉപയോഗിച്ച മോഡൽ Claude Fable 5 ആണ്. 52 ലേഖനങ്ങളിൽ ഭാഷാതിരുത്തൽ വരുത്തി [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/AksharaBot|AksharaBot അക്കൗണ്ടിൽനിന്ന്]] സേവ് ചെയ്തു. 16 എണ്ണത്തിൽ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ട തിരുത്തുകൾ യന്ത്രത്തിന്റെ സ്വന്തം പരിശോധനാ ഘട്ടങ്ങൾ തടഞ്ഞു; അവ സേവ് ചെയ്തിട്ടില്ല, ഫലരേഖയിൽ കാരണസഹിതം രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. 28 എണ്ണം തിരിച്ചുവിടൽ താളുകളായതിനാൽ ബാധകമായില്ല; 4 എണ്ണം സാങ്കേതിക കാരണങ്ങളാൽ കൈകാര്യം ചെയ്യാനാവാതെ ഒഴിവാക്കി (ഇവയും ഫലരേഖയിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്). ഒപ്പം, യന്ത്രം തിരുത്താതെ വിട്ട 309 വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ (65 ലേഖനങ്ങളിൽ) ഉപയോക്താക്കളുടെ പരിശോധനയ്ക്കായി പട്ടികപ്പെടുത്തി. ഓരോ തിരുത്തിന്റെയും diff അടക്കം പൂർണ്ണ ഫലരേഖ ഇവിടെ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/നാലാം ബാച്ച്]]. diff-കൾ പരിശോധിച്ച് അഭിപ്രായം അറിയിക്കാൻ എല്ലാവരോടും അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. തുടർനടപടി സമൂഹത്തിന്റെയും ബ്യൂറോക്രാറ്റുകളുടെയും തീരുമാനത്തിന് വിടുന്നു. [[User:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;navy&quot;&gt;നത&lt;/font&gt;]] [[User talk:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;purple&quot;&gt;(സംവാദം)&lt;/font&gt;]] 08:22, 22 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)</text>
      <sha1>hapcwbbhoykahi699pu59wn1qjxxlm0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വി. ശിവൻകുട്ടി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>173626</id>
    <revision>
      <id>4661019</id>
      <parentid>4627588</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T07:23:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-45794-57</username>
        <id>221908</id>
      </contributor>
      <comment>/* ജീവിത ചരിത്രം */</comment>
      <origin>4661019</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14754" sha1="rdwnn5isasatm7smo4s09ahw6wpzjsw" xml:space="preserve">{{Infobox_Indian_politician
| name                = വി. ശിവൻകുട്ടി
| image               = File:V Sivankutty 2024 at Grandhapura tvm centre.jpg
| caption             = വി. ശിവൻകുട്ടി
| birth_date          = {{birth date and age|1954|11|10|df=y}}
| birth_place         = [[ചെറുവക്കൽ]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]]
| residence           = [[പെരുന്താന്നി]] [[തിരുവനന്തപുരം]]
| death_date          = 
| death_place         = 
| office              = കേരളത്തിലെ [[ കേരള സർക്കാർ പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ്|പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ]] - തൊഴിൽ വകുപ്പ് മന്ത്രി
| term                = 
| predecessor         = [[സി. രവീന്ദ്രനാഥ് ]], [[ ടി.പി. രാമകൃഷ്ണൻ ]]
| office1             = നിയമസഭാംഗം
| term_start1         = 2006
| term_end1           = 2011
| constituency1       = തിരുവനന്തപുരം ഈസ്റ്റ്
| predecessor1        = 
| successor1          = 
| office2             = നിയമസഭാംഗം
| term_start2         = 2011 - 2016,
| term_end2           = 2021-
| constituency2       = [[നേമം]], [[തിരുവനന്തപുരം]]
| predecessor2        = [[ഒ. രാജഗോപാൽ]] 
|successor2          = [[രാജീവ് ചന്ദ്രശേഖർ]]
| party               = [[സി.പി.ഐ.(എം)]]
| spouse              = ആർ. പാർവ്വതീദേവി
| children            = 
| nationality         = [[ഇന്ത്യാക്കാരൻ]]
| religion            = 
| email               = 
| weight              = 
| footnotes           = 
| date                = 
| year                = 
| source              = 
| termstart           = 20 മെയ് 2021
| termend             = 18 മെയ് 2026
| successor           = [[എൻ. ഷംസുദ്ധീൻ]] (പൊതു വിദ്യാഭ്യാസം)
[[ബിന്ദു കൃഷ്ണ]] (തൊഴിൽ)
}}

കേരളത്തിലെ ഒരു [[സി.പി.ഐ.(എം)]] നേതാവാണ് '''വി. ശിവൻകുട്ടി'''. 2011-ലേയും 2021-ലേയും നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ [[തിരുവനന്തപുരം ജില്ല |തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ]] [[നേമം]] മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നും തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 2006-ലും ഇദ്ദേഹം കേരള നിയമസഭാംഗമായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;niyamasabha&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.niyamasabha.org/codes/13kla/mem/v_sivankutty.htm |title=V. SIVANKUTTY |publisher=Information System Section, Kerala Legislative Assembly, Thiruvananthapuram. |accessdate=27 December 2011 |archive-date=2012-05-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120512060013/http://niyamasabha.org/codes/13kla/mem/v_sivankutty.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 2021 മെയ് 20 മുതൽ 2026 മെയ് 18 വരേ, കേരളത്തിലെ [[കേരള സർക്കാർ പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ്|പൊതുവിദ്യാഭ്യസ വകുപ്പിൻ്റെയും]] തൊഴിൽ വകുപ്പിൻ്റെയും ചുമതലയുള്ള മന്ത്രിയാണ് ഇദ്ദേഹം.

==ജീവിത ചരിത്രം==

1954 നവംബർ 10-ന് [[ചെറുവക്കൽ | ചെറുവക്കലിൽ]] എം. വാസുദേവൻ പിള്ളയുടെയും പി. കൃഷ്ണമ്മയുടെയും മകനായിട്ടാണ് വി. ശിവൻകുട്ടി ജനിച്ചത്. ഏഴാംക്ലാസ് വിദ്യാഭ്യാസം ഉണ്ട്. സി.പി.ഐ. (എം) നേതാവും മാർക്സിസ്റ്റ് സൈദ്ധാന്തികനുമായ [[പി. ഗോവിന്ദപിള്ള | പി. ഗോവിന്ദപിള്ളയുടെ]] മകളും പത്രപ്രവർത്തകയുമായ ആർ. പാർവ്വതീദേവിയെ ആണ് വി. ശിവൻകുട്ടി വിവാഹം ചെയ്തിരിക്കുന്നത്&lt;ref name=&quot;pgwebfolio&quot;&gt;{{cite web |url=http://pgovindapillai.info/lifesketch.php |title=Life Sketch |publisher=Friends of PG |accessdate=27 December 2011 |archive-date=2012-03-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120302123441/http://pgovindapillai.info/lifesketch.php |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

==രാഷ്ട്രീയ ചരിത്രം==
[[File:V SIVANKUTTY SPEECH.ogg|thumb|ഗ്രന്ഥപ്പുര തിരുവനന്തപുരം കേന്ദ്രത്തിന്റെ ഉദ്ഘാടന ചടങ്ങിൽ വി. ശിവൻ കുട്ടിയുടെ ഉദ്ഘാടന പ്രസംഗം]]
[[File:V Sivankutty, @KSTA Kollam 3021.jpg|thumb| വി. ശിവൻകുട്ടി കൊല്ലത്ത് കെ.എസ്.ടി.എ പരിപാടിയിൽ 2021]]

[[എസ്.എഫ്.ഐ. | എസ്.എഫ്.ഐ.-യിലൂടെയാണ്]] വി. ശിവൻകുട്ടി രാഷ്ട്രീയപ്രവേശം നടത്തിയത്. എസ്.എഫ്.ഐ-യുടെ ജില്ലാ പ്രസിഡന്റായും, സെക്രട്ടറി ആയും, സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റായും, സെക്രട്ടറി ആയും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. പിൽക്കാലത്ത് എസ്.എഫ്.ഐ-യുടെ അഖിലേന്ത്യാ ജോയിന്റ് സെക്രട്ടറി ആയി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;niyamasabha&quot; /&gt;
[[ഉള്ളൂർ]] ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡന്റ്, [[തിരുവനന്തപുരം]] കോർപ്പറേഷന്റെ മേയർ, അഖിലേന്ത്യാ മേയേഴ്സ് കൌൺസിലിന്റെ ജോയിന്റ് സെക്രട്ടറി എന്നിവയൊക്കെ ആയും തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;niyamasabha&quot; /&gt;
ഇപ്പോൾ [[സി.ഐ.ടി.യു. | സി.ഐ.ടി.യു.-വിന്റെ]] ജില്ലാ പ്രസിഡന്റും, സി.പി.ഐ. (എം)-ന്റെ തിരുവനന്തപുരം ജില്ലാ സെക്രട്ടറിയേറ്റ് അംഗവുമാണ്. [[കേരള യൂണിവേഴ്സിറ്റി]] സെനറ്റിൽ 9 വർഷത്തോളമായിട്ട് അംഗമാണ്. &lt;ref name=&quot;niyamasabha&quot; /&gt;
2006-ൽ കേരള നിയമസഭയിലേക്ക് നടന്ന തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തിരുവനന്തപുരം ഈസ്റ്റിൽ&lt;ref name=&quot;ldfkeralam&quot;&gt;{{cite web|url=http://ldfkeralam.org/content/%E0%B4%B5%E0%B4%BF-%E0%B4%B6%E0%B4%BF%E0%B4%B5%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E2%80%8D%E0%B4%95%E0%B5%81%E0%B4%9F%E0%B5%8D%E0%B4%9F%E0%B4%BF|title=വി. ശിവൻകുട്ടി|accessdate=27 December 2011|publisher=LDFKeralam|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304192918/http://ldfkeralam.org/content/%E0%B4%B5%E0%B4%BF-%E0%B4%B6%E0%B4%BF%E0%B4%B5%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E2%80%8D%E0%B4%95%E0%B5%81%E0%B4%9F%E0%B5%8D%E0%B4%9F%E0%B4%BF|archive-date=2016-03-04|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; നിന്നും മൽസരിച്ച് ജയിച്ചിരുന്നു. &lt;ref name=&quot;niyamasabha&quot; /&gt;
2011-ലെ കേരള നിയമസഭയിലേക്കുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ നേമം മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നും [[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി | ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടിയിലെ]] [[ഒ. രാജഗോപാൽ | ഓ. രാജഗോപാലിനെ]] 6415 വോട്ടുകൾക്ക് പരാജയപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.&lt;ref name=&quot;niyamasabha&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/topics/person/v-sivankutty.html|title=വി ശിവൻകുട്ടി|access-date=2023-07-04|language=en}}&lt;/ref&gt;

&lt;!-- 

=== വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയിലെ പ്രധാന സംഭാവനകൾ ===
അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനം: കേരളത്തിലെ പൊതുവിദ്യാലയങ്ങളുടെ ഭൗതിക സാഹചര്യങ്ങൾ മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിൽ വി. ശിവൻകുട്ടിയുടെ പങ്ക് നിർണായകമാണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാലയളവിൽ 5,000 കോടി രൂപയുടെ അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനം നടപ്പിലാക്കുകയും 55,000 ഹൈടെക് ക്ലാസ് റൂമുകൾ സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു. സബ്ജക്ട് മിനിമം നടപ്പാക്കൽ: പഠന നിലവാരം ഉയർത്തുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി സബ്ജക്ട് മിനിമം വിജയകരമായി നടപ്പാക്കി.
സ്കൂൾ ഒളിമ്പിക്സ്: ഇന്ത്യയിൽ ആദ്യമായി സ്കൂൾ ഒളിമ്പിക്സ് സംഘടിപ്പിച്ച് കായിക രംഗത്തും വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് അവസരങ്ങൾ ഒരുക്കി.ഭിന്നശേഷി കുട്ടികളെ ഉൾചേർത്ത് ഇൻക്ലൂസീവ് സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ ഒളിമ്പിക്സിന്റെ ഭാഗമാക്കി.
സ്കൂൾ കലോത്സവം: സാംസ്കാരിക വൈവിധ്യത്തെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനായി സ്കൂൾ കലോത്സവത്തിൽ ഗോത്ര കലാരൂപങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുത്തി.
&quot;കുഞ്ഞെഴുത്തുകൾ&quot; പുസ്തകം: ഒന്നാം ക്ലാസുകാരുടെ ഡയറിക്കുറിപ്പുകൾ ഉൾപ്പെടുത്തി &quot;കുഞ്ഞെഴുത്തുകൾ&quot; എന്ന പുസ്തകം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ഈ പുസ്തകത്തിന്റെ എഡിറ്റർ മന്ത്രി വി. ശിവൻകുട്ടി ആയിരുന്നു.
ദേശീയ തലത്തിലെ അംഗീകാരം: കേരളത്തെ വിദ്യാഭ്യാസ കാര്യത്തിൽ ദേശീയ തലത്തിൽ പ്രഥമ ശ്രേണിയിൽ എത്തിക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഭാവനകൾ വലുതാണ്.
സിലബസ് പരിഷ്കരണം: ഒരു ദശാബ്ദത്തിന് ശേഷം സംസ്ഥാനത്തെ സ്കൂൾ സിലബസ് പരിഷ്കരിച്ച് കാലാനുസൃതമാക്കി.

=== തൊഴിൽ മേഖലയിലെ പ്രധാന സംഭാവനകൾ ===
സെക്യൂരിറ്റി ജീവനക്കാർക്ക് സൗകര്യങ്ങൾ: തൊഴിൽ മന്ത്രി എന്ന നിലയിൽ സെക്യൂരിറ്റി ജീവനക്കാർക്ക് ഇരിപ്പിടവും മറ്റ് അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളും ഒരുക്കുന്നതിന് അദ്ദേഹം മുൻകൈ എടുത്തു.
നൈപുണ്യ വികസനം: നൈപുണ്യ വികസന മേഖലയിൽ കേരളം ഇന്ത്യയിലെ മറ്റ് സംസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് മാതൃകയായി മാറിയിട്ടുണ്ട്.
കേരള സവാരി: ഇന്ത്യയിൽ ആദ്യമായി സർക്കാർ തലത്തിൽ ഓട്ടോ - ടാക്സി സർവീസായ &quot;കേരള സവാരി&quot; ആരംഭിച്ചു.
&quot;കർമ്മചാരി&quot; പദ്ധതി: പഠനത്തോടൊപ്പം തൊഴിൽ ഒരുക്കുന്ന &quot;കർമ്മചാരി&quot; പദ്ധതി നടപ്പിലാക്കി തൊഴിലവസരങ്ങൾ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിന് ശ്രദ്ധേയമായ സംഭാവന നൽകി.
വി. ശിവൻകുട്ടി വിദ്യാഭ്യാസ, തൊഴിൽ മേഖലകളിൽ നടത്തിയ ഇടപെടലുകളിലൂടെ കേരളത്തിന്റെ സാമൂഹിക പുരോഗതിക്ക് വലിയ സംഭാവനകൾ നൽകിയിട്ടുണ്ട്.
--&gt;
==അവലംബം==
{{reflist}}
{{DEFAULTSORT:ശിവൻകുട്ടി}}

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സി.പി.ഐ.എം. പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ വിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ തൊഴിൽ വകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]</text>
      <sha1>rdwnn5isasatm7smo4s09ahw6wpzjsw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>എഡ്വേഡ് അഡൽബെർട്ട് ഡോയിസി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>216111</id>
    <revision>
      <id>4660994</id>
      <parentid>2281195</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T04:49:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4660994</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9795" sha1="6ao6jtro4uhvc19slxba2ex2msiujfj" xml:space="preserve">{{prettyurl|Edward Adelbert Doisy}} 
{{Infobox scientist
| name              = എഡ്വേഡ് അഡൽബെർട്ട് ഡോയിസി
| image             = Edward A Doisy.jpg
| image_size        = 180px
| caption           = 
| birth_date        = {{Birth date|1893|11|13|mf=y}}
| birth_place       = [[ഹ്യൂം, ഇല്ലിനോയിസ്]], [[United States|/യു.എസ്.]]
| death_date        = {{death date and age|1986|10|23|1893|11|3|mf=y}}
| death_place       = [[സെന്റ് ലൂയിസ്, മിസ്സോറി]], [[United States|യു.എസ്.]]
| nationality       = [[യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ്]]
| field             = [[ബയോകെമിസ്ട്രി]]
| work_institution  = [[സെന്റ് ലൂയിസിലെ വാഷിംഗ്ടൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റി]]&lt;br&gt;[[സെന്റ് ലൂയിസ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി]]
| alma_mater        = 
| doctoral_advisor  = [[ഓട്ടോ ഫോളിൻ]]
| doctoral_students = 
| known_for         = [[വിറ്റാമിൻ കെ]]
| prizes            = [[Nobel Prize in Physiology or Medicine]] (1943)
}}

'''എഡ്വേഡ് അഡൽബെർട്ട് ഡോയിസി''' [[നോബൽ സമ്മാനം]] നേടിയ [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കൻ]] ജൈവരസതന്ത്രജ്ഞനായിരുന്നു. [[ജീവകം കെ]] സംശ്ലേഷണം ചെയ്തതിനും അതിന്റെ രാസസ്വഭാവം നിർണയിച്ചതിനും [[ശരീരശാസ്ത്രം|ശരീരശാസ്ത്ര]]-[[വൈദ്യശാസ്ത്രം|വൈദ്യശാസ്ത്ര]] രംഗത്തെ 1943-ലെ നോബൽ സമ്മാനം ഡോയിസിക്കും ഡാം എച്ചിനും ആയി ലഭിച്ചു.

==വിദ്യാഭ്യാസം==

1893 [[നവംബർ]] 13-ന് അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ ഹ്യൂമിൽ ഡോയിസി [[ജനനം|ജനിച്ചു]]. 1914-ൽ ഇലിനോയി [[സർവ്വകലാശാല|സർവ്വകലാശാലയിൽ]] നിന്ന് ബി.എ. ബിരുദം നേടി. [[ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധം|ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധകാലത്ത്]] രണ്ട് വർഷം സൈനിക സേവനം അനുഷ്ഠിച്ചശേഷം ഹാർവാഡ് സർവകലാശാലയിൽ പഠനം തുടർന്നു. 1920-ൽ പിഎച്ച്.ഡി. നേടി. തുടർന്ന് വാഷിങ്ടണിലെ സെയ്ന്റ് ലൂയി യൂണിവേഴ് സിറ്റി സ്കൂൾ ഒഫ് മെഡിസിനിൽ വൈദ്യശാസ്ത്രം പഠിപ്പിക്കുകയും 1923-ൽ അവിടെ ഫാക്കൽറ്റി അംഗമാവുകയും ചെയ്തു.

==ഗവേഷണം== 

1920 മുതൽ സ്ത്രൈണ [[ഹോർമോൺ|ഹോർമോണുകളെക്കുറിച്ചുള്ള]] [[ഗവേഷണം|ഗവേഷണമാരംഭിച്ചു]]. ശരീരത്തിൽ സവിശേഷ പ്രഭാവം ചെലുത്താനാകുന്ന പദാർഥങ്ങളാണ് അണ്ഡാശയത്തിലുണ്ടാകുന്നതെന്ന് കണ്ടെത്തിയിരുന്നെങ്കിലും അവയുടെ യഥാർഥ രാസ സ്വഭാവം വ്യക്തമായിരുന്നില്ല. സെയ്ന്റ്ലൂയി യൂണിവേഴ്സിറ്റി സ്കൂൾ ഒഫ് മെഡിസിനിലെ എഡ്ഗർ അലൻ എന്ന ശാസ്ത്രജ്ഞൻ ഹോർമോണുകളുടെ വിശ്ളേഷണത്തിന് കാര്യക്ഷമമായ ഒരു മാർഗ്ഗം കണ്ടെത്തിയിരുന്നു. തുടർന്ന് ഡോയിസിയും എഡ്ഗറും ചേർന്ന് അണ്ഡാശയ ഹോർമോണുകൾ വേർതിരിക്കുവാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ ആരംഭിച്ചു. 
*ഈസ്ട്രോൺ (estrone, 1929) 
*ഈസ്ട്രയോൾ (estriol,1929) 
*ഈസ്ട്രാഡയോൾ (estradiol, 1935) 
എന്നീ ഹോർമോണുകൾ വേർതിരിക്കുന്നതിൽ ഇവർ വിജയിച്ചു. 

==ജീവകം കെ1,കെ2 എന്ന രാസപതാർഥങ്ങളുടെ കണ്ടുപിടിത്തം==

1936 ആയപ്പോഴേക്കും ഡോയിസിയുടെ ശ്രദ്ധ മറ്റൊരു ഗവേഷണ രംഗത്തേക്കു തിരിഞ്ഞു. [[രക്തം|രക്തത്തിന്റെ]] കൊയാഗുലനത്തിനു ഒരു [[ഭക്ഷണം|ഭക്ഷണ]] ഘടകം അത്യാവശ്യമാണെന്ന് ഡാം എച്ച്. 1935-ൽ കണ്ടെത്തിയിരുന്നു. ഈ ഭക്ഷ്യഘടകം അടങ്ങുന്ന ഒരു സമർഥ മിശ്രിതം തയ്യാറാക്കുവാൻ ഡാം എച്ചിനു സാധിച്ചുവെങ്കിലും യഥാർഥ രാസവസ്തു വേർതിരിക്കുവാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. മൂന്നു വർഷത്തെ (1936-39) നിരന്തര ശ്രമത്തിന്റെ ഫലമായി സമാനസ്വഭാവമുള്ള രണ്ട് രാസപദാർഥങ്ങൾ (ജീവകം കെ1, കെ2) വേർതിരിച്ചെടുക്കുവാൻ ഡോയിസിക്കും സഹപ്രവർത്തകർക്കും സാധിച്ചു. ജീവകം കെ1 [[സസ്യങ്ങൾ|സസ്യങ്ങളിൽ]] നിന്നും ജീവകം കെ2 സൂക്ഷ്മാണുക്കളുടെ രോഹ-ദ്രവത്തിൽ നിന്നുമാണ് വേർതിരിച്ചത്. ജീവകം കെ1-ന്റേയും കെ2-ന്റേയും രാസഘടന നിർണയിക്കുന്നതിനും ഡോയിസിക്കു കഴിഞ്ഞു. ഈ നേട്ടങ്ങൾക്കാണ് ഇദ്ദേഹം നോബൽ സമ്മാനത്തിനർഹനായത്.

==ആന്റിബയോട്ടിക്കുകളെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനം== 

[[രണ്ടാം ലോകയുദ്ധം|രണ്ടാം ലോകയുദ്ധകാലത്ത്]] ഡോയ്സി [[ആന്റിബയോട്ടിക്ക്|ആന്റിബയോട്ടിക്കുകളെക്കുറിച്ചുള്ള]] പഠനം ആരംഭിച്ചു. ആന്റിബയോട്ടിക് സ്വഭാവമുള്ള ഖരപദാർഥങ്ങൾ വേർതിരിക്കുന്നതിൽ വിജയിച്ച ആദ്യ ശാസ്ത്രജ്ഞരിൽ ഒരാളാണ് ഡോയിസി. [[പെൻസിലിൻ|പെൻസിലിന്റെ]] കണ്ടുപിടിത്തം ഡോയിസിയുടെ ആന്റിബയോട്ടിക്കിനെ നിഷ് പ്രഭമാക്കിയെങ്കിലും ഈ രംഗത്തെ ഡോയിസിയുടെ പഠനങ്ങൾ ഗണ്യമായിത്തന്നെ ഇന്നും കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. [[ഇൻസുലിൻ]], രക്തത്തിലെ ബഫറുകൾ, പിത്ത അമ്ലങ്ങൾ എന്നിവയിലും ഡോയിസി പഠനം നടത്തിയിരുന്നു. ''ഫീമെയിൽ സെക്സ് ഹോർമോൺസ്'' എന്ന പേരിൽ 1941-ൽ ഡോയിസി പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പുസ്തകം ശ്രദ്ധേയമാണ്. 1986 [[ഒക്ടോബർ]] 23-ന് സെയ് ന്റ് ലൂയിയിൽ ഇദ്ദേഹം അന്തരിച്ചു.

==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
*http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1943/doisy-bio.html
*http://www.britannica.com/EBchecked/topic/168069/Edward-Adelbert-Doisy
*http://almaz.com/nobel/medicine/1943b.html

{{സർവ്വവിജ്ഞാനകോശം|ഡോയിസി,_എഡ്വേഡ്_അഡ{{ൽ}}ബെ{{ർ}}ട്ട്_(1893_-_1986)|ഡോയിസി, എഡ്വേഡ് അഡൽബെർട്ട് (1893 - 1986)}}

{{Nobel Prize in Physiology or Medicine}}

[[വർഗ്ഗം:1893-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം: 1986-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:നവംബർ 13-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഒക്ടോബർ 23-ന് മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജൈവരസതന്ത്രജ്ഞർ]]
[[വർഗ്ഗം:നോബൽ സമ്മാനം നേടിയ അമേരിക്കക്കാർ]]
[[വർഗ്ഗം:വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിനുള്ള നോബൽ സമ്മാന ജേതാക്കൾ]]</text>
      <sha1>6ao6jtro4uhvc19slxba2ex2msiujfj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഇന്ത്യയിലെ മൃഗശാലകളുടെ പട്ടിക</title>
    <ns>0</ns>
    <id>227932</id>
    <revision>
      <id>4661036</id>
      <parentid>3825225</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T09:52:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4661036</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17889" sha1="3hoe33o0jaln1vlops1vuum8dy4fn8o" xml:space="preserve">{{prettyurl|List of zoos in India}}
{{Wildlife of India}}
ഇന്ത്യയിലെ പ്രധാന മൃഗശാലകളുടെ പട്ടികയാണിത്. 

പൊതുജനങ്ങൾക്ക് കാണാനായി മൃഗങ്ങളെ(പ്രത്യേകിച്ച് വന്യജീവികളെ) പാർപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന സ്ഥലമാണ് [[മൃഗശാല]]. വിവിധ തരത്തിലുള്ള മൃഗശാലകളുണ്ട്. വന്യജീവിസങ്കേതങ്ങളെ മൃഗശാലകളുടെ ഗണത്തിൽ ചേർക്കുന്നില്ല. കേന്ദ്ര സൂ അതോറിറ്റിയാണ് ഇന്ത്യയിലെ മൃഗശാലകളുടെയെല്ലാം തലപ്പത്തുള്ള സർക്കാർ സ്ഥാപനം.&lt;ref name=&quot;cza_main&quot;/&gt; [[World Association of Zoos and Aquariums|വേൾഡ് അസൊസിയേഷ്ൻ ഒഫ് സ്സൂസ് എന്റ് അക്ക്വേറിയംസുമായി]] ചേർന്നാണ് ഇന്ത്യൻ സ്സൂ  അതോറിറ്റി പ്രവർത്തിക്കുന്നത്.&lt;ref name=&quot;waza_associations&quot;/&gt;

==ഇന്ത്യയിലെ മൃഗശാലകൾ==
* [[Guwahati Zoo|ആസാം സംസ്ഥാന മൃഗാശാലയും സസ്യോദ്യാനവും]], [[ഗുവാഹത്തി]], [[ആസാം]]
* [[Allen Forest Zoo|എലെൻ വന്യമൃഗശാല]], [[കാൺപൂർ]], [[ഉത്തർപ്രദേശ്]]
* [[അലിപൂർ വന്യജീവി ഉദ്യാനം]], [[കൊൽക്കത്ത]], [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]]
* [[Nandankanan Zoo]], [[ഭുവനേശ്വർ]], [[ഒഡീഷ]]
* [[അർഗ്നർ അണ്ണാ വന്യജീവി ഉദ്യാനം]] , [[ചെന്നൈ]], [[തമിഴ്നാട്]]
* [[ബിർസ മാൻ ഉദ്യാനം]] , [[റാഞ്ചി]]&lt;ref name=&quot;kuchbhi&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://jharkhandtourism.ozg.in/2010/01/birsa-mrig-vihar-birsa-deer-park-ranchi.html |title=Birsa Mrig Vihar (Birsa Deer Park) |access-date=2013-01-17 |archive-date=2011-09-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110911202209/http://jharkhandtourism.ozg.in/2010/01/birsa-mrig-vihar-birsa-deer-park-ranchi.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.telegraphindia.com/1060807/asp/ranchi/story_6579065.asp Ready for newer greens]&lt;/ref&gt;
* [[ChattBir Zoo|ഛത്ബീർ മൃഗശാല]], [[Zirakpur]], [[പഞ്ചാബ്]]
* [[Chennai Snake Park Trust|ചെന്നൈ സ്നേക് റ്റ്രസ്റ്റ്]], [[ചെന്നൈ]], [[തമിഴ്നാട്]]
* [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി വന്യജീവി ഉദ്യാനം]], [[വിശാഖപട്ടണം]], [[ആന്ധ്രാ പ്രദേശ്]]
* [[ജവഹർ ലാൽ നെഹ്രു ജൈവോദ്യാനം]], [[Bokaro Steel City|ബൊകാറോ സ്റ്റീൽ സിറ്റി]] &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://travel.sulekha.com/bokaro-attractions.htm#Jawaharlal%20Nehru%20Biological%20Park |title=Jawaharlal Nehru Biological Park |access-date=2013-01-17 |archive-date=2016-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160111215833/http://travel.sulekha.com/bokaro-attractions.htm#Jawaharlal%20Nehru%20Biological%20Park |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* [[ജയ്പുർ മൃഗശാല]], [[ജയ്പൂർ]], [[രാജസ്ഥാൻ]]
* [[ഉദയ്പുർ മൃഗശാല]], [[ഉദയ്പൂർ]], [[രാജസ്ഥാൻ]]
* [[Jijamata Udyaan|ജിജാമതാ ഉദ്യാനം]], [[മുംബൈ]], [[മഹാരാഷ്ട്ര]]
* [[Kankaria Zoo|കങ്കരിയ മൃഗശാല]], [[അഹമ്മദാബാദ്]], [[ഗുജറാത്ത്]]
* [[Lucknow Zoo|ലഖ്നൗ മൃഗശാല]], [[ലഖ്നൗ]], [[ഉത്തർപ്രദേശ്]]
* [[Madras Crocodile Bank Trust|മദ്രാസ് മുതലവളർത്തൽ കേന്ദ്രം]], [[ചെന്നൈ]], [[തമിഴ്നാട്]]
* [[Marble Palace zoo|മാർബ്ല് പാലസ് മൃഗശാല]], [[കൊൽക്കത്ത]], [[പശ്ചിം ബംഗാൾ]]
* [[Mysore Zoo|മൈസൂർ മൃഗശാല]], [[മൈസൂരു]], [[കർണാടക]]
* [[National Zoological Park Delhi|ഡൽഹിയിലെ ദേശീയ വന്യജീവി ഉദ്യാനം(ഡൽഹി മൃഗശാല)]], [[ഡൽഹി]]
* [[Nehru Zoological Park|നെഹ്രു വന്യജീവി ഉദ്യാനം]], [[ഹൈദരാബാദ്]], [[ആന്ധ്രാ പ്രദേശ്]]
* [[Padmaja Naidu Himalayan Zoological Park|പദ്മജ നായിഡു ഹിമാലയൻ വന്യജീവി ഉദ്യാനം]], [[Darjeeling]], [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]]
* [[Parassinikkadavu Snake Park|പറശിനികടവ് പാമ്പുവളർത്തൽ കേന്ദ്രം]]
* [[Ranchi Zoo|റാഞ്ചി മൃഗശാല]] (Bhagwan Birsa Munda Biological Park), [[റാഞ്ചി]], [[ജാർഖണ്ഡ്]](സ്ഥാപിതം. 1987)&lt;ref name=&quot;kuchbhi&quot;/&gt;&lt;ref&gt;[http://wikimapia.org/3423881/RANCHI-ZOO Ranchi Zoo]&lt;/ref&gt;
* [[Sakkarbaug Zoological Garden]], [[Junagadh|ജുനഗഡ്]], [[ഗുജറാത്ത്]]
* [[Sayaji Baug|സായാജി ബാഗ്]] മൃഗശാല, [[വഡോദര]], [[ഗുജറാത്ത്]]
* [[Sarthana Zoo]], [[സൂരത്]], [[ഗുജറാത്ത്]]
* [[സഞ്ഞയ് ഗാന്ധി ജൈവികോദ്യാനം, പാട്ന]], [[ബീഹാർ]]
* [[Sipahijola Wildlife Sanctuary]], [[ത്രിപുര]]
* [[ശ്രീ വെങ്കടേശ്വര വന്യജീവി ഉദ്യാനം]], [[Tirupati (city)|തിരുപ്പതി]], [[ആന്ധ്രാ പ്രദേശ്]]
* [[Rajiv Gandhi Zoological Park|രാജീവ് ഗാന്ധി വന്യജീവി ഉദ്യാനം]], [[പൂനെ]], [[മഹാരാഷ്ട്ര]]
* [[Thiruvananthapuram Zoo|തിരുവനന്തപുരം മൃഗശാല]], [[തിരുവനന്തപുരം]], [[കേരളം]]
* [[Thrissur Zoo|തൃശൂർ മൃഗശാല]], [[തൃശൂർ]], [[കേരളം]]
* [[Tilyar Zoo|തിലയാർ മൃഗശാല]], [[Rohtak|റൊഹ്താക്]]
* [[Pt. G.B. Pant High Altitude Zoo, Nainital|നൈനിറ്റാൾ മൃഗശാല]], [[ഉത്തരാഖണ്ഡ്]] &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.nainitalzoo.org.in/intro.htm |title=Pt. G.B. Pant High Altitude Zoo |access-date=2013-01-17 |archive-date=2012-03-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120308025640/http://www.nainitalzoo.org.in/intro.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;


==മൃഗശാലകളുടെ പട്ടിക==

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!
! പേര്
! നഗരം
! സംസ്ഥാനം
! സ്മാർട്ട് സൂ?
!ശ്രദ്ധേയത
|-
|1
| [[Alipore Zoological Gardens]] 
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]]
|അല്ല
| 
|-
|2
| [[Amirthi Zoological Park]] 
| [[വെല്ലൂർ]]
| [[തമിഴ് നാട്]]
|അല്ല
| 
|-
|3
| [[Arignar Anna Zoological Park]] Vandalur Zoo
| [[ചെന്നൈ]]
| [[തമിഴ്നാട്]]
|അല്ല
| 
|-
|4
| [[Guwahati Zoo|Assam State Zoo-cum-Botanical Garden]]
| [[ഗുവാഹട്ടി]]
| [[ആസാം]]
|അല്ല
| 
|-
|5
| [[Bannerghatta National Park]]
| near [[ബംഗലൂരു]]
| [[കർണാടക]]
|അല്ല
| 
|-
|6
| [[Birsa Deer Park]] (Birsa Mrig Vihar)
| [[റാഞ്ചി]]
| [[ഝാർഖണ്ഡ്]]
| അല്ല
| &lt;ref name=&quot;kuchbhi&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://jharkhandtourism.ozg.in/2010/01/birsa-mrig-vihar-birsa-deer-park-ranchi.html |title=Birsa Mrig Vihar (Birsa Deer Park) |access-date=2011-07-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110911202209/http://jharkhandtourism.ozg.in/2010/01/birsa-mrig-vihar-birsa-deer-park-ranchi.html |archive-date=2011-09-11 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.telegraphindia.com/1060807/asp/ranchi/story_6579065.asp Ready for newer greens]&lt;/ref&gt;
|-
|7
| [[Bondla Wildlife Sanctuary]]
| [[Ponda, Goa|Ponda]]
| [[ഗോവ]]
|അല്ല
| &lt;ref&gt;[[Bondla Wildlife Sanctuary]]&lt;/ref&gt;{{Circular reference|date=August 2019}}
|-
|8
| [[Mini Zoo &amp; Black Buck Breeding Centre, Pipli|Black Buck Breeding Centre, Pipli Mini Zoo, Kurukshetra]]
| [[Pipli]]
| [[ഹരിയാന]]
| അല്ല
|
|-
|9
| [[Chhatbir Zoo]](Mahendra Chaudhary Zoological Park)
| [[Zirakpur]]
| [[പഞ്ചാബ്]]
| അല്ല
|
|-
|10
| [[Chennai Snake Park Trust]]
| [[ചെന്നൈ]]
| [[തമിഴ്നാട്]]
|അല്ല
|
|-
|11
| [[Chinkara Breeding Centre Kairu, Bhiwani]]
| near [[Bahal, India|Bahal]]
| [[ഹരിയാന]]
|അല്ല
|
|-
|12
| [[Crocodile Breeding Centre, Kurukshetra]]
| Bhaur Saidan (Kurukshetra)
| 
|അല്ല
| 
|-
|13
| Crocodile Breeding Centre, [[Ormanjhi block|Muta]]
| [[റാഞ്ചി]]
| [[ഝാർഖണ്ഡ്]]
|അല്ല
|
|-
|14
| [[Crocodile Rehabilitation and Research Centre]]
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| [[കേരളം]] 
|അല്ല
| In honour of [[Steve Irwin]]
|-
|15
| [[Shaheed Ashfaq Ullah Khan Prani Udyan |Gorakhpur Zoological Garden]]
| [[ഗോരഖ്പൂർ]]
| [[ഉത്തർപ്രദേശ്]]
|അല്ല
| 
|-
|16
| [[Gorewada Zoo]]
| [[നാഗ്പൂർ]]
| [[മഹാരാഷ്ട്ര]]
 
|'''അതെ'''
| (''Largest Zoological Park of India)''
|-
|17
| [[Gopalpur Zoo]]
| [[Gopalpur, Himachal Pradesh|Gopalpur]]
| [[ഹിമാചൽ പ്രദേശ്]]
|അല്ല
|-
|18
| [[Gulab Bagh and Zoo]]
| [[ഉദയ്പൂർ]]
| രാജസ്ഥാൻ 
|അല്ല
| 
|-
|19
| [[Deer Park (Odisha)|Deer Park]] (Mini Zoo Sambalpur)
| [[സംബൽപൂർ]]
| [[ഒഡീഷ]]
|അല്ല
|
|-
|20
| [[Deer Park, Hisar|Hisar Deer Park]]
| ഹിസാർ
| [[ഹരിയാന]]
|അല്ല
| 
|-
|21
| [[Indra Gandhi Park]]
| [[റൂർക്കല]]
| [[ഒഡീഷ]]
|അല്ല
| (''2nd Biggest in Odisha) ''
|-
|22
| [[Indira Gandhi Zoological Park]]
| [[വിശാഖപട്ടണം]]
| [[ആന്ധ്രപ്രദേശ്]]
|അല്ല
| (''3rd biggest in India)''
|-
|23
| [[Indore Zoo]]
| [[ഇൻഡോർ]]
| [[മധ്യപ്രദേശ്]]
|'''അതെ'''
| 
|-
|24
| [[Jaipur Zoo]]
| [[ജയ്പൂർ]]
| [[രാജസ്ഥാൻ]]
|അല്ല
| 
|-
|25
| [[Jawaharlal Nehru Biological Park]]
| [[Bokaro Steel City]]
| [[ഝാർഖണ്ഡ്]] 
|അല്ല
| 
|-
|26
| [[Jijamata Udyaan]]
| [[മുംബൈ]]
| [[മഹാരാഷ്ട്ര]]
|അല്ല
| 
|-
|27
| [[Kakatiya Zoological Park|Kakatiya Zoological Park, Warangal]] 
| [[വാറങ്ങൽ]]
| [[തെലങ്കാന]]
|അല്ല
| 
|-
|28
| [[Kamla Nehru Zoological Park, Kankaria]]
| [[അഹമ്മദാബാദ്]]
| [[ഗുജറാത്ത്]]
|അല്ല
| 
|-
|29
| [[Mini Zoo &amp; Black Buck Breeding Centre, Pipli|Kurukshetra Zoo]]
| [[ഹരിയാന]]
| 
|അല്ല
| 
|-
|30
| [[ലഖ്നൗ മൃഗശാല]]
| [[ലഖ്നൗ]]
| [[ഉത്തർപ്രദേശ്]]
|അല്ല
| 
|-
|31
| [[Madras Crocodile Bank Trust]]
| [[ചെന്നൈ]]
| [[തമിഴ്നാട്]]
|അല്ല
| 
|-
|32
| [[Maitri Bagh]]
| [[Bhilainagar|Bhilai Nagar]]
| [[Chhattisgarh]]
|അല്ല
|Largest zoo in Chhattisgarh &amp; India-Soviet Union friendship 
|-
|33
|  Manda Zoo
| [[ജമ്മു സിറ്റി]]
| [[ജമ്മു]]
|അല്ല
| 
|-
|34
| [[മാർബിൾ പ്ലാസ സൂ]]
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]]
|അല്ല
| 
|-
|35
| [[Sri Chamarajendra Zoological Gardens|Mysore Zoo]]
| [[മൈസൂർ]]
| [[കർണാടക]]
|'''അതെ'''
| 
|-
|36
| [[മഹാരാജ്ബാഗ് സൂ]]
| [[Nagpur]]
| [[Maharashtra]]
|അല്ല
| 
|-
|37
| [[Nagaland Zoological Park]]
| [[Chümoukedima]]
| [[Nagaland]]
|അല്ല
|
|-
|38
| [[Nandankanan Zoological Park]]
|[[Bhubaneswar]]
|[[Odisha]] 
|അല്ല
|(''2nd biggest in India)''
|-
|39
| [[National Zoological Park Delhi|National Zoological Park]]
| [[Delhi]]
|
|അല്ല
|
|-
|40
| [[Nehru Zoological Park]]
|[[Hyderabad, India|Hyderabad]]
|[[Telangana]]
|അല്ല
|
|-
|41
| [[Padmaja Naidu Himalayan Zoological Park]]
|[[Darjeeling]]
|[[West Bengal]]
|അല്ല
|
|-
|42
| [[Parassinikkadavu Snake Park]]
|
|
|അല്ല
|
|-
|43
|[[Peacock &amp; Chinkara Breeding Centre, Jhabua]]
|in [[Rewari district]]
| [[Haryana]]
|അല്ല
|
|-
|44
|Pilikula Biological Park
| Mangalore
| Karnataka
|അല്ല
|
|-
|45
| [[Pheasant Breeding Centre, Berwala]] 
|in [[Panchkula district]]
|[[Haryana]]
|അല്ല
|
|-
|46
| [[Pheasant Breeding Centre Morni]] 
|in [[Panchkula district]]
|[[Haryana]]
|അല്ല
|
|-
|47
| [[Pt. G.B. Pant High Altitude Zoo, Nainital]]
|
| [[Uttarakhand]] 
|അല്ല
|&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.nainitalzoo.org.in/intro.htm |title=Pt. G.B. Pant High Altitude Zoo |access-date=2010-06-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120308025640/http://www.nainitalzoo.org.in/intro.htm |archive-date=2012-03-08 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
|48
| [[Rajiv Gandhi Zoological Park]]
| [[Pune]]
|[[Maharashtra]]
|അല്ല
|
|-
|49
|[[Bhagwan Birsa Biological Park]]
| [[Ranchi]]
|[[Jharkhand]] 
|അല്ല
|(est. 1987)&lt;ref name=&quot;kuchbhi&quot;/&gt;&lt;ref&gt;[http://wikimapia.org/3423881/RANCHI-ZOO Ranchi Zoo]&lt;/ref&gt;
|-
|50
| [[Rohtak Zoo]]
|
|[[Haryana]]
|അല്ല
|
|-
|51
|[[Sakkarbaug Zoological Garden]]
|[[Junagadh]]
|[[Gujarat]]
|അല്ല
|(one of the oldest Indian zoo Est: 1863)
|-
|52
| [[Sanjay Gandhi Jaivik Udyan, Patna]]
| [https://amazingplaces.in/largest-zoo-in-india/ Patna] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210419001617/https://amazingplaces.in/largest-zoo-in-india/ |date=2021-04-19 }}
| [[Bihar]]
|അല്ല
|
|-
|53
|[[Sarthana Zoo]]
| [[Surat]]
| [[Gujarat]]
|അല്ല
|
|-
|54
|[[Pradhyuman Zoological Park]]
| [[Rajkot]]
| [[Gujarat]]
|അല്ല
|
|-
|55
|[[Sarnath Deer Park]]
| [[Varanasi]]
|[[Uttar Pradesh]]
|അല്ല
|
|-
|56
| [[Sayaji Baug Zoo]]
|[[Vadodara]]
|[[Gujarat]]
|അല്ല
|
|-
|57
|[[Sipahijola Wildlife Sanctuary]]
|
| [[Tripura]]
|അല്ല
|
|-
|58
|[[Sri Venkateswara Zoological Park]]
|[[Tirupati (city)|Tirupati]]
| [[Andhra Pradesh]]
|അല്ല
| largest in India,
|-
|59
| [[Sundarbans National Park]]
|
| [[West Bengal]]
|അല്ല
|
|-
|60
| [[Tata Steel Zoological Park]]
| [[Jamshedpur]]
|[[Jharkhand]]
|അല്ല
|
|-
|61
| [[Thiruvananthapuram Zoo]]
|[[Trivandrum]]
| [[Kerala]]
|അല്ല
| built by [[Maharaja of Travancore]] (''One of the oldest in Asia &amp; India Est: 1859)''
|-
|62
| [[Thrissur Zoo]]
|[[Thrissur]]
|[[Kerala]]
|അല്ല
|
|-
|63
| [[Vulture Conservation and Breeding Centre, Pinjore]]
|
|[[Haryana]]
|അല്ല
|
|-
|64
| [[Etawah Safari Park]]
|[[Etawah]]
|[[Uttar Pradesh]]
|അല്ല
|
|-
|65
|Nandan Van Zoo
|[[Raipur]]
|[[Chhattisgarh]]
|അല്ല
|Asia’s largest man-made ‘Jungle Safari’ 
|-
|66
|[[Kanpur Zoological Park]]
|[[Kanpur]]
|[[Uttar Pradesh]]
|അല്ല
|
|-
|67
|Kanan Pendari Zoological Garden
|[[Bilaspur, Chhattisgarh|Bilaspur]]
|[[Chhattisgarh]]
|അല്ല
|
|-
|68
|siddharth garden and zoo
|[[Aurangabad|AURANGABAD]]
|[[Maharashtra]]
|അല്ല
|
|-
|69
|Gwalior Zoo
|Gwalior
|Madhya Pradesh
|അല്ല
|
|}

==ഇതും കാണുക==
* [[ഇന്ത്യയിലെ സസ്യോദ്യാനങ്ങളുടെ പട്ടിക]]

==കുറിപ്പുകൾ==

{{Reflist |refs=

&lt;ref name=&quot;cza_main&quot;&gt;
{{ZooOrg|cza|main|accessdate=3 July 2011}}
&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;waza_associations&quot;&gt;
{{ZooOrg|waza|associations|accessdate=5 February 2011}}
&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;kuchbhi&quot;&gt;
{{Cite web
|url=http://www.kuchbhi.com/india/61-articles/258-list-of-zoos-in-india-from-1800-until-now.html
|title=List of Zoos in India, from 1800 until now
|work=kuchbhi.com
|publisher=Kuchbhi
|accessdate=4 July 2011
}}&lt;/ref&gt;

}}

==അവലംബം==
*{{Cite web
|url=http://www.zoos-worldwide.de/
|title=Zoos Worldwide: Aquariums, Animal Sanctuaries, and Wildlife Parks
|work=zoos-worldwide.de
|publisher=Zoos Worldwide
|accessdate=2 July 2011
|archive-date=2011-07-19
|archive-url=https://web.archive.org/web/20110719115732/http://www.zoos-worldwide.de/
|url-status=dead
}}

*{{Cite web
|url=http://www.kuchbhi.com/india/61-articles/258-list-of-zoos-in-india-from-1800-until-now.html
|title=List of Zoos in India, from 1800 until now
|work=kuchbhi.com
|publisher=Kuchbhi
|accessdate=4 July 2011}}

==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
{{Commons category|Zoos in India}}
*[http://www.cza.nic.in/index.html Official website of: &quot;Central Zoo Authority of India&quot; (CZA), Government of India]
*[http://www.zoocheck.com/Reportpdfs/Indianreport1.pdf THE INDIAN ZOO INQUIRY] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101202210056/http://www.zoocheck.com/Reportpdfs/Indianreport1.pdf |date=2010-12-02 }}  A Review of Conditions in the Zoos of India, Compassionate Crusaders Trust &amp; Zoocheck Canada, 2004 (Revised 2006)

{{Zoos of India}}

[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ മൃഗശാലകൾ]]</text>
      <sha1>3hoe33o0jaln1vlops1vuum8dy4fn8o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>അകലെ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>229303</id>
    <revision>
      <id>4660866</id>
      <parentid>4656310</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T22:08:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4660866</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21724" sha1="p5bf1ui28ubuvkp7bby39l83sxdn1rn" xml:space="preserve">{{prettyurl|Akale}}
{{Infobox Film
| name           = അകലെ
| image          = Akale.jpg
| caption        = വി.സി.ഡി. പുറംചട്ട
| director       = [[ശ്യാമപ്രസാദ്]]
| producer       = [[ടോം ജോർജ്]]
| writer         = [[ശ്യാമപ്രസാദ്]]
| based on       = {{Based on|''[[ദ ഗ്ലാസ്സ് മെനാജെറി]]''|[[ടെന്നസി വില്യംസ്]]}}
| starring       = [[പൃഥ്വിരാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഗീതു മോഹൻദാസ്]]&lt;br/&gt;[[ഷീല]]   
| music          = [[എം. ജയചന്ദ്രൻ]]
| cinematography = [[എസ്. കുമാർ]]&lt;br /&gt; ജിത്തു പാൽഗാട്ട്
| editing        = [[വിനോദ് സുകുമാരൻ]] 
| studio         = കോലത്ത് പ്രൊഡക്ഷൻസ്
| distributor    = കോലത്ത് ഫിലിംസ്
| released       = {{Film date|2004}}
| runtime        = 
| country        = [[ഇന്ത്യ]]
| language       = [[മലയാളം]]
| budget         = 
| gross          = 
}}
ശ്യാമപ്രസാദ് രചനയും സംവിധാനവും നിർവ്വഹിച്ച് 2004-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ [[മലയാളചലച്ചിത്രം|മലയാളചലച്ചിത്രമാണ്]]  '''''അകലെ'''''. [[പൃഥ്വിരാജ്]], [[ഗീതു മോഹൻദാസ്]], [[ഷീല]]  തുടങ്ങിയവർ പ്രധാന വേഷങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചു. ചിത്രത്തിന്റെ സംഗീതം [[എം. ജയചന്ദ്രൻ|എം. ജയചന്ദ്രനും]] ഗാനരചന [[ഗിരീഷ് പുത്തഞ്ചേരി|ഗിരീഷ്‌ പുത്തഞ്ചേരിയും]] നിർവ്വഹിച്ചിരിക്കുന്നു. വിഖ്യാത അമേരിക്കൻ നാടകമായ ''[[ദ ഗ്ലാസ്സ് മെനാജെറി|ദ ഗ്ലാസ്സ് മെനാജെറിയിൽ]]'' നിന്നു പ്രചോദിതമായാണ് ഈ ചിത്രം നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടത്.

ടെന്നസി വില്യംസിന്റെ അമേരിക്കൻ ക്ലാസിക് നാടകമായ ദി ഗ്ലാസ് മെനഗറിയിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ട് ശ്യാമപ്രസാദ് സംവിധാനം ചെയ്ത് 2004-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഒരു ഇന്ത്യൻ മലയാളം ചിത്രമാണ് അകലെ. പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ, ഷീല, ഗീതു മോഹൻദാസ്, ടോം ജോർജ് കോലത്ത് എന്നിവർ പ്രധാന വേഷങ്ങളിൽ അഭിനയിക്കുന്നു. രണ്ട് ദേശീയ ചലച്ചിത്ര അവാർഡുകളും ആറ് കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡുകളും ഉൾപ്പെടെ നിരവധി അവാർഡുകൾ ഈ ചിത്രം നേടി.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.sify.com/movies/akale-review-malayalam-pclv37iajgice.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20220312103543/https://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:tIloOIqx1PcJ:https://www.sify.com/movies/akale-review-malayalam-pclv37iajgice.html+&amp;cd=1&amp;hl=en&amp;ct=clnk&amp;gl=us|url-status=dead|archive-date=12 March 2022|title=Akale|work=Sify|access-date=12 March 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.webindia123.com/movie/regional/akale/index.htm Akale] Web India 23. Retrieved 10 January 2023&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiaglitz.com/akale-review-malayalam-movie-7124|title=Akale review. Akale Malayalam movie review, story, rating|website=IndiaGlitz.com|access-date=2026-08-08|archive-date=2025-08-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20250806054901/https://www.indiaglitz.com/akale-review-malayalam-movie-7124|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
== കഥാതന്തു ==
കേരളത്തിൽ താമസമാക്കിയ ഒരു [[ആംഗ്ലോ-ഇന്ത്യൻ സമൂഹം|ആംഗ്ലോ-ഇന്ത്യൻ]] കുടുംബത്തിന്റെ കഥയാണ് ''അകലെ''. നീൽ ([[പൃഥ്വിരാജ്]]) തുച്ചമായ വേതനത്തിൽ ഒരു ക്ലാർക്ക് ജോലി നോക്കുന്നു. അവന്റെ ആഗ്രഹം ഒരു തിരക്കഥാകൃത്ത് ആവുക എന്നതാണ്. പക്ഷേ നീലിന്റെ അമ്മ മാർഗരെറ്റ് ([[ഷീല]]) അവരുടെ വികലംഗയായ മകൾ റോസിനെ ([[ഗീതു മോഹൻദാസ്]]) പറ്റി വ്യാകുലയാണ്.
== അവാർഡുകൾ ==
;[[52-ാമത് ദേശീയ ചലച്ചിത്ര അവാർഡുകൾ|2004 ലെ ദേശീയ ചലച്ചിത്ര അവാർഡുകൾ]]
* [[മലയാളത്തിലെ മികച്ച ഫീച്ചർ ചിത്രത്തിനുള്ള ദേശീയ ചലച്ചിത്ര അവാർഡ്]]
* [[മികച്ച സഹനടിക്കുള്ള ദേശീയ ചലച്ചിത്ര അവാർഡ്]] - [[ഷീല]]

;[[കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡുകൾ]] 2004
*[[മികച്ച ചിത്രത്തിനുള്ള കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡ്|മികച്ച ചിത്രം]]
*[[മികച്ച സംവിധായകനുള്ള കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡ്|മികച്ച സംവിധായകൻ]] - [[ശ്യാമപ്രസാദ്]]
*[[മികച്ച നടിക്കുള്ള കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡ്]] - [[ഗീതു മോഹൻദാസ്]]
*[[രണ്ടാമത്തെ മികച്ച നടിക്കുള്ള കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡ്|രണ്ടാമത്തെ മികച്ച നടി]] - [[ഷീല]]
*മികച്ച ഛായാഗ്രാഹകൻ - [[എസ്. കുമാർ]]
*മികച്ച കലാസംവിധാനം - രാജഉണ്ണിത്താൻ
;[[ഫിലിംഫെയർ അവാർഡ് സൗത്ത്]] 2004
*മികച്ച നടി (മലയാളം)-ഗീതു മോഹൻദാസ്

;[[ഏഷ്യാനെറ്റ് ഫിലിം അവാർഡ്സ്]] 2004
* 2004 - പ്രത്യേക ജൂറി പരാമർശം - [[ഗീതു മോഹൻദാസ്]] &amp; പൃഥ്വിരാജ്

;മാതൃഭൂമി, മെഡിമിക്സ് ഫിലിം അവാർഡുകൾ
*മികച്ച സ്വഭാവ നടി-ഗീതു മോഹൻദാസ്
*പ്രത്യേക ജൂറി അവാർഡ്-ശ്യാമപ്രസാദ്

== സ്വീകരണം ==

റീഡിഫിലെ ശോഭ വാരിയർ ആ വർഷത്തെ മികച്ച മലയാള ചിത്രങ്ങളുടെ പട്ടികയിൽ അകലെയെ ഉൾപ്പെടുത്തി എഴുതി, &quot;മലയാള സിനിമ വിലകുറഞ്ഞ കോമഡികളും മോശം വാണിജ്യ സിനിമകളും നിറഞ്ഞ ഒരു സമയത്ത്, ടെന്നസി വില്യംസിന്റെ ദി ഗ്ലാസ് മെനഗറിയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള അകലെ പോലുള്ള ഒരു സിനിമ, ഗുണനിലവാരത്തെ വിലമതിക്കുന്നവർക്ക് ആശ്വാസം നൽകുന്നു. ഇത് ഒരു ചെറിയ ചിത്രമാണ്, ചേംബർ സംഗീതം പോലെയുള്ള ഒന്ന്.&quot; ശ്യാമപ്രസാദ് എഴുതിയതിനെയും അവർ പ്രശംസിച്ചു, &quot;കലപരമായും സാങ്കേതികമായും ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ വിട്ടുവീഴ്ചകൾ ചെയ്ത ഒരു ചിത്രമായിരുന്നു അകലെ എന്ന് ശ്യാമപ്രസാദ് പറഞ്ഞിരുന്നു. &quot;എന്റെ അഭിരുചികളെയും  തൃപ്തിപ്പെടുത്താനാണ് ഞാൻ ഈ സിനിമ നിർമ്മിച്ചത്,&quot; അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. .&lt;ref&gt;{{Cite web |title=rediff.com: The Best Malayalam Films, 2004 |url=http://specials.rediff.com/movies/2005/jan/03sd3.htm |access-date=2023-04-01 |website=specials.rediff.com}}&lt;/ref&gt;

&quot;തന്റെ മകൾക്ക് വേണ്ടി ജീവിതം നയിക്കാൻ അൽപ്പം ഉന്മാദക്കാരിയായ അമ്മയായി ഷീല, കഥാപാത്രത്തിന്റെ ഉള്ളിൽ കയറിക്കൂടിയിരിക്കുന്നു&quot; എന്ന് എഴുതിയ പ്രധാന അഭിനേതാക്കളുടെ പ്രകടനത്തെ സിഫി പ്രശംസിച്ചു. വാസ്തവത്തിൽ, അവൾ തന്റെ അവസാന ചിത്രമായ മനസ്സിനക്കരെയേക്കാൾ വളരെ മികച്ചതാണ്. ഗീതുവിന് മികച്ച ഒരു വേഷമുണ്ട്, അത് നന്നായി വരച്ചുകാണിച്ചിരിക്കുന്നു. അവളുടെ വലിയ കണ്ണുകൾ അവളുടെ എല്ലാ വികാരങ്ങളെയും പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു, അവൾ ഒന്നാം ക്ലാസാണ്.&quot; എന്നിരുന്നാലും, നീൽ എന്ന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ച പൃഥ്വിരാജിന്റെ പ്രകടനം &quot;ഇതിലും മികച്ചതാകുമായിരുന്നു&quot; എന്ന് തോന്നി, 70 വയസ്സുള്ള ഒരാളായി അദ്ദേഹത്തിന്റെ മേക്കപ്പ് &quot;നിരാശാജനകമാണ്&quot; എന്ന് എഴുതി. &quot;സിനിമാറ്റിക് റിയലിസം ഇക്കാലത്ത് സിനിമാറ്റിക് നിർമ്മാതാക്കൾ ശ്രദ്ധിക്കാത്ത ഒന്നാണ്, പക്ഷേ വളരെ സെൻസിറ്റിവിറ്റിയോടും ശ്രദ്ധയോടും കൂടി കൈകാര്യം ചെയ്ത അകാലെ എന്ന വ്യത്യസ്തമായ ഒരു വിഷയത്തെ അവതരിപ്പിച്ചതിന് ശ്യാംപ്രസാദിനെ അഭിനന്ദിക്കണം&quot; എന്ന് അവർ എഴുതി. &lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

2004 ജൂൺ 8 ന് ഇന്ത്യഇൻഫോ എഴുതി, &quot;നീലിന്റെ ആഖ്യാന രീതിയിലാണ് ചിത്രം. പതിവുപോലെ പൃഥ്വിരാജ് നല്ലതാണ്. എന്നാൽ ചിലപ്പോഴൊക്കെ അദ്ദേഹം 70 വയസ്സുള്ള ഒരാളായി കാണുന്നില്ല. ഗീതു മോഹൻദാസ് മികച്ച പ്രകടനം കാഴ്ചവച്ചു. ഷീലയും തന്റെ മികച്ച പ്രകടനം കാഴ്ചവച്ചു. ടോം ജോർജിന് കുഴപ്പമില്ല.&quot; &quot;അകലെയിൽ നല്ല സംഗീതമുണ്ട്, അത് സിനിമയുടെ മാനസികാവസ്ഥയ്ക്ക് അനുയോജ്യമാണ്. എസ് കുമാറിന്റെ ക്യാമറ വർക്ക് നല്ലതാണ്. സംവിധാനം ശ്യാംപ്രസാദ് ചിത്രം നന്നായി കൈകാര്യം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. മൊത്തത്തിൽ നല്ലൊരു ഓഫ്‌ബീറ്റ് ചിത്രമാണ്&quot; എന്ന് അവർ എഴുതി. &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2005-11-20 |title=AKALE |url=http://movies.indiainfo.com/malayalam/reviews/akale.html |access-date=2023-04-01 |website=Indiainfo |archive-date=20 November 2005 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051120165814/http://movies.indiainfo.com/malayalam/reviews/akale.html |url-status=bot: unknown }}&lt;/ref&gt;

നൗ റണ്ണിംഗിലെ പരേഷ് സി. പാലിച്ച എഴുതി, &quot;അകലെ ബോക്സ് ഓഫീസിൽ പണം വാരിക്കൂട്ടുന്ന ആളല്ലെന്ന് തെളിയിക്കപ്പെട്ടേക്കാം, പക്ഷേ സമാന്തര സിനിമാ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ വേർപാടിൽ ദുഃഖിക്കുന്നവർ തീർച്ചയായും ശ്യാമപ്രസാദിന്റെ ശ്രമത്തെ അഭിനന്ദിക്കും.&quot; &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2004-06-09 |title=Akale Review {{!}} Akale Malayalam Movie Review by Paresh C. Palicha |url=http://www.nowrunning.com/movie/1404/malayalam/akale/225/review.htm |access-date=2023-04-01 |website=NOWRUNNING  }}{{Dead link|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot }}&lt;/ref&gt;  വെബ് ഇന്ത്യ ചിത്രത്തെ &quot;നല്ലത്&quot; എന്ന് റേറ്റുചെയ്തു, &quot;വൈകാരികമായി സ്പർശിക്കുന്ന ഒരു പ്രമേയത്തെ നല്ല സിനിമയാക്കുന്നതിൽ ശ്യാമപ്രസാദ് വിജയിച്ചു. കഥാപാത്രങ്ങളുടെ വേഷങ്ങൾ സെൻസിറ്റീവ് ആയി നിർവചിച്ചിരിക്കുന്നു. റോസിന്റെ ലാളിത്യവും നീലിന്റെ പ്രതിസന്ധിയും വളരെയധികം ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഒരു ആംഗ്ലോ ഇന്ത്യൻ അമ്മയായി ഷീല മികച്ചതാണ്, ഗീതു തന്റെ പങ്ക് ആഴത്തിലും വ്യാപ്തിയിലും നിർവഹിച്ചിരിക്കുന്നു.&quot; &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Akale Movie review Webindia123.com |url=https://www.webindia123.com/movie/regional/akale/index.htm |access-date=2023-04-01 |website=www.webindia123.com}}&lt;/ref&gt; ബിഷാറ്റ് എഴുതി, &quot;എസ്. കുമാറിന്റെ ഛായാഗ്രഹണം മികച്ചതാണ്. സംഗീതം സിനിമയുടെ മാനസികാവസ്ഥയുമായി നന്നായി യോജിക്കുന്നു. മൊത്തത്തിൽ ചിത്രം വൈകാരികമായി തൃപ്തികരമായ ഒരു അതിശയിപ്പിക്കുന്നതാണ്. ഇത് കാണേണ്ടതാണ്.&quot;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2008-09-28 |title=Akale |url=http://movies.bizhat.com/review_akale.php |access-date=2023-04-01 |website=movies.bizhat.com |archive-date=28 September 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080928193316/http://movies.bizhat.com/review_akale.php |url-status=bot: unknown }}&lt;/ref&gt;

== സൗണ്ട് ട്രാക്ക് ==

{{Infobox album
| name       = അകലെ 
| type       = സൗണ്ട് ട്രാക്ക്
| artist     = [[ഗിരീഷ് പുത്തഞ്ചേരി]] കൂടാതെ  [[എം. ജയചന്ദ്രൻ]]
| cover      = 
| alt        = 
| released   = 2004
| recorded   =  
| venue      = 
| studio     = കൃഷ്ണ ഡിജി ഡിസൈൻ സ്റ്റുഡിയോ, [[ചെന്നൈ]]
| genre      = സൗണ്ട് ട്രാക്കിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ടത്
| length     = 
| label      = [[Sony Music India|Sony Music Entertainment India Pvt. Ltd.]] Under Exclusive Distribution For [[Satyam Audios]]
| producer   =  [[എം. ജയചന്ദ്രൻ]]
| prev_title = 
| prev_year  = 
| next_title = 
}}

{{Track listing

| extra_column = Artist(s)

| all_lyrics = [[ഗിരീഷ് പുത്തഞ്ചേരി]]
| all_music  = [[എം. ജയചന്ദ്രൻ]]

എല്ലാ ഗാനങ്ങളും സിനിമയിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ടതാണ്.

| title1 = അകലെ  അകലെ 
| extra1= [[Karthik (singer)|കാർത്തിക്]]

| title2 = റോസ് ബ്ലൂ റോസ് (നീ ജനുവാരിയിൽ വിരിയുമോ)
| extra2 = [[സുജാത മോഹൻ]], [[ജി. വേണുഗോപാൽ]]


| title3 = പ്രാവുകൾ കുറുകുന്നു
| extra3 = [[Chinmayi Sripada|ചിന്മയി]]

| title4 = പിന്നേയുമേതോ
| extra4 = [[എം. ജയചന്ദ്രൻ]]

| title5 = പ്രണയിനി ഞാൻ

| extra5 =[[എം. ജി. ശ്രീകുമാർ]]

| title6 = പ്രണയം (അകാലെയുടെ പ്രമേയം)
| extra6 = [[എം. ജയചന്ദ്രൻ]]

| title7 = ആരാരുമാറിയതേ
| extra7 =[[പി. ജയചന്ദ്രൻ]]

| title8 = നിറ സന്ധ്യ
| extra8 = [[ഗംഗാ സീതാരസു]]


| title9 = അകലെ  
| extra9 = [[കെ. എസ്. ചിത്ര]]


| title10 = ഷാരോണിലെ ശിശിരാമെ
| extra10 = പ്രീത കണ്ണൻ, [[വിധു പ്രതാപ്]]

|title11 = അകലെ  അകലെ (Recreated Version)
|extra11 = [[Siddharth Menon (singer)|Siddharth Menon]]
}}

== അഭിനേതാക്കൾ ==

*[[പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] നീൽ ഡികോസ്റ്റയായി
*[[ഷീല]] മാർഗരറ്റ് ഡി കോസ്റ്റയായി
*[[ഗീതു മോഹൻദാസ്]] റോസ്മേരി ഡി കോസ്റ്റയായി (റോസ്)
*[[ടോം ജോർജ്ജ് കോലത്ത്]] ഫ്രെഡി ഇവാൻസായി (ശബ്ദം ഡബ്ബ് ചെയ്തത് മിഥുൻ രമേഷ്)
*[[ശ്രീലേഖ മിത്ര]] കമലയായി&lt;ref&gt;{{Cite web |title= കേരള ചലച്ചിത്ര അക്കാദമി ചെയർമാൻ രഞ്ജിത്തിനെതിരെ ഗുരുതര ആരോപണങ്ങളുമായി ബംഗാളി നടി ശ്രീലേഖ മിത്ര. |url= https://www.theweek.in/news/entertainment/2024/08/23/mollywood-hema-commission-bengali-actor-sreelekha-mitra-levels-serious-allegations-against-kerala-chalachitra-academy-chairman-ranjith.html7 |വെബ്സൈറ്റ്= ദി വീക്ക് }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
*[[ശാന്ത ദേവി]] ടൈപ്പ് റൈറ്റിംഗ് ടീച്ചറായി
*[[ഗോപിക അനിൽ]] ഹെന്ന ഫ്രെഡിയായി
==അവലംബം==
{{Reflist}}

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* {{IMDb title|0416463|അകലെ}}
* {{MSIDb title|3710|അകലെ}}
{{KeralaStateFilmAwardBestFilm}}
{{NationalFilmAwardBestFeatureFilmMalayalam}}
{{Shyamaprasad}}

[[വർഗ്ഗം:2004-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ശ്യാമപ്രസാദ് സംവിധാനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ‏‎]]
[[വർഗ്ഗം:മികച്ച മലയാളചലച്ചിത്രത്തിനുള്ള ദേശീയപുരസ്കാരം നേടിയ ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:മികച്ച ചലച്ചിത്രത്തിനുള്ള കേരളസംസ്ഥാന സർക്കാർ പുരസ്കാരം നേടിയ ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:സാഹിത്യകൃതികളെ ആസ്പദമാക്കിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:എസ്.കുമാർ കാമറ ചലിപ്പിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>p5bf1ui28ubuvkp7bby39l83sxdn1rn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>മനസ്സൊരു മഹാസമുദ്രം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>260032</id>
    <revision>
      <id>4660793</id>
      <parentid>4572875</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T12:44:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AksharaBot</username>
        <id>221747</id>
      </contributor>
      <comment>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ (പരീക്ഷണ ഓട്ടം); വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]]</comment>
      <origin>4660793</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6876" sha1="n192je78003rl8xaal4a7new1iajz5b" xml:space="preserve">{{Infobox film|name=മനസ്സൊരു മഹാസമുദ്രം|image=|caption=|director= [[പി.കെ. ജോസഫ്]]|producer= [[ആർ കന്തസ്വാമി]] |writer=[[കാനം ഇ.ജെ. ]] |dialogue=[[കാനം ഇ.ജെ. ]] |lyrics=[[കാനം ഇ.ജെ.]] |screenplay=[[കാനം ഇ.ജെ. ]] |starring= [[സുകുമാരൻ]]&lt;br&gt;[[മമ്മൂട്ടി]],&lt;br&gt; [[രതീഷ്]],&lt;br&gt;  [[കെ.പി. ഉമ്മർ]] &lt;br&gt; [[സീമ]]&lt;br&gt; |music=[[എം.കെ. അർജ്ജുനൻ]]|action =[[ത്യാഗരാജൻ]]|design =[[രാജൻ വരന്തരപ്പിള്ളി]]| background music=[[എം.കെ. അർജ്ജുനൻ]] |cinematography= [[ബി ആർ രാമകൃഷ്ണ]]|editing=[[കെ. ശങ്കുണ്ണി]]|studio=പ്രസാദ് സ്റ്റുഡിയോ|distributor=മുനോദ് ആന്റ് വിജയ| banner =കെ എം എം മൂവീസ്| runtime =  |released={{Film date|1983|3|31|df=y}}|country={{Ind}}[[ഭാരതം]]|language=[[മലയാളം]]}}

[[പി.കെ. ജോസഫ്]] സംവിധാനം ചെയ്ത് 1983-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഒരു ഇന്ത്യൻ [[മലയാളം|മലയാള]]ഭാഷാ ചലച്ചിത്രമാണ് '''''മനസ്സൊരു മഹാസമുദ്രം'''''. [[മമ്മൂട്ടി]], [[രതീഷ്]], [[സീമ]], [[കെ.പി. ഉമ്മർ]] എന്നിവരാണ് ചിത്രത്തിലെ പ്രധാന താരങ്ങൾ. [[എം.കെ. അർജ്ജുനൻ]] ആണ് ചിത്രത്തിന് സംഗീതം നൽകിയിരിക്കുന്നത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.malayalachalachithram.com/movie.php?i=1510|title=മനസ്സൊരു മഹാസമുദ്രം(1983)|access-date=2023-02-19|publisher=www.malayalachalachithram.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://malayalasangeetham.info/m.php?4272|title=മനസ്സൊരു മഹാസമുദ്രം(1983)|access-date=2023-02-19|publisher=malayalasangeetham.info|archive-date=2014-10-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20141020144812/http://malayalasangeetham.info/m.php?4272|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://spicyonion.com/title/mansoru-maha-samudram-malayalam-movie/|title=മനസ്സൊരു മഹാസമുദ്രം(1983)|access-date=2023-02-19|publisher=സ്പൈസി ഒണിയൻ|archive-date=2023-02-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20230219142155/https://spicyonion.com/title/mansoru-maha-samudram-malayalam-movie/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; [[കാനം ഇ.ജെ.]] ഗാനങ്ങളെഴുതിയെന്നതും ശ്രദ്ധേയമാണ്.
==താരനിര&lt;ref&gt;{{cite web|title=മനസ്സൊരു മഹാസമുദ്രം(1983)|url= https://www.m3db.com/film/manassoru-mahasamudram|publisher=www.m3db.com|accessdate=2023-02-10|publisher=മലയാളം മൂവി&amp; മ്യൂസിക് ഡാറ്റബേസ്|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! ക്ര.നം. !! താരം !!വേഷം
|-
|1||[[മമ്മൂട്ടി]]  ||വേണുഗോപാൽ
|-
|2||[[സീമ]]  ||രഞ്ജിനി
|-
|3||[[രതീഷ്]]  ||സഞ്ജയൻ
|-
|4||[[അരുണ]]  ||രേണുക
|-
|5||[[കെ.പി. ഉമ്മർ]]  ||രഞ്ജിനിയുടെ അച്ഛൻ
|-
|6||[[ഫിലോമിന (നടി)|ഫിലോമിന]]  ||രേണുകയുടെ അമ്മ
|-
|7||[[ജഗതി ശ്രീകുമാർ]]  ||രാഘവൻ
|-
|8||[[കവിയൂർ പൊന്നമ്മ]]  ||ദേവകി
|-
|9||[[ശ്രീനിവാസൻ]]  ||പപ്പു
|-
|10||[[ലളിതശ്രീ]]  ||മീനാക്ഷി
|-
|11||[[സാന്റോ കൃഷ്ണൻ]]  ||
|-
|12||[[പ്രതാപ് പോത്തൻ]]  ||

|}

==ഗാനങ്ങൾ&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://malayalasangeetham.info/m.php?4272 |title=മനസ്സൊരു മഹാസമുദ്രം(1983) |accessdate=2023-02-19 |publisher=മലയാളസംഗീതം ഇൻഫൊ |archive-date=2014-10-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141020144812/http://malayalasangeetham.info/m.php?4272 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;==
*വരികൾ: [[കാനം ഇ.ജെ.]]
*ഈണം: [[എം.കെ. അർജ്ജുനൻ]]
{| border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;&quot; 
|- bgcolor=&quot;#CCCCCF&quot; align=&quot;center&quot; 
| '''നമ്പർ.''' || '''പാട്ട്''' || '''പാട്ടുകാർ'''  || '''രാഗം''' 
|- 
| 1 ||തുടക്കം പിരിമുറുക്കം ||[[എസ്. ജാനകി]], കോറസ്|| 
|- 
| 2 || മനസ്സൊരു സമുദ്രം||[[കെ.ജെ. യേശുദാസ്]]|| 
|- 
| 3 || കുന്നിൻ പുറങ്ങളിൽ||[[കെ.ജെ. യേശുദാസ്|യേശുദാസ്]]|| 
|- 
| 4 || സുരവല്ലി വിടരും||[[കെ ജെ യേശുദാസ്|കെ.ജെ. യേശുദാസ്]]|| 
|}


== അവലംബം ==
{{Reflist}}

== പുറംകണ്ണികൾ ==
* {{YouTube|id=gq983FUmMs0 മനസ്സൊരു മഹാസമുദ്രം(1983)}} 
* {{IMDb title|0269518|മനസ്സൊരു മഹാസമുദ്രം(1983)}}


[[വർഗ്ഗം:1980-കളിൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:1983-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കാനം. ഇ.ജെ. കഥയും തിരക്കഥയും രചിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കാനം ഇജെയുടെ ഗാനങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കാനം- അർജുനൻ ഗാനങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:എം കെ അർജ്ജുനൻ സംഗീതം നൽകിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:മമ്മുട്ടി-സീമ ജോഡി]]
[[വർഗ്ഗം:പി.കെ. ജോസഫ് സംവിധാനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കെ. ശങ്കുണ്ണി ചിത്രസംയോജനം നിർവ്വഹിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ജഗതി ശ്രീകുമാർ അഭിനയിച്ച മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>n192je78003rl8xaal4a7new1iajz5b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ആറ്റിങ്ങൽ റാണി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>263194</id>
    <revision>
      <id>4661005</id>
      <parentid>4659581</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T05:21:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-40253-03</username>
        <id>220491</id>
      </contributor>
      <comment>/* ആറ്റിങ്ങൽ ഇളയ റാണിമാർ */</comment>
      <origin>4661005</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15720" sha1="7f48wgn9ne1iyo7dia4c6eihq3s3brs" xml:space="preserve">{{prettyurl|Attingal Queen}}
[[ആറ്റിങ്ങൽ കൊട്ടാരം]] [[തിരുവിതാംകൂർ|തിരുവിതാംകൂറിന്റെ]] മാതൃഗൃഹമായി കരുതിപ്പോന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.dutchinkerala.com/malabar.php?page=1&amp;id=1684 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-10-12 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304134700/http://www.dutchinkerala.com/malabar.php?page=1&amp;id=1684 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; [[ആറ്റിങ്ങൽ കൊട്ടാരം|ആറ്റിങ്ങൽ കൊട്ടാരത്തിലെ]] മുതിർന്ന സ്തീയാണ് '''ആറ്റിങ്ങൽ റാണി''' അഥവാ '''ആറ്റിങ്ങൽ മൂത്ത തമ്പുരാൻ'''. മുഴുവൻ പേർ ''ഹേർ ഹൈനസ് ശ്രീ പത്മനാഭ സേവിനി വഞ്ചി ധർമ്മ ദ്യുമനി രാജരാജേശ്വരി റാണി -പേർ-'' എന്നാണ്. ആറ്റിങ്ങൽ കൊട്ടാരത്തിലെ തമ്പുരാട്ടിമാരുടെ സന്തതി പരമ്പരകളായിരുന്നു തിരുവിതാംകൂർ രാജാക്കന്മാർ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.attingalmunicipality.in/ml/history |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-10-12 |archive-date=2015-11-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151113052936/http://www.attingalmunicipality.in/ml/history |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ഇവിടെയാണ് തിരുവിതാംകൂർ രാജവംശത്തിന്റെ തുടക്കം. [[അനിഴം തിരുനാൾ|അനിഴം തിരുനാൾ മാർത്താണ്ടവർമ്മയ്ക്കു]] മുൻപ് ആറ്റിങ്ങൽ റാണി വേണാട് രാജാവിനും അതീതയായിരുന്നതായി ചരിത്ര താളുകൾ സാക്ഷ്യം പറയുന്നുണ്ട്. അതുപോലെതന്നെ അവർ [[തൃപ്പാപ്പൂർ സ്വരൂപം|തൃപ്പാപ്പൂർസ്വരൂപത്തിന്റെ]] മൂപ്പും വഹിക്കുന്നുണ്ട്. തിരുവിതാംകൂറിൽനിന്നു സ്വതന്ത്രമായി നിൽക്കുന്ന വലിയൊരു ഭൂപ്രദേശവും അവർക്ക് സ്വന്തമായുണ്ടായിരുന്നു. ഇളയ തമ്പുരാട്ടിയെ ആറ്റിങ്ങൽ ഇളയ റാണിയായും കരുതി ബഹുമാനിച്ചിരുന്നു.&lt;ref&gt; ശിവശങ്കരൻ നായർ, എ ഹാൻഡ് ബുക്ക് ഓഫ് കേരളാ, വാല്യം-ഒന്ന്, തിരുവനന്തപുരം-2001, പേജ്-144&lt;/ref&gt;

== [[ആറ്റിങ്ങൽ കൊട്ടാരം]] ==

കൊല്ലവർഷം അഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടിൽ തിരുവിതാംകൂർ ഭരിച്ചിരുന്ന ആദിത്യവർമ്മയുടെ കാലത്താണ് ഈ കൊട്ടാരം നിർമ്മിച്ചത്. കോലത്തുനാട്ടിൽ നിന്ന് രണ്ട് തമ്പുരാട്ടിമാരെ ദത്തെടുത്ത് അവർക്കായി നൽകിയതായിരുന്നു ഈ കൊട്ടാരക്കെട്ടുകൾ.[1]

== ആറ്റിങ്ങലിന്റെ ലയനം ==

ആറ്റിങ്ങൽ റാണിമാർ പാരമ്പര്യമായി [[വേണാട്|വേണാട്ടു]] രാജകുടുംബത്തിലെ തലമുതിർന്ന വനിതാംഗങ്ങൾ ആയിരുന്നു.  ഇവർ മുൻപുള്ള രാജാക്കന്മാരോട്‌ ആലോചിക്കാതെയും അവരറിയാതെയും വിദേശീയരുമായി  വ്യാപാരബന്ധങ്ങളിലും സന്ധികളിലും ഏർപ്പെട്ടിരുന്നു. ഇത്തരം രഹസ്യക്കരാറുകൾ രാജ്യത്തിന്റെ നിലനിൽപിന്‌ ഭീഷണിയാകുമെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞ മാർത്താണ്ഡവർമ്മ തന്നിൽ നിക്ഷിപ്തമായ രാജാധികാരം ഉയോഗിച്ച്‌ ആറ്റിങ്ങലിന്റെ ഭരണസ്ഥാനം ഇല്ലാതാക്കുകയും വേണാടിന്റെ പൂർണ്ണ അധീനതയിൽ കൊണ്ടു വരികയും ചെയ്തു. ഇതിന് ശേഷം തിരുവിതാംകൂർ മഹാരാജാക്കന്മാരാണ് ക്ഷേത്രത്തിന്റെയും കാര്യങ്ങൾ തീരുമാനം എടുത്തിരുന്നത്.[[മാർത്താണ്ഡവർമ്മ|മാർത്താണ്ഡവർമ്മ - ആറ്റിങ്ങലിന്റെ ലയനം]]  ഇതിൽ കൊടുത്തിരിക്കുന്ന കണക്കുകൾ ഒന്നും തന്നെ പരസ്പര ബന്ധമില്ലാത്തതും ആധികാരിക മായി അവലംബിക്കാൻ സന്ദേഹം ഉളവാക്കുന്നതും ആകുന്നു

== ആറ്റിങ്ങൽ മൂത്ത റാണിമാർ (സീനിയർ റാണിമാർ) ==
* 1253 - 1282 ''':''' [[ശ്രീ ഉമാദേവി]]
* 1577 - 1578 ''':''' [[മകയിരം തിരുനാൾ]]
* ???? - 1677  ''':'''  ആയില്യം തിരുനാൾ
* 1677-1678  ''':'''  മകയിരം തിരുനാൾ
* 1678 - 1698 ''':''' [[ഉമയമ്മ റാണി]] (അശ്വതി തിരുനാൾ ഉമയമ്മ റാണി) (റീജൻറ്:- 1677-1684)
* 1698 -1713  ''':'''  സീനിയർ റാണി (1713ൽ നെടുമങ്ങാട് (പേരകതാവഴി) കുടുംബത്തിലേക്ക് ദത്തെടുത്തു)
* 1721  ''':''' കൊല്ലം റാണി (കല്ലട രാജകുമാരി)
* 1722-1728  ''':'''  [[കാർത്തിക തിരുനാൾ ഉമാദേവി]] 
* 1728 - 1748?? ''':''' [[മൂത്ത റാണി പാർവ്വതി ബായി]] കാർത്തിക തിരുനാൾ പാർവതി ബായി (മരണം:- 1782)
* 1782  ''':'''  പൂയം തിരുനാൾ സീനിയർ റാണി ([[അശ്വതിതിരുനാൾ ഇളയതമ്പുരാൻ]]&lt;nowiki/&gt;ൻറെ മാതാവ്)
* 1748 - 1788  ''':'''  പൂരുരുട്ടാതി തിരുനാൾ സീനിയർ റാണി ([[മാർത്താണ്ഡവർമ്മ]]&lt;nowiki/&gt;യുടെ മാതൃ സഹോദരി പുത്രി)
* 1788 - 1808 ''':''' [[മൂത്ത റാണി ഭരണി നാൾ പാർവ്വതി]]
* 1808 - 1815 : [[ആയില്യം തിരുനാൾ ഗൗരി ലക്ഷ്മിഭായി]] (സ്വന്തം നിലയിൽ രാജ്യം ഭരിച്ച ഏക തിരുവിതാംകൂർ മഹാറാണി 1810-1815)
* 1815 - 1853 ''':''' ആറ്റിങ്ങൽ മൂത്ത റാണി [[ഉത്രട്ടാതി തിരുനാൾ ഗൗരി പാർവ്വതിഭായി]](റീജന്റായി രാജഭരണം നടത്തി - ഭരണകാലം 1815-1829)
* 1853 - 1857 ''':''' [[റാണി പൂരാടം തിരുനാൾ ലക്ഷ്മി ബായി (1829-1857)]]
* 1857 - 1901 ''':''' [[ഭരണി തിരുനാൾ ലക്ഷ്മി ബായി]]
* 1901 - 1985 ''':''' [[സേതു ലക്ഷ്മിഭായി]] (    പരമാധികാരി ശ്രീപദ്മനാഭസേവിനി, വഞ്ചിധർമ്മ വർധിനി, രാജ രാജേശ്വരി, മഹാറാണി പൂരാടം തിരുനാൾ സേതു ലക്ഷ്മി ബായി, മഹാരാജാവ്, ആറ്റിങ്ങൽ മൂത്ത തമ്പുരാൻ, ഇന്ത്യൻ കിരീടാവകാശിയുടെ സഹചാരി, തിരുവിതാംകൂറിലെ മഹാറാണി റീജൻ്റ് ) ( റീജന്റായി രാജഭരണം നടത്തി - രാജ്യ ഭരണകാലം 1924-1931)
* 1985 - 2008 ജൂൺ''':''' [[കാർത്തിക തിരുനാൾ ലക്ഷ്മിഭായി]] (അമ്മ മഹാറാണി സേതു പാർവതി [[പൂയം തിരുനാൾ ഗൌരി പാർവ്വതി ബായി|ഭായിയുടെ]] മകൾ )  (''ഹേർ ഹൈനസ് ശ്രീ പത്മനാഭ സേവിനി വഞ്ചി ധർമ്മ ദ്യുമനി രാജരാജേശ്വരി റാണി [[കാർത്തിക തിരുനാൾ ലക്ഷ്മി ബായി]])''
* 2008 ജൂൺ മുതൽ 2008 നവംബർ വരെ - ഉത്രം തിരുനാൾ  ലളിതാംബ  (മഹാറാണി സേതു ലക്ഷ്മി ഭായിയുടെ മൂത്ത മകൾ)  (''ശ്രീപദ്മനാഭസേവിനി വഞ്ചിദർമ്മ വർധിനി രാജ രാജേശ്വരി മഹാറാണി ഉത്രം തിരുനാൾ  ലളിതാംബ, ആറ്റിങ്ങൽ മൂത്ത തമ്പുരാൻ, തിരുവിതാംകൂർ മഹാറാണി )''
* 2008 നവംബർ -2017 ജൂലൈ''':''' [[പൂയം തിരുനാൾ ഗൌരി പാർവ്വതി ബായി|കാർത്തിക തിരുനാൾ ഇന്ദിരാ ബായി (മഹാറാണി ലക്ഷ്മി ബായിയുടെ രണ്ടാമത്തെ മകൾ)]] (''ശ്രീപദ്മനാഭസേവിനി വഞ്ചിദർമ്മ വർധിനി രാജ രാജേശ്വരി മഹാറാണി കാർത്തിക തിരുനാൾ ഇന്ദിരാ ബായി, ആറ്റിങ്ങൽ മൂത്ത തമ്പുരാൻ, തിരുവിതാംകൂർ മഹാറാണി)''
* 2017 ജൂലൈ-         ''':'''  ഭരണി തിരുനാൾ രുക്മിണി ബായി  (തിരുവിതാംകൂറിലെ ഉത്രം തിരുനാൾ ലളിതാംബാ ബായിയുടെ മകൾ (മഹാറാണി സേതു ലക്ഷ്മി ബായിയുടെ കൊച്ചുമകൾ) (''ശ്രീപദ്മനാഭസേവിനി വഞ്ചിദർമ്മ വർധിനി രാജ രാജേശ്വരി മഹാറാണി ഭരണി തിരുനാൾ രുക്മിണി ബായി, ആറ്റിങ്ങൽ മൂത്ത തമ്പുരാൻ, തിരുവിതാംകൂർ മഹാറാണി)''

== ആറ്റിങ്ങൽ ഇളയ റാണിമാർ ==
• ???? - 1677 : മകയിരം തിരുനാൾ
* 1677 - 1678 : അശ്വതി തിരുനാൾ [[ഉമയമ്മ റാണി]]
* 1684 - 1690 : കാർത്തിക തിരുനാൾ ഇളയ റാണി
* 1690 - 1693 : പേരറിയാൻ കഴിയാത്ത ഇളയ റാണി 
* 1698 - 1707 : മാർത്താണ്ഡവർമ്മയുടെ അമ്മ [[കാർത്തിക തിരുനാൾ ഉമാദേവി]]
* 1722 - 1728 : കാർത്തിക തിരുനാൾ രാമവർമ്മയുടെ അമ്മ [[കാർത്തിക തിരുനാൾ റാണി പാർവതി  ബായി]] 
* 1728 - 1748 : പുരുരുട്ടാതി തിരുനാൾ ഇളയ റാണി
* 1748 - 1788 : പൂയം തിരുനാൾ
* 1782 - 1788 : ഉത്രാടം തിരുനാൾ അത്തം ബായി
* 1788 - 1792 : റാണി അത്തം തിരുനാൾ പാർവതി  ബായി (അവിട്ടം തിരുനാൾ മഹാരാജാവിന്റെ അമ്മ )
* 1792 - 1810 : [[ഇളയ റാണി ഉത്രം നാൾ ഉമ]]
* 1810 - 1815 : [[ഉത്രട്ടാതി തിരുനാൾ ഗൗരി പാർവ്വതിഭായി]]
* 1815 - 1837 : ആയില്യം തിരുനാൾ[[ഗൗരി രുഗ്മിണി ബായി]]
* 1837 - 1853 : [[റാണി പൂരാടം തിരുനാൾ ലക്ഷ്മി ബായി (1829-1857)]]  (ആറ്റിങ്ങൽ മൂത്ത തമ്പുരാട്ടിയായി  സ്ഥാനമേറ്റു)
* 1857 - 1893 : [[ഭരണി തിരുനാൾ പാർവ്വതി ബായി]] 
* 1900 - 1901 : [[സേതു ലക്ഷ്മിഭായി]] (മഹാറാണി / ആറ്റിങ്ങൽ മൂത്ത തമ്പുരാട്ടിയായി  സ്ഥാനമേറ്റു)
* 1901 - 1983 : [[സേതു പാർവ്വതിഭായി]] (അമ്മമഹാറാണി)
* 1983 - 1985 : [[കാർത്തിക തിരുനാൾ ലക്ഷ്മിഭായി]] (മഹാറാണി / ആറ്റിങ്ങൽ മൂത്ത തമ്പുരാട്ടിയായി  സ്ഥാനമേറ്റു)
* 1985 - 2008 : ഉത്രം തിരുനാൾ ലളിതാംബ ബായി (മഹാറാണി / ആറ്റിങ്ങൽ മൂത്ത തമ്പുരാട്ടിയായി  സ്ഥാനമേറ്റു)
* 2008.           : കാർത്തിക തിരുനാൾ ഇന്ദിരാ ബായി (മഹാറാണി / ആറ്റിങ്ങൽ മൂത്ത തമ്പുരാട്ടിയായി  സ്ഥാനമേറ്റു)
* 2008 - 2017 : ഭരണി തിരുനാൾ  രുഗ്മിണി ബായി (മഹാറാണി / ആറ്റിങ്ങൽ മൂത്ത തമ്പുരാട്ടിയായി  സ്ഥാനമേറ്റു) ( റീജൻ്റ് മഹാറാണി [[സേതു ലക്ഷ്മിഭായി]]യുടെ മൂത്ത മകൾ  ഉത്രം തിരുനാൾ ലളിതാംബ ബായിയുടെ മൂത്ത  മകൾ)

* 2017 - present :  ഭരണി തിരുനാൾ ഉമാ ബായി തമ്പുരാട്ടി( റീജൻ്റ് മഹാറാണി [[സേതു ലക്ഷ്മിഭായി]]യുടെ മൂത്ത മകൾ  ഉത്രം തിരുനാൾ ലളിതാംബ ബായിയുടെ രണ്ടാമത്തെ  മകൾ)

== അവലംബം ==
&lt;references responsive=&quot;&quot; /&gt;

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നാടുവാഴികൾ]]</text>
      <sha1>7f48wgn9ne1iyo7dia4c6eihq3s3brs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>അടിമകൾ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>264034</id>
    <revision>
      <id>4660875</id>
      <parentid>4655824</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T23:30:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4660875</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17508" sha1="dofh7vha99ddvrr2bkaorp4r8tmvcgn" xml:space="preserve">{{prettyurl|Adimakal}}
{{Infobox Film
| name          = അടിമകൾ
| image         = അടിമകൾ.JPG
| caption       = സി.ഡി.കവർ
| director      = [[കെ.എസ്. സേതുമാധവൻ]]
| producer      = എം.ഒ. ജോസഫ്
| writer        = [[പമ്മൻ]]
| screenplay    = [[തോപ്പിൽ ഭാസി]]
| starring      = [[സത്യൻ]]&lt;br&gt;[[പ്രേം നസീർ]]&lt;br&gt;[[അടൂർ ഭാസി]]&lt;br&gt;[[ഷീല]]&lt;br&gt;[[ശാരദ]]
| music          = [[ജി. ദേവരാജൻ]]
| lyrics         = [[വയലാർ രാമവർമ്മ|വയലാർ]]
| editing        = [[എം.എസ്. മണി]]
| studio         = 
| distributor    = വിമലാ രിലീസ്
| released     = 05/04/1969
| runtime        = 
| country        = {{IND}}
| language       = [[മലയാളം]]
| budget         = 
| gross          = 
}}
മഞ്ഞിലാസിന്റെ ബാനറിൽ എം.ഒ ജോസഫ് നിർമിച്ച [[മലയാളചലച്ചിത്രം|മലയാളചലച്ചിത്രമാണ്]] '''അടിമകൾ'''.  വിമലറിലീസ് വിതരണം ചെയ്ത അടിമകൾ 1969 [[ഏപ്രിൽ]] 5-ന് [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] പ്രദർശനം തുടങ്ങി.&lt;ref name=msidb&gt;[http://www.malayalasangeetham.info/m.php?2774 മലയാളസംഗീതം ഡേറ്റാബേസിൽ നിന്ന്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131023150639/http://malayalasangeetham.info/m.php?2774 |date=2013-10-23 }} അടിമകൾ&lt;/ref&gt;  (വിവർത്തനം. സ്ലേവ്സ്). സത്യൻ, പ്രേം നസീർ, ഷീല, ശാരദ എന്നിവർ ചിത്രത്തിലുണ്ട്. ജി.ദേവരാജൻ ഈണം പകർന്ന ഗാനങ്ങളും സംഗീതസംവിധാനവും ഈ ചിത്രത്തിനുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.malayalachalachithram.com/movie.php?i=297 |title=Adimakal |publisher=MalayalaChalachithram |access-date=2014-10-14}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://malayalasangeetham.info/m.php?2774 |title=Adimakal |publisher=malayalasangeetham.info |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150316211135/http://malayalasangeetham.info/m.php?2774 |archive-date=16 March 2015 |access-date=2014-10-14}}&lt;/ref&gt; മലയാളത്തിലെ മികച്ച ഫീച്ചർ ഫിലിമിനുള്ള ദേശീയ ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം ഈ ചിത്രം നേടിയിട്ടുണ്ട്. പമ്മൻ്റെ അതേ പേരിലുള്ള നോവലിനെ ആസ്പദമാക്കിയാണ് ചിത്രം നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്.&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.thehindu.com/features/cinema/adimakal-1969/article2076714.ece |title=ADIMAKAL 1969 |last=Vijayakumar |first=B. |date=2011-06-05 |work=The Hindu |access-date=2019-07-03  |issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt;  ഈ ചിത്രം ഹിന്ദിയിൽ ഇൻ്റേസർ (1973) എന്ന പേരിൽ തെലുങ്കിൽ ചിലകമ്മ ചെപ്പിണ്ടി (1977) എന്ന പേരിലും തമിഴിൽ നിഴൽ നിജമഗിരദു (1978) എന്ന പേരിലും റീമേക്ക് ചെയ്യപ്പെട്ടു.&lt;ref&gt;{{cite tweet|number=1120586153776705537|user=NFAIOfficial|title=#Adaptation Take a look at posters...|date=23 April 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiaglitz.com/superstar-rajinikanth-and-kamal-haasan-played-same-character-in-telugu-and-tamil-version-of-malayalam-film-adimakal-kannada-news-219001|title=Blast from past! Rajini and Kamal played the same character of a film - Kannada News|date=13 August 2018|access-date=2026-08-08|archive-date=2023-06-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20230621174614/https://www.indiaglitz.com/superstar-rajinikanth-and-kamal-haasan-played-same-character-in-telugu-and-tamil-version-of-malayalam-film-adimakal-kannada-news-219001|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
== കഥ ==

സുന്ദരിയായ ഒരു പെൺകുട്ടിയാണ് പൊന്നമ്മ. അനന്തൻ എന്ന സഹോദരനും സരസ്വതിയമ്മ എന്ന സഹോദരിയും അടങ്ങുന്ന കുടുംബത്തിൽ താമസസ്ഥലത്ത് വീട്ടുജോലിക്ക് പോകുന്നു. സരസ്വതിയമ്മ വളരെ മതവിശ്വാസിയാണ്, പ്രാർത്ഥനകളിലും ആചാരങ്ങളിലും കൂടുതൽ സമയവും ചെലവഴിക്കുന്നു. വീട്ടിൽ രാഘവൻ എന്നറിയപ്പെടുന്ന പൊട്ടൻ എന്ന ജോലിക്കാരനും ജോലി ചെയ്യുന്നു. കാരണം അദ്ദേഹത്തിന് ശരിയായി കേൾക്കാൻ കഴിയില്ല. പൊട്ടൻ പൊന്നമ്മയെ സ്നേഹിക്കുന്നു, പക്ഷേ അവൾ അവനെ ഒരു സുഹൃത്തിനെപ്പോലെയാണ് കാണുന്നത്. പൊന്നമ്മയും അനന്തനും അടുത്തുവരുന്നു, പൊന്നമ്മ ഗർഭിണിയാകുന്നു. കുഞ്ഞിനെ തന്റേതായി സ്വീകരിക്കാൻ അനന്തൻ വിസമ്മതിക്കുകയും താൻ പിതാവാണെന്ന് വെളിപ്പെടുത്തരുതെന്ന് അവളോട് ആവശ്യപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. തന്റെ കുട്ടിയുടെ അച്ഛൻ ആരാണെന്ന് പൊന്നമ്മ ആരോടും പറഞ്ഞില്ല. സരസ്വതിയമ്മയെ ഇഷ്ടപ്പെടുന്ന ബാങ്ക് ജീവനക്കാരനായ അപ്പുക്കുട്ടനെയാണ് അവൾ വിശ്വസിക്കുന്നത്. സരസ്വതിയമ്മയ്ക്ക് അപ്പുക്കുട്ടനെ ഇഷ്ടമാണ്. പക്ഷേ മതവിശ്വാസം അവന്റെ സ്നേഹം സ്വീകരിക്കുന്നതിന് തടസ്സമാകുന്നു, അവൾ അവന്റെ സ്നേഹത്തെ നിഷേധിക്കുന്നു.

സമൂഹത്തിന്റെ സമ്മർദ്ദം കാരണം അവിവാഹിതയായ ഗർഭിണിയായ പെൺകുട്ടിയെ വീട്ടിൽ താമസിപ്പിക്കാൻ കഴിയാത്തതിനാൽ സരസ്വതിയമ്മ പൊന്നമ്മയെ രാഘവന്റെ കൂടെ താമസിപ്പിക്കും. പൊന്നമ്മ ഒരു പെൺകുഞ്ഞിനെ പ്രസവിക്കുന്നു. രാഘവൻ കുഞ്ഞിനെ സ്വന്തം കുഞ്ഞിനെപ്പോലെയാണ് കാണുന്നത്, പക്ഷേ പൊന്നമ്മയ്ക്ക് ഇപ്പോഴും അവനോട് പ്രണയമില്ല. പൊന്നമ്മയുടെ ഗർഭധാരണത്തെക്കുറിച്ച് കേട്ടപ്പോൾ പൊന്നമ്മ അവളെ നിരാകരിക്കുന്നു. അതേസമയം, താൻ പിന്തുടർന്നുവന്ന സ്വാമി ഒരു കാമഭ്രാന്തനാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയപ്പോൾ അന്ധമായ ഭക്തിയുടെ മണ്ടത്തരം സരസ്വതിയമ്മ മനസ്സിലാക്കുന്നു.

കുഞ്ഞിന്റെ ജന്മപിതാവായ സരസ്വതിയമ്മയോട് അപ്പുക്കുട്ടൻ ഒടുവിൽ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. അനന്തനെ വിവാഹം കഴിക്കാൻ പൊന്നമ്മയെ വീട്ടിലേക്ക് തിരികെ കൊണ്ടുവരാൻ സരസ്വതിയമ്മയും അപ്പുക്കുട്ടനും അനന്തനും രഘുവിന്റെ വീട്ടിലേക്ക് പോകുന്നു. പക്ഷേ പൊന്നമ്മ വിസമ്മതിക്കുന്നു. രാഘവന്റെ നിരുപാധികമായ സ്വീകാര്യതയും കുഞ്ഞിനോടുള്ള സ്നേഹവും കരുതലും അവൾ കണ്ടു. തന്റെ കുഞ്ഞിന്റെ അർഹതയുള്ള പിതാവാണ് താനെന്ന് അവൾക്ക് തോന്നുന്നു. എല്ലാവരും അവളുടെ വിധി അംഗീകരിക്കുന്നു, ജോലി സ്ഥലംമാറ്റം കാരണം അപ്പുക്കുട്ടൻ നഗരം വിടാൻ ഒരുങ്ങുന്നു. മാറിയ സരസ്വതിയമ്മയെ കണ്ട് അയാൾ അത്ഭുതപ്പെടുന്നു, ഭാര്യാഭർത്താക്കന്മാരായി ജീവിക്കാൻ തന്നോടൊപ്പം പോകാൻ അവൾ അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു.
==അഭിനേതാക്കൾ==
*[[സത്യൻ]]
*[[പ്രേം നസീർ]]
*[[ഷീല]]
*[[ശാരദ]]
*[[അടൂർ ഭവാനി]]
*[[അടൂർ ഭാസി]]
*[[ശങ്കരാടി]]
*[[ബഹദൂർ]]
*[[ജേസി]]
*[[എൻ. ഗോവിന്ദൻകുട്ടി]]
*ഭരതൻ
*അമ്മിണി
*കുട്ടൻപിള്ള
*കുമുദം
*പത്മിനി &lt;ref name=msidb/&gt;

==പിന്നണിഗായകർ==
*[[എ.എം. രാജ]]
*[[പി. ജയചന്ദ്രൻ]]
*[[പി. ലീല]]
*[[പി. സുശീല]]&lt;ref name=msidb/&gt;

==അണിയറപ്രവർത്തകർ==
*നിർമ്മാണം - എം.ഒ. ജോസഫ്
*സംവിധാനം - കെ.എസ്. സേതുമാധവൻ
*സംഗീതം - ജി ദേവരാജൻ
*ഗാനരചന - വയലാർ രാമവർമ്മ
*ബാനർ - മഞ്ഞിലാസ്
*വിതരണം - വിമലാറിലീസ്
*കഥ - പമ്മൻ
*തിരക്കഥ, സംഭാഷണം - തോപ്പിൽ ഭാസി
*ചിത്രസംയോജനം - എം.എസ്. മണി
*കലാസംവിധാനം - ആർ ബി എസ് മണി
*ഛായഗ്രഹണം - മെല്ലി ഇറാനി.&lt;ref name=msidb/&gt;

==ഗാനങ്ങൾ==
വയലാർ രാമവർമയും ജയദേവറും ചേർന്ന് എഴുതിയ വരികൾക്ക് സംഗീതം നൽകിയത് ജി.ദേവരാജനാണ്. 'ചേതി മന്ദാരം തുളസി...' (പി. സുശീല) എന്ന ഭക്തിഗാനം പ്രാർത്ഥനാഗാനമായി ഉയർത്തപ്പെട്ടു. 'താഴംപൂ മണമുള്ള തണുപ്പുള്ള...' (എ. എം. രാജ) മറ്റൊരു ഹിറ്റും ഭാഷയിലെ ഗായകൻ്റെ ഏറ്റവും മികച്ച ഒന്നായിരുന്നു. 'മാനസേശ്വരി മാപ്പു തരൂ...' (രാജ), 'ഇന്ദുമുഖി ..... (പി. ജയചന്ദ്രൻ), പി.ജയചന്ദ്രൻ നയിക്കുന്ന 'നാരായണം ഭജേ...' എന്നീ കോറസ് എന്നിവയാണ് മറ്റ് ഹിറ്റുകൾ. പി.ലീല അവതരിപ്പിച്ച ജയദേവൻ്റെ 'ഗീത ഗോവിന്ദം' എന്ന ചിത്രത്തിലെ 'ലളിത ലവംഗ ലതാ...' എന്ന ഏതാനും വരികളും ഹിറ്റായിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.thehindu.com/features/cinema/adimakal-1969/article2076714.ece |title=ADIMAKAL 1969 |last=Vijayakumar |first=B. |date=2011-06-05 |work=The Hindu |access-date=2019-07-03  |issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt;


*സംഗീതം - [[ജി. ദേവരാജൻ]]
*ഗാനരചന - [[വയലാർ രാമവർമ്മ]]
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! ക്ര.നം. !! ഗാനം !! ആലാപനം
|-
| 1 || ചെത്തി മന്ദാരം തുളസി || പി സുശീല
|-
| 2 || നാരായണം ഭജേ || പി ജയചന്ദ്രൻ, കോറസ്
|-
| 3 || ഇന്ദുമുഖീ || പി ജയചന്ദ്രൻ
|-
| 4 || താഴമ്പൂ മണമുള്ള || എ എം രാജ
|-
| 5 || മാനസേശ്വരീ മാപ്പുതരൂ || എ എം രാജ.&lt;ref&gt;[http://www.m3db.com/node/2509 മലയാള മൂവി ആൻഡ് മ്യൂസിക് ഡേറ്റാബേസിൽ നിന്ന്] അടിമകൾ&lt;/ref&gt;
|-
| 6 || ലളിതലവംഗ || പി ലീല (പരമ്പരാഗതം - ജയദേവൻ).&lt;ref name=msidb/&gt;
|}
== സ്വീകരണം ==

ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസ് എഴുതി, &quot;തിരക്കഥയിലും എഡിറ്റിംഗിലും കുറച്ചുകൂടി ശ്രദ്ധ ചെലുത്തിയിരുന്നെങ്കിൽ, മഞ്ഞിലയുടെ അടിമകൾ (അടിമകൾ) അവിടെ അവസാനിക്കുമായിരുന്നു. പക്ഷേ ചിലപ്പോൾ, നമ്മുടെ മികച്ച ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാക്കൾക്ക് പോലും എപ്പോൾ, എവിടെ നിർത്തണമെന്ന് അറിയില്ല. മറ്റ് ചില അപ്രസക്തമായ രംഗങ്ങൾ മുറിച്ചുമാറ്റിയാൽ ഈ മലയാള സിനിമയ്ക്ക് വേഗതയും ആകർഷണീയതയും നേടാൻ സഹായിക്കും.&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://news.google.com/newspapers?nid=P9oYG7HA76QC&amp;dat=19690405&amp;printsec=frontpage&amp;hl=en |title=Absorbing drama |date=5 April 1969 |work=The Indian Express |page=5}}&lt;/ref&gt;
== അവാർഡുകൾ ==
മികച്ച ചിത്രത്തിനുള്ള ഫിലിംഫെയർ അവാർഡ് - എം. ഒ. ജോസഫ് നേടിയ മലയാളം (1969)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://books.google.com/books?id=Q5UqAAAAYAAJ&amp;q=1969+M.O.Joseph|title = Collections|year = 1991}}&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==
{{reflist}}

==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
*[http://www.thehindu.com/features/cinema/adimakal-1969/article2076714.ece ദി ഹിന്ദുവിൽ നിന്ന്] അടിമകൾ
*[https://www.youtube.com/watch?v=Z0WIIAPd-6k/ മുഴുനീള ചലച്ചിത്രം] അടിമകൾ
{{പ്രേംനസീർ അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ}}
{{സത്യൻ അഭിനയിച്ച മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ}}

{{NationalFilmAwardBestFeatureFilmMalayalam}}
[[വർഗ്ഗം:1969-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കെ.എസ്. സേതുമാധവൻ സംവിധാനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]

[[വർഗ്ഗം:എം.എസ്. മണി ചിത്രസംയോജനം നടത്തിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഷീല അഭിനയിച്ച മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ശാരദ അഭിനയിച്ച മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:മറ്റ് ഭാഷകളിലേക്ക് പുനഃനിർമ്മിക്കപ്പെട്ട മലയാള ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:എം. ഒ ജോസഫ് നിർമ്മിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ജി. ദേവരാജൻ സംഗീതം നൽകിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:വയലാറിന്റെ ഗാനങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ശങ്കരാടി അഭിനയിച്ച മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>dofh7vha99ddvrr2bkaorp4r8tmvcgn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ആർ.കെ. ശ്രീകണ്ഠൻ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>273664</id>
    <revision>
      <id>4661029</id>
      <parentid>4656079</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T08:21:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4661029</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13953" sha1="az73wek9r5ipv1g3oqrkskf4um4agme" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = ആർ. കെ. ശ്രീകണ്ഠൻ
| native_name = Rudrapatna Krishnasastri Srikantan
| image = R_K_Srikantan_&amp;_T_S_Nandakumar_&amp;_Group.jpg
| caption = 2011-ൽ ടി. എസ്. നന്ദകുമാറിനും സംഘത്തിനുമൊപ്പം ആർ. കെ. ശ്രീകണ്ഠൻ കർണ്ണാടക സംഗീത കച്ചേരിയിൽ
| birth_date = {{Birth date|1920|1|14}}
| birth_place = [[Rudrapatna|രുദ്രപട്ടണം]], [[Hassan district|ഹാസൻ ജില്ല]], [[Karnataka|കർണാടക]]
| death_date = {{Death date and age|2014|2|17|1920|1|14}}
| death_place = [[Bengaluru|ബെംഗളൂരു]], [[Karnataka|കർണാടക]]
| occupation = [[Vocalist|സംഗീതജ്ഞൻ]]
| children = [[Rathnamala Prakash|രത്നമാല പ്രകാശ്]], ആർ. എസ്. രാമകാന്ത്, ആർ. എസ്. കുമാർ
}}

പ്രശസ്തനായ ഒരു [[Carnatic music|കർണ്ണാടക സംഗീത]] ഗായകനായിരുന്നു '''രുദ്രപട്ടണം കൃഷ്ണശാസ്ത്രി ശ്രീകണ്ഠൻ''' (14 ജനുവരി 1920 – 17 ഫെബ്രുവരി 2014) അഥവാ '''ആർ. കെ. ശ്രീകണ്ഠൻ''' (R. K. Srikantan). 1995-ൽ [[Madras Music Academy|മദ്രാസ് മ്യൂസിക് അക്കാദമി]]യുടെ [[Sangeetha Kalanidhi|സംഗീത കലാനിധി]] പുരസ്കാരം അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിക്കുകയുണ്ടായി.

== ആദ്യകാല ജീവിതം ==
[[Karnataka|കർണാടകയിലെ]] [[Hassan district|ഹാസൻ ജില്ലയിലുള്ള]] [[Rudrapatna|രുദ്രപട്ടണത്തിൽ]] ഒരു [[Sankethi|സങ്കേതി]] ബ്രാഹ്മണ കുടുംബത്തിലാണ് 1920 ജനുവരി 14-ന് മകരസംക്രാന്തി ദിനത്തിൽ ശ്രീകണ്ഠൻ ജനിച്ചത്.&lt;ref name=&quot;TheHindu2014&quot;&gt;{{cite news |last1=Govind |first1=Ranjani |title=R.K. Srikantan passes away |url=http://www.thehindu.com/news/national/karnataka/rk-srikantan-passes-away/article5699479.ece |archive-url=https://web.archive.org/web/20140405183355/http://www.thehindu.com/news/national/karnataka/rk-srikantan-passes-away/article5699479.ece |url-status=dead |archive-date=5 April 2014 |work=[[The Hindu]] |publisher=[[The Hindu Group]] |date=18 February 2014 |access-date=7 October 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Scroll2014&quot;&gt;{{cite news |last1=Ramanan |first1=Sumana |title=RK Srikantan, last link to a golden age of Carnatic music, dies at 94 |url=https://scroll.in/article/656461/rk-srikantan-last-link-to-a-golden-age-of-carnatic-music-dies-at-94 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181007122112/https://scroll.in/article/656461/rk-srikantan-last-link-to-a-golden-age-of-carnatic-music-dies-at-94 |url-status=dead |archive-date=7 October 2018 |work=Scroll.in |publisher=Scroll Media |date=18 February 2014 |access-date=7 October 2018}}&lt;/ref&gt; അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ് ആർ. കൃഷ്ണശാസ്ത്രി ഒരു പ്രസംഗകനും ഗായകനും നാടകകൃത്തും കവിയും ഹരികഥാ വിദ്വാനുമായിരുന്നു. ബെട്ടടപുരയിലെ വീണ നാരായണസ്വാമി എന്ന് അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുത്തച്ഛൻ നാരായണസ്വാമി, വീണ ശേഷണ്ണയുടെയും വീണ സുബ്ബണ്ണയുടെയും സമകാലികനായ ഒരു വീണ വാദകനായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;TheHindu2007&quot;&gt;{{cite news |last1=RAMNARAYAN |first1=GOWRI |title=Purity of the highest order |url=http://www.hindu.com/fr/2007/01/12/stories/2007011200370300.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20070121063626/http://www.hindu.com/fr/2007/01/12/stories/2007011200370300.htm |url-status=dead |archive-date=21 January 2007 |work=[[The Hindu]] |location=Chennai |date=12 January 2007 |access-date=15 December 2013}}&lt;/ref&gt;

== വിദ്യാഭ്യാസം ==
ശ്രീകണ്ഠൻ മൈസൂരിലെ സദ്വിദ്യാ പാഠശാലയിലും ബാനുമയ്യ ഹൈസ്കൂളിലുമാണ് പഠനം നടത്തിയത്. പിന്നീട് മൈസൂരിലെ [[Maharaja's College, Mysore|മഹാരാജാസ് കോളേജിൽ]] നിന്ന് അദ്ദേഹം ബി.എ. ബിരുദം നേടി.

== പരിശീലനം ==
ശ്രീകണ്ഠന്റെ ആദ്യ ഗുരു അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവായ കൃഷ്ണശാസ്ത്രി തന്നെയായിരുന്നു. ഭാര്യയുടെ മരണശേഷം അദ്ദേഹം മൈസൂരിലേക്ക് താമസം മാറി. പിന്നീട് [[M. S. Subbulakshmi|എം. എസ്. സുബ്ബുലക്ഷ്മിയോടൊപ്പം]] വയലിൻ വായിച്ചിരുന്ന സഹോദരൻ ആർ. കെ. വെങ്കടരാമ ശാസ്ത്രി ശ്രീകണ്ഠന് പരിശീലനം നൽകി. കൂടാതെ വീണ സുബ്ബണ്ണ, [[Chowdiah|ചൗഡയ്യ]] തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ സംഗീതജ്ഞരിൽ നിന്നും അദ്ദേഹം സംഗീത അഭ്യസനം നേടി.&lt;ref name=&quot;TheHindu2007&quot; /&gt;

== സംഗീത ജീവിതവും വിശിഷ്ടതയും ==
[[Kingdom of Mysore|ഉടയാർ ഭരണകാലത്ത്]] മൈസൂരിൽ നടന്ന എല്ലാ സംഗീത കച്ചേരികളിലെയും സ്ഥിരസാന്നിധ്യമായിരുന്നു ശ്രീകണ്ഠൻ. അക്കാലത്തെ നാദസ്വരം വിദ്വാന്മാരുടെ സംഗീത ശൈലി അദ്ദേഹത്തെ ഏറെ സ്വാധീനിച്ചിരുന്നു. കൂടാതെ [[Semmangudi Srinivasa Iyer|സെമ്മങ്കുടി ശ്രീനിവാസ അയ്യർ]], [[Ariyakudi Ramanuja Iyengar|അരിയക്കുടി രാമാനുജ അയ്യങ്കാർ]], [[Musiri Subramania Iyer|മുസിരി സുബ്രഹ്മണ്യ അയ്യർ]], [[G. N. Balasubramaniam|ജി. എൻ. ബാലസുബ്രഹ്മണ്യം]], [[Maharajapuram Viswanatha Iyer|മഹാരാജപുരം വിശ്വനാഥ അയ്യർ]] തുടങ്ങിയ പ്രഗത്ഭരിൽ നിന്നും അദ്ദേഹം പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ടു.

സാഹിത്യ ശുദ്ധിയും (കൃത്യമായ ഉച്ചാരണവും പദനിഷ്ഠയും) ശ്രുതി ശുദ്ധിയും (കൃത്യമായ ശ്രുതി നിയന്ത്രണം) നിറഞ്ഞതായിരുന്നു ശ്രീകണ്ഠന്റെ സംഗീതാലാപനം.

== പുരസ്കാരങ്ങൾ ==
ആർ. കെ. ശ്രീകണ്ഠന് ലഭിച്ച പ്രമുഖ പുരസ്കാരങ്ങളും ബഹുമതികളും:
* 1979-ൽ കേന്ദ്ര [[Sangeet Natak Akademi Award|സംഗീത നാടക അക്കാദമി അവാർഡ്]]&lt;ref name=&quot;SNA&quot;&gt;{{cite web |title=SNA Awardees List |url=http://sangeetnatak.gov.in/sna/awardeeslist.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20150530003008/http://sangeetnatak.gov.in/sna/awardeeslist.htm |url-status=dead |archive-date=30 May 2015}}&lt;/ref&gt;
* 1981-ൽ കർണാടക സംസ്ഥാന സംഗീത നാടക അക്കാദമി അവാർഡ്&lt;ref name=&quot;Sangeethakalanidhi&quot;&gt;{{cite web |title=Sangita Kalanidhi R.K. Srikantankiik |url=http://www.musicacademymadras.in/kalanidhi_recipients/1995_r_k_srikantan.php |archive-url=https://web.archive.org/web/20131215082710/http://www.musicacademymadras.in/kalanidhi_recipients/1995_r_k_srikantan.php |url-status=dead |archive-date=15 December 2013 |access-date=15 December 2013}}&lt;/ref&gt;
* 1995-ൽ [[Madras Music Academy|മദ്രാസ് മ്യൂസിക് അക്കാദമി]]യിൽ നിന്ന് [[Sangeetha Kalanidhi|സംഗീത കലാനിധി]] ബിരുദം&lt;ref name=&quot;MusicAcademy&quot;&gt;{{cite web |title=Recipients of Sangita Kalanidhi |url=http://www.musicacademymadras.in/kalanidhi.php |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304043948/http://www.musicacademymadras.in/kalanidhi.php |url-status=dead |archive-date=4 March 2016}}&lt;/ref&gt;
* കർണാടക സർക്കാരിന്റെ കനക-പുരന്ദര അവാർഡ്
* 2011-ൽ ഭാരത സർക്കാരിന്റെ [[Padma Bhushan|പദ്മഭൂഷൺ]] പുരസ്കാരം&lt;ref name=&quot;Padma2011&quot;&gt;{{cite press release |title=Padma Awards Announced |url=http://www.pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=69365 |publisher=Ministry of Home Affairs |date=25 January 2011 |access-date=26 January 2011}}&lt;/ref&gt;
* 2012-ൽ സംഗീത നാടക അക്കാദമി ഠാകൂർ രത്ന പുരസ്കാരം
* 2013-ൽ സംഗീത പ്രഭാകര അവാർഡ്&lt;ref name=&quot;Hindu2013a&quot;&gt;{{cite news |title=Award for R. K. Srikantan |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-karnataka/award-for-r-k-srikantan/article5303492.ece |work=[[The Hindu]] |location=India |date=1 November 2013 |access-date=13 December 2013}}&lt;/ref&gt;
* 2012-ൽ വിശാഖ സംഗീത നൃത്ത അക്കാദമിയുടെ നാദ വിദ്യാ ഭാരതി അവാർഡ്&lt;ref name=&quot;Hindu2012a&quot;&gt;{{cite news |title=Award for R. K. Srikantan |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-andhrapradesh/award-for-r-k-srikantan/article3756263.ece |work=[[The Hindu]] |location=India |date=12 August 2012 |access-date=13 December 2013}}&lt;/ref&gt;
* 2011-ൽ സദ്ഗുരു ത്യാഗരാജ ഹംസധ്വനി അവാർഡ്&lt;ref name=&quot;Hindu2011a&quot;&gt;{{cite news |title=Musician R. K Srikantan honoured with award |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-tamilnadu/musician-r-k-srikantan-honoured-with-award/article2937576.ece |work=[[The Hindu]] |location=India |date=28 March 2012 |access-date=13 December 2011}}&lt;/ref&gt;

== അധ്യാപനം ==
റേഡിയോയിലൂടെ സംഗീത ബോധന പരിപാടികളും ശ്രീകണ്ഠൻ അവതരിപ്പിച്ചിരുന്നു (അമൃതവർഷിണി 100.1 എഫ്.എമ്മിൽ).

== മരണം ==
അൽപ്പകാലത്തെ അസുഖത്തെത്തുടർന്ന് 2014 ഫെബ്രുവരി 17-ന് ശ്രീകണ്ഠൻ അന്തരിച്ചു.&lt;ref name=&quot;TheHindu2014&quot; /&gt;

== ശിഷ്യന്മാർ ==
മകൻ ആർ. എസ്. രാമകാന്ത്, ബി. കെ. അനന്ത റാം (പുല്ലാങ്കുഴൽ വാദകൻ), എം. എസ്. ഷീല, ടി. എസ്. സത്യാവതി, ആർ. എ. രാമമണി, എം. ടി. സെൽവനാരായണ, അമിത് നാഡിഗ്, വിദ്വാന് കടബ ലക്ഷ്മീകാന്ത്, എച്ച്. കെ. നാരായണ എന്നിവർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രമുഖ ശിഷ്യന്മാരിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.

സുഗമ സംഗീത ശാഖയിൽ പ്രശസ്തി നേടിയ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകൾ [[Rathnamala Prakash|രത്നമാല പ്രകാശും]] അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശിഷ്യയാണ്.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Face-to-Face with Sangeeta Kalanidhi R.K.Srikantan |url=http://allidenammamane.com/2006/09/20/face-to-face-with-sangeeta-kalanidhi-rksrikantan/ }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=ThatsKannada.com - Face to Face with R.K. Srikantan, exponent of Carnataic Music |url=http://thatskannada.oneindia.in/interviews/2003/rksrikantan.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20060908123249/http://thatskannada.oneindia.in/interviews/2003/rksrikantan.html |url-status=dead |archive-date=8 September 2006 |access-date=2 March 2008}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=MusicalNirvana - R K Srikantan |url=http://www.musicalnirvana.com/carnatic/rk_srikantan.html}}&lt;/ref&gt;

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{Reflist}}

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* [http://www.thehindu.com/news/cities/bangalore/rk-srikantan-turns-93/article4303724.ece R.K. Srikantan turns 93]
{{സംഗീതകലാനിധി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ}}
[[വർഗ്ഗം:സംഗീതകലാനിധി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[Category:1920 births]]
[[Category:2014 deaths]]
[[Category:Carnatic vocalists]]
[[Category:Recipients of the Padma Bhushan in arts]]
[[Category:Recipients of the Sangeet Natak Akademi Award]]
[[Category:Sangita Kalanidhi recipients]]</text>
      <sha1>az73wek9r5ipv1g3oqrkskf4um4agme</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>സെബാസ്റ്റ്യൻ ബീനീക്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>275388</id>
    <revision>
      <id>4660813</id>
      <parentid>3722274</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T13:03:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4660813</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4427" sha1="p36gtqtjm9vn049zfusy1mibiymfvh2" xml:space="preserve">ഒരു [[ജർമൻ]] ചിത്രകാരനാണ് '''സെബാസ്റ്റ്യൻ ബീനീക്''', [[സംവിധായകൻ]], [[ഫോട്ടോഗ്രാഫർ]] എന്നീ നിലകളിലും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1975 ഏപ്രിൽ 24 ൽ [[പോളണ്ട്|പോളണ്ടിലെ]] ചഴാര്നോവസിയിൽ ജനിച്ചു ന് അന്തരിച്ചു 2022 ഫെബ്രുവരി 9&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.sebastianbieniek.com/death|title=Sebastian Bieniek died unexpectedly on february 9th 2022.|access-date=2022-03-09|language=de}}&lt;/ref&gt;.

==ജീവചരിത്രം==
സെബാസ്റ്റ്യൻ ബീനീക് പതിമൂന്ന് വയസ്സു വരെ [[പോളണ്ട്|പോളണ്ടിൽ]] ജീവിച്ചു. അതിനുശഷം അദ്ദേഹവും കുടുംബവും [[ജർമ്മനി|ജർമ്മനിയിലേക്ക്]] കുടിയേറി . കുട്ടിക്കാലത്ത് തന്നെ അദ്ദേഹം [[ചിത്രകല|ചിത്രകലയിൽ]] താല്പര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്നു. ഇരുപതു വയസ്സിനുള്ളിൽ തന്നെ അദ്ദേഹം നിരവധി ചിത്രപ്രദർശനങ്ങൾ നടത്തി. 1996 ൽ ആർട്ട്‌  യൂണിവേഴ്സിറ്റി  ഓഫ്‌ ബ്രൌന്ചെവിക്കിൽ നിന്നും ബിരുദവും ,1998 ൽ ആർട്ട്‌ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ്‌ [[ബെർലിൻ|ബെർലിനിൽ]] നിന്നും ബിരുദാനന്തരബിരുദവും നേടി. 2003 ൽ അദ്ദേഹം ചലച്ചിത്ര സംവിധാനകലയിൽ ജർമൻ ഫിലിം ആൻഡ്‌ ടെലിവിഷൻ സ്കൂളിൽ നിന്നും ബിരുദം നേടി . 2011 ൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യ രചന ആയ &quot;റിയൽ ഫേക്ക്&quot; പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.
==സെബാസ്റ്റ്യൻ ബീനീക് രചനകൾ==
#2011 :  റിയൽ ഫേക്ക്&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bieniek.at/books|title=Books by the artist Sebastian Bieniek|access-date=2022-03-09|language=de}}&lt;/ref&gt;
==സെബാസ്റ്റ്യൻ ബീനീക് ചലച്ചിത്രങ്ങൾ==
#2002  : സീറോ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bieniek.at/zero|title=&quot;Zero&quot;, film by Sebastian Bieniek (B1EN1EK), 2002|access-date=2022-03-09|language=de}}&lt;/ref&gt;
#2004  : സാൻഡ്&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bieniek.at/sand|title=&quot;Sand&quot;, film by Sebastian Bieniek (B1EN1EK), 2004|access-date=2022-03-09|language=de}}&lt;/ref&gt;
#2005  : ഷുഗർ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bieniek.at/sugar|title=&quot;Sugar&quot; (&quot;Zucker&quot;), short film by Sebastian Bieniek (B1EN1EK), 2005|access-date=2022-03-09|language=de}}&lt;/ref&gt;
#2007  : ദി ഗാംപ്ലെർസ്&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bieniek.at/gamblers|title=&quot;The Gamblers&quot; (&quot;Die Spieler&quot;), film by Sebastian Bieniek (B1EN1EK), 2007|access-date=2022-03-09|language=de}}&lt;/ref&gt;
#2008  : സിലവേസ്റ്റെർ ഹോം റൺ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bieniek.at/run|title=&quot;Silvester Home Run&quot;, short film by Sebastian Bieniek, 2008|access-date=2022-03-09|language=de}}&lt;/ref&gt;

== അവലംബം ==
&lt;references/&gt;

== അധിക ലിങ്കുകൾ ==
{{Commonscat|Sebastian Bieniek}}
{{Wikiquote|Sebastian Bieniek}}
* [https://www.sebastianbieniek.com/ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ് - പെയിന്റിംഗ്] 
* [https://www.sebastianbieniek.de/ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ് - ഫോട്ടോഗ്രാഫി] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220423160225/https://www.sebastianbieniek.de/ |date=2022-04-23 }} 
* [https://www.bieniek.at/ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ് - ആശയ കല] 

[[വർഗ്ഗം:ജർമ്മൻ ചിത്രകാരന്മാർ]]
[[വർഗ്ഗം:1975-ൽ ജനിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>p36gtqtjm9vn049zfusy1mibiymfvh2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>മോണ്ട്ഗോമറി, അലബാമ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>353940</id>
    <revision>
      <id>4660969</id>
      <parentid>4110711</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T03:53:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>756</id>
      </contributor>
      <comment>[[File:Flag_of_Montgomery,_Alabama.svg]] നെ [[File:Flag_of_Montgomery,_Alabama_(1952–2026).svg]] കൊണ്ട് നീക്കം ചെയ്യുന്നു. (ചെയ്തത്:[[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] കാരണം: [[:c:COM:FR|File renamed]]: Hist split).</comment>
      <origin>4660969</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13389" sha1="8bi23zpkwjcvznry8j971r8xykhvbu9" xml:space="preserve">{{Use mdy dates|date=April 2012}}{{Infobox settlement
| name = മോണ്ട്ഗോമറി, അലബാമ
| official_name = City of Montgomery
| settlement_type = [[City]]
| image_skyline = montgomery,al.png
| imagesize = 
| image_caption = Images top, left to right: [[Alabama State Capitol]], [[Dexter Avenue Baptist Church]], [[Frank M. Johnson, Jr., Federal Building and United States Courthouse]], [[First White House of the Confederacy]]
| image_flag = Flag of Montgomery, Alabama (1952–2026).svg
| flag_size = 100px
| image_seal = City of Montgomery Great Seal.png
| seal_size = 75px
| nickname = &quot;The Gump&quot;, &quot;Birthplace of the Civil Rights Movement&quot;, &quot;Cradle of the Confederacy&quot;&lt;ref&gt;{{Cite EB1911|wstitle=Montgomery (Alabama)
 |display = Montgomery, a city of Alabama, U.S.A.}}&lt;/ref&gt;
| motto = &quot;Capital of Dreams&quot; &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.montgomeryal.gov/index.aspx?page=1336 |title=City of Montgomery : Capital of Dreams Video |publisher=Montgomeryal.gov |date= |accessdate=2014-08-11 |archive-date=2014-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140625182129/http://montgomeryal.gov/index.aspx?page=1336 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
| image_map = Montgomery_County_Alabama_Incorporated_and_Unincorporated_areas_Montgomery_Highlighted.svg
| mapsize = 250px
| map_caption = Location in [[Montgomery County, Alabama|Montgomery County]] and the state of [[Alabama]]
| pushpin_map = USA
| pushpin_map_caption = Location within the [[contiguous United States]]
| latd = 32
| latm = 21
| lats = 42
| latNS = N
| longd = 86
| longm = 16
| longs = 45
| longEW = W
| coordinates_display = display=inline,title
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = {{flag|United States}}
| subdivision_type1 = [[List of states and territories of the United States|State]]
| subdivision_type2 = [[List of counties in Alabama|County]]
| subdivision_name1 = {{flag|Alabama}}
| subdivision_name2 = [[Montgomery County, Alabama|Montgomery]]
| established_title = [[Municipal corporation|Incorporated]]
| established_date = December 3, 1819&lt;ref name=&quot;al-legislative-incorporation-1819&quot;/&gt;
| government_type = [[Mayor–council government|Mayor–Council]]
| leader_title = [[List of mayors of Montgomery, Alabama|Mayor]]
| leader_name = [[Todd Strange (politician)|Todd Strange]] ([[Republican Party (United States)|R]])
| unit_pref = Imperial
| area_magnitude = 
| area_total_km2 = 404.53
| area_total_sq_mi = 156.19
| area_land_km2 = 402.43
| area_land_sq_mi = 155.38
| area_water_km2 = 2.09
| area_water_sq_mi = 0.81
| area_water_percent = 
| area_urban_km2 = 
| area_urban_sq_mi = 
| area_metro_km2 = 
| area_metro_sq_mi = 
| elevation_m = 73
| elevation_ft = 240
| population_total = 205764
| population_as_of = [[2010 United States Census|2010]]
| population_footnotes = &lt;ref name =&quot;FactFinder&quot;&gt;{{cite web|title=American FactFinder|url=http://factfinder2.census.gov/faces/nav/jsf/pages/index.xhtml|publisher=[[United States Census Bureau]]|accessdate=2014-10-23}}&lt;/ref&gt;
| population_density_sq_mi = auto
| population_est = 200602
| pop_est_as_of = 2015
| pop_est_footnotes = &lt;ref name=&quot;2015 Pop Estimate&quot;&gt;{{cite web|title=Population Estimates|url=http://www.census.gov/popest/data/cities/totals/2015/SUB-EST2015-3.html|publisher=[[United States Census Bureau]]|accessdate=June 3, 2016}}&lt;/ref&gt;
| population_urban = 263,907 (US: [[List of United States urban areas|142nd]])
| population_metro = 373,792 (US: [[List of Metropolitan Statistical Areas|142nd]])
| population_rank = US: [[List of United States cities by population|115th]]
| postal_code_type = [[ZIP code|ZIP code(s)]]
| postal_code = 36013, 36043, 36064, 36104, 36105, 36106, 36107, 36108, 36109, 36110, 36111, 36112, 36113, 36115, 36116, 36117
| area_code = [[Area code 334|334]]
| area_code_type = [[North American Numbering Plan|Area code]]
| unemployment_rate = 
| website = {{url|montgomeryal.gov}}
| footnotes = 
| pushpin_label = Montgomery
| coordinates_region = US-AL
| leader_title2 = [[City council|Council]]
| leader_name2 = Montgomery City Council
| timezone = [[Central Time Zone (North America)|CST]]
| utc_offset = −6
| timezone_DST = [[Central Time Zone (North America)|CDT]]
| utc_offset_DST = −5
| blank_name = [[Federal Information Processing Standards|FIPS code]]
| blank_info = 01-51000
| blank1_name = [[Geographic Names Information System|GNIS]] feature ID
| blank1_info = 0165344
}}  

'''മോണ്ട്ഗോമറി''' {{IPAc-en|m|ɒ|n|t|ˈ|ɡ|ʌ|m|ər|i}} [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളുടെ]] സംസ്ഥാനമായ [[അലബാമ|അലബാമയുടെ]] തലസ്ഥാനവും മോണ്ട്ഗോമറി കൌണ്ടിയുടെ കൌണ്ടി സീറ്റുമാണ്.&lt;ref name=&quot;GR6&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.naco.org/Counties/Pages/FindACounty.aspx|title=Find a County|publisher=National Association of Counties|accessdate=2011-06-07}}&lt;/ref&gt; അലബാമ നദീതടത്തിൽ ഗൾഫ് കോസ്റ്റൽ പ്ലെയിനിലാണ് ഈ പട്ടണം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 2013 ലെ കണക്കെടുപ്പിൽ മോണ്ട്ഗോമറി പട്ടണത്തില ജനസംഖ്യ 201,332 ആയിരുന്നു. ബർമിങ്ഹാം&lt;ref name=&quot;2010 pop&quot;&gt;{{cite web|url=http://blog.al.com/spotnews/2011/02/2010_census_rural_to_urban_shi.html|title=2010 Census: Rural to urban shift for Alabama population|last=Spencer|first=Thomas|date=February 25, 2011|work=al.com|accessdate=June 24, 2011|archiveurl=https://www.webcitation.org/5zgupS4td?url=http://blog.al.com/spotnews/2011/02/2010_census_rural_to_urban_shi.html|archivedate=2011-06-24|url-status=live}}&lt;/ref&gt; കഴിഞ്ഞാൽ അലബാമ സംസ്ഥാനത്തെ രണ്ടാമത്തെ വലിയ പട്ടണമാണിത്. അതുപോലെ യു.എസിലെ 115 ആമത്തെ വലിയ പട്ടണമാണ് മോണ്ട്ഗോമറി.  

== ചരിത്രം ==
യൂറോപ്യൻ കുടിയേറ്റത്തിനു മുമ്പുള്ള കാലഘട്ടത്തിൽ, അലബാമ നദിയുടെ ഇടത്തേ കരയിൽ (കിഴക്കു ദിക്കിൽ) തദ്ദേശീയ ഇന്ത്യക്കാരുടെ ഒരു വർഗ്ഗമായ അലിബാമു ഗോത്രക്കാർ വസിച്ചു വന്നിരുന്നു. അലിബാമു ഗോത്രക്കാരും നദിയുടെ പടിഞ്ഞാറെ കരയിൽ വസിച്ചിരുന്ന കൌഷാട്ടാ ഗോത്രക്കാരും  മിസ്സിസ്സിപ്പിയൻ സംസ്കാരത്തിൻറെ പിന്തുടർച്ചക്കാരായിരുന്നു. ഇവരുടെ സംസ്കാരം [[മിസിസിപ്പി നദി|മിസ്സിസ്സിപ്പി നദിയുടെയും]] പോഷക നദികളുടെയും തീരപ്രദേശങ്ങളിൽ വ്യാപിച്ചു കിടന്നരുന്നു. ഈ സംസ്കാരം നില നിന്നിരുന്ന ഏറ്റവും വലിയ മേഖല സെൻറ് ലൂയിസിൻറെ കിഴക്കുള്ള കഹോക്കിയ എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ഇന്നത്തെ ഇല്ലിനോയായിരുന്നു.

== ഭൂമിശാസ്ത്രം ==
[[പ്രമാണം:Alabama_River.jpg|ലഘുചിത്രം|The [[Alabama River]] at Montgomery in 2004]]
മോണ്ട്ഗോമറി പട്ടണം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന അക്ഷാംശ രേഖാംശങ്ങൾ  {{Coord|32|21|42|N|86|16|45|W|type:city}} &lt;ref name=&quot;GR1&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.census.gov/geo/www/gazetteer/gazette.html|title=US Gazetteer files: 2010, 2000, and 1990|date=2011-02-12|publisher=[[United States Census Bureau]]|accessdate=2011-04-23}}&lt;/ref&gt; ആണ്. യു.എസ്. സെൻസസ് ബ്യൂറോയുടെ കണക്കുകളനുസരിച്ച് പട്ടണത്തിൻറെ ആകെ വിസ്തീർണ്ണം {{convert|156.2|sqmi|km2}} ആണ്. ഇതിൽ {{convert|155.4|sqmi|km2}} കരഭാഗവും ബാക്കി  {{convert|0.8|sqmi|km2}} (0.52 ശതമാനം) ഭാഗം വെള്ളവുമാണ്.  

=== കാലാവസ്ഥ ===
മോണ്ട്ഗോമറി പട്ടണത്തില കാലാവസ്ഥ [[Humid subtropical climate|ഹ്യുമിഡ് സബ് ട്രോപ്പിക്കൽ കാലാവസ്ഥയാണ്]] ([[Köppen climate classification|Köppen]] ''Cfa'').

== അവലംബം ==
{{Weather box|location=Montgomery, Alabama (1981–2010 normals, extremes 1872–present)|single line=Y|Jan record high F=83|Feb record high F=85|Mar record high F=90|Apr record high F=94|May record high F=99|Jun record high F=106|Jul record high F=107|Aug record high F=106|Sep record high F=106|Oct record high F=100|Nov record high F=88|Dec record high F=85|year record high F=107|Jan high F=57.4|Feb high F=61.8|Mar high F=69.7|Apr high F=76.6|May high F=84.0|Jun high F=89.8|Jul high F=92.1|Aug high F=91.9|Sep high F=87.3|Oct high F=78.3|Nov high F=69.0|Dec high F=59.6|year high F=76.5&lt;!--rounds down--&gt;|Jan mean F=46.6|Feb mean F=50.5|Mar mean F=57.5|Apr mean F=64.1|May mean F=72.4|Jun mean F=79.0|Jul mean F=81.8|Aug mean F=81.5|Sep mean F=76.3|Oct mean F=65.9|Nov mean F=56.5|Dec mean F=48.5|year mean F=65.1|Jan low F=35.7|Feb low F=39.2|Mar low F=45.3|Apr low F=51.6|May low F=60.7|Jun low F=68.1|Jul low F=71.5|Aug low F=71.0|Sep low F=65.2|Oct low F=53.5|Nov low F=43.9|Dec low F=37.4|year low F=53.7|Jan record low F=0|Feb record low F=-5|Mar record low F=17|Apr record low F=28|May record low F=40|Jun record low F=48|Jul record low F=59|Aug record low F=56|Sep record low F=39|Oct record low F=26|Nov record low F=13|Dec record low F=5|year record low F=-5|precipitation colour=green|Jan precipitation inch=4.65|Feb precipitation inch=5.28|Mar precipitation inch=5.95|Apr precipitation inch=4.02|May precipitation inch=3.54|Jun precipitation inch=4.07|Jul precipitation inch=5.24|Aug precipitation inch=3.96|Sep precipitation inch=3.97|Oct precipitation inch=2.92|Nov precipitation inch=4.61|Dec precipitation inch=4.86|year precipitation inch=53.07|Jan snow inch=Trace|Feb snow inch=0.0|Mar snow inch=0.3|Apr snow inch=Trace|May snow inch=0.0|Jun snow inch=0.0|Jul snow inch=0.0|Aug snow inch=0.0|Sep snow inch=0.0|Oct snow inch=0.0|Nov snow inch=0.0|Dec snow inch=0.1|year snow inch=0.4|unit precipitation days=0.01 in|Jan precipitation days=10.1|Feb precipitation days=8.9|Mar precipitation days=8.7|Apr precipitation days=7.7|May precipitation days=7.6|Jun precipitation days=9.7|Jul precipitation days=11.5|Aug precipitation days=9.1|Sep precipitation days=6.9|Oct precipitation days=6.7|Nov precipitation days=7.5|Dec precipitation days=9.8|year precipitation days=104.2|unit snow days=0.1 in|Jan snow days=0.1|Feb snow days=0.0|Mar snow days=0.1|Apr snow days=0.1|May snow days=0.0|Jun snow days=0.0|Jul snow days=0.0|Aug snow days=0.0|Sep snow days=0.0|Oct snow days=0.0|Nov snow days=0.0|Dec snow days=0.1|year snow days=0.4|Jan humidity=69.8|Feb humidity=66.5|Mar humidity=66.0|Apr humidity=66.8|May humidity=70.6|Jun humidity=71.7|Jul humidity=75.7|Aug humidity=76.0|Sep humidity=73.9|Oct humidity=71.1|Nov humidity=71.7|Dec humidity=70.9|year humidity=70.9|Jan sun=153.1|Feb sun=166.0|Mar sun=219.4|Apr sun=250.8|May sun=267.4|Jun sun=261.8|Jul sun=262.1|Aug sun=251.9|Sep sun=226.4|Oct sun=228.3|Nov sun=171.4|Dec sun=153.1|year sun=2611.7|Jan percentsun=48|Feb percentsun=54|Mar percentsun=59|Apr percentsun=64|May percentsun=62|Jun percentsun=61|Jul percentsun=60|Aug percentsun=61|Sep percentsun=61|Oct percentsun=65|Nov percentsun=54|Dec percentsun=49|year percentsun=59|source 1=NOAA (relative humidity and sun 1961−1990)&lt;ref name= NOAA&gt;{{cite web
   |url = http://w2.weather.gov/climate/xmacis.php?wfo=bmx
   |title = NowData – NOAA Online Weather Data
   |publisher = [[National Oceanic and Atmospheric Administration]]
   |accessdate = March 17, 2016
   |archive-date = 2018-11-06
   |archive-url = https://web.archive.org/web/20181106173749/http://w2.weather.gov/climate/xmacis.php?wfo=bmx
   |url-status = dead
   }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=NOAAtxt&gt;{{cite web
 | url = ftp://ftp.ncdc.noaa.gov/pub/data/normals/1981-2010/products/station/USW00013895.normals.txt
 | title = AL Montgomery AP
 | publisher =[[National Oceanic and Atmospheric Administration]]
 | accessdate = March 17, 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=NOAAsun&gt;{{cite web
 | url = ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/TABLES/REG_IV/US/GROUP3/72226.TXT
 | title = WMO Climate Normals for Montgomery, AL 1961–1990
 | publisher =[[National Oceanic and Atmospheric Administration]]
 | accessdate = March 17, 2016}}&lt;/ref&gt;|date=February 2012}}  

&lt;references /&gt;

[[വർഗ്ഗം:അലബാമയിലെ നഗരങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>8bi23zpkwjcvznry8j971r8xykhvbu9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കൊരട്ടി, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>364423</id>
    <revision>
      <id>4660979</id>
      <parentid>4658343</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T04:17:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4660979</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13302" sha1="0zjx64wyo5x29xm5ywr3qgvdejpoomr" xml:space="preserve">{{For|ഇതേ പേരിലുള്ള തൃശൂർ ജില്ലയിലെ ഗ്രാമത്തിന്|കൊരട്ടി}}
{{Infobox settlement
| name                            = കൊരട്ടി
| native_name                     = &lt;!-- Please do not add any Indic script in this infobox, per WP:INDICSCRIPT policy. --&gt;
| native_name_lang                = 
| other_name                      = 
| nickname                        = 
| settlement_type                 = ഗ്രാമം
| അക്ഷാംശം                        = 9.471093
| രേഖാംശം                         = 76.765038
| image_skyline                   = {{multiple image
| border        = infobox
| perrow        = 1/2/2/2
| total_width   = 290
| caption_align = center
| image1        = Koratty Bridge.jpg
| caption1      = മണിമലയാറിന് കുറുകെയുള്ള കൊരട്ടിപ്പാലം
| image2        = 
| caption2      = 
| image3        = 
| caption3      = 
| image4        = 
| caption4      = 
| image5        = 
| caption5      = 
| image6        = 
| caption6      = 
| image7        = 
| caption7      = 
}}
| pushpin_map                     = India Kerala#India
| coordinates                     = {{coord|9|28|15.94|N|76|45|54.14|E|type:event|display=inline,title}}
| pushpin_label_position          = right
| pushpin_map_alt                 = 
| pushpin_map_caption             = കൊരട്ടി ([[കേരളം]])
| subdivision_type                = Country
| subdivision_name                = {{flag|ഇന്ത്യ}}
| subdivision_type3               = 
| subdivision_name3               = [[Kottayam district|കോട്ടയം]]
| subdivision_type2               = [[States and union territories of India|State]]
| subdivision_name2               = [[കേരളം]]
| established_title               = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date                = 
| founder                         = 
| named_for                       = 
| government_type                 = ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്
| governing_body                  = [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
| unit_pref                       = Metric
| area_footnotes                  = 
| area_rank                       = 
| area_total_km2                  = 
| elevation_footnotes             = 
| elevation_m                     = 180
| population_total                = 
| population_as_of                = 2011
| population_rank                 = 
| population_density_km2          = auto
| population_demonym              = 
| population_footnotes            = 
| demographics_type1              = [[Language]]
| demographics1_title1            = Official
| demographics1_info1             = [[Malayalam language|മലയാളം]]
| timezone1                       = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1                     = +5:30
| postal_code_type                = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code                     = 
| area_code_type                  = Telephone code
| area_code                       = 04828xxxxxxx
| registration_plate              = 
| blank1_name_sec1                = [[Lok Sabha]] constituency
| blank1_info_sec1                = പത്തനംതിട്ട
| blank3_name_sec1                = [[Literacy]]
| blank3_info_sec1                = 
| website                         = [http://lsgkerala.in/erumelypanchayat/]
| blank4_name_sec1                = [[Human sex ratio|Sex ratio]]
| blank4_info_sec1                = [[male|♂]]/[[female|♀]]            =
| footnotes                       = 
}}

[[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം ജില്ലയിലെ]] കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിൽ, എരുമേലി പട്ടണത്തോട് ചേർന്ന് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു [[ഗ്രാമം|ഗ്രാമമാണ്]] '''കൊരട്ടി''' (പഴയ കൊരട്ടി എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു). വളരെ പഴക്കമുള്ള ഒരു കുടിയേറ്റ ഗ്രാമമായ ഇവിടെനിന്ന് ജില്ലാ തലസ്ഥാനമായ [[കോട്ടയം|കോട്ടയത്തേയ്ക്കുള്ള]] ദൂരം ഏകദേശം 44 കിലോമീറ്റർ ആണ്. താലൂക്ക് ആസ്ഥാനമായ [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളിയിലേയ്ക്ക്]] ഇവിടെനിന്ന് 11.0 കിലോമീറ്ററാണുള്ളത്. ഗ്രാമത്തോട് ഏറ്റവുമടുത്തുള്ള പട്ടണം 1 കിലോമീറ്റർ അകലെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പ്രശസ്ത തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രമായ [[എരുമേലിയുടെ ചരിത്രം|എരുമേലിയാ]]&lt;nowiki/&gt;ണ്. കൊരട്ടി ഗ്രാമത്തെ വലയം ചെയ്ത് തെക്കു ഭാഗത്ത് [[റാന്നി താലൂക്ക്|റാന്നി]] താലൂക്കും പടിഞ്ഞാറ് [[വാഴൂർ]] താലൂക്കും തെക്കുഭാഗത്ത് [[ഇലന്തൂർ]] താലൂക്കും കിഴക്കുഭാഗത്ത് [[അഴുത ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|അഴുത]] താലൂക്കും നിലനിൽക്കുന്നു. പഴയ കൊരട്ടിയ്ക്കു സമീപസ്ഥമായ പ്രധാന പട്ടണങ്ങൾ [[റാന്നി]], [[പത്തനംതിട്ട]], [[ഈരാറ്റുപേട്ട]], [[പാലാ|പാല]], [[തിരുവല്ല]], [[എരുമേലി]], [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി]] എന്നിവയാണ്. ഗ്രാമത്തോട് ഏറ്റവുമടുത്ത റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ 40 കിലോമീറ്റർ അകലെയുള്ള കോട്ടയം റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനാണ്. കൊരട്ടിയാർ അഥവാ [[മണിമലയാർ]] ഈ ഗ്രാമത്തിലൂടെ കടന്നു പോകുന്നു. കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി, എരുമേലി പഞ്ചായത്തുകളെ തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ഇവിടെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പുരാതനമായ പാലം കൊരട്ടിപ്പാലം എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഈ ഗ്രാമം [[പൂഞ്ഞാർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പൂഞ്ഞാർ നിയമസഭാമണ്ഡലത്തിന്റേയും]] [[പത്തനംതിട്ട ലോക്സഭാമണ്ഡലം|പത്തനംതിട്ട ലോക്സഭാമണ്ഡലത്തിന്റേയും]] ഭാഗമാണ്.

== ആരാധനാലയങ്ങൾ ==
മഹാദേവൻ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ശിവന് സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന പ്രസിദ്ധ ശിവക്ഷേത്രമായ [[കൊരട്ടി മഹാദേവക്ഷേത്രം]] ഈ പ്രദേശത്താണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ നടത്തപ്പെടുന്ന പ്രധാന  ഉത്സവങ്ങൾ ഇവയാണ്:

* മഹാ ശിവരാത്രി - കൊരട്ടി മഹാദേവ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഇത് ഗംഭീരമായി ആഘോഷിക്കുന്നു. ഭക്തർ ഉപവാസം ആചരിക്കുകയും പ്രാർത്ഥനകൾ അർപ്പിക്കുകയും ചെയ്തുകൊണ്ട് ശിവന് സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന പ്രത്യേക ചടങ്ങുകളിൽ പങ്കെടുക്കുന്നു.
* തിരുവാതിര - കൊരട്ടി മഹാദേവ ക്ഷേത്രത്തിലെ മറ്റൊരു പ്രധാന ഉത്സവമാണ് ആരുദ്ര ദർശനം എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന തിരുവാതിര ഉത്സവം. തിരുവാതിര നക്ഷത്ര ദിനത്തിൽ നടത്തുന്ന താണ്ഡവം എന്നറിയപ്പെടുന്ന ശിവൻ്റെ പ്രാപഞ്ചിക നൃത്തത്തെ ഇത് അനുസ്മരിക്കുന്നു.
1920 ൽ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട പഴയ കൊരട്ടി സെന്റ് മേരീസ് ദേവാലയം ഈ പ്രദേശത്താണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. എരുമേലിഫൊറോന പള്ളിയുടേയും സമീപപ്രദേശങ്ങളിലുള്ള ഇടവകകളുടെയും തലപ്പള്ളിയായിരുന്നു അക്കാലത്ത് ഇത്.

== ചരിത്രം ==
ഒരു പഴക്കമുള്ള കുടിയേറ്റ പ്രദേശമാണിത്. 1857 ൽ നെടുങ്കുന്നംപള്ളി വികാരി പാലാക്കുന്നേൽ ബ. മത്തായി മറിയം കത്തനാർ മിഷൻപ്രവർത്തനങ്ങൾക്കായി ഇവിടെ എത്തിയതായി പറയപ്പെടുന്നു. 1857 ൽ ഗ്രാമത്തിൽ ഒരു കൃസ്ത്യൻ ദേവാലയം സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടുവെങ്കിലും  ഏതാനും വർഷങ്ങൾക്കുശേഷം മലമ്പനി, കാട്ടുമൃഗങ്ങൾ എന്നിവയുടെ ശല്യംമൂലം ഈ പ്രദേശം ആളുകൾ ഉപേക്ഷിച്ചുവത്രേ. പിന്നീട് അമ്പതോളം വർഷങ്ങൾക്കുശേഷമാണ് ഇവിടെ വീണ്ടും  കുടിയേറ്റമാരംഭിച്ചത്.

== ഭൂമിശാസ്ത്രം ==
ഈ പ്രദേശത്തിൻറെ സമുദ്രനിരപ്പിൽനിന്നുള്ള ഉയരം ഏകദേശം 85 മീറ്ററാണ്. ഈ ഗ്രാമം സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന അക്ഷാംശം &lt;small&gt;9° 29&lt;nowiki&gt;' 55.374'' N ഉം രേഖാംശം  76° 50' 51.3276''&lt;/nowiki&gt; E ഉം ആകുന്നു.&lt;/small&gt;

== സമീപസ്ഥലങ്ങൾ ==
* [[കണ്ണിമല]] - 1.7 കി.മീ.
* [[കുറുവാമൂഴി]]
* [[എരുമേലി]] - 1 കി.മീ.
* [[വെള്ളനാടി]] -  2.6 കി.മീ.
* [[മുണ്ടക്കയം]] -  3.3 കി.മീ.
* [[ഇഞ്ചിയാനി]], [[വട്ടക്കാവ്]]-  3.5 കി.മീ.
* [[വെള്ളനാടി എസ്റ്റേറ്റ്]] -  3.9 കി.മീ.
* [[മറ്റനൂർക്കര]]  4.1 കി.മീ.
* [[കനകപ്പലം]] -  4.1 കി.മീ.
* [[കരിമ്പിൻതോട്]] ([[കനകപ്പലം|കനകപ്പലത്തിനു]] സമീപം), എരുമേലി  4.2 കി.മീ.
* [[പുഞ്ചവയൽ]] -  4.8 കി.മീ.
* [[പാക്കാനം]] -  5.4 കി.മീ.

=== കോളജുകൾ ===

* '''[[സെന്റ് ഡോമിനിക്സ് കോളജ്, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി|സെന്റ് ഡോമിനിക്സ് കോളജ്]], പറത്തോട് – കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി'''
* [[അമൽ ജ്യോതി കോളേജ് ഓഫ് എഞ്ചിനീയറിങ്]]

=== വിദ്യാലയങ്ങൾ ===
* സി.കെ.എം. ഹൈസ്കൂൾ, കോരുത്തോട്, [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി]]. 
* ജി.എച്ച്.എസ്.എസ്. മുരിക്കുംവയൽ (എരുമേലി വടക്ക്), [[മുണ്ടക്കയം]]
* [[സെന്റ് തോമസ് ഹൈസ്ക്കൂൾ, എരുമേലി]].
* വാവർ മെമ്മോറിയൽ ഹൈസ്കൂൾ എരുമേലി
* സന്തോം എച്ച്. എസ്., [[കണമല]]

== അവലംബം ==
{{RL}}
[[വർഗ്ഗം:കോട്ടയം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]]
{{കോട്ടയം ജില്ല}}</text>
      <sha1>0zjx64wyo5x29xm5ywr3qgvdejpoomr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>അസർബെയ്ജാനി (ജനത)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>392231</id>
    <revision>
      <id>4660996</id>
      <parentid>4617427</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T05:00:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4660996</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30944" sha1="q4tupq6v1jcgm2vlrnrjekrt5h86zls" xml:space="preserve">{{prettyurl/wikidata}}
{{Infobox ethnic group
| group      = അസർബെയ്ജാനി&lt;br /&gt;  Azerbaijanis&lt;br /&gt;''Azərbaycanlılar, Azərilər''&lt;br /&gt;{{lang|az|آذربایجانلیلار، آذریلر}}
| image         = [[File:Azerigirls.JPG|260px]]
| image_caption = അസർബെയ്ജാനി സ്ത്രീകൾ പരമ്പരാഗത വസ്ക്രത്തിൽ
| population = {{circa}} 30-35 million&lt;ref&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/?id=YJwsAQAAIAAJ&amp;dq=30+million+South+Azerbaijan&amp;q=30-35 |title=The Continuum Political Encyclopedia of the Middle East|author=[[Avraham Sela|Sela, Avraham]]|publisher=Continuum|year=2002|isbn=0-8264-1413-3|page=197|quote=30–35 million}}&lt;/ref&gt;
| region1 = {{flagcountry|Iran}}
| pop1 = more than 15 million &lt;small&gt;(Encyclopædia Britannica)&lt;ref name=&quot;eb&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/46833/Azerbaijani|title=Azerbaijani (people)|encyclopedia=Encyclopædia Britannica|accessdate=24 January 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;12.9–18 million &lt;small&gt;(CIA factbook,&lt;ref name=&quot;CIA Iran&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ir.html#People |title=Iran |work=CIA: The World Factbook |publisher=CIA |date=14 November 2011 |accessdate=4 October 2012 |quote=16% of 77,891,220 [12.5 million] |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120203093100/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ir.html |archivedate=3 February 2012 }}&lt;/ref&gt; Knüppel,&lt;ref name=&quot;16mil&quot;&gt;Michael Knüppel, &quot;TURKIC LANGUAGES OF PERSIA: AN OVERVIEW&quot;, Encyclopaedia Iranica [http://www.iranicaonline.org/articles/turkic-languages-overview] &quot;Altogether, one-sixth of today's Iranian population is turcophone or bilingual (Persian and Turkic; see Doerfer, 1969, p. 13).&lt;/ref&gt; Izady,&lt;ref name=&quot;16mil2&quot;&gt;Mehrdad Izady – Columbia University – Gulf 2000 Project – Language Map of Iran – 2012 http://gulf2000.columbia.edu/maps.shtml''{{dead link|date=October 2016|bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&quot;&lt;/ref&gt; Swietochowski&lt;ref name=&quot;16mil3&quot;&gt;[[Swietochowski, Tadeusz]]; Collins, Brian C. (1999). Historical dictionary of Azerbaijan. Lanham, Maryland: Scarecrow Press. {{ISBN|0-8108-3550-9}}. &quot;15 million (1999)&quot;&lt;/ref&gt;)&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;18–27 million &lt;small&gt; (e.g. Elling,&lt;ref name=&quot;18mil&quot;&gt;Elling, Rasmus Christian. Minorities in Iran: Nationalism and Ethnicity after Khomeini,  Palgrave Macmillan, 2013. Excerpt: &quot;The number of Azeris in Iran is heavily disputed. In 2005, Amanolahi estimated all Turkic-speaking communities in Iran to number no more than 9 million. CIA and Library of congress estimates range from 16 percent to 24 percent—that is, 12–18 million people if we employ the latest total figure for Iran's population (77.8 million). Azeri ethnicsts, on the other hand, argue that overall number is much higher, even as much as 50 percent or more of the total population. Such inflated estimates may have influenced some Western scholars who suggest that up to 30 percent (that is, some 23 million today) Iranians are Azeris.&quot; [https://books.google.com/books?id=rWEbrv5oD8AC&amp;pg=PT33&amp;dq=argue+that+overall+number+is+much+higher,+even+as+much+as+50+percent+azeri&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=WVJrUcnJE62g4AO5n4HADw&amp;ved=0CC4Q6AEwAA]&lt;/ref&gt; Shaffer,&lt;ref&gt;Shaffer, Brenda (2003). Borders and Brethren: Iran and the Challenge of Azerbaijani Identity. MIT Press. pp. 221–225. {{ISBN|0-262-19477-5}} &quot;There is considerable lack of consensus regarding the number of Azerbaijanis in Iran ...Most conventional estimates of the Azerbaijani population range between one-fifth to one-third of the general population of Iran, the majority claiming one-fourth&quot; Azerbaijani student groups in Iran claim that there are 27 million Azerbaijanis residing in Iran.&quot;&lt;/ref&gt; Minahan,&lt;ref&gt;Minahan, James (2002). Encyclopedia of the Stateless Nations: S-Z. Greenwood Publishing Group. p. 1765. {{ISBN|978-0-313-32384-3}} &quot;Approximately (2002e) 18,500,000 Southern Azeris in Iran, concentrated in the northwestern provinces of East and West Azerbaijan. It is difficult to determine the exact number of Southern Azeris in Iran, as official statistics are not published detailing Iran's ethnic structure. Estimates of the Southern Azeri population range from as low as 12 million up to 40% of the population of Iran – that is, nearly 27 million...&quot;&lt;/ref&gt; Gheissari&lt;ref name=&quot;Criticism&quot;&gt;
* Ali Gheissari, &quot;Contemporary Iran:Economy, Society, Politics: Economy, Society, Politics&quot;, Oxford University Press, 2 April 2009. pg 300Azeri ethnonationalist activist, however, claim that number to be 24 million, hence as high as 35 percent of the Iranian population&quot;&lt;/ref&gt;)&lt;/small&gt;
| region2   = {{flagcountry|Azerbaijan}}
| pop2      =  9,100,000
| ref2      = &lt;ref&gt;[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/aj.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160709035525/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/aj.html |date=2016-07-09 }} 91,6% of 9,900,000, ''[[World Fact Book]]''&lt;/ref&gt;
| region3   = {{flagcountry|Russia}}
| pop3      = 603,070–1,500,000
| ref3      = &lt;ref name=&quot;Russian Census&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.perepis-2010.ru/results_of_the_census/tab5.xls |title=Итоги переписи |work=2010 census |year=2012 |publisher=Russian Federation State Statistics Service |accessdate=24 January 2015 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120424113952/http://www.perepis-2010.ru/results_of_the_census/tab5.xls |archivedate=24 April 2012 |df=dmy }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Leeuw&quot;&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=sNoP1zphWf8C&amp;pg=PA19|title=Azerbaijan: a quest for identity : a short history|author=van der Leeuw, Charles|publisher=Palgrave Macmillan|year=2000|isbn=978-0-312-21903-1|page=19}}&lt;/ref&gt;
| region4   = {{flagcountry|Turkey}}
| pop4      = 530,000–800,000
| ref4      = &lt;ref name=&quot;Leeuw&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Looklex Encyclopaedia&quot;&gt;{{cite news |url=http://looklex.com/e.o/turkey.peoples.htm |title=Turkey-Peoples |publisher=[[Looklex Encyclopaedia]] |date= |accessdate=13 August 2013 |archive-date=2014-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141006200650/http://looklex.com/e.o/turkey.peoples.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
| region5   = {{flagcountry|Georgia}}
| pop5      = 233,178
| ref5      = &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://geostat.ge/cms/site_images/_files/english/population/Census_release_ENG_2016.pdf|format=PDF|title=Ethnic groups by major administrative-territorial units|publisher=National Statistics Office of Georgia|work=2014 census|accessdate=28 April 2016|archive-date=2017-10-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20171010074805/http://geostat.ge/cms/site_images/_files/english/population/Census_release_ENG_2016.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| region6   = {{flagcountry|Israel}}
| pop6      = 100,000
| ref6      = &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://eajc.org/page258|title=History of the Azerbaijani Jewish Community|work=Euro-Asian Jewish Congress|access-date=2017-11-01|archive-date=2016-10-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20161011174402/http://eajc.org/page258|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| region7   = {{flagcountry|Kazakhstan}}
| pop7      = 85,292
| ref7      = &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.stat.kz/p_perepis/DocLib1/%D0%90%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%82%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9%20%D0%BE%D1%82%D1%87%D0%B5%D1%82.%20%D0%98%D1%82%D0%BE%D0%B3%D0%B8%20%D0%9D%D0%B0%D1%86%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%BE%D0%B9%20%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%B8%20%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F%202009%20%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0.pdf |title=Population by national and/or ethnic group, sex and urban/rural residence (2009 census) |publisher=Agency for the Statistics of the Republic of Kazakhstan |accessdate=15 August 2012 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120616182454/http://www.stat.kz/p_perepis/DocLib1/%D0%90%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%82%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9%20%D0%BE%D1%82%D1%87%D0%B5%D1%82.%20%D0%98%D1%82%D0%BE%D0%B3%D0%B8%20%D0%9D%D0%B0%D1%86%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%BE%D0%B9%20%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%B8%20%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F%202009%20%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0.pdf |archivedate=16 June 2012 |df=dmy }}&lt;/ref&gt;
| region8   = {{flagcountry|France}}
| pop8      = 70,000
| ref8      = &lt;ref&gt;{{cite news |last=İlhamqızı |first=Sevda |date=October 2, 2007 |title=Gələn ilin sonuna qədər dünyada yaşayan azərbaycanlıların sayı və məskunlaşma coğrafiyasına dair xəritə hazırlanacaq |url=http://az.trend.az/azerbaijan/society/1034370.html |language=Azerbaijani |work=Trend News Agency |location=Baku |access-date=March 8, 2017 |archive-date=2017-02-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170202205358/http://az.trend.az/azerbaijan/society/1034370.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
| region9   = {{flagcountry|Ukraine}}
| pop9      = 45,176
| ref9      = &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://2001.ukrcensus.gov.ua/eng/results/general/nationality/ |title=About number and composition population of Ukraine by data All-Ukrainian census of the population 2001 |work=Ukraine Census 2001 |publisher=State Statistics Committee of Ukraine |accessdate=17 January 2012 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111217151026/http://2001.ukrcensus.gov.ua/eng/results/general/nationality/ |archivedate=17 December 2011 |df= }}&lt;/ref&gt;
| region10  = {{flagcountry|Uzbekistan}}
| pop10     = 44,400
| ref10     = &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.arbuz.com/Umid/Main/Uzbekistan/Population/population.html |title=The National Structure of the Republic of Uzbekistan |year=1989 |publisher=Umid World |accessdate=17 January 2012 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120223090542/http://www.arbuz.com/Umid/Main/Uzbekistan/Population/population.html |archivedate=23 February 2012 |df=dmy }}&lt;/ref&gt;
| region11  = {{flagcountry|Turkmenistan}}
| pop11     = 33,365
| ref11     = &lt;ref&gt;{{cite journal|url=http://demoscope.ru/weekly/ssp/sng_nac_89.php?reg=14 |script-title=ru:Всесоюзная перепись населения 1989 года. Национальный состав населения по республикам СССР |work=Демоскоп Weekly |language=ru |issue=493–494 |date=1–22 January 2012 |accessdate=17 January 2012 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120314043707/http://demoscope.ru/weekly/ssp/sng_nac_89.php?reg=14 |archivedate=14 March 2012 |df=dmy }}&lt;/ref&gt;
| region12   = {{flagcountry|United States}}
| pop12      = 24,377–400,000
| ref12      = &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.news.az/articles/5620 |title=Azerbaijani-American Council rpartners with U.S. Census Bureau |publisher=News.Az |date=28 December 2009 |accessdate=2012-07-11 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140407043029/http://www.news.az/articles/5620 |archivedate=7 April 2014 |df=dmy }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.azeris.org/images/proclamations/May28_BrooklynNY_2011.JPG{{dead link|date=October 2016|bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.stlamerican.com/reader_interaction/letters_to_the_editor/article_a906f9d6-4a8f-11e0-9d87-001cc4c03286.html |title=Obama, recognize us – St. Louis American: Letters To The Editor |publisher=Stlamerican.com |date=9 March 2011 |accessdate=2012-07-11 |archive-date=2012-09-13 |archive-url=https://archive.today/20120913202500/http://www.stlamerican.com/reader_interaction/letters_to_the_editor/article_a906f9d6-4a8f-11e0-9d87-001cc4c03286.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
| region13  = {{flagcountry|Netherlands}}
| pop13     = 18,000
| ref13     = &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://mfa.gov.az/eng/downloads/bilaterial/Netherlands.pdf |format=PDF |title=The Kingdom of the Netherlands: Bilateral relations: Diaspora |publisher=Republic of Azerbaijan Ministry of Foreign Affairs |date= |accessdate=17 January 2012 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120119175140/http://mfa.gov.az/eng/downloads/bilaterial/Netherlands.pdf |archivedate=19 January 2012 |df=dmy }}&lt;/ref&gt;
| region14  = {{flagcountry|Kyrgyzstan}}
| pop14     = 17,823
| ref14     = &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.stat.kg/stat.files/din.files/census/5010003.pdf |format=PDF |title=5.01.00.03 Национальный состав населения |publisher=National Statistical Committee of Kyrgyz Republic |year=2011 |language=ru |accessdate=17 January 2012 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120219092904/http://www.stat.kg/stat.files/din.files/census/5010003.pdf |archivedate=19 February 2012 |df= }}&lt;/ref&gt;
| region15  = {{flagcountry|Germany}}
| pop15     = 15,219
| ref15     = &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.destatis.de/jetspeed/portal/cms/Sites/destatis/Internet/EN/Content/Statistics/Bevoelkerung/AuslaendischeBevoelkerung/Tabellen/Content100/AlterAufenthaltsdauer,property=file.xls |title=Foreign population on 31.12.2006 by citizenship and selected characteristics |publisher=Federal Statistical Office (Destatis) |accessdate=3 February 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101116074931/http://www.destatis.de/jetspeed/portal/cms/Sites/destatis/Internet/EN/Content/Statistics/Bevoelkerung/AuslaendischeBevoelkerung/Tabellen/Content100/AlterAufenthaltsdauer%2Cproperty%3Dfile.xls |archivedate=16 November 2010 |url-status=dead |df= }}&lt;/ref&gt;
| region16  = {{flagcountry|United Arab Emirates}}
| pop16     = 7,000
| ref16     = &lt;ref name=&quot;BQ&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.bqdoha.com/2015/04/uae-population-by-nationality|title=UAE´s population – by nationality|work=BQ Magazine|date=12 April 2015|accessdate=13 June 2015|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150711160839/http://www.bqdoha.com/2015/04/uae-population-by-nationality|archivedate=11 July 2015|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| region17  = {{flagcountry|United Kingdom}}
| pop17     = 6,220
| ref17     = &lt;ref name=ons2011&gt;{{cite web|title=Nationality and country of birth by age, sex and qualifications Jan - Dec 2013 (Excel sheet 60Kb)|url=http://www.ons.gov.uk/ons/about-ons/business-transparency/freedom-of-information/what-can-i-request/published-ad-hoc-data/labour/april-2014/nationality-and-country-of-birth-by-age--sex-and-qualifications-jan---dec-2013.xls|website=www.ons.gov.uk|publisher=[[Office for National Statistics]]|accessdate=11 June 2014|archive-date=2015-09-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924060723/http://www.ons.gov.uk/ons/about-ons/business-transparency/freedom-of-information/what-can-i-request/published-ad-hoc-data/labour/april-2014/nationality-and-country-of-birth-by-age--sex-and-qualifications-jan---dec-2013.xls|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| region18  = {{flagcountry|Belarus}}
| pop18     = 5,567
| ref18     = &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://belstat.gov.by/homep/ru/perepic/2009/vihod_tables/5.8-0.pdf |title=Population Census 2009 |publisher=National Statistical Committee of the Republic of Belarus |accessdate=17 April 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://www.webcitation.org/65BNNIkIs?url=http://belstat.gov.by/homep/ru/perepic/2009/vihod_tables/5.8-0.pdf |archivedate=3 February 2012 |df= }}&lt;/ref&gt;
| region19  = {{flagcountry|Canada}}
| pop19     = 4,580
| ref19     = &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www12.statcan.gc.ca/nhs-enm/2011/dp-pd/dt-td/Rp-eng.cfm?LANG=E&amp;APATH=3&amp;DETAIL=0&amp;DIM=0&amp;FL=A&amp;FREE=0&amp;GC=0&amp;GID=0&amp;GK=0&amp;GRP=0&amp;PID=105396&amp;PRID=0&amp;PTYPE=105277&amp;S=0&amp;SHOWALL=0&amp;SUB=0&amp;Temporal=2013&amp;THEME=95&amp;VID=0&amp;VNAMEE=&amp;VNAMEF=|title=Ethnic Origin (264), Single and Multiple Ethnic Origin Responses (3), Generation Status (4), Age Groups (10) and Sex (3) for the Population in Private Households|year=2011|publisher=Statistics Canada|accessdate=13 August 2013}} In the 2011 census, 1,985 people indicated 'Azeri'/'Azerbaijani' as a single response and 2,595 as part of multiple origins.&lt;/ref&gt;
| region20  = {{flagcountry|Sweden}}
| pop20     = 2,935
| ref20     = &lt;ref name=&quot;Statistics Sweden&quot;&gt;{{cite web|title=Foreign born after country of birth and immigration year|url=http://www.scb.se/sv_/Hitta-statistik/Statistik-efter-amne/Befolkning/Befolkningens-sammansattning/Befolkningsstatistik/25788/25795/Helarsstatistik---Riket/385479/}} Statistics Sweden.&lt;/ref&gt;
| region21  = {{flagcountry|Latvia}}
| pop21     = 1,657
| ref21     = &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ecmi.de/uploads/tx_lfpubdb/report_8.pdf|format=PDF|title=Accession to the European Union and National Integration in Estonia and Latvia|author=Poleshchuk, Vadim|date=March 2001|accessdate=18 January 2012|quote=232 citizens|publisher=European Center for Minority Issues|archive-date=2011-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20110302212931/http://www.ecmi.de/uploads/tx_lfpubdb/report_8.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| region22  = {{flagcountry|Austria}}
| pop22     = 1,000
| ref22     = &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://mfa.gov.az/eng/downloads/bilaterial/Austria.pdf |format=PDF |publisher=Republic of Azerbaijan Ministry of Foreign Affairs |title=The Republic of Austria: Bilateral relations |accessdate=18 January 2012 }}{{dead link|date=October 2016|bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
| region23  = {{flagcountry|Estonia}}
| pop23     = 923
| ref23     = &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://pub.stat.ee/px-web.2001/I_Databas/Population_census/PHC2011/01Demographic_and_ethno_cultural_characteristics/04Ethnic_nationality_Languages_Dialects/04Ethnic_nationality_Languages_Dialects.asp|title=Population Census of 2011|publisher=Statistics Estonia|accessdate=24 January 2015|archive-date=2019-10-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20191002091759/http://pub.stat.ee/px-web.2001/I_Databas/Population_census/PHC2011/01Demographic_and_ethno_cultural_characteristics/04Ethnic_nationality_Languages_Dialects/04Ethnic_nationality_Languages_Dialects.asp|url-status=dead}} Select &quot;Azerbaijani&quot; under &quot;Ethnic nationality&quot;.&lt;/ref&gt;
| region24  = {{flagcountry|Lithuania}}
| pop24     = 648
| ref24     = &lt;ref name=litstats&gt;{{cite web|url=https://osp.stat.gov.lt/documents/10180/217110/Gyv_kalba_tikyba.pdf/1d9dac9a-3d45-4798-93f5-941fed00503f|title=Population by ethnicity in 1959, 1970, 1979, 1989, 2001 and 2011|publisher=Lithuanian Department of Statistics|accessdate=10 March 2016}}&lt;/ref&gt;
| region25  = {{flagcountry|Norway}}
| pop25     = 501
| ref25     = &lt;ref name=&quot;Statistics Canada&quot;&gt;{{cite web|title=Immigrants and Norwegian-born to immigrant parents, 1 January 2013|url=http://www.ssb.no/en/befolkning/statistikker/innvbef/aar/2013-04-25?fane=tabell&amp;sort=nummer&amp;tabell=109861}}&lt;/ref&gt;
| region26  = {{flagcountry|Australia}}
| pop26      = 290
| ref26      = &lt;ref&gt;[http://www.dfat.gov.au/geo/azerbaijan/azerbaijan_brief.html 2006 Australian Census] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150107123120/http://www.dfat.gov.au/geo/azerbaijan/azerbaijan_brief.html |date=2015-01-07 }}. NB According to the 2006 census, 290 people living in Australia identified themselves as of Azeri ancestry, although the Australian-Azeri community is estimated to be larger. Retrieved 1 April 2008.&lt;/ref&gt;
| religions = Predominantly [[Shia Islam]]; minority [[Sunni Islam]], [[Judaism]],&lt;ref&gt;http://haruth.com/jw/JewsAzerbaijan.html&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;jewishvirtuallibrary.org&quot;&gt;https://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/vjw/Azerbaijan.html&lt;/ref&gt; [[Bahá'í Faith]],&lt;ref&gt;http://www.bahai.az/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161025023808/http://www.bahai.az/ |date=2016-10-25 }} Azerbaidjan Bahai&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[:az:Bəhailik|Bəhailik]] Azerbaidjan Bahai&lt;/ref&gt; [[Zoroastrianism]],&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://books.google.com/books?id=NCez3ZuV3NoC&amp;pg=PA79 |title=Azerbaijan|publisher=|accessdate=18 March 2015}}&lt;/ref&gt; [[Irreligion]],&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.today.az/news/society/50636.html |title=Today.Az - Covering Azerbaijan inside and outside |publisher= |accessdate=18 March 2015 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141006084434/http://www.today.az/news/society/50636.html |archivedate=6 October 2014 |df= }}&lt;/ref&gt; [[Christianity]]&lt;ref name=&quot;Day.az&quot;&gt;{{cite web|url=http://news.day.az/society/85160.html|title=5,000 Azerbaijanis adopted Christianity|publisher=Day.az|date=7 July 2007|language=ru|accessdate=30 January 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Tehran Radio&quot;&gt;{{cite web|url=http://azeri.irib.ir/tehliller/item/148029-xristian-missioner-t%C9%99riq%C9%99tl%C9%99r-ar-da-aktivl%C9%99sir?tmpl=component&amp;print=1|title=Christian Missionaries Becoming Active in Azerbaijan|publisher=Tehran Radio|date=19 June 2011|language=Azerbaijani|accessdate=12 August 2012}}&lt;/ref&gt;
| related   = [[Turkish people]] ([[Oghuz Turks]]) 
}} 
[[അസർബെയ്ജാൻ|റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് അസർബെയ്ജാനിലെയും]] [[ഇറാനിയൻ അസർബെയ്ജാൻ|ഇറാനിയൻ അസർബെയ്ജാനിലെയും]] [[തുർക്കി ജനത|തുർക്കി വംശജരായ]] ജനവിഭാഗമാണ് '''അസറികൾ''' എന്നും '''അസർബെയ്ജാനി തുർക്കികൾ''' എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന '''അസർബെയ്ജാനികൾ'''. [[തുർക്കി ജനത|തുർക്കിഷ്]],  [[ഇറാനിയൻ ജനത|ഇറാനിയൻ]], [[കൊക്കേഷ്യ|കൊക്കേഷ്യൻ]] ചേരുവകൾ ലയിച്ചുചേർന്ന സംങ്കര സംസ്കാരമാണ് ഇവരുടേത്. അസർബെയ്ജാനികളിൽ [[ഷിയാ ഇസ്‌ലാം|ഷിയാ മുസ്ലീങ്ങൾക്കാണ്]] മുൻതൂക്കം. [[അസർബെയ്ജാൻ|റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് അസർബെയ്ജാനിലെ]] എറ്റവും വലുതും [[ഇറാൻ|ഇറാനിലെ]] രണ്ടാമത്തേയും  വംശീയസമൂഹമാണ് അസർബെയ്ജാനികൾ. [[ഇറാൻ|ഇറാനിൽ]] ജനസംഖ്യയുടെ 24% വും  അസർബെയ്ജാനിൽ 90% വും വരുന്ന അസർബെയ്ജാനികൾ തുർക്ക് ജനവിഭാഗങ്ങളിൽ രണ്ടാം സ്ഥാനത്താണ്. ലോകത്ത് എറ്റവും കൂടുതൽ അസർബെയ്ജാനികൾ ഉള്ളത് ഇറാനിലും രണ്ടാം സ്ഥാനത്ത് അസർബെയ്ജാനിലുമാണ്.&lt;ref&gt;https://www.britannica.com/topic/Azerbaijani-people&lt;/ref&gt;
==വാക്കിന്റെ ഉത്ഭവം==
ഇന്നത്തെ ഇറാനിയൻ അസർബെയ്ജാൻ പ്രദേശങ്ങൾ ഉൾപ്പെട്ട പുരാതന [[അട്രോപാറ്റൺ]] സാമ്രാജ്യത്തിലെ ഭരണാധികാരിയായിരുന്ന [[അട്രോപാറ്റിസ്|അട്രോപാറ്റിസിന്റെ]] പേരിൽനിന്നാണ് അസർബെയ്ജാൻ എന്ന പേരുണ്ടായത്. ''അഗ്നിയുടെ രക്ഷകൻ'' എന്നർത്ഥം വരുന്ന പുരാതന പേർഷ്യൻ ഭാഷയിലെ ''അട്ർ'' (അഗ്നി) ''പാറ്റ്'' (രക്ഷകൻ) എന്നീ വാക്കുകൾ ചേർന്നാണ് ഈ പേരുണ്ടായത്. ''അട്ർ'' എന്നതിന് ആധുനിക ഭാഷയിൽ ''അസർ'' എന്നാണ് ഉച്ചാരണം. ''അട്ർപട്കാൻ'' എന്നത് ''അസർബട്ഗാൻ'' എന്നും അത് ''അസർബൈഗാൻ'' എന്നും ആയി മാറി. അസർബൈഗാൻ എന്നതിന്റെ അറബിരൂപമാണ് അസർബെയ്ജാൻ.
==വംശോത്പത്തി==
ഇറാനിയൻ അസർബെയ്ജാനിലെയും റിപ്പബ്ലിക്ക് ഓഫ് അസർബെയ്ജാനിലെയും [[തുർക്കി ജനത|തിർക്കിക്ക് ജനവിഭാഗങ്ങളെയാണ്]] അസർബെയ്ജാനി ജനത അല്ലെങ്കിൽ അസറികൾ എന്നത്കെണ്ട് ഇന്ന് വിവക്ഷിക്കുന്നത്. ചരിത്രപരമായി ഇവർ മുസ്ലിങ്ങൾ, തുർക്കികൾ, പേർഷ്യക്കാർ, അജാമാസ് എന്നെക്കെയാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ തെക്കൻ കൊക്കേഷ്യ [[റഷ്യൻ സാമ്രാജ്യം|റഷ്യൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ]] ഭാഗമായപ്പോൾ മുഴുവൻ തുർക്കി ജനവിഭാഗങ്ങളെയും [[ടാട്ടർ|ടാട്ടറുകൾ]] എന്ന് വിളിച്ചിരുന്ന റഷ്യൻ അധികാരികൾ ഇവരെ മറ്റു തുർക്കിക്ക് ജനവിഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നും തിരിച്ചറിയുന്നതിനായി ''അദർബെയ്ജാൻസ്കി'' ([[റഷ്യൻ ഭാഷ|റഷ്യൻ]]: Адербейджанские) ''ടാട്ടറുകൾ'' എന്നും ''കൊക്കേഷ്യൻ ടാട്ടറുകൾ'' എന്നുമാണ് വിശേഷിപ്പിച്ചിരുന്നത്.

==ചരിത്രം==
[[ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധം|ഒന്നാം ലോകയുദ്ധത്തിന്]] ശേഷം റഷ്യൻ സാമ്രാജ്യം തകർന്നപ്പോൾ ട്രാൻസ്കൊക്കേഷ്യൻ ഡമോക്രാറ്റീവ് ഫെഡറേറ്റീവ് റിപ്പബ്ലിക്ക് നിലവിൽവന്നു. ഇന്നത്തെ അസർബെയ്ജാൻ, [[ജോർജ്ജിയ (രാജ്യം)|ജോർജ്ജിയ]], [[അർമേനിയ]] എന്നീ രാജ്യങ്ങൾ ചേർന്ന ഈ സംവിധാനം കുറച്ച് കാലത്തേക്ക് മാത്രമേ നിലനിന്നുള്ളൂ. 1918 മാർച്ച് 30 നും ഏപ്ര‍ിൽ 2 നും ഇടയിൽ നടന്ന [[മാർച്ച് ദിനങ്ങൾ]] എന്നറിയപ്പെടുന്ന കൂട്ടക്കൊലയോടെ അതവസാനിച്ചു. അതിനുശേഷം 1918 ൽ [[അസർബെയ്ജാൻ ഡമോക്രാറ്റീവ് റിപ്പബ്ലിക്ക്]] നിലവിൽ വന്നു. തുർക്കിക്ക്- ഇസ്ലാമിക ലോകത്തെ ആദ്യത്തെ പാർലമെന്ററി റിപ്പബ്ലിക്കും . രാഷ്ട്രൂീയ അവകാശങ്ങളിൽ ലിംഗനീതി നടപ്പാക്കിയ ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തെ മുസ്ലീം രാഷ്ട്രവുമായിരിന്നു അസർബെയ്ജാൻ ഡമോക്രാറ്റീവ് റിപ്പബ്ലിക്ക്. പിന്നിട് 1920 ൽ [[സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ|സോവിയറ്റ് യൂണിയന്റെ]] ഭാഗമായി ചേർക്കപ്പെട്ടു. 1991 ൽ സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ തകർന്നപ്പോൾ റിപ്പബ്ലിക്ക് ഓഫ് അസർബെയ്ജാൻ എന്ന സ്വതന്ത്ര രാഷ്ട്രം രൂപീകൃതമായി.

==സംസ്കാരം==
[[യുറേഷ്യ|യുറേഷ്യയിൽ]] ഏഷ്യയുടെയും യൂറോപ്പിന്റെയും അതിർത്തിയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന അസർബെയ്ജാനിലെ ജനത സമ്മിശ്ര സംസ്കാരമാണ് ഉൾക്കൊള്ളുന്നത്.  വടക്കൻ അസർബെയ്ജാനിലെ ജനങ്ങൾക്ക് റഷ്യൻ-യൂറോപ്യൻ സംസ്കാരമാണ്. എന്നാൽ തെക്കൻ അസർബെയ്ജാനിലെ ജനതയ്ക്ക് തുർക്കിക്ക-ഇറാനിയൻ-പേർഷ്യൻ സംസ്കാരമാണ്.  അസർബെയ്ജാനി ജനത കലാ-സാംസ്കാരിക രംഗത്ത് നിരവധി നേട്ടങ്ങൽ കൈവരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
===ഭാഷയും സാഹിത്യവും===
[[തുർക്കിക് ഭാഷകൾ|തുർക്കിക് ഭാഷകളിൽ]] പെടുന്ന [[അസർബൈജാനി ഭാഷ|അസർബൈജാനി ഭാഷയാ​ണ്]] അസർബൈജാനി ജനങ്ങളുടെ ഭാഷ. പതിനഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടിലാണ് അസർബൈജാനി ഭാഷയിലെ ആദ്യത്തെ ഗ്രന്ഥം രചിക്കപ്പെടുന്നത്. അസർബൈജാനി ജനതയിൽ ഭൂരിഭാഗവും റഷ്യൻ ഭാഷ നന്നായി കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നവരാണ്. 
===മതം===
അസർബൈജാനി ജനതയിൽ [[ഇസ്നാ അശരികൾ|ഇസ്നാ അശരി]] [[ഷിയാ ഇസ്‌ലാം|ഷിയകൾക്കാണ്]] മുന്തൂക്കം. [[സുന്നി|സുന്നികളും]] ക്രിസ്ത്യാനികളും ജുതന്മാരും ബഹായികളും ആണ് മറ്റു മതന്യൂനപക്ഷങ്ങൾ.
==ജനസംഖ്യാ വിതരണം==
റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് അസർബെയ്ജാനിലും ഇറാനിയൻ അസർബെയ്ജാനിലുമാണ് അസർബൈജാനി ജനതയുടെ സിംഹഭാഗവും അധിവസിക്കുന്നത്. (ഇൻഫോബോക്സ് കാണുക)

==അവലംബം==

[[വർഗ്ഗം:അസർബെയ്ജാനികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:റഷ്യയിലെ വംശീയ വിഭാഗങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>q4tupq6v1jcgm2vlrnrjekrt5h86zls</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>അക്വാലങ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>404401</id>
    <revision>
      <id>4660870</id>
      <parentid>3948994</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T22:39:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4660870</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9914" sha1="8xf6lnaxa60xwlwq8d66go1b01bscqe" xml:space="preserve">{{prettyurl|Aqua-lung}}
[[പ്രമാണം:Aqualung old type.jpg|thumb|Classic twin-hose Cousteau-type aqualung]]
[[Image:Aqualung (PSF).png|thumb|അക്വാലങ് സ്കൂബ സെറ്റ്. 
{{unbulleted list |
|1. Breathing hose
|2. Mouthpiece
|3. Cylinder valve and regulator
|4. Harness
|5. Backplate
|6. Cylinder
}}
]]
മുങ്ങൽ വിദഗ്ദ്ധർക്ക് മണിക്കൂറുകളോളം വെളളത്തിനടിയിൽ നീന്താൻ സഹായിക്കുന്ന ശ്വസനോപകരണമാണ് '''അക്വാലങ്''' അഥവാ '''സ്കൂബ''' (self-contained underwater breathing apparatus (&quot;SCUBA&quot;)). വെള്ളത്തിനടിയിൽ ശ്വസിക്കുന്നതിന് ആവശ്യമായ ഉപകരണത്തോടു കൂടിയ മുങ്ങലാണ് [[സ്കൂബ ഡൈവിംഗ്|സ്കൂബ ഡൈവിംഗ്]].&lt;ref&gt; Seascape- ജ്യോതി കാരാട്ട്, പേജ് 19-23, മാതൃഭൂമി യാത്ര ആഗസ്റ്റ്2013.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;NOAA Diving Program (U.S.) (28 Feb 2001). Joiner, James T., എഡി. NOAA Diving Manual, Diving for Science and Technology (4th എഡി.). Silver Spring, Maryland: National Oceanic and Atmospheric Administration, Office of Oceanic and Atmospheric Research, National Undersea Research Program. ഐ.എസ്.ബി.എൻ. 978-0-941332-70-5. CD-ROM prepared and distributed by the National Technical Information Service (NTIS)in partnership with NOAA and Best Publishing Company&lt;/ref&gt;

വെള്ളത്തിനു മുകളിൽ നീന്താനും ഊളിയിട്ട് വെള്ളത്തിനടിയിലേയ്ക്ക് കുതിക്കാനും പണ്ടുമുതൽക്കേ മനുഷ്യനു കഴിഞ്ഞിരുന്നു. എന്നാൽ പ്രത്യേക വൈദഗ്ദ്ധ്യം നേടിയ ചിലരൊഴിച്ചാൽ മറ്റുള്ളവർക്കൊന്നും തന്നെ വെള്ളത്തിനടിയിൽ അധികനേരം ചെലവഴിക്കാൻ സാധിച്ചിരുന്നില്ല. നീന്തൽക്കാരന് വെള്ളത്തിനടിയിൽ വച്ച് ആവശ്യത്തിന് [[ഓക്സിജൻ]] എത്തിച്ചു കൊടുക്കാൻ കഴിയുന്ന ഉപകരണത്തിനു വേണ്ടിയുള്ള അന്വേഷണം പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിലാണ് തുടങ്ങുന്നത്. [[ചെമ്പ്|ചെമ്പു]] കൊണ്ടുണ്ടാക്കിയ ഒരു തരം [[ഹെൽമറ്റ്|ഹെൽമെറ്റായിരുന്നു]] ഇവയിൽ ആദ്യത്തെ കണ്ടുപിടിത്തം. എന്നാൽ താരതമ്യേന ഭാരക്കൂടുതലുണ്ടായിരുന്ന ഈ ഉപകരണം പലപ്പോഴും നീന്തലിന് ഭംഗം സൃഷ്ടിച്ചു.

ഇതിനെതുടർന്ന് ഭാരം കുറഞ്ഞ ഒരു ശ്വസനോപകരണം നിർമ്മിക്കാൻ ശാസ്ത്രജ്ഞരും നാവികരും ശ്രമം തുടങ്ങി. 1879-ൽ ബ്രിട്ടീഷ് ഡിസൈനറായിരുന്ന [[എച്ച്. എ. ഫ്ളിയസ്|എച്ച്. എ. ഫ്ളിയസ്]] &lt;ref&gt; Henry Albert Fleuss. scubahalloffame.com.&lt;/ref&gt; വായു നിറച്ച് നീന്തൽക്കാരന്റെ പുറത്തു കെട്ടിവയ്ക്കാവുന്ന സഞ്ചി പോലുള്ള  ഒരു ഉപകരണം നിർമ്മിച്ചു. നീന്തൽക്കാരന് ആവശ്യമായ ഓക്സിജൻ ഈ സഞ്ചിയിൽ നിന്ന് ലഭിക്കുകയും അയാൾ പുറത്തുവിടുന്ന [[കാർബൺഡൈഓക്സയിഡ്]] ഇതേ സഞ്ചിയിൽത്തന്നെ ശേഖരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന സംവിധാനമായിരുന്നു ഇത്. [[പൊട്ടാസ്യം ഹൈഡ്രോക്സൈഡ്|പൊട്ടാസ്യം ഹൈഡ്രോക്സൈഡ്]] (കോസ്റ്റിക് പൊട്ടാഷ്) കൊണ്ട് ഈ [[കാർബൺ ഡയോക്സൈഡ്|കാർബൺ ഡയോക്സയിഡിനെ]] പുറന്തള്ളാനും ഈ ഉപകരണത്തിന് കഴിഞ്ഞു. എന്നാൽ ഇവയ്ക്ക് ഡിമാൻഡ് വാൽവ് ഇല്ലാതിരുന്നതിനാൽ സമുദ്രത്തിന്റെ അടിത്തട്ടിലേയ്ക്കൊന്നും ഊളിയിട്ടു പോകാൻ ഈ ഉപകരണം ഘടിപ്പിച്ചയാൾക്ക് കഴിയില്ലായിരുന്നു.

ഒന്നും രണ്ടും മഹായുദ്ധക്കാലത്ത് [[ജർമ്മനി|ജർമ്മനിയും]] [[ഇംഗ്ലണ്ട്|ഇംഗ്ലണ്ടും]] വിവിധയിനം അക്വാലങ്ങുകൾ ഉപയോഗിച്ചു. എന്നാൽ ഇവയൊന്നും അത്രയേറെ കുറ്റമറ്റതല്ലാതിരുന്നതിനാൽ ഇവയെ വിശ്വസിക്കുക പ്രയാസമായിരുന്നു. ആയിടെയാണ് ഫ്രഞ്ച് നാവികൻ [[ജാക്വിസ് വെസ്റ്റ് കോസ്റ്റിയോ|ജാക്വിസ് വെസ്റ്റ് കോസ്റ്റിയോയും]] എഞ്ചിനീയറായ [[എമിൽ ഗാഗ്നൻ|എമിൽ ഗാഗ്നനും]] അക്വാലങ്ങിന്റെ പരീക്ഷണത്തിലേർപ്പെട്ടത്. ആദ്യകാല അക്വാലങ്ങുകൾ പരീക്ഷണ വിധേയമാക്കിയശേഷം 1943-ൽ ഇവർ പ്രയോഗക്ഷമമായ ആദ്യത്തെ അക്വാലങ്ങിന് രൂപംനല്കി. റബ്ബർ കൊണ്ടുള്ള ഒരു പ്രത്യേകതരം ഉടുപ്പ് ധരിക്കുന്ന നീന്തൽക്കാരന്റെ പുറത്ത് ഘടിപ്പിക്കാൻ കഴിയുന്ന വളരെ ഭാരം കുറഞ്ഞ ഒരു ഉപകരണമായിരുന്നു ഇത്. ശ്വസിക്കാനും ഉച്ഛ്വാസവായു പുറത്തുവിടാനുമുള്ള സംവിധാനം ഇവയിൽ ഒരേ പോലെ സമ്മേളിച്ചു. കൂടുതൽ ആഴത്തിലേയ്ക്ക് പോകുന്തോറും വെള്ളത്തിനുണ്ടാകുന്ന മർദ്ദവ്യത്യാസമനുസരിച്ച് ഒരു റെഗുലേറ്റർ വാൽവ് ഉപയോഗിച്ച് ഈ ഉപകരണത്തെ ക്രമീകരിക്കാൻ സാധിയ്ക്കും&lt;ref&gt; Quick, D. (1970). &quot;A History Of Closed Circuit Oxygen Underwater Breathing Apparatus&quot;. Royal Australian Navy, School of Underwater Medicine. RANSUM-1-70. Retrieved 2009-03-03.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; Harlow, Vance (1999). Scuba regulator maintenance and repair. Warner, New Hampshire: Airspeed press. ISBN 0-9678873-0-5.&lt;/ref&gt;.

== ചിത്രശാല ==
&lt;gallery&gt;
പ്രമാണം:Cenote por Gustavo Gerdel.jpg|ഗുഹയിലൂടെയുള്ള സ്കൂബ ഡൈവിംഗ്
പ്രമാണം:Buzo.jpg|സ്കൂബ മുങ്ങലുകാരൻ
&lt;/gallery&gt;

== അവലംബം ==
{{Reflist}}
== കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് ==
* Richardson D. (2008) Open Water Diver Manual, PADI; ASIN B004JZYO0E
* Ellerby D. (2002) The Diving Manual, British Sub-Aqua Club (BSAC); ISBN 0-9538919-2-5
* NOAA Diving Program (U.S.) (28 Feb 2001). Joiner, James T., എഡി. NOAA Diving Manual, Diving for Science and Technology (4th എഡി.). Silver Spring, Maryland: National Oceanic and Atmospheric Administration, Office of Oceanic and Atmospheric Research, National Undersea Research Program. ഐ.എസ്.ബി.എൻ. 978-0-941332-70-5. CD-ROM prepared and distributed by the National Technical Information Service (NTIS)in partnership with NOAA and Best Publishing Company
*Davis, Robert H (1955). Deep Diving and Submarine Operations (6th ed.). Tolworth, Surbiton, Surrey: Siebe Gorman &amp; Company Ltd.

== പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
*[http://www.aqualung.com/ Aqua Lung manufacturers site] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150315054941/http://www.aqualung.com/ |date=2015-03-15 }} (English, French, German, Italian, Czech, and Japanese language versions available)
*[https://web.archive.org/web/20070928000511/http://www.scuba-diving-gear-equipment.com/archives/57-The-Aqua-Lung.html Aqua Lung] (Also known as &quot;Mistral Regulator&quot; because of a particular model from 1955. The original Aqua-Lung was the CG45 model from 1945)
*[http://www.divingmachines.com www.divingmachines.com] — Vintage aqualungs including three-cylinder types

[[വർഗ്ഗം:അണ്ടർവാട്ടർ ശ്വസന ഉപകരണം]]</text>
      <sha1>8xf6lnaxa60xwlwq8d66go1b01bscqe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>അലക്സിസ് ടെക്സസ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>413427</id>
    <revision>
      <id>4660970</id>
      <parentid>4598453</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T03:54:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4660970</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15168" sha1="er6rpm1gujsv4jha0yot8dei0uaxlnv" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Alexis Texas}}
{{Infobox adult biography
| name            = അലക്സിസ് ടെക്സസ്
| image           = Alexis Texas 2017.jpg
| caption         = അലക്സിസ് ടെക്സസ് 2017-ൽ
|birth_name=
| birth_date = {{birth date and age|mf=yes|1985|05|25}}&lt;ref name=PornValleyNews&gt;{{cite web|url=http://pornvalleynews.com/home/archives/2009/03/alexis-texas-interview.html |title=Alexis Texas Interview|accessdate=April 15, 2015|author=Ray|date=March 28, 2009|publisher=''Porn Valley News''|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150613233036/http://pornvalleynews.com/home/archives/2009/03/alexis-texas-interview.html |archivedate=June 13, 2015}}&lt;/ref&gt;
| birth_place = [[പനാമ]]&lt;ref name=PornValleyNews/&gt;
| death_date =
| death_place =
| home_town = കാസ്ട്രോവില്ലെ, [[ടെക്സസ്]], [[അമേരിക്ക]]&lt;ref name=PornValleyNews/&gt;&lt;ref name=Xtreme&gt;{{cite web|url=http://www.xtrememagazine.com/2010/10/alexis-texas-lone-star-superstar/ |title=Alexis Texas: Lone Star Superstar|accessdate=April 15, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120821145714/http://www.xtrememagazine.com/2010/10/alexis-texas-lone-star-superstar/|archivedate=2012-08-21|author=Maya Cherry|date=October 7, 2010|publisher=''Xtreme''}}&lt;/ref&gt;
| spouse = [[Mr. Pete|മി. പീറ്റ്]] (2008-2013)
| height = {{height|ft=5|in=8}}&lt;ref name=PornValleyNews/&gt;
| weight = {{convert|126|lb|kg|abbr=on}}&lt;ref name=&quot;iafd&quot;&gt;{{iafd name|id=AlexisTexas|gender=female|name=Alexis Texas}}&lt;/ref&gt;
| ethnicity = [[ജർമ്മനി|ജർമ്മൻ]]/&lt;br&gt; [[പോർട്ടോ റിക്കോ|പോർട്ടോറിക്കൻ]]/&lt;br&gt; [[നോർവെ|നോർവീജിയൻ]] Ricans|Puerto Rican]]/[[Norwegians|Norwegian]]&lt;ref name=PornValleyNews/&gt;&lt;ref name=Xcitement&gt;{{cite web|url=http://www.xcitement.com/interview/?page_id=723 |title=Alexis Texas |accessdate=April 15, 2015 |author=Cindi Loftus |publisher=''Xcitement'' |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150208170817/http://www.xcitement.com/interview/?page_id=723 |archivedate=February 8, 2015 }}&lt;/ref&gt;
| number_of_films = 625 (നടി),&lt;br&gt;5 (സംവിധാനം)&lt;small&gt;(per [[Internet Adult Film Database|IAFD]], as of September 2017)&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;iafd&quot;&gt;{{iafd name|id=AlexisTexas|gender=female|name=Alexis Texas}}&lt;/ref&gt;
| website= {{official URL}}
}}
 
[[അമേരിക്ക]]ൻ [[അഭിനേത്രി]]യും [[ചലച്ചിത്ര സംവിധായകൻ|സംവിധായികയും]] എ.വി.എൻ. പുരസ്കാര ജേതാവുമാണ് '''അലക്സിസ് ടെക്സസ്''' (ജനനം : 1985 മേയ് 25).&lt;ref name=PornValleyNews/&gt; അറുനൂറിലധികം [[നീലച്ചിത്രം|അശ്ലീലചലച്ചിത്രങ്ങളിൽ]] അഭിനയിച്ചിട്ടുള്ള അലക്സിസ് ഈ വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട അഞ്ചു ചലച്ചിത്രങ്ങൾ സംവിധാനവും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. അശ്ലീലചലച്ചിത്ര വ്യവസായരംഗത്തെ എക്കാലത്തെയും മികച്ച നടിമാരിലൊരാളായാണ് അലക്സിസ് ടെക്സിനെ കണക്കാക്കുന്നത്.&lt;ref name=DirectingDebut&gt;{{cite web|url=http://www.xbiz.com/news/197795 |title=Alexis Texas Talks Directing Debut|accessdate=July 12, 2015|author=Dan Miller|date=August 11, 2015|publisher=XBIZ}}&lt;/ref&gt;

== ആദ്യകാല ജീവിതം ==
[[പനാമ]]യിലെ ഒരു സൈനികകുടുംബത്തിലാണ് അലക്സി ടെക്സസിന്റെ ജനനം.&lt;ref name=PornValleyNews/&gt; [[ടെക്സസ്|ടെക്സസിലെ]] കാസ്ട്രോവില്ലയിൽ വളർന്ന അലക്സി 2003-ൽ മെഡീന വാലി ഹൈസ്കൂളിലെ ബിരുദപഠനം പൂർത്തിയാക്കി.&lt;ref name=PornValleyNews/&gt; [[ജർമ്മനി]], [[നോർവെ]], [[പോർട്ടോ റിക്കോ]] എന്നിവടങ്ങളിൽ താമസിച്ചിട്ടുള്ള അലക്സിസിന് ആ രാജ്യങ്ങളിലെ പൗരത്വവും ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്..&lt;ref name=PornValleyNews/&gt;&lt;ref name=Xcitement/&gt; ആദ്യകാലത്ത് ഒരു നഴ്സിങ് ഹോമിലെ സഹായിയായി ജോലി നോക്കിയ&lt;ref&gt;{{cite web|url= http://www.barelist.com/interviews/interview_206_Alexis_Texas_Interview_For_Barelist.html|title= Alexis Texas Interview For Barelist|accessdate= April 15, 2015|author= Peter|date= February 15, 2012|publisher= Barelist}}&lt;/ref&gt; അലക്സി പിന്നീട് ടെക്സസ് സർവകലാശാലയിലെ പഠനം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം [[നീലച്ചിത്രം|നീലച്ചിത്രരംഗത്തേക്കു]] പ്രവേശിച്ചു.&lt;ref name=Xtreme/&gt;

== ഔദ്യോഗിക ജീവിതം ==
[[File:Alexis Texas (6992657707) (cropped) 2.jpg|right|thumb|150px|അലക്സിസ് ടെക്സസ് 2010-ലെ F.A.M.E. പുരസ്കാരദാനച്ചടങ്ങിൽ]]
2006 ഒക്ടോബറിൽ ജാക്ക് വെനീസുമൊത്ത് ''കോളേജ് അമച്വർ ടൂർ ഇൻ ടെക്സസ്'' എന്ന ചിത്രത്തിലാണ് അലക്സി ടെക്സസ് ആദ്യമായി അഭിനയിക്കുന്നത്. പിന്നീട് ബാങ് ബ്രോസ്, എൽ.എ. ഡയറക്ട് മോഡലിംഗ് ഏജൻസി എന്നിവയ്ക്കുവേണ്ടി പ്രവർത്തിച്ചു.&lt;ref name=&quot;radio2&quot;&gt;{{cite web|title=Alexis Texas Interview Part 2|publisher=themansionshow.com|url=http://www.themansionshow.com/interview/alexis-texas-02.mp3 |date= |accessdate=2008-04-01|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081004122108/http://www.themansionshow.com/interview/alexis-texas-02.mp3 |archivedate=October 4, 2008}}&lt;/ref&gt; നീലച്ചിത്രനടിയായ ബെല്ലഡോണ സംവിധാനം ചെയ്ത ''ഡിസ്കവറിംഗ് അലക്സിസ് ടെക്സസ്'' എന്ന ചലച്ചിത്രം 2008 ഫെബ്രുവരിയിൽ പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref name=&quot;bella&quot;&gt;{{cite web|title=Belladonna Wraps Discovering Alexis Texas |publisher=''[[Adult Video News]]'' |url=http://business.avn.com/articles/1319.html |date=2008-02-01 |author=Warren, Peter |accessdate=2008-04-01 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090228214532/http://business.avn.com/articles/1319.html |archivedate=2009-02-28 }}&lt;/ref&gt; 2012-ൽ ആദം ആൻഡ് ഈവ് കമ്പനിക്കുവേണ്ടി അഭിനയിക്കുവാൻ തുടങ്ങിയെങ്കിലും 2014-ൽ അവിടെ നിന്നു രാജിവയ്ക്കേണ്ടി വന്നു.&lt;ref name=bis&gt;&quot;Adult Who's Who&quot;, ''[[AVN (magazine)|AVN Magazine]]'', Vol. 28/No. 10, Issue 358, October 2012, pg. 42&lt;/ref&gt;&lt;ref name=2014AEpart&gt;{{cite journal|title=Alexis Texas parts ways with Adam &amp; Eve pictures|journal=Adult Video News|date=February 2014|volume=30|issue=2|page=20}}&lt;/ref&gt;

അലക്സിസ് ടെക്സസ് ആദ്യമായി സംവിധാനം ചെയ്ത ''ബിഗ് ബൂട്ടി ട്രൈഔട്ട്സ്'' എന്ന നീലച്ചിത്രം 2015 ജൂണിലാണ് പുറത്തിറങ്ങിയത്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.xbiz.com/news/195176 |title=Elegant Angel Signs Alexis Texas to Long-Term Exclusive Directing Contract|accessdate=June 1, 2015|author=Ariana Rodriguez|date=June 1, 2015|publisher=XBIZ}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=DirectingDebut/&gt; ഈ ചിത്രത്തിലെ നായികയും അലക്സിസ് തന്നെയായിരുന്നു.&lt;ref name=DirectingDebut/&gt; അലക്സിസ് സംവിധാനം ചെയ്ത മറ്റൊരു നീലച്ചിത്രമാണ് ''ദ റിയൽ ബട്ട് വുമൺ റിട്ടേൺസ്''. ഈ ചിത്രത്തിലും നായികയായിരുന്ന അലക്സിസിനോടൊപ്പം ഒന്നിലേറെ പങ്കാളികളും അഭിനയിച്ചിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.xbiz.com/news/198984 |title=Alexis Texas Directs, Stars in ''The Real Buttwoman Returns''|accessdate=January 25, 2016|author=John Sanford|date=September 14, 2015|publisher=XBIZ}}&lt;/ref&gt;

2009-ൽ ''ജനസിസ്'', ''ഹസ്ലർ'' എന്നീ മാസികകളുടെ മുഖചിത്രമായി അലക്സിസിനെ തെരഞ്ഞെടുത്തു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.xbiz.com/news/news_piece.php?id=106655|title=Alexis Texas Featured on ''Genesis'' Magazine Cover|accessdate=2009-06-02|author=|date=2009-04-02|publisher=XBIZ|archive-date=2012-01-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20120130194031/http://www.xbiz.com/news/news_piece.php?id=106655|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Starlet&gt;{{cite web|url=http://business.avn.com/articles/35438.html|title=Alexis Texas Joins Starlet Entertainment Group|publisher=''AVN''|date=2009-06-02|accessdate=2009-08-09|archive-date=2009-06-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20090611233500/http://business.avn.com/articles/35438.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ''മാക്സിം'' മാസികയുടെ 2010-ലെ ഏറ്റവും മികച്ച 12 നീലച്ചിത്രനടിമാരിൽ ഒരാളായും അലക്സിസിനെ തെരഞ്ഞെടുത്തിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.maxim.co.uk/girls/ |author=Anselmi, Eduardo|title=The dirty dozen|publisher=''Maxim UK''|date=June 2010|accessdate=March 31, 2011|url-status=unfit |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110331014107/http://www.maxim.co.uk/girls/ |archivedate=March 31, 2011}}&lt;/ref&gt; നീലച്ചിത്രരംഗത്തെ പല പുരസ്കാരങ്ങളും അലക്സിസ് നേടിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite web|url= http://business.avn.com/articles/video/NightMoves-Crowns-16th-Annual-Award-Winners-52771.html|title= NightMoves Crowns 16th Annual Award Winners|accessdate= December 23, 2013|author= David Sullivan|date= October 14, 2008|publisher= ''[[AVN (magazine)|AVN]]''|archive-date= 2013-07-30|archive-url= https://web.archive.org/web/20130730231826/http://business.avn.com/articles/video/NightMoves-Crowns-16th-Annual-Award-Winners-52771.html|url-status= dead}}&lt;/ref&gt; ദെബോറ ആൻഡേഴ്സണിന്റെ ''എറൗസ്ഡ്'' (2013) എന്ന ഡോക്യുമെന്ററി ചലച്ചിത്രത്തിൽ പരാമർശിക്കുന്ന 16 നടിമാരിൽ ഒരാൾ അലക്സിസ് ടെക്സസായിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite news|author=Michael O'Sullivan|title=''Aroused'' movie review|url=https://www.washingtonpost.com/gog/movies/aroused,1250482.html|accessdate=12 June 2013|newspaper=[[Washington Post]]|date=May 2, 2013|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304035816/http://www.washingtonpost.com/gog/movies/aroused,1250482.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; അലക്സിസ് ടെക്സാസ് അഭിനയിച്ച ആദ്യത്തെ മുഖ്യധാരാ ചലച്ചിത്രമായ ''ബ്ലഡ് ലസ്റ്റ് സോംബീസ്'' 2011-ൽ പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref name=Bloodlust&gt;{{cite web|url=http://www.oh-the-horror.com/page.php?id=866 |title=''Bloodlust Zombies'' (2011)|publisher=Horror Reviews|date=2011-07-05|accessdate=2011-07-05}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=MainstreamHorror&gt;{{cite web|url=http://blog.aebn.net/mainstream-crossover/alexis-texas-stars-in-mainstream-horror-film/|title=Alexis Texas Stars in Mainstream Horror Film|publisher=AEBN|date=2011-05-12|accessdate=2011-05-12|archive-date=2012-10-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20121019021701/http://blog.aebn.net/mainstream-crossover/alexis-texas-stars-in-mainstream-horror-film/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;gqitalia.it&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.gqitalia.it/ragazze/2015/09/23/le-10-pornostar-piu-hot-di-instagram/|title=Le 10 porno star più hot di Instagram|date=23 September 2015|website=gqitalia.it|accessdate=14 December 2016|archive-date=2018-06-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20180619190054/https://www.gqitalia.it/ragazze/2015/09/23/le-10-pornostar-piu-hot-di-instagram/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bloodsprayer.com/porn-star-gone-wrong-%E2%80%98bloodlust-zombies%E2%80%99-review/ |title=Porn Star Gone Wrong: ''Bloodlust Zombies'' Review|date=12 July 2011|website=bloodsprayer.com|accessdate=14 December 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.almasoscuras.com/bloodlust-zombies|title=''Bloodlust Zombies'' - El culo de Alexis Texas Vs. Zombies|first=Joan Lafulla|last=Ferrer|work=almasoscuras.com|accessdate=14 December 2016|archive-date=2016-12-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220114707/http://www.almasoscuras.com/bloodlust-zombies|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== സ്വകാര്യ ജീവിതം ==
നീലച്ചിത്രനടനായ മിസ്റ്റർ പീറ്റിനെ 2008-ൽ അലക്സിസ് വിവാഹം കഴിച്ചു. 2013 വരെ ഈ ബന്ധം തുടർന്നു.&lt;ref&gt;{{cite book|title=Confessions of the Hundred Hottest Porn Stars: Intimate, Funny, Outrageous, Sexy, Instructional, and Shocking Tell-Alls from the Biggest Names in the Biz|last=Speiser|first=Lainie|publisher=Quiver|year=2011|isbn=9781592334773}}&lt;!--removing second isbn (1-59233-477-6) per [[Help:CS1_errors#bad_isbn]]--&gt;&lt;/ref&gt;

== അവലംബം ==
{{reflist}}

== പുറംകണ്ണികൾ ==
{{Commons category|Alexis Texas}}

*  [http://alexistexas.com/ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്]
* {{IMDb name|2686712}}
* {{iafd name|id=AlexisTexas|gender=female|name=Alexis Texas}}
* {{afdb name|45376|Alexis Texas}}

[[വർഗ്ഗം:ലൈംഗിക ചലച്ചിത്രനടിമാർ]] 
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ വനിതകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:1985-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മേയ് 25-ന് ജനിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>er6rpm1gujsv4jha0yot8dei0uaxlnv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കരട്:ഹോളോകോസ്റ്റിന്റെ മുഖ്യസൂത്രധാരന്മാർ</title>
    <ns>118</ns>
    <id>425416</id>
    <revision>
      <id>4660998</id>
      <parentid>4660370</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T05:05:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Irshadpp</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <origin>4660998</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="143752" sha1="5a3qpdbnodito5v9tz1r2ggp4fb7a3z" xml:space="preserve">{{Draft article}}
'''[[ഹോളോകോസ്റ്റ്|ഹോളോകോസ്റ്റിന്റെ]]''' മുഖ്യസൂത്രധാരന്മാരുടെ പട്ടികയാണിത്.{{DEFAULTSORT:List of major perpetrators of the Holocaust}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size: 70%;&quot;
! ക്രമ നമ്പർ
! പേര്
! ചിത്രം
! പദവി
! വിധി / അന്ത്യം
! ജനനം
! മരണം
|-
| 1
| '''[[അഡോൾഫ് ഹിറ്റ്‌ലർ]]'''&lt;br /&gt;(Adolf Hitler)
| [[File:Hitler portrait crop.jpg|100px]]
| നാസി പാർട്ടിയുടെ നേതാവ്, നാസി ജർമ്മനിയുടെ ഭരണാധികാരി
| വെടിയുതിർത്ത് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.
| 20 ഏപ്രിൽ 1889
| 30 ഏപ്രിൽ 1945
|-
| 2
| '''[[ഹെൻറിച്ച് ഹിംലർ]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Himmler)
| [[File:Heinrich Himmler 1942.jpg|100px]]
| റീഷ്സ്ഫ്യൂറർ-എസ്എസ് (Reichsführer-SS), ജർമ്മൻ പോലീസിന്റെ തലവൻ, ആഭ്യന്തര മന്ത്രി.
| അറസ്റ്റിലായി; സയനൈഡ് ഗുളിക 
കഴിച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.
| 7 ഒക്ടോബർ 1900
| 23 മെയ് 1945
|-
| 3
| '''[[ഹെർമൻ ഗീറിംഗ്|ഹെർമൻ ഗോറിംഗ്]]'''&lt;br /&gt;(Hermann Göring)
| [[File:Hermann Göring (cropped).jpg|100px]]
| ലുഫ്റ്റ്‌വാഫെയുടെ (വ്യോമസേന) കമാൻഡർ-ഇൻ-ചീഫ്, റീഹ്സ്റ്റാഗ് പ്രസിഡന്റ്. 1941 ജൂലൈയിൽ 'അന്തിമ പരിഹാരം' (Final Solution) ഔദ്യോഗിക നയമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.
| തൂക്കിക്കൊല്ലാൻ വിധിച്ചു; 
വധശിക്ഷയ്ക്ക് മണിക്കൂറുകൾക്ക് 
മുമ്പ് സയനൈഡ് കഴിച്ച് 
ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.
| 12 ജനുവരി 1893
| 15 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 4
| '''[[റൈൻഹാർഡ് ഹൈഡ്രിച്ച്|റൈൻഹാർഡ് ഹൈഡ്രിക്]]'''&lt;br /&gt;(Reinhard Heydrich)
| [[File:Reinhard Heydrich.jpg|100px]]
| റീഷ് സെക്യൂരിറ്റി മെയിൻ ഓഫീസിന്റെ (RSHA) തലവൻ, ബൊഹീമിയ-മൊറാവിയയുടെ ആക്ടിംഗ് പ്രൊട്ടക്ടർ.
| ആക്രമണത്തിൽ പരിക്കേറ്റ് 
അണുബാധയുണ്ടായി (Sepsis) 
കൊല്ലപ്പെട്ടു.
| 7 മാർച്ച് 1904
| 4 ജൂൺ 1942
|-
| 5
| '''[[അഡോൾഫ് ഐക്മാൻ|അഡോൾഫ് ഐഷ്മാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Adolf Eichmann)
| [[File:Adolf Eichmann at Trial1961.jpg|100px]]
| ഗെസ്റ്റപ്പോയിലെ ജൂതകാര്യ വിഭാഗം മേധാവി (RSHA Sub-Department IV-B4). കിഴക്കൻ യൂറോപ്പിലെ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലേക്ക് ജൂതന്മാരെ കൂട്ടത്തോടെ നാടുകടത്തുന്നതിന് മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| അർജന്റീനയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു. 
1960-ൽ ഇസ്രായേൽ ഏജന്റുമാർ 
പിടികൂടി ഇസ്രായേലിൽ വിചാരണ 
നടത്തി 1962-ൽ തൂക്കിലേറ്റി.
| 19 മാർച്ച് 1906
| 1 ജൂൺ 1962
|-
| 6
| '''[[ഹൈൻറിച്ച് മുള്ളർ]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Müller)
| [[File:Heinrich Müller.jpg|100px]]
| എസ്.എസ്-ഗ്രൂപ്പൻഫ്യൂറർ, ഗെസ്റ്റപ്പോ മേധാവി (1939–1945).
| അപ്രത്യക്ഷനായി; 1945 മേയിൽ 
ബെർലിനിൽ വച്ച് കൊല്ലപ്പെട്ടതായി കരുതപ്പെടുന്നു.
| 28 ഏപ്രിൽ 1900
| അജ്ഞാതം (1945 മേയ് എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു)
|-
| 7
| '''[[ജോസഫ് ഗീബൽസ്]]'''&lt;br /&gt;(Joseph Goebbels)
| [[File:Bundesarchiv Bild 146-1968-101-20A, Joseph Goebbels.jpg|100px]]
| നാസി പാർട്ടിയുടെ പ്രചാരണ വിഭാഗം തലവൻ, പ്രചാരണ മന്ത്രി (Reich Minister of Propaganda).
| സയനൈഡ് കഴിച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.
| 29 ഒക്ടോബർ 1897
| 1 മെയ് 1945
|-
| 8
| '''[[ആൽബർട്ട് സ്പിയർ|ആൽബർട്ട് സ്പീർ]]'''&lt;br /&gt;(Albert Speer)
| [[File:Albert Speer 1933.jpg|100px]]
| ആയുധ-യുദ്ധോൽപ്പാദന മന്ത്രി. ഹോളോകോസ്റ്റിനെക്കുറിച്ച് അറിയില്ലായിരുന്നു എന്ന് അവകാശപ്പെട്ടെങ്കിലും പിന്നീട് കണ്ടെത്തിയ കത്തുകൾ ഇത് തെറ്റാണെന്ന് തെളിയിച്ചു.
| 20 വർഷത്തെ തടവുശിക്ഷ 
അനുഭവിച്ചു. 1966-ൽ മോചിതനായി; 
1981-ൽ സ്വാഭാവിക മരണം.
| 19 മാർച്ച് 1905
| 1 സെപ്റ്റംബർ 1981
|-
| 9
| '''[[ഒഡിലോ ഗ്ലോബോക്നിക്]]'''&lt;br /&gt;(Odilo Globocnik)
| [[File:Odilo Globocnik.jpg|100px]]
| ജനറൽ ഗവൺമെന്റിലെ എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ, ഓപ്പറേഷൻ റെയിൻഹാർഡിന്റെ (Operation Reinhard) തലവൻ.
| സയനൈഡ് കഴിച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.
| 21 ഏപ്രിൽ 1904
| 31 മെയ് 1945
|-
| 10
| '''[[തിയോഡോർ ഐകെ]]'''&lt;br /&gt;(Theodor Eicke)
| [[File:Theodor Eicke.jpg|100px]]
| നാസി തടങ്കൽ പാളയങ്ങളുടെ രൂപീകരണത്തിലെ പ്രധാന വ്യക്തി. എസ്.എസ്. ഡിവിഷൻ ടോട്ടൻകോഫിന്റെ (SS Division Totenkopf) ആദ്യ കമാൻഡർ.
| മൂന്നാം ഖാർക്കീവ് യുദ്ധത്തിൽ 
(Third Battle of Kharkiv) കൊല്ലപ്പെട്ടു.
| 17 ഒക്ടോബർ 1892
| 26 ഫെബ്രുവരി 1943
|-
| 11
| '''[[റിച്ചാർഡ് ഗ്ലൂക്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Richard Glücks)
| [[File:Richard Glücks.jpg|100px]]
| എസ്.എസ്. മെയിൻ ഇക്കണോമിക് ആന്റ് അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റിലെ (WVHA) കോൺസെൻട്രേഷൻ ക്യാമ്പ് പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ (Amt D) തലവൻ.
| സയനൈഡ് കഴിച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.
| 22 ഏപ്രിൽ 1889
| 10 മെയ് 1945
|-
| 12
| '''[[ആൽബർട്ട് ഗാൻസെൻമുള്ളർ]]'''&lt;br /&gt;(Albert Ganzenmüller)
| [[File:Albert Ganzenmuller.jpg|100px]]
| ഡോയ്ച്ച റീഷ്സ്ബാന്റെ തലവനും ഗതാഗത മന്ത്രാലയത്തിലെ സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറിയും. ജൂതന്മാരെ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലേക്കും ഗെട്ടോകളിലേക്കും തീവണ്ടി മാർഗ്ഗം കൂട്ടത്തോടെ നാടുകടത്തുന്നതിൽ പങ്കുവഹിച്ചു.
| സ്വാഭാവിക മരണം.
| 25 ഫെബ്രുവരി 1905
| 20 മാർച്ച് 1996
|-
| 13
| '''[[യൂലിയസ് സ്ട്രൈഷർ]]'''&lt;br /&gt;(Julius Streicher)
| [[File:Julius Streicher 1928.jpg|100px]]
| ഫ്രാങ്കോണിയയുടെ ഗൗലൈറ്റർ (1929–1940), 'ഡെർ സ്റ്റൂർമർ' (Der Stürmer) എന്ന യഹൂദവിരുദ്ധ വാരികയുടെ സ്ഥാപകനും പ്രസാധകനും.
| ന്യൂറെംബർഗ് വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.
| 12 ഫെബ്രുവരി 1885
| 16 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 14
| '''[[ഏൺസ്റ്റ് കാൾട്ടൻബ്രണ്ണർ]]'''&lt;br /&gt;(Ernst Kaltenbrunner)
| [[File:Ernst Kaltenbrunner 1943.jpg|100px]]
| റൈൻഹാർഡ് ഹൈഡ്രിച്ചിന്റെ കൊലപാതകത്തിന് ശേഷം റീഷ് സെക്യൂരിറ്റി മെയിൻ ഓഫീസിന്റെ (RSHA) തലവൻ.
| ന്യൂറെംബർഗ് വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.
| 4 ഒക്ടോബർ 1903
| 16 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 15
| '''[[ഹാൻസ് ഫ്രാങ്ക്]]'''&lt;br /&gt;(Hans Frank)
| [[File:Hans Frank.jpg|100px]]
| അധിനിവേശ പോളണ്ടിലെ ജനറൽ ഗവൺമെന്റിന്റെ ഗവർണർ-ജനറൽ.
| ന്യൂറെംബർഗ് വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.
| 23 മെയ് 1900
| 16 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 16
| '''[[കാൾ വുൾഫ്]]'''&lt;br /&gt;(Karl Wolff)
| [[File:Karl Wolff.jpg|100px]]
| ഹിംലറുടെ പേഴ്സണൽ സ്റ്റാഫ് മേധാവി, എസ്.എസും അഡോൾഫ് ഹിറ്റ്‌ലറും തമ്മിലുള്ള ലെയ്സൺ ഓഫീസർ, അധിനിവേശ ഇറ്റലിയിലെ പരമോന്നത എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ.
| തടവുശിക്ഷ അനുഭവിച്ചു; 1971-ൽ മോചിതനായി; 1984-ൽ സ്വാഭാവിക മരണം.
| 13 മെയ് 1900
| 17 ജൂലൈ 1984
|-
| 17
| '''[[ആർതർ സെയ്സ്-ഇൻക്വാർട്ട്]]'''&lt;br /&gt;(Arthur Seyss-Inquart)
| [[File:Arthur Seyss-Inquart.jpg|100px]]
| നെതർലാൻഡ്‌സിലെ റീഷ്സ്കമ്മിഷണർ, ജനറൽ ഗവൺമെന്റിന്റെ ഡെപ്യൂട്ടി ഗവർണർ-ജനറൽ, വിദേശകാര്യ മന്ത്രി.
| ന്യൂറെംബർഗ് വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.
| 22 ജൂലൈ 1892
| 16 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 18
| '''[[ജോസഫ് ബ്യൂലർ]]'''&lt;br /&gt;(Josef Bühler)
| [[File:Josef Buhler.jpg|100px]]
| അധിനിവേശ പോളണ്ടിലെ സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറിയും ഹാൻസ് ഫ്രാങ്കിന്റെ ഡെപ്യൂട്ടിയും. വാൻസീ കോൺഫറൻസിൽ പങ്കെടുത്തു.
| പോളണ്ടിൽ വിചാരണയ്ക്ക് വിധേയനാക്കി തൂക്കിലേറ്റി.
| 16 ഫെബ്രുവരി 1904
| 22 ഓഗസ്റ്റ് 1948
|-
| 19
| '''[[മാർട്ടിൻ ബോർമാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Martin Bormann)
| [[File:Martin Bormann 1934.jpg|100px]]
| നാസി പാർട്ടി ചാൻസലറി തലവൻ, അഡോൾഫ് ഹിറ്റ്‌ലറുടെ സ്വകാര്യ സെക്രട്ടറി.
| അസാന്നിധ്യത്തിൽ തൂക്കിക്കൊല്ലാൻ വിധിച്ചു; പിടിക്കപ്പെടാതിരിക്കാൻ ബെർലിനിൽ ആത്മഹത്യ ചെയ്തതായി കരുതപ്പെടുന്നു; 1972-ൽ അസ്ഥികൂടം കണ്ടെത്തുകയും 1998-ൽ തിരിച്ചറിയുകയും ചെയ്തു.
| 17 ജൂൺ 1900
| 2 മെയ് 1945
|-
| 20
| '''[[ഓട്ടോ ജോർജ് തിയറാക്ക്]]'''&lt;br /&gt;(Otto Georg Thierack)
| [[File:Otto Georg Thierack.jpg|100px]]
| റീഷ് നീതിന്യായ മന്ത്രി (1942–1945), പീപ്പിൾസ് കോർട്ട് പ്രസിഡന്റ്. അന്തിമ പരിഹാരത്തിന് നിയമസാധുത നൽകിയ ഏകാധിപത്യ നിയമങ്ങളുടെ സഹ-ശില്പി.
| വിചാരണയ്ക്ക് മുമ്പ് വിഷം കഴിച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.
| 19 ഏപ്രിൽ 1889
| 26 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 21
| '''[[കുർട്ട് ദലൂഗെ]]'''&lt;br /&gt;(Kurt Daluege)
| [[File:Kurt Daluege.jpg|100px]]
| ഓർഡുങ്സ്പോളിസെയുടെ (Ordnungspolizei - യൂണിഫോം പോലീസ്) തലവൻ, ബൊഹീമിയ-മൊറാവിയയുടെ ഡെപ്യൂട്ടി റീഷ്-പ്രൊട്ടക്ടർ (ഹൈഡ്രിച്ചിന്റെ മരണശേഷം). ലിഡിസ് കൂട്ടക്കൊലയ്ക്ക് ഉത്തരവിട്ടു.
| പ്രാഗിൽ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.
| 15 സെപ്റ്റംബർ 1897
| 24 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 22
| '''[[ഓസ്വാൾഡ് പോൾ]]'''&lt;br /&gt;(Oswald Pohl)
| [[File:Oswald Pohl.jpg|100px]]
| എസ്.എസ്. മെയിൻ ഇക്കണോമിക് ആന്റ് അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റിന്റെ (WVHA) തലവൻ. തടങ്കൽ പാളയങ്ങളുടെ ഭരണനിർവ്വഹണവും ഓഷ്വിറ്റ്സ്, മജ്ദാനെക്, സ്റ്റുത്തോഫ് തുടങ്ങിയ ക്യാമ്പുകളുടെ നിർമ്മാണവും നിയന്ത്രിച്ചു.
| തൂക്കിലേറ്റി.
| 30 ജൂൺ 1892
| 7 ജൂൺ 1951
|-
| 23
| '''[[കാൾ ഹെർമൻ ഫ്രാങ്ക്]]'''&lt;br /&gt;(Karl Hermann Frank)
| [[File:Karl Hermann Frank.jpg|100px]]
| ബൊഹീമിയ-മൊറാവിയയിലെ സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറിയും ഉന്നത എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡറും.
| പ്രാഗിൽ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം പരസ്യമായി തൂക്കിലേറ്റി.
| 24 ജനുവരി 1898
| 22 മെയ് 1946
|-
| 24
| '''[[അലോയിസ് ബ്രണ്ണർ]]'''&lt;br /&gt;(Alois Brunner)
| [[File:Alois Brunner.jpg|100px]]
| അഡോൾഫ് ഐഷ്മാന്റെ ഡെപ്യൂട്ടി; ഫ്രാൻസ്, ഗ്രീസ്, സ്ലൊവാക്യ, ഓസ്ട്രിയ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് 1.4 ലക്ഷത്തിലധികം ജൂതന്മാരെ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലേക്ക് നാടുകടത്താൻ സംഘടിപ്പിച്ചു.
| സിറിയയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; അൽ-അസദ് ഭരണകൂടത്തിന്റെ പീഡനമുറകൾക്കായുള്ള ഉപദേശകനായി പ്രവർത്തിച്ചു; സിറിയയിൽ വച്ച് സ്വാഭാവിക മരണം സംഭവിച്ചതായി കരുതപ്പെടുന്നു.
| 8 ഏപ്രിൽ 1912
| ഡിസംബർ 2001 / ഡിസംബർ 2010
|-
| 25
| '''[[തിയോഡോർ ഡാനെക്കർ]]'''&lt;br /&gt;(Theodor Dannecker)
| [[File:Theodor Dannecker.jpg|100px]]
| അഡോൾഫ് ഐഷ്മാന്റെ ഡെപ്യൂട്ടി; പാരീസിലെ ജൂതകാര്യ വിഭാഗം മേധാവി (1940–1942). ബൾഗേറിയ, ബാൾക്കൻസ്, ഹംഗറി എന്നിവിടങ്ങളിലെ 'അന്തിമ പരിഹാര' പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ചുമതല വഹിച്ചു.
| യു.എസ്. സൈന്യം അറസ്റ്റ് ചെയ്തു; തടവിൽ ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.
| 27 മാർച്ച് 1913
| 10 ഡിസംബർ 1945
|-
| 26
| '''[[വിൽഹെം കെയ്റ്റൽ]]'''&lt;br /&gt;(Wilhelm Keitel)
| [[File:Wilhelm Keitel 1940.jpg|100px]]
| യുദ്ധകാര്യ മന്ത്രി, ജർമ്മൻ സായുധ സേനയുടെ സുപ്രീം കമാൻഡ് മേധാവി (OKW).
| ന്യൂറെംബർഗ് വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.
| 22 സെപ്റ്റംബർ 1882
| 16 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 27
| '''[[കുർട്ട് നോബ്ലൗച്ച്]]'''&lt;br /&gt;(Kurt Knoblauch)
| [[File:Kurt Knoblauch.jpg|100px]]
| ഹിംലറുടെ കീഴിലുള്ള കമാൻഡോസ്റ്റാബ് റീഷ്സ്ഫ്യൂറർ-എസ്.എസ്. തലവൻ. പ്രിപ്യാറ്റ് ചതുപ്പുനിലങ്ങളിലെ കൂട്ടക്കൊലകളിൽ വാഫൻ-എസ്.എസ്. പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിച്ചു.
| 1949-ൽ രണ്ട് വർഷത്തെ തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1952-ൽ അന്തരിച്ചു.
| 10 ഡിസംബർ 1885
| 10 നവംബർ 1952
|-
| 28
| '''[[വിൽഹെം ഫ്രിക്]]'''&lt;br /&gt;(Wilhelm Frick)
| [[File:Wilhelm Frick.jpg|100px]]
| ആഭ്യന്തര മന്ത്രി (1933–1943), ബൊഹീമിയ-മൊറാവിയയുടെ പ്രൊട്ടക്ടർ (1943–1945). ജൂതവിരുദ്ധ ന്യൂറെംബർഗ് നിയമങ്ങളുടെ സഹ-രചയിതാവ്.
| ന്യൂറെംബർഗ് വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.
| 13 മാർച്ച് 1877
| 16 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 29
| '''[[ഹെർമൻ ഹോഫ്ലെ]]'''&lt;br /&gt;(Hermann Höfle)
| [[File:Hermann Höfle.jpg|100px]]
| ലക്ഷക്കണക്കിന് പോളിഷ് ജൂതന്മാരെ വധിക്കാൻ പദ്ധതിയിട്ട ഓപ്പറേഷൻ റെയിൻഹാർഡിന്റെ പ്രധാന കോർഡിനേറ്റർ.
| അറസ്റ്റിലായി; വിചാരണയ്ക്ക് കാത്തുനിൽക്കെ ജയിലിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചു.
| 19 ജൂൺ 1911
| 20 ഓഗസ്റ്റ് 1962
|-
| 30
| '''[[ആന്റെ പവേലിച്ച്]]'''&lt;br /&gt;(Ante Pavelić)
| [[File:Ante Pavelic cropped.jpg|100px]]
| സ്വതന്ത്ര ക്രൊയേഷ്യൻ രാജ്യത്തിന്റെ (NDH) ഫാസിസ്റ്റ് ഉസ്താഷെ (Ustaše) ഏകാധിപതി; സെർബുകൾ, ജൂതന്മാർ, റോമാനി ജനങ്ങൾ എന്നിവർക്കെതിരായ വംശഹത്യയ്ക്ക് നേതൃത്വം നൽകി.
| അർജന്റീനയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു. 1957-ൽ നടന്ന വധശ്രമത്തിൽ പരിക്കേറ്റ് 1959-ൽ മാഡ്രിഡിൽ വച്ച് അന്തരിച്ചു.
| 14 ജൂലൈ 1889
| 28 ഡിസംബർ 1959
|-
| 31
| '''[[ബ്രൂണോ ടെഷ്]]'''&lt;br /&gt;(Bruno Tesch)
| [[File:Bruno Tesch.jpg|100px]]
| ജർമ്മൻ രസതന്ത്രജ്ഞൻ; തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലെ തടവുകാരെ കൂട്ടക്കൊല ചെയ്യാൻ ഉപയോഗിക്കുമെന്ന് പൂർണ്ണ അറിവോടെ എസ്.എസിന് (SS) സைக்ലോൺ ബി (Zyklon B) വാതകം വിതരണം ചെയ്തു.
| ബ്രിട്ടീഷ് സൈനിക കോടതി വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.
| 14 ഓഗസ്റ്റ് 1890
| 16 മെയ് 1946
|-
| 32
| '''[[കാൾ വെയ്ൻബാക്കർ]]'''&lt;br /&gt;(Karl Weinbacher)
| [[File:Karl Weinbacher.jpg|100px]]
| ടെഷ് ആന്റ് സ്റ്റാബെനോ (Tesch &amp; Stabenow) കമ്പനിയുടെ വൈസ് ഡയറക്ടർ; സைக்ലോൺ ബി വാതകം വിതരണം ചെയ്യുന്നതിൽ കൂട്ടുനിന്നു.
| തൂക്കിലേറ്റി.
| 23 ജൂൺ 1898
| 16 മെയ് 1946
|-
| 33
| '''[[ഫ്രിറ്റ്സ് ടെർ മീർ]]'''&lt;br /&gt;(Fritz ter Meer)
| [[File:Fritz ter Meer (1884-1967).jpg|100px]]
| ഐ.ജി. ഫാർബൻ (IG Farben), ബേയർ (Bayer) എന്നിവയുടെ ബോർഡ് അംഗം; മോണോവിറ്റ്സ് (Auschwitz III) തടങ്കൽ പാളയം സ്ഥാപിക്കുന്നതിനും നിർബന്ധിത അടിമവേല ചെയ്യിക്കുന്നതിനും കൂട്ടുനിന്നു.
| 4 വർഷം തടവുശിക്ഷ അനുഭവിച്ചു; പിന്നീട് മോചിതനായി; 1967-ൽ അന്തരിച്ചു.
| 4 ജൂലൈ 1884
| 27 ഒക്ടോബർ 1967
|-
| 34
| '''[[വിക്ടർ ബ്രാക്ക്]]'''&lt;br /&gt;(Viktor Brack)
| [[File:Viktor Brack.jpg|100px]]
| ഭിന്നശേഷിക്കാരെ കൂട്ടക്കൊല ചെയ്ത ആക്ഷൻ ടി4 (Aktion T4) പദ്ധതിയുടെ മുഖ്യ സംഘാടകൻ; ഓപ്പറേഷൻ റെയിൻഹാർഡിനായി നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പുകൾ സ്ഥാപിക്കുന്നതിൽ സജീവമായി പങ്കെടുത്തു.
| ന്യൂറെംബർഗ് ഡോക്ടേഴ്സ് ട്രയലിന് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.
| 9 നവംബർ 1904
| 2 ജൂൺ 1948
|-
| 35
| '''[[കാൾ ഒബർഗ്]]'''&lt;br /&gt;(Carl Oberg)
| [[File:Carl Oberg.jpg|100px]]
| റാഡോം ജില്ലയിലെ എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ (1941–1942), അധിനിവേശ ഫ്രാൻസിലെ ഉന്നത എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ (1942–1944). ഫ്രാൻസിൽ നിന്നുള്ള ജൂതന്മാരുടെ കൂട്ട നാടുകടത്തലിന് നേതൃത്വം നൽകി.
| വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിച്ചെങ്കിലും പിന്നീട് ഇളവ് ചെയ്തു; 1962-ൽ മോചിതനായി; 1965-ൽ അന്തരിച്ചു.
| 27 ജനുവരി 1897
| 3 ജൂൺ 1965
|-
| 36
| '''[[ഹെൽമുട്ട് നോക്കൻ]]'''&lt;br /&gt;(Helmut Knochen)
| [[File:Helmut Knochen.jpg|100px]]
| പാരീസിലെ സിപ്പോ (SiPo), എസ്.ഡി. (SD) കമാൻഡന്റ്; ഫ്രഞ്ച് ജൂതന്മാരെയും സാധാരണ പൗരന്മാരെയും വൻതോതിൽ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലേക്ക് നാടുകടത്തുന്നതിന് നേതൃത്വം നൽകി.
| വധശിക്ഷ ജീവപര്യന്തമായി ഇളവുചെയ്തു; 1962-ൽ ജയിൽ മോചിതനായി; 2003-ൽ അന്തരിച്ചു.
| 14 മാർച്ച് 1910
| 4 ഏപ്രിൽ 2003
|-
| 37
| '''[[വാൾട്ടർ ഷിമാന]]'''&lt;br /&gt;(Walter Schimana)
| [[File:Walter Schimana.jpg|100px]]
| അധിനിവേശ സോവിയറ്റ് യൂണിയനിലെയും ഗ്രീസിലെയും ഉന്നത എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ. ഗ്രീക്ക് ജൂതന്മാരെ ഓഷ്വിറ്റ്സിലേക്ക് അയക്കുന്നതിൽ പങ്കുവഹിച്ചു.
| അറസ്റ്റിലായി; വിചാരണയ്ക്ക് കാത്തുനിൽക്കെ ജയിലിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചു.
| 12 മാർച്ച് 1898
| 12 സെപ്റ്റംബർ 1948
|-
| 38
| '''[[എർവിൻ ലാംബർട്ട്]]'''&lt;br /&gt;(Erwin Lambert)
| [[File:Erwin Lambert.jpg|100px]]
| ഓപ്പറേഷൻ റെയിൻഹാർഡ് ക്യാമ്പുകളിലെ (ട്രെബ്ലിങ്ക, സോബിബോർ) ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളുടെ നിർമ്മാണ ചുമതല വഹിച്ച പ്രധാന വ്യക്തി.
| വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തടവുശിക്ഷ അനുഭവിച്ചു; പിന്നീട് മോചിതനായി 1976-ൽ അന്തരിച്ചു.
| 7 ഡിസംബർ 1909
| 15 ഒക്ടോബർ 1976
|-
| 39
| '''[[ക്രിസ്റ്റ്യൻ വിർത്ത്]]'''&lt;br /&gt;(Christian Wirth)
| [[File:Christian Wirth.jpg|100px]]
| ആക്ഷൻ ടി4, ഓപ്പറേഷൻ റെയിൻഹാർഡ് എന്നിവയുടെ ഇൻസ്പെക്ടർ; ബെൽസെക് (Bełżec) നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിന്റെ ആദ്യ കമാൻഡന്റ്. മനുഷ്യരെ വിഷവാതകം ഉപയോഗിച്ച് വധിക്കുന്ന സംവിധാനം വികസിപ്പിച്ചവരിൽ പ്രധാനി.
| ഇറ്റലിയിൽ യൂഗോസ്ലാവ് പാർട്ടിസാനുകളുടെ ആക്രമണത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.
| 24 നവംബർ 1885
| 26 മെയ് 1944
|-
| 40
| '''[[റുഡോൾഫ് ഹോസ്]]'''&lt;br /&gt;(Rudolf Höss)
| [[File:Rudolf Hoess.jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗ (Auschwitz) തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം സേവനമനുഷ്ഠിച്ച കമാൻഡന്റ്. പത്ത് ലക്ഷത്തിലധികം ആളുകളുടെ കൂട്ടക്കൊലയ്ക്ക് നേരിട്ട് മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| സുപ്രീം നാഷണൽ ട്രിബ്യൂണൽ ഓഫ് പോളണ്ട് വിചാരണ നടത്തി ഓഷ്വിറ്റ്സ് ക്യാമ്പിൽ വെച്ച് പരസ്യമായി തൂക്കിലേറ്റി.
| 25 നവംബർ 1901
| 16 ഏപ്രിൽ 1947
|-
| 41
| '''[[ആർതർ ലീബെഹെൻഷൽ]]'''&lt;br /&gt;(Arthur Liebehenschel)
| [[File:Arthur Liebehenschel.jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ് തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1943–1944), പിന്നീട് മജ്ദാനെക് തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1944).
| ക്രാക്കോവിലെ ഓഷ്വിറ്റ്സ് വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.
| 25 നവംബർ 1901
| 24 ജനുവരി 1948
|-
| 42
| '''[[റിച്ചാർഡ് ബെയർ]]'''&lt;br /&gt;(Richard Baer)
| [[File:Richard Baer (Auschwitz).jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ് I തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ അവസാനത്തെ കമാൻഡന്റ് (1944–1945), പിന്നീട് മിറ്റൽബൗ-ഡോറ (Mittelbau-Dora) കമാൻഡന്റ്.
| 1960-ൽ വ്യാജപ്പേരിൽ ജീവിക്കവേ അറസ്റ്റിലായി; ഫ്രാങ്ക്ഫർട്ട് ഓഷ്വിറ്റ്സ് വിചാരണയ്ക്ക് കാത്തുനിൽക്കെ ജയിലിൽ വച്ച് അന്തരിച്ചു.
| 9 സെപ്റ്റംബർ 1911
| 17 ജൂൺ 1963
|-
| 43
| '''[[ജോസഫ് ക്രാമർ]]'''&lt;br /&gt;(Josef Kramer)
| [[File:Josef Kramer.jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗ കമാൻഡന്റ് (1944), ബെർഗൻ-ബെൽസൻ കമാൻഡന്റ് (1944–1945). ക്രൂരതകൾ കാരണം &quot;ബെൽസനിലെ മൃഗം&quot; (The Beast of Belsen) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| ബെൽസൻ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം ബ്രിട്ടീഷ് സൈനിക കോടതി തൂക്കിലേറ്റി.
| 10 നവംബർ 1906
| 13 ഡിസംബർ 1945
|-
| 44
| '''[[മാർട്ടിൻ വീസ്]]'''&lt;br /&gt;(Martin Weiss)
| [[File:Martin Gottfried Weiss.jpg|100px]]
| ഡാഹൗ (Dachau), ന്യൂയെൻഗാം (Neuengamme), മജ്ദാനെക് (Majdanek) എന്നീ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളുടെ കമാൻഡന്റ്.
| ഡാഹൗ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.
| 3 ജൂൺ 1905
| 29 മെയ് 1946
|-
| 45
| '''[[ഹാൻസ് കാംലർ]]'''&lt;br /&gt;(Hans Kammler)
| [[File:Hans Kammler.jpg|100px]]
| എസ്.എസ്. സിവിൽ എഞ്ചിനീയറും WVHA ഓഫീസിലെ മേധാവിയും; തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലെ ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളും ശ്മശാനങ്ങളും (Crematoria) രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുന്നതിനും നിർമ്മിക്കുന്നതിനും മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| 1945 മേയിൽ അപ്രത്യക്ഷനായി; ആത്മഹത്യ ചെയ്തതായി കരുതപ്പെടുന്നു.
| 26 ഓഗസ്റ്റ് 1901
| 1945 (കരുതപ്പെടുന്നു)
|-
| 46
| '''[[അലക്സാണ്ടർ പിയോർക്കോവ്സ്കി]]'''&lt;br /&gt;(Alexander Piorkowski)
| [[File:Alexander Piorkowski.jpg|100px]]
| ഡാഹൗ തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1940–1942).
| ഡാഹൗ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം യു.എസ്. സൈനിക കോടതി വിധിച്ച വധശിക്ഷ പ്രകാരം തൂക്കിലേറ്റി.
| 11 ഒക്ടോബർ 1904
| 22 ഒക്ടോബർ 1948
|-
| 47
| '''[[ഓട്ടോ ഫോർഷ്നർ]]'''&lt;br /&gt;(Otto Förschner)
| [[File:Otto Förschner.jpg|100px]]
| വി-2 റോക്കറ്റ് നിർമ്മാണത്തിന് അടിമവേലക്കാരെ ഉപയോഗിച്ച മിറ്റൽബൗ-ഡോറ (Mittelbau-Dora) തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1943–1945).
| ഡാഹൗ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.
| 4 നവംബർ 1902
| 28 മെയ് 1946
|-
| 48
| '''[[മാക്സ് പോളി]]'''&lt;br /&gt;(Max Pauly)
| [[File:Max Pauly.jpg|100px]]
| സ്റ്റുത്തോഫ് (Stutthof - 1939–1942), ന്യൂയെൻഗാം (Neuengamme - 1942–1945) എന്നീ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളുടെ കമാൻഡന്റ്.
| ബ്രിട്ടീഷ് സൈനിക കോടതി വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം ഹാമൽൻ ജയിലിൽ തൂക്കിലേറ്റി.
| 1 ജൂൺ 1907
| 8 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 49
| '''[[ഹൈൻറിച്ച് ഷ്വാർട്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Schwarz)
| [[File:Heinrich Schwarz (SS-Mitglied).jpg|100px]]
| മോണോവിറ്റ്സ് (Auschwitz III - 1943–1945), നാറ്റ്സ്‌വീലർ-സ്ട്രുതോഫ് (Natzweiler-Struthof - 1945) ക്യാമ്പുകളുടെ കമാൻഡന്റ്.
| ഫ്രഞ്ച് സൈനിക കോടതി വിചാരണ നടത്തി വെടിവെച്ചു കൊന്നു (Execution by firing squad).
| 14 ജൂൺ 1906
| 20 മാർച്ച് 1947
|-
| 50
| '''[[കാൾ-ഓട്ടോ കോച്ച്]]'''&lt;br /&gt;(Karl-Otto Koch)
| [[File:Karl Otto Koch.jpg|100px]]
| ബുക്കൻവാൾഡ് (Buchenwald - 1937–1941), മജ്ദാനെക് (Majdanek - 1941–1942) ക്യാമ്പുകളുടെ ആദ്യ കമാൻഡന്റ്.
| അഴിമതി, കരിഞ്ചന്ത വ്യാപാരം, അനധികൃത കൊലപാതകങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്ക് നാസി ജർമ്മനിയുടെ എസ്.എസ്. കോടതി തന്നെ വിചാരണ നടത്തി യുദ്ധാവസാനം വെടിവെച്ചു കൊന്നു.
| 2 ഓഗസ്റ്റ് 1897
| 5 ഏപ്രിൽ 1945
|-
| 51
| '''[[പോൾ-വെർണർ ഹോപ്പെ]]'''&lt;br /&gt;(Paul-Werner Hoppe)
| [[File:Paul Werner Hoppe.jpg|100px]]
| സ്റ്റുത്തോഫ് തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1942 സെപ്റ്റംബർ – 1945 ഏപ്രിൽ).
| 1946-ൽ ഇറ്റലിയിൽ അറസ്റ്റിലായി; 1949-ൽ രക്ഷപ്പെട്ടു; 1953-ൽ വീണ്ടും അറസ്റ്റിലായി 9 വർഷത്തെ തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1960-ൽ മോചിതനായി; 1974-ൽ അന്തരിച്ചു.
| 28 ഫെബ്രുവരി 1910
| 15 ജൂലൈ 1974
|-
| 52
| '''[[കാൾ ക്മീലെവ്സ്കി]]'''&lt;br /&gt;(Karl Chmielewski)
| [[File:Karl Chmielewski.jpg|100px]]
| ഗുസെൻ തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1940–1942), ഹെർസോഗൻബുഷ് തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1943).
| 1959-ൽ പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിൽ അറസ്റ്റിലായി ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1979-ൽ ആരോഗ്യപരമായ കാരണങ്ങളാൽ വിട്ടയച്ചു; 1991-ൽ സ്വാഭാവിക മരണം.
| 16 ജൂലൈ 1903
| 1 ഡിസംബർ 1991
|-
| 53
| '''[[ഹാൻസ് ലോറിറ്റ്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Hans Loritz)
| [[File:Hans Loritz.jpg|100px]]
| എസ്റ്റർവെഗൻ (1934–1936), ഡാഹൗ (1936–1939), സാക്സെൻഹൗസൻ (1940–1942) ക്യാമ്പുകളുടെ കമാൻഡന്റ്; നോർവേയിലെ ലേബർ ക്യാമ്പുകളുടെ സൂപ്പർവൈസർ.
| തടങ്കൽ പാളയത്തിൽ വച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.
| 12 ഡിസംബർ 1895
| 31 ജനുവരി 1946
|-
| 54
| '''[[ഹെർമൻ പിസ്റ്റർ]]'''&lt;br /&gt;(Hermann Pister)
| [[File:Hermann Pister.jpg|100px]]
| ഹിൻസെർട്ട് (1941–1942), ബുക്കൻവാൾഡ് (1942–1945) തടങ്കൽ പാളയങ്ങളുടെ കമാൻഡന്റ്.
| ഡാഹൗ വിചാരണയിൽ വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കപ്പെട്ടു; ശിക്ഷ നടപ്പാക്കുന്നതിന് മുൻപ് ഹൃദയാഘാതം മൂലം ജയിലിൽ അന്തരിച്ചു.
| 21 ഫെബ്രുവരി 1885
| 28 സെപ്റ്റംബർ 1948
|-
| 55
| '''[[ഇർംഫ്രൈഡ് എബർൽ]]'''&lt;br /&gt;(Irmfried Eberl)
| [[File:Irmfried Eberl (1910-1948).jpg|100px]]
| മനോരോഗ വിദഗ്ദ്ധനും ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിന്റെ ആദ്യ കമാൻഡന്റും (1942 ജൂലൈ 11 – 1942 ഓഗസ്റ്റ് 26); ബ്രാൻഡൻബർഗ്, ബെർൺബർഗ് ദയാവധ കേന്ദ്രങ്ങളുടെ തലവൻ.
| 1948 ജനുവരിയിൽ അറസ്റ്റിലായി; വിചാരണയ്ക്ക് മുൻപ് ജയിലിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചു.
| 8 സെപ്റ്റംബർ 1910
| 16 ഫെബ്രുവരി 1948
|-
| 56
| '''[[ഫ്രാൻസ് സ്റ്റാംഗിൾ]]'''&lt;br /&gt;(Franz Stangl)
| [[File:Franz Stangl.jpg|100px]]
| സോബിബോർ (1942 ഏപ്രിൽ – ഓഗസ്റ്റ്), ട്രെബ്ലിങ്ക (1942 സെപ്റ്റംബർ – 1943 ഓഗസ്റ്റ്) നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പുകളുടെ കമാൻഡന്റ്.
| ബ്രസീലിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; 1967-ൽ അറസ്റ്റിലായി പശ്ചിമ ജർമ്മനിക്ക് കൈമാറി; ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ട് 1971-ൽ ജയിലിൽ അന്തരിച്ചു.
| 26 മാർച്ച് 1908
| 28 ജൂൺ 1971
|-
| 57
| '''[[കുർട്ട് ഫ്രാൻസ്]]'''&lt;br /&gt;(Kurt Franz)
| [[File:Kurt Franz.jpg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിന്റെ അവസാനത്തെ കമാൻഡന്റ് (1943 ഓഗസ്റ്റ് – നവംബർ); അതിക്രൂരമായ ശിക്ഷാരീതികൾക്ക് കുപ്രസിദ്ധൻ.
| 1959-ൽ അറസ്റ്റിലായി ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1993-ൽ ആരോഗ്യപരമായ കാരണങ്ങളാൽ മോചിതനായി; 1998-ൽ അന്തരിച്ചു.
| 17 ജനുവരി 1914
| 4 ജൂലൈ 1998
|-
| 58
| '''[[ഫ്രാൻസ് റീച്ച്ലെയ്റ്റ്നർ]]'''&lt;br /&gt;(Franz Reichleitner)
| [[File:Franz Reichleitner.jpg|100px]]
| സ്റ്റാംഗിളിന് ശേഷം സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1942 സെപ്റ്റംബർ – 1943 ഒക്ടോബർ).
| ഇറ്റലിയിൽ യൂഗോസ്ലാവ് പാർട്ടിസാനുകളുമായുള്ള ഏറ്റുമുട്ടലിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.
| 2 ഡിസംബർ 1906
| 3 ജനുവരി 1944
|-
| 59
| '''[[ഗോട്ലീബ് ഹെറിംഗ്]]'''&lt;br /&gt;(Gottlieb Hering)
| [[File:Gottlieb Hering.jpg|100px]]
| ബെൽസെക് നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിന്റെ രണ്ടാമത്തെയും അവസാനത്തെയും കമാൻഡന്റ് (1942 ഓഗസ്റ്റ് – 1943 ജൂൺ), പിന്നീട് പോണിയറ്റോവ തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ്.
| യുദ്ധാനന്തരം സ്റ്റെറ്റൻ ആശുപത്രിയിൽ വച്ച് സ്വാഭാവിക മരണം സംഭവിച്ചു.
| 2 ജൂൺ 1887
| 9 ഒക്ടോബർ 1945
|-
| 60
| '''[[ഹാൻസ് ആമിയർ]]'''&lt;br /&gt;(Hans Aumeier)
| [[File:Hans Aumeier.jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ് I ക്യാമ്പിലെ ഡെപ്യൂട്ടി കമാൻഡന്റ് (Schutzhaftlagerführer), പിന്നീട് റിഗ-കൈസർവാൾഡ് (1943–1944), മിസ്യോവൻ (1944), ഗ്രിനി (1945) ക്യാമ്പുകളുടെ കമാൻഡന്റ്.
| ക്രാക്കോവിലെ ഓഷ്വിറ്റ്സ് വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.
| 20 ഓഗസ്റ്റ് 1906
| 28 ജനുവരി 1948
|-
| 61
| '''[[ഗുസ്താവ് വാഗ്നർ]]'''&lt;br /&gt;(Gustav Wagner)
| [[File:Gustav Wagner.jpg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിന്റെ ഡെപ്യൂട്ടി കമാൻഡന്റ്; ക്രൂരത കാരണം &quot;ദി ബീസ്റ്റ്&quot; എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| ബ്രസീലിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; കൈമാറാനുള്ള അപേക്ഷകൾ ബ്രസീലിയൻ സുപ്രീം കോടതി നിരസിച്ചു; 1980-ൽ സാവോ പോളോയിൽ സ്വയം കുത്തി മരിച്ച നിലയിൽ കണ്ടെത്തി.
| 18 ജൂലൈ 1911
| 3 ഒക്ടോബർ 1980
|-
| 62
| '''[[കുർട്ട് ഷാഷെ]]'''&lt;br /&gt;(Kurt Schache)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ഗ്രോസ്-റോസൻ (Gross-Rosen) ക്യാമ്പിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ, വാർസോ കോൺസെൻട്രേഷൻ ക്യാമ്പിന്റെ (KL Warschau) കമാൻഡന്റ്.
| യുദ്ധാനന്തരം തിരോഭവിച്ചു; വിധി അജ്ഞാതമാണ്.
| 24 ഒക്ടോബർ 1912
| അജ്ഞാതം
|-
| 63
| '''[[കാൾ ഫ്രിറ്റ്ഷ്]]'''&lt;br /&gt;(Karl Fritzsch)
| [[File:Karl Fritzsch.jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ് ക്യാമ്പിലെ ഡെപ്യൂട്ടി കമാൻഡന്റ്; തടവുകാരെ കൊല്ലാൻ സைக்ലോൺ ബി (Zyklon B) വാതകം പരീക്ഷണാടിസ്ഥാനത്തിൽ ഉപയോഗിക്കാൻ തുടങ്ങിയത് ഇദ്ദേഹമാണ്.
| 1945 മെയ് മാസത്തിൽ ബെർലിൻ യുദ്ധത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടതായി കരുതപ്പെടുന്നു.
| 10 ജൂലൈ 1903
| 2 മെയ് 1945 (അനുമാനിക്കപ്പെടുന്നു)
|-
| 64
| '''[[ജോസഫ് മെംഗലെ]]'''&lt;br /&gt;(Josef Mengele)
| [[File:Josef Mengele.jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗവിലെ എസ്.എസ്. ഫിസിഷ്യൻ; തടവുകാരിൽ പ്രത്യേകിച്ച് ഇരട്ടക്കുട്ടികളിൽ അത്യന്തം ക്രൂരമായ മെഡിക്കൽ പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തി; &quot;മരണത്തിന്റെ ദൂതൻ&quot; (Angel of Death) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| തെക്കേ അമേരിക്കയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; പിടിക്കപ്പെടാതെ 1979-ൽ ബ്രസീലിൽ നീന്തുന്നതിനിടെ പക്ഷാഘാതം വന്ന് മുങ്ങിമരിച്ചു.
| 16 മാർച്ച് 1911
| 7 ഫെബ്രുവരി 1979
|-
| 65
| '''[[കാൾ ക്ലോബർഗ്]]'''&lt;br /&gt;(Carl Clauberg)
| [[File:Carl Clauberg.jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ് ബ്ലോക്ക് 10-ൽ സ്ത്രീകളിൽ വന്ധ്യംകരണ പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തിയ ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റ്.
| സോവിയറ്റ് യൂണിയനിൽ തടവിലായി; 1955-ൽ പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിലേക്ക് വിട്ടയച്ചെങ്കിലും വീണ്ടും അറസ്റ്റിലായി; വിചാരണയ്ക്ക് മുൻപ് 1957-ൽ ഹൃദയാഘാതം മൂലം അന്തരിച്ചു.
| 28 സെപ്റ്റംബർ 1898
| 9 ഓഗസ്റ്റ് 1957
|-
| 66
| '''[[ഹോർസ്റ്റ് ഷുമാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Horst Schumann)
| [[File:Horst Schumann.jpg|100px]]
| ആക്ഷൻ ടി4 ഡോക്ടർ; ഓഷ്വിറ്റ്സിൽ എക്സ്-റേ ഉപയോഗിച്ച് കൂട്ട വന്ധ്യംകരണ പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തി.
| ഘാനയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; 1966-ൽ പശ്ചിമ ജർമ്മനിക്ക് കൈമാറി; ആരോഗ്യപരമായ കാരണങ്ങളാൽ 1972-ൽ ജയിൽ മോചിതനായി; 1983-ൽ അന്തരിച്ചു.
| 1 മെയ് 1906
| 5 മെയ് 1983
|-
| 67
| '''[[ഹിർത ആബർത്ത്]]'''&lt;br /&gt;(Herta Oberheuser)
| [[File:Herta Oberheuser.jpg|100px]]
| റാവൻസ്ബ്രൂക്ക് (Ravensbrück) വനിതാ തടങ്കൽ പാളയത്തിലെ ഡോക്ടർ; തടവുകാരിൽ മാരകമായ സൾഫോണമൈഡ്, അസ്ഥി-പേശി മാറ്റിവെക്കൽ പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തി.
| ന്യൂറെംബർഗ് ഡോക്ടേഴ്സ് ട്രയലിൽ 20 വർഷം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1952-ൽ മോചിതയായി; 1978-ൽ അന്തരിച്ചു.
| 15 മെയ് 1911
| 24 ജനുവരി 1978
|-
| 68
| '''[[ഓട്ടോ ഓലെൻഡോർഫ്]]'''&lt;br /&gt;(Otto Ohlendorf)
| [[File:Otto Ohlendorf.jpg|100px]]
| തെക്കൻ യുക്രെയ്നിലും ക്രിമിയയിലും കൂട്ടക്കൊലകൾ നടത്തിയ ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പെ ഡി (Einsatzgruppe D) മേധാവി.
| ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പൻ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം ലാൻഡ്സ്ബർഗ് ജയിലിൽ തൂക്കിലേറ്റി.
| 4 ഫെബ്രുവരി 1907
| 7 ജൂൺ 1951
|-
| 69
| '''[[എറിക് നാumann|എറിക് നൗമാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Erich Naumann)
| [[File:Erich Naumann.jpg|100px]]
| ബെലാറസിലും പടിഞ്ഞാറൻ റഷ്യയിലും കൂട്ടക്കൊലകൾ നടത്തിയ ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പെ ബി (Einsatzgruppe B) മേധാവി.
| ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പൻ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.
| 29 ഏപ്രിൽ 1905
| 7 ജൂൺ 1951
|-
| 70
| '''[[പോൾ ബ്ലോബൽ]]'''&lt;br /&gt;(Paul Blobel)
| [[File:Paul Blobel.jpg|100px]]
| ബാബി യാർ കൂട്ടക്കൊലയ്ക്ക് (Babi Yar massacre) നേതൃത്വം നൽകിയ സോണ്ടർകമാൻഡോ 4a മേധാവി; പിന്നീട് കൂട്ടക്കുഴിമാടങ്ങൾ കുഴിച്ച് മൃതദേഹങ്ങൾ കത്തിച്ച് തെളിവ് നശിപ്പിച്ച സോണ്ടർആക്ഷൻ 1005 (Sonderaktion 1005) തലവൻ.
| ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പൻ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.
| 13 ഓഗസ്റ്റ് 1894
| 7 ജൂൺ 1951
|-
| 71
| '''[[ആർതർ നെബെ]]'''&lt;br /&gt;(Arthur Nebe)
| [[File:Arthur Nebe.jpg|100px]]
| ക്രിമിനൽ പോലീസ് (Kripo) മേധാവി; ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പെ ബി കമാൻഡർ. ഹിറ്റ്‌ലർക്കെതിരായ ജൂലൈ 20 വധശ്രമ ഗൂഢാലോചനയിൽ പങ്കാളിയായി.
| ഗസ്റ്റപ്പോ അറസ്റ്റ് ചെയ്തു; പ്ലോട്ട്സെൻസി ജയിലിൽ തൂക്കിലേറ്റി.
| 13 നവംബർ 1894
| 21 മാർച്ച് 1945
|-
| 72
| '''[[ഫ്രാൻസ് വാൾട്ടർ സ്റ്റാലെക്കർ]]'''&lt;br /&gt;(Franz Walter Stahlecker)
| [[File:Franz Walter Stahlecker.jpg|100px]]
| ബാൾട്ടിക് രാജ്യങ്ങളിലും വടക്കൻ റഷ്യയിലും 2,40,000-ലധികം ആളുകളെ കൂട്ടക്കൊല ചെയ്ത ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പെ എ (Einsatzgruppe A) മേധാവി.
| സോവിയറ്റ് പാർട്ടിസാനുകളുമായുള്ള ഏറ്റുമുട്ടലിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.
| 10 ഒക്ടോബർ 1900
| 23 മാർച്ച് 1942
|-
| 73
| '''[[ബ്രൂണോ സ്ട്രെക്കൻബാക്ക്]]'''&lt;br /&gt;(Bruno Streckenbach)
| [[File:Bruno Streckenbach.jpg|100px]]
| RSHA പേഴ്സണൽ വിഭാഗം മേധാവി; പോളണ്ടിലും സോവിയറ്റ് യൂണിയനിലും ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പൻ സ്ക്വാഡുകളെ വിന്യസിക്കുന്നതിനും പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിക്കുന്നതിനും നേതൃത്വം നൽകി.
| സോവിയറ്റ് തടവിൽ കഴിഞ്ഞു; 1955-ൽ പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിലേക്ക് മടങ്ങി; പിന്നീട് വിചാരണ നടന്നെങ്കിലും അനാരോഗ്യം മൂലം റദ്ദാക്കപ്പെട്ടു; 1977-ൽ അന്തരിച്ചു.
| 7 ഫെബ്രുവരി 1902
| 28 ഒക്ടോബർ 1977
|-
| 74
| '''[[ഫ്രെഡറിക് ജെക്കൽൻ]]'''&lt;br /&gt;(Friedrich Jeckeln)
| [[File:Friedrich Jeckeln (1895-1946).jpg|100px]]
| അധിനിവേശ യുക്രെയ്നിലെയും ഓസ്റ്റ്‌ലാൻഡിലെയും (ബാൾട്ടിക് രാജ്യങ്ങൾ) ഉന്നത എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ; ബാബി യാർ, റുംബുള കൂട്ടക്കൊലകൾ ഉൾപ്പെടെ ഒരു ലക്ഷത്തിലധികം ജൂതന്മാരെ വധിച്ച 'ജെക്കൽൻ സിസ്റ്റം' ആവിഷ്കരിച്ചു.
| റിഗയിലെ സോവിയറ്റ് സൈനിക ട്രിബ്യൂണൽ വിചാരണ നടത്തി പരസ്യമായി തൂക്കിലേറ്റി.
| 2 ഫെബ്രുവരി 1895
| 3 ഫെബ്രുവരി 1946
|-
| 75
| '''[[എറിക് വോൺ ഡെം ബാച്ച്-സെലെവ്സ്കി]]'''&lt;br /&gt;(Erich von dem Bach-Zelewski)
| [[File:Erich von dem Bach-Zelewski (1899-1972).jpg|100px]]
| മധ്യ റഷ്യയിലെ എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ; ബാന്റിറ്റൻകാംപ്ഫ് (Bandenbekämpfung) മേധാവി; 1944-ലെ വാർസോ പ്രക്ഷോഭം അടിച്ചമർത്തുന്നതിനും വോള കൂട്ടക്കൊലയ്ക്കും നേതൃത്വം നൽകി.
| ന്യൂറെംബർഗ് വിചാരണയിൽ സാക്ഷിയായി മാറി വിദേശ ശിക്ഷകളിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെട്ടു; പിന്നീട് മറ്റു കേസുകളിൽ ജർമ്മനിയിൽ തടവിലായി; 1972-ൽ മ്യൂണിക്കിലെ ജയിൽ ആശുപത്രിയിൽ അന്തരിച്ചു.
| 1 മാർച്ച് 1899
| 8 മാർച്ച് 1972
|-
| 76
| '''[[യൂർഗൻ സ്ട്രൂപ്പ്]]'''&lt;br /&gt;(Jürgen Stroop)
| [[File:Jürgen Stroop.jpg|100px]]
| എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ; 1943-ൽ വാർസോ ഗെട്ടോ പ്രക്ഷോഭം ക്രൂരമായി അടിച്ചമർത്തുകയും ഗെട്ടോ പൂർണ്ണമായി തകർക്കുകയും ചെയ്ത സ്ട്രൂപ്പ് റിപ്പോർട്ടിന്റെ (Stroop Report) രചയിതാവ്.
| പോളിഷ് കോടതി വിചാരണ നടത്തി വാർസോയിലെ മൊകോട്ടോവ് ജയിലിൽ തൂക്കിലേറ്റി.
| 26 സെപ്റ്റംബർ 1895
| 6 മാർച്ച് 1952
|-
| 77
| '''[[ഹൈൻസ് യോസ്റ്റ്]]'''&lt;br /&gt;(Heinz Jost)
| [[File:Heinz Jost.jpg|100px]]
| എസ്.ഡി. (SD-Ausland) വിദേശ രഹസ്യാന്വേഷണ വിഭാഗം മേധാവി; ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പെ എ (Einsatzgruppe A) കമാൻഡർ (1942).
| ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പൻ വിചാരണയിൽ ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; പിന്നീട് ശിക്ഷ 10 വർഷമായി കുറയ്ക്കുകയും 1951-ൽ മോചിതനാവുകയും ചെയ്തു; 1964-ൽ അന്തരിച്ചു.
| 9 ജൂലൈ 1904
| 12 നവംബർ 1964
|-
| 78
| '''[[വാൾട്ടർ ബ്ലൂം]]'''&lt;br /&gt;(Walter Blume)
| [[File:Walter Blume.jpg|100px]]
| ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പെ ബി-യിലെ സോണ്ടർകമാൻഡോ 7a (Sonderkommando 7a) മേധാവി; റഷ്യയിലും ബെലാറസിലും പതിനായിരക്കണക്കിന് ആളുകളെ വധിക്കാൻ ഉത്തരവിട്ടു.
| ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പൻ വിചാരണയിൽ വധശിക്ഷ വിധിച്ചെങ്കിലും 1951-ൽ 25 വർഷം തടവായി ഇളവ് ചെയ്തു; 1955-ൽ മോചിതനായി; 1974-ൽ അന്തരിച്ചു.
| 23 ജൂലൈ 1906
| 24 മാർച്ച് 1974
|-
| 79
| '''[[മാർട്ടിൻ സാൻഡർബർഗർ]]'''&lt;br /&gt;(Martin Sandberger)
| [[File:Martin Sandberger.jpg|100px]]
| സോണ്ടർകമാൻഡോ 1a (Sonderkommando 1a) മേധാവി, എസ്തോണിയയിലെ സിപ്പോ (SiPo), എസ്.ഡി. (SD) തലവൻ; എസ്തോണിയയിലെ ജൂതന്മാരെ പൂർണ്ണമായി വംശഹത്യ ചെയ്യുന്നതിന് നേതൃത്വം നൽകി.
| ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പൻ വിചാരണയിൽ വധശിക്ഷ വിധിച്ചെങ്കിലും പിന്നീട് ജീവപര്യന്തമായി കുറച്ചു; 1958-ൽ മോചിതനായി; 2010-ൽ അന്തരിച്ചു.
| 17 ഓഗസ്റ്റ് 1911
| 30 മാർച്ച് 2010
|-
| 80
| '''[[വിൽഹെം സ്റ്റോക്ക്]]'''&lt;br /&gt;(Wilhelm Stuckart)
| [[File:Wilhelm Stuckart.jpg|100px]]
| റീഷ് ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയത്തിലെ സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറി; ന്യൂറെംബർഗ് നിയമങ്ങളുടെ സഹ-രചയിതാവ്, വാൻസീ കോൺഫറൻസിലെ പങ്കാളി.
| മിനിസ്ട്രീസ് വിചാരണയിൽ തടവുശിക്ഷ അനുഭവിച്ചു; 1949-ൽ മോചിതനായി; 1953-ൽ വാഹനാപകടത്തിൽ മരിച്ചു.
| 16 നവംബർ 1902
| 15 നവംബർ 1953
|-
| 81
| '''[[റോളണ്ട് ഫ്രെയ്സ്ലർ]]'''&lt;br /&gt;(Roland Freisler)
| [[File:Roland Freisler.jpg|100px]]
| നാസി പീപ്പിൾസ് കോർട്ട് (Volksgerichtshof) പ്രസിഡന്റ്; ഹിറ്റ്‌ലർ വിരുദ്ധരെയും പ്രതിരോധ പ്രവർത്തകരെയും കൂട്ടത്തോടെ വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിച്ച കുപ്രസിദ്ധ ജഡ്ജി.
| ബെർലിനിൽ നടന്ന അമേരിക്കൻ വ്യോമാക്രമണത്തിൽ (ബോംബാക്രമണം) കോടതി കെട്ടിടത്തിനുള്ളിൽ വച്ച് കൊല്ലപ്പെട്ടു.
| 30 ഒക്ടോബർ 1893
| 3 ഫെബ്രുവരി 1945
|-
| 82
| '''[[ഹാൻസ് ഗ്ലോബ്കെ]]'''&lt;br /&gt;(Hans Globke)
| [[File:Hans Globke.jpg|100px]]
| ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയത്തിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ; യഹൂദരുടെ പൗരത്വം റദ്ദാക്കിയ കുപ്രസിദ്ധ ന്യൂറെംബർഗ് വംശീയ നിയമങ്ങളുടെ ഔദ്യോഗിക വ്യാഖ്യാനവും ചട്ടങ്ങളും തയ്യാറാക്കിയ നിയമജ്ഞൻ.
| യുദ്ധാനന്തരം പശ്ചിമ ജർമ്മൻ ചാൻസലർ കോൺറാഡ് അഡെനോവറുടെ ചീഫ് ഓഫ് സ്റ്റാഫായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു; 1973-ൽ സ്വാഭാവിക മരണം.
| 10 സെപ്റ്റംബർ 1898
| 13 ഫെബ്രുവരി 1973
|-
| 83
| '''[[ഗുസ്താവ് സിമോൺ]]'''&lt;br /&gt;(Gustav Simon)
| [[File:Gustav Simon.jpg|100px]]
| മോസെല്ലാന്റിന്റെ ഗൗലൈറ്ററും ലക്സംബർഗ് അധിനിവേശ പ്രദേശത്തിന്റെ ചീഫ് ഓഫ് സിവിൽ അഡ്മിനിസ്ട്രേഷനും; ലക്സംബർഗിലെ ജൂതന്മാരെ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലേക്ക് നാടുകടത്തുന്നതിന് നേതൃത്വം നൽകി.
| ബ്രിട്ടീഷ് സൈന്യം അറസ്റ്റ് ചെയ്തു; പാഡെർബോൺ ജയിലിൽ വച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു (തൂങ്ങിമരിച്ചു).
| 2 ഓഗസ്റ്റ് 1900
| 18 ഡിസംബർ 1945
|-
| 84
| '''[[ഫ്രാൻസ് റാഡെമാഷർ]]'''&lt;br /&gt;(Franz Rademacher)
| [[File:Franz Rademacher.jpg|100px]]
| ജർമ്മൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയത്തിലെ ജൂതകാര്യ വിഭാഗം (Referat D III) മേധാവി; യൂറോപ്യൻ ജൂതന്മാരെ മഡഗാസ്കറിലേക്ക് നാടുകടത്താനുള്ള പദ്ധതി (Madagascar Plan) തയ്യാറാക്കിയ വ്യക്തി.
| വിചാരണയ്ക്കിടെ സിറിയയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; 1966-ൽ ജർമ്മനിയിൽ തിരിച്ചെത്തി വീണ്ടും വിചാരണ നേരിട്ടു; 1973-ൽ ബോണിൽ വച്ച് അന്തരിച്ചു.
| 19 ഫെബ്രുവരി 1906
| 17 മാർച്ച് 1973
|-
| 85
| '''[[തിയോഡോർ ഡാൽകെമ്പെർ]]'''&lt;br /&gt;(Theo Dannecker)
| [[File:Theodor Dannecker.jpg|100px]]
| പാരീസ്, ബൾഗേറിയ, ഇറ്റലി, ഹംഗറി എന്നിവിടങ്ങളിൽ ജൂതന്മാരെ ഉന്മൂലനം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള നാടുകടത്തലുകൾ ഏകോപിപ്പിച്ച എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| യു.എസ്. സൈന്യം അറസ്റ്റ് ചെയ്തു; ബാദ് ടോൾസിലെ ജയിൽ സെല്ലിൽ ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.
| 27 മാർച്ച് 1913
| 10 ഡിസംബർ 1945
|-
| 86
| '''[[അലോയിസ് ഹോഫ്ലെർ]]'''&lt;br /&gt;(Alois Höllriegl)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| മൗത്തൗസൻ (Mauthausen) തടങ്കൽ പാളയത്തിലെ ഗ്യാസ് ചേമ്പർ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് മേൽനോട്ടം വഹിച്ച എസ്.എസ്. ബ്ലോക്ക്ഫ്യൂറർ.
| ഡാഹൗ-മൗത്തൗസൻ വിചാരണയിൽ വധശിക്ഷ വിധിക്കപ്പെട്ട് തൂക്കിലേറ്റി.
| 9 നവംബർ 1909
| 17 ഒക്ടോബർ 1948
|-
| 87
| '''[[ഫ്രാൻസ് സിവെറീസ്]]'''&lt;br /&gt;(Wolfram Sievers)
| [[File:Wolfram Sievers.jpg|100px]]
| ആഹ്നനെർബെ (Ahnenerbe) സൊസൈറ്റിയുടെ മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടർ; നാസി മനുഷ്യ പരീക്ഷണങ്ങൾക്കും ജൂത അസ്ഥികൂട ശേഖരണത്തിനും (Jewish skeleton collection) നേതൃത്വം നൽകി.
| ന്യൂറെംബർഗ് ഡോക്ടേഴ്സ് ട്രയലിൽ വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കപ്പെട്ട് ലാൻഡ്സ്ബർഗ് ജയിലിൽ തൂക്കിലേറ്റി.
| 10 ജൂലൈ 1905
| 2 ജൂൺ 1948
|-
| 88
| '''[[വാൾഡെമാർ ഹോവൻ]]'''&lt;br /&gt;(Waldemar Hoven)
| [[File:Waldemar Hoven.jpg|100px]]
| ബുക്കൻവാൾഡ് തടങ്കൽ പാളയത്തിലെ ചീഫ് ഡോക്ടർ; ഫിനോൾ കുത്തിവെയ്പ്പിലൂടെ തടവുകാരെ കൂട്ടത്തോടെ കൊലപ്പെടുത്തുകയും ടൈഫസ് പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തുകയും ചെയ്തു.
| ന്യൂറെംബർഗ് ഡോക്ടേഴ്സ് ട്രയലിന് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.
| 10 ഫെബ്രുവരി 1903
| 2 ജൂൺ 1948
|-
| 89
| '''[[ഹെർമൻ എഹ്രെൻ]]'''&lt;br /&gt;(Hermann Höfle)
| [[File:Hermann Höfle.jpg|100px]]
| ഓപ്പറേഷൻ റെയിൻഹാർഡിന്റെ മുഖ്യ കോർഡിനേറ്റർ; ട്രെബ്ലിങ്ക, ബെൽസെക്, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലേക്കുള്ള മരണ തീവണ്ടികളുടെ ഗതാഗതം നിയന്ത്രിച്ചു.
| വിയന്നയിൽ അറസ്റ്റിലായി; വിചാരണയ്ക്ക് മുൻപ് ജയിലിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചു.
| 19 ജൂൺ 1911
| 20 ഓഗസ്റ്റ് 1962
|-
| 90
| '''[[വാൾട്ടർ റൗഫ്]]'''&lt;br /&gt;(Walter Rauff)
| [[File:Walter Rauff.jpg|100px]]
| സഞ്ചരിക്കുന്ന ഗ്യാസ് വാനുകൾ (Gas vans / മൊബൈൽ ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകൾ) നിർമ്മിച്ച് ലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകളെ കൊല്ലാൻ പദ്ധതി തയ്യാറാക്കിയ എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| ചിലിയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; പശ്ചിമ ജർമ്മനിയുടെ കൈമാറൽ അപേക്ഷകൾ ചിലി തള്ളി; 1984-ൽ സാന്റിയാഗോയിൽ വച്ച് അർബുദബാധയെ തുടർന്ന് അന്തരിച്ചു.
| 19 ജൂൺ 1906
| 14 മെയ് 1984
|-
| 91
| '''[[വെർണർ ബെസ്റ്റ്]]'''&lt;br /&gt;(Werner Best)
| [[File:Werner Best 1942 (3x4 cropped).jpg|100px]]
| ഗെസ്റ്റപ്പോ ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റ് 1-ന്റെ തലവൻ, റൈൻഹാർഡ് ഹൈഡ്രിച്ചിന്റെ ഡെപ്യൂട്ടി; ഡെന്മാർക്കിലെ റീഷ്സ്ബെവോൾമാക്റ്റിഗ്റ്റർ (റീഷ് പ്ലെനിപൊട്ടൻഷ്യറി).
| വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കപ്പെട്ടെങ്കിലും പിന്നീട് ഇളവ് ചെയ്തു; 1951-ൽ ജയിൽ മോചിതനായി; 1989-ൽ അന്തരിച്ചു.
| 10 ജൂലൈ 1903
| 23 ജൂൺ 1989
|-
| 92
| '''[[ഹാൻസ് ബീബോവ്]]'''&lt;br /&gt;(Hans Biebow)
| [[File:Hans Biebow trial (3x4 cropped).jpg|100px]]
| ലോഡ്സ് ഗെട്ടോയുടെ (Litzmannstadt / Łódź Ghetto) ജർമ്മൻ നാസി അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ തലവൻ; ജൂതന്മാരെ ചൂഷണം ചെയ്യുന്നതിലും തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലേക്ക് അയക്കുന്നതിലും മുഖ്യപങ്ക് വഹിച്ചു.
| പോളണ്ടിൽ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.
| 18 ഡിസംബർ 1902
| 23 ജൂൺ 1947
|-
| '''[[കാൾ ബ്രണ്ണർ]]'''&lt;br /&gt;(Karl Brunner)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| 26 ജൂലൈ 1900
| വിചാരണ ചെയ്യപ്പെട്ടില്ല; 1980-ൽ അന്തരിച്ചു.
|
| 7 ഡിസംബർ 1980
| 80 വർഷം, 134 ദിവസം
|-
| 94
| '''[[ആമോൻ ഗോത്ത്]]'''&lt;br /&gt;(Amon Göth)
| [[File:Amon Göth.jpg|100px]]
| ക്രാക്കോവ്-പ്ലാഷോവ് (Kraków-Płaszów) തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ്; തടവുകാരെ സ്വന്തം കൈകൊണ്ട് വെടിവെച്ചുകൊല്ലുന്നതടക്കം അതിക്രൂരമായ കൂട്ടക്കൊലകൾ നടത്തി.
| പോളിഷ് സുപ്രീം നാഷണൽ ട്രിബ്യൂണൽ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം ക്രാക്കോവിലെ മോണ്ടെലുപിച്ച് ജയിലിൽ തൂക്കിലേറ്റി.
| 11 ഡിസംബർ 1908
| 13 സെപ്റ്റംബർ 1946
|-
| 95
| '''[[സീഗ്ഫ്രീഡ് സെയ്ഡൽ]]'''&lt;br /&gt;(Siegfried Seidl)
| [[File:Siegfried Seidl.jpg|100px]]
| തെരേസിയൻസ്റ്റാറ്റ് (Theresienstadt) ഗെട്ടോയുടെ കമാൻഡന്റ് (1941–1943); ഹംഗേറിയൻ ജൂതന്മാരെ കൂട്ടത്തോടെ നാടുകടത്തിയ സോണ്ടർഐൻസാറ്റ്സ്കമാൻഡോ ഐക്മാൻ സംഘത്തിലെ പ്രധാനി.
| ഓസ്ട്രിയൻ പീപ്പിൾസ് കോർട്ട് വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിച്ചു; തൂക്കിലേറ്റി.
| 24 ഓഗസ്റ്റ് 1911
| 4 ഫെബ്രുവരി 1947
|-
| 96
| '''[[കാൾ റാം]]'''&lt;br /&gt;(Karl Rahm)
| [[File:Karl Rahm.jpg|100px]]
| തെരേസിയൻസ്റ്റാറ്റ് ഗെട്ടോയുടെ അവസാന കമാൻഡന്റ് (1944–1945); റെഡ് ക്രോസ് സന്ദർശന വേളയിൽ ഗെട്ടോയെ ഒരു മാതൃകാ നഗരമായി കാണിച്ച് വഞ്ചനാപരമായ പ്രചാരണം നടത്തി.
| ചെക്കോസ്ലോവാക്യൻ കോടതി വിചാരണ നടത്തി ലിറ്റോമെറിസിൽ വെച്ച് പരസ്യമായി തൂക്കിലേറ്റി.
| 2 ഏപ്രിൽ 1907
| 30 ഏപ്രിൽ 1947
|-
| 97
| '''[[മാക്സ് കോഗൽ]]'''&lt;br /&gt;(Max Koegel)
| [[File:Max Koegel.jpg|100px]]
| ലിച്ചെൻബർഗ്, റാവൻസ്ബ്രൂക്ക് (1940–1942), മജ്ദാനെക് (1942), ഫ്ലോസൻബർഗ് (1943–1945) തടങ്കൽ പാളയങ്ങളുടെ കമാൻഡന്റ്.
| യു.എസ്. സൈന്യം അറസ്റ്റ് ചെയ്തു; ജയിൽ സെല്ലിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചു.
| 16 ഒക്ടോബർ 1895
| 27 ജൂൺ 1946
|-
| 98
| '''[[ഫ്രിറ്റ്സ് സുഹ്റൻ]]'''&lt;br /&gt;(Fritz Suhren)
| [[File:FritzSuhren.JPG|100px]]
| റാവൻസ്ബ്രൂക്ക് (Ravensbrück) വനിതാ തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1942–1945); കൂട്ട വധശിക്ഷകൾക്കും നിർബന്ധിത ഗ്യാസ് ചേമ്പർ കൊലപാതകങ്ങൾക്കും ഉത്തരവിട്ടു.
| ഫ്രഞ്ച് സൈനിക ട്രിബ്യൂണൽ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം റാസ്റ്റാറ്റിൽ വെച്ച് തൂക്കിലേറ്റി.
| 10 ജൂൺ 1908
| 12 ജൂൺ 1950
|-
| 99
| '''[[ഫ്രാൻസ് സിയറീസ്]]'''&lt;br /&gt;(Franz Ziereis)
| [[File:Franz Ziereis.jpg|100px]]
| മൗത്തൗസൻ (Mauthausen) തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1939–1945).
| രക്ഷപ്പെടാൻ ശ്രമിക്കുന്നതിനിടെ അമേരിക്കൻ സൈനികരുടെ വെടിയേറ്റു; തൊട്ടടുത്ത ദിവസം പരിക്കുകൾ മൂലം മരിച്ചു.
| 13 ഓഗസ്റ്റ് 1905
| 24 മെയ് 1945
|-
| 100
| '''[[അലക്സാണ്ടർ ലാക്ക്]]'''&lt;br /&gt;(Aleksander Laak)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| എസ്തോണിയയിലെ ജാഗല (Jägala) തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ്; കലൈവി-ലീവ മണൽക്കുന്നുകളിൽ നടന്ന കൂട്ടക്കൊലകൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകി.
| കാനഡയിലേക്ക് കുടിയേറി ജീവിച്ചു; ഹോളോകോസ്റ്റ് പങ്കാളിത്തം പരസ്യമായതിനെത്തുടർന്ന് വിന്നിപെഗിൽ വച്ച് തൂങ്ങിമരിച്ചു.
| 24 ഓഗസ്റ്റ് 1907
| 6 സെപ്റ്റംബർ 1960
|-
| 101
| '''[[ഹാൻസ് ആൽബിൻ റൗട്ടർ]]'''&lt;br /&gt;(Hanns Albin Rauter)
| [[File:Hanns Albin Rauter.jpg|100px]]
| അധിനിവേശ നെതർലാൻഡ്‌സിലെ ഉന്നത എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ (1940–1945); ഡച്ച് ജൂതന്മാരെ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലേക്ക് അയക്കുന്നതിനും പ്രതിരോധ പോരാളികളെ കൊലപ്പെടുത്തുന്നതിനും ഉത്തരവിട്ടു.
| ഹേഗിൽ വച്ച് ഡച്ച് കോടതി വിചാരണ നടത്തി വെടിവെച്ചു കൊന്നു (Firing squad).
| 4 ഫെബ്രുവരി 1895
| 24 മാർച്ച് 1949
|-
| 102
| '''[[വിക്ടർ അറൗജ്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Viktor Arajs)
| [[File:Viktors Arājs.jpg|100px]]
| ലാത്വിയൻ കൊളാബറേറ്റർ സംഘമായ 'അറൗജ്സ് കമാൻഡോ' (Arajs Kommando) തലവൻ; റുംബുള കൂട്ടക്കൊല ഉൾപ്പെടെ അരലക്ഷത്തോളം ബാൾട്ടിക് ജൂതന്മാരെ കൂട്ടക്കൊല ചെയ്തു.
| 1975-ൽ പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിൽ അറസ്റ്റിലായി ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1988-ൽ കാസ്സൽ ജയിലിൽ അന്തരിച്ചു.
| 13 ജനുവരി 1910
| 13 ജനുവരി 1988
|-
| 103
| '''[[ബ്രൂണോ ബെഗർ]]'''&lt;br /&gt;(Bruno Beger)
| [[File:Bruno Beger.jpg|100px]]
| ആഹ്നനെർബെ (Ahnenerbe) നരവംശശാസ്ത്രജ്ഞൻ; ഓഷ്വിറ്റ്സിൽ നിന്ന് ജൂത തടവുകാരെ തിരഞ്ഞെടുത്ത് നാസി അസ്ഥികൂട ശേഖരണത്തിനായി (Jewish skeleton collection) നാറ്റ്സ്‌വീലറിലേക്ക് അയച്ചു.
| 1974-ൽ കുറ്റക്കാരനാണെന്ന് കണ്ടെത്തിയെങ്കിലും പ്രായപരിഗണന നൽകി ജയിൽ ശിക്ഷയിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കി; 2009-ൽ അന്തരിച്ചു.
| 27 ഏപ്രിൽ 1911
| 12 ഒക്ടോബർ 2009
|-
| 104
| '''[[ഹെർബർട്ട് ബാക്കെ]]'''&lt;br /&gt;(Herbert Backe)
| [[File:Herbert Backe.jpg|100px]]
| റീഷ് ഭക്ഷ്യ-കൃഷി മന്ത്രി; സോവിയറ്റ് യൂണിയനിലെ ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ജനങ്ങളെ പട്ടിണിക്കിട്ട് കൊല്ലാൻ ലക്ഷ്യമിട്ട 'ഹങ്കർ പ്ലാൻ' (Hunger Plan) ആവിഷ്കരിച്ചു.
| ന്യൂറെംബർഗ് വിചാരണയ്ക്ക് കാത്തുനിൽക്കെ ന്യൂറെംബർഗ് ജയിലിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചു.
| 1 മെയ് 1896
| 6 ഏപ്രിൽ 1947
|-
| 105
| '''[[ജോൺ ഡെംയാൻയുക്]]'''&lt;br /&gt;(John Demjanjuk)
| [[File:John Demjanjuk 1948.jpg|100px]]
| സോബിബോർ, ഫ്ലോസൻബർഗ്, മജ്ദാനെക് ക്യാമ്പുകളിലെ ട്രാവ്നിക്കി വാർഡൻ (Trawniki men / ഗാർഡ്).
| അമേരിക്കൻ പൗരത്വം റദ്ദാക്കി ജർമ്മനിക്ക് കൈമാറി; 2011-ൽ 28,000-ലധികം കൊലപാതകങ്ങളിൽ കൂട്ടുപ്രതിയായി ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; അപ്പീൽ തീർപ്പാകുന്നതിന് മുൻപ് നഴ്സിംഗ് ഹോമിൽ അന്തരിച്ചു.
| 3 ഏപ്രിൽ 1920
| 17 മാർച്ച് 2012
|-
| 106
| '''[[ഇർമ ഗ്രെസെ]]'''&lt;br /&gt;(Irma Grese)
| [[File:Irma Grese.jpg|100px]]
| റാവൻസ്ബ്രൂക്ക്, ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗ, ബെർഗൻ-ബെൽസൻ ക്യാമ്പുകളിലെ എസ്.എസ്. വനിതാ ഗാർഡ് (SS-Aufseherin); തടവുകാരോട് കാണിച്ച കടുത്ത ക്രൂരതകൾ കാരണം &quot;ഹൈന ഓഫ് ഓഷ്വിറ്റ്സ്&quot; എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| ബെൽസൻ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം ബ്രിട്ടീഷ് കോടതി തൂക്കിലേറ്റി (20-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ബ്രിട്ടീഷ് നിയമപ്രകാരം തൂക്കിലേറ്റപ്പെട്ട ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ വനിത).
| 7 ഒക്ടോബർ 1923
| 13 ഡിസംബർ 1945
|-
| 107
| '''[[ഹെർമൈൻ ബ്രൗൺസ്റ്റൈനർ]]'''&lt;br /&gt;(Hermine Braunsteiner)
| [[File:Hermine Braunsteiner.jpg|100px]]
| റാവൻസ്ബ്രൂക്ക്, മജ്ദാനെക് ക്യാമ്പുകളിലെ വനിതാ ഗാർഡ്; തടവുകാരെ ബൂട്ടുകൊണ്ട് ചവിട്ടിക്കൊല്ലുന്ന സ്വഭാവം കാരണം &quot;ചവിട്ടുന്ന കുതിര&quot; (The Stomping Mare) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| അമേരിക്കയിൽ നിന്ന് കൈമാറി പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിലെ മജ്ദാനെക് വിചാരണയിൽ ജീവപര്യന്തം ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1996-ൽ ആരോഗ്യപരമായ കാരണങ്ങളാൽ മോചിതയായി; 1999-ൽ അന്തരിച്ചു.
| 16 ജൂലൈ 1919
| 19 ഏപ്രിൽ 1999
|-
| 108
| '''[[ഫ്രാൻസ് നൊവാക്]]'''&lt;br /&gt;(Franz Novak)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| അഡോൾഫ് ഐഷ്മാന്റെ റയിൽവേ ഗതാഗത മേധാവി (RSHA IV B4); ലക്ഷക്കണക്കിന് ജൂതന്മാരെ മരണ ക്യാമ്പുകളിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയ നാസി തീവണ്ടികളുടെ (Holocaust trains) സമയക്രമീകരണ ചുമതല വഹിച്ചു.
| ഓസ്ട്രിയയിൽ വിചാരണ നേരിട്ടു; തടവുശിക്ഷ അനുഭവിച്ച ശേഷം മോചിതനായി; 1983-ൽ അന്തരിച്ചു.
| 10 ജനുവരി 1913
| 21 ഒക്ടോബർ 1983
|-
| 109
| '''[[ക്ലോസ് ബാർബി]]'''&lt;br /&gt;(Klaus Barbie)
| [[File:Klaus Barbie (1943).jpg|100px]]
| ലിയോണിലെ ഗെസ്റ്റപ്പോ തലവൻ; ക്രൂരമായ പീഡനമുറകൾ കാരണം &quot;ലിയോണിലെ കശാപ്പുകാരൻ&quot; (Butcher of Lyon) എന്നറിയപ്പെട്ടു; കുട്ടികൾ ഉൾപ്പെടെ ഫ്രഞ്ച് ജൂതന്മാരെയും റെസിസ്റ്റൻസ് പോരാളികളെയും കൊലപ്പെടുത്തി.
| ബൊളീവിയയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; 1983-ൽ ഫ്രാൻസിലേക്ക് കൈമാറി ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1991-ൽ ജയിലിൽ അർബുദബാധയെ തുടർന്ന് അന്തരിച്ചു.
| 25 ഒക്ടോബർ 1913
| 25 സെപ്റ്റംബർ 1991
|-
| 110
| '''[[എറിച്ച് പ്രീബ്കെ]]'''&lt;br /&gt;(Erich Priebke)
| [[File:Erich Priebke.jpg|100px]]
| റോമിലെ സിപ്പോ (SiPo), ഗെസ്റ്റപ്പോ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ; 335 ഇറ്റാലിയൻ സാധാരണക്കാരെയും ജൂതന്മാരെയും കൂട്ടക്കൊല ചെയ്ത ആർഡിയറ്റൈൻ ഗുഹാ കൂട്ടക്കൊലയ്ക്ക് (Ardeatine massacre) നേതൃത്വം നൽകി.
| അർജന്റീനയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; 1995-ൽ ഇറ്റലിക്ക് കൈമാറി ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 100-ാം വയസ്സിൽ റോമിൽ വീട്ടുതടങ്കലിൽ കഴിയവേ അന്തരിച്ചു.
| 29 ജൂലൈ 1913
| 11 ഒക്ടോബർ 2013
|-
| 111
| '''[[ഹെർബർട്ട് കാപ്പ്ലർ]]'''&lt;br /&gt;(Herbert Kappler)
| [[File:Herbert Kappler.jpg|100px]]
| റോമിലെ സിപ്പോ (SiPo), എസ്.ഡി. (SD) മേധാവി; റോമൻ ജൂതന്മാരെ ഓഷ്വിറ്റ്സിലേക്ക് നാടുകടത്തുന്നതിനും ആർഡിയറ്റൈൻ ഗുഹാ കൂട്ടക്കൊലയ്ക്കും നേതൃത്വം നൽകി.
| ഇറ്റലിയിൽ ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1977-ൽ റോമിലെ സൈനിക ആശുപത്രിയിൽ നിന്ന് ഭാര്യയുടെ സഹായത്തോടെ പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; 1978-ൽ അന്തരിച്ചു.
| 23 സെപ്റ്റംബർ 1907
| 9 ഫെബ്രുവരി 1978
|-
| 112
| '''[[കാൾ ലിന്നസ്]]'''&lt;br /&gt;(Karl Linnas)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| നാസി അധിനിവേശ എസ്തോണിയയിലെ ടാർട്ടു (Tartu) തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ്; സ്ത്രീകളും കുട്ടികളും ഉൾപ്പെടെ ആയിരക്കണക്കിന് ജൂതന്മാരെയും തടവുകാരെയും കൂട്ടക്കൊല ചെയ്യാൻ നേരിട്ട് ഉത്തരവിട്ടു.
| യു.എസിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; പിന്നീട് പൗരത്വം റദ്ദാക്കി 1987-ൽ സോവിയറ്റ് യൂണിയനിലേക്ക് നാടുകടത്തി; ലെനിൻഗ്രാഡിലെ ജയിൽ ആശുപത്രിയിൽ വിചാരണയ്ക്ക് കാത്തുനിൽക്കെ അന്തരിച്ചു.
| 6 ഓഗസ്റ്റ് 1919
| 2 ജൂലൈ 1987
|-
| 113
| '''[[ഹാൻസ് ലിപ്ഷിസ്]]'''&lt;br /&gt;(Hans Lipschis)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗ തടങ്കൽ പാളയത്തിലെ എസ്.എസ്. ടോട്ടൻകോഫ്ഫോർബാൻഡെ ഗാർഡ് (1941–1945).
| ചിക്കാഗോയിലേക്ക് കുടിയേറിയെങ്കിലും നാസി പശ്ചാത്തലം വെളിപ്പെട്ടതിനെത്തുടർന്ന് 1983-ൽ അമേരിക്കയിൽ നിന്ന് നാടുകടത്തി; 2013-ൽ ജർമ്മനിയിൽ അറസ്റ്റിലായെങ്കിലും അനാരോഗ്യം കാരണം വിചാരണ ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടു; 2016-ൽ അന്തരിച്ചു.
| 7 നവംബർ 1919
| 16 ജൂൺ 2016
|-
| 114
| '''[[ഹൈൻറിച്ച് ബൂബെക്ക്]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Boere)
| [[File:Heinrich Boere.jpg|100px]]
| അധിനിവേശ നെതർലാൻഡ്‌സിലെ വാഫൻ-എസ്.എസ്. ഹിറ്റ്-സ്ക്വാഡായ 'സിൽബർടാനെ' (Sonderkommando Silbertanne) അംഗം; ഡച്ച് ചെറുത്തുനിൽപ്പ് പോരാളികളെയും സാധാരണക്കാരെയും കൊലപ്പെടുത്തി.
| നെതർലാൻഡ്‌സിൽ വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിച്ചെങ്കിലും ജർമ്മനിയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; പതിറ്റാണ്ടുകൾക്ക് ശേഷം 2010-ൽ ആച്ചെൻ കോടതി ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിച്ചു; ജയിൽ ആശുപത്രിയിൽ അന്തരിച്ചു.
| 27 സെപ്റ്റംബർ 1921
| 1 ഡിസംബർ 2013
|-
| 115
| '''[[ലാസ്ലോ ചാറ്റാരി]]'''&lt;br /&gt;(László Csatáry)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ഹംഗേറിയൻ റോയൽ പോലീസ് ഓഫീസർ; കോസിറ്റ്സെ (Košice) ഗെട്ടോയിൽ ക്രൂരതകൾ കാണിക്കുകയും 15,000-ത്തിലധികം ജൂതന്മാരെ ഓഷ്വിറ്റ്സിലേക്ക് നാടുകടത്താൻ സഹായിക്കുകയും ചെയ്തു.
| കാനഡയിലേക്ക് കടന്ന് പതിറ്റാണ്ടുകളോളം ജീവിച്ചു; പൗരത്വം റദ്ദാക്കപ്പെട്ടതിനെ തുടർന്ന് ഹംഗറിയിലേക്ക് മടങ്ങി; 2013-ൽ ബുഡാപെസ്റ്റിൽ വിചാരണയ്ക്ക് കാത്തുനിൽക്കെ ന്യുമോണിയ ബാധിച്ച് അന്തരിച്ചു.
| 4 മാർച്ച് 1915
| 10 ഓഗസ്റ്റ് 2013
|-
| 116
| '''[[സൈമൺ ഗോൾഡ്ബർഗ്]]'''&lt;br /&gt;(Szymon Goldberg)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ജൂത സഹകരണ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ / കാപ്പോ (Kapó); ക്യാമ്പിലെ ദൈനംദിന അടിച്ചമർത്തലുകളിൽ സഹകരിച്ചു.
| രക്ഷപ്പെട്ടു; യുദ്ധാനന്തര വിധി വ്യക്തമല്ല.
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 117
| '''[[എൽഫ്രീഡെ ഹൂത്ത്]]'''&lt;br /&gt;(Elfriede Rinkel / Elfriede Huth)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| റാവൻസ്ബ്രൂക്ക് (Ravensbrück) വനിതാ തടങ്കൽ പാളയത്തിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്; പരിശീലനം ലഭിച്ച ആക്രമണ നായ്ക്കളെ ഉപയോഗിച്ച് തടവുകാരെ പീഡിപ്പിച്ചു.
| അമേരിക്കയിലേക്ക് കുടിയേറി ജീവിച്ചു; 2006-ൽ നാസി ഭൂതകാലം തെളിഞ്ഞതോടെ പൗരത്വം ഉപേക്ഷിച്ച് ജർമ്മനിയിലേക്ക് മടങ്ങി; 2018-ൽ അന്തരിച്ചു.
| 14 ജൂലൈ 1922
| ജൂലൈ 2018
|-
| 118
| '''[[ഡാങ്കോ സാകിച്ച്]]'''&lt;br /&gt;(Dinko Šakić)
| [[File:Dinko Sakic.jpg|100px]]
| ക്രൊയേഷ്യയിലെ ഉസ്താഷെ ഫാസിസ്റ്റ് ഭരണകൂടത്തിന് കീഴിലുള്ള യാസെനോവാക് (Jasenovac) തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ്; പതിനായിരക്കണക്കിന് സെർബുകൾ, ജൂതന്മാർ, റോമാനി ജനങ്ങൾ എന്നിവരുടെ കൂട്ടക്കൊലയ്ക്ക് ഉത്തരവാദിയായി.
| അർജന്റീനയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; 1998-ൽ ക്രൊയേഷ്യയിലേക്ക് കൈമാറി 20 വർഷം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; സാഗ്രെബ് ജയിൽ ആശുപത്രിയിൽ അന്തരിച്ചു.
| 8 സെപ്റ്റംബർ 1921
| 20 ജൂലൈ 2008
|-
| 119
| '''[[നട സാകിച്ച്]]'''&lt;br /&gt;(Nada Šakić)
| [[File:Nada Sakic.jpg|100px]]
| മാക്സ് ലുബുറിച്ചിന്റെ അർദ്ധസഹോദരിയും ഡാങ്കോ സാകിച്ചിന്റെ ഭാര്യയും; സ്റ്റാറ ഗ്രാഡിസ്ക (Stara Gradiška) വനിതാ ക്യാമ്പിലെ ഉസ്താഷെ ഗാർഡ്.
| അർജന്റീനയിൽ നിന്ന് കൈമാറിയെങ്കിലും തെളിവുകളുടെ അഭാവത്തിൽ ക്രൊയേഷ്യൻ കോടതി വിട്ടയച്ചു; 2011-ൽ അന്തരിച്ചു.
| 4 ഓഗസ്റ്റ് 1926
| 5 ഫെബ്രുവരി 2011
|-
| 120
| '''[[വിയെക്കോസ്ലാവ് ലുബുറിച്ച്]]'''&lt;br /&gt;(Vjekoslav Luburić)
| [[File:Vjekoslav Luburic.jpg|100px]]
| ഉസ്താഷെ ബ്യൂറോ 3-ന്റെ മേധാവി; യാസെനോവാക് ഉൾപ്പെടെയുള്ള ക്രൊയേഷ്യൻ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളുടെ മുഖ്യ സൂപ്പർവൈസർ; &quot;മാക്സ് കശാപ്പുകാരൻ&quot; (Maks the Butcher) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| സ്പെയിനിലേക്ക് കടന്നു; 1969-ൽ യൂഗോസ്ലാവ് രഹസ്യാന്വേഷണ വിഭാഗം (UDBA) ഏജന്റാൽ വധിക്കപ്പെട്ടു.
| 6 മാർച്ച് 1914
| 20 ഏപ്രിൽ 1969
|-
| 121
| '''[[ആൻഡ്രിജ അർട്ടുക്കോവിച്ച്]]'''&lt;br /&gt;(Andrija Artuković)
| [[File:Andrija Artukovic.jpg|100px]]
| സ്വതന്ത്ര ക്രൊയേഷ്യൻ രാജ്യത്തിന്റെ ആഭ്യന്തര-നീതിന്യായ മന്ത്രി; വംശീയ ഉന്മൂലന നിയമങ്ങൾ നടപ്പിലാക്കിയതിനാൽ &quot;ബാൾക്കൻസിലെ ഹിംലർ&quot; എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| ദശാബ്ദങ്ങളോളം അമേരിക്കയിൽ ഒളിവിൽ കഴിഞ്ഞു; 1986-ൽ യൂഗോസ്ലാവിയയ്ക്ക് കൈമാറി വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കപ്പെട്ടു; അപ്പീൽ നിലനിൽക്കെ ജയിൽ ആശുപത്രിയിൽ അന്തരിച്ചു.
| 29 നവംബർ 1899
| 16 ജനുവരി 1988
|-
| 122
| '''[[എഡ്വേർഡ് റോഷ്മാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Eduard Roschmann)
| [[File:Eduard Roschmann.jpg|100px]]
| റിഗ ഗെട്ടോയുടെയും (Riga Ghetto) കൈസർവാൾഡ് ക്യാമ്പിന്റെയും കമാൻഡന്റ്; ക്രൂരതകൾ കാരണം &quot;റിഗയിലെ കശാപ്പുകാരൻ&quot; (Butcher of Riga) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| അർജന്റീനയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; കൈമാറൽ ഭയന്ന് പരാഗ്വേയിലേക്ക് കടക്കവേ അസൻഷ്യോണിൽ വച്ച് ഹൃദയാഘാതം മൂലം അന്തരിച്ചു.
| 25 നവംബർ 1908
| 8 ഓഗസ്റ്റ് 1977
|-
| 123
| '''[[ഫ്രെഡറിക് ബോസ്ഹാമർ]]'''&lt;br /&gt;(Friedrich Bosshammer)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| അഡോൾഫ് ഐഷ്മാന്റെ പ്രധാന സഹായി; ഇറ്റലിയിലെ ജൂതകാര്യ വിഭാഗം മേധാവി (1944–1945); ആയിരക്കണക്കിന് ഇറ്റാലിയൻ ജൂതന്മാരെ ഓഷ്വിറ്റ്സിലേക്ക് അയക്കുന്നതിന് നേരിട്ട് മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| 1968-ൽ പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിൽ അറസ്റ്റിലായി ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; അപ്പീൽ വിചാരണയ്ക്കിടെ ജയിലിൽ അന്തരിച്ചു.
| 20 ഡിസംബർ 1906
| 17 ഡിസംബർ 1972
|-
| 124
| '''[[ഫ്രാൻസ് ബാബർച്ച്]]'''&lt;br /&gt;(Franz Bürkl)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| വാർസോയിലെ പവിയാക് (Pawiak) ജയിലിലെ എസ്.എസ്. ഒബർസ്ഷാർഫ്യൂററും ഡെപ്യൂട്ടി കമാൻഡന്റും; തടവുകാരെ ക്രൂരമായി കൊലപ്പെടുത്തുന്നതിൽ കുപ്രസിദ്ധൻ.
| പോളിഷ് ഹോം ആർമി (Armia Krajowa) നടത്തിയ 'ഓപ്പറേഷൻ ബാബർച്ച്' രഹസ്യ ആക്രമണത്തിൽ വെടിയേറ്റ് കൊല്ലപ്പെട്ടു.
| 16 ഓഗസ്റ്റ് 1911
| 7 സെപ്റ്റംബർ 1943
|-
| 125
| '''[[ആഗസ്റ്റ് ഹെയ്സ്മെയർ]]'''&lt;br /&gt;(August Heissmeyer)
| [[File:August Heißmeyer.jpg|100px]]
| എസ്.എസ്. മെയിൻ ഓഫീസ് (SS-Hauptamt) മേധാവിയും നാസി എലൈറ്റ് സ്കൂളുകളുടെ (NPEA) ഇൻസ്പെക്ടറും; ഉയർന്ന നാസി നേതൃത്വത്തിലേക്ക് ഉദ്യോഗസ്ഥരെ പരിശീലിപ്പിക്കുന്നതിൽ നേതൃത്വം നൽകി.
| ഡീനാസിഫിക്കേഷൻ കോടതി തടവിന് ശിക്ഷിച്ചു; ശിക്ഷയ്ക്ക് ശേഷം സ്വകാര്യ ബിസിനസ്സുകളിൽ ഏർപ്പെട്ടു; 1979-ൽ അന്തരിച്ചു.
| 11 ജനുവരി 1897
| 16 ജനുവരി 1979
|-
| 126
| '''[[മാക്സ് തോമസ്]]'''&lt;br /&gt;(Max Thomas)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ഉക്രെയ്നിലെ ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പെ സി (Einsatzgruppe C) കമാൻഡറും ഉക്രെയ്നിലെ ഉയർന്ന സിപ്പോ-എസ്.ഡി. ഉദ്യോഗസ്ഥനും.
| യുദ്ധാവസാനം സ്വന്തം ഐഡന്റിറ്റി മറച്ചുവെച്ച് ആത്മഹത്യയ്ക്ക് ശ്രമിച്ചു; പരിക്കുകൾ മൂലം വുർസ്ബർഗിൽ വച്ച് അന്തരിച്ചു.
| 4 ഓഗസ്റ്റ് 1891
| 6 ഡിസംബർ 1945
|-
| 127
| '''[[ഓട്ടോ റാഷ്]]'''&lt;br /&gt;(Otto Rasch)
| [[File:Otto Rasch.jpg|100px]]
| ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പെ സി കമാൻഡർ; ബാബി യാർ (Babi Yar) കൂട്ടക്കൊലയിൽ 33,000-ത്തിലധികം ജൂതന്മാരെ വെടിവെച്ചുകൊല്ലാൻ ഉത്തരവിട്ട മുഖ്യ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പൻ വിചാരണയ്ക്കിടെ പാർക്കിൻസൺസ് രോഗം മൂർച്ഛിച്ചതിനെ തുടർന്ന് വിചാരണയിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടു; 1948-ൽ അന്തരിച്ചു.
| 7 ഡിസംബർ 1891
| 1 നവംബർ 1948
|-
| 128
| '''[[റുഡോൾഫ് ബാറ്റ്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Rudolf Batz)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ബാൾട്ടിക് രാജ്യങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിച്ച ഐൻസാറ്റ്സ്കമാൻഡോ 2 (Einsatzkommando 2) കമാൻഡർ; ലാത്വിയൻ ജൂതന്മാരെ ഉന്മൂലനം ചെയ്യുന്നതിന് നേതൃത്വം നൽകി.
| യുദ്ധാനന്തരം വ്യാജപ്പേരിൽ ജീവിച്ചു; 1960-ൽ പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിൽ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് അറസ്റ്റിലായി; വിചാരണയ്ക്ക് കാത്തുനിൽക്കെ ജയിലിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചു.
| 10 നവംബർ 1903
| 8 ഫെബ്രുവരി 1961
|-
| 129
| '''[[ഹെർബർട്ട് ഷെർവിറ്റ്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Fritz Scherwitz / Herbert Scherwitz)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ലാത്വിയയിലെ ലന്തെ (Lenta) ലേബർ ക്യാമ്പിന്റെ എസ്.എസ്. കമാൻഡന്റ്; ജൂത വംശപാരമ്പര്യം ഒളിച്ചുവെച്ച് എസ്.എസിൽ ചേർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| 1948-ൽ മ്യൂണിക്കിൽ അറസ്റ്റിലായി കൊലപാതക കുറ്റത്തിന് തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; മോചിതനായ ശേഷം 1962-ൽ അന്തരിച്ചു.
| 16 ഓഗസ്റ്റ് 1903
| 1962
|-
| 130
| '''[[ആൽഫ്രഡ് ഫിൽബർട്ട്]]'''&lt;br /&gt;(Alfred Filbert)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ബെലാറസിൽ കൂട്ടക്കൊലകൾ നടത്തിയ ഐൻസാറ്റ്സ്കമാൻഡോ 9 (Einsatzkommando 9) കമാൻഡർ; ഗെട്ടോകൾ ഒഴിപ്പിക്കുന്നതിനും സ്ത്രീകളെയും കുട്ടികളെയും കൂട്ടത്തോടെ വധിക്കുന്നതിനും തുടക്കമിട്ടു.
| 1959-ൽ അറസ്റ്റിലായി ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1975-ൽ ആരോഗ്യപരമായ കാരണങ്ങളാൽ വിട്ടയച്ചു; 1990-ൽ അന്തരിച്ചു.
| 8 സെപ്റ്റംബർ 1905
| 1 ഓഗസ്റ്റ് 1990
|-
| 131
| '''[[കാൾ യെഗർ]]'''&lt;br /&gt;(Karl Jäger)
| [[File:Karl Jaeger 1941 (cropped).jpg|100px]]
| ഐൻസാറ്റ്സ്കമാൻഡോ 3 (Einsatzkommando 3) തലവൻ; ലിത്വാനിയയിലെ 1,37,000-ലധികം ജൂതന്മാരെ ഉന്മൂലനം ചെയ്തതിന്റെ കൃത്യമായ വിവരങ്ങൾ അടങ്ങിയ കുപ്രസിദ്ധമായ 'യെഗർ റിപ്പോർട്ടിന്റെ' (Jäger Report) രചയിതാവ്.
| യുദ്ധാനന്തരം ഒളിവിൽ കഴിഞ്ഞു; 1959-ൽ പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിൽ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് അറസ്റ്റിലായി; വിചാരണയ്ക്ക് കാത്തുനിൽക്കെ ഹോഹനസ്പെർഗ് ജയിലിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചു.
| 20 സെപ്റ്റംബർ 1888
| 22 ജൂൺ 1959
|-
| 132
| '''[[റുഡോൾഫ് ലാംഗെ]]'''&lt;br /&gt;(Rudolf Lange)
| [[File:Rudolf Lange.jpg|100px]]
| ഐൻസാറ്റ്സ്കമാൻഡോ 2 (Einsatzkommando 2) തലവനും ലാത്വിയയിലെ സിപ്പോ-എസ്.ഡി. കമാൻഡറും; സലാസ്പിൽസ് തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ നിർമ്മാണത്തിന് മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു; വാൻസീ കോൺഫറൻസിൽ പങ്കെടുത്ത ഫീൽഡ് തലവൻ.
| പോസ്നനിൽ വച്ച് സോവിയറ്റ് സൈന്യത്താൽ വളയപ്പെട്ടപ്പോൾ ആത്മഹത്യ ചെയ്തു (അല്ലെങ്കിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു).
| 18 ഏപ്രിൽ 1910
| 23 ഫെബ്രുവരി 1945
|-
| 133
| '''[[ഹാൻസ്-അഡോൾഫ് പ്രൂട്ട്സ്മാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Hans-Adolf Prützmann)
| [[File:Hans-Adolf Prützmann (1934).jpg|100px]]
| ബാൾട്ടിക് രാജ്യങ്ങളിലും വടക്കൻ റഷ്യയിലും (ഓസ്റ്റ്‌ലാൻഡ്), പിന്നീട് തെക്കൻ റഷ്യയിലും സേവനമനുഷ്ഠിച്ച ഉയർന്ന എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ (Höchster SS- und Polizeiführer).
| ബ്രിട്ടീഷ് സൈന്യത്തിന്റെ പിടിയിലായ ശേഷം ലൂണെബർഗിൽ വച്ച് സയനൈഡ് കഴിച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.
| 31 ഓഗസ്റ്റ് 1901
| 21 മെയ് 1945
|-
| 134
| '''[[വിൽഹെം കോപ്പെ]]'''&lt;br /&gt;(Wilhelm Koppe)
| [[File:Wilhelm Koppe.jpg|100px]]
| റീഷ്സ്ഗൗ വാർത്തെലാൻഡിലെയും പിന്നീട് ജനറൽ ഗവൺമെന്റിലെയും (പോളണ്ട്) ഉന്നത എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ; ചെൽമ്നോ (Chełmno) നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പ് സ്ഥാപിക്കുന്നതിനും ഗ്യാസ് വാനുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതിനും മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| വ്യാജപ്പേരിൽ ഫാക്ടറി ഡയറക്ടറായി കഴിഞ്ഞു; 1960-ൽ അറസ്റ്റിലായെങ്കിലും അനാരോഗ്യം കാരണം വിചാരണ റദ്ദാക്കി; 1975-ൽ അന്തരിച്ചു.
| 15 ജൂൺ 1896
| 2 ജൂലൈ 1975
|-
| 135
| '''[[ഫ്രെഡറിക്-വിൽഹെം ക്രൂഗർ]]'''&lt;br /&gt;(Friedrich-Wilhelm Krüger)
| [[File:Friedrich-Wilhelm Krüger.jpg|100px]]
| അധിനിവേശ പോളണ്ടിലെ ഉന്നത എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ (1939–1943); ഓപ്പറേഷൻ റെയിൻഹാർഡ്, വാർസോ ഗെട്ടോ പ്രക്ഷോഭത്തെ അടിച്ചമർത്തൽ എന്നിവയ്ക്ക് നിർദ്ദേശങ്ങൾ നൽകി.
| ഓസ്ട്രിയയിൽ വച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.
| 8 മെയ് 1894
| 10 മെയ് 1945
|-
| 136
| '''[[എറിക് ഫുക്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Erich Fuchs)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ആക്ഷൻ ടി4, ഓപ്പറേഷൻ റെയിൻഹാർഡ് എന്നിവയിലെ സാങ്കേതിക വിദഗ്ദ്ധൻ; ബെൽസെക്, സോബിബോർ, ട്രെബ്ലിങ്ക ക്യാമ്പുകളിൽ വിഷവാതകം പുറപ്പെടുവിക്കുന്ന എഞ്ചിനുകൾ സ്ഥാപിച്ചു.
| സോബിബോർ വിചാരണയിൽ (1966) കുറ്റക്കാരനാണെന്ന് കണ്ടെത്തി 4 വർഷം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; പിന്നീട് മോചിതനായി 1980-ൽ അന്തരിച്ചു.
| 9 ഏപ്രിൽ 1902
| 25 ജൂലൈ 1980
|-
| 137
| '''[[ലോറൻസ് ഹാക്കൻഹോൾട്ട്]]'''&lt;br /&gt;(Lorenz Hackenholt)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ബെൽസെക് നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകൾ രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുകയും നിർമ്മിക്കുകയും പ്രവർത്തിപ്പിക്കുകയും ചെയ്ത പ്രധാനി (&quot;ഹാക്കൻഹോൾട്ട് ഫൗണ്ടേഷൻ&quot; എന്നറിയപ്പെട്ടു).
| യുദ്ധാവസാനം അപ്രത്യക്ഷനായി; 1954-ൽ നിയമപരമായി മരിച്ചതായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.
| 26 ജൂൺ 1914
| 1945 (കരുതപ്പെടുന്നു)
|-
| 138
| '''[[ഹെർബർട്ട് ലാംഗെ]]'''&lt;br /&gt;(Herbert Lange)
| [[File:Herbert Lange.jpg|100px]]
| ചെൽമ്നോ (Chełmno) നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിന്റെ ആദ്യ കമാൻഡന്റ്; 'സോണ്ടർകമാൻഡോ ലാംഗെ' തലവനായിരുന്ന ഇദ്ദേഹം സഞ്ചരിക്കുന്ന ഗ്യാസ് വാനുകൾ ഉപയോഗിച്ച് ആയിരക്കണക്കിന് മാനസിക രോഗികളെയും ജൂതന്മാരെയും കൊലപ്പെടുത്തി.
| ബെർലിൻ യുദ്ധത്തിൽ വെടിയേറ്റ് കൊല്ലപ്പെട്ടു.
| 29 സെപ്റ്റംബർ 1909
| 20 ഏപ്രിൽ 1945
|-
| 139
| '''[[ഹാൻസ് ബോത്മാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Hans Bothmann)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ചെൽമ്നോ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിന്റെ രണ്ടാമത്തെയും അവസാനത്തെയും കമാൻഡന്റ് (1942–1945); ലോഡ്സ് ഗെട്ടോ ഒഴിപ്പിക്കലിന്റെ ഭാഗമായി പതിനായിരക്കണക്കിന് ആളുകളെ ഗ്യാസ് വാനുകളിൽ കൊലപ്പെടുത്തി.
| ബ്രിട്ടീഷ് സൈന്യത്തിന്റെ പിടിയിലായ ശേഷം തടവിൽ വച്ച് തൂങ്ങിമരിച്ചു.
| 11 നവംബർ 1911
| 4 ഏപ്രിൽ 1946
|-
| 140
| '''[[പോൾ റാഡോംസ്കി]]'''&lt;br /&gt;(Paul Radomski)
| [[File:Paul Radomski.jpg|100px]]
| ഉക്രെയ്നിലെ സിറെറ്റ്സ് (Syrets) തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ്, ഗ്രീസിലെ ഹൈദാരി (Chaidari) ക്യാമ്പിന്റെ കമാൻഡന്റ്; തടവുകാരെ സ്വന്തം കൈകൊണ്ട് വെടിവെച്ചുകൊല്ലുന്ന അതിക്രൂരമായ സ്വഭാവത്തിന് കുപ്രസിദ്ധൻ.
| ഹംഗറിയിലെ സെകെഷ്ഫെഹെർവാറിൽ നടന്ന പോരാട്ടത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.
| 21 സെപ്റ്റംബർ 1902
| 14 മാർച്ച് 1945
|-
| 141
| '''[[ഫ്രാൻസ് ഹോസ്ലർ]]'''&lt;br /&gt;(Franz Hössler)
| [[File:Franz Hössler.jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗവിലെ വനിതാ ക്യാമ്പ് ഡെപ്യൂട്ടി മേധാവി, പിന്നീട് മിറ്റൽബൗ-ഡോറ, ബെർഗൻ-ബെൽസൻ ക്യാമ്പുകളിലെ ഉന്നത ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| ബെൽസൻ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം ഹാമൽൻ ജയിലിൽ ബ്രിട്ടീഷ് സൈനിക അധികാരികളാൽ തൂക്കിലേറ്റി.
| 4 ഫെബ്രുവരി 1906
| 13 ഡിസംബർ 1945
|-
| 142
| '''[[എലിസബത്ത് വോൾക്കൻറാത്ത്]]'''&lt;br /&gt;(Elisabeth Volkenrath)
| [[File:Elisabeth Volkenrath.jpg|100px]]
| റാവൻസ്ബ്രൂക്ക്, ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗ, ബെർഗൻ-ബെൽസൻ ക്യാമ്പുകളിലെ മുഖ്യ വനിതാ സൂപ്പർവൈസർ (Oberaufseherin); ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളിലേക്ക് ആളുകളെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിൽ പങ്കാളിയായി.
| ബെൽസൻ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം ഹാമൽൻ ജയിലിൽ തൂക്കിലേറ്റി.
| 5 സെപ്റ്റംബർ 1919
| 13 ഡിസംബർ 1945
|-
| 143
| '''[[ഹുവാനാ ബോർമാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Juana Bormann)
| [[File:Juana Bormann.jpg|100px]]
| ലിച്ചെൻബർഗ്, റാവൻസ്ബ്രൂക്ക്, ഓഷ്വിറ്റ്സ്, ബെർഗൻ-ബെൽസൻ ക്യാമ്പുകളിലെ എസ്.എസ്. വനിതാ ഗാർഡ്; ഭീമാകാരനായ നായയെ ഉപയോഗിച്ച് തടവുകാരെ ആക്രമിച്ചിരുന്നതിനാൽ &quot;നായകളുള്ള സ്ത്രീ&quot; (The Woman with the Dogs) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| ബെൽസൻ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.
| 10 സെപ്റ്റംബർ 1893
| 13 ഡിസംബർ 1945
|-
| 144
| '''[[ഹെർത്ത എഹ്ലെർട്ട്]]'''&lt;br /&gt;(Herta Ehlert)
| [[File:Herta Ehlert.jpg|100px]]
| റാവൻസ്ബ്രൂക്ക്, മജ്ദാനെക്, ഓഷ്വിറ്റ്സ്, ബെർഗൻ-ബെൽസൻ ക്യാമ്പുകളിലെ വനിതാ ഗാർഡ് (Aufseherin).
| ബെൽസൻ വിചാരണയിൽ 15 വർഷം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1951-ൽ നേരത്തെ മോചിതയായി; 1997-ൽ അന്തരിച്ചു.
| 26 മാർച്ച് 1905
| 4 ഏപ്രിൽ 1997
|-
| 145
| '''[[ആലീസ് ഒർലോവ്സ്കി]]'''&lt;br /&gt;(Alice Orlowski)
| [[File:Alice Orlowski.jpg|100px]]
| മജ്ദാനെക്, പ്ലാഷോവ്, ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗ ക്യാമ്പുകളിലെ എസ്.എസ്. വനിതാ ഗാർഡ്; തടവുകാരെ ചാട്ടവാറുകൊണ്ട് അടിക്കുന്നതിലും മരണ മാർച്ചുകളിൽ (Death marches) ക്രൂരതകൾ കാണിക്കുന്നതിലും കുപ്രസിദ്ധ.
| ക്രാക്കോവിലെ ഓഷ്വിറ്റ്സ് വിചാരണയിൽ തടവുശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കപ്പെട്ടു; പിന്നീട് മൂന്നാം മജ്ദാനെക് വിചാരണയ്ക്കിടെ 1976-ൽ അന്തരിച്ചു.
| 30 സെപ്റ്റംബർ 1903
| 1976
|-
| 146
| '''[[ഹിൽഡെഗാർഡ് ലാഷെർട്ട്]]'''&lt;br /&gt;(Hildegard Lächert)
| [[File:Hildegard Lächert.jpg|100px]]
| മജ്ദാനെക്, ഓഷ്വിറ്റ്സ്, ഗുസെൻ ക്യാമ്പുകളിലെ ക്രൂരയായ വനിതാ ഗാർഡ്; ക്രൂരതകൾ കാരണം &quot;രക്തരൂക്ഷിതമായ ബ്രിജിഡ&quot; (Bloody Brigitte) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| മജ്ദാനെക് വിചാരണകളിൽ തടവുശിക്ഷ അനുഭവിച്ചു; പിന്നീട് ജർമ്മൻ ചാരസംഘടനയായ ബി.എൻ.ഡിയിൽ (BND) സേവനമനുഷ്ഠിച്ചതായി വെളിപ്പെട്ടു; 1995-ൽ അന്തരിച്ചു.
| 19 മാർച്ച് 1920
| 1995
|-
| 147
| '''[[മാക്സ് ബ്ലിൻകെ]]'''&lt;br /&gt;(Max Blancke)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| മജ്ദാനെക്, നാറ്റ്സ്‌വീലർ, ഡാഹൗ ക്യാമ്പുകളിലെ നാസി എസ്.എസ്. ഫിസിഷ്യൻ; ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളിലേക്ക് ആളുകളെ തിരഞ്ഞെടുത്തതിലും കൂട്ടക്കൊലകളിലും പങ്കെടുത്തു.
| യുദ്ധാവസാനം ഹുൻഫെൽഡിൽ വച്ച് ഭാര്യയോടൊപ്പം ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.
| 23 മാർച്ച് 1909
| 27 ഏപ്രിൽ 1945
|-
| 148
| '''[[ഹൈൻറിച്ച് പീറ്റേഴ്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Peters)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗ, റാവൻസ്ബ്രൂക്ക് ക്യാമ്പുകളിലെ എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| യുദ്ധാനന്തര വിധി വ്യക്തമല്ല / ഒളിവിൽ പോയി.
| 23 ഡിസംബർ 1890
| അജ്ഞാതം
|-
| 149
| '''[[യൊഹാൻ ഫ്ലീഗൽ]]'''&lt;br /&gt;(Johann Fliegel)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക, സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പുകളിൽ സേവനമനുഷ്ഠിച്ച എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| വിചാരണ ചെയ്യപ്പെട്ടില്ല; വിധി അജ്ഞാതമാണ്.
| 24 ഒക്ടോബർ 1895
| അജ്ഞാതം
|-
| 150
| '''[[ഫ്രാൻസ് വോൾഫ്]]'''&lt;br /&gt;(Franz Wolf)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ പ്രധാന എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ; ഗ്യാസ് ചേമ്പറിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നതിന് മുൻപ് ഇരകളുടെ മുടി മുറിക്കുന്നതിനും വസ്ത്രങ്ങളും സ്വത്തുക്കളും പിടിച്ചെടുക്കുന്നതിനും മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| സോബിബോർ വിചാരണയിൽ 8 വർഷത്തെ തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; പിന്നീട് ശിക്ഷാ കാലാവധി പൂർത്തിയാക്കി മോചിതനായി; 1999-ൽ അന്തരിച്ചു.
| 9 ഏപ്രിൽ 1907
| 9 ഒക്ടോബർ 1999
|-
| 151
| '''[[യോസെഫ് വല്ലെറ്റെർ]]'''&lt;br /&gt;(Josef Vallaster)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ഹാർത്തൈം യൂത്തനേഷ്യ കേന്ദ്രത്തിലും (Aktion T4) സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലും സേവനമനുഷ്ഠിച്ച എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ; ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളിലെ കൂട്ടക്കൊലകൾക്ക് മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| 1943 ഒക്ടോബറിലെ സോബിബോർ തടവുകാരുടെ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ (Sobibor uprising) തടവുകാരാൽ വധിക്കപ്പെട്ടു.
| 5 ഫെബ്രുവരി 1910
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 152
| '''[[റുഡോൾഫ് ബെക്ക്മാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Rudolf Beckmann)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഒബർസ്ഷാർഫ്യൂറർ; ക്യാമ്പ് II-ന്റെ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് ചുമതലകളും ഇരകളുടെ വസ്ത്രങ്ങൾ പിടിച്ചെടുക്കലും നിയന്ത്രിച്ചു.
| സോബിബോർ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ ക്യാമ്പ് ഓഫീസിനുള്ളിൽ വെച്ച് തടവുകാരാൽ കുത്തേറ്റു കൊല്ലപ്പെട്ടു.
| 20 ഫെബ്രുവരി 1910
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 153
| '''[[യോഹാൻ നീമാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Johann Niemann)
| [[File:Johann Niemann portrait.jpg|100px]]
| ബെൽസെക്, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലെ ഡെപ്യൂട്ടി കമാൻഡന്റ്; ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളുടെ നിർമ്മാണത്തിലും കൂട്ടക്കൊലകളിലും പങ്കാളിയായി.
| സോബിബോർ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ തയ്യൽ വർക്ക്‌ഷോപ്പിൽ വെച്ച് തടവുകാരനായ പോളിഷ് സൈനികന്റെ മഴു കൊണ്ടുള്ള വെട്ടേറ്റ് കൊല്ലപ്പെട്ടു.
| 4 ഓഗസ്റ്റ് 1913
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 154
| '''[[സീഗ്ഫ്രീഡ് ഗ്രൈറ്റ്ഷൂസ്]]'''&lt;br /&gt;(Siegfried Graetschus)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഉക്രേനിയൻ ട്രാവ്നിക്കി ഗാർഡുകളുടെ തലവൻ (Head of Ukrainian Guard contingent).
| സോബിബോർ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ ചെരുപ്പുകുത്തി ഷെഡ്ഡിൽ വെച്ച് തടവുകാരാൽ മഴു ഉപയോഗിച്ച് വധിക്കപ്പെട്ടു.
| 9 ജൂൺ 1916
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 155
| '''[[വാൾട്ടർ നോവാക്]]'''&lt;br /&gt;(Walter Nowak)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| സോബിബോർ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ തടവുകാരാൽ വധിക്കപ്പെട്ടു.
| 14 ജൂൺ 1912
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 156
| '''[[ഫ്രിറ്റ്സ് കോൺറാഡ്]]'''&lt;br /&gt;(Fritz Konrad)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഷാർഫ്യൂറർ.
| സോബിബോർ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ തടവുകാരാൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.
| 10 ഓഗസ്റ്റ് 1914
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 157
| '''[[തോമസ് സ്റ്റെഫാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Thomas Steffl)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| സോബിബോർ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ തടവുകാരാൽ വധിക്കപ്പെട്ടു.
| 1911
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 158
| '''[[മാക്സ് ബ്രീസ്]]'''&lt;br /&gt;(Max Brees)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| സോബിബോർ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ കൊല്ലപ്പെട്ടു.
| അജ്ഞാതം
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 159
| '''[[എർണസ്റ്റ് സ്റ്റെൻഗൽ]]'''&lt;br /&gt;(Ernst Stengelin)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| സോബിബോറിലേക്ക് നിയോഗിക്കപ്പെട്ട് ഏതാനും ദിവസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ നടന്ന പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ തടവുകാരാൽ വധിക്കപ്പെട്ടു.
| 10 ഓഗസ്റ്റ് 1911
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 160
| '''[[ഹെർമൻ എർണസ്റ്റ്]]'''&lt;br /&gt;(Hermann Ernst)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഗാർഡ്.
| യുദ്ധാനന്തര വിധി അജ്ഞാതമാണ്.
| 12 നവംബർ 1912
| അജ്ഞാതം
|-
| 161
| '''[[ഹെൻറിച്ച് ഫ്ലോഡ്]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Flood)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| വിചാരണ ചെയ്യപ്പെട്ടില്ല; വിധി അജ്ഞാതമാണ്.
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 162
| '''[[ആൽഫ്രഡ് ഇറ്റ്നർ]]'''&lt;br /&gt;(Alfred Ittner)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റർ; ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളിലേക്ക് അയക്കുന്നതിന് മുൻപ് ഇരകളിൽ നിന്ന് പണവും വിലപിടിപ്പുള്ള വസ്തുക്കളും പിടിച്ചെടുക്കാൻ ചുമതലപ്പെട്ട ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| ഹേഗൻ സോബിബോർ വിചാരണയിൽ 4 വർഷം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; പിന്നീട് മോചിതനായി 1976-ൽ അന്തരിച്ചു.
| 13 ജനുവരി 1907
| 3 നവംബർ 1976
|-
| 163
| '''[[റോബർട്ട് യൂഹ്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Robert Jührs)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ബെൽസെക്, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്; പിന്നീട് ട്രാവ്നിക്കി ട്രെയിനിംഗ് ക്യാമ്പിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| സോബിബോർ വിചാരണയിൽ വിചാരണ നേരിട്ടെങ്കിലും കുറ്റവിമുക്തനാക്കപ്പെട്ടു; 1996-ൽ അന്തരിച്ചു.
| 17 ഒക്ടോബർ 1911
| 1996
|-
| 164
| '''[[ഹെർമൻ ലാബർട്ട്]]'''&lt;br /&gt;(Hermann Lambert)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലെ നിർമ്മാണ വിഭാഗം എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| വിചാരണ ചെയ്യപ്പെട്ടില്ല; വിധി അജ്ഞാതമാണ്.
| 1910
| അജ്ഞാതം
|-
| 165
| '''[[എറിക് ബൗവർ]]'''&lt;br /&gt;(Erich Bauer)
| [[File:Erich Bauer.jpg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകൾ പ്രവർത്തിപ്പിച്ച മുഖ്യ ഓപ്പറേറ്റർ; തടവുകാരെ കൂട്ടക്കൊല ചെയ്യുന്നതിലെ അതിക്രൂരമായ ആവേശം കാരണം &quot;ഗ്യാസ്മാസ്റ്റർ&quot; (Gasmeister) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| 1949-ൽ ബെർലിനിൽ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് അറസ്റ്റിലായി; വധശിക്ഷ വിധിച്ചെങ്കിലും പിന്നീട് ജീവപര്യന്തമായി ഇളവുചെയ്തു; ബെർലിനിലെ ടെഗൽ ജയിലിൽ അന്തരിച്ചു.
| 26 മാർച്ച് 1900
| 4 ഫെബ്രുവരി 1980
|-
| 166
| '''[[വിൽഹെം ഗ്രോവർട്ട്]]'''&lt;br /&gt;(Wilhelm Gröwer)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| യുദ്ധാനന്തര വിധി അജ്ഞാതമാണ്.
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 167
| '''[[റുഡോൾഫ് കാംപ്ഫ്]]'''&lt;br /&gt;(Rudolf Kämpf)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഗാർഡ്.
| വിചാരണ ചെയ്യപ്പെട്ടില്ല.
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 168
| '''[[ഫ്രിറ്റ്സ് കൗഫ്മാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Fritz Kaufmann)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| വിധി അജ്ഞാതമാണ്.
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 169
| '''[[കാൾ ലുഡ്‌വിഗ്]]'''&lt;br /&gt;(Karl Ludwig)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| വിചാരണ നേരിട്ടില്ല.
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 170
| '''[[ഹൈൻറിച്ച് മാത്യൂസ്]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Matthes)
| [[File:Heinrich Matthes.jpg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ക്യാമ്പ് II-ന്റെ (മരണ ക്യാമ്പ് / ടോട്ട്-ലാഗർ) തലവൻ; ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളിലെ കൂട്ടക്കൊലകൾക്കും മൃതദേഹങ്ങൾ മറവുചെയ്യുന്നതിനും നേരിട്ട് മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| ട്രെബ്ലിങ്ക വിചാരണയിൽ ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1978-ൽ ജയിലിൽ അന്തരിച്ചു.
| 11 ജനുവരി 1902
| 16 ഡിസംബർ 1978
|-
| 171
| '''[[വില്ലി മെന്റ്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Willi Mentz)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ലസാരറ്റ് (Lazaret - വ്യാജ ഇൻഫർമറി) ചുമതലക്കാരൻ; നടക്കാൻ വയ്യാത്തവരും രോഗികളുമായ പതിനായിരക്കണക്കിന് ആളുകളെ വെടിവെച്ചുകൊന്നതിനാൽ &quot;ഫ്രാങ്കെൻസ്റ്റൈൻ&quot; എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| ട്രെബ്ലിങ്ക വിചാരണയിൽ ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1978-ൽ ആരോഗ്യപരമായ കാരണങ്ങളാൽ മോചിതനായ ശേഷം അന്തരിച്ചു.
| 30 ഏപ്രിൽ 1904
| 25 ജൂൺ 1978
|-
| 172
| '''[[ഓഗസ്റ്റ് മീറ്റ്]]'''&lt;br /&gt;(August Miete)
| [[File:August Miete.jpg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഷാർഫ്യൂറർ; ലസാരറ്റിൽ തടവുകാരെ തിരഞ്ഞെടുത്ത് വധിക്കുന്നതിലെ ക്രൂരത കാരണം &quot;മരണത്തിന്റെ മാലാഖ&quot; (The Angel of Death of Treblinka) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| ട്രെബ്ലിങ്ക വിചാരണയിൽ ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1980-കളിൽ മോചിതനായി; 1997-ൽ അന്തരിച്ചു.
| 1 നവംബർ 1908
| 1997
|-
| 173
| '''[[മാക്സ് മോളർ]]'''&lt;br /&gt;(Max Möller)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക ക്യാമ്പ് II-ലെ (ടോട്ട്-ലാഗർ) എസ്.എസ്. ഗാർഡ്; തടവുകാരോട് ക്രൂരമായി പെരുമാറിയിരുന്നതിനാൽ &quot;അമേരിക്കക്കാരൻ&quot; എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ടു.
| യുദ്ധാനന്തരം തിരോഭവിച്ചു; വിധി അജ്ഞാതമാണ്.
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 174
| '''[[ഗുസ്താവ് മുൻസ്ബെർഗർ]]'''&lt;br /&gt;(Gustav Münzberger)
| [[File:Gustav Münzberger.jpg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളുടെ ചുമതല വഹിച്ച എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ; ഇരകളെ ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളിലേക്ക് ചാട്ടവാറുകൊണ്ട് അടിച്ച് കയറ്റുന്നതിൽ പങ്കുവഹിച്ചു.
| ട്രെബ്ലിങ്ക വിചാരണയിൽ 12 വർഷത്തെ തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; ശിക്ഷ പൂർത്തിയാക്കി മോചിതനായി; 1977-ൽ അന്തരിച്ചു.
| 17 ഓഗസ്റ്റ് 1903
| 23 മാർച്ച് 1977
|-
| 175
| '''[[ഗുസ്താവ് നൊൽകെ]]'''&lt;br /&gt;(Gustav Nölke)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| വിചാരണ ചെയ്യപ്പെട്ടില്ല.
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 176
| '''[[ആൽബർട്ട് പ്ലാറ്റ്]]'''&lt;br /&gt;(Albert Plathe)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഗാർഡ്.
| വിധി അജ്ഞാതമാണ്.
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 177
| '''[[ഫ്രാൻസ് പൂഷ്]]'''&lt;br /&gt;(Franz Pusch)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| വിചാരണ നേരിട്ടില്ല.
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 178
| '''[[ആൽബർട്ട് റൂം]]'''&lt;br /&gt;(Albert Rum)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ അൺഡ്രസ്സിങ് ബാരക്കുകളുടെയും ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളുടെയും മേൽനോട്ടം വഹിച്ച എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| ട്രെബ്ലിങ്ക വിചാരണയിൽ 3 വർഷത്തെ തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1970-ൽ അന്തരിച്ചു.
| 8 ജൂൺ 1890
| 1970
|-
| 179
| '''[[ഏണസ്റ്റ് ഷെമ്മൽ]]'''&lt;br /&gt;(Ernst Schemmel)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ കമാൻഡന്റുമാരായ എബർലിന്റെയും സ്റ്റാംഗിളിന്റെയും അഭാവത്തിൽ ക്യാമ്പിന്റെ ആക്ടിംഗ് കമാൻഡന്റായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ച എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| ഡ്രെസ്ഡനിൽ വച്ച് സ്വാഭാവിക മരണം സംഭവിച്ചു.
| 11 സെപ്റ്റംബർ 1883
| 10 ഡിസംബർ 1943
|-
| 180
| '''[[ഫ്രിറ്റ്സ് ഷ്മിറ്റ്]]'''&lt;br /&gt;(Fritz Schmidt)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക ക്യാമ്പിലെ ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളിലേക്ക് വിഷവാതകം പമ്പ് ചെയ്യുന്ന എഞ്ചിൻ റൂം പ്രവർത്തിപ്പിച്ച മുഖ്യ ഓപ്പറേറ്റർ.
| യുദ്ധാനന്തരം യു.എസ്. പിടിയിലായെങ്കിലും രക്ഷപ്പെട്ടു; 1965-ൽ വിചാരണ നേരിട്ടെങ്കിലും മതിയായ തെളിവുകളുടെ അഭാവത്തിൽ വിട്ടയച്ചു; 1982-ൽ അന്തരിച്ചു.
| 29 നവംബർ 1906
| 4 ഫെബ്രുവരി 1982
|-
| 181
| '''[[കാൾ ഷിഫ്നർ]]'''&lt;br /&gt;(Karl Schiffner)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| വിചാരണ ചെയ്യപ്പെട്ടില്ല; വിധി അജ്ഞാതമാണ്.
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 182
| '''[[ഹാൻസ് ഷെഫർ]]'''&lt;br /&gt;(Hans Schäfer)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഗാർഡ്.
| വിധി അജ്ഞാതമാണ്.
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 183
| '''[[ഓട്ടോ സ്റ്റാഡിയെ]]'''&lt;br /&gt;(Otto Stadie)
| [[File:Otto Stadie.jpg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് ഹെഡ്; ക്യാമ്പിൽ എത്തിച്ചേരുന്ന ഇരകളെ ശാന്തരാക്കാൻ തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കുന്ന പ്രസംഗങ്ങൾ നടത്താൻ ചുമതലപ്പെട്ട ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| ട്രെബ്ലിങ്ക വിചാരണയിൽ 7 വർഷത്തെ തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; ശിക്ഷ പൂർത്തിയാക്കി മോചിതനായി; 1977-ൽ അന്തരിച്ചു.
| 26 ജനുവരി 1897
| 28 ജൂലൈ 1977
|-
| 184
| '''[[ഏണസ്റ്റ് സ്റ്റെൻഗൽ]]'''&lt;br /&gt;(Ernst Stengelin)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| സോബിബോർ തടവുകാരുടെ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ കൊല്ലപ്പെട്ടു.
| 10 ഓഗസ്റ്റ് 1911
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 185
| '''[[ഫ്രാൻസ് സുഷോമെൽ]]'''&lt;br /&gt;(Franz Suchomel)
| [[File:Franz Suchomel.jpg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. അൺഡ്രസ്സിങ് ബാരക്ക് സൂപ്പർവൈസർ; ഇരകളുടെ സ്വർണ്ണവും പണവും ശേഖരിക്കൽ, സ്ത്രീകളുടെ മുടി മുറിക്കൽ എന്നിവ നിയന്ത്രിച്ചു.
| ട്രെബ്ലിങ്ക വിചാരണയിൽ 6 വർഷത്തെ തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; പിന്നീട് 'ഷോവാ' (Shoah) ഡോക്യുമെന്ററിയിൽ ക്യാമ്പിലെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ തുറന്നുപറഞ്ഞു; 1979-ൽ അന്തരിച്ചു.
| 3 ഡിസംബർ 1907
| 18 ഡിസംബർ 1979
|-
| 186
| '''[[ഹൈൻറിച്ച് ഉൺവെർഹൗ]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Unverhau)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ബെൽസെക്, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലെ എൻജിൻ ഓപ്പറേറ്ററും ലോക്കോമോട്ടീവ് ഡ്രൈവറും; ഇരകളുടെ വസ്ത്രങ്ങൾ തരംതിരിക്കുന്നതിലും തെളിവുകൾ നശിപ്പിക്കുന്നതിലും പങ്കുവഹിച്ചു.
| സോബിബോർ വിചാരണയിൽ പ്രതിചേർക്കപ്പെട്ടെങ്കിലും കുറ്റവിമുക്തനാക്കപ്പെട്ടു; 1996-ൽ അന്തരിച്ചു.
| 26 മെയ് 1911
| 1996
|-
| 187
| '''[[ജോസഫ് വോൾഫ്]]'''&lt;br /&gt;(Josef Wolf)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ; ക്യാമ്പിലെ വസ്ത്ര സംഭരണശാലയുടെ മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| സോബിബോർ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ തടവുകാരാൽ മഴു ഉപയോഗിച്ച് വധിക്കപ്പെട്ടു.
| 27 മാർച്ച് 1900
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 188
| '''[[ഏണസ്റ്റ് സിർക്കെ]]'''&lt;br /&gt;(Ernst Zierke)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ബെൽസെക്, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലെ മെഡിക്കൽ ഓർഡർലിയും എസ്.എസ്. ഗാർഡും; ക്യാമ്പുകൾ പൊളിച്ചുമാറ്റി തെളിവ് നശിപ്പിക്കുന്നതിൽ പങ്കാളിയായി.
| ബെൽസെക്, സോബിബോർ വിചാരണകളിൽ പ്രതിചേർക്കപ്പെട്ടെങ്കിലും തെളിവുകളുടെ അഭാവത്തിൽ വെറുതെവിട്ടു; 1972-ൽ അന്തരിച്ചു.
| 6 മെയ് 1905
| 1972
|-
| 189
| '''[[ഹൈൻറിച്ച് ഗ്ലെയർ]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Gley)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ബെൽസെക്, പോണിയറ്റോവ ക്യാമ്പുകളിലെ എസ്.എസ്. ഒബർസ്ഷാർഫ്യൂറർ; മൃതദേഹങ്ങൾ വൻതോതിൽ ദഹിപ്പിക്കുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് (Sonderaktion 1005) മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| ബെൽസെക് വിചാരണയിൽ പ്രതിയായെങ്കിലും നടപടികൾ ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടു; 1973-ൽ അന്തരിച്ചു.
| 16 ഫെബ്രുവരി 1901
| 1973
|-
| 190
| '''[[ഹാൻസ് ഗിയർസിഗ്]]'''&lt;br /&gt;(Hans Gierzig)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ബെൽസെക് നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| യുദ്ധാനന്തര വിധി അജ്ഞാതമാണ്.

==അവലംബം==
{{reflist}}

{{The Holocaust}}

{{DEFAULTSORT:List of major perpetrators of the Holocaust}}
[[:Category:Holocaust perpetrators|*]]
[[:Category:People of the Holocaust|Perpetrators]]
[[:Category:The Holocaust-related lists]]
[[:Category:Crime-related lists]]
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|}</text>
      <sha1>5a3qpdbnodito5v9tz1r2ggp4fb7a3z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660999</id>
      <parentid>4660998</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T05:06:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Irshadpp</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <origin>4660999</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="146677" sha1="aqi1mfgid91ygg3ysoa7evueczhprez" xml:space="preserve">{{Draft article}}
'''[[ഹോളോകോസ്റ്റ്|ഹോളോകോസ്റ്റിന്റെ]]''' മുഖ്യസൂത്രധാരന്മാരുടെ പട്ടികയാണിത്.{{DEFAULTSORT:List of major perpetrators of the Holocaust}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size: 70%;&quot;
! ക്രമ നമ്പർ
! പേര്
! ചിത്രം
! പദവി
! വിധി / അന്ത്യം
! ജനനം
! മരണം
|-
| 1
| '''[[അഡോൾഫ് ഹിറ്റ്‌ലർ]]'''&lt;br /&gt;(Adolf Hitler)
| [[File:Hitler portrait crop.jpg|100px]]
| നാസി പാർട്ടിയുടെ നേതാവ്, നാസി ജർമ്മനിയുടെ ഭരണാധികാരി
| &lt;small&gt;വെടിയുതിർത്ത് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 20 ഏപ്രിൽ 1889
| 30 ഏപ്രിൽ 1945
|-
| 2
| '''[[ഹെൻറിച്ച് ഹിംലർ]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Himmler)
| [[File:Heinrich Himmler 1942.jpg|100px]]
| റീഷ്സ്ഫ്യൂറർ-എസ്എസ് (Reichsführer-SS), ജർമ്മൻ പോലീസിന്റെ തലവൻ, ആഭ്യന്തര മന്ത്രി.
| &lt;small&gt;അറസ്റ്റിലായി; സയനൈഡ് ഗുളിക&lt;/small&gt; 
&lt;small&gt;കഴിച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 7 ഒക്ടോബർ 1900
| 23 മെയ് 1945
|-
| 3
| '''[[ഹെർമൻ ഗീറിംഗ്|ഹെർമൻ ഗോറിംഗ്]]'''&lt;br /&gt;(Hermann Göring)
| [[File:Hermann Göring (cropped).jpg|100px]]
| ലുഫ്റ്റ്‌വാഫെയുടെ (വ്യോമസേന) കമാൻഡർ-ഇൻ-ചീഫ്, റീഹ്സ്റ്റാഗ് പ്രസിഡന്റ്. 1941 ജൂലൈയിൽ 'അന്തിമ പരിഹാരം' (Final Solution) ഔദ്യോഗിക നയമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.
| &lt;small&gt;തൂക്കിക്കൊല്ലാൻ വിധിച്ചു;&lt;/small&gt; 
&lt;small&gt;വധശിക്ഷയ്ക്ക് മണിക്കൂറുകൾക്ക് 
മുമ്പ് സയനൈഡ് കഴിച്ച് 
ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 12 ജനുവരി 1893
| 15 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 4
| '''[[റൈൻഹാർഡ് ഹൈഡ്രിച്ച്|റൈൻഹാർഡ് ഹൈഡ്രിക്]]'''&lt;br /&gt;(Reinhard Heydrich)
| [[File:Reinhard Heydrich.jpg|100px]]
| റീഷ് സെക്യൂരിറ്റി മെയിൻ ഓഫീസിന്റെ (RSHA) തലവൻ, ബൊഹീമിയ-മൊറാവിയയുടെ ആക്ടിംഗ് പ്രൊട്ടക്ടർ.
| &lt;small&gt;ആക്രമണത്തിൽ പരിക്കേറ്റ്&lt;/small&gt; 
&lt;small&gt;അണുബാധയുണ്ടായി (Sepsis) 
കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 7 മാർച്ച് 1904
| 4 ജൂൺ 1942
|-
| 5
| '''[[അഡോൾഫ് ഐക്മാൻ|അഡോൾഫ് ഐഷ്മാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Adolf Eichmann)
| [[File:Adolf Eichmann at Trial1961.jpg|100px]]
| ഗെസ്റ്റപ്പോയിലെ ജൂതകാര്യ വിഭാഗം മേധാവി (RSHA Sub-Department IV-B4). കിഴക്കൻ യൂറോപ്പിലെ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലേക്ക് ജൂതന്മാരെ കൂട്ടത്തോടെ നാടുകടത്തുന്നതിന് മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;അർജന്റീനയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt; 
&lt;small&gt;1960-ൽ ഇസ്രായേൽ ഏജന്റുമാർ 
പിടികൂടി ഇസ്രായേലിൽ വിചാരണ 
നടത്തി 1962-ൽ തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 19 മാർച്ച് 1906
| 1 ജൂൺ 1962
|-
| 6
| '''[[ഹൈൻറിച്ച് മുള്ളർ]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Müller)
| [[File:Heinrich Müller.jpg|100px]]
| എസ്.എസ്-ഗ്രൂപ്പൻഫ്യൂറർ, ഗെസ്റ്റപ്പോ മേധാവി (1939–1945).
| &lt;small&gt;അപ്രത്യക്ഷനായി; 1945 മേയിൽ&lt;/small&gt; 
&lt;small&gt;ബെർലിനിൽ വച്ച് കൊല്ലപ്പെട്ടതായി കരുതപ്പെടുന്നു.&lt;/small&gt;
| 28 ഏപ്രിൽ 1900
| അജ്ഞാതം (1945 മേയ് എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു)
|-
| 7
| '''[[ജോസഫ് ഗീബൽസ്]]'''&lt;br /&gt;(Joseph Goebbels)
| [[File:Bundesarchiv Bild 146-1968-101-20A, Joseph Goebbels.jpg|100px]]
| നാസി പാർട്ടിയുടെ പ്രചാരണ വിഭാഗം തലവൻ, പ്രചാരണ മന്ത്രി (Reich Minister of Propaganda).
| &lt;small&gt;സയനൈഡ് കഴിച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 29 ഒക്ടോബർ 1897
| 1 മെയ് 1945
|-
| 8
| '''[[ആൽബർട്ട് സ്പിയർ|ആൽബർട്ട് സ്പീർ]]'''&lt;br /&gt;(Albert Speer)
| [[File:Albert Speer 1933.jpg|100px]]
| ആയുധ-യുദ്ധോൽപ്പാദന മന്ത്രി. ഹോളോകോസ്റ്റിനെക്കുറിച്ച് അറിയില്ലായിരുന്നു എന്ന് അവകാശപ്പെട്ടെങ്കിലും പിന്നീട് കണ്ടെത്തിയ കത്തുകൾ ഇത് തെറ്റാണെന്ന് തെളിയിച്ചു.
| &lt;small&gt;20 വർഷത്തെ തടവുശിക്ഷ&lt;/small&gt; 
&lt;small&gt;അനുഭവിച്ചു. 1966-ൽ മോചിതനായി; 
1981-ൽ സ്വാഭാവിക മരണം.&lt;/small&gt;
| 19 മാർച്ച് 1905
| 1 സെപ്റ്റംബർ 1981
|-
| 9
| '''[[ഒഡിലോ ഗ്ലോബോക്നിക്]]'''&lt;br /&gt;(Odilo Globocnik)
| [[File:Odilo Globocnik.jpg|100px]]
| ജനറൽ ഗവൺമെന്റിലെ എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ, ഓപ്പറേഷൻ റെയിൻഹാർഡിന്റെ (Operation Reinhard) തലവൻ.
| &lt;small&gt;സയനൈഡ് കഴിച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 21 ഏപ്രിൽ 1904
| 31 മെയ് 1945
|-
| 10
| '''[[തിയോഡോർ ഐകെ]]'''&lt;br /&gt;(Theodor Eicke)
| [[File:Theodor Eicke.jpg|100px]]
| നാസി തടങ്കൽ പാളയങ്ങളുടെ രൂപീകരണത്തിലെ പ്രധാന വ്യക്തി. എസ്.എസ്. ഡിവിഷൻ ടോട്ടൻകോഫിന്റെ (SS Division Totenkopf) ആദ്യ കമാൻഡർ.
| &lt;small&gt;മൂന്നാം ഖാർക്കീവ് യുദ്ധത്തിൽ&lt;/small&gt; 
&lt;small&gt;(Third Battle of Kharkiv) കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 17 ഒക്ടോബർ 1892
| 26 ഫെബ്രുവരി 1943
|-
| 11
| '''[[റിച്ചാർഡ് ഗ്ലൂക്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Richard Glücks)
| [[File:Richard Glücks.jpg|100px]]
| എസ്.എസ്. മെയിൻ ഇക്കണോമിക് ആന്റ് അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റിലെ (WVHA) കോൺസെൻട്രേഷൻ ക്യാമ്പ് പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ (Amt D) തലവൻ.
| &lt;small&gt;സയനൈഡ് കഴിച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 22 ഏപ്രിൽ 1889
| 10 മെയ് 1945
|-
| 12
| '''[[ആൽബർട്ട് ഗാൻസെൻമുള്ളർ]]'''&lt;br /&gt;(Albert Ganzenmüller)
| [[File:Albert Ganzenmuller.jpg|100px]]
| ഡോയ്ച്ച റീഷ്സ്ബാന്റെ തലവനും ഗതാഗത മന്ത്രാലയത്തിലെ സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറിയും. ജൂതന്മാരെ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലേക്കും ഗെട്ടോകളിലേക്കും തീവണ്ടി മാർഗ്ഗം കൂട്ടത്തോടെ നാടുകടത്തുന്നതിൽ പങ്കുവഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;സ്വാഭാവിക മരണം.&lt;/small&gt;
| 25 ഫെബ്രുവരി 1905
| 20 മാർച്ച് 1996
|-
| 13
| '''[[യൂലിയസ് സ്ട്രൈഷർ]]'''&lt;br /&gt;(Julius Streicher)
| [[File:Julius Streicher 1928.jpg|100px]]
| ഫ്രാങ്കോണിയയുടെ ഗൗലൈറ്റർ (1929–1940), 'ഡെർ സ്റ്റൂർമർ' (Der Stürmer) എന്ന യഹൂദവിരുദ്ധ വാരികയുടെ സ്ഥാപകനും പ്രസാധകനും.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 12 ഫെബ്രുവരി 1885
| 16 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 14
| '''[[ഏൺസ്റ്റ് കാൾട്ടൻബ്രണ്ണർ]]'''&lt;br /&gt;(Ernst Kaltenbrunner)
| [[File:Ernst Kaltenbrunner 1943.jpg|100px]]
| റൈൻഹാർഡ് ഹൈഡ്രിച്ചിന്റെ കൊലപാതകത്തിന് ശേഷം റീഷ് സെക്യൂരിറ്റി മെയിൻ ഓഫീസിന്റെ (RSHA) തലവൻ.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 4 ഒക്ടോബർ 1903
| 16 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 15
| '''[[ഹാൻസ് ഫ്രാങ്ക്]]'''&lt;br /&gt;(Hans Frank)
| [[File:Hans Frank.jpg|100px]]
| അധിനിവേശ പോളണ്ടിലെ ജനറൽ ഗവൺമെന്റിന്റെ ഗവർണർ-ജനറൽ.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 23 മെയ് 1900
| 16 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 16
| '''[[കാൾ വുൾഫ്]]'''&lt;br /&gt;(Karl Wolff)
| [[File:Karl Wolff.jpg|100px]]
| ഹിംലറുടെ പേഴ്സണൽ സ്റ്റാഫ് മേധാവി, എസ്.എസും അഡോൾഫ് ഹിറ്റ്‌ലറും തമ്മിലുള്ള ലെയ്സൺ ഓഫീസർ, അധിനിവേശ ഇറ്റലിയിലെ പരമോന്നത എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ.
| &lt;small&gt;തടവുശിക്ഷ അനുഭവിച്ചു; 1971-ൽ മോചിതനായി; 1984-ൽ സ്വാഭാവിക മരണം.&lt;/small&gt;
| 13 മെയ് 1900
| 17 ജൂലൈ 1984
|-
| 17
| '''[[ആർതർ സെയ്സ്-ഇൻക്വാർട്ട്]]'''&lt;br /&gt;(Arthur Seyss-Inquart)
| [[File:Arthur Seyss-Inquart.jpg|100px]]
| നെതർലാൻഡ്‌സിലെ റീഷ്സ്കമ്മിഷണർ, ജനറൽ ഗവൺമെന്റിന്റെ ഡെപ്യൂട്ടി ഗവർണർ-ജനറൽ, വിദേശകാര്യ മന്ത്രി.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 22 ജൂലൈ 1892
| 16 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 18
| '''[[ജോസഫ് ബ്യൂലർ]]'''&lt;br /&gt;(Josef Bühler)
| [[File:Josef Buhler.jpg|100px]]
| അധിനിവേശ പോളണ്ടിലെ സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറിയും ഹാൻസ് ഫ്രാങ്കിന്റെ ഡെപ്യൂട്ടിയും. വാൻസീ കോൺഫറൻസിൽ പങ്കെടുത്തു.
| &lt;small&gt;പോളണ്ടിൽ വിചാരണയ്ക്ക് വിധേയനാക്കി തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 16 ഫെബ്രുവരി 1904
| 22 ഓഗസ്റ്റ് 1948
|-
| 19
| '''[[മാർട്ടിൻ ബോർമാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Martin Bormann)
| [[File:Martin Bormann 1934.jpg|100px]]
| നാസി പാർട്ടി ചാൻസലറി തലവൻ, അഡോൾഫ് ഹിറ്റ്‌ലറുടെ സ്വകാര്യ സെക്രട്ടറി.
| &lt;small&gt;അസാന്നിധ്യത്തിൽ തൂക്കിക്കൊല്ലാൻ വിധിച്ചു; പിടിക്കപ്പെടാതിരിക്കാൻ ബെർലിനിൽ ആത്മഹത്യ ചെയ്തതായി കരുതപ്പെടുന്നു; 1972-ൽ അസ്ഥികൂടം കണ്ടെത്തുകയും 1998-ൽ തിരിച്ചറിയുകയും ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 17 ജൂൺ 1900
| 2 മെയ് 1945
|-
| 20
| '''[[ഓട്ടോ ജോർജ് തിയറാക്ക്]]'''&lt;br /&gt;(Otto Georg Thierack)
| [[File:Otto Georg Thierack.jpg|100px]]
| റീഷ് നീതിന്യായ മന്ത്രി (1942–1945), പീപ്പിൾസ് കോർട്ട് പ്രസിഡന്റ്. അന്തിമ പരിഹാരത്തിന് നിയമസാധുത നൽകിയ ഏകാധിപത്യ നിയമങ്ങളുടെ സഹ-ശില്പി.
| &lt;small&gt;വിചാരണയ്ക്ക് മുമ്പ് വിഷം കഴിച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 19 ഏപ്രിൽ 1889
| 26 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 21
| '''[[കുർട്ട് ദലൂഗെ]]'''&lt;br /&gt;(Kurt Daluege)
| [[File:Kurt Daluege.jpg|100px]]
| ഓർഡുങ്സ്പോളിസെയുടെ (Ordnungspolizei - യൂണിഫോം പോലീസ്) തലവൻ, ബൊഹീമിയ-മൊറാവിയയുടെ ഡെപ്യൂട്ടി റീഷ്-പ്രൊട്ടക്ടർ (ഹൈഡ്രിച്ചിന്റെ മരണശേഷം). ലിഡിസ് കൂട്ടക്കൊലയ്ക്ക് ഉത്തരവിട്ടു.
| &lt;small&gt;പ്രാഗിൽ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 15 സെപ്റ്റംബർ 1897
| 24 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 22
| '''[[ഓസ്വാൾഡ് പോൾ]]'''&lt;br /&gt;(Oswald Pohl)
| [[File:Oswald Pohl.jpg|100px]]
| എസ്.എസ്. മെയിൻ ഇക്കണോമിക് ആന്റ് അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റിന്റെ (WVHA) തലവൻ. തടങ്കൽ പാളയങ്ങളുടെ ഭരണനിർവ്വഹണവും ഓഷ്വിറ്റ്സ്, മജ്ദാനെക്, സ്റ്റുത്തോഫ് തുടങ്ങിയ ക്യാമ്പുകളുടെ നിർമ്മാണവും നിയന്ത്രിച്ചു.
| &lt;small&gt;തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 30 ജൂൺ 1892
| 7 ജൂൺ 1951
|-
| 23
| '''[[കാൾ ഹെർമൻ ഫ്രാങ്ക്]]'''&lt;br /&gt;(Karl Hermann Frank)
| [[File:Karl Hermann Frank.jpg|100px]]
| ബൊഹീമിയ-മൊറാവിയയിലെ സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറിയും ഉന്നത എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡറും.
| &lt;small&gt;പ്രാഗിൽ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം പരസ്യമായി തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 24 ജനുവരി 1898
| 22 മെയ് 1946
|-
| 24
| '''[[അലോയിസ് ബ്രണ്ണർ]]'''&lt;br /&gt;(Alois Brunner)
| [[File:Alois Brunner.jpg|100px]]
| അഡോൾഫ് ഐഷ്മാന്റെ ഡെപ്യൂട്ടി; ഫ്രാൻസ്, ഗ്രീസ്, സ്ലൊവാക്യ, ഓസ്ട്രിയ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് 1.4 ലക്ഷത്തിലധികം ജൂതന്മാരെ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലേക്ക് നാടുകടത്താൻ സംഘടിപ്പിച്ചു.
| &lt;small&gt;സിറിയയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; അൽ-അസദ് ഭരണകൂടത്തിന്റെ പീഡനമുറകൾക്കായുള്ള ഉപദേശകനായി പ്രവർത്തിച്ചു; സിറിയയിൽ വച്ച് സ്വാഭാവിക മരണം സംഭവിച്ചതായി കരുതപ്പെടുന്നു.&lt;/small&gt;
| 8 ഏപ്രിൽ 1912
| ഡിസംബർ 2001 / ഡിസംബർ 2010
|-
| 25
| '''[[തിയോഡോർ ഡാനെക്കർ]]'''&lt;br /&gt;(Theodor Dannecker)
| [[File:Theodor Dannecker.jpg|100px]]
| അഡോൾഫ് ഐഷ്മാന്റെ ഡെപ്യൂട്ടി; പാരീസിലെ ജൂതകാര്യ വിഭാഗം മേധാവി (1940–1942). ബൾഗേറിയ, ബാൾക്കൻസ്, ഹംഗറി എന്നിവിടങ്ങളിലെ 'അന്തിമ പരിഹാര' പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ചുമതല വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;യു.എസ്. സൈന്യം അറസ്റ്റ് ചെയ്തു; തടവിൽ ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 27 മാർച്ച് 1913
| 10 ഡിസംബർ 1945
|-
| 26
| '''[[വിൽഹെം കെയ്റ്റൽ]]'''&lt;br /&gt;(Wilhelm Keitel)
| [[File:Wilhelm Keitel 1940.jpg|100px]]
| യുദ്ധകാര്യ മന്ത്രി, ജർമ്മൻ സായുധ സേനയുടെ സുപ്രീം കമാൻഡ് മേധാവി (OKW).
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 22 സെപ്റ്റംബർ 1882
| 16 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 27
| '''[[കുർട്ട് നോബ്ലൗച്ച്]]'''&lt;br /&gt;(Kurt Knoblauch)
| [[File:Kurt Knoblauch.jpg|100px]]
| ഹിംലറുടെ കീഴിലുള്ള കമാൻഡോസ്റ്റാബ് റീഷ്സ്ഫ്യൂറർ-എസ്.എസ്. തലവൻ. പ്രിപ്യാറ്റ് ചതുപ്പുനിലങ്ങളിലെ കൂട്ടക്കൊലകളിൽ വാഫൻ-എസ്.എസ്. പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിച്ചു.
| &lt;small&gt;1949-ൽ രണ്ട് വർഷത്തെ തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1952-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 10 ഡിസംബർ 1885
| 10 നവംബർ 1952
|-
| 28
| '''[[വിൽഹെം ഫ്രിക്]]'''&lt;br /&gt;(Wilhelm Frick)
| [[File:Wilhelm Frick.jpg|100px]]
| ആഭ്യന്തര മന്ത്രി (1933–1943), ബൊഹീമിയ-മൊറാവിയയുടെ പ്രൊട്ടക്ടർ (1943–1945). ജൂതവിരുദ്ധ ന്യൂറെംബർഗ് നിയമങ്ങളുടെ സഹ-രചയിതാവ്.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 13 മാർച്ച് 1877
| 16 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 29
| '''[[ഹെർമൻ ഹോഫ്ലെ]]'''&lt;br /&gt;(Hermann Höfle)
| [[File:Hermann Höfle.jpg|100px]]
| ലക്ഷക്കണക്കിന് പോളിഷ് ജൂതന്മാരെ വധിക്കാൻ പദ്ധതിയിട്ട ഓപ്പറേഷൻ റെയിൻഹാർഡിന്റെ പ്രധാന കോർഡിനേറ്റർ.
| &lt;small&gt;അറസ്റ്റിലായി; വിചാരണയ്ക്ക് കാത്തുനിൽക്കെ ജയിലിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 19 ജൂൺ 1911
| 20 ഓഗസ്റ്റ് 1962
|-
| 30
| '''[[ആന്റെ പവേലിച്ച്]]'''&lt;br /&gt;(Ante Pavelić)
| [[File:Ante Pavelic cropped.jpg|100px]]
| സ്വതന്ത്ര ക്രൊയേഷ്യൻ രാജ്യത്തിന്റെ (NDH) ഫാസിസ്റ്റ് ഉസ്താഷെ (Ustaše) ഏകാധിപതി; സെർബുകൾ, ജൂതന്മാർ, റോമാനി ജനങ്ങൾ എന്നിവർക്കെതിരായ വംശഹത്യയ്ക്ക് നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;അർജന്റീനയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു. 1957-ൽ നടന്ന വധശ്രമത്തിൽ പരിക്കേറ്റ് 1959-ൽ മാഡ്രിഡിൽ വച്ച് അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 14 ജൂലൈ 1889
| 28 ഡിസംബർ 1959
|-
| 31
| '''[[ബ്രൂണോ ടെഷ്]]'''&lt;br /&gt;(Bruno Tesch)
| [[File:Bruno Tesch.jpg|100px]]
| ജർമ്മൻ രസതന്ത്രജ്ഞൻ; തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലെ തടവുകാരെ കൂട്ടക്കൊല ചെയ്യാൻ ഉപയോഗിക്കുമെന്ന് പൂർണ്ണ അറിവോടെ എസ്.എസിന് (SS) സைக்ലോൺ ബി (Zyklon B) വാതകം വിതരണം ചെയ്തു.
| &lt;small&gt;ബ്രിട്ടീഷ് സൈനിക കോടതി വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 14 ഓഗസ്റ്റ് 1890
| 16 മെയ് 1946
|-
| 32
| '''[[കാൾ വെയ്ൻബാക്കർ]]'''&lt;br /&gt;(Karl Weinbacher)
| [[File:Karl Weinbacher.jpg|100px]]
| ടെഷ് ആന്റ് സ്റ്റാബെനോ (Tesch &amp; Stabenow) കമ്പനിയുടെ വൈസ് ഡയറക്ടർ; സைக்ലോൺ ബി വാതകം വിതരണം ചെയ്യുന്നതിൽ കൂട്ടുനിന്നു.
| &lt;small&gt;തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 23 ജൂൺ 1898
| 16 മെയ് 1946
|-
| 33
| '''[[ഫ്രിറ്റ്സ് ടെർ മീർ]]'''&lt;br /&gt;(Fritz ter Meer)
| [[File:Fritz ter Meer (1884-1967).jpg|100px]]
| ഐ.ജി. ഫാർബൻ (IG Farben), ബേയർ (Bayer) എന്നിവയുടെ ബോർഡ് അംഗം; മോണോവിറ്റ്സ് (Auschwitz III) തടങ്കൽ പാളയം സ്ഥാപിക്കുന്നതിനും നിർബന്ധിത അടിമവേല ചെയ്യിക്കുന്നതിനും കൂട്ടുനിന്നു.
| &lt;small&gt;4 വർഷം തടവുശിക്ഷ അനുഭവിച്ചു; പിന്നീട് മോചിതനായി; 1967-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 4 ജൂലൈ 1884
| 27 ഒക്ടോബർ 1967
|-
| 34
| '''[[വിക്ടർ ബ്രാക്ക്]]'''&lt;br /&gt;(Viktor Brack)
| [[File:Viktor Brack.jpg|100px]]
| ഭിന്നശേഷിക്കാരെ കൂട്ടക്കൊല ചെയ്ത ആക്ഷൻ ടി4 (Aktion T4) പദ്ധതിയുടെ മുഖ്യ സംഘാടകൻ; ഓപ്പറേഷൻ റെയിൻഹാർഡിനായി നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പുകൾ സ്ഥാപിക്കുന്നതിൽ സജീവമായി പങ്കെടുത്തു.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് ഡോക്ടേഴ്സ് ട്രയലിന് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 9 നവംബർ 1904
| 2 ജൂൺ 1948
|-
| 35
| '''[[കാൾ ഒബർഗ്]]'''&lt;br /&gt;(Carl Oberg)
| [[File:Carl Oberg.jpg|100px]]
| റാഡോം ജില്ലയിലെ എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ (1941–1942), അധിനിവേശ ഫ്രാൻസിലെ ഉന്നത എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ (1942–1944). ഫ്രാൻസിൽ നിന്നുള്ള ജൂതന്മാരുടെ കൂട്ട നാടുകടത്തലിന് നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിച്ചെങ്കിലും പിന്നീട് ഇളവ് ചെയ്തു; 1962-ൽ മോചിതനായി; 1965-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 27 ജനുവരി 1897
| 3 ജൂൺ 1965
|-
| 36
| '''[[ഹെൽമുട്ട് നോക്കൻ]]'''&lt;br /&gt;(Helmut Knochen)
| [[File:Helmut Knochen.jpg|100px]]
| പാരീസിലെ സിപ്പോ (SiPo), എസ്.ഡി. (SD) കമാൻഡന്റ്; ഫ്രഞ്ച് ജൂതന്മാരെയും സാധാരണ പൗരന്മാരെയും വൻതോതിൽ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലേക്ക് നാടുകടത്തുന്നതിന് നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;വധശിക്ഷ ജീവപര്യന്തമായി ഇളവുചെയ്തു; 1962-ൽ ജയിൽ മോചിതനായി; 2003-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 14 മാർച്ച് 1910
| 4 ഏപ്രിൽ 2003
|-
| 37
| '''[[വാൾട്ടർ ഷിമാന]]'''&lt;br /&gt;(Walter Schimana)
| [[File:Walter Schimana.jpg|100px]]
| അധിനിവേശ സോവിയറ്റ് യൂണിയനിലെയും ഗ്രീസിലെയും ഉന്നത എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ. ഗ്രീക്ക് ജൂതന്മാരെ ഓഷ്വിറ്റ്സിലേക്ക് അയക്കുന്നതിൽ പങ്കുവഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;അറസ്റ്റിലായി; വിചാരണയ്ക്ക് കാത്തുനിൽക്കെ ജയിലിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 12 മാർച്ച് 1898
| 12 സെപ്റ്റംബർ 1948
|-
| 38
| '''[[എർവിൻ ലാംബർട്ട്]]'''&lt;br /&gt;(Erwin Lambert)
| [[File:Erwin Lambert.jpg|100px]]
| ഓപ്പറേഷൻ റെയിൻഹാർഡ് ക്യാമ്പുകളിലെ (ട്രെബ്ലിങ്ക, സോബിബോർ) ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളുടെ നിർമ്മാണ ചുമതല വഹിച്ച പ്രധാന വ്യക്തി.
| &lt;small&gt;വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തടവുശിക്ഷ അനുഭവിച്ചു; പിന്നീട് മോചിതനായി 1976-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 7 ഡിസംബർ 1909
| 15 ഒക്ടോബർ 1976
|-
| 39
| '''[[ക്രിസ്റ്റ്യൻ വിർത്ത്]]'''&lt;br /&gt;(Christian Wirth)
| [[File:Christian Wirth.jpg|100px]]
| ആക്ഷൻ ടി4, ഓപ്പറേഷൻ റെയിൻഹാർഡ് എന്നിവയുടെ ഇൻസ്പെക്ടർ; ബെൽസെക് (Bełżec) നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിന്റെ ആദ്യ കമാൻഡന്റ്. മനുഷ്യരെ വിഷവാതകം ഉപയോഗിച്ച് വധിക്കുന്ന സംവിധാനം വികസിപ്പിച്ചവരിൽ പ്രധാനി.
| &lt;small&gt;ഇറ്റലിയിൽ യൂഗോസ്ലാവ് പാർട്ടിസാനുകളുടെ ആക്രമണത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 24 നവംബർ 1885
| 26 മെയ് 1944
|-
| 40
| '''[[റുഡോൾഫ് ഹോസ്]]'''&lt;br /&gt;(Rudolf Höss)
| [[File:Rudolf Hoess.jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗ (Auschwitz) തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം സേവനമനുഷ്ഠിച്ച കമാൻഡന്റ്. പത്ത് ലക്ഷത്തിലധികം ആളുകളുടെ കൂട്ടക്കൊലയ്ക്ക് നേരിട്ട് മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;സുപ്രീം നാഷണൽ ട്രിബ്യൂണൽ ഓഫ് പോളണ്ട് വിചാരണ നടത്തി ഓഷ്വിറ്റ്സ് ക്യാമ്പിൽ വെച്ച് പരസ്യമായി തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 25 നവംബർ 1901
| 16 ഏപ്രിൽ 1947
|-
| 41
| '''[[ആർതർ ലീബെഹെൻഷൽ]]'''&lt;br /&gt;(Arthur Liebehenschel)
| [[File:Arthur Liebehenschel.jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ് തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1943–1944), പിന്നീട് മജ്ദാനെക് തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1944).
| &lt;small&gt;ക്രാക്കോവിലെ ഓഷ്വിറ്റ്സ് വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 25 നവംബർ 1901
| 24 ജനുവരി 1948
|-
| 42
| '''[[റിച്ചാർഡ് ബെയർ]]'''&lt;br /&gt;(Richard Baer)
| [[File:Richard Baer (Auschwitz).jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ് I തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ അവസാനത്തെ കമാൻഡന്റ് (1944–1945), പിന്നീട് മിറ്റൽബൗ-ഡോറ (Mittelbau-Dora) കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;1960-ൽ വ്യാജപ്പേരിൽ ജീവിക്കവേ അറസ്റ്റിലായി; ഫ്രാങ്ക്ഫർട്ട് ഓഷ്വിറ്റ്സ് വിചാരണയ്ക്ക് കാത്തുനിൽക്കെ ജയിലിൽ വച്ച് അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 9 സെപ്റ്റംബർ 1911
| 17 ജൂൺ 1963
|-
| 43
| '''[[ജോസഫ് ക്രാമർ]]'''&lt;br /&gt;(Josef Kramer)
| [[File:Josef Kramer.jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗ കമാൻഡന്റ് (1944), ബെർഗൻ-ബെൽസൻ കമാൻഡന്റ് (1944–1945). ക്രൂരതകൾ കാരണം &quot;ബെൽസനിലെ മൃഗം&quot; (The Beast of Belsen) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;ബെൽസൻ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം ബ്രിട്ടീഷ് സൈനിക കോടതി തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 10 നവംബർ 1906
| 13 ഡിസംബർ 1945
|-
| 44
| '''[[മാർട്ടിൻ വീസ്]]'''&lt;br /&gt;(Martin Weiss)
| [[File:Martin Gottfried Weiss.jpg|100px]]
| ഡാഹൗ (Dachau), ന്യൂയെൻഗാം (Neuengamme), മജ്ദാനെക് (Majdanek) എന്നീ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളുടെ കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;ഡാഹൗ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 3 ജൂൺ 1905
| 29 മെയ് 1946
|-
| 45
| '''[[ഹാൻസ് കാംലർ]]'''&lt;br /&gt;(Hans Kammler)
| [[File:Hans Kammler.jpg|100px]]
| എസ്.എസ്. സിവിൽ എഞ്ചിനീയറും WVHA ഓഫീസിലെ മേധാവിയും; തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലെ ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളും ശ്മശാനങ്ങളും (Crematoria) രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുന്നതിനും നിർമ്മിക്കുന്നതിനും മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;1945 മേയിൽ അപ്രത്യക്ഷനായി; ആത്മഹത്യ ചെയ്തതായി കരുതപ്പെടുന്നു.&lt;/small&gt;
| 26 ഓഗസ്റ്റ് 1901
| 1945 (കരുതപ്പെടുന്നു)
|-
| 46
| '''[[അലക്സാണ്ടർ പിയോർക്കോവ്സ്കി]]'''&lt;br /&gt;(Alexander Piorkowski)
| [[File:Alexander Piorkowski.jpg|100px]]
| ഡാഹൗ തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1940–1942).
| &lt;small&gt;ഡാഹൗ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം യു.എസ്. സൈനിക കോടതി വിധിച്ച വധശിക്ഷ പ്രകാരം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 11 ഒക്ടോബർ 1904
| 22 ഒക്ടോബർ 1948
|-
| 47
| '''[[ഓട്ടോ ഫോർഷ്നർ]]'''&lt;br /&gt;(Otto Förschner)
| [[File:Otto Förschner.jpg|100px]]
| വി-2 റോക്കറ്റ് നിർമ്മാണത്തിന് അടിമവേലക്കാരെ ഉപയോഗിച്ച മിറ്റൽബൗ-ഡോറ (Mittelbau-Dora) തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1943–1945).
| &lt;small&gt;ഡാഹൗ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 4 നവംബർ 1902
| 28 മെയ് 1946
|-
| 48
| '''[[മാക്സ് പോളി]]'''&lt;br /&gt;(Max Pauly)
| [[File:Max Pauly.jpg|100px]]
| സ്റ്റുത്തോഫ് (Stutthof - 1939–1942), ന്യൂയെൻഗാം (Neuengamme - 1942–1945) എന്നീ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളുടെ കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;ബ്രിട്ടീഷ് സൈനിക കോടതി വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം ഹാമൽൻ ജയിലിൽ തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 1 ജൂൺ 1907
| 8 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 49
| '''[[ഹൈൻറിച്ച് ഷ്വാർട്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Schwarz)
| [[File:Heinrich Schwarz (SS-Mitglied).jpg|100px]]
| മോണോവിറ്റ്സ് (Auschwitz III - 1943–1945), നാറ്റ്സ്‌വീലർ-സ്ട്രുതോഫ് (Natzweiler-Struthof - 1945) ക്യാമ്പുകളുടെ കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;ഫ്രഞ്ച് സൈനിക കോടതി വിചാരണ നടത്തി വെടിവെച്ചു കൊന്നു (Execution by firing squad).&lt;/small&gt;
| 14 ജൂൺ 1906
| 20 മാർച്ച് 1947
|-
| 50
| '''[[കാൾ-ഓട്ടോ കോച്ച്]]'''&lt;br /&gt;(Karl-Otto Koch)
| [[File:Karl Otto Koch.jpg|100px]]
| ബുക്കൻവാൾഡ് (Buchenwald - 1937–1941), മജ്ദാനെക് (Majdanek - 1941–1942) ക്യാമ്പുകളുടെ ആദ്യ കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;അഴിമതി, കരിഞ്ചന്ത വ്യാപാരം, അനധികൃത കൊലപാതകങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്ക് നാസി ജർമ്മനിയുടെ എസ്.എസ്. കോടതി തന്നെ വിചാരണ നടത്തി യുദ്ധാവസാനം വെടിവെച്ചു കൊന്നു.&lt;/small&gt;
| 2 ഓഗസ്റ്റ് 1897
| 5 ഏപ്രിൽ 1945
|-
| 51
| '''[[പോൾ-വെർണർ ഹോപ്പെ]]'''&lt;br /&gt;(Paul-Werner Hoppe)
| [[File:Paul Werner Hoppe.jpg|100px]]
| സ്റ്റുത്തോഫ് തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1942 സെപ്റ്റംബർ – 1945 ഏപ്രിൽ).
| &lt;small&gt;1946-ൽ ഇറ്റലിയിൽ അറസ്റ്റിലായി; 1949-ൽ രക്ഷപ്പെട്ടു; 1953-ൽ വീണ്ടും അറസ്റ്റിലായി 9 വർഷത്തെ തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1960-ൽ മോചിതനായി; 1974-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 28 ഫെബ്രുവരി 1910
| 15 ജൂലൈ 1974
|-
| 52
| '''[[കാൾ ക്മീലെവ്സ്കി]]'''&lt;br /&gt;(Karl Chmielewski)
| [[File:Karl Chmielewski.jpg|100px]]
| ഗുസെൻ തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1940–1942), ഹെർസോഗൻബുഷ് തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1943).
| &lt;small&gt;1959-ൽ പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിൽ അറസ്റ്റിലായി ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1979-ൽ ആരോഗ്യപരമായ കാരണങ്ങളാൽ വിട്ടയച്ചു; 1991-ൽ സ്വാഭാവിക മരണം.&lt;/small&gt;
| 16 ജൂലൈ 1903
| 1 ഡിസംബർ 1991
|-
| 53
| '''[[ഹാൻസ് ലോറിറ്റ്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Hans Loritz)
| [[File:Hans Loritz.jpg|100px]]
| എസ്റ്റർവെഗൻ (1934–1936), ഡാഹൗ (1936–1939), സാക്സെൻഹൗസൻ (1940–1942) ക്യാമ്പുകളുടെ കമാൻഡന്റ്; നോർവേയിലെ ലേബർ ക്യാമ്പുകളുടെ സൂപ്പർവൈസർ.
| &lt;small&gt;തടങ്കൽ പാളയത്തിൽ വച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 12 ഡിസംബർ 1895
| 31 ജനുവരി 1946
|-
| 54
| '''[[ഹെർമൻ പിസ്റ്റർ]]'''&lt;br /&gt;(Hermann Pister)
| [[File:Hermann Pister.jpg|100px]]
| ഹിൻസെർട്ട് (1941–1942), ബുക്കൻവാൾഡ് (1942–1945) തടങ്കൽ പാളയങ്ങളുടെ കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;ഡാഹൗ വിചാരണയിൽ വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കപ്പെട്ടു; ശിക്ഷ നടപ്പാക്കുന്നതിന് മുൻപ് ഹൃദയാഘാതം മൂലം ജയിലിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 21 ഫെബ്രുവരി 1885
| 28 സെപ്റ്റംബർ 1948
|-
| 55
| '''[[ഇർംഫ്രൈഡ് എബർൽ]]'''&lt;br /&gt;(Irmfried Eberl)
| [[File:Irmfried Eberl (1910-1948).jpg|100px]]
| മനോരോഗ വിദഗ്ദ്ധനും ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിന്റെ ആദ്യ കമാൻഡന്റും (1942 ജൂലൈ 11 – 1942 ഓഗസ്റ്റ് 26); ബ്രാൻഡൻബർഗ്, ബെർൺബർഗ് ദയാവധ കേന്ദ്രങ്ങളുടെ തലവൻ.
| &lt;small&gt;1948 ജനുവരിയിൽ അറസ്റ്റിലായി; വിചാരണയ്ക്ക് മുൻപ് ജയിലിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 8 സെപ്റ്റംബർ 1910
| 16 ഫെബ്രുവരി 1948
|-
| 56
| '''[[ഫ്രാൻസ് സ്റ്റാംഗിൾ]]'''&lt;br /&gt;(Franz Stangl)
| [[File:Franz Stangl.jpg|100px]]
| സോബിബോർ (1942 ഏപ്രിൽ – ഓഗസ്റ്റ്), ട്രെബ്ലിങ്ക (1942 സെപ്റ്റംബർ – 1943 ഓഗസ്റ്റ്) നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പുകളുടെ കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;ബ്രസീലിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; 1967-ൽ അറസ്റ്റിലായി പശ്ചിമ ജർമ്മനിക്ക് കൈമാറി; ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ട് 1971-ൽ ജയിലിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 26 മാർച്ച് 1908
| 28 ജൂൺ 1971
|-
| 57
| '''[[കുർട്ട് ഫ്രാൻസ്]]'''&lt;br /&gt;(Kurt Franz)
| [[File:Kurt Franz.jpg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിന്റെ അവസാനത്തെ കമാൻഡന്റ് (1943 ഓഗസ്റ്റ് – നവംബർ); അതിക്രൂരമായ ശിക്ഷാരീതികൾക്ക് കുപ്രസിദ്ധൻ.
| &lt;small&gt;1959-ൽ അറസ്റ്റിലായി ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1993-ൽ ആരോഗ്യപരമായ കാരണങ്ങളാൽ മോചിതനായി; 1998-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 17 ജനുവരി 1914
| 4 ജൂലൈ 1998
|-
| 58
| '''[[ഫ്രാൻസ് റീച്ച്ലെയ്റ്റ്നർ]]'''&lt;br /&gt;(Franz Reichleitner)
| [[File:Franz Reichleitner.jpg|100px]]
| സ്റ്റാംഗിളിന് ശേഷം സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1942 സെപ്റ്റംബർ – 1943 ഒക്ടോബർ).
| &lt;small&gt;ഇറ്റലിയിൽ യൂഗോസ്ലാവ് പാർട്ടിസാനുകളുമായുള്ള ഏറ്റുമുട്ടലിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 2 ഡിസംബർ 1906
| 3 ജനുവരി 1944
|-
| 59
| '''[[ഗോട്ലീബ് ഹെറിംഗ്]]'''&lt;br /&gt;(Gottlieb Hering)
| [[File:Gottlieb Hering.jpg|100px]]
| ബെൽസെക് നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിന്റെ രണ്ടാമത്തെയും അവസാനത്തെയും കമാൻഡന്റ് (1942 ഓഗസ്റ്റ് – 1943 ജൂൺ), പിന്നീട് പോണിയറ്റോവ തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തരം സ്റ്റെറ്റൻ ആശുപത്രിയിൽ വച്ച് സ്വാഭാവിക മരണം സംഭവിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 2 ജൂൺ 1887
| 9 ഒക്ടോബർ 1945
|-
| 60
| '''[[ഹാൻസ് ആമിയർ]]'''&lt;br /&gt;(Hans Aumeier)
| [[File:Hans Aumeier.jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ് I ക്യാമ്പിലെ ഡെപ്യൂട്ടി കമാൻഡന്റ് (Schutzhaftlagerführer), പിന്നീട് റിഗ-കൈസർവാൾഡ് (1943–1944), മിസ്യോവൻ (1944), ഗ്രിനി (1945) ക്യാമ്പുകളുടെ കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;ക്രാക്കോവിലെ ഓഷ്വിറ്റ്സ് വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 20 ഓഗസ്റ്റ് 1906
| 28 ജനുവരി 1948
|-
| 61
| '''[[ഗുസ്താവ് വാഗ്നർ]]'''&lt;br /&gt;(Gustav Wagner)
| [[File:Gustav Wagner.jpg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിന്റെ ഡെപ്യൂട്ടി കമാൻഡന്റ്; ക്രൂരത കാരണം &quot;ദി ബീസ്റ്റ്&quot; എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;ബ്രസീലിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; കൈമാറാനുള്ള അപേക്ഷകൾ ബ്രസീലിയൻ സുപ്രീം കോടതി നിരസിച്ചു; 1980-ൽ സാവോ പോളോയിൽ സ്വയം കുത്തി മരിച്ച നിലയിൽ കണ്ടെത്തി.&lt;/small&gt;
| 18 ജൂലൈ 1911
| 3 ഒക്ടോബർ 1980
|-
| 62
| '''[[കുർട്ട് ഷാഷെ]]'''&lt;br /&gt;(Kurt Schache)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ഗ്രോസ്-റോസൻ (Gross-Rosen) ക്യാമ്പിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ, വാർസോ കോൺസെൻട്രേഷൻ ക്യാമ്പിന്റെ (KL Warschau) കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തരം തിരോഭവിച്ചു; വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| 24 ഒക്ടോബർ 1912
| അജ്ഞാതം
|-
| 63
| '''[[കാൾ ഫ്രിറ്റ്ഷ്]]'''&lt;br /&gt;(Karl Fritzsch)
| [[File:Karl Fritzsch.jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ് ക്യാമ്പിലെ ഡെപ്യൂട്ടി കമാൻഡന്റ്; തടവുകാരെ കൊല്ലാൻ സைக்ലോൺ ബി (Zyklon B) വാതകം പരീക്ഷണാടിസ്ഥാനത്തിൽ ഉപയോഗിക്കാൻ തുടങ്ങിയത് ഇദ്ദേഹമാണ്.
| &lt;small&gt;1945 മെയ് മാസത്തിൽ ബെർലിൻ യുദ്ധത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടതായി കരുതപ്പെടുന്നു.&lt;/small&gt;
| 10 ജൂലൈ 1903
| 2 മെയ് 1945 (അനുമാനിക്കപ്പെടുന്നു)
|-
| 64
| '''[[ജോസഫ് മെംഗലെ]]'''&lt;br /&gt;(Josef Mengele)
| [[File:Josef Mengele.jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗവിലെ എസ്.എസ്. ഫിസിഷ്യൻ; തടവുകാരിൽ പ്രത്യേകിച്ച് ഇരട്ടക്കുട്ടികളിൽ അത്യന്തം ക്രൂരമായ മെഡിക്കൽ പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തി; &quot;മരണത്തിന്റെ ദൂതൻ&quot; (Angel of Death) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;തെക്കേ അമേരിക്കയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; പിടിക്കപ്പെടാതെ 1979-ൽ ബ്രസീലിൽ നീന്തുന്നതിനിടെ പക്ഷാഘാതം വന്ന് മുങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 16 മാർച്ച് 1911
| 7 ഫെബ്രുവരി 1979
|-
| 65
| '''[[കാൾ ക്ലോബർഗ്]]'''&lt;br /&gt;(Carl Clauberg)
| [[File:Carl Clauberg.jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ് ബ്ലോക്ക് 10-ൽ സ്ത്രീകളിൽ വന്ധ്യംകരണ പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തിയ ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റ്.
| &lt;small&gt;സോവിയറ്റ് യൂണിയനിൽ തടവിലായി; 1955-ൽ പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിലേക്ക് വിട്ടയച്ചെങ്കിലും വീണ്ടും അറസ്റ്റിലായി; വിചാരണയ്ക്ക് മുൻപ് 1957-ൽ ഹൃദയാഘാതം മൂലം അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 28 സെപ്റ്റംബർ 1898
| 9 ഓഗസ്റ്റ് 1957
|-
| 66
| '''[[ഹോർസ്റ്റ് ഷുമാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Horst Schumann)
| [[File:Horst Schumann.jpg|100px]]
| ആക്ഷൻ ടി4 ഡോക്ടർ; ഓഷ്വിറ്റ്സിൽ എക്സ്-റേ ഉപയോഗിച്ച് കൂട്ട വന്ധ്യംകരണ പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തി.
| &lt;small&gt;ഘാനയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; 1966-ൽ പശ്ചിമ ജർമ്മനിക്ക് കൈമാറി; ആരോഗ്യപരമായ കാരണങ്ങളാൽ 1972-ൽ ജയിൽ മോചിതനായി; 1983-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 1 മെയ് 1906
| 5 മെയ് 1983
|-
| 67
| '''[[ഹിർത ആബർത്ത്]]'''&lt;br /&gt;(Herta Oberheuser)
| [[File:Herta Oberheuser.jpg|100px]]
| റാവൻസ്ബ്രൂക്ക് (Ravensbrück) വനിതാ തടങ്കൽ പാളയത്തിലെ ഡോക്ടർ; തടവുകാരിൽ മാരകമായ സൾഫോണമൈഡ്, അസ്ഥി-പേശി മാറ്റിവെക്കൽ പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തി.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് ഡോക്ടേഴ്സ് ട്രയലിൽ 20 വർഷം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1952-ൽ മോചിതയായി; 1978-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 15 മെയ് 1911
| 24 ജനുവരി 1978
|-
| 68
| '''[[ഓട്ടോ ഓലെൻഡോർഫ്]]'''&lt;br /&gt;(Otto Ohlendorf)
| [[File:Otto Ohlendorf.jpg|100px]]
| തെക്കൻ യുക്രെയ്നിലും ക്രിമിയയിലും കൂട്ടക്കൊലകൾ നടത്തിയ ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പെ ഡി (Einsatzgruppe D) മേധാവി.
| &lt;small&gt;ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പൻ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം ലാൻഡ്സ്ബർഗ് ജയിലിൽ തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 4 ഫെബ്രുവരി 1907
| 7 ജൂൺ 1951
|-
| 69
| '''[[എറിക് നാumann|എറിക് നൗമാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Erich Naumann)
| [[File:Erich Naumann.jpg|100px]]
| ബെലാറസിലും പടിഞ്ഞാറൻ റഷ്യയിലും കൂട്ടക്കൊലകൾ നടത്തിയ ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പെ ബി (Einsatzgruppe B) മേധാവി.
| &lt;small&gt;ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പൻ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 29 ഏപ്രിൽ 1905
| 7 ജൂൺ 1951
|-
| 70
| '''[[പോൾ ബ്ലോബൽ]]'''&lt;br /&gt;(Paul Blobel)
| [[File:Paul Blobel.jpg|100px]]
| ബാബി യാർ കൂട്ടക്കൊലയ്ക്ക് (Babi Yar massacre) നേതൃത്വം നൽകിയ സോണ്ടർകമാൻഡോ 4a മേധാവി; പിന്നീട് കൂട്ടക്കുഴിമാടങ്ങൾ കുഴിച്ച് മൃതദേഹങ്ങൾ കത്തിച്ച് തെളിവ് നശിപ്പിച്ച സോണ്ടർആക്ഷൻ 1005 (Sonderaktion 1005) തലവൻ.
| &lt;small&gt;ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പൻ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 13 ഓഗസ്റ്റ് 1894
| 7 ജൂൺ 1951
|-
| 71
| '''[[ആർതർ നെബെ]]'''&lt;br /&gt;(Arthur Nebe)
| [[File:Arthur Nebe.jpg|100px]]
| ക്രിമിനൽ പോലീസ് (Kripo) മേധാവി; ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പെ ബി കമാൻഡർ. ഹിറ്റ്‌ലർക്കെതിരായ ജൂലൈ 20 വധശ്രമ ഗൂഢാലോചനയിൽ പങ്കാളിയായി.
| &lt;small&gt;ഗസ്റ്റപ്പോ അറസ്റ്റ് ചെയ്തു; പ്ലോട്ട്സെൻസി ജയിലിൽ തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 13 നവംബർ 1894
| 21 മാർച്ച് 1945
|-
| 72
| '''[[ഫ്രാൻസ് വാൾട്ടർ സ്റ്റാലെക്കർ]]'''&lt;br /&gt;(Franz Walter Stahlecker)
| [[File:Franz Walter Stahlecker.jpg|100px]]
| ബാൾട്ടിക് രാജ്യങ്ങളിലും വടക്കൻ റഷ്യയിലും 2,40,000-ലധികം ആളുകളെ കൂട്ടക്കൊല ചെയ്ത ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പെ എ (Einsatzgruppe A) മേധാവി.
| &lt;small&gt;സോവിയറ്റ് പാർട്ടിസാനുകളുമായുള്ള ഏറ്റുമുട്ടലിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 10 ഒക്ടോബർ 1900
| 23 മാർച്ച് 1942
|-
| 73
| '''[[ബ്രൂണോ സ്ട്രെക്കൻബാക്ക്]]'''&lt;br /&gt;(Bruno Streckenbach)
| [[File:Bruno Streckenbach.jpg|100px]]
| RSHA പേഴ്സണൽ വിഭാഗം മേധാവി; പോളണ്ടിലും സോവിയറ്റ് യൂണിയനിലും ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പൻ സ്ക്വാഡുകളെ വിന്യസിക്കുന്നതിനും പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിക്കുന്നതിനും നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;സോവിയറ്റ് തടവിൽ കഴിഞ്ഞു; 1955-ൽ പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിലേക്ക് മടങ്ങി; പിന്നീട് വിചാരണ നടന്നെങ്കിലും അനാരോഗ്യം മൂലം റദ്ദാക്കപ്പെട്ടു; 1977-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 7 ഫെബ്രുവരി 1902
| 28 ഒക്ടോബർ 1977
|-
| 74
| '''[[ഫ്രെഡറിക് ജെക്കൽൻ]]'''&lt;br /&gt;(Friedrich Jeckeln)
| [[File:Friedrich Jeckeln (1895-1946).jpg|100px]]
| അധിനിവേശ യുക്രെയ്നിലെയും ഓസ്റ്റ്‌ലാൻഡിലെയും (ബാൾട്ടിക് രാജ്യങ്ങൾ) ഉന്നത എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ; ബാബി യാർ, റുംബുള കൂട്ടക്കൊലകൾ ഉൾപ്പെടെ ഒരു ലക്ഷത്തിലധികം ജൂതന്മാരെ വധിച്ച 'ജെക്കൽൻ സിസ്റ്റം' ആവിഷ്കരിച്ചു.
| &lt;small&gt;റിഗയിലെ സോവിയറ്റ് സൈനിക ട്രിബ്യൂണൽ വിചാരണ നടത്തി പരസ്യമായി തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 2 ഫെബ്രുവരി 1895
| 3 ഫെബ്രുവരി 1946
|-
| 75
| '''[[എറിക് വോൺ ഡെം ബാച്ച്-സെലെവ്സ്കി]]'''&lt;br /&gt;(Erich von dem Bach-Zelewski)
| [[File:Erich von dem Bach-Zelewski (1899-1972).jpg|100px]]
| മധ്യ റഷ്യയിലെ എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ; ബാന്റിറ്റൻകാംപ്ഫ് (Bandenbekämpfung) മേധാവി; 1944-ലെ വാർസോ പ്രക്ഷോഭം അടിച്ചമർത്തുന്നതിനും വോള കൂട്ടക്കൊലയ്ക്കും നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് വിചാരണയിൽ സാക്ഷിയായി മാറി വിദേശ ശിക്ഷകളിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെട്ടു; പിന്നീട് മറ്റു കേസുകളിൽ ജർമ്മനിയിൽ തടവിലായി; 1972-ൽ മ്യൂണിക്കിലെ ജയിൽ ആശുപത്രിയിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 1 മാർച്ച് 1899
| 8 മാർച്ച് 1972
|-
| 76
| '''[[യൂർഗൻ സ്ട്രൂപ്പ്]]'''&lt;br /&gt;(Jürgen Stroop)
| [[File:Jürgen Stroop.jpg|100px]]
| എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ; 1943-ൽ വാർസോ ഗെട്ടോ പ്രക്ഷോഭം ക്രൂരമായി അടിച്ചമർത്തുകയും ഗെട്ടോ പൂർണ്ണമായി തകർക്കുകയും ചെയ്ത സ്ട്രൂപ്പ് റിപ്പോർട്ടിന്റെ (Stroop Report) രചയിതാവ്.
| &lt;small&gt;പോളിഷ് കോടതി വിചാരണ നടത്തി വാർസോയിലെ മൊകോട്ടോവ് ജയിലിൽ തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 26 സെപ്റ്റംബർ 1895
| 6 മാർച്ച് 1952
|-
| 77
| '''[[ഹൈൻസ് യോസ്റ്റ്]]'''&lt;br /&gt;(Heinz Jost)
| [[File:Heinz Jost.jpg|100px]]
| എസ്.ഡി. (SD-Ausland) വിദേശ രഹസ്യാന്വേഷണ വിഭാഗം മേധാവി; ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പെ എ (Einsatzgruppe A) കമാൻഡർ (1942).
| &lt;small&gt;ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പൻ വിചാരണയിൽ ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; പിന്നീട് ശിക്ഷ 10 വർഷമായി കുറയ്ക്കുകയും 1951-ൽ മോചിതനാവുകയും ചെയ്തു; 1964-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 9 ജൂലൈ 1904
| 12 നവംബർ 1964
|-
| 78
| '''[[വാൾട്ടർ ബ്ലൂം]]'''&lt;br /&gt;(Walter Blume)
| [[File:Walter Blume.jpg|100px]]
| ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പെ ബി-യിലെ സോണ്ടർകമാൻഡോ 7a (Sonderkommando 7a) മേധാവി; റഷ്യയിലും ബെലാറസിലും പതിനായിരക്കണക്കിന് ആളുകളെ വധിക്കാൻ ഉത്തരവിട്ടു.
| &lt;small&gt;ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പൻ വിചാരണയിൽ വധശിക്ഷ വിധിച്ചെങ്കിലും 1951-ൽ 25 വർഷം തടവായി ഇളവ് ചെയ്തു; 1955-ൽ മോചിതനായി; 1974-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 23 ജൂലൈ 1906
| 24 മാർച്ച് 1974
|-
| 79
| '''[[മാർട്ടിൻ സാൻഡർബർഗർ]]'''&lt;br /&gt;(Martin Sandberger)
| [[File:Martin Sandberger.jpg|100px]]
| സോണ്ടർകമാൻഡോ 1a (Sonderkommando 1a) മേധാവി, എസ്തോണിയയിലെ സിപ്പോ (SiPo), എസ്.ഡി. (SD) തലവൻ; എസ്തോണിയയിലെ ജൂതന്മാരെ പൂർണ്ണമായി വംശഹത്യ ചെയ്യുന്നതിന് നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പൻ വിചാരണയിൽ വധശിക്ഷ വിധിച്ചെങ്കിലും പിന്നീട് ജീവപര്യന്തമായി കുറച്ചു; 1958-ൽ മോചിതനായി; 2010-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 17 ഓഗസ്റ്റ് 1911
| 30 മാർച്ച് 2010
|-
| 80
| '''[[വിൽഹെം സ്റ്റോക്ക്]]'''&lt;br /&gt;(Wilhelm Stuckart)
| [[File:Wilhelm Stuckart.jpg|100px]]
| റീഷ് ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയത്തിലെ സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറി; ന്യൂറെംബർഗ് നിയമങ്ങളുടെ സഹ-രചയിതാവ്, വാൻസീ കോൺഫറൻസിലെ പങ്കാളി.
| &lt;small&gt;മിനിസ്ട്രീസ് വിചാരണയിൽ തടവുശിക്ഷ അനുഭവിച്ചു; 1949-ൽ മോചിതനായി; 1953-ൽ വാഹനാപകടത്തിൽ മരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 16 നവംബർ 1902
| 15 നവംബർ 1953
|-
| 81
| '''[[റോളണ്ട് ഫ്രെയ്സ്ലർ]]'''&lt;br /&gt;(Roland Freisler)
| [[File:Roland Freisler.jpg|100px]]
| നാസി പീപ്പിൾസ് കോർട്ട് (Volksgerichtshof) പ്രസിഡന്റ്; ഹിറ്റ്‌ലർ വിരുദ്ധരെയും പ്രതിരോധ പ്രവർത്തകരെയും കൂട്ടത്തോടെ വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിച്ച കുപ്രസിദ്ധ ജഡ്ജി.
| &lt;small&gt;ബെർലിനിൽ നടന്ന അമേരിക്കൻ വ്യോമാക്രമണത്തിൽ (ബോംബാക്രമണം) കോടതി കെട്ടിടത്തിനുള്ളിൽ വച്ച് കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 30 ഒക്ടോബർ 1893
| 3 ഫെബ്രുവരി 1945
|-
| 82
| '''[[ഹാൻസ് ഗ്ലോബ്കെ]]'''&lt;br /&gt;(Hans Globke)
| [[File:Hans Globke.jpg|100px]]
| ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയത്തിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ; യഹൂദരുടെ പൗരത്വം റദ്ദാക്കിയ കുപ്രസിദ്ധ ന്യൂറെംബർഗ് വംശീയ നിയമങ്ങളുടെ ഔദ്യോഗിക വ്യാഖ്യാനവും ചട്ടങ്ങളും തയ്യാറാക്കിയ നിയമജ്ഞൻ.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തരം പശ്ചിമ ജർമ്മൻ ചാൻസലർ കോൺറാഡ് അഡെനോവറുടെ ചീഫ് ഓഫ് സ്റ്റാഫായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു; 1973-ൽ സ്വാഭാവിക മരണം.&lt;/small&gt;
| 10 സെപ്റ്റംബർ 1898
| 13 ഫെബ്രുവരി 1973
|-
| 83
| '''[[ഗുസ്താവ് സിമോൺ]]'''&lt;br /&gt;(Gustav Simon)
| [[File:Gustav Simon.jpg|100px]]
| മോസെല്ലാന്റിന്റെ ഗൗലൈറ്ററും ലക്സംബർഗ് അധിനിവേശ പ്രദേശത്തിന്റെ ചീഫ് ഓഫ് സിവിൽ അഡ്മിനിസ്ട്രേഷനും; ലക്സംബർഗിലെ ജൂതന്മാരെ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലേക്ക് നാടുകടത്തുന്നതിന് നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;ബ്രിട്ടീഷ് സൈന്യം അറസ്റ്റ് ചെയ്തു; പാഡെർബോൺ ജയിലിൽ വച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു (തൂങ്ങിമരിച്ചു).&lt;/small&gt;
| 2 ഓഗസ്റ്റ് 1900
| 18 ഡിസംബർ 1945
|-
| 84
| '''[[ഫ്രാൻസ് റാഡെമാഷർ]]'''&lt;br /&gt;(Franz Rademacher)
| [[File:Franz Rademacher.jpg|100px]]
| ജർമ്മൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയത്തിലെ ജൂതകാര്യ വിഭാഗം (Referat D III) മേധാവി; യൂറോപ്യൻ ജൂതന്മാരെ മഡഗാസ്കറിലേക്ക് നാടുകടത്താനുള്ള പദ്ധതി (Madagascar Plan) തയ്യാറാക്കിയ വ്യക്തി.
| &lt;small&gt;വിചാരണയ്ക്കിടെ സിറിയയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; 1966-ൽ ജർമ്മനിയിൽ തിരിച്ചെത്തി വീണ്ടും വിചാരണ നേരിട്ടു; 1973-ൽ ബോണിൽ വച്ച് അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 19 ഫെബ്രുവരി 1906
| 17 മാർച്ച് 1973
|-
| 85
| '''[[തിയോഡോർ ഡാൽകെമ്പെർ]]'''&lt;br /&gt;(Theo Dannecker)
| [[File:Theodor Dannecker.jpg|100px]]
| പാരീസ്, ബൾഗേറിയ, ഇറ്റലി, ഹംഗറി എന്നിവിടങ്ങളിൽ ജൂതന്മാരെ ഉന്മൂലനം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള നാടുകടത്തലുകൾ ഏകോപിപ്പിച്ച എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;യു.എസ്. സൈന്യം അറസ്റ്റ് ചെയ്തു; ബാദ് ടോൾസിലെ ജയിൽ സെല്ലിൽ ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 27 മാർച്ച് 1913
| 10 ഡിസംബർ 1945
|-
| 86
| '''[[അലോയിസ് ഹോഫ്ലെർ]]'''&lt;br /&gt;(Alois Höllriegl)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| മൗത്തൗസൻ (Mauthausen) തടങ്കൽ പാളയത്തിലെ ഗ്യാസ് ചേമ്പർ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് മേൽനോട്ടം വഹിച്ച എസ്.എസ്. ബ്ലോക്ക്ഫ്യൂറർ.
| &lt;small&gt;ഡാഹൗ-മൗത്തൗസൻ വിചാരണയിൽ വധശിക്ഷ വിധിക്കപ്പെട്ട് തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 9 നവംബർ 1909
| 17 ഒക്ടോബർ 1948
|-
| 87
| '''[[ഫ്രാൻസ് സിവെറീസ്]]'''&lt;br /&gt;(Wolfram Sievers)
| [[File:Wolfram Sievers.jpg|100px]]
| ആഹ്നനെർബെ (Ahnenerbe) സൊസൈറ്റിയുടെ മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടർ; നാസി മനുഷ്യ പരീക്ഷണങ്ങൾക്കും ജൂത അസ്ഥികൂട ശേഖരണത്തിനും (Jewish skeleton collection) നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് ഡോക്ടേഴ്സ് ട്രയലിൽ വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കപ്പെട്ട് ലാൻഡ്സ്ബർഗ് ജയിലിൽ തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 10 ജൂലൈ 1905
| 2 ജൂൺ 1948
|-
| 88
| '''[[വാൾഡെമാർ ഹോവൻ]]'''&lt;br /&gt;(Waldemar Hoven)
| [[File:Waldemar Hoven.jpg|100px]]
| ബുക്കൻവാൾഡ് തടങ്കൽ പാളയത്തിലെ ചീഫ് ഡോക്ടർ; ഫിനോൾ കുത്തിവെയ്പ്പിലൂടെ തടവുകാരെ കൂട്ടത്തോടെ കൊലപ്പെടുത്തുകയും ടൈഫസ് പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തുകയും ചെയ്തു.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് ഡോക്ടേഴ്സ് ട്രയലിന് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 10 ഫെബ്രുവരി 1903
| 2 ജൂൺ 1948
|-
| 89
| '''[[ഹെർമൻ എഹ്രെൻ]]'''&lt;br /&gt;(Hermann Höfle)
| [[File:Hermann Höfle.jpg|100px]]
| ഓപ്പറേഷൻ റെയിൻഹാർഡിന്റെ മുഖ്യ കോർഡിനേറ്റർ; ട്രെബ്ലിങ്ക, ബെൽസെക്, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലേക്കുള്ള മരണ തീവണ്ടികളുടെ ഗതാഗതം നിയന്ത്രിച്ചു.
| &lt;small&gt;വിയന്നയിൽ അറസ്റ്റിലായി; വിചാരണയ്ക്ക് മുൻപ് ജയിലിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 19 ജൂൺ 1911
| 20 ഓഗസ്റ്റ് 1962
|-
| 90
| '''[[വാൾട്ടർ റൗഫ്]]'''&lt;br /&gt;(Walter Rauff)
| [[File:Walter Rauff.jpg|100px]]
| സഞ്ചരിക്കുന്ന ഗ്യാസ് വാനുകൾ (Gas vans / മൊബൈൽ ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകൾ) നിർമ്മിച്ച് ലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകളെ കൊല്ലാൻ പദ്ധതി തയ്യാറാക്കിയ എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;ചിലിയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; പശ്ചിമ ജർമ്മനിയുടെ കൈമാറൽ അപേക്ഷകൾ ചിലി തള്ളി; 1984-ൽ സാന്റിയാഗോയിൽ വച്ച് അർബുദബാധയെ തുടർന്ന് അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 19 ജൂൺ 1906
| 14 മെയ് 1984
|-
| 91
| '''[[വെർണർ ബെസ്റ്റ്]]'''&lt;br /&gt;(Werner Best)
| [[File:Werner Best 1942 (3x4 cropped).jpg|100px]]
| ഗെസ്റ്റപ്പോ ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റ് 1-ന്റെ തലവൻ, റൈൻഹാർഡ് ഹൈഡ്രിച്ചിന്റെ ഡെപ്യൂട്ടി; ഡെന്മാർക്കിലെ റീഷ്സ്ബെവോൾമാക്റ്റിഗ്റ്റർ (റീഷ് പ്ലെനിപൊട്ടൻഷ്യറി).
| &lt;small&gt;വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കപ്പെട്ടെങ്കിലും പിന്നീട് ഇളവ് ചെയ്തു; 1951-ൽ ജയിൽ മോചിതനായി; 1989-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 10 ജൂലൈ 1903
| 23 ജൂൺ 1989
|-
| 92
| '''[[ഹാൻസ് ബീബോവ്]]'''&lt;br /&gt;(Hans Biebow)
| [[File:Hans Biebow trial (3x4 cropped).jpg|100px]]
| ലോഡ്സ് ഗെട്ടോയുടെ (Litzmannstadt / Łódź Ghetto) ജർമ്മൻ നാസി അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ തലവൻ; ജൂതന്മാരെ ചൂഷണം ചെയ്യുന്നതിലും തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലേക്ക് അയക്കുന്നതിലും മുഖ്യപങ്ക് വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;പോളണ്ടിൽ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 18 ഡിസംബർ 1902
| 23 ജൂൺ 1947
|-
| '''[[കാൾ ബ്രണ്ണർ]]'''&lt;br /&gt;(Karl Brunner)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| 26 ജൂലൈ 1900
| വിചാരണ ചെയ്യപ്പെട്ടില്ല; 1980-ൽ അന്തരിച്ചു.
|
| 7 ഡിസംബർ 1980
| 80 വർഷം, 134 ദിവസം
|-
| 94
| '''[[ആമോൻ ഗോത്ത്]]'''&lt;br /&gt;(Amon Göth)
| [[File:Amon Göth.jpg|100px]]
| ക്രാക്കോവ്-പ്ലാഷോവ് (Kraków-Płaszów) തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ്; തടവുകാരെ സ്വന്തം കൈകൊണ്ട് വെടിവെച്ചുകൊല്ലുന്നതടക്കം അതിക്രൂരമായ കൂട്ടക്കൊലകൾ നടത്തി.
| &lt;small&gt;പോളിഷ് സുപ്രീം നാഷണൽ ട്രിബ്യൂണൽ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം ക്രാക്കോവിലെ മോണ്ടെലുപിച്ച് ജയിലിൽ തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 11 ഡിസംബർ 1908
| 13 സെപ്റ്റംബർ 1946
|-
| 95
| '''[[സീഗ്ഫ്രീഡ് സെയ്ഡൽ]]'''&lt;br /&gt;(Siegfried Seidl)
| [[File:Siegfried Seidl.jpg|100px]]
| തെരേസിയൻസ്റ്റാറ്റ് (Theresienstadt) ഗെട്ടോയുടെ കമാൻഡന്റ് (1941–1943); ഹംഗേറിയൻ ജൂതന്മാരെ കൂട്ടത്തോടെ നാടുകടത്തിയ സോണ്ടർഐൻസാറ്റ്സ്കമാൻഡോ ഐക്മാൻ സംഘത്തിലെ പ്രധാനി.
| &lt;small&gt;ഓസ്ട്രിയൻ പീപ്പിൾസ് കോർട്ട് വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിച്ചു; തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 24 ഓഗസ്റ്റ് 1911
| 4 ഫെബ്രുവരി 1947
|-
| 96
| '''[[കാൾ റാം]]'''&lt;br /&gt;(Karl Rahm)
| [[File:Karl Rahm.jpg|100px]]
| തെരേസിയൻസ്റ്റാറ്റ് ഗെട്ടോയുടെ അവസാന കമാൻഡന്റ് (1944–1945); റെഡ് ക്രോസ് സന്ദർശന വേളയിൽ ഗെട്ടോയെ ഒരു മാതൃകാ നഗരമായി കാണിച്ച് വഞ്ചനാപരമായ പ്രചാരണം നടത്തി.
| &lt;small&gt;ചെക്കോസ്ലോവാക്യൻ കോടതി വിചാരണ നടത്തി ലിറ്റോമെറിസിൽ വെച്ച് പരസ്യമായി തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 2 ഏപ്രിൽ 1907
| 30 ഏപ്രിൽ 1947
|-
| 97
| '''[[മാക്സ് കോഗൽ]]'''&lt;br /&gt;(Max Koegel)
| [[File:Max Koegel.jpg|100px]]
| ലിച്ചെൻബർഗ്, റാവൻസ്ബ്രൂക്ക് (1940–1942), മജ്ദാനെക് (1942), ഫ്ലോസൻബർഗ് (1943–1945) തടങ്കൽ പാളയങ്ങളുടെ കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;യു.എസ്. സൈന്യം അറസ്റ്റ് ചെയ്തു; ജയിൽ സെല്ലിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 16 ഒക്ടോബർ 1895
| 27 ജൂൺ 1946
|-
| 98
| '''[[ഫ്രിറ്റ്സ് സുഹ്റൻ]]'''&lt;br /&gt;(Fritz Suhren)
| [[File:FritzSuhren.JPG|100px]]
| റാവൻസ്ബ്രൂക്ക് (Ravensbrück) വനിതാ തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1942–1945); കൂട്ട വധശിക്ഷകൾക്കും നിർബന്ധിത ഗ്യാസ് ചേമ്പർ കൊലപാതകങ്ങൾക്കും ഉത്തരവിട്ടു.
| &lt;small&gt;ഫ്രഞ്ച് സൈനിക ട്രിബ്യൂണൽ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം റാസ്റ്റാറ്റിൽ വെച്ച് തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 10 ജൂൺ 1908
| 12 ജൂൺ 1950
|-
| 99
| '''[[ഫ്രാൻസ് സിയറീസ്]]'''&lt;br /&gt;(Franz Ziereis)
| [[File:Franz Ziereis.jpg|100px]]
| മൗത്തൗസൻ (Mauthausen) തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1939–1945).
| &lt;small&gt;രക്ഷപ്പെടാൻ ശ്രമിക്കുന്നതിനിടെ അമേരിക്കൻ സൈനികരുടെ വെടിയേറ്റു; തൊട്ടടുത്ത ദിവസം പരിക്കുകൾ മൂലം മരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 13 ഓഗസ്റ്റ് 1905
| 24 മെയ് 1945
|-
| 100
| '''[[അലക്സാണ്ടർ ലാക്ക്]]'''&lt;br /&gt;(Aleksander Laak)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| എസ്തോണിയയിലെ ജാഗല (Jägala) തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ്; കലൈവി-ലീവ മണൽക്കുന്നുകളിൽ നടന്ന കൂട്ടക്കൊലകൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;കാനഡയിലേക്ക് കുടിയേറി ജീവിച്ചു; ഹോളോകോസ്റ്റ് പങ്കാളിത്തം പരസ്യമായതിനെത്തുടർന്ന് വിന്നിപെഗിൽ വച്ച് തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 24 ഓഗസ്റ്റ് 1907
| 6 സെപ്റ്റംബർ 1960
|-
| 101
| '''[[ഹാൻസ് ആൽബിൻ റൗട്ടർ]]'''&lt;br /&gt;(Hanns Albin Rauter)
| [[File:Hanns Albin Rauter.jpg|100px]]
| അധിനിവേശ നെതർലാൻഡ്‌സിലെ ഉന്നത എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ (1940–1945); ഡച്ച് ജൂതന്മാരെ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലേക്ക് അയക്കുന്നതിനും പ്രതിരോധ പോരാളികളെ കൊലപ്പെടുത്തുന്നതിനും ഉത്തരവിട്ടു.
| &lt;small&gt;ഹേഗിൽ വച്ച് ഡച്ച് കോടതി വിചാരണ നടത്തി വെടിവെച്ചു കൊന്നു (Firing squad).&lt;/small&gt;
| 4 ഫെബ്രുവരി 1895
| 24 മാർച്ച് 1949
|-
| 102
| '''[[വിക്ടർ അറൗജ്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Viktor Arajs)
| [[File:Viktors Arājs.jpg|100px]]
| ലാത്വിയൻ കൊളാബറേറ്റർ സംഘമായ 'അറൗജ്സ് കമാൻഡോ' (Arajs Kommando) തലവൻ; റുംബുള കൂട്ടക്കൊല ഉൾപ്പെടെ അരലക്ഷത്തോളം ബാൾട്ടിക് ജൂതന്മാരെ കൂട്ടക്കൊല ചെയ്തു.
| &lt;small&gt;1975-ൽ പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിൽ അറസ്റ്റിലായി ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1988-ൽ കാസ്സൽ ജയിലിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 13 ജനുവരി 1910
| 13 ജനുവരി 1988
|-
| 103
| '''[[ബ്രൂണോ ബെഗർ]]'''&lt;br /&gt;(Bruno Beger)
| [[File:Bruno Beger.jpg|100px]]
| ആഹ്നനെർബെ (Ahnenerbe) നരവംശശാസ്ത്രജ്ഞൻ; ഓഷ്വിറ്റ്സിൽ നിന്ന് ജൂത തടവുകാരെ തിരഞ്ഞെടുത്ത് നാസി അസ്ഥികൂട ശേഖരണത്തിനായി (Jewish skeleton collection) നാറ്റ്സ്‌വീലറിലേക്ക് അയച്ചു.
| &lt;small&gt;1974-ൽ കുറ്റക്കാരനാണെന്ന് കണ്ടെത്തിയെങ്കിലും പ്രായപരിഗണന നൽകി ജയിൽ ശിക്ഷയിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കി; 2009-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 27 ഏപ്രിൽ 1911
| 12 ഒക്ടോബർ 2009
|-
| 104
| '''[[ഹെർബർട്ട് ബാക്കെ]]'''&lt;br /&gt;(Herbert Backe)
| [[File:Herbert Backe.jpg|100px]]
| റീഷ് ഭക്ഷ്യ-കൃഷി മന്ത്രി; സോവിയറ്റ് യൂണിയനിലെ ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ജനങ്ങളെ പട്ടിണിക്കിട്ട് കൊല്ലാൻ ലക്ഷ്യമിട്ട 'ഹങ്കർ പ്ലാൻ' (Hunger Plan) ആവിഷ്കരിച്ചു.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് വിചാരണയ്ക്ക് കാത്തുനിൽക്കെ ന്യൂറെംബർഗ് ജയിലിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 1 മെയ് 1896
| 6 ഏപ്രിൽ 1947
|-
| 105
| '''[[ജോൺ ഡെംയാൻയുക്]]'''&lt;br /&gt;(John Demjanjuk)
| [[File:John Demjanjuk 1948.jpg|100px]]
| സോബിബോർ, ഫ്ലോസൻബർഗ്, മജ്ദാനെക് ക്യാമ്പുകളിലെ ട്രാവ്നിക്കി വാർഡൻ (Trawniki men / ഗാർഡ്).
| &lt;small&gt;അമേരിക്കൻ പൗരത്വം റദ്ദാക്കി ജർമ്മനിക്ക് കൈമാറി; 2011-ൽ 28,000-ലധികം കൊലപാതകങ്ങളിൽ കൂട്ടുപ്രതിയായി ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; അപ്പീൽ തീർപ്പാകുന്നതിന് മുൻപ് നഴ്സിംഗ് ഹോമിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 3 ഏപ്രിൽ 1920
| 17 മാർച്ച് 2012
|-
| 106
| '''[[ഇർമ ഗ്രെസെ]]'''&lt;br /&gt;(Irma Grese)
| [[File:Irma Grese.jpg|100px]]
| റാവൻസ്ബ്രൂക്ക്, ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗ, ബെർഗൻ-ബെൽസൻ ക്യാമ്പുകളിലെ എസ്.എസ്. വനിതാ ഗാർഡ് (SS-Aufseherin); തടവുകാരോട് കാണിച്ച കടുത്ത ക്രൂരതകൾ കാരണം &quot;ഹൈന ഓഫ് ഓഷ്വിറ്റ്സ്&quot; എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;ബെൽസൻ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം ബ്രിട്ടീഷ് കോടതി തൂക്കിലേറ്റി (20-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ബ്രിട്ടീഷ് നിയമപ്രകാരം തൂക്കിലേറ്റപ്പെട്ട ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ വനിത).&lt;/small&gt;
| 7 ഒക്ടോബർ 1923
| 13 ഡിസംബർ 1945
|-
| 107
| '''[[ഹെർമൈൻ ബ്രൗൺസ്റ്റൈനർ]]'''&lt;br /&gt;(Hermine Braunsteiner)
| [[File:Hermine Braunsteiner.jpg|100px]]
| റാവൻസ്ബ്രൂക്ക്, മജ്ദാനെക് ക്യാമ്പുകളിലെ വനിതാ ഗാർഡ്; തടവുകാരെ ബൂട്ടുകൊണ്ട് ചവിട്ടിക്കൊല്ലുന്ന സ്വഭാവം കാരണം &quot;ചവിട്ടുന്ന കുതിര&quot; (The Stomping Mare) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;അമേരിക്കയിൽ നിന്ന് കൈമാറി പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിലെ മജ്ദാനെക് വിചാരണയിൽ ജീവപര്യന്തം ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1996-ൽ ആരോഗ്യപരമായ കാരണങ്ങളാൽ മോചിതയായി; 1999-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 16 ജൂലൈ 1919
| 19 ഏപ്രിൽ 1999
|-
| 108
| '''[[ഫ്രാൻസ് നൊവാക്]]'''&lt;br /&gt;(Franz Novak)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| അഡോൾഫ് ഐഷ്മാന്റെ റയിൽവേ ഗതാഗത മേധാവി (RSHA IV B4); ലക്ഷക്കണക്കിന് ജൂതന്മാരെ മരണ ക്യാമ്പുകളിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയ നാസി തീവണ്ടികളുടെ (Holocaust trains) സമയക്രമീകരണ ചുമതല വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;ഓസ്ട്രിയയിൽ വിചാരണ നേരിട്ടു; തടവുശിക്ഷ അനുഭവിച്ച ശേഷം മോചിതനായി; 1983-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 10 ജനുവരി 1913
| 21 ഒക്ടോബർ 1983
|-
| 109
| '''[[ക്ലോസ് ബാർബി]]'''&lt;br /&gt;(Klaus Barbie)
| [[File:Klaus Barbie (1943).jpg|100px]]
| ലിയോണിലെ ഗെസ്റ്റപ്പോ തലവൻ; ക്രൂരമായ പീഡനമുറകൾ കാരണം &quot;ലിയോണിലെ കശാപ്പുകാരൻ&quot; (Butcher of Lyon) എന്നറിയപ്പെട്ടു; കുട്ടികൾ ഉൾപ്പെടെ ഫ്രഞ്ച് ജൂതന്മാരെയും റെസിസ്റ്റൻസ് പോരാളികളെയും കൊലപ്പെടുത്തി.
| &lt;small&gt;ബൊളീവിയയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; 1983-ൽ ഫ്രാൻസിലേക്ക് കൈമാറി ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1991-ൽ ജയിലിൽ അർബുദബാധയെ തുടർന്ന് അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 25 ഒക്ടോബർ 1913
| 25 സെപ്റ്റംബർ 1991
|-
| 110
| '''[[എറിച്ച് പ്രീബ്കെ]]'''&lt;br /&gt;(Erich Priebke)
| [[File:Erich Priebke.jpg|100px]]
| റോമിലെ സിപ്പോ (SiPo), ഗെസ്റ്റപ്പോ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ; 335 ഇറ്റാലിയൻ സാധാരണക്കാരെയും ജൂതന്മാരെയും കൂട്ടക്കൊല ചെയ്ത ആർഡിയറ്റൈൻ ഗുഹാ കൂട്ടക്കൊലയ്ക്ക് (Ardeatine massacre) നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;അർജന്റീനയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; 1995-ൽ ഇറ്റലിക്ക് കൈമാറി ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 100-ാം വയസ്സിൽ റോമിൽ വീട്ടുതടങ്കലിൽ കഴിയവേ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 29 ജൂലൈ 1913
| 11 ഒക്ടോബർ 2013
|-
| 111
| '''[[ഹെർബർട്ട് കാപ്പ്ലർ]]'''&lt;br /&gt;(Herbert Kappler)
| [[File:Herbert Kappler.jpg|100px]]
| റോമിലെ സിപ്പോ (SiPo), എസ്.ഡി. (SD) മേധാവി; റോമൻ ജൂതന്മാരെ ഓഷ്വിറ്റ്സിലേക്ക് നാടുകടത്തുന്നതിനും ആർഡിയറ്റൈൻ ഗുഹാ കൂട്ടക്കൊലയ്ക്കും നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;ഇറ്റലിയിൽ ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1977-ൽ റോമിലെ സൈനിക ആശുപത്രിയിൽ നിന്ന് ഭാര്യയുടെ സഹായത്തോടെ പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; 1978-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 23 സെപ്റ്റംബർ 1907
| 9 ഫെബ്രുവരി 1978
|-
| 112
| '''[[കാൾ ലിന്നസ്]]'''&lt;br /&gt;(Karl Linnas)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| നാസി അധിനിവേശ എസ്തോണിയയിലെ ടാർട്ടു (Tartu) തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ്; സ്ത്രീകളും കുട്ടികളും ഉൾപ്പെടെ ആയിരക്കണക്കിന് ജൂതന്മാരെയും തടവുകാരെയും കൂട്ടക്കൊല ചെയ്യാൻ നേരിട്ട് ഉത്തരവിട്ടു.
| &lt;small&gt;യു.എസിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; പിന്നീട് പൗരത്വം റദ്ദാക്കി 1987-ൽ സോവിയറ്റ് യൂണിയനിലേക്ക് നാടുകടത്തി; ലെനിൻഗ്രാഡിലെ ജയിൽ ആശുപത്രിയിൽ വിചാരണയ്ക്ക് കാത്തുനിൽക്കെ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 6 ഓഗസ്റ്റ് 1919
| 2 ജൂലൈ 1987
|-
| 113
| '''[[ഹാൻസ് ലിപ്ഷിസ്]]'''&lt;br /&gt;(Hans Lipschis)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗ തടങ്കൽ പാളയത്തിലെ എസ്.എസ്. ടോട്ടൻകോഫ്ഫോർബാൻഡെ ഗാർഡ് (1941–1945).
| &lt;small&gt;ചിക്കാഗോയിലേക്ക് കുടിയേറിയെങ്കിലും നാസി പശ്ചാത്തലം വെളിപ്പെട്ടതിനെത്തുടർന്ന് 1983-ൽ അമേരിക്കയിൽ നിന്ന് നാടുകടത്തി; 2013-ൽ ജർമ്മനിയിൽ അറസ്റ്റിലായെങ്കിലും അനാരോഗ്യം കാരണം വിചാരണ ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടു; 2016-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 7 നവംബർ 1919
| 16 ജൂൺ 2016
|-
| 114
| '''[[ഹൈൻറിച്ച് ബൂബെക്ക്]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Boere)
| [[File:Heinrich Boere.jpg|100px]]
| അധിനിവേശ നെതർലാൻഡ്‌സിലെ വാഫൻ-എസ്.എസ്. ഹിറ്റ്-സ്ക്വാഡായ 'സിൽബർടാനെ' (Sonderkommando Silbertanne) അംഗം; ഡച്ച് ചെറുത്തുനിൽപ്പ് പോരാളികളെയും സാധാരണക്കാരെയും കൊലപ്പെടുത്തി.
| &lt;small&gt;നെതർലാൻഡ്‌സിൽ വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിച്ചെങ്കിലും ജർമ്മനിയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; പതിറ്റാണ്ടുകൾക്ക് ശേഷം 2010-ൽ ആച്ചെൻ കോടതി ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിച്ചു; ജയിൽ ആശുപത്രിയിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 27 സെപ്റ്റംബർ 1921
| 1 ഡിസംബർ 2013
|-
| 115
| '''[[ലാസ്ലോ ചാറ്റാരി]]'''&lt;br /&gt;(László Csatáry)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ഹംഗേറിയൻ റോയൽ പോലീസ് ഓഫീസർ; കോസിറ്റ്സെ (Košice) ഗെട്ടോയിൽ ക്രൂരതകൾ കാണിക്കുകയും 15,000-ത്തിലധികം ജൂതന്മാരെ ഓഷ്വിറ്റ്സിലേക്ക് നാടുകടത്താൻ സഹായിക്കുകയും ചെയ്തു.
| &lt;small&gt;കാനഡയിലേക്ക് കടന്ന് പതിറ്റാണ്ടുകളോളം ജീവിച്ചു; പൗരത്വം റദ്ദാക്കപ്പെട്ടതിനെ തുടർന്ന് ഹംഗറിയിലേക്ക് മടങ്ങി; 2013-ൽ ബുഡാപെസ്റ്റിൽ വിചാരണയ്ക്ക് കാത്തുനിൽക്കെ ന്യുമോണിയ ബാധിച്ച് അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 4 മാർച്ച് 1915
| 10 ഓഗസ്റ്റ് 2013
|-
| 116
| '''[[സൈമൺ ഗോൾഡ്ബർഗ്]]'''&lt;br /&gt;(Szymon Goldberg)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ജൂത സഹകരണ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ / കാപ്പോ (Kapó); ക്യാമ്പിലെ ദൈനംദിന അടിച്ചമർത്തലുകളിൽ സഹകരിച്ചു.
| &lt;small&gt;രക്ഷപ്പെട്ടു; യുദ്ധാനന്തര വിധി വ്യക്തമല്ല.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 117
| '''[[എൽഫ്രീഡെ ഹൂത്ത്]]'''&lt;br /&gt;(Elfriede Rinkel / Elfriede Huth)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| റാവൻസ്ബ്രൂക്ക് (Ravensbrück) വനിതാ തടങ്കൽ പാളയത്തിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്; പരിശീലനം ലഭിച്ച ആക്രമണ നായ്ക്കളെ ഉപയോഗിച്ച് തടവുകാരെ പീഡിപ്പിച്ചു.
| &lt;small&gt;അമേരിക്കയിലേക്ക് കുടിയേറി ജീവിച്ചു; 2006-ൽ നാസി ഭൂതകാലം തെളിഞ്ഞതോടെ പൗരത്വം ഉപേക്ഷിച്ച് ജർമ്മനിയിലേക്ക് മടങ്ങി; 2018-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 14 ജൂലൈ 1922
| ജൂലൈ 2018
|-
| 118
| '''[[ഡാങ്കോ സാകിച്ച്]]'''&lt;br /&gt;(Dinko Šakić)
| [[File:Dinko Sakic.jpg|100px]]
| ക്രൊയേഷ്യയിലെ ഉസ്താഷെ ഫാസിസ്റ്റ് ഭരണകൂടത്തിന് കീഴിലുള്ള യാസെനോവാക് (Jasenovac) തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ്; പതിനായിരക്കണക്കിന് സെർബുകൾ, ജൂതന്മാർ, റോമാനി ജനങ്ങൾ എന്നിവരുടെ കൂട്ടക്കൊലയ്ക്ക് ഉത്തരവാദിയായി.
| &lt;small&gt;അർജന്റീനയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; 1998-ൽ ക്രൊയേഷ്യയിലേക്ക് കൈമാറി 20 വർഷം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; സാഗ്രെബ് ജയിൽ ആശുപത്രിയിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 8 സെപ്റ്റംബർ 1921
| 20 ജൂലൈ 2008
|-
| 119
| '''[[നട സാകിച്ച്]]'''&lt;br /&gt;(Nada Šakić)
| [[File:Nada Sakic.jpg|100px]]
| മാക്സ് ലുബുറിച്ചിന്റെ അർദ്ധസഹോദരിയും ഡാങ്കോ സാകിച്ചിന്റെ ഭാര്യയും; സ്റ്റാറ ഗ്രാഡിസ്ക (Stara Gradiška) വനിതാ ക്യാമ്പിലെ ഉസ്താഷെ ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;അർജന്റീനയിൽ നിന്ന് കൈമാറിയെങ്കിലും തെളിവുകളുടെ അഭാവത്തിൽ ക്രൊയേഷ്യൻ കോടതി വിട്ടയച്ചു; 2011-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 4 ഓഗസ്റ്റ് 1926
| 5 ഫെബ്രുവരി 2011
|-
| 120
| '''[[വിയെക്കോസ്ലാവ് ലുബുറിച്ച്]]'''&lt;br /&gt;(Vjekoslav Luburić)
| [[File:Vjekoslav Luburic.jpg|100px]]
| ഉസ്താഷെ ബ്യൂറോ 3-ന്റെ മേധാവി; യാസെനോവാക് ഉൾപ്പെടെയുള്ള ക്രൊയേഷ്യൻ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളുടെ മുഖ്യ സൂപ്പർവൈസർ; &quot;മാക്സ് കശാപ്പുകാരൻ&quot; (Maks the Butcher) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;സ്പെയിനിലേക്ക് കടന്നു; 1969-ൽ യൂഗോസ്ലാവ് രഹസ്യാന്വേഷണ വിഭാഗം (UDBA) ഏജന്റാൽ വധിക്കപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 6 മാർച്ച് 1914
| 20 ഏപ്രിൽ 1969
|-
| 121
| '''[[ആൻഡ്രിജ അർട്ടുക്കോവിച്ച്]]'''&lt;br /&gt;(Andrija Artuković)
| [[File:Andrija Artukovic.jpg|100px]]
| സ്വതന്ത്ര ക്രൊയേഷ്യൻ രാജ്യത്തിന്റെ ആഭ്യന്തര-നീതിന്യായ മന്ത്രി; വംശീയ ഉന്മൂലന നിയമങ്ങൾ നടപ്പിലാക്കിയതിനാൽ &quot;ബാൾക്കൻസിലെ ഹിംലർ&quot; എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;ദശാബ്ദങ്ങളോളം അമേരിക്കയിൽ ഒളിവിൽ കഴിഞ്ഞു; 1986-ൽ യൂഗോസ്ലാവിയയ്ക്ക് കൈമാറി വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കപ്പെട്ടു; അപ്പീൽ നിലനിൽക്കെ ജയിൽ ആശുപത്രിയിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 29 നവംബർ 1899
| 16 ജനുവരി 1988
|-
| 122
| '''[[എഡ്വേർഡ് റോഷ്മാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Eduard Roschmann)
| [[File:Eduard Roschmann.jpg|100px]]
| റിഗ ഗെട്ടോയുടെയും (Riga Ghetto) കൈസർവാൾഡ് ക്യാമ്പിന്റെയും കമാൻഡന്റ്; ക്രൂരതകൾ കാരണം &quot;റിഗയിലെ കശാപ്പുകാരൻ&quot; (Butcher of Riga) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;അർജന്റീനയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; കൈമാറൽ ഭയന്ന് പരാഗ്വേയിലേക്ക് കടക്കവേ അസൻഷ്യോണിൽ വച്ച് ഹൃദയാഘാതം മൂലം അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 25 നവംബർ 1908
| 8 ഓഗസ്റ്റ് 1977
|-
| 123
| '''[[ഫ്രെഡറിക് ബോസ്ഹാമർ]]'''&lt;br /&gt;(Friedrich Bosshammer)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| അഡോൾഫ് ഐഷ്മാന്റെ പ്രധാന സഹായി; ഇറ്റലിയിലെ ജൂതകാര്യ വിഭാഗം മേധാവി (1944–1945); ആയിരക്കണക്കിന് ഇറ്റാലിയൻ ജൂതന്മാരെ ഓഷ്വിറ്റ്സിലേക്ക് അയക്കുന്നതിന് നേരിട്ട് മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;1968-ൽ പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിൽ അറസ്റ്റിലായി ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; അപ്പീൽ വിചാരണയ്ക്കിടെ ജയിലിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 20 ഡിസംബർ 1906
| 17 ഡിസംബർ 1972
|-
| 124
| '''[[ഫ്രാൻസ് ബാബർച്ച്]]'''&lt;br /&gt;(Franz Bürkl)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| വാർസോയിലെ പവിയാക് (Pawiak) ജയിലിലെ എസ്.എസ്. ഒബർസ്ഷാർഫ്യൂററും ഡെപ്യൂട്ടി കമാൻഡന്റും; തടവുകാരെ ക്രൂരമായി കൊലപ്പെടുത്തുന്നതിൽ കുപ്രസിദ്ധൻ.
| &lt;small&gt;പോളിഷ് ഹോം ആർമി (Armia Krajowa) നടത്തിയ 'ഓപ്പറേഷൻ ബാബർച്ച്' രഹസ്യ ആക്രമണത്തിൽ വെടിയേറ്റ് കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 16 ഓഗസ്റ്റ് 1911
| 7 സെപ്റ്റംബർ 1943
|-
| 125
| '''[[ആഗസ്റ്റ് ഹെയ്സ്മെയർ]]'''&lt;br /&gt;(August Heissmeyer)
| [[File:August Heißmeyer.jpg|100px]]
| എസ്.എസ്. മെയിൻ ഓഫീസ് (SS-Hauptamt) മേധാവിയും നാസി എലൈറ്റ് സ്കൂളുകളുടെ (NPEA) ഇൻസ്പെക്ടറും; ഉയർന്ന നാസി നേതൃത്വത്തിലേക്ക് ഉദ്യോഗസ്ഥരെ പരിശീലിപ്പിക്കുന്നതിൽ നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;ഡീനാസിഫിക്കേഷൻ കോടതി തടവിന് ശിക്ഷിച്ചു; ശിക്ഷയ്ക്ക് ശേഷം സ്വകാര്യ ബിസിനസ്സുകളിൽ ഏർപ്പെട്ടു; 1979-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 11 ജനുവരി 1897
| 16 ജനുവരി 1979
|-
| 126
| '''[[മാക്സ് തോമസ്]]'''&lt;br /&gt;(Max Thomas)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ഉക്രെയ്നിലെ ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പെ സി (Einsatzgruppe C) കമാൻഡറും ഉക്രെയ്നിലെ ഉയർന്ന സിപ്പോ-എസ്.ഡി. ഉദ്യോഗസ്ഥനും.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാവസാനം സ്വന്തം ഐഡന്റിറ്റി മറച്ചുവെച്ച് ആത്മഹത്യയ്ക്ക് ശ്രമിച്ചു; പരിക്കുകൾ മൂലം വുർസ്ബർഗിൽ വച്ച് അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 4 ഓഗസ്റ്റ് 1891
| 6 ഡിസംബർ 1945
|-
| 127
| '''[[ഓട്ടോ റാഷ്]]'''&lt;br /&gt;(Otto Rasch)
| [[File:Otto Rasch.jpg|100px]]
| ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പെ സി കമാൻഡർ; ബാബി യാർ (Babi Yar) കൂട്ടക്കൊലയിൽ 33,000-ത്തിലധികം ജൂതന്മാരെ വെടിവെച്ചുകൊല്ലാൻ ഉത്തരവിട്ട മുഖ്യ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പൻ വിചാരണയ്ക്കിടെ പാർക്കിൻസൺസ് രോഗം മൂർച്ഛിച്ചതിനെ തുടർന്ന് വിചാരണയിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടു; 1948-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 7 ഡിസംബർ 1891
| 1 നവംബർ 1948
|-
| 128
| '''[[റുഡോൾഫ് ബാറ്റ്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Rudolf Batz)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ബാൾട്ടിക് രാജ്യങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിച്ച ഐൻസാറ്റ്സ്കമാൻഡോ 2 (Einsatzkommando 2) കമാൻഡർ; ലാത്വിയൻ ജൂതന്മാരെ ഉന്മൂലനം ചെയ്യുന്നതിന് നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തരം വ്യാജപ്പേരിൽ ജീവിച്ചു; 1960-ൽ പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിൽ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് അറസ്റ്റിലായി; വിചാരണയ്ക്ക് കാത്തുനിൽക്കെ ജയിലിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 10 നവംബർ 1903
| 8 ഫെബ്രുവരി 1961
|-
| 129
| '''[[ഹെർബർട്ട് ഷെർവിറ്റ്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Fritz Scherwitz / Herbert Scherwitz)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ലാത്വിയയിലെ ലന്തെ (Lenta) ലേബർ ക്യാമ്പിന്റെ എസ്.എസ്. കമാൻഡന്റ്; ജൂത വംശപാരമ്പര്യം ഒളിച്ചുവെച്ച് എസ്.എസിൽ ചേർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;1948-ൽ മ്യൂണിക്കിൽ അറസ്റ്റിലായി കൊലപാതക കുറ്റത്തിന് തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; മോചിതനായ ശേഷം 1962-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 16 ഓഗസ്റ്റ് 1903
| 1962
|-
| 130
| '''[[ആൽഫ്രഡ് ഫിൽബർട്ട്]]'''&lt;br /&gt;(Alfred Filbert)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ബെലാറസിൽ കൂട്ടക്കൊലകൾ നടത്തിയ ഐൻസാറ്റ്സ്കമാൻഡോ 9 (Einsatzkommando 9) കമാൻഡർ; ഗെട്ടോകൾ ഒഴിപ്പിക്കുന്നതിനും സ്ത്രീകളെയും കുട്ടികളെയും കൂട്ടത്തോടെ വധിക്കുന്നതിനും തുടക്കമിട്ടു.
| &lt;small&gt;1959-ൽ അറസ്റ്റിലായി ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1975-ൽ ആരോഗ്യപരമായ കാരണങ്ങളാൽ വിട്ടയച്ചു; 1990-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 8 സെപ്റ്റംബർ 1905
| 1 ഓഗസ്റ്റ് 1990
|-
| 131
| '''[[കാൾ യെഗർ]]'''&lt;br /&gt;(Karl Jäger)
| [[File:Karl Jaeger 1941 (cropped).jpg|100px]]
| ഐൻസാറ്റ്സ്കമാൻഡോ 3 (Einsatzkommando 3) തലവൻ; ലിത്വാനിയയിലെ 1,37,000-ലധികം ജൂതന്മാരെ ഉന്മൂലനം ചെയ്തതിന്റെ കൃത്യമായ വിവരങ്ങൾ അടങ്ങിയ കുപ്രസിദ്ധമായ 'യെഗർ റിപ്പോർട്ടിന്റെ' (Jäger Report) രചയിതാവ്.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തരം ഒളിവിൽ കഴിഞ്ഞു; 1959-ൽ പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിൽ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് അറസ്റ്റിലായി; വിചാരണയ്ക്ക് കാത്തുനിൽക്കെ ഹോഹനസ്പെർഗ് ജയിലിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 20 സെപ്റ്റംബർ 1888
| 22 ജൂൺ 1959
|-
| 132
| '''[[റുഡോൾഫ് ലാംഗെ]]'''&lt;br /&gt;(Rudolf Lange)
| [[File:Rudolf Lange.jpg|100px]]
| ഐൻസാറ്റ്സ്കമാൻഡോ 2 (Einsatzkommando 2) തലവനും ലാത്വിയയിലെ സിപ്പോ-എസ്.ഡി. കമാൻഡറും; സലാസ്പിൽസ് തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ നിർമ്മാണത്തിന് മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു; വാൻസീ കോൺഫറൻസിൽ പങ്കെടുത്ത ഫീൽഡ് തലവൻ.
| &lt;small&gt;പോസ്നനിൽ വച്ച് സോവിയറ്റ് സൈന്യത്താൽ വളയപ്പെട്ടപ്പോൾ ആത്മഹത്യ ചെയ്തു (അല്ലെങ്കിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു).&lt;/small&gt;
| 18 ഏപ്രിൽ 1910
| 23 ഫെബ്രുവരി 1945
|-
| 133
| '''[[ഹാൻസ്-അഡോൾഫ് പ്രൂട്ട്സ്മാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Hans-Adolf Prützmann)
| [[File:Hans-Adolf Prützmann (1934).jpg|100px]]
| ബാൾട്ടിക് രാജ്യങ്ങളിലും വടക്കൻ റഷ്യയിലും (ഓസ്റ്റ്‌ലാൻഡ്), പിന്നീട് തെക്കൻ റഷ്യയിലും സേവനമനുഷ്ഠിച്ച ഉയർന്ന എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ (Höchster SS- und Polizeiführer).
| &lt;small&gt;ബ്രിട്ടീഷ് സൈന്യത്തിന്റെ പിടിയിലായ ശേഷം ലൂണെബർഗിൽ വച്ച് സയനൈഡ് കഴിച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 31 ഓഗസ്റ്റ് 1901
| 21 മെയ് 1945
|-
| 134
| '''[[വിൽഹെം കോപ്പെ]]'''&lt;br /&gt;(Wilhelm Koppe)
| [[File:Wilhelm Koppe.jpg|100px]]
| റീഷ്സ്ഗൗ വാർത്തെലാൻഡിലെയും പിന്നീട് ജനറൽ ഗവൺമെന്റിലെയും (പോളണ്ട്) ഉന്നത എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ; ചെൽമ്നോ (Chełmno) നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പ് സ്ഥാപിക്കുന്നതിനും ഗ്യാസ് വാനുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതിനും മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;വ്യാജപ്പേരിൽ ഫാക്ടറി ഡയറക്ടറായി കഴിഞ്ഞു; 1960-ൽ അറസ്റ്റിലായെങ്കിലും അനാരോഗ്യം കാരണം വിചാരണ റദ്ദാക്കി; 1975-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 15 ജൂൺ 1896
| 2 ജൂലൈ 1975
|-
| 135
| '''[[ഫ്രെഡറിക്-വിൽഹെം ക്രൂഗർ]]'''&lt;br /&gt;(Friedrich-Wilhelm Krüger)
| [[File:Friedrich-Wilhelm Krüger.jpg|100px]]
| അധിനിവേശ പോളണ്ടിലെ ഉന്നത എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ (1939–1943); ഓപ്പറേഷൻ റെയിൻഹാർഡ്, വാർസോ ഗെട്ടോ പ്രക്ഷോഭത്തെ അടിച്ചമർത്തൽ എന്നിവയ്ക്ക് നിർദ്ദേശങ്ങൾ നൽകി.
| &lt;small&gt;ഓസ്ട്രിയയിൽ വച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 8 മെയ് 1894
| 10 മെയ് 1945
|-
| 136
| '''[[എറിക് ഫുക്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Erich Fuchs)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ആക്ഷൻ ടി4, ഓപ്പറേഷൻ റെയിൻഹാർഡ് എന്നിവയിലെ സാങ്കേതിക വിദഗ്ദ്ധൻ; ബെൽസെക്, സോബിബോർ, ട്രെബ്ലിങ്ക ക്യാമ്പുകളിൽ വിഷവാതകം പുറപ്പെടുവിക്കുന്ന എഞ്ചിനുകൾ സ്ഥാപിച്ചു.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ വിചാരണയിൽ (1966) കുറ്റക്കാരനാണെന്ന് കണ്ടെത്തി 4 വർഷം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; പിന്നീട് മോചിതനായി 1980-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 9 ഏപ്രിൽ 1902
| 25 ജൂലൈ 1980
|-
| 137
| '''[[ലോറൻസ് ഹാക്കൻഹോൾട്ട്]]'''&lt;br /&gt;(Lorenz Hackenholt)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ബെൽസെക് നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകൾ രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുകയും നിർമ്മിക്കുകയും പ്രവർത്തിപ്പിക്കുകയും ചെയ്ത പ്രധാനി (&quot;ഹാക്കൻഹോൾട്ട് ഫൗണ്ടേഷൻ&quot; എന്നറിയപ്പെട്ടു).
| &lt;small&gt;യുദ്ധാവസാനം അപ്രത്യക്ഷനായി; 1954-ൽ നിയമപരമായി മരിച്ചതായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 26 ജൂൺ 1914
| 1945 (കരുതപ്പെടുന്നു)
|-
| 138
| '''[[ഹെർബർട്ട് ലാംഗെ]]'''&lt;br /&gt;(Herbert Lange)
| [[File:Herbert Lange.jpg|100px]]
| ചെൽമ്നോ (Chełmno) നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിന്റെ ആദ്യ കമാൻഡന്റ്; 'സോണ്ടർകമാൻഡോ ലാംഗെ' തലവനായിരുന്ന ഇദ്ദേഹം സഞ്ചരിക്കുന്ന ഗ്യാസ് വാനുകൾ ഉപയോഗിച്ച് ആയിരക്കണക്കിന് മാനസിക രോഗികളെയും ജൂതന്മാരെയും കൊലപ്പെടുത്തി.
| &lt;small&gt;ബെർലിൻ യുദ്ധത്തിൽ വെടിയേറ്റ് കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 29 സെപ്റ്റംബർ 1909
| 20 ഏപ്രിൽ 1945
|-
| 139
| '''[[ഹാൻസ് ബോത്മാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Hans Bothmann)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ചെൽമ്നോ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിന്റെ രണ്ടാമത്തെയും അവസാനത്തെയും കമാൻഡന്റ് (1942–1945); ലോഡ്സ് ഗെട്ടോ ഒഴിപ്പിക്കലിന്റെ ഭാഗമായി പതിനായിരക്കണക്കിന് ആളുകളെ ഗ്യാസ് വാനുകളിൽ കൊലപ്പെടുത്തി.
| &lt;small&gt;ബ്രിട്ടീഷ് സൈന്യത്തിന്റെ പിടിയിലായ ശേഷം തടവിൽ വച്ച് തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 11 നവംബർ 1911
| 4 ഏപ്രിൽ 1946
|-
| 140
| '''[[പോൾ റാഡോംസ്കി]]'''&lt;br /&gt;(Paul Radomski)
| [[File:Paul Radomski.jpg|100px]]
| ഉക്രെയ്നിലെ സിറെറ്റ്സ് (Syrets) തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ്, ഗ്രീസിലെ ഹൈദാരി (Chaidari) ക്യാമ്പിന്റെ കമാൻഡന്റ്; തടവുകാരെ സ്വന്തം കൈകൊണ്ട് വെടിവെച്ചുകൊല്ലുന്ന അതിക്രൂരമായ സ്വഭാവത്തിന് കുപ്രസിദ്ധൻ.
| &lt;small&gt;ഹംഗറിയിലെ സെകെഷ്ഫെഹെർവാറിൽ നടന്ന പോരാട്ടത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 21 സെപ്റ്റംബർ 1902
| 14 മാർച്ച് 1945
|-
| 141
| '''[[ഫ്രാൻസ് ഹോസ്ലർ]]'''&lt;br /&gt;(Franz Hössler)
| [[File:Franz Hössler.jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗവിലെ വനിതാ ക്യാമ്പ് ഡെപ്യൂട്ടി മേധാവി, പിന്നീട് മിറ്റൽബൗ-ഡോറ, ബെർഗൻ-ബെൽസൻ ക്യാമ്പുകളിലെ ഉന്നത ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;ബെൽസൻ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം ഹാമൽൻ ജയിലിൽ ബ്രിട്ടീഷ് സൈനിക അധികാരികളാൽ തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 4 ഫെബ്രുവരി 1906
| 13 ഡിസംബർ 1945
|-
| 142
| '''[[എലിസബത്ത് വോൾക്കൻറാത്ത്]]'''&lt;br /&gt;(Elisabeth Volkenrath)
| [[File:Elisabeth Volkenrath.jpg|100px]]
| റാവൻസ്ബ്രൂക്ക്, ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗ, ബെർഗൻ-ബെൽസൻ ക്യാമ്പുകളിലെ മുഖ്യ വനിതാ സൂപ്പർവൈസർ (Oberaufseherin); ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളിലേക്ക് ആളുകളെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിൽ പങ്കാളിയായി.
| &lt;small&gt;ബെൽസൻ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം ഹാമൽൻ ജയിലിൽ തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 5 സെപ്റ്റംബർ 1919
| 13 ഡിസംബർ 1945
|-
| 143
| '''[[ഹുവാനാ ബോർമാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Juana Bormann)
| [[File:Juana Bormann.jpg|100px]]
| ലിച്ചെൻബർഗ്, റാവൻസ്ബ്രൂക്ക്, ഓഷ്വിറ്റ്സ്, ബെർഗൻ-ബെൽസൻ ക്യാമ്പുകളിലെ എസ്.എസ്. വനിതാ ഗാർഡ്; ഭീമാകാരനായ നായയെ ഉപയോഗിച്ച് തടവുകാരെ ആക്രമിച്ചിരുന്നതിനാൽ &quot;നായകളുള്ള സ്ത്രീ&quot; (The Woman with the Dogs) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;ബെൽസൻ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 10 സെപ്റ്റംബർ 1893
| 13 ഡിസംബർ 1945
|-
| 144
| '''[[ഹെർത്ത എഹ്ലെർട്ട്]]'''&lt;br /&gt;(Herta Ehlert)
| [[File:Herta Ehlert.jpg|100px]]
| റാവൻസ്ബ്രൂക്ക്, മജ്ദാനെക്, ഓഷ്വിറ്റ്സ്, ബെർഗൻ-ബെൽസൻ ക്യാമ്പുകളിലെ വനിതാ ഗാർഡ് (Aufseherin).
| &lt;small&gt;ബെൽസൻ വിചാരണയിൽ 15 വർഷം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1951-ൽ നേരത്തെ മോചിതയായി; 1997-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 26 മാർച്ച് 1905
| 4 ഏപ്രിൽ 1997
|-
| 145
| '''[[ആലീസ് ഒർലോവ്സ്കി]]'''&lt;br /&gt;(Alice Orlowski)
| [[File:Alice Orlowski.jpg|100px]]
| മജ്ദാനെക്, പ്ലാഷോവ്, ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗ ക്യാമ്പുകളിലെ എസ്.എസ്. വനിതാ ഗാർഡ്; തടവുകാരെ ചാട്ടവാറുകൊണ്ട് അടിക്കുന്നതിലും മരണ മാർച്ചുകളിൽ (Death marches) ക്രൂരതകൾ കാണിക്കുന്നതിലും കുപ്രസിദ്ധ.
| &lt;small&gt;ക്രാക്കോവിലെ ഓഷ്വിറ്റ്സ് വിചാരണയിൽ തടവുശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കപ്പെട്ടു; പിന്നീട് മൂന്നാം മജ്ദാനെക് വിചാരണയ്ക്കിടെ 1976-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 30 സെപ്റ്റംബർ 1903
| 1976
|-
| 146
| '''[[ഹിൽഡെഗാർഡ് ലാഷെർട്ട്]]'''&lt;br /&gt;(Hildegard Lächert)
| [[File:Hildegard Lächert.jpg|100px]]
| മജ്ദാനെക്, ഓഷ്വിറ്റ്സ്, ഗുസെൻ ക്യാമ്പുകളിലെ ക്രൂരയായ വനിതാ ഗാർഡ്; ക്രൂരതകൾ കാരണം &quot;രക്തരൂക്ഷിതമായ ബ്രിജിഡ&quot; (Bloody Brigitte) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;മജ്ദാനെക് വിചാരണകളിൽ തടവുശിക്ഷ അനുഭവിച്ചു; പിന്നീട് ജർമ്മൻ ചാരസംഘടനയായ ബി.എൻ.ഡിയിൽ (BND) സേവനമനുഷ്ഠിച്ചതായി വെളിപ്പെട്ടു; 1995-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 19 മാർച്ച് 1920
| 1995
|-
| 147
| '''[[മാക്സ് ബ്ലിൻകെ]]'''&lt;br /&gt;(Max Blancke)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| മജ്ദാനെക്, നാറ്റ്സ്‌വീലർ, ഡാഹൗ ക്യാമ്പുകളിലെ നാസി എസ്.എസ്. ഫിസിഷ്യൻ; ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളിലേക്ക് ആളുകളെ തിരഞ്ഞെടുത്തതിലും കൂട്ടക്കൊലകളിലും പങ്കെടുത്തു.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാവസാനം ഹുൻഫെൽഡിൽ വച്ച് ഭാര്യയോടൊപ്പം ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 23 മാർച്ച് 1909
| 27 ഏപ്രിൽ 1945
|-
| 148
| '''[[ഹൈൻറിച്ച് പീറ്റേഴ്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Peters)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗ, റാവൻസ്ബ്രൂക്ക് ക്യാമ്പുകളിലെ എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തര വിധി വ്യക്തമല്ല / ഒളിവിൽ പോയി.&lt;/small&gt;
| 23 ഡിസംബർ 1890
| അജ്ഞാതം
|-
| 149
| '''[[യൊഹാൻ ഫ്ലീഗൽ]]'''&lt;br /&gt;(Johann Fliegel)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക, സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പുകളിൽ സേവനമനുഷ്ഠിച്ച എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;വിചാരണ ചെയ്യപ്പെട്ടില്ല; വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| 24 ഒക്ടോബർ 1895
| അജ്ഞാതം
|-
| 150
| '''[[ഫ്രാൻസ് വോൾഫ്]]'''&lt;br /&gt;(Franz Wolf)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ പ്രധാന എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ; ഗ്യാസ് ചേമ്പറിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നതിന് മുൻപ് ഇരകളുടെ മുടി മുറിക്കുന്നതിനും വസ്ത്രങ്ങളും സ്വത്തുക്കളും പിടിച്ചെടുക്കുന്നതിനും മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ വിചാരണയിൽ 8 വർഷത്തെ തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; പിന്നീട് ശിക്ഷാ കാലാവധി പൂർത്തിയാക്കി മോചിതനായി; 1999-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 9 ഏപ്രിൽ 1907
| 9 ഒക്ടോബർ 1999
|-
| 151
| '''[[യോസെഫ് വല്ലെറ്റെർ]]'''&lt;br /&gt;(Josef Vallaster)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ഹാർത്തൈം യൂത്തനേഷ്യ കേന്ദ്രത്തിലും (Aktion T4) സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലും സേവനമനുഷ്ഠിച്ച എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ; ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളിലെ കൂട്ടക്കൊലകൾക്ക് മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;1943 ഒക്ടോബറിലെ സോബിബോർ തടവുകാരുടെ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ (Sobibor uprising) തടവുകാരാൽ വധിക്കപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 5 ഫെബ്രുവരി 1910
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 152
| '''[[റുഡോൾഫ് ബെക്ക്മാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Rudolf Beckmann)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഒബർസ്ഷാർഫ്യൂറർ; ക്യാമ്പ് II-ന്റെ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് ചുമതലകളും ഇരകളുടെ വസ്ത്രങ്ങൾ പിടിച്ചെടുക്കലും നിയന്ത്രിച്ചു.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ ക്യാമ്പ് ഓഫീസിനുള്ളിൽ വെച്ച് തടവുകാരാൽ കുത്തേറ്റു കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 20 ഫെബ്രുവരി 1910
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 153
| '''[[യോഹാൻ നീമാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Johann Niemann)
| [[File:Johann Niemann portrait.jpg|100px]]
| ബെൽസെക്, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലെ ഡെപ്യൂട്ടി കമാൻഡന്റ്; ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളുടെ നിർമ്മാണത്തിലും കൂട്ടക്കൊലകളിലും പങ്കാളിയായി.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ തയ്യൽ വർക്ക്‌ഷോപ്പിൽ വെച്ച് തടവുകാരനായ പോളിഷ് സൈനികന്റെ മഴു കൊണ്ടുള്ള വെട്ടേറ്റ് കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 4 ഓഗസ്റ്റ് 1913
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 154
| '''[[സീഗ്ഫ്രീഡ് ഗ്രൈറ്റ്ഷൂസ്]]'''&lt;br /&gt;(Siegfried Graetschus)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഉക്രേനിയൻ ട്രാവ്നിക്കി ഗാർഡുകളുടെ തലവൻ (Head of Ukrainian Guard contingent).
| &lt;small&gt;സോബിബോർ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ ചെരുപ്പുകുത്തി ഷെഡ്ഡിൽ വെച്ച് തടവുകാരാൽ മഴു ഉപയോഗിച്ച് വധിക്കപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 9 ജൂൺ 1916
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 155
| '''[[വാൾട്ടർ നോവാക്]]'''&lt;br /&gt;(Walter Nowak)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ തടവുകാരാൽ വധിക്കപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 14 ജൂൺ 1912
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 156
| '''[[ഫ്രിറ്റ്സ് കോൺറാഡ്]]'''&lt;br /&gt;(Fritz Konrad)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഷാർഫ്യൂറർ.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ തടവുകാരാൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 10 ഓഗസ്റ്റ് 1914
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 157
| '''[[തോമസ് സ്റ്റെഫാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Thomas Steffl)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ തടവുകാരാൽ വധിക്കപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 1911
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 158
| '''[[മാക്സ് ബ്രീസ്]]'''&lt;br /&gt;(Max Brees)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 159
| '''[[എർണസ്റ്റ് സ്റ്റെൻഗൽ]]'''&lt;br /&gt;(Ernst Stengelin)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;സോബിബോറിലേക്ക് നിയോഗിക്കപ്പെട്ട് ഏതാനും ദിവസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ നടന്ന പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ തടവുകാരാൽ വധിക്കപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 10 ഓഗസ്റ്റ് 1911
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 160
| '''[[ഹെർമൻ എർണസ്റ്റ്]]'''&lt;br /&gt;(Hermann Ernst)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തര വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| 12 നവംബർ 1912
| അജ്ഞാതം
|-
| 161
| '''[[ഹെൻറിച്ച് ഫ്ലോഡ്]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Flood)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;വിചാരണ ചെയ്യപ്പെട്ടില്ല; വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 162
| '''[[ആൽഫ്രഡ് ഇറ്റ്നർ]]'''&lt;br /&gt;(Alfred Ittner)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റർ; ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളിലേക്ക് അയക്കുന്നതിന് മുൻപ് ഇരകളിൽ നിന്ന് പണവും വിലപിടിപ്പുള്ള വസ്തുക്കളും പിടിച്ചെടുക്കാൻ ചുമതലപ്പെട്ട ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;ഹേഗൻ സോബിബോർ വിചാരണയിൽ 4 വർഷം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; പിന്നീട് മോചിതനായി 1976-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 13 ജനുവരി 1907
| 3 നവംബർ 1976
|-
| 163
| '''[[റോബർട്ട് യൂഹ്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Robert Jührs)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ബെൽസെക്, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്; പിന്നീട് ട്രാവ്നിക്കി ട്രെയിനിംഗ് ക്യാമ്പിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ വിചാരണയിൽ വിചാരണ നേരിട്ടെങ്കിലും കുറ്റവിമുക്തനാക്കപ്പെട്ടു; 1996-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 17 ഒക്ടോബർ 1911
| 1996
|-
| 164
| '''[[ഹെർമൻ ലാബർട്ട്]]'''&lt;br /&gt;(Hermann Lambert)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലെ നിർമ്മാണ വിഭാഗം എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;വിചാരണ ചെയ്യപ്പെട്ടില്ല; വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| 1910
| അജ്ഞാതം
|-
| 165
| '''[[എറിക് ബൗവർ]]'''&lt;br /&gt;(Erich Bauer)
| [[File:Erich Bauer.jpg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകൾ പ്രവർത്തിപ്പിച്ച മുഖ്യ ഓപ്പറേറ്റർ; തടവുകാരെ കൂട്ടക്കൊല ചെയ്യുന്നതിലെ അതിക്രൂരമായ ആവേശം കാരണം &quot;ഗ്യാസ്മാസ്റ്റർ&quot; (Gasmeister) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;1949-ൽ ബെർലിനിൽ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് അറസ്റ്റിലായി; വധശിക്ഷ വിധിച്ചെങ്കിലും പിന്നീട് ജീവപര്യന്തമായി ഇളവുചെയ്തു; ബെർലിനിലെ ടെഗൽ ജയിലിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 26 മാർച്ച് 1900
| 4 ഫെബ്രുവരി 1980
|-
| 166
| '''[[വിൽഹെം ഗ്രോവർട്ട്]]'''&lt;br /&gt;(Wilhelm Gröwer)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തര വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 167
| '''[[റുഡോൾഫ് കാംപ്ഫ്]]'''&lt;br /&gt;(Rudolf Kämpf)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;വിചാരണ ചെയ്യപ്പെട്ടില്ല.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 168
| '''[[ഫ്രിറ്റ്സ് കൗഫ്മാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Fritz Kaufmann)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 169
| '''[[കാൾ ലുഡ്‌വിഗ്]]'''&lt;br /&gt;(Karl Ludwig)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;വിചാരണ നേരിട്ടില്ല.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 170
| '''[[ഹൈൻറിച്ച് മാത്യൂസ്]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Matthes)
| [[File:Heinrich Matthes.jpg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ക്യാമ്പ് II-ന്റെ (മരണ ക്യാമ്പ് / ടോട്ട്-ലാഗർ) തലവൻ; ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളിലെ കൂട്ടക്കൊലകൾക്കും മൃതദേഹങ്ങൾ മറവുചെയ്യുന്നതിനും നേരിട്ട് മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;ട്രെബ്ലിങ്ക വിചാരണയിൽ ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1978-ൽ ജയിലിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 11 ജനുവരി 1902
| 16 ഡിസംബർ 1978
|-
| 171
| '''[[വില്ലി മെന്റ്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Willi Mentz)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ലസാരറ്റ് (Lazaret - വ്യാജ ഇൻഫർമറി) ചുമതലക്കാരൻ; നടക്കാൻ വയ്യാത്തവരും രോഗികളുമായ പതിനായിരക്കണക്കിന് ആളുകളെ വെടിവെച്ചുകൊന്നതിനാൽ &quot;ഫ്രാങ്കെൻസ്റ്റൈൻ&quot; എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;ട്രെബ്ലിങ്ക വിചാരണയിൽ ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1978-ൽ ആരോഗ്യപരമായ കാരണങ്ങളാൽ മോചിതനായ ശേഷം അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 30 ഏപ്രിൽ 1904
| 25 ജൂൺ 1978
|-
| 172
| '''[[ഓഗസ്റ്റ് മീറ്റ്]]'''&lt;br /&gt;(August Miete)
| [[File:August Miete.jpg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഷാർഫ്യൂറർ; ലസാരറ്റിൽ തടവുകാരെ തിരഞ്ഞെടുത്ത് വധിക്കുന്നതിലെ ക്രൂരത കാരണം &quot;മരണത്തിന്റെ മാലാഖ&quot; (The Angel of Death of Treblinka) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;ട്രെബ്ലിങ്ക വിചാരണയിൽ ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1980-കളിൽ മോചിതനായി; 1997-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 1 നവംബർ 1908
| 1997
|-
| 173
| '''[[മാക്സ് മോളർ]]'''&lt;br /&gt;(Max Möller)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക ക്യാമ്പ് II-ലെ (ടോട്ട്-ലാഗർ) എസ്.എസ്. ഗാർഡ്; തടവുകാരോട് ക്രൂരമായി പെരുമാറിയിരുന്നതിനാൽ &quot;അമേരിക്കക്കാരൻ&quot; എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തരം തിരോഭവിച്ചു; വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 174
| '''[[ഗുസ്താവ് മുൻസ്ബെർഗർ]]'''&lt;br /&gt;(Gustav Münzberger)
| [[File:Gustav Münzberger.jpg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളുടെ ചുമതല വഹിച്ച എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ; ഇരകളെ ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളിലേക്ക് ചാട്ടവാറുകൊണ്ട് അടിച്ച് കയറ്റുന്നതിൽ പങ്കുവഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;ട്രെബ്ലിങ്ക വിചാരണയിൽ 12 വർഷത്തെ തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; ശിക്ഷ പൂർത്തിയാക്കി മോചിതനായി; 1977-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 17 ഓഗസ്റ്റ് 1903
| 23 മാർച്ച് 1977
|-
| 175
| '''[[ഗുസ്താവ് നൊൽകെ]]'''&lt;br /&gt;(Gustav Nölke)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;വിചാരണ ചെയ്യപ്പെട്ടില്ല.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 176
| '''[[ആൽബർട്ട് പ്ലാറ്റ്]]'''&lt;br /&gt;(Albert Plathe)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 177
| '''[[ഫ്രാൻസ് പൂഷ്]]'''&lt;br /&gt;(Franz Pusch)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;വിചാരണ നേരിട്ടില്ല.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 178
| '''[[ആൽബർട്ട് റൂം]]'''&lt;br /&gt;(Albert Rum)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ അൺഡ്രസ്സിങ് ബാരക്കുകളുടെയും ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളുടെയും മേൽനോട്ടം വഹിച്ച എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;ട്രെബ്ലിങ്ക വിചാരണയിൽ 3 വർഷത്തെ തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1970-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 8 ജൂൺ 1890
| 1970
|-
| 179
| '''[[ഏണസ്റ്റ് ഷെമ്മൽ]]'''&lt;br /&gt;(Ernst Schemmel)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ കമാൻഡന്റുമാരായ എബർലിന്റെയും സ്റ്റാംഗിളിന്റെയും അഭാവത്തിൽ ക്യാമ്പിന്റെ ആക്ടിംഗ് കമാൻഡന്റായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ച എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;ഡ്രെസ്ഡനിൽ വച്ച് സ്വാഭാവിക മരണം സംഭവിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 11 സെപ്റ്റംബർ 1883
| 10 ഡിസംബർ 1943
|-
| 180
| '''[[ഫ്രിറ്റ്സ് ഷ്മിറ്റ്]]'''&lt;br /&gt;(Fritz Schmidt)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക ക്യാമ്പിലെ ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളിലേക്ക് വിഷവാതകം പമ്പ് ചെയ്യുന്ന എഞ്ചിൻ റൂം പ്രവർത്തിപ്പിച്ച മുഖ്യ ഓപ്പറേറ്റർ.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തരം യു.എസ്. പിടിയിലായെങ്കിലും രക്ഷപ്പെട്ടു; 1965-ൽ വിചാരണ നേരിട്ടെങ്കിലും മതിയായ തെളിവുകളുടെ അഭാവത്തിൽ വിട്ടയച്ചു; 1982-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 29 നവംബർ 1906
| 4 ഫെബ്രുവരി 1982
|-
| 181
| '''[[കാൾ ഷിഫ്നർ]]'''&lt;br /&gt;(Karl Schiffner)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;വിചാരണ ചെയ്യപ്പെട്ടില്ല; വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 182
| '''[[ഹാൻസ് ഷെഫർ]]'''&lt;br /&gt;(Hans Schäfer)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 183
| '''[[ഓട്ടോ സ്റ്റാഡിയെ]]'''&lt;br /&gt;(Otto Stadie)
| [[File:Otto Stadie.jpg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് ഹെഡ്; ക്യാമ്പിൽ എത്തിച്ചേരുന്ന ഇരകളെ ശാന്തരാക്കാൻ തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കുന്ന പ്രസംഗങ്ങൾ നടത്താൻ ചുമതലപ്പെട്ട ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;ട്രെബ്ലിങ്ക വിചാരണയിൽ 7 വർഷത്തെ തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; ശിക്ഷ പൂർത്തിയാക്കി മോചിതനായി; 1977-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 26 ജനുവരി 1897
| 28 ജൂലൈ 1977
|-
| 184
| '''[[ഏണസ്റ്റ് സ്റ്റെൻഗൽ]]'''&lt;br /&gt;(Ernst Stengelin)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ തടവുകാരുടെ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 10 ഓഗസ്റ്റ് 1911
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 185
| '''[[ഫ്രാൻസ് സുഷോമെൽ]]'''&lt;br /&gt;(Franz Suchomel)
| [[File:Franz Suchomel.jpg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. അൺഡ്രസ്സിങ് ബാരക്ക് സൂപ്പർവൈസർ; ഇരകളുടെ സ്വർണ്ണവും പണവും ശേഖരിക്കൽ, സ്ത്രീകളുടെ മുടി മുറിക്കൽ എന്നിവ നിയന്ത്രിച്ചു.
| &lt;small&gt;ട്രെബ്ലിങ്ക വിചാരണയിൽ 6 വർഷത്തെ തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; പിന്നീട് 'ഷോവാ' (Shoah) ഡോക്യുമെന്ററിയിൽ ക്യാമ്പിലെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ തുറന്നുപറഞ്ഞു; 1979-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 3 ഡിസംബർ 1907
| 18 ഡിസംബർ 1979
|-
| 186
| '''[[ഹൈൻറിച്ച് ഉൺവെർഹൗ]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Unverhau)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ബെൽസെക്, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലെ എൻജിൻ ഓപ്പറേറ്ററും ലോക്കോമോട്ടീവ് ഡ്രൈവറും; ഇരകളുടെ വസ്ത്രങ്ങൾ തരംതിരിക്കുന്നതിലും തെളിവുകൾ നശിപ്പിക്കുന്നതിലും പങ്കുവഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ വിചാരണയിൽ പ്രതിചേർക്കപ്പെട്ടെങ്കിലും കുറ്റവിമുക്തനാക്കപ്പെട്ടു; 1996-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 26 മെയ് 1911
| 1996
|-
| 187
| '''[[ജോസഫ് വോൾഫ്]]'''&lt;br /&gt;(Josef Wolf)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ; ക്യാമ്പിലെ വസ്ത്ര സംഭരണശാലയുടെ മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ തടവുകാരാൽ മഴു ഉപയോഗിച്ച് വധിക്കപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 27 മാർച്ച് 1900
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 188
| '''[[ഏണസ്റ്റ് സിർക്കെ]]'''&lt;br /&gt;(Ernst Zierke)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ബെൽസെക്, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലെ മെഡിക്കൽ ഓർഡർലിയും എസ്.എസ്. ഗാർഡും; ക്യാമ്പുകൾ പൊളിച്ചുമാറ്റി തെളിവ് നശിപ്പിക്കുന്നതിൽ പങ്കാളിയായി.
| &lt;small&gt;ബെൽസെക്, സോബിബോർ വിചാരണകളിൽ പ്രതിചേർക്കപ്പെട്ടെങ്കിലും തെളിവുകളുടെ അഭാവത്തിൽ വെറുതെവിട്ടു; 1972-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 6 മെയ് 1905
| 1972
|-
| 189
| '''[[ഹൈൻറിച്ച് ഗ്ലെയർ]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Gley)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ബെൽസെക്, പോണിയറ്റോവ ക്യാമ്പുകളിലെ എസ്.എസ്. ഒബർസ്ഷാർഫ്യൂറർ; മൃതദേഹങ്ങൾ വൻതോതിൽ ദഹിപ്പിക്കുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് (Sonderaktion 1005) മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;ബെൽസെക് വിചാരണയിൽ പ്രതിയായെങ്കിലും നടപടികൾ ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടു; 1973-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 16 ഫെബ്രുവരി 1901
| 1973
|-
| 190
| '''[[ഹാൻസ് ഗിയർസിഗ്]]'''&lt;br /&gt;(Hans Gierzig)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ബെൽസെക് നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| യുദ്ധാനന്തര വിധി അജ്ഞാതമാണ്.

==അവലംബം==
{{reflist}}

{{The Holocaust}}

{{DEFAULTSORT:List of major perpetrators of the Holocaust}}
[[:Category:Holocaust perpetrators|*]]
[[:Category:People of the Holocaust|Perpetrators]]
[[:Category:The Holocaust-related lists]]
[[:Category:Crime-related lists]]
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|}</text>
      <sha1>aqi1mfgid91ygg3ysoa7evueczhprez</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4661000</id>
      <parentid>4660999</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T05:07:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Irshadpp</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <origin>4661000</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="146677" sha1="qjubt26xmpsa4488n2pv58e3ebygf01" xml:space="preserve">{{Draft article}}
'''[[ഹോളോകോസ്റ്റ്|ഹോളോകോസ്റ്റിന്റെ]]''' മുഖ്യസൂത്രധാരന്മാരുടെ പട്ടികയാണിത്.{{DEFAULTSORT:List of major perpetrators of the Holocaust}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size: 65%;&quot;
! ക്രമ നമ്പർ
! പേര്
! ചിത്രം
! പദവി
! വിധി / അന്ത്യം
! ജനനം
! മരണം
|-
| 1
| '''[[അഡോൾഫ് ഹിറ്റ്‌ലർ]]'''&lt;br /&gt;(Adolf Hitler)
| [[File:Hitler portrait crop.jpg|100px]]
| നാസി പാർട്ടിയുടെ നേതാവ്, നാസി ജർമ്മനിയുടെ ഭരണാധികാരി
| &lt;small&gt;വെടിയുതിർത്ത് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 20 ഏപ്രിൽ 1889
| 30 ഏപ്രിൽ 1945
|-
| 2
| '''[[ഹെൻറിച്ച് ഹിംലർ]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Himmler)
| [[File:Heinrich Himmler 1942.jpg|100px]]
| റീഷ്സ്ഫ്യൂറർ-എസ്എസ് (Reichsführer-SS), ജർമ്മൻ പോലീസിന്റെ തലവൻ, ആഭ്യന്തര മന്ത്രി.
| &lt;small&gt;അറസ്റ്റിലായി; സയനൈഡ് ഗുളിക&lt;/small&gt; 
&lt;small&gt;കഴിച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 7 ഒക്ടോബർ 1900
| 23 മെയ് 1945
|-
| 3
| '''[[ഹെർമൻ ഗീറിംഗ്|ഹെർമൻ ഗോറിംഗ്]]'''&lt;br /&gt;(Hermann Göring)
| [[File:Hermann Göring (cropped).jpg|100px]]
| ലുഫ്റ്റ്‌വാഫെയുടെ (വ്യോമസേന) കമാൻഡർ-ഇൻ-ചീഫ്, റീഹ്സ്റ്റാഗ് പ്രസിഡന്റ്. 1941 ജൂലൈയിൽ 'അന്തിമ പരിഹാരം' (Final Solution) ഔദ്യോഗിക നയമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.
| &lt;small&gt;തൂക്കിക്കൊല്ലാൻ വിധിച്ചു;&lt;/small&gt; 
&lt;small&gt;വധശിക്ഷയ്ക്ക് മണിക്കൂറുകൾക്ക് 
മുമ്പ് സയനൈഡ് കഴിച്ച് 
ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 12 ജനുവരി 1893
| 15 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 4
| '''[[റൈൻഹാർഡ് ഹൈഡ്രിച്ച്|റൈൻഹാർഡ് ഹൈഡ്രിക്]]'''&lt;br /&gt;(Reinhard Heydrich)
| [[File:Reinhard Heydrich.jpg|100px]]
| റീഷ് സെക്യൂരിറ്റി മെയിൻ ഓഫീസിന്റെ (RSHA) തലവൻ, ബൊഹീമിയ-മൊറാവിയയുടെ ആക്ടിംഗ് പ്രൊട്ടക്ടർ.
| &lt;small&gt;ആക്രമണത്തിൽ പരിക്കേറ്റ്&lt;/small&gt; 
&lt;small&gt;അണുബാധയുണ്ടായി (Sepsis) 
കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 7 മാർച്ച് 1904
| 4 ജൂൺ 1942
|-
| 5
| '''[[അഡോൾഫ് ഐക്മാൻ|അഡോൾഫ് ഐഷ്മാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Adolf Eichmann)
| [[File:Adolf Eichmann at Trial1961.jpg|100px]]
| ഗെസ്റ്റപ്പോയിലെ ജൂതകാര്യ വിഭാഗം മേധാവി (RSHA Sub-Department IV-B4). കിഴക്കൻ യൂറോപ്പിലെ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലേക്ക് ജൂതന്മാരെ കൂട്ടത്തോടെ നാടുകടത്തുന്നതിന് മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;അർജന്റീനയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt; 
&lt;small&gt;1960-ൽ ഇസ്രായേൽ ഏജന്റുമാർ 
പിടികൂടി ഇസ്രായേലിൽ വിചാരണ 
നടത്തി 1962-ൽ തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 19 മാർച്ച് 1906
| 1 ജൂൺ 1962
|-
| 6
| '''[[ഹൈൻറിച്ച് മുള്ളർ]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Müller)
| [[File:Heinrich Müller.jpg|100px]]
| എസ്.എസ്-ഗ്രൂപ്പൻഫ്യൂറർ, ഗെസ്റ്റപ്പോ മേധാവി (1939–1945).
| &lt;small&gt;അപ്രത്യക്ഷനായി; 1945 മേയിൽ&lt;/small&gt; 
&lt;small&gt;ബെർലിനിൽ വച്ച് കൊല്ലപ്പെട്ടതായി കരുതപ്പെടുന്നു.&lt;/small&gt;
| 28 ഏപ്രിൽ 1900
| അജ്ഞാതം (1945 മേയ് എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു)
|-
| 7
| '''[[ജോസഫ് ഗീബൽസ്]]'''&lt;br /&gt;(Joseph Goebbels)
| [[File:Bundesarchiv Bild 146-1968-101-20A, Joseph Goebbels.jpg|100px]]
| നാസി പാർട്ടിയുടെ പ്രചാരണ വിഭാഗം തലവൻ, പ്രചാരണ മന്ത്രി (Reich Minister of Propaganda).
| &lt;small&gt;സയനൈഡ് കഴിച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 29 ഒക്ടോബർ 1897
| 1 മെയ് 1945
|-
| 8
| '''[[ആൽബർട്ട് സ്പിയർ|ആൽബർട്ട് സ്പീർ]]'''&lt;br /&gt;(Albert Speer)
| [[File:Albert Speer 1933.jpg|100px]]
| ആയുധ-യുദ്ധോൽപ്പാദന മന്ത്രി. ഹോളോകോസ്റ്റിനെക്കുറിച്ച് അറിയില്ലായിരുന്നു എന്ന് അവകാശപ്പെട്ടെങ്കിലും പിന്നീട് കണ്ടെത്തിയ കത്തുകൾ ഇത് തെറ്റാണെന്ന് തെളിയിച്ചു.
| &lt;small&gt;20 വർഷത്തെ തടവുശിക്ഷ&lt;/small&gt; 
&lt;small&gt;അനുഭവിച്ചു. 1966-ൽ മോചിതനായി; 
1981-ൽ സ്വാഭാവിക മരണം.&lt;/small&gt;
| 19 മാർച്ച് 1905
| 1 സെപ്റ്റംബർ 1981
|-
| 9
| '''[[ഒഡിലോ ഗ്ലോബോക്നിക്]]'''&lt;br /&gt;(Odilo Globocnik)
| [[File:Odilo Globocnik.jpg|100px]]
| ജനറൽ ഗവൺമെന്റിലെ എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ, ഓപ്പറേഷൻ റെയിൻഹാർഡിന്റെ (Operation Reinhard) തലവൻ.
| &lt;small&gt;സയനൈഡ് കഴിച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 21 ഏപ്രിൽ 1904
| 31 മെയ് 1945
|-
| 10
| '''[[തിയോഡോർ ഐകെ]]'''&lt;br /&gt;(Theodor Eicke)
| [[File:Theodor Eicke.jpg|100px]]
| നാസി തടങ്കൽ പാളയങ്ങളുടെ രൂപീകരണത്തിലെ പ്രധാന വ്യക്തി. എസ്.എസ്. ഡിവിഷൻ ടോട്ടൻകോഫിന്റെ (SS Division Totenkopf) ആദ്യ കമാൻഡർ.
| &lt;small&gt;മൂന്നാം ഖാർക്കീവ് യുദ്ധത്തിൽ&lt;/small&gt; 
&lt;small&gt;(Third Battle of Kharkiv) കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 17 ഒക്ടോബർ 1892
| 26 ഫെബ്രുവരി 1943
|-
| 11
| '''[[റിച്ചാർഡ് ഗ്ലൂക്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Richard Glücks)
| [[File:Richard Glücks.jpg|100px]]
| എസ്.എസ്. മെയിൻ ഇക്കണോമിക് ആന്റ് അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റിലെ (WVHA) കോൺസെൻട്രേഷൻ ക്യാമ്പ് പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ (Amt D) തലവൻ.
| &lt;small&gt;സയനൈഡ് കഴിച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 22 ഏപ്രിൽ 1889
| 10 മെയ് 1945
|-
| 12
| '''[[ആൽബർട്ട് ഗാൻസെൻമുള്ളർ]]'''&lt;br /&gt;(Albert Ganzenmüller)
| [[File:Albert Ganzenmuller.jpg|100px]]
| ഡോയ്ച്ച റീഷ്സ്ബാന്റെ തലവനും ഗതാഗത മന്ത്രാലയത്തിലെ സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറിയും. ജൂതന്മാരെ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലേക്കും ഗെട്ടോകളിലേക്കും തീവണ്ടി മാർഗ്ഗം കൂട്ടത്തോടെ നാടുകടത്തുന്നതിൽ പങ്കുവഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;സ്വാഭാവിക മരണം.&lt;/small&gt;
| 25 ഫെബ്രുവരി 1905
| 20 മാർച്ച് 1996
|-
| 13
| '''[[യൂലിയസ് സ്ട്രൈഷർ]]'''&lt;br /&gt;(Julius Streicher)
| [[File:Julius Streicher 1928.jpg|100px]]
| ഫ്രാങ്കോണിയയുടെ ഗൗലൈറ്റർ (1929–1940), 'ഡെർ സ്റ്റൂർമർ' (Der Stürmer) എന്ന യഹൂദവിരുദ്ധ വാരികയുടെ സ്ഥാപകനും പ്രസാധകനും.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 12 ഫെബ്രുവരി 1885
| 16 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 14
| '''[[ഏൺസ്റ്റ് കാൾട്ടൻബ്രണ്ണർ]]'''&lt;br /&gt;(Ernst Kaltenbrunner)
| [[File:Ernst Kaltenbrunner 1943.jpg|100px]]
| റൈൻഹാർഡ് ഹൈഡ്രിച്ചിന്റെ കൊലപാതകത്തിന് ശേഷം റീഷ് സെക്യൂരിറ്റി മെയിൻ ഓഫീസിന്റെ (RSHA) തലവൻ.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 4 ഒക്ടോബർ 1903
| 16 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 15
| '''[[ഹാൻസ് ഫ്രാങ്ക്]]'''&lt;br /&gt;(Hans Frank)
| [[File:Hans Frank.jpg|100px]]
| അധിനിവേശ പോളണ്ടിലെ ജനറൽ ഗവൺമെന്റിന്റെ ഗവർണർ-ജനറൽ.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 23 മെയ് 1900
| 16 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 16
| '''[[കാൾ വുൾഫ്]]'''&lt;br /&gt;(Karl Wolff)
| [[File:Karl Wolff.jpg|100px]]
| ഹിംലറുടെ പേഴ്സണൽ സ്റ്റാഫ് മേധാവി, എസ്.എസും അഡോൾഫ് ഹിറ്റ്‌ലറും തമ്മിലുള്ള ലെയ്സൺ ഓഫീസർ, അധിനിവേശ ഇറ്റലിയിലെ പരമോന്നത എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ.
| &lt;small&gt;തടവുശിക്ഷ അനുഭവിച്ചു; 1971-ൽ മോചിതനായി; 1984-ൽ സ്വാഭാവിക മരണം.&lt;/small&gt;
| 13 മെയ് 1900
| 17 ജൂലൈ 1984
|-
| 17
| '''[[ആർതർ സെയ്സ്-ഇൻക്വാർട്ട്]]'''&lt;br /&gt;(Arthur Seyss-Inquart)
| [[File:Arthur Seyss-Inquart.jpg|100px]]
| നെതർലാൻഡ്‌സിലെ റീഷ്സ്കമ്മിഷണർ, ജനറൽ ഗവൺമെന്റിന്റെ ഡെപ്യൂട്ടി ഗവർണർ-ജനറൽ, വിദേശകാര്യ മന്ത്രി.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 22 ജൂലൈ 1892
| 16 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 18
| '''[[ജോസഫ് ബ്യൂലർ]]'''&lt;br /&gt;(Josef Bühler)
| [[File:Josef Buhler.jpg|100px]]
| അധിനിവേശ പോളണ്ടിലെ സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറിയും ഹാൻസ് ഫ്രാങ്കിന്റെ ഡെപ്യൂട്ടിയും. വാൻസീ കോൺഫറൻസിൽ പങ്കെടുത്തു.
| &lt;small&gt;പോളണ്ടിൽ വിചാരണയ്ക്ക് വിധേയനാക്കി തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 16 ഫെബ്രുവരി 1904
| 22 ഓഗസ്റ്റ് 1948
|-
| 19
| '''[[മാർട്ടിൻ ബോർമാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Martin Bormann)
| [[File:Martin Bormann 1934.jpg|100px]]
| നാസി പാർട്ടി ചാൻസലറി തലവൻ, അഡോൾഫ് ഹിറ്റ്‌ലറുടെ സ്വകാര്യ സെക്രട്ടറി.
| &lt;small&gt;അസാന്നിധ്യത്തിൽ തൂക്കിക്കൊല്ലാൻ വിധിച്ചു; പിടിക്കപ്പെടാതിരിക്കാൻ ബെർലിനിൽ ആത്മഹത്യ ചെയ്തതായി കരുതപ്പെടുന്നു; 1972-ൽ അസ്ഥികൂടം കണ്ടെത്തുകയും 1998-ൽ തിരിച്ചറിയുകയും ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 17 ജൂൺ 1900
| 2 മെയ് 1945
|-
| 20
| '''[[ഓട്ടോ ജോർജ് തിയറാക്ക്]]'''&lt;br /&gt;(Otto Georg Thierack)
| [[File:Otto Georg Thierack.jpg|100px]]
| റീഷ് നീതിന്യായ മന്ത്രി (1942–1945), പീപ്പിൾസ് കോർട്ട് പ്രസിഡന്റ്. അന്തിമ പരിഹാരത്തിന് നിയമസാധുത നൽകിയ ഏകാധിപത്യ നിയമങ്ങളുടെ സഹ-ശില്പി.
| &lt;small&gt;വിചാരണയ്ക്ക് മുമ്പ് വിഷം കഴിച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 19 ഏപ്രിൽ 1889
| 26 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 21
| '''[[കുർട്ട് ദലൂഗെ]]'''&lt;br /&gt;(Kurt Daluege)
| [[File:Kurt Daluege.jpg|100px]]
| ഓർഡുങ്സ്പോളിസെയുടെ (Ordnungspolizei - യൂണിഫോം പോലീസ്) തലവൻ, ബൊഹീമിയ-മൊറാവിയയുടെ ഡെപ്യൂട്ടി റീഷ്-പ്രൊട്ടക്ടർ (ഹൈഡ്രിച്ചിന്റെ മരണശേഷം). ലിഡിസ് കൂട്ടക്കൊലയ്ക്ക് ഉത്തരവിട്ടു.
| &lt;small&gt;പ്രാഗിൽ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 15 സെപ്റ്റംബർ 1897
| 24 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 22
| '''[[ഓസ്വാൾഡ് പോൾ]]'''&lt;br /&gt;(Oswald Pohl)
| [[File:Oswald Pohl.jpg|100px]]
| എസ്.എസ്. മെയിൻ ഇക്കണോമിക് ആന്റ് അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റിന്റെ (WVHA) തലവൻ. തടങ്കൽ പാളയങ്ങളുടെ ഭരണനിർവ്വഹണവും ഓഷ്വിറ്റ്സ്, മജ്ദാനെക്, സ്റ്റുത്തോഫ് തുടങ്ങിയ ക്യാമ്പുകളുടെ നിർമ്മാണവും നിയന്ത്രിച്ചു.
| &lt;small&gt;തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 30 ജൂൺ 1892
| 7 ജൂൺ 1951
|-
| 23
| '''[[കാൾ ഹെർമൻ ഫ്രാങ്ക്]]'''&lt;br /&gt;(Karl Hermann Frank)
| [[File:Karl Hermann Frank.jpg|100px]]
| ബൊഹീമിയ-മൊറാവിയയിലെ സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറിയും ഉന്നത എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡറും.
| &lt;small&gt;പ്രാഗിൽ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം പരസ്യമായി തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 24 ജനുവരി 1898
| 22 മെയ് 1946
|-
| 24
| '''[[അലോയിസ് ബ്രണ്ണർ]]'''&lt;br /&gt;(Alois Brunner)
| [[File:Alois Brunner.jpg|100px]]
| അഡോൾഫ് ഐഷ്മാന്റെ ഡെപ്യൂട്ടി; ഫ്രാൻസ്, ഗ്രീസ്, സ്ലൊവാക്യ, ഓസ്ട്രിയ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് 1.4 ലക്ഷത്തിലധികം ജൂതന്മാരെ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലേക്ക് നാടുകടത്താൻ സംഘടിപ്പിച്ചു.
| &lt;small&gt;സിറിയയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; അൽ-അസദ് ഭരണകൂടത്തിന്റെ പീഡനമുറകൾക്കായുള്ള ഉപദേശകനായി പ്രവർത്തിച്ചു; സിറിയയിൽ വച്ച് സ്വാഭാവിക മരണം സംഭവിച്ചതായി കരുതപ്പെടുന്നു.&lt;/small&gt;
| 8 ഏപ്രിൽ 1912
| ഡിസംബർ 2001 / ഡിസംബർ 2010
|-
| 25
| '''[[തിയോഡോർ ഡാനെക്കർ]]'''&lt;br /&gt;(Theodor Dannecker)
| [[File:Theodor Dannecker.jpg|100px]]
| അഡോൾഫ് ഐഷ്മാന്റെ ഡെപ്യൂട്ടി; പാരീസിലെ ജൂതകാര്യ വിഭാഗം മേധാവി (1940–1942). ബൾഗേറിയ, ബാൾക്കൻസ്, ഹംഗറി എന്നിവിടങ്ങളിലെ 'അന്തിമ പരിഹാര' പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ചുമതല വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;യു.എസ്. സൈന്യം അറസ്റ്റ് ചെയ്തു; തടവിൽ ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 27 മാർച്ച് 1913
| 10 ഡിസംബർ 1945
|-
| 26
| '''[[വിൽഹെം കെയ്റ്റൽ]]'''&lt;br /&gt;(Wilhelm Keitel)
| [[File:Wilhelm Keitel 1940.jpg|100px]]
| യുദ്ധകാര്യ മന്ത്രി, ജർമ്മൻ സായുധ സേനയുടെ സുപ്രീം കമാൻഡ് മേധാവി (OKW).
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 22 സെപ്റ്റംബർ 1882
| 16 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 27
| '''[[കുർട്ട് നോബ്ലൗച്ച്]]'''&lt;br /&gt;(Kurt Knoblauch)
| [[File:Kurt Knoblauch.jpg|100px]]
| ഹിംലറുടെ കീഴിലുള്ള കമാൻഡോസ്റ്റാബ് റീഷ്സ്ഫ്യൂറർ-എസ്.എസ്. തലവൻ. പ്രിപ്യാറ്റ് ചതുപ്പുനിലങ്ങളിലെ കൂട്ടക്കൊലകളിൽ വാഫൻ-എസ്.എസ്. പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിച്ചു.
| &lt;small&gt;1949-ൽ രണ്ട് വർഷത്തെ തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1952-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 10 ഡിസംബർ 1885
| 10 നവംബർ 1952
|-
| 28
| '''[[വിൽഹെം ഫ്രിക്]]'''&lt;br /&gt;(Wilhelm Frick)
| [[File:Wilhelm Frick.jpg|100px]]
| ആഭ്യന്തര മന്ത്രി (1933–1943), ബൊഹീമിയ-മൊറാവിയയുടെ പ്രൊട്ടക്ടർ (1943–1945). ജൂതവിരുദ്ധ ന്യൂറെംബർഗ് നിയമങ്ങളുടെ സഹ-രചയിതാവ്.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 13 മാർച്ച് 1877
| 16 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 29
| '''[[ഹെർമൻ ഹോഫ്ലെ]]'''&lt;br /&gt;(Hermann Höfle)
| [[File:Hermann Höfle.jpg|100px]]
| ലക്ഷക്കണക്കിന് പോളിഷ് ജൂതന്മാരെ വധിക്കാൻ പദ്ധതിയിട്ട ഓപ്പറേഷൻ റെയിൻഹാർഡിന്റെ പ്രധാന കോർഡിനേറ്റർ.
| &lt;small&gt;അറസ്റ്റിലായി; വിചാരണയ്ക്ക് കാത്തുനിൽക്കെ ജയിലിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 19 ജൂൺ 1911
| 20 ഓഗസ്റ്റ് 1962
|-
| 30
| '''[[ആന്റെ പവേലിച്ച്]]'''&lt;br /&gt;(Ante Pavelić)
| [[File:Ante Pavelic cropped.jpg|100px]]
| സ്വതന്ത്ര ക്രൊയേഷ്യൻ രാജ്യത്തിന്റെ (NDH) ഫാസിസ്റ്റ് ഉസ്താഷെ (Ustaše) ഏകാധിപതി; സെർബുകൾ, ജൂതന്മാർ, റോമാനി ജനങ്ങൾ എന്നിവർക്കെതിരായ വംശഹത്യയ്ക്ക് നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;അർജന്റീനയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു. 1957-ൽ നടന്ന വധശ്രമത്തിൽ പരിക്കേറ്റ് 1959-ൽ മാഡ്രിഡിൽ വച്ച് അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 14 ജൂലൈ 1889
| 28 ഡിസംബർ 1959
|-
| 31
| '''[[ബ്രൂണോ ടെഷ്]]'''&lt;br /&gt;(Bruno Tesch)
| [[File:Bruno Tesch.jpg|100px]]
| ജർമ്മൻ രസതന്ത്രജ്ഞൻ; തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലെ തടവുകാരെ കൂട്ടക്കൊല ചെയ്യാൻ ഉപയോഗിക്കുമെന്ന് പൂർണ്ണ അറിവോടെ എസ്.എസിന് (SS) സைக்ലോൺ ബി (Zyklon B) വാതകം വിതരണം ചെയ്തു.
| &lt;small&gt;ബ്രിട്ടീഷ് സൈനിക കോടതി വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 14 ഓഗസ്റ്റ് 1890
| 16 മെയ് 1946
|-
| 32
| '''[[കാൾ വെയ്ൻബാക്കർ]]'''&lt;br /&gt;(Karl Weinbacher)
| [[File:Karl Weinbacher.jpg|100px]]
| ടെഷ് ആന്റ് സ്റ്റാബെനോ (Tesch &amp; Stabenow) കമ്പനിയുടെ വൈസ് ഡയറക്ടർ; സைக்ലോൺ ബി വാതകം വിതരണം ചെയ്യുന്നതിൽ കൂട്ടുനിന്നു.
| &lt;small&gt;തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 23 ജൂൺ 1898
| 16 മെയ് 1946
|-
| 33
| '''[[ഫ്രിറ്റ്സ് ടെർ മീർ]]'''&lt;br /&gt;(Fritz ter Meer)
| [[File:Fritz ter Meer (1884-1967).jpg|100px]]
| ഐ.ജി. ഫാർബൻ (IG Farben), ബേയർ (Bayer) എന്നിവയുടെ ബോർഡ് അംഗം; മോണോവിറ്റ്സ് (Auschwitz III) തടങ്കൽ പാളയം സ്ഥാപിക്കുന്നതിനും നിർബന്ധിത അടിമവേല ചെയ്യിക്കുന്നതിനും കൂട്ടുനിന്നു.
| &lt;small&gt;4 വർഷം തടവുശിക്ഷ അനുഭവിച്ചു; പിന്നീട് മോചിതനായി; 1967-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 4 ജൂലൈ 1884
| 27 ഒക്ടോബർ 1967
|-
| 34
| '''[[വിക്ടർ ബ്രാക്ക്]]'''&lt;br /&gt;(Viktor Brack)
| [[File:Viktor Brack.jpg|100px]]
| ഭിന്നശേഷിക്കാരെ കൂട്ടക്കൊല ചെയ്ത ആക്ഷൻ ടി4 (Aktion T4) പദ്ധതിയുടെ മുഖ്യ സംഘാടകൻ; ഓപ്പറേഷൻ റെയിൻഹാർഡിനായി നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പുകൾ സ്ഥാപിക്കുന്നതിൽ സജീവമായി പങ്കെടുത്തു.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് ഡോക്ടേഴ്സ് ട്രയലിന് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 9 നവംബർ 1904
| 2 ജൂൺ 1948
|-
| 35
| '''[[കാൾ ഒബർഗ്]]'''&lt;br /&gt;(Carl Oberg)
| [[File:Carl Oberg.jpg|100px]]
| റാഡോം ജില്ലയിലെ എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ (1941–1942), അധിനിവേശ ഫ്രാൻസിലെ ഉന്നത എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ (1942–1944). ഫ്രാൻസിൽ നിന്നുള്ള ജൂതന്മാരുടെ കൂട്ട നാടുകടത്തലിന് നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിച്ചെങ്കിലും പിന്നീട് ഇളവ് ചെയ്തു; 1962-ൽ മോചിതനായി; 1965-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 27 ജനുവരി 1897
| 3 ജൂൺ 1965
|-
| 36
| '''[[ഹെൽമുട്ട് നോക്കൻ]]'''&lt;br /&gt;(Helmut Knochen)
| [[File:Helmut Knochen.jpg|100px]]
| പാരീസിലെ സിപ്പോ (SiPo), എസ്.ഡി. (SD) കമാൻഡന്റ്; ഫ്രഞ്ച് ജൂതന്മാരെയും സാധാരണ പൗരന്മാരെയും വൻതോതിൽ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലേക്ക് നാടുകടത്തുന്നതിന് നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;വധശിക്ഷ ജീവപര്യന്തമായി ഇളവുചെയ്തു; 1962-ൽ ജയിൽ മോചിതനായി; 2003-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 14 മാർച്ച് 1910
| 4 ഏപ്രിൽ 2003
|-
| 37
| '''[[വാൾട്ടർ ഷിമാന]]'''&lt;br /&gt;(Walter Schimana)
| [[File:Walter Schimana.jpg|100px]]
| അധിനിവേശ സോവിയറ്റ് യൂണിയനിലെയും ഗ്രീസിലെയും ഉന്നത എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ. ഗ്രീക്ക് ജൂതന്മാരെ ഓഷ്വിറ്റ്സിലേക്ക് അയക്കുന്നതിൽ പങ്കുവഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;അറസ്റ്റിലായി; വിചാരണയ്ക്ക് കാത്തുനിൽക്കെ ജയിലിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 12 മാർച്ച് 1898
| 12 സെപ്റ്റംബർ 1948
|-
| 38
| '''[[എർവിൻ ലാംബർട്ട്]]'''&lt;br /&gt;(Erwin Lambert)
| [[File:Erwin Lambert.jpg|100px]]
| ഓപ്പറേഷൻ റെയിൻഹാർഡ് ക്യാമ്പുകളിലെ (ട്രെബ്ലിങ്ക, സോബിബോർ) ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളുടെ നിർമ്മാണ ചുമതല വഹിച്ച പ്രധാന വ്യക്തി.
| &lt;small&gt;വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തടവുശിക്ഷ അനുഭവിച്ചു; പിന്നീട് മോചിതനായി 1976-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 7 ഡിസംബർ 1909
| 15 ഒക്ടോബർ 1976
|-
| 39
| '''[[ക്രിസ്റ്റ്യൻ വിർത്ത്]]'''&lt;br /&gt;(Christian Wirth)
| [[File:Christian Wirth.jpg|100px]]
| ആക്ഷൻ ടി4, ഓപ്പറേഷൻ റെയിൻഹാർഡ് എന്നിവയുടെ ഇൻസ്പെക്ടർ; ബെൽസെക് (Bełżec) നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിന്റെ ആദ്യ കമാൻഡന്റ്. മനുഷ്യരെ വിഷവാതകം ഉപയോഗിച്ച് വധിക്കുന്ന സംവിധാനം വികസിപ്പിച്ചവരിൽ പ്രധാനി.
| &lt;small&gt;ഇറ്റലിയിൽ യൂഗോസ്ലാവ് പാർട്ടിസാനുകളുടെ ആക്രമണത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 24 നവംബർ 1885
| 26 മെയ് 1944
|-
| 40
| '''[[റുഡോൾഫ് ഹോസ്]]'''&lt;br /&gt;(Rudolf Höss)
| [[File:Rudolf Hoess.jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗ (Auschwitz) തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം സേവനമനുഷ്ഠിച്ച കമാൻഡന്റ്. പത്ത് ലക്ഷത്തിലധികം ആളുകളുടെ കൂട്ടക്കൊലയ്ക്ക് നേരിട്ട് മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;സുപ്രീം നാഷണൽ ട്രിബ്യൂണൽ ഓഫ് പോളണ്ട് വിചാരണ നടത്തി ഓഷ്വിറ്റ്സ് ക്യാമ്പിൽ വെച്ച് പരസ്യമായി തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 25 നവംബർ 1901
| 16 ഏപ്രിൽ 1947
|-
| 41
| '''[[ആർതർ ലീബെഹെൻഷൽ]]'''&lt;br /&gt;(Arthur Liebehenschel)
| [[File:Arthur Liebehenschel.jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ് തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1943–1944), പിന്നീട് മജ്ദാനെക് തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1944).
| &lt;small&gt;ക്രാക്കോവിലെ ഓഷ്വിറ്റ്സ് വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 25 നവംബർ 1901
| 24 ജനുവരി 1948
|-
| 42
| '''[[റിച്ചാർഡ് ബെയർ]]'''&lt;br /&gt;(Richard Baer)
| [[File:Richard Baer (Auschwitz).jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ് I തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ അവസാനത്തെ കമാൻഡന്റ് (1944–1945), പിന്നീട് മിറ്റൽബൗ-ഡോറ (Mittelbau-Dora) കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;1960-ൽ വ്യാജപ്പേരിൽ ജീവിക്കവേ അറസ്റ്റിലായി; ഫ്രാങ്ക്ഫർട്ട് ഓഷ്വിറ്റ്സ് വിചാരണയ്ക്ക് കാത്തുനിൽക്കെ ജയിലിൽ വച്ച് അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 9 സെപ്റ്റംബർ 1911
| 17 ജൂൺ 1963
|-
| 43
| '''[[ജോസഫ് ക്രാമർ]]'''&lt;br /&gt;(Josef Kramer)
| [[File:Josef Kramer.jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗ കമാൻഡന്റ് (1944), ബെർഗൻ-ബെൽസൻ കമാൻഡന്റ് (1944–1945). ക്രൂരതകൾ കാരണം &quot;ബെൽസനിലെ മൃഗം&quot; (The Beast of Belsen) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;ബെൽസൻ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം ബ്രിട്ടീഷ് സൈനിക കോടതി തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 10 നവംബർ 1906
| 13 ഡിസംബർ 1945
|-
| 44
| '''[[മാർട്ടിൻ വീസ്]]'''&lt;br /&gt;(Martin Weiss)
| [[File:Martin Gottfried Weiss.jpg|100px]]
| ഡാഹൗ (Dachau), ന്യൂയെൻഗാം (Neuengamme), മജ്ദാനെക് (Majdanek) എന്നീ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളുടെ കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;ഡാഹൗ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 3 ജൂൺ 1905
| 29 മെയ് 1946
|-
| 45
| '''[[ഹാൻസ് കാംലർ]]'''&lt;br /&gt;(Hans Kammler)
| [[File:Hans Kammler.jpg|100px]]
| എസ്.എസ്. സിവിൽ എഞ്ചിനീയറും WVHA ഓഫീസിലെ മേധാവിയും; തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലെ ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളും ശ്മശാനങ്ങളും (Crematoria) രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുന്നതിനും നിർമ്മിക്കുന്നതിനും മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;1945 മേയിൽ അപ്രത്യക്ഷനായി; ആത്മഹത്യ ചെയ്തതായി കരുതപ്പെടുന്നു.&lt;/small&gt;
| 26 ഓഗസ്റ്റ് 1901
| 1945 (കരുതപ്പെടുന്നു)
|-
| 46
| '''[[അലക്സാണ്ടർ പിയോർക്കോവ്സ്കി]]'''&lt;br /&gt;(Alexander Piorkowski)
| [[File:Alexander Piorkowski.jpg|100px]]
| ഡാഹൗ തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1940–1942).
| &lt;small&gt;ഡാഹൗ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം യു.എസ്. സൈനിക കോടതി വിധിച്ച വധശിക്ഷ പ്രകാരം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 11 ഒക്ടോബർ 1904
| 22 ഒക്ടോബർ 1948
|-
| 47
| '''[[ഓട്ടോ ഫോർഷ്നർ]]'''&lt;br /&gt;(Otto Förschner)
| [[File:Otto Förschner.jpg|100px]]
| വി-2 റോക്കറ്റ് നിർമ്മാണത്തിന് അടിമവേലക്കാരെ ഉപയോഗിച്ച മിറ്റൽബൗ-ഡോറ (Mittelbau-Dora) തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1943–1945).
| &lt;small&gt;ഡാഹൗ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 4 നവംബർ 1902
| 28 മെയ് 1946
|-
| 48
| '''[[മാക്സ് പോളി]]'''&lt;br /&gt;(Max Pauly)
| [[File:Max Pauly.jpg|100px]]
| സ്റ്റുത്തോഫ് (Stutthof - 1939–1942), ന്യൂയെൻഗാം (Neuengamme - 1942–1945) എന്നീ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളുടെ കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;ബ്രിട്ടീഷ് സൈനിക കോടതി വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം ഹാമൽൻ ജയിലിൽ തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 1 ജൂൺ 1907
| 8 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 49
| '''[[ഹൈൻറിച്ച് ഷ്വാർട്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Schwarz)
| [[File:Heinrich Schwarz (SS-Mitglied).jpg|100px]]
| മോണോവിറ്റ്സ് (Auschwitz III - 1943–1945), നാറ്റ്സ്‌വീലർ-സ്ട്രുതോഫ് (Natzweiler-Struthof - 1945) ക്യാമ്പുകളുടെ കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;ഫ്രഞ്ച് സൈനിക കോടതി വിചാരണ നടത്തി വെടിവെച്ചു കൊന്നു (Execution by firing squad).&lt;/small&gt;
| 14 ജൂൺ 1906
| 20 മാർച്ച് 1947
|-
| 50
| '''[[കാൾ-ഓട്ടോ കോച്ച്]]'''&lt;br /&gt;(Karl-Otto Koch)
| [[File:Karl Otto Koch.jpg|100px]]
| ബുക്കൻവാൾഡ് (Buchenwald - 1937–1941), മജ്ദാനെക് (Majdanek - 1941–1942) ക്യാമ്പുകളുടെ ആദ്യ കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;അഴിമതി, കരിഞ്ചന്ത വ്യാപാരം, അനധികൃത കൊലപാതകങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്ക് നാസി ജർമ്മനിയുടെ എസ്.എസ്. കോടതി തന്നെ വിചാരണ നടത്തി യുദ്ധാവസാനം വെടിവെച്ചു കൊന്നു.&lt;/small&gt;
| 2 ഓഗസ്റ്റ് 1897
| 5 ഏപ്രിൽ 1945
|-
| 51
| '''[[പോൾ-വെർണർ ഹോപ്പെ]]'''&lt;br /&gt;(Paul-Werner Hoppe)
| [[File:Paul Werner Hoppe.jpg|100px]]
| സ്റ്റുത്തോഫ് തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1942 സെപ്റ്റംബർ – 1945 ഏപ്രിൽ).
| &lt;small&gt;1946-ൽ ഇറ്റലിയിൽ അറസ്റ്റിലായി; 1949-ൽ രക്ഷപ്പെട്ടു; 1953-ൽ വീണ്ടും അറസ്റ്റിലായി 9 വർഷത്തെ തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1960-ൽ മോചിതനായി; 1974-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 28 ഫെബ്രുവരി 1910
| 15 ജൂലൈ 1974
|-
| 52
| '''[[കാൾ ക്മീലെവ്സ്കി]]'''&lt;br /&gt;(Karl Chmielewski)
| [[File:Karl Chmielewski.jpg|100px]]
| ഗുസെൻ തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1940–1942), ഹെർസോഗൻബുഷ് തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1943).
| &lt;small&gt;1959-ൽ പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിൽ അറസ്റ്റിലായി ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1979-ൽ ആരോഗ്യപരമായ കാരണങ്ങളാൽ വിട്ടയച്ചു; 1991-ൽ സ്വാഭാവിക മരണം.&lt;/small&gt;
| 16 ജൂലൈ 1903
| 1 ഡിസംബർ 1991
|-
| 53
| '''[[ഹാൻസ് ലോറിറ്റ്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Hans Loritz)
| [[File:Hans Loritz.jpg|100px]]
| എസ്റ്റർവെഗൻ (1934–1936), ഡാഹൗ (1936–1939), സാക്സെൻഹൗസൻ (1940–1942) ക്യാമ്പുകളുടെ കമാൻഡന്റ്; നോർവേയിലെ ലേബർ ക്യാമ്പുകളുടെ സൂപ്പർവൈസർ.
| &lt;small&gt;തടങ്കൽ പാളയത്തിൽ വച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 12 ഡിസംബർ 1895
| 31 ജനുവരി 1946
|-
| 54
| '''[[ഹെർമൻ പിസ്റ്റർ]]'''&lt;br /&gt;(Hermann Pister)
| [[File:Hermann Pister.jpg|100px]]
| ഹിൻസെർട്ട് (1941–1942), ബുക്കൻവാൾഡ് (1942–1945) തടങ്കൽ പാളയങ്ങളുടെ കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;ഡാഹൗ വിചാരണയിൽ വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കപ്പെട്ടു; ശിക്ഷ നടപ്പാക്കുന്നതിന് മുൻപ് ഹൃദയാഘാതം മൂലം ജയിലിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 21 ഫെബ്രുവരി 1885
| 28 സെപ്റ്റംബർ 1948
|-
| 55
| '''[[ഇർംഫ്രൈഡ് എബർൽ]]'''&lt;br /&gt;(Irmfried Eberl)
| [[File:Irmfried Eberl (1910-1948).jpg|100px]]
| മനോരോഗ വിദഗ്ദ്ധനും ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിന്റെ ആദ്യ കമാൻഡന്റും (1942 ജൂലൈ 11 – 1942 ഓഗസ്റ്റ് 26); ബ്രാൻഡൻബർഗ്, ബെർൺബർഗ് ദയാവധ കേന്ദ്രങ്ങളുടെ തലവൻ.
| &lt;small&gt;1948 ജനുവരിയിൽ അറസ്റ്റിലായി; വിചാരണയ്ക്ക് മുൻപ് ജയിലിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 8 സെപ്റ്റംബർ 1910
| 16 ഫെബ്രുവരി 1948
|-
| 56
| '''[[ഫ്രാൻസ് സ്റ്റാംഗിൾ]]'''&lt;br /&gt;(Franz Stangl)
| [[File:Franz Stangl.jpg|100px]]
| സോബിബോർ (1942 ഏപ്രിൽ – ഓഗസ്റ്റ്), ട്രെബ്ലിങ്ക (1942 സെപ്റ്റംബർ – 1943 ഓഗസ്റ്റ്) നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പുകളുടെ കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;ബ്രസീലിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; 1967-ൽ അറസ്റ്റിലായി പശ്ചിമ ജർമ്മനിക്ക് കൈമാറി; ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ട് 1971-ൽ ജയിലിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 26 മാർച്ച് 1908
| 28 ജൂൺ 1971
|-
| 57
| '''[[കുർട്ട് ഫ്രാൻസ്]]'''&lt;br /&gt;(Kurt Franz)
| [[File:Kurt Franz.jpg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിന്റെ അവസാനത്തെ കമാൻഡന്റ് (1943 ഓഗസ്റ്റ് – നവംബർ); അതിക്രൂരമായ ശിക്ഷാരീതികൾക്ക് കുപ്രസിദ്ധൻ.
| &lt;small&gt;1959-ൽ അറസ്റ്റിലായി ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1993-ൽ ആരോഗ്യപരമായ കാരണങ്ങളാൽ മോചിതനായി; 1998-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 17 ജനുവരി 1914
| 4 ജൂലൈ 1998
|-
| 58
| '''[[ഫ്രാൻസ് റീച്ച്ലെയ്റ്റ്നർ]]'''&lt;br /&gt;(Franz Reichleitner)
| [[File:Franz Reichleitner.jpg|100px]]
| സ്റ്റാംഗിളിന് ശേഷം സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1942 സെപ്റ്റംബർ – 1943 ഒക്ടോബർ).
| &lt;small&gt;ഇറ്റലിയിൽ യൂഗോസ്ലാവ് പാർട്ടിസാനുകളുമായുള്ള ഏറ്റുമുട്ടലിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 2 ഡിസംബർ 1906
| 3 ജനുവരി 1944
|-
| 59
| '''[[ഗോട്ലീബ് ഹെറിംഗ്]]'''&lt;br /&gt;(Gottlieb Hering)
| [[File:Gottlieb Hering.jpg|100px]]
| ബെൽസെക് നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിന്റെ രണ്ടാമത്തെയും അവസാനത്തെയും കമാൻഡന്റ് (1942 ഓഗസ്റ്റ് – 1943 ജൂൺ), പിന്നീട് പോണിയറ്റോവ തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തരം സ്റ്റെറ്റൻ ആശുപത്രിയിൽ വച്ച് സ്വാഭാവിക മരണം സംഭവിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 2 ജൂൺ 1887
| 9 ഒക്ടോബർ 1945
|-
| 60
| '''[[ഹാൻസ് ആമിയർ]]'''&lt;br /&gt;(Hans Aumeier)
| [[File:Hans Aumeier.jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ് I ക്യാമ്പിലെ ഡെപ്യൂട്ടി കമാൻഡന്റ് (Schutzhaftlagerführer), പിന്നീട് റിഗ-കൈസർവാൾഡ് (1943–1944), മിസ്യോവൻ (1944), ഗ്രിനി (1945) ക്യാമ്പുകളുടെ കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;ക്രാക്കോവിലെ ഓഷ്വിറ്റ്സ് വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 20 ഓഗസ്റ്റ് 1906
| 28 ജനുവരി 1948
|-
| 61
| '''[[ഗുസ്താവ് വാഗ്നർ]]'''&lt;br /&gt;(Gustav Wagner)
| [[File:Gustav Wagner.jpg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിന്റെ ഡെപ്യൂട്ടി കമാൻഡന്റ്; ക്രൂരത കാരണം &quot;ദി ബീസ്റ്റ്&quot; എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;ബ്രസീലിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; കൈമാറാനുള്ള അപേക്ഷകൾ ബ്രസീലിയൻ സുപ്രീം കോടതി നിരസിച്ചു; 1980-ൽ സാവോ പോളോയിൽ സ്വയം കുത്തി മരിച്ച നിലയിൽ കണ്ടെത്തി.&lt;/small&gt;
| 18 ജൂലൈ 1911
| 3 ഒക്ടോബർ 1980
|-
| 62
| '''[[കുർട്ട് ഷാഷെ]]'''&lt;br /&gt;(Kurt Schache)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ഗ്രോസ്-റോസൻ (Gross-Rosen) ക്യാമ്പിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ, വാർസോ കോൺസെൻട്രേഷൻ ക്യാമ്പിന്റെ (KL Warschau) കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തരം തിരോഭവിച്ചു; വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| 24 ഒക്ടോബർ 1912
| അജ്ഞാതം
|-
| 63
| '''[[കാൾ ഫ്രിറ്റ്ഷ്]]'''&lt;br /&gt;(Karl Fritzsch)
| [[File:Karl Fritzsch.jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ് ക്യാമ്പിലെ ഡെപ്യൂട്ടി കമാൻഡന്റ്; തടവുകാരെ കൊല്ലാൻ സைக்ലോൺ ബി (Zyklon B) വാതകം പരീക്ഷണാടിസ്ഥാനത്തിൽ ഉപയോഗിക്കാൻ തുടങ്ങിയത് ഇദ്ദേഹമാണ്.
| &lt;small&gt;1945 മെയ് മാസത്തിൽ ബെർലിൻ യുദ്ധത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടതായി കരുതപ്പെടുന്നു.&lt;/small&gt;
| 10 ജൂലൈ 1903
| 2 മെയ് 1945 (അനുമാനിക്കപ്പെടുന്നു)
|-
| 64
| '''[[ജോസഫ് മെംഗലെ]]'''&lt;br /&gt;(Josef Mengele)
| [[File:Josef Mengele.jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗവിലെ എസ്.എസ്. ഫിസിഷ്യൻ; തടവുകാരിൽ പ്രത്യേകിച്ച് ഇരട്ടക്കുട്ടികളിൽ അത്യന്തം ക്രൂരമായ മെഡിക്കൽ പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തി; &quot;മരണത്തിന്റെ ദൂതൻ&quot; (Angel of Death) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;തെക്കേ അമേരിക്കയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; പിടിക്കപ്പെടാതെ 1979-ൽ ബ്രസീലിൽ നീന്തുന്നതിനിടെ പക്ഷാഘാതം വന്ന് മുങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 16 മാർച്ച് 1911
| 7 ഫെബ്രുവരി 1979
|-
| 65
| '''[[കാൾ ക്ലോബർഗ്]]'''&lt;br /&gt;(Carl Clauberg)
| [[File:Carl Clauberg.jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ് ബ്ലോക്ക് 10-ൽ സ്ത്രീകളിൽ വന്ധ്യംകരണ പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തിയ ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റ്.
| &lt;small&gt;സോവിയറ്റ് യൂണിയനിൽ തടവിലായി; 1955-ൽ പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിലേക്ക് വിട്ടയച്ചെങ്കിലും വീണ്ടും അറസ്റ്റിലായി; വിചാരണയ്ക്ക് മുൻപ് 1957-ൽ ഹൃദയാഘാതം മൂലം അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 28 സെപ്റ്റംബർ 1898
| 9 ഓഗസ്റ്റ് 1957
|-
| 66
| '''[[ഹോർസ്റ്റ് ഷുമാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Horst Schumann)
| [[File:Horst Schumann.jpg|100px]]
| ആക്ഷൻ ടി4 ഡോക്ടർ; ഓഷ്വിറ്റ്സിൽ എക്സ്-റേ ഉപയോഗിച്ച് കൂട്ട വന്ധ്യംകരണ പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തി.
| &lt;small&gt;ഘാനയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; 1966-ൽ പശ്ചിമ ജർമ്മനിക്ക് കൈമാറി; ആരോഗ്യപരമായ കാരണങ്ങളാൽ 1972-ൽ ജയിൽ മോചിതനായി; 1983-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 1 മെയ് 1906
| 5 മെയ് 1983
|-
| 67
| '''[[ഹിർത ആബർത്ത്]]'''&lt;br /&gt;(Herta Oberheuser)
| [[File:Herta Oberheuser.jpg|100px]]
| റാവൻസ്ബ്രൂക്ക് (Ravensbrück) വനിതാ തടങ്കൽ പാളയത്തിലെ ഡോക്ടർ; തടവുകാരിൽ മാരകമായ സൾഫോണമൈഡ്, അസ്ഥി-പേശി മാറ്റിവെക്കൽ പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തി.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് ഡോക്ടേഴ്സ് ട്രയലിൽ 20 വർഷം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1952-ൽ മോചിതയായി; 1978-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 15 മെയ് 1911
| 24 ജനുവരി 1978
|-
| 68
| '''[[ഓട്ടോ ഓലെൻഡോർഫ്]]'''&lt;br /&gt;(Otto Ohlendorf)
| [[File:Otto Ohlendorf.jpg|100px]]
| തെക്കൻ യുക്രെയ്നിലും ക്രിമിയയിലും കൂട്ടക്കൊലകൾ നടത്തിയ ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പെ ഡി (Einsatzgruppe D) മേധാവി.
| &lt;small&gt;ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പൻ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം ലാൻഡ്സ്ബർഗ് ജയിലിൽ തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 4 ഫെബ്രുവരി 1907
| 7 ജൂൺ 1951
|-
| 69
| '''[[എറിക് നാumann|എറിക് നൗമാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Erich Naumann)
| [[File:Erich Naumann.jpg|100px]]
| ബെലാറസിലും പടിഞ്ഞാറൻ റഷ്യയിലും കൂട്ടക്കൊലകൾ നടത്തിയ ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പെ ബി (Einsatzgruppe B) മേധാവി.
| &lt;small&gt;ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പൻ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 29 ഏപ്രിൽ 1905
| 7 ജൂൺ 1951
|-
| 70
| '''[[പോൾ ബ്ലോബൽ]]'''&lt;br /&gt;(Paul Blobel)
| [[File:Paul Blobel.jpg|100px]]
| ബാബി യാർ കൂട്ടക്കൊലയ്ക്ക് (Babi Yar massacre) നേതൃത്വം നൽകിയ സോണ്ടർകമാൻഡോ 4a മേധാവി; പിന്നീട് കൂട്ടക്കുഴിമാടങ്ങൾ കുഴിച്ച് മൃതദേഹങ്ങൾ കത്തിച്ച് തെളിവ് നശിപ്പിച്ച സോണ്ടർആക്ഷൻ 1005 (Sonderaktion 1005) തലവൻ.
| &lt;small&gt;ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പൻ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 13 ഓഗസ്റ്റ് 1894
| 7 ജൂൺ 1951
|-
| 71
| '''[[ആർതർ നെബെ]]'''&lt;br /&gt;(Arthur Nebe)
| [[File:Arthur Nebe.jpg|100px]]
| ക്രിമിനൽ പോലീസ് (Kripo) മേധാവി; ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പെ ബി കമാൻഡർ. ഹിറ്റ്‌ലർക്കെതിരായ ജൂലൈ 20 വധശ്രമ ഗൂഢാലോചനയിൽ പങ്കാളിയായി.
| &lt;small&gt;ഗസ്റ്റപ്പോ അറസ്റ്റ് ചെയ്തു; പ്ലോട്ട്സെൻസി ജയിലിൽ തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 13 നവംബർ 1894
| 21 മാർച്ച് 1945
|-
| 72
| '''[[ഫ്രാൻസ് വാൾട്ടർ സ്റ്റാലെക്കർ]]'''&lt;br /&gt;(Franz Walter Stahlecker)
| [[File:Franz Walter Stahlecker.jpg|100px]]
| ബാൾട്ടിക് രാജ്യങ്ങളിലും വടക്കൻ റഷ്യയിലും 2,40,000-ലധികം ആളുകളെ കൂട്ടക്കൊല ചെയ്ത ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പെ എ (Einsatzgruppe A) മേധാവി.
| &lt;small&gt;സോവിയറ്റ് പാർട്ടിസാനുകളുമായുള്ള ഏറ്റുമുട്ടലിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 10 ഒക്ടോബർ 1900
| 23 മാർച്ച് 1942
|-
| 73
| '''[[ബ്രൂണോ സ്ട്രെക്കൻബാക്ക്]]'''&lt;br /&gt;(Bruno Streckenbach)
| [[File:Bruno Streckenbach.jpg|100px]]
| RSHA പേഴ്സണൽ വിഭാഗം മേധാവി; പോളണ്ടിലും സോവിയറ്റ് യൂണിയനിലും ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പൻ സ്ക്വാഡുകളെ വിന്യസിക്കുന്നതിനും പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിക്കുന്നതിനും നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;സോവിയറ്റ് തടവിൽ കഴിഞ്ഞു; 1955-ൽ പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിലേക്ക് മടങ്ങി; പിന്നീട് വിചാരണ നടന്നെങ്കിലും അനാരോഗ്യം മൂലം റദ്ദാക്കപ്പെട്ടു; 1977-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 7 ഫെബ്രുവരി 1902
| 28 ഒക്ടോബർ 1977
|-
| 74
| '''[[ഫ്രെഡറിക് ജെക്കൽൻ]]'''&lt;br /&gt;(Friedrich Jeckeln)
| [[File:Friedrich Jeckeln (1895-1946).jpg|100px]]
| അധിനിവേശ യുക്രെയ്നിലെയും ഓസ്റ്റ്‌ലാൻഡിലെയും (ബാൾട്ടിക് രാജ്യങ്ങൾ) ഉന്നത എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ; ബാബി യാർ, റുംബുള കൂട്ടക്കൊലകൾ ഉൾപ്പെടെ ഒരു ലക്ഷത്തിലധികം ജൂതന്മാരെ വധിച്ച 'ജെക്കൽൻ സിസ്റ്റം' ആവിഷ്കരിച്ചു.
| &lt;small&gt;റിഗയിലെ സോവിയറ്റ് സൈനിക ട്രിബ്യൂണൽ വിചാരണ നടത്തി പരസ്യമായി തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 2 ഫെബ്രുവരി 1895
| 3 ഫെബ്രുവരി 1946
|-
| 75
| '''[[എറിക് വോൺ ഡെം ബാച്ച്-സെലെവ്സ്കി]]'''&lt;br /&gt;(Erich von dem Bach-Zelewski)
| [[File:Erich von dem Bach-Zelewski (1899-1972).jpg|100px]]
| മധ്യ റഷ്യയിലെ എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ; ബാന്റിറ്റൻകാംപ്ഫ് (Bandenbekämpfung) മേധാവി; 1944-ലെ വാർസോ പ്രക്ഷോഭം അടിച്ചമർത്തുന്നതിനും വോള കൂട്ടക്കൊലയ്ക്കും നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് വിചാരണയിൽ സാക്ഷിയായി മാറി വിദേശ ശിക്ഷകളിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെട്ടു; പിന്നീട് മറ്റു കേസുകളിൽ ജർമ്മനിയിൽ തടവിലായി; 1972-ൽ മ്യൂണിക്കിലെ ജയിൽ ആശുപത്രിയിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 1 മാർച്ച് 1899
| 8 മാർച്ച് 1972
|-
| 76
| '''[[യൂർഗൻ സ്ട്രൂപ്പ്]]'''&lt;br /&gt;(Jürgen Stroop)
| [[File:Jürgen Stroop.jpg|100px]]
| എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ; 1943-ൽ വാർസോ ഗെട്ടോ പ്രക്ഷോഭം ക്രൂരമായി അടിച്ചമർത്തുകയും ഗെട്ടോ പൂർണ്ണമായി തകർക്കുകയും ചെയ്ത സ്ട്രൂപ്പ് റിപ്പോർട്ടിന്റെ (Stroop Report) രചയിതാവ്.
| &lt;small&gt;പോളിഷ് കോടതി വിചാരണ നടത്തി വാർസോയിലെ മൊകോട്ടോവ് ജയിലിൽ തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 26 സെപ്റ്റംബർ 1895
| 6 മാർച്ച് 1952
|-
| 77
| '''[[ഹൈൻസ് യോസ്റ്റ്]]'''&lt;br /&gt;(Heinz Jost)
| [[File:Heinz Jost.jpg|100px]]
| എസ്.ഡി. (SD-Ausland) വിദേശ രഹസ്യാന്വേഷണ വിഭാഗം മേധാവി; ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പെ എ (Einsatzgruppe A) കമാൻഡർ (1942).
| &lt;small&gt;ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പൻ വിചാരണയിൽ ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; പിന്നീട് ശിക്ഷ 10 വർഷമായി കുറയ്ക്കുകയും 1951-ൽ മോചിതനാവുകയും ചെയ്തു; 1964-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 9 ജൂലൈ 1904
| 12 നവംബർ 1964
|-
| 78
| '''[[വാൾട്ടർ ബ്ലൂം]]'''&lt;br /&gt;(Walter Blume)
| [[File:Walter Blume.jpg|100px]]
| ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പെ ബി-യിലെ സോണ്ടർകമാൻഡോ 7a (Sonderkommando 7a) മേധാവി; റഷ്യയിലും ബെലാറസിലും പതിനായിരക്കണക്കിന് ആളുകളെ വധിക്കാൻ ഉത്തരവിട്ടു.
| &lt;small&gt;ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പൻ വിചാരണയിൽ വധശിക്ഷ വിധിച്ചെങ്കിലും 1951-ൽ 25 വർഷം തടവായി ഇളവ് ചെയ്തു; 1955-ൽ മോചിതനായി; 1974-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 23 ജൂലൈ 1906
| 24 മാർച്ച് 1974
|-
| 79
| '''[[മാർട്ടിൻ സാൻഡർബർഗർ]]'''&lt;br /&gt;(Martin Sandberger)
| [[File:Martin Sandberger.jpg|100px]]
| സോണ്ടർകമാൻഡോ 1a (Sonderkommando 1a) മേധാവി, എസ്തോണിയയിലെ സിപ്പോ (SiPo), എസ്.ഡി. (SD) തലവൻ; എസ്തോണിയയിലെ ജൂതന്മാരെ പൂർണ്ണമായി വംശഹത്യ ചെയ്യുന്നതിന് നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പൻ വിചാരണയിൽ വധശിക്ഷ വിധിച്ചെങ്കിലും പിന്നീട് ജീവപര്യന്തമായി കുറച്ചു; 1958-ൽ മോചിതനായി; 2010-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 17 ഓഗസ്റ്റ് 1911
| 30 മാർച്ച് 2010
|-
| 80
| '''[[വിൽഹെം സ്റ്റോക്ക്]]'''&lt;br /&gt;(Wilhelm Stuckart)
| [[File:Wilhelm Stuckart.jpg|100px]]
| റീഷ് ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയത്തിലെ സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറി; ന്യൂറെംബർഗ് നിയമങ്ങളുടെ സഹ-രചയിതാവ്, വാൻസീ കോൺഫറൻസിലെ പങ്കാളി.
| &lt;small&gt;മിനിസ്ട്രീസ് വിചാരണയിൽ തടവുശിക്ഷ അനുഭവിച്ചു; 1949-ൽ മോചിതനായി; 1953-ൽ വാഹനാപകടത്തിൽ മരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 16 നവംബർ 1902
| 15 നവംബർ 1953
|-
| 81
| '''[[റോളണ്ട് ഫ്രെയ്സ്ലർ]]'''&lt;br /&gt;(Roland Freisler)
| [[File:Roland Freisler.jpg|100px]]
| നാസി പീപ്പിൾസ് കോർട്ട് (Volksgerichtshof) പ്രസിഡന്റ്; ഹിറ്റ്‌ലർ വിരുദ്ധരെയും പ്രതിരോധ പ്രവർത്തകരെയും കൂട്ടത്തോടെ വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിച്ച കുപ്രസിദ്ധ ജഡ്ജി.
| &lt;small&gt;ബെർലിനിൽ നടന്ന അമേരിക്കൻ വ്യോമാക്രമണത്തിൽ (ബോംബാക്രമണം) കോടതി കെട്ടിടത്തിനുള്ളിൽ വച്ച് കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 30 ഒക്ടോബർ 1893
| 3 ഫെബ്രുവരി 1945
|-
| 82
| '''[[ഹാൻസ് ഗ്ലോബ്കെ]]'''&lt;br /&gt;(Hans Globke)
| [[File:Hans Globke.jpg|100px]]
| ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയത്തിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ; യഹൂദരുടെ പൗരത്വം റദ്ദാക്കിയ കുപ്രസിദ്ധ ന്യൂറെംബർഗ് വംശീയ നിയമങ്ങളുടെ ഔദ്യോഗിക വ്യാഖ്യാനവും ചട്ടങ്ങളും തയ്യാറാക്കിയ നിയമജ്ഞൻ.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തരം പശ്ചിമ ജർമ്മൻ ചാൻസലർ കോൺറാഡ് അഡെനോവറുടെ ചീഫ് ഓഫ് സ്റ്റാഫായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു; 1973-ൽ സ്വാഭാവിക മരണം.&lt;/small&gt;
| 10 സെപ്റ്റംബർ 1898
| 13 ഫെബ്രുവരി 1973
|-
| 83
| '''[[ഗുസ്താവ് സിമോൺ]]'''&lt;br /&gt;(Gustav Simon)
| [[File:Gustav Simon.jpg|100px]]
| മോസെല്ലാന്റിന്റെ ഗൗലൈറ്ററും ലക്സംബർഗ് അധിനിവേശ പ്രദേശത്തിന്റെ ചീഫ് ഓഫ് സിവിൽ അഡ്മിനിസ്ട്രേഷനും; ലക്സംബർഗിലെ ജൂതന്മാരെ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലേക്ക് നാടുകടത്തുന്നതിന് നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;ബ്രിട്ടീഷ് സൈന്യം അറസ്റ്റ് ചെയ്തു; പാഡെർബോൺ ജയിലിൽ വച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു (തൂങ്ങിമരിച്ചു).&lt;/small&gt;
| 2 ഓഗസ്റ്റ് 1900
| 18 ഡിസംബർ 1945
|-
| 84
| '''[[ഫ്രാൻസ് റാഡെമാഷർ]]'''&lt;br /&gt;(Franz Rademacher)
| [[File:Franz Rademacher.jpg|100px]]
| ജർമ്മൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയത്തിലെ ജൂതകാര്യ വിഭാഗം (Referat D III) മേധാവി; യൂറോപ്യൻ ജൂതന്മാരെ മഡഗാസ്കറിലേക്ക് നാടുകടത്താനുള്ള പദ്ധതി (Madagascar Plan) തയ്യാറാക്കിയ വ്യക്തി.
| &lt;small&gt;വിചാരണയ്ക്കിടെ സിറിയയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; 1966-ൽ ജർമ്മനിയിൽ തിരിച്ചെത്തി വീണ്ടും വിചാരണ നേരിട്ടു; 1973-ൽ ബോണിൽ വച്ച് അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 19 ഫെബ്രുവരി 1906
| 17 മാർച്ച് 1973
|-
| 85
| '''[[തിയോഡോർ ഡാൽകെമ്പെർ]]'''&lt;br /&gt;(Theo Dannecker)
| [[File:Theodor Dannecker.jpg|100px]]
| പാരീസ്, ബൾഗേറിയ, ഇറ്റലി, ഹംഗറി എന്നിവിടങ്ങളിൽ ജൂതന്മാരെ ഉന്മൂലനം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള നാടുകടത്തലുകൾ ഏകോപിപ്പിച്ച എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;യു.എസ്. സൈന്യം അറസ്റ്റ് ചെയ്തു; ബാദ് ടോൾസിലെ ജയിൽ സെല്ലിൽ ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 27 മാർച്ച് 1913
| 10 ഡിസംബർ 1945
|-
| 86
| '''[[അലോയിസ് ഹോഫ്ലെർ]]'''&lt;br /&gt;(Alois Höllriegl)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| മൗത്തൗസൻ (Mauthausen) തടങ്കൽ പാളയത്തിലെ ഗ്യാസ് ചേമ്പർ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് മേൽനോട്ടം വഹിച്ച എസ്.എസ്. ബ്ലോക്ക്ഫ്യൂറർ.
| &lt;small&gt;ഡാഹൗ-മൗത്തൗസൻ വിചാരണയിൽ വധശിക്ഷ വിധിക്കപ്പെട്ട് തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 9 നവംബർ 1909
| 17 ഒക്ടോബർ 1948
|-
| 87
| '''[[ഫ്രാൻസ് സിവെറീസ്]]'''&lt;br /&gt;(Wolfram Sievers)
| [[File:Wolfram Sievers.jpg|100px]]
| ആഹ്നനെർബെ (Ahnenerbe) സൊസൈറ്റിയുടെ മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടർ; നാസി മനുഷ്യ പരീക്ഷണങ്ങൾക്കും ജൂത അസ്ഥികൂട ശേഖരണത്തിനും (Jewish skeleton collection) നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് ഡോക്ടേഴ്സ് ട്രയലിൽ വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കപ്പെട്ട് ലാൻഡ്സ്ബർഗ് ജയിലിൽ തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 10 ജൂലൈ 1905
| 2 ജൂൺ 1948
|-
| 88
| '''[[വാൾഡെമാർ ഹോവൻ]]'''&lt;br /&gt;(Waldemar Hoven)
| [[File:Waldemar Hoven.jpg|100px]]
| ബുക്കൻവാൾഡ് തടങ്കൽ പാളയത്തിലെ ചീഫ് ഡോക്ടർ; ഫിനോൾ കുത്തിവെയ്പ്പിലൂടെ തടവുകാരെ കൂട്ടത്തോടെ കൊലപ്പെടുത്തുകയും ടൈഫസ് പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തുകയും ചെയ്തു.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് ഡോക്ടേഴ്സ് ട്രയലിന് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 10 ഫെബ്രുവരി 1903
| 2 ജൂൺ 1948
|-
| 89
| '''[[ഹെർമൻ എഹ്രെൻ]]'''&lt;br /&gt;(Hermann Höfle)
| [[File:Hermann Höfle.jpg|100px]]
| ഓപ്പറേഷൻ റെയിൻഹാർഡിന്റെ മുഖ്യ കോർഡിനേറ്റർ; ട്രെബ്ലിങ്ക, ബെൽസെക്, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലേക്കുള്ള മരണ തീവണ്ടികളുടെ ഗതാഗതം നിയന്ത്രിച്ചു.
| &lt;small&gt;വിയന്നയിൽ അറസ്റ്റിലായി; വിചാരണയ്ക്ക് മുൻപ് ജയിലിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 19 ജൂൺ 1911
| 20 ഓഗസ്റ്റ് 1962
|-
| 90
| '''[[വാൾട്ടർ റൗഫ്]]'''&lt;br /&gt;(Walter Rauff)
| [[File:Walter Rauff.jpg|100px]]
| സഞ്ചരിക്കുന്ന ഗ്യാസ് വാനുകൾ (Gas vans / മൊബൈൽ ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകൾ) നിർമ്മിച്ച് ലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകളെ കൊല്ലാൻ പദ്ധതി തയ്യാറാക്കിയ എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;ചിലിയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; പശ്ചിമ ജർമ്മനിയുടെ കൈമാറൽ അപേക്ഷകൾ ചിലി തള്ളി; 1984-ൽ സാന്റിയാഗോയിൽ വച്ച് അർബുദബാധയെ തുടർന്ന് അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 19 ജൂൺ 1906
| 14 മെയ് 1984
|-
| 91
| '''[[വെർണർ ബെസ്റ്റ്]]'''&lt;br /&gt;(Werner Best)
| [[File:Werner Best 1942 (3x4 cropped).jpg|100px]]
| ഗെസ്റ്റപ്പോ ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റ് 1-ന്റെ തലവൻ, റൈൻഹാർഡ് ഹൈഡ്രിച്ചിന്റെ ഡെപ്യൂട്ടി; ഡെന്മാർക്കിലെ റീഷ്സ്ബെവോൾമാക്റ്റിഗ്റ്റർ (റീഷ് പ്ലെനിപൊട്ടൻഷ്യറി).
| &lt;small&gt;വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കപ്പെട്ടെങ്കിലും പിന്നീട് ഇളവ് ചെയ്തു; 1951-ൽ ജയിൽ മോചിതനായി; 1989-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 10 ജൂലൈ 1903
| 23 ജൂൺ 1989
|-
| 92
| '''[[ഹാൻസ് ബീബോവ്]]'''&lt;br /&gt;(Hans Biebow)
| [[File:Hans Biebow trial (3x4 cropped).jpg|100px]]
| ലോഡ്സ് ഗെട്ടോയുടെ (Litzmannstadt / Łódź Ghetto) ജർമ്മൻ നാസി അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ തലവൻ; ജൂതന്മാരെ ചൂഷണം ചെയ്യുന്നതിലും തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലേക്ക് അയക്കുന്നതിലും മുഖ്യപങ്ക് വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;പോളണ്ടിൽ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 18 ഡിസംബർ 1902
| 23 ജൂൺ 1947
|-
| '''[[കാൾ ബ്രണ്ണർ]]'''&lt;br /&gt;(Karl Brunner)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| 26 ജൂലൈ 1900
| വിചാരണ ചെയ്യപ്പെട്ടില്ല; 1980-ൽ അന്തരിച്ചു.
|
| 7 ഡിസംബർ 1980
| 80 വർഷം, 134 ദിവസം
|-
| 94
| '''[[ആമോൻ ഗോത്ത്]]'''&lt;br /&gt;(Amon Göth)
| [[File:Amon Göth.jpg|100px]]
| ക്രാക്കോവ്-പ്ലാഷോവ് (Kraków-Płaszów) തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ്; തടവുകാരെ സ്വന്തം കൈകൊണ്ട് വെടിവെച്ചുകൊല്ലുന്നതടക്കം അതിക്രൂരമായ കൂട്ടക്കൊലകൾ നടത്തി.
| &lt;small&gt;പോളിഷ് സുപ്രീം നാഷണൽ ട്രിബ്യൂണൽ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം ക്രാക്കോവിലെ മോണ്ടെലുപിച്ച് ജയിലിൽ തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 11 ഡിസംബർ 1908
| 13 സെപ്റ്റംബർ 1946
|-
| 95
| '''[[സീഗ്ഫ്രീഡ് സെയ്ഡൽ]]'''&lt;br /&gt;(Siegfried Seidl)
| [[File:Siegfried Seidl.jpg|100px]]
| തെരേസിയൻസ്റ്റാറ്റ് (Theresienstadt) ഗെട്ടോയുടെ കമാൻഡന്റ് (1941–1943); ഹംഗേറിയൻ ജൂതന്മാരെ കൂട്ടത്തോടെ നാടുകടത്തിയ സോണ്ടർഐൻസാറ്റ്സ്കമാൻഡോ ഐക്മാൻ സംഘത്തിലെ പ്രധാനി.
| &lt;small&gt;ഓസ്ട്രിയൻ പീപ്പിൾസ് കോർട്ട് വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിച്ചു; തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 24 ഓഗസ്റ്റ് 1911
| 4 ഫെബ്രുവരി 1947
|-
| 96
| '''[[കാൾ റാം]]'''&lt;br /&gt;(Karl Rahm)
| [[File:Karl Rahm.jpg|100px]]
| തെരേസിയൻസ്റ്റാറ്റ് ഗെട്ടോയുടെ അവസാന കമാൻഡന്റ് (1944–1945); റെഡ് ക്രോസ് സന്ദർശന വേളയിൽ ഗെട്ടോയെ ഒരു മാതൃകാ നഗരമായി കാണിച്ച് വഞ്ചനാപരമായ പ്രചാരണം നടത്തി.
| &lt;small&gt;ചെക്കോസ്ലോവാക്യൻ കോടതി വിചാരണ നടത്തി ലിറ്റോമെറിസിൽ വെച്ച് പരസ്യമായി തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 2 ഏപ്രിൽ 1907
| 30 ഏപ്രിൽ 1947
|-
| 97
| '''[[മാക്സ് കോഗൽ]]'''&lt;br /&gt;(Max Koegel)
| [[File:Max Koegel.jpg|100px]]
| ലിച്ചെൻബർഗ്, റാവൻസ്ബ്രൂക്ക് (1940–1942), മജ്ദാനെക് (1942), ഫ്ലോസൻബർഗ് (1943–1945) തടങ്കൽ പാളയങ്ങളുടെ കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;യു.എസ്. സൈന്യം അറസ്റ്റ് ചെയ്തു; ജയിൽ സെല്ലിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 16 ഒക്ടോബർ 1895
| 27 ജൂൺ 1946
|-
| 98
| '''[[ഫ്രിറ്റ്സ് സുഹ്റൻ]]'''&lt;br /&gt;(Fritz Suhren)
| [[File:FritzSuhren.JPG|100px]]
| റാവൻസ്ബ്രൂക്ക് (Ravensbrück) വനിതാ തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1942–1945); കൂട്ട വധശിക്ഷകൾക്കും നിർബന്ധിത ഗ്യാസ് ചേമ്പർ കൊലപാതകങ്ങൾക്കും ഉത്തരവിട്ടു.
| &lt;small&gt;ഫ്രഞ്ച് സൈനിക ട്രിബ്യൂണൽ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം റാസ്റ്റാറ്റിൽ വെച്ച് തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 10 ജൂൺ 1908
| 12 ജൂൺ 1950
|-
| 99
| '''[[ഫ്രാൻസ് സിയറീസ്]]'''&lt;br /&gt;(Franz Ziereis)
| [[File:Franz Ziereis.jpg|100px]]
| മൗത്തൗസൻ (Mauthausen) തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1939–1945).
| &lt;small&gt;രക്ഷപ്പെടാൻ ശ്രമിക്കുന്നതിനിടെ അമേരിക്കൻ സൈനികരുടെ വെടിയേറ്റു; തൊട്ടടുത്ത ദിവസം പരിക്കുകൾ മൂലം മരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 13 ഓഗസ്റ്റ് 1905
| 24 മെയ് 1945
|-
| 100
| '''[[അലക്സാണ്ടർ ലാക്ക്]]'''&lt;br /&gt;(Aleksander Laak)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| എസ്തോണിയയിലെ ജാഗല (Jägala) തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ്; കലൈവി-ലീവ മണൽക്കുന്നുകളിൽ നടന്ന കൂട്ടക്കൊലകൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;കാനഡയിലേക്ക് കുടിയേറി ജീവിച്ചു; ഹോളോകോസ്റ്റ് പങ്കാളിത്തം പരസ്യമായതിനെത്തുടർന്ന് വിന്നിപെഗിൽ വച്ച് തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 24 ഓഗസ്റ്റ് 1907
| 6 സെപ്റ്റംബർ 1960
|-
| 101
| '''[[ഹാൻസ് ആൽബിൻ റൗട്ടർ]]'''&lt;br /&gt;(Hanns Albin Rauter)
| [[File:Hanns Albin Rauter.jpg|100px]]
| അധിനിവേശ നെതർലാൻഡ്‌സിലെ ഉന്നത എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ (1940–1945); ഡച്ച് ജൂതന്മാരെ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലേക്ക് അയക്കുന്നതിനും പ്രതിരോധ പോരാളികളെ കൊലപ്പെടുത്തുന്നതിനും ഉത്തരവിട്ടു.
| &lt;small&gt;ഹേഗിൽ വച്ച് ഡച്ച് കോടതി വിചാരണ നടത്തി വെടിവെച്ചു കൊന്നു (Firing squad).&lt;/small&gt;
| 4 ഫെബ്രുവരി 1895
| 24 മാർച്ച് 1949
|-
| 102
| '''[[വിക്ടർ അറൗജ്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Viktor Arajs)
| [[File:Viktors Arājs.jpg|100px]]
| ലാത്വിയൻ കൊളാബറേറ്റർ സംഘമായ 'അറൗജ്സ് കമാൻഡോ' (Arajs Kommando) തലവൻ; റുംബുള കൂട്ടക്കൊല ഉൾപ്പെടെ അരലക്ഷത്തോളം ബാൾട്ടിക് ജൂതന്മാരെ കൂട്ടക്കൊല ചെയ്തു.
| &lt;small&gt;1975-ൽ പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിൽ അറസ്റ്റിലായി ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1988-ൽ കാസ്സൽ ജയിലിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 13 ജനുവരി 1910
| 13 ജനുവരി 1988
|-
| 103
| '''[[ബ്രൂണോ ബെഗർ]]'''&lt;br /&gt;(Bruno Beger)
| [[File:Bruno Beger.jpg|100px]]
| ആഹ്നനെർബെ (Ahnenerbe) നരവംശശാസ്ത്രജ്ഞൻ; ഓഷ്വിറ്റ്സിൽ നിന്ന് ജൂത തടവുകാരെ തിരഞ്ഞെടുത്ത് നാസി അസ്ഥികൂട ശേഖരണത്തിനായി (Jewish skeleton collection) നാറ്റ്സ്‌വീലറിലേക്ക് അയച്ചു.
| &lt;small&gt;1974-ൽ കുറ്റക്കാരനാണെന്ന് കണ്ടെത്തിയെങ്കിലും പ്രായപരിഗണന നൽകി ജയിൽ ശിക്ഷയിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കി; 2009-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 27 ഏപ്രിൽ 1911
| 12 ഒക്ടോബർ 2009
|-
| 104
| '''[[ഹെർബർട്ട് ബാക്കെ]]'''&lt;br /&gt;(Herbert Backe)
| [[File:Herbert Backe.jpg|100px]]
| റീഷ് ഭക്ഷ്യ-കൃഷി മന്ത്രി; സോവിയറ്റ് യൂണിയനിലെ ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ജനങ്ങളെ പട്ടിണിക്കിട്ട് കൊല്ലാൻ ലക്ഷ്യമിട്ട 'ഹങ്കർ പ്ലാൻ' (Hunger Plan) ആവിഷ്കരിച്ചു.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് വിചാരണയ്ക്ക് കാത്തുനിൽക്കെ ന്യൂറെംബർഗ് ജയിലിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 1 മെയ് 1896
| 6 ഏപ്രിൽ 1947
|-
| 105
| '''[[ജോൺ ഡെംയാൻയുക്]]'''&lt;br /&gt;(John Demjanjuk)
| [[File:John Demjanjuk 1948.jpg|100px]]
| സോബിബോർ, ഫ്ലോസൻബർഗ്, മജ്ദാനെക് ക്യാമ്പുകളിലെ ട്രാവ്നിക്കി വാർഡൻ (Trawniki men / ഗാർഡ്).
| &lt;small&gt;അമേരിക്കൻ പൗരത്വം റദ്ദാക്കി ജർമ്മനിക്ക് കൈമാറി; 2011-ൽ 28,000-ലധികം കൊലപാതകങ്ങളിൽ കൂട്ടുപ്രതിയായി ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; അപ്പീൽ തീർപ്പാകുന്നതിന് മുൻപ് നഴ്സിംഗ് ഹോമിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 3 ഏപ്രിൽ 1920
| 17 മാർച്ച് 2012
|-
| 106
| '''[[ഇർമ ഗ്രെസെ]]'''&lt;br /&gt;(Irma Grese)
| [[File:Irma Grese.jpg|100px]]
| റാവൻസ്ബ്രൂക്ക്, ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗ, ബെർഗൻ-ബെൽസൻ ക്യാമ്പുകളിലെ എസ്.എസ്. വനിതാ ഗാർഡ് (SS-Aufseherin); തടവുകാരോട് കാണിച്ച കടുത്ത ക്രൂരതകൾ കാരണം &quot;ഹൈന ഓഫ് ഓഷ്വിറ്റ്സ്&quot; എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;ബെൽസൻ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം ബ്രിട്ടീഷ് കോടതി തൂക്കിലേറ്റി (20-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ബ്രിട്ടീഷ് നിയമപ്രകാരം തൂക്കിലേറ്റപ്പെട്ട ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ വനിത).&lt;/small&gt;
| 7 ഒക്ടോബർ 1923
| 13 ഡിസംബർ 1945
|-
| 107
| '''[[ഹെർമൈൻ ബ്രൗൺസ്റ്റൈനർ]]'''&lt;br /&gt;(Hermine Braunsteiner)
| [[File:Hermine Braunsteiner.jpg|100px]]
| റാവൻസ്ബ്രൂക്ക്, മജ്ദാനെക് ക്യാമ്പുകളിലെ വനിതാ ഗാർഡ്; തടവുകാരെ ബൂട്ടുകൊണ്ട് ചവിട്ടിക്കൊല്ലുന്ന സ്വഭാവം കാരണം &quot;ചവിട്ടുന്ന കുതിര&quot; (The Stomping Mare) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;അമേരിക്കയിൽ നിന്ന് കൈമാറി പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിലെ മജ്ദാനെക് വിചാരണയിൽ ജീവപര്യന്തം ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1996-ൽ ആരോഗ്യപരമായ കാരണങ്ങളാൽ മോചിതയായി; 1999-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 16 ജൂലൈ 1919
| 19 ഏപ്രിൽ 1999
|-
| 108
| '''[[ഫ്രാൻസ് നൊവാക്]]'''&lt;br /&gt;(Franz Novak)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| അഡോൾഫ് ഐഷ്മാന്റെ റയിൽവേ ഗതാഗത മേധാവി (RSHA IV B4); ലക്ഷക്കണക്കിന് ജൂതന്മാരെ മരണ ക്യാമ്പുകളിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയ നാസി തീവണ്ടികളുടെ (Holocaust trains) സമയക്രമീകരണ ചുമതല വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;ഓസ്ട്രിയയിൽ വിചാരണ നേരിട്ടു; തടവുശിക്ഷ അനുഭവിച്ച ശേഷം മോചിതനായി; 1983-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 10 ജനുവരി 1913
| 21 ഒക്ടോബർ 1983
|-
| 109
| '''[[ക്ലോസ് ബാർബി]]'''&lt;br /&gt;(Klaus Barbie)
| [[File:Klaus Barbie (1943).jpg|100px]]
| ലിയോണിലെ ഗെസ്റ്റപ്പോ തലവൻ; ക്രൂരമായ പീഡനമുറകൾ കാരണം &quot;ലിയോണിലെ കശാപ്പുകാരൻ&quot; (Butcher of Lyon) എന്നറിയപ്പെട്ടു; കുട്ടികൾ ഉൾപ്പെടെ ഫ്രഞ്ച് ജൂതന്മാരെയും റെസിസ്റ്റൻസ് പോരാളികളെയും കൊലപ്പെടുത്തി.
| &lt;small&gt;ബൊളീവിയയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; 1983-ൽ ഫ്രാൻസിലേക്ക് കൈമാറി ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1991-ൽ ജയിലിൽ അർബുദബാധയെ തുടർന്ന് അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 25 ഒക്ടോബർ 1913
| 25 സെപ്റ്റംബർ 1991
|-
| 110
| '''[[എറിച്ച് പ്രീബ്കെ]]'''&lt;br /&gt;(Erich Priebke)
| [[File:Erich Priebke.jpg|100px]]
| റോമിലെ സിപ്പോ (SiPo), ഗെസ്റ്റപ്പോ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ; 335 ഇറ്റാലിയൻ സാധാരണക്കാരെയും ജൂതന്മാരെയും കൂട്ടക്കൊല ചെയ്ത ആർഡിയറ്റൈൻ ഗുഹാ കൂട്ടക്കൊലയ്ക്ക് (Ardeatine massacre) നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;അർജന്റീനയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; 1995-ൽ ഇറ്റലിക്ക് കൈമാറി ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 100-ാം വയസ്സിൽ റോമിൽ വീട്ടുതടങ്കലിൽ കഴിയവേ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 29 ജൂലൈ 1913
| 11 ഒക്ടോബർ 2013
|-
| 111
| '''[[ഹെർബർട്ട് കാപ്പ്ലർ]]'''&lt;br /&gt;(Herbert Kappler)
| [[File:Herbert Kappler.jpg|100px]]
| റോമിലെ സിപ്പോ (SiPo), എസ്.ഡി. (SD) മേധാവി; റോമൻ ജൂതന്മാരെ ഓഷ്വിറ്റ്സിലേക്ക് നാടുകടത്തുന്നതിനും ആർഡിയറ്റൈൻ ഗുഹാ കൂട്ടക്കൊലയ്ക്കും നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;ഇറ്റലിയിൽ ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1977-ൽ റോമിലെ സൈനിക ആശുപത്രിയിൽ നിന്ന് ഭാര്യയുടെ സഹായത്തോടെ പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; 1978-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 23 സെപ്റ്റംബർ 1907
| 9 ഫെബ്രുവരി 1978
|-
| 112
| '''[[കാൾ ലിന്നസ്]]'''&lt;br /&gt;(Karl Linnas)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| നാസി അധിനിവേശ എസ്തോണിയയിലെ ടാർട്ടു (Tartu) തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ്; സ്ത്രീകളും കുട്ടികളും ഉൾപ്പെടെ ആയിരക്കണക്കിന് ജൂതന്മാരെയും തടവുകാരെയും കൂട്ടക്കൊല ചെയ്യാൻ നേരിട്ട് ഉത്തരവിട്ടു.
| &lt;small&gt;യു.എസിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; പിന്നീട് പൗരത്വം റദ്ദാക്കി 1987-ൽ സോവിയറ്റ് യൂണിയനിലേക്ക് നാടുകടത്തി; ലെനിൻഗ്രാഡിലെ ജയിൽ ആശുപത്രിയിൽ വിചാരണയ്ക്ക് കാത്തുനിൽക്കെ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 6 ഓഗസ്റ്റ് 1919
| 2 ജൂലൈ 1987
|-
| 113
| '''[[ഹാൻസ് ലിപ്ഷിസ്]]'''&lt;br /&gt;(Hans Lipschis)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗ തടങ്കൽ പാളയത്തിലെ എസ്.എസ്. ടോട്ടൻകോഫ്ഫോർബാൻഡെ ഗാർഡ് (1941–1945).
| &lt;small&gt;ചിക്കാഗോയിലേക്ക് കുടിയേറിയെങ്കിലും നാസി പശ്ചാത്തലം വെളിപ്പെട്ടതിനെത്തുടർന്ന് 1983-ൽ അമേരിക്കയിൽ നിന്ന് നാടുകടത്തി; 2013-ൽ ജർമ്മനിയിൽ അറസ്റ്റിലായെങ്കിലും അനാരോഗ്യം കാരണം വിചാരണ ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടു; 2016-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 7 നവംബർ 1919
| 16 ജൂൺ 2016
|-
| 114
| '''[[ഹൈൻറിച്ച് ബൂബെക്ക്]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Boere)
| [[File:Heinrich Boere.jpg|100px]]
| അധിനിവേശ നെതർലാൻഡ്‌സിലെ വാഫൻ-എസ്.എസ്. ഹിറ്റ്-സ്ക്വാഡായ 'സിൽബർടാനെ' (Sonderkommando Silbertanne) അംഗം; ഡച്ച് ചെറുത്തുനിൽപ്പ് പോരാളികളെയും സാധാരണക്കാരെയും കൊലപ്പെടുത്തി.
| &lt;small&gt;നെതർലാൻഡ്‌സിൽ വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിച്ചെങ്കിലും ജർമ്മനിയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; പതിറ്റാണ്ടുകൾക്ക് ശേഷം 2010-ൽ ആച്ചെൻ കോടതി ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിച്ചു; ജയിൽ ആശുപത്രിയിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 27 സെപ്റ്റംബർ 1921
| 1 ഡിസംബർ 2013
|-
| 115
| '''[[ലാസ്ലോ ചാറ്റാരി]]'''&lt;br /&gt;(László Csatáry)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ഹംഗേറിയൻ റോയൽ പോലീസ് ഓഫീസർ; കോസിറ്റ്സെ (Košice) ഗെട്ടോയിൽ ക്രൂരതകൾ കാണിക്കുകയും 15,000-ത്തിലധികം ജൂതന്മാരെ ഓഷ്വിറ്റ്സിലേക്ക് നാടുകടത്താൻ സഹായിക്കുകയും ചെയ്തു.
| &lt;small&gt;കാനഡയിലേക്ക് കടന്ന് പതിറ്റാണ്ടുകളോളം ജീവിച്ചു; പൗരത്വം റദ്ദാക്കപ്പെട്ടതിനെ തുടർന്ന് ഹംഗറിയിലേക്ക് മടങ്ങി; 2013-ൽ ബുഡാപെസ്റ്റിൽ വിചാരണയ്ക്ക് കാത്തുനിൽക്കെ ന്യുമോണിയ ബാധിച്ച് അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 4 മാർച്ച് 1915
| 10 ഓഗസ്റ്റ് 2013
|-
| 116
| '''[[സൈമൺ ഗോൾഡ്ബർഗ്]]'''&lt;br /&gt;(Szymon Goldberg)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ജൂത സഹകരണ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ / കാപ്പോ (Kapó); ക്യാമ്പിലെ ദൈനംദിന അടിച്ചമർത്തലുകളിൽ സഹകരിച്ചു.
| &lt;small&gt;രക്ഷപ്പെട്ടു; യുദ്ധാനന്തര വിധി വ്യക്തമല്ല.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 117
| '''[[എൽഫ്രീഡെ ഹൂത്ത്]]'''&lt;br /&gt;(Elfriede Rinkel / Elfriede Huth)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| റാവൻസ്ബ്രൂക്ക് (Ravensbrück) വനിതാ തടങ്കൽ പാളയത്തിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്; പരിശീലനം ലഭിച്ച ആക്രമണ നായ്ക്കളെ ഉപയോഗിച്ച് തടവുകാരെ പീഡിപ്പിച്ചു.
| &lt;small&gt;അമേരിക്കയിലേക്ക് കുടിയേറി ജീവിച്ചു; 2006-ൽ നാസി ഭൂതകാലം തെളിഞ്ഞതോടെ പൗരത്വം ഉപേക്ഷിച്ച് ജർമ്മനിയിലേക്ക് മടങ്ങി; 2018-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 14 ജൂലൈ 1922
| ജൂലൈ 2018
|-
| 118
| '''[[ഡാങ്കോ സാകിച്ച്]]'''&lt;br /&gt;(Dinko Šakić)
| [[File:Dinko Sakic.jpg|100px]]
| ക്രൊയേഷ്യയിലെ ഉസ്താഷെ ഫാസിസ്റ്റ് ഭരണകൂടത്തിന് കീഴിലുള്ള യാസെനോവാക് (Jasenovac) തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ്; പതിനായിരക്കണക്കിന് സെർബുകൾ, ജൂതന്മാർ, റോമാനി ജനങ്ങൾ എന്നിവരുടെ കൂട്ടക്കൊലയ്ക്ക് ഉത്തരവാദിയായി.
| &lt;small&gt;അർജന്റീനയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; 1998-ൽ ക്രൊയേഷ്യയിലേക്ക് കൈമാറി 20 വർഷം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; സാഗ്രെബ് ജയിൽ ആശുപത്രിയിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 8 സെപ്റ്റംബർ 1921
| 20 ജൂലൈ 2008
|-
| 119
| '''[[നട സാകിച്ച്]]'''&lt;br /&gt;(Nada Šakić)
| [[File:Nada Sakic.jpg|100px]]
| മാക്സ് ലുബുറിച്ചിന്റെ അർദ്ധസഹോദരിയും ഡാങ്കോ സാകിച്ചിന്റെ ഭാര്യയും; സ്റ്റാറ ഗ്രാഡിസ്ക (Stara Gradiška) വനിതാ ക്യാമ്പിലെ ഉസ്താഷെ ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;അർജന്റീനയിൽ നിന്ന് കൈമാറിയെങ്കിലും തെളിവുകളുടെ അഭാവത്തിൽ ക്രൊയേഷ്യൻ കോടതി വിട്ടയച്ചു; 2011-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 4 ഓഗസ്റ്റ് 1926
| 5 ഫെബ്രുവരി 2011
|-
| 120
| '''[[വിയെക്കോസ്ലാവ് ലുബുറിച്ച്]]'''&lt;br /&gt;(Vjekoslav Luburić)
| [[File:Vjekoslav Luburic.jpg|100px]]
| ഉസ്താഷെ ബ്യൂറോ 3-ന്റെ മേധാവി; യാസെനോവാക് ഉൾപ്പെടെയുള്ള ക്രൊയേഷ്യൻ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളുടെ മുഖ്യ സൂപ്പർവൈസർ; &quot;മാക്സ് കശാപ്പുകാരൻ&quot; (Maks the Butcher) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;സ്പെയിനിലേക്ക് കടന്നു; 1969-ൽ യൂഗോസ്ലാവ് രഹസ്യാന്വേഷണ വിഭാഗം (UDBA) ഏജന്റാൽ വധിക്കപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 6 മാർച്ച് 1914
| 20 ഏപ്രിൽ 1969
|-
| 121
| '''[[ആൻഡ്രിജ അർട്ടുക്കോവിച്ച്]]'''&lt;br /&gt;(Andrija Artuković)
| [[File:Andrija Artukovic.jpg|100px]]
| സ്വതന്ത്ര ക്രൊയേഷ്യൻ രാജ്യത്തിന്റെ ആഭ്യന്തര-നീതിന്യായ മന്ത്രി; വംശീയ ഉന്മൂലന നിയമങ്ങൾ നടപ്പിലാക്കിയതിനാൽ &quot;ബാൾക്കൻസിലെ ഹിംലർ&quot; എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;ദശാബ്ദങ്ങളോളം അമേരിക്കയിൽ ഒളിവിൽ കഴിഞ്ഞു; 1986-ൽ യൂഗോസ്ലാവിയയ്ക്ക് കൈമാറി വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കപ്പെട്ടു; അപ്പീൽ നിലനിൽക്കെ ജയിൽ ആശുപത്രിയിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 29 നവംബർ 1899
| 16 ജനുവരി 1988
|-
| 122
| '''[[എഡ്വേർഡ് റോഷ്മാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Eduard Roschmann)
| [[File:Eduard Roschmann.jpg|100px]]
| റിഗ ഗെട്ടോയുടെയും (Riga Ghetto) കൈസർവാൾഡ് ക്യാമ്പിന്റെയും കമാൻഡന്റ്; ക്രൂരതകൾ കാരണം &quot;റിഗയിലെ കശാപ്പുകാരൻ&quot; (Butcher of Riga) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;അർജന്റീനയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; കൈമാറൽ ഭയന്ന് പരാഗ്വേയിലേക്ക് കടക്കവേ അസൻഷ്യോണിൽ വച്ച് ഹൃദയാഘാതം മൂലം അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 25 നവംബർ 1908
| 8 ഓഗസ്റ്റ് 1977
|-
| 123
| '''[[ഫ്രെഡറിക് ബോസ്ഹാമർ]]'''&lt;br /&gt;(Friedrich Bosshammer)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| അഡോൾഫ് ഐഷ്മാന്റെ പ്രധാന സഹായി; ഇറ്റലിയിലെ ജൂതകാര്യ വിഭാഗം മേധാവി (1944–1945); ആയിരക്കണക്കിന് ഇറ്റാലിയൻ ജൂതന്മാരെ ഓഷ്വിറ്റ്സിലേക്ക് അയക്കുന്നതിന് നേരിട്ട് മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;1968-ൽ പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിൽ അറസ്റ്റിലായി ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; അപ്പീൽ വിചാരണയ്ക്കിടെ ജയിലിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 20 ഡിസംബർ 1906
| 17 ഡിസംബർ 1972
|-
| 124
| '''[[ഫ്രാൻസ് ബാബർച്ച്]]'''&lt;br /&gt;(Franz Bürkl)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| വാർസോയിലെ പവിയാക് (Pawiak) ജയിലിലെ എസ്.എസ്. ഒബർസ്ഷാർഫ്യൂററും ഡെപ്യൂട്ടി കമാൻഡന്റും; തടവുകാരെ ക്രൂരമായി കൊലപ്പെടുത്തുന്നതിൽ കുപ്രസിദ്ധൻ.
| &lt;small&gt;പോളിഷ് ഹോം ആർമി (Armia Krajowa) നടത്തിയ 'ഓപ്പറേഷൻ ബാബർച്ച്' രഹസ്യ ആക്രമണത്തിൽ വെടിയേറ്റ് കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 16 ഓഗസ്റ്റ് 1911
| 7 സെപ്റ്റംബർ 1943
|-
| 125
| '''[[ആഗസ്റ്റ് ഹെയ്സ്മെയർ]]'''&lt;br /&gt;(August Heissmeyer)
| [[File:August Heißmeyer.jpg|100px]]
| എസ്.എസ്. മെയിൻ ഓഫീസ് (SS-Hauptamt) മേധാവിയും നാസി എലൈറ്റ് സ്കൂളുകളുടെ (NPEA) ഇൻസ്പെക്ടറും; ഉയർന്ന നാസി നേതൃത്വത്തിലേക്ക് ഉദ്യോഗസ്ഥരെ പരിശീലിപ്പിക്കുന്നതിൽ നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;ഡീനാസിഫിക്കേഷൻ കോടതി തടവിന് ശിക്ഷിച്ചു; ശിക്ഷയ്ക്ക് ശേഷം സ്വകാര്യ ബിസിനസ്സുകളിൽ ഏർപ്പെട്ടു; 1979-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 11 ജനുവരി 1897
| 16 ജനുവരി 1979
|-
| 126
| '''[[മാക്സ് തോമസ്]]'''&lt;br /&gt;(Max Thomas)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ഉക്രെയ്നിലെ ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പെ സി (Einsatzgruppe C) കമാൻഡറും ഉക്രെയ്നിലെ ഉയർന്ന സിപ്പോ-എസ്.ഡി. ഉദ്യോഗസ്ഥനും.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാവസാനം സ്വന്തം ഐഡന്റിറ്റി മറച്ചുവെച്ച് ആത്മഹത്യയ്ക്ക് ശ്രമിച്ചു; പരിക്കുകൾ മൂലം വുർസ്ബർഗിൽ വച്ച് അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 4 ഓഗസ്റ്റ് 1891
| 6 ഡിസംബർ 1945
|-
| 127
| '''[[ഓട്ടോ റാഷ്]]'''&lt;br /&gt;(Otto Rasch)
| [[File:Otto Rasch.jpg|100px]]
| ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പെ സി കമാൻഡർ; ബാബി യാർ (Babi Yar) കൂട്ടക്കൊലയിൽ 33,000-ത്തിലധികം ജൂതന്മാരെ വെടിവെച്ചുകൊല്ലാൻ ഉത്തരവിട്ട മുഖ്യ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പൻ വിചാരണയ്ക്കിടെ പാർക്കിൻസൺസ് രോഗം മൂർച്ഛിച്ചതിനെ തുടർന്ന് വിചാരണയിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടു; 1948-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 7 ഡിസംബർ 1891
| 1 നവംബർ 1948
|-
| 128
| '''[[റുഡോൾഫ് ബാറ്റ്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Rudolf Batz)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ബാൾട്ടിക് രാജ്യങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിച്ച ഐൻസാറ്റ്സ്കമാൻഡോ 2 (Einsatzkommando 2) കമാൻഡർ; ലാത്വിയൻ ജൂതന്മാരെ ഉന്മൂലനം ചെയ്യുന്നതിന് നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തരം വ്യാജപ്പേരിൽ ജീവിച്ചു; 1960-ൽ പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിൽ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് അറസ്റ്റിലായി; വിചാരണയ്ക്ക് കാത്തുനിൽക്കെ ജയിലിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 10 നവംബർ 1903
| 8 ഫെബ്രുവരി 1961
|-
| 129
| '''[[ഹെർബർട്ട് ഷെർവിറ്റ്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Fritz Scherwitz / Herbert Scherwitz)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ലാത്വിയയിലെ ലന്തെ (Lenta) ലേബർ ക്യാമ്പിന്റെ എസ്.എസ്. കമാൻഡന്റ്; ജൂത വംശപാരമ്പര്യം ഒളിച്ചുവെച്ച് എസ്.എസിൽ ചേർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;1948-ൽ മ്യൂണിക്കിൽ അറസ്റ്റിലായി കൊലപാതക കുറ്റത്തിന് തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; മോചിതനായ ശേഷം 1962-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 16 ഓഗസ്റ്റ് 1903
| 1962
|-
| 130
| '''[[ആൽഫ്രഡ് ഫിൽബർട്ട്]]'''&lt;br /&gt;(Alfred Filbert)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ബെലാറസിൽ കൂട്ടക്കൊലകൾ നടത്തിയ ഐൻസാറ്റ്സ്കമാൻഡോ 9 (Einsatzkommando 9) കമാൻഡർ; ഗെട്ടോകൾ ഒഴിപ്പിക്കുന്നതിനും സ്ത്രീകളെയും കുട്ടികളെയും കൂട്ടത്തോടെ വധിക്കുന്നതിനും തുടക്കമിട്ടു.
| &lt;small&gt;1959-ൽ അറസ്റ്റിലായി ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1975-ൽ ആരോഗ്യപരമായ കാരണങ്ങളാൽ വിട്ടയച്ചു; 1990-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 8 സെപ്റ്റംബർ 1905
| 1 ഓഗസ്റ്റ് 1990
|-
| 131
| '''[[കാൾ യെഗർ]]'''&lt;br /&gt;(Karl Jäger)
| [[File:Karl Jaeger 1941 (cropped).jpg|100px]]
| ഐൻസാറ്റ്സ്കമാൻഡോ 3 (Einsatzkommando 3) തലവൻ; ലിത്വാനിയയിലെ 1,37,000-ലധികം ജൂതന്മാരെ ഉന്മൂലനം ചെയ്തതിന്റെ കൃത്യമായ വിവരങ്ങൾ അടങ്ങിയ കുപ്രസിദ്ധമായ 'യെഗർ റിപ്പോർട്ടിന്റെ' (Jäger Report) രചയിതാവ്.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തരം ഒളിവിൽ കഴിഞ്ഞു; 1959-ൽ പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിൽ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് അറസ്റ്റിലായി; വിചാരണയ്ക്ക് കാത്തുനിൽക്കെ ഹോഹനസ്പെർഗ് ജയിലിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 20 സെപ്റ്റംബർ 1888
| 22 ജൂൺ 1959
|-
| 132
| '''[[റുഡോൾഫ് ലാംഗെ]]'''&lt;br /&gt;(Rudolf Lange)
| [[File:Rudolf Lange.jpg|100px]]
| ഐൻസാറ്റ്സ്കമാൻഡോ 2 (Einsatzkommando 2) തലവനും ലാത്വിയയിലെ സിപ്പോ-എസ്.ഡി. കമാൻഡറും; സലാസ്പിൽസ് തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ നിർമ്മാണത്തിന് മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു; വാൻസീ കോൺഫറൻസിൽ പങ്കെടുത്ത ഫീൽഡ് തലവൻ.
| &lt;small&gt;പോസ്നനിൽ വച്ച് സോവിയറ്റ് സൈന്യത്താൽ വളയപ്പെട്ടപ്പോൾ ആത്മഹത്യ ചെയ്തു (അല്ലെങ്കിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു).&lt;/small&gt;
| 18 ഏപ്രിൽ 1910
| 23 ഫെബ്രുവരി 1945
|-
| 133
| '''[[ഹാൻസ്-അഡോൾഫ് പ്രൂട്ട്സ്മാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Hans-Adolf Prützmann)
| [[File:Hans-Adolf Prützmann (1934).jpg|100px]]
| ബാൾട്ടിക് രാജ്യങ്ങളിലും വടക്കൻ റഷ്യയിലും (ഓസ്റ്റ്‌ലാൻഡ്), പിന്നീട് തെക്കൻ റഷ്യയിലും സേവനമനുഷ്ഠിച്ച ഉയർന്ന എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ (Höchster SS- und Polizeiführer).
| &lt;small&gt;ബ്രിട്ടീഷ് സൈന്യത്തിന്റെ പിടിയിലായ ശേഷം ലൂണെബർഗിൽ വച്ച് സയനൈഡ് കഴിച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 31 ഓഗസ്റ്റ് 1901
| 21 മെയ് 1945
|-
| 134
| '''[[വിൽഹെം കോപ്പെ]]'''&lt;br /&gt;(Wilhelm Koppe)
| [[File:Wilhelm Koppe.jpg|100px]]
| റീഷ്സ്ഗൗ വാർത്തെലാൻഡിലെയും പിന്നീട് ജനറൽ ഗവൺമെന്റിലെയും (പോളണ്ട്) ഉന്നത എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ; ചെൽമ്നോ (Chełmno) നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പ് സ്ഥാപിക്കുന്നതിനും ഗ്യാസ് വാനുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതിനും മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;വ്യാജപ്പേരിൽ ഫാക്ടറി ഡയറക്ടറായി കഴിഞ്ഞു; 1960-ൽ അറസ്റ്റിലായെങ്കിലും അനാരോഗ്യം കാരണം വിചാരണ റദ്ദാക്കി; 1975-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 15 ജൂൺ 1896
| 2 ജൂലൈ 1975
|-
| 135
| '''[[ഫ്രെഡറിക്-വിൽഹെം ക്രൂഗർ]]'''&lt;br /&gt;(Friedrich-Wilhelm Krüger)
| [[File:Friedrich-Wilhelm Krüger.jpg|100px]]
| അധിനിവേശ പോളണ്ടിലെ ഉന്നത എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ (1939–1943); ഓപ്പറേഷൻ റെയിൻഹാർഡ്, വാർസോ ഗെട്ടോ പ്രക്ഷോഭത്തെ അടിച്ചമർത്തൽ എന്നിവയ്ക്ക് നിർദ്ദേശങ്ങൾ നൽകി.
| &lt;small&gt;ഓസ്ട്രിയയിൽ വച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 8 മെയ് 1894
| 10 മെയ് 1945
|-
| 136
| '''[[എറിക് ഫുക്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Erich Fuchs)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ആക്ഷൻ ടി4, ഓപ്പറേഷൻ റെയിൻഹാർഡ് എന്നിവയിലെ സാങ്കേതിക വിദഗ്ദ്ധൻ; ബെൽസെക്, സോബിബോർ, ട്രെബ്ലിങ്ക ക്യാമ്പുകളിൽ വിഷവാതകം പുറപ്പെടുവിക്കുന്ന എഞ്ചിനുകൾ സ്ഥാപിച്ചു.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ വിചാരണയിൽ (1966) കുറ്റക്കാരനാണെന്ന് കണ്ടെത്തി 4 വർഷം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; പിന്നീട് മോചിതനായി 1980-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 9 ഏപ്രിൽ 1902
| 25 ജൂലൈ 1980
|-
| 137
| '''[[ലോറൻസ് ഹാക്കൻഹോൾട്ട്]]'''&lt;br /&gt;(Lorenz Hackenholt)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ബെൽസെക് നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകൾ രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുകയും നിർമ്മിക്കുകയും പ്രവർത്തിപ്പിക്കുകയും ചെയ്ത പ്രധാനി (&quot;ഹാക്കൻഹോൾട്ട് ഫൗണ്ടേഷൻ&quot; എന്നറിയപ്പെട്ടു).
| &lt;small&gt;യുദ്ധാവസാനം അപ്രത്യക്ഷനായി; 1954-ൽ നിയമപരമായി മരിച്ചതായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 26 ജൂൺ 1914
| 1945 (കരുതപ്പെടുന്നു)
|-
| 138
| '''[[ഹെർബർട്ട് ലാംഗെ]]'''&lt;br /&gt;(Herbert Lange)
| [[File:Herbert Lange.jpg|100px]]
| ചെൽമ്നോ (Chełmno) നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിന്റെ ആദ്യ കമാൻഡന്റ്; 'സോണ്ടർകമാൻഡോ ലാംഗെ' തലവനായിരുന്ന ഇദ്ദേഹം സഞ്ചരിക്കുന്ന ഗ്യാസ് വാനുകൾ ഉപയോഗിച്ച് ആയിരക്കണക്കിന് മാനസിക രോഗികളെയും ജൂതന്മാരെയും കൊലപ്പെടുത്തി.
| &lt;small&gt;ബെർലിൻ യുദ്ധത്തിൽ വെടിയേറ്റ് കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 29 സെപ്റ്റംബർ 1909
| 20 ഏപ്രിൽ 1945
|-
| 139
| '''[[ഹാൻസ് ബോത്മാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Hans Bothmann)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ചെൽമ്നോ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിന്റെ രണ്ടാമത്തെയും അവസാനത്തെയും കമാൻഡന്റ് (1942–1945); ലോഡ്സ് ഗെട്ടോ ഒഴിപ്പിക്കലിന്റെ ഭാഗമായി പതിനായിരക്കണക്കിന് ആളുകളെ ഗ്യാസ് വാനുകളിൽ കൊലപ്പെടുത്തി.
| &lt;small&gt;ബ്രിട്ടീഷ് സൈന്യത്തിന്റെ പിടിയിലായ ശേഷം തടവിൽ വച്ച് തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 11 നവംബർ 1911
| 4 ഏപ്രിൽ 1946
|-
| 140
| '''[[പോൾ റാഡോംസ്കി]]'''&lt;br /&gt;(Paul Radomski)
| [[File:Paul Radomski.jpg|100px]]
| ഉക്രെയ്നിലെ സിറെറ്റ്സ് (Syrets) തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ്, ഗ്രീസിലെ ഹൈദാരി (Chaidari) ക്യാമ്പിന്റെ കമാൻഡന്റ്; തടവുകാരെ സ്വന്തം കൈകൊണ്ട് വെടിവെച്ചുകൊല്ലുന്ന അതിക്രൂരമായ സ്വഭാവത്തിന് കുപ്രസിദ്ധൻ.
| &lt;small&gt;ഹംഗറിയിലെ സെകെഷ്ഫെഹെർവാറിൽ നടന്ന പോരാട്ടത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 21 സെപ്റ്റംബർ 1902
| 14 മാർച്ച് 1945
|-
| 141
| '''[[ഫ്രാൻസ് ഹോസ്ലർ]]'''&lt;br /&gt;(Franz Hössler)
| [[File:Franz Hössler.jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗവിലെ വനിതാ ക്യാമ്പ് ഡെപ്യൂട്ടി മേധാവി, പിന്നീട് മിറ്റൽബൗ-ഡോറ, ബെർഗൻ-ബെൽസൻ ക്യാമ്പുകളിലെ ഉന്നത ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;ബെൽസൻ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം ഹാമൽൻ ജയിലിൽ ബ്രിട്ടീഷ് സൈനിക അധികാരികളാൽ തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 4 ഫെബ്രുവരി 1906
| 13 ഡിസംബർ 1945
|-
| 142
| '''[[എലിസബത്ത് വോൾക്കൻറാത്ത്]]'''&lt;br /&gt;(Elisabeth Volkenrath)
| [[File:Elisabeth Volkenrath.jpg|100px]]
| റാവൻസ്ബ്രൂക്ക്, ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗ, ബെർഗൻ-ബെൽസൻ ക്യാമ്പുകളിലെ മുഖ്യ വനിതാ സൂപ്പർവൈസർ (Oberaufseherin); ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളിലേക്ക് ആളുകളെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിൽ പങ്കാളിയായി.
| &lt;small&gt;ബെൽസൻ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം ഹാമൽൻ ജയിലിൽ തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 5 സെപ്റ്റംബർ 1919
| 13 ഡിസംബർ 1945
|-
| 143
| '''[[ഹുവാനാ ബോർമാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Juana Bormann)
| [[File:Juana Bormann.jpg|100px]]
| ലിച്ചെൻബർഗ്, റാവൻസ്ബ്രൂക്ക്, ഓഷ്വിറ്റ്സ്, ബെർഗൻ-ബെൽസൻ ക്യാമ്പുകളിലെ എസ്.എസ്. വനിതാ ഗാർഡ്; ഭീമാകാരനായ നായയെ ഉപയോഗിച്ച് തടവുകാരെ ആക്രമിച്ചിരുന്നതിനാൽ &quot;നായകളുള്ള സ്ത്രീ&quot; (The Woman with the Dogs) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;ബെൽസൻ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 10 സെപ്റ്റംബർ 1893
| 13 ഡിസംബർ 1945
|-
| 144
| '''[[ഹെർത്ത എഹ്ലെർട്ട്]]'''&lt;br /&gt;(Herta Ehlert)
| [[File:Herta Ehlert.jpg|100px]]
| റാവൻസ്ബ്രൂക്ക്, മജ്ദാനെക്, ഓഷ്വിറ്റ്സ്, ബെർഗൻ-ബെൽസൻ ക്യാമ്പുകളിലെ വനിതാ ഗാർഡ് (Aufseherin).
| &lt;small&gt;ബെൽസൻ വിചാരണയിൽ 15 വർഷം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1951-ൽ നേരത്തെ മോചിതയായി; 1997-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 26 മാർച്ച് 1905
| 4 ഏപ്രിൽ 1997
|-
| 145
| '''[[ആലീസ് ഒർലോവ്സ്കി]]'''&lt;br /&gt;(Alice Orlowski)
| [[File:Alice Orlowski.jpg|100px]]
| മജ്ദാനെക്, പ്ലാഷോവ്, ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗ ക്യാമ്പുകളിലെ എസ്.എസ്. വനിതാ ഗാർഡ്; തടവുകാരെ ചാട്ടവാറുകൊണ്ട് അടിക്കുന്നതിലും മരണ മാർച്ചുകളിൽ (Death marches) ക്രൂരതകൾ കാണിക്കുന്നതിലും കുപ്രസിദ്ധ.
| &lt;small&gt;ക്രാക്കോവിലെ ഓഷ്വിറ്റ്സ് വിചാരണയിൽ തടവുശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കപ്പെട്ടു; പിന്നീട് മൂന്നാം മജ്ദാനെക് വിചാരണയ്ക്കിടെ 1976-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 30 സെപ്റ്റംബർ 1903
| 1976
|-
| 146
| '''[[ഹിൽഡെഗാർഡ് ലാഷെർട്ട്]]'''&lt;br /&gt;(Hildegard Lächert)
| [[File:Hildegard Lächert.jpg|100px]]
| മജ്ദാനെക്, ഓഷ്വിറ്റ്സ്, ഗുസെൻ ക്യാമ്പുകളിലെ ക്രൂരയായ വനിതാ ഗാർഡ്; ക്രൂരതകൾ കാരണം &quot;രക്തരൂക്ഷിതമായ ബ്രിജിഡ&quot; (Bloody Brigitte) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;മജ്ദാനെക് വിചാരണകളിൽ തടവുശിക്ഷ അനുഭവിച്ചു; പിന്നീട് ജർമ്മൻ ചാരസംഘടനയായ ബി.എൻ.ഡിയിൽ (BND) സേവനമനുഷ്ഠിച്ചതായി വെളിപ്പെട്ടു; 1995-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 19 മാർച്ച് 1920
| 1995
|-
| 147
| '''[[മാക്സ് ബ്ലിൻകെ]]'''&lt;br /&gt;(Max Blancke)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| മജ്ദാനെക്, നാറ്റ്സ്‌വീലർ, ഡാഹൗ ക്യാമ്പുകളിലെ നാസി എസ്.എസ്. ഫിസിഷ്യൻ; ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളിലേക്ക് ആളുകളെ തിരഞ്ഞെടുത്തതിലും കൂട്ടക്കൊലകളിലും പങ്കെടുത്തു.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാവസാനം ഹുൻഫെൽഡിൽ വച്ച് ഭാര്യയോടൊപ്പം ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 23 മാർച്ച് 1909
| 27 ഏപ്രിൽ 1945
|-
| 148
| '''[[ഹൈൻറിച്ച് പീറ്റേഴ്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Peters)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗ, റാവൻസ്ബ്രൂക്ക് ക്യാമ്പുകളിലെ എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തര വിധി വ്യക്തമല്ല / ഒളിവിൽ പോയി.&lt;/small&gt;
| 23 ഡിസംബർ 1890
| അജ്ഞാതം
|-
| 149
| '''[[യൊഹാൻ ഫ്ലീഗൽ]]'''&lt;br /&gt;(Johann Fliegel)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക, സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പുകളിൽ സേവനമനുഷ്ഠിച്ച എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;വിചാരണ ചെയ്യപ്പെട്ടില്ല; വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| 24 ഒക്ടോബർ 1895
| അജ്ഞാതം
|-
| 150
| '''[[ഫ്രാൻസ് വോൾഫ്]]'''&lt;br /&gt;(Franz Wolf)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ പ്രധാന എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ; ഗ്യാസ് ചേമ്പറിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നതിന് മുൻപ് ഇരകളുടെ മുടി മുറിക്കുന്നതിനും വസ്ത്രങ്ങളും സ്വത്തുക്കളും പിടിച്ചെടുക്കുന്നതിനും മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ വിചാരണയിൽ 8 വർഷത്തെ തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; പിന്നീട് ശിക്ഷാ കാലാവധി പൂർത്തിയാക്കി മോചിതനായി; 1999-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 9 ഏപ്രിൽ 1907
| 9 ഒക്ടോബർ 1999
|-
| 151
| '''[[യോസെഫ് വല്ലെറ്റെർ]]'''&lt;br /&gt;(Josef Vallaster)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ഹാർത്തൈം യൂത്തനേഷ്യ കേന്ദ്രത്തിലും (Aktion T4) സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലും സേവനമനുഷ്ഠിച്ച എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ; ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളിലെ കൂട്ടക്കൊലകൾക്ക് മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;1943 ഒക്ടോബറിലെ സോബിബോർ തടവുകാരുടെ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ (Sobibor uprising) തടവുകാരാൽ വധിക്കപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 5 ഫെബ്രുവരി 1910
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 152
| '''[[റുഡോൾഫ് ബെക്ക്മാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Rudolf Beckmann)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഒബർസ്ഷാർഫ്യൂറർ; ക്യാമ്പ് II-ന്റെ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് ചുമതലകളും ഇരകളുടെ വസ്ത്രങ്ങൾ പിടിച്ചെടുക്കലും നിയന്ത്രിച്ചു.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ ക്യാമ്പ് ഓഫീസിനുള്ളിൽ വെച്ച് തടവുകാരാൽ കുത്തേറ്റു കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 20 ഫെബ്രുവരി 1910
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 153
| '''[[യോഹാൻ നീമാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Johann Niemann)
| [[File:Johann Niemann portrait.jpg|100px]]
| ബെൽസെക്, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലെ ഡെപ്യൂട്ടി കമാൻഡന്റ്; ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളുടെ നിർമ്മാണത്തിലും കൂട്ടക്കൊലകളിലും പങ്കാളിയായി.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ തയ്യൽ വർക്ക്‌ഷോപ്പിൽ വെച്ച് തടവുകാരനായ പോളിഷ് സൈനികന്റെ മഴു കൊണ്ടുള്ള വെട്ടേറ്റ് കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 4 ഓഗസ്റ്റ് 1913
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 154
| '''[[സീഗ്ഫ്രീഡ് ഗ്രൈറ്റ്ഷൂസ്]]'''&lt;br /&gt;(Siegfried Graetschus)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഉക്രേനിയൻ ട്രാവ്നിക്കി ഗാർഡുകളുടെ തലവൻ (Head of Ukrainian Guard contingent).
| &lt;small&gt;സോബിബോർ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ ചെരുപ്പുകുത്തി ഷെഡ്ഡിൽ വെച്ച് തടവുകാരാൽ മഴു ഉപയോഗിച്ച് വധിക്കപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 9 ജൂൺ 1916
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 155
| '''[[വാൾട്ടർ നോവാക്]]'''&lt;br /&gt;(Walter Nowak)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ തടവുകാരാൽ വധിക്കപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 14 ജൂൺ 1912
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 156
| '''[[ഫ്രിറ്റ്സ് കോൺറാഡ്]]'''&lt;br /&gt;(Fritz Konrad)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഷാർഫ്യൂറർ.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ തടവുകാരാൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 10 ഓഗസ്റ്റ് 1914
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 157
| '''[[തോമസ് സ്റ്റെഫാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Thomas Steffl)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ തടവുകാരാൽ വധിക്കപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 1911
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 158
| '''[[മാക്സ് ബ്രീസ്]]'''&lt;br /&gt;(Max Brees)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 159
| '''[[എർണസ്റ്റ് സ്റ്റെൻഗൽ]]'''&lt;br /&gt;(Ernst Stengelin)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;സോബിബോറിലേക്ക് നിയോഗിക്കപ്പെട്ട് ഏതാനും ദിവസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ നടന്ന പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ തടവുകാരാൽ വധിക്കപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 10 ഓഗസ്റ്റ് 1911
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 160
| '''[[ഹെർമൻ എർണസ്റ്റ്]]'''&lt;br /&gt;(Hermann Ernst)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തര വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| 12 നവംബർ 1912
| അജ്ഞാതം
|-
| 161
| '''[[ഹെൻറിച്ച് ഫ്ലോഡ്]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Flood)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;വിചാരണ ചെയ്യപ്പെട്ടില്ല; വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 162
| '''[[ആൽഫ്രഡ് ഇറ്റ്നർ]]'''&lt;br /&gt;(Alfred Ittner)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റർ; ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളിലേക്ക് അയക്കുന്നതിന് മുൻപ് ഇരകളിൽ നിന്ന് പണവും വിലപിടിപ്പുള്ള വസ്തുക്കളും പിടിച്ചെടുക്കാൻ ചുമതലപ്പെട്ട ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;ഹേഗൻ സോബിബോർ വിചാരണയിൽ 4 വർഷം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; പിന്നീട് മോചിതനായി 1976-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 13 ജനുവരി 1907
| 3 നവംബർ 1976
|-
| 163
| '''[[റോബർട്ട് യൂഹ്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Robert Jührs)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ബെൽസെക്, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്; പിന്നീട് ട്രാവ്നിക്കി ട്രെയിനിംഗ് ക്യാമ്പിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ വിചാരണയിൽ വിചാരണ നേരിട്ടെങ്കിലും കുറ്റവിമുക്തനാക്കപ്പെട്ടു; 1996-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 17 ഒക്ടോബർ 1911
| 1996
|-
| 164
| '''[[ഹെർമൻ ലാബർട്ട്]]'''&lt;br /&gt;(Hermann Lambert)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലെ നിർമ്മാണ വിഭാഗം എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;വിചാരണ ചെയ്യപ്പെട്ടില്ല; വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| 1910
| അജ്ഞാതം
|-
| 165
| '''[[എറിക് ബൗവർ]]'''&lt;br /&gt;(Erich Bauer)
| [[File:Erich Bauer.jpg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകൾ പ്രവർത്തിപ്പിച്ച മുഖ്യ ഓപ്പറേറ്റർ; തടവുകാരെ കൂട്ടക്കൊല ചെയ്യുന്നതിലെ അതിക്രൂരമായ ആവേശം കാരണം &quot;ഗ്യാസ്മാസ്റ്റർ&quot; (Gasmeister) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;1949-ൽ ബെർലിനിൽ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് അറസ്റ്റിലായി; വധശിക്ഷ വിധിച്ചെങ്കിലും പിന്നീട് ജീവപര്യന്തമായി ഇളവുചെയ്തു; ബെർലിനിലെ ടെഗൽ ജയിലിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 26 മാർച്ച് 1900
| 4 ഫെബ്രുവരി 1980
|-
| 166
| '''[[വിൽഹെം ഗ്രോവർട്ട്]]'''&lt;br /&gt;(Wilhelm Gröwer)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തര വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 167
| '''[[റുഡോൾഫ് കാംപ്ഫ്]]'''&lt;br /&gt;(Rudolf Kämpf)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;വിചാരണ ചെയ്യപ്പെട്ടില്ല.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 168
| '''[[ഫ്രിറ്റ്സ് കൗഫ്മാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Fritz Kaufmann)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 169
| '''[[കാൾ ലുഡ്‌വിഗ്]]'''&lt;br /&gt;(Karl Ludwig)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;വിചാരണ നേരിട്ടില്ല.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 170
| '''[[ഹൈൻറിച്ച് മാത്യൂസ്]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Matthes)
| [[File:Heinrich Matthes.jpg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ക്യാമ്പ് II-ന്റെ (മരണ ക്യാമ്പ് / ടോട്ട്-ലാഗർ) തലവൻ; ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളിലെ കൂട്ടക്കൊലകൾക്കും മൃതദേഹങ്ങൾ മറവുചെയ്യുന്നതിനും നേരിട്ട് മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;ട്രെബ്ലിങ്ക വിചാരണയിൽ ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1978-ൽ ജയിലിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 11 ജനുവരി 1902
| 16 ഡിസംബർ 1978
|-
| 171
| '''[[വില്ലി മെന്റ്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Willi Mentz)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ലസാരറ്റ് (Lazaret - വ്യാജ ഇൻഫർമറി) ചുമതലക്കാരൻ; നടക്കാൻ വയ്യാത്തവരും രോഗികളുമായ പതിനായിരക്കണക്കിന് ആളുകളെ വെടിവെച്ചുകൊന്നതിനാൽ &quot;ഫ്രാങ്കെൻസ്റ്റൈൻ&quot; എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;ട്രെബ്ലിങ്ക വിചാരണയിൽ ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1978-ൽ ആരോഗ്യപരമായ കാരണങ്ങളാൽ മോചിതനായ ശേഷം അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 30 ഏപ്രിൽ 1904
| 25 ജൂൺ 1978
|-
| 172
| '''[[ഓഗസ്റ്റ് മീറ്റ്]]'''&lt;br /&gt;(August Miete)
| [[File:August Miete.jpg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഷാർഫ്യൂറർ; ലസാരറ്റിൽ തടവുകാരെ തിരഞ്ഞെടുത്ത് വധിക്കുന്നതിലെ ക്രൂരത കാരണം &quot;മരണത്തിന്റെ മാലാഖ&quot; (The Angel of Death of Treblinka) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;ട്രെബ്ലിങ്ക വിചാരണയിൽ ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1980-കളിൽ മോചിതനായി; 1997-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 1 നവംബർ 1908
| 1997
|-
| 173
| '''[[മാക്സ് മോളർ]]'''&lt;br /&gt;(Max Möller)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക ക്യാമ്പ് II-ലെ (ടോട്ട്-ലാഗർ) എസ്.എസ്. ഗാർഡ്; തടവുകാരോട് ക്രൂരമായി പെരുമാറിയിരുന്നതിനാൽ &quot;അമേരിക്കക്കാരൻ&quot; എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തരം തിരോഭവിച്ചു; വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 174
| '''[[ഗുസ്താവ് മുൻസ്ബെർഗർ]]'''&lt;br /&gt;(Gustav Münzberger)
| [[File:Gustav Münzberger.jpg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളുടെ ചുമതല വഹിച്ച എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ; ഇരകളെ ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളിലേക്ക് ചാട്ടവാറുകൊണ്ട് അടിച്ച് കയറ്റുന്നതിൽ പങ്കുവഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;ട്രെബ്ലിങ്ക വിചാരണയിൽ 12 വർഷത്തെ തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; ശിക്ഷ പൂർത്തിയാക്കി മോചിതനായി; 1977-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 17 ഓഗസ്റ്റ് 1903
| 23 മാർച്ച് 1977
|-
| 175
| '''[[ഗുസ്താവ് നൊൽകെ]]'''&lt;br /&gt;(Gustav Nölke)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;വിചാരണ ചെയ്യപ്പെട്ടില്ല.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 176
| '''[[ആൽബർട്ട് പ്ലാറ്റ്]]'''&lt;br /&gt;(Albert Plathe)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 177
| '''[[ഫ്രാൻസ് പൂഷ്]]'''&lt;br /&gt;(Franz Pusch)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;വിചാരണ നേരിട്ടില്ല.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 178
| '''[[ആൽബർട്ട് റൂം]]'''&lt;br /&gt;(Albert Rum)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ അൺഡ്രസ്സിങ് ബാരക്കുകളുടെയും ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളുടെയും മേൽനോട്ടം വഹിച്ച എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;ട്രെബ്ലിങ്ക വിചാരണയിൽ 3 വർഷത്തെ തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1970-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 8 ജൂൺ 1890
| 1970
|-
| 179
| '''[[ഏണസ്റ്റ് ഷെമ്മൽ]]'''&lt;br /&gt;(Ernst Schemmel)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ കമാൻഡന്റുമാരായ എബർലിന്റെയും സ്റ്റാംഗിളിന്റെയും അഭാവത്തിൽ ക്യാമ്പിന്റെ ആക്ടിംഗ് കമാൻഡന്റായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ച എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;ഡ്രെസ്ഡനിൽ വച്ച് സ്വാഭാവിക മരണം സംഭവിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 11 സെപ്റ്റംബർ 1883
| 10 ഡിസംബർ 1943
|-
| 180
| '''[[ഫ്രിറ്റ്സ് ഷ്മിറ്റ്]]'''&lt;br /&gt;(Fritz Schmidt)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക ക്യാമ്പിലെ ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളിലേക്ക് വിഷവാതകം പമ്പ് ചെയ്യുന്ന എഞ്ചിൻ റൂം പ്രവർത്തിപ്പിച്ച മുഖ്യ ഓപ്പറേറ്റർ.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തരം യു.എസ്. പിടിയിലായെങ്കിലും രക്ഷപ്പെട്ടു; 1965-ൽ വിചാരണ നേരിട്ടെങ്കിലും മതിയായ തെളിവുകളുടെ അഭാവത്തിൽ വിട്ടയച്ചു; 1982-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 29 നവംബർ 1906
| 4 ഫെബ്രുവരി 1982
|-
| 181
| '''[[കാൾ ഷിഫ്നർ]]'''&lt;br /&gt;(Karl Schiffner)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;വിചാരണ ചെയ്യപ്പെട്ടില്ല; വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 182
| '''[[ഹാൻസ് ഷെഫർ]]'''&lt;br /&gt;(Hans Schäfer)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 183
| '''[[ഓട്ടോ സ്റ്റാഡിയെ]]'''&lt;br /&gt;(Otto Stadie)
| [[File:Otto Stadie.jpg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് ഹെഡ്; ക്യാമ്പിൽ എത്തിച്ചേരുന്ന ഇരകളെ ശാന്തരാക്കാൻ തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കുന്ന പ്രസംഗങ്ങൾ നടത്താൻ ചുമതലപ്പെട്ട ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;ട്രെബ്ലിങ്ക വിചാരണയിൽ 7 വർഷത്തെ തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; ശിക്ഷ പൂർത്തിയാക്കി മോചിതനായി; 1977-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 26 ജനുവരി 1897
| 28 ജൂലൈ 1977
|-
| 184
| '''[[ഏണസ്റ്റ് സ്റ്റെൻഗൽ]]'''&lt;br /&gt;(Ernst Stengelin)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ തടവുകാരുടെ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 10 ഓഗസ്റ്റ് 1911
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 185
| '''[[ഫ്രാൻസ് സുഷോമെൽ]]'''&lt;br /&gt;(Franz Suchomel)
| [[File:Franz Suchomel.jpg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. അൺഡ്രസ്സിങ് ബാരക്ക് സൂപ്പർവൈസർ; ഇരകളുടെ സ്വർണ്ണവും പണവും ശേഖരിക്കൽ, സ്ത്രീകളുടെ മുടി മുറിക്കൽ എന്നിവ നിയന്ത്രിച്ചു.
| &lt;small&gt;ട്രെബ്ലിങ്ക വിചാരണയിൽ 6 വർഷത്തെ തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; പിന്നീട് 'ഷോവാ' (Shoah) ഡോക്യുമെന്ററിയിൽ ക്യാമ്പിലെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ തുറന്നുപറഞ്ഞു; 1979-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 3 ഡിസംബർ 1907
| 18 ഡിസംബർ 1979
|-
| 186
| '''[[ഹൈൻറിച്ച് ഉൺവെർഹൗ]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Unverhau)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ബെൽസെക്, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലെ എൻജിൻ ഓപ്പറേറ്ററും ലോക്കോമോട്ടീവ് ഡ്രൈവറും; ഇരകളുടെ വസ്ത്രങ്ങൾ തരംതിരിക്കുന്നതിലും തെളിവുകൾ നശിപ്പിക്കുന്നതിലും പങ്കുവഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ വിചാരണയിൽ പ്രതിചേർക്കപ്പെട്ടെങ്കിലും കുറ്റവിമുക്തനാക്കപ്പെട്ടു; 1996-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 26 മെയ് 1911
| 1996
|-
| 187
| '''[[ജോസഫ് വോൾഫ്]]'''&lt;br /&gt;(Josef Wolf)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ; ക്യാമ്പിലെ വസ്ത്ര സംഭരണശാലയുടെ മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ തടവുകാരാൽ മഴു ഉപയോഗിച്ച് വധിക്കപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 27 മാർച്ച് 1900
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 188
| '''[[ഏണസ്റ്റ് സിർക്കെ]]'''&lt;br /&gt;(Ernst Zierke)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ബെൽസെക്, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലെ മെഡിക്കൽ ഓർഡർലിയും എസ്.എസ്. ഗാർഡും; ക്യാമ്പുകൾ പൊളിച്ചുമാറ്റി തെളിവ് നശിപ്പിക്കുന്നതിൽ പങ്കാളിയായി.
| &lt;small&gt;ബെൽസെക്, സോബിബോർ വിചാരണകളിൽ പ്രതിചേർക്കപ്പെട്ടെങ്കിലും തെളിവുകളുടെ അഭാവത്തിൽ വെറുതെവിട്ടു; 1972-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 6 മെയ് 1905
| 1972
|-
| 189
| '''[[ഹൈൻറിച്ച് ഗ്ലെയർ]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Gley)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ബെൽസെക്, പോണിയറ്റോവ ക്യാമ്പുകളിലെ എസ്.എസ്. ഒബർസ്ഷാർഫ്യൂറർ; മൃതദേഹങ്ങൾ വൻതോതിൽ ദഹിപ്പിക്കുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് (Sonderaktion 1005) മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;ബെൽസെക് വിചാരണയിൽ പ്രതിയായെങ്കിലും നടപടികൾ ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടു; 1973-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 16 ഫെബ്രുവരി 1901
| 1973
|-
| 190
| '''[[ഹാൻസ് ഗിയർസിഗ്]]'''&lt;br /&gt;(Hans Gierzig)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ബെൽസെക് നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| യുദ്ധാനന്തര വിധി അജ്ഞാതമാണ്.

==അവലംബം==
{{reflist}}

{{The Holocaust}}

{{DEFAULTSORT:List of major perpetrators of the Holocaust}}
[[:Category:Holocaust perpetrators|*]]
[[:Category:People of the Holocaust|Perpetrators]]
[[:Category:The Holocaust-related lists]]
[[:Category:Crime-related lists]]
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|}</text>
      <sha1>qjubt26xmpsa4488n2pv58e3ebygf01</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4661001</id>
      <parentid>4661000</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T05:09:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Irshadpp</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <origin>4661001</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="146677" sha1="52jtprzeocj8yzi2jloa1umu9rp8s3w" xml:space="preserve">{{Draft article}}
'''[[ഹോളോകോസ്റ്റ്|ഹോളോകോസ്റ്റിന്റെ]]''' മുഖ്യസൂത്രധാരന്മാരുടെ പട്ടികയാണിത്.
{{DEFAULTSORT:List of major perpetrators of the Holocaust}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size: 65%;&quot;
! ക്രമ നമ്പർ
! പേര്
! ചിത്രം
! പദവി
! വിധി / അന്ത്യം
! ജനനം
! മരണം
|-
| 1
| '''[[അഡോൾഫ് ഹിറ്റ്‌ലർ]]'''&lt;br /&gt;(Adolf Hitler)
| [[File:Hitler portrait crop.jpg|100px]]
| നാസി പാർട്ടിയുടെ നേതാവ്, നാസി ജർമ്മനിയുടെ ഭരണാധികാരി
| &lt;small&gt;വെടിയുതിർത്ത് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 20 ഏപ്രിൽ 1889
| 30 ഏപ്രിൽ 1945
|-
| 2
| '''[[ഹെൻറിച്ച് ഹിംലർ]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Himmler)
| [[File:Heinrich Himmler 1942.jpg|100px]]
| റീഷ്സ്ഫ്യൂറർ-എസ്എസ് (Reichsführer-SS), ജർമ്മൻ പോലീസിന്റെ തലവൻ, ആഭ്യന്തര മന്ത്രി.
| &lt;small&gt;അറസ്റ്റിലായി; സയനൈഡ് ഗുളിക&lt;/small&gt; 
&lt;small&gt;കഴിച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 7 ഒക്ടോബർ 1900
| 23 മെയ് 1945
|-
| 3
| '''[[ഹെർമൻ ഗീറിംഗ്|ഹെർമൻ ഗോറിംഗ്]]'''&lt;br /&gt;(Hermann Göring)
| [[File:Hermann Göring (cropped).jpg|100px]]
| ലുഫ്റ്റ്‌വാഫെയുടെ (വ്യോമസേന) കമാൻഡർ-ഇൻ-ചീഫ്, റീഹ്സ്റ്റാഗ് പ്രസിഡന്റ്. 1941 ജൂലൈയിൽ 'അന്തിമ പരിഹാരം' (Final Solution) ഔദ്യോഗിക നയമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.
| &lt;small&gt;തൂക്കിക്കൊല്ലാൻ വിധിച്ചു;&lt;/small&gt; 
&lt;small&gt;വധശിക്ഷയ്ക്ക് മണിക്കൂറുകൾക്ക് 
മുമ്പ് സയനൈഡ് കഴിച്ച് 
ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 12 ജനുവരി 1893
| 15 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 4
| '''[[റൈൻഹാർഡ് ഹൈഡ്രിച്ച്|റൈൻഹാർഡ് ഹൈഡ്രിക്]]'''&lt;br /&gt;(Reinhard Heydrich)
| [[File:Reinhard Heydrich.jpg|100px]]
| റീഷ് സെക്യൂരിറ്റി മെയിൻ ഓഫീസിന്റെ (RSHA) തലവൻ, ബൊഹീമിയ-മൊറാവിയയുടെ ആക്ടിംഗ് പ്രൊട്ടക്ടർ.
| &lt;small&gt;ആക്രമണത്തിൽ പരിക്കേറ്റ്&lt;/small&gt; 
&lt;small&gt;അണുബാധയുണ്ടായി (Sepsis) 
കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 7 മാർച്ച് 1904
| 4 ജൂൺ 1942
|-
| 5
| '''[[അഡോൾഫ് ഐക്മാൻ|അഡോൾഫ് ഐഷ്മാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Adolf Eichmann)
| [[File:Adolf Eichmann at Trial1961.jpg|100px]]
| ഗെസ്റ്റപ്പോയിലെ ജൂതകാര്യ വിഭാഗം മേധാവി (RSHA Sub-Department IV-B4). കിഴക്കൻ യൂറോപ്പിലെ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലേക്ക് ജൂതന്മാരെ കൂട്ടത്തോടെ നാടുകടത്തുന്നതിന് മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;അർജന്റീനയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt; 
&lt;small&gt;1960-ൽ ഇസ്രായേൽ ഏജന്റുമാർ 
പിടികൂടി ഇസ്രായേലിൽ വിചാരണ 
നടത്തി 1962-ൽ തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 19 മാർച്ച് 1906
| 1 ജൂൺ 1962
|-
| 6
| '''[[ഹൈൻറിച്ച് മുള്ളർ]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Müller)
| [[File:Heinrich Müller.jpg|100px]]
| എസ്.എസ്-ഗ്രൂപ്പൻഫ്യൂറർ, ഗെസ്റ്റപ്പോ മേധാവി (1939–1945).
| &lt;small&gt;അപ്രത്യക്ഷനായി; 1945 മേയിൽ&lt;/small&gt; 
&lt;small&gt;ബെർലിനിൽ വച്ച് കൊല്ലപ്പെട്ടതായി കരുതപ്പെടുന്നു.&lt;/small&gt;
| 28 ഏപ്രിൽ 1900
| അജ്ഞാതം (1945 മേയ് എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു)
|-
| 7
| '''[[ജോസഫ് ഗീബൽസ്]]'''&lt;br /&gt;(Joseph Goebbels)
| [[File:Bundesarchiv Bild 146-1968-101-20A, Joseph Goebbels.jpg|100px]]
| നാസി പാർട്ടിയുടെ പ്രചാരണ വിഭാഗം തലവൻ, പ്രചാരണ മന്ത്രി (Reich Minister of Propaganda).
| &lt;small&gt;സയനൈഡ് കഴിച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 29 ഒക്ടോബർ 1897
| 1 മെയ് 1945
|-
| 8
| '''[[ആൽബർട്ട് സ്പിയർ|ആൽബർട്ട് സ്പീർ]]'''&lt;br /&gt;(Albert Speer)
| [[File:Albert Speer 1933.jpg|100px]]
| ആയുധ-യുദ്ധോൽപ്പാദന മന്ത്രി. ഹോളോകോസ്റ്റിനെക്കുറിച്ച് അറിയില്ലായിരുന്നു എന്ന് അവകാശപ്പെട്ടെങ്കിലും പിന്നീട് കണ്ടെത്തിയ കത്തുകൾ ഇത് തെറ്റാണെന്ന് തെളിയിച്ചു.
| &lt;small&gt;20 വർഷത്തെ തടവുശിക്ഷ&lt;/small&gt; 
&lt;small&gt;അനുഭവിച്ചു. 1966-ൽ മോചിതനായി; 
1981-ൽ സ്വാഭാവിക മരണം.&lt;/small&gt;
| 19 മാർച്ച് 1905
| 1 സെപ്റ്റംബർ 1981
|-
| 9
| '''[[ഒഡിലോ ഗ്ലോബോക്നിക്]]'''&lt;br /&gt;(Odilo Globocnik)
| [[File:Odilo Globocnik.jpg|100px]]
| ജനറൽ ഗവൺമെന്റിലെ എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ, ഓപ്പറേഷൻ റെയിൻഹാർഡിന്റെ (Operation Reinhard) തലവൻ.
| &lt;small&gt;സയനൈഡ് കഴിച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 21 ഏപ്രിൽ 1904
| 31 മെയ് 1945
|-
| 10
| '''[[തിയോഡോർ ഐകെ]]'''&lt;br /&gt;(Theodor Eicke)
| [[File:Theodor Eicke.jpg|100px]]
| നാസി തടങ്കൽ പാളയങ്ങളുടെ രൂപീകരണത്തിലെ പ്രധാന വ്യക്തി. എസ്.എസ്. ഡിവിഷൻ ടോട്ടൻകോഫിന്റെ (SS Division Totenkopf) ആദ്യ കമാൻഡർ.
| &lt;small&gt;മൂന്നാം ഖാർക്കീവ് യുദ്ധത്തിൽ&lt;/small&gt; 
&lt;small&gt;(Third Battle of Kharkiv) കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 17 ഒക്ടോബർ 1892
| 26 ഫെബ്രുവരി 1943
|-
| 11
| '''[[റിച്ചാർഡ് ഗ്ലൂക്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Richard Glücks)
| [[File:Richard Glücks.jpg|100px]]
| എസ്.എസ്. മെയിൻ ഇക്കണോമിക് ആന്റ് അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റിലെ (WVHA) കോൺസെൻട്രേഷൻ ക്യാമ്പ് പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ (Amt D) തലവൻ.
| &lt;small&gt;സയനൈഡ് കഴിച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 22 ഏപ്രിൽ 1889
| 10 മെയ് 1945
|-
| 12
| '''[[ആൽബർട്ട് ഗാൻസെൻമുള്ളർ]]'''&lt;br /&gt;(Albert Ganzenmüller)
| [[File:Albert Ganzenmuller.jpg|100px]]
| ഡോയ്ച്ച റീഷ്സ്ബാന്റെ തലവനും ഗതാഗത മന്ത്രാലയത്തിലെ സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറിയും. ജൂതന്മാരെ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലേക്കും ഗെട്ടോകളിലേക്കും തീവണ്ടി മാർഗ്ഗം കൂട്ടത്തോടെ നാടുകടത്തുന്നതിൽ പങ്കുവഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;സ്വാഭാവിക മരണം.&lt;/small&gt;
| 25 ഫെബ്രുവരി 1905
| 20 മാർച്ച് 1996
|-
| 13
| '''[[യൂലിയസ് സ്ട്രൈഷർ]]'''&lt;br /&gt;(Julius Streicher)
| [[File:Julius Streicher 1928.jpg|100px]]
| ഫ്രാങ്കോണിയയുടെ ഗൗലൈറ്റർ (1929–1940), 'ഡെർ സ്റ്റൂർമർ' (Der Stürmer) എന്ന യഹൂദവിരുദ്ധ വാരികയുടെ സ്ഥാപകനും പ്രസാധകനും.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 12 ഫെബ്രുവരി 1885
| 16 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 14
| '''[[ഏൺസ്റ്റ് കാൾട്ടൻബ്രണ്ണർ]]'''&lt;br /&gt;(Ernst Kaltenbrunner)
| [[File:Ernst Kaltenbrunner 1943.jpg|100px]]
| റൈൻഹാർഡ് ഹൈഡ്രിച്ചിന്റെ കൊലപാതകത്തിന് ശേഷം റീഷ് സെക്യൂരിറ്റി മെയിൻ ഓഫീസിന്റെ (RSHA) തലവൻ.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 4 ഒക്ടോബർ 1903
| 16 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 15
| '''[[ഹാൻസ് ഫ്രാങ്ക്]]'''&lt;br /&gt;(Hans Frank)
| [[File:Hans Frank.jpg|100px]]
| അധിനിവേശ പോളണ്ടിലെ ജനറൽ ഗവൺമെന്റിന്റെ ഗവർണർ-ജനറൽ.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 23 മെയ് 1900
| 16 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 16
| '''[[കാൾ വുൾഫ്]]'''&lt;br /&gt;(Karl Wolff)
| [[File:Karl Wolff.jpg|100px]]
| ഹിംലറുടെ പേഴ്സണൽ സ്റ്റാഫ് മേധാവി, എസ്.എസും അഡോൾഫ് ഹിറ്റ്‌ലറും തമ്മിലുള്ള ലെയ്സൺ ഓഫീസർ, അധിനിവേശ ഇറ്റലിയിലെ പരമോന്നത എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ.
| &lt;small&gt;തടവുശിക്ഷ അനുഭവിച്ചു; 1971-ൽ മോചിതനായി; 1984-ൽ സ്വാഭാവിക മരണം.&lt;/small&gt;
| 13 മെയ് 1900
| 17 ജൂലൈ 1984
|-
| 17
| '''[[ആർതർ സെയ്സ്-ഇൻക്വാർട്ട്]]'''&lt;br /&gt;(Arthur Seyss-Inquart)
| [[File:Arthur Seyss-Inquart.jpg|100px]]
| നെതർലാൻഡ്‌സിലെ റീഷ്സ്കമ്മിഷണർ, ജനറൽ ഗവൺമെന്റിന്റെ ഡെപ്യൂട്ടി ഗവർണർ-ജനറൽ, വിദേശകാര്യ മന്ത്രി.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 22 ജൂലൈ 1892
| 16 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 18
| '''[[ജോസഫ് ബ്യൂലർ]]'''&lt;br /&gt;(Josef Bühler)
| [[File:Josef Buhler.jpg|100px]]
| അധിനിവേശ പോളണ്ടിലെ സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറിയും ഹാൻസ് ഫ്രാങ്കിന്റെ ഡെപ്യൂട്ടിയും. വാൻസീ കോൺഫറൻസിൽ പങ്കെടുത്തു.
| &lt;small&gt;പോളണ്ടിൽ വിചാരണയ്ക്ക് വിധേയനാക്കി തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 16 ഫെബ്രുവരി 1904
| 22 ഓഗസ്റ്റ് 1948
|-
| 19
| '''[[മാർട്ടിൻ ബോർമാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Martin Bormann)
| [[File:Martin Bormann 1934.jpg|100px]]
| നാസി പാർട്ടി ചാൻസലറി തലവൻ, അഡോൾഫ് ഹിറ്റ്‌ലറുടെ സ്വകാര്യ സെക്രട്ടറി.
| &lt;small&gt;അസാന്നിധ്യത്തിൽ തൂക്കിക്കൊല്ലാൻ വിധിച്ചു; പിടിക്കപ്പെടാതിരിക്കാൻ ബെർലിനിൽ ആത്മഹത്യ ചെയ്തതായി കരുതപ്പെടുന്നു; 1972-ൽ അസ്ഥികൂടം കണ്ടെത്തുകയും 1998-ൽ തിരിച്ചറിയുകയും ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 17 ജൂൺ 1900
| 2 മെയ് 1945
|-
| 20
| '''[[ഓട്ടോ ജോർജ് തിയറാക്ക്]]'''&lt;br /&gt;(Otto Georg Thierack)
| [[File:Otto Georg Thierack.jpg|100px]]
| റീഷ് നീതിന്യായ മന്ത്രി (1942–1945), പീപ്പിൾസ് കോർട്ട് പ്രസിഡന്റ്. അന്തിമ പരിഹാരത്തിന് നിയമസാധുത നൽകിയ ഏകാധിപത്യ നിയമങ്ങളുടെ സഹ-ശില്പി.
| &lt;small&gt;വിചാരണയ്ക്ക് മുമ്പ് വിഷം കഴിച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 19 ഏപ്രിൽ 1889
| 26 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 21
| '''[[കുർട്ട് ദലൂഗെ]]'''&lt;br /&gt;(Kurt Daluege)
| [[File:Kurt Daluege.jpg|100px]]
| ഓർഡുങ്സ്പോളിസെയുടെ (Ordnungspolizei - യൂണിഫോം പോലീസ്) തലവൻ, ബൊഹീമിയ-മൊറാവിയയുടെ ഡെപ്യൂട്ടി റീഷ്-പ്രൊട്ടക്ടർ (ഹൈഡ്രിച്ചിന്റെ മരണശേഷം). ലിഡിസ് കൂട്ടക്കൊലയ്ക്ക് ഉത്തരവിട്ടു.
| &lt;small&gt;പ്രാഗിൽ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 15 സെപ്റ്റംബർ 1897
| 24 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 22
| '''[[ഓസ്വാൾഡ് പോൾ]]'''&lt;br /&gt;(Oswald Pohl)
| [[File:Oswald Pohl.jpg|100px]]
| എസ്.എസ്. മെയിൻ ഇക്കണോമിക് ആന്റ് അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റിന്റെ (WVHA) തലവൻ. തടങ്കൽ പാളയങ്ങളുടെ ഭരണനിർവ്വഹണവും ഓഷ്വിറ്റ്സ്, മജ്ദാനെക്, സ്റ്റുത്തോഫ് തുടങ്ങിയ ക്യാമ്പുകളുടെ നിർമ്മാണവും നിയന്ത്രിച്ചു.
| &lt;small&gt;തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 30 ജൂൺ 1892
| 7 ജൂൺ 1951
|-
| 23
| '''[[കാൾ ഹെർമൻ ഫ്രാങ്ക്]]'''&lt;br /&gt;(Karl Hermann Frank)
| [[File:Karl Hermann Frank.jpg|100px]]
| ബൊഹീമിയ-മൊറാവിയയിലെ സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറിയും ഉന്നത എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡറും.
| &lt;small&gt;പ്രാഗിൽ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം പരസ്യമായി തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 24 ജനുവരി 1898
| 22 മെയ് 1946
|-
| 24
| '''[[അലോയിസ് ബ്രണ്ണർ]]'''&lt;br /&gt;(Alois Brunner)
| [[File:Alois Brunner.jpg|100px]]
| അഡോൾഫ് ഐഷ്മാന്റെ ഡെപ്യൂട്ടി; ഫ്രാൻസ്, ഗ്രീസ്, സ്ലൊവാക്യ, ഓസ്ട്രിയ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് 1.4 ലക്ഷത്തിലധികം ജൂതന്മാരെ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലേക്ക് നാടുകടത്താൻ സംഘടിപ്പിച്ചു.
| &lt;small&gt;സിറിയയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; അൽ-അസദ് ഭരണകൂടത്തിന്റെ പീഡനമുറകൾക്കായുള്ള ഉപദേശകനായി പ്രവർത്തിച്ചു; സിറിയയിൽ വച്ച് സ്വാഭാവിക മരണം സംഭവിച്ചതായി കരുതപ്പെടുന്നു.&lt;/small&gt;
| 8 ഏപ്രിൽ 1912
| ഡിസംബർ 2001 / ഡിസംബർ 2010
|-
| 25
| '''[[തിയോഡോർ ഡാനെക്കർ]]'''&lt;br /&gt;(Theodor Dannecker)
| [[File:Theodor Dannecker.jpg|100px]]
| അഡോൾഫ് ഐഷ്മാന്റെ ഡെപ്യൂട്ടി; പാരീസിലെ ജൂതകാര്യ വിഭാഗം മേധാവി (1940–1942). ബൾഗേറിയ, ബാൾക്കൻസ്, ഹംഗറി എന്നിവിടങ്ങളിലെ 'അന്തിമ പരിഹാര' പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ചുമതല വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;യു.എസ്. സൈന്യം അറസ്റ്റ് ചെയ്തു; തടവിൽ ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 27 മാർച്ച് 1913
| 10 ഡിസംബർ 1945
|-
| 26
| '''[[വിൽഹെം കെയ്റ്റൽ]]'''&lt;br /&gt;(Wilhelm Keitel)
| [[File:Wilhelm Keitel 1940.jpg|100px]]
| യുദ്ധകാര്യ മന്ത്രി, ജർമ്മൻ സായുധ സേനയുടെ സുപ്രീം കമാൻഡ് മേധാവി (OKW).
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 22 സെപ്റ്റംബർ 1882
| 16 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 27
| '''[[കുർട്ട് നോബ്ലൗച്ച്]]'''&lt;br /&gt;(Kurt Knoblauch)
| [[File:Kurt Knoblauch.jpg|100px]]
| ഹിംലറുടെ കീഴിലുള്ള കമാൻഡോസ്റ്റാബ് റീഷ്സ്ഫ്യൂറർ-എസ്.എസ്. തലവൻ. പ്രിപ്യാറ്റ് ചതുപ്പുനിലങ്ങളിലെ കൂട്ടക്കൊലകളിൽ വാഫൻ-എസ്.എസ്. പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിച്ചു.
| &lt;small&gt;1949-ൽ രണ്ട് വർഷത്തെ തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1952-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 10 ഡിസംബർ 1885
| 10 നവംബർ 1952
|-
| 28
| '''[[വിൽഹെം ഫ്രിക്]]'''&lt;br /&gt;(Wilhelm Frick)
| [[File:Wilhelm Frick.jpg|100px]]
| ആഭ്യന്തര മന്ത്രി (1933–1943), ബൊഹീമിയ-മൊറാവിയയുടെ പ്രൊട്ടക്ടർ (1943–1945). ജൂതവിരുദ്ധ ന്യൂറെംബർഗ് നിയമങ്ങളുടെ സഹ-രചയിതാവ്.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 13 മാർച്ച് 1877
| 16 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 29
| '''[[ഹെർമൻ ഹോഫ്ലെ]]'''&lt;br /&gt;(Hermann Höfle)
| [[File:Hermann Höfle.jpg|100px]]
| ലക്ഷക്കണക്കിന് പോളിഷ് ജൂതന്മാരെ വധിക്കാൻ പദ്ധതിയിട്ട ഓപ്പറേഷൻ റെയിൻഹാർഡിന്റെ പ്രധാന കോർഡിനേറ്റർ.
| &lt;small&gt;അറസ്റ്റിലായി; വിചാരണയ്ക്ക് കാത്തുനിൽക്കെ ജയിലിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 19 ജൂൺ 1911
| 20 ഓഗസ്റ്റ് 1962
|-
| 30
| '''[[ആന്റെ പവേലിച്ച്]]'''&lt;br /&gt;(Ante Pavelić)
| [[File:Ante Pavelic cropped.jpg|100px]]
| സ്വതന്ത്ര ക്രൊയേഷ്യൻ രാജ്യത്തിന്റെ (NDH) ഫാസിസ്റ്റ് ഉസ്താഷെ (Ustaše) ഏകാധിപതി; സെർബുകൾ, ജൂതന്മാർ, റോമാനി ജനങ്ങൾ എന്നിവർക്കെതിരായ വംശഹത്യയ്ക്ക് നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;അർജന്റീനയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു. 1957-ൽ നടന്ന വധശ്രമത്തിൽ പരിക്കേറ്റ് 1959-ൽ മാഡ്രിഡിൽ വച്ച് അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 14 ജൂലൈ 1889
| 28 ഡിസംബർ 1959
|-
| 31
| '''[[ബ്രൂണോ ടെഷ്]]'''&lt;br /&gt;(Bruno Tesch)
| [[File:Bruno Tesch.jpg|100px]]
| ജർമ്മൻ രസതന്ത്രജ്ഞൻ; തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലെ തടവുകാരെ കൂട്ടക്കൊല ചെയ്യാൻ ഉപയോഗിക്കുമെന്ന് പൂർണ്ണ അറിവോടെ എസ്.എസിന് (SS) സைக்ലോൺ ബി (Zyklon B) വാതകം വിതരണം ചെയ്തു.
| &lt;small&gt;ബ്രിട്ടീഷ് സൈനിക കോടതി വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 14 ഓഗസ്റ്റ് 1890
| 16 മെയ് 1946
|-
| 32
| '''[[കാൾ വെയ്ൻബാക്കർ]]'''&lt;br /&gt;(Karl Weinbacher)
| [[File:Karl Weinbacher.jpg|100px]]
| ടെഷ് ആന്റ് സ്റ്റാബെനോ (Tesch &amp; Stabenow) കമ്പനിയുടെ വൈസ് ഡയറക്ടർ; സைக்ലോൺ ബി വാതകം വിതരണം ചെയ്യുന്നതിൽ കൂട്ടുനിന്നു.
| &lt;small&gt;തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 23 ജൂൺ 1898
| 16 മെയ് 1946
|-
| 33
| '''[[ഫ്രിറ്റ്സ് ടെർ മീർ]]'''&lt;br /&gt;(Fritz ter Meer)
| [[File:Fritz ter Meer (1884-1967).jpg|100px]]
| ഐ.ജി. ഫാർബൻ (IG Farben), ബേയർ (Bayer) എന്നിവയുടെ ബോർഡ് അംഗം; മോണോവിറ്റ്സ് (Auschwitz III) തടങ്കൽ പാളയം സ്ഥാപിക്കുന്നതിനും നിർബന്ധിത അടിമവേല ചെയ്യിക്കുന്നതിനും കൂട്ടുനിന്നു.
| &lt;small&gt;4 വർഷം തടവുശിക്ഷ അനുഭവിച്ചു; പിന്നീട് മോചിതനായി; 1967-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 4 ജൂലൈ 1884
| 27 ഒക്ടോബർ 1967
|-
| 34
| '''[[വിക്ടർ ബ്രാക്ക്]]'''&lt;br /&gt;(Viktor Brack)
| [[File:Viktor Brack.jpg|100px]]
| ഭിന്നശേഷിക്കാരെ കൂട്ടക്കൊല ചെയ്ത ആക്ഷൻ ടി4 (Aktion T4) പദ്ധതിയുടെ മുഖ്യ സംഘാടകൻ; ഓപ്പറേഷൻ റെയിൻഹാർഡിനായി നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പുകൾ സ്ഥാപിക്കുന്നതിൽ സജീവമായി പങ്കെടുത്തു.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് ഡോക്ടേഴ്സ് ട്രയലിന് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 9 നവംബർ 1904
| 2 ജൂൺ 1948
|-
| 35
| '''[[കാൾ ഒബർഗ്]]'''&lt;br /&gt;(Carl Oberg)
| [[File:Carl Oberg.jpg|100px]]
| റാഡോം ജില്ലയിലെ എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ (1941–1942), അധിനിവേശ ഫ്രാൻസിലെ ഉന്നത എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ (1942–1944). ഫ്രാൻസിൽ നിന്നുള്ള ജൂതന്മാരുടെ കൂട്ട നാടുകടത്തലിന് നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിച്ചെങ്കിലും പിന്നീട് ഇളവ് ചെയ്തു; 1962-ൽ മോചിതനായി; 1965-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 27 ജനുവരി 1897
| 3 ജൂൺ 1965
|-
| 36
| '''[[ഹെൽമുട്ട് നോക്കൻ]]'''&lt;br /&gt;(Helmut Knochen)
| [[File:Helmut Knochen.jpg|100px]]
| പാരീസിലെ സിപ്പോ (SiPo), എസ്.ഡി. (SD) കമാൻഡന്റ്; ഫ്രഞ്ച് ജൂതന്മാരെയും സാധാരണ പൗരന്മാരെയും വൻതോതിൽ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലേക്ക് നാടുകടത്തുന്നതിന് നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;വധശിക്ഷ ജീവപര്യന്തമായി ഇളവുചെയ്തു; 1962-ൽ ജയിൽ മോചിതനായി; 2003-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 14 മാർച്ച് 1910
| 4 ഏപ്രിൽ 2003
|-
| 37
| '''[[വാൾട്ടർ ഷിമാന]]'''&lt;br /&gt;(Walter Schimana)
| [[File:Walter Schimana.jpg|100px]]
| അധിനിവേശ സോവിയറ്റ് യൂണിയനിലെയും ഗ്രീസിലെയും ഉന്നത എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ. ഗ്രീക്ക് ജൂതന്മാരെ ഓഷ്വിറ്റ്സിലേക്ക് അയക്കുന്നതിൽ പങ്കുവഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;അറസ്റ്റിലായി; വിചാരണയ്ക്ക് കാത്തുനിൽക്കെ ജയിലിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 12 മാർച്ച് 1898
| 12 സെപ്റ്റംബർ 1948
|-
| 38
| '''[[എർവിൻ ലാംബർട്ട്]]'''&lt;br /&gt;(Erwin Lambert)
| [[File:Erwin Lambert.jpg|100px]]
| ഓപ്പറേഷൻ റെയിൻഹാർഡ് ക്യാമ്പുകളിലെ (ട്രെബ്ലിങ്ക, സോബിബോർ) ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളുടെ നിർമ്മാണ ചുമതല വഹിച്ച പ്രധാന വ്യക്തി.
| &lt;small&gt;വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തടവുശിക്ഷ അനുഭവിച്ചു; പിന്നീട് മോചിതനായി 1976-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 7 ഡിസംബർ 1909
| 15 ഒക്ടോബർ 1976
|-
| 39
| '''[[ക്രിസ്റ്റ്യൻ വിർത്ത്]]'''&lt;br /&gt;(Christian Wirth)
| [[File:Christian Wirth.jpg|100px]]
| ആക്ഷൻ ടി4, ഓപ്പറേഷൻ റെയിൻഹാർഡ് എന്നിവയുടെ ഇൻസ്പെക്ടർ; ബെൽസെക് (Bełżec) നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിന്റെ ആദ്യ കമാൻഡന്റ്. മനുഷ്യരെ വിഷവാതകം ഉപയോഗിച്ച് വധിക്കുന്ന സംവിധാനം വികസിപ്പിച്ചവരിൽ പ്രധാനി.
| &lt;small&gt;ഇറ്റലിയിൽ യൂഗോസ്ലാവ് പാർട്ടിസാനുകളുടെ ആക്രമണത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 24 നവംബർ 1885
| 26 മെയ് 1944
|-
| 40
| '''[[റുഡോൾഫ് ഹോസ്]]'''&lt;br /&gt;(Rudolf Höss)
| [[File:Rudolf Hoess.jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗ (Auschwitz) തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം സേവനമനുഷ്ഠിച്ച കമാൻഡന്റ്. പത്ത് ലക്ഷത്തിലധികം ആളുകളുടെ കൂട്ടക്കൊലയ്ക്ക് നേരിട്ട് മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;സുപ്രീം നാഷണൽ ട്രിബ്യൂണൽ ഓഫ് പോളണ്ട് വിചാരണ നടത്തി ഓഷ്വിറ്റ്സ് ക്യാമ്പിൽ വെച്ച് പരസ്യമായി തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 25 നവംബർ 1901
| 16 ഏപ്രിൽ 1947
|-
| 41
| '''[[ആർതർ ലീബെഹെൻഷൽ]]'''&lt;br /&gt;(Arthur Liebehenschel)
| [[File:Arthur Liebehenschel.jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ് തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1943–1944), പിന്നീട് മജ്ദാനെക് തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1944).
| &lt;small&gt;ക്രാക്കോവിലെ ഓഷ്വിറ്റ്സ് വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 25 നവംബർ 1901
| 24 ജനുവരി 1948
|-
| 42
| '''[[റിച്ചാർഡ് ബെയർ]]'''&lt;br /&gt;(Richard Baer)
| [[File:Richard Baer (Auschwitz).jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ് I തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ അവസാനത്തെ കമാൻഡന്റ് (1944–1945), പിന്നീട് മിറ്റൽബൗ-ഡോറ (Mittelbau-Dora) കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;1960-ൽ വ്യാജപ്പേരിൽ ജീവിക്കവേ അറസ്റ്റിലായി; ഫ്രാങ്ക്ഫർട്ട് ഓഷ്വിറ്റ്സ് വിചാരണയ്ക്ക് കാത്തുനിൽക്കെ ജയിലിൽ വച്ച് അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 9 സെപ്റ്റംബർ 1911
| 17 ജൂൺ 1963
|-
| 43
| '''[[ജോസഫ് ക്രാമർ]]'''&lt;br /&gt;(Josef Kramer)
| [[File:Josef Kramer.jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗ കമാൻഡന്റ് (1944), ബെർഗൻ-ബെൽസൻ കമാൻഡന്റ് (1944–1945). ക്രൂരതകൾ കാരണം &quot;ബെൽസനിലെ മൃഗം&quot; (The Beast of Belsen) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;ബെൽസൻ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം ബ്രിട്ടീഷ് സൈനിക കോടതി തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 10 നവംബർ 1906
| 13 ഡിസംബർ 1945
|-
| 44
| '''[[മാർട്ടിൻ വീസ്]]'''&lt;br /&gt;(Martin Weiss)
| [[File:Martin Gottfried Weiss.jpg|100px]]
| ഡാഹൗ (Dachau), ന്യൂയെൻഗാം (Neuengamme), മജ്ദാനെക് (Majdanek) എന്നീ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളുടെ കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;ഡാഹൗ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 3 ജൂൺ 1905
| 29 മെയ് 1946
|-
| 45
| '''[[ഹാൻസ് കാംലർ]]'''&lt;br /&gt;(Hans Kammler)
| [[File:Hans Kammler.jpg|100px]]
| എസ്.എസ്. സിവിൽ എഞ്ചിനീയറും WVHA ഓഫീസിലെ മേധാവിയും; തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലെ ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളും ശ്മശാനങ്ങളും (Crematoria) രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുന്നതിനും നിർമ്മിക്കുന്നതിനും മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;1945 മേയിൽ അപ്രത്യക്ഷനായി; ആത്മഹത്യ ചെയ്തതായി കരുതപ്പെടുന്നു.&lt;/small&gt;
| 26 ഓഗസ്റ്റ് 1901
| 1945 (കരുതപ്പെടുന്നു)
|-
| 46
| '''[[അലക്സാണ്ടർ പിയോർക്കോവ്സ്കി]]'''&lt;br /&gt;(Alexander Piorkowski)
| [[File:Alexander Piorkowski.jpg|100px]]
| ഡാഹൗ തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1940–1942).
| &lt;small&gt;ഡാഹൗ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം യു.എസ്. സൈനിക കോടതി വിധിച്ച വധശിക്ഷ പ്രകാരം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 11 ഒക്ടോബർ 1904
| 22 ഒക്ടോബർ 1948
|-
| 47
| '''[[ഓട്ടോ ഫോർഷ്നർ]]'''&lt;br /&gt;(Otto Förschner)
| [[File:Otto Förschner.jpg|100px]]
| വി-2 റോക്കറ്റ് നിർമ്മാണത്തിന് അടിമവേലക്കാരെ ഉപയോഗിച്ച മിറ്റൽബൗ-ഡോറ (Mittelbau-Dora) തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1943–1945).
| &lt;small&gt;ഡാഹൗ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 4 നവംബർ 1902
| 28 മെയ് 1946
|-
| 48
| '''[[മാക്സ് പോളി]]'''&lt;br /&gt;(Max Pauly)
| [[File:Max Pauly.jpg|100px]]
| സ്റ്റുത്തോഫ് (Stutthof - 1939–1942), ന്യൂയെൻഗാം (Neuengamme - 1942–1945) എന്നീ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളുടെ കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;ബ്രിട്ടീഷ് സൈനിക കോടതി വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം ഹാമൽൻ ജയിലിൽ തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 1 ജൂൺ 1907
| 8 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 49
| '''[[ഹൈൻറിച്ച് ഷ്വാർട്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Schwarz)
| [[File:Heinrich Schwarz (SS-Mitglied).jpg|100px]]
| മോണോവിറ്റ്സ് (Auschwitz III - 1943–1945), നാറ്റ്സ്‌വീലർ-സ്ട്രുതോഫ് (Natzweiler-Struthof - 1945) ക്യാമ്പുകളുടെ കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;ഫ്രഞ്ച് സൈനിക കോടതി വിചാരണ നടത്തി വെടിവെച്ചു കൊന്നു (Execution by firing squad).&lt;/small&gt;
| 14 ജൂൺ 1906
| 20 മാർച്ച് 1947
|-
| 50
| '''[[കാൾ-ഓട്ടോ കോച്ച്]]'''&lt;br /&gt;(Karl-Otto Koch)
| [[File:Karl Otto Koch.jpg|100px]]
| ബുക്കൻവാൾഡ് (Buchenwald - 1937–1941), മജ്ദാനെക് (Majdanek - 1941–1942) ക്യാമ്പുകളുടെ ആദ്യ കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;അഴിമതി, കരിഞ്ചന്ത വ്യാപാരം, അനധികൃത കൊലപാതകങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്ക് നാസി ജർമ്മനിയുടെ എസ്.എസ്. കോടതി തന്നെ വിചാരണ നടത്തി യുദ്ധാവസാനം വെടിവെച്ചു കൊന്നു.&lt;/small&gt;
| 2 ഓഗസ്റ്റ് 1897
| 5 ഏപ്രിൽ 1945
|-
| 51
| '''[[പോൾ-വെർണർ ഹോപ്പെ]]'''&lt;br /&gt;(Paul-Werner Hoppe)
| [[File:Paul Werner Hoppe.jpg|100px]]
| സ്റ്റുത്തോഫ് തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1942 സെപ്റ്റംബർ – 1945 ഏപ്രിൽ).
| &lt;small&gt;1946-ൽ ഇറ്റലിയിൽ അറസ്റ്റിലായി; 1949-ൽ രക്ഷപ്പെട്ടു; 1953-ൽ വീണ്ടും അറസ്റ്റിലായി 9 വർഷത്തെ തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1960-ൽ മോചിതനായി; 1974-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 28 ഫെബ്രുവരി 1910
| 15 ജൂലൈ 1974
|-
| 52
| '''[[കാൾ ക്മീലെവ്സ്കി]]'''&lt;br /&gt;(Karl Chmielewski)
| [[File:Karl Chmielewski.jpg|100px]]
| ഗുസെൻ തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1940–1942), ഹെർസോഗൻബുഷ് തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1943).
| &lt;small&gt;1959-ൽ പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിൽ അറസ്റ്റിലായി ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1979-ൽ ആരോഗ്യപരമായ കാരണങ്ങളാൽ വിട്ടയച്ചു; 1991-ൽ സ്വാഭാവിക മരണം.&lt;/small&gt;
| 16 ജൂലൈ 1903
| 1 ഡിസംബർ 1991
|-
| 53
| '''[[ഹാൻസ് ലോറിറ്റ്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Hans Loritz)
| [[File:Hans Loritz.jpg|100px]]
| എസ്റ്റർവെഗൻ (1934–1936), ഡാഹൗ (1936–1939), സാക്സെൻഹൗസൻ (1940–1942) ക്യാമ്പുകളുടെ കമാൻഡന്റ്; നോർവേയിലെ ലേബർ ക്യാമ്പുകളുടെ സൂപ്പർവൈസർ.
| &lt;small&gt;തടങ്കൽ പാളയത്തിൽ വച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 12 ഡിസംബർ 1895
| 31 ജനുവരി 1946
|-
| 54
| '''[[ഹെർമൻ പിസ്റ്റർ]]'''&lt;br /&gt;(Hermann Pister)
| [[File:Hermann Pister.jpg|100px]]
| ഹിൻസെർട്ട് (1941–1942), ബുക്കൻവാൾഡ് (1942–1945) തടങ്കൽ പാളയങ്ങളുടെ കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;ഡാഹൗ വിചാരണയിൽ വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കപ്പെട്ടു; ശിക്ഷ നടപ്പാക്കുന്നതിന് മുൻപ് ഹൃദയാഘാതം മൂലം ജയിലിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 21 ഫെബ്രുവരി 1885
| 28 സെപ്റ്റംബർ 1948
|-
| 55
| '''[[ഇർംഫ്രൈഡ് എബർൽ]]'''&lt;br /&gt;(Irmfried Eberl)
| [[File:Irmfried Eberl (1910-1948).jpg|100px]]
| മനോരോഗ വിദഗ്ദ്ധനും ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിന്റെ ആദ്യ കമാൻഡന്റും (1942 ജൂലൈ 11 – 1942 ഓഗസ്റ്റ് 26); ബ്രാൻഡൻബർഗ്, ബെർൺബർഗ് ദയാവധ കേന്ദ്രങ്ങളുടെ തലവൻ.
| &lt;small&gt;1948 ജനുവരിയിൽ അറസ്റ്റിലായി; വിചാരണയ്ക്ക് മുൻപ് ജയിലിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 8 സെപ്റ്റംബർ 1910
| 16 ഫെബ്രുവരി 1948
|-
| 56
| '''[[ഫ്രാൻസ് സ്റ്റാംഗിൾ]]'''&lt;br /&gt;(Franz Stangl)
| [[File:Franz Stangl.jpg|100px]]
| സോബിബോർ (1942 ഏപ്രിൽ – ഓഗസ്റ്റ്), ട്രെബ്ലിങ്ക (1942 സെപ്റ്റംബർ – 1943 ഓഗസ്റ്റ്) നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പുകളുടെ കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;ബ്രസീലിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; 1967-ൽ അറസ്റ്റിലായി പശ്ചിമ ജർമ്മനിക്ക് കൈമാറി; ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ട് 1971-ൽ ജയിലിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 26 മാർച്ച് 1908
| 28 ജൂൺ 1971
|-
| 57
| '''[[കുർട്ട് ഫ്രാൻസ്]]'''&lt;br /&gt;(Kurt Franz)
| [[File:Kurt Franz.jpg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിന്റെ അവസാനത്തെ കമാൻഡന്റ് (1943 ഓഗസ്റ്റ് – നവംബർ); അതിക്രൂരമായ ശിക്ഷാരീതികൾക്ക് കുപ്രസിദ്ധൻ.
| &lt;small&gt;1959-ൽ അറസ്റ്റിലായി ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1993-ൽ ആരോഗ്യപരമായ കാരണങ്ങളാൽ മോചിതനായി; 1998-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 17 ജനുവരി 1914
| 4 ജൂലൈ 1998
|-
| 58
| '''[[ഫ്രാൻസ് റീച്ച്ലെയ്റ്റ്നർ]]'''&lt;br /&gt;(Franz Reichleitner)
| [[File:Franz Reichleitner.jpg|100px]]
| സ്റ്റാംഗിളിന് ശേഷം സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1942 സെപ്റ്റംബർ – 1943 ഒക്ടോബർ).
| &lt;small&gt;ഇറ്റലിയിൽ യൂഗോസ്ലാവ് പാർട്ടിസാനുകളുമായുള്ള ഏറ്റുമുട്ടലിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 2 ഡിസംബർ 1906
| 3 ജനുവരി 1944
|-
| 59
| '''[[ഗോട്ലീബ് ഹെറിംഗ്]]'''&lt;br /&gt;(Gottlieb Hering)
| [[File:Gottlieb Hering.jpg|100px]]
| ബെൽസെക് നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിന്റെ രണ്ടാമത്തെയും അവസാനത്തെയും കമാൻഡന്റ് (1942 ഓഗസ്റ്റ് – 1943 ജൂൺ), പിന്നീട് പോണിയറ്റോവ തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തരം സ്റ്റെറ്റൻ ആശുപത്രിയിൽ വച്ച് സ്വാഭാവിക മരണം സംഭവിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 2 ജൂൺ 1887
| 9 ഒക്ടോബർ 1945
|-
| 60
| '''[[ഹാൻസ് ആമിയർ]]'''&lt;br /&gt;(Hans Aumeier)
| [[File:Hans Aumeier.jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ് I ക്യാമ്പിലെ ഡെപ്യൂട്ടി കമാൻഡന്റ് (Schutzhaftlagerführer), പിന്നീട് റിഗ-കൈസർവാൾഡ് (1943–1944), മിസ്യോവൻ (1944), ഗ്രിനി (1945) ക്യാമ്പുകളുടെ കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;ക്രാക്കോവിലെ ഓഷ്വിറ്റ്സ് വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 20 ഓഗസ്റ്റ് 1906
| 28 ജനുവരി 1948
|-
| 61
| '''[[ഗുസ്താവ് വാഗ്നർ]]'''&lt;br /&gt;(Gustav Wagner)
| [[File:Gustav Wagner.jpg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിന്റെ ഡെപ്യൂട്ടി കമാൻഡന്റ്; ക്രൂരത കാരണം &quot;ദി ബീസ്റ്റ്&quot; എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;ബ്രസീലിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; കൈമാറാനുള്ള അപേക്ഷകൾ ബ്രസീലിയൻ സുപ്രീം കോടതി നിരസിച്ചു; 1980-ൽ സാവോ പോളോയിൽ സ്വയം കുത്തി മരിച്ച നിലയിൽ കണ്ടെത്തി.&lt;/small&gt;
| 18 ജൂലൈ 1911
| 3 ഒക്ടോബർ 1980
|-
| 62
| '''[[കുർട്ട് ഷാഷെ]]'''&lt;br /&gt;(Kurt Schache)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ഗ്രോസ്-റോസൻ (Gross-Rosen) ക്യാമ്പിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ, വാർസോ കോൺസെൻട്രേഷൻ ക്യാമ്പിന്റെ (KL Warschau) കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തരം തിരോഭവിച്ചു; വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| 24 ഒക്ടോബർ 1912
| അജ്ഞാതം
|-
| 63
| '''[[കാൾ ഫ്രിറ്റ്ഷ്]]'''&lt;br /&gt;(Karl Fritzsch)
| [[File:Karl Fritzsch.jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ് ക്യാമ്പിലെ ഡെപ്യൂട്ടി കമാൻഡന്റ്; തടവുകാരെ കൊല്ലാൻ സைக்ലോൺ ബി (Zyklon B) വാതകം പരീക്ഷണാടിസ്ഥാനത്തിൽ ഉപയോഗിക്കാൻ തുടങ്ങിയത് ഇദ്ദേഹമാണ്.
| &lt;small&gt;1945 മെയ് മാസത്തിൽ ബെർലിൻ യുദ്ധത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടതായി കരുതപ്പെടുന്നു.&lt;/small&gt;
| 10 ജൂലൈ 1903
| 2 മെയ് 1945 (അനുമാനിക്കപ്പെടുന്നു)
|-
| 64
| '''[[ജോസഫ് മെംഗലെ]]'''&lt;br /&gt;(Josef Mengele)
| [[File:Josef Mengele.jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗവിലെ എസ്.എസ്. ഫിസിഷ്യൻ; തടവുകാരിൽ പ്രത്യേകിച്ച് ഇരട്ടക്കുട്ടികളിൽ അത്യന്തം ക്രൂരമായ മെഡിക്കൽ പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തി; &quot;മരണത്തിന്റെ ദൂതൻ&quot; (Angel of Death) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;തെക്കേ അമേരിക്കയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; പിടിക്കപ്പെടാതെ 1979-ൽ ബ്രസീലിൽ നീന്തുന്നതിനിടെ പക്ഷാഘാതം വന്ന് മുങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 16 മാർച്ച് 1911
| 7 ഫെബ്രുവരി 1979
|-
| 65
| '''[[കാൾ ക്ലോബർഗ്]]'''&lt;br /&gt;(Carl Clauberg)
| [[File:Carl Clauberg.jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ് ബ്ലോക്ക് 10-ൽ സ്ത്രീകളിൽ വന്ധ്യംകരണ പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തിയ ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റ്.
| &lt;small&gt;സോവിയറ്റ് യൂണിയനിൽ തടവിലായി; 1955-ൽ പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിലേക്ക് വിട്ടയച്ചെങ്കിലും വീണ്ടും അറസ്റ്റിലായി; വിചാരണയ്ക്ക് മുൻപ് 1957-ൽ ഹൃദയാഘാതം മൂലം അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 28 സെപ്റ്റംബർ 1898
| 9 ഓഗസ്റ്റ് 1957
|-
| 66
| '''[[ഹോർസ്റ്റ് ഷുമാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Horst Schumann)
| [[File:Horst Schumann.jpg|100px]]
| ആക്ഷൻ ടി4 ഡോക്ടർ; ഓഷ്വിറ്റ്സിൽ എക്സ്-റേ ഉപയോഗിച്ച് കൂട്ട വന്ധ്യംകരണ പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തി.
| &lt;small&gt;ഘാനയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; 1966-ൽ പശ്ചിമ ജർമ്മനിക്ക് കൈമാറി; ആരോഗ്യപരമായ കാരണങ്ങളാൽ 1972-ൽ ജയിൽ മോചിതനായി; 1983-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 1 മെയ് 1906
| 5 മെയ് 1983
|-
| 67
| '''[[ഹിർത ആബർത്ത്]]'''&lt;br /&gt;(Herta Oberheuser)
| [[File:Herta Oberheuser.jpg|100px]]
| റാവൻസ്ബ്രൂക്ക് (Ravensbrück) വനിതാ തടങ്കൽ പാളയത്തിലെ ഡോക്ടർ; തടവുകാരിൽ മാരകമായ സൾഫോണമൈഡ്, അസ്ഥി-പേശി മാറ്റിവെക്കൽ പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തി.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് ഡോക്ടേഴ്സ് ട്രയലിൽ 20 വർഷം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1952-ൽ മോചിതയായി; 1978-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 15 മെയ് 1911
| 24 ജനുവരി 1978
|-
| 68
| '''[[ഓട്ടോ ഓലെൻഡോർഫ്]]'''&lt;br /&gt;(Otto Ohlendorf)
| [[File:Otto Ohlendorf.jpg|100px]]
| തെക്കൻ യുക്രെയ്നിലും ക്രിമിയയിലും കൂട്ടക്കൊലകൾ നടത്തിയ ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പെ ഡി (Einsatzgruppe D) മേധാവി.
| &lt;small&gt;ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പൻ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം ലാൻഡ്സ്ബർഗ് ജയിലിൽ തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 4 ഫെബ്രുവരി 1907
| 7 ജൂൺ 1951
|-
| 69
| '''[[എറിക് നാumann|എറിക് നൗമാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Erich Naumann)
| [[File:Erich Naumann.jpg|100px]]
| ബെലാറസിലും പടിഞ്ഞാറൻ റഷ്യയിലും കൂട്ടക്കൊലകൾ നടത്തിയ ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പെ ബി (Einsatzgruppe B) മേധാവി.
| &lt;small&gt;ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പൻ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 29 ഏപ്രിൽ 1905
| 7 ജൂൺ 1951
|-
| 70
| '''[[പോൾ ബ്ലോബൽ]]'''&lt;br /&gt;(Paul Blobel)
| [[File:Paul Blobel.jpg|100px]]
| ബാബി യാർ കൂട്ടക്കൊലയ്ക്ക് (Babi Yar massacre) നേതൃത്വം നൽകിയ സോണ്ടർകമാൻഡോ 4a മേധാവി; പിന്നീട് കൂട്ടക്കുഴിമാടങ്ങൾ കുഴിച്ച് മൃതദേഹങ്ങൾ കത്തിച്ച് തെളിവ് നശിപ്പിച്ച സോണ്ടർആക്ഷൻ 1005 (Sonderaktion 1005) തലവൻ.
| &lt;small&gt;ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പൻ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 13 ഓഗസ്റ്റ് 1894
| 7 ജൂൺ 1951
|-
| 71
| '''[[ആർതർ നെബെ]]'''&lt;br /&gt;(Arthur Nebe)
| [[File:Arthur Nebe.jpg|100px]]
| ക്രിമിനൽ പോലീസ് (Kripo) മേധാവി; ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പെ ബി കമാൻഡർ. ഹിറ്റ്‌ലർക്കെതിരായ ജൂലൈ 20 വധശ്രമ ഗൂഢാലോചനയിൽ പങ്കാളിയായി.
| &lt;small&gt;ഗസ്റ്റപ്പോ അറസ്റ്റ് ചെയ്തു; പ്ലോട്ട്സെൻസി ജയിലിൽ തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 13 നവംബർ 1894
| 21 മാർച്ച് 1945
|-
| 72
| '''[[ഫ്രാൻസ് വാൾട്ടർ സ്റ്റാലെക്കർ]]'''&lt;br /&gt;(Franz Walter Stahlecker)
| [[File:Franz Walter Stahlecker.jpg|100px]]
| ബാൾട്ടിക് രാജ്യങ്ങളിലും വടക്കൻ റഷ്യയിലും 2,40,000-ലധികം ആളുകളെ കൂട്ടക്കൊല ചെയ്ത ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പെ എ (Einsatzgruppe A) മേധാവി.
| &lt;small&gt;സോവിയറ്റ് പാർട്ടിസാനുകളുമായുള്ള ഏറ്റുമുട്ടലിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 10 ഒക്ടോബർ 1900
| 23 മാർച്ച് 1942
|-
| 73
| '''[[ബ്രൂണോ സ്ട്രെക്കൻബാക്ക്]]'''&lt;br /&gt;(Bruno Streckenbach)
| [[File:Bruno Streckenbach.jpg|100px]]
| RSHA പേഴ്സണൽ വിഭാഗം മേധാവി; പോളണ്ടിലും സോവിയറ്റ് യൂണിയനിലും ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പൻ സ്ക്വാഡുകളെ വിന്യസിക്കുന്നതിനും പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിക്കുന്നതിനും നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;സോവിയറ്റ് തടവിൽ കഴിഞ്ഞു; 1955-ൽ പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിലേക്ക് മടങ്ങി; പിന്നീട് വിചാരണ നടന്നെങ്കിലും അനാരോഗ്യം മൂലം റദ്ദാക്കപ്പെട്ടു; 1977-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 7 ഫെബ്രുവരി 1902
| 28 ഒക്ടോബർ 1977
|-
| 74
| '''[[ഫ്രെഡറിക് ജെക്കൽൻ]]'''&lt;br /&gt;(Friedrich Jeckeln)
| [[File:Friedrich Jeckeln (1895-1946).jpg|100px]]
| അധിനിവേശ യുക്രെയ്നിലെയും ഓസ്റ്റ്‌ലാൻഡിലെയും (ബാൾട്ടിക് രാജ്യങ്ങൾ) ഉന്നത എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ; ബാബി യാർ, റുംബുള കൂട്ടക്കൊലകൾ ഉൾപ്പെടെ ഒരു ലക്ഷത്തിലധികം ജൂതന്മാരെ വധിച്ച 'ജെക്കൽൻ സിസ്റ്റം' ആവിഷ്കരിച്ചു.
| &lt;small&gt;റിഗയിലെ സോവിയറ്റ് സൈനിക ട്രിബ്യൂണൽ വിചാരണ നടത്തി പരസ്യമായി തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 2 ഫെബ്രുവരി 1895
| 3 ഫെബ്രുവരി 1946
|-
| 75
| '''[[എറിക് വോൺ ഡെം ബാച്ച്-സെലെവ്സ്കി]]'''&lt;br /&gt;(Erich von dem Bach-Zelewski)
| [[File:Erich von dem Bach-Zelewski (1899-1972).jpg|100px]]
| മധ്യ റഷ്യയിലെ എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ; ബാന്റിറ്റൻകാംപ്ഫ് (Bandenbekämpfung) മേധാവി; 1944-ലെ വാർസോ പ്രക്ഷോഭം അടിച്ചമർത്തുന്നതിനും വോള കൂട്ടക്കൊലയ്ക്കും നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് വിചാരണയിൽ സാക്ഷിയായി മാറി വിദേശ ശിക്ഷകളിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെട്ടു; പിന്നീട് മറ്റു കേസുകളിൽ ജർമ്മനിയിൽ തടവിലായി; 1972-ൽ മ്യൂണിക്കിലെ ജയിൽ ആശുപത്രിയിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 1 മാർച്ച് 1899
| 8 മാർച്ച് 1972
|-
| 76
| '''[[യൂർഗൻ സ്ട്രൂപ്പ്]]'''&lt;br /&gt;(Jürgen Stroop)
| [[File:Jürgen Stroop.jpg|100px]]
| എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ; 1943-ൽ വാർസോ ഗെട്ടോ പ്രക്ഷോഭം ക്രൂരമായി അടിച്ചമർത്തുകയും ഗെട്ടോ പൂർണ്ണമായി തകർക്കുകയും ചെയ്ത സ്ട്രൂപ്പ് റിപ്പോർട്ടിന്റെ (Stroop Report) രചയിതാവ്.
| &lt;small&gt;പോളിഷ് കോടതി വിചാരണ നടത്തി വാർസോയിലെ മൊകോട്ടോവ് ജയിലിൽ തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 26 സെപ്റ്റംബർ 1895
| 6 മാർച്ച് 1952
|-
| 77
| '''[[ഹൈൻസ് യോസ്റ്റ്]]'''&lt;br /&gt;(Heinz Jost)
| [[File:Heinz Jost.jpg|100px]]
| എസ്.ഡി. (SD-Ausland) വിദേശ രഹസ്യാന്വേഷണ വിഭാഗം മേധാവി; ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പെ എ (Einsatzgruppe A) കമാൻഡർ (1942).
| &lt;small&gt;ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പൻ വിചാരണയിൽ ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; പിന്നീട് ശിക്ഷ 10 വർഷമായി കുറയ്ക്കുകയും 1951-ൽ മോചിതനാവുകയും ചെയ്തു; 1964-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 9 ജൂലൈ 1904
| 12 നവംബർ 1964
|-
| 78
| '''[[വാൾട്ടർ ബ്ലൂം]]'''&lt;br /&gt;(Walter Blume)
| [[File:Walter Blume.jpg|100px]]
| ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പെ ബി-യിലെ സോണ്ടർകമാൻഡോ 7a (Sonderkommando 7a) മേധാവി; റഷ്യയിലും ബെലാറസിലും പതിനായിരക്കണക്കിന് ആളുകളെ വധിക്കാൻ ഉത്തരവിട്ടു.
| &lt;small&gt;ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പൻ വിചാരണയിൽ വധശിക്ഷ വിധിച്ചെങ്കിലും 1951-ൽ 25 വർഷം തടവായി ഇളവ് ചെയ്തു; 1955-ൽ മോചിതനായി; 1974-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 23 ജൂലൈ 1906
| 24 മാർച്ച് 1974
|-
| 79
| '''[[മാർട്ടിൻ സാൻഡർബർഗർ]]'''&lt;br /&gt;(Martin Sandberger)
| [[File:Martin Sandberger.jpg|100px]]
| സോണ്ടർകമാൻഡോ 1a (Sonderkommando 1a) മേധാവി, എസ്തോണിയയിലെ സിപ്പോ (SiPo), എസ്.ഡി. (SD) തലവൻ; എസ്തോണിയയിലെ ജൂതന്മാരെ പൂർണ്ണമായി വംശഹത്യ ചെയ്യുന്നതിന് നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പൻ വിചാരണയിൽ വധശിക്ഷ വിധിച്ചെങ്കിലും പിന്നീട് ജീവപര്യന്തമായി കുറച്ചു; 1958-ൽ മോചിതനായി; 2010-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 17 ഓഗസ്റ്റ് 1911
| 30 മാർച്ച് 2010
|-
| 80
| '''[[വിൽഹെം സ്റ്റോക്ക്]]'''&lt;br /&gt;(Wilhelm Stuckart)
| [[File:Wilhelm Stuckart.jpg|100px]]
| റീഷ് ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയത്തിലെ സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറി; ന്യൂറെംബർഗ് നിയമങ്ങളുടെ സഹ-രചയിതാവ്, വാൻസീ കോൺഫറൻസിലെ പങ്കാളി.
| &lt;small&gt;മിനിസ്ട്രീസ് വിചാരണയിൽ തടവുശിക്ഷ അനുഭവിച്ചു; 1949-ൽ മോചിതനായി; 1953-ൽ വാഹനാപകടത്തിൽ മരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 16 നവംബർ 1902
| 15 നവംബർ 1953
|-
| 81
| '''[[റോളണ്ട് ഫ്രെയ്സ്ലർ]]'''&lt;br /&gt;(Roland Freisler)
| [[File:Roland Freisler.jpg|100px]]
| നാസി പീപ്പിൾസ് കോർട്ട് (Volksgerichtshof) പ്രസിഡന്റ്; ഹിറ്റ്‌ലർ വിരുദ്ധരെയും പ്രതിരോധ പ്രവർത്തകരെയും കൂട്ടത്തോടെ വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിച്ച കുപ്രസിദ്ധ ജഡ്ജി.
| &lt;small&gt;ബെർലിനിൽ നടന്ന അമേരിക്കൻ വ്യോമാക്രമണത്തിൽ (ബോംബാക്രമണം) കോടതി കെട്ടിടത്തിനുള്ളിൽ വച്ച് കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 30 ഒക്ടോബർ 1893
| 3 ഫെബ്രുവരി 1945
|-
| 82
| '''[[ഹാൻസ് ഗ്ലോബ്കെ]]'''&lt;br /&gt;(Hans Globke)
| [[File:Hans Globke.jpg|100px]]
| ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയത്തിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ; യഹൂദരുടെ പൗരത്വം റദ്ദാക്കിയ കുപ്രസിദ്ധ ന്യൂറെംബർഗ് വംശീയ നിയമങ്ങളുടെ ഔദ്യോഗിക വ്യാഖ്യാനവും ചട്ടങ്ങളും തയ്യാറാക്കിയ നിയമജ്ഞൻ.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തരം പശ്ചിമ ജർമ്മൻ ചാൻസലർ കോൺറാഡ് അഡെനോവറുടെ ചീഫ് ഓഫ് സ്റ്റാഫായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു; 1973-ൽ സ്വാഭാവിക മരണം.&lt;/small&gt;
| 10 സെപ്റ്റംബർ 1898
| 13 ഫെബ്രുവരി 1973
|-
| 83
| '''[[ഗുസ്താവ് സിമോൺ]]'''&lt;br /&gt;(Gustav Simon)
| [[File:Gustav Simon.jpg|100px]]
| മോസെല്ലാന്റിന്റെ ഗൗലൈറ്ററും ലക്സംബർഗ് അധിനിവേശ പ്രദേശത്തിന്റെ ചീഫ് ഓഫ് സിവിൽ അഡ്മിനിസ്ട്രേഷനും; ലക്സംബർഗിലെ ജൂതന്മാരെ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലേക്ക് നാടുകടത്തുന്നതിന് നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;ബ്രിട്ടീഷ് സൈന്യം അറസ്റ്റ് ചെയ്തു; പാഡെർബോൺ ജയിലിൽ വച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു (തൂങ്ങിമരിച്ചു).&lt;/small&gt;
| 2 ഓഗസ്റ്റ് 1900
| 18 ഡിസംബർ 1945
|-
| 84
| '''[[ഫ്രാൻസ് റാഡെമാഷർ]]'''&lt;br /&gt;(Franz Rademacher)
| [[File:Franz Rademacher.jpg|100px]]
| ജർമ്മൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയത്തിലെ ജൂതകാര്യ വിഭാഗം (Referat D III) മേധാവി; യൂറോപ്യൻ ജൂതന്മാരെ മഡഗാസ്കറിലേക്ക് നാടുകടത്താനുള്ള പദ്ധതി (Madagascar Plan) തയ്യാറാക്കിയ വ്യക്തി.
| &lt;small&gt;വിചാരണയ്ക്കിടെ സിറിയയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; 1966-ൽ ജർമ്മനിയിൽ തിരിച്ചെത്തി വീണ്ടും വിചാരണ നേരിട്ടു; 1973-ൽ ബോണിൽ വച്ച് അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 19 ഫെബ്രുവരി 1906
| 17 മാർച്ച് 1973
|-
| 85
| '''[[തിയോഡോർ ഡാൽകെമ്പെർ]]'''&lt;br /&gt;(Theo Dannecker)
| [[File:Theodor Dannecker.jpg|100px]]
| പാരീസ്, ബൾഗേറിയ, ഇറ്റലി, ഹംഗറി എന്നിവിടങ്ങളിൽ ജൂതന്മാരെ ഉന്മൂലനം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള നാടുകടത്തലുകൾ ഏകോപിപ്പിച്ച എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;യു.എസ്. സൈന്യം അറസ്റ്റ് ചെയ്തു; ബാദ് ടോൾസിലെ ജയിൽ സെല്ലിൽ ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 27 മാർച്ച് 1913
| 10 ഡിസംബർ 1945
|-
| 86
| '''[[അലോയിസ് ഹോഫ്ലെർ]]'''&lt;br /&gt;(Alois Höllriegl)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| മൗത്തൗസൻ (Mauthausen) തടങ്കൽ പാളയത്തിലെ ഗ്യാസ് ചേമ്പർ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് മേൽനോട്ടം വഹിച്ച എസ്.എസ്. ബ്ലോക്ക്ഫ്യൂറർ.
| &lt;small&gt;ഡാഹൗ-മൗത്തൗസൻ വിചാരണയിൽ വധശിക്ഷ വിധിക്കപ്പെട്ട് തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 9 നവംബർ 1909
| 17 ഒക്ടോബർ 1948
|-
| 87
| '''[[ഫ്രാൻസ് സിവെറീസ്]]'''&lt;br /&gt;(Wolfram Sievers)
| [[File:Wolfram Sievers.jpg|100px]]
| ആഹ്നനെർബെ (Ahnenerbe) സൊസൈറ്റിയുടെ മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടർ; നാസി മനുഷ്യ പരീക്ഷണങ്ങൾക്കും ജൂത അസ്ഥികൂട ശേഖരണത്തിനും (Jewish skeleton collection) നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് ഡോക്ടേഴ്സ് ട്രയലിൽ വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കപ്പെട്ട് ലാൻഡ്സ്ബർഗ് ജയിലിൽ തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 10 ജൂലൈ 1905
| 2 ജൂൺ 1948
|-
| 88
| '''[[വാൾഡെമാർ ഹോവൻ]]'''&lt;br /&gt;(Waldemar Hoven)
| [[File:Waldemar Hoven.jpg|100px]]
| ബുക്കൻവാൾഡ് തടങ്കൽ പാളയത്തിലെ ചീഫ് ഡോക്ടർ; ഫിനോൾ കുത്തിവെയ്പ്പിലൂടെ തടവുകാരെ കൂട്ടത്തോടെ കൊലപ്പെടുത്തുകയും ടൈഫസ് പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തുകയും ചെയ്തു.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് ഡോക്ടേഴ്സ് ട്രയലിന് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 10 ഫെബ്രുവരി 1903
| 2 ജൂൺ 1948
|-
| 89
| '''[[ഹെർമൻ എഹ്രെൻ]]'''&lt;br /&gt;(Hermann Höfle)
| [[File:Hermann Höfle.jpg|100px]]
| ഓപ്പറേഷൻ റെയിൻഹാർഡിന്റെ മുഖ്യ കോർഡിനേറ്റർ; ട്രെബ്ലിങ്ക, ബെൽസെക്, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലേക്കുള്ള മരണ തീവണ്ടികളുടെ ഗതാഗതം നിയന്ത്രിച്ചു.
| &lt;small&gt;വിയന്നയിൽ അറസ്റ്റിലായി; വിചാരണയ്ക്ക് മുൻപ് ജയിലിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 19 ജൂൺ 1911
| 20 ഓഗസ്റ്റ് 1962
|-
| 90
| '''[[വാൾട്ടർ റൗഫ്]]'''&lt;br /&gt;(Walter Rauff)
| [[File:Walter Rauff.jpg|100px]]
| സഞ്ചരിക്കുന്ന ഗ്യാസ് വാനുകൾ (Gas vans / മൊബൈൽ ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകൾ) നിർമ്മിച്ച് ലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകളെ കൊല്ലാൻ പദ്ധതി തയ്യാറാക്കിയ എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;ചിലിയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; പശ്ചിമ ജർമ്മനിയുടെ കൈമാറൽ അപേക്ഷകൾ ചിലി തള്ളി; 1984-ൽ സാന്റിയാഗോയിൽ വച്ച് അർബുദബാധയെ തുടർന്ന് അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 19 ജൂൺ 1906
| 14 മെയ് 1984
|-
| 91
| '''[[വെർണർ ബെസ്റ്റ്]]'''&lt;br /&gt;(Werner Best)
| [[File:Werner Best 1942 (3x4 cropped).jpg|100px]]
| ഗെസ്റ്റപ്പോ ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റ് 1-ന്റെ തലവൻ, റൈൻഹാർഡ് ഹൈഡ്രിച്ചിന്റെ ഡെപ്യൂട്ടി; ഡെന്മാർക്കിലെ റീഷ്സ്ബെവോൾമാക്റ്റിഗ്റ്റർ (റീഷ് പ്ലെനിപൊട്ടൻഷ്യറി).
| &lt;small&gt;വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കപ്പെട്ടെങ്കിലും പിന്നീട് ഇളവ് ചെയ്തു; 1951-ൽ ജയിൽ മോചിതനായി; 1989-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 10 ജൂലൈ 1903
| 23 ജൂൺ 1989
|-
| 92
| '''[[ഹാൻസ് ബീബോവ്]]'''&lt;br /&gt;(Hans Biebow)
| [[File:Hans Biebow trial (3x4 cropped).jpg|100px]]
| ലോഡ്സ് ഗെട്ടോയുടെ (Litzmannstadt / Łódź Ghetto) ജർമ്മൻ നാസി അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ തലവൻ; ജൂതന്മാരെ ചൂഷണം ചെയ്യുന്നതിലും തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലേക്ക് അയക്കുന്നതിലും മുഖ്യപങ്ക് വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;പോളണ്ടിൽ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 18 ഡിസംബർ 1902
| 23 ജൂൺ 1947
|-
| '''[[കാൾ ബ്രണ്ണർ]]'''&lt;br /&gt;(Karl Brunner)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| 26 ജൂലൈ 1900
| വിചാരണ ചെയ്യപ്പെട്ടില്ല; 1980-ൽ അന്തരിച്ചു.
|
| 7 ഡിസംബർ 1980
| 80 വർഷം, 134 ദിവസം
|-
| 94
| '''[[ആമോൻ ഗോത്ത്]]'''&lt;br /&gt;(Amon Göth)
| [[File:Amon Göth.jpg|100px]]
| ക്രാക്കോവ്-പ്ലാഷോവ് (Kraków-Płaszów) തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ്; തടവുകാരെ സ്വന്തം കൈകൊണ്ട് വെടിവെച്ചുകൊല്ലുന്നതടക്കം അതിക്രൂരമായ കൂട്ടക്കൊലകൾ നടത്തി.
| &lt;small&gt;പോളിഷ് സുപ്രീം നാഷണൽ ട്രിബ്യൂണൽ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം ക്രാക്കോവിലെ മോണ്ടെലുപിച്ച് ജയിലിൽ തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 11 ഡിസംബർ 1908
| 13 സെപ്റ്റംബർ 1946
|-
| 95
| '''[[സീഗ്ഫ്രീഡ് സെയ്ഡൽ]]'''&lt;br /&gt;(Siegfried Seidl)
| [[File:Siegfried Seidl.jpg|100px]]
| തെരേസിയൻസ്റ്റാറ്റ് (Theresienstadt) ഗെട്ടോയുടെ കമാൻഡന്റ് (1941–1943); ഹംഗേറിയൻ ജൂതന്മാരെ കൂട്ടത്തോടെ നാടുകടത്തിയ സോണ്ടർഐൻസാറ്റ്സ്കമാൻഡോ ഐക്മാൻ സംഘത്തിലെ പ്രധാനി.
| &lt;small&gt;ഓസ്ട്രിയൻ പീപ്പിൾസ് കോർട്ട് വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിച്ചു; തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 24 ഓഗസ്റ്റ് 1911
| 4 ഫെബ്രുവരി 1947
|-
| 96
| '''[[കാൾ റാം]]'''&lt;br /&gt;(Karl Rahm)
| [[File:Karl Rahm.jpg|100px]]
| തെരേസിയൻസ്റ്റാറ്റ് ഗെട്ടോയുടെ അവസാന കമാൻഡന്റ് (1944–1945); റെഡ് ക്രോസ് സന്ദർശന വേളയിൽ ഗെട്ടോയെ ഒരു മാതൃകാ നഗരമായി കാണിച്ച് വഞ്ചനാപരമായ പ്രചാരണം നടത്തി.
| &lt;small&gt;ചെക്കോസ്ലോവാക്യൻ കോടതി വിചാരണ നടത്തി ലിറ്റോമെറിസിൽ വെച്ച് പരസ്യമായി തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 2 ഏപ്രിൽ 1907
| 30 ഏപ്രിൽ 1947
|-
| 97
| '''[[മാക്സ് കോഗൽ]]'''&lt;br /&gt;(Max Koegel)
| [[File:Max Koegel.jpg|100px]]
| ലിച്ചെൻബർഗ്, റാവൻസ്ബ്രൂക്ക് (1940–1942), മജ്ദാനെക് (1942), ഫ്ലോസൻബർഗ് (1943–1945) തടങ്കൽ പാളയങ്ങളുടെ കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;യു.എസ്. സൈന്യം അറസ്റ്റ് ചെയ്തു; ജയിൽ സെല്ലിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 16 ഒക്ടോബർ 1895
| 27 ജൂൺ 1946
|-
| 98
| '''[[ഫ്രിറ്റ്സ് സുഹ്റൻ]]'''&lt;br /&gt;(Fritz Suhren)
| [[File:FritzSuhren.JPG|100px]]
| റാവൻസ്ബ്രൂക്ക് (Ravensbrück) വനിതാ തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1942–1945); കൂട്ട വധശിക്ഷകൾക്കും നിർബന്ധിത ഗ്യാസ് ചേമ്പർ കൊലപാതകങ്ങൾക്കും ഉത്തരവിട്ടു.
| &lt;small&gt;ഫ്രഞ്ച് സൈനിക ട്രിബ്യൂണൽ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം റാസ്റ്റാറ്റിൽ വെച്ച് തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 10 ജൂൺ 1908
| 12 ജൂൺ 1950
|-
| 99
| '''[[ഫ്രാൻസ് സിയറീസ്]]'''&lt;br /&gt;(Franz Ziereis)
| [[File:Franz Ziereis.jpg|100px]]
| മൗത്തൗസൻ (Mauthausen) തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1939–1945).
| &lt;small&gt;രക്ഷപ്പെടാൻ ശ്രമിക്കുന്നതിനിടെ അമേരിക്കൻ സൈനികരുടെ വെടിയേറ്റു; തൊട്ടടുത്ത ദിവസം പരിക്കുകൾ മൂലം മരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 13 ഓഗസ്റ്റ് 1905
| 24 മെയ് 1945
|-
| 100
| '''[[അലക്സാണ്ടർ ലാക്ക്]]'''&lt;br /&gt;(Aleksander Laak)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| എസ്തോണിയയിലെ ജാഗല (Jägala) തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ്; കലൈവി-ലീവ മണൽക്കുന്നുകളിൽ നടന്ന കൂട്ടക്കൊലകൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;കാനഡയിലേക്ക് കുടിയേറി ജീവിച്ചു; ഹോളോകോസ്റ്റ് പങ്കാളിത്തം പരസ്യമായതിനെത്തുടർന്ന് വിന്നിപെഗിൽ വച്ച് തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 24 ഓഗസ്റ്റ് 1907
| 6 സെപ്റ്റംബർ 1960
|-
| 101
| '''[[ഹാൻസ് ആൽബിൻ റൗട്ടർ]]'''&lt;br /&gt;(Hanns Albin Rauter)
| [[File:Hanns Albin Rauter.jpg|100px]]
| അധിനിവേശ നെതർലാൻഡ്‌സിലെ ഉന്നത എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ (1940–1945); ഡച്ച് ജൂതന്മാരെ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലേക്ക് അയക്കുന്നതിനും പ്രതിരോധ പോരാളികളെ കൊലപ്പെടുത്തുന്നതിനും ഉത്തരവിട്ടു.
| &lt;small&gt;ഹേഗിൽ വച്ച് ഡച്ച് കോടതി വിചാരണ നടത്തി വെടിവെച്ചു കൊന്നു (Firing squad).&lt;/small&gt;
| 4 ഫെബ്രുവരി 1895
| 24 മാർച്ച് 1949
|-
| 102
| '''[[വിക്ടർ അറൗജ്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Viktor Arajs)
| [[File:Viktors Arājs.jpg|100px]]
| ലാത്വിയൻ കൊളാബറേറ്റർ സംഘമായ 'അറൗജ്സ് കമാൻഡോ' (Arajs Kommando) തലവൻ; റുംബുള കൂട്ടക്കൊല ഉൾപ്പെടെ അരലക്ഷത്തോളം ബാൾട്ടിക് ജൂതന്മാരെ കൂട്ടക്കൊല ചെയ്തു.
| &lt;small&gt;1975-ൽ പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിൽ അറസ്റ്റിലായി ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1988-ൽ കാസ്സൽ ജയിലിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 13 ജനുവരി 1910
| 13 ജനുവരി 1988
|-
| 103
| '''[[ബ്രൂണോ ബെഗർ]]'''&lt;br /&gt;(Bruno Beger)
| [[File:Bruno Beger.jpg|100px]]
| ആഹ്നനെർബെ (Ahnenerbe) നരവംശശാസ്ത്രജ്ഞൻ; ഓഷ്വിറ്റ്സിൽ നിന്ന് ജൂത തടവുകാരെ തിരഞ്ഞെടുത്ത് നാസി അസ്ഥികൂട ശേഖരണത്തിനായി (Jewish skeleton collection) നാറ്റ്സ്‌വീലറിലേക്ക് അയച്ചു.
| &lt;small&gt;1974-ൽ കുറ്റക്കാരനാണെന്ന് കണ്ടെത്തിയെങ്കിലും പ്രായപരിഗണന നൽകി ജയിൽ ശിക്ഷയിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കി; 2009-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 27 ഏപ്രിൽ 1911
| 12 ഒക്ടോബർ 2009
|-
| 104
| '''[[ഹെർബർട്ട് ബാക്കെ]]'''&lt;br /&gt;(Herbert Backe)
| [[File:Herbert Backe.jpg|100px]]
| റീഷ് ഭക്ഷ്യ-കൃഷി മന്ത്രി; സോവിയറ്റ് യൂണിയനിലെ ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ജനങ്ങളെ പട്ടിണിക്കിട്ട് കൊല്ലാൻ ലക്ഷ്യമിട്ട 'ഹങ്കർ പ്ലാൻ' (Hunger Plan) ആവിഷ്കരിച്ചു.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് വിചാരണയ്ക്ക് കാത്തുനിൽക്കെ ന്യൂറെംബർഗ് ജയിലിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 1 മെയ് 1896
| 6 ഏപ്രിൽ 1947
|-
| 105
| '''[[ജോൺ ഡെംയാൻയുക്]]'''&lt;br /&gt;(John Demjanjuk)
| [[File:John Demjanjuk 1948.jpg|100px]]
| സോബിബോർ, ഫ്ലോസൻബർഗ്, മജ്ദാനെക് ക്യാമ്പുകളിലെ ട്രാവ്നിക്കി വാർഡൻ (Trawniki men / ഗാർഡ്).
| &lt;small&gt;അമേരിക്കൻ പൗരത്വം റദ്ദാക്കി ജർമ്മനിക്ക് കൈമാറി; 2011-ൽ 28,000-ലധികം കൊലപാതകങ്ങളിൽ കൂട്ടുപ്രതിയായി ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; അപ്പീൽ തീർപ്പാകുന്നതിന് മുൻപ് നഴ്സിംഗ് ഹോമിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 3 ഏപ്രിൽ 1920
| 17 മാർച്ച് 2012
|-
| 106
| '''[[ഇർമ ഗ്രെസെ]]'''&lt;br /&gt;(Irma Grese)
| [[File:Irma Grese.jpg|100px]]
| റാവൻസ്ബ്രൂക്ക്, ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗ, ബെർഗൻ-ബെൽസൻ ക്യാമ്പുകളിലെ എസ്.എസ്. വനിതാ ഗാർഡ് (SS-Aufseherin); തടവുകാരോട് കാണിച്ച കടുത്ത ക്രൂരതകൾ കാരണം &quot;ഹൈന ഓഫ് ഓഷ്വിറ്റ്സ്&quot; എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;ബെൽസൻ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം ബ്രിട്ടീഷ് കോടതി തൂക്കിലേറ്റി (20-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ബ്രിട്ടീഷ് നിയമപ്രകാരം തൂക്കിലേറ്റപ്പെട്ട ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ വനിത).&lt;/small&gt;
| 7 ഒക്ടോബർ 1923
| 13 ഡിസംബർ 1945
|-
| 107
| '''[[ഹെർമൈൻ ബ്രൗൺസ്റ്റൈനർ]]'''&lt;br /&gt;(Hermine Braunsteiner)
| [[File:Hermine Braunsteiner.jpg|100px]]
| റാവൻസ്ബ്രൂക്ക്, മജ്ദാനെക് ക്യാമ്പുകളിലെ വനിതാ ഗാർഡ്; തടവുകാരെ ബൂട്ടുകൊണ്ട് ചവിട്ടിക്കൊല്ലുന്ന സ്വഭാവം കാരണം &quot;ചവിട്ടുന്ന കുതിര&quot; (The Stomping Mare) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;അമേരിക്കയിൽ നിന്ന് കൈമാറി പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിലെ മജ്ദാനെക് വിചാരണയിൽ ജീവപര്യന്തം ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1996-ൽ ആരോഗ്യപരമായ കാരണങ്ങളാൽ മോചിതയായി; 1999-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 16 ജൂലൈ 1919
| 19 ഏപ്രിൽ 1999
|-
| 108
| '''[[ഫ്രാൻസ് നൊവാക്]]'''&lt;br /&gt;(Franz Novak)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| അഡോൾഫ് ഐഷ്മാന്റെ റയിൽവേ ഗതാഗത മേധാവി (RSHA IV B4); ലക്ഷക്കണക്കിന് ജൂതന്മാരെ മരണ ക്യാമ്പുകളിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയ നാസി തീവണ്ടികളുടെ (Holocaust trains) സമയക്രമീകരണ ചുമതല വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;ഓസ്ട്രിയയിൽ വിചാരണ നേരിട്ടു; തടവുശിക്ഷ അനുഭവിച്ച ശേഷം മോചിതനായി; 1983-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 10 ജനുവരി 1913
| 21 ഒക്ടോബർ 1983
|-
| 109
| '''[[ക്ലോസ് ബാർബി]]'''&lt;br /&gt;(Klaus Barbie)
| [[File:Klaus Barbie (1943).jpg|100px]]
| ലിയോണിലെ ഗെസ്റ്റപ്പോ തലവൻ; ക്രൂരമായ പീഡനമുറകൾ കാരണം &quot;ലിയോണിലെ കശാപ്പുകാരൻ&quot; (Butcher of Lyon) എന്നറിയപ്പെട്ടു; കുട്ടികൾ ഉൾപ്പെടെ ഫ്രഞ്ച് ജൂതന്മാരെയും റെസിസ്റ്റൻസ് പോരാളികളെയും കൊലപ്പെടുത്തി.
| &lt;small&gt;ബൊളീവിയയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; 1983-ൽ ഫ്രാൻസിലേക്ക് കൈമാറി ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1991-ൽ ജയിലിൽ അർബുദബാധയെ തുടർന്ന് അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 25 ഒക്ടോബർ 1913
| 25 സെപ്റ്റംബർ 1991
|-
| 110
| '''[[എറിച്ച് പ്രീബ്കെ]]'''&lt;br /&gt;(Erich Priebke)
| [[File:Erich Priebke.jpg|100px]]
| റോമിലെ സിപ്പോ (SiPo), ഗെസ്റ്റപ്പോ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ; 335 ഇറ്റാലിയൻ സാധാരണക്കാരെയും ജൂതന്മാരെയും കൂട്ടക്കൊല ചെയ്ത ആർഡിയറ്റൈൻ ഗുഹാ കൂട്ടക്കൊലയ്ക്ക് (Ardeatine massacre) നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;അർജന്റീനയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; 1995-ൽ ഇറ്റലിക്ക് കൈമാറി ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 100-ാം വയസ്സിൽ റോമിൽ വീട്ടുതടങ്കലിൽ കഴിയവേ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 29 ജൂലൈ 1913
| 11 ഒക്ടോബർ 2013
|-
| 111
| '''[[ഹെർബർട്ട് കാപ്പ്ലർ]]'''&lt;br /&gt;(Herbert Kappler)
| [[File:Herbert Kappler.jpg|100px]]
| റോമിലെ സിപ്പോ (SiPo), എസ്.ഡി. (SD) മേധാവി; റോമൻ ജൂതന്മാരെ ഓഷ്വിറ്റ്സിലേക്ക് നാടുകടത്തുന്നതിനും ആർഡിയറ്റൈൻ ഗുഹാ കൂട്ടക്കൊലയ്ക്കും നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;ഇറ്റലിയിൽ ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1977-ൽ റോമിലെ സൈനിക ആശുപത്രിയിൽ നിന്ന് ഭാര്യയുടെ സഹായത്തോടെ പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; 1978-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 23 സെപ്റ്റംബർ 1907
| 9 ഫെബ്രുവരി 1978
|-
| 112
| '''[[കാൾ ലിന്നസ്]]'''&lt;br /&gt;(Karl Linnas)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| നാസി അധിനിവേശ എസ്തോണിയയിലെ ടാർട്ടു (Tartu) തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ്; സ്ത്രീകളും കുട്ടികളും ഉൾപ്പെടെ ആയിരക്കണക്കിന് ജൂതന്മാരെയും തടവുകാരെയും കൂട്ടക്കൊല ചെയ്യാൻ നേരിട്ട് ഉത്തരവിട്ടു.
| &lt;small&gt;യു.എസിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; പിന്നീട് പൗരത്വം റദ്ദാക്കി 1987-ൽ സോവിയറ്റ് യൂണിയനിലേക്ക് നാടുകടത്തി; ലെനിൻഗ്രാഡിലെ ജയിൽ ആശുപത്രിയിൽ വിചാരണയ്ക്ക് കാത്തുനിൽക്കെ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 6 ഓഗസ്റ്റ് 1919
| 2 ജൂലൈ 1987
|-
| 113
| '''[[ഹാൻസ് ലിപ്ഷിസ്]]'''&lt;br /&gt;(Hans Lipschis)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗ തടങ്കൽ പാളയത്തിലെ എസ്.എസ്. ടോട്ടൻകോഫ്ഫോർബാൻഡെ ഗാർഡ് (1941–1945).
| &lt;small&gt;ചിക്കാഗോയിലേക്ക് കുടിയേറിയെങ്കിലും നാസി പശ്ചാത്തലം വെളിപ്പെട്ടതിനെത്തുടർന്ന് 1983-ൽ അമേരിക്കയിൽ നിന്ന് നാടുകടത്തി; 2013-ൽ ജർമ്മനിയിൽ അറസ്റ്റിലായെങ്കിലും അനാരോഗ്യം കാരണം വിചാരണ ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടു; 2016-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 7 നവംബർ 1919
| 16 ജൂൺ 2016
|-
| 114
| '''[[ഹൈൻറിച്ച് ബൂബെക്ക്]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Boere)
| [[File:Heinrich Boere.jpg|100px]]
| അധിനിവേശ നെതർലാൻഡ്‌സിലെ വാഫൻ-എസ്.എസ്. ഹിറ്റ്-സ്ക്വാഡായ 'സിൽബർടാനെ' (Sonderkommando Silbertanne) അംഗം; ഡച്ച് ചെറുത്തുനിൽപ്പ് പോരാളികളെയും സാധാരണക്കാരെയും കൊലപ്പെടുത്തി.
| &lt;small&gt;നെതർലാൻഡ്‌സിൽ വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിച്ചെങ്കിലും ജർമ്മനിയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; പതിറ്റാണ്ടുകൾക്ക് ശേഷം 2010-ൽ ആച്ചെൻ കോടതി ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിച്ചു; ജയിൽ ആശുപത്രിയിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 27 സെപ്റ്റംബർ 1921
| 1 ഡിസംബർ 2013
|-
| 115
| '''[[ലാസ്ലോ ചാറ്റാരി]]'''&lt;br /&gt;(László Csatáry)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ഹംഗേറിയൻ റോയൽ പോലീസ് ഓഫീസർ; കോസിറ്റ്സെ (Košice) ഗെട്ടോയിൽ ക്രൂരതകൾ കാണിക്കുകയും 15,000-ത്തിലധികം ജൂതന്മാരെ ഓഷ്വിറ്റ്സിലേക്ക് നാടുകടത്താൻ സഹായിക്കുകയും ചെയ്തു.
| &lt;small&gt;കാനഡയിലേക്ക് കടന്ന് പതിറ്റാണ്ടുകളോളം ജീവിച്ചു; പൗരത്വം റദ്ദാക്കപ്പെട്ടതിനെ തുടർന്ന് ഹംഗറിയിലേക്ക് മടങ്ങി; 2013-ൽ ബുഡാപെസ്റ്റിൽ വിചാരണയ്ക്ക് കാത്തുനിൽക്കെ ന്യുമോണിയ ബാധിച്ച് അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 4 മാർച്ച് 1915
| 10 ഓഗസ്റ്റ് 2013
|-
| 116
| '''[[സൈമൺ ഗോൾഡ്ബർഗ്]]'''&lt;br /&gt;(Szymon Goldberg)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ജൂത സഹകരണ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ / കാപ്പോ (Kapó); ക്യാമ്പിലെ ദൈനംദിന അടിച്ചമർത്തലുകളിൽ സഹകരിച്ചു.
| &lt;small&gt;രക്ഷപ്പെട്ടു; യുദ്ധാനന്തര വിധി വ്യക്തമല്ല.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 117
| '''[[എൽഫ്രീഡെ ഹൂത്ത്]]'''&lt;br /&gt;(Elfriede Rinkel / Elfriede Huth)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| റാവൻസ്ബ്രൂക്ക് (Ravensbrück) വനിതാ തടങ്കൽ പാളയത്തിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്; പരിശീലനം ലഭിച്ച ആക്രമണ നായ്ക്കളെ ഉപയോഗിച്ച് തടവുകാരെ പീഡിപ്പിച്ചു.
| &lt;small&gt;അമേരിക്കയിലേക്ക് കുടിയേറി ജീവിച്ചു; 2006-ൽ നാസി ഭൂതകാലം തെളിഞ്ഞതോടെ പൗരത്വം ഉപേക്ഷിച്ച് ജർമ്മനിയിലേക്ക് മടങ്ങി; 2018-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 14 ജൂലൈ 1922
| ജൂലൈ 2018
|-
| 118
| '''[[ഡാങ്കോ സാകിച്ച്]]'''&lt;br /&gt;(Dinko Šakić)
| [[File:Dinko Sakic.jpg|100px]]
| ക്രൊയേഷ്യയിലെ ഉസ്താഷെ ഫാസിസ്റ്റ് ഭരണകൂടത്തിന് കീഴിലുള്ള യാസെനോവാക് (Jasenovac) തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ്; പതിനായിരക്കണക്കിന് സെർബുകൾ, ജൂതന്മാർ, റോമാനി ജനങ്ങൾ എന്നിവരുടെ കൂട്ടക്കൊലയ്ക്ക് ഉത്തരവാദിയായി.
| &lt;small&gt;അർജന്റീനയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; 1998-ൽ ക്രൊയേഷ്യയിലേക്ക് കൈമാറി 20 വർഷം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; സാഗ്രെബ് ജയിൽ ആശുപത്രിയിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 8 സെപ്റ്റംബർ 1921
| 20 ജൂലൈ 2008
|-
| 119
| '''[[നട സാകിച്ച്]]'''&lt;br /&gt;(Nada Šakić)
| [[File:Nada Sakic.jpg|100px]]
| മാക്സ് ലുബുറിച്ചിന്റെ അർദ്ധസഹോദരിയും ഡാങ്കോ സാകിച്ചിന്റെ ഭാര്യയും; സ്റ്റാറ ഗ്രാഡിസ്ക (Stara Gradiška) വനിതാ ക്യാമ്പിലെ ഉസ്താഷെ ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;അർജന്റീനയിൽ നിന്ന് കൈമാറിയെങ്കിലും തെളിവുകളുടെ അഭാവത്തിൽ ക്രൊയേഷ്യൻ കോടതി വിട്ടയച്ചു; 2011-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 4 ഓഗസ്റ്റ് 1926
| 5 ഫെബ്രുവരി 2011
|-
| 120
| '''[[വിയെക്കോസ്ലാവ് ലുബുറിച്ച്]]'''&lt;br /&gt;(Vjekoslav Luburić)
| [[File:Vjekoslav Luburic.jpg|100px]]
| ഉസ്താഷെ ബ്യൂറോ 3-ന്റെ മേധാവി; യാസെനോവാക് ഉൾപ്പെടെയുള്ള ക്രൊയേഷ്യൻ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളുടെ മുഖ്യ സൂപ്പർവൈസർ; &quot;മാക്സ് കശാപ്പുകാരൻ&quot; (Maks the Butcher) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;സ്പെയിനിലേക്ക് കടന്നു; 1969-ൽ യൂഗോസ്ലാവ് രഹസ്യാന്വേഷണ വിഭാഗം (UDBA) ഏജന്റാൽ വധിക്കപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 6 മാർച്ച് 1914
| 20 ഏപ്രിൽ 1969
|-
| 121
| '''[[ആൻഡ്രിജ അർട്ടുക്കോവിച്ച്]]'''&lt;br /&gt;(Andrija Artuković)
| [[File:Andrija Artukovic.jpg|100px]]
| സ്വതന്ത്ര ക്രൊയേഷ്യൻ രാജ്യത്തിന്റെ ആഭ്യന്തര-നീതിന്യായ മന്ത്രി; വംശീയ ഉന്മൂലന നിയമങ്ങൾ നടപ്പിലാക്കിയതിനാൽ &quot;ബാൾക്കൻസിലെ ഹിംലർ&quot; എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;ദശാബ്ദങ്ങളോളം അമേരിക്കയിൽ ഒളിവിൽ കഴിഞ്ഞു; 1986-ൽ യൂഗോസ്ലാവിയയ്ക്ക് കൈമാറി വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കപ്പെട്ടു; അപ്പീൽ നിലനിൽക്കെ ജയിൽ ആശുപത്രിയിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 29 നവംബർ 1899
| 16 ജനുവരി 1988
|-
| 122
| '''[[എഡ്വേർഡ് റോഷ്മാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Eduard Roschmann)
| [[File:Eduard Roschmann.jpg|100px]]
| റിഗ ഗെട്ടോയുടെയും (Riga Ghetto) കൈസർവാൾഡ് ക്യാമ്പിന്റെയും കമാൻഡന്റ്; ക്രൂരതകൾ കാരണം &quot;റിഗയിലെ കശാപ്പുകാരൻ&quot; (Butcher of Riga) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;അർജന്റീനയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; കൈമാറൽ ഭയന്ന് പരാഗ്വേയിലേക്ക് കടക്കവേ അസൻഷ്യോണിൽ വച്ച് ഹൃദയാഘാതം മൂലം അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 25 നവംബർ 1908
| 8 ഓഗസ്റ്റ് 1977
|-
| 123
| '''[[ഫ്രെഡറിക് ബോസ്ഹാമർ]]'''&lt;br /&gt;(Friedrich Bosshammer)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| അഡോൾഫ് ഐഷ്മാന്റെ പ്രധാന സഹായി; ഇറ്റലിയിലെ ജൂതകാര്യ വിഭാഗം മേധാവി (1944–1945); ആയിരക്കണക്കിന് ഇറ്റാലിയൻ ജൂതന്മാരെ ഓഷ്വിറ്റ്സിലേക്ക് അയക്കുന്നതിന് നേരിട്ട് മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;1968-ൽ പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിൽ അറസ്റ്റിലായി ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; അപ്പീൽ വിചാരണയ്ക്കിടെ ജയിലിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 20 ഡിസംബർ 1906
| 17 ഡിസംബർ 1972
|-
| 124
| '''[[ഫ്രാൻസ് ബാബർച്ച്]]'''&lt;br /&gt;(Franz Bürkl)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| വാർസോയിലെ പവിയാക് (Pawiak) ജയിലിലെ എസ്.എസ്. ഒബർസ്ഷാർഫ്യൂററും ഡെപ്യൂട്ടി കമാൻഡന്റും; തടവുകാരെ ക്രൂരമായി കൊലപ്പെടുത്തുന്നതിൽ കുപ്രസിദ്ധൻ.
| &lt;small&gt;പോളിഷ് ഹോം ആർമി (Armia Krajowa) നടത്തിയ 'ഓപ്പറേഷൻ ബാബർച്ച്' രഹസ്യ ആക്രമണത്തിൽ വെടിയേറ്റ് കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 16 ഓഗസ്റ്റ് 1911
| 7 സെപ്റ്റംബർ 1943
|-
| 125
| '''[[ആഗസ്റ്റ് ഹെയ്സ്മെയർ]]'''&lt;br /&gt;(August Heissmeyer)
| [[File:August Heißmeyer.jpg|100px]]
| എസ്.എസ്. മെയിൻ ഓഫീസ് (SS-Hauptamt) മേധാവിയും നാസി എലൈറ്റ് സ്കൂളുകളുടെ (NPEA) ഇൻസ്പെക്ടറും; ഉയർന്ന നാസി നേതൃത്വത്തിലേക്ക് ഉദ്യോഗസ്ഥരെ പരിശീലിപ്പിക്കുന്നതിൽ നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;ഡീനാസിഫിക്കേഷൻ കോടതി തടവിന് ശിക്ഷിച്ചു; ശിക്ഷയ്ക്ക് ശേഷം സ്വകാര്യ ബിസിനസ്സുകളിൽ ഏർപ്പെട്ടു; 1979-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 11 ജനുവരി 1897
| 16 ജനുവരി 1979
|-
| 126
| '''[[മാക്സ് തോമസ്]]'''&lt;br /&gt;(Max Thomas)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ഉക്രെയ്നിലെ ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പെ സി (Einsatzgruppe C) കമാൻഡറും ഉക്രെയ്നിലെ ഉയർന്ന സിപ്പോ-എസ്.ഡി. ഉദ്യോഗസ്ഥനും.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാവസാനം സ്വന്തം ഐഡന്റിറ്റി മറച്ചുവെച്ച് ആത്മഹത്യയ്ക്ക് ശ്രമിച്ചു; പരിക്കുകൾ മൂലം വുർസ്ബർഗിൽ വച്ച് അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 4 ഓഗസ്റ്റ് 1891
| 6 ഡിസംബർ 1945
|-
| 127
| '''[[ഓട്ടോ റാഷ്]]'''&lt;br /&gt;(Otto Rasch)
| [[File:Otto Rasch.jpg|100px]]
| ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പെ സി കമാൻഡർ; ബാബി യാർ (Babi Yar) കൂട്ടക്കൊലയിൽ 33,000-ത്തിലധികം ജൂതന്മാരെ വെടിവെച്ചുകൊല്ലാൻ ഉത്തരവിട്ട മുഖ്യ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പൻ വിചാരണയ്ക്കിടെ പാർക്കിൻസൺസ് രോഗം മൂർച്ഛിച്ചതിനെ തുടർന്ന് വിചാരണയിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടു; 1948-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 7 ഡിസംബർ 1891
| 1 നവംബർ 1948
|-
| 128
| '''[[റുഡോൾഫ് ബാറ്റ്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Rudolf Batz)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ബാൾട്ടിക് രാജ്യങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിച്ച ഐൻസാറ്റ്സ്കമാൻഡോ 2 (Einsatzkommando 2) കമാൻഡർ; ലാത്വിയൻ ജൂതന്മാരെ ഉന്മൂലനം ചെയ്യുന്നതിന് നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തരം വ്യാജപ്പേരിൽ ജീവിച്ചു; 1960-ൽ പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിൽ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് അറസ്റ്റിലായി; വിചാരണയ്ക്ക് കാത്തുനിൽക്കെ ജയിലിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 10 നവംബർ 1903
| 8 ഫെബ്രുവരി 1961
|-
| 129
| '''[[ഹെർബർട്ട് ഷെർവിറ്റ്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Fritz Scherwitz / Herbert Scherwitz)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ലാത്വിയയിലെ ലന്തെ (Lenta) ലേബർ ക്യാമ്പിന്റെ എസ്.എസ്. കമാൻഡന്റ്; ജൂത വംശപാരമ്പര്യം ഒളിച്ചുവെച്ച് എസ്.എസിൽ ചേർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;1948-ൽ മ്യൂണിക്കിൽ അറസ്റ്റിലായി കൊലപാതക കുറ്റത്തിന് തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; മോചിതനായ ശേഷം 1962-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 16 ഓഗസ്റ്റ് 1903
| 1962
|-
| 130
| '''[[ആൽഫ്രഡ് ഫിൽബർട്ട്]]'''&lt;br /&gt;(Alfred Filbert)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ബെലാറസിൽ കൂട്ടക്കൊലകൾ നടത്തിയ ഐൻസാറ്റ്സ്കമാൻഡോ 9 (Einsatzkommando 9) കമാൻഡർ; ഗെട്ടോകൾ ഒഴിപ്പിക്കുന്നതിനും സ്ത്രീകളെയും കുട്ടികളെയും കൂട്ടത്തോടെ വധിക്കുന്നതിനും തുടക്കമിട്ടു.
| &lt;small&gt;1959-ൽ അറസ്റ്റിലായി ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1975-ൽ ആരോഗ്യപരമായ കാരണങ്ങളാൽ വിട്ടയച്ചു; 1990-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 8 സെപ്റ്റംബർ 1905
| 1 ഓഗസ്റ്റ് 1990
|-
| 131
| '''[[കാൾ യെഗർ]]'''&lt;br /&gt;(Karl Jäger)
| [[File:Karl Jaeger 1941 (cropped).jpg|100px]]
| ഐൻസാറ്റ്സ്കമാൻഡോ 3 (Einsatzkommando 3) തലവൻ; ലിത്വാനിയയിലെ 1,37,000-ലധികം ജൂതന്മാരെ ഉന്മൂലനം ചെയ്തതിന്റെ കൃത്യമായ വിവരങ്ങൾ അടങ്ങിയ കുപ്രസിദ്ധമായ 'യെഗർ റിപ്പോർട്ടിന്റെ' (Jäger Report) രചയിതാവ്.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തരം ഒളിവിൽ കഴിഞ്ഞു; 1959-ൽ പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിൽ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് അറസ്റ്റിലായി; വിചാരണയ്ക്ക് കാത്തുനിൽക്കെ ഹോഹനസ്പെർഗ് ജയിലിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 20 സെപ്റ്റംബർ 1888
| 22 ജൂൺ 1959
|-
| 132
| '''[[റുഡോൾഫ് ലാംഗെ]]'''&lt;br /&gt;(Rudolf Lange)
| [[File:Rudolf Lange.jpg|100px]]
| ഐൻസാറ്റ്സ്കമാൻഡോ 2 (Einsatzkommando 2) തലവനും ലാത്വിയയിലെ സിപ്പോ-എസ്.ഡി. കമാൻഡറും; സലാസ്പിൽസ് തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ നിർമ്മാണത്തിന് മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു; വാൻസീ കോൺഫറൻസിൽ പങ്കെടുത്ത ഫീൽഡ് തലവൻ.
| &lt;small&gt;പോസ്നനിൽ വച്ച് സോവിയറ്റ് സൈന്യത്താൽ വളയപ്പെട്ടപ്പോൾ ആത്മഹത്യ ചെയ്തു (അല്ലെങ്കിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു).&lt;/small&gt;
| 18 ഏപ്രിൽ 1910
| 23 ഫെബ്രുവരി 1945
|-
| 133
| '''[[ഹാൻസ്-അഡോൾഫ് പ്രൂട്ട്സ്മാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Hans-Adolf Prützmann)
| [[File:Hans-Adolf Prützmann (1934).jpg|100px]]
| ബാൾട്ടിക് രാജ്യങ്ങളിലും വടക്കൻ റഷ്യയിലും (ഓസ്റ്റ്‌ലാൻഡ്), പിന്നീട് തെക്കൻ റഷ്യയിലും സേവനമനുഷ്ഠിച്ച ഉയർന്ന എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ (Höchster SS- und Polizeiführer).
| &lt;small&gt;ബ്രിട്ടീഷ് സൈന്യത്തിന്റെ പിടിയിലായ ശേഷം ലൂണെബർഗിൽ വച്ച് സയനൈഡ് കഴിച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 31 ഓഗസ്റ്റ് 1901
| 21 മെയ് 1945
|-
| 134
| '''[[വിൽഹെം കോപ്പെ]]'''&lt;br /&gt;(Wilhelm Koppe)
| [[File:Wilhelm Koppe.jpg|100px]]
| റീഷ്സ്ഗൗ വാർത്തെലാൻഡിലെയും പിന്നീട് ജനറൽ ഗവൺമെന്റിലെയും (പോളണ്ട്) ഉന്നത എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ; ചെൽമ്നോ (Chełmno) നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പ് സ്ഥാപിക്കുന്നതിനും ഗ്യാസ് വാനുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതിനും മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;വ്യാജപ്പേരിൽ ഫാക്ടറി ഡയറക്ടറായി കഴിഞ്ഞു; 1960-ൽ അറസ്റ്റിലായെങ്കിലും അനാരോഗ്യം കാരണം വിചാരണ റദ്ദാക്കി; 1975-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 15 ജൂൺ 1896
| 2 ജൂലൈ 1975
|-
| 135
| '''[[ഫ്രെഡറിക്-വിൽഹെം ക്രൂഗർ]]'''&lt;br /&gt;(Friedrich-Wilhelm Krüger)
| [[File:Friedrich-Wilhelm Krüger.jpg|100px]]
| അധിനിവേശ പോളണ്ടിലെ ഉന്നത എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ (1939–1943); ഓപ്പറേഷൻ റെയിൻഹാർഡ്, വാർസോ ഗെട്ടോ പ്രക്ഷോഭത്തെ അടിച്ചമർത്തൽ എന്നിവയ്ക്ക് നിർദ്ദേശങ്ങൾ നൽകി.
| &lt;small&gt;ഓസ്ട്രിയയിൽ വച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 8 മെയ് 1894
| 10 മെയ് 1945
|-
| 136
| '''[[എറിക് ഫുക്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Erich Fuchs)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ആക്ഷൻ ടി4, ഓപ്പറേഷൻ റെയിൻഹാർഡ് എന്നിവയിലെ സാങ്കേതിക വിദഗ്ദ്ധൻ; ബെൽസെക്, സോബിബോർ, ട്രെബ്ലിങ്ക ക്യാമ്പുകളിൽ വിഷവാതകം പുറപ്പെടുവിക്കുന്ന എഞ്ചിനുകൾ സ്ഥാപിച്ചു.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ വിചാരണയിൽ (1966) കുറ്റക്കാരനാണെന്ന് കണ്ടെത്തി 4 വർഷം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; പിന്നീട് മോചിതനായി 1980-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 9 ഏപ്രിൽ 1902
| 25 ജൂലൈ 1980
|-
| 137
| '''[[ലോറൻസ് ഹാക്കൻഹോൾട്ട്]]'''&lt;br /&gt;(Lorenz Hackenholt)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ബെൽസെക് നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകൾ രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുകയും നിർമ്മിക്കുകയും പ്രവർത്തിപ്പിക്കുകയും ചെയ്ത പ്രധാനി (&quot;ഹാക്കൻഹോൾട്ട് ഫൗണ്ടേഷൻ&quot; എന്നറിയപ്പെട്ടു).
| &lt;small&gt;യുദ്ധാവസാനം അപ്രത്യക്ഷനായി; 1954-ൽ നിയമപരമായി മരിച്ചതായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 26 ജൂൺ 1914
| 1945 (കരുതപ്പെടുന്നു)
|-
| 138
| '''[[ഹെർബർട്ട് ലാംഗെ]]'''&lt;br /&gt;(Herbert Lange)
| [[File:Herbert Lange.jpg|100px]]
| ചെൽമ്നോ (Chełmno) നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിന്റെ ആദ്യ കമാൻഡന്റ്; 'സോണ്ടർകമാൻഡോ ലാംഗെ' തലവനായിരുന്ന ഇദ്ദേഹം സഞ്ചരിക്കുന്ന ഗ്യാസ് വാനുകൾ ഉപയോഗിച്ച് ആയിരക്കണക്കിന് മാനസിക രോഗികളെയും ജൂതന്മാരെയും കൊലപ്പെടുത്തി.
| &lt;small&gt;ബെർലിൻ യുദ്ധത്തിൽ വെടിയേറ്റ് കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 29 സെപ്റ്റംബർ 1909
| 20 ഏപ്രിൽ 1945
|-
| 139
| '''[[ഹാൻസ് ബോത്മാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Hans Bothmann)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ചെൽമ്നോ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിന്റെ രണ്ടാമത്തെയും അവസാനത്തെയും കമാൻഡന്റ് (1942–1945); ലോഡ്സ് ഗെട്ടോ ഒഴിപ്പിക്കലിന്റെ ഭാഗമായി പതിനായിരക്കണക്കിന് ആളുകളെ ഗ്യാസ് വാനുകളിൽ കൊലപ്പെടുത്തി.
| &lt;small&gt;ബ്രിട്ടീഷ് സൈന്യത്തിന്റെ പിടിയിലായ ശേഷം തടവിൽ വച്ച് തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 11 നവംബർ 1911
| 4 ഏപ്രിൽ 1946
|-
| 140
| '''[[പോൾ റാഡോംസ്കി]]'''&lt;br /&gt;(Paul Radomski)
| [[File:Paul Radomski.jpg|100px]]
| ഉക്രെയ്നിലെ സിറെറ്റ്സ് (Syrets) തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ്, ഗ്രീസിലെ ഹൈദാരി (Chaidari) ക്യാമ്പിന്റെ കമാൻഡന്റ്; തടവുകാരെ സ്വന്തം കൈകൊണ്ട് വെടിവെച്ചുകൊല്ലുന്ന അതിക്രൂരമായ സ്വഭാവത്തിന് കുപ്രസിദ്ധൻ.
| &lt;small&gt;ഹംഗറിയിലെ സെകെഷ്ഫെഹെർവാറിൽ നടന്ന പോരാട്ടത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 21 സെപ്റ്റംബർ 1902
| 14 മാർച്ച് 1945
|-
| 141
| '''[[ഫ്രാൻസ് ഹോസ്ലർ]]'''&lt;br /&gt;(Franz Hössler)
| [[File:Franz Hössler.jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗവിലെ വനിതാ ക്യാമ്പ് ഡെപ്യൂട്ടി മേധാവി, പിന്നീട് മിറ്റൽബൗ-ഡോറ, ബെർഗൻ-ബെൽസൻ ക്യാമ്പുകളിലെ ഉന്നത ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;ബെൽസൻ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം ഹാമൽൻ ജയിലിൽ ബ്രിട്ടീഷ് സൈനിക അധികാരികളാൽ തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 4 ഫെബ്രുവരി 1906
| 13 ഡിസംബർ 1945
|-
| 142
| '''[[എലിസബത്ത് വോൾക്കൻറാത്ത്]]'''&lt;br /&gt;(Elisabeth Volkenrath)
| [[File:Elisabeth Volkenrath.jpg|100px]]
| റാവൻസ്ബ്രൂക്ക്, ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗ, ബെർഗൻ-ബെൽസൻ ക്യാമ്പുകളിലെ മുഖ്യ വനിതാ സൂപ്പർവൈസർ (Oberaufseherin); ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളിലേക്ക് ആളുകളെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിൽ പങ്കാളിയായി.
| &lt;small&gt;ബെൽസൻ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം ഹാമൽൻ ജയിലിൽ തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 5 സെപ്റ്റംബർ 1919
| 13 ഡിസംബർ 1945
|-
| 143
| '''[[ഹുവാനാ ബോർമാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Juana Bormann)
| [[File:Juana Bormann.jpg|100px]]
| ലിച്ചെൻബർഗ്, റാവൻസ്ബ്രൂക്ക്, ഓഷ്വിറ്റ്സ്, ബെർഗൻ-ബെൽസൻ ക്യാമ്പുകളിലെ എസ്.എസ്. വനിതാ ഗാർഡ്; ഭീമാകാരനായ നായയെ ഉപയോഗിച്ച് തടവുകാരെ ആക്രമിച്ചിരുന്നതിനാൽ &quot;നായകളുള്ള സ്ത്രീ&quot; (The Woman with the Dogs) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;ബെൽസൻ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 10 സെപ്റ്റംബർ 1893
| 13 ഡിസംബർ 1945
|-
| 144
| '''[[ഹെർത്ത എഹ്ലെർട്ട്]]'''&lt;br /&gt;(Herta Ehlert)
| [[File:Herta Ehlert.jpg|100px]]
| റാവൻസ്ബ്രൂക്ക്, മജ്ദാനെക്, ഓഷ്വിറ്റ്സ്, ബെർഗൻ-ബെൽസൻ ക്യാമ്പുകളിലെ വനിതാ ഗാർഡ് (Aufseherin).
| &lt;small&gt;ബെൽസൻ വിചാരണയിൽ 15 വർഷം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1951-ൽ നേരത്തെ മോചിതയായി; 1997-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 26 മാർച്ച് 1905
| 4 ഏപ്രിൽ 1997
|-
| 145
| '''[[ആലീസ് ഒർലോവ്സ്കി]]'''&lt;br /&gt;(Alice Orlowski)
| [[File:Alice Orlowski.jpg|100px]]
| മജ്ദാനെക്, പ്ലാഷോവ്, ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗ ക്യാമ്പുകളിലെ എസ്.എസ്. വനിതാ ഗാർഡ്; തടവുകാരെ ചാട്ടവാറുകൊണ്ട് അടിക്കുന്നതിലും മരണ മാർച്ചുകളിൽ (Death marches) ക്രൂരതകൾ കാണിക്കുന്നതിലും കുപ്രസിദ്ധ.
| &lt;small&gt;ക്രാക്കോവിലെ ഓഷ്വിറ്റ്സ് വിചാരണയിൽ തടവുശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കപ്പെട്ടു; പിന്നീട് മൂന്നാം മജ്ദാനെക് വിചാരണയ്ക്കിടെ 1976-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 30 സെപ്റ്റംബർ 1903
| 1976
|-
| 146
| '''[[ഹിൽഡെഗാർഡ് ലാഷെർട്ട്]]'''&lt;br /&gt;(Hildegard Lächert)
| [[File:Hildegard Lächert.jpg|100px]]
| മജ്ദാനെക്, ഓഷ്വിറ്റ്സ്, ഗുസെൻ ക്യാമ്പുകളിലെ ക്രൂരയായ വനിതാ ഗാർഡ്; ക്രൂരതകൾ കാരണം &quot;രക്തരൂക്ഷിതമായ ബ്രിജിഡ&quot; (Bloody Brigitte) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;മജ്ദാനെക് വിചാരണകളിൽ തടവുശിക്ഷ അനുഭവിച്ചു; പിന്നീട് ജർമ്മൻ ചാരസംഘടനയായ ബി.എൻ.ഡിയിൽ (BND) സേവനമനുഷ്ഠിച്ചതായി വെളിപ്പെട്ടു; 1995-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 19 മാർച്ച് 1920
| 1995
|-
| 147
| '''[[മാക്സ് ബ്ലിൻകെ]]'''&lt;br /&gt;(Max Blancke)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| മജ്ദാനെക്, നാറ്റ്സ്‌വീലർ, ഡാഹൗ ക്യാമ്പുകളിലെ നാസി എസ്.എസ്. ഫിസിഷ്യൻ; ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളിലേക്ക് ആളുകളെ തിരഞ്ഞെടുത്തതിലും കൂട്ടക്കൊലകളിലും പങ്കെടുത്തു.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാവസാനം ഹുൻഫെൽഡിൽ വച്ച് ഭാര്യയോടൊപ്പം ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 23 മാർച്ച് 1909
| 27 ഏപ്രിൽ 1945
|-
| 148
| '''[[ഹൈൻറിച്ച് പീറ്റേഴ്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Peters)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗ, റാവൻസ്ബ്രൂക്ക് ക്യാമ്പുകളിലെ എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തര വിധി വ്യക്തമല്ല / ഒളിവിൽ പോയി.&lt;/small&gt;
| 23 ഡിസംബർ 1890
| അജ്ഞാതം
|-
| 149
| '''[[യൊഹാൻ ഫ്ലീഗൽ]]'''&lt;br /&gt;(Johann Fliegel)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക, സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പുകളിൽ സേവനമനുഷ്ഠിച്ച എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;വിചാരണ ചെയ്യപ്പെട്ടില്ല; വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| 24 ഒക്ടോബർ 1895
| അജ്ഞാതം
|-
| 150
| '''[[ഫ്രാൻസ് വോൾഫ്]]'''&lt;br /&gt;(Franz Wolf)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ പ്രധാന എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ; ഗ്യാസ് ചേമ്പറിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നതിന് മുൻപ് ഇരകളുടെ മുടി മുറിക്കുന്നതിനും വസ്ത്രങ്ങളും സ്വത്തുക്കളും പിടിച്ചെടുക്കുന്നതിനും മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ വിചാരണയിൽ 8 വർഷത്തെ തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; പിന്നീട് ശിക്ഷാ കാലാവധി പൂർത്തിയാക്കി മോചിതനായി; 1999-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 9 ഏപ്രിൽ 1907
| 9 ഒക്ടോബർ 1999
|-
| 151
| '''[[യോസെഫ് വല്ലെറ്റെർ]]'''&lt;br /&gt;(Josef Vallaster)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ഹാർത്തൈം യൂത്തനേഷ്യ കേന്ദ്രത്തിലും (Aktion T4) സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലും സേവനമനുഷ്ഠിച്ച എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ; ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളിലെ കൂട്ടക്കൊലകൾക്ക് മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;1943 ഒക്ടോബറിലെ സോബിബോർ തടവുകാരുടെ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ (Sobibor uprising) തടവുകാരാൽ വധിക്കപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 5 ഫെബ്രുവരി 1910
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 152
| '''[[റുഡോൾഫ് ബെക്ക്മാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Rudolf Beckmann)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഒബർസ്ഷാർഫ്യൂറർ; ക്യാമ്പ് II-ന്റെ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് ചുമതലകളും ഇരകളുടെ വസ്ത്രങ്ങൾ പിടിച്ചെടുക്കലും നിയന്ത്രിച്ചു.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ ക്യാമ്പ് ഓഫീസിനുള്ളിൽ വെച്ച് തടവുകാരാൽ കുത്തേറ്റു കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 20 ഫെബ്രുവരി 1910
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 153
| '''[[യോഹാൻ നീമാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Johann Niemann)
| [[File:Johann Niemann portrait.jpg|100px]]
| ബെൽസെക്, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലെ ഡെപ്യൂട്ടി കമാൻഡന്റ്; ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളുടെ നിർമ്മാണത്തിലും കൂട്ടക്കൊലകളിലും പങ്കാളിയായി.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ തയ്യൽ വർക്ക്‌ഷോപ്പിൽ വെച്ച് തടവുകാരനായ പോളിഷ് സൈനികന്റെ മഴു കൊണ്ടുള്ള വെട്ടേറ്റ് കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 4 ഓഗസ്റ്റ് 1913
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 154
| '''[[സീഗ്ഫ്രീഡ് ഗ്രൈറ്റ്ഷൂസ്]]'''&lt;br /&gt;(Siegfried Graetschus)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഉക്രേനിയൻ ട്രാവ്നിക്കി ഗാർഡുകളുടെ തലവൻ (Head of Ukrainian Guard contingent).
| &lt;small&gt;സോബിബോർ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ ചെരുപ്പുകുത്തി ഷെഡ്ഡിൽ വെച്ച് തടവുകാരാൽ മഴു ഉപയോഗിച്ച് വധിക്കപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 9 ജൂൺ 1916
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 155
| '''[[വാൾട്ടർ നോവാക്]]'''&lt;br /&gt;(Walter Nowak)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ തടവുകാരാൽ വധിക്കപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 14 ജൂൺ 1912
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 156
| '''[[ഫ്രിറ്റ്സ് കോൺറാഡ്]]'''&lt;br /&gt;(Fritz Konrad)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഷാർഫ്യൂറർ.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ തടവുകാരാൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 10 ഓഗസ്റ്റ് 1914
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 157
| '''[[തോമസ് സ്റ്റെഫാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Thomas Steffl)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ തടവുകാരാൽ വധിക്കപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 1911
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 158
| '''[[മാക്സ് ബ്രീസ്]]'''&lt;br /&gt;(Max Brees)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 159
| '''[[എർണസ്റ്റ് സ്റ്റെൻഗൽ]]'''&lt;br /&gt;(Ernst Stengelin)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;സോബിബോറിലേക്ക് നിയോഗിക്കപ്പെട്ട് ഏതാനും ദിവസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ നടന്ന പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ തടവുകാരാൽ വധിക്കപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 10 ഓഗസ്റ്റ് 1911
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 160
| '''[[ഹെർമൻ എർണസ്റ്റ്]]'''&lt;br /&gt;(Hermann Ernst)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തര വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| 12 നവംബർ 1912
| അജ്ഞാതം
|-
| 161
| '''[[ഹെൻറിച്ച് ഫ്ലോഡ്]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Flood)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;വിചാരണ ചെയ്യപ്പെട്ടില്ല; വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 162
| '''[[ആൽഫ്രഡ് ഇറ്റ്നർ]]'''&lt;br /&gt;(Alfred Ittner)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റർ; ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളിലേക്ക് അയക്കുന്നതിന് മുൻപ് ഇരകളിൽ നിന്ന് പണവും വിലപിടിപ്പുള്ള വസ്തുക്കളും പിടിച്ചെടുക്കാൻ ചുമതലപ്പെട്ട ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;ഹേഗൻ സോബിബോർ വിചാരണയിൽ 4 വർഷം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; പിന്നീട് മോചിതനായി 1976-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 13 ജനുവരി 1907
| 3 നവംബർ 1976
|-
| 163
| '''[[റോബർട്ട് യൂഹ്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Robert Jührs)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ബെൽസെക്, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്; പിന്നീട് ട്രാവ്നിക്കി ട്രെയിനിംഗ് ക്യാമ്പിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ വിചാരണയിൽ വിചാരണ നേരിട്ടെങ്കിലും കുറ്റവിമുക്തനാക്കപ്പെട്ടു; 1996-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 17 ഒക്ടോബർ 1911
| 1996
|-
| 164
| '''[[ഹെർമൻ ലാബർട്ട്]]'''&lt;br /&gt;(Hermann Lambert)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലെ നിർമ്മാണ വിഭാഗം എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;വിചാരണ ചെയ്യപ്പെട്ടില്ല; വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| 1910
| അജ്ഞാതം
|-
| 165
| '''[[എറിക് ബൗവർ]]'''&lt;br /&gt;(Erich Bauer)
| [[File:Erich Bauer.jpg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകൾ പ്രവർത്തിപ്പിച്ച മുഖ്യ ഓപ്പറേറ്റർ; തടവുകാരെ കൂട്ടക്കൊല ചെയ്യുന്നതിലെ അതിക്രൂരമായ ആവേശം കാരണം &quot;ഗ്യാസ്മാസ്റ്റർ&quot; (Gasmeister) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;1949-ൽ ബെർലിനിൽ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് അറസ്റ്റിലായി; വധശിക്ഷ വിധിച്ചെങ്കിലും പിന്നീട് ജീവപര്യന്തമായി ഇളവുചെയ്തു; ബെർലിനിലെ ടെഗൽ ജയിലിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 26 മാർച്ച് 1900
| 4 ഫെബ്രുവരി 1980
|-
| 166
| '''[[വിൽഹെം ഗ്രോവർട്ട്]]'''&lt;br /&gt;(Wilhelm Gröwer)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തര വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 167
| '''[[റുഡോൾഫ് കാംപ്ഫ്]]'''&lt;br /&gt;(Rudolf Kämpf)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;വിചാരണ ചെയ്യപ്പെട്ടില്ല.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 168
| '''[[ഫ്രിറ്റ്സ് കൗഫ്മാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Fritz Kaufmann)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 169
| '''[[കാൾ ലുഡ്‌വിഗ്]]'''&lt;br /&gt;(Karl Ludwig)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;വിചാരണ നേരിട്ടില്ല.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 170
| '''[[ഹൈൻറിച്ച് മാത്യൂസ്]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Matthes)
| [[File:Heinrich Matthes.jpg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ക്യാമ്പ് II-ന്റെ (മരണ ക്യാമ്പ് / ടോട്ട്-ലാഗർ) തലവൻ; ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളിലെ കൂട്ടക്കൊലകൾക്കും മൃതദേഹങ്ങൾ മറവുചെയ്യുന്നതിനും നേരിട്ട് മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;ട്രെബ്ലിങ്ക വിചാരണയിൽ ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1978-ൽ ജയിലിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 11 ജനുവരി 1902
| 16 ഡിസംബർ 1978
|-
| 171
| '''[[വില്ലി മെന്റ്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Willi Mentz)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ലസാരറ്റ് (Lazaret - വ്യാജ ഇൻഫർമറി) ചുമതലക്കാരൻ; നടക്കാൻ വയ്യാത്തവരും രോഗികളുമായ പതിനായിരക്കണക്കിന് ആളുകളെ വെടിവെച്ചുകൊന്നതിനാൽ &quot;ഫ്രാങ്കെൻസ്റ്റൈൻ&quot; എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;ട്രെബ്ലിങ്ക വിചാരണയിൽ ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1978-ൽ ആരോഗ്യപരമായ കാരണങ്ങളാൽ മോചിതനായ ശേഷം അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 30 ഏപ്രിൽ 1904
| 25 ജൂൺ 1978
|-
| 172
| '''[[ഓഗസ്റ്റ് മീറ്റ്]]'''&lt;br /&gt;(August Miete)
| [[File:August Miete.jpg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഷാർഫ്യൂറർ; ലസാരറ്റിൽ തടവുകാരെ തിരഞ്ഞെടുത്ത് വധിക്കുന്നതിലെ ക്രൂരത കാരണം &quot;മരണത്തിന്റെ മാലാഖ&quot; (The Angel of Death of Treblinka) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;ട്രെബ്ലിങ്ക വിചാരണയിൽ ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1980-കളിൽ മോചിതനായി; 1997-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 1 നവംബർ 1908
| 1997
|-
| 173
| '''[[മാക്സ് മോളർ]]'''&lt;br /&gt;(Max Möller)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക ക്യാമ്പ് II-ലെ (ടോട്ട്-ലാഗർ) എസ്.എസ്. ഗാർഡ്; തടവുകാരോട് ക്രൂരമായി പെരുമാറിയിരുന്നതിനാൽ &quot;അമേരിക്കക്കാരൻ&quot; എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തരം തിരോഭവിച്ചു; വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 174
| '''[[ഗുസ്താവ് മുൻസ്ബെർഗർ]]'''&lt;br /&gt;(Gustav Münzberger)
| [[File:Gustav Münzberger.jpg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളുടെ ചുമതല വഹിച്ച എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ; ഇരകളെ ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളിലേക്ക് ചാട്ടവാറുകൊണ്ട് അടിച്ച് കയറ്റുന്നതിൽ പങ്കുവഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;ട്രെബ്ലിങ്ക വിചാരണയിൽ 12 വർഷത്തെ തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; ശിക്ഷ പൂർത്തിയാക്കി മോചിതനായി; 1977-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 17 ഓഗസ്റ്റ് 1903
| 23 മാർച്ച് 1977
|-
| 175
| '''[[ഗുസ്താവ് നൊൽകെ]]'''&lt;br /&gt;(Gustav Nölke)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;വിചാരണ ചെയ്യപ്പെട്ടില്ല.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 176
| '''[[ആൽബർട്ട് പ്ലാറ്റ്]]'''&lt;br /&gt;(Albert Plathe)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 177
| '''[[ഫ്രാൻസ് പൂഷ്]]'''&lt;br /&gt;(Franz Pusch)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;വിചാരണ നേരിട്ടില്ല.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 178
| '''[[ആൽബർട്ട് റൂം]]'''&lt;br /&gt;(Albert Rum)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ അൺഡ്രസ്സിങ് ബാരക്കുകളുടെയും ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളുടെയും മേൽനോട്ടം വഹിച്ച എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;ട്രെബ്ലിങ്ക വിചാരണയിൽ 3 വർഷത്തെ തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1970-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 8 ജൂൺ 1890
| 1970
|-
| 179
| '''[[ഏണസ്റ്റ് ഷെമ്മൽ]]'''&lt;br /&gt;(Ernst Schemmel)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ കമാൻഡന്റുമാരായ എബർലിന്റെയും സ്റ്റാംഗിളിന്റെയും അഭാവത്തിൽ ക്യാമ്പിന്റെ ആക്ടിംഗ് കമാൻഡന്റായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ച എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;ഡ്രെസ്ഡനിൽ വച്ച് സ്വാഭാവിക മരണം സംഭവിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 11 സെപ്റ്റംബർ 1883
| 10 ഡിസംബർ 1943
|-
| 180
| '''[[ഫ്രിറ്റ്സ് ഷ്മിറ്റ്]]'''&lt;br /&gt;(Fritz Schmidt)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക ക്യാമ്പിലെ ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളിലേക്ക് വിഷവാതകം പമ്പ് ചെയ്യുന്ന എഞ്ചിൻ റൂം പ്രവർത്തിപ്പിച്ച മുഖ്യ ഓപ്പറേറ്റർ.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തരം യു.എസ്. പിടിയിലായെങ്കിലും രക്ഷപ്പെട്ടു; 1965-ൽ വിചാരണ നേരിട്ടെങ്കിലും മതിയായ തെളിവുകളുടെ അഭാവത്തിൽ വിട്ടയച്ചു; 1982-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 29 നവംബർ 1906
| 4 ഫെബ്രുവരി 1982
|-
| 181
| '''[[കാൾ ഷിഫ്നർ]]'''&lt;br /&gt;(Karl Schiffner)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;വിചാരണ ചെയ്യപ്പെട്ടില്ല; വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 182
| '''[[ഹാൻസ് ഷെഫർ]]'''&lt;br /&gt;(Hans Schäfer)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 183
| '''[[ഓട്ടോ സ്റ്റാഡിയെ]]'''&lt;br /&gt;(Otto Stadie)
| [[File:Otto Stadie.jpg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് ഹെഡ്; ക്യാമ്പിൽ എത്തിച്ചേരുന്ന ഇരകളെ ശാന്തരാക്കാൻ തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കുന്ന പ്രസംഗങ്ങൾ നടത്താൻ ചുമതലപ്പെട്ട ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;ട്രെബ്ലിങ്ക വിചാരണയിൽ 7 വർഷത്തെ തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; ശിക്ഷ പൂർത്തിയാക്കി മോചിതനായി; 1977-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 26 ജനുവരി 1897
| 28 ജൂലൈ 1977
|-
| 184
| '''[[ഏണസ്റ്റ് സ്റ്റെൻഗൽ]]'''&lt;br /&gt;(Ernst Stengelin)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ തടവുകാരുടെ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 10 ഓഗസ്റ്റ് 1911
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 185
| '''[[ഫ്രാൻസ് സുഷോമെൽ]]'''&lt;br /&gt;(Franz Suchomel)
| [[File:Franz Suchomel.jpg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. അൺഡ്രസ്സിങ് ബാരക്ക് സൂപ്പർവൈസർ; ഇരകളുടെ സ്വർണ്ണവും പണവും ശേഖരിക്കൽ, സ്ത്രീകളുടെ മുടി മുറിക്കൽ എന്നിവ നിയന്ത്രിച്ചു.
| &lt;small&gt;ട്രെബ്ലിങ്ക വിചാരണയിൽ 6 വർഷത്തെ തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; പിന്നീട് 'ഷോവാ' (Shoah) ഡോക്യുമെന്ററിയിൽ ക്യാമ്പിലെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ തുറന്നുപറഞ്ഞു; 1979-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 3 ഡിസംബർ 1907
| 18 ഡിസംബർ 1979
|-
| 186
| '''[[ഹൈൻറിച്ച് ഉൺവെർഹൗ]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Unverhau)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ബെൽസെക്, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലെ എൻജിൻ ഓപ്പറേറ്ററും ലോക്കോമോട്ടീവ് ഡ്രൈവറും; ഇരകളുടെ വസ്ത്രങ്ങൾ തരംതിരിക്കുന്നതിലും തെളിവുകൾ നശിപ്പിക്കുന്നതിലും പങ്കുവഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ വിചാരണയിൽ പ്രതിചേർക്കപ്പെട്ടെങ്കിലും കുറ്റവിമുക്തനാക്കപ്പെട്ടു; 1996-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 26 മെയ് 1911
| 1996
|-
| 187
| '''[[ജോസഫ് വോൾഫ്]]'''&lt;br /&gt;(Josef Wolf)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ; ക്യാമ്പിലെ വസ്ത്ര സംഭരണശാലയുടെ മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ തടവുകാരാൽ മഴു ഉപയോഗിച്ച് വധിക്കപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 27 മാർച്ച് 1900
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 188
| '''[[ഏണസ്റ്റ് സിർക്കെ]]'''&lt;br /&gt;(Ernst Zierke)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ബെൽസെക്, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലെ മെഡിക്കൽ ഓർഡർലിയും എസ്.എസ്. ഗാർഡും; ക്യാമ്പുകൾ പൊളിച്ചുമാറ്റി തെളിവ് നശിപ്പിക്കുന്നതിൽ പങ്കാളിയായി.
| &lt;small&gt;ബെൽസെക്, സോബിബോർ വിചാരണകളിൽ പ്രതിചേർക്കപ്പെട്ടെങ്കിലും തെളിവുകളുടെ അഭാവത്തിൽ വെറുതെവിട്ടു; 1972-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 6 മെയ് 1905
| 1972
|-
| 189
| '''[[ഹൈൻറിച്ച് ഗ്ലെയർ]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Gley)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ബെൽസെക്, പോണിയറ്റോവ ക്യാമ്പുകളിലെ എസ്.എസ്. ഒബർസ്ഷാർഫ്യൂറർ; മൃതദേഹങ്ങൾ വൻതോതിൽ ദഹിപ്പിക്കുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് (Sonderaktion 1005) മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;ബെൽസെക് വിചാരണയിൽ പ്രതിയായെങ്കിലും നടപടികൾ ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടു; 1973-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 16 ഫെബ്രുവരി 1901
| 1973
|-
| 190
| '''[[ഹാൻസ് ഗിയർസിഗ്]]'''&lt;br /&gt;(Hans Gierzig)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ബെൽസെക് നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| യുദ്ധാനന്തര വിധി അജ്ഞാതമാണ്.
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|}
==അവലംബം==
{{reflist}}

{{The Holocaust}}

{{DEFAULTSORT:List of major perpetrators of the Holocaust}}
[[:Category:Holocaust perpetrators|*]]
[[:Category:People of the Holocaust|Perpetrators]]
[[:Category:The Holocaust-related lists]]
[[:Category:Crime-related lists]]</text>
      <sha1>52jtprzeocj8yzi2jloa1umu9rp8s3w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4661003</id>
      <parentid>4661001</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T05:13:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Irshadpp</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <origin>4661003</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="146670" sha1="7m7op6if14653j062lrq44w0so29bdi" xml:space="preserve">{{Draft article}}
'''[[ഹോളോകോസ്റ്റ്|ഹോളോകോസ്റ്റിന്റെ]]''' മുഖ്യസൂത്രധാരന്മാരുടെ പട്ടികയാണിത്.
{{DEFAULTSORT:List of major perpetrators of the Holocaust}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size: 65%;&quot;
! ക്രമ നമ്പർ
! പേര്
! ചിത്രം
! പദവി
! വിധി / അന്ത്യം
! ജനനം
! മരണം
|-
| 1
| '''[[അഡോൾഫ് ഹിറ്റ്‌ലർ]]'''&lt;br /&gt;(Adolf Hitler)
| [[File:Hitler portrait crop.jpg|100px]]
| നാസി പാർട്ടിയുടെ നേതാവ്, നാസി ജർമ്മനിയുടെ ഭരണാധികാരി
| &lt;small&gt;വെടിയുതിർത്ത് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 20 ഏപ്രിൽ 1889
| 30 ഏപ്രിൽ 1945
|-
| 2
| '''[[ഹെൻറിച്ച് ഹിംലർ]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Himmler)
| [[File:Heinrich Himmler 1942.jpg|100px]]
| റീഷ്സ്ഫ്യൂറർ-എസ്എസ് (Reichsführer-SS), ജർമ്മൻ പോലീസിന്റെ തലവൻ, ആഭ്യന്തര മന്ത്രി.
| &lt;small&gt;അറസ്റ്റിലായി; സയനൈഡ് ഗുളിക&lt;/small&gt; 
&lt;small&gt;കഴിച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 7 ഒക്ടോബർ 1900
| 23 മെയ് 1945
|-
| 3
| '''[[ഹെർമൻ ഗീറിംഗ്|ഹെർമൻ ഗോറിംഗ്]]'''&lt;br /&gt;(Hermann Göring)
| [[File:Hermann Göring (cropped).jpg|100px]]
| ലുഫ്റ്റ്‌വാഫെയുടെ (വ്യോമസേന) കമാൻഡർ-ഇൻ-ചീഫ്, റീഹ്സ്റ്റാഗ് പ്രസിഡന്റ്. 1941 ജൂലൈയിൽ 'അന്തിമ പരിഹാരം' (Final Solution) ഔദ്യോഗിക നയമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.
| &lt;small&gt;തൂക്കിക്കൊല്ലാൻ വിധിച്ചു;&lt;/small&gt; 
&lt;small&gt;വധശിക്ഷയ്ക്ക് മണിക്കൂറുകൾക്ക് മുമ്പ് സയനൈഡ് കഴിച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 12 ജനുവരി 1893
| 15 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 4
| '''[[റൈൻഹാർഡ് ഹൈഡ്രിച്ച്|റൈൻഹാർഡ് ഹൈഡ്രിക്]]'''&lt;br /&gt;(Reinhard Heydrich)
| [[File:Reinhard Heydrich.jpg|100px]]
| റീഷ് സെക്യൂരിറ്റി മെയിൻ ഓഫീസിന്റെ (RSHA) തലവൻ, ബൊഹീമിയ-മൊറാവിയയുടെ ആക്ടിംഗ് പ്രൊട്ടക്ടർ.
| &lt;small&gt;ആക്രമണത്തിൽ പരിക്കേറ്റ്&lt;/small&gt; 
&lt;small&gt;അണുബാധയുണ്ടായി (Sepsis) കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 7 മാർച്ച് 1904
| 4 ജൂൺ 1942
|-
| 5
| '''[[അഡോൾഫ് ഐക്മാൻ|അഡോൾഫ് ഐഷ്മാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Adolf Eichmann)
| [[File:Adolf Eichmann at Trial1961.jpg|100px]]
| ഗെസ്റ്റപ്പോയിലെ ജൂതകാര്യ വിഭാഗം മേധാവി (RSHA Sub-Department IV-B4). കിഴക്കൻ യൂറോപ്പിലെ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലേക്ക് ജൂതന്മാരെ കൂട്ടത്തോടെ നാടുകടത്തുന്നതിന് മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;അർജന്റീനയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt; 
&lt;small&gt;1960-ൽ ഇസ്രായേൽ ഏജന്റുമാർ പിടികൂടി ഇസ്രായേലിൽ വിചാരണ നടത്തി 1962-ൽ തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 19 മാർച്ച് 1906
| 1 ജൂൺ 1962
|-
| 6
| '''[[ഹൈൻറിച്ച് മുള്ളർ]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Müller)
| [[File:Heinrich Müller.jpg|100px]]
| എസ്.എസ്-ഗ്രൂപ്പൻഫ്യൂറർ, ഗെസ്റ്റപ്പോ മേധാവി (1939–1945).
| &lt;small&gt;അപ്രത്യക്ഷനായി; 1945 മേയിൽ&lt;/small&gt; &lt;small&gt;ബെർലിനിൽ വച്ച് കൊല്ലപ്പെട്ടതായി കരുതപ്പെടുന്നു.&lt;/small&gt;
| 28 ഏപ്രിൽ 1900
| അജ്ഞാതം (1945 മേയ് എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു)
|-
| 7
| '''[[ജോസഫ് ഗീബൽസ്]]'''&lt;br /&gt;(Joseph Goebbels)
| [[File:Bundesarchiv Bild 146-1968-101-20A, Joseph Goebbels.jpg|100px]]
| നാസി പാർട്ടിയുടെ പ്രചാരണ വിഭാഗം തലവൻ, പ്രചാരണ മന്ത്രി (Reich Minister of Propaganda).
| &lt;small&gt;സയനൈഡ് കഴിച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 29 ഒക്ടോബർ 1897
| 1 മെയ് 1945
|-
| 8
| '''[[ആൽബർട്ട് സ്പിയർ|ആൽബർട്ട് സ്പീർ]]'''&lt;br /&gt;(Albert Speer)
| [[File:Albert Speer 1933.jpg|100px]]
| ആയുധ-യുദ്ധോൽപ്പാദന മന്ത്രി. ഹോളോകോസ്റ്റിനെക്കുറിച്ച് അറിയില്ലായിരുന്നു എന്ന് അവകാശപ്പെട്ടെങ്കിലും പിന്നീട് കണ്ടെത്തിയ കത്തുകൾ ഇത് തെറ്റാണെന്ന് തെളിയിച്ചു.
| &lt;small&gt;20 വർഷത്തെ തടവുശിക്ഷ&lt;/small&gt; 
&lt;small&gt;അനുഭവിച്ചു. 1966-ൽ മോചിതനായി; 1981-ൽ സ്വാഭാവിക മരണം.&lt;/small&gt;
| 19 മാർച്ച് 1905
| 1 സെപ്റ്റംബർ 1981
|-
| 9
| '''[[ഒഡിലോ ഗ്ലോബോക്നിക്]]'''&lt;br /&gt;(Odilo Globocnik)
| [[File:Odilo Globocnik.jpg|100px]]
| ജനറൽ ഗവൺമെന്റിലെ എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ, ഓപ്പറേഷൻ റെയിൻഹാർഡിന്റെ (Operation Reinhard) തലവൻ.
| &lt;small&gt;സയനൈഡ് കഴിച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 21 ഏപ്രിൽ 1904
| 31 മെയ് 1945
|-
| 10
| '''[[തിയോഡോർ ഐകെ]]'''&lt;br /&gt;(Theodor Eicke)
| [[File:Theodor Eicke.jpg|100px]]
| നാസി തടങ്കൽ പാളയങ്ങളുടെ രൂപീകരണത്തിലെ പ്രധാന വ്യക്തി. എസ്.എസ്. ഡിവിഷൻ ടോട്ടൻകോഫിന്റെ (SS Division Totenkopf) ആദ്യ കമാൻഡർ.
| &lt;small&gt;മൂന്നാം ഖാർക്കീവ് യുദ്ധത്തിൽ&lt;/small&gt; 
&lt;small&gt;(Third Battle of Kharkiv) കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 17 ഒക്ടോബർ 1892
| 26 ഫെബ്രുവരി 1943
|-
| 11
| '''[[റിച്ചാർഡ് ഗ്ലൂക്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Richard Glücks)
| [[File:Richard Glücks.jpg|100px]]
| എസ്.എസ്. മെയിൻ ഇക്കണോമിക് ആന്റ് അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റിലെ (WVHA) കോൺസെൻട്രേഷൻ ക്യാമ്പ് പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ (Amt D) തലവൻ.
| &lt;small&gt;സയനൈഡ് കഴിച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 22 ഏപ്രിൽ 1889
| 10 മെയ് 1945
|-
| 12
| '''[[ആൽബർട്ട് ഗാൻസെൻമുള്ളർ]]'''&lt;br /&gt;(Albert Ganzenmüller)
| [[File:Albert Ganzenmuller.jpg|100px]]
| ഡോയ്ച്ച റീഷ്സ്ബാന്റെ തലവനും ഗതാഗത മന്ത്രാലയത്തിലെ സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറിയും. ജൂതന്മാരെ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലേക്കും ഗെട്ടോകളിലേക്കും തീവണ്ടി മാർഗ്ഗം കൂട്ടത്തോടെ നാടുകടത്തുന്നതിൽ പങ്കുവഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;സ്വാഭാവിക മരണം.&lt;/small&gt;
| 25 ഫെബ്രുവരി 1905
| 20 മാർച്ച് 1996
|-
| 13
| '''[[യൂലിയസ് സ്ട്രൈഷർ]]'''&lt;br /&gt;(Julius Streicher)
| [[File:Julius Streicher 1928.jpg|100px]]
| ഫ്രാങ്കോണിയയുടെ ഗൗലൈറ്റർ (1929–1940), 'ഡെർ സ്റ്റൂർമർ' (Der Stürmer) എന്ന യഹൂദവിരുദ്ധ വാരികയുടെ സ്ഥാപകനും പ്രസാധകനും.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 12 ഫെബ്രുവരി 1885
| 16 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 14
| '''[[ഏൺസ്റ്റ് കാൾട്ടൻബ്രണ്ണർ]]'''&lt;br /&gt;(Ernst Kaltenbrunner)
| [[File:Ernst Kaltenbrunner 1943.jpg|100px]]
| റൈൻഹാർഡ് ഹൈഡ്രിച്ചിന്റെ കൊലപാതകത്തിന് ശേഷം റീഷ് സെക്യൂരിറ്റി മെയിൻ ഓഫീസിന്റെ (RSHA) തലവൻ.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 4 ഒക്ടോബർ 1903
| 16 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 15
| '''[[ഹാൻസ് ഫ്രാങ്ക്]]'''&lt;br /&gt;(Hans Frank)
| [[File:Hans Frank.jpg|100px]]
| അധിനിവേശ പോളണ്ടിലെ ജനറൽ ഗവൺമെന്റിന്റെ ഗവർണർ-ജനറൽ.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 23 മെയ് 1900
| 16 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 16
| '''[[കാൾ വുൾഫ്]]'''&lt;br /&gt;(Karl Wolff)
| [[File:Karl Wolff.jpg|100px]]
| ഹിംലറുടെ പേഴ്സണൽ സ്റ്റാഫ് മേധാവി, എസ്.എസും അഡോൾഫ് ഹിറ്റ്‌ലറും തമ്മിലുള്ള ലെയ്സൺ ഓഫീസർ, അധിനിവേശ ഇറ്റലിയിലെ പരമോന്നത എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ.
| &lt;small&gt;തടവുശിക്ഷ അനുഭവിച്ചു; 1971-ൽ മോചിതനായി; 1984-ൽ സ്വാഭാവിക മരണം.&lt;/small&gt;
| 13 മെയ് 1900
| 17 ജൂലൈ 1984
|-
| 17
| '''[[ആർതർ സെയ്സ്-ഇൻക്വാർട്ട്]]'''&lt;br /&gt;(Arthur Seyss-Inquart)
| [[File:Arthur Seyss-Inquart.jpg|100px]]
| നെതർലാൻഡ്‌സിലെ റീഷ്സ്കമ്മിഷണർ, ജനറൽ ഗവൺമെന്റിന്റെ ഡെപ്യൂട്ടി ഗവർണർ-ജനറൽ, വിദേശകാര്യ മന്ത്രി.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 22 ജൂലൈ 1892
| 16 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 18
| '''[[ജോസഫ് ബ്യൂലർ]]'''&lt;br /&gt;(Josef Bühler)
| [[File:Josef Buhler.jpg|100px]]
| അധിനിവേശ പോളണ്ടിലെ സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറിയും ഹാൻസ് ഫ്രാങ്കിന്റെ ഡെപ്യൂട്ടിയും. വാൻസീ കോൺഫറൻസിൽ പങ്കെടുത്തു.
| &lt;small&gt;പോളണ്ടിൽ വിചാരണയ്ക്ക് വിധേയനാക്കി തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 16 ഫെബ്രുവരി 1904
| 22 ഓഗസ്റ്റ് 1948
|-
| 19
| '''[[മാർട്ടിൻ ബോർമാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Martin Bormann)
| [[File:Martin Bormann 1934.jpg|100px]]
| നാസി പാർട്ടി ചാൻസലറി തലവൻ, അഡോൾഫ് ഹിറ്റ്‌ലറുടെ സ്വകാര്യ സെക്രട്ടറി.
| &lt;small&gt;അസാന്നിധ്യത്തിൽ തൂക്കിക്കൊല്ലാൻ വിധിച്ചു; പിടിക്കപ്പെടാതിരിക്കാൻ ബെർലിനിൽ ആത്മഹത്യ ചെയ്തതായി കരുതപ്പെടുന്നു; 1972-ൽ അസ്ഥികൂടം കണ്ടെത്തുകയും 1998-ൽ തിരിച്ചറിയുകയും ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 17 ജൂൺ 1900
| 2 മെയ് 1945
|-
| 20
| '''[[ഓട്ടോ ജോർജ് തിയറാക്ക്]]'''&lt;br /&gt;(Otto Georg Thierack)
| [[File:Otto Georg Thierack.jpg|100px]]
| റീഷ് നീതിന്യായ മന്ത്രി (1942–1945), പീപ്പിൾസ് കോർട്ട് പ്രസിഡന്റ്. അന്തിമ പരിഹാരത്തിന് നിയമസാധുത നൽകിയ ഏകാധിപത്യ നിയമങ്ങളുടെ സഹ-ശില്പി.
| &lt;small&gt;വിചാരണയ്ക്ക് മുമ്പ് വിഷം കഴിച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 19 ഏപ്രിൽ 1889
| 26 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 21
| '''[[കുർട്ട് ദലൂഗെ]]'''&lt;br /&gt;(Kurt Daluege)
| [[File:Kurt Daluege.jpg|100px]]
| ഓർഡുങ്സ്പോളിസെയുടെ (Ordnungspolizei - യൂണിഫോം പോലീസ്) തലവൻ, ബൊഹീമിയ-മൊറാവിയയുടെ ഡെപ്യൂട്ടി റീഷ്-പ്രൊട്ടക്ടർ (ഹൈഡ്രിച്ചിന്റെ മരണശേഷം). ലിഡിസ് കൂട്ടക്കൊലയ്ക്ക് ഉത്തരവിട്ടു.
| &lt;small&gt;പ്രാഗിൽ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 15 സെപ്റ്റംബർ 1897
| 24 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 22
| '''[[ഓസ്വാൾഡ് പോൾ]]'''&lt;br /&gt;(Oswald Pohl)
| [[File:Oswald Pohl.jpg|100px]]
| എസ്.എസ്. മെയിൻ ഇക്കണോമിക് ആന്റ് അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റിന്റെ (WVHA) തലവൻ. തടങ്കൽ പാളയങ്ങളുടെ ഭരണനിർവ്വഹണവും ഓഷ്വിറ്റ്സ്, മജ്ദാനെക്, സ്റ്റുത്തോഫ് തുടങ്ങിയ ക്യാമ്പുകളുടെ നിർമ്മാണവും നിയന്ത്രിച്ചു.
| &lt;small&gt;തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 30 ജൂൺ 1892
| 7 ജൂൺ 1951
|-
| 23
| '''[[കാൾ ഹെർമൻ ഫ്രാങ്ക്]]'''&lt;br /&gt;(Karl Hermann Frank)
| [[File:Karl Hermann Frank.jpg|100px]]
| ബൊഹീമിയ-മൊറാവിയയിലെ സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറിയും ഉന്നത എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡറും.
| &lt;small&gt;പ്രാഗിൽ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം പരസ്യമായി തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 24 ജനുവരി 1898
| 22 മെയ് 1946
|-
| 24
| '''[[അലോയിസ് ബ്രണ്ണർ]]'''&lt;br /&gt;(Alois Brunner)
| [[File:Alois Brunner.jpg|100px]]
| അഡോൾഫ് ഐഷ്മാന്റെ ഡെപ്യൂട്ടി; ഫ്രാൻസ്, ഗ്രീസ്, സ്ലൊവാക്യ, ഓസ്ട്രിയ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് 1.4 ലക്ഷത്തിലധികം ജൂതന്മാരെ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലേക്ക് നാടുകടത്താൻ സംഘടിപ്പിച്ചു.
| &lt;small&gt;സിറിയയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; അൽ-അസദ് ഭരണകൂടത്തിന്റെ പീഡനമുറകൾക്കായുള്ള ഉപദേശകനായി പ്രവർത്തിച്ചു; സിറിയയിൽ വച്ച് സ്വാഭാവിക മരണം സംഭവിച്ചതായി കരുതപ്പെടുന്നു.&lt;/small&gt;
| 8 ഏപ്രിൽ 1912
| ഡിസംബർ 2001 / ഡിസംബർ 2010
|-
| 25
| '''[[തിയോഡോർ ഡാനെക്കർ]]'''&lt;br /&gt;(Theodor Dannecker)
| [[File:Theodor Dannecker.jpg|100px]]
| അഡോൾഫ് ഐഷ്മാന്റെ ഡെപ്യൂട്ടി; പാരീസിലെ ജൂതകാര്യ വിഭാഗം മേധാവി (1940–1942). ബൾഗേറിയ, ബാൾക്കൻസ്, ഹംഗറി എന്നിവിടങ്ങളിലെ 'അന്തിമ പരിഹാര' പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ചുമതല വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;യു.എസ്. സൈന്യം അറസ്റ്റ് ചെയ്തു; തടവിൽ ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 27 മാർച്ച് 1913
| 10 ഡിസംബർ 1945
|-
| 26
| '''[[വിൽഹെം കെയ്റ്റൽ]]'''&lt;br /&gt;(Wilhelm Keitel)
| [[File:Wilhelm Keitel 1940.jpg|100px]]
| യുദ്ധകാര്യ മന്ത്രി, ജർമ്മൻ സായുധ സേനയുടെ സുപ്രീം കമാൻഡ് മേധാവി (OKW).
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 22 സെപ്റ്റംബർ 1882
| 16 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 27
| '''[[കുർട്ട് നോബ്ലൗച്ച്]]'''&lt;br /&gt;(Kurt Knoblauch)
| [[File:Kurt Knoblauch.jpg|100px]]
| ഹിംലറുടെ കീഴിലുള്ള കമാൻഡോസ്റ്റാബ് റീഷ്സ്ഫ്യൂറർ-എസ്.എസ്. തലവൻ. പ്രിപ്യാറ്റ് ചതുപ്പുനിലങ്ങളിലെ കൂട്ടക്കൊലകളിൽ വാഫൻ-എസ്.എസ്. പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിച്ചു.
| &lt;small&gt;1949-ൽ രണ്ട് വർഷത്തെ തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1952-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 10 ഡിസംബർ 1885
| 10 നവംബർ 1952
|-
| 28
| '''[[വിൽഹെം ഫ്രിക്]]'''&lt;br /&gt;(Wilhelm Frick)
| [[File:Wilhelm Frick.jpg|100px]]
| ആഭ്യന്തര മന്ത്രി (1933–1943), ബൊഹീമിയ-മൊറാവിയയുടെ പ്രൊട്ടക്ടർ (1943–1945). ജൂതവിരുദ്ധ ന്യൂറെംബർഗ് നിയമങ്ങളുടെ സഹ-രചയിതാവ്.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 13 മാർച്ച് 1877
| 16 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 29
| '''[[ഹെർമൻ ഹോഫ്ലെ]]'''&lt;br /&gt;(Hermann Höfle)
| [[File:Hermann Höfle.jpg|100px]]
| ലക്ഷക്കണക്കിന് പോളിഷ് ജൂതന്മാരെ വധിക്കാൻ പദ്ധതിയിട്ട ഓപ്പറേഷൻ റെയിൻഹാർഡിന്റെ പ്രധാന കോർഡിനേറ്റർ.
| &lt;small&gt;അറസ്റ്റിലായി; വിചാരണയ്ക്ക് കാത്തുനിൽക്കെ ജയിലിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 19 ജൂൺ 1911
| 20 ഓഗസ്റ്റ് 1962
|-
| 30
| '''[[ആന്റെ പവേലിച്ച്]]'''&lt;br /&gt;(Ante Pavelić)
| [[File:Ante Pavelic cropped.jpg|100px]]
| സ്വതന്ത്ര ക്രൊയേഷ്യൻ രാജ്യത്തിന്റെ (NDH) ഫാസിസ്റ്റ് ഉസ്താഷെ (Ustaše) ഏകാധിപതി; സെർബുകൾ, ജൂതന്മാർ, റോമാനി ജനങ്ങൾ എന്നിവർക്കെതിരായ വംശഹത്യയ്ക്ക് നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;അർജന്റീനയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു. 1957-ൽ നടന്ന വധശ്രമത്തിൽ പരിക്കേറ്റ് 1959-ൽ മാഡ്രിഡിൽ വച്ച് അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 14 ജൂലൈ 1889
| 28 ഡിസംബർ 1959
|-
| 31
| '''[[ബ്രൂണോ ടെഷ്]]'''&lt;br /&gt;(Bruno Tesch)
| [[File:Bruno Tesch.jpg|100px]]
| ജർമ്മൻ രസതന്ത്രജ്ഞൻ; തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലെ തടവുകാരെ കൂട്ടക്കൊല ചെയ്യാൻ ഉപയോഗിക്കുമെന്ന് പൂർണ്ണ അറിവോടെ എസ്.എസിന് (SS) സைக்ലോൺ ബി (Zyklon B) വാതകം വിതരണം ചെയ്തു.
| &lt;small&gt;ബ്രിട്ടീഷ് സൈനിക കോടതി വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 14 ഓഗസ്റ്റ് 1890
| 16 മെയ് 1946
|-
| 32
| '''[[കാൾ വെയ്ൻബാക്കർ]]'''&lt;br /&gt;(Karl Weinbacher)
| [[File:Karl Weinbacher.jpg|100px]]
| ടെഷ് ആന്റ് സ്റ്റാബെനോ (Tesch &amp; Stabenow) കമ്പനിയുടെ വൈസ് ഡയറക്ടർ; സைக்ലോൺ ബി വാതകം വിതരണം ചെയ്യുന്നതിൽ കൂട്ടുനിന്നു.
| &lt;small&gt;തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 23 ജൂൺ 1898
| 16 മെയ് 1946
|-
| 33
| '''[[ഫ്രിറ്റ്സ് ടെർ മീർ]]'''&lt;br /&gt;(Fritz ter Meer)
| [[File:Fritz ter Meer (1884-1967).jpg|100px]]
| ഐ.ജി. ഫാർബൻ (IG Farben), ബേയർ (Bayer) എന്നിവയുടെ ബോർഡ് അംഗം; മോണോവിറ്റ്സ് (Auschwitz III) തടങ്കൽ പാളയം സ്ഥാപിക്കുന്നതിനും നിർബന്ധിത അടിമവേല ചെയ്യിക്കുന്നതിനും കൂട്ടുനിന്നു.
| &lt;small&gt;4 വർഷം തടവുശിക്ഷ അനുഭവിച്ചു; പിന്നീട് മോചിതനായി; 1967-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 4 ജൂലൈ 1884
| 27 ഒക്ടോബർ 1967
|-
| 34
| '''[[വിക്ടർ ബ്രാക്ക്]]'''&lt;br /&gt;(Viktor Brack)
| [[File:Viktor Brack.jpg|100px]]
| ഭിന്നശേഷിക്കാരെ കൂട്ടക്കൊല ചെയ്ത ആക്ഷൻ ടി4 (Aktion T4) പദ്ധതിയുടെ മുഖ്യ സംഘാടകൻ; ഓപ്പറേഷൻ റെയിൻഹാർഡിനായി നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പുകൾ സ്ഥാപിക്കുന്നതിൽ സജീവമായി പങ്കെടുത്തു.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് ഡോക്ടേഴ്സ് ട്രയലിന് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 9 നവംബർ 1904
| 2 ജൂൺ 1948
|-
| 35
| '''[[കാൾ ഒബർഗ്]]'''&lt;br /&gt;(Carl Oberg)
| [[File:Carl Oberg.jpg|100px]]
| റാഡോം ജില്ലയിലെ എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ (1941–1942), അധിനിവേശ ഫ്രാൻസിലെ ഉന്നത എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ (1942–1944). ഫ്രാൻസിൽ നിന്നുള്ള ജൂതന്മാരുടെ കൂട്ട നാടുകടത്തലിന് നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിച്ചെങ്കിലും പിന്നീട് ഇളവ് ചെയ്തു; 1962-ൽ മോചിതനായി; 1965-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 27 ജനുവരി 1897
| 3 ജൂൺ 1965
|-
| 36
| '''[[ഹെൽമുട്ട് നോക്കൻ]]'''&lt;br /&gt;(Helmut Knochen)
| [[File:Helmut Knochen.jpg|100px]]
| പാരീസിലെ സിപ്പോ (SiPo), എസ്.ഡി. (SD) കമാൻഡന്റ്; ഫ്രഞ്ച് ജൂതന്മാരെയും സാധാരണ പൗരന്മാരെയും വൻതോതിൽ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലേക്ക് നാടുകടത്തുന്നതിന് നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;വധശിക്ഷ ജീവപര്യന്തമായി ഇളവുചെയ്തു; 1962-ൽ ജയിൽ മോചിതനായി; 2003-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 14 മാർച്ച് 1910
| 4 ഏപ്രിൽ 2003
|-
| 37
| '''[[വാൾട്ടർ ഷിമാന]]'''&lt;br /&gt;(Walter Schimana)
| [[File:Walter Schimana.jpg|100px]]
| അധിനിവേശ സോവിയറ്റ് യൂണിയനിലെയും ഗ്രീസിലെയും ഉന്നത എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ. ഗ്രീക്ക് ജൂതന്മാരെ ഓഷ്വിറ്റ്സിലേക്ക് അയക്കുന്നതിൽ പങ്കുവഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;അറസ്റ്റിലായി; വിചാരണയ്ക്ക് കാത്തുനിൽക്കെ ജയിലിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 12 മാർച്ച് 1898
| 12 സെപ്റ്റംബർ 1948
|-
| 38
| '''[[എർവിൻ ലാംബർട്ട്]]'''&lt;br /&gt;(Erwin Lambert)
| [[File:Erwin Lambert.jpg|100px]]
| ഓപ്പറേഷൻ റെയിൻഹാർഡ് ക്യാമ്പുകളിലെ (ട്രെബ്ലിങ്ക, സോബിബോർ) ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളുടെ നിർമ്മാണ ചുമതല വഹിച്ച പ്രധാന വ്യക്തി.
| &lt;small&gt;വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തടവുശിക്ഷ അനുഭവിച്ചു; പിന്നീട് മോചിതനായി 1976-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 7 ഡിസംബർ 1909
| 15 ഒക്ടോബർ 1976
|-
| 39
| '''[[ക്രിസ്റ്റ്യൻ വിർത്ത്]]'''&lt;br /&gt;(Christian Wirth)
| [[File:Christian Wirth.jpg|100px]]
| ആക്ഷൻ ടി4, ഓപ്പറേഷൻ റെയിൻഹാർഡ് എന്നിവയുടെ ഇൻസ്പെക്ടർ; ബെൽസെക് (Bełżec) നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിന്റെ ആദ്യ കമാൻഡന്റ്. മനുഷ്യരെ വിഷവാതകം ഉപയോഗിച്ച് വധിക്കുന്ന സംവിധാനം വികസിപ്പിച്ചവരിൽ പ്രധാനി.
| &lt;small&gt;ഇറ്റലിയിൽ യൂഗോസ്ലാവ് പാർട്ടിസാനുകളുടെ ആക്രമണത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 24 നവംബർ 1885
| 26 മെയ് 1944
|-
| 40
| '''[[റുഡോൾഫ് ഹോസ്]]'''&lt;br /&gt;(Rudolf Höss)
| [[File:Rudolf Hoess.jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗ (Auschwitz) തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം സേവനമനുഷ്ഠിച്ച കമാൻഡന്റ്. പത്ത് ലക്ഷത്തിലധികം ആളുകളുടെ കൂട്ടക്കൊലയ്ക്ക് നേരിട്ട് മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;സുപ്രീം നാഷണൽ ട്രിബ്യൂണൽ ഓഫ് പോളണ്ട് വിചാരണ നടത്തി ഓഷ്വിറ്റ്സ് ക്യാമ്പിൽ വെച്ച് പരസ്യമായി തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 25 നവംബർ 1901
| 16 ഏപ്രിൽ 1947
|-
| 41
| '''[[ആർതർ ലീബെഹെൻഷൽ]]'''&lt;br /&gt;(Arthur Liebehenschel)
| [[File:Arthur Liebehenschel.jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ് തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1943–1944), പിന്നീട് മജ്ദാനെക് തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1944).
| &lt;small&gt;ക്രാക്കോവിലെ ഓഷ്വിറ്റ്സ് വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 25 നവംബർ 1901
| 24 ജനുവരി 1948
|-
| 42
| '''[[റിച്ചാർഡ് ബെയർ]]'''&lt;br /&gt;(Richard Baer)
| [[File:Richard Baer (Auschwitz).jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ് I തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ അവസാനത്തെ കമാൻഡന്റ് (1944–1945), പിന്നീട് മിറ്റൽബൗ-ഡോറ (Mittelbau-Dora) കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;1960-ൽ വ്യാജപ്പേരിൽ ജീവിക്കവേ അറസ്റ്റിലായി; ഫ്രാങ്ക്ഫർട്ട് ഓഷ്വിറ്റ്സ് വിചാരണയ്ക്ക് കാത്തുനിൽക്കെ ജയിലിൽ വച്ച് അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 9 സെപ്റ്റംബർ 1911
| 17 ജൂൺ 1963
|-
| 43
| '''[[ജോസഫ് ക്രാമർ]]'''&lt;br /&gt;(Josef Kramer)
| [[File:Josef Kramer.jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗ കമാൻഡന്റ് (1944), ബെർഗൻ-ബെൽസൻ കമാൻഡന്റ് (1944–1945). ക്രൂരതകൾ കാരണം &quot;ബെൽസനിലെ മൃഗം&quot; (The Beast of Belsen) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;ബെൽസൻ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം ബ്രിട്ടീഷ് സൈനിക കോടതി തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 10 നവംബർ 1906
| 13 ഡിസംബർ 1945
|-
| 44
| '''[[മാർട്ടിൻ വീസ്]]'''&lt;br /&gt;(Martin Weiss)
| [[File:Martin Gottfried Weiss.jpg|100px]]
| ഡാഹൗ (Dachau), ന്യൂയെൻഗാം (Neuengamme), മജ്ദാനെക് (Majdanek) എന്നീ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളുടെ കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;ഡാഹൗ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 3 ജൂൺ 1905
| 29 മെയ് 1946
|-
| 45
| '''[[ഹാൻസ് കാംലർ]]'''&lt;br /&gt;(Hans Kammler)
| [[File:Hans Kammler.jpg|100px]]
| എസ്.എസ്. സിവിൽ എഞ്ചിനീയറും WVHA ഓഫീസിലെ മേധാവിയും; തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലെ ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളും ശ്മശാനങ്ങളും (Crematoria) രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുന്നതിനും നിർമ്മിക്കുന്നതിനും മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;1945 മേയിൽ അപ്രത്യക്ഷനായി; ആത്മഹത്യ ചെയ്തതായി കരുതപ്പെടുന്നു.&lt;/small&gt;
| 26 ഓഗസ്റ്റ് 1901
| 1945 (കരുതപ്പെടുന്നു)
|-
| 46
| '''[[അലക്സാണ്ടർ പിയോർക്കോവ്സ്കി]]'''&lt;br /&gt;(Alexander Piorkowski)
| [[File:Alexander Piorkowski.jpg|100px]]
| ഡാഹൗ തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1940–1942).
| &lt;small&gt;ഡാഹൗ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം യു.എസ്. സൈനിക കോടതി വിധിച്ച വധശിക്ഷ പ്രകാരം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 11 ഒക്ടോബർ 1904
| 22 ഒക്ടോബർ 1948
|-
| 47
| '''[[ഓട്ടോ ഫോർഷ്നർ]]'''&lt;br /&gt;(Otto Förschner)
| [[File:Otto Förschner.jpg|100px]]
| വി-2 റോക്കറ്റ് നിർമ്മാണത്തിന് അടിമവേലക്കാരെ ഉപയോഗിച്ച മിറ്റൽബൗ-ഡോറ (Mittelbau-Dora) തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1943–1945).
| &lt;small&gt;ഡാഹൗ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 4 നവംബർ 1902
| 28 മെയ് 1946
|-
| 48
| '''[[മാക്സ് പോളി]]'''&lt;br /&gt;(Max Pauly)
| [[File:Max Pauly.jpg|100px]]
| സ്റ്റുത്തോഫ് (Stutthof - 1939–1942), ന്യൂയെൻഗാം (Neuengamme - 1942–1945) എന്നീ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളുടെ കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;ബ്രിട്ടീഷ് സൈനിക കോടതി വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം ഹാമൽൻ ജയിലിൽ തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 1 ജൂൺ 1907
| 8 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 49
| '''[[ഹൈൻറിച്ച് ഷ്വാർട്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Schwarz)
| [[File:Heinrich Schwarz (SS-Mitglied).jpg|100px]]
| മോണോവിറ്റ്സ് (Auschwitz III - 1943–1945), നാറ്റ്സ്‌വീലർ-സ്ട്രുതോഫ് (Natzweiler-Struthof - 1945) ക്യാമ്പുകളുടെ കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;ഫ്രഞ്ച് സൈനിക കോടതി വിചാരണ നടത്തി വെടിവെച്ചു കൊന്നു (Execution by firing squad).&lt;/small&gt;
| 14 ജൂൺ 1906
| 20 മാർച്ച് 1947
|-
| 50
| '''[[കാൾ-ഓട്ടോ കോച്ച്]]'''&lt;br /&gt;(Karl-Otto Koch)
| [[File:Karl Otto Koch.jpg|100px]]
| ബുക്കൻവാൾഡ് (Buchenwald - 1937–1941), മജ്ദാനെക് (Majdanek - 1941–1942) ക്യാമ്പുകളുടെ ആദ്യ കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;അഴിമതി, കരിഞ്ചന്ത വ്യാപാരം, അനധികൃത കൊലപാതകങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്ക് നാസി ജർമ്മനിയുടെ എസ്.എസ്. കോടതി തന്നെ വിചാരണ നടത്തി യുദ്ധാവസാനം വെടിവെച്ചു കൊന്നു.&lt;/small&gt;
| 2 ഓഗസ്റ്റ് 1897
| 5 ഏപ്രിൽ 1945
|-
| 51
| '''[[പോൾ-വെർണർ ഹോപ്പെ]]'''&lt;br /&gt;(Paul-Werner Hoppe)
| [[File:Paul Werner Hoppe.jpg|100px]]
| സ്റ്റുത്തോഫ് തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1942 സെപ്റ്റംബർ – 1945 ഏപ്രിൽ).
| &lt;small&gt;1946-ൽ ഇറ്റലിയിൽ അറസ്റ്റിലായി; 1949-ൽ രക്ഷപ്പെട്ടു; 1953-ൽ വീണ്ടും അറസ്റ്റിലായി 9 വർഷത്തെ തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1960-ൽ മോചിതനായി; 1974-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 28 ഫെബ്രുവരി 1910
| 15 ജൂലൈ 1974
|-
| 52
| '''[[കാൾ ക്മീലെവ്സ്കി]]'''&lt;br /&gt;(Karl Chmielewski)
| [[File:Karl Chmielewski.jpg|100px]]
| ഗുസെൻ തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1940–1942), ഹെർസോഗൻബുഷ് തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1943).
| &lt;small&gt;1959-ൽ പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിൽ അറസ്റ്റിലായി ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1979-ൽ ആരോഗ്യപരമായ കാരണങ്ങളാൽ വിട്ടയച്ചു; 1991-ൽ സ്വാഭാവിക മരണം.&lt;/small&gt;
| 16 ജൂലൈ 1903
| 1 ഡിസംബർ 1991
|-
| 53
| '''[[ഹാൻസ് ലോറിറ്റ്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Hans Loritz)
| [[File:Hans Loritz.jpg|100px]]
| എസ്റ്റർവെഗൻ (1934–1936), ഡാഹൗ (1936–1939), സാക്സെൻഹൗസൻ (1940–1942) ക്യാമ്പുകളുടെ കമാൻഡന്റ്; നോർവേയിലെ ലേബർ ക്യാമ്പുകളുടെ സൂപ്പർവൈസർ.
| &lt;small&gt;തടങ്കൽ പാളയത്തിൽ വച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 12 ഡിസംബർ 1895
| 31 ജനുവരി 1946
|-
| 54
| '''[[ഹെർമൻ പിസ്റ്റർ]]'''&lt;br /&gt;(Hermann Pister)
| [[File:Hermann Pister.jpg|100px]]
| ഹിൻസെർട്ട് (1941–1942), ബുക്കൻവാൾഡ് (1942–1945) തടങ്കൽ പാളയങ്ങളുടെ കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;ഡാഹൗ വിചാരണയിൽ വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കപ്പെട്ടു; ശിക്ഷ നടപ്പാക്കുന്നതിന് മുൻപ് ഹൃദയാഘാതം മൂലം ജയിലിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 21 ഫെബ്രുവരി 1885
| 28 സെപ്റ്റംബർ 1948
|-
| 55
| '''[[ഇർംഫ്രൈഡ് എബർൽ]]'''&lt;br /&gt;(Irmfried Eberl)
| [[File:Irmfried Eberl (1910-1948).jpg|100px]]
| മനോരോഗ വിദഗ്ദ്ധനും ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിന്റെ ആദ്യ കമാൻഡന്റും (1942 ജൂലൈ 11 – 1942 ഓഗസ്റ്റ് 26); ബ്രാൻഡൻബർഗ്, ബെർൺബർഗ് ദയാവധ കേന്ദ്രങ്ങളുടെ തലവൻ.
| &lt;small&gt;1948 ജനുവരിയിൽ അറസ്റ്റിലായി; വിചാരണയ്ക്ക് മുൻപ് ജയിലിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 8 സെപ്റ്റംബർ 1910
| 16 ഫെബ്രുവരി 1948
|-
| 56
| '''[[ഫ്രാൻസ് സ്റ്റാംഗിൾ]]'''&lt;br /&gt;(Franz Stangl)
| [[File:Franz Stangl.jpg|100px]]
| സോബിബോർ (1942 ഏപ്രിൽ – ഓഗസ്റ്റ്), ട്രെബ്ലിങ്ക (1942 സെപ്റ്റംബർ – 1943 ഓഗസ്റ്റ്) നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പുകളുടെ കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;ബ്രസീലിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; 1967-ൽ അറസ്റ്റിലായി പശ്ചിമ ജർമ്മനിക്ക് കൈമാറി; ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ട് 1971-ൽ ജയിലിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 26 മാർച്ച് 1908
| 28 ജൂൺ 1971
|-
| 57
| '''[[കുർട്ട് ഫ്രാൻസ്]]'''&lt;br /&gt;(Kurt Franz)
| [[File:Kurt Franz.jpg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിന്റെ അവസാനത്തെ കമാൻഡന്റ് (1943 ഓഗസ്റ്റ് – നവംബർ); അതിക്രൂരമായ ശിക്ഷാരീതികൾക്ക് കുപ്രസിദ്ധൻ.
| &lt;small&gt;1959-ൽ അറസ്റ്റിലായി ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1993-ൽ ആരോഗ്യപരമായ കാരണങ്ങളാൽ മോചിതനായി; 1998-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 17 ജനുവരി 1914
| 4 ജൂലൈ 1998
|-
| 58
| '''[[ഫ്രാൻസ് റീച്ച്ലെയ്റ്റ്നർ]]'''&lt;br /&gt;(Franz Reichleitner)
| [[File:Franz Reichleitner.jpg|100px]]
| സ്റ്റാംഗിളിന് ശേഷം സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1942 സെപ്റ്റംബർ – 1943 ഒക്ടോബർ).
| &lt;small&gt;ഇറ്റലിയിൽ യൂഗോസ്ലാവ് പാർട്ടിസാനുകളുമായുള്ള ഏറ്റുമുട്ടലിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 2 ഡിസംബർ 1906
| 3 ജനുവരി 1944
|-
| 59
| '''[[ഗോട്ലീബ് ഹെറിംഗ്]]'''&lt;br /&gt;(Gottlieb Hering)
| [[File:Gottlieb Hering.jpg|100px]]
| ബെൽസെക് നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിന്റെ രണ്ടാമത്തെയും അവസാനത്തെയും കമാൻഡന്റ് (1942 ഓഗസ്റ്റ് – 1943 ജൂൺ), പിന്നീട് പോണിയറ്റോവ തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തരം സ്റ്റെറ്റൻ ആശുപത്രിയിൽ വച്ച് സ്വാഭാവിക മരണം സംഭവിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 2 ജൂൺ 1887
| 9 ഒക്ടോബർ 1945
|-
| 60
| '''[[ഹാൻസ് ആമിയർ]]'''&lt;br /&gt;(Hans Aumeier)
| [[File:Hans Aumeier.jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ് I ക്യാമ്പിലെ ഡെപ്യൂട്ടി കമാൻഡന്റ് (Schutzhaftlagerführer), പിന്നീട് റിഗ-കൈസർവാൾഡ് (1943–1944), മിസ്യോവൻ (1944), ഗ്രിനി (1945) ക്യാമ്പുകളുടെ കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;ക്രാക്കോവിലെ ഓഷ്വിറ്റ്സ് വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 20 ഓഗസ്റ്റ് 1906
| 28 ജനുവരി 1948
|-
| 61
| '''[[ഗുസ്താവ് വാഗ്നർ]]'''&lt;br /&gt;(Gustav Wagner)
| [[File:Gustav Wagner.jpg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിന്റെ ഡെപ്യൂട്ടി കമാൻഡന്റ്; ക്രൂരത കാരണം &quot;ദി ബീസ്റ്റ്&quot; എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;ബ്രസീലിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; കൈമാറാനുള്ള അപേക്ഷകൾ ബ്രസീലിയൻ സുപ്രീം കോടതി നിരസിച്ചു; 1980-ൽ സാവോ പോളോയിൽ സ്വയം കുത്തി മരിച്ച നിലയിൽ കണ്ടെത്തി.&lt;/small&gt;
| 18 ജൂലൈ 1911
| 3 ഒക്ടോബർ 1980
|-
| 62
| '''[[കുർട്ട് ഷാഷെ]]'''&lt;br /&gt;(Kurt Schache)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ഗ്രോസ്-റോസൻ (Gross-Rosen) ക്യാമ്പിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ, വാർസോ കോൺസെൻട്രേഷൻ ക്യാമ്പിന്റെ (KL Warschau) കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തരം തിരോഭവിച്ചു; വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| 24 ഒക്ടോബർ 1912
| അജ്ഞാതം
|-
| 63
| '''[[കാൾ ഫ്രിറ്റ്ഷ്]]'''&lt;br /&gt;(Karl Fritzsch)
| [[File:Karl Fritzsch.jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ് ക്യാമ്പിലെ ഡെപ്യൂട്ടി കമാൻഡന്റ്; തടവുകാരെ കൊല്ലാൻ സைக்ലോൺ ബി (Zyklon B) വാതകം പരീക്ഷണാടിസ്ഥാനത്തിൽ ഉപയോഗിക്കാൻ തുടങ്ങിയത് ഇദ്ദേഹമാണ്.
| &lt;small&gt;1945 മെയ് മാസത്തിൽ ബെർലിൻ യുദ്ധത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടതായി കരുതപ്പെടുന്നു.&lt;/small&gt;
| 10 ജൂലൈ 1903
| 2 മെയ് 1945 (അനുമാനിക്കപ്പെടുന്നു)
|-
| 64
| '''[[ജോസഫ് മെംഗലെ]]'''&lt;br /&gt;(Josef Mengele)
| [[File:Josef Mengele.jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗവിലെ എസ്.എസ്. ഫിസിഷ്യൻ; തടവുകാരിൽ പ്രത്യേകിച്ച് ഇരട്ടക്കുട്ടികളിൽ അത്യന്തം ക്രൂരമായ മെഡിക്കൽ പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തി; &quot;മരണത്തിന്റെ ദൂതൻ&quot; (Angel of Death) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;തെക്കേ അമേരിക്കയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; പിടിക്കപ്പെടാതെ 1979-ൽ ബ്രസീലിൽ നീന്തുന്നതിനിടെ പക്ഷാഘാതം വന്ന് മുങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 16 മാർച്ച് 1911
| 7 ഫെബ്രുവരി 1979
|-
| 65
| '''[[കാൾ ക്ലോബർഗ്]]'''&lt;br /&gt;(Carl Clauberg)
| [[File:Carl Clauberg.jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ് ബ്ലോക്ക് 10-ൽ സ്ത്രീകളിൽ വന്ധ്യംകരണ പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തിയ ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റ്.
| &lt;small&gt;സോവിയറ്റ് യൂണിയനിൽ തടവിലായി; 1955-ൽ പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിലേക്ക് വിട്ടയച്ചെങ്കിലും വീണ്ടും അറസ്റ്റിലായി; വിചാരണയ്ക്ക് മുൻപ് 1957-ൽ ഹൃദയാഘാതം മൂലം അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 28 സെപ്റ്റംബർ 1898
| 9 ഓഗസ്റ്റ് 1957
|-
| 66
| '''[[ഹോർസ്റ്റ് ഷുമാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Horst Schumann)
| [[File:Horst Schumann.jpg|100px]]
| ആക്ഷൻ ടി4 ഡോക്ടർ; ഓഷ്വിറ്റ്സിൽ എക്സ്-റേ ഉപയോഗിച്ച് കൂട്ട വന്ധ്യംകരണ പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തി.
| &lt;small&gt;ഘാനയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; 1966-ൽ പശ്ചിമ ജർമ്മനിക്ക് കൈമാറി; ആരോഗ്യപരമായ കാരണങ്ങളാൽ 1972-ൽ ജയിൽ മോചിതനായി; 1983-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 1 മെയ് 1906
| 5 മെയ് 1983
|-
| 67
| '''[[ഹിർത ആബർത്ത്]]'''&lt;br /&gt;(Herta Oberheuser)
| [[File:Herta Oberheuser.jpg|100px]]
| റാവൻസ്ബ്രൂക്ക് (Ravensbrück) വനിതാ തടങ്കൽ പാളയത്തിലെ ഡോക്ടർ; തടവുകാരിൽ മാരകമായ സൾഫോണമൈഡ്, അസ്ഥി-പേശി മാറ്റിവെക്കൽ പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തി.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് ഡോക്ടേഴ്സ് ട്രയലിൽ 20 വർഷം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1952-ൽ മോചിതയായി; 1978-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 15 മെയ് 1911
| 24 ജനുവരി 1978
|-
| 68
| '''[[ഓട്ടോ ഓലെൻഡോർഫ്]]'''&lt;br /&gt;(Otto Ohlendorf)
| [[File:Otto Ohlendorf.jpg|100px]]
| തെക്കൻ യുക്രെയ്നിലും ക്രിമിയയിലും കൂട്ടക്കൊലകൾ നടത്തിയ ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പെ ഡി (Einsatzgruppe D) മേധാവി.
| &lt;small&gt;ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പൻ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം ലാൻഡ്സ്ബർഗ് ജയിലിൽ തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 4 ഫെബ്രുവരി 1907
| 7 ജൂൺ 1951
|-
| 69
| '''[[എറിക് നാumann|എറിക് നൗമാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Erich Naumann)
| [[File:Erich Naumann.jpg|100px]]
| ബെലാറസിലും പടിഞ്ഞാറൻ റഷ്യയിലും കൂട്ടക്കൊലകൾ നടത്തിയ ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പെ ബി (Einsatzgruppe B) മേധാവി.
| &lt;small&gt;ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പൻ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 29 ഏപ്രിൽ 1905
| 7 ജൂൺ 1951
|-
| 70
| '''[[പോൾ ബ്ലോബൽ]]'''&lt;br /&gt;(Paul Blobel)
| [[File:Paul Blobel.jpg|100px]]
| ബാബി യാർ കൂട്ടക്കൊലയ്ക്ക് (Babi Yar massacre) നേതൃത്വം നൽകിയ സോണ്ടർകമാൻഡോ 4a മേധാവി; പിന്നീട് കൂട്ടക്കുഴിമാടങ്ങൾ കുഴിച്ച് മൃതദേഹങ്ങൾ കത്തിച്ച് തെളിവ് നശിപ്പിച്ച സോണ്ടർആക്ഷൻ 1005 (Sonderaktion 1005) തലവൻ.
| &lt;small&gt;ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പൻ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 13 ഓഗസ്റ്റ് 1894
| 7 ജൂൺ 1951
|-
| 71
| '''[[ആർതർ നെബെ]]'''&lt;br /&gt;(Arthur Nebe)
| [[File:Arthur Nebe.jpg|100px]]
| ക്രിമിനൽ പോലീസ് (Kripo) മേധാവി; ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പെ ബി കമാൻഡർ. ഹിറ്റ്‌ലർക്കെതിരായ ജൂലൈ 20 വധശ്രമ ഗൂഢാലോചനയിൽ പങ്കാളിയായി.
| &lt;small&gt;ഗസ്റ്റപ്പോ അറസ്റ്റ് ചെയ്തു; പ്ലോട്ട്സെൻസി ജയിലിൽ തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 13 നവംബർ 1894
| 21 മാർച്ച് 1945
|-
| 72
| '''[[ഫ്രാൻസ് വാൾട്ടർ സ്റ്റാലെക്കർ]]'''&lt;br /&gt;(Franz Walter Stahlecker)
| [[File:Franz Walter Stahlecker.jpg|100px]]
| ബാൾട്ടിക് രാജ്യങ്ങളിലും വടക്കൻ റഷ്യയിലും 2,40,000-ലധികം ആളുകളെ കൂട്ടക്കൊല ചെയ്ത ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പെ എ (Einsatzgruppe A) മേധാവി.
| &lt;small&gt;സോവിയറ്റ് പാർട്ടിസാനുകളുമായുള്ള ഏറ്റുമുട്ടലിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 10 ഒക്ടോബർ 1900
| 23 മാർച്ച് 1942
|-
| 73
| '''[[ബ്രൂണോ സ്ട്രെക്കൻബാക്ക്]]'''&lt;br /&gt;(Bruno Streckenbach)
| [[File:Bruno Streckenbach.jpg|100px]]
| RSHA പേഴ്സണൽ വിഭാഗം മേധാവി; പോളണ്ടിലും സോവിയറ്റ് യൂണിയനിലും ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പൻ സ്ക്വാഡുകളെ വിന്യസിക്കുന്നതിനും പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിക്കുന്നതിനും നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;സോവിയറ്റ് തടവിൽ കഴിഞ്ഞു; 1955-ൽ പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിലേക്ക് മടങ്ങി; പിന്നീട് വിചാരണ നടന്നെങ്കിലും അനാരോഗ്യം മൂലം റദ്ദാക്കപ്പെട്ടു; 1977-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 7 ഫെബ്രുവരി 1902
| 28 ഒക്ടോബർ 1977
|-
| 74
| '''[[ഫ്രെഡറിക് ജെക്കൽൻ]]'''&lt;br /&gt;(Friedrich Jeckeln)
| [[File:Friedrich Jeckeln (1895-1946).jpg|100px]]
| അധിനിവേശ യുക്രെയ്നിലെയും ഓസ്റ്റ്‌ലാൻഡിലെയും (ബാൾട്ടിക് രാജ്യങ്ങൾ) ഉന്നത എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ; ബാബി യാർ, റുംബുള കൂട്ടക്കൊലകൾ ഉൾപ്പെടെ ഒരു ലക്ഷത്തിലധികം ജൂതന്മാരെ വധിച്ച 'ജെക്കൽൻ സിസ്റ്റം' ആവിഷ്കരിച്ചു.
| &lt;small&gt;റിഗയിലെ സോവിയറ്റ് സൈനിക ട്രിബ്യൂണൽ വിചാരണ നടത്തി പരസ്യമായി തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 2 ഫെബ്രുവരി 1895
| 3 ഫെബ്രുവരി 1946
|-
| 75
| '''[[എറിക് വോൺ ഡെം ബാച്ച്-സെലെവ്സ്കി]]'''&lt;br /&gt;(Erich von dem Bach-Zelewski)
| [[File:Erich von dem Bach-Zelewski (1899-1972).jpg|100px]]
| മധ്യ റഷ്യയിലെ എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ; ബാന്റിറ്റൻകാംപ്ഫ് (Bandenbekämpfung) മേധാവി; 1944-ലെ വാർസോ പ്രക്ഷോഭം അടിച്ചമർത്തുന്നതിനും വോള കൂട്ടക്കൊലയ്ക്കും നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് വിചാരണയിൽ സാക്ഷിയായി മാറി വിദേശ ശിക്ഷകളിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെട്ടു; പിന്നീട് മറ്റു കേസുകളിൽ ജർമ്മനിയിൽ തടവിലായി; 1972-ൽ മ്യൂണിക്കിലെ ജയിൽ ആശുപത്രിയിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 1 മാർച്ച് 1899
| 8 മാർച്ച് 1972
|-
| 76
| '''[[യൂർഗൻ സ്ട്രൂപ്പ്]]'''&lt;br /&gt;(Jürgen Stroop)
| [[File:Jürgen Stroop.jpg|100px]]
| എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ; 1943-ൽ വാർസോ ഗെട്ടോ പ്രക്ഷോഭം ക്രൂരമായി അടിച്ചമർത്തുകയും ഗെട്ടോ പൂർണ്ണമായി തകർക്കുകയും ചെയ്ത സ്ട്രൂപ്പ് റിപ്പോർട്ടിന്റെ (Stroop Report) രചയിതാവ്.
| &lt;small&gt;പോളിഷ് കോടതി വിചാരണ നടത്തി വാർസോയിലെ മൊകോട്ടോവ് ജയിലിൽ തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 26 സെപ്റ്റംബർ 1895
| 6 മാർച്ച് 1952
|-
| 77
| '''[[ഹൈൻസ് യോസ്റ്റ്]]'''&lt;br /&gt;(Heinz Jost)
| [[File:Heinz Jost.jpg|100px]]
| എസ്.ഡി. (SD-Ausland) വിദേശ രഹസ്യാന്വേഷണ വിഭാഗം മേധാവി; ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പെ എ (Einsatzgruppe A) കമാൻഡർ (1942).
| &lt;small&gt;ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പൻ വിചാരണയിൽ ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; പിന്നീട് ശിക്ഷ 10 വർഷമായി കുറയ്ക്കുകയും 1951-ൽ മോചിതനാവുകയും ചെയ്തു; 1964-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 9 ജൂലൈ 1904
| 12 നവംബർ 1964
|-
| 78
| '''[[വാൾട്ടർ ബ്ലൂം]]'''&lt;br /&gt;(Walter Blume)
| [[File:Walter Blume.jpg|100px]]
| ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പെ ബി-യിലെ സോണ്ടർകമാൻഡോ 7a (Sonderkommando 7a) മേധാവി; റഷ്യയിലും ബെലാറസിലും പതിനായിരക്കണക്കിന് ആളുകളെ വധിക്കാൻ ഉത്തരവിട്ടു.
| &lt;small&gt;ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പൻ വിചാരണയിൽ വധശിക്ഷ വിധിച്ചെങ്കിലും 1951-ൽ 25 വർഷം തടവായി ഇളവ് ചെയ്തു; 1955-ൽ മോചിതനായി; 1974-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 23 ജൂലൈ 1906
| 24 മാർച്ച് 1974
|-
| 79
| '''[[മാർട്ടിൻ സാൻഡർബർഗർ]]'''&lt;br /&gt;(Martin Sandberger)
| [[File:Martin Sandberger.jpg|100px]]
| സോണ്ടർകമാൻഡോ 1a (Sonderkommando 1a) മേധാവി, എസ്തോണിയയിലെ സിപ്പോ (SiPo), എസ്.ഡി. (SD) തലവൻ; എസ്തോണിയയിലെ ജൂതന്മാരെ പൂർണ്ണമായി വംശഹത്യ ചെയ്യുന്നതിന് നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പൻ വിചാരണയിൽ വധശിക്ഷ വിധിച്ചെങ്കിലും പിന്നീട് ജീവപര്യന്തമായി കുറച്ചു; 1958-ൽ മോചിതനായി; 2010-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 17 ഓഗസ്റ്റ് 1911
| 30 മാർച്ച് 2010
|-
| 80
| '''[[വിൽഹെം സ്റ്റോക്ക്]]'''&lt;br /&gt;(Wilhelm Stuckart)
| [[File:Wilhelm Stuckart.jpg|100px]]
| റീഷ് ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയത്തിലെ സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറി; ന്യൂറെംബർഗ് നിയമങ്ങളുടെ സഹ-രചയിതാവ്, വാൻസീ കോൺഫറൻസിലെ പങ്കാളി.
| &lt;small&gt;മിനിസ്ട്രീസ് വിചാരണയിൽ തടവുശിക്ഷ അനുഭവിച്ചു; 1949-ൽ മോചിതനായി; 1953-ൽ വാഹനാപകടത്തിൽ മരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 16 നവംബർ 1902
| 15 നവംബർ 1953
|-
| 81
| '''[[റോളണ്ട് ഫ്രെയ്സ്ലർ]]'''&lt;br /&gt;(Roland Freisler)
| [[File:Roland Freisler.jpg|100px]]
| നാസി പീപ്പിൾസ് കോർട്ട് (Volksgerichtshof) പ്രസിഡന്റ്; ഹിറ്റ്‌ലർ വിരുദ്ധരെയും പ്രതിരോധ പ്രവർത്തകരെയും കൂട്ടത്തോടെ വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിച്ച കുപ്രസിദ്ധ ജഡ്ജി.
| &lt;small&gt;ബെർലിനിൽ നടന്ന അമേരിക്കൻ വ്യോമാക്രമണത്തിൽ (ബോംബാക്രമണം) കോടതി കെട്ടിടത്തിനുള്ളിൽ വച്ച് കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 30 ഒക്ടോബർ 1893
| 3 ഫെബ്രുവരി 1945
|-
| 82
| '''[[ഹാൻസ് ഗ്ലോബ്കെ]]'''&lt;br /&gt;(Hans Globke)
| [[File:Hans Globke.jpg|100px]]
| ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയത്തിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ; യഹൂദരുടെ പൗരത്വം റദ്ദാക്കിയ കുപ്രസിദ്ധ ന്യൂറെംബർഗ് വംശീയ നിയമങ്ങളുടെ ഔദ്യോഗിക വ്യാഖ്യാനവും ചട്ടങ്ങളും തയ്യാറാക്കിയ നിയമജ്ഞൻ.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തരം പശ്ചിമ ജർമ്മൻ ചാൻസലർ കോൺറാഡ് അഡെനോവറുടെ ചീഫ് ഓഫ് സ്റ്റാഫായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു; 1973-ൽ സ്വാഭാവിക മരണം.&lt;/small&gt;
| 10 സെപ്റ്റംബർ 1898
| 13 ഫെബ്രുവരി 1973
|-
| 83
| '''[[ഗുസ്താവ് സിമോൺ]]'''&lt;br /&gt;(Gustav Simon)
| [[File:Gustav Simon.jpg|100px]]
| മോസെല്ലാന്റിന്റെ ഗൗലൈറ്ററും ലക്സംബർഗ് അധിനിവേശ പ്രദേശത്തിന്റെ ചീഫ് ഓഫ് സിവിൽ അഡ്മിനിസ്ട്രേഷനും; ലക്സംബർഗിലെ ജൂതന്മാരെ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലേക്ക് നാടുകടത്തുന്നതിന് നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;ബ്രിട്ടീഷ് സൈന്യം അറസ്റ്റ് ചെയ്തു; പാഡെർബോൺ ജയിലിൽ വച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു (തൂങ്ങിമരിച്ചു).&lt;/small&gt;
| 2 ഓഗസ്റ്റ് 1900
| 18 ഡിസംബർ 1945
|-
| 84
| '''[[ഫ്രാൻസ് റാഡെമാഷർ]]'''&lt;br /&gt;(Franz Rademacher)
| [[File:Franz Rademacher.jpg|100px]]
| ജർമ്മൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയത്തിലെ ജൂതകാര്യ വിഭാഗം (Referat D III) മേധാവി; യൂറോപ്യൻ ജൂതന്മാരെ മഡഗാസ്കറിലേക്ക് നാടുകടത്താനുള്ള പദ്ധതി (Madagascar Plan) തയ്യാറാക്കിയ വ്യക്തി.
| &lt;small&gt;വിചാരണയ്ക്കിടെ സിറിയയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; 1966-ൽ ജർമ്മനിയിൽ തിരിച്ചെത്തി വീണ്ടും വിചാരണ നേരിട്ടു; 1973-ൽ ബോണിൽ വച്ച് അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 19 ഫെബ്രുവരി 1906
| 17 മാർച്ച് 1973
|-
| 85
| '''[[തിയോഡോർ ഡാൽകെമ്പെർ]]'''&lt;br /&gt;(Theo Dannecker)
| [[File:Theodor Dannecker.jpg|100px]]
| പാരീസ്, ബൾഗേറിയ, ഇറ്റലി, ഹംഗറി എന്നിവിടങ്ങളിൽ ജൂതന്മാരെ ഉന്മൂലനം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള നാടുകടത്തലുകൾ ഏകോപിപ്പിച്ച എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;യു.എസ്. സൈന്യം അറസ്റ്റ് ചെയ്തു; ബാദ് ടോൾസിലെ ജയിൽ സെല്ലിൽ ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 27 മാർച്ച് 1913
| 10 ഡിസംബർ 1945
|-
| 86
| '''[[അലോയിസ് ഹോഫ്ലെർ]]'''&lt;br /&gt;(Alois Höllriegl)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| മൗത്തൗസൻ (Mauthausen) തടങ്കൽ പാളയത്തിലെ ഗ്യാസ് ചേമ്പർ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് മേൽനോട്ടം വഹിച്ച എസ്.എസ്. ബ്ലോക്ക്ഫ്യൂറർ.
| &lt;small&gt;ഡാഹൗ-മൗത്തൗസൻ വിചാരണയിൽ വധശിക്ഷ വിധിക്കപ്പെട്ട് തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 9 നവംബർ 1909
| 17 ഒക്ടോബർ 1948
|-
| 87
| '''[[ഫ്രാൻസ് സിവെറീസ്]]'''&lt;br /&gt;(Wolfram Sievers)
| [[File:Wolfram Sievers.jpg|100px]]
| ആഹ്നനെർബെ (Ahnenerbe) സൊസൈറ്റിയുടെ മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടർ; നാസി മനുഷ്യ പരീക്ഷണങ്ങൾക്കും ജൂത അസ്ഥികൂട ശേഖരണത്തിനും (Jewish skeleton collection) നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് ഡോക്ടേഴ്സ് ട്രയലിൽ വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കപ്പെട്ട് ലാൻഡ്സ്ബർഗ് ജയിലിൽ തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 10 ജൂലൈ 1905
| 2 ജൂൺ 1948
|-
| 88
| '''[[വാൾഡെമാർ ഹോവൻ]]'''&lt;br /&gt;(Waldemar Hoven)
| [[File:Waldemar Hoven.jpg|100px]]
| ബുക്കൻവാൾഡ് തടങ്കൽ പാളയത്തിലെ ചീഫ് ഡോക്ടർ; ഫിനോൾ കുത്തിവെയ്പ്പിലൂടെ തടവുകാരെ കൂട്ടത്തോടെ കൊലപ്പെടുത്തുകയും ടൈഫസ് പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തുകയും ചെയ്തു.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് ഡോക്ടേഴ്സ് ട്രയലിന് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 10 ഫെബ്രുവരി 1903
| 2 ജൂൺ 1948
|-
| 89
| '''[[ഹെർമൻ എഹ്രെൻ]]'''&lt;br /&gt;(Hermann Höfle)
| [[File:Hermann Höfle.jpg|100px]]
| ഓപ്പറേഷൻ റെയിൻഹാർഡിന്റെ മുഖ്യ കോർഡിനേറ്റർ; ട്രെബ്ലിങ്ക, ബെൽസെക്, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലേക്കുള്ള മരണ തീവണ്ടികളുടെ ഗതാഗതം നിയന്ത്രിച്ചു.
| &lt;small&gt;വിയന്നയിൽ അറസ്റ്റിലായി; വിചാരണയ്ക്ക് മുൻപ് ജയിലിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 19 ജൂൺ 1911
| 20 ഓഗസ്റ്റ് 1962
|-
| 90
| '''[[വാൾട്ടർ റൗഫ്]]'''&lt;br /&gt;(Walter Rauff)
| [[File:Walter Rauff.jpg|100px]]
| സഞ്ചരിക്കുന്ന ഗ്യാസ് വാനുകൾ (Gas vans / മൊബൈൽ ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകൾ) നിർമ്മിച്ച് ലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകളെ കൊല്ലാൻ പദ്ധതി തയ്യാറാക്കിയ എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;ചിലിയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; പശ്ചിമ ജർമ്മനിയുടെ കൈമാറൽ അപേക്ഷകൾ ചിലി തള്ളി; 1984-ൽ സാന്റിയാഗോയിൽ വച്ച് അർബുദബാധയെ തുടർന്ന് അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 19 ജൂൺ 1906
| 14 മെയ് 1984
|-
| 91
| '''[[വെർണർ ബെസ്റ്റ്]]'''&lt;br /&gt;(Werner Best)
| [[File:Werner Best 1942 (3x4 cropped).jpg|100px]]
| ഗെസ്റ്റപ്പോ ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റ് 1-ന്റെ തലവൻ, റൈൻഹാർഡ് ഹൈഡ്രിച്ചിന്റെ ഡെപ്യൂട്ടി; ഡെന്മാർക്കിലെ റീഷ്സ്ബെവോൾമാക്റ്റിഗ്റ്റർ (റീഷ് പ്ലെനിപൊട്ടൻഷ്യറി).
| &lt;small&gt;വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കപ്പെട്ടെങ്കിലും പിന്നീട് ഇളവ് ചെയ്തു; 1951-ൽ ജയിൽ മോചിതനായി; 1989-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 10 ജൂലൈ 1903
| 23 ജൂൺ 1989
|-
| 92
| '''[[ഹാൻസ് ബീബോവ്]]'''&lt;br /&gt;(Hans Biebow)
| [[File:Hans Biebow trial (3x4 cropped).jpg|100px]]
| ലോഡ്സ് ഗെട്ടോയുടെ (Litzmannstadt / Łódź Ghetto) ജർമ്മൻ നാസി അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ തലവൻ; ജൂതന്മാരെ ചൂഷണം ചെയ്യുന്നതിലും തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലേക്ക് അയക്കുന്നതിലും മുഖ്യപങ്ക് വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;പോളണ്ടിൽ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 18 ഡിസംബർ 1902
| 23 ജൂൺ 1947
|-
| '''[[കാൾ ബ്രണ്ണർ]]'''&lt;br /&gt;(Karl Brunner)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| 26 ജൂലൈ 1900
| വിചാരണ ചെയ്യപ്പെട്ടില്ല; 1980-ൽ അന്തരിച്ചു.
|
| 7 ഡിസംബർ 1980
| 80 വർഷം, 134 ദിവസം
|-
| 94
| '''[[ആമോൻ ഗോത്ത്]]'''&lt;br /&gt;(Amon Göth)
| [[File:Amon Göth.jpg|100px]]
| ക്രാക്കോവ്-പ്ലാഷോവ് (Kraków-Płaszów) തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ്; തടവുകാരെ സ്വന്തം കൈകൊണ്ട് വെടിവെച്ചുകൊല്ലുന്നതടക്കം അതിക്രൂരമായ കൂട്ടക്കൊലകൾ നടത്തി.
| &lt;small&gt;പോളിഷ് സുപ്രീം നാഷണൽ ട്രിബ്യൂണൽ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം ക്രാക്കോവിലെ മോണ്ടെലുപിച്ച് ജയിലിൽ തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 11 ഡിസംബർ 1908
| 13 സെപ്റ്റംബർ 1946
|-
| 95
| '''[[സീഗ്ഫ്രീഡ് സെയ്ഡൽ]]'''&lt;br /&gt;(Siegfried Seidl)
| [[File:Siegfried Seidl.jpg|100px]]
| തെരേസിയൻസ്റ്റാറ്റ് (Theresienstadt) ഗെട്ടോയുടെ കമാൻഡന്റ് (1941–1943); ഹംഗേറിയൻ ജൂതന്മാരെ കൂട്ടത്തോടെ നാടുകടത്തിയ സോണ്ടർഐൻസാറ്റ്സ്കമാൻഡോ ഐക്മാൻ സംഘത്തിലെ പ്രധാനി.
| &lt;small&gt;ഓസ്ട്രിയൻ പീപ്പിൾസ് കോർട്ട് വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിച്ചു; തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 24 ഓഗസ്റ്റ് 1911
| 4 ഫെബ്രുവരി 1947
|-
| 96
| '''[[കാൾ റാം]]'''&lt;br /&gt;(Karl Rahm)
| [[File:Karl Rahm.jpg|100px]]
| തെരേസിയൻസ്റ്റാറ്റ് ഗെട്ടോയുടെ അവസാന കമാൻഡന്റ് (1944–1945); റെഡ് ക്രോസ് സന്ദർശന വേളയിൽ ഗെട്ടോയെ ഒരു മാതൃകാ നഗരമായി കാണിച്ച് വഞ്ചനാപരമായ പ്രചാരണം നടത്തി.
| &lt;small&gt;ചെക്കോസ്ലോവാക്യൻ കോടതി വിചാരണ നടത്തി ലിറ്റോമെറിസിൽ വെച്ച് പരസ്യമായി തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 2 ഏപ്രിൽ 1907
| 30 ഏപ്രിൽ 1947
|-
| 97
| '''[[മാക്സ് കോഗൽ]]'''&lt;br /&gt;(Max Koegel)
| [[File:Max Koegel.jpg|100px]]
| ലിച്ചെൻബർഗ്, റാവൻസ്ബ്രൂക്ക് (1940–1942), മജ്ദാനെക് (1942), ഫ്ലോസൻബർഗ് (1943–1945) തടങ്കൽ പാളയങ്ങളുടെ കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;യു.എസ്. സൈന്യം അറസ്റ്റ് ചെയ്തു; ജയിൽ സെല്ലിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 16 ഒക്ടോബർ 1895
| 27 ജൂൺ 1946
|-
| 98
| '''[[ഫ്രിറ്റ്സ് സുഹ്റൻ]]'''&lt;br /&gt;(Fritz Suhren)
| [[File:FritzSuhren.JPG|100px]]
| റാവൻസ്ബ്രൂക്ക് (Ravensbrück) വനിതാ തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1942–1945); കൂട്ട വധശിക്ഷകൾക്കും നിർബന്ധിത ഗ്യാസ് ചേമ്പർ കൊലപാതകങ്ങൾക്കും ഉത്തരവിട്ടു.
| &lt;small&gt;ഫ്രഞ്ച് സൈനിക ട്രിബ്യൂണൽ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം റാസ്റ്റാറ്റിൽ വെച്ച് തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 10 ജൂൺ 1908
| 12 ജൂൺ 1950
|-
| 99
| '''[[ഫ്രാൻസ് സിയറീസ്]]'''&lt;br /&gt;(Franz Ziereis)
| [[File:Franz Ziereis.jpg|100px]]
| മൗത്തൗസൻ (Mauthausen) തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1939–1945).
| &lt;small&gt;രക്ഷപ്പെടാൻ ശ്രമിക്കുന്നതിനിടെ അമേരിക്കൻ സൈനികരുടെ വെടിയേറ്റു; തൊട്ടടുത്ത ദിവസം പരിക്കുകൾ മൂലം മരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 13 ഓഗസ്റ്റ് 1905
| 24 മെയ് 1945
|-
| 100
| '''[[അലക്സാണ്ടർ ലാക്ക്]]'''&lt;br /&gt;(Aleksander Laak)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| എസ്തോണിയയിലെ ജാഗല (Jägala) തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ്; കലൈവി-ലീവ മണൽക്കുന്നുകളിൽ നടന്ന കൂട്ടക്കൊലകൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;കാനഡയിലേക്ക് കുടിയേറി ജീവിച്ചു; ഹോളോകോസ്റ്റ് പങ്കാളിത്തം പരസ്യമായതിനെത്തുടർന്ന് വിന്നിപെഗിൽ വച്ച് തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 24 ഓഗസ്റ്റ് 1907
| 6 സെപ്റ്റംബർ 1960
|-
| 101
| '''[[ഹാൻസ് ആൽബിൻ റൗട്ടർ]]'''&lt;br /&gt;(Hanns Albin Rauter)
| [[File:Hanns Albin Rauter.jpg|100px]]
| അധിനിവേശ നെതർലാൻഡ്‌സിലെ ഉന്നത എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ (1940–1945); ഡച്ച് ജൂതന്മാരെ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലേക്ക് അയക്കുന്നതിനും പ്രതിരോധ പോരാളികളെ കൊലപ്പെടുത്തുന്നതിനും ഉത്തരവിട്ടു.
| &lt;small&gt;ഹേഗിൽ വച്ച് ഡച്ച് കോടതി വിചാരണ നടത്തി വെടിവെച്ചു കൊന്നു (Firing squad).&lt;/small&gt;
| 4 ഫെബ്രുവരി 1895
| 24 മാർച്ച് 1949
|-
| 102
| '''[[വിക്ടർ അറൗജ്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Viktor Arajs)
| [[File:Viktors Arājs.jpg|100px]]
| ലാത്വിയൻ കൊളാബറേറ്റർ സംഘമായ 'അറൗജ്സ് കമാൻഡോ' (Arajs Kommando) തലവൻ; റുംബുള കൂട്ടക്കൊല ഉൾപ്പെടെ അരലക്ഷത്തോളം ബാൾട്ടിക് ജൂതന്മാരെ കൂട്ടക്കൊല ചെയ്തു.
| &lt;small&gt;1975-ൽ പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിൽ അറസ്റ്റിലായി ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1988-ൽ കാസ്സൽ ജയിലിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 13 ജനുവരി 1910
| 13 ജനുവരി 1988
|-
| 103
| '''[[ബ്രൂണോ ബെഗർ]]'''&lt;br /&gt;(Bruno Beger)
| [[File:Bruno Beger.jpg|100px]]
| ആഹ്നനെർബെ (Ahnenerbe) നരവംശശാസ്ത്രജ്ഞൻ; ഓഷ്വിറ്റ്സിൽ നിന്ന് ജൂത തടവുകാരെ തിരഞ്ഞെടുത്ത് നാസി അസ്ഥികൂട ശേഖരണത്തിനായി (Jewish skeleton collection) നാറ്റ്സ്‌വീലറിലേക്ക് അയച്ചു.
| &lt;small&gt;1974-ൽ കുറ്റക്കാരനാണെന്ന് കണ്ടെത്തിയെങ്കിലും പ്രായപരിഗണന നൽകി ജയിൽ ശിക്ഷയിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കി; 2009-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 27 ഏപ്രിൽ 1911
| 12 ഒക്ടോബർ 2009
|-
| 104
| '''[[ഹെർബർട്ട് ബാക്കെ]]'''&lt;br /&gt;(Herbert Backe)
| [[File:Herbert Backe.jpg|100px]]
| റീഷ് ഭക്ഷ്യ-കൃഷി മന്ത്രി; സോവിയറ്റ് യൂണിയനിലെ ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ജനങ്ങളെ പട്ടിണിക്കിട്ട് കൊല്ലാൻ ലക്ഷ്യമിട്ട 'ഹങ്കർ പ്ലാൻ' (Hunger Plan) ആവിഷ്കരിച്ചു.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് വിചാരണയ്ക്ക് കാത്തുനിൽക്കെ ന്യൂറെംബർഗ് ജയിലിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 1 മെയ് 1896
| 6 ഏപ്രിൽ 1947
|-
| 105
| '''[[ജോൺ ഡെംയാൻയുക്]]'''&lt;br /&gt;(John Demjanjuk)
| [[File:John Demjanjuk 1948.jpg|100px]]
| സോബിബോർ, ഫ്ലോസൻബർഗ്, മജ്ദാനെക് ക്യാമ്പുകളിലെ ട്രാവ്നിക്കി വാർഡൻ (Trawniki men / ഗാർഡ്).
| &lt;small&gt;അമേരിക്കൻ പൗരത്വം റദ്ദാക്കി ജർമ്മനിക്ക് കൈമാറി; 2011-ൽ 28,000-ലധികം കൊലപാതകങ്ങളിൽ കൂട്ടുപ്രതിയായി ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; അപ്പീൽ തീർപ്പാകുന്നതിന് മുൻപ് നഴ്സിംഗ് ഹോമിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 3 ഏപ്രിൽ 1920
| 17 മാർച്ച് 2012
|-
| 106
| '''[[ഇർമ ഗ്രെസെ]]'''&lt;br /&gt;(Irma Grese)
| [[File:Irma Grese.jpg|100px]]
| റാവൻസ്ബ്രൂക്ക്, ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗ, ബെർഗൻ-ബെൽസൻ ക്യാമ്പുകളിലെ എസ്.എസ്. വനിതാ ഗാർഡ് (SS-Aufseherin); തടവുകാരോട് കാണിച്ച കടുത്ത ക്രൂരതകൾ കാരണം &quot;ഹൈന ഓഫ് ഓഷ്വിറ്റ്സ്&quot; എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;ബെൽസൻ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം ബ്രിട്ടീഷ് കോടതി തൂക്കിലേറ്റി (20-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ബ്രിട്ടീഷ് നിയമപ്രകാരം തൂക്കിലേറ്റപ്പെട്ട ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ വനിത).&lt;/small&gt;
| 7 ഒക്ടോബർ 1923
| 13 ഡിസംബർ 1945
|-
| 107
| '''[[ഹെർമൈൻ ബ്രൗൺസ്റ്റൈനർ]]'''&lt;br /&gt;(Hermine Braunsteiner)
| [[File:Hermine Braunsteiner.jpg|100px]]
| റാവൻസ്ബ്രൂക്ക്, മജ്ദാനെക് ക്യാമ്പുകളിലെ വനിതാ ഗാർഡ്; തടവുകാരെ ബൂട്ടുകൊണ്ട് ചവിട്ടിക്കൊല്ലുന്ന സ്വഭാവം കാരണം &quot;ചവിട്ടുന്ന കുതിര&quot; (The Stomping Mare) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;അമേരിക്കയിൽ നിന്ന് കൈമാറി പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിലെ മജ്ദാനെക് വിചാരണയിൽ ജീവപര്യന്തം ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1996-ൽ ആരോഗ്യപരമായ കാരണങ്ങളാൽ മോചിതയായി; 1999-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 16 ജൂലൈ 1919
| 19 ഏപ്രിൽ 1999
|-
| 108
| '''[[ഫ്രാൻസ് നൊവാക്]]'''&lt;br /&gt;(Franz Novak)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| അഡോൾഫ് ഐഷ്മാന്റെ റയിൽവേ ഗതാഗത മേധാവി (RSHA IV B4); ലക്ഷക്കണക്കിന് ജൂതന്മാരെ മരണ ക്യാമ്പുകളിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയ നാസി തീവണ്ടികളുടെ (Holocaust trains) സമയക്രമീകരണ ചുമതല വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;ഓസ്ട്രിയയിൽ വിചാരണ നേരിട്ടു; തടവുശിക്ഷ അനുഭവിച്ച ശേഷം മോചിതനായി; 1983-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 10 ജനുവരി 1913
| 21 ഒക്ടോബർ 1983
|-
| 109
| '''[[ക്ലോസ് ബാർബി]]'''&lt;br /&gt;(Klaus Barbie)
| [[File:Klaus Barbie (1943).jpg|100px]]
| ലിയോണിലെ ഗെസ്റ്റപ്പോ തലവൻ; ക്രൂരമായ പീഡനമുറകൾ കാരണം &quot;ലിയോണിലെ കശാപ്പുകാരൻ&quot; (Butcher of Lyon) എന്നറിയപ്പെട്ടു; കുട്ടികൾ ഉൾപ്പെടെ ഫ്രഞ്ച് ജൂതന്മാരെയും റെസിസ്റ്റൻസ് പോരാളികളെയും കൊലപ്പെടുത്തി.
| &lt;small&gt;ബൊളീവിയയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; 1983-ൽ ഫ്രാൻസിലേക്ക് കൈമാറി ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1991-ൽ ജയിലിൽ അർബുദബാധയെ തുടർന്ന് അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 25 ഒക്ടോബർ 1913
| 25 സെപ്റ്റംബർ 1991
|-
| 110
| '''[[എറിച്ച് പ്രീബ്കെ]]'''&lt;br /&gt;(Erich Priebke)
| [[File:Erich Priebke.jpg|100px]]
| റോമിലെ സിപ്പോ (SiPo), ഗെസ്റ്റപ്പോ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ; 335 ഇറ്റാലിയൻ സാധാരണക്കാരെയും ജൂതന്മാരെയും കൂട്ടക്കൊല ചെയ്ത ആർഡിയറ്റൈൻ ഗുഹാ കൂട്ടക്കൊലയ്ക്ക് (Ardeatine massacre) നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;അർജന്റീനയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; 1995-ൽ ഇറ്റലിക്ക് കൈമാറി ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 100-ാം വയസ്സിൽ റോമിൽ വീട്ടുതടങ്കലിൽ കഴിയവേ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 29 ജൂലൈ 1913
| 11 ഒക്ടോബർ 2013
|-
| 111
| '''[[ഹെർബർട്ട് കാപ്പ്ലർ]]'''&lt;br /&gt;(Herbert Kappler)
| [[File:Herbert Kappler.jpg|100px]]
| റോമിലെ സിപ്പോ (SiPo), എസ്.ഡി. (SD) മേധാവി; റോമൻ ജൂതന്മാരെ ഓഷ്വിറ്റ്സിലേക്ക് നാടുകടത്തുന്നതിനും ആർഡിയറ്റൈൻ ഗുഹാ കൂട്ടക്കൊലയ്ക്കും നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;ഇറ്റലിയിൽ ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1977-ൽ റോമിലെ സൈനിക ആശുപത്രിയിൽ നിന്ന് ഭാര്യയുടെ സഹായത്തോടെ പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; 1978-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 23 സെപ്റ്റംബർ 1907
| 9 ഫെബ്രുവരി 1978
|-
| 112
| '''[[കാൾ ലിന്നസ്]]'''&lt;br /&gt;(Karl Linnas)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| നാസി അധിനിവേശ എസ്തോണിയയിലെ ടാർട്ടു (Tartu) തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ്; സ്ത്രീകളും കുട്ടികളും ഉൾപ്പെടെ ആയിരക്കണക്കിന് ജൂതന്മാരെയും തടവുകാരെയും കൂട്ടക്കൊല ചെയ്യാൻ നേരിട്ട് ഉത്തരവിട്ടു.
| &lt;small&gt;യു.എസിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; പിന്നീട് പൗരത്വം റദ്ദാക്കി 1987-ൽ സോവിയറ്റ് യൂണിയനിലേക്ക് നാടുകടത്തി; ലെനിൻഗ്രാഡിലെ ജയിൽ ആശുപത്രിയിൽ വിചാരണയ്ക്ക് കാത്തുനിൽക്കെ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 6 ഓഗസ്റ്റ് 1919
| 2 ജൂലൈ 1987
|-
| 113
| '''[[ഹാൻസ് ലിപ്ഷിസ്]]'''&lt;br /&gt;(Hans Lipschis)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗ തടങ്കൽ പാളയത്തിലെ എസ്.എസ്. ടോട്ടൻകോഫ്ഫോർബാൻഡെ ഗാർഡ് (1941–1945).
| &lt;small&gt;ചിക്കാഗോയിലേക്ക് കുടിയേറിയെങ്കിലും നാസി പശ്ചാത്തലം വെളിപ്പെട്ടതിനെത്തുടർന്ന് 1983-ൽ അമേരിക്കയിൽ നിന്ന് നാടുകടത്തി; 2013-ൽ ജർമ്മനിയിൽ അറസ്റ്റിലായെങ്കിലും അനാരോഗ്യം കാരണം വിചാരണ ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടു; 2016-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 7 നവംബർ 1919
| 16 ജൂൺ 2016
|-
| 114
| '''[[ഹൈൻറിച്ച് ബൂബെക്ക്]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Boere)
| [[File:Heinrich Boere.jpg|100px]]
| അധിനിവേശ നെതർലാൻഡ്‌സിലെ വാഫൻ-എസ്.എസ്. ഹിറ്റ്-സ്ക്വാഡായ 'സിൽബർടാനെ' (Sonderkommando Silbertanne) അംഗം; ഡച്ച് ചെറുത്തുനിൽപ്പ് പോരാളികളെയും സാധാരണക്കാരെയും കൊലപ്പെടുത്തി.
| &lt;small&gt;നെതർലാൻഡ്‌സിൽ വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിച്ചെങ്കിലും ജർമ്മനിയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; പതിറ്റാണ്ടുകൾക്ക് ശേഷം 2010-ൽ ആച്ചെൻ കോടതി ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിച്ചു; ജയിൽ ആശുപത്രിയിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 27 സെപ്റ്റംബർ 1921
| 1 ഡിസംബർ 2013
|-
| 115
| '''[[ലാസ്ലോ ചാറ്റാരി]]'''&lt;br /&gt;(László Csatáry)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ഹംഗേറിയൻ റോയൽ പോലീസ് ഓഫീസർ; കോസിറ്റ്സെ (Košice) ഗെട്ടോയിൽ ക്രൂരതകൾ കാണിക്കുകയും 15,000-ത്തിലധികം ജൂതന്മാരെ ഓഷ്വിറ്റ്സിലേക്ക് നാടുകടത്താൻ സഹായിക്കുകയും ചെയ്തു.
| &lt;small&gt;കാനഡയിലേക്ക് കടന്ന് പതിറ്റാണ്ടുകളോളം ജീവിച്ചു; പൗരത്വം റദ്ദാക്കപ്പെട്ടതിനെ തുടർന്ന് ഹംഗറിയിലേക്ക് മടങ്ങി; 2013-ൽ ബുഡാപെസ്റ്റിൽ വിചാരണയ്ക്ക് കാത്തുനിൽക്കെ ന്യുമോണിയ ബാധിച്ച് അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 4 മാർച്ച് 1915
| 10 ഓഗസ്റ്റ് 2013
|-
| 116
| '''[[സൈമൺ ഗോൾഡ്ബർഗ്]]'''&lt;br /&gt;(Szymon Goldberg)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ജൂത സഹകരണ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ / കാപ്പോ (Kapó); ക്യാമ്പിലെ ദൈനംദിന അടിച്ചമർത്തലുകളിൽ സഹകരിച്ചു.
| &lt;small&gt;രക്ഷപ്പെട്ടു; യുദ്ധാനന്തര വിധി വ്യക്തമല്ല.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 117
| '''[[എൽഫ്രീഡെ ഹൂത്ത്]]'''&lt;br /&gt;(Elfriede Rinkel / Elfriede Huth)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| റാവൻസ്ബ്രൂക്ക് (Ravensbrück) വനിതാ തടങ്കൽ പാളയത്തിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്; പരിശീലനം ലഭിച്ച ആക്രമണ നായ്ക്കളെ ഉപയോഗിച്ച് തടവുകാരെ പീഡിപ്പിച്ചു.
| &lt;small&gt;അമേരിക്കയിലേക്ക് കുടിയേറി ജീവിച്ചു; 2006-ൽ നാസി ഭൂതകാലം തെളിഞ്ഞതോടെ പൗരത്വം ഉപേക്ഷിച്ച് ജർമ്മനിയിലേക്ക് മടങ്ങി; 2018-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 14 ജൂലൈ 1922
| ജൂലൈ 2018
|-
| 118
| '''[[ഡാങ്കോ സാകിച്ച്]]'''&lt;br /&gt;(Dinko Šakić)
| [[File:Dinko Sakic.jpg|100px]]
| ക്രൊയേഷ്യയിലെ ഉസ്താഷെ ഫാസിസ്റ്റ് ഭരണകൂടത്തിന് കീഴിലുള്ള യാസെനോവാക് (Jasenovac) തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ്; പതിനായിരക്കണക്കിന് സെർബുകൾ, ജൂതന്മാർ, റോമാനി ജനങ്ങൾ എന്നിവരുടെ കൂട്ടക്കൊലയ്ക്ക് ഉത്തരവാദിയായി.
| &lt;small&gt;അർജന്റീനയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; 1998-ൽ ക്രൊയേഷ്യയിലേക്ക് കൈമാറി 20 വർഷം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; സാഗ്രെബ് ജയിൽ ആശുപത്രിയിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 8 സെപ്റ്റംബർ 1921
| 20 ജൂലൈ 2008
|-
| 119
| '''[[നട സാകിച്ച്]]'''&lt;br /&gt;(Nada Šakić)
| [[File:Nada Sakic.jpg|100px]]
| മാക്സ് ലുബുറിച്ചിന്റെ അർദ്ധസഹോദരിയും ഡാങ്കോ സാകിച്ചിന്റെ ഭാര്യയും; സ്റ്റാറ ഗ്രാഡിസ്ക (Stara Gradiška) വനിതാ ക്യാമ്പിലെ ഉസ്താഷെ ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;അർജന്റീനയിൽ നിന്ന് കൈമാറിയെങ്കിലും തെളിവുകളുടെ അഭാവത്തിൽ ക്രൊയേഷ്യൻ കോടതി വിട്ടയച്ചു; 2011-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 4 ഓഗസ്റ്റ് 1926
| 5 ഫെബ്രുവരി 2011
|-
| 120
| '''[[വിയെക്കോസ്ലാവ് ലുബുറിച്ച്]]'''&lt;br /&gt;(Vjekoslav Luburić)
| [[File:Vjekoslav Luburic.jpg|100px]]
| ഉസ്താഷെ ബ്യൂറോ 3-ന്റെ മേധാവി; യാസെനോവാക് ഉൾപ്പെടെയുള്ള ക്രൊയേഷ്യൻ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളുടെ മുഖ്യ സൂപ്പർവൈസർ; &quot;മാക്സ് കശാപ്പുകാരൻ&quot; (Maks the Butcher) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;സ്പെയിനിലേക്ക് കടന്നു; 1969-ൽ യൂഗോസ്ലാവ് രഹസ്യാന്വേഷണ വിഭാഗം (UDBA) ഏജന്റാൽ വധിക്കപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 6 മാർച്ച് 1914
| 20 ഏപ്രിൽ 1969
|-
| 121
| '''[[ആൻഡ്രിജ അർട്ടുക്കോവിച്ച്]]'''&lt;br /&gt;(Andrija Artuković)
| [[File:Andrija Artukovic.jpg|100px]]
| സ്വതന്ത്ര ക്രൊയേഷ്യൻ രാജ്യത്തിന്റെ ആഭ്യന്തര-നീതിന്യായ മന്ത്രി; വംശീയ ഉന്മൂലന നിയമങ്ങൾ നടപ്പിലാക്കിയതിനാൽ &quot;ബാൾക്കൻസിലെ ഹിംലർ&quot; എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;ദശാബ്ദങ്ങളോളം അമേരിക്കയിൽ ഒളിവിൽ കഴിഞ്ഞു; 1986-ൽ യൂഗോസ്ലാവിയയ്ക്ക് കൈമാറി വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കപ്പെട്ടു; അപ്പീൽ നിലനിൽക്കെ ജയിൽ ആശുപത്രിയിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 29 നവംബർ 1899
| 16 ജനുവരി 1988
|-
| 122
| '''[[എഡ്വേർഡ് റോഷ്മാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Eduard Roschmann)
| [[File:Eduard Roschmann.jpg|100px]]
| റിഗ ഗെട്ടോയുടെയും (Riga Ghetto) കൈസർവാൾഡ് ക്യാമ്പിന്റെയും കമാൻഡന്റ്; ക്രൂരതകൾ കാരണം &quot;റിഗയിലെ കശാപ്പുകാരൻ&quot; (Butcher of Riga) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;അർജന്റീനയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; കൈമാറൽ ഭയന്ന് പരാഗ്വേയിലേക്ക് കടക്കവേ അസൻഷ്യോണിൽ വച്ച് ഹൃദയാഘാതം മൂലം അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 25 നവംബർ 1908
| 8 ഓഗസ്റ്റ് 1977
|-
| 123
| '''[[ഫ്രെഡറിക് ബോസ്ഹാമർ]]'''&lt;br /&gt;(Friedrich Bosshammer)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| അഡോൾഫ് ഐഷ്മാന്റെ പ്രധാന സഹായി; ഇറ്റലിയിലെ ജൂതകാര്യ വിഭാഗം മേധാവി (1944–1945); ആയിരക്കണക്കിന് ഇറ്റാലിയൻ ജൂതന്മാരെ ഓഷ്വിറ്റ്സിലേക്ക് അയക്കുന്നതിന് നേരിട്ട് മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;1968-ൽ പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിൽ അറസ്റ്റിലായി ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; അപ്പീൽ വിചാരണയ്ക്കിടെ ജയിലിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 20 ഡിസംബർ 1906
| 17 ഡിസംബർ 1972
|-
| 124
| '''[[ഫ്രാൻസ് ബാബർച്ച്]]'''&lt;br /&gt;(Franz Bürkl)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| വാർസോയിലെ പവിയാക് (Pawiak) ജയിലിലെ എസ്.എസ്. ഒബർസ്ഷാർഫ്യൂററും ഡെപ്യൂട്ടി കമാൻഡന്റും; തടവുകാരെ ക്രൂരമായി കൊലപ്പെടുത്തുന്നതിൽ കുപ്രസിദ്ധൻ.
| &lt;small&gt;പോളിഷ് ഹോം ആർമി (Armia Krajowa) നടത്തിയ 'ഓപ്പറേഷൻ ബാബർച്ച്' രഹസ്യ ആക്രമണത്തിൽ വെടിയേറ്റ് കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 16 ഓഗസ്റ്റ് 1911
| 7 സെപ്റ്റംബർ 1943
|-
| 125
| '''[[ആഗസ്റ്റ് ഹെയ്സ്മെയർ]]'''&lt;br /&gt;(August Heissmeyer)
| [[File:August Heißmeyer.jpg|100px]]
| എസ്.എസ്. മെയിൻ ഓഫീസ് (SS-Hauptamt) മേധാവിയും നാസി എലൈറ്റ് സ്കൂളുകളുടെ (NPEA) ഇൻസ്പെക്ടറും; ഉയർന്ന നാസി നേതൃത്വത്തിലേക്ക് ഉദ്യോഗസ്ഥരെ പരിശീലിപ്പിക്കുന്നതിൽ നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;ഡീനാസിഫിക്കേഷൻ കോടതി തടവിന് ശിക്ഷിച്ചു; ശിക്ഷയ്ക്ക് ശേഷം സ്വകാര്യ ബിസിനസ്സുകളിൽ ഏർപ്പെട്ടു; 1979-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 11 ജനുവരി 1897
| 16 ജനുവരി 1979
|-
| 126
| '''[[മാക്സ് തോമസ്]]'''&lt;br /&gt;(Max Thomas)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ഉക്രെയ്നിലെ ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പെ സി (Einsatzgruppe C) കമാൻഡറും ഉക്രെയ്നിലെ ഉയർന്ന സിപ്പോ-എസ്.ഡി. ഉദ്യോഗസ്ഥനും.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാവസാനം സ്വന്തം ഐഡന്റിറ്റി മറച്ചുവെച്ച് ആത്മഹത്യയ്ക്ക് ശ്രമിച്ചു; പരിക്കുകൾ മൂലം വുർസ്ബർഗിൽ വച്ച് അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 4 ഓഗസ്റ്റ് 1891
| 6 ഡിസംബർ 1945
|-
| 127
| '''[[ഓട്ടോ റാഷ്]]'''&lt;br /&gt;(Otto Rasch)
| [[File:Otto Rasch.jpg|100px]]
| ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പെ സി കമാൻഡർ; ബാബി യാർ (Babi Yar) കൂട്ടക്കൊലയിൽ 33,000-ത്തിലധികം ജൂതന്മാരെ വെടിവെച്ചുകൊല്ലാൻ ഉത്തരവിട്ട മുഖ്യ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പൻ വിചാരണയ്ക്കിടെ പാർക്കിൻസൺസ് രോഗം മൂർച്ഛിച്ചതിനെ തുടർന്ന് വിചാരണയിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടു; 1948-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 7 ഡിസംബർ 1891
| 1 നവംബർ 1948
|-
| 128
| '''[[റുഡോൾഫ് ബാറ്റ്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Rudolf Batz)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ബാൾട്ടിക് രാജ്യങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിച്ച ഐൻസാറ്റ്സ്കമാൻഡോ 2 (Einsatzkommando 2) കമാൻഡർ; ലാത്വിയൻ ജൂതന്മാരെ ഉന്മൂലനം ചെയ്യുന്നതിന് നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തരം വ്യാജപ്പേരിൽ ജീവിച്ചു; 1960-ൽ പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിൽ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് അറസ്റ്റിലായി; വിചാരണയ്ക്ക് കാത്തുനിൽക്കെ ജയിലിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 10 നവംബർ 1903
| 8 ഫെബ്രുവരി 1961
|-
| 129
| '''[[ഹെർബർട്ട് ഷെർവിറ്റ്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Fritz Scherwitz / Herbert Scherwitz)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ലാത്വിയയിലെ ലന്തെ (Lenta) ലേബർ ക്യാമ്പിന്റെ എസ്.എസ്. കമാൻഡന്റ്; ജൂത വംശപാരമ്പര്യം ഒളിച്ചുവെച്ച് എസ്.എസിൽ ചേർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;1948-ൽ മ്യൂണിക്കിൽ അറസ്റ്റിലായി കൊലപാതക കുറ്റത്തിന് തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; മോചിതനായ ശേഷം 1962-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 16 ഓഗസ്റ്റ് 1903
| 1962
|-
| 130
| '''[[ആൽഫ്രഡ് ഫിൽബർട്ട്]]'''&lt;br /&gt;(Alfred Filbert)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ബെലാറസിൽ കൂട്ടക്കൊലകൾ നടത്തിയ ഐൻസാറ്റ്സ്കമാൻഡോ 9 (Einsatzkommando 9) കമാൻഡർ; ഗെട്ടോകൾ ഒഴിപ്പിക്കുന്നതിനും സ്ത്രീകളെയും കുട്ടികളെയും കൂട്ടത്തോടെ വധിക്കുന്നതിനും തുടക്കമിട്ടു.
| &lt;small&gt;1959-ൽ അറസ്റ്റിലായി ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1975-ൽ ആരോഗ്യപരമായ കാരണങ്ങളാൽ വിട്ടയച്ചു; 1990-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 8 സെപ്റ്റംബർ 1905
| 1 ഓഗസ്റ്റ് 1990
|-
| 131
| '''[[കാൾ യെഗർ]]'''&lt;br /&gt;(Karl Jäger)
| [[File:Karl Jaeger 1941 (cropped).jpg|100px]]
| ഐൻസാറ്റ്സ്കമാൻഡോ 3 (Einsatzkommando 3) തലവൻ; ലിത്വാനിയയിലെ 1,37,000-ലധികം ജൂതന്മാരെ ഉന്മൂലനം ചെയ്തതിന്റെ കൃത്യമായ വിവരങ്ങൾ അടങ്ങിയ കുപ്രസിദ്ധമായ 'യെഗർ റിപ്പോർട്ടിന്റെ' (Jäger Report) രചയിതാവ്.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തരം ഒളിവിൽ കഴിഞ്ഞു; 1959-ൽ പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിൽ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് അറസ്റ്റിലായി; വിചാരണയ്ക്ക് കാത്തുനിൽക്കെ ഹോഹനസ്പെർഗ് ജയിലിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 20 സെപ്റ്റംബർ 1888
| 22 ജൂൺ 1959
|-
| 132
| '''[[റുഡോൾഫ് ലാംഗെ]]'''&lt;br /&gt;(Rudolf Lange)
| [[File:Rudolf Lange.jpg|100px]]
| ഐൻസാറ്റ്സ്കമാൻഡോ 2 (Einsatzkommando 2) തലവനും ലാത്വിയയിലെ സിപ്പോ-എസ്.ഡി. കമാൻഡറും; സലാസ്പിൽസ് തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ നിർമ്മാണത്തിന് മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു; വാൻസീ കോൺഫറൻസിൽ പങ്കെടുത്ത ഫീൽഡ് തലവൻ.
| &lt;small&gt;പോസ്നനിൽ വച്ച് സോവിയറ്റ് സൈന്യത്താൽ വളയപ്പെട്ടപ്പോൾ ആത്മഹത്യ ചെയ്തു (അല്ലെങ്കിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു).&lt;/small&gt;
| 18 ഏപ്രിൽ 1910
| 23 ഫെബ്രുവരി 1945
|-
| 133
| '''[[ഹാൻസ്-അഡോൾഫ് പ്രൂട്ട്സ്മാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Hans-Adolf Prützmann)
| [[File:Hans-Adolf Prützmann (1934).jpg|100px]]
| ബാൾട്ടിക് രാജ്യങ്ങളിലും വടക്കൻ റഷ്യയിലും (ഓസ്റ്റ്‌ലാൻഡ്), പിന്നീട് തെക്കൻ റഷ്യയിലും സേവനമനുഷ്ഠിച്ച ഉയർന്ന എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ (Höchster SS- und Polizeiführer).
| &lt;small&gt;ബ്രിട്ടീഷ് സൈന്യത്തിന്റെ പിടിയിലായ ശേഷം ലൂണെബർഗിൽ വച്ച് സയനൈഡ് കഴിച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 31 ഓഗസ്റ്റ് 1901
| 21 മെയ് 1945
|-
| 134
| '''[[വിൽഹെം കോപ്പെ]]'''&lt;br /&gt;(Wilhelm Koppe)
| [[File:Wilhelm Koppe.jpg|100px]]
| റീഷ്സ്ഗൗ വാർത്തെലാൻഡിലെയും പിന്നീട് ജനറൽ ഗവൺമെന്റിലെയും (പോളണ്ട്) ഉന്നത എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ; ചെൽമ്നോ (Chełmno) നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പ് സ്ഥാപിക്കുന്നതിനും ഗ്യാസ് വാനുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതിനും മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;വ്യാജപ്പേരിൽ ഫാക്ടറി ഡയറക്ടറായി കഴിഞ്ഞു; 1960-ൽ അറസ്റ്റിലായെങ്കിലും അനാരോഗ്യം കാരണം വിചാരണ റദ്ദാക്കി; 1975-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 15 ജൂൺ 1896
| 2 ജൂലൈ 1975
|-
| 135
| '''[[ഫ്രെഡറിക്-വിൽഹെം ക്രൂഗർ]]'''&lt;br /&gt;(Friedrich-Wilhelm Krüger)
| [[File:Friedrich-Wilhelm Krüger.jpg|100px]]
| അധിനിവേശ പോളണ്ടിലെ ഉന്നത എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ (1939–1943); ഓപ്പറേഷൻ റെയിൻഹാർഡ്, വാർസോ ഗെട്ടോ പ്രക്ഷോഭത്തെ അടിച്ചമർത്തൽ എന്നിവയ്ക്ക് നിർദ്ദേശങ്ങൾ നൽകി.
| &lt;small&gt;ഓസ്ട്രിയയിൽ വച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 8 മെയ് 1894
| 10 മെയ് 1945
|-
| 136
| '''[[എറിക് ഫുക്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Erich Fuchs)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ആക്ഷൻ ടി4, ഓപ്പറേഷൻ റെയിൻഹാർഡ് എന്നിവയിലെ സാങ്കേതിക വിദഗ്ദ്ധൻ; ബെൽസെക്, സോബിബോർ, ട്രെബ്ലിങ്ക ക്യാമ്പുകളിൽ വിഷവാതകം പുറപ്പെടുവിക്കുന്ന എഞ്ചിനുകൾ സ്ഥാപിച്ചു.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ വിചാരണയിൽ (1966) കുറ്റക്കാരനാണെന്ന് കണ്ടെത്തി 4 വർഷം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; പിന്നീട് മോചിതനായി 1980-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 9 ഏപ്രിൽ 1902
| 25 ജൂലൈ 1980
|-
| 137
| '''[[ലോറൻസ് ഹാക്കൻഹോൾട്ട്]]'''&lt;br /&gt;(Lorenz Hackenholt)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ബെൽസെക് നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകൾ രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുകയും നിർമ്മിക്കുകയും പ്രവർത്തിപ്പിക്കുകയും ചെയ്ത പ്രധാനി (&quot;ഹാക്കൻഹോൾട്ട് ഫൗണ്ടേഷൻ&quot; എന്നറിയപ്പെട്ടു).
| &lt;small&gt;യുദ്ധാവസാനം അപ്രത്യക്ഷനായി; 1954-ൽ നിയമപരമായി മരിച്ചതായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 26 ജൂൺ 1914
| 1945 (കരുതപ്പെടുന്നു)
|-
| 138
| '''[[ഹെർബർട്ട് ലാംഗെ]]'''&lt;br /&gt;(Herbert Lange)
| [[File:Herbert Lange.jpg|100px]]
| ചെൽമ്നോ (Chełmno) നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിന്റെ ആദ്യ കമാൻഡന്റ്; 'സോണ്ടർകമാൻഡോ ലാംഗെ' തലവനായിരുന്ന ഇദ്ദേഹം സഞ്ചരിക്കുന്ന ഗ്യാസ് വാനുകൾ ഉപയോഗിച്ച് ആയിരക്കണക്കിന് മാനസിക രോഗികളെയും ജൂതന്മാരെയും കൊലപ്പെടുത്തി.
| &lt;small&gt;ബെർലിൻ യുദ്ധത്തിൽ വെടിയേറ്റ് കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 29 സെപ്റ്റംബർ 1909
| 20 ഏപ്രിൽ 1945
|-
| 139
| '''[[ഹാൻസ് ബോത്മാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Hans Bothmann)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ചെൽമ്നോ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിന്റെ രണ്ടാമത്തെയും അവസാനത്തെയും കമാൻഡന്റ് (1942–1945); ലോഡ്സ് ഗെട്ടോ ഒഴിപ്പിക്കലിന്റെ ഭാഗമായി പതിനായിരക്കണക്കിന് ആളുകളെ ഗ്യാസ് വാനുകളിൽ കൊലപ്പെടുത്തി.
| &lt;small&gt;ബ്രിട്ടീഷ് സൈന്യത്തിന്റെ പിടിയിലായ ശേഷം തടവിൽ വച്ച് തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 11 നവംബർ 1911
| 4 ഏപ്രിൽ 1946
|-
| 140
| '''[[പോൾ റാഡോംസ്കി]]'''&lt;br /&gt;(Paul Radomski)
| [[File:Paul Radomski.jpg|100px]]
| ഉക്രെയ്നിലെ സിറെറ്റ്സ് (Syrets) തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ്, ഗ്രീസിലെ ഹൈദാരി (Chaidari) ക്യാമ്പിന്റെ കമാൻഡന്റ്; തടവുകാരെ സ്വന്തം കൈകൊണ്ട് വെടിവെച്ചുകൊല്ലുന്ന അതിക്രൂരമായ സ്വഭാവത്തിന് കുപ്രസിദ്ധൻ.
| &lt;small&gt;ഹംഗറിയിലെ സെകെഷ്ഫെഹെർവാറിൽ നടന്ന പോരാട്ടത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 21 സെപ്റ്റംബർ 1902
| 14 മാർച്ച് 1945
|-
| 141
| '''[[ഫ്രാൻസ് ഹോസ്ലർ]]'''&lt;br /&gt;(Franz Hössler)
| [[File:Franz Hössler.jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗവിലെ വനിതാ ക്യാമ്പ് ഡെപ്യൂട്ടി മേധാവി, പിന്നീട് മിറ്റൽബൗ-ഡോറ, ബെർഗൻ-ബെൽസൻ ക്യാമ്പുകളിലെ ഉന്നത ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;ബെൽസൻ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം ഹാമൽൻ ജയിലിൽ ബ്രിട്ടീഷ് സൈനിക അധികാരികളാൽ തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 4 ഫെബ്രുവരി 1906
| 13 ഡിസംബർ 1945
|-
| 142
| '''[[എലിസബത്ത് വോൾക്കൻറാത്ത്]]'''&lt;br /&gt;(Elisabeth Volkenrath)
| [[File:Elisabeth Volkenrath.jpg|100px]]
| റാവൻസ്ബ്രൂക്ക്, ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗ, ബെർഗൻ-ബെൽസൻ ക്യാമ്പുകളിലെ മുഖ്യ വനിതാ സൂപ്പർവൈസർ (Oberaufseherin); ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളിലേക്ക് ആളുകളെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിൽ പങ്കാളിയായി.
| &lt;small&gt;ബെൽസൻ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം ഹാമൽൻ ജയിലിൽ തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 5 സെപ്റ്റംബർ 1919
| 13 ഡിസംബർ 1945
|-
| 143
| '''[[ഹുവാനാ ബോർമാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Juana Bormann)
| [[File:Juana Bormann.jpg|100px]]
| ലിച്ചെൻബർഗ്, റാവൻസ്ബ്രൂക്ക്, ഓഷ്വിറ്റ്സ്, ബെർഗൻ-ബെൽസൻ ക്യാമ്പുകളിലെ എസ്.എസ്. വനിതാ ഗാർഡ്; ഭീമാകാരനായ നായയെ ഉപയോഗിച്ച് തടവുകാരെ ആക്രമിച്ചിരുന്നതിനാൽ &quot;നായകളുള്ള സ്ത്രീ&quot; (The Woman with the Dogs) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;ബെൽസൻ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 10 സെപ്റ്റംബർ 1893
| 13 ഡിസംബർ 1945
|-
| 144
| '''[[ഹെർത്ത എഹ്ലെർട്ട്]]'''&lt;br /&gt;(Herta Ehlert)
| [[File:Herta Ehlert.jpg|100px]]
| റാവൻസ്ബ്രൂക്ക്, മജ്ദാനെക്, ഓഷ്വിറ്റ്സ്, ബെർഗൻ-ബെൽസൻ ക്യാമ്പുകളിലെ വനിതാ ഗാർഡ് (Aufseherin).
| &lt;small&gt;ബെൽസൻ വിചാരണയിൽ 15 വർഷം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1951-ൽ നേരത്തെ മോചിതയായി; 1997-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 26 മാർച്ച് 1905
| 4 ഏപ്രിൽ 1997
|-
| 145
| '''[[ആലീസ് ഒർലോവ്സ്കി]]'''&lt;br /&gt;(Alice Orlowski)
| [[File:Alice Orlowski.jpg|100px]]
| മജ്ദാനെക്, പ്ലാഷോവ്, ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗ ക്യാമ്പുകളിലെ എസ്.എസ്. വനിതാ ഗാർഡ്; തടവുകാരെ ചാട്ടവാറുകൊണ്ട് അടിക്കുന്നതിലും മരണ മാർച്ചുകളിൽ (Death marches) ക്രൂരതകൾ കാണിക്കുന്നതിലും കുപ്രസിദ്ധ.
| &lt;small&gt;ക്രാക്കോവിലെ ഓഷ്വിറ്റ്സ് വിചാരണയിൽ തടവുശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കപ്പെട്ടു; പിന്നീട് മൂന്നാം മജ്ദാനെക് വിചാരണയ്ക്കിടെ 1976-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 30 സെപ്റ്റംബർ 1903
| 1976
|-
| 146
| '''[[ഹിൽഡെഗാർഡ് ലാഷെർട്ട്]]'''&lt;br /&gt;(Hildegard Lächert)
| [[File:Hildegard Lächert.jpg|100px]]
| മജ്ദാനെക്, ഓഷ്വിറ്റ്സ്, ഗുസെൻ ക്യാമ്പുകളിലെ ക്രൂരയായ വനിതാ ഗാർഡ്; ക്രൂരതകൾ കാരണം &quot;രക്തരൂക്ഷിതമായ ബ്രിജിഡ&quot; (Bloody Brigitte) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;മജ്ദാനെക് വിചാരണകളിൽ തടവുശിക്ഷ അനുഭവിച്ചു; പിന്നീട് ജർമ്മൻ ചാരസംഘടനയായ ബി.എൻ.ഡിയിൽ (BND) സേവനമനുഷ്ഠിച്ചതായി വെളിപ്പെട്ടു; 1995-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 19 മാർച്ച് 1920
| 1995
|-
| 147
| '''[[മാക്സ് ബ്ലിൻകെ]]'''&lt;br /&gt;(Max Blancke)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| മജ്ദാനെക്, നാറ്റ്സ്‌വീലർ, ഡാഹൗ ക്യാമ്പുകളിലെ നാസി എസ്.എസ്. ഫിസിഷ്യൻ; ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളിലേക്ക് ആളുകളെ തിരഞ്ഞെടുത്തതിലും കൂട്ടക്കൊലകളിലും പങ്കെടുത്തു.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാവസാനം ഹുൻഫെൽഡിൽ വച്ച് ഭാര്യയോടൊപ്പം ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 23 മാർച്ച് 1909
| 27 ഏപ്രിൽ 1945
|-
| 148
| '''[[ഹൈൻറിച്ച് പീറ്റേഴ്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Peters)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗ, റാവൻസ്ബ്രൂക്ക് ക്യാമ്പുകളിലെ എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തര വിധി വ്യക്തമല്ല / ഒളിവിൽ പോയി.&lt;/small&gt;
| 23 ഡിസംബർ 1890
| അജ്ഞാതം
|-
| 149
| '''[[യൊഹാൻ ഫ്ലീഗൽ]]'''&lt;br /&gt;(Johann Fliegel)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക, സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പുകളിൽ സേവനമനുഷ്ഠിച്ച എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;വിചാരണ ചെയ്യപ്പെട്ടില്ല; വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| 24 ഒക്ടോബർ 1895
| അജ്ഞാതം
|-
| 150
| '''[[ഫ്രാൻസ് വോൾഫ്]]'''&lt;br /&gt;(Franz Wolf)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ പ്രധാന എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ; ഗ്യാസ് ചേമ്പറിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നതിന് മുൻപ് ഇരകളുടെ മുടി മുറിക്കുന്നതിനും വസ്ത്രങ്ങളും സ്വത്തുക്കളും പിടിച്ചെടുക്കുന്നതിനും മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ വിചാരണയിൽ 8 വർഷത്തെ തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; പിന്നീട് ശിക്ഷാ കാലാവധി പൂർത്തിയാക്കി മോചിതനായി; 1999-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 9 ഏപ്രിൽ 1907
| 9 ഒക്ടോബർ 1999
|-
| 151
| '''[[യോസെഫ് വല്ലെറ്റെർ]]'''&lt;br /&gt;(Josef Vallaster)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ഹാർത്തൈം യൂത്തനേഷ്യ കേന്ദ്രത്തിലും (Aktion T4) സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലും സേവനമനുഷ്ഠിച്ച എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ; ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളിലെ കൂട്ടക്കൊലകൾക്ക് മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;1943 ഒക്ടോബറിലെ സോബിബോർ തടവുകാരുടെ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ (Sobibor uprising) തടവുകാരാൽ വധിക്കപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 5 ഫെബ്രുവരി 1910
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 152
| '''[[റുഡോൾഫ് ബെക്ക്മാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Rudolf Beckmann)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഒബർസ്ഷാർഫ്യൂറർ; ക്യാമ്പ് II-ന്റെ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് ചുമതലകളും ഇരകളുടെ വസ്ത്രങ്ങൾ പിടിച്ചെടുക്കലും നിയന്ത്രിച്ചു.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ ക്യാമ്പ് ഓഫീസിനുള്ളിൽ വെച്ച് തടവുകാരാൽ കുത്തേറ്റു കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 20 ഫെബ്രുവരി 1910
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 153
| '''[[യോഹാൻ നീമാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Johann Niemann)
| [[File:Johann Niemann portrait.jpg|100px]]
| ബെൽസെക്, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലെ ഡെപ്യൂട്ടി കമാൻഡന്റ്; ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളുടെ നിർമ്മാണത്തിലും കൂട്ടക്കൊലകളിലും പങ്കാളിയായി.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ തയ്യൽ വർക്ക്‌ഷോപ്പിൽ വെച്ച് തടവുകാരനായ പോളിഷ് സൈനികന്റെ മഴു കൊണ്ടുള്ള വെട്ടേറ്റ് കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 4 ഓഗസ്റ്റ് 1913
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 154
| '''[[സീഗ്ഫ്രീഡ് ഗ്രൈറ്റ്ഷൂസ്]]'''&lt;br /&gt;(Siegfried Graetschus)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഉക്രേനിയൻ ട്രാവ്നിക്കി ഗാർഡുകളുടെ തലവൻ (Head of Ukrainian Guard contingent).
| &lt;small&gt;സോബിബോർ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ ചെരുപ്പുകുത്തി ഷെഡ്ഡിൽ വെച്ച് തടവുകാരാൽ മഴു ഉപയോഗിച്ച് വധിക്കപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 9 ജൂൺ 1916
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 155
| '''[[വാൾട്ടർ നോവാക്]]'''&lt;br /&gt;(Walter Nowak)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ തടവുകാരാൽ വധിക്കപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 14 ജൂൺ 1912
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 156
| '''[[ഫ്രിറ്റ്സ് കോൺറാഡ്]]'''&lt;br /&gt;(Fritz Konrad)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഷാർഫ്യൂറർ.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ തടവുകാരാൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 10 ഓഗസ്റ്റ് 1914
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 157
| '''[[തോമസ് സ്റ്റെഫാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Thomas Steffl)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ തടവുകാരാൽ വധിക്കപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 1911
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 158
| '''[[മാക്സ് ബ്രീസ്]]'''&lt;br /&gt;(Max Brees)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 159
| '''[[എർണസ്റ്റ് സ്റ്റെൻഗൽ]]'''&lt;br /&gt;(Ernst Stengelin)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;സോബിബോറിലേക്ക് നിയോഗിക്കപ്പെട്ട് ഏതാനും ദിവസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ നടന്ന പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ തടവുകാരാൽ വധിക്കപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 10 ഓഗസ്റ്റ് 1911
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 160
| '''[[ഹെർമൻ എർണസ്റ്റ്]]'''&lt;br /&gt;(Hermann Ernst)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തര വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| 12 നവംബർ 1912
| അജ്ഞാതം
|-
| 161
| '''[[ഹെൻറിച്ച് ഫ്ലോഡ്]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Flood)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;വിചാരണ ചെയ്യപ്പെട്ടില്ല; വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 162
| '''[[ആൽഫ്രഡ് ഇറ്റ്നർ]]'''&lt;br /&gt;(Alfred Ittner)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റർ; ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളിലേക്ക് അയക്കുന്നതിന് മുൻപ് ഇരകളിൽ നിന്ന് പണവും വിലപിടിപ്പുള്ള വസ്തുക്കളും പിടിച്ചെടുക്കാൻ ചുമതലപ്പെട്ട ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;ഹേഗൻ സോബിബോർ വിചാരണയിൽ 4 വർഷം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; പിന്നീട് മോചിതനായി 1976-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 13 ജനുവരി 1907
| 3 നവംബർ 1976
|-
| 163
| '''[[റോബർട്ട് യൂഹ്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Robert Jührs)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ബെൽസെക്, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്; പിന്നീട് ട്രാവ്നിക്കി ട്രെയിനിംഗ് ക്യാമ്പിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ വിചാരണയിൽ വിചാരണ നേരിട്ടെങ്കിലും കുറ്റവിമുക്തനാക്കപ്പെട്ടു; 1996-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 17 ഒക്ടോബർ 1911
| 1996
|-
| 164
| '''[[ഹെർമൻ ലാബർട്ട്]]'''&lt;br /&gt;(Hermann Lambert)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലെ നിർമ്മാണ വിഭാഗം എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;വിചാരണ ചെയ്യപ്പെട്ടില്ല; വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| 1910
| അജ്ഞാതം
|-
| 165
| '''[[എറിക് ബൗവർ]]'''&lt;br /&gt;(Erich Bauer)
| [[File:Erich Bauer.jpg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകൾ പ്രവർത്തിപ്പിച്ച മുഖ്യ ഓപ്പറേറ്റർ; തടവുകാരെ കൂട്ടക്കൊല ചെയ്യുന്നതിലെ അതിക്രൂരമായ ആവേശം കാരണം &quot;ഗ്യാസ്മാസ്റ്റർ&quot; (Gasmeister) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;1949-ൽ ബെർലിനിൽ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് അറസ്റ്റിലായി; വധശിക്ഷ വിധിച്ചെങ്കിലും പിന്നീട് ജീവപര്യന്തമായി ഇളവുചെയ്തു; ബെർലിനിലെ ടെഗൽ ജയിലിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 26 മാർച്ച് 1900
| 4 ഫെബ്രുവരി 1980
|-
| 166
| '''[[വിൽഹെം ഗ്രോവർട്ട്]]'''&lt;br /&gt;(Wilhelm Gröwer)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തര വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 167
| '''[[റുഡോൾഫ് കാംപ്ഫ്]]'''&lt;br /&gt;(Rudolf Kämpf)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;വിചാരണ ചെയ്യപ്പെട്ടില്ല.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 168
| '''[[ഫ്രിറ്റ്സ് കൗഫ്മാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Fritz Kaufmann)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 169
| '''[[കാൾ ലുഡ്‌വിഗ്]]'''&lt;br /&gt;(Karl Ludwig)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;വിചാരണ നേരിട്ടില്ല.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 170
| '''[[ഹൈൻറിച്ച് മാത്യൂസ്]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Matthes)
| [[File:Heinrich Matthes.jpg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ക്യാമ്പ് II-ന്റെ (മരണ ക്യാമ്പ് / ടോട്ട്-ലാഗർ) തലവൻ; ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളിലെ കൂട്ടക്കൊലകൾക്കും മൃതദേഹങ്ങൾ മറവുചെയ്യുന്നതിനും നേരിട്ട് മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;ട്രെബ്ലിങ്ക വിചാരണയിൽ ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1978-ൽ ജയിലിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 11 ജനുവരി 1902
| 16 ഡിസംബർ 1978
|-
| 171
| '''[[വില്ലി മെന്റ്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Willi Mentz)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ലസാരറ്റ് (Lazaret - വ്യാജ ഇൻഫർമറി) ചുമതലക്കാരൻ; നടക്കാൻ വയ്യാത്തവരും രോഗികളുമായ പതിനായിരക്കണക്കിന് ആളുകളെ വെടിവെച്ചുകൊന്നതിനാൽ &quot;ഫ്രാങ്കെൻസ്റ്റൈൻ&quot; എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;ട്രെബ്ലിങ്ക വിചാരണയിൽ ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1978-ൽ ആരോഗ്യപരമായ കാരണങ്ങളാൽ മോചിതനായ ശേഷം അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 30 ഏപ്രിൽ 1904
| 25 ജൂൺ 1978
|-
| 172
| '''[[ഓഗസ്റ്റ് മീറ്റ്]]'''&lt;br /&gt;(August Miete)
| [[File:August Miete.jpg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഷാർഫ്യൂറർ; ലസാരറ്റിൽ തടവുകാരെ തിരഞ്ഞെടുത്ത് വധിക്കുന്നതിലെ ക്രൂരത കാരണം &quot;മരണത്തിന്റെ മാലാഖ&quot; (The Angel of Death of Treblinka) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;ട്രെബ്ലിങ്ക വിചാരണയിൽ ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1980-കളിൽ മോചിതനായി; 1997-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 1 നവംബർ 1908
| 1997
|-
| 173
| '''[[മാക്സ് മോളർ]]'''&lt;br /&gt;(Max Möller)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക ക്യാമ്പ് II-ലെ (ടോട്ട്-ലാഗർ) എസ്.എസ്. ഗാർഡ്; തടവുകാരോട് ക്രൂരമായി പെരുമാറിയിരുന്നതിനാൽ &quot;അമേരിക്കക്കാരൻ&quot; എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തരം തിരോഭവിച്ചു; വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 174
| '''[[ഗുസ്താവ് മുൻസ്ബെർഗർ]]'''&lt;br /&gt;(Gustav Münzberger)
| [[File:Gustav Münzberger.jpg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളുടെ ചുമതല വഹിച്ച എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ; ഇരകളെ ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളിലേക്ക് ചാട്ടവാറുകൊണ്ട് അടിച്ച് കയറ്റുന്നതിൽ പങ്കുവഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;ട്രെബ്ലിങ്ക വിചാരണയിൽ 12 വർഷത്തെ തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; ശിക്ഷ പൂർത്തിയാക്കി മോചിതനായി; 1977-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 17 ഓഗസ്റ്റ് 1903
| 23 മാർച്ച് 1977
|-
| 175
| '''[[ഗുസ്താവ് നൊൽകെ]]'''&lt;br /&gt;(Gustav Nölke)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;വിചാരണ ചെയ്യപ്പെട്ടില്ല.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 176
| '''[[ആൽബർട്ട് പ്ലാറ്റ്]]'''&lt;br /&gt;(Albert Plathe)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 177
| '''[[ഫ്രാൻസ് പൂഷ്]]'''&lt;br /&gt;(Franz Pusch)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;വിചാരണ നേരിട്ടില്ല.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 178
| '''[[ആൽബർട്ട് റൂം]]'''&lt;br /&gt;(Albert Rum)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ അൺഡ്രസ്സിങ് ബാരക്കുകളുടെയും ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളുടെയും മേൽനോട്ടം വഹിച്ച എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;ട്രെബ്ലിങ്ക വിചാരണയിൽ 3 വർഷത്തെ തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1970-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 8 ജൂൺ 1890
| 1970
|-
| 179
| '''[[ഏണസ്റ്റ് ഷെമ്മൽ]]'''&lt;br /&gt;(Ernst Schemmel)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ കമാൻഡന്റുമാരായ എബർലിന്റെയും സ്റ്റാംഗിളിന്റെയും അഭാവത്തിൽ ക്യാമ്പിന്റെ ആക്ടിംഗ് കമാൻഡന്റായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ച എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;ഡ്രെസ്ഡനിൽ വച്ച് സ്വാഭാവിക മരണം സംഭവിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 11 സെപ്റ്റംബർ 1883
| 10 ഡിസംബർ 1943
|-
| 180
| '''[[ഫ്രിറ്റ്സ് ഷ്മിറ്റ്]]'''&lt;br /&gt;(Fritz Schmidt)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക ക്യാമ്പിലെ ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളിലേക്ക് വിഷവാതകം പമ്പ് ചെയ്യുന്ന എഞ്ചിൻ റൂം പ്രവർത്തിപ്പിച്ച മുഖ്യ ഓപ്പറേറ്റർ.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തരം യു.എസ്. പിടിയിലായെങ്കിലും രക്ഷപ്പെട്ടു; 1965-ൽ വിചാരണ നേരിട്ടെങ്കിലും മതിയായ തെളിവുകളുടെ അഭാവത്തിൽ വിട്ടയച്ചു; 1982-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 29 നവംബർ 1906
| 4 ഫെബ്രുവരി 1982
|-
| 181
| '''[[കാൾ ഷിഫ്നർ]]'''&lt;br /&gt;(Karl Schiffner)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;വിചാരണ ചെയ്യപ്പെട്ടില്ല; വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 182
| '''[[ഹാൻസ് ഷെഫർ]]'''&lt;br /&gt;(Hans Schäfer)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 183
| '''[[ഓട്ടോ സ്റ്റാഡിയെ]]'''&lt;br /&gt;(Otto Stadie)
| [[File:Otto Stadie.jpg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് ഹെഡ്; ക്യാമ്പിൽ എത്തിച്ചേരുന്ന ഇരകളെ ശാന്തരാക്കാൻ തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കുന്ന പ്രസംഗങ്ങൾ നടത്താൻ ചുമതലപ്പെട്ട ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;ട്രെബ്ലിങ്ക വിചാരണയിൽ 7 വർഷത്തെ തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; ശിക്ഷ പൂർത്തിയാക്കി മോചിതനായി; 1977-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 26 ജനുവരി 1897
| 28 ജൂലൈ 1977
|-
| 184
| '''[[ഏണസ്റ്റ് സ്റ്റെൻഗൽ]]'''&lt;br /&gt;(Ernst Stengelin)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ തടവുകാരുടെ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 10 ഓഗസ്റ്റ് 1911
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 185
| '''[[ഫ്രാൻസ് സുഷോമെൽ]]'''&lt;br /&gt;(Franz Suchomel)
| [[File:Franz Suchomel.jpg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. അൺഡ്രസ്സിങ് ബാരക്ക് സൂപ്പർവൈസർ; ഇരകളുടെ സ്വർണ്ണവും പണവും ശേഖരിക്കൽ, സ്ത്രീകളുടെ മുടി മുറിക്കൽ എന്നിവ നിയന്ത്രിച്ചു.
| &lt;small&gt;ട്രെബ്ലിങ്ക വിചാരണയിൽ 6 വർഷത്തെ തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; പിന്നീട് 'ഷോവാ' (Shoah) ഡോക്യുമെന്ററിയിൽ ക്യാമ്പിലെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ തുറന്നുപറഞ്ഞു; 1979-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 3 ഡിസംബർ 1907
| 18 ഡിസംബർ 1979
|-
| 186
| '''[[ഹൈൻറിച്ച് ഉൺവെർഹൗ]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Unverhau)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ബെൽസെക്, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലെ എൻജിൻ ഓപ്പറേറ്ററും ലോക്കോമോട്ടീവ് ഡ്രൈവറും; ഇരകളുടെ വസ്ത്രങ്ങൾ തരംതിരിക്കുന്നതിലും തെളിവുകൾ നശിപ്പിക്കുന്നതിലും പങ്കുവഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ വിചാരണയിൽ പ്രതിചേർക്കപ്പെട്ടെങ്കിലും കുറ്റവിമുക്തനാക്കപ്പെട്ടു; 1996-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 26 മെയ് 1911
| 1996
|-
| 187
| '''[[ജോസഫ് വോൾഫ്]]'''&lt;br /&gt;(Josef Wolf)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ; ക്യാമ്പിലെ വസ്ത്ര സംഭരണശാലയുടെ മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ തടവുകാരാൽ മഴു ഉപയോഗിച്ച് വധിക്കപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 27 മാർച്ച് 1900
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 188
| '''[[ഏണസ്റ്റ് സിർക്കെ]]'''&lt;br /&gt;(Ernst Zierke)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ബെൽസെക്, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലെ മെഡിക്കൽ ഓർഡർലിയും എസ്.എസ്. ഗാർഡും; ക്യാമ്പുകൾ പൊളിച്ചുമാറ്റി തെളിവ് നശിപ്പിക്കുന്നതിൽ പങ്കാളിയായി.
| &lt;small&gt;ബെൽസെക്, സോബിബോർ വിചാരണകളിൽ പ്രതിചേർക്കപ്പെട്ടെങ്കിലും തെളിവുകളുടെ അഭാവത്തിൽ വെറുതെവിട്ടു; 1972-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 6 മെയ് 1905
| 1972
|-
| 189
| '''[[ഹൈൻറിച്ച് ഗ്ലെയർ]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Gley)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ബെൽസെക്, പോണിയറ്റോവ ക്യാമ്പുകളിലെ എസ്.എസ്. ഒബർസ്ഷാർഫ്യൂറർ; മൃതദേഹങ്ങൾ വൻതോതിൽ ദഹിപ്പിക്കുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് (Sonderaktion 1005) മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;ബെൽസെക് വിചാരണയിൽ പ്രതിയായെങ്കിലും നടപടികൾ ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടു; 1973-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 16 ഫെബ്രുവരി 1901
| 1973
|-
| 190
| '''[[ഹാൻസ് ഗിയർസിഗ്]]'''&lt;br /&gt;(Hans Gierzig)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ബെൽസെക് നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| യുദ്ധാനന്തര വിധി അജ്ഞാതമാണ്.
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|}
==അവലംബം==
{{reflist}}

{{The Holocaust}}

{{DEFAULTSORT:List of major perpetrators of the Holocaust}}
[[:Category:Holocaust perpetrators|*]]
[[:Category:People of the Holocaust|Perpetrators]]
[[:Category:The Holocaust-related lists]]
[[:Category:Crime-related lists]]</text>
      <sha1>7m7op6if14653j062lrq44w0so29bdi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4661012</id>
      <parentid>4661003</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T06:35:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vinayaraj</username>
        <id>25055</id>
      </contributor>
      <origin>4661012</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="146670" sha1="g57ncmzmha666t6kzoq9fhknv4zj7ks" xml:space="preserve">{{Draft article}}
'''[[ഹോളോകോസ്റ്റ്|ഹോളോകോസ്റ്റിന്റെ]]''' മുഖ്യസൂത്രധാരന്മാരുടെ പട്ടികയാണിത്.
{{DEFAULTSORT:List of major perpetrators of the Holocaust}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size: 65%;&quot;
! ക്രമ നമ്പർ
! പേര്
! ചിത്രം
! പദവി
! വിധി / അന്ത്യം
! ജനനം
! മരണം
|-
| 1
| '''[[അഡോൾഫ് ഹിറ്റ്‌ലർ]]'''&lt;br /&gt;(Adolf Hitler)
| [[File:Hitler portrait crop.jpg|100px]]
| നാസി പാർട്ടിയുടെ നേതാവ്, നാസി ജർമ്മനിയുടെ ഭരണാധികാരി
| &lt;small&gt;വെടിയുതിർത്ത് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 20 ഏപ്രിൽ 1889
| 30 ഏപ്രിൽ 1945
|-
| 2
| '''[[ഹെൻറിച്ച് ഹിംലർ]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Himmler)
| [[File:Heinrich Himmler 1942.jpg|100px]]
| റീഷ്സ്ഫ്യൂറർ-എസ്എസ് (Reichsführer-SS), ജർമ്മൻ പോലീസിന്റെ തലവൻ, ആഭ്യന്തര മന്ത്രി.
| &lt;small&gt;അറസ്റ്റിലായി; സയനൈഡ് ഗുളിക&lt;/small&gt; 
&lt;small&gt;കഴിച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 7 ഒക്ടോബർ 1900
| 23 മെയ് 1945
|-
| 3
| '''[[ഹെർമൻ ഗീറിംഗ്|ഹെർമൻ ഗോറിംഗ്]]'''&lt;br /&gt;(Hermann Göring)
| [[File:Hermann Göring (cropped).jpg|100px]]
| ലുഫ്റ്റ്‌വാഫെയുടെ (വ്യോമസേന) കമാൻഡർ-ഇൻ-ചീഫ്, റീഹ്സ്റ്റാഗ് പ്രസിഡന്റ്. 1941 ജൂലൈയിൽ 'അന്തിമ പരിഹാരം' (Final Solution) ഔദ്യോഗിക നയമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.
| &lt;small&gt;തൂക്കിക്കൊല്ലാൻ വിധിച്ചു;&lt;/small&gt; 
&lt;small&gt;വധശിക്ഷയ്ക്ക് മണിക്കൂറുകൾക്ക് മുമ്പ് സയനൈഡ് കഴിച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 12 ജനുവരി 1893
| 15 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 4
| '''[[റൈൻഹാർഡ് ഹൈഡ്രിച്ച്|റൈൻഹാർഡ് ഹൈഡ്രിക്]]'''&lt;br /&gt;(Reinhard Heydrich)
| [[File:Reinhard Heydrich.jpg|100px]]
| റീഷ് സെക്യൂരിറ്റി മെയിൻ ഓഫീസിന്റെ (RSHA) തലവൻ, ബൊഹീമിയ-മൊറാവിയയുടെ ആക്ടിംഗ് പ്രൊട്ടക്ടർ.
| &lt;small&gt;ആക്രമണത്തിൽ പരിക്കേറ്റ്&lt;/small&gt; 
&lt;small&gt;അണുബാധയുണ്ടായി (Sepsis) കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 7 മാർച്ച് 1904
| 4 ജൂൺ 1942
|-
| 5
| '''[[അഡോൾഫ് ഐക്മാൻ|അഡോൾഫ് ഐഷ്മാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Adolf Eichmann)
| [[File:Adolf Eichmann at Trial1961.jpg|100px]]
| ഗെസ്റ്റപ്പോയിലെ ജൂതകാര്യ വിഭാഗം മേധാവി (RSHA Sub-Department IV-B4). കിഴക്കൻ യൂറോപ്പിലെ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലേക്ക് ജൂതന്മാരെ കൂട്ടത്തോടെ നാടുകടത്തുന്നതിന് മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;അർജന്റീനയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt; 
&lt;small&gt;1960-ൽ ഇസ്രായേൽ ഏജന്റുമാർ പിടികൂടി ഇസ്രായേലിൽ വിചാരണ നടത്തി 1962-ൽ തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 19 മാർച്ച് 1906
| 1 ജൂൺ 1962
|-
| 6
| '''[[ഹൈൻറിച്ച് മുള്ളർ]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Müller)
| [[File:Heinrich Müller.jpg|100px]]
| എസ്.എസ്-ഗ്രൂപ്പൻഫ്യൂറർ, ഗെസ്റ്റപ്പോ മേധാവി (1939–1945).
| &lt;small&gt;അപ്രത്യക്ഷനായി; 1945 മേയിൽ&lt;/small&gt; &lt;small&gt;ബെർലിനിൽ വച്ച് കൊല്ലപ്പെട്ടതായി കരുതപ്പെടുന്നു.&lt;/small&gt;
| 28 ഏപ്രിൽ 1900
| അജ്ഞാതം (1945 മേയ് എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു)
|-
| 7
| '''[[ജോസഫ് ഗീബൽസ്]]'''&lt;br /&gt;(Joseph Goebbels)
| [[File:Bundesarchiv Bild 146-1968-101-20A, Joseph Goebbels.jpg|100px]]
| നാസി പാർട്ടിയുടെ പ്രചാരണ വിഭാഗം തലവൻ, പ്രചാരണ മന്ത്രി (Reich Minister of Propaganda).
| &lt;small&gt;സയനൈഡ് കഴിച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 29 ഒക്ടോബർ 1897
| 1 മെയ് 1945
|-
| 8
| '''[[ആൽബർട്ട് സ്പീയർ|ആൽബർട്ട് സ്പീർ]]'''&lt;br /&gt;(Albert Speer)
| [[File:Albert Speer 1933.jpg|100px]]
| ആയുധ-യുദ്ധോൽപ്പാദന മന്ത്രി. ഹോളോകോസ്റ്റിനെക്കുറിച്ച് അറിയില്ലായിരുന്നു എന്ന് അവകാശപ്പെട്ടെങ്കിലും പിന്നീട് കണ്ടെത്തിയ കത്തുകൾ ഇത് തെറ്റാണെന്ന് തെളിയിച്ചു.
| &lt;small&gt;20 വർഷത്തെ തടവുശിക്ഷ&lt;/small&gt; 
&lt;small&gt;അനുഭവിച്ചു. 1966-ൽ മോചിതനായി; 1981-ൽ സ്വാഭാവിക മരണം.&lt;/small&gt;
| 19 മാർച്ച് 1905
| 1 സെപ്റ്റംബർ 1981
|-
| 9
| '''[[ഒഡിലോ ഗ്ലോബോക്നിക്]]'''&lt;br /&gt;(Odilo Globocnik)
| [[File:Odilo Globocnik.jpg|100px]]
| ജനറൽ ഗവൺമെന്റിലെ എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ, ഓപ്പറേഷൻ റെയിൻഹാർഡിന്റെ (Operation Reinhard) തലവൻ.
| &lt;small&gt;സയനൈഡ് കഴിച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 21 ഏപ്രിൽ 1904
| 31 മെയ് 1945
|-
| 10
| '''[[തിയോഡോർ ഐകെ]]'''&lt;br /&gt;(Theodor Eicke)
| [[File:Theodor Eicke.jpg|100px]]
| നാസി തടങ്കൽ പാളയങ്ങളുടെ രൂപീകരണത്തിലെ പ്രധാന വ്യക്തി. എസ്.എസ്. ഡിവിഷൻ ടോട്ടൻകോഫിന്റെ (SS Division Totenkopf) ആദ്യ കമാൻഡർ.
| &lt;small&gt;മൂന്നാം ഖാർക്കീവ് യുദ്ധത്തിൽ&lt;/small&gt; 
&lt;small&gt;(Third Battle of Kharkiv) കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 17 ഒക്ടോബർ 1892
| 26 ഫെബ്രുവരി 1943
|-
| 11
| '''[[റിച്ചാർഡ് ഗ്ലൂക്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Richard Glücks)
| [[File:Richard Glücks.jpg|100px]]
| എസ്.എസ്. മെയിൻ ഇക്കണോമിക് ആന്റ് അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റിലെ (WVHA) കോൺസെൻട്രേഷൻ ക്യാമ്പ് പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ (Amt D) തലവൻ.
| &lt;small&gt;സയനൈഡ് കഴിച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 22 ഏപ്രിൽ 1889
| 10 മെയ് 1945
|-
| 12
| '''[[ആൽബർട്ട് ഗാൻസെൻമുള്ളർ]]'''&lt;br /&gt;(Albert Ganzenmüller)
| [[File:Albert Ganzenmuller.jpg|100px]]
| ഡോയ്ച്ച റീഷ്സ്ബാന്റെ തലവനും ഗതാഗത മന്ത്രാലയത്തിലെ സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറിയും. ജൂതന്മാരെ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലേക്കും ഗെട്ടോകളിലേക്കും തീവണ്ടി മാർഗ്ഗം കൂട്ടത്തോടെ നാടുകടത്തുന്നതിൽ പങ്കുവഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;സ്വാഭാവിക മരണം.&lt;/small&gt;
| 25 ഫെബ്രുവരി 1905
| 20 മാർച്ച് 1996
|-
| 13
| '''[[യൂലിയസ് സ്ട്രൈഷർ]]'''&lt;br /&gt;(Julius Streicher)
| [[File:Julius Streicher 1928.jpg|100px]]
| ഫ്രാങ്കോണിയയുടെ ഗൗലൈറ്റർ (1929–1940), 'ഡെർ സ്റ്റൂർമർ' (Der Stürmer) എന്ന യഹൂദവിരുദ്ധ വാരികയുടെ സ്ഥാപകനും പ്രസാധകനും.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 12 ഫെബ്രുവരി 1885
| 16 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 14
| '''[[ഏൺസ്റ്റ് കാൾട്ടൻബ്രണ്ണർ]]'''&lt;br /&gt;(Ernst Kaltenbrunner)
| [[File:Ernst Kaltenbrunner 1943.jpg|100px]]
| റൈൻഹാർഡ് ഹൈഡ്രിച്ചിന്റെ കൊലപാതകത്തിന് ശേഷം റീഷ് സെക്യൂരിറ്റി മെയിൻ ഓഫീസിന്റെ (RSHA) തലവൻ.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 4 ഒക്ടോബർ 1903
| 16 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 15
| '''[[ഹാൻസ് ഫ്രാങ്ക്]]'''&lt;br /&gt;(Hans Frank)
| [[File:Hans Frank.jpg|100px]]
| അധിനിവേശ പോളണ്ടിലെ ജനറൽ ഗവൺമെന്റിന്റെ ഗവർണർ-ജനറൽ.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 23 മെയ് 1900
| 16 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 16
| '''[[കാൾ വുൾഫ്]]'''&lt;br /&gt;(Karl Wolff)
| [[File:Karl Wolff.jpg|100px]]
| ഹിംലറുടെ പേഴ്സണൽ സ്റ്റാഫ് മേധാവി, എസ്.എസും അഡോൾഫ് ഹിറ്റ്‌ലറും തമ്മിലുള്ള ലെയ്സൺ ഓഫീസർ, അധിനിവേശ ഇറ്റലിയിലെ പരമോന്നത എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ.
| &lt;small&gt;തടവുശിക്ഷ അനുഭവിച്ചു; 1971-ൽ മോചിതനായി; 1984-ൽ സ്വാഭാവിക മരണം.&lt;/small&gt;
| 13 മെയ് 1900
| 17 ജൂലൈ 1984
|-
| 17
| '''[[ആർതർ സെയ്സ്-ഇൻക്വാർട്ട്]]'''&lt;br /&gt;(Arthur Seyss-Inquart)
| [[File:Arthur Seyss-Inquart.jpg|100px]]
| നെതർലാൻഡ്‌സിലെ റീഷ്സ്കമ്മിഷണർ, ജനറൽ ഗവൺമെന്റിന്റെ ഡെപ്യൂട്ടി ഗവർണർ-ജനറൽ, വിദേശകാര്യ മന്ത്രി.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 22 ജൂലൈ 1892
| 16 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 18
| '''[[ജോസഫ് ബ്യൂലർ]]'''&lt;br /&gt;(Josef Bühler)
| [[File:Josef Buhler.jpg|100px]]
| അധിനിവേശ പോളണ്ടിലെ സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറിയും ഹാൻസ് ഫ്രാങ്കിന്റെ ഡെപ്യൂട്ടിയും. വാൻസീ കോൺഫറൻസിൽ പങ്കെടുത്തു.
| &lt;small&gt;പോളണ്ടിൽ വിചാരണയ്ക്ക് വിധേയനാക്കി തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 16 ഫെബ്രുവരി 1904
| 22 ഓഗസ്റ്റ് 1948
|-
| 19
| '''[[മാർട്ടിൻ ബോർമാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Martin Bormann)
| [[File:Martin Bormann 1934.jpg|100px]]
| നാസി പാർട്ടി ചാൻസലറി തലവൻ, അഡോൾഫ് ഹിറ്റ്‌ലറുടെ സ്വകാര്യ സെക്രട്ടറി.
| &lt;small&gt;അസാന്നിധ്യത്തിൽ തൂക്കിക്കൊല്ലാൻ വിധിച്ചു; പിടിക്കപ്പെടാതിരിക്കാൻ ബെർലിനിൽ ആത്മഹത്യ ചെയ്തതായി കരുതപ്പെടുന്നു; 1972-ൽ അസ്ഥികൂടം കണ്ടെത്തുകയും 1998-ൽ തിരിച്ചറിയുകയും ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 17 ജൂൺ 1900
| 2 മെയ് 1945
|-
| 20
| '''[[ഓട്ടോ ജോർജ് തിയറാക്ക്]]'''&lt;br /&gt;(Otto Georg Thierack)
| [[File:Otto Georg Thierack.jpg|100px]]
| റീഷ് നീതിന്യായ മന്ത്രി (1942–1945), പീപ്പിൾസ് കോർട്ട് പ്രസിഡന്റ്. അന്തിമ പരിഹാരത്തിന് നിയമസാധുത നൽകിയ ഏകാധിപത്യ നിയമങ്ങളുടെ സഹ-ശില്പി.
| &lt;small&gt;വിചാരണയ്ക്ക് മുമ്പ് വിഷം കഴിച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 19 ഏപ്രിൽ 1889
| 26 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 21
| '''[[കുർട്ട് ദലൂഗെ]]'''&lt;br /&gt;(Kurt Daluege)
| [[File:Kurt Daluege.jpg|100px]]
| ഓർഡുങ്സ്പോളിസെയുടെ (Ordnungspolizei - യൂണിഫോം പോലീസ്) തലവൻ, ബൊഹീമിയ-മൊറാവിയയുടെ ഡെപ്യൂട്ടി റീഷ്-പ്രൊട്ടക്ടർ (ഹൈഡ്രിച്ചിന്റെ മരണശേഷം). ലിഡിസ് കൂട്ടക്കൊലയ്ക്ക് ഉത്തരവിട്ടു.
| &lt;small&gt;പ്രാഗിൽ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 15 സെപ്റ്റംബർ 1897
| 24 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 22
| '''[[ഓസ്വാൾഡ് പോൾ]]'''&lt;br /&gt;(Oswald Pohl)
| [[File:Oswald Pohl.jpg|100px]]
| എസ്.എസ്. മെയിൻ ഇക്കണോമിക് ആന്റ് അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റിന്റെ (WVHA) തലവൻ. തടങ്കൽ പാളയങ്ങളുടെ ഭരണനിർവ്വഹണവും ഓഷ്വിറ്റ്സ്, മജ്ദാനെക്, സ്റ്റുത്തോഫ് തുടങ്ങിയ ക്യാമ്പുകളുടെ നിർമ്മാണവും നിയന്ത്രിച്ചു.
| &lt;small&gt;തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 30 ജൂൺ 1892
| 7 ജൂൺ 1951
|-
| 23
| '''[[കാൾ ഹെർമൻ ഫ്രാങ്ക്]]'''&lt;br /&gt;(Karl Hermann Frank)
| [[File:Karl Hermann Frank.jpg|100px]]
| ബൊഹീമിയ-മൊറാവിയയിലെ സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറിയും ഉന്നത എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡറും.
| &lt;small&gt;പ്രാഗിൽ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം പരസ്യമായി തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 24 ജനുവരി 1898
| 22 മെയ് 1946
|-
| 24
| '''[[അലോയിസ് ബ്രണ്ണർ]]'''&lt;br /&gt;(Alois Brunner)
| [[File:Alois Brunner.jpg|100px]]
| അഡോൾഫ് ഐഷ്മാന്റെ ഡെപ്യൂട്ടി; ഫ്രാൻസ്, ഗ്രീസ്, സ്ലൊവാക്യ, ഓസ്ട്രിയ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് 1.4 ലക്ഷത്തിലധികം ജൂതന്മാരെ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലേക്ക് നാടുകടത്താൻ സംഘടിപ്പിച്ചു.
| &lt;small&gt;സിറിയയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; അൽ-അസദ് ഭരണകൂടത്തിന്റെ പീഡനമുറകൾക്കായുള്ള ഉപദേശകനായി പ്രവർത്തിച്ചു; സിറിയയിൽ വച്ച് സ്വാഭാവിക മരണം സംഭവിച്ചതായി കരുതപ്പെടുന്നു.&lt;/small&gt;
| 8 ഏപ്രിൽ 1912
| ഡിസംബർ 2001 / ഡിസംബർ 2010
|-
| 25
| '''[[തിയോഡോർ ഡാനെക്കർ]]'''&lt;br /&gt;(Theodor Dannecker)
| [[File:Theodor Dannecker.jpg|100px]]
| അഡോൾഫ് ഐഷ്മാന്റെ ഡെപ്യൂട്ടി; പാരീസിലെ ജൂതകാര്യ വിഭാഗം മേധാവി (1940–1942). ബൾഗേറിയ, ബാൾക്കൻസ്, ഹംഗറി എന്നിവിടങ്ങളിലെ 'അന്തിമ പരിഹാര' പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ചുമതല വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;യു.എസ്. സൈന്യം അറസ്റ്റ് ചെയ്തു; തടവിൽ ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 27 മാർച്ച് 1913
| 10 ഡിസംബർ 1945
|-
| 26
| '''[[വിൽഹെം കെയ്റ്റൽ]]'''&lt;br /&gt;(Wilhelm Keitel)
| [[File:Wilhelm Keitel 1940.jpg|100px]]
| യുദ്ധകാര്യ മന്ത്രി, ജർമ്മൻ സായുധ സേനയുടെ സുപ്രീം കമാൻഡ് മേധാവി (OKW).
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 22 സെപ്റ്റംബർ 1882
| 16 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 27
| '''[[കുർട്ട് നോബ്ലൗച്ച്]]'''&lt;br /&gt;(Kurt Knoblauch)
| [[File:Kurt Knoblauch.jpg|100px]]
| ഹിംലറുടെ കീഴിലുള്ള കമാൻഡോസ്റ്റാബ് റീഷ്സ്ഫ്യൂറർ-എസ്.എസ്. തലവൻ. പ്രിപ്യാറ്റ് ചതുപ്പുനിലങ്ങളിലെ കൂട്ടക്കൊലകളിൽ വാഫൻ-എസ്.എസ്. പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിച്ചു.
| &lt;small&gt;1949-ൽ രണ്ട് വർഷത്തെ തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1952-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 10 ഡിസംബർ 1885
| 10 നവംബർ 1952
|-
| 28
| '''[[വിൽഹെം ഫ്രിക്]]'''&lt;br /&gt;(Wilhelm Frick)
| [[File:Wilhelm Frick.jpg|100px]]
| ആഭ്യന്തര മന്ത്രി (1933–1943), ബൊഹീമിയ-മൊറാവിയയുടെ പ്രൊട്ടക്ടർ (1943–1945). ജൂതവിരുദ്ധ ന്യൂറെംബർഗ് നിയമങ്ങളുടെ സഹ-രചയിതാവ്.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 13 മാർച്ച് 1877
| 16 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 29
| '''[[ഹെർമൻ ഹോഫ്ലെ]]'''&lt;br /&gt;(Hermann Höfle)
| [[File:Hermann Höfle.jpg|100px]]
| ലക്ഷക്കണക്കിന് പോളിഷ് ജൂതന്മാരെ വധിക്കാൻ പദ്ധതിയിട്ട ഓപ്പറേഷൻ റെയിൻഹാർഡിന്റെ പ്രധാന കോർഡിനേറ്റർ.
| &lt;small&gt;അറസ്റ്റിലായി; വിചാരണയ്ക്ക് കാത്തുനിൽക്കെ ജയിലിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 19 ജൂൺ 1911
| 20 ഓഗസ്റ്റ് 1962
|-
| 30
| '''[[ആന്റെ പവേലിച്ച്]]'''&lt;br /&gt;(Ante Pavelić)
| [[File:Ante Pavelic cropped.jpg|100px]]
| സ്വതന്ത്ര ക്രൊയേഷ്യൻ രാജ്യത്തിന്റെ (NDH) ഫാസിസ്റ്റ് ഉസ്താഷെ (Ustaše) ഏകാധിപതി; സെർബുകൾ, ജൂതന്മാർ, റോമാനി ജനങ്ങൾ എന്നിവർക്കെതിരായ വംശഹത്യയ്ക്ക് നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;അർജന്റീനയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു. 1957-ൽ നടന്ന വധശ്രമത്തിൽ പരിക്കേറ്റ് 1959-ൽ മാഡ്രിഡിൽ വച്ച് അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 14 ജൂലൈ 1889
| 28 ഡിസംബർ 1959
|-
| 31
| '''[[ബ്രൂണോ ടെഷ്]]'''&lt;br /&gt;(Bruno Tesch)
| [[File:Bruno Tesch.jpg|100px]]
| ജർമ്മൻ രസതന്ത്രജ്ഞൻ; തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലെ തടവുകാരെ കൂട്ടക്കൊല ചെയ്യാൻ ഉപയോഗിക്കുമെന്ന് പൂർണ്ണ അറിവോടെ എസ്.എസിന് (SS) സைக்ലോൺ ബി (Zyklon B) വാതകം വിതരണം ചെയ്തു.
| &lt;small&gt;ബ്രിട്ടീഷ് സൈനിക കോടതി വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 14 ഓഗസ്റ്റ് 1890
| 16 മെയ് 1946
|-
| 32
| '''[[കാൾ വെയ്ൻബാക്കർ]]'''&lt;br /&gt;(Karl Weinbacher)
| [[File:Karl Weinbacher.jpg|100px]]
| ടെഷ് ആന്റ് സ്റ്റാബെനോ (Tesch &amp; Stabenow) കമ്പനിയുടെ വൈസ് ഡയറക്ടർ; സைக்ലോൺ ബി വാതകം വിതരണം ചെയ്യുന്നതിൽ കൂട്ടുനിന്നു.
| &lt;small&gt;തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 23 ജൂൺ 1898
| 16 മെയ് 1946
|-
| 33
| '''[[ഫ്രിറ്റ്സ് ടെർ മീർ]]'''&lt;br /&gt;(Fritz ter Meer)
| [[File:Fritz ter Meer (1884-1967).jpg|100px]]
| ഐ.ജി. ഫാർബൻ (IG Farben), ബേയർ (Bayer) എന്നിവയുടെ ബോർഡ് അംഗം; മോണോവിറ്റ്സ് (Auschwitz III) തടങ്കൽ പാളയം സ്ഥാപിക്കുന്നതിനും നിർബന്ധിത അടിമവേല ചെയ്യിക്കുന്നതിനും കൂട്ടുനിന്നു.
| &lt;small&gt;4 വർഷം തടവുശിക്ഷ അനുഭവിച്ചു; പിന്നീട് മോചിതനായി; 1967-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 4 ജൂലൈ 1884
| 27 ഒക്ടോബർ 1967
|-
| 34
| '''[[വിക്ടർ ബ്രാക്ക്]]'''&lt;br /&gt;(Viktor Brack)
| [[File:Viktor Brack.jpg|100px]]
| ഭിന്നശേഷിക്കാരെ കൂട്ടക്കൊല ചെയ്ത ആക്ഷൻ ടി4 (Aktion T4) പദ്ധതിയുടെ മുഖ്യ സംഘാടകൻ; ഓപ്പറേഷൻ റെയിൻഹാർഡിനായി നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പുകൾ സ്ഥാപിക്കുന്നതിൽ സജീവമായി പങ്കെടുത്തു.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് ഡോക്ടേഴ്സ് ട്രയലിന് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 9 നവംബർ 1904
| 2 ജൂൺ 1948
|-
| 35
| '''[[കാൾ ഒബർഗ്]]'''&lt;br /&gt;(Carl Oberg)
| [[File:Carl Oberg.jpg|100px]]
| റാഡോം ജില്ലയിലെ എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ (1941–1942), അധിനിവേശ ഫ്രാൻസിലെ ഉന്നത എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ (1942–1944). ഫ്രാൻസിൽ നിന്നുള്ള ജൂതന്മാരുടെ കൂട്ട നാടുകടത്തലിന് നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിച്ചെങ്കിലും പിന്നീട് ഇളവ് ചെയ്തു; 1962-ൽ മോചിതനായി; 1965-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 27 ജനുവരി 1897
| 3 ജൂൺ 1965
|-
| 36
| '''[[ഹെൽമുട്ട് നോക്കൻ]]'''&lt;br /&gt;(Helmut Knochen)
| [[File:Helmut Knochen.jpg|100px]]
| പാരീസിലെ സിപ്പോ (SiPo), എസ്.ഡി. (SD) കമാൻഡന്റ്; ഫ്രഞ്ച് ജൂതന്മാരെയും സാധാരണ പൗരന്മാരെയും വൻതോതിൽ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലേക്ക് നാടുകടത്തുന്നതിന് നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;വധശിക്ഷ ജീവപര്യന്തമായി ഇളവുചെയ്തു; 1962-ൽ ജയിൽ മോചിതനായി; 2003-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 14 മാർച്ച് 1910
| 4 ഏപ്രിൽ 2003
|-
| 37
| '''[[വാൾട്ടർ ഷിമാന]]'''&lt;br /&gt;(Walter Schimana)
| [[File:Walter Schimana.jpg|100px]]
| അധിനിവേശ സോവിയറ്റ് യൂണിയനിലെയും ഗ്രീസിലെയും ഉന്നത എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ. ഗ്രീക്ക് ജൂതന്മാരെ ഓഷ്വിറ്റ്സിലേക്ക് അയക്കുന്നതിൽ പങ്കുവഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;അറസ്റ്റിലായി; വിചാരണയ്ക്ക് കാത്തുനിൽക്കെ ജയിലിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 12 മാർച്ച് 1898
| 12 സെപ്റ്റംബർ 1948
|-
| 38
| '''[[എർവിൻ ലാംബർട്ട്]]'''&lt;br /&gt;(Erwin Lambert)
| [[File:Erwin Lambert.jpg|100px]]
| ഓപ്പറേഷൻ റെയിൻഹാർഡ് ക്യാമ്പുകളിലെ (ട്രെബ്ലിങ്ക, സോബിബോർ) ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളുടെ നിർമ്മാണ ചുമതല വഹിച്ച പ്രധാന വ്യക്തി.
| &lt;small&gt;വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തടവുശിക്ഷ അനുഭവിച്ചു; പിന്നീട് മോചിതനായി 1976-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 7 ഡിസംബർ 1909
| 15 ഒക്ടോബർ 1976
|-
| 39
| '''[[ക്രിസ്റ്റ്യൻ വിർത്ത്]]'''&lt;br /&gt;(Christian Wirth)
| [[File:Christian Wirth.jpg|100px]]
| ആക്ഷൻ ടി4, ഓപ്പറേഷൻ റെയിൻഹാർഡ് എന്നിവയുടെ ഇൻസ്പെക്ടർ; ബെൽസെക് (Bełżec) നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിന്റെ ആദ്യ കമാൻഡന്റ്. മനുഷ്യരെ വിഷവാതകം ഉപയോഗിച്ച് വധിക്കുന്ന സംവിധാനം വികസിപ്പിച്ചവരിൽ പ്രധാനി.
| &lt;small&gt;ഇറ്റലിയിൽ യൂഗോസ്ലാവ് പാർട്ടിസാനുകളുടെ ആക്രമണത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 24 നവംബർ 1885
| 26 മെയ് 1944
|-
| 40
| '''[[റുഡോൾഫ് ഹോസ്]]'''&lt;br /&gt;(Rudolf Höss)
| [[File:Rudolf Hoess.jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗ (Auschwitz) തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം സേവനമനുഷ്ഠിച്ച കമാൻഡന്റ്. പത്ത് ലക്ഷത്തിലധികം ആളുകളുടെ കൂട്ടക്കൊലയ്ക്ക് നേരിട്ട് മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;സുപ്രീം നാഷണൽ ട്രിബ്യൂണൽ ഓഫ് പോളണ്ട് വിചാരണ നടത്തി ഓഷ്വിറ്റ്സ് ക്യാമ്പിൽ വെച്ച് പരസ്യമായി തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 25 നവംബർ 1901
| 16 ഏപ്രിൽ 1947
|-
| 41
| '''[[ആർതർ ലീബെഹെൻഷൽ]]'''&lt;br /&gt;(Arthur Liebehenschel)
| [[File:Arthur Liebehenschel.jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ് തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1943–1944), പിന്നീട് മജ്ദാനെക് തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1944).
| &lt;small&gt;ക്രാക്കോവിലെ ഓഷ്വിറ്റ്സ് വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 25 നവംബർ 1901
| 24 ജനുവരി 1948
|-
| 42
| '''[[റിച്ചാർഡ് ബെയർ]]'''&lt;br /&gt;(Richard Baer)
| [[File:Richard Baer (Auschwitz).jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ് I തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ അവസാനത്തെ കമാൻഡന്റ് (1944–1945), പിന്നീട് മിറ്റൽബൗ-ഡോറ (Mittelbau-Dora) കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;1960-ൽ വ്യാജപ്പേരിൽ ജീവിക്കവേ അറസ്റ്റിലായി; ഫ്രാങ്ക്ഫർട്ട് ഓഷ്വിറ്റ്സ് വിചാരണയ്ക്ക് കാത്തുനിൽക്കെ ജയിലിൽ വച്ച് അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 9 സെപ്റ്റംബർ 1911
| 17 ജൂൺ 1963
|-
| 43
| '''[[ജോസഫ് ക്രാമർ]]'''&lt;br /&gt;(Josef Kramer)
| [[File:Josef Kramer.jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗ കമാൻഡന്റ് (1944), ബെർഗൻ-ബെൽസൻ കമാൻഡന്റ് (1944–1945). ക്രൂരതകൾ കാരണം &quot;ബെൽസനിലെ മൃഗം&quot; (The Beast of Belsen) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;ബെൽസൻ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം ബ്രിട്ടീഷ് സൈനിക കോടതി തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 10 നവംബർ 1906
| 13 ഡിസംബർ 1945
|-
| 44
| '''[[മാർട്ടിൻ വീസ്]]'''&lt;br /&gt;(Martin Weiss)
| [[File:Martin Gottfried Weiss.jpg|100px]]
| ഡാഹൗ (Dachau), ന്യൂയെൻഗാം (Neuengamme), മജ്ദാനെക് (Majdanek) എന്നീ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളുടെ കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;ഡാഹൗ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 3 ജൂൺ 1905
| 29 മെയ് 1946
|-
| 45
| '''[[ഹാൻസ് കാംലർ]]'''&lt;br /&gt;(Hans Kammler)
| [[File:Hans Kammler.jpg|100px]]
| എസ്.എസ്. സിവിൽ എഞ്ചിനീയറും WVHA ഓഫീസിലെ മേധാവിയും; തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലെ ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളും ശ്മശാനങ്ങളും (Crematoria) രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുന്നതിനും നിർമ്മിക്കുന്നതിനും മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;1945 മേയിൽ അപ്രത്യക്ഷനായി; ആത്മഹത്യ ചെയ്തതായി കരുതപ്പെടുന്നു.&lt;/small&gt;
| 26 ഓഗസ്റ്റ് 1901
| 1945 (കരുതപ്പെടുന്നു)
|-
| 46
| '''[[അലക്സാണ്ടർ പിയോർക്കോവ്സ്കി]]'''&lt;br /&gt;(Alexander Piorkowski)
| [[File:Alexander Piorkowski.jpg|100px]]
| ഡാഹൗ തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1940–1942).
| &lt;small&gt;ഡാഹൗ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം യു.എസ്. സൈനിക കോടതി വിധിച്ച വധശിക്ഷ പ്രകാരം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 11 ഒക്ടോബർ 1904
| 22 ഒക്ടോബർ 1948
|-
| 47
| '''[[ഓട്ടോ ഫോർഷ്നർ]]'''&lt;br /&gt;(Otto Förschner)
| [[File:Otto Förschner.jpg|100px]]
| വി-2 റോക്കറ്റ് നിർമ്മാണത്തിന് അടിമവേലക്കാരെ ഉപയോഗിച്ച മിറ്റൽബൗ-ഡോറ (Mittelbau-Dora) തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1943–1945).
| &lt;small&gt;ഡാഹൗ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 4 നവംബർ 1902
| 28 മെയ് 1946
|-
| 48
| '''[[മാക്സ് പോളി]]'''&lt;br /&gt;(Max Pauly)
| [[File:Max Pauly.jpg|100px]]
| സ്റ്റുത്തോഫ് (Stutthof - 1939–1942), ന്യൂയെൻഗാം (Neuengamme - 1942–1945) എന്നീ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളുടെ കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;ബ്രിട്ടീഷ് സൈനിക കോടതി വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം ഹാമൽൻ ജയിലിൽ തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 1 ജൂൺ 1907
| 8 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 49
| '''[[ഹൈൻറിച്ച് ഷ്വാർട്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Schwarz)
| [[File:Heinrich Schwarz (SS-Mitglied).jpg|100px]]
| മോണോവിറ്റ്സ് (Auschwitz III - 1943–1945), നാറ്റ്സ്‌വീലർ-സ്ട്രുതോഫ് (Natzweiler-Struthof - 1945) ക്യാമ്പുകളുടെ കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;ഫ്രഞ്ച് സൈനിക കോടതി വിചാരണ നടത്തി വെടിവെച്ചു കൊന്നു (Execution by firing squad).&lt;/small&gt;
| 14 ജൂൺ 1906
| 20 മാർച്ച് 1947
|-
| 50
| '''[[കാൾ-ഓട്ടോ കോച്ച്]]'''&lt;br /&gt;(Karl-Otto Koch)
| [[File:Karl Otto Koch.jpg|100px]]
| ബുക്കൻവാൾഡ് (Buchenwald - 1937–1941), മജ്ദാനെക് (Majdanek - 1941–1942) ക്യാമ്പുകളുടെ ആദ്യ കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;അഴിമതി, കരിഞ്ചന്ത വ്യാപാരം, അനധികൃത കൊലപാതകങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്ക് നാസി ജർമ്മനിയുടെ എസ്.എസ്. കോടതി തന്നെ വിചാരണ നടത്തി യുദ്ധാവസാനം വെടിവെച്ചു കൊന്നു.&lt;/small&gt;
| 2 ഓഗസ്റ്റ് 1897
| 5 ഏപ്രിൽ 1945
|-
| 51
| '''[[പോൾ-വെർണർ ഹോപ്പെ]]'''&lt;br /&gt;(Paul-Werner Hoppe)
| [[File:Paul Werner Hoppe.jpg|100px]]
| സ്റ്റുത്തോഫ് തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1942 സെപ്റ്റംബർ – 1945 ഏപ്രിൽ).
| &lt;small&gt;1946-ൽ ഇറ്റലിയിൽ അറസ്റ്റിലായി; 1949-ൽ രക്ഷപ്പെട്ടു; 1953-ൽ വീണ്ടും അറസ്റ്റിലായി 9 വർഷത്തെ തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1960-ൽ മോചിതനായി; 1974-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 28 ഫെബ്രുവരി 1910
| 15 ജൂലൈ 1974
|-
| 52
| '''[[കാൾ ക്മീലെവ്സ്കി]]'''&lt;br /&gt;(Karl Chmielewski)
| [[File:Karl Chmielewski.jpg|100px]]
| ഗുസെൻ തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1940–1942), ഹെർസോഗൻബുഷ് തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1943).
| &lt;small&gt;1959-ൽ പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിൽ അറസ്റ്റിലായി ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1979-ൽ ആരോഗ്യപരമായ കാരണങ്ങളാൽ വിട്ടയച്ചു; 1991-ൽ സ്വാഭാവിക മരണം.&lt;/small&gt;
| 16 ജൂലൈ 1903
| 1 ഡിസംബർ 1991
|-
| 53
| '''[[ഹാൻസ് ലോറിറ്റ്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Hans Loritz)
| [[File:Hans Loritz.jpg|100px]]
| എസ്റ്റർവെഗൻ (1934–1936), ഡാഹൗ (1936–1939), സാക്സെൻഹൗസൻ (1940–1942) ക്യാമ്പുകളുടെ കമാൻഡന്റ്; നോർവേയിലെ ലേബർ ക്യാമ്പുകളുടെ സൂപ്പർവൈസർ.
| &lt;small&gt;തടങ്കൽ പാളയത്തിൽ വച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 12 ഡിസംബർ 1895
| 31 ജനുവരി 1946
|-
| 54
| '''[[ഹെർമൻ പിസ്റ്റർ]]'''&lt;br /&gt;(Hermann Pister)
| [[File:Hermann Pister.jpg|100px]]
| ഹിൻസെർട്ട് (1941–1942), ബുക്കൻവാൾഡ് (1942–1945) തടങ്കൽ പാളയങ്ങളുടെ കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;ഡാഹൗ വിചാരണയിൽ വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കപ്പെട്ടു; ശിക്ഷ നടപ്പാക്കുന്നതിന് മുൻപ് ഹൃദയാഘാതം മൂലം ജയിലിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 21 ഫെബ്രുവരി 1885
| 28 സെപ്റ്റംബർ 1948
|-
| 55
| '''[[ഇർംഫ്രൈഡ് എബർൽ]]'''&lt;br /&gt;(Irmfried Eberl)
| [[File:Irmfried Eberl (1910-1948).jpg|100px]]
| മനോരോഗ വിദഗ്ദ്ധനും ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിന്റെ ആദ്യ കമാൻഡന്റും (1942 ജൂലൈ 11 – 1942 ഓഗസ്റ്റ് 26); ബ്രാൻഡൻബർഗ്, ബെർൺബർഗ് ദയാവധ കേന്ദ്രങ്ങളുടെ തലവൻ.
| &lt;small&gt;1948 ജനുവരിയിൽ അറസ്റ്റിലായി; വിചാരണയ്ക്ക് മുൻപ് ജയിലിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 8 സെപ്റ്റംബർ 1910
| 16 ഫെബ്രുവരി 1948
|-
| 56
| '''[[ഫ്രാൻസ് സ്റ്റാംഗിൾ]]'''&lt;br /&gt;(Franz Stangl)
| [[File:Franz Stangl.jpg|100px]]
| സോബിബോർ (1942 ഏപ്രിൽ – ഓഗസ്റ്റ്), ട്രെബ്ലിങ്ക (1942 സെപ്റ്റംബർ – 1943 ഓഗസ്റ്റ്) നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പുകളുടെ കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;ബ്രസീലിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; 1967-ൽ അറസ്റ്റിലായി പശ്ചിമ ജർമ്മനിക്ക് കൈമാറി; ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ട് 1971-ൽ ജയിലിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 26 മാർച്ച് 1908
| 28 ജൂൺ 1971
|-
| 57
| '''[[കുർട്ട് ഫ്രാൻസ്]]'''&lt;br /&gt;(Kurt Franz)
| [[File:Kurt Franz.jpg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിന്റെ അവസാനത്തെ കമാൻഡന്റ് (1943 ഓഗസ്റ്റ് – നവംബർ); അതിക്രൂരമായ ശിക്ഷാരീതികൾക്ക് കുപ്രസിദ്ധൻ.
| &lt;small&gt;1959-ൽ അറസ്റ്റിലായി ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1993-ൽ ആരോഗ്യപരമായ കാരണങ്ങളാൽ മോചിതനായി; 1998-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 17 ജനുവരി 1914
| 4 ജൂലൈ 1998
|-
| 58
| '''[[ഫ്രാൻസ് റീച്ച്ലെയ്റ്റ്നർ]]'''&lt;br /&gt;(Franz Reichleitner)
| [[File:Franz Reichleitner.jpg|100px]]
| സ്റ്റാംഗിളിന് ശേഷം സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1942 സെപ്റ്റംബർ – 1943 ഒക്ടോബർ).
| &lt;small&gt;ഇറ്റലിയിൽ യൂഗോസ്ലാവ് പാർട്ടിസാനുകളുമായുള്ള ഏറ്റുമുട്ടലിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 2 ഡിസംബർ 1906
| 3 ജനുവരി 1944
|-
| 59
| '''[[ഗോട്ലീബ് ഹെറിംഗ്]]'''&lt;br /&gt;(Gottlieb Hering)
| [[File:Gottlieb Hering.jpg|100px]]
| ബെൽസെക് നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിന്റെ രണ്ടാമത്തെയും അവസാനത്തെയും കമാൻഡന്റ് (1942 ഓഗസ്റ്റ് – 1943 ജൂൺ), പിന്നീട് പോണിയറ്റോവ തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തരം സ്റ്റെറ്റൻ ആശുപത്രിയിൽ വച്ച് സ്വാഭാവിക മരണം സംഭവിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 2 ജൂൺ 1887
| 9 ഒക്ടോബർ 1945
|-
| 60
| '''[[ഹാൻസ് ആമിയർ]]'''&lt;br /&gt;(Hans Aumeier)
| [[File:Hans Aumeier.jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ് I ക്യാമ്പിലെ ഡെപ്യൂട്ടി കമാൻഡന്റ് (Schutzhaftlagerführer), പിന്നീട് റിഗ-കൈസർവാൾഡ് (1943–1944), മിസ്യോവൻ (1944), ഗ്രിനി (1945) ക്യാമ്പുകളുടെ കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;ക്രാക്കോവിലെ ഓഷ്വിറ്റ്സ് വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 20 ഓഗസ്റ്റ് 1906
| 28 ജനുവരി 1948
|-
| 61
| '''[[ഗുസ്താവ് വാഗ്നർ]]'''&lt;br /&gt;(Gustav Wagner)
| [[File:Gustav Wagner.jpg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിന്റെ ഡെപ്യൂട്ടി കമാൻഡന്റ്; ക്രൂരത കാരണം &quot;ദി ബീസ്റ്റ്&quot; എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;ബ്രസീലിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; കൈമാറാനുള്ള അപേക്ഷകൾ ബ്രസീലിയൻ സുപ്രീം കോടതി നിരസിച്ചു; 1980-ൽ സാവോ പോളോയിൽ സ്വയം കുത്തി മരിച്ച നിലയിൽ കണ്ടെത്തി.&lt;/small&gt;
| 18 ജൂലൈ 1911
| 3 ഒക്ടോബർ 1980
|-
| 62
| '''[[കുർട്ട് ഷാഷെ]]'''&lt;br /&gt;(Kurt Schache)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ഗ്രോസ്-റോസൻ (Gross-Rosen) ക്യാമ്പിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ, വാർസോ കോൺസെൻട്രേഷൻ ക്യാമ്പിന്റെ (KL Warschau) കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തരം തിരോഭവിച്ചു; വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| 24 ഒക്ടോബർ 1912
| അജ്ഞാതം
|-
| 63
| '''[[കാൾ ഫ്രിറ്റ്ഷ്]]'''&lt;br /&gt;(Karl Fritzsch)
| [[File:Karl Fritzsch.jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ് ക്യാമ്പിലെ ഡെപ്യൂട്ടി കമാൻഡന്റ്; തടവുകാരെ കൊല്ലാൻ സைக்ലോൺ ബി (Zyklon B) വാതകം പരീക്ഷണാടിസ്ഥാനത്തിൽ ഉപയോഗിക്കാൻ തുടങ്ങിയത് ഇദ്ദേഹമാണ്.
| &lt;small&gt;1945 മെയ് മാസത്തിൽ ബെർലിൻ യുദ്ധത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടതായി കരുതപ്പെടുന്നു.&lt;/small&gt;
| 10 ജൂലൈ 1903
| 2 മെയ് 1945 (അനുമാനിക്കപ്പെടുന്നു)
|-
| 64
| '''[[ജോസഫ് മെംഗലെ]]'''&lt;br /&gt;(Josef Mengele)
| [[File:Josef Mengele.jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗവിലെ എസ്.എസ്. ഫിസിഷ്യൻ; തടവുകാരിൽ പ്രത്യേകിച്ച് ഇരട്ടക്കുട്ടികളിൽ അത്യന്തം ക്രൂരമായ മെഡിക്കൽ പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തി; &quot;മരണത്തിന്റെ ദൂതൻ&quot; (Angel of Death) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;തെക്കേ അമേരിക്കയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; പിടിക്കപ്പെടാതെ 1979-ൽ ബ്രസീലിൽ നീന്തുന്നതിനിടെ പക്ഷാഘാതം വന്ന് മുങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 16 മാർച്ച് 1911
| 7 ഫെബ്രുവരി 1979
|-
| 65
| '''[[കാൾ ക്ലോബർഗ്]]'''&lt;br /&gt;(Carl Clauberg)
| [[File:Carl Clauberg.jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ് ബ്ലോക്ക് 10-ൽ സ്ത്രീകളിൽ വന്ധ്യംകരണ പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തിയ ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റ്.
| &lt;small&gt;സോവിയറ്റ് യൂണിയനിൽ തടവിലായി; 1955-ൽ പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിലേക്ക് വിട്ടയച്ചെങ്കിലും വീണ്ടും അറസ്റ്റിലായി; വിചാരണയ്ക്ക് മുൻപ് 1957-ൽ ഹൃദയാഘാതം മൂലം അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 28 സെപ്റ്റംബർ 1898
| 9 ഓഗസ്റ്റ് 1957
|-
| 66
| '''[[ഹോർസ്റ്റ് ഷുമാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Horst Schumann)
| [[File:Horst Schumann.jpg|100px]]
| ആക്ഷൻ ടി4 ഡോക്ടർ; ഓഷ്വിറ്റ്സിൽ എക്സ്-റേ ഉപയോഗിച്ച് കൂട്ട വന്ധ്യംകരണ പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തി.
| &lt;small&gt;ഘാനയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; 1966-ൽ പശ്ചിമ ജർമ്മനിക്ക് കൈമാറി; ആരോഗ്യപരമായ കാരണങ്ങളാൽ 1972-ൽ ജയിൽ മോചിതനായി; 1983-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 1 മെയ് 1906
| 5 മെയ് 1983
|-
| 67
| '''[[ഹിർത ആബർത്ത്]]'''&lt;br /&gt;(Herta Oberheuser)
| [[File:Herta Oberheuser.jpg|100px]]
| റാവൻസ്ബ്രൂക്ക് (Ravensbrück) വനിതാ തടങ്കൽ പാളയത്തിലെ ഡോക്ടർ; തടവുകാരിൽ മാരകമായ സൾഫോണമൈഡ്, അസ്ഥി-പേശി മാറ്റിവെക്കൽ പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തി.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് ഡോക്ടേഴ്സ് ട്രയലിൽ 20 വർഷം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1952-ൽ മോചിതയായി; 1978-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 15 മെയ് 1911
| 24 ജനുവരി 1978
|-
| 68
| '''[[ഓട്ടോ ഓലെൻഡോർഫ്]]'''&lt;br /&gt;(Otto Ohlendorf)
| [[File:Otto Ohlendorf.jpg|100px]]
| തെക്കൻ യുക്രെയ്നിലും ക്രിമിയയിലും കൂട്ടക്കൊലകൾ നടത്തിയ ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പെ ഡി (Einsatzgruppe D) മേധാവി.
| &lt;small&gt;ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പൻ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം ലാൻഡ്സ്ബർഗ് ജയിലിൽ തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 4 ഫെബ്രുവരി 1907
| 7 ജൂൺ 1951
|-
| 69
| '''[[എറിക് നാumann|എറിക് നൗമാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Erich Naumann)
| [[File:Erich Naumann.jpg|100px]]
| ബെലാറസിലും പടിഞ്ഞാറൻ റഷ്യയിലും കൂട്ടക്കൊലകൾ നടത്തിയ ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പെ ബി (Einsatzgruppe B) മേധാവി.
| &lt;small&gt;ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പൻ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 29 ഏപ്രിൽ 1905
| 7 ജൂൺ 1951
|-
| 70
| '''[[പോൾ ബ്ലോബൽ]]'''&lt;br /&gt;(Paul Blobel)
| [[File:Paul Blobel.jpg|100px]]
| ബാബി യാർ കൂട്ടക്കൊലയ്ക്ക് (Babi Yar massacre) നേതൃത്വം നൽകിയ സോണ്ടർകമാൻഡോ 4a മേധാവി; പിന്നീട് കൂട്ടക്കുഴിമാടങ്ങൾ കുഴിച്ച് മൃതദേഹങ്ങൾ കത്തിച്ച് തെളിവ് നശിപ്പിച്ച സോണ്ടർആക്ഷൻ 1005 (Sonderaktion 1005) തലവൻ.
| &lt;small&gt;ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പൻ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 13 ഓഗസ്റ്റ് 1894
| 7 ജൂൺ 1951
|-
| 71
| '''[[ആർതർ നെബെ]]'''&lt;br /&gt;(Arthur Nebe)
| [[File:Arthur Nebe.jpg|100px]]
| ക്രിമിനൽ പോലീസ് (Kripo) മേധാവി; ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പെ ബി കമാൻഡർ. ഹിറ്റ്‌ലർക്കെതിരായ ജൂലൈ 20 വധശ്രമ ഗൂഢാലോചനയിൽ പങ്കാളിയായി.
| &lt;small&gt;ഗസ്റ്റപ്പോ അറസ്റ്റ് ചെയ്തു; പ്ലോട്ട്സെൻസി ജയിലിൽ തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 13 നവംബർ 1894
| 21 മാർച്ച് 1945
|-
| 72
| '''[[ഫ്രാൻസ് വാൾട്ടർ സ്റ്റാലെക്കർ]]'''&lt;br /&gt;(Franz Walter Stahlecker)
| [[File:Franz Walter Stahlecker.jpg|100px]]
| ബാൾട്ടിക് രാജ്യങ്ങളിലും വടക്കൻ റഷ്യയിലും 2,40,000-ലധികം ആളുകളെ കൂട്ടക്കൊല ചെയ്ത ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പെ എ (Einsatzgruppe A) മേധാവി.
| &lt;small&gt;സോവിയറ്റ് പാർട്ടിസാനുകളുമായുള്ള ഏറ്റുമുട്ടലിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 10 ഒക്ടോബർ 1900
| 23 മാർച്ച് 1942
|-
| 73
| '''[[ബ്രൂണോ സ്ട്രെക്കൻബാക്ക്]]'''&lt;br /&gt;(Bruno Streckenbach)
| [[File:Bruno Streckenbach.jpg|100px]]
| RSHA പേഴ്സണൽ വിഭാഗം മേധാവി; പോളണ്ടിലും സോവിയറ്റ് യൂണിയനിലും ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പൻ സ്ക്വാഡുകളെ വിന്യസിക്കുന്നതിനും പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിക്കുന്നതിനും നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;സോവിയറ്റ് തടവിൽ കഴിഞ്ഞു; 1955-ൽ പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിലേക്ക് മടങ്ങി; പിന്നീട് വിചാരണ നടന്നെങ്കിലും അനാരോഗ്യം മൂലം റദ്ദാക്കപ്പെട്ടു; 1977-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 7 ഫെബ്രുവരി 1902
| 28 ഒക്ടോബർ 1977
|-
| 74
| '''[[ഫ്രെഡറിക് ജെക്കൽൻ]]'''&lt;br /&gt;(Friedrich Jeckeln)
| [[File:Friedrich Jeckeln (1895-1946).jpg|100px]]
| അധിനിവേശ യുക്രെയ്നിലെയും ഓസ്റ്റ്‌ലാൻഡിലെയും (ബാൾട്ടിക് രാജ്യങ്ങൾ) ഉന്നത എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ; ബാബി യാർ, റുംബുള കൂട്ടക്കൊലകൾ ഉൾപ്പെടെ ഒരു ലക്ഷത്തിലധികം ജൂതന്മാരെ വധിച്ച 'ജെക്കൽൻ സിസ്റ്റം' ആവിഷ്കരിച്ചു.
| &lt;small&gt;റിഗയിലെ സോവിയറ്റ് സൈനിക ട്രിബ്യൂണൽ വിചാരണ നടത്തി പരസ്യമായി തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 2 ഫെബ്രുവരി 1895
| 3 ഫെബ്രുവരി 1946
|-
| 75
| '''[[എറിക് വോൺ ഡെം ബാച്ച്-സെലെവ്സ്കി]]'''&lt;br /&gt;(Erich von dem Bach-Zelewski)
| [[File:Erich von dem Bach-Zelewski (1899-1972).jpg|100px]]
| മധ്യ റഷ്യയിലെ എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ; ബാന്റിറ്റൻകാംപ്ഫ് (Bandenbekämpfung) മേധാവി; 1944-ലെ വാർസോ പ്രക്ഷോഭം അടിച്ചമർത്തുന്നതിനും വോള കൂട്ടക്കൊലയ്ക്കും നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് വിചാരണയിൽ സാക്ഷിയായി മാറി വിദേശ ശിക്ഷകളിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെട്ടു; പിന്നീട് മറ്റു കേസുകളിൽ ജർമ്മനിയിൽ തടവിലായി; 1972-ൽ മ്യൂണിക്കിലെ ജയിൽ ആശുപത്രിയിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 1 മാർച്ച് 1899
| 8 മാർച്ച് 1972
|-
| 76
| '''[[യൂർഗൻ സ്ട്രൂപ്പ്]]'''&lt;br /&gt;(Jürgen Stroop)
| [[File:Jürgen Stroop.jpg|100px]]
| എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ; 1943-ൽ വാർസോ ഗെട്ടോ പ്രക്ഷോഭം ക്രൂരമായി അടിച്ചമർത്തുകയും ഗെട്ടോ പൂർണ്ണമായി തകർക്കുകയും ചെയ്ത സ്ട്രൂപ്പ് റിപ്പോർട്ടിന്റെ (Stroop Report) രചയിതാവ്.
| &lt;small&gt;പോളിഷ് കോടതി വിചാരണ നടത്തി വാർസോയിലെ മൊകോട്ടോവ് ജയിലിൽ തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 26 സെപ്റ്റംബർ 1895
| 6 മാർച്ച് 1952
|-
| 77
| '''[[ഹൈൻസ് യോസ്റ്റ്]]'''&lt;br /&gt;(Heinz Jost)
| [[File:Heinz Jost.jpg|100px]]
| എസ്.ഡി. (SD-Ausland) വിദേശ രഹസ്യാന്വേഷണ വിഭാഗം മേധാവി; ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പെ എ (Einsatzgruppe A) കമാൻഡർ (1942).
| &lt;small&gt;ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പൻ വിചാരണയിൽ ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; പിന്നീട് ശിക്ഷ 10 വർഷമായി കുറയ്ക്കുകയും 1951-ൽ മോചിതനാവുകയും ചെയ്തു; 1964-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 9 ജൂലൈ 1904
| 12 നവംബർ 1964
|-
| 78
| '''[[വാൾട്ടർ ബ്ലൂം]]'''&lt;br /&gt;(Walter Blume)
| [[File:Walter Blume.jpg|100px]]
| ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പെ ബി-യിലെ സോണ്ടർകമാൻഡോ 7a (Sonderkommando 7a) മേധാവി; റഷ്യയിലും ബെലാറസിലും പതിനായിരക്കണക്കിന് ആളുകളെ വധിക്കാൻ ഉത്തരവിട്ടു.
| &lt;small&gt;ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പൻ വിചാരണയിൽ വധശിക്ഷ വിധിച്ചെങ്കിലും 1951-ൽ 25 വർഷം തടവായി ഇളവ് ചെയ്തു; 1955-ൽ മോചിതനായി; 1974-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 23 ജൂലൈ 1906
| 24 മാർച്ച് 1974
|-
| 79
| '''[[മാർട്ടിൻ സാൻഡർബർഗർ]]'''&lt;br /&gt;(Martin Sandberger)
| [[File:Martin Sandberger.jpg|100px]]
| സോണ്ടർകമാൻഡോ 1a (Sonderkommando 1a) മേധാവി, എസ്തോണിയയിലെ സിപ്പോ (SiPo), എസ്.ഡി. (SD) തലവൻ; എസ്തോണിയയിലെ ജൂതന്മാരെ പൂർണ്ണമായി വംശഹത്യ ചെയ്യുന്നതിന് നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പൻ വിചാരണയിൽ വധശിക്ഷ വിധിച്ചെങ്കിലും പിന്നീട് ജീവപര്യന്തമായി കുറച്ചു; 1958-ൽ മോചിതനായി; 2010-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 17 ഓഗസ്റ്റ് 1911
| 30 മാർച്ച് 2010
|-
| 80
| '''[[വിൽഹെം സ്റ്റോക്ക്]]'''&lt;br /&gt;(Wilhelm Stuckart)
| [[File:Wilhelm Stuckart.jpg|100px]]
| റീഷ് ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയത്തിലെ സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറി; ന്യൂറെംബർഗ് നിയമങ്ങളുടെ സഹ-രചയിതാവ്, വാൻസീ കോൺഫറൻസിലെ പങ്കാളി.
| &lt;small&gt;മിനിസ്ട്രീസ് വിചാരണയിൽ തടവുശിക്ഷ അനുഭവിച്ചു; 1949-ൽ മോചിതനായി; 1953-ൽ വാഹനാപകടത്തിൽ മരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 16 നവംബർ 1902
| 15 നവംബർ 1953
|-
| 81
| '''[[റോളണ്ട് ഫ്രെയ്സ്ലർ]]'''&lt;br /&gt;(Roland Freisler)
| [[File:Roland Freisler.jpg|100px]]
| നാസി പീപ്പിൾസ് കോർട്ട് (Volksgerichtshof) പ്രസിഡന്റ്; ഹിറ്റ്‌ലർ വിരുദ്ധരെയും പ്രതിരോധ പ്രവർത്തകരെയും കൂട്ടത്തോടെ വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിച്ച കുപ്രസിദ്ധ ജഡ്ജി.
| &lt;small&gt;ബെർലിനിൽ നടന്ന അമേരിക്കൻ വ്യോമാക്രമണത്തിൽ (ബോംബാക്രമണം) കോടതി കെട്ടിടത്തിനുള്ളിൽ വച്ച് കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 30 ഒക്ടോബർ 1893
| 3 ഫെബ്രുവരി 1945
|-
| 82
| '''[[ഹാൻസ് ഗ്ലോബ്കെ]]'''&lt;br /&gt;(Hans Globke)
| [[File:Hans Globke.jpg|100px]]
| ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയത്തിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ; യഹൂദരുടെ പൗരത്വം റദ്ദാക്കിയ കുപ്രസിദ്ധ ന്യൂറെംബർഗ് വംശീയ നിയമങ്ങളുടെ ഔദ്യോഗിക വ്യാഖ്യാനവും ചട്ടങ്ങളും തയ്യാറാക്കിയ നിയമജ്ഞൻ.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തരം പശ്ചിമ ജർമ്മൻ ചാൻസലർ കോൺറാഡ് അഡെനോവറുടെ ചീഫ് ഓഫ് സ്റ്റാഫായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു; 1973-ൽ സ്വാഭാവിക മരണം.&lt;/small&gt;
| 10 സെപ്റ്റംബർ 1898
| 13 ഫെബ്രുവരി 1973
|-
| 83
| '''[[ഗുസ്താവ് സിമോൺ]]'''&lt;br /&gt;(Gustav Simon)
| [[File:Gustav Simon.jpg|100px]]
| മോസെല്ലാന്റിന്റെ ഗൗലൈറ്ററും ലക്സംബർഗ് അധിനിവേശ പ്രദേശത്തിന്റെ ചീഫ് ഓഫ് സിവിൽ അഡ്മിനിസ്ട്രേഷനും; ലക്സംബർഗിലെ ജൂതന്മാരെ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലേക്ക് നാടുകടത്തുന്നതിന് നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;ബ്രിട്ടീഷ് സൈന്യം അറസ്റ്റ് ചെയ്തു; പാഡെർബോൺ ജയിലിൽ വച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു (തൂങ്ങിമരിച്ചു).&lt;/small&gt;
| 2 ഓഗസ്റ്റ് 1900
| 18 ഡിസംബർ 1945
|-
| 84
| '''[[ഫ്രാൻസ് റാഡെമാഷർ]]'''&lt;br /&gt;(Franz Rademacher)
| [[File:Franz Rademacher.jpg|100px]]
| ജർമ്മൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയത്തിലെ ജൂതകാര്യ വിഭാഗം (Referat D III) മേധാവി; യൂറോപ്യൻ ജൂതന്മാരെ മഡഗാസ്കറിലേക്ക് നാടുകടത്താനുള്ള പദ്ധതി (Madagascar Plan) തയ്യാറാക്കിയ വ്യക്തി.
| &lt;small&gt;വിചാരണയ്ക്കിടെ സിറിയയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; 1966-ൽ ജർമ്മനിയിൽ തിരിച്ചെത്തി വീണ്ടും വിചാരണ നേരിട്ടു; 1973-ൽ ബോണിൽ വച്ച് അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 19 ഫെബ്രുവരി 1906
| 17 മാർച്ച് 1973
|-
| 85
| '''[[തിയോഡോർ ഡാൽകെമ്പെർ]]'''&lt;br /&gt;(Theo Dannecker)
| [[File:Theodor Dannecker.jpg|100px]]
| പാരീസ്, ബൾഗേറിയ, ഇറ്റലി, ഹംഗറി എന്നിവിടങ്ങളിൽ ജൂതന്മാരെ ഉന്മൂലനം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള നാടുകടത്തലുകൾ ഏകോപിപ്പിച്ച എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;യു.എസ്. സൈന്യം അറസ്റ്റ് ചെയ്തു; ബാദ് ടോൾസിലെ ജയിൽ സെല്ലിൽ ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 27 മാർച്ച് 1913
| 10 ഡിസംബർ 1945
|-
| 86
| '''[[അലോയിസ് ഹോഫ്ലെർ]]'''&lt;br /&gt;(Alois Höllriegl)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| മൗത്തൗസൻ (Mauthausen) തടങ്കൽ പാളയത്തിലെ ഗ്യാസ് ചേമ്പർ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് മേൽനോട്ടം വഹിച്ച എസ്.എസ്. ബ്ലോക്ക്ഫ്യൂറർ.
| &lt;small&gt;ഡാഹൗ-മൗത്തൗസൻ വിചാരണയിൽ വധശിക്ഷ വിധിക്കപ്പെട്ട് തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 9 നവംബർ 1909
| 17 ഒക്ടോബർ 1948
|-
| 87
| '''[[ഫ്രാൻസ് സിവെറീസ്]]'''&lt;br /&gt;(Wolfram Sievers)
| [[File:Wolfram Sievers.jpg|100px]]
| ആഹ്നനെർബെ (Ahnenerbe) സൊസൈറ്റിയുടെ മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടർ; നാസി മനുഷ്യ പരീക്ഷണങ്ങൾക്കും ജൂത അസ്ഥികൂട ശേഖരണത്തിനും (Jewish skeleton collection) നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് ഡോക്ടേഴ്സ് ട്രയലിൽ വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കപ്പെട്ട് ലാൻഡ്സ്ബർഗ് ജയിലിൽ തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 10 ജൂലൈ 1905
| 2 ജൂൺ 1948
|-
| 88
| '''[[വാൾഡെമാർ ഹോവൻ]]'''&lt;br /&gt;(Waldemar Hoven)
| [[File:Waldemar Hoven.jpg|100px]]
| ബുക്കൻവാൾഡ് തടങ്കൽ പാളയത്തിലെ ചീഫ് ഡോക്ടർ; ഫിനോൾ കുത്തിവെയ്പ്പിലൂടെ തടവുകാരെ കൂട്ടത്തോടെ കൊലപ്പെടുത്തുകയും ടൈഫസ് പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തുകയും ചെയ്തു.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് ഡോക്ടേഴ്സ് ട്രയലിന് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 10 ഫെബ്രുവരി 1903
| 2 ജൂൺ 1948
|-
| 89
| '''[[ഹെർമൻ എഹ്രെൻ]]'''&lt;br /&gt;(Hermann Höfle)
| [[File:Hermann Höfle.jpg|100px]]
| ഓപ്പറേഷൻ റെയിൻഹാർഡിന്റെ മുഖ്യ കോർഡിനേറ്റർ; ട്രെബ്ലിങ്ക, ബെൽസെക്, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലേക്കുള്ള മരണ തീവണ്ടികളുടെ ഗതാഗതം നിയന്ത്രിച്ചു.
| &lt;small&gt;വിയന്നയിൽ അറസ്റ്റിലായി; വിചാരണയ്ക്ക് മുൻപ് ജയിലിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 19 ജൂൺ 1911
| 20 ഓഗസ്റ്റ് 1962
|-
| 90
| '''[[വാൾട്ടർ റൗഫ്]]'''&lt;br /&gt;(Walter Rauff)
| [[File:Walter Rauff.jpg|100px]]
| സഞ്ചരിക്കുന്ന ഗ്യാസ് വാനുകൾ (Gas vans / മൊബൈൽ ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകൾ) നിർമ്മിച്ച് ലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകളെ കൊല്ലാൻ പദ്ധതി തയ്യാറാക്കിയ എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;ചിലിയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; പശ്ചിമ ജർമ്മനിയുടെ കൈമാറൽ അപേക്ഷകൾ ചിലി തള്ളി; 1984-ൽ സാന്റിയാഗോയിൽ വച്ച് അർബുദബാധയെ തുടർന്ന് അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 19 ജൂൺ 1906
| 14 മെയ് 1984
|-
| 91
| '''[[വെർണർ ബെസ്റ്റ്]]'''&lt;br /&gt;(Werner Best)
| [[File:Werner Best 1942 (3x4 cropped).jpg|100px]]
| ഗെസ്റ്റപ്പോ ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റ് 1-ന്റെ തലവൻ, റൈൻഹാർഡ് ഹൈഡ്രിച്ചിന്റെ ഡെപ്യൂട്ടി; ഡെന്മാർക്കിലെ റീഷ്സ്ബെവോൾമാക്റ്റിഗ്റ്റർ (റീഷ് പ്ലെനിപൊട്ടൻഷ്യറി).
| &lt;small&gt;വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കപ്പെട്ടെങ്കിലും പിന്നീട് ഇളവ് ചെയ്തു; 1951-ൽ ജയിൽ മോചിതനായി; 1989-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 10 ജൂലൈ 1903
| 23 ജൂൺ 1989
|-
| 92
| '''[[ഹാൻസ് ബീബോവ്]]'''&lt;br /&gt;(Hans Biebow)
| [[File:Hans Biebow trial (3x4 cropped).jpg|100px]]
| ലോഡ്സ് ഗെട്ടോയുടെ (Litzmannstadt / Łódź Ghetto) ജർമ്മൻ നാസി അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ തലവൻ; ജൂതന്മാരെ ചൂഷണം ചെയ്യുന്നതിലും തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലേക്ക് അയക്കുന്നതിലും മുഖ്യപങ്ക് വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;പോളണ്ടിൽ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 18 ഡിസംബർ 1902
| 23 ജൂൺ 1947
|-
| '''[[കാൾ ബ്രണ്ണർ]]'''&lt;br /&gt;(Karl Brunner)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| 26 ജൂലൈ 1900
| വിചാരണ ചെയ്യപ്പെട്ടില്ല; 1980-ൽ അന്തരിച്ചു.
|
| 7 ഡിസംബർ 1980
| 80 വർഷം, 134 ദിവസം
|-
| 94
| '''[[ആമോൻ ഗോത്ത്]]'''&lt;br /&gt;(Amon Göth)
| [[File:Amon Göth.jpg|100px]]
| ക്രാക്കോവ്-പ്ലാഷോവ് (Kraków-Płaszów) തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ്; തടവുകാരെ സ്വന്തം കൈകൊണ്ട് വെടിവെച്ചുകൊല്ലുന്നതടക്കം അതിക്രൂരമായ കൂട്ടക്കൊലകൾ നടത്തി.
| &lt;small&gt;പോളിഷ് സുപ്രീം നാഷണൽ ട്രിബ്യൂണൽ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം ക്രാക്കോവിലെ മോണ്ടെലുപിച്ച് ജയിലിൽ തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 11 ഡിസംബർ 1908
| 13 സെപ്റ്റംബർ 1946
|-
| 95
| '''[[സീഗ്ഫ്രീഡ് സെയ്ഡൽ]]'''&lt;br /&gt;(Siegfried Seidl)
| [[File:Siegfried Seidl.jpg|100px]]
| തെരേസിയൻസ്റ്റാറ്റ് (Theresienstadt) ഗെട്ടോയുടെ കമാൻഡന്റ് (1941–1943); ഹംഗേറിയൻ ജൂതന്മാരെ കൂട്ടത്തോടെ നാടുകടത്തിയ സോണ്ടർഐൻസാറ്റ്സ്കമാൻഡോ ഐക്മാൻ സംഘത്തിലെ പ്രധാനി.
| &lt;small&gt;ഓസ്ട്രിയൻ പീപ്പിൾസ് കോർട്ട് വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിച്ചു; തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 24 ഓഗസ്റ്റ് 1911
| 4 ഫെബ്രുവരി 1947
|-
| 96
| '''[[കാൾ റാം]]'''&lt;br /&gt;(Karl Rahm)
| [[File:Karl Rahm.jpg|100px]]
| തെരേസിയൻസ്റ്റാറ്റ് ഗെട്ടോയുടെ അവസാന കമാൻഡന്റ് (1944–1945); റെഡ് ക്രോസ് സന്ദർശന വേളയിൽ ഗെട്ടോയെ ഒരു മാതൃകാ നഗരമായി കാണിച്ച് വഞ്ചനാപരമായ പ്രചാരണം നടത്തി.
| &lt;small&gt;ചെക്കോസ്ലോവാക്യൻ കോടതി വിചാരണ നടത്തി ലിറ്റോമെറിസിൽ വെച്ച് പരസ്യമായി തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 2 ഏപ്രിൽ 1907
| 30 ഏപ്രിൽ 1947
|-
| 97
| '''[[മാക്സ് കോഗൽ]]'''&lt;br /&gt;(Max Koegel)
| [[File:Max Koegel.jpg|100px]]
| ലിച്ചെൻബർഗ്, റാവൻസ്ബ്രൂക്ക് (1940–1942), മജ്ദാനെക് (1942), ഫ്ലോസൻബർഗ് (1943–1945) തടങ്കൽ പാളയങ്ങളുടെ കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;യു.എസ്. സൈന്യം അറസ്റ്റ് ചെയ്തു; ജയിൽ സെല്ലിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 16 ഒക്ടോബർ 1895
| 27 ജൂൺ 1946
|-
| 98
| '''[[ഫ്രിറ്റ്സ് സുഹ്റൻ]]'''&lt;br /&gt;(Fritz Suhren)
| [[File:FritzSuhren.JPG|100px]]
| റാവൻസ്ബ്രൂക്ക് (Ravensbrück) വനിതാ തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1942–1945); കൂട്ട വധശിക്ഷകൾക്കും നിർബന്ധിത ഗ്യാസ് ചേമ്പർ കൊലപാതകങ്ങൾക്കും ഉത്തരവിട്ടു.
| &lt;small&gt;ഫ്രഞ്ച് സൈനിക ട്രിബ്യൂണൽ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം റാസ്റ്റാറ്റിൽ വെച്ച് തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 10 ജൂൺ 1908
| 12 ജൂൺ 1950
|-
| 99
| '''[[ഫ്രാൻസ് സിയറീസ്]]'''&lt;br /&gt;(Franz Ziereis)
| [[File:Franz Ziereis.jpg|100px]]
| മൗത്തൗസൻ (Mauthausen) തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1939–1945).
| &lt;small&gt;രക്ഷപ്പെടാൻ ശ്രമിക്കുന്നതിനിടെ അമേരിക്കൻ സൈനികരുടെ വെടിയേറ്റു; തൊട്ടടുത്ത ദിവസം പരിക്കുകൾ മൂലം മരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 13 ഓഗസ്റ്റ് 1905
| 24 മെയ് 1945
|-
| 100
| '''[[അലക്സാണ്ടർ ലാക്ക്]]'''&lt;br /&gt;(Aleksander Laak)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| എസ്തോണിയയിലെ ജാഗല (Jägala) തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ്; കലൈവി-ലീവ മണൽക്കുന്നുകളിൽ നടന്ന കൂട്ടക്കൊലകൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;കാനഡയിലേക്ക് കുടിയേറി ജീവിച്ചു; ഹോളോകോസ്റ്റ് പങ്കാളിത്തം പരസ്യമായതിനെത്തുടർന്ന് വിന്നിപെഗിൽ വച്ച് തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 24 ഓഗസ്റ്റ് 1907
| 6 സെപ്റ്റംബർ 1960
|-
| 101
| '''[[ഹാൻസ് ആൽബിൻ റൗട്ടർ]]'''&lt;br /&gt;(Hanns Albin Rauter)
| [[File:Hanns Albin Rauter.jpg|100px]]
| അധിനിവേശ നെതർലാൻഡ്‌സിലെ ഉന്നത എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ (1940–1945); ഡച്ച് ജൂതന്മാരെ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലേക്ക് അയക്കുന്നതിനും പ്രതിരോധ പോരാളികളെ കൊലപ്പെടുത്തുന്നതിനും ഉത്തരവിട്ടു.
| &lt;small&gt;ഹേഗിൽ വച്ച് ഡച്ച് കോടതി വിചാരണ നടത്തി വെടിവെച്ചു കൊന്നു (Firing squad).&lt;/small&gt;
| 4 ഫെബ്രുവരി 1895
| 24 മാർച്ച് 1949
|-
| 102
| '''[[വിക്ടർ അറൗജ്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Viktor Arajs)
| [[File:Viktors Arājs.jpg|100px]]
| ലാത്വിയൻ കൊളാബറേറ്റർ സംഘമായ 'അറൗജ്സ് കമാൻഡോ' (Arajs Kommando) തലവൻ; റുംബുള കൂട്ടക്കൊല ഉൾപ്പെടെ അരലക്ഷത്തോളം ബാൾട്ടിക് ജൂതന്മാരെ കൂട്ടക്കൊല ചെയ്തു.
| &lt;small&gt;1975-ൽ പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിൽ അറസ്റ്റിലായി ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1988-ൽ കാസ്സൽ ജയിലിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 13 ജനുവരി 1910
| 13 ജനുവരി 1988
|-
| 103
| '''[[ബ്രൂണോ ബെഗർ]]'''&lt;br /&gt;(Bruno Beger)
| [[File:Bruno Beger.jpg|100px]]
| ആഹ്നനെർബെ (Ahnenerbe) നരവംശശാസ്ത്രജ്ഞൻ; ഓഷ്വിറ്റ്സിൽ നിന്ന് ജൂത തടവുകാരെ തിരഞ്ഞെടുത്ത് നാസി അസ്ഥികൂട ശേഖരണത്തിനായി (Jewish skeleton collection) നാറ്റ്സ്‌വീലറിലേക്ക് അയച്ചു.
| &lt;small&gt;1974-ൽ കുറ്റക്കാരനാണെന്ന് കണ്ടെത്തിയെങ്കിലും പ്രായപരിഗണന നൽകി ജയിൽ ശിക്ഷയിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കി; 2009-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 27 ഏപ്രിൽ 1911
| 12 ഒക്ടോബർ 2009
|-
| 104
| '''[[ഹെർബർട്ട് ബാക്കെ]]'''&lt;br /&gt;(Herbert Backe)
| [[File:Herbert Backe.jpg|100px]]
| റീഷ് ഭക്ഷ്യ-കൃഷി മന്ത്രി; സോവിയറ്റ് യൂണിയനിലെ ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ജനങ്ങളെ പട്ടിണിക്കിട്ട് കൊല്ലാൻ ലക്ഷ്യമിട്ട 'ഹങ്കർ പ്ലാൻ' (Hunger Plan) ആവിഷ്കരിച്ചു.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് വിചാരണയ്ക്ക് കാത്തുനിൽക്കെ ന്യൂറെംബർഗ് ജയിലിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 1 മെയ് 1896
| 6 ഏപ്രിൽ 1947
|-
| 105
| '''[[ജോൺ ഡെംയാൻയുക്]]'''&lt;br /&gt;(John Demjanjuk)
| [[File:John Demjanjuk 1948.jpg|100px]]
| സോബിബോർ, ഫ്ലോസൻബർഗ്, മജ്ദാനെക് ക്യാമ്പുകളിലെ ട്രാവ്നിക്കി വാർഡൻ (Trawniki men / ഗാർഡ്).
| &lt;small&gt;അമേരിക്കൻ പൗരത്വം റദ്ദാക്കി ജർമ്മനിക്ക് കൈമാറി; 2011-ൽ 28,000-ലധികം കൊലപാതകങ്ങളിൽ കൂട്ടുപ്രതിയായി ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; അപ്പീൽ തീർപ്പാകുന്നതിന് മുൻപ് നഴ്സിംഗ് ഹോമിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 3 ഏപ്രിൽ 1920
| 17 മാർച്ച് 2012
|-
| 106
| '''[[ഇർമ ഗ്രെസെ]]'''&lt;br /&gt;(Irma Grese)
| [[File:Irma Grese.jpg|100px]]
| റാവൻസ്ബ്രൂക്ക്, ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗ, ബെർഗൻ-ബെൽസൻ ക്യാമ്പുകളിലെ എസ്.എസ്. വനിതാ ഗാർഡ് (SS-Aufseherin); തടവുകാരോട് കാണിച്ച കടുത്ത ക്രൂരതകൾ കാരണം &quot;ഹൈന ഓഫ് ഓഷ്വിറ്റ്സ്&quot; എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;ബെൽസൻ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം ബ്രിട്ടീഷ് കോടതി തൂക്കിലേറ്റി (20-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ബ്രിട്ടീഷ് നിയമപ്രകാരം തൂക്കിലേറ്റപ്പെട്ട ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ വനിത).&lt;/small&gt;
| 7 ഒക്ടോബർ 1923
| 13 ഡിസംബർ 1945
|-
| 107
| '''[[ഹെർമൈൻ ബ്രൗൺസ്റ്റൈനർ]]'''&lt;br /&gt;(Hermine Braunsteiner)
| [[File:Hermine Braunsteiner.jpg|100px]]
| റാവൻസ്ബ്രൂക്ക്, മജ്ദാനെക് ക്യാമ്പുകളിലെ വനിതാ ഗാർഡ്; തടവുകാരെ ബൂട്ടുകൊണ്ട് ചവിട്ടിക്കൊല്ലുന്ന സ്വഭാവം കാരണം &quot;ചവിട്ടുന്ന കുതിര&quot; (The Stomping Mare) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;അമേരിക്കയിൽ നിന്ന് കൈമാറി പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിലെ മജ്ദാനെക് വിചാരണയിൽ ജീവപര്യന്തം ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1996-ൽ ആരോഗ്യപരമായ കാരണങ്ങളാൽ മോചിതയായി; 1999-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 16 ജൂലൈ 1919
| 19 ഏപ്രിൽ 1999
|-
| 108
| '''[[ഫ്രാൻസ് നൊവാക്]]'''&lt;br /&gt;(Franz Novak)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| അഡോൾഫ് ഐഷ്മാന്റെ റയിൽവേ ഗതാഗത മേധാവി (RSHA IV B4); ലക്ഷക്കണക്കിന് ജൂതന്മാരെ മരണ ക്യാമ്പുകളിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയ നാസി തീവണ്ടികളുടെ (Holocaust trains) സമയക്രമീകരണ ചുമതല വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;ഓസ്ട്രിയയിൽ വിചാരണ നേരിട്ടു; തടവുശിക്ഷ അനുഭവിച്ച ശേഷം മോചിതനായി; 1983-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 10 ജനുവരി 1913
| 21 ഒക്ടോബർ 1983
|-
| 109
| '''[[ക്ലോസ് ബാർബി]]'''&lt;br /&gt;(Klaus Barbie)
| [[File:Klaus Barbie (1943).jpg|100px]]
| ലിയോണിലെ ഗെസ്റ്റപ്പോ തലവൻ; ക്രൂരമായ പീഡനമുറകൾ കാരണം &quot;ലിയോണിലെ കശാപ്പുകാരൻ&quot; (Butcher of Lyon) എന്നറിയപ്പെട്ടു; കുട്ടികൾ ഉൾപ്പെടെ ഫ്രഞ്ച് ജൂതന്മാരെയും റെസിസ്റ്റൻസ് പോരാളികളെയും കൊലപ്പെടുത്തി.
| &lt;small&gt;ബൊളീവിയയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; 1983-ൽ ഫ്രാൻസിലേക്ക് കൈമാറി ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1991-ൽ ജയിലിൽ അർബുദബാധയെ തുടർന്ന് അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 25 ഒക്ടോബർ 1913
| 25 സെപ്റ്റംബർ 1991
|-
| 110
| '''[[എറിച്ച് പ്രീബ്കെ]]'''&lt;br /&gt;(Erich Priebke)
| [[File:Erich Priebke.jpg|100px]]
| റോമിലെ സിപ്പോ (SiPo), ഗെസ്റ്റപ്പോ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ; 335 ഇറ്റാലിയൻ സാധാരണക്കാരെയും ജൂതന്മാരെയും കൂട്ടക്കൊല ചെയ്ത ആർഡിയറ്റൈൻ ഗുഹാ കൂട്ടക്കൊലയ്ക്ക് (Ardeatine massacre) നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;അർജന്റീനയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; 1995-ൽ ഇറ്റലിക്ക് കൈമാറി ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 100-ാം വയസ്സിൽ റോമിൽ വീട്ടുതടങ്കലിൽ കഴിയവേ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 29 ജൂലൈ 1913
| 11 ഒക്ടോബർ 2013
|-
| 111
| '''[[ഹെർബർട്ട് കാപ്പ്ലർ]]'''&lt;br /&gt;(Herbert Kappler)
| [[File:Herbert Kappler.jpg|100px]]
| റോമിലെ സിപ്പോ (SiPo), എസ്.ഡി. (SD) മേധാവി; റോമൻ ജൂതന്മാരെ ഓഷ്വിറ്റ്സിലേക്ക് നാടുകടത്തുന്നതിനും ആർഡിയറ്റൈൻ ഗുഹാ കൂട്ടക്കൊലയ്ക്കും നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;ഇറ്റലിയിൽ ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1977-ൽ റോമിലെ സൈനിക ആശുപത്രിയിൽ നിന്ന് ഭാര്യയുടെ സഹായത്തോടെ പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; 1978-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 23 സെപ്റ്റംബർ 1907
| 9 ഫെബ്രുവരി 1978
|-
| 112
| '''[[കാൾ ലിന്നസ്]]'''&lt;br /&gt;(Karl Linnas)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| നാസി അധിനിവേശ എസ്തോണിയയിലെ ടാർട്ടു (Tartu) തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ്; സ്ത്രീകളും കുട്ടികളും ഉൾപ്പെടെ ആയിരക്കണക്കിന് ജൂതന്മാരെയും തടവുകാരെയും കൂട്ടക്കൊല ചെയ്യാൻ നേരിട്ട് ഉത്തരവിട്ടു.
| &lt;small&gt;യു.എസിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; പിന്നീട് പൗരത്വം റദ്ദാക്കി 1987-ൽ സോവിയറ്റ് യൂണിയനിലേക്ക് നാടുകടത്തി; ലെനിൻഗ്രാഡിലെ ജയിൽ ആശുപത്രിയിൽ വിചാരണയ്ക്ക് കാത്തുനിൽക്കെ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 6 ഓഗസ്റ്റ് 1919
| 2 ജൂലൈ 1987
|-
| 113
| '''[[ഹാൻസ് ലിപ്ഷിസ്]]'''&lt;br /&gt;(Hans Lipschis)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗ തടങ്കൽ പാളയത്തിലെ എസ്.എസ്. ടോട്ടൻകോഫ്ഫോർബാൻഡെ ഗാർഡ് (1941–1945).
| &lt;small&gt;ചിക്കാഗോയിലേക്ക് കുടിയേറിയെങ്കിലും നാസി പശ്ചാത്തലം വെളിപ്പെട്ടതിനെത്തുടർന്ന് 1983-ൽ അമേരിക്കയിൽ നിന്ന് നാടുകടത്തി; 2013-ൽ ജർമ്മനിയിൽ അറസ്റ്റിലായെങ്കിലും അനാരോഗ്യം കാരണം വിചാരണ ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടു; 2016-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 7 നവംബർ 1919
| 16 ജൂൺ 2016
|-
| 114
| '''[[ഹൈൻറിച്ച് ബൂബെക്ക്]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Boere)
| [[File:Heinrich Boere.jpg|100px]]
| അധിനിവേശ നെതർലാൻഡ്‌സിലെ വാഫൻ-എസ്.എസ്. ഹിറ്റ്-സ്ക്വാഡായ 'സിൽബർടാനെ' (Sonderkommando Silbertanne) അംഗം; ഡച്ച് ചെറുത്തുനിൽപ്പ് പോരാളികളെയും സാധാരണക്കാരെയും കൊലപ്പെടുത്തി.
| &lt;small&gt;നെതർലാൻഡ്‌സിൽ വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിച്ചെങ്കിലും ജർമ്മനിയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; പതിറ്റാണ്ടുകൾക്ക് ശേഷം 2010-ൽ ആച്ചെൻ കോടതി ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിച്ചു; ജയിൽ ആശുപത്രിയിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 27 സെപ്റ്റംബർ 1921
| 1 ഡിസംബർ 2013
|-
| 115
| '''[[ലാസ്ലോ ചാറ്റാരി]]'''&lt;br /&gt;(László Csatáry)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ഹംഗേറിയൻ റോയൽ പോലീസ് ഓഫീസർ; കോസിറ്റ്സെ (Košice) ഗെട്ടോയിൽ ക്രൂരതകൾ കാണിക്കുകയും 15,000-ത്തിലധികം ജൂതന്മാരെ ഓഷ്വിറ്റ്സിലേക്ക് നാടുകടത്താൻ സഹായിക്കുകയും ചെയ്തു.
| &lt;small&gt;കാനഡയിലേക്ക് കടന്ന് പതിറ്റാണ്ടുകളോളം ജീവിച്ചു; പൗരത്വം റദ്ദാക്കപ്പെട്ടതിനെ തുടർന്ന് ഹംഗറിയിലേക്ക് മടങ്ങി; 2013-ൽ ബുഡാപെസ്റ്റിൽ വിചാരണയ്ക്ക് കാത്തുനിൽക്കെ ന്യുമോണിയ ബാധിച്ച് അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 4 മാർച്ച് 1915
| 10 ഓഗസ്റ്റ് 2013
|-
| 116
| '''[[സൈമൺ ഗോൾഡ്ബർഗ്]]'''&lt;br /&gt;(Szymon Goldberg)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ജൂത സഹകരണ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ / കാപ്പോ (Kapó); ക്യാമ്പിലെ ദൈനംദിന അടിച്ചമർത്തലുകളിൽ സഹകരിച്ചു.
| &lt;small&gt;രക്ഷപ്പെട്ടു; യുദ്ധാനന്തര വിധി വ്യക്തമല്ല.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 117
| '''[[എൽഫ്രീഡെ ഹൂത്ത്]]'''&lt;br /&gt;(Elfriede Rinkel / Elfriede Huth)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| റാവൻസ്ബ്രൂക്ക് (Ravensbrück) വനിതാ തടങ്കൽ പാളയത്തിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്; പരിശീലനം ലഭിച്ച ആക്രമണ നായ്ക്കളെ ഉപയോഗിച്ച് തടവുകാരെ പീഡിപ്പിച്ചു.
| &lt;small&gt;അമേരിക്കയിലേക്ക് കുടിയേറി ജീവിച്ചു; 2006-ൽ നാസി ഭൂതകാലം തെളിഞ്ഞതോടെ പൗരത്വം ഉപേക്ഷിച്ച് ജർമ്മനിയിലേക്ക് മടങ്ങി; 2018-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 14 ജൂലൈ 1922
| ജൂലൈ 2018
|-
| 118
| '''[[ഡാങ്കോ സാകിച്ച്]]'''&lt;br /&gt;(Dinko Šakić)
| [[File:Dinko Sakic.jpg|100px]]
| ക്രൊയേഷ്യയിലെ ഉസ്താഷെ ഫാസിസ്റ്റ് ഭരണകൂടത്തിന് കീഴിലുള്ള യാസെനോവാക് (Jasenovac) തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ്; പതിനായിരക്കണക്കിന് സെർബുകൾ, ജൂതന്മാർ, റോമാനി ജനങ്ങൾ എന്നിവരുടെ കൂട്ടക്കൊലയ്ക്ക് ഉത്തരവാദിയായി.
| &lt;small&gt;അർജന്റീനയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; 1998-ൽ ക്രൊയേഷ്യയിലേക്ക് കൈമാറി 20 വർഷം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; സാഗ്രെബ് ജയിൽ ആശുപത്രിയിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 8 സെപ്റ്റംബർ 1921
| 20 ജൂലൈ 2008
|-
| 119
| '''[[നട സാകിച്ച്]]'''&lt;br /&gt;(Nada Šakić)
| [[File:Nada Sakic.jpg|100px]]
| മാക്സ് ലുബുറിച്ചിന്റെ അർദ്ധസഹോദരിയും ഡാങ്കോ സാകിച്ചിന്റെ ഭാര്യയും; സ്റ്റാറ ഗ്രാഡിസ്ക (Stara Gradiška) വനിതാ ക്യാമ്പിലെ ഉസ്താഷെ ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;അർജന്റീനയിൽ നിന്ന് കൈമാറിയെങ്കിലും തെളിവുകളുടെ അഭാവത്തിൽ ക്രൊയേഷ്യൻ കോടതി വിട്ടയച്ചു; 2011-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 4 ഓഗസ്റ്റ് 1926
| 5 ഫെബ്രുവരി 2011
|-
| 120
| '''[[വിയെക്കോസ്ലാവ് ലുബുറിച്ച്]]'''&lt;br /&gt;(Vjekoslav Luburić)
| [[File:Vjekoslav Luburic.jpg|100px]]
| ഉസ്താഷെ ബ്യൂറോ 3-ന്റെ മേധാവി; യാസെനോവാക് ഉൾപ്പെടെയുള്ള ക്രൊയേഷ്യൻ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളുടെ മുഖ്യ സൂപ്പർവൈസർ; &quot;മാക്സ് കശാപ്പുകാരൻ&quot; (Maks the Butcher) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;സ്പെയിനിലേക്ക് കടന്നു; 1969-ൽ യൂഗോസ്ലാവ് രഹസ്യാന്വേഷണ വിഭാഗം (UDBA) ഏജന്റാൽ വധിക്കപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 6 മാർച്ച് 1914
| 20 ഏപ്രിൽ 1969
|-
| 121
| '''[[ആൻഡ്രിജ അർട്ടുക്കോവിച്ച്]]'''&lt;br /&gt;(Andrija Artuković)
| [[File:Andrija Artukovic.jpg|100px]]
| സ്വതന്ത്ര ക്രൊയേഷ്യൻ രാജ്യത്തിന്റെ ആഭ്യന്തര-നീതിന്യായ മന്ത്രി; വംശീയ ഉന്മൂലന നിയമങ്ങൾ നടപ്പിലാക്കിയതിനാൽ &quot;ബാൾക്കൻസിലെ ഹിംലർ&quot; എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;ദശാബ്ദങ്ങളോളം അമേരിക്കയിൽ ഒളിവിൽ കഴിഞ്ഞു; 1986-ൽ യൂഗോസ്ലാവിയയ്ക്ക് കൈമാറി വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കപ്പെട്ടു; അപ്പീൽ നിലനിൽക്കെ ജയിൽ ആശുപത്രിയിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 29 നവംബർ 1899
| 16 ജനുവരി 1988
|-
| 122
| '''[[എഡ്വേർഡ് റോഷ്മാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Eduard Roschmann)
| [[File:Eduard Roschmann.jpg|100px]]
| റിഗ ഗെട്ടോയുടെയും (Riga Ghetto) കൈസർവാൾഡ് ക്യാമ്പിന്റെയും കമാൻഡന്റ്; ക്രൂരതകൾ കാരണം &quot;റിഗയിലെ കശാപ്പുകാരൻ&quot; (Butcher of Riga) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;അർജന്റീനയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; കൈമാറൽ ഭയന്ന് പരാഗ്വേയിലേക്ക് കടക്കവേ അസൻഷ്യോണിൽ വച്ച് ഹൃദയാഘാതം മൂലം അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 25 നവംബർ 1908
| 8 ഓഗസ്റ്റ് 1977
|-
| 123
| '''[[ഫ്രെഡറിക് ബോസ്ഹാമർ]]'''&lt;br /&gt;(Friedrich Bosshammer)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| അഡോൾഫ് ഐഷ്മാന്റെ പ്രധാന സഹായി; ഇറ്റലിയിലെ ജൂതകാര്യ വിഭാഗം മേധാവി (1944–1945); ആയിരക്കണക്കിന് ഇറ്റാലിയൻ ജൂതന്മാരെ ഓഷ്വിറ്റ്സിലേക്ക് അയക്കുന്നതിന് നേരിട്ട് മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;1968-ൽ പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിൽ അറസ്റ്റിലായി ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; അപ്പീൽ വിചാരണയ്ക്കിടെ ജയിലിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 20 ഡിസംബർ 1906
| 17 ഡിസംബർ 1972
|-
| 124
| '''[[ഫ്രാൻസ് ബാബർച്ച്]]'''&lt;br /&gt;(Franz Bürkl)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| വാർസോയിലെ പവിയാക് (Pawiak) ജയിലിലെ എസ്.എസ്. ഒബർസ്ഷാർഫ്യൂററും ഡെപ്യൂട്ടി കമാൻഡന്റും; തടവുകാരെ ക്രൂരമായി കൊലപ്പെടുത്തുന്നതിൽ കുപ്രസിദ്ധൻ.
| &lt;small&gt;പോളിഷ് ഹോം ആർമി (Armia Krajowa) നടത്തിയ 'ഓപ്പറേഷൻ ബാബർച്ച്' രഹസ്യ ആക്രമണത്തിൽ വെടിയേറ്റ് കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 16 ഓഗസ്റ്റ് 1911
| 7 സെപ്റ്റംബർ 1943
|-
| 125
| '''[[ആഗസ്റ്റ് ഹെയ്സ്മെയർ]]'''&lt;br /&gt;(August Heissmeyer)
| [[File:August Heißmeyer.jpg|100px]]
| എസ്.എസ്. മെയിൻ ഓഫീസ് (SS-Hauptamt) മേധാവിയും നാസി എലൈറ്റ് സ്കൂളുകളുടെ (NPEA) ഇൻസ്പെക്ടറും; ഉയർന്ന നാസി നേതൃത്വത്തിലേക്ക് ഉദ്യോഗസ്ഥരെ പരിശീലിപ്പിക്കുന്നതിൽ നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;ഡീനാസിഫിക്കേഷൻ കോടതി തടവിന് ശിക്ഷിച്ചു; ശിക്ഷയ്ക്ക് ശേഷം സ്വകാര്യ ബിസിനസ്സുകളിൽ ഏർപ്പെട്ടു; 1979-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 11 ജനുവരി 1897
| 16 ജനുവരി 1979
|-
| 126
| '''[[മാക്സ് തോമസ്]]'''&lt;br /&gt;(Max Thomas)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ഉക്രെയ്നിലെ ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പെ സി (Einsatzgruppe C) കമാൻഡറും ഉക്രെയ്നിലെ ഉയർന്ന സിപ്പോ-എസ്.ഡി. ഉദ്യോഗസ്ഥനും.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാവസാനം സ്വന്തം ഐഡന്റിറ്റി മറച്ചുവെച്ച് ആത്മഹത്യയ്ക്ക് ശ്രമിച്ചു; പരിക്കുകൾ മൂലം വുർസ്ബർഗിൽ വച്ച് അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 4 ഓഗസ്റ്റ് 1891
| 6 ഡിസംബർ 1945
|-
| 127
| '''[[ഓട്ടോ റാഷ്]]'''&lt;br /&gt;(Otto Rasch)
| [[File:Otto Rasch.jpg|100px]]
| ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പെ സി കമാൻഡർ; ബാബി യാർ (Babi Yar) കൂട്ടക്കൊലയിൽ 33,000-ത്തിലധികം ജൂതന്മാരെ വെടിവെച്ചുകൊല്ലാൻ ഉത്തരവിട്ട മുഖ്യ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പൻ വിചാരണയ്ക്കിടെ പാർക്കിൻസൺസ് രോഗം മൂർച്ഛിച്ചതിനെ തുടർന്ന് വിചാരണയിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടു; 1948-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 7 ഡിസംബർ 1891
| 1 നവംബർ 1948
|-
| 128
| '''[[റുഡോൾഫ് ബാറ്റ്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Rudolf Batz)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ബാൾട്ടിക് രാജ്യങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിച്ച ഐൻസാറ്റ്സ്കമാൻഡോ 2 (Einsatzkommando 2) കമാൻഡർ; ലാത്വിയൻ ജൂതന്മാരെ ഉന്മൂലനം ചെയ്യുന്നതിന് നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തരം വ്യാജപ്പേരിൽ ജീവിച്ചു; 1960-ൽ പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിൽ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് അറസ്റ്റിലായി; വിചാരണയ്ക്ക് കാത്തുനിൽക്കെ ജയിലിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 10 നവംബർ 1903
| 8 ഫെബ്രുവരി 1961
|-
| 129
| '''[[ഹെർബർട്ട് ഷെർവിറ്റ്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Fritz Scherwitz / Herbert Scherwitz)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ലാത്വിയയിലെ ലന്തെ (Lenta) ലേബർ ക്യാമ്പിന്റെ എസ്.എസ്. കമാൻഡന്റ്; ജൂത വംശപാരമ്പര്യം ഒളിച്ചുവെച്ച് എസ്.എസിൽ ചേർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;1948-ൽ മ്യൂണിക്കിൽ അറസ്റ്റിലായി കൊലപാതക കുറ്റത്തിന് തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; മോചിതനായ ശേഷം 1962-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 16 ഓഗസ്റ്റ് 1903
| 1962
|-
| 130
| '''[[ആൽഫ്രഡ് ഫിൽബർട്ട്]]'''&lt;br /&gt;(Alfred Filbert)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ബെലാറസിൽ കൂട്ടക്കൊലകൾ നടത്തിയ ഐൻസാറ്റ്സ്കമാൻഡോ 9 (Einsatzkommando 9) കമാൻഡർ; ഗെട്ടോകൾ ഒഴിപ്പിക്കുന്നതിനും സ്ത്രീകളെയും കുട്ടികളെയും കൂട്ടത്തോടെ വധിക്കുന്നതിനും തുടക്കമിട്ടു.
| &lt;small&gt;1959-ൽ അറസ്റ്റിലായി ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1975-ൽ ആരോഗ്യപരമായ കാരണങ്ങളാൽ വിട്ടയച്ചു; 1990-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 8 സെപ്റ്റംബർ 1905
| 1 ഓഗസ്റ്റ് 1990
|-
| 131
| '''[[കാൾ യെഗർ]]'''&lt;br /&gt;(Karl Jäger)
| [[File:Karl Jaeger 1941 (cropped).jpg|100px]]
| ഐൻസാറ്റ്സ്കമാൻഡോ 3 (Einsatzkommando 3) തലവൻ; ലിത്വാനിയയിലെ 1,37,000-ലധികം ജൂതന്മാരെ ഉന്മൂലനം ചെയ്തതിന്റെ കൃത്യമായ വിവരങ്ങൾ അടങ്ങിയ കുപ്രസിദ്ധമായ 'യെഗർ റിപ്പോർട്ടിന്റെ' (Jäger Report) രചയിതാവ്.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തരം ഒളിവിൽ കഴിഞ്ഞു; 1959-ൽ പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിൽ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് അറസ്റ്റിലായി; വിചാരണയ്ക്ക് കാത്തുനിൽക്കെ ഹോഹനസ്പെർഗ് ജയിലിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 20 സെപ്റ്റംബർ 1888
| 22 ജൂൺ 1959
|-
| 132
| '''[[റുഡോൾഫ് ലാംഗെ]]'''&lt;br /&gt;(Rudolf Lange)
| [[File:Rudolf Lange.jpg|100px]]
| ഐൻസാറ്റ്സ്കമാൻഡോ 2 (Einsatzkommando 2) തലവനും ലാത്വിയയിലെ സിപ്പോ-എസ്.ഡി. കമാൻഡറും; സലാസ്പിൽസ് തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ നിർമ്മാണത്തിന് മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു; വാൻസീ കോൺഫറൻസിൽ പങ്കെടുത്ത ഫീൽഡ് തലവൻ.
| &lt;small&gt;പോസ്നനിൽ വച്ച് സോവിയറ്റ് സൈന്യത്താൽ വളയപ്പെട്ടപ്പോൾ ആത്മഹത്യ ചെയ്തു (അല്ലെങ്കിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു).&lt;/small&gt;
| 18 ഏപ്രിൽ 1910
| 23 ഫെബ്രുവരി 1945
|-
| 133
| '''[[ഹാൻസ്-അഡോൾഫ് പ്രൂട്ട്സ്മാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Hans-Adolf Prützmann)
| [[File:Hans-Adolf Prützmann (1934).jpg|100px]]
| ബാൾട്ടിക് രാജ്യങ്ങളിലും വടക്കൻ റഷ്യയിലും (ഓസ്റ്റ്‌ലാൻഡ്), പിന്നീട് തെക്കൻ റഷ്യയിലും സേവനമനുഷ്ഠിച്ച ഉയർന്ന എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ (Höchster SS- und Polizeiführer).
| &lt;small&gt;ബ്രിട്ടീഷ് സൈന്യത്തിന്റെ പിടിയിലായ ശേഷം ലൂണെബർഗിൽ വച്ച് സയനൈഡ് കഴിച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 31 ഓഗസ്റ്റ് 1901
| 21 മെയ് 1945
|-
| 134
| '''[[വിൽഹെം കോപ്പെ]]'''&lt;br /&gt;(Wilhelm Koppe)
| [[File:Wilhelm Koppe.jpg|100px]]
| റീഷ്സ്ഗൗ വാർത്തെലാൻഡിലെയും പിന്നീട് ജനറൽ ഗവൺമെന്റിലെയും (പോളണ്ട്) ഉന്നത എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ; ചെൽമ്നോ (Chełmno) നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പ് സ്ഥാപിക്കുന്നതിനും ഗ്യാസ് വാനുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതിനും മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;വ്യാജപ്പേരിൽ ഫാക്ടറി ഡയറക്ടറായി കഴിഞ്ഞു; 1960-ൽ അറസ്റ്റിലായെങ്കിലും അനാരോഗ്യം കാരണം വിചാരണ റദ്ദാക്കി; 1975-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 15 ജൂൺ 1896
| 2 ജൂലൈ 1975
|-
| 135
| '''[[ഫ്രെഡറിക്-വിൽഹെം ക്രൂഗർ]]'''&lt;br /&gt;(Friedrich-Wilhelm Krüger)
| [[File:Friedrich-Wilhelm Krüger.jpg|100px]]
| അധിനിവേശ പോളണ്ടിലെ ഉന്നത എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ (1939–1943); ഓപ്പറേഷൻ റെയിൻഹാർഡ്, വാർസോ ഗെട്ടോ പ്രക്ഷോഭത്തെ അടിച്ചമർത്തൽ എന്നിവയ്ക്ക് നിർദ്ദേശങ്ങൾ നൽകി.
| &lt;small&gt;ഓസ്ട്രിയയിൽ വച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 8 മെയ് 1894
| 10 മെയ് 1945
|-
| 136
| '''[[എറിക് ഫുക്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Erich Fuchs)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ആക്ഷൻ ടി4, ഓപ്പറേഷൻ റെയിൻഹാർഡ് എന്നിവയിലെ സാങ്കേതിക വിദഗ്ദ്ധൻ; ബെൽസെക്, സോബിബോർ, ട്രെബ്ലിങ്ക ക്യാമ്പുകളിൽ വിഷവാതകം പുറപ്പെടുവിക്കുന്ന എഞ്ചിനുകൾ സ്ഥാപിച്ചു.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ വിചാരണയിൽ (1966) കുറ്റക്കാരനാണെന്ന് കണ്ടെത്തി 4 വർഷം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; പിന്നീട് മോചിതനായി 1980-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 9 ഏപ്രിൽ 1902
| 25 ജൂലൈ 1980
|-
| 137
| '''[[ലോറൻസ് ഹാക്കൻഹോൾട്ട്]]'''&lt;br /&gt;(Lorenz Hackenholt)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ബെൽസെക് നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകൾ രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുകയും നിർമ്മിക്കുകയും പ്രവർത്തിപ്പിക്കുകയും ചെയ്ത പ്രധാനി (&quot;ഹാക്കൻഹോൾട്ട് ഫൗണ്ടേഷൻ&quot; എന്നറിയപ്പെട്ടു).
| &lt;small&gt;യുദ്ധാവസാനം അപ്രത്യക്ഷനായി; 1954-ൽ നിയമപരമായി മരിച്ചതായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 26 ജൂൺ 1914
| 1945 (കരുതപ്പെടുന്നു)
|-
| 138
| '''[[ഹെർബർട്ട് ലാംഗെ]]'''&lt;br /&gt;(Herbert Lange)
| [[File:Herbert Lange.jpg|100px]]
| ചെൽമ്നോ (Chełmno) നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിന്റെ ആദ്യ കമാൻഡന്റ്; 'സോണ്ടർകമാൻഡോ ലാംഗെ' തലവനായിരുന്ന ഇദ്ദേഹം സഞ്ചരിക്കുന്ന ഗ്യാസ് വാനുകൾ ഉപയോഗിച്ച് ആയിരക്കണക്കിന് മാനസിക രോഗികളെയും ജൂതന്മാരെയും കൊലപ്പെടുത്തി.
| &lt;small&gt;ബെർലിൻ യുദ്ധത്തിൽ വെടിയേറ്റ് കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 29 സെപ്റ്റംബർ 1909
| 20 ഏപ്രിൽ 1945
|-
| 139
| '''[[ഹാൻസ് ബോത്മാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Hans Bothmann)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ചെൽമ്നോ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിന്റെ രണ്ടാമത്തെയും അവസാനത്തെയും കമാൻഡന്റ് (1942–1945); ലോഡ്സ് ഗെട്ടോ ഒഴിപ്പിക്കലിന്റെ ഭാഗമായി പതിനായിരക്കണക്കിന് ആളുകളെ ഗ്യാസ് വാനുകളിൽ കൊലപ്പെടുത്തി.
| &lt;small&gt;ബ്രിട്ടീഷ് സൈന്യത്തിന്റെ പിടിയിലായ ശേഷം തടവിൽ വച്ച് തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 11 നവംബർ 1911
| 4 ഏപ്രിൽ 1946
|-
| 140
| '''[[പോൾ റാഡോംസ്കി]]'''&lt;br /&gt;(Paul Radomski)
| [[File:Paul Radomski.jpg|100px]]
| ഉക്രെയ്നിലെ സിറെറ്റ്സ് (Syrets) തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ്, ഗ്രീസിലെ ഹൈദാരി (Chaidari) ക്യാമ്പിന്റെ കമാൻഡന്റ്; തടവുകാരെ സ്വന്തം കൈകൊണ്ട് വെടിവെച്ചുകൊല്ലുന്ന അതിക്രൂരമായ സ്വഭാവത്തിന് കുപ്രസിദ്ധൻ.
| &lt;small&gt;ഹംഗറിയിലെ സെകെഷ്ഫെഹെർവാറിൽ നടന്ന പോരാട്ടത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 21 സെപ്റ്റംബർ 1902
| 14 മാർച്ച് 1945
|-
| 141
| '''[[ഫ്രാൻസ് ഹോസ്ലർ]]'''&lt;br /&gt;(Franz Hössler)
| [[File:Franz Hössler.jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗവിലെ വനിതാ ക്യാമ്പ് ഡെപ്യൂട്ടി മേധാവി, പിന്നീട് മിറ്റൽബൗ-ഡോറ, ബെർഗൻ-ബെൽസൻ ക്യാമ്പുകളിലെ ഉന്നത ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;ബെൽസൻ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം ഹാമൽൻ ജയിലിൽ ബ്രിട്ടീഷ് സൈനിക അധികാരികളാൽ തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 4 ഫെബ്രുവരി 1906
| 13 ഡിസംബർ 1945
|-
| 142
| '''[[എലിസബത്ത് വോൾക്കൻറാത്ത്]]'''&lt;br /&gt;(Elisabeth Volkenrath)
| [[File:Elisabeth Volkenrath.jpg|100px]]
| റാവൻസ്ബ്രൂക്ക്, ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗ, ബെർഗൻ-ബെൽസൻ ക്യാമ്പുകളിലെ മുഖ്യ വനിതാ സൂപ്പർവൈസർ (Oberaufseherin); ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളിലേക്ക് ആളുകളെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിൽ പങ്കാളിയായി.
| &lt;small&gt;ബെൽസൻ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം ഹാമൽൻ ജയിലിൽ തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 5 സെപ്റ്റംബർ 1919
| 13 ഡിസംബർ 1945
|-
| 143
| '''[[ഹുവാനാ ബോർമാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Juana Bormann)
| [[File:Juana Bormann.jpg|100px]]
| ലിച്ചെൻബർഗ്, റാവൻസ്ബ്രൂക്ക്, ഓഷ്വിറ്റ്സ്, ബെർഗൻ-ബെൽസൻ ക്യാമ്പുകളിലെ എസ്.എസ്. വനിതാ ഗാർഡ്; ഭീമാകാരനായ നായയെ ഉപയോഗിച്ച് തടവുകാരെ ആക്രമിച്ചിരുന്നതിനാൽ &quot;നായകളുള്ള സ്ത്രീ&quot; (The Woman with the Dogs) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;ബെൽസൻ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 10 സെപ്റ്റംബർ 1893
| 13 ഡിസംബർ 1945
|-
| 144
| '''[[ഹെർത്ത എഹ്ലെർട്ട്]]'''&lt;br /&gt;(Herta Ehlert)
| [[File:Herta Ehlert.jpg|100px]]
| റാവൻസ്ബ്രൂക്ക്, മജ്ദാനെക്, ഓഷ്വിറ്റ്സ്, ബെർഗൻ-ബെൽസൻ ക്യാമ്പുകളിലെ വനിതാ ഗാർഡ് (Aufseherin).
| &lt;small&gt;ബെൽസൻ വിചാരണയിൽ 15 വർഷം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1951-ൽ നേരത്തെ മോചിതയായി; 1997-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 26 മാർച്ച് 1905
| 4 ഏപ്രിൽ 1997
|-
| 145
| '''[[ആലീസ് ഒർലോവ്സ്കി]]'''&lt;br /&gt;(Alice Orlowski)
| [[File:Alice Orlowski.jpg|100px]]
| മജ്ദാനെക്, പ്ലാഷോവ്, ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗ ക്യാമ്പുകളിലെ എസ്.എസ്. വനിതാ ഗാർഡ്; തടവുകാരെ ചാട്ടവാറുകൊണ്ട് അടിക്കുന്നതിലും മരണ മാർച്ചുകളിൽ (Death marches) ക്രൂരതകൾ കാണിക്കുന്നതിലും കുപ്രസിദ്ധ.
| &lt;small&gt;ക്രാക്കോവിലെ ഓഷ്വിറ്റ്സ് വിചാരണയിൽ തടവുശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കപ്പെട്ടു; പിന്നീട് മൂന്നാം മജ്ദാനെക് വിചാരണയ്ക്കിടെ 1976-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 30 സെപ്റ്റംബർ 1903
| 1976
|-
| 146
| '''[[ഹിൽഡെഗാർഡ് ലാഷെർട്ട്]]'''&lt;br /&gt;(Hildegard Lächert)
| [[File:Hildegard Lächert.jpg|100px]]
| മജ്ദാനെക്, ഓഷ്വിറ്റ്സ്, ഗുസെൻ ക്യാമ്പുകളിലെ ക്രൂരയായ വനിതാ ഗാർഡ്; ക്രൂരതകൾ കാരണം &quot;രക്തരൂക്ഷിതമായ ബ്രിജിഡ&quot; (Bloody Brigitte) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;മജ്ദാനെക് വിചാരണകളിൽ തടവുശിക്ഷ അനുഭവിച്ചു; പിന്നീട് ജർമ്മൻ ചാരസംഘടനയായ ബി.എൻ.ഡിയിൽ (BND) സേവനമനുഷ്ഠിച്ചതായി വെളിപ്പെട്ടു; 1995-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 19 മാർച്ച് 1920
| 1995
|-
| 147
| '''[[മാക്സ് ബ്ലിൻകെ]]'''&lt;br /&gt;(Max Blancke)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| മജ്ദാനെക്, നാറ്റ്സ്‌വീലർ, ഡാഹൗ ക്യാമ്പുകളിലെ നാസി എസ്.എസ്. ഫിസിഷ്യൻ; ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളിലേക്ക് ആളുകളെ തിരഞ്ഞെടുത്തതിലും കൂട്ടക്കൊലകളിലും പങ്കെടുത്തു.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാവസാനം ഹുൻഫെൽഡിൽ വച്ച് ഭാര്യയോടൊപ്പം ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 23 മാർച്ച് 1909
| 27 ഏപ്രിൽ 1945
|-
| 148
| '''[[ഹൈൻറിച്ച് പീറ്റേഴ്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Peters)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗ, റാവൻസ്ബ്രൂക്ക് ക്യാമ്പുകളിലെ എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തര വിധി വ്യക്തമല്ല / ഒളിവിൽ പോയി.&lt;/small&gt;
| 23 ഡിസംബർ 1890
| അജ്ഞാതം
|-
| 149
| '''[[യൊഹാൻ ഫ്ലീഗൽ]]'''&lt;br /&gt;(Johann Fliegel)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക, സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പുകളിൽ സേവനമനുഷ്ഠിച്ച എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;വിചാരണ ചെയ്യപ്പെട്ടില്ല; വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| 24 ഒക്ടോബർ 1895
| അജ്ഞാതം
|-
| 150
| '''[[ഫ്രാൻസ് വോൾഫ്]]'''&lt;br /&gt;(Franz Wolf)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ പ്രധാന എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ; ഗ്യാസ് ചേമ്പറിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നതിന് മുൻപ് ഇരകളുടെ മുടി മുറിക്കുന്നതിനും വസ്ത്രങ്ങളും സ്വത്തുക്കളും പിടിച്ചെടുക്കുന്നതിനും മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ വിചാരണയിൽ 8 വർഷത്തെ തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; പിന്നീട് ശിക്ഷാ കാലാവധി പൂർത്തിയാക്കി മോചിതനായി; 1999-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 9 ഏപ്രിൽ 1907
| 9 ഒക്ടോബർ 1999
|-
| 151
| '''[[യോസെഫ് വല്ലെറ്റെർ]]'''&lt;br /&gt;(Josef Vallaster)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ഹാർത്തൈം യൂത്തനേഷ്യ കേന്ദ്രത്തിലും (Aktion T4) സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലും സേവനമനുഷ്ഠിച്ച എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ; ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളിലെ കൂട്ടക്കൊലകൾക്ക് മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;1943 ഒക്ടോബറിലെ സോബിബോർ തടവുകാരുടെ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ (Sobibor uprising) തടവുകാരാൽ വധിക്കപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 5 ഫെബ്രുവരി 1910
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 152
| '''[[റുഡോൾഫ് ബെക്ക്മാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Rudolf Beckmann)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഒബർസ്ഷാർഫ്യൂറർ; ക്യാമ്പ് II-ന്റെ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് ചുമതലകളും ഇരകളുടെ വസ്ത്രങ്ങൾ പിടിച്ചെടുക്കലും നിയന്ത്രിച്ചു.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ ക്യാമ്പ് ഓഫീസിനുള്ളിൽ വെച്ച് തടവുകാരാൽ കുത്തേറ്റു കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 20 ഫെബ്രുവരി 1910
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 153
| '''[[യോഹാൻ നീമാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Johann Niemann)
| [[File:Johann Niemann portrait.jpg|100px]]
| ബെൽസെക്, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലെ ഡെപ്യൂട്ടി കമാൻഡന്റ്; ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളുടെ നിർമ്മാണത്തിലും കൂട്ടക്കൊലകളിലും പങ്കാളിയായി.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ തയ്യൽ വർക്ക്‌ഷോപ്പിൽ വെച്ച് തടവുകാരനായ പോളിഷ് സൈനികന്റെ മഴു കൊണ്ടുള്ള വെട്ടേറ്റ് കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 4 ഓഗസ്റ്റ് 1913
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 154
| '''[[സീഗ്ഫ്രീഡ് ഗ്രൈറ്റ്ഷൂസ്]]'''&lt;br /&gt;(Siegfried Graetschus)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഉക്രേനിയൻ ട്രാവ്നിക്കി ഗാർഡുകളുടെ തലവൻ (Head of Ukrainian Guard contingent).
| &lt;small&gt;സോബിബോർ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ ചെരുപ്പുകുത്തി ഷെഡ്ഡിൽ വെച്ച് തടവുകാരാൽ മഴു ഉപയോഗിച്ച് വധിക്കപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 9 ജൂൺ 1916
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 155
| '''[[വാൾട്ടർ നോവാക്]]'''&lt;br /&gt;(Walter Nowak)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ തടവുകാരാൽ വധിക്കപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 14 ജൂൺ 1912
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 156
| '''[[ഫ്രിറ്റ്സ് കോൺറാഡ്]]'''&lt;br /&gt;(Fritz Konrad)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഷാർഫ്യൂറർ.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ തടവുകാരാൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 10 ഓഗസ്റ്റ് 1914
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 157
| '''[[തോമസ് സ്റ്റെഫാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Thomas Steffl)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ തടവുകാരാൽ വധിക്കപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 1911
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 158
| '''[[മാക്സ് ബ്രീസ്]]'''&lt;br /&gt;(Max Brees)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 159
| '''[[എർണസ്റ്റ് സ്റ്റെൻഗൽ]]'''&lt;br /&gt;(Ernst Stengelin)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;സോബിബോറിലേക്ക് നിയോഗിക്കപ്പെട്ട് ഏതാനും ദിവസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ നടന്ന പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ തടവുകാരാൽ വധിക്കപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 10 ഓഗസ്റ്റ് 1911
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 160
| '''[[ഹെർമൻ എർണസ്റ്റ്]]'''&lt;br /&gt;(Hermann Ernst)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തര വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| 12 നവംബർ 1912
| അജ്ഞാതം
|-
| 161
| '''[[ഹെൻറിച്ച് ഫ്ലോഡ്]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Flood)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;വിചാരണ ചെയ്യപ്പെട്ടില്ല; വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 162
| '''[[ആൽഫ്രഡ് ഇറ്റ്നർ]]'''&lt;br /&gt;(Alfred Ittner)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റർ; ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളിലേക്ക് അയക്കുന്നതിന് മുൻപ് ഇരകളിൽ നിന്ന് പണവും വിലപിടിപ്പുള്ള വസ്തുക്കളും പിടിച്ചെടുക്കാൻ ചുമതലപ്പെട്ട ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;ഹേഗൻ സോബിബോർ വിചാരണയിൽ 4 വർഷം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; പിന്നീട് മോചിതനായി 1976-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 13 ജനുവരി 1907
| 3 നവംബർ 1976
|-
| 163
| '''[[റോബർട്ട് യൂഹ്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Robert Jührs)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ബെൽസെക്, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്; പിന്നീട് ട്രാവ്നിക്കി ട്രെയിനിംഗ് ക്യാമ്പിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ വിചാരണയിൽ വിചാരണ നേരിട്ടെങ്കിലും കുറ്റവിമുക്തനാക്കപ്പെട്ടു; 1996-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 17 ഒക്ടോബർ 1911
| 1996
|-
| 164
| '''[[ഹെർമൻ ലാബർട്ട്]]'''&lt;br /&gt;(Hermann Lambert)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലെ നിർമ്മാണ വിഭാഗം എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;വിചാരണ ചെയ്യപ്പെട്ടില്ല; വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| 1910
| അജ്ഞാതം
|-
| 165
| '''[[എറിക് ബൗവർ]]'''&lt;br /&gt;(Erich Bauer)
| [[File:Erich Bauer.jpg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകൾ പ്രവർത്തിപ്പിച്ച മുഖ്യ ഓപ്പറേറ്റർ; തടവുകാരെ കൂട്ടക്കൊല ചെയ്യുന്നതിലെ അതിക്രൂരമായ ആവേശം കാരണം &quot;ഗ്യാസ്മാസ്റ്റർ&quot; (Gasmeister) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;1949-ൽ ബെർലിനിൽ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് അറസ്റ്റിലായി; വധശിക്ഷ വിധിച്ചെങ്കിലും പിന്നീട് ജീവപര്യന്തമായി ഇളവുചെയ്തു; ബെർലിനിലെ ടെഗൽ ജയിലിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 26 മാർച്ച് 1900
| 4 ഫെബ്രുവരി 1980
|-
| 166
| '''[[വിൽഹെം ഗ്രോവർട്ട്]]'''&lt;br /&gt;(Wilhelm Gröwer)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തര വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 167
| '''[[റുഡോൾഫ് കാംപ്ഫ്]]'''&lt;br /&gt;(Rudolf Kämpf)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;വിചാരണ ചെയ്യപ്പെട്ടില്ല.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 168
| '''[[ഫ്രിറ്റ്സ് കൗഫ്മാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Fritz Kaufmann)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 169
| '''[[കാൾ ലുഡ്‌വിഗ്]]'''&lt;br /&gt;(Karl Ludwig)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;വിചാരണ നേരിട്ടില്ല.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 170
| '''[[ഹൈൻറിച്ച് മാത്യൂസ്]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Matthes)
| [[File:Heinrich Matthes.jpg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ക്യാമ്പ് II-ന്റെ (മരണ ക്യാമ്പ് / ടോട്ട്-ലാഗർ) തലവൻ; ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളിലെ കൂട്ടക്കൊലകൾക്കും മൃതദേഹങ്ങൾ മറവുചെയ്യുന്നതിനും നേരിട്ട് മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;ട്രെബ്ലിങ്ക വിചാരണയിൽ ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1978-ൽ ജയിലിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 11 ജനുവരി 1902
| 16 ഡിസംബർ 1978
|-
| 171
| '''[[വില്ലി മെന്റ്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Willi Mentz)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ലസാരറ്റ് (Lazaret - വ്യാജ ഇൻഫർമറി) ചുമതലക്കാരൻ; നടക്കാൻ വയ്യാത്തവരും രോഗികളുമായ പതിനായിരക്കണക്കിന് ആളുകളെ വെടിവെച്ചുകൊന്നതിനാൽ &quot;ഫ്രാങ്കെൻസ്റ്റൈൻ&quot; എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;ട്രെബ്ലിങ്ക വിചാരണയിൽ ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1978-ൽ ആരോഗ്യപരമായ കാരണങ്ങളാൽ മോചിതനായ ശേഷം അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 30 ഏപ്രിൽ 1904
| 25 ജൂൺ 1978
|-
| 172
| '''[[ഓഗസ്റ്റ് മീറ്റ്]]'''&lt;br /&gt;(August Miete)
| [[File:August Miete.jpg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഷാർഫ്യൂറർ; ലസാരറ്റിൽ തടവുകാരെ തിരഞ്ഞെടുത്ത് വധിക്കുന്നതിലെ ക്രൂരത കാരണം &quot;മരണത്തിന്റെ മാലാഖ&quot; (The Angel of Death of Treblinka) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;ട്രെബ്ലിങ്ക വിചാരണയിൽ ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1980-കളിൽ മോചിതനായി; 1997-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 1 നവംബർ 1908
| 1997
|-
| 173
| '''[[മാക്സ് മോളർ]]'''&lt;br /&gt;(Max Möller)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക ക്യാമ്പ് II-ലെ (ടോട്ട്-ലാഗർ) എസ്.എസ്. ഗാർഡ്; തടവുകാരോട് ക്രൂരമായി പെരുമാറിയിരുന്നതിനാൽ &quot;അമേരിക്കക്കാരൻ&quot; എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തരം തിരോഭവിച്ചു; വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 174
| '''[[ഗുസ്താവ് മുൻസ്ബെർഗർ]]'''&lt;br /&gt;(Gustav Münzberger)
| [[File:Gustav Münzberger.jpg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളുടെ ചുമതല വഹിച്ച എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ; ഇരകളെ ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളിലേക്ക് ചാട്ടവാറുകൊണ്ട് അടിച്ച് കയറ്റുന്നതിൽ പങ്കുവഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;ട്രെബ്ലിങ്ക വിചാരണയിൽ 12 വർഷത്തെ തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; ശിക്ഷ പൂർത്തിയാക്കി മോചിതനായി; 1977-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 17 ഓഗസ്റ്റ് 1903
| 23 മാർച്ച് 1977
|-
| 175
| '''[[ഗുസ്താവ് നൊൽകെ]]'''&lt;br /&gt;(Gustav Nölke)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;വിചാരണ ചെയ്യപ്പെട്ടില്ല.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 176
| '''[[ആൽബർട്ട് പ്ലാറ്റ്]]'''&lt;br /&gt;(Albert Plathe)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 177
| '''[[ഫ്രാൻസ് പൂഷ്]]'''&lt;br /&gt;(Franz Pusch)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;വിചാരണ നേരിട്ടില്ല.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 178
| '''[[ആൽബർട്ട് റൂം]]'''&lt;br /&gt;(Albert Rum)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ അൺഡ്രസ്സിങ് ബാരക്കുകളുടെയും ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളുടെയും മേൽനോട്ടം വഹിച്ച എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;ട്രെബ്ലിങ്ക വിചാരണയിൽ 3 വർഷത്തെ തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1970-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 8 ജൂൺ 1890
| 1970
|-
| 179
| '''[[ഏണസ്റ്റ് ഷെമ്മൽ]]'''&lt;br /&gt;(Ernst Schemmel)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ കമാൻഡന്റുമാരായ എബർലിന്റെയും സ്റ്റാംഗിളിന്റെയും അഭാവത്തിൽ ക്യാമ്പിന്റെ ആക്ടിംഗ് കമാൻഡന്റായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ച എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;ഡ്രെസ്ഡനിൽ വച്ച് സ്വാഭാവിക മരണം സംഭവിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 11 സെപ്റ്റംബർ 1883
| 10 ഡിസംബർ 1943
|-
| 180
| '''[[ഫ്രിറ്റ്സ് ഷ്മിറ്റ്]]'''&lt;br /&gt;(Fritz Schmidt)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക ക്യാമ്പിലെ ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളിലേക്ക് വിഷവാതകം പമ്പ് ചെയ്യുന്ന എഞ്ചിൻ റൂം പ്രവർത്തിപ്പിച്ച മുഖ്യ ഓപ്പറേറ്റർ.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തരം യു.എസ്. പിടിയിലായെങ്കിലും രക്ഷപ്പെട്ടു; 1965-ൽ വിചാരണ നേരിട്ടെങ്കിലും മതിയായ തെളിവുകളുടെ അഭാവത്തിൽ വിട്ടയച്ചു; 1982-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 29 നവംബർ 1906
| 4 ഫെബ്രുവരി 1982
|-
| 181
| '''[[കാൾ ഷിഫ്നർ]]'''&lt;br /&gt;(Karl Schiffner)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;വിചാരണ ചെയ്യപ്പെട്ടില്ല; വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 182
| '''[[ഹാൻസ് ഷെഫർ]]'''&lt;br /&gt;(Hans Schäfer)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 183
| '''[[ഓട്ടോ സ്റ്റാഡിയെ]]'''&lt;br /&gt;(Otto Stadie)
| [[File:Otto Stadie.jpg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് ഹെഡ്; ക്യാമ്പിൽ എത്തിച്ചേരുന്ന ഇരകളെ ശാന്തരാക്കാൻ തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കുന്ന പ്രസംഗങ്ങൾ നടത്താൻ ചുമതലപ്പെട്ട ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;ട്രെബ്ലിങ്ക വിചാരണയിൽ 7 വർഷത്തെ തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; ശിക്ഷ പൂർത്തിയാക്കി മോചിതനായി; 1977-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 26 ജനുവരി 1897
| 28 ജൂലൈ 1977
|-
| 184
| '''[[ഏണസ്റ്റ് സ്റ്റെൻഗൽ]]'''&lt;br /&gt;(Ernst Stengelin)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ തടവുകാരുടെ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 10 ഓഗസ്റ്റ് 1911
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 185
| '''[[ഫ്രാൻസ് സുഷോമെൽ]]'''&lt;br /&gt;(Franz Suchomel)
| [[File:Franz Suchomel.jpg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. അൺഡ്രസ്സിങ് ബാരക്ക് സൂപ്പർവൈസർ; ഇരകളുടെ സ്വർണ്ണവും പണവും ശേഖരിക്കൽ, സ്ത്രീകളുടെ മുടി മുറിക്കൽ എന്നിവ നിയന്ത്രിച്ചു.
| &lt;small&gt;ട്രെബ്ലിങ്ക വിചാരണയിൽ 6 വർഷത്തെ തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; പിന്നീട് 'ഷോവാ' (Shoah) ഡോക്യുമെന്ററിയിൽ ക്യാമ്പിലെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ തുറന്നുപറഞ്ഞു; 1979-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 3 ഡിസംബർ 1907
| 18 ഡിസംബർ 1979
|-
| 186
| '''[[ഹൈൻറിച്ച് ഉൺവെർഹൗ]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Unverhau)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ബെൽസെക്, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലെ എൻജിൻ ഓപ്പറേറ്ററും ലോക്കോമോട്ടീവ് ഡ്രൈവറും; ഇരകളുടെ വസ്ത്രങ്ങൾ തരംതിരിക്കുന്നതിലും തെളിവുകൾ നശിപ്പിക്കുന്നതിലും പങ്കുവഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ വിചാരണയിൽ പ്രതിചേർക്കപ്പെട്ടെങ്കിലും കുറ്റവിമുക്തനാക്കപ്പെട്ടു; 1996-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 26 മെയ് 1911
| 1996
|-
| 187
| '''[[ജോസഫ് വോൾഫ്]]'''&lt;br /&gt;(Josef Wolf)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ; ക്യാമ്പിലെ വസ്ത്ര സംഭരണശാലയുടെ മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ തടവുകാരാൽ മഴു ഉപയോഗിച്ച് വധിക്കപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 27 മാർച്ച് 1900
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 188
| '''[[ഏണസ്റ്റ് സിർക്കെ]]'''&lt;br /&gt;(Ernst Zierke)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ബെൽസെക്, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലെ മെഡിക്കൽ ഓർഡർലിയും എസ്.എസ്. ഗാർഡും; ക്യാമ്പുകൾ പൊളിച്ചുമാറ്റി തെളിവ് നശിപ്പിക്കുന്നതിൽ പങ്കാളിയായി.
| &lt;small&gt;ബെൽസെക്, സോബിബോർ വിചാരണകളിൽ പ്രതിചേർക്കപ്പെട്ടെങ്കിലും തെളിവുകളുടെ അഭാവത്തിൽ വെറുതെവിട്ടു; 1972-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 6 മെയ് 1905
| 1972
|-
| 189
| '''[[ഹൈൻറിച്ച് ഗ്ലെയർ]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Gley)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ബെൽസെക്, പോണിയറ്റോവ ക്യാമ്പുകളിലെ എസ്.എസ്. ഒബർസ്ഷാർഫ്യൂറർ; മൃതദേഹങ്ങൾ വൻതോതിൽ ദഹിപ്പിക്കുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് (Sonderaktion 1005) മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;ബെൽസെക് വിചാരണയിൽ പ്രതിയായെങ്കിലും നടപടികൾ ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടു; 1973-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 16 ഫെബ്രുവരി 1901
| 1973
|-
| 190
| '''[[ഹാൻസ് ഗിയർസിഗ്]]'''&lt;br /&gt;(Hans Gierzig)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ബെൽസെക് നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| യുദ്ധാനന്തര വിധി അജ്ഞാതമാണ്.
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|}
==അവലംബം==
{{reflist}}

{{The Holocaust}}

{{DEFAULTSORT:List of major perpetrators of the Holocaust}}
[[:Category:Holocaust perpetrators|*]]
[[:Category:People of the Holocaust|Perpetrators]]
[[:Category:The Holocaust-related lists]]
[[:Category:Crime-related lists]]</text>
      <sha1>g57ncmzmha666t6kzoq9fhknv4zj7ks</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4661013</id>
      <parentid>4661012</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T06:36:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vinayaraj</username>
        <id>25055</id>
      </contributor>
      <origin>4661013</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="146647" sha1="37lo758x3kukofm6pfdw27n2u6mygd0" xml:space="preserve">{{Draft article}}
'''[[ഹോളോകോസ്റ്റ്|ഹോളോകോസ്റ്റിന്റെ]]''' മുഖ്യസൂത്രധാരന്മാരുടെ പട്ടികയാണിത്.
{{DEFAULTSORT:List of major perpetrators of the Holocaust}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size: 65%;&quot;
! ക്രമ നമ്പർ
! പേര്
! ചിത്രം
! പദവി
! വിധി / അന്ത്യം
! ജനനം
! മരണം
|-
| 1
| '''[[അഡോൾഫ് ഹിറ്റ്‌ലർ]]'''&lt;br /&gt;(Adolf Hitler)
| [[File:Hitler portrait crop.jpg|100px]]
| നാസി പാർട്ടിയുടെ നേതാവ്, നാസി ജർമ്മനിയുടെ ഭരണാധികാരി
| &lt;small&gt;വെടിയുതിർത്ത് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 20 ഏപ്രിൽ 1889
| 30 ഏപ്രിൽ 1945
|-
| 2
| '''[[ഹെൻറിച്ച് ഹിംലർ]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Himmler)
| [[File:Heinrich Himmler 1942.jpg|100px]]
| റീഷ്സ്ഫ്യൂറർ-എസ്എസ് (Reichsführer-SS), ജർമ്മൻ പോലീസിന്റെ തലവൻ, ആഭ്യന്തര മന്ത്രി.
| &lt;small&gt;അറസ്റ്റിലായി; സയനൈഡ് ഗുളിക&lt;/small&gt; 
&lt;small&gt;കഴിച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 7 ഒക്ടോബർ 1900
| 23 മെയ് 1945
|-
| 3
| '''[[ഹെർമൻ ഗീറിംഗ്|ഹെർമൻ ഗോറിംഗ്]]'''&lt;br /&gt;(Hermann Göring)
| [[File:Hermann Göring (cropped).jpg|100px]]
| ലുഫ്റ്റ്‌വാഫെയുടെ (വ്യോമസേന) കമാൻഡർ-ഇൻ-ചീഫ്, റീഹ്സ്റ്റാഗ് പ്രസിഡന്റ്. 1941 ജൂലൈയിൽ 'അന്തിമ പരിഹാരം' (Final Solution) ഔദ്യോഗിക നയമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.
| &lt;small&gt;തൂക്കിക്കൊല്ലാൻ വിധിച്ചു;&lt;/small&gt; 
&lt;small&gt;വധശിക്ഷയ്ക്ക് മണിക്കൂറുകൾക്ക് മുമ്പ് സയനൈഡ് കഴിച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 12 ജനുവരി 1893
| 15 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 4
| '''[[റൈൻഹാർഡ് ഹൈഡ്രിച്ച്|റൈൻഹാർഡ് ഹൈഡ്രിക്]]'''&lt;br /&gt;(Reinhard Heydrich)
| [[File:Reinhard Heydrich.jpg|100px]]
| റീഷ് സെക്യൂരിറ്റി മെയിൻ ഓഫീസിന്റെ (RSHA) തലവൻ, ബൊഹീമിയ-മൊറാവിയയുടെ ആക്ടിംഗ് പ്രൊട്ടക്ടർ.
| &lt;small&gt;ആക്രമണത്തിൽ പരിക്കേറ്റ്&lt;/small&gt; 
&lt;small&gt;അണുബാധയുണ്ടായി (Sepsis) കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 7 മാർച്ച് 1904
| 4 ജൂൺ 1942
|-
| 5
| '''[[Adolf Eichmann|അഡോൾഫ് ഐഷ്മാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Adolf Eichmann)
| [[File:Adolf Eichmann at Trial1961.jpg|100px]]
| ഗെസ്റ്റപ്പോയിലെ ജൂതകാര്യ വിഭാഗം മേധാവി (RSHA Sub-Department IV-B4). കിഴക്കൻ യൂറോപ്പിലെ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലേക്ക് ജൂതന്മാരെ കൂട്ടത്തോടെ നാടുകടത്തുന്നതിന് മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;അർജന്റീനയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt; 
&lt;small&gt;1960-ൽ ഇസ്രായേൽ ഏജന്റുമാർ പിടികൂടി ഇസ്രായേലിൽ വിചാരണ നടത്തി 1962-ൽ തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 19 മാർച്ച് 1906
| 1 ജൂൺ 1962
|-
| 6
| '''[[ഹൈൻറിച്ച് മുള്ളർ]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Müller)
| [[File:Heinrich Müller.jpg|100px]]
| എസ്.എസ്-ഗ്രൂപ്പൻഫ്യൂറർ, ഗെസ്റ്റപ്പോ മേധാവി (1939–1945).
| &lt;small&gt;അപ്രത്യക്ഷനായി; 1945 മേയിൽ&lt;/small&gt; &lt;small&gt;ബെർലിനിൽ വച്ച് കൊല്ലപ്പെട്ടതായി കരുതപ്പെടുന്നു.&lt;/small&gt;
| 28 ഏപ്രിൽ 1900
| അജ്ഞാതം (1945 മേയ് എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു)
|-
| 7
| '''[[ജോസഫ് ഗീബൽസ്]]'''&lt;br /&gt;(Joseph Goebbels)
| [[File:Bundesarchiv Bild 146-1968-101-20A, Joseph Goebbels.jpg|100px]]
| നാസി പാർട്ടിയുടെ പ്രചാരണ വിഭാഗം തലവൻ, പ്രചാരണ മന്ത്രി (Reich Minister of Propaganda).
| &lt;small&gt;സയനൈഡ് കഴിച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 29 ഒക്ടോബർ 1897
| 1 മെയ് 1945
|-
| 8
| '''[[ആൽബർട്ട് സ്പീയർ|ആൽബർട്ട് സ്പീർ]]'''&lt;br /&gt;(Albert Speer)
| [[File:Albert Speer 1933.jpg|100px]]
| ആയുധ-യുദ്ധോൽപ്പാദന മന്ത്രി. ഹോളോകോസ്റ്റിനെക്കുറിച്ച് അറിയില്ലായിരുന്നു എന്ന് അവകാശപ്പെട്ടെങ്കിലും പിന്നീട് കണ്ടെത്തിയ കത്തുകൾ ഇത് തെറ്റാണെന്ന് തെളിയിച്ചു.
| &lt;small&gt;20 വർഷത്തെ തടവുശിക്ഷ&lt;/small&gt; 
&lt;small&gt;അനുഭവിച്ചു. 1966-ൽ മോചിതനായി; 1981-ൽ സ്വാഭാവിക മരണം.&lt;/small&gt;
| 19 മാർച്ച് 1905
| 1 സെപ്റ്റംബർ 1981
|-
| 9
| '''[[ഒഡിലോ ഗ്ലോബോക്നിക്]]'''&lt;br /&gt;(Odilo Globocnik)
| [[File:Odilo Globocnik.jpg|100px]]
| ജനറൽ ഗവൺമെന്റിലെ എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ, ഓപ്പറേഷൻ റെയിൻഹാർഡിന്റെ (Operation Reinhard) തലവൻ.
| &lt;small&gt;സയനൈഡ് കഴിച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 21 ഏപ്രിൽ 1904
| 31 മെയ് 1945
|-
| 10
| '''[[തിയോഡോർ ഐകെ]]'''&lt;br /&gt;(Theodor Eicke)
| [[File:Theodor Eicke.jpg|100px]]
| നാസി തടങ്കൽ പാളയങ്ങളുടെ രൂപീകരണത്തിലെ പ്രധാന വ്യക്തി. എസ്.എസ്. ഡിവിഷൻ ടോട്ടൻകോഫിന്റെ (SS Division Totenkopf) ആദ്യ കമാൻഡർ.
| &lt;small&gt;മൂന്നാം ഖാർക്കീവ് യുദ്ധത്തിൽ&lt;/small&gt; 
&lt;small&gt;(Third Battle of Kharkiv) കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 17 ഒക്ടോബർ 1892
| 26 ഫെബ്രുവരി 1943
|-
| 11
| '''[[റിച്ചാർഡ് ഗ്ലൂക്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Richard Glücks)
| [[File:Richard Glücks.jpg|100px]]
| എസ്.എസ്. മെയിൻ ഇക്കണോമിക് ആന്റ് അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റിലെ (WVHA) കോൺസെൻട്രേഷൻ ക്യാമ്പ് പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ (Amt D) തലവൻ.
| &lt;small&gt;സയനൈഡ് കഴിച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 22 ഏപ്രിൽ 1889
| 10 മെയ് 1945
|-
| 12
| '''[[ആൽബർട്ട് ഗാൻസെൻമുള്ളർ]]'''&lt;br /&gt;(Albert Ganzenmüller)
| [[File:Albert Ganzenmuller.jpg|100px]]
| ഡോയ്ച്ച റീഷ്സ്ബാന്റെ തലവനും ഗതാഗത മന്ത്രാലയത്തിലെ സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറിയും. ജൂതന്മാരെ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലേക്കും ഗെട്ടോകളിലേക്കും തീവണ്ടി മാർഗ്ഗം കൂട്ടത്തോടെ നാടുകടത്തുന്നതിൽ പങ്കുവഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;സ്വാഭാവിക മരണം.&lt;/small&gt;
| 25 ഫെബ്രുവരി 1905
| 20 മാർച്ച് 1996
|-
| 13
| '''[[യൂലിയസ് സ്ട്രൈഷർ]]'''&lt;br /&gt;(Julius Streicher)
| [[File:Julius Streicher 1928.jpg|100px]]
| ഫ്രാങ്കോണിയയുടെ ഗൗലൈറ്റർ (1929–1940), 'ഡെർ സ്റ്റൂർമർ' (Der Stürmer) എന്ന യഹൂദവിരുദ്ധ വാരികയുടെ സ്ഥാപകനും പ്രസാധകനും.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 12 ഫെബ്രുവരി 1885
| 16 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 14
| '''[[ഏൺസ്റ്റ് കാൾട്ടൻബ്രണ്ണർ]]'''&lt;br /&gt;(Ernst Kaltenbrunner)
| [[File:Ernst Kaltenbrunner 1943.jpg|100px]]
| റൈൻഹാർഡ് ഹൈഡ്രിച്ചിന്റെ കൊലപാതകത്തിന് ശേഷം റീഷ് സെക്യൂരിറ്റി മെയിൻ ഓഫീസിന്റെ (RSHA) തലവൻ.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 4 ഒക്ടോബർ 1903
| 16 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 15
| '''[[ഹാൻസ് ഫ്രാങ്ക്]]'''&lt;br /&gt;(Hans Frank)
| [[File:Hans Frank.jpg|100px]]
| അധിനിവേശ പോളണ്ടിലെ ജനറൽ ഗവൺമെന്റിന്റെ ഗവർണർ-ജനറൽ.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 23 മെയ് 1900
| 16 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 16
| '''[[കാൾ വുൾഫ്]]'''&lt;br /&gt;(Karl Wolff)
| [[File:Karl Wolff.jpg|100px]]
| ഹിംലറുടെ പേഴ്സണൽ സ്റ്റാഫ് മേധാവി, എസ്.എസും അഡോൾഫ് ഹിറ്റ്‌ലറും തമ്മിലുള്ള ലെയ്സൺ ഓഫീസർ, അധിനിവേശ ഇറ്റലിയിലെ പരമോന്നത എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ.
| &lt;small&gt;തടവുശിക്ഷ അനുഭവിച്ചു; 1971-ൽ മോചിതനായി; 1984-ൽ സ്വാഭാവിക മരണം.&lt;/small&gt;
| 13 മെയ് 1900
| 17 ജൂലൈ 1984
|-
| 17
| '''[[ആർതർ സെയ്സ്-ഇൻക്വാർട്ട്]]'''&lt;br /&gt;(Arthur Seyss-Inquart)
| [[File:Arthur Seyss-Inquart.jpg|100px]]
| നെതർലാൻഡ്‌സിലെ റീഷ്സ്കമ്മിഷണർ, ജനറൽ ഗവൺമെന്റിന്റെ ഡെപ്യൂട്ടി ഗവർണർ-ജനറൽ, വിദേശകാര്യ മന്ത്രി.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 22 ജൂലൈ 1892
| 16 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 18
| '''[[ജോസഫ് ബ്യൂലർ]]'''&lt;br /&gt;(Josef Bühler)
| [[File:Josef Buhler.jpg|100px]]
| അധിനിവേശ പോളണ്ടിലെ സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറിയും ഹാൻസ് ഫ്രാങ്കിന്റെ ഡെപ്യൂട്ടിയും. വാൻസീ കോൺഫറൻസിൽ പങ്കെടുത്തു.
| &lt;small&gt;പോളണ്ടിൽ വിചാരണയ്ക്ക് വിധേയനാക്കി തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 16 ഫെബ്രുവരി 1904
| 22 ഓഗസ്റ്റ് 1948
|-
| 19
| '''[[മാർട്ടിൻ ബോർമാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Martin Bormann)
| [[File:Martin Bormann 1934.jpg|100px]]
| നാസി പാർട്ടി ചാൻസലറി തലവൻ, അഡോൾഫ് ഹിറ്റ്‌ലറുടെ സ്വകാര്യ സെക്രട്ടറി.
| &lt;small&gt;അസാന്നിധ്യത്തിൽ തൂക്കിക്കൊല്ലാൻ വിധിച്ചു; പിടിക്കപ്പെടാതിരിക്കാൻ ബെർലിനിൽ ആത്മഹത്യ ചെയ്തതായി കരുതപ്പെടുന്നു; 1972-ൽ അസ്ഥികൂടം കണ്ടെത്തുകയും 1998-ൽ തിരിച്ചറിയുകയും ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 17 ജൂൺ 1900
| 2 മെയ് 1945
|-
| 20
| '''[[ഓട്ടോ ജോർജ് തിയറാക്ക്]]'''&lt;br /&gt;(Otto Georg Thierack)
| [[File:Otto Georg Thierack.jpg|100px]]
| റീഷ് നീതിന്യായ മന്ത്രി (1942–1945), പീപ്പിൾസ് കോർട്ട് പ്രസിഡന്റ്. അന്തിമ പരിഹാരത്തിന് നിയമസാധുത നൽകിയ ഏകാധിപത്യ നിയമങ്ങളുടെ സഹ-ശില്പി.
| &lt;small&gt;വിചാരണയ്ക്ക് മുമ്പ് വിഷം കഴിച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 19 ഏപ്രിൽ 1889
| 26 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 21
| '''[[കുർട്ട് ദലൂഗെ]]'''&lt;br /&gt;(Kurt Daluege)
| [[File:Kurt Daluege.jpg|100px]]
| ഓർഡുങ്സ്പോളിസെയുടെ (Ordnungspolizei - യൂണിഫോം പോലീസ്) തലവൻ, ബൊഹീമിയ-മൊറാവിയയുടെ ഡെപ്യൂട്ടി റീഷ്-പ്രൊട്ടക്ടർ (ഹൈഡ്രിച്ചിന്റെ മരണശേഷം). ലിഡിസ് കൂട്ടക്കൊലയ്ക്ക് ഉത്തരവിട്ടു.
| &lt;small&gt;പ്രാഗിൽ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 15 സെപ്റ്റംബർ 1897
| 24 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 22
| '''[[ഓസ്വാൾഡ് പോൾ]]'''&lt;br /&gt;(Oswald Pohl)
| [[File:Oswald Pohl.jpg|100px]]
| എസ്.എസ്. മെയിൻ ഇക്കണോമിക് ആന്റ് അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റിന്റെ (WVHA) തലവൻ. തടങ്കൽ പാളയങ്ങളുടെ ഭരണനിർവ്വഹണവും ഓഷ്വിറ്റ്സ്, മജ്ദാനെക്, സ്റ്റുത്തോഫ് തുടങ്ങിയ ക്യാമ്പുകളുടെ നിർമ്മാണവും നിയന്ത്രിച്ചു.
| &lt;small&gt;തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 30 ജൂൺ 1892
| 7 ജൂൺ 1951
|-
| 23
| '''[[കാൾ ഹെർമൻ ഫ്രാങ്ക്]]'''&lt;br /&gt;(Karl Hermann Frank)
| [[File:Karl Hermann Frank.jpg|100px]]
| ബൊഹീമിയ-മൊറാവിയയിലെ സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറിയും ഉന്നത എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡറും.
| &lt;small&gt;പ്രാഗിൽ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം പരസ്യമായി തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 24 ജനുവരി 1898
| 22 മെയ് 1946
|-
| 24
| '''[[അലോയിസ് ബ്രണ്ണർ]]'''&lt;br /&gt;(Alois Brunner)
| [[File:Alois Brunner.jpg|100px]]
| അഡോൾഫ് ഐഷ്മാന്റെ ഡെപ്യൂട്ടി; ഫ്രാൻസ്, ഗ്രീസ്, സ്ലൊവാക്യ, ഓസ്ട്രിയ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് 1.4 ലക്ഷത്തിലധികം ജൂതന്മാരെ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലേക്ക് നാടുകടത്താൻ സംഘടിപ്പിച്ചു.
| &lt;small&gt;സിറിയയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; അൽ-അസദ് ഭരണകൂടത്തിന്റെ പീഡനമുറകൾക്കായുള്ള ഉപദേശകനായി പ്രവർത്തിച്ചു; സിറിയയിൽ വച്ച് സ്വാഭാവിക മരണം സംഭവിച്ചതായി കരുതപ്പെടുന്നു.&lt;/small&gt;
| 8 ഏപ്രിൽ 1912
| ഡിസംബർ 2001 / ഡിസംബർ 2010
|-
| 25
| '''[[തിയോഡോർ ഡാനെക്കർ]]'''&lt;br /&gt;(Theodor Dannecker)
| [[File:Theodor Dannecker.jpg|100px]]
| അഡോൾഫ് ഐഷ്മാന്റെ ഡെപ്യൂട്ടി; പാരീസിലെ ജൂതകാര്യ വിഭാഗം മേധാവി (1940–1942). ബൾഗേറിയ, ബാൾക്കൻസ്, ഹംഗറി എന്നിവിടങ്ങളിലെ 'അന്തിമ പരിഹാര' പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ചുമതല വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;യു.എസ്. സൈന്യം അറസ്റ്റ് ചെയ്തു; തടവിൽ ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 27 മാർച്ച് 1913
| 10 ഡിസംബർ 1945
|-
| 26
| '''[[വിൽഹെം കെയ്റ്റൽ]]'''&lt;br /&gt;(Wilhelm Keitel)
| [[File:Wilhelm Keitel 1940.jpg|100px]]
| യുദ്ധകാര്യ മന്ത്രി, ജർമ്മൻ സായുധ സേനയുടെ സുപ്രീം കമാൻഡ് മേധാവി (OKW).
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 22 സെപ്റ്റംബർ 1882
| 16 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 27
| '''[[കുർട്ട് നോബ്ലൗച്ച്]]'''&lt;br /&gt;(Kurt Knoblauch)
| [[File:Kurt Knoblauch.jpg|100px]]
| ഹിംലറുടെ കീഴിലുള്ള കമാൻഡോസ്റ്റാബ് റീഷ്സ്ഫ്യൂറർ-എസ്.എസ്. തലവൻ. പ്രിപ്യാറ്റ് ചതുപ്പുനിലങ്ങളിലെ കൂട്ടക്കൊലകളിൽ വാഫൻ-എസ്.എസ്. പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിച്ചു.
| &lt;small&gt;1949-ൽ രണ്ട് വർഷത്തെ തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1952-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 10 ഡിസംബർ 1885
| 10 നവംബർ 1952
|-
| 28
| '''[[വിൽഹെം ഫ്രിക്]]'''&lt;br /&gt;(Wilhelm Frick)
| [[File:Wilhelm Frick.jpg|100px]]
| ആഭ്യന്തര മന്ത്രി (1933–1943), ബൊഹീമിയ-മൊറാവിയയുടെ പ്രൊട്ടക്ടർ (1943–1945). ജൂതവിരുദ്ധ ന്യൂറെംബർഗ് നിയമങ്ങളുടെ സഹ-രചയിതാവ്.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 13 മാർച്ച് 1877
| 16 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 29
| '''[[ഹെർമൻ ഹോഫ്ലെ]]'''&lt;br /&gt;(Hermann Höfle)
| [[File:Hermann Höfle.jpg|100px]]
| ലക്ഷക്കണക്കിന് പോളിഷ് ജൂതന്മാരെ വധിക്കാൻ പദ്ധതിയിട്ട ഓപ്പറേഷൻ റെയിൻഹാർഡിന്റെ പ്രധാന കോർഡിനേറ്റർ.
| &lt;small&gt;അറസ്റ്റിലായി; വിചാരണയ്ക്ക് കാത്തുനിൽക്കെ ജയിലിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 19 ജൂൺ 1911
| 20 ഓഗസ്റ്റ് 1962
|-
| 30
| '''[[ആന്റെ പവേലിച്ച്]]'''&lt;br /&gt;(Ante Pavelić)
| [[File:Ante Pavelic cropped.jpg|100px]]
| സ്വതന്ത്ര ക്രൊയേഷ്യൻ രാജ്യത്തിന്റെ (NDH) ഫാസിസ്റ്റ് ഉസ്താഷെ (Ustaše) ഏകാധിപതി; സെർബുകൾ, ജൂതന്മാർ, റോമാനി ജനങ്ങൾ എന്നിവർക്കെതിരായ വംശഹത്യയ്ക്ക് നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;അർജന്റീനയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു. 1957-ൽ നടന്ന വധശ്രമത്തിൽ പരിക്കേറ്റ് 1959-ൽ മാഡ്രിഡിൽ വച്ച് അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 14 ജൂലൈ 1889
| 28 ഡിസംബർ 1959
|-
| 31
| '''[[ബ്രൂണോ ടെഷ്]]'''&lt;br /&gt;(Bruno Tesch)
| [[File:Bruno Tesch.jpg|100px]]
| ജർമ്മൻ രസതന്ത്രജ്ഞൻ; തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലെ തടവുകാരെ കൂട്ടക്കൊല ചെയ്യാൻ ഉപയോഗിക്കുമെന്ന് പൂർണ്ണ അറിവോടെ എസ്.എസിന് (SS) സைக்ലോൺ ബി (Zyklon B) വാതകം വിതരണം ചെയ്തു.
| &lt;small&gt;ബ്രിട്ടീഷ് സൈനിക കോടതി വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 14 ഓഗസ്റ്റ് 1890
| 16 മെയ് 1946
|-
| 32
| '''[[കാൾ വെയ്ൻബാക്കർ]]'''&lt;br /&gt;(Karl Weinbacher)
| [[File:Karl Weinbacher.jpg|100px]]
| ടെഷ് ആന്റ് സ്റ്റാബെനോ (Tesch &amp; Stabenow) കമ്പനിയുടെ വൈസ് ഡയറക്ടർ; സைக்ലോൺ ബി വാതകം വിതരണം ചെയ്യുന്നതിൽ കൂട്ടുനിന്നു.
| &lt;small&gt;തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 23 ജൂൺ 1898
| 16 മെയ് 1946
|-
| 33
| '''[[ഫ്രിറ്റ്സ് ടെർ മീർ]]'''&lt;br /&gt;(Fritz ter Meer)
| [[File:Fritz ter Meer (1884-1967).jpg|100px]]
| ഐ.ജി. ഫാർബൻ (IG Farben), ബേയർ (Bayer) എന്നിവയുടെ ബോർഡ് അംഗം; മോണോവിറ്റ്സ് (Auschwitz III) തടങ്കൽ പാളയം സ്ഥാപിക്കുന്നതിനും നിർബന്ധിത അടിമവേല ചെയ്യിക്കുന്നതിനും കൂട്ടുനിന്നു.
| &lt;small&gt;4 വർഷം തടവുശിക്ഷ അനുഭവിച്ചു; പിന്നീട് മോചിതനായി; 1967-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 4 ജൂലൈ 1884
| 27 ഒക്ടോബർ 1967
|-
| 34
| '''[[വിക്ടർ ബ്രാക്ക്]]'''&lt;br /&gt;(Viktor Brack)
| [[File:Viktor Brack.jpg|100px]]
| ഭിന്നശേഷിക്കാരെ കൂട്ടക്കൊല ചെയ്ത ആക്ഷൻ ടി4 (Aktion T4) പദ്ധതിയുടെ മുഖ്യ സംഘാടകൻ; ഓപ്പറേഷൻ റെയിൻഹാർഡിനായി നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പുകൾ സ്ഥാപിക്കുന്നതിൽ സജീവമായി പങ്കെടുത്തു.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് ഡോക്ടേഴ്സ് ട്രയലിന് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 9 നവംബർ 1904
| 2 ജൂൺ 1948
|-
| 35
| '''[[കാൾ ഒബർഗ്]]'''&lt;br /&gt;(Carl Oberg)
| [[File:Carl Oberg.jpg|100px]]
| റാഡോം ജില്ലയിലെ എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ (1941–1942), അധിനിവേശ ഫ്രാൻസിലെ ഉന്നത എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ (1942–1944). ഫ്രാൻസിൽ നിന്നുള്ള ജൂതന്മാരുടെ കൂട്ട നാടുകടത്തലിന് നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിച്ചെങ്കിലും പിന്നീട് ഇളവ് ചെയ്തു; 1962-ൽ മോചിതനായി; 1965-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 27 ജനുവരി 1897
| 3 ജൂൺ 1965
|-
| 36
| '''[[ഹെൽമുട്ട് നോക്കൻ]]'''&lt;br /&gt;(Helmut Knochen)
| [[File:Helmut Knochen.jpg|100px]]
| പാരീസിലെ സിപ്പോ (SiPo), എസ്.ഡി. (SD) കമാൻഡന്റ്; ഫ്രഞ്ച് ജൂതന്മാരെയും സാധാരണ പൗരന്മാരെയും വൻതോതിൽ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലേക്ക് നാടുകടത്തുന്നതിന് നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;വധശിക്ഷ ജീവപര്യന്തമായി ഇളവുചെയ്തു; 1962-ൽ ജയിൽ മോചിതനായി; 2003-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 14 മാർച്ച് 1910
| 4 ഏപ്രിൽ 2003
|-
| 37
| '''[[വാൾട്ടർ ഷിമാന]]'''&lt;br /&gt;(Walter Schimana)
| [[File:Walter Schimana.jpg|100px]]
| അധിനിവേശ സോവിയറ്റ് യൂണിയനിലെയും ഗ്രീസിലെയും ഉന്നത എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ. ഗ്രീക്ക് ജൂതന്മാരെ ഓഷ്വിറ്റ്സിലേക്ക് അയക്കുന്നതിൽ പങ്കുവഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;അറസ്റ്റിലായി; വിചാരണയ്ക്ക് കാത്തുനിൽക്കെ ജയിലിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 12 മാർച്ച് 1898
| 12 സെപ്റ്റംബർ 1948
|-
| 38
| '''[[എർവിൻ ലാംബർട്ട്]]'''&lt;br /&gt;(Erwin Lambert)
| [[File:Erwin Lambert.jpg|100px]]
| ഓപ്പറേഷൻ റെയിൻഹാർഡ് ക്യാമ്പുകളിലെ (ട്രെബ്ലിങ്ക, സോബിബോർ) ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളുടെ നിർമ്മാണ ചുമതല വഹിച്ച പ്രധാന വ്യക്തി.
| &lt;small&gt;വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തടവുശിക്ഷ അനുഭവിച്ചു; പിന്നീട് മോചിതനായി 1976-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 7 ഡിസംബർ 1909
| 15 ഒക്ടോബർ 1976
|-
| 39
| '''[[ക്രിസ്റ്റ്യൻ വിർത്ത്]]'''&lt;br /&gt;(Christian Wirth)
| [[File:Christian Wirth.jpg|100px]]
| ആക്ഷൻ ടി4, ഓപ്പറേഷൻ റെയിൻഹാർഡ് എന്നിവയുടെ ഇൻസ്പെക്ടർ; ബെൽസെക് (Bełżec) നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിന്റെ ആദ്യ കമാൻഡന്റ്. മനുഷ്യരെ വിഷവാതകം ഉപയോഗിച്ച് വധിക്കുന്ന സംവിധാനം വികസിപ്പിച്ചവരിൽ പ്രധാനി.
| &lt;small&gt;ഇറ്റലിയിൽ യൂഗോസ്ലാവ് പാർട്ടിസാനുകളുടെ ആക്രമണത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 24 നവംബർ 1885
| 26 മെയ് 1944
|-
| 40
| '''[[റുഡോൾഫ് ഹോസ്]]'''&lt;br /&gt;(Rudolf Höss)
| [[File:Rudolf Hoess.jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗ (Auschwitz) തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം സേവനമനുഷ്ഠിച്ച കമാൻഡന്റ്. പത്ത് ലക്ഷത്തിലധികം ആളുകളുടെ കൂട്ടക്കൊലയ്ക്ക് നേരിട്ട് മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;സുപ്രീം നാഷണൽ ട്രിബ്യൂണൽ ഓഫ് പോളണ്ട് വിചാരണ നടത്തി ഓഷ്വിറ്റ്സ് ക്യാമ്പിൽ വെച്ച് പരസ്യമായി തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 25 നവംബർ 1901
| 16 ഏപ്രിൽ 1947
|-
| 41
| '''[[ആർതർ ലീബെഹെൻഷൽ]]'''&lt;br /&gt;(Arthur Liebehenschel)
| [[File:Arthur Liebehenschel.jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ് തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1943–1944), പിന്നീട് മജ്ദാനെക് തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1944).
| &lt;small&gt;ക്രാക്കോവിലെ ഓഷ്വിറ്റ്സ് വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 25 നവംബർ 1901
| 24 ജനുവരി 1948
|-
| 42
| '''[[റിച്ചാർഡ് ബെയർ]]'''&lt;br /&gt;(Richard Baer)
| [[File:Richard Baer (Auschwitz).jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ് I തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ അവസാനത്തെ കമാൻഡന്റ് (1944–1945), പിന്നീട് മിറ്റൽബൗ-ഡോറ (Mittelbau-Dora) കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;1960-ൽ വ്യാജപ്പേരിൽ ജീവിക്കവേ അറസ്റ്റിലായി; ഫ്രാങ്ക്ഫർട്ട് ഓഷ്വിറ്റ്സ് വിചാരണയ്ക്ക് കാത്തുനിൽക്കെ ജയിലിൽ വച്ച് അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 9 സെപ്റ്റംബർ 1911
| 17 ജൂൺ 1963
|-
| 43
| '''[[ജോസഫ് ക്രാമർ]]'''&lt;br /&gt;(Josef Kramer)
| [[File:Josef Kramer.jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗ കമാൻഡന്റ് (1944), ബെർഗൻ-ബെൽസൻ കമാൻഡന്റ് (1944–1945). ക്രൂരതകൾ കാരണം &quot;ബെൽസനിലെ മൃഗം&quot; (The Beast of Belsen) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;ബെൽസൻ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം ബ്രിട്ടീഷ് സൈനിക കോടതി തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 10 നവംബർ 1906
| 13 ഡിസംബർ 1945
|-
| 44
| '''[[മാർട്ടിൻ വീസ്]]'''&lt;br /&gt;(Martin Weiss)
| [[File:Martin Gottfried Weiss.jpg|100px]]
| ഡാഹൗ (Dachau), ന്യൂയെൻഗാം (Neuengamme), മജ്ദാനെക് (Majdanek) എന്നീ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളുടെ കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;ഡാഹൗ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 3 ജൂൺ 1905
| 29 മെയ് 1946
|-
| 45
| '''[[ഹാൻസ് കാംലർ]]'''&lt;br /&gt;(Hans Kammler)
| [[File:Hans Kammler.jpg|100px]]
| എസ്.എസ്. സിവിൽ എഞ്ചിനീയറും WVHA ഓഫീസിലെ മേധാവിയും; തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലെ ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളും ശ്മശാനങ്ങളും (Crematoria) രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുന്നതിനും നിർമ്മിക്കുന്നതിനും മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;1945 മേയിൽ അപ്രത്യക്ഷനായി; ആത്മഹത്യ ചെയ്തതായി കരുതപ്പെടുന്നു.&lt;/small&gt;
| 26 ഓഗസ്റ്റ് 1901
| 1945 (കരുതപ്പെടുന്നു)
|-
| 46
| '''[[അലക്സാണ്ടർ പിയോർക്കോവ്സ്കി]]'''&lt;br /&gt;(Alexander Piorkowski)
| [[File:Alexander Piorkowski.jpg|100px]]
| ഡാഹൗ തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1940–1942).
| &lt;small&gt;ഡാഹൗ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം യു.എസ്. സൈനിക കോടതി വിധിച്ച വധശിക്ഷ പ്രകാരം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 11 ഒക്ടോബർ 1904
| 22 ഒക്ടോബർ 1948
|-
| 47
| '''[[ഓട്ടോ ഫോർഷ്നർ]]'''&lt;br /&gt;(Otto Förschner)
| [[File:Otto Förschner.jpg|100px]]
| വി-2 റോക്കറ്റ് നിർമ്മാണത്തിന് അടിമവേലക്കാരെ ഉപയോഗിച്ച മിറ്റൽബൗ-ഡോറ (Mittelbau-Dora) തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1943–1945).
| &lt;small&gt;ഡാഹൗ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 4 നവംബർ 1902
| 28 മെയ് 1946
|-
| 48
| '''[[മാക്സ് പോളി]]'''&lt;br /&gt;(Max Pauly)
| [[File:Max Pauly.jpg|100px]]
| സ്റ്റുത്തോഫ് (Stutthof - 1939–1942), ന്യൂയെൻഗാം (Neuengamme - 1942–1945) എന്നീ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളുടെ കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;ബ്രിട്ടീഷ് സൈനിക കോടതി വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം ഹാമൽൻ ജയിലിൽ തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 1 ജൂൺ 1907
| 8 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 49
| '''[[ഹൈൻറിച്ച് ഷ്വാർട്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Schwarz)
| [[File:Heinrich Schwarz (SS-Mitglied).jpg|100px]]
| മോണോവിറ്റ്സ് (Auschwitz III - 1943–1945), നാറ്റ്സ്‌വീലർ-സ്ട്രുതോഫ് (Natzweiler-Struthof - 1945) ക്യാമ്പുകളുടെ കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;ഫ്രഞ്ച് സൈനിക കോടതി വിചാരണ നടത്തി വെടിവെച്ചു കൊന്നു (Execution by firing squad).&lt;/small&gt;
| 14 ജൂൺ 1906
| 20 മാർച്ച് 1947
|-
| 50
| '''[[കാൾ-ഓട്ടോ കോച്ച്]]'''&lt;br /&gt;(Karl-Otto Koch)
| [[File:Karl Otto Koch.jpg|100px]]
| ബുക്കൻവാൾഡ് (Buchenwald - 1937–1941), മജ്ദാനെക് (Majdanek - 1941–1942) ക്യാമ്പുകളുടെ ആദ്യ കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;അഴിമതി, കരിഞ്ചന്ത വ്യാപാരം, അനധികൃത കൊലപാതകങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്ക് നാസി ജർമ്മനിയുടെ എസ്.എസ്. കോടതി തന്നെ വിചാരണ നടത്തി യുദ്ധാവസാനം വെടിവെച്ചു കൊന്നു.&lt;/small&gt;
| 2 ഓഗസ്റ്റ് 1897
| 5 ഏപ്രിൽ 1945
|-
| 51
| '''[[പോൾ-വെർണർ ഹോപ്പെ]]'''&lt;br /&gt;(Paul-Werner Hoppe)
| [[File:Paul Werner Hoppe.jpg|100px]]
| സ്റ്റുത്തോഫ് തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1942 സെപ്റ്റംബർ – 1945 ഏപ്രിൽ).
| &lt;small&gt;1946-ൽ ഇറ്റലിയിൽ അറസ്റ്റിലായി; 1949-ൽ രക്ഷപ്പെട്ടു; 1953-ൽ വീണ്ടും അറസ്റ്റിലായി 9 വർഷത്തെ തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1960-ൽ മോചിതനായി; 1974-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 28 ഫെബ്രുവരി 1910
| 15 ജൂലൈ 1974
|-
| 52
| '''[[കാൾ ക്മീലെവ്സ്കി]]'''&lt;br /&gt;(Karl Chmielewski)
| [[File:Karl Chmielewski.jpg|100px]]
| ഗുസെൻ തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1940–1942), ഹെർസോഗൻബുഷ് തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1943).
| &lt;small&gt;1959-ൽ പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിൽ അറസ്റ്റിലായി ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1979-ൽ ആരോഗ്യപരമായ കാരണങ്ങളാൽ വിട്ടയച്ചു; 1991-ൽ സ്വാഭാവിക മരണം.&lt;/small&gt;
| 16 ജൂലൈ 1903
| 1 ഡിസംബർ 1991
|-
| 53
| '''[[ഹാൻസ് ലോറിറ്റ്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Hans Loritz)
| [[File:Hans Loritz.jpg|100px]]
| എസ്റ്റർവെഗൻ (1934–1936), ഡാഹൗ (1936–1939), സാക്സെൻഹൗസൻ (1940–1942) ക്യാമ്പുകളുടെ കമാൻഡന്റ്; നോർവേയിലെ ലേബർ ക്യാമ്പുകളുടെ സൂപ്പർവൈസർ.
| &lt;small&gt;തടങ്കൽ പാളയത്തിൽ വച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 12 ഡിസംബർ 1895
| 31 ജനുവരി 1946
|-
| 54
| '''[[ഹെർമൻ പിസ്റ്റർ]]'''&lt;br /&gt;(Hermann Pister)
| [[File:Hermann Pister.jpg|100px]]
| ഹിൻസെർട്ട് (1941–1942), ബുക്കൻവാൾഡ് (1942–1945) തടങ്കൽ പാളയങ്ങളുടെ കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;ഡാഹൗ വിചാരണയിൽ വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കപ്പെട്ടു; ശിക്ഷ നടപ്പാക്കുന്നതിന് മുൻപ് ഹൃദയാഘാതം മൂലം ജയിലിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 21 ഫെബ്രുവരി 1885
| 28 സെപ്റ്റംബർ 1948
|-
| 55
| '''[[ഇർംഫ്രൈഡ് എബർൽ]]'''&lt;br /&gt;(Irmfried Eberl)
| [[File:Irmfried Eberl (1910-1948).jpg|100px]]
| മനോരോഗ വിദഗ്ദ്ധനും ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിന്റെ ആദ്യ കമാൻഡന്റും (1942 ജൂലൈ 11 – 1942 ഓഗസ്റ്റ് 26); ബ്രാൻഡൻബർഗ്, ബെർൺബർഗ് ദയാവധ കേന്ദ്രങ്ങളുടെ തലവൻ.
| &lt;small&gt;1948 ജനുവരിയിൽ അറസ്റ്റിലായി; വിചാരണയ്ക്ക് മുൻപ് ജയിലിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 8 സെപ്റ്റംബർ 1910
| 16 ഫെബ്രുവരി 1948
|-
| 56
| '''[[ഫ്രാൻസ് സ്റ്റാംഗിൾ]]'''&lt;br /&gt;(Franz Stangl)
| [[File:Franz Stangl.jpg|100px]]
| സോബിബോർ (1942 ഏപ്രിൽ – ഓഗസ്റ്റ്), ട്രെബ്ലിങ്ക (1942 സെപ്റ്റംബർ – 1943 ഓഗസ്റ്റ്) നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പുകളുടെ കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;ബ്രസീലിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; 1967-ൽ അറസ്റ്റിലായി പശ്ചിമ ജർമ്മനിക്ക് കൈമാറി; ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ട് 1971-ൽ ജയിലിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 26 മാർച്ച് 1908
| 28 ജൂൺ 1971
|-
| 57
| '''[[കുർട്ട് ഫ്രാൻസ്]]'''&lt;br /&gt;(Kurt Franz)
| [[File:Kurt Franz.jpg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിന്റെ അവസാനത്തെ കമാൻഡന്റ് (1943 ഓഗസ്റ്റ് – നവംബർ); അതിക്രൂരമായ ശിക്ഷാരീതികൾക്ക് കുപ്രസിദ്ധൻ.
| &lt;small&gt;1959-ൽ അറസ്റ്റിലായി ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1993-ൽ ആരോഗ്യപരമായ കാരണങ്ങളാൽ മോചിതനായി; 1998-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 17 ജനുവരി 1914
| 4 ജൂലൈ 1998
|-
| 58
| '''[[ഫ്രാൻസ് റീച്ച്ലെയ്റ്റ്നർ]]'''&lt;br /&gt;(Franz Reichleitner)
| [[File:Franz Reichleitner.jpg|100px]]
| സ്റ്റാംഗിളിന് ശേഷം സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1942 സെപ്റ്റംബർ – 1943 ഒക്ടോബർ).
| &lt;small&gt;ഇറ്റലിയിൽ യൂഗോസ്ലാവ് പാർട്ടിസാനുകളുമായുള്ള ഏറ്റുമുട്ടലിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 2 ഡിസംബർ 1906
| 3 ജനുവരി 1944
|-
| 59
| '''[[ഗോട്ലീബ് ഹെറിംഗ്]]'''&lt;br /&gt;(Gottlieb Hering)
| [[File:Gottlieb Hering.jpg|100px]]
| ബെൽസെക് നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിന്റെ രണ്ടാമത്തെയും അവസാനത്തെയും കമാൻഡന്റ് (1942 ഓഗസ്റ്റ് – 1943 ജൂൺ), പിന്നീട് പോണിയറ്റോവ തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തരം സ്റ്റെറ്റൻ ആശുപത്രിയിൽ വച്ച് സ്വാഭാവിക മരണം സംഭവിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 2 ജൂൺ 1887
| 9 ഒക്ടോബർ 1945
|-
| 60
| '''[[ഹാൻസ് ആമിയർ]]'''&lt;br /&gt;(Hans Aumeier)
| [[File:Hans Aumeier.jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ് I ക്യാമ്പിലെ ഡെപ്യൂട്ടി കമാൻഡന്റ് (Schutzhaftlagerführer), പിന്നീട് റിഗ-കൈസർവാൾഡ് (1943–1944), മിസ്യോവൻ (1944), ഗ്രിനി (1945) ക്യാമ്പുകളുടെ കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;ക്രാക്കോവിലെ ഓഷ്വിറ്റ്സ് വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 20 ഓഗസ്റ്റ് 1906
| 28 ജനുവരി 1948
|-
| 61
| '''[[ഗുസ്താവ് വാഗ്നർ]]'''&lt;br /&gt;(Gustav Wagner)
| [[File:Gustav Wagner.jpg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിന്റെ ഡെപ്യൂട്ടി കമാൻഡന്റ്; ക്രൂരത കാരണം &quot;ദി ബീസ്റ്റ്&quot; എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;ബ്രസീലിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; കൈമാറാനുള്ള അപേക്ഷകൾ ബ്രസീലിയൻ സുപ്രീം കോടതി നിരസിച്ചു; 1980-ൽ സാവോ പോളോയിൽ സ്വയം കുത്തി മരിച്ച നിലയിൽ കണ്ടെത്തി.&lt;/small&gt;
| 18 ജൂലൈ 1911
| 3 ഒക്ടോബർ 1980
|-
| 62
| '''[[കുർട്ട് ഷാഷെ]]'''&lt;br /&gt;(Kurt Schache)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ഗ്രോസ്-റോസൻ (Gross-Rosen) ക്യാമ്പിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ, വാർസോ കോൺസെൻട്രേഷൻ ക്യാമ്പിന്റെ (KL Warschau) കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തരം തിരോഭവിച്ചു; വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| 24 ഒക്ടോബർ 1912
| അജ്ഞാതം
|-
| 63
| '''[[കാൾ ഫ്രിറ്റ്ഷ്]]'''&lt;br /&gt;(Karl Fritzsch)
| [[File:Karl Fritzsch.jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ് ക്യാമ്പിലെ ഡെപ്യൂട്ടി കമാൻഡന്റ്; തടവുകാരെ കൊല്ലാൻ സைக்ലോൺ ബി (Zyklon B) വാതകം പരീക്ഷണാടിസ്ഥാനത്തിൽ ഉപയോഗിക്കാൻ തുടങ്ങിയത് ഇദ്ദേഹമാണ്.
| &lt;small&gt;1945 മെയ് മാസത്തിൽ ബെർലിൻ യുദ്ധത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടതായി കരുതപ്പെടുന്നു.&lt;/small&gt;
| 10 ജൂലൈ 1903
| 2 മെയ് 1945 (അനുമാനിക്കപ്പെടുന്നു)
|-
| 64
| '''[[ജോസഫ് മെംഗലെ]]'''&lt;br /&gt;(Josef Mengele)
| [[File:Josef Mengele.jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗവിലെ എസ്.എസ്. ഫിസിഷ്യൻ; തടവുകാരിൽ പ്രത്യേകിച്ച് ഇരട്ടക്കുട്ടികളിൽ അത്യന്തം ക്രൂരമായ മെഡിക്കൽ പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തി; &quot;മരണത്തിന്റെ ദൂതൻ&quot; (Angel of Death) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;തെക്കേ അമേരിക്കയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; പിടിക്കപ്പെടാതെ 1979-ൽ ബ്രസീലിൽ നീന്തുന്നതിനിടെ പക്ഷാഘാതം വന്ന് മുങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 16 മാർച്ച് 1911
| 7 ഫെബ്രുവരി 1979
|-
| 65
| '''[[കാൾ ക്ലോബർഗ്]]'''&lt;br /&gt;(Carl Clauberg)
| [[File:Carl Clauberg.jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ് ബ്ലോക്ക് 10-ൽ സ്ത്രീകളിൽ വന്ധ്യംകരണ പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തിയ ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റ്.
| &lt;small&gt;സോവിയറ്റ് യൂണിയനിൽ തടവിലായി; 1955-ൽ പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിലേക്ക് വിട്ടയച്ചെങ്കിലും വീണ്ടും അറസ്റ്റിലായി; വിചാരണയ്ക്ക് മുൻപ് 1957-ൽ ഹൃദയാഘാതം മൂലം അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 28 സെപ്റ്റംബർ 1898
| 9 ഓഗസ്റ്റ് 1957
|-
| 66
| '''[[ഹോർസ്റ്റ് ഷുമാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Horst Schumann)
| [[File:Horst Schumann.jpg|100px]]
| ആക്ഷൻ ടി4 ഡോക്ടർ; ഓഷ്വിറ്റ്സിൽ എക്സ്-റേ ഉപയോഗിച്ച് കൂട്ട വന്ധ്യംകരണ പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തി.
| &lt;small&gt;ഘാനയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; 1966-ൽ പശ്ചിമ ജർമ്മനിക്ക് കൈമാറി; ആരോഗ്യപരമായ കാരണങ്ങളാൽ 1972-ൽ ജയിൽ മോചിതനായി; 1983-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 1 മെയ് 1906
| 5 മെയ് 1983
|-
| 67
| '''[[ഹിർത ആബർത്ത്]]'''&lt;br /&gt;(Herta Oberheuser)
| [[File:Herta Oberheuser.jpg|100px]]
| റാവൻസ്ബ്രൂക്ക് (Ravensbrück) വനിതാ തടങ്കൽ പാളയത്തിലെ ഡോക്ടർ; തടവുകാരിൽ മാരകമായ സൾഫോണമൈഡ്, അസ്ഥി-പേശി മാറ്റിവെക്കൽ പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തി.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് ഡോക്ടേഴ്സ് ട്രയലിൽ 20 വർഷം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1952-ൽ മോചിതയായി; 1978-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 15 മെയ് 1911
| 24 ജനുവരി 1978
|-
| 68
| '''[[ഓട്ടോ ഓലെൻഡോർഫ്]]'''&lt;br /&gt;(Otto Ohlendorf)
| [[File:Otto Ohlendorf.jpg|100px]]
| തെക്കൻ യുക്രെയ്നിലും ക്രിമിയയിലും കൂട്ടക്കൊലകൾ നടത്തിയ ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പെ ഡി (Einsatzgruppe D) മേധാവി.
| &lt;small&gt;ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പൻ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം ലാൻഡ്സ്ബർഗ് ജയിലിൽ തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 4 ഫെബ്രുവരി 1907
| 7 ജൂൺ 1951
|-
| 69
| '''[[എറിക് നാumann|എറിക് നൗമാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Erich Naumann)
| [[File:Erich Naumann.jpg|100px]]
| ബെലാറസിലും പടിഞ്ഞാറൻ റഷ്യയിലും കൂട്ടക്കൊലകൾ നടത്തിയ ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പെ ബി (Einsatzgruppe B) മേധാവി.
| &lt;small&gt;ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പൻ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 29 ഏപ്രിൽ 1905
| 7 ജൂൺ 1951
|-
| 70
| '''[[പോൾ ബ്ലോബൽ]]'''&lt;br /&gt;(Paul Blobel)
| [[File:Paul Blobel.jpg|100px]]
| ബാബി യാർ കൂട്ടക്കൊലയ്ക്ക് (Babi Yar massacre) നേതൃത്വം നൽകിയ സോണ്ടർകമാൻഡോ 4a മേധാവി; പിന്നീട് കൂട്ടക്കുഴിമാടങ്ങൾ കുഴിച്ച് മൃതദേഹങ്ങൾ കത്തിച്ച് തെളിവ് നശിപ്പിച്ച സോണ്ടർആക്ഷൻ 1005 (Sonderaktion 1005) തലവൻ.
| &lt;small&gt;ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പൻ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 13 ഓഗസ്റ്റ് 1894
| 7 ജൂൺ 1951
|-
| 71
| '''[[ആർതർ നെബെ]]'''&lt;br /&gt;(Arthur Nebe)
| [[File:Arthur Nebe.jpg|100px]]
| ക്രിമിനൽ പോലീസ് (Kripo) മേധാവി; ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പെ ബി കമാൻഡർ. ഹിറ്റ്‌ലർക്കെതിരായ ജൂലൈ 20 വധശ്രമ ഗൂഢാലോചനയിൽ പങ്കാളിയായി.
| &lt;small&gt;ഗസ്റ്റപ്പോ അറസ്റ്റ് ചെയ്തു; പ്ലോട്ട്സെൻസി ജയിലിൽ തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 13 നവംബർ 1894
| 21 മാർച്ച് 1945
|-
| 72
| '''[[ഫ്രാൻസ് വാൾട്ടർ സ്റ്റാലെക്കർ]]'''&lt;br /&gt;(Franz Walter Stahlecker)
| [[File:Franz Walter Stahlecker.jpg|100px]]
| ബാൾട്ടിക് രാജ്യങ്ങളിലും വടക്കൻ റഷ്യയിലും 2,40,000-ലധികം ആളുകളെ കൂട്ടക്കൊല ചെയ്ത ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പെ എ (Einsatzgruppe A) മേധാവി.
| &lt;small&gt;സോവിയറ്റ് പാർട്ടിസാനുകളുമായുള്ള ഏറ്റുമുട്ടലിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 10 ഒക്ടോബർ 1900
| 23 മാർച്ച് 1942
|-
| 73
| '''[[ബ്രൂണോ സ്ട്രെക്കൻബാക്ക്]]'''&lt;br /&gt;(Bruno Streckenbach)
| [[File:Bruno Streckenbach.jpg|100px]]
| RSHA പേഴ്സണൽ വിഭാഗം മേധാവി; പോളണ്ടിലും സോവിയറ്റ് യൂണിയനിലും ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പൻ സ്ക്വാഡുകളെ വിന്യസിക്കുന്നതിനും പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിക്കുന്നതിനും നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;സോവിയറ്റ് തടവിൽ കഴിഞ്ഞു; 1955-ൽ പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിലേക്ക് മടങ്ങി; പിന്നീട് വിചാരണ നടന്നെങ്കിലും അനാരോഗ്യം മൂലം റദ്ദാക്കപ്പെട്ടു; 1977-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 7 ഫെബ്രുവരി 1902
| 28 ഒക്ടോബർ 1977
|-
| 74
| '''[[ഫ്രെഡറിക് ജെക്കൽൻ]]'''&lt;br /&gt;(Friedrich Jeckeln)
| [[File:Friedrich Jeckeln (1895-1946).jpg|100px]]
| അധിനിവേശ യുക്രെയ്നിലെയും ഓസ്റ്റ്‌ലാൻഡിലെയും (ബാൾട്ടിക് രാജ്യങ്ങൾ) ഉന്നത എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ; ബാബി യാർ, റുംബുള കൂട്ടക്കൊലകൾ ഉൾപ്പെടെ ഒരു ലക്ഷത്തിലധികം ജൂതന്മാരെ വധിച്ച 'ജെക്കൽൻ സിസ്റ്റം' ആവിഷ്കരിച്ചു.
| &lt;small&gt;റിഗയിലെ സോവിയറ്റ് സൈനിക ട്രിബ്യൂണൽ വിചാരണ നടത്തി പരസ്യമായി തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 2 ഫെബ്രുവരി 1895
| 3 ഫെബ്രുവരി 1946
|-
| 75
| '''[[എറിക് വോൺ ഡെം ബാച്ച്-സെലെവ്സ്കി]]'''&lt;br /&gt;(Erich von dem Bach-Zelewski)
| [[File:Erich von dem Bach-Zelewski (1899-1972).jpg|100px]]
| മധ്യ റഷ്യയിലെ എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ; ബാന്റിറ്റൻകാംപ്ഫ് (Bandenbekämpfung) മേധാവി; 1944-ലെ വാർസോ പ്രക്ഷോഭം അടിച്ചമർത്തുന്നതിനും വോള കൂട്ടക്കൊലയ്ക്കും നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് വിചാരണയിൽ സാക്ഷിയായി മാറി വിദേശ ശിക്ഷകളിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെട്ടു; പിന്നീട് മറ്റു കേസുകളിൽ ജർമ്മനിയിൽ തടവിലായി; 1972-ൽ മ്യൂണിക്കിലെ ജയിൽ ആശുപത്രിയിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 1 മാർച്ച് 1899
| 8 മാർച്ച് 1972
|-
| 76
| '''[[യൂർഗൻ സ്ട്രൂപ്പ്]]'''&lt;br /&gt;(Jürgen Stroop)
| [[File:Jürgen Stroop.jpg|100px]]
| എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ; 1943-ൽ വാർസോ ഗെട്ടോ പ്രക്ഷോഭം ക്രൂരമായി അടിച്ചമർത്തുകയും ഗെട്ടോ പൂർണ്ണമായി തകർക്കുകയും ചെയ്ത സ്ട്രൂപ്പ് റിപ്പോർട്ടിന്റെ (Stroop Report) രചയിതാവ്.
| &lt;small&gt;പോളിഷ് കോടതി വിചാരണ നടത്തി വാർസോയിലെ മൊകോട്ടോവ് ജയിലിൽ തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 26 സെപ്റ്റംബർ 1895
| 6 മാർച്ച് 1952
|-
| 77
| '''[[ഹൈൻസ് യോസ്റ്റ്]]'''&lt;br /&gt;(Heinz Jost)
| [[File:Heinz Jost.jpg|100px]]
| എസ്.ഡി. (SD-Ausland) വിദേശ രഹസ്യാന്വേഷണ വിഭാഗം മേധാവി; ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പെ എ (Einsatzgruppe A) കമാൻഡർ (1942).
| &lt;small&gt;ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പൻ വിചാരണയിൽ ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; പിന്നീട് ശിക്ഷ 10 വർഷമായി കുറയ്ക്കുകയും 1951-ൽ മോചിതനാവുകയും ചെയ്തു; 1964-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 9 ജൂലൈ 1904
| 12 നവംബർ 1964
|-
| 78
| '''[[വാൾട്ടർ ബ്ലൂം]]'''&lt;br /&gt;(Walter Blume)
| [[File:Walter Blume.jpg|100px]]
| ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പെ ബി-യിലെ സോണ്ടർകമാൻഡോ 7a (Sonderkommando 7a) മേധാവി; റഷ്യയിലും ബെലാറസിലും പതിനായിരക്കണക്കിന് ആളുകളെ വധിക്കാൻ ഉത്തരവിട്ടു.
| &lt;small&gt;ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പൻ വിചാരണയിൽ വധശിക്ഷ വിധിച്ചെങ്കിലും 1951-ൽ 25 വർഷം തടവായി ഇളവ് ചെയ്തു; 1955-ൽ മോചിതനായി; 1974-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 23 ജൂലൈ 1906
| 24 മാർച്ച് 1974
|-
| 79
| '''[[മാർട്ടിൻ സാൻഡർബർഗർ]]'''&lt;br /&gt;(Martin Sandberger)
| [[File:Martin Sandberger.jpg|100px]]
| സോണ്ടർകമാൻഡോ 1a (Sonderkommando 1a) മേധാവി, എസ്തോണിയയിലെ സിപ്പോ (SiPo), എസ്.ഡി. (SD) തലവൻ; എസ്തോണിയയിലെ ജൂതന്മാരെ പൂർണ്ണമായി വംശഹത്യ ചെയ്യുന്നതിന് നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പൻ വിചാരണയിൽ വധശിക്ഷ വിധിച്ചെങ്കിലും പിന്നീട് ജീവപര്യന്തമായി കുറച്ചു; 1958-ൽ മോചിതനായി; 2010-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 17 ഓഗസ്റ്റ് 1911
| 30 മാർച്ച് 2010
|-
| 80
| '''[[വിൽഹെം സ്റ്റോക്ക്]]'''&lt;br /&gt;(Wilhelm Stuckart)
| [[File:Wilhelm Stuckart.jpg|100px]]
| റീഷ് ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയത്തിലെ സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറി; ന്യൂറെംബർഗ് നിയമങ്ങളുടെ സഹ-രചയിതാവ്, വാൻസീ കോൺഫറൻസിലെ പങ്കാളി.
| &lt;small&gt;മിനിസ്ട്രീസ് വിചാരണയിൽ തടവുശിക്ഷ അനുഭവിച്ചു; 1949-ൽ മോചിതനായി; 1953-ൽ വാഹനാപകടത്തിൽ മരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 16 നവംബർ 1902
| 15 നവംബർ 1953
|-
| 81
| '''[[റോളണ്ട് ഫ്രെയ്സ്ലർ]]'''&lt;br /&gt;(Roland Freisler)
| [[File:Roland Freisler.jpg|100px]]
| നാസി പീപ്പിൾസ് കോർട്ട് (Volksgerichtshof) പ്രസിഡന്റ്; ഹിറ്റ്‌ലർ വിരുദ്ധരെയും പ്രതിരോധ പ്രവർത്തകരെയും കൂട്ടത്തോടെ വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിച്ച കുപ്രസിദ്ധ ജഡ്ജി.
| &lt;small&gt;ബെർലിനിൽ നടന്ന അമേരിക്കൻ വ്യോമാക്രമണത്തിൽ (ബോംബാക്രമണം) കോടതി കെട്ടിടത്തിനുള്ളിൽ വച്ച് കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 30 ഒക്ടോബർ 1893
| 3 ഫെബ്രുവരി 1945
|-
| 82
| '''[[ഹാൻസ് ഗ്ലോബ്കെ]]'''&lt;br /&gt;(Hans Globke)
| [[File:Hans Globke.jpg|100px]]
| ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയത്തിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ; യഹൂദരുടെ പൗരത്വം റദ്ദാക്കിയ കുപ്രസിദ്ധ ന്യൂറെംബർഗ് വംശീയ നിയമങ്ങളുടെ ഔദ്യോഗിക വ്യാഖ്യാനവും ചട്ടങ്ങളും തയ്യാറാക്കിയ നിയമജ്ഞൻ.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തരം പശ്ചിമ ജർമ്മൻ ചാൻസലർ കോൺറാഡ് അഡെനോവറുടെ ചീഫ് ഓഫ് സ്റ്റാഫായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു; 1973-ൽ സ്വാഭാവിക മരണം.&lt;/small&gt;
| 10 സെപ്റ്റംബർ 1898
| 13 ഫെബ്രുവരി 1973
|-
| 83
| '''[[ഗുസ്താവ് സിമോൺ]]'''&lt;br /&gt;(Gustav Simon)
| [[File:Gustav Simon.jpg|100px]]
| മോസെല്ലാന്റിന്റെ ഗൗലൈറ്ററും ലക്സംബർഗ് അധിനിവേശ പ്രദേശത്തിന്റെ ചീഫ് ഓഫ് സിവിൽ അഡ്മിനിസ്ട്രേഷനും; ലക്സംബർഗിലെ ജൂതന്മാരെ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലേക്ക് നാടുകടത്തുന്നതിന് നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;ബ്രിട്ടീഷ് സൈന്യം അറസ്റ്റ് ചെയ്തു; പാഡെർബോൺ ജയിലിൽ വച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു (തൂങ്ങിമരിച്ചു).&lt;/small&gt;
| 2 ഓഗസ്റ്റ് 1900
| 18 ഡിസംബർ 1945
|-
| 84
| '''[[ഫ്രാൻസ് റാഡെമാഷർ]]'''&lt;br /&gt;(Franz Rademacher)
| [[File:Franz Rademacher.jpg|100px]]
| ജർമ്മൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയത്തിലെ ജൂതകാര്യ വിഭാഗം (Referat D III) മേധാവി; യൂറോപ്യൻ ജൂതന്മാരെ മഡഗാസ്കറിലേക്ക് നാടുകടത്താനുള്ള പദ്ധതി (Madagascar Plan) തയ്യാറാക്കിയ വ്യക്തി.
| &lt;small&gt;വിചാരണയ്ക്കിടെ സിറിയയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; 1966-ൽ ജർമ്മനിയിൽ തിരിച്ചെത്തി വീണ്ടും വിചാരണ നേരിട്ടു; 1973-ൽ ബോണിൽ വച്ച് അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 19 ഫെബ്രുവരി 1906
| 17 മാർച്ച് 1973
|-
| 85
| '''[[തിയോഡോർ ഡാൽകെമ്പെർ]]'''&lt;br /&gt;(Theo Dannecker)
| [[File:Theodor Dannecker.jpg|100px]]
| പാരീസ്, ബൾഗേറിയ, ഇറ്റലി, ഹംഗറി എന്നിവിടങ്ങളിൽ ജൂതന്മാരെ ഉന്മൂലനം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള നാടുകടത്തലുകൾ ഏകോപിപ്പിച്ച എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;യു.എസ്. സൈന്യം അറസ്റ്റ് ചെയ്തു; ബാദ് ടോൾസിലെ ജയിൽ സെല്ലിൽ ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 27 മാർച്ച് 1913
| 10 ഡിസംബർ 1945
|-
| 86
| '''[[അലോയിസ് ഹോഫ്ലെർ]]'''&lt;br /&gt;(Alois Höllriegl)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| മൗത്തൗസൻ (Mauthausen) തടങ്കൽ പാളയത്തിലെ ഗ്യാസ് ചേമ്പർ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് മേൽനോട്ടം വഹിച്ച എസ്.എസ്. ബ്ലോക്ക്ഫ്യൂറർ.
| &lt;small&gt;ഡാഹൗ-മൗത്തൗസൻ വിചാരണയിൽ വധശിക്ഷ വിധിക്കപ്പെട്ട് തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 9 നവംബർ 1909
| 17 ഒക്ടോബർ 1948
|-
| 87
| '''[[ഫ്രാൻസ് സിവെറീസ്]]'''&lt;br /&gt;(Wolfram Sievers)
| [[File:Wolfram Sievers.jpg|100px]]
| ആഹ്നനെർബെ (Ahnenerbe) സൊസൈറ്റിയുടെ മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടർ; നാസി മനുഷ്യ പരീക്ഷണങ്ങൾക്കും ജൂത അസ്ഥികൂട ശേഖരണത്തിനും (Jewish skeleton collection) നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് ഡോക്ടേഴ്സ് ട്രയലിൽ വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കപ്പെട്ട് ലാൻഡ്സ്ബർഗ് ജയിലിൽ തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 10 ജൂലൈ 1905
| 2 ജൂൺ 1948
|-
| 88
| '''[[വാൾഡെമാർ ഹോവൻ]]'''&lt;br /&gt;(Waldemar Hoven)
| [[File:Waldemar Hoven.jpg|100px]]
| ബുക്കൻവാൾഡ് തടങ്കൽ പാളയത്തിലെ ചീഫ് ഡോക്ടർ; ഫിനോൾ കുത്തിവെയ്പ്പിലൂടെ തടവുകാരെ കൂട്ടത്തോടെ കൊലപ്പെടുത്തുകയും ടൈഫസ് പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തുകയും ചെയ്തു.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് ഡോക്ടേഴ്സ് ട്രയലിന് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 10 ഫെബ്രുവരി 1903
| 2 ജൂൺ 1948
|-
| 89
| '''[[ഹെർമൻ എഹ്രെൻ]]'''&lt;br /&gt;(Hermann Höfle)
| [[File:Hermann Höfle.jpg|100px]]
| ഓപ്പറേഷൻ റെയിൻഹാർഡിന്റെ മുഖ്യ കോർഡിനേറ്റർ; ട്രെബ്ലിങ്ക, ബെൽസെക്, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലേക്കുള്ള മരണ തീവണ്ടികളുടെ ഗതാഗതം നിയന്ത്രിച്ചു.
| &lt;small&gt;വിയന്നയിൽ അറസ്റ്റിലായി; വിചാരണയ്ക്ക് മുൻപ് ജയിലിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 19 ജൂൺ 1911
| 20 ഓഗസ്റ്റ് 1962
|-
| 90
| '''[[വാൾട്ടർ റൗഫ്]]'''&lt;br /&gt;(Walter Rauff)
| [[File:Walter Rauff.jpg|100px]]
| സഞ്ചരിക്കുന്ന ഗ്യാസ് വാനുകൾ (Gas vans / മൊബൈൽ ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകൾ) നിർമ്മിച്ച് ലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകളെ കൊല്ലാൻ പദ്ധതി തയ്യാറാക്കിയ എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;ചിലിയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; പശ്ചിമ ജർമ്മനിയുടെ കൈമാറൽ അപേക്ഷകൾ ചിലി തള്ളി; 1984-ൽ സാന്റിയാഗോയിൽ വച്ച് അർബുദബാധയെ തുടർന്ന് അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 19 ജൂൺ 1906
| 14 മെയ് 1984
|-
| 91
| '''[[വെർണർ ബെസ്റ്റ്]]'''&lt;br /&gt;(Werner Best)
| [[File:Werner Best 1942 (3x4 cropped).jpg|100px]]
| ഗെസ്റ്റപ്പോ ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റ് 1-ന്റെ തലവൻ, റൈൻഹാർഡ് ഹൈഡ്രിച്ചിന്റെ ഡെപ്യൂട്ടി; ഡെന്മാർക്കിലെ റീഷ്സ്ബെവോൾമാക്റ്റിഗ്റ്റർ (റീഷ് പ്ലെനിപൊട്ടൻഷ്യറി).
| &lt;small&gt;വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കപ്പെട്ടെങ്കിലും പിന്നീട് ഇളവ് ചെയ്തു; 1951-ൽ ജയിൽ മോചിതനായി; 1989-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 10 ജൂലൈ 1903
| 23 ജൂൺ 1989
|-
| 92
| '''[[ഹാൻസ് ബീബോവ്]]'''&lt;br /&gt;(Hans Biebow)
| [[File:Hans Biebow trial (3x4 cropped).jpg|100px]]
| ലോഡ്സ് ഗെട്ടോയുടെ (Litzmannstadt / Łódź Ghetto) ജർമ്മൻ നാസി അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ തലവൻ; ജൂതന്മാരെ ചൂഷണം ചെയ്യുന്നതിലും തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലേക്ക് അയക്കുന്നതിലും മുഖ്യപങ്ക് വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;പോളണ്ടിൽ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 18 ഡിസംബർ 1902
| 23 ജൂൺ 1947
|-
| '''[[കാൾ ബ്രണ്ണർ]]'''&lt;br /&gt;(Karl Brunner)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| 26 ജൂലൈ 1900
| വിചാരണ ചെയ്യപ്പെട്ടില്ല; 1980-ൽ അന്തരിച്ചു.
|
| 7 ഡിസംബർ 1980
| 80 വർഷം, 134 ദിവസം
|-
| 94
| '''[[ആമോൻ ഗോത്ത്]]'''&lt;br /&gt;(Amon Göth)
| [[File:Amon Göth.jpg|100px]]
| ക്രാക്കോവ്-പ്ലാഷോവ് (Kraków-Płaszów) തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ്; തടവുകാരെ സ്വന്തം കൈകൊണ്ട് വെടിവെച്ചുകൊല്ലുന്നതടക്കം അതിക്രൂരമായ കൂട്ടക്കൊലകൾ നടത്തി.
| &lt;small&gt;പോളിഷ് സുപ്രീം നാഷണൽ ട്രിബ്യൂണൽ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം ക്രാക്കോവിലെ മോണ്ടെലുപിച്ച് ജയിലിൽ തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 11 ഡിസംബർ 1908
| 13 സെപ്റ്റംബർ 1946
|-
| 95
| '''[[സീഗ്ഫ്രീഡ് സെയ്ഡൽ]]'''&lt;br /&gt;(Siegfried Seidl)
| [[File:Siegfried Seidl.jpg|100px]]
| തെരേസിയൻസ്റ്റാറ്റ് (Theresienstadt) ഗെട്ടോയുടെ കമാൻഡന്റ് (1941–1943); ഹംഗേറിയൻ ജൂതന്മാരെ കൂട്ടത്തോടെ നാടുകടത്തിയ സോണ്ടർഐൻസാറ്റ്സ്കമാൻഡോ ഐക്മാൻ സംഘത്തിലെ പ്രധാനി.
| &lt;small&gt;ഓസ്ട്രിയൻ പീപ്പിൾസ് കോർട്ട് വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിച്ചു; തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 24 ഓഗസ്റ്റ് 1911
| 4 ഫെബ്രുവരി 1947
|-
| 96
| '''[[കാൾ റാം]]'''&lt;br /&gt;(Karl Rahm)
| [[File:Karl Rahm.jpg|100px]]
| തെരേസിയൻസ്റ്റാറ്റ് ഗെട്ടോയുടെ അവസാന കമാൻഡന്റ് (1944–1945); റെഡ് ക്രോസ് സന്ദർശന വേളയിൽ ഗെട്ടോയെ ഒരു മാതൃകാ നഗരമായി കാണിച്ച് വഞ്ചനാപരമായ പ്രചാരണം നടത്തി.
| &lt;small&gt;ചെക്കോസ്ലോവാക്യൻ കോടതി വിചാരണ നടത്തി ലിറ്റോമെറിസിൽ വെച്ച് പരസ്യമായി തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 2 ഏപ്രിൽ 1907
| 30 ഏപ്രിൽ 1947
|-
| 97
| '''[[മാക്സ് കോഗൽ]]'''&lt;br /&gt;(Max Koegel)
| [[File:Max Koegel.jpg|100px]]
| ലിച്ചെൻബർഗ്, റാവൻസ്ബ്രൂക്ക് (1940–1942), മജ്ദാനെക് (1942), ഫ്ലോസൻബർഗ് (1943–1945) തടങ്കൽ പാളയങ്ങളുടെ കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;യു.എസ്. സൈന്യം അറസ്റ്റ് ചെയ്തു; ജയിൽ സെല്ലിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 16 ഒക്ടോബർ 1895
| 27 ജൂൺ 1946
|-
| 98
| '''[[ഫ്രിറ്റ്സ് സുഹ്റൻ]]'''&lt;br /&gt;(Fritz Suhren)
| [[File:FritzSuhren.JPG|100px]]
| റാവൻസ്ബ്രൂക്ക് (Ravensbrück) വനിതാ തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1942–1945); കൂട്ട വധശിക്ഷകൾക്കും നിർബന്ധിത ഗ്യാസ് ചേമ്പർ കൊലപാതകങ്ങൾക്കും ഉത്തരവിട്ടു.
| &lt;small&gt;ഫ്രഞ്ച് സൈനിക ട്രിബ്യൂണൽ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം റാസ്റ്റാറ്റിൽ വെച്ച് തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 10 ജൂൺ 1908
| 12 ജൂൺ 1950
|-
| 99
| '''[[ഫ്രാൻസ് സിയറീസ്]]'''&lt;br /&gt;(Franz Ziereis)
| [[File:Franz Ziereis.jpg|100px]]
| മൗത്തൗസൻ (Mauthausen) തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1939–1945).
| &lt;small&gt;രക്ഷപ്പെടാൻ ശ്രമിക്കുന്നതിനിടെ അമേരിക്കൻ സൈനികരുടെ വെടിയേറ്റു; തൊട്ടടുത്ത ദിവസം പരിക്കുകൾ മൂലം മരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 13 ഓഗസ്റ്റ് 1905
| 24 മെയ് 1945
|-
| 100
| '''[[അലക്സാണ്ടർ ലാക്ക്]]'''&lt;br /&gt;(Aleksander Laak)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| എസ്തോണിയയിലെ ജാഗല (Jägala) തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ്; കലൈവി-ലീവ മണൽക്കുന്നുകളിൽ നടന്ന കൂട്ടക്കൊലകൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;കാനഡയിലേക്ക് കുടിയേറി ജീവിച്ചു; ഹോളോകോസ്റ്റ് പങ്കാളിത്തം പരസ്യമായതിനെത്തുടർന്ന് വിന്നിപെഗിൽ വച്ച് തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 24 ഓഗസ്റ്റ് 1907
| 6 സെപ്റ്റംബർ 1960
|-
| 101
| '''[[ഹാൻസ് ആൽബിൻ റൗട്ടർ]]'''&lt;br /&gt;(Hanns Albin Rauter)
| [[File:Hanns Albin Rauter.jpg|100px]]
| അധിനിവേശ നെതർലാൻഡ്‌സിലെ ഉന്നത എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ (1940–1945); ഡച്ച് ജൂതന്മാരെ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലേക്ക് അയക്കുന്നതിനും പ്രതിരോധ പോരാളികളെ കൊലപ്പെടുത്തുന്നതിനും ഉത്തരവിട്ടു.
| &lt;small&gt;ഹേഗിൽ വച്ച് ഡച്ച് കോടതി വിചാരണ നടത്തി വെടിവെച്ചു കൊന്നു (Firing squad).&lt;/small&gt;
| 4 ഫെബ്രുവരി 1895
| 24 മാർച്ച് 1949
|-
| 102
| '''[[വിക്ടർ അറൗജ്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Viktor Arajs)
| [[File:Viktors Arājs.jpg|100px]]
| ലാത്വിയൻ കൊളാബറേറ്റർ സംഘമായ 'അറൗജ്സ് കമാൻഡോ' (Arajs Kommando) തലവൻ; റുംബുള കൂട്ടക്കൊല ഉൾപ്പെടെ അരലക്ഷത്തോളം ബാൾട്ടിക് ജൂതന്മാരെ കൂട്ടക്കൊല ചെയ്തു.
| &lt;small&gt;1975-ൽ പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിൽ അറസ്റ്റിലായി ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1988-ൽ കാസ്സൽ ജയിലിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 13 ജനുവരി 1910
| 13 ജനുവരി 1988
|-
| 103
| '''[[ബ്രൂണോ ബെഗർ]]'''&lt;br /&gt;(Bruno Beger)
| [[File:Bruno Beger.jpg|100px]]
| ആഹ്നനെർബെ (Ahnenerbe) നരവംശശാസ്ത്രജ്ഞൻ; ഓഷ്വിറ്റ്സിൽ നിന്ന് ജൂത തടവുകാരെ തിരഞ്ഞെടുത്ത് നാസി അസ്ഥികൂട ശേഖരണത്തിനായി (Jewish skeleton collection) നാറ്റ്സ്‌വീലറിലേക്ക് അയച്ചു.
| &lt;small&gt;1974-ൽ കുറ്റക്കാരനാണെന്ന് കണ്ടെത്തിയെങ്കിലും പ്രായപരിഗണന നൽകി ജയിൽ ശിക്ഷയിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കി; 2009-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 27 ഏപ്രിൽ 1911
| 12 ഒക്ടോബർ 2009
|-
| 104
| '''[[ഹെർബർട്ട് ബാക്കെ]]'''&lt;br /&gt;(Herbert Backe)
| [[File:Herbert Backe.jpg|100px]]
| റീഷ് ഭക്ഷ്യ-കൃഷി മന്ത്രി; സോവിയറ്റ് യൂണിയനിലെ ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ജനങ്ങളെ പട്ടിണിക്കിട്ട് കൊല്ലാൻ ലക്ഷ്യമിട്ട 'ഹങ്കർ പ്ലാൻ' (Hunger Plan) ആവിഷ്കരിച്ചു.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് വിചാരണയ്ക്ക് കാത്തുനിൽക്കെ ന്യൂറെംബർഗ് ജയിലിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 1 മെയ് 1896
| 6 ഏപ്രിൽ 1947
|-
| 105
| '''[[ജോൺ ഡെംയാൻയുക്]]'''&lt;br /&gt;(John Demjanjuk)
| [[File:John Demjanjuk 1948.jpg|100px]]
| സോബിബോർ, ഫ്ലോസൻബർഗ്, മജ്ദാനെക് ക്യാമ്പുകളിലെ ട്രാവ്നിക്കി വാർഡൻ (Trawniki men / ഗാർഡ്).
| &lt;small&gt;അമേരിക്കൻ പൗരത്വം റദ്ദാക്കി ജർമ്മനിക്ക് കൈമാറി; 2011-ൽ 28,000-ലധികം കൊലപാതകങ്ങളിൽ കൂട്ടുപ്രതിയായി ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; അപ്പീൽ തീർപ്പാകുന്നതിന് മുൻപ് നഴ്സിംഗ് ഹോമിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 3 ഏപ്രിൽ 1920
| 17 മാർച്ച് 2012
|-
| 106
| '''[[ഇർമ ഗ്രെസെ]]'''&lt;br /&gt;(Irma Grese)
| [[File:Irma Grese.jpg|100px]]
| റാവൻസ്ബ്രൂക്ക്, ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗ, ബെർഗൻ-ബെൽസൻ ക്യാമ്പുകളിലെ എസ്.എസ്. വനിതാ ഗാർഡ് (SS-Aufseherin); തടവുകാരോട് കാണിച്ച കടുത്ത ക്രൂരതകൾ കാരണം &quot;ഹൈന ഓഫ് ഓഷ്വിറ്റ്സ്&quot; എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;ബെൽസൻ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം ബ്രിട്ടീഷ് കോടതി തൂക്കിലേറ്റി (20-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ബ്രിട്ടീഷ് നിയമപ്രകാരം തൂക്കിലേറ്റപ്പെട്ട ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ വനിത).&lt;/small&gt;
| 7 ഒക്ടോബർ 1923
| 13 ഡിസംബർ 1945
|-
| 107
| '''[[ഹെർമൈൻ ബ്രൗൺസ്റ്റൈനർ]]'''&lt;br /&gt;(Hermine Braunsteiner)
| [[File:Hermine Braunsteiner.jpg|100px]]
| റാവൻസ്ബ്രൂക്ക്, മജ്ദാനെക് ക്യാമ്പുകളിലെ വനിതാ ഗാർഡ്; തടവുകാരെ ബൂട്ടുകൊണ്ട് ചവിട്ടിക്കൊല്ലുന്ന സ്വഭാവം കാരണം &quot;ചവിട്ടുന്ന കുതിര&quot; (The Stomping Mare) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;അമേരിക്കയിൽ നിന്ന് കൈമാറി പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിലെ മജ്ദാനെക് വിചാരണയിൽ ജീവപര്യന്തം ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1996-ൽ ആരോഗ്യപരമായ കാരണങ്ങളാൽ മോചിതയായി; 1999-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 16 ജൂലൈ 1919
| 19 ഏപ്രിൽ 1999
|-
| 108
| '''[[ഫ്രാൻസ് നൊവാക്]]'''&lt;br /&gt;(Franz Novak)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| അഡോൾഫ് ഐഷ്മാന്റെ റയിൽവേ ഗതാഗത മേധാവി (RSHA IV B4); ലക്ഷക്കണക്കിന് ജൂതന്മാരെ മരണ ക്യാമ്പുകളിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയ നാസി തീവണ്ടികളുടെ (Holocaust trains) സമയക്രമീകരണ ചുമതല വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;ഓസ്ട്രിയയിൽ വിചാരണ നേരിട്ടു; തടവുശിക്ഷ അനുഭവിച്ച ശേഷം മോചിതനായി; 1983-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 10 ജനുവരി 1913
| 21 ഒക്ടോബർ 1983
|-
| 109
| '''[[ക്ലോസ് ബാർബി]]'''&lt;br /&gt;(Klaus Barbie)
| [[File:Klaus Barbie (1943).jpg|100px]]
| ലിയോണിലെ ഗെസ്റ്റപ്പോ തലവൻ; ക്രൂരമായ പീഡനമുറകൾ കാരണം &quot;ലിയോണിലെ കശാപ്പുകാരൻ&quot; (Butcher of Lyon) എന്നറിയപ്പെട്ടു; കുട്ടികൾ ഉൾപ്പെടെ ഫ്രഞ്ച് ജൂതന്മാരെയും റെസിസ്റ്റൻസ് പോരാളികളെയും കൊലപ്പെടുത്തി.
| &lt;small&gt;ബൊളീവിയയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; 1983-ൽ ഫ്രാൻസിലേക്ക് കൈമാറി ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1991-ൽ ജയിലിൽ അർബുദബാധയെ തുടർന്ന് അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 25 ഒക്ടോബർ 1913
| 25 സെപ്റ്റംബർ 1991
|-
| 110
| '''[[എറിച്ച് പ്രീബ്കെ]]'''&lt;br /&gt;(Erich Priebke)
| [[File:Erich Priebke.jpg|100px]]
| റോമിലെ സിപ്പോ (SiPo), ഗെസ്റ്റപ്പോ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ; 335 ഇറ്റാലിയൻ സാധാരണക്കാരെയും ജൂതന്മാരെയും കൂട്ടക്കൊല ചെയ്ത ആർഡിയറ്റൈൻ ഗുഹാ കൂട്ടക്കൊലയ്ക്ക് (Ardeatine massacre) നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;അർജന്റീനയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; 1995-ൽ ഇറ്റലിക്ക് കൈമാറി ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 100-ാം വയസ്സിൽ റോമിൽ വീട്ടുതടങ്കലിൽ കഴിയവേ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 29 ജൂലൈ 1913
| 11 ഒക്ടോബർ 2013
|-
| 111
| '''[[ഹെർബർട്ട് കാപ്പ്ലർ]]'''&lt;br /&gt;(Herbert Kappler)
| [[File:Herbert Kappler.jpg|100px]]
| റോമിലെ സിപ്പോ (SiPo), എസ്.ഡി. (SD) മേധാവി; റോമൻ ജൂതന്മാരെ ഓഷ്വിറ്റ്സിലേക്ക് നാടുകടത്തുന്നതിനും ആർഡിയറ്റൈൻ ഗുഹാ കൂട്ടക്കൊലയ്ക്കും നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;ഇറ്റലിയിൽ ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1977-ൽ റോമിലെ സൈനിക ആശുപത്രിയിൽ നിന്ന് ഭാര്യയുടെ സഹായത്തോടെ പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; 1978-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 23 സെപ്റ്റംബർ 1907
| 9 ഫെബ്രുവരി 1978
|-
| 112
| '''[[കാൾ ലിന്നസ്]]'''&lt;br /&gt;(Karl Linnas)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| നാസി അധിനിവേശ എസ്തോണിയയിലെ ടാർട്ടു (Tartu) തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ്; സ്ത്രീകളും കുട്ടികളും ഉൾപ്പെടെ ആയിരക്കണക്കിന് ജൂതന്മാരെയും തടവുകാരെയും കൂട്ടക്കൊല ചെയ്യാൻ നേരിട്ട് ഉത്തരവിട്ടു.
| &lt;small&gt;യു.എസിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; പിന്നീട് പൗരത്വം റദ്ദാക്കി 1987-ൽ സോവിയറ്റ് യൂണിയനിലേക്ക് നാടുകടത്തി; ലെനിൻഗ്രാഡിലെ ജയിൽ ആശുപത്രിയിൽ വിചാരണയ്ക്ക് കാത്തുനിൽക്കെ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 6 ഓഗസ്റ്റ് 1919
| 2 ജൂലൈ 1987
|-
| 113
| '''[[ഹാൻസ് ലിപ്ഷിസ്]]'''&lt;br /&gt;(Hans Lipschis)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗ തടങ്കൽ പാളയത്തിലെ എസ്.എസ്. ടോട്ടൻകോഫ്ഫോർബാൻഡെ ഗാർഡ് (1941–1945).
| &lt;small&gt;ചിക്കാഗോയിലേക്ക് കുടിയേറിയെങ്കിലും നാസി പശ്ചാത്തലം വെളിപ്പെട്ടതിനെത്തുടർന്ന് 1983-ൽ അമേരിക്കയിൽ നിന്ന് നാടുകടത്തി; 2013-ൽ ജർമ്മനിയിൽ അറസ്റ്റിലായെങ്കിലും അനാരോഗ്യം കാരണം വിചാരണ ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടു; 2016-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 7 നവംബർ 1919
| 16 ജൂൺ 2016
|-
| 114
| '''[[ഹൈൻറിച്ച് ബൂബെക്ക്]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Boere)
| [[File:Heinrich Boere.jpg|100px]]
| അധിനിവേശ നെതർലാൻഡ്‌സിലെ വാഫൻ-എസ്.എസ്. ഹിറ്റ്-സ്ക്വാഡായ 'സിൽബർടാനെ' (Sonderkommando Silbertanne) അംഗം; ഡച്ച് ചെറുത്തുനിൽപ്പ് പോരാളികളെയും സാധാരണക്കാരെയും കൊലപ്പെടുത്തി.
| &lt;small&gt;നെതർലാൻഡ്‌സിൽ വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിച്ചെങ്കിലും ജർമ്മനിയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; പതിറ്റാണ്ടുകൾക്ക് ശേഷം 2010-ൽ ആച്ചെൻ കോടതി ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിച്ചു; ജയിൽ ആശുപത്രിയിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 27 സെപ്റ്റംബർ 1921
| 1 ഡിസംബർ 2013
|-
| 115
| '''[[ലാസ്ലോ ചാറ്റാരി]]'''&lt;br /&gt;(László Csatáry)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ഹംഗേറിയൻ റോയൽ പോലീസ് ഓഫീസർ; കോസിറ്റ്സെ (Košice) ഗെട്ടോയിൽ ക്രൂരതകൾ കാണിക്കുകയും 15,000-ത്തിലധികം ജൂതന്മാരെ ഓഷ്വിറ്റ്സിലേക്ക് നാടുകടത്താൻ സഹായിക്കുകയും ചെയ്തു.
| &lt;small&gt;കാനഡയിലേക്ക് കടന്ന് പതിറ്റാണ്ടുകളോളം ജീവിച്ചു; പൗരത്വം റദ്ദാക്കപ്പെട്ടതിനെ തുടർന്ന് ഹംഗറിയിലേക്ക് മടങ്ങി; 2013-ൽ ബുഡാപെസ്റ്റിൽ വിചാരണയ്ക്ക് കാത്തുനിൽക്കെ ന്യുമോണിയ ബാധിച്ച് അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 4 മാർച്ച് 1915
| 10 ഓഗസ്റ്റ് 2013
|-
| 116
| '''[[സൈമൺ ഗോൾഡ്ബർഗ്]]'''&lt;br /&gt;(Szymon Goldberg)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ജൂത സഹകരണ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ / കാപ്പോ (Kapó); ക്യാമ്പിലെ ദൈനംദിന അടിച്ചമർത്തലുകളിൽ സഹകരിച്ചു.
| &lt;small&gt;രക്ഷപ്പെട്ടു; യുദ്ധാനന്തര വിധി വ്യക്തമല്ല.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 117
| '''[[എൽഫ്രീഡെ ഹൂത്ത്]]'''&lt;br /&gt;(Elfriede Rinkel / Elfriede Huth)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| റാവൻസ്ബ്രൂക്ക് (Ravensbrück) വനിതാ തടങ്കൽ പാളയത്തിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്; പരിശീലനം ലഭിച്ച ആക്രമണ നായ്ക്കളെ ഉപയോഗിച്ച് തടവുകാരെ പീഡിപ്പിച്ചു.
| &lt;small&gt;അമേരിക്കയിലേക്ക് കുടിയേറി ജീവിച്ചു; 2006-ൽ നാസി ഭൂതകാലം തെളിഞ്ഞതോടെ പൗരത്വം ഉപേക്ഷിച്ച് ജർമ്മനിയിലേക്ക് മടങ്ങി; 2018-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 14 ജൂലൈ 1922
| ജൂലൈ 2018
|-
| 118
| '''[[ഡാങ്കോ സാകിച്ച്]]'''&lt;br /&gt;(Dinko Šakić)
| [[File:Dinko Sakic.jpg|100px]]
| ക്രൊയേഷ്യയിലെ ഉസ്താഷെ ഫാസിസ്റ്റ് ഭരണകൂടത്തിന് കീഴിലുള്ള യാസെനോവാക് (Jasenovac) തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ്; പതിനായിരക്കണക്കിന് സെർബുകൾ, ജൂതന്മാർ, റോമാനി ജനങ്ങൾ എന്നിവരുടെ കൂട്ടക്കൊലയ്ക്ക് ഉത്തരവാദിയായി.
| &lt;small&gt;അർജന്റീനയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; 1998-ൽ ക്രൊയേഷ്യയിലേക്ക് കൈമാറി 20 വർഷം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; സാഗ്രെബ് ജയിൽ ആശുപത്രിയിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 8 സെപ്റ്റംബർ 1921
| 20 ജൂലൈ 2008
|-
| 119
| '''[[നട സാകിച്ച്]]'''&lt;br /&gt;(Nada Šakić)
| [[File:Nada Sakic.jpg|100px]]
| മാക്സ് ലുബുറിച്ചിന്റെ അർദ്ധസഹോദരിയും ഡാങ്കോ സാകിച്ചിന്റെ ഭാര്യയും; സ്റ്റാറ ഗ്രാഡിസ്ക (Stara Gradiška) വനിതാ ക്യാമ്പിലെ ഉസ്താഷെ ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;അർജന്റീനയിൽ നിന്ന് കൈമാറിയെങ്കിലും തെളിവുകളുടെ അഭാവത്തിൽ ക്രൊയേഷ്യൻ കോടതി വിട്ടയച്ചു; 2011-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 4 ഓഗസ്റ്റ് 1926
| 5 ഫെബ്രുവരി 2011
|-
| 120
| '''[[വിയെക്കോസ്ലാവ് ലുബുറിച്ച്]]'''&lt;br /&gt;(Vjekoslav Luburić)
| [[File:Vjekoslav Luburic.jpg|100px]]
| ഉസ്താഷെ ബ്യൂറോ 3-ന്റെ മേധാവി; യാസെനോവാക് ഉൾപ്പെടെയുള്ള ക്രൊയേഷ്യൻ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളുടെ മുഖ്യ സൂപ്പർവൈസർ; &quot;മാക്സ് കശാപ്പുകാരൻ&quot; (Maks the Butcher) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;സ്പെയിനിലേക്ക് കടന്നു; 1969-ൽ യൂഗോസ്ലാവ് രഹസ്യാന്വേഷണ വിഭാഗം (UDBA) ഏജന്റാൽ വധിക്കപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 6 മാർച്ച് 1914
| 20 ഏപ്രിൽ 1969
|-
| 121
| '''[[ആൻഡ്രിജ അർട്ടുക്കോവിച്ച്]]'''&lt;br /&gt;(Andrija Artuković)
| [[File:Andrija Artukovic.jpg|100px]]
| സ്വതന്ത്ര ക്രൊയേഷ്യൻ രാജ്യത്തിന്റെ ആഭ്യന്തര-നീതിന്യായ മന്ത്രി; വംശീയ ഉന്മൂലന നിയമങ്ങൾ നടപ്പിലാക്കിയതിനാൽ &quot;ബാൾക്കൻസിലെ ഹിംലർ&quot; എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;ദശാബ്ദങ്ങളോളം അമേരിക്കയിൽ ഒളിവിൽ കഴിഞ്ഞു; 1986-ൽ യൂഗോസ്ലാവിയയ്ക്ക് കൈമാറി വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കപ്പെട്ടു; അപ്പീൽ നിലനിൽക്കെ ജയിൽ ആശുപത്രിയിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 29 നവംബർ 1899
| 16 ജനുവരി 1988
|-
| 122
| '''[[എഡ്വേർഡ് റോഷ്മാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Eduard Roschmann)
| [[File:Eduard Roschmann.jpg|100px]]
| റിഗ ഗെട്ടോയുടെയും (Riga Ghetto) കൈസർവാൾഡ് ക്യാമ്പിന്റെയും കമാൻഡന്റ്; ക്രൂരതകൾ കാരണം &quot;റിഗയിലെ കശാപ്പുകാരൻ&quot; (Butcher of Riga) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;അർജന്റീനയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; കൈമാറൽ ഭയന്ന് പരാഗ്വേയിലേക്ക് കടക്കവേ അസൻഷ്യോണിൽ വച്ച് ഹൃദയാഘാതം മൂലം അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 25 നവംബർ 1908
| 8 ഓഗസ്റ്റ് 1977
|-
| 123
| '''[[ഫ്രെഡറിക് ബോസ്ഹാമർ]]'''&lt;br /&gt;(Friedrich Bosshammer)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| അഡോൾഫ് ഐഷ്മാന്റെ പ്രധാന സഹായി; ഇറ്റലിയിലെ ജൂതകാര്യ വിഭാഗം മേധാവി (1944–1945); ആയിരക്കണക്കിന് ഇറ്റാലിയൻ ജൂതന്മാരെ ഓഷ്വിറ്റ്സിലേക്ക് അയക്കുന്നതിന് നേരിട്ട് മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;1968-ൽ പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിൽ അറസ്റ്റിലായി ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; അപ്പീൽ വിചാരണയ്ക്കിടെ ജയിലിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 20 ഡിസംബർ 1906
| 17 ഡിസംബർ 1972
|-
| 124
| '''[[ഫ്രാൻസ് ബാബർച്ച്]]'''&lt;br /&gt;(Franz Bürkl)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| വാർസോയിലെ പവിയാക് (Pawiak) ജയിലിലെ എസ്.എസ്. ഒബർസ്ഷാർഫ്യൂററും ഡെപ്യൂട്ടി കമാൻഡന്റും; തടവുകാരെ ക്രൂരമായി കൊലപ്പെടുത്തുന്നതിൽ കുപ്രസിദ്ധൻ.
| &lt;small&gt;പോളിഷ് ഹോം ആർമി (Armia Krajowa) നടത്തിയ 'ഓപ്പറേഷൻ ബാബർച്ച്' രഹസ്യ ആക്രമണത്തിൽ വെടിയേറ്റ് കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 16 ഓഗസ്റ്റ് 1911
| 7 സെപ്റ്റംബർ 1943
|-
| 125
| '''[[ആഗസ്റ്റ് ഹെയ്സ്മെയർ]]'''&lt;br /&gt;(August Heissmeyer)
| [[File:August Heißmeyer.jpg|100px]]
| എസ്.എസ്. മെയിൻ ഓഫീസ് (SS-Hauptamt) മേധാവിയും നാസി എലൈറ്റ് സ്കൂളുകളുടെ (NPEA) ഇൻസ്പെക്ടറും; ഉയർന്ന നാസി നേതൃത്വത്തിലേക്ക് ഉദ്യോഗസ്ഥരെ പരിശീലിപ്പിക്കുന്നതിൽ നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;ഡീനാസിഫിക്കേഷൻ കോടതി തടവിന് ശിക്ഷിച്ചു; ശിക്ഷയ്ക്ക് ശേഷം സ്വകാര്യ ബിസിനസ്സുകളിൽ ഏർപ്പെട്ടു; 1979-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 11 ജനുവരി 1897
| 16 ജനുവരി 1979
|-
| 126
| '''[[മാക്സ് തോമസ്]]'''&lt;br /&gt;(Max Thomas)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ഉക്രെയ്നിലെ ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പെ സി (Einsatzgruppe C) കമാൻഡറും ഉക്രെയ്നിലെ ഉയർന്ന സിപ്പോ-എസ്.ഡി. ഉദ്യോഗസ്ഥനും.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാവസാനം സ്വന്തം ഐഡന്റിറ്റി മറച്ചുവെച്ച് ആത്മഹത്യയ്ക്ക് ശ്രമിച്ചു; പരിക്കുകൾ മൂലം വുർസ്ബർഗിൽ വച്ച് അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 4 ഓഗസ്റ്റ് 1891
| 6 ഡിസംബർ 1945
|-
| 127
| '''[[ഓട്ടോ റാഷ്]]'''&lt;br /&gt;(Otto Rasch)
| [[File:Otto Rasch.jpg|100px]]
| ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പെ സി കമാൻഡർ; ബാബി യാർ (Babi Yar) കൂട്ടക്കൊലയിൽ 33,000-ത്തിലധികം ജൂതന്മാരെ വെടിവെച്ചുകൊല്ലാൻ ഉത്തരവിട്ട മുഖ്യ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പൻ വിചാരണയ്ക്കിടെ പാർക്കിൻസൺസ് രോഗം മൂർച്ഛിച്ചതിനെ തുടർന്ന് വിചാരണയിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടു; 1948-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 7 ഡിസംബർ 1891
| 1 നവംബർ 1948
|-
| 128
| '''[[റുഡോൾഫ് ബാറ്റ്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Rudolf Batz)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ബാൾട്ടിക് രാജ്യങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിച്ച ഐൻസാറ്റ്സ്കമാൻഡോ 2 (Einsatzkommando 2) കമാൻഡർ; ലാത്വിയൻ ജൂതന്മാരെ ഉന്മൂലനം ചെയ്യുന്നതിന് നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തരം വ്യാജപ്പേരിൽ ജീവിച്ചു; 1960-ൽ പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിൽ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് അറസ്റ്റിലായി; വിചാരണയ്ക്ക് കാത്തുനിൽക്കെ ജയിലിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 10 നവംബർ 1903
| 8 ഫെബ്രുവരി 1961
|-
| 129
| '''[[ഹെർബർട്ട് ഷെർവിറ്റ്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Fritz Scherwitz / Herbert Scherwitz)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ലാത്വിയയിലെ ലന്തെ (Lenta) ലേബർ ക്യാമ്പിന്റെ എസ്.എസ്. കമാൻഡന്റ്; ജൂത വംശപാരമ്പര്യം ഒളിച്ചുവെച്ച് എസ്.എസിൽ ചേർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;1948-ൽ മ്യൂണിക്കിൽ അറസ്റ്റിലായി കൊലപാതക കുറ്റത്തിന് തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; മോചിതനായ ശേഷം 1962-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 16 ഓഗസ്റ്റ് 1903
| 1962
|-
| 130
| '''[[ആൽഫ്രഡ് ഫിൽബർട്ട്]]'''&lt;br /&gt;(Alfred Filbert)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ബെലാറസിൽ കൂട്ടക്കൊലകൾ നടത്തിയ ഐൻസാറ്റ്സ്കമാൻഡോ 9 (Einsatzkommando 9) കമാൻഡർ; ഗെട്ടോകൾ ഒഴിപ്പിക്കുന്നതിനും സ്ത്രീകളെയും കുട്ടികളെയും കൂട്ടത്തോടെ വധിക്കുന്നതിനും തുടക്കമിട്ടു.
| &lt;small&gt;1959-ൽ അറസ്റ്റിലായി ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1975-ൽ ആരോഗ്യപരമായ കാരണങ്ങളാൽ വിട്ടയച്ചു; 1990-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 8 സെപ്റ്റംബർ 1905
| 1 ഓഗസ്റ്റ് 1990
|-
| 131
| '''[[കാൾ യെഗർ]]'''&lt;br /&gt;(Karl Jäger)
| [[File:Karl Jaeger 1941 (cropped).jpg|100px]]
| ഐൻസാറ്റ്സ്കമാൻഡോ 3 (Einsatzkommando 3) തലവൻ; ലിത്വാനിയയിലെ 1,37,000-ലധികം ജൂതന്മാരെ ഉന്മൂലനം ചെയ്തതിന്റെ കൃത്യമായ വിവരങ്ങൾ അടങ്ങിയ കുപ്രസിദ്ധമായ 'യെഗർ റിപ്പോർട്ടിന്റെ' (Jäger Report) രചയിതാവ്.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തരം ഒളിവിൽ കഴിഞ്ഞു; 1959-ൽ പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിൽ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് അറസ്റ്റിലായി; വിചാരണയ്ക്ക് കാത്തുനിൽക്കെ ഹോഹനസ്പെർഗ് ജയിലിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 20 സെപ്റ്റംബർ 1888
| 22 ജൂൺ 1959
|-
| 132
| '''[[റുഡോൾഫ് ലാംഗെ]]'''&lt;br /&gt;(Rudolf Lange)
| [[File:Rudolf Lange.jpg|100px]]
| ഐൻസാറ്റ്സ്കമാൻഡോ 2 (Einsatzkommando 2) തലവനും ലാത്വിയയിലെ സിപ്പോ-എസ്.ഡി. കമാൻഡറും; സലാസ്പിൽസ് തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ നിർമ്മാണത്തിന് മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു; വാൻസീ കോൺഫറൻസിൽ പങ്കെടുത്ത ഫീൽഡ് തലവൻ.
| &lt;small&gt;പോസ്നനിൽ വച്ച് സോവിയറ്റ് സൈന്യത്താൽ വളയപ്പെട്ടപ്പോൾ ആത്മഹത്യ ചെയ്തു (അല്ലെങ്കിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു).&lt;/small&gt;
| 18 ഏപ്രിൽ 1910
| 23 ഫെബ്രുവരി 1945
|-
| 133
| '''[[ഹാൻസ്-അഡോൾഫ് പ്രൂട്ട്സ്മാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Hans-Adolf Prützmann)
| [[File:Hans-Adolf Prützmann (1934).jpg|100px]]
| ബാൾട്ടിക് രാജ്യങ്ങളിലും വടക്കൻ റഷ്യയിലും (ഓസ്റ്റ്‌ലാൻഡ്), പിന്നീട് തെക്കൻ റഷ്യയിലും സേവനമനുഷ്ഠിച്ച ഉയർന്ന എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ (Höchster SS- und Polizeiführer).
| &lt;small&gt;ബ്രിട്ടീഷ് സൈന്യത്തിന്റെ പിടിയിലായ ശേഷം ലൂണെബർഗിൽ വച്ച് സയനൈഡ് കഴിച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 31 ഓഗസ്റ്റ് 1901
| 21 മെയ് 1945
|-
| 134
| '''[[വിൽഹെം കോപ്പെ]]'''&lt;br /&gt;(Wilhelm Koppe)
| [[File:Wilhelm Koppe.jpg|100px]]
| റീഷ്സ്ഗൗ വാർത്തെലാൻഡിലെയും പിന്നീട് ജനറൽ ഗവൺമെന്റിലെയും (പോളണ്ട്) ഉന്നത എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ; ചെൽമ്നോ (Chełmno) നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പ് സ്ഥാപിക്കുന്നതിനും ഗ്യാസ് വാനുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതിനും മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;വ്യാജപ്പേരിൽ ഫാക്ടറി ഡയറക്ടറായി കഴിഞ്ഞു; 1960-ൽ അറസ്റ്റിലായെങ്കിലും അനാരോഗ്യം കാരണം വിചാരണ റദ്ദാക്കി; 1975-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 15 ജൂൺ 1896
| 2 ജൂലൈ 1975
|-
| 135
| '''[[ഫ്രെഡറിക്-വിൽഹെം ക്രൂഗർ]]'''&lt;br /&gt;(Friedrich-Wilhelm Krüger)
| [[File:Friedrich-Wilhelm Krüger.jpg|100px]]
| അധിനിവേശ പോളണ്ടിലെ ഉന്നത എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ (1939–1943); ഓപ്പറേഷൻ റെയിൻഹാർഡ്, വാർസോ ഗെട്ടോ പ്രക്ഷോഭത്തെ അടിച്ചമർത്തൽ എന്നിവയ്ക്ക് നിർദ്ദേശങ്ങൾ നൽകി.
| &lt;small&gt;ഓസ്ട്രിയയിൽ വച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 8 മെയ് 1894
| 10 മെയ് 1945
|-
| 136
| '''[[എറിക് ഫുക്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Erich Fuchs)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ആക്ഷൻ ടി4, ഓപ്പറേഷൻ റെയിൻഹാർഡ് എന്നിവയിലെ സാങ്കേതിക വിദഗ്ദ്ധൻ; ബെൽസെക്, സോബിബോർ, ട്രെബ്ലിങ്ക ക്യാമ്പുകളിൽ വിഷവാതകം പുറപ്പെടുവിക്കുന്ന എഞ്ചിനുകൾ സ്ഥാപിച്ചു.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ വിചാരണയിൽ (1966) കുറ്റക്കാരനാണെന്ന് കണ്ടെത്തി 4 വർഷം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; പിന്നീട് മോചിതനായി 1980-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 9 ഏപ്രിൽ 1902
| 25 ജൂലൈ 1980
|-
| 137
| '''[[ലോറൻസ് ഹാക്കൻഹോൾട്ട്]]'''&lt;br /&gt;(Lorenz Hackenholt)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ബെൽസെക് നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകൾ രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുകയും നിർമ്മിക്കുകയും പ്രവർത്തിപ്പിക്കുകയും ചെയ്ത പ്രധാനി (&quot;ഹാക്കൻഹോൾട്ട് ഫൗണ്ടേഷൻ&quot; എന്നറിയപ്പെട്ടു).
| &lt;small&gt;യുദ്ധാവസാനം അപ്രത്യക്ഷനായി; 1954-ൽ നിയമപരമായി മരിച്ചതായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 26 ജൂൺ 1914
| 1945 (കരുതപ്പെടുന്നു)
|-
| 138
| '''[[ഹെർബർട്ട് ലാംഗെ]]'''&lt;br /&gt;(Herbert Lange)
| [[File:Herbert Lange.jpg|100px]]
| ചെൽമ്നോ (Chełmno) നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിന്റെ ആദ്യ കമാൻഡന്റ്; 'സോണ്ടർകമാൻഡോ ലാംഗെ' തലവനായിരുന്ന ഇദ്ദേഹം സഞ്ചരിക്കുന്ന ഗ്യാസ് വാനുകൾ ഉപയോഗിച്ച് ആയിരക്കണക്കിന് മാനസിക രോഗികളെയും ജൂതന്മാരെയും കൊലപ്പെടുത്തി.
| &lt;small&gt;ബെർലിൻ യുദ്ധത്തിൽ വെടിയേറ്റ് കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 29 സെപ്റ്റംബർ 1909
| 20 ഏപ്രിൽ 1945
|-
| 139
| '''[[ഹാൻസ് ബോത്മാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Hans Bothmann)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ചെൽമ്നോ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിന്റെ രണ്ടാമത്തെയും അവസാനത്തെയും കമാൻഡന്റ് (1942–1945); ലോഡ്സ് ഗെട്ടോ ഒഴിപ്പിക്കലിന്റെ ഭാഗമായി പതിനായിരക്കണക്കിന് ആളുകളെ ഗ്യാസ് വാനുകളിൽ കൊലപ്പെടുത്തി.
| &lt;small&gt;ബ്രിട്ടീഷ് സൈന്യത്തിന്റെ പിടിയിലായ ശേഷം തടവിൽ വച്ച് തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 11 നവംബർ 1911
| 4 ഏപ്രിൽ 1946
|-
| 140
| '''[[പോൾ റാഡോംസ്കി]]'''&lt;br /&gt;(Paul Radomski)
| [[File:Paul Radomski.jpg|100px]]
| ഉക്രെയ്നിലെ സിറെറ്റ്സ് (Syrets) തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ്, ഗ്രീസിലെ ഹൈദാരി (Chaidari) ക്യാമ്പിന്റെ കമാൻഡന്റ്; തടവുകാരെ സ്വന്തം കൈകൊണ്ട് വെടിവെച്ചുകൊല്ലുന്ന അതിക്രൂരമായ സ്വഭാവത്തിന് കുപ്രസിദ്ധൻ.
| &lt;small&gt;ഹംഗറിയിലെ സെകെഷ്ഫെഹെർവാറിൽ നടന്ന പോരാട്ടത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 21 സെപ്റ്റംബർ 1902
| 14 മാർച്ച് 1945
|-
| 141
| '''[[ഫ്രാൻസ് ഹോസ്ലർ]]'''&lt;br /&gt;(Franz Hössler)
| [[File:Franz Hössler.jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗവിലെ വനിതാ ക്യാമ്പ് ഡെപ്യൂട്ടി മേധാവി, പിന്നീട് മിറ്റൽബൗ-ഡോറ, ബെർഗൻ-ബെൽസൻ ക്യാമ്പുകളിലെ ഉന്നത ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;ബെൽസൻ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം ഹാമൽൻ ജയിലിൽ ബ്രിട്ടീഷ് സൈനിക അധികാരികളാൽ തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 4 ഫെബ്രുവരി 1906
| 13 ഡിസംബർ 1945
|-
| 142
| '''[[എലിസബത്ത് വോൾക്കൻറാത്ത്]]'''&lt;br /&gt;(Elisabeth Volkenrath)
| [[File:Elisabeth Volkenrath.jpg|100px]]
| റാവൻസ്ബ്രൂക്ക്, ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗ, ബെർഗൻ-ബെൽസൻ ക്യാമ്പുകളിലെ മുഖ്യ വനിതാ സൂപ്പർവൈസർ (Oberaufseherin); ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളിലേക്ക് ആളുകളെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിൽ പങ്കാളിയായി.
| &lt;small&gt;ബെൽസൻ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം ഹാമൽൻ ജയിലിൽ തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 5 സെപ്റ്റംബർ 1919
| 13 ഡിസംബർ 1945
|-
| 143
| '''[[ഹുവാനാ ബോർമാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Juana Bormann)
| [[File:Juana Bormann.jpg|100px]]
| ലിച്ചെൻബർഗ്, റാവൻസ്ബ്രൂക്ക്, ഓഷ്വിറ്റ്സ്, ബെർഗൻ-ബെൽസൻ ക്യാമ്പുകളിലെ എസ്.എസ്. വനിതാ ഗാർഡ്; ഭീമാകാരനായ നായയെ ഉപയോഗിച്ച് തടവുകാരെ ആക്രമിച്ചിരുന്നതിനാൽ &quot;നായകളുള്ള സ്ത്രീ&quot; (The Woman with the Dogs) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;ബെൽസൻ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 10 സെപ്റ്റംബർ 1893
| 13 ഡിസംബർ 1945
|-
| 144
| '''[[ഹെർത്ത എഹ്ലെർട്ട്]]'''&lt;br /&gt;(Herta Ehlert)
| [[File:Herta Ehlert.jpg|100px]]
| റാവൻസ്ബ്രൂക്ക്, മജ്ദാനെക്, ഓഷ്വിറ്റ്സ്, ബെർഗൻ-ബെൽസൻ ക്യാമ്പുകളിലെ വനിതാ ഗാർഡ് (Aufseherin).
| &lt;small&gt;ബെൽസൻ വിചാരണയിൽ 15 വർഷം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1951-ൽ നേരത്തെ മോചിതയായി; 1997-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 26 മാർച്ച് 1905
| 4 ഏപ്രിൽ 1997
|-
| 145
| '''[[ആലീസ് ഒർലോവ്സ്കി]]'''&lt;br /&gt;(Alice Orlowski)
| [[File:Alice Orlowski.jpg|100px]]
| മജ്ദാനെക്, പ്ലാഷോവ്, ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗ ക്യാമ്പുകളിലെ എസ്.എസ്. വനിതാ ഗാർഡ്; തടവുകാരെ ചാട്ടവാറുകൊണ്ട് അടിക്കുന്നതിലും മരണ മാർച്ചുകളിൽ (Death marches) ക്രൂരതകൾ കാണിക്കുന്നതിലും കുപ്രസിദ്ധ.
| &lt;small&gt;ക്രാക്കോവിലെ ഓഷ്വിറ്റ്സ് വിചാരണയിൽ തടവുശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കപ്പെട്ടു; പിന്നീട് മൂന്നാം മജ്ദാനെക് വിചാരണയ്ക്കിടെ 1976-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 30 സെപ്റ്റംബർ 1903
| 1976
|-
| 146
| '''[[ഹിൽഡെഗാർഡ് ലാഷെർട്ട്]]'''&lt;br /&gt;(Hildegard Lächert)
| [[File:Hildegard Lächert.jpg|100px]]
| മജ്ദാനെക്, ഓഷ്വിറ്റ്സ്, ഗുസെൻ ക്യാമ്പുകളിലെ ക്രൂരയായ വനിതാ ഗാർഡ്; ക്രൂരതകൾ കാരണം &quot;രക്തരൂക്ഷിതമായ ബ്രിജിഡ&quot; (Bloody Brigitte) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;മജ്ദാനെക് വിചാരണകളിൽ തടവുശിക്ഷ അനുഭവിച്ചു; പിന്നീട് ജർമ്മൻ ചാരസംഘടനയായ ബി.എൻ.ഡിയിൽ (BND) സേവനമനുഷ്ഠിച്ചതായി വെളിപ്പെട്ടു; 1995-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 19 മാർച്ച് 1920
| 1995
|-
| 147
| '''[[മാക്സ് ബ്ലിൻകെ]]'''&lt;br /&gt;(Max Blancke)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| മജ്ദാനെക്, നാറ്റ്സ്‌വീലർ, ഡാഹൗ ക്യാമ്പുകളിലെ നാസി എസ്.എസ്. ഫിസിഷ്യൻ; ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളിലേക്ക് ആളുകളെ തിരഞ്ഞെടുത്തതിലും കൂട്ടക്കൊലകളിലും പങ്കെടുത്തു.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാവസാനം ഹുൻഫെൽഡിൽ വച്ച് ഭാര്യയോടൊപ്പം ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 23 മാർച്ച് 1909
| 27 ഏപ്രിൽ 1945
|-
| 148
| '''[[ഹൈൻറിച്ച് പീറ്റേഴ്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Peters)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗ, റാവൻസ്ബ്രൂക്ക് ക്യാമ്പുകളിലെ എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തര വിധി വ്യക്തമല്ല / ഒളിവിൽ പോയി.&lt;/small&gt;
| 23 ഡിസംബർ 1890
| അജ്ഞാതം
|-
| 149
| '''[[യൊഹാൻ ഫ്ലീഗൽ]]'''&lt;br /&gt;(Johann Fliegel)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക, സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പുകളിൽ സേവനമനുഷ്ഠിച്ച എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;വിചാരണ ചെയ്യപ്പെട്ടില്ല; വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| 24 ഒക്ടോബർ 1895
| അജ്ഞാതം
|-
| 150
| '''[[ഫ്രാൻസ് വോൾഫ്]]'''&lt;br /&gt;(Franz Wolf)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ പ്രധാന എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ; ഗ്യാസ് ചേമ്പറിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നതിന് മുൻപ് ഇരകളുടെ മുടി മുറിക്കുന്നതിനും വസ്ത്രങ്ങളും സ്വത്തുക്കളും പിടിച്ചെടുക്കുന്നതിനും മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ വിചാരണയിൽ 8 വർഷത്തെ തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; പിന്നീട് ശിക്ഷാ കാലാവധി പൂർത്തിയാക്കി മോചിതനായി; 1999-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 9 ഏപ്രിൽ 1907
| 9 ഒക്ടോബർ 1999
|-
| 151
| '''[[യോസെഫ് വല്ലെറ്റെർ]]'''&lt;br /&gt;(Josef Vallaster)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ഹാർത്തൈം യൂത്തനേഷ്യ കേന്ദ്രത്തിലും (Aktion T4) സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലും സേവനമനുഷ്ഠിച്ച എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ; ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളിലെ കൂട്ടക്കൊലകൾക്ക് മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;1943 ഒക്ടോബറിലെ സോബിബോർ തടവുകാരുടെ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ (Sobibor uprising) തടവുകാരാൽ വധിക്കപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 5 ഫെബ്രുവരി 1910
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 152
| '''[[റുഡോൾഫ് ബെക്ക്മാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Rudolf Beckmann)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഒബർസ്ഷാർഫ്യൂറർ; ക്യാമ്പ് II-ന്റെ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് ചുമതലകളും ഇരകളുടെ വസ്ത്രങ്ങൾ പിടിച്ചെടുക്കലും നിയന്ത്രിച്ചു.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ ക്യാമ്പ് ഓഫീസിനുള്ളിൽ വെച്ച് തടവുകാരാൽ കുത്തേറ്റു കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 20 ഫെബ്രുവരി 1910
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 153
| '''[[യോഹാൻ നീമാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Johann Niemann)
| [[File:Johann Niemann portrait.jpg|100px]]
| ബെൽസെക്, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലെ ഡെപ്യൂട്ടി കമാൻഡന്റ്; ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളുടെ നിർമ്മാണത്തിലും കൂട്ടക്കൊലകളിലും പങ്കാളിയായി.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ തയ്യൽ വർക്ക്‌ഷോപ്പിൽ വെച്ച് തടവുകാരനായ പോളിഷ് സൈനികന്റെ മഴു കൊണ്ടുള്ള വെട്ടേറ്റ് കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 4 ഓഗസ്റ്റ് 1913
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 154
| '''[[സീഗ്ഫ്രീഡ് ഗ്രൈറ്റ്ഷൂസ്]]'''&lt;br /&gt;(Siegfried Graetschus)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഉക്രേനിയൻ ട്രാവ്നിക്കി ഗാർഡുകളുടെ തലവൻ (Head of Ukrainian Guard contingent).
| &lt;small&gt;സോബിബോർ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ ചെരുപ്പുകുത്തി ഷെഡ്ഡിൽ വെച്ച് തടവുകാരാൽ മഴു ഉപയോഗിച്ച് വധിക്കപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 9 ജൂൺ 1916
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 155
| '''[[വാൾട്ടർ നോവാക്]]'''&lt;br /&gt;(Walter Nowak)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ തടവുകാരാൽ വധിക്കപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 14 ജൂൺ 1912
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 156
| '''[[ഫ്രിറ്റ്സ് കോൺറാഡ്]]'''&lt;br /&gt;(Fritz Konrad)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഷാർഫ്യൂറർ.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ തടവുകാരാൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 10 ഓഗസ്റ്റ് 1914
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 157
| '''[[തോമസ് സ്റ്റെഫാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Thomas Steffl)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ തടവുകാരാൽ വധിക്കപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 1911
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 158
| '''[[മാക്സ് ബ്രീസ്]]'''&lt;br /&gt;(Max Brees)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 159
| '''[[എർണസ്റ്റ് സ്റ്റെൻഗൽ]]'''&lt;br /&gt;(Ernst Stengelin)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;സോബിബോറിലേക്ക് നിയോഗിക്കപ്പെട്ട് ഏതാനും ദിവസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ നടന്ന പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ തടവുകാരാൽ വധിക്കപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 10 ഓഗസ്റ്റ് 1911
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 160
| '''[[ഹെർമൻ എർണസ്റ്റ്]]'''&lt;br /&gt;(Hermann Ernst)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തര വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| 12 നവംബർ 1912
| അജ്ഞാതം
|-
| 161
| '''[[ഹെൻറിച്ച് ഫ്ലോഡ്]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Flood)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;വിചാരണ ചെയ്യപ്പെട്ടില്ല; വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 162
| '''[[ആൽഫ്രഡ് ഇറ്റ്നർ]]'''&lt;br /&gt;(Alfred Ittner)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റർ; ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളിലേക്ക് അയക്കുന്നതിന് മുൻപ് ഇരകളിൽ നിന്ന് പണവും വിലപിടിപ്പുള്ള വസ്തുക്കളും പിടിച്ചെടുക്കാൻ ചുമതലപ്പെട്ട ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;ഹേഗൻ സോബിബോർ വിചാരണയിൽ 4 വർഷം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; പിന്നീട് മോചിതനായി 1976-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 13 ജനുവരി 1907
| 3 നവംബർ 1976
|-
| 163
| '''[[റോബർട്ട് യൂഹ്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Robert Jührs)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ബെൽസെക്, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്; പിന്നീട് ട്രാവ്നിക്കി ട്രെയിനിംഗ് ക്യാമ്പിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ വിചാരണയിൽ വിചാരണ നേരിട്ടെങ്കിലും കുറ്റവിമുക്തനാക്കപ്പെട്ടു; 1996-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 17 ഒക്ടോബർ 1911
| 1996
|-
| 164
| '''[[ഹെർമൻ ലാബർട്ട്]]'''&lt;br /&gt;(Hermann Lambert)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലെ നിർമ്മാണ വിഭാഗം എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;വിചാരണ ചെയ്യപ്പെട്ടില്ല; വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| 1910
| അജ്ഞാതം
|-
| 165
| '''[[എറിക് ബൗവർ]]'''&lt;br /&gt;(Erich Bauer)
| [[File:Erich Bauer.jpg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകൾ പ്രവർത്തിപ്പിച്ച മുഖ്യ ഓപ്പറേറ്റർ; തടവുകാരെ കൂട്ടക്കൊല ചെയ്യുന്നതിലെ അതിക്രൂരമായ ആവേശം കാരണം &quot;ഗ്യാസ്മാസ്റ്റർ&quot; (Gasmeister) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;1949-ൽ ബെർലിനിൽ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് അറസ്റ്റിലായി; വധശിക്ഷ വിധിച്ചെങ്കിലും പിന്നീട് ജീവപര്യന്തമായി ഇളവുചെയ്തു; ബെർലിനിലെ ടെഗൽ ജയിലിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 26 മാർച്ച് 1900
| 4 ഫെബ്രുവരി 1980
|-
| 166
| '''[[വിൽഹെം ഗ്രോവർട്ട്]]'''&lt;br /&gt;(Wilhelm Gröwer)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തര വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 167
| '''[[റുഡോൾഫ് കാംപ്ഫ്]]'''&lt;br /&gt;(Rudolf Kämpf)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;വിചാരണ ചെയ്യപ്പെട്ടില്ല.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 168
| '''[[ഫ്രിറ്റ്സ് കൗഫ്മാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Fritz Kaufmann)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 169
| '''[[കാൾ ലുഡ്‌വിഗ്]]'''&lt;br /&gt;(Karl Ludwig)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;വിചാരണ നേരിട്ടില്ല.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 170
| '''[[ഹൈൻറിച്ച് മാത്യൂസ്]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Matthes)
| [[File:Heinrich Matthes.jpg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ക്യാമ്പ് II-ന്റെ (മരണ ക്യാമ്പ് / ടോട്ട്-ലാഗർ) തലവൻ; ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളിലെ കൂട്ടക്കൊലകൾക്കും മൃതദേഹങ്ങൾ മറവുചെയ്യുന്നതിനും നേരിട്ട് മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;ട്രെബ്ലിങ്ക വിചാരണയിൽ ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1978-ൽ ജയിലിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 11 ജനുവരി 1902
| 16 ഡിസംബർ 1978
|-
| 171
| '''[[വില്ലി മെന്റ്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Willi Mentz)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ലസാരറ്റ് (Lazaret - വ്യാജ ഇൻഫർമറി) ചുമതലക്കാരൻ; നടക്കാൻ വയ്യാത്തവരും രോഗികളുമായ പതിനായിരക്കണക്കിന് ആളുകളെ വെടിവെച്ചുകൊന്നതിനാൽ &quot;ഫ്രാങ്കെൻസ്റ്റൈൻ&quot; എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;ട്രെബ്ലിങ്ക വിചാരണയിൽ ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1978-ൽ ആരോഗ്യപരമായ കാരണങ്ങളാൽ മോചിതനായ ശേഷം അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 30 ഏപ്രിൽ 1904
| 25 ജൂൺ 1978
|-
| 172
| '''[[ഓഗസ്റ്റ് മീറ്റ്]]'''&lt;br /&gt;(August Miete)
| [[File:August Miete.jpg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഷാർഫ്യൂറർ; ലസാരറ്റിൽ തടവുകാരെ തിരഞ്ഞെടുത്ത് വധിക്കുന്നതിലെ ക്രൂരത കാരണം &quot;മരണത്തിന്റെ മാലാഖ&quot; (The Angel of Death of Treblinka) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;ട്രെബ്ലിങ്ക വിചാരണയിൽ ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1980-കളിൽ മോചിതനായി; 1997-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 1 നവംബർ 1908
| 1997
|-
| 173
| '''[[മാക്സ് മോളർ]]'''&lt;br /&gt;(Max Möller)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക ക്യാമ്പ് II-ലെ (ടോട്ട്-ലാഗർ) എസ്.എസ്. ഗാർഡ്; തടവുകാരോട് ക്രൂരമായി പെരുമാറിയിരുന്നതിനാൽ &quot;അമേരിക്കക്കാരൻ&quot; എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തരം തിരോഭവിച്ചു; വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 174
| '''[[ഗുസ്താവ് മുൻസ്ബെർഗർ]]'''&lt;br /&gt;(Gustav Münzberger)
| [[File:Gustav Münzberger.jpg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളുടെ ചുമതല വഹിച്ച എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ; ഇരകളെ ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളിലേക്ക് ചാട്ടവാറുകൊണ്ട് അടിച്ച് കയറ്റുന്നതിൽ പങ്കുവഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;ട്രെബ്ലിങ്ക വിചാരണയിൽ 12 വർഷത്തെ തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; ശിക്ഷ പൂർത്തിയാക്കി മോചിതനായി; 1977-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 17 ഓഗസ്റ്റ് 1903
| 23 മാർച്ച് 1977
|-
| 175
| '''[[ഗുസ്താവ് നൊൽകെ]]'''&lt;br /&gt;(Gustav Nölke)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;വിചാരണ ചെയ്യപ്പെട്ടില്ല.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 176
| '''[[ആൽബർട്ട് പ്ലാറ്റ്]]'''&lt;br /&gt;(Albert Plathe)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 177
| '''[[ഫ്രാൻസ് പൂഷ്]]'''&lt;br /&gt;(Franz Pusch)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;വിചാരണ നേരിട്ടില്ല.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 178
| '''[[ആൽബർട്ട് റൂം]]'''&lt;br /&gt;(Albert Rum)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ അൺഡ്രസ്സിങ് ബാരക്കുകളുടെയും ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളുടെയും മേൽനോട്ടം വഹിച്ച എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;ട്രെബ്ലിങ്ക വിചാരണയിൽ 3 വർഷത്തെ തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1970-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 8 ജൂൺ 1890
| 1970
|-
| 179
| '''[[ഏണസ്റ്റ് ഷെമ്മൽ]]'''&lt;br /&gt;(Ernst Schemmel)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ കമാൻഡന്റുമാരായ എബർലിന്റെയും സ്റ്റാംഗിളിന്റെയും അഭാവത്തിൽ ക്യാമ്പിന്റെ ആക്ടിംഗ് കമാൻഡന്റായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ച എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;ഡ്രെസ്ഡനിൽ വച്ച് സ്വാഭാവിക മരണം സംഭവിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 11 സെപ്റ്റംബർ 1883
| 10 ഡിസംബർ 1943
|-
| 180
| '''[[ഫ്രിറ്റ്സ് ഷ്മിറ്റ്]]'''&lt;br /&gt;(Fritz Schmidt)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക ക്യാമ്പിലെ ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളിലേക്ക് വിഷവാതകം പമ്പ് ചെയ്യുന്ന എഞ്ചിൻ റൂം പ്രവർത്തിപ്പിച്ച മുഖ്യ ഓപ്പറേറ്റർ.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തരം യു.എസ്. പിടിയിലായെങ്കിലും രക്ഷപ്പെട്ടു; 1965-ൽ വിചാരണ നേരിട്ടെങ്കിലും മതിയായ തെളിവുകളുടെ അഭാവത്തിൽ വിട്ടയച്ചു; 1982-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 29 നവംബർ 1906
| 4 ഫെബ്രുവരി 1982
|-
| 181
| '''[[കാൾ ഷിഫ്നർ]]'''&lt;br /&gt;(Karl Schiffner)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;വിചാരണ ചെയ്യപ്പെട്ടില്ല; വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 182
| '''[[ഹാൻസ് ഷെഫർ]]'''&lt;br /&gt;(Hans Schäfer)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 183
| '''[[ഓട്ടോ സ്റ്റാഡിയെ]]'''&lt;br /&gt;(Otto Stadie)
| [[File:Otto Stadie.jpg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് ഹെഡ്; ക്യാമ്പിൽ എത്തിച്ചേരുന്ന ഇരകളെ ശാന്തരാക്കാൻ തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കുന്ന പ്രസംഗങ്ങൾ നടത്താൻ ചുമതലപ്പെട്ട ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;ട്രെബ്ലിങ്ക വിചാരണയിൽ 7 വർഷത്തെ തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; ശിക്ഷ പൂർത്തിയാക്കി മോചിതനായി; 1977-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 26 ജനുവരി 1897
| 28 ജൂലൈ 1977
|-
| 184
| '''[[ഏണസ്റ്റ് സ്റ്റെൻഗൽ]]'''&lt;br /&gt;(Ernst Stengelin)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ തടവുകാരുടെ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 10 ഓഗസ്റ്റ് 1911
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 185
| '''[[ഫ്രാൻസ് സുഷോമെൽ]]'''&lt;br /&gt;(Franz Suchomel)
| [[File:Franz Suchomel.jpg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. അൺഡ്രസ്സിങ് ബാരക്ക് സൂപ്പർവൈസർ; ഇരകളുടെ സ്വർണ്ണവും പണവും ശേഖരിക്കൽ, സ്ത്രീകളുടെ മുടി മുറിക്കൽ എന്നിവ നിയന്ത്രിച്ചു.
| &lt;small&gt;ട്രെബ്ലിങ്ക വിചാരണയിൽ 6 വർഷത്തെ തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; പിന്നീട് 'ഷോവാ' (Shoah) ഡോക്യുമെന്ററിയിൽ ക്യാമ്പിലെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ തുറന്നുപറഞ്ഞു; 1979-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 3 ഡിസംബർ 1907
| 18 ഡിസംബർ 1979
|-
| 186
| '''[[ഹൈൻറിച്ച് ഉൺവെർഹൗ]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Unverhau)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ബെൽസെക്, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലെ എൻജിൻ ഓപ്പറേറ്ററും ലോക്കോമോട്ടീവ് ഡ്രൈവറും; ഇരകളുടെ വസ്ത്രങ്ങൾ തരംതിരിക്കുന്നതിലും തെളിവുകൾ നശിപ്പിക്കുന്നതിലും പങ്കുവഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ വിചാരണയിൽ പ്രതിചേർക്കപ്പെട്ടെങ്കിലും കുറ്റവിമുക്തനാക്കപ്പെട്ടു; 1996-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 26 മെയ് 1911
| 1996
|-
| 187
| '''[[ജോസഫ് വോൾഫ്]]'''&lt;br /&gt;(Josef Wolf)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ; ക്യാമ്പിലെ വസ്ത്ര സംഭരണശാലയുടെ മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ തടവുകാരാൽ മഴു ഉപയോഗിച്ച് വധിക്കപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 27 മാർച്ച് 1900
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 188
| '''[[ഏണസ്റ്റ് സിർക്കെ]]'''&lt;br /&gt;(Ernst Zierke)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ബെൽസെക്, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലെ മെഡിക്കൽ ഓർഡർലിയും എസ്.എസ്. ഗാർഡും; ക്യാമ്പുകൾ പൊളിച്ചുമാറ്റി തെളിവ് നശിപ്പിക്കുന്നതിൽ പങ്കാളിയായി.
| &lt;small&gt;ബെൽസെക്, സോബിബോർ വിചാരണകളിൽ പ്രതിചേർക്കപ്പെട്ടെങ്കിലും തെളിവുകളുടെ അഭാവത്തിൽ വെറുതെവിട്ടു; 1972-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 6 മെയ് 1905
| 1972
|-
| 189
| '''[[ഹൈൻറിച്ച് ഗ്ലെയർ]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Gley)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ബെൽസെക്, പോണിയറ്റോവ ക്യാമ്പുകളിലെ എസ്.എസ്. ഒബർസ്ഷാർഫ്യൂറർ; മൃതദേഹങ്ങൾ വൻതോതിൽ ദഹിപ്പിക്കുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് (Sonderaktion 1005) മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;ബെൽസെക് വിചാരണയിൽ പ്രതിയായെങ്കിലും നടപടികൾ ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടു; 1973-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 16 ഫെബ്രുവരി 1901
| 1973
|-
| 190
| '''[[ഹാൻസ് ഗിയർസിഗ്]]'''&lt;br /&gt;(Hans Gierzig)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ബെൽസെക് നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| യുദ്ധാനന്തര വിധി അജ്ഞാതമാണ്.
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|}
==അവലംബം==
{{reflist}}

{{The Holocaust}}

{{DEFAULTSORT:List of major perpetrators of the Holocaust}}
[[:Category:Holocaust perpetrators|*]]
[[:Category:People of the Holocaust|Perpetrators]]
[[:Category:The Holocaust-related lists]]
[[:Category:Crime-related lists]]</text>
      <sha1>37lo758x3kukofm6pfdw27n2u6mygd0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4661014</id>
      <parentid>4661013</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T06:37:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vinayaraj</username>
        <id>25055</id>
      </contributor>
      <origin>4661014</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="146604" sha1="jq7m9dqqixfhg1poce2xh5jf6mvgahf" xml:space="preserve">{{Draft article}}
'''[[ഹോളോകോസ്റ്റ്|ഹോളോകോസ്റ്റിന്റെ]]''' മുഖ്യസൂത്രധാരന്മാരുടെ പട്ടികയാണിത്.
{{DEFAULTSORT:List of major perpetrators of the Holocaust}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size: 65%;&quot;
! ക്രമ നമ്പർ
! പേര്
! ചിത്രം
! പദവി
! വിധി / അന്ത്യം
! ജനനം
! മരണം
|-
| 1
| '''[[അഡോൾഫ് ഹിറ്റ്‌ലർ]]'''&lt;br /&gt;(Adolf Hitler)
| [[File:Hitler portrait crop.jpg|100px]]
| നാസി പാർട്ടിയുടെ നേതാവ്, നാസി ജർമ്മനിയുടെ ഭരണാധികാരി
| &lt;small&gt;വെടിയുതിർത്ത് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 20 ഏപ്രിൽ 1889
| 30 ഏപ്രിൽ 1945
|-
| 2
| '''[[Heinrich Himmler|ഹെൻറിച്ച് ഹിംലർ]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Himmler)
| [[File:Heinrich Himmler 1942.jpg|100px]]
| റീഷ്സ്ഫ്യൂറർ-എസ്എസ് (Reichsführer-SS), ജർമ്മൻ പോലീസിന്റെ തലവൻ, ആഭ്യന്തര മന്ത്രി.
| &lt;small&gt;അറസ്റ്റിലായി; സയനൈഡ് ഗുളിക&lt;/small&gt; 
&lt;small&gt;കഴിച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 7 ഒക്ടോബർ 1900
| 23 മെയ് 1945
|-
| 3
| '''[[Hermann Göring|ഹെർമൻ ഗോറിംഗ്]]'''&lt;br /&gt;(Hermann Göring)
| [[File:Hermann Göring (cropped).jpg|100px]]
| ലുഫ്റ്റ്‌വാഫെയുടെ (വ്യോമസേന) കമാൻഡർ-ഇൻ-ചീഫ്, റീഹ്സ്റ്റാഗ് പ്രസിഡന്റ്. 1941 ജൂലൈയിൽ 'അന്തിമ പരിഹാരം' (Final Solution) ഔദ്യോഗിക നയമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.
| &lt;small&gt;തൂക്കിക്കൊല്ലാൻ വിധിച്ചു;&lt;/small&gt; 
&lt;small&gt;വധശിക്ഷയ്ക്ക് മണിക്കൂറുകൾക്ക് മുമ്പ് സയനൈഡ് കഴിച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 12 ജനുവരി 1893
| 15 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 4
| '''[[Reinhard Heydrich|റൈൻഹാർഡ് ഹൈഡ്രിക്]]'''&lt;br /&gt;(Reinhard Heydrich)
| [[File:Reinhard Heydrich.jpg|100px]]
| റീഷ് സെക്യൂരിറ്റി മെയിൻ ഓഫീസിന്റെ (RSHA) തലവൻ, ബൊഹീമിയ-മൊറാവിയയുടെ ആക്ടിംഗ് പ്രൊട്ടക്ടർ.
| &lt;small&gt;ആക്രമണത്തിൽ പരിക്കേറ്റ്&lt;/small&gt; 
&lt;small&gt;അണുബാധയുണ്ടായി (Sepsis) കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 7 മാർച്ച് 1904
| 4 ജൂൺ 1942
|-
| 5
| '''[[Adolf Eichmann|അഡോൾഫ് ഐഷ്മാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Adolf Eichmann)
| [[File:Adolf Eichmann at Trial1961.jpg|100px]]
| ഗെസ്റ്റപ്പോയിലെ ജൂതകാര്യ വിഭാഗം മേധാവി (RSHA Sub-Department IV-B4). കിഴക്കൻ യൂറോപ്പിലെ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലേക്ക് ജൂതന്മാരെ കൂട്ടത്തോടെ നാടുകടത്തുന്നതിന് മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;അർജന്റീനയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt; 
&lt;small&gt;1960-ൽ ഇസ്രായേൽ ഏജന്റുമാർ പിടികൂടി ഇസ്രായേലിൽ വിചാരണ നടത്തി 1962-ൽ തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 19 മാർച്ച് 1906
| 1 ജൂൺ 1962
|-
| 6
| '''[[ഹൈൻറിച്ച് മുള്ളർ]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Müller)
| [[File:Heinrich Müller.jpg|100px]]
| എസ്.എസ്-ഗ്രൂപ്പൻഫ്യൂറർ, ഗെസ്റ്റപ്പോ മേധാവി (1939–1945).
| &lt;small&gt;അപ്രത്യക്ഷനായി; 1945 മേയിൽ&lt;/small&gt; &lt;small&gt;ബെർലിനിൽ വച്ച് കൊല്ലപ്പെട്ടതായി കരുതപ്പെടുന്നു.&lt;/small&gt;
| 28 ഏപ്രിൽ 1900
| അജ്ഞാതം (1945 മേയ് എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു)
|-
| 7
| '''[[ജോസഫ് ഗീബൽസ്]]'''&lt;br /&gt;(Joseph Goebbels)
| [[File:Bundesarchiv Bild 146-1968-101-20A, Joseph Goebbels.jpg|100px]]
| നാസി പാർട്ടിയുടെ പ്രചാരണ വിഭാഗം തലവൻ, പ്രചാരണ മന്ത്രി (Reich Minister of Propaganda).
| &lt;small&gt;സയനൈഡ് കഴിച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 29 ഒക്ടോബർ 1897
| 1 മെയ് 1945
|-
| 8
| '''[[ആൽബർട്ട് സ്പീയർ|ആൽബർട്ട് സ്പീർ]]'''&lt;br /&gt;(Albert Speer)
| [[File:Albert Speer 1933.jpg|100px]]
| ആയുധ-യുദ്ധോൽപ്പാദന മന്ത്രി. ഹോളോകോസ്റ്റിനെക്കുറിച്ച് അറിയില്ലായിരുന്നു എന്ന് അവകാശപ്പെട്ടെങ്കിലും പിന്നീട് കണ്ടെത്തിയ കത്തുകൾ ഇത് തെറ്റാണെന്ന് തെളിയിച്ചു.
| &lt;small&gt;20 വർഷത്തെ തടവുശിക്ഷ&lt;/small&gt; 
&lt;small&gt;അനുഭവിച്ചു. 1966-ൽ മോചിതനായി; 1981-ൽ സ്വാഭാവിക മരണം.&lt;/small&gt;
| 19 മാർച്ച് 1905
| 1 സെപ്റ്റംബർ 1981
|-
| 9
| '''[[ഒഡിലോ ഗ്ലോബോക്നിക്]]'''&lt;br /&gt;(Odilo Globocnik)
| [[File:Odilo Globocnik.jpg|100px]]
| ജനറൽ ഗവൺമെന്റിലെ എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ, ഓപ്പറേഷൻ റെയിൻഹാർഡിന്റെ (Operation Reinhard) തലവൻ.
| &lt;small&gt;സയനൈഡ് കഴിച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 21 ഏപ്രിൽ 1904
| 31 മെയ് 1945
|-
| 10
| '''[[തിയോഡോർ ഐകെ]]'''&lt;br /&gt;(Theodor Eicke)
| [[File:Theodor Eicke.jpg|100px]]
| നാസി തടങ്കൽ പാളയങ്ങളുടെ രൂപീകരണത്തിലെ പ്രധാന വ്യക്തി. എസ്.എസ്. ഡിവിഷൻ ടോട്ടൻകോഫിന്റെ (SS Division Totenkopf) ആദ്യ കമാൻഡർ.
| &lt;small&gt;മൂന്നാം ഖാർക്കീവ് യുദ്ധത്തിൽ&lt;/small&gt; 
&lt;small&gt;(Third Battle of Kharkiv) കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 17 ഒക്ടോബർ 1892
| 26 ഫെബ്രുവരി 1943
|-
| 11
| '''[[റിച്ചാർഡ് ഗ്ലൂക്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Richard Glücks)
| [[File:Richard Glücks.jpg|100px]]
| എസ്.എസ്. മെയിൻ ഇക്കണോമിക് ആന്റ് അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റിലെ (WVHA) കോൺസെൻട്രേഷൻ ക്യാമ്പ് പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ (Amt D) തലവൻ.
| &lt;small&gt;സയനൈഡ് കഴിച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 22 ഏപ്രിൽ 1889
| 10 മെയ് 1945
|-
| 12
| '''[[ആൽബർട്ട് ഗാൻസെൻമുള്ളർ]]'''&lt;br /&gt;(Albert Ganzenmüller)
| [[File:Albert Ganzenmuller.jpg|100px]]
| ഡോയ്ച്ച റീഷ്സ്ബാന്റെ തലവനും ഗതാഗത മന്ത്രാലയത്തിലെ സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറിയും. ജൂതന്മാരെ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലേക്കും ഗെട്ടോകളിലേക്കും തീവണ്ടി മാർഗ്ഗം കൂട്ടത്തോടെ നാടുകടത്തുന്നതിൽ പങ്കുവഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;സ്വാഭാവിക മരണം.&lt;/small&gt;
| 25 ഫെബ്രുവരി 1905
| 20 മാർച്ച് 1996
|-
| 13
| '''[[യൂലിയസ് സ്ട്രൈഷർ]]'''&lt;br /&gt;(Julius Streicher)
| [[File:Julius Streicher 1928.jpg|100px]]
| ഫ്രാങ്കോണിയയുടെ ഗൗലൈറ്റർ (1929–1940), 'ഡെർ സ്റ്റൂർമർ' (Der Stürmer) എന്ന യഹൂദവിരുദ്ധ വാരികയുടെ സ്ഥാപകനും പ്രസാധകനും.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 12 ഫെബ്രുവരി 1885
| 16 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 14
| '''[[ഏൺസ്റ്റ് കാൾട്ടൻബ്രണ്ണർ]]'''&lt;br /&gt;(Ernst Kaltenbrunner)
| [[File:Ernst Kaltenbrunner 1943.jpg|100px]]
| റൈൻഹാർഡ് ഹൈഡ്രിച്ചിന്റെ കൊലപാതകത്തിന് ശേഷം റീഷ് സെക്യൂരിറ്റി മെയിൻ ഓഫീസിന്റെ (RSHA) തലവൻ.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 4 ഒക്ടോബർ 1903
| 16 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 15
| '''[[ഹാൻസ് ഫ്രാങ്ക്]]'''&lt;br /&gt;(Hans Frank)
| [[File:Hans Frank.jpg|100px]]
| അധിനിവേശ പോളണ്ടിലെ ജനറൽ ഗവൺമെന്റിന്റെ ഗവർണർ-ജനറൽ.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 23 മെയ് 1900
| 16 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 16
| '''[[കാൾ വുൾഫ്]]'''&lt;br /&gt;(Karl Wolff)
| [[File:Karl Wolff.jpg|100px]]
| ഹിംലറുടെ പേഴ്സണൽ സ്റ്റാഫ് മേധാവി, എസ്.എസും അഡോൾഫ് ഹിറ്റ്‌ലറും തമ്മിലുള്ള ലെയ്സൺ ഓഫീസർ, അധിനിവേശ ഇറ്റലിയിലെ പരമോന്നത എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ.
| &lt;small&gt;തടവുശിക്ഷ അനുഭവിച്ചു; 1971-ൽ മോചിതനായി; 1984-ൽ സ്വാഭാവിക മരണം.&lt;/small&gt;
| 13 മെയ് 1900
| 17 ജൂലൈ 1984
|-
| 17
| '''[[ആർതർ സെയ്സ്-ഇൻക്വാർട്ട്]]'''&lt;br /&gt;(Arthur Seyss-Inquart)
| [[File:Arthur Seyss-Inquart.jpg|100px]]
| നെതർലാൻഡ്‌സിലെ റീഷ്സ്കമ്മിഷണർ, ജനറൽ ഗവൺമെന്റിന്റെ ഡെപ്യൂട്ടി ഗവർണർ-ജനറൽ, വിദേശകാര്യ മന്ത്രി.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 22 ജൂലൈ 1892
| 16 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 18
| '''[[ജോസഫ് ബ്യൂലർ]]'''&lt;br /&gt;(Josef Bühler)
| [[File:Josef Buhler.jpg|100px]]
| അധിനിവേശ പോളണ്ടിലെ സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറിയും ഹാൻസ് ഫ്രാങ്കിന്റെ ഡെപ്യൂട്ടിയും. വാൻസീ കോൺഫറൻസിൽ പങ്കെടുത്തു.
| &lt;small&gt;പോളണ്ടിൽ വിചാരണയ്ക്ക് വിധേയനാക്കി തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 16 ഫെബ്രുവരി 1904
| 22 ഓഗസ്റ്റ് 1948
|-
| 19
| '''[[മാർട്ടിൻ ബോർമാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Martin Bormann)
| [[File:Martin Bormann 1934.jpg|100px]]
| നാസി പാർട്ടി ചാൻസലറി തലവൻ, അഡോൾഫ് ഹിറ്റ്‌ലറുടെ സ്വകാര്യ സെക്രട്ടറി.
| &lt;small&gt;അസാന്നിധ്യത്തിൽ തൂക്കിക്കൊല്ലാൻ വിധിച്ചു; പിടിക്കപ്പെടാതിരിക്കാൻ ബെർലിനിൽ ആത്മഹത്യ ചെയ്തതായി കരുതപ്പെടുന്നു; 1972-ൽ അസ്ഥികൂടം കണ്ടെത്തുകയും 1998-ൽ തിരിച്ചറിയുകയും ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 17 ജൂൺ 1900
| 2 മെയ് 1945
|-
| 20
| '''[[ഓട്ടോ ജോർജ് തിയറാക്ക്]]'''&lt;br /&gt;(Otto Georg Thierack)
| [[File:Otto Georg Thierack.jpg|100px]]
| റീഷ് നീതിന്യായ മന്ത്രി (1942–1945), പീപ്പിൾസ് കോർട്ട് പ്രസിഡന്റ്. അന്തിമ പരിഹാരത്തിന് നിയമസാധുത നൽകിയ ഏകാധിപത്യ നിയമങ്ങളുടെ സഹ-ശില്പി.
| &lt;small&gt;വിചാരണയ്ക്ക് മുമ്പ് വിഷം കഴിച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 19 ഏപ്രിൽ 1889
| 26 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 21
| '''[[കുർട്ട് ദലൂഗെ]]'''&lt;br /&gt;(Kurt Daluege)
| [[File:Kurt Daluege.jpg|100px]]
| ഓർഡുങ്സ്പോളിസെയുടെ (Ordnungspolizei - യൂണിഫോം പോലീസ്) തലവൻ, ബൊഹീമിയ-മൊറാവിയയുടെ ഡെപ്യൂട്ടി റീഷ്-പ്രൊട്ടക്ടർ (ഹൈഡ്രിച്ചിന്റെ മരണശേഷം). ലിഡിസ് കൂട്ടക്കൊലയ്ക്ക് ഉത്തരവിട്ടു.
| &lt;small&gt;പ്രാഗിൽ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 15 സെപ്റ്റംബർ 1897
| 24 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 22
| '''[[ഓസ്വാൾഡ് പോൾ]]'''&lt;br /&gt;(Oswald Pohl)
| [[File:Oswald Pohl.jpg|100px]]
| എസ്.എസ്. മെയിൻ ഇക്കണോമിക് ആന്റ് അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റിന്റെ (WVHA) തലവൻ. തടങ്കൽ പാളയങ്ങളുടെ ഭരണനിർവ്വഹണവും ഓഷ്വിറ്റ്സ്, മജ്ദാനെക്, സ്റ്റുത്തോഫ് തുടങ്ങിയ ക്യാമ്പുകളുടെ നിർമ്മാണവും നിയന്ത്രിച്ചു.
| &lt;small&gt;തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 30 ജൂൺ 1892
| 7 ജൂൺ 1951
|-
| 23
| '''[[കാൾ ഹെർമൻ ഫ്രാങ്ക്]]'''&lt;br /&gt;(Karl Hermann Frank)
| [[File:Karl Hermann Frank.jpg|100px]]
| ബൊഹീമിയ-മൊറാവിയയിലെ സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറിയും ഉന്നത എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡറും.
| &lt;small&gt;പ്രാഗിൽ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം പരസ്യമായി തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 24 ജനുവരി 1898
| 22 മെയ് 1946
|-
| 24
| '''[[അലോയിസ് ബ്രണ്ണർ]]'''&lt;br /&gt;(Alois Brunner)
| [[File:Alois Brunner.jpg|100px]]
| അഡോൾഫ് ഐഷ്മാന്റെ ഡെപ്യൂട്ടി; ഫ്രാൻസ്, ഗ്രീസ്, സ്ലൊവാക്യ, ഓസ്ട്രിയ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് 1.4 ലക്ഷത്തിലധികം ജൂതന്മാരെ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലേക്ക് നാടുകടത്താൻ സംഘടിപ്പിച്ചു.
| &lt;small&gt;സിറിയയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; അൽ-അസദ് ഭരണകൂടത്തിന്റെ പീഡനമുറകൾക്കായുള്ള ഉപദേശകനായി പ്രവർത്തിച്ചു; സിറിയയിൽ വച്ച് സ്വാഭാവിക മരണം സംഭവിച്ചതായി കരുതപ്പെടുന്നു.&lt;/small&gt;
| 8 ഏപ്രിൽ 1912
| ഡിസംബർ 2001 / ഡിസംബർ 2010
|-
| 25
| '''[[തിയോഡോർ ഡാനെക്കർ]]'''&lt;br /&gt;(Theodor Dannecker)
| [[File:Theodor Dannecker.jpg|100px]]
| അഡോൾഫ് ഐഷ്മാന്റെ ഡെപ്യൂട്ടി; പാരീസിലെ ജൂതകാര്യ വിഭാഗം മേധാവി (1940–1942). ബൾഗേറിയ, ബാൾക്കൻസ്, ഹംഗറി എന്നിവിടങ്ങളിലെ 'അന്തിമ പരിഹാര' പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ചുമതല വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;യു.എസ്. സൈന്യം അറസ്റ്റ് ചെയ്തു; തടവിൽ ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 27 മാർച്ച് 1913
| 10 ഡിസംബർ 1945
|-
| 26
| '''[[വിൽഹെം കെയ്റ്റൽ]]'''&lt;br /&gt;(Wilhelm Keitel)
| [[File:Wilhelm Keitel 1940.jpg|100px]]
| യുദ്ധകാര്യ മന്ത്രി, ജർമ്മൻ സായുധ സേനയുടെ സുപ്രീം കമാൻഡ് മേധാവി (OKW).
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 22 സെപ്റ്റംബർ 1882
| 16 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 27
| '''[[കുർട്ട് നോബ്ലൗച്ച്]]'''&lt;br /&gt;(Kurt Knoblauch)
| [[File:Kurt Knoblauch.jpg|100px]]
| ഹിംലറുടെ കീഴിലുള്ള കമാൻഡോസ്റ്റാബ് റീഷ്സ്ഫ്യൂറർ-എസ്.എസ്. തലവൻ. പ്രിപ്യാറ്റ് ചതുപ്പുനിലങ്ങളിലെ കൂട്ടക്കൊലകളിൽ വാഫൻ-എസ്.എസ്. പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിച്ചു.
| &lt;small&gt;1949-ൽ രണ്ട് വർഷത്തെ തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1952-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 10 ഡിസംബർ 1885
| 10 നവംബർ 1952
|-
| 28
| '''[[വിൽഹെം ഫ്രിക്]]'''&lt;br /&gt;(Wilhelm Frick)
| [[File:Wilhelm Frick.jpg|100px]]
| ആഭ്യന്തര മന്ത്രി (1933–1943), ബൊഹീമിയ-മൊറാവിയയുടെ പ്രൊട്ടക്ടർ (1943–1945). ജൂതവിരുദ്ധ ന്യൂറെംബർഗ് നിയമങ്ങളുടെ സഹ-രചയിതാവ്.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 13 മാർച്ച് 1877
| 16 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 29
| '''[[ഹെർമൻ ഹോഫ്ലെ]]'''&lt;br /&gt;(Hermann Höfle)
| [[File:Hermann Höfle.jpg|100px]]
| ലക്ഷക്കണക്കിന് പോളിഷ് ജൂതന്മാരെ വധിക്കാൻ പദ്ധതിയിട്ട ഓപ്പറേഷൻ റെയിൻഹാർഡിന്റെ പ്രധാന കോർഡിനേറ്റർ.
| &lt;small&gt;അറസ്റ്റിലായി; വിചാരണയ്ക്ക് കാത്തുനിൽക്കെ ജയിലിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 19 ജൂൺ 1911
| 20 ഓഗസ്റ്റ് 1962
|-
| 30
| '''[[ആന്റെ പവേലിച്ച്]]'''&lt;br /&gt;(Ante Pavelić)
| [[File:Ante Pavelic cropped.jpg|100px]]
| സ്വതന്ത്ര ക്രൊയേഷ്യൻ രാജ്യത്തിന്റെ (NDH) ഫാസിസ്റ്റ് ഉസ്താഷെ (Ustaše) ഏകാധിപതി; സെർബുകൾ, ജൂതന്മാർ, റോമാനി ജനങ്ങൾ എന്നിവർക്കെതിരായ വംശഹത്യയ്ക്ക് നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;അർജന്റീനയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു. 1957-ൽ നടന്ന വധശ്രമത്തിൽ പരിക്കേറ്റ് 1959-ൽ മാഡ്രിഡിൽ വച്ച് അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 14 ജൂലൈ 1889
| 28 ഡിസംബർ 1959
|-
| 31
| '''[[ബ്രൂണോ ടെഷ്]]'''&lt;br /&gt;(Bruno Tesch)
| [[File:Bruno Tesch.jpg|100px]]
| ജർമ്മൻ രസതന്ത്രജ്ഞൻ; തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലെ തടവുകാരെ കൂട്ടക്കൊല ചെയ്യാൻ ഉപയോഗിക്കുമെന്ന് പൂർണ്ണ അറിവോടെ എസ്.എസിന് (SS) സைக்ലോൺ ബി (Zyklon B) വാതകം വിതരണം ചെയ്തു.
| &lt;small&gt;ബ്രിട്ടീഷ് സൈനിക കോടതി വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 14 ഓഗസ്റ്റ് 1890
| 16 മെയ് 1946
|-
| 32
| '''[[കാൾ വെയ്ൻബാക്കർ]]'''&lt;br /&gt;(Karl Weinbacher)
| [[File:Karl Weinbacher.jpg|100px]]
| ടെഷ് ആന്റ് സ്റ്റാബെനോ (Tesch &amp; Stabenow) കമ്പനിയുടെ വൈസ് ഡയറക്ടർ; സைக்ലോൺ ബി വാതകം വിതരണം ചെയ്യുന്നതിൽ കൂട്ടുനിന്നു.
| &lt;small&gt;തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 23 ജൂൺ 1898
| 16 മെയ് 1946
|-
| 33
| '''[[ഫ്രിറ്റ്സ് ടെർ മീർ]]'''&lt;br /&gt;(Fritz ter Meer)
| [[File:Fritz ter Meer (1884-1967).jpg|100px]]
| ഐ.ജി. ഫാർബൻ (IG Farben), ബേയർ (Bayer) എന്നിവയുടെ ബോർഡ് അംഗം; മോണോവിറ്റ്സ് (Auschwitz III) തടങ്കൽ പാളയം സ്ഥാപിക്കുന്നതിനും നിർബന്ധിത അടിമവേല ചെയ്യിക്കുന്നതിനും കൂട്ടുനിന്നു.
| &lt;small&gt;4 വർഷം തടവുശിക്ഷ അനുഭവിച്ചു; പിന്നീട് മോചിതനായി; 1967-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 4 ജൂലൈ 1884
| 27 ഒക്ടോബർ 1967
|-
| 34
| '''[[വിക്ടർ ബ്രാക്ക്]]'''&lt;br /&gt;(Viktor Brack)
| [[File:Viktor Brack.jpg|100px]]
| ഭിന്നശേഷിക്കാരെ കൂട്ടക്കൊല ചെയ്ത ആക്ഷൻ ടി4 (Aktion T4) പദ്ധതിയുടെ മുഖ്യ സംഘാടകൻ; ഓപ്പറേഷൻ റെയിൻഹാർഡിനായി നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പുകൾ സ്ഥാപിക്കുന്നതിൽ സജീവമായി പങ്കെടുത്തു.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് ഡോക്ടേഴ്സ് ട്രയലിന് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 9 നവംബർ 1904
| 2 ജൂൺ 1948
|-
| 35
| '''[[കാൾ ഒബർഗ്]]'''&lt;br /&gt;(Carl Oberg)
| [[File:Carl Oberg.jpg|100px]]
| റാഡോം ജില്ലയിലെ എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ (1941–1942), അധിനിവേശ ഫ്രാൻസിലെ ഉന്നത എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ (1942–1944). ഫ്രാൻസിൽ നിന്നുള്ള ജൂതന്മാരുടെ കൂട്ട നാടുകടത്തലിന് നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിച്ചെങ്കിലും പിന്നീട് ഇളവ് ചെയ്തു; 1962-ൽ മോചിതനായി; 1965-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 27 ജനുവരി 1897
| 3 ജൂൺ 1965
|-
| 36
| '''[[ഹെൽമുട്ട് നോക്കൻ]]'''&lt;br /&gt;(Helmut Knochen)
| [[File:Helmut Knochen.jpg|100px]]
| പാരീസിലെ സിപ്പോ (SiPo), എസ്.ഡി. (SD) കമാൻഡന്റ്; ഫ്രഞ്ച് ജൂതന്മാരെയും സാധാരണ പൗരന്മാരെയും വൻതോതിൽ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലേക്ക് നാടുകടത്തുന്നതിന് നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;വധശിക്ഷ ജീവപര്യന്തമായി ഇളവുചെയ്തു; 1962-ൽ ജയിൽ മോചിതനായി; 2003-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 14 മാർച്ച് 1910
| 4 ഏപ്രിൽ 2003
|-
| 37
| '''[[വാൾട്ടർ ഷിമാന]]'''&lt;br /&gt;(Walter Schimana)
| [[File:Walter Schimana.jpg|100px]]
| അധിനിവേശ സോവിയറ്റ് യൂണിയനിലെയും ഗ്രീസിലെയും ഉന്നത എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ. ഗ്രീക്ക് ജൂതന്മാരെ ഓഷ്വിറ്റ്സിലേക്ക് അയക്കുന്നതിൽ പങ്കുവഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;അറസ്റ്റിലായി; വിചാരണയ്ക്ക് കാത്തുനിൽക്കെ ജയിലിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 12 മാർച്ച് 1898
| 12 സെപ്റ്റംബർ 1948
|-
| 38
| '''[[എർവിൻ ലാംബർട്ട്]]'''&lt;br /&gt;(Erwin Lambert)
| [[File:Erwin Lambert.jpg|100px]]
| ഓപ്പറേഷൻ റെയിൻഹാർഡ് ക്യാമ്പുകളിലെ (ട്രെബ്ലിങ്ക, സോബിബോർ) ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളുടെ നിർമ്മാണ ചുമതല വഹിച്ച പ്രധാന വ്യക്തി.
| &lt;small&gt;വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തടവുശിക്ഷ അനുഭവിച്ചു; പിന്നീട് മോചിതനായി 1976-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 7 ഡിസംബർ 1909
| 15 ഒക്ടോബർ 1976
|-
| 39
| '''[[ക്രിസ്റ്റ്യൻ വിർത്ത്]]'''&lt;br /&gt;(Christian Wirth)
| [[File:Christian Wirth.jpg|100px]]
| ആക്ഷൻ ടി4, ഓപ്പറേഷൻ റെയിൻഹാർഡ് എന്നിവയുടെ ഇൻസ്പെക്ടർ; ബെൽസെക് (Bełżec) നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിന്റെ ആദ്യ കമാൻഡന്റ്. മനുഷ്യരെ വിഷവാതകം ഉപയോഗിച്ച് വധിക്കുന്ന സംവിധാനം വികസിപ്പിച്ചവരിൽ പ്രധാനി.
| &lt;small&gt;ഇറ്റലിയിൽ യൂഗോസ്ലാവ് പാർട്ടിസാനുകളുടെ ആക്രമണത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 24 നവംബർ 1885
| 26 മെയ് 1944
|-
| 40
| '''[[റുഡോൾഫ് ഹോസ്]]'''&lt;br /&gt;(Rudolf Höss)
| [[File:Rudolf Hoess.jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗ (Auschwitz) തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം സേവനമനുഷ്ഠിച്ച കമാൻഡന്റ്. പത്ത് ലക്ഷത്തിലധികം ആളുകളുടെ കൂട്ടക്കൊലയ്ക്ക് നേരിട്ട് മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;സുപ്രീം നാഷണൽ ട്രിബ്യൂണൽ ഓഫ് പോളണ്ട് വിചാരണ നടത്തി ഓഷ്വിറ്റ്സ് ക്യാമ്പിൽ വെച്ച് പരസ്യമായി തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 25 നവംബർ 1901
| 16 ഏപ്രിൽ 1947
|-
| 41
| '''[[ആർതർ ലീബെഹെൻഷൽ]]'''&lt;br /&gt;(Arthur Liebehenschel)
| [[File:Arthur Liebehenschel.jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ് തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1943–1944), പിന്നീട് മജ്ദാനെക് തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1944).
| &lt;small&gt;ക്രാക്കോവിലെ ഓഷ്വിറ്റ്സ് വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 25 നവംബർ 1901
| 24 ജനുവരി 1948
|-
| 42
| '''[[റിച്ചാർഡ് ബെയർ]]'''&lt;br /&gt;(Richard Baer)
| [[File:Richard Baer (Auschwitz).jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ് I തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ അവസാനത്തെ കമാൻഡന്റ് (1944–1945), പിന്നീട് മിറ്റൽബൗ-ഡോറ (Mittelbau-Dora) കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;1960-ൽ വ്യാജപ്പേരിൽ ജീവിക്കവേ അറസ്റ്റിലായി; ഫ്രാങ്ക്ഫർട്ട് ഓഷ്വിറ്റ്സ് വിചാരണയ്ക്ക് കാത്തുനിൽക്കെ ജയിലിൽ വച്ച് അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 9 സെപ്റ്റംബർ 1911
| 17 ജൂൺ 1963
|-
| 43
| '''[[ജോസഫ് ക്രാമർ]]'''&lt;br /&gt;(Josef Kramer)
| [[File:Josef Kramer.jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗ കമാൻഡന്റ് (1944), ബെർഗൻ-ബെൽസൻ കമാൻഡന്റ് (1944–1945). ക്രൂരതകൾ കാരണം &quot;ബെൽസനിലെ മൃഗം&quot; (The Beast of Belsen) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;ബെൽസൻ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം ബ്രിട്ടീഷ് സൈനിക കോടതി തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 10 നവംബർ 1906
| 13 ഡിസംബർ 1945
|-
| 44
| '''[[മാർട്ടിൻ വീസ്]]'''&lt;br /&gt;(Martin Weiss)
| [[File:Martin Gottfried Weiss.jpg|100px]]
| ഡാഹൗ (Dachau), ന്യൂയെൻഗാം (Neuengamme), മജ്ദാനെക് (Majdanek) എന്നീ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളുടെ കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;ഡാഹൗ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 3 ജൂൺ 1905
| 29 മെയ് 1946
|-
| 45
| '''[[ഹാൻസ് കാംലർ]]'''&lt;br /&gt;(Hans Kammler)
| [[File:Hans Kammler.jpg|100px]]
| എസ്.എസ്. സിവിൽ എഞ്ചിനീയറും WVHA ഓഫീസിലെ മേധാവിയും; തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലെ ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളും ശ്മശാനങ്ങളും (Crematoria) രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുന്നതിനും നിർമ്മിക്കുന്നതിനും മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;1945 മേയിൽ അപ്രത്യക്ഷനായി; ആത്മഹത്യ ചെയ്തതായി കരുതപ്പെടുന്നു.&lt;/small&gt;
| 26 ഓഗസ്റ്റ് 1901
| 1945 (കരുതപ്പെടുന്നു)
|-
| 46
| '''[[അലക്സാണ്ടർ പിയോർക്കോവ്സ്കി]]'''&lt;br /&gt;(Alexander Piorkowski)
| [[File:Alexander Piorkowski.jpg|100px]]
| ഡാഹൗ തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1940–1942).
| &lt;small&gt;ഡാഹൗ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം യു.എസ്. സൈനിക കോടതി വിധിച്ച വധശിക്ഷ പ്രകാരം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 11 ഒക്ടോബർ 1904
| 22 ഒക്ടോബർ 1948
|-
| 47
| '''[[ഓട്ടോ ഫോർഷ്നർ]]'''&lt;br /&gt;(Otto Förschner)
| [[File:Otto Förschner.jpg|100px]]
| വി-2 റോക്കറ്റ് നിർമ്മാണത്തിന് അടിമവേലക്കാരെ ഉപയോഗിച്ച മിറ്റൽബൗ-ഡോറ (Mittelbau-Dora) തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1943–1945).
| &lt;small&gt;ഡാഹൗ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 4 നവംബർ 1902
| 28 മെയ് 1946
|-
| 48
| '''[[മാക്സ് പോളി]]'''&lt;br /&gt;(Max Pauly)
| [[File:Max Pauly.jpg|100px]]
| സ്റ്റുത്തോഫ് (Stutthof - 1939–1942), ന്യൂയെൻഗാം (Neuengamme - 1942–1945) എന്നീ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളുടെ കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;ബ്രിട്ടീഷ് സൈനിക കോടതി വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം ഹാമൽൻ ജയിലിൽ തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 1 ജൂൺ 1907
| 8 ഒക്ടോബർ 1946
|-
| 49
| '''[[ഹൈൻറിച്ച് ഷ്വാർട്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Schwarz)
| [[File:Heinrich Schwarz (SS-Mitglied).jpg|100px]]
| മോണോവിറ്റ്സ് (Auschwitz III - 1943–1945), നാറ്റ്സ്‌വീലർ-സ്ട്രുതോഫ് (Natzweiler-Struthof - 1945) ക്യാമ്പുകളുടെ കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;ഫ്രഞ്ച് സൈനിക കോടതി വിചാരണ നടത്തി വെടിവെച്ചു കൊന്നു (Execution by firing squad).&lt;/small&gt;
| 14 ജൂൺ 1906
| 20 മാർച്ച് 1947
|-
| 50
| '''[[കാൾ-ഓട്ടോ കോച്ച്]]'''&lt;br /&gt;(Karl-Otto Koch)
| [[File:Karl Otto Koch.jpg|100px]]
| ബുക്കൻവാൾഡ് (Buchenwald - 1937–1941), മജ്ദാനെക് (Majdanek - 1941–1942) ക്യാമ്പുകളുടെ ആദ്യ കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;അഴിമതി, കരിഞ്ചന്ത വ്യാപാരം, അനധികൃത കൊലപാതകങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്ക് നാസി ജർമ്മനിയുടെ എസ്.എസ്. കോടതി തന്നെ വിചാരണ നടത്തി യുദ്ധാവസാനം വെടിവെച്ചു കൊന്നു.&lt;/small&gt;
| 2 ഓഗസ്റ്റ് 1897
| 5 ഏപ്രിൽ 1945
|-
| 51
| '''[[പോൾ-വെർണർ ഹോപ്പെ]]'''&lt;br /&gt;(Paul-Werner Hoppe)
| [[File:Paul Werner Hoppe.jpg|100px]]
| സ്റ്റുത്തോഫ് തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1942 സെപ്റ്റംബർ – 1945 ഏപ്രിൽ).
| &lt;small&gt;1946-ൽ ഇറ്റലിയിൽ അറസ്റ്റിലായി; 1949-ൽ രക്ഷപ്പെട്ടു; 1953-ൽ വീണ്ടും അറസ്റ്റിലായി 9 വർഷത്തെ തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1960-ൽ മോചിതനായി; 1974-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 28 ഫെബ്രുവരി 1910
| 15 ജൂലൈ 1974
|-
| 52
| '''[[കാൾ ക്മീലെവ്സ്കി]]'''&lt;br /&gt;(Karl Chmielewski)
| [[File:Karl Chmielewski.jpg|100px]]
| ഗുസെൻ തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1940–1942), ഹെർസോഗൻബുഷ് തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1943).
| &lt;small&gt;1959-ൽ പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിൽ അറസ്റ്റിലായി ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1979-ൽ ആരോഗ്യപരമായ കാരണങ്ങളാൽ വിട്ടയച്ചു; 1991-ൽ സ്വാഭാവിക മരണം.&lt;/small&gt;
| 16 ജൂലൈ 1903
| 1 ഡിസംബർ 1991
|-
| 53
| '''[[ഹാൻസ് ലോറിറ്റ്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Hans Loritz)
| [[File:Hans Loritz.jpg|100px]]
| എസ്റ്റർവെഗൻ (1934–1936), ഡാഹൗ (1936–1939), സാക്സെൻഹൗസൻ (1940–1942) ക്യാമ്പുകളുടെ കമാൻഡന്റ്; നോർവേയിലെ ലേബർ ക്യാമ്പുകളുടെ സൂപ്പർവൈസർ.
| &lt;small&gt;തടങ്കൽ പാളയത്തിൽ വച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 12 ഡിസംബർ 1895
| 31 ജനുവരി 1946
|-
| 54
| '''[[ഹെർമൻ പിസ്റ്റർ]]'''&lt;br /&gt;(Hermann Pister)
| [[File:Hermann Pister.jpg|100px]]
| ഹിൻസെർട്ട് (1941–1942), ബുക്കൻവാൾഡ് (1942–1945) തടങ്കൽ പാളയങ്ങളുടെ കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;ഡാഹൗ വിചാരണയിൽ വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കപ്പെട്ടു; ശിക്ഷ നടപ്പാക്കുന്നതിന് മുൻപ് ഹൃദയാഘാതം മൂലം ജയിലിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 21 ഫെബ്രുവരി 1885
| 28 സെപ്റ്റംബർ 1948
|-
| 55
| '''[[ഇർംഫ്രൈഡ് എബർൽ]]'''&lt;br /&gt;(Irmfried Eberl)
| [[File:Irmfried Eberl (1910-1948).jpg|100px]]
| മനോരോഗ വിദഗ്ദ്ധനും ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിന്റെ ആദ്യ കമാൻഡന്റും (1942 ജൂലൈ 11 – 1942 ഓഗസ്റ്റ് 26); ബ്രാൻഡൻബർഗ്, ബെർൺബർഗ് ദയാവധ കേന്ദ്രങ്ങളുടെ തലവൻ.
| &lt;small&gt;1948 ജനുവരിയിൽ അറസ്റ്റിലായി; വിചാരണയ്ക്ക് മുൻപ് ജയിലിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 8 സെപ്റ്റംബർ 1910
| 16 ഫെബ്രുവരി 1948
|-
| 56
| '''[[ഫ്രാൻസ് സ്റ്റാംഗിൾ]]'''&lt;br /&gt;(Franz Stangl)
| [[File:Franz Stangl.jpg|100px]]
| സോബിബോർ (1942 ഏപ്രിൽ – ഓഗസ്റ്റ്), ട്രെബ്ലിങ്ക (1942 സെപ്റ്റംബർ – 1943 ഓഗസ്റ്റ്) നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പുകളുടെ കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;ബ്രസീലിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; 1967-ൽ അറസ്റ്റിലായി പശ്ചിമ ജർമ്മനിക്ക് കൈമാറി; ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ട് 1971-ൽ ജയിലിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 26 മാർച്ച് 1908
| 28 ജൂൺ 1971
|-
| 57
| '''[[കുർട്ട് ഫ്രാൻസ്]]'''&lt;br /&gt;(Kurt Franz)
| [[File:Kurt Franz.jpg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിന്റെ അവസാനത്തെ കമാൻഡന്റ് (1943 ഓഗസ്റ്റ് – നവംബർ); അതിക്രൂരമായ ശിക്ഷാരീതികൾക്ക് കുപ്രസിദ്ധൻ.
| &lt;small&gt;1959-ൽ അറസ്റ്റിലായി ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1993-ൽ ആരോഗ്യപരമായ കാരണങ്ങളാൽ മോചിതനായി; 1998-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 17 ജനുവരി 1914
| 4 ജൂലൈ 1998
|-
| 58
| '''[[ഫ്രാൻസ് റീച്ച്ലെയ്റ്റ്നർ]]'''&lt;br /&gt;(Franz Reichleitner)
| [[File:Franz Reichleitner.jpg|100px]]
| സ്റ്റാംഗിളിന് ശേഷം സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1942 സെപ്റ്റംബർ – 1943 ഒക്ടോബർ).
| &lt;small&gt;ഇറ്റലിയിൽ യൂഗോസ്ലാവ് പാർട്ടിസാനുകളുമായുള്ള ഏറ്റുമുട്ടലിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 2 ഡിസംബർ 1906
| 3 ജനുവരി 1944
|-
| 59
| '''[[ഗോട്ലീബ് ഹെറിംഗ്]]'''&lt;br /&gt;(Gottlieb Hering)
| [[File:Gottlieb Hering.jpg|100px]]
| ബെൽസെക് നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിന്റെ രണ്ടാമത്തെയും അവസാനത്തെയും കമാൻഡന്റ് (1942 ഓഗസ്റ്റ് – 1943 ജൂൺ), പിന്നീട് പോണിയറ്റോവ തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തരം സ്റ്റെറ്റൻ ആശുപത്രിയിൽ വച്ച് സ്വാഭാവിക മരണം സംഭവിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 2 ജൂൺ 1887
| 9 ഒക്ടോബർ 1945
|-
| 60
| '''[[ഹാൻസ് ആമിയർ]]'''&lt;br /&gt;(Hans Aumeier)
| [[File:Hans Aumeier.jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ് I ക്യാമ്പിലെ ഡെപ്യൂട്ടി കമാൻഡന്റ് (Schutzhaftlagerführer), പിന്നീട് റിഗ-കൈസർവാൾഡ് (1943–1944), മിസ്യോവൻ (1944), ഗ്രിനി (1945) ക്യാമ്പുകളുടെ കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;ക്രാക്കോവിലെ ഓഷ്വിറ്റ്സ് വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 20 ഓഗസ്റ്റ് 1906
| 28 ജനുവരി 1948
|-
| 61
| '''[[ഗുസ്താവ് വാഗ്നർ]]'''&lt;br /&gt;(Gustav Wagner)
| [[File:Gustav Wagner.jpg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിന്റെ ഡെപ്യൂട്ടി കമാൻഡന്റ്; ക്രൂരത കാരണം &quot;ദി ബീസ്റ്റ്&quot; എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;ബ്രസീലിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; കൈമാറാനുള്ള അപേക്ഷകൾ ബ്രസീലിയൻ സുപ്രീം കോടതി നിരസിച്ചു; 1980-ൽ സാവോ പോളോയിൽ സ്വയം കുത്തി മരിച്ച നിലയിൽ കണ്ടെത്തി.&lt;/small&gt;
| 18 ജൂലൈ 1911
| 3 ഒക്ടോബർ 1980
|-
| 62
| '''[[കുർട്ട് ഷാഷെ]]'''&lt;br /&gt;(Kurt Schache)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ഗ്രോസ്-റോസൻ (Gross-Rosen) ക്യാമ്പിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ, വാർസോ കോൺസെൻട്രേഷൻ ക്യാമ്പിന്റെ (KL Warschau) കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തരം തിരോഭവിച്ചു; വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| 24 ഒക്ടോബർ 1912
| അജ്ഞാതം
|-
| 63
| '''[[കാൾ ഫ്രിറ്റ്ഷ്]]'''&lt;br /&gt;(Karl Fritzsch)
| [[File:Karl Fritzsch.jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ് ക്യാമ്പിലെ ഡെപ്യൂട്ടി കമാൻഡന്റ്; തടവുകാരെ കൊല്ലാൻ സைக்ലോൺ ബി (Zyklon B) വാതകം പരീക്ഷണാടിസ്ഥാനത്തിൽ ഉപയോഗിക്കാൻ തുടങ്ങിയത് ഇദ്ദേഹമാണ്.
| &lt;small&gt;1945 മെയ് മാസത്തിൽ ബെർലിൻ യുദ്ധത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടതായി കരുതപ്പെടുന്നു.&lt;/small&gt;
| 10 ജൂലൈ 1903
| 2 മെയ് 1945 (അനുമാനിക്കപ്പെടുന്നു)
|-
| 64
| '''[[ജോസഫ് മെംഗലെ]]'''&lt;br /&gt;(Josef Mengele)
| [[File:Josef Mengele.jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗവിലെ എസ്.എസ്. ഫിസിഷ്യൻ; തടവുകാരിൽ പ്രത്യേകിച്ച് ഇരട്ടക്കുട്ടികളിൽ അത്യന്തം ക്രൂരമായ മെഡിക്കൽ പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തി; &quot;മരണത്തിന്റെ ദൂതൻ&quot; (Angel of Death) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;തെക്കേ അമേരിക്കയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; പിടിക്കപ്പെടാതെ 1979-ൽ ബ്രസീലിൽ നീന്തുന്നതിനിടെ പക്ഷാഘാതം വന്ന് മുങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 16 മാർച്ച് 1911
| 7 ഫെബ്രുവരി 1979
|-
| 65
| '''[[കാൾ ക്ലോബർഗ്]]'''&lt;br /&gt;(Carl Clauberg)
| [[File:Carl Clauberg.jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ് ബ്ലോക്ക് 10-ൽ സ്ത്രീകളിൽ വന്ധ്യംകരണ പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തിയ ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റ്.
| &lt;small&gt;സോവിയറ്റ് യൂണിയനിൽ തടവിലായി; 1955-ൽ പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിലേക്ക് വിട്ടയച്ചെങ്കിലും വീണ്ടും അറസ്റ്റിലായി; വിചാരണയ്ക്ക് മുൻപ് 1957-ൽ ഹൃദയാഘാതം മൂലം അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 28 സെപ്റ്റംബർ 1898
| 9 ഓഗസ്റ്റ് 1957
|-
| 66
| '''[[ഹോർസ്റ്റ് ഷുമാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Horst Schumann)
| [[File:Horst Schumann.jpg|100px]]
| ആക്ഷൻ ടി4 ഡോക്ടർ; ഓഷ്വിറ്റ്സിൽ എക്സ്-റേ ഉപയോഗിച്ച് കൂട്ട വന്ധ്യംകരണ പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തി.
| &lt;small&gt;ഘാനയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; 1966-ൽ പശ്ചിമ ജർമ്മനിക്ക് കൈമാറി; ആരോഗ്യപരമായ കാരണങ്ങളാൽ 1972-ൽ ജയിൽ മോചിതനായി; 1983-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 1 മെയ് 1906
| 5 മെയ് 1983
|-
| 67
| '''[[ഹിർത ആബർത്ത്]]'''&lt;br /&gt;(Herta Oberheuser)
| [[File:Herta Oberheuser.jpg|100px]]
| റാവൻസ്ബ്രൂക്ക് (Ravensbrück) വനിതാ തടങ്കൽ പാളയത്തിലെ ഡോക്ടർ; തടവുകാരിൽ മാരകമായ സൾഫോണമൈഡ്, അസ്ഥി-പേശി മാറ്റിവെക്കൽ പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തി.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് ഡോക്ടേഴ്സ് ട്രയലിൽ 20 വർഷം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1952-ൽ മോചിതയായി; 1978-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 15 മെയ് 1911
| 24 ജനുവരി 1978
|-
| 68
| '''[[ഓട്ടോ ഓലെൻഡോർഫ്]]'''&lt;br /&gt;(Otto Ohlendorf)
| [[File:Otto Ohlendorf.jpg|100px]]
| തെക്കൻ യുക്രെയ്നിലും ക്രിമിയയിലും കൂട്ടക്കൊലകൾ നടത്തിയ ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പെ ഡി (Einsatzgruppe D) മേധാവി.
| &lt;small&gt;ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പൻ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം ലാൻഡ്സ്ബർഗ് ജയിലിൽ തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 4 ഫെബ്രുവരി 1907
| 7 ജൂൺ 1951
|-
| 69
| '''[[എറിക് നാumann|എറിക് നൗമാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Erich Naumann)
| [[File:Erich Naumann.jpg|100px]]
| ബെലാറസിലും പടിഞ്ഞാറൻ റഷ്യയിലും കൂട്ടക്കൊലകൾ നടത്തിയ ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പെ ബി (Einsatzgruppe B) മേധാവി.
| &lt;small&gt;ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പൻ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 29 ഏപ്രിൽ 1905
| 7 ജൂൺ 1951
|-
| 70
| '''[[പോൾ ബ്ലോബൽ]]'''&lt;br /&gt;(Paul Blobel)
| [[File:Paul Blobel.jpg|100px]]
| ബാബി യാർ കൂട്ടക്കൊലയ്ക്ക് (Babi Yar massacre) നേതൃത്വം നൽകിയ സോണ്ടർകമാൻഡോ 4a മേധാവി; പിന്നീട് കൂട്ടക്കുഴിമാടങ്ങൾ കുഴിച്ച് മൃതദേഹങ്ങൾ കത്തിച്ച് തെളിവ് നശിപ്പിച്ച സോണ്ടർആക്ഷൻ 1005 (Sonderaktion 1005) തലവൻ.
| &lt;small&gt;ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പൻ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 13 ഓഗസ്റ്റ് 1894
| 7 ജൂൺ 1951
|-
| 71
| '''[[ആർതർ നെബെ]]'''&lt;br /&gt;(Arthur Nebe)
| [[File:Arthur Nebe.jpg|100px]]
| ക്രിമിനൽ പോലീസ് (Kripo) മേധാവി; ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പെ ബി കമാൻഡർ. ഹിറ്റ്‌ലർക്കെതിരായ ജൂലൈ 20 വധശ്രമ ഗൂഢാലോചനയിൽ പങ്കാളിയായി.
| &lt;small&gt;ഗസ്റ്റപ്പോ അറസ്റ്റ് ചെയ്തു; പ്ലോട്ട്സെൻസി ജയിലിൽ തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 13 നവംബർ 1894
| 21 മാർച്ച് 1945
|-
| 72
| '''[[ഫ്രാൻസ് വാൾട്ടർ സ്റ്റാലെക്കർ]]'''&lt;br /&gt;(Franz Walter Stahlecker)
| [[File:Franz Walter Stahlecker.jpg|100px]]
| ബാൾട്ടിക് രാജ്യങ്ങളിലും വടക്കൻ റഷ്യയിലും 2,40,000-ലധികം ആളുകളെ കൂട്ടക്കൊല ചെയ്ത ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പെ എ (Einsatzgruppe A) മേധാവി.
| &lt;small&gt;സോവിയറ്റ് പാർട്ടിസാനുകളുമായുള്ള ഏറ്റുമുട്ടലിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 10 ഒക്ടോബർ 1900
| 23 മാർച്ച് 1942
|-
| 73
| '''[[ബ്രൂണോ സ്ട്രെക്കൻബാക്ക്]]'''&lt;br /&gt;(Bruno Streckenbach)
| [[File:Bruno Streckenbach.jpg|100px]]
| RSHA പേഴ്സണൽ വിഭാഗം മേധാവി; പോളണ്ടിലും സോവിയറ്റ് യൂണിയനിലും ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പൻ സ്ക്വാഡുകളെ വിന്യസിക്കുന്നതിനും പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിക്കുന്നതിനും നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;സോവിയറ്റ് തടവിൽ കഴിഞ്ഞു; 1955-ൽ പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിലേക്ക് മടങ്ങി; പിന്നീട് വിചാരണ നടന്നെങ്കിലും അനാരോഗ്യം മൂലം റദ്ദാക്കപ്പെട്ടു; 1977-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 7 ഫെബ്രുവരി 1902
| 28 ഒക്ടോബർ 1977
|-
| 74
| '''[[ഫ്രെഡറിക് ജെക്കൽൻ]]'''&lt;br /&gt;(Friedrich Jeckeln)
| [[File:Friedrich Jeckeln (1895-1946).jpg|100px]]
| അധിനിവേശ യുക്രെയ്നിലെയും ഓസ്റ്റ്‌ലാൻഡിലെയും (ബാൾട്ടിക് രാജ്യങ്ങൾ) ഉന്നത എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ; ബാബി യാർ, റുംബുള കൂട്ടക്കൊലകൾ ഉൾപ്പെടെ ഒരു ലക്ഷത്തിലധികം ജൂതന്മാരെ വധിച്ച 'ജെക്കൽൻ സിസ്റ്റം' ആവിഷ്കരിച്ചു.
| &lt;small&gt;റിഗയിലെ സോവിയറ്റ് സൈനിക ട്രിബ്യൂണൽ വിചാരണ നടത്തി പരസ്യമായി തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 2 ഫെബ്രുവരി 1895
| 3 ഫെബ്രുവരി 1946
|-
| 75
| '''[[എറിക് വോൺ ഡെം ബാച്ച്-സെലെവ്സ്കി]]'''&lt;br /&gt;(Erich von dem Bach-Zelewski)
| [[File:Erich von dem Bach-Zelewski (1899-1972).jpg|100px]]
| മധ്യ റഷ്യയിലെ എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ; ബാന്റിറ്റൻകാംപ്ഫ് (Bandenbekämpfung) മേധാവി; 1944-ലെ വാർസോ പ്രക്ഷോഭം അടിച്ചമർത്തുന്നതിനും വോള കൂട്ടക്കൊലയ്ക്കും നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് വിചാരണയിൽ സാക്ഷിയായി മാറി വിദേശ ശിക്ഷകളിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെട്ടു; പിന്നീട് മറ്റു കേസുകളിൽ ജർമ്മനിയിൽ തടവിലായി; 1972-ൽ മ്യൂണിക്കിലെ ജയിൽ ആശുപത്രിയിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 1 മാർച്ച് 1899
| 8 മാർച്ച് 1972
|-
| 76
| '''[[യൂർഗൻ സ്ട്രൂപ്പ്]]'''&lt;br /&gt;(Jürgen Stroop)
| [[File:Jürgen Stroop.jpg|100px]]
| എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ; 1943-ൽ വാർസോ ഗെട്ടോ പ്രക്ഷോഭം ക്രൂരമായി അടിച്ചമർത്തുകയും ഗെട്ടോ പൂർണ്ണമായി തകർക്കുകയും ചെയ്ത സ്ട്രൂപ്പ് റിപ്പോർട്ടിന്റെ (Stroop Report) രചയിതാവ്.
| &lt;small&gt;പോളിഷ് കോടതി വിചാരണ നടത്തി വാർസോയിലെ മൊകോട്ടോവ് ജയിലിൽ തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 26 സെപ്റ്റംബർ 1895
| 6 മാർച്ച് 1952
|-
| 77
| '''[[ഹൈൻസ് യോസ്റ്റ്]]'''&lt;br /&gt;(Heinz Jost)
| [[File:Heinz Jost.jpg|100px]]
| എസ്.ഡി. (SD-Ausland) വിദേശ രഹസ്യാന്വേഷണ വിഭാഗം മേധാവി; ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പെ എ (Einsatzgruppe A) കമാൻഡർ (1942).
| &lt;small&gt;ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പൻ വിചാരണയിൽ ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; പിന്നീട് ശിക്ഷ 10 വർഷമായി കുറയ്ക്കുകയും 1951-ൽ മോചിതനാവുകയും ചെയ്തു; 1964-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 9 ജൂലൈ 1904
| 12 നവംബർ 1964
|-
| 78
| '''[[വാൾട്ടർ ബ്ലൂം]]'''&lt;br /&gt;(Walter Blume)
| [[File:Walter Blume.jpg|100px]]
| ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പെ ബി-യിലെ സോണ്ടർകമാൻഡോ 7a (Sonderkommando 7a) മേധാവി; റഷ്യയിലും ബെലാറസിലും പതിനായിരക്കണക്കിന് ആളുകളെ വധിക്കാൻ ഉത്തരവിട്ടു.
| &lt;small&gt;ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പൻ വിചാരണയിൽ വധശിക്ഷ വിധിച്ചെങ്കിലും 1951-ൽ 25 വർഷം തടവായി ഇളവ് ചെയ്തു; 1955-ൽ മോചിതനായി; 1974-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 23 ജൂലൈ 1906
| 24 മാർച്ച് 1974
|-
| 79
| '''[[മാർട്ടിൻ സാൻഡർബർഗർ]]'''&lt;br /&gt;(Martin Sandberger)
| [[File:Martin Sandberger.jpg|100px]]
| സോണ്ടർകമാൻഡോ 1a (Sonderkommando 1a) മേധാവി, എസ്തോണിയയിലെ സിപ്പോ (SiPo), എസ്.ഡി. (SD) തലവൻ; എസ്തോണിയയിലെ ജൂതന്മാരെ പൂർണ്ണമായി വംശഹത്യ ചെയ്യുന്നതിന് നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പൻ വിചാരണയിൽ വധശിക്ഷ വിധിച്ചെങ്കിലും പിന്നീട് ജീവപര്യന്തമായി കുറച്ചു; 1958-ൽ മോചിതനായി; 2010-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 17 ഓഗസ്റ്റ് 1911
| 30 മാർച്ച് 2010
|-
| 80
| '''[[വിൽഹെം സ്റ്റോക്ക്]]'''&lt;br /&gt;(Wilhelm Stuckart)
| [[File:Wilhelm Stuckart.jpg|100px]]
| റീഷ് ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയത്തിലെ സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറി; ന്യൂറെംബർഗ് നിയമങ്ങളുടെ സഹ-രചയിതാവ്, വാൻസീ കോൺഫറൻസിലെ പങ്കാളി.
| &lt;small&gt;മിനിസ്ട്രീസ് വിചാരണയിൽ തടവുശിക്ഷ അനുഭവിച്ചു; 1949-ൽ മോചിതനായി; 1953-ൽ വാഹനാപകടത്തിൽ മരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 16 നവംബർ 1902
| 15 നവംബർ 1953
|-
| 81
| '''[[റോളണ്ട് ഫ്രെയ്സ്ലർ]]'''&lt;br /&gt;(Roland Freisler)
| [[File:Roland Freisler.jpg|100px]]
| നാസി പീപ്പിൾസ് കോർട്ട് (Volksgerichtshof) പ്രസിഡന്റ്; ഹിറ്റ്‌ലർ വിരുദ്ധരെയും പ്രതിരോധ പ്രവർത്തകരെയും കൂട്ടത്തോടെ വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിച്ച കുപ്രസിദ്ധ ജഡ്ജി.
| &lt;small&gt;ബെർലിനിൽ നടന്ന അമേരിക്കൻ വ്യോമാക്രമണത്തിൽ (ബോംബാക്രമണം) കോടതി കെട്ടിടത്തിനുള്ളിൽ വച്ച് കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 30 ഒക്ടോബർ 1893
| 3 ഫെബ്രുവരി 1945
|-
| 82
| '''[[ഹാൻസ് ഗ്ലോബ്കെ]]'''&lt;br /&gt;(Hans Globke)
| [[File:Hans Globke.jpg|100px]]
| ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയത്തിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ; യഹൂദരുടെ പൗരത്വം റദ്ദാക്കിയ കുപ്രസിദ്ധ ന്യൂറെംബർഗ് വംശീയ നിയമങ്ങളുടെ ഔദ്യോഗിക വ്യാഖ്യാനവും ചട്ടങ്ങളും തയ്യാറാക്കിയ നിയമജ്ഞൻ.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തരം പശ്ചിമ ജർമ്മൻ ചാൻസലർ കോൺറാഡ് അഡെനോവറുടെ ചീഫ് ഓഫ് സ്റ്റാഫായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു; 1973-ൽ സ്വാഭാവിക മരണം.&lt;/small&gt;
| 10 സെപ്റ്റംബർ 1898
| 13 ഫെബ്രുവരി 1973
|-
| 83
| '''[[ഗുസ്താവ് സിമോൺ]]'''&lt;br /&gt;(Gustav Simon)
| [[File:Gustav Simon.jpg|100px]]
| മോസെല്ലാന്റിന്റെ ഗൗലൈറ്ററും ലക്സംബർഗ് അധിനിവേശ പ്രദേശത്തിന്റെ ചീഫ് ഓഫ് സിവിൽ അഡ്മിനിസ്ട്രേഷനും; ലക്സംബർഗിലെ ജൂതന്മാരെ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലേക്ക് നാടുകടത്തുന്നതിന് നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;ബ്രിട്ടീഷ് സൈന്യം അറസ്റ്റ് ചെയ്തു; പാഡെർബോൺ ജയിലിൽ വച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു (തൂങ്ങിമരിച്ചു).&lt;/small&gt;
| 2 ഓഗസ്റ്റ് 1900
| 18 ഡിസംബർ 1945
|-
| 84
| '''[[ഫ്രാൻസ് റാഡെമാഷർ]]'''&lt;br /&gt;(Franz Rademacher)
| [[File:Franz Rademacher.jpg|100px]]
| ജർമ്മൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയത്തിലെ ജൂതകാര്യ വിഭാഗം (Referat D III) മേധാവി; യൂറോപ്യൻ ജൂതന്മാരെ മഡഗാസ്കറിലേക്ക് നാടുകടത്താനുള്ള പദ്ധതി (Madagascar Plan) തയ്യാറാക്കിയ വ്യക്തി.
| &lt;small&gt;വിചാരണയ്ക്കിടെ സിറിയയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; 1966-ൽ ജർമ്മനിയിൽ തിരിച്ചെത്തി വീണ്ടും വിചാരണ നേരിട്ടു; 1973-ൽ ബോണിൽ വച്ച് അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 19 ഫെബ്രുവരി 1906
| 17 മാർച്ച് 1973
|-
| 85
| '''[[തിയോഡോർ ഡാൽകെമ്പെർ]]'''&lt;br /&gt;(Theo Dannecker)
| [[File:Theodor Dannecker.jpg|100px]]
| പാരീസ്, ബൾഗേറിയ, ഇറ്റലി, ഹംഗറി എന്നിവിടങ്ങളിൽ ജൂതന്മാരെ ഉന്മൂലനം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള നാടുകടത്തലുകൾ ഏകോപിപ്പിച്ച എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;യു.എസ്. സൈന്യം അറസ്റ്റ് ചെയ്തു; ബാദ് ടോൾസിലെ ജയിൽ സെല്ലിൽ ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 27 മാർച്ച് 1913
| 10 ഡിസംബർ 1945
|-
| 86
| '''[[അലോയിസ് ഹോഫ്ലെർ]]'''&lt;br /&gt;(Alois Höllriegl)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| മൗത്തൗസൻ (Mauthausen) തടങ്കൽ പാളയത്തിലെ ഗ്യാസ് ചേമ്പർ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് മേൽനോട്ടം വഹിച്ച എസ്.എസ്. ബ്ലോക്ക്ഫ്യൂറർ.
| &lt;small&gt;ഡാഹൗ-മൗത്തൗസൻ വിചാരണയിൽ വധശിക്ഷ വിധിക്കപ്പെട്ട് തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 9 നവംബർ 1909
| 17 ഒക്ടോബർ 1948
|-
| 87
| '''[[ഫ്രാൻസ് സിവെറീസ്]]'''&lt;br /&gt;(Wolfram Sievers)
| [[File:Wolfram Sievers.jpg|100px]]
| ആഹ്നനെർബെ (Ahnenerbe) സൊസൈറ്റിയുടെ മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടർ; നാസി മനുഷ്യ പരീക്ഷണങ്ങൾക്കും ജൂത അസ്ഥികൂട ശേഖരണത്തിനും (Jewish skeleton collection) നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് ഡോക്ടേഴ്സ് ട്രയലിൽ വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കപ്പെട്ട് ലാൻഡ്സ്ബർഗ് ജയിലിൽ തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 10 ജൂലൈ 1905
| 2 ജൂൺ 1948
|-
| 88
| '''[[വാൾഡെമാർ ഹോവൻ]]'''&lt;br /&gt;(Waldemar Hoven)
| [[File:Waldemar Hoven.jpg|100px]]
| ബുക്കൻവാൾഡ് തടങ്കൽ പാളയത്തിലെ ചീഫ് ഡോക്ടർ; ഫിനോൾ കുത്തിവെയ്പ്പിലൂടെ തടവുകാരെ കൂട്ടത്തോടെ കൊലപ്പെടുത്തുകയും ടൈഫസ് പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തുകയും ചെയ്തു.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് ഡോക്ടേഴ്സ് ട്രയലിന് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 10 ഫെബ്രുവരി 1903
| 2 ജൂൺ 1948
|-
| 89
| '''[[ഹെർമൻ എഹ്രെൻ]]'''&lt;br /&gt;(Hermann Höfle)
| [[File:Hermann Höfle.jpg|100px]]
| ഓപ്പറേഷൻ റെയിൻഹാർഡിന്റെ മുഖ്യ കോർഡിനേറ്റർ; ട്രെബ്ലിങ്ക, ബെൽസെക്, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലേക്കുള്ള മരണ തീവണ്ടികളുടെ ഗതാഗതം നിയന്ത്രിച്ചു.
| &lt;small&gt;വിയന്നയിൽ അറസ്റ്റിലായി; വിചാരണയ്ക്ക് മുൻപ് ജയിലിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 19 ജൂൺ 1911
| 20 ഓഗസ്റ്റ് 1962
|-
| 90
| '''[[വാൾട്ടർ റൗഫ്]]'''&lt;br /&gt;(Walter Rauff)
| [[File:Walter Rauff.jpg|100px]]
| സഞ്ചരിക്കുന്ന ഗ്യാസ് വാനുകൾ (Gas vans / മൊബൈൽ ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകൾ) നിർമ്മിച്ച് ലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകളെ കൊല്ലാൻ പദ്ധതി തയ്യാറാക്കിയ എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;ചിലിയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; പശ്ചിമ ജർമ്മനിയുടെ കൈമാറൽ അപേക്ഷകൾ ചിലി തള്ളി; 1984-ൽ സാന്റിയാഗോയിൽ വച്ച് അർബുദബാധയെ തുടർന്ന് അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 19 ജൂൺ 1906
| 14 മെയ് 1984
|-
| 91
| '''[[വെർണർ ബെസ്റ്റ്]]'''&lt;br /&gt;(Werner Best)
| [[File:Werner Best 1942 (3x4 cropped).jpg|100px]]
| ഗെസ്റ്റപ്പോ ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റ് 1-ന്റെ തലവൻ, റൈൻഹാർഡ് ഹൈഡ്രിച്ചിന്റെ ഡെപ്യൂട്ടി; ഡെന്മാർക്കിലെ റീഷ്സ്ബെവോൾമാക്റ്റിഗ്റ്റർ (റീഷ് പ്ലെനിപൊട്ടൻഷ്യറി).
| &lt;small&gt;വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കപ്പെട്ടെങ്കിലും പിന്നീട് ഇളവ് ചെയ്തു; 1951-ൽ ജയിൽ മോചിതനായി; 1989-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 10 ജൂലൈ 1903
| 23 ജൂൺ 1989
|-
| 92
| '''[[ഹാൻസ് ബീബോവ്]]'''&lt;br /&gt;(Hans Biebow)
| [[File:Hans Biebow trial (3x4 cropped).jpg|100px]]
| ലോഡ്സ് ഗെട്ടോയുടെ (Litzmannstadt / Łódź Ghetto) ജർമ്മൻ നാസി അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ തലവൻ; ജൂതന്മാരെ ചൂഷണം ചെയ്യുന്നതിലും തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലേക്ക് അയക്കുന്നതിലും മുഖ്യപങ്ക് വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;പോളണ്ടിൽ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 18 ഡിസംബർ 1902
| 23 ജൂൺ 1947
|-
| '''[[കാൾ ബ്രണ്ണർ]]'''&lt;br /&gt;(Karl Brunner)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| 26 ജൂലൈ 1900
| വിചാരണ ചെയ്യപ്പെട്ടില്ല; 1980-ൽ അന്തരിച്ചു.
|
| 7 ഡിസംബർ 1980
| 80 വർഷം, 134 ദിവസം
|-
| 94
| '''[[ആമോൻ ഗോത്ത്]]'''&lt;br /&gt;(Amon Göth)
| [[File:Amon Göth.jpg|100px]]
| ക്രാക്കോവ്-പ്ലാഷോവ് (Kraków-Płaszów) തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ്; തടവുകാരെ സ്വന്തം കൈകൊണ്ട് വെടിവെച്ചുകൊല്ലുന്നതടക്കം അതിക്രൂരമായ കൂട്ടക്കൊലകൾ നടത്തി.
| &lt;small&gt;പോളിഷ് സുപ്രീം നാഷണൽ ട്രിബ്യൂണൽ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം ക്രാക്കോവിലെ മോണ്ടെലുപിച്ച് ജയിലിൽ തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 11 ഡിസംബർ 1908
| 13 സെപ്റ്റംബർ 1946
|-
| 95
| '''[[സീഗ്ഫ്രീഡ് സെയ്ഡൽ]]'''&lt;br /&gt;(Siegfried Seidl)
| [[File:Siegfried Seidl.jpg|100px]]
| തെരേസിയൻസ്റ്റാറ്റ് (Theresienstadt) ഗെട്ടോയുടെ കമാൻഡന്റ് (1941–1943); ഹംഗേറിയൻ ജൂതന്മാരെ കൂട്ടത്തോടെ നാടുകടത്തിയ സോണ്ടർഐൻസാറ്റ്സ്കമാൻഡോ ഐക്മാൻ സംഘത്തിലെ പ്രധാനി.
| &lt;small&gt;ഓസ്ട്രിയൻ പീപ്പിൾസ് കോർട്ട് വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിച്ചു; തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 24 ഓഗസ്റ്റ് 1911
| 4 ഫെബ്രുവരി 1947
|-
| 96
| '''[[കാൾ റാം]]'''&lt;br /&gt;(Karl Rahm)
| [[File:Karl Rahm.jpg|100px]]
| തെരേസിയൻസ്റ്റാറ്റ് ഗെട്ടോയുടെ അവസാന കമാൻഡന്റ് (1944–1945); റെഡ് ക്രോസ് സന്ദർശന വേളയിൽ ഗെട്ടോയെ ഒരു മാതൃകാ നഗരമായി കാണിച്ച് വഞ്ചനാപരമായ പ്രചാരണം നടത്തി.
| &lt;small&gt;ചെക്കോസ്ലോവാക്യൻ കോടതി വിചാരണ നടത്തി ലിറ്റോമെറിസിൽ വെച്ച് പരസ്യമായി തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 2 ഏപ്രിൽ 1907
| 30 ഏപ്രിൽ 1947
|-
| 97
| '''[[മാക്സ് കോഗൽ]]'''&lt;br /&gt;(Max Koegel)
| [[File:Max Koegel.jpg|100px]]
| ലിച്ചെൻബർഗ്, റാവൻസ്ബ്രൂക്ക് (1940–1942), മജ്ദാനെക് (1942), ഫ്ലോസൻബർഗ് (1943–1945) തടങ്കൽ പാളയങ്ങളുടെ കമാൻഡന്റ്.
| &lt;small&gt;യു.എസ്. സൈന്യം അറസ്റ്റ് ചെയ്തു; ജയിൽ സെല്ലിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 16 ഒക്ടോബർ 1895
| 27 ജൂൺ 1946
|-
| 98
| '''[[ഫ്രിറ്റ്സ് സുഹ്റൻ]]'''&lt;br /&gt;(Fritz Suhren)
| [[File:FritzSuhren.JPG|100px]]
| റാവൻസ്ബ്രൂക്ക് (Ravensbrück) വനിതാ തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1942–1945); കൂട്ട വധശിക്ഷകൾക്കും നിർബന്ധിത ഗ്യാസ് ചേമ്പർ കൊലപാതകങ്ങൾക്കും ഉത്തരവിട്ടു.
| &lt;small&gt;ഫ്രഞ്ച് സൈനിക ട്രിബ്യൂണൽ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം റാസ്റ്റാറ്റിൽ വെച്ച് തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 10 ജൂൺ 1908
| 12 ജൂൺ 1950
|-
| 99
| '''[[ഫ്രാൻസ് സിയറീസ്]]'''&lt;br /&gt;(Franz Ziereis)
| [[File:Franz Ziereis.jpg|100px]]
| മൗത്തൗസൻ (Mauthausen) തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ് (1939–1945).
| &lt;small&gt;രക്ഷപ്പെടാൻ ശ്രമിക്കുന്നതിനിടെ അമേരിക്കൻ സൈനികരുടെ വെടിയേറ്റു; തൊട്ടടുത്ത ദിവസം പരിക്കുകൾ മൂലം മരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 13 ഓഗസ്റ്റ് 1905
| 24 മെയ് 1945
|-
| 100
| '''[[അലക്സാണ്ടർ ലാക്ക്]]'''&lt;br /&gt;(Aleksander Laak)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| എസ്തോണിയയിലെ ജാഗല (Jägala) തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ്; കലൈവി-ലീവ മണൽക്കുന്നുകളിൽ നടന്ന കൂട്ടക്കൊലകൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;കാനഡയിലേക്ക് കുടിയേറി ജീവിച്ചു; ഹോളോകോസ്റ്റ് പങ്കാളിത്തം പരസ്യമായതിനെത്തുടർന്ന് വിന്നിപെഗിൽ വച്ച് തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 24 ഓഗസ്റ്റ് 1907
| 6 സെപ്റ്റംബർ 1960
|-
| 101
| '''[[ഹാൻസ് ആൽബിൻ റൗട്ടർ]]'''&lt;br /&gt;(Hanns Albin Rauter)
| [[File:Hanns Albin Rauter.jpg|100px]]
| അധിനിവേശ നെതർലാൻഡ്‌സിലെ ഉന്നത എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ (1940–1945); ഡച്ച് ജൂതന്മാരെ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലേക്ക് അയക്കുന്നതിനും പ്രതിരോധ പോരാളികളെ കൊലപ്പെടുത്തുന്നതിനും ഉത്തരവിട്ടു.
| &lt;small&gt;ഹേഗിൽ വച്ച് ഡച്ച് കോടതി വിചാരണ നടത്തി വെടിവെച്ചു കൊന്നു (Firing squad).&lt;/small&gt;
| 4 ഫെബ്രുവരി 1895
| 24 മാർച്ച് 1949
|-
| 102
| '''[[വിക്ടർ അറൗജ്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Viktor Arajs)
| [[File:Viktors Arājs.jpg|100px]]
| ലാത്വിയൻ കൊളാബറേറ്റർ സംഘമായ 'അറൗജ്സ് കമാൻഡോ' (Arajs Kommando) തലവൻ; റുംബുള കൂട്ടക്കൊല ഉൾപ്പെടെ അരലക്ഷത്തോളം ബാൾട്ടിക് ജൂതന്മാരെ കൂട്ടക്കൊല ചെയ്തു.
| &lt;small&gt;1975-ൽ പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിൽ അറസ്റ്റിലായി ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1988-ൽ കാസ്സൽ ജയിലിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 13 ജനുവരി 1910
| 13 ജനുവരി 1988
|-
| 103
| '''[[ബ്രൂണോ ബെഗർ]]'''&lt;br /&gt;(Bruno Beger)
| [[File:Bruno Beger.jpg|100px]]
| ആഹ്നനെർബെ (Ahnenerbe) നരവംശശാസ്ത്രജ്ഞൻ; ഓഷ്വിറ്റ്സിൽ നിന്ന് ജൂത തടവുകാരെ തിരഞ്ഞെടുത്ത് നാസി അസ്ഥികൂട ശേഖരണത്തിനായി (Jewish skeleton collection) നാറ്റ്സ്‌വീലറിലേക്ക് അയച്ചു.
| &lt;small&gt;1974-ൽ കുറ്റക്കാരനാണെന്ന് കണ്ടെത്തിയെങ്കിലും പ്രായപരിഗണന നൽകി ജയിൽ ശിക്ഷയിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കി; 2009-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 27 ഏപ്രിൽ 1911
| 12 ഒക്ടോബർ 2009
|-
| 104
| '''[[ഹെർബർട്ട് ബാക്കെ]]'''&lt;br /&gt;(Herbert Backe)
| [[File:Herbert Backe.jpg|100px]]
| റീഷ് ഭക്ഷ്യ-കൃഷി മന്ത്രി; സോവിയറ്റ് യൂണിയനിലെ ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ജനങ്ങളെ പട്ടിണിക്കിട്ട് കൊല്ലാൻ ലക്ഷ്യമിട്ട 'ഹങ്കർ പ്ലാൻ' (Hunger Plan) ആവിഷ്കരിച്ചു.
| &lt;small&gt;ന്യൂറെംബർഗ് വിചാരണയ്ക്ക് കാത്തുനിൽക്കെ ന്യൂറെംബർഗ് ജയിലിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 1 മെയ് 1896
| 6 ഏപ്രിൽ 1947
|-
| 105
| '''[[ജോൺ ഡെംയാൻയുക്]]'''&lt;br /&gt;(John Demjanjuk)
| [[File:John Demjanjuk 1948.jpg|100px]]
| സോബിബോർ, ഫ്ലോസൻബർഗ്, മജ്ദാനെക് ക്യാമ്പുകളിലെ ട്രാവ്നിക്കി വാർഡൻ (Trawniki men / ഗാർഡ്).
| &lt;small&gt;അമേരിക്കൻ പൗരത്വം റദ്ദാക്കി ജർമ്മനിക്ക് കൈമാറി; 2011-ൽ 28,000-ലധികം കൊലപാതകങ്ങളിൽ കൂട്ടുപ്രതിയായി ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; അപ്പീൽ തീർപ്പാകുന്നതിന് മുൻപ് നഴ്സിംഗ് ഹോമിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 3 ഏപ്രിൽ 1920
| 17 മാർച്ച് 2012
|-
| 106
| '''[[ഇർമ ഗ്രെസെ]]'''&lt;br /&gt;(Irma Grese)
| [[File:Irma Grese.jpg|100px]]
| റാവൻസ്ബ്രൂക്ക്, ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗ, ബെർഗൻ-ബെൽസൻ ക്യാമ്പുകളിലെ എസ്.എസ്. വനിതാ ഗാർഡ് (SS-Aufseherin); തടവുകാരോട് കാണിച്ച കടുത്ത ക്രൂരതകൾ കാരണം &quot;ഹൈന ഓഫ് ഓഷ്വിറ്റ്സ്&quot; എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;ബെൽസൻ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം ബ്രിട്ടീഷ് കോടതി തൂക്കിലേറ്റി (20-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ബ്രിട്ടീഷ് നിയമപ്രകാരം തൂക്കിലേറ്റപ്പെട്ട ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ വനിത).&lt;/small&gt;
| 7 ഒക്ടോബർ 1923
| 13 ഡിസംബർ 1945
|-
| 107
| '''[[ഹെർമൈൻ ബ്രൗൺസ്റ്റൈനർ]]'''&lt;br /&gt;(Hermine Braunsteiner)
| [[File:Hermine Braunsteiner.jpg|100px]]
| റാവൻസ്ബ്രൂക്ക്, മജ്ദാനെക് ക്യാമ്പുകളിലെ വനിതാ ഗാർഡ്; തടവുകാരെ ബൂട്ടുകൊണ്ട് ചവിട്ടിക്കൊല്ലുന്ന സ്വഭാവം കാരണം &quot;ചവിട്ടുന്ന കുതിര&quot; (The Stomping Mare) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;അമേരിക്കയിൽ നിന്ന് കൈമാറി പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിലെ മജ്ദാനെക് വിചാരണയിൽ ജീവപര്യന്തം ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1996-ൽ ആരോഗ്യപരമായ കാരണങ്ങളാൽ മോചിതയായി; 1999-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 16 ജൂലൈ 1919
| 19 ഏപ്രിൽ 1999
|-
| 108
| '''[[ഫ്രാൻസ് നൊവാക്]]'''&lt;br /&gt;(Franz Novak)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| അഡോൾഫ് ഐഷ്മാന്റെ റയിൽവേ ഗതാഗത മേധാവി (RSHA IV B4); ലക്ഷക്കണക്കിന് ജൂതന്മാരെ മരണ ക്യാമ്പുകളിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയ നാസി തീവണ്ടികളുടെ (Holocaust trains) സമയക്രമീകരണ ചുമതല വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;ഓസ്ട്രിയയിൽ വിചാരണ നേരിട്ടു; തടവുശിക്ഷ അനുഭവിച്ച ശേഷം മോചിതനായി; 1983-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 10 ജനുവരി 1913
| 21 ഒക്ടോബർ 1983
|-
| 109
| '''[[ക്ലോസ് ബാർബി]]'''&lt;br /&gt;(Klaus Barbie)
| [[File:Klaus Barbie (1943).jpg|100px]]
| ലിയോണിലെ ഗെസ്റ്റപ്പോ തലവൻ; ക്രൂരമായ പീഡനമുറകൾ കാരണം &quot;ലിയോണിലെ കശാപ്പുകാരൻ&quot; (Butcher of Lyon) എന്നറിയപ്പെട്ടു; കുട്ടികൾ ഉൾപ്പെടെ ഫ്രഞ്ച് ജൂതന്മാരെയും റെസിസ്റ്റൻസ് പോരാളികളെയും കൊലപ്പെടുത്തി.
| &lt;small&gt;ബൊളീവിയയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; 1983-ൽ ഫ്രാൻസിലേക്ക് കൈമാറി ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1991-ൽ ജയിലിൽ അർബുദബാധയെ തുടർന്ന് അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 25 ഒക്ടോബർ 1913
| 25 സെപ്റ്റംബർ 1991
|-
| 110
| '''[[എറിച്ച് പ്രീബ്കെ]]'''&lt;br /&gt;(Erich Priebke)
| [[File:Erich Priebke.jpg|100px]]
| റോമിലെ സിപ്പോ (SiPo), ഗെസ്റ്റപ്പോ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ; 335 ഇറ്റാലിയൻ സാധാരണക്കാരെയും ജൂതന്മാരെയും കൂട്ടക്കൊല ചെയ്ത ആർഡിയറ്റൈൻ ഗുഹാ കൂട്ടക്കൊലയ്ക്ക് (Ardeatine massacre) നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;അർജന്റീനയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; 1995-ൽ ഇറ്റലിക്ക് കൈമാറി ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 100-ാം വയസ്സിൽ റോമിൽ വീട്ടുതടങ്കലിൽ കഴിയവേ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 29 ജൂലൈ 1913
| 11 ഒക്ടോബർ 2013
|-
| 111
| '''[[ഹെർബർട്ട് കാപ്പ്ലർ]]'''&lt;br /&gt;(Herbert Kappler)
| [[File:Herbert Kappler.jpg|100px]]
| റോമിലെ സിപ്പോ (SiPo), എസ്.ഡി. (SD) മേധാവി; റോമൻ ജൂതന്മാരെ ഓഷ്വിറ്റ്സിലേക്ക് നാടുകടത്തുന്നതിനും ആർഡിയറ്റൈൻ ഗുഹാ കൂട്ടക്കൊലയ്ക്കും നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;ഇറ്റലിയിൽ ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1977-ൽ റോമിലെ സൈനിക ആശുപത്രിയിൽ നിന്ന് ഭാര്യയുടെ സഹായത്തോടെ പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; 1978-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 23 സെപ്റ്റംബർ 1907
| 9 ഫെബ്രുവരി 1978
|-
| 112
| '''[[കാൾ ലിന്നസ്]]'''&lt;br /&gt;(Karl Linnas)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| നാസി അധിനിവേശ എസ്തോണിയയിലെ ടാർട്ടു (Tartu) തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ്; സ്ത്രീകളും കുട്ടികളും ഉൾപ്പെടെ ആയിരക്കണക്കിന് ജൂതന്മാരെയും തടവുകാരെയും കൂട്ടക്കൊല ചെയ്യാൻ നേരിട്ട് ഉത്തരവിട്ടു.
| &lt;small&gt;യു.എസിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; പിന്നീട് പൗരത്വം റദ്ദാക്കി 1987-ൽ സോവിയറ്റ് യൂണിയനിലേക്ക് നാടുകടത്തി; ലെനിൻഗ്രാഡിലെ ജയിൽ ആശുപത്രിയിൽ വിചാരണയ്ക്ക് കാത്തുനിൽക്കെ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 6 ഓഗസ്റ്റ് 1919
| 2 ജൂലൈ 1987
|-
| 113
| '''[[ഹാൻസ് ലിപ്ഷിസ്]]'''&lt;br /&gt;(Hans Lipschis)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗ തടങ്കൽ പാളയത്തിലെ എസ്.എസ്. ടോട്ടൻകോഫ്ഫോർബാൻഡെ ഗാർഡ് (1941–1945).
| &lt;small&gt;ചിക്കാഗോയിലേക്ക് കുടിയേറിയെങ്കിലും നാസി പശ്ചാത്തലം വെളിപ്പെട്ടതിനെത്തുടർന്ന് 1983-ൽ അമേരിക്കയിൽ നിന്ന് നാടുകടത്തി; 2013-ൽ ജർമ്മനിയിൽ അറസ്റ്റിലായെങ്കിലും അനാരോഗ്യം കാരണം വിചാരണ ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടു; 2016-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 7 നവംബർ 1919
| 16 ജൂൺ 2016
|-
| 114
| '''[[ഹൈൻറിച്ച് ബൂബെക്ക്]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Boere)
| [[File:Heinrich Boere.jpg|100px]]
| അധിനിവേശ നെതർലാൻഡ്‌സിലെ വാഫൻ-എസ്.എസ്. ഹിറ്റ്-സ്ക്വാഡായ 'സിൽബർടാനെ' (Sonderkommando Silbertanne) അംഗം; ഡച്ച് ചെറുത്തുനിൽപ്പ് പോരാളികളെയും സാധാരണക്കാരെയും കൊലപ്പെടുത്തി.
| &lt;small&gt;നെതർലാൻഡ്‌സിൽ വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിച്ചെങ്കിലും ജർമ്മനിയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; പതിറ്റാണ്ടുകൾക്ക് ശേഷം 2010-ൽ ആച്ചെൻ കോടതി ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിച്ചു; ജയിൽ ആശുപത്രിയിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 27 സെപ്റ്റംബർ 1921
| 1 ഡിസംബർ 2013
|-
| 115
| '''[[ലാസ്ലോ ചാറ്റാരി]]'''&lt;br /&gt;(László Csatáry)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ഹംഗേറിയൻ റോയൽ പോലീസ് ഓഫീസർ; കോസിറ്റ്സെ (Košice) ഗെട്ടോയിൽ ക്രൂരതകൾ കാണിക്കുകയും 15,000-ത്തിലധികം ജൂതന്മാരെ ഓഷ്വിറ്റ്സിലേക്ക് നാടുകടത്താൻ സഹായിക്കുകയും ചെയ്തു.
| &lt;small&gt;കാനഡയിലേക്ക് കടന്ന് പതിറ്റാണ്ടുകളോളം ജീവിച്ചു; പൗരത്വം റദ്ദാക്കപ്പെട്ടതിനെ തുടർന്ന് ഹംഗറിയിലേക്ക് മടങ്ങി; 2013-ൽ ബുഡാപെസ്റ്റിൽ വിചാരണയ്ക്ക് കാത്തുനിൽക്കെ ന്യുമോണിയ ബാധിച്ച് അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 4 മാർച്ച് 1915
| 10 ഓഗസ്റ്റ് 2013
|-
| 116
| '''[[സൈമൺ ഗോൾഡ്ബർഗ്]]'''&lt;br /&gt;(Szymon Goldberg)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ജൂത സഹകരണ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ / കാപ്പോ (Kapó); ക്യാമ്പിലെ ദൈനംദിന അടിച്ചമർത്തലുകളിൽ സഹകരിച്ചു.
| &lt;small&gt;രക്ഷപ്പെട്ടു; യുദ്ധാനന്തര വിധി വ്യക്തമല്ല.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 117
| '''[[എൽഫ്രീഡെ ഹൂത്ത്]]'''&lt;br /&gt;(Elfriede Rinkel / Elfriede Huth)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| റാവൻസ്ബ്രൂക്ക് (Ravensbrück) വനിതാ തടങ്കൽ പാളയത്തിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്; പരിശീലനം ലഭിച്ച ആക്രമണ നായ്ക്കളെ ഉപയോഗിച്ച് തടവുകാരെ പീഡിപ്പിച്ചു.
| &lt;small&gt;അമേരിക്കയിലേക്ക് കുടിയേറി ജീവിച്ചു; 2006-ൽ നാസി ഭൂതകാലം തെളിഞ്ഞതോടെ പൗരത്വം ഉപേക്ഷിച്ച് ജർമ്മനിയിലേക്ക് മടങ്ങി; 2018-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 14 ജൂലൈ 1922
| ജൂലൈ 2018
|-
| 118
| '''[[ഡാങ്കോ സാകിച്ച്]]'''&lt;br /&gt;(Dinko Šakić)
| [[File:Dinko Sakic.jpg|100px]]
| ക്രൊയേഷ്യയിലെ ഉസ്താഷെ ഫാസിസ്റ്റ് ഭരണകൂടത്തിന് കീഴിലുള്ള യാസെനോവാക് (Jasenovac) തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ്; പതിനായിരക്കണക്കിന് സെർബുകൾ, ജൂതന്മാർ, റോമാനി ജനങ്ങൾ എന്നിവരുടെ കൂട്ടക്കൊലയ്ക്ക് ഉത്തരവാദിയായി.
| &lt;small&gt;അർജന്റീനയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; 1998-ൽ ക്രൊയേഷ്യയിലേക്ക് കൈമാറി 20 വർഷം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; സാഗ്രെബ് ജയിൽ ആശുപത്രിയിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 8 സെപ്റ്റംബർ 1921
| 20 ജൂലൈ 2008
|-
| 119
| '''[[നട സാകിച്ച്]]'''&lt;br /&gt;(Nada Šakić)
| [[File:Nada Sakic.jpg|100px]]
| മാക്സ് ലുബുറിച്ചിന്റെ അർദ്ധസഹോദരിയും ഡാങ്കോ സാകിച്ചിന്റെ ഭാര്യയും; സ്റ്റാറ ഗ്രാഡിസ്ക (Stara Gradiška) വനിതാ ക്യാമ്പിലെ ഉസ്താഷെ ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;അർജന്റീനയിൽ നിന്ന് കൈമാറിയെങ്കിലും തെളിവുകളുടെ അഭാവത്തിൽ ക്രൊയേഷ്യൻ കോടതി വിട്ടയച്ചു; 2011-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 4 ഓഗസ്റ്റ് 1926
| 5 ഫെബ്രുവരി 2011
|-
| 120
| '''[[വിയെക്കോസ്ലാവ് ലുബുറിച്ച്]]'''&lt;br /&gt;(Vjekoslav Luburić)
| [[File:Vjekoslav Luburic.jpg|100px]]
| ഉസ്താഷെ ബ്യൂറോ 3-ന്റെ മേധാവി; യാസെനോവാക് ഉൾപ്പെടെയുള്ള ക്രൊയേഷ്യൻ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളുടെ മുഖ്യ സൂപ്പർവൈസർ; &quot;മാക്സ് കശാപ്പുകാരൻ&quot; (Maks the Butcher) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;സ്പെയിനിലേക്ക് കടന്നു; 1969-ൽ യൂഗോസ്ലാവ് രഹസ്യാന്വേഷണ വിഭാഗം (UDBA) ഏജന്റാൽ വധിക്കപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 6 മാർച്ച് 1914
| 20 ഏപ്രിൽ 1969
|-
| 121
| '''[[ആൻഡ്രിജ അർട്ടുക്കോവിച്ച്]]'''&lt;br /&gt;(Andrija Artuković)
| [[File:Andrija Artukovic.jpg|100px]]
| സ്വതന്ത്ര ക്രൊയേഷ്യൻ രാജ്യത്തിന്റെ ആഭ്യന്തര-നീതിന്യായ മന്ത്രി; വംശീയ ഉന്മൂലന നിയമങ്ങൾ നടപ്പിലാക്കിയതിനാൽ &quot;ബാൾക്കൻസിലെ ഹിംലർ&quot; എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;ദശാബ്ദങ്ങളോളം അമേരിക്കയിൽ ഒളിവിൽ കഴിഞ്ഞു; 1986-ൽ യൂഗോസ്ലാവിയയ്ക്ക് കൈമാറി വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കപ്പെട്ടു; അപ്പീൽ നിലനിൽക്കെ ജയിൽ ആശുപത്രിയിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 29 നവംബർ 1899
| 16 ജനുവരി 1988
|-
| 122
| '''[[എഡ്വേർഡ് റോഷ്മാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Eduard Roschmann)
| [[File:Eduard Roschmann.jpg|100px]]
| റിഗ ഗെട്ടോയുടെയും (Riga Ghetto) കൈസർവാൾഡ് ക്യാമ്പിന്റെയും കമാൻഡന്റ്; ക്രൂരതകൾ കാരണം &quot;റിഗയിലെ കശാപ്പുകാരൻ&quot; (Butcher of Riga) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;അർജന്റീനയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു; കൈമാറൽ ഭയന്ന് പരാഗ്വേയിലേക്ക് കടക്കവേ അസൻഷ്യോണിൽ വച്ച് ഹൃദയാഘാതം മൂലം അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 25 നവംബർ 1908
| 8 ഓഗസ്റ്റ് 1977
|-
| 123
| '''[[ഫ്രെഡറിക് ബോസ്ഹാമർ]]'''&lt;br /&gt;(Friedrich Bosshammer)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| അഡോൾഫ് ഐഷ്മാന്റെ പ്രധാന സഹായി; ഇറ്റലിയിലെ ജൂതകാര്യ വിഭാഗം മേധാവി (1944–1945); ആയിരക്കണക്കിന് ഇറ്റാലിയൻ ജൂതന്മാരെ ഓഷ്വിറ്റ്സിലേക്ക് അയക്കുന്നതിന് നേരിട്ട് മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;1968-ൽ പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിൽ അറസ്റ്റിലായി ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; അപ്പീൽ വിചാരണയ്ക്കിടെ ജയിലിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 20 ഡിസംബർ 1906
| 17 ഡിസംബർ 1972
|-
| 124
| '''[[ഫ്രാൻസ് ബാബർച്ച്]]'''&lt;br /&gt;(Franz Bürkl)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| വാർസോയിലെ പവിയാക് (Pawiak) ജയിലിലെ എസ്.എസ്. ഒബർസ്ഷാർഫ്യൂററും ഡെപ്യൂട്ടി കമാൻഡന്റും; തടവുകാരെ ക്രൂരമായി കൊലപ്പെടുത്തുന്നതിൽ കുപ്രസിദ്ധൻ.
| &lt;small&gt;പോളിഷ് ഹോം ആർമി (Armia Krajowa) നടത്തിയ 'ഓപ്പറേഷൻ ബാബർച്ച്' രഹസ്യ ആക്രമണത്തിൽ വെടിയേറ്റ് കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 16 ഓഗസ്റ്റ് 1911
| 7 സെപ്റ്റംബർ 1943
|-
| 125
| '''[[ആഗസ്റ്റ് ഹെയ്സ്മെയർ]]'''&lt;br /&gt;(August Heissmeyer)
| [[File:August Heißmeyer.jpg|100px]]
| എസ്.എസ്. മെയിൻ ഓഫീസ് (SS-Hauptamt) മേധാവിയും നാസി എലൈറ്റ് സ്കൂളുകളുടെ (NPEA) ഇൻസ്പെക്ടറും; ഉയർന്ന നാസി നേതൃത്വത്തിലേക്ക് ഉദ്യോഗസ്ഥരെ പരിശീലിപ്പിക്കുന്നതിൽ നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;ഡീനാസിഫിക്കേഷൻ കോടതി തടവിന് ശിക്ഷിച്ചു; ശിക്ഷയ്ക്ക് ശേഷം സ്വകാര്യ ബിസിനസ്സുകളിൽ ഏർപ്പെട്ടു; 1979-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 11 ജനുവരി 1897
| 16 ജനുവരി 1979
|-
| 126
| '''[[മാക്സ് തോമസ്]]'''&lt;br /&gt;(Max Thomas)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ഉക്രെയ്നിലെ ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പെ സി (Einsatzgruppe C) കമാൻഡറും ഉക്രെയ്നിലെ ഉയർന്ന സിപ്പോ-എസ്.ഡി. ഉദ്യോഗസ്ഥനും.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാവസാനം സ്വന്തം ഐഡന്റിറ്റി മറച്ചുവെച്ച് ആത്മഹത്യയ്ക്ക് ശ്രമിച്ചു; പരിക്കുകൾ മൂലം വുർസ്ബർഗിൽ വച്ച് അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 4 ഓഗസ്റ്റ് 1891
| 6 ഡിസംബർ 1945
|-
| 127
| '''[[ഓട്ടോ റാഷ്]]'''&lt;br /&gt;(Otto Rasch)
| [[File:Otto Rasch.jpg|100px]]
| ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പെ സി കമാൻഡർ; ബാബി യാർ (Babi Yar) കൂട്ടക്കൊലയിൽ 33,000-ത്തിലധികം ജൂതന്മാരെ വെടിവെച്ചുകൊല്ലാൻ ഉത്തരവിട്ട മുഖ്യ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;ഐൻസാറ്റ്സ്ഗ്രൂപ്പൻ വിചാരണയ്ക്കിടെ പാർക്കിൻസൺസ് രോഗം മൂർച്ഛിച്ചതിനെ തുടർന്ന് വിചാരണയിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടു; 1948-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 7 ഡിസംബർ 1891
| 1 നവംബർ 1948
|-
| 128
| '''[[റുഡോൾഫ് ബാറ്റ്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Rudolf Batz)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ബാൾട്ടിക് രാജ്യങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിച്ച ഐൻസാറ്റ്സ്കമാൻഡോ 2 (Einsatzkommando 2) കമാൻഡർ; ലാത്വിയൻ ജൂതന്മാരെ ഉന്മൂലനം ചെയ്യുന്നതിന് നേതൃത്വം നൽകി.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തരം വ്യാജപ്പേരിൽ ജീവിച്ചു; 1960-ൽ പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിൽ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് അറസ്റ്റിലായി; വിചാരണയ്ക്ക് കാത്തുനിൽക്കെ ജയിലിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 10 നവംബർ 1903
| 8 ഫെബ്രുവരി 1961
|-
| 129
| '''[[ഹെർബർട്ട് ഷെർവിറ്റ്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Fritz Scherwitz / Herbert Scherwitz)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ലാത്വിയയിലെ ലന്തെ (Lenta) ലേബർ ക്യാമ്പിന്റെ എസ്.എസ്. കമാൻഡന്റ്; ജൂത വംശപാരമ്പര്യം ഒളിച്ചുവെച്ച് എസ്.എസിൽ ചേർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;1948-ൽ മ്യൂണിക്കിൽ അറസ്റ്റിലായി കൊലപാതക കുറ്റത്തിന് തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; മോചിതനായ ശേഷം 1962-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 16 ഓഗസ്റ്റ് 1903
| 1962
|-
| 130
| '''[[ആൽഫ്രഡ് ഫിൽബർട്ട്]]'''&lt;br /&gt;(Alfred Filbert)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ബെലാറസിൽ കൂട്ടക്കൊലകൾ നടത്തിയ ഐൻസാറ്റ്സ്കമാൻഡോ 9 (Einsatzkommando 9) കമാൻഡർ; ഗെട്ടോകൾ ഒഴിപ്പിക്കുന്നതിനും സ്ത്രീകളെയും കുട്ടികളെയും കൂട്ടത്തോടെ വധിക്കുന്നതിനും തുടക്കമിട്ടു.
| &lt;small&gt;1959-ൽ അറസ്റ്റിലായി ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1975-ൽ ആരോഗ്യപരമായ കാരണങ്ങളാൽ വിട്ടയച്ചു; 1990-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 8 സെപ്റ്റംബർ 1905
| 1 ഓഗസ്റ്റ് 1990
|-
| 131
| '''[[കാൾ യെഗർ]]'''&lt;br /&gt;(Karl Jäger)
| [[File:Karl Jaeger 1941 (cropped).jpg|100px]]
| ഐൻസാറ്റ്സ്കമാൻഡോ 3 (Einsatzkommando 3) തലവൻ; ലിത്വാനിയയിലെ 1,37,000-ലധികം ജൂതന്മാരെ ഉന്മൂലനം ചെയ്തതിന്റെ കൃത്യമായ വിവരങ്ങൾ അടങ്ങിയ കുപ്രസിദ്ധമായ 'യെഗർ റിപ്പോർട്ടിന്റെ' (Jäger Report) രചയിതാവ്.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തരം ഒളിവിൽ കഴിഞ്ഞു; 1959-ൽ പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിൽ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് അറസ്റ്റിലായി; വിചാരണയ്ക്ക് കാത്തുനിൽക്കെ ഹോഹനസ്പെർഗ് ജയിലിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 20 സെപ്റ്റംബർ 1888
| 22 ജൂൺ 1959
|-
| 132
| '''[[റുഡോൾഫ് ലാംഗെ]]'''&lt;br /&gt;(Rudolf Lange)
| [[File:Rudolf Lange.jpg|100px]]
| ഐൻസാറ്റ്സ്കമാൻഡോ 2 (Einsatzkommando 2) തലവനും ലാത്വിയയിലെ സിപ്പോ-എസ്.ഡി. കമാൻഡറും; സലാസ്പിൽസ് തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ നിർമ്മാണത്തിന് മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു; വാൻസീ കോൺഫറൻസിൽ പങ്കെടുത്ത ഫീൽഡ് തലവൻ.
| &lt;small&gt;പോസ്നനിൽ വച്ച് സോവിയറ്റ് സൈന്യത്താൽ വളയപ്പെട്ടപ്പോൾ ആത്മഹത്യ ചെയ്തു (അല്ലെങ്കിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു).&lt;/small&gt;
| 18 ഏപ്രിൽ 1910
| 23 ഫെബ്രുവരി 1945
|-
| 133
| '''[[ഹാൻസ്-അഡോൾഫ് പ്രൂട്ട്സ്മാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Hans-Adolf Prützmann)
| [[File:Hans-Adolf Prützmann (1934).jpg|100px]]
| ബാൾട്ടിക് രാജ്യങ്ങളിലും വടക്കൻ റഷ്യയിലും (ഓസ്റ്റ്‌ലാൻഡ്), പിന്നീട് തെക്കൻ റഷ്യയിലും സേവനമനുഷ്ഠിച്ച ഉയർന്ന എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ (Höchster SS- und Polizeiführer).
| &lt;small&gt;ബ്രിട്ടീഷ് സൈന്യത്തിന്റെ പിടിയിലായ ശേഷം ലൂണെബർഗിൽ വച്ച് സയനൈഡ് കഴിച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 31 ഓഗസ്റ്റ് 1901
| 21 മെയ് 1945
|-
| 134
| '''[[വിൽഹെം കോപ്പെ]]'''&lt;br /&gt;(Wilhelm Koppe)
| [[File:Wilhelm Koppe.jpg|100px]]
| റീഷ്സ്ഗൗ വാർത്തെലാൻഡിലെയും പിന്നീട് ജനറൽ ഗവൺമെന്റിലെയും (പോളണ്ട്) ഉന്നത എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ; ചെൽമ്നോ (Chełmno) നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പ് സ്ഥാപിക്കുന്നതിനും ഗ്യാസ് വാനുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതിനും മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;വ്യാജപ്പേരിൽ ഫാക്ടറി ഡയറക്ടറായി കഴിഞ്ഞു; 1960-ൽ അറസ്റ്റിലായെങ്കിലും അനാരോഗ്യം കാരണം വിചാരണ റദ്ദാക്കി; 1975-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 15 ജൂൺ 1896
| 2 ജൂലൈ 1975
|-
| 135
| '''[[ഫ്രെഡറിക്-വിൽഹെം ക്രൂഗർ]]'''&lt;br /&gt;(Friedrich-Wilhelm Krüger)
| [[File:Friedrich-Wilhelm Krüger.jpg|100px]]
| അധിനിവേശ പോളണ്ടിലെ ഉന്നത എസ്.എസ്. ആന്റ് പോലീസ് ലീഡർ (1939–1943); ഓപ്പറേഷൻ റെയിൻഹാർഡ്, വാർസോ ഗെട്ടോ പ്രക്ഷോഭത്തെ അടിച്ചമർത്തൽ എന്നിവയ്ക്ക് നിർദ്ദേശങ്ങൾ നൽകി.
| &lt;small&gt;ഓസ്ട്രിയയിൽ വച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 8 മെയ് 1894
| 10 മെയ് 1945
|-
| 136
| '''[[എറിക് ഫുക്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Erich Fuchs)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ആക്ഷൻ ടി4, ഓപ്പറേഷൻ റെയിൻഹാർഡ് എന്നിവയിലെ സാങ്കേതിക വിദഗ്ദ്ധൻ; ബെൽസെക്, സോബിബോർ, ട്രെബ്ലിങ്ക ക്യാമ്പുകളിൽ വിഷവാതകം പുറപ്പെടുവിക്കുന്ന എഞ്ചിനുകൾ സ്ഥാപിച്ചു.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ വിചാരണയിൽ (1966) കുറ്റക്കാരനാണെന്ന് കണ്ടെത്തി 4 വർഷം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; പിന്നീട് മോചിതനായി 1980-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 9 ഏപ്രിൽ 1902
| 25 ജൂലൈ 1980
|-
| 137
| '''[[ലോറൻസ് ഹാക്കൻഹോൾട്ട്]]'''&lt;br /&gt;(Lorenz Hackenholt)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ബെൽസെക് നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകൾ രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുകയും നിർമ്മിക്കുകയും പ്രവർത്തിപ്പിക്കുകയും ചെയ്ത പ്രധാനി (&quot;ഹാക്കൻഹോൾട്ട് ഫൗണ്ടേഷൻ&quot; എന്നറിയപ്പെട്ടു).
| &lt;small&gt;യുദ്ധാവസാനം അപ്രത്യക്ഷനായി; 1954-ൽ നിയമപരമായി മരിച്ചതായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 26 ജൂൺ 1914
| 1945 (കരുതപ്പെടുന്നു)
|-
| 138
| '''[[ഹെർബർട്ട് ലാംഗെ]]'''&lt;br /&gt;(Herbert Lange)
| [[File:Herbert Lange.jpg|100px]]
| ചെൽമ്നോ (Chełmno) നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിന്റെ ആദ്യ കമാൻഡന്റ്; 'സോണ്ടർകമാൻഡോ ലാംഗെ' തലവനായിരുന്ന ഇദ്ദേഹം സഞ്ചരിക്കുന്ന ഗ്യാസ് വാനുകൾ ഉപയോഗിച്ച് ആയിരക്കണക്കിന് മാനസിക രോഗികളെയും ജൂതന്മാരെയും കൊലപ്പെടുത്തി.
| &lt;small&gt;ബെർലിൻ യുദ്ധത്തിൽ വെടിയേറ്റ് കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 29 സെപ്റ്റംബർ 1909
| 20 ഏപ്രിൽ 1945
|-
| 139
| '''[[ഹാൻസ് ബോത്മാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Hans Bothmann)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ചെൽമ്നോ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിന്റെ രണ്ടാമത്തെയും അവസാനത്തെയും കമാൻഡന്റ് (1942–1945); ലോഡ്സ് ഗെട്ടോ ഒഴിപ്പിക്കലിന്റെ ഭാഗമായി പതിനായിരക്കണക്കിന് ആളുകളെ ഗ്യാസ് വാനുകളിൽ കൊലപ്പെടുത്തി.
| &lt;small&gt;ബ്രിട്ടീഷ് സൈന്യത്തിന്റെ പിടിയിലായ ശേഷം തടവിൽ വച്ച് തൂങ്ങിമരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 11 നവംബർ 1911
| 4 ഏപ്രിൽ 1946
|-
| 140
| '''[[പോൾ റാഡോംസ്കി]]'''&lt;br /&gt;(Paul Radomski)
| [[File:Paul Radomski.jpg|100px]]
| ഉക്രെയ്നിലെ സിറെറ്റ്സ് (Syrets) തടങ്കൽ പാളയത്തിന്റെ കമാൻഡന്റ്, ഗ്രീസിലെ ഹൈദാരി (Chaidari) ക്യാമ്പിന്റെ കമാൻഡന്റ്; തടവുകാരെ സ്വന്തം കൈകൊണ്ട് വെടിവെച്ചുകൊല്ലുന്ന അതിക്രൂരമായ സ്വഭാവത്തിന് കുപ്രസിദ്ധൻ.
| &lt;small&gt;ഹംഗറിയിലെ സെകെഷ്ഫെഹെർവാറിൽ നടന്ന പോരാട്ടത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 21 സെപ്റ്റംബർ 1902
| 14 മാർച്ച് 1945
|-
| 141
| '''[[ഫ്രാൻസ് ഹോസ്ലർ]]'''&lt;br /&gt;(Franz Hössler)
| [[File:Franz Hössler.jpg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗവിലെ വനിതാ ക്യാമ്പ് ഡെപ്യൂട്ടി മേധാവി, പിന്നീട് മിറ്റൽബൗ-ഡോറ, ബെർഗൻ-ബെൽസൻ ക്യാമ്പുകളിലെ ഉന്നത ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;ബെൽസൻ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം ഹാമൽൻ ജയിലിൽ ബ്രിട്ടീഷ് സൈനിക അധികാരികളാൽ തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 4 ഫെബ്രുവരി 1906
| 13 ഡിസംബർ 1945
|-
| 142
| '''[[എലിസബത്ത് വോൾക്കൻറാത്ത്]]'''&lt;br /&gt;(Elisabeth Volkenrath)
| [[File:Elisabeth Volkenrath.jpg|100px]]
| റാവൻസ്ബ്രൂക്ക്, ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗ, ബെർഗൻ-ബെൽസൻ ക്യാമ്പുകളിലെ മുഖ്യ വനിതാ സൂപ്പർവൈസർ (Oberaufseherin); ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളിലേക്ക് ആളുകളെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിൽ പങ്കാളിയായി.
| &lt;small&gt;ബെൽസൻ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം ഹാമൽൻ ജയിലിൽ തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 5 സെപ്റ്റംബർ 1919
| 13 ഡിസംബർ 1945
|-
| 143
| '''[[ഹുവാനാ ബോർമാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Juana Bormann)
| [[File:Juana Bormann.jpg|100px]]
| ലിച്ചെൻബർഗ്, റാവൻസ്ബ്രൂക്ക്, ഓഷ്വിറ്റ്സ്, ബെർഗൻ-ബെൽസൻ ക്യാമ്പുകളിലെ എസ്.എസ്. വനിതാ ഗാർഡ്; ഭീമാകാരനായ നായയെ ഉപയോഗിച്ച് തടവുകാരെ ആക്രമിച്ചിരുന്നതിനാൽ &quot;നായകളുള്ള സ്ത്രീ&quot; (The Woman with the Dogs) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;ബെൽസൻ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം തൂക്കിലേറ്റി.&lt;/small&gt;
| 10 സെപ്റ്റംബർ 1893
| 13 ഡിസംബർ 1945
|-
| 144
| '''[[ഹെർത്ത എഹ്ലെർട്ട്]]'''&lt;br /&gt;(Herta Ehlert)
| [[File:Herta Ehlert.jpg|100px]]
| റാവൻസ്ബ്രൂക്ക്, മജ്ദാനെക്, ഓഷ്വിറ്റ്സ്, ബെർഗൻ-ബെൽസൻ ക്യാമ്പുകളിലെ വനിതാ ഗാർഡ് (Aufseherin).
| &lt;small&gt;ബെൽസൻ വിചാരണയിൽ 15 വർഷം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1951-ൽ നേരത്തെ മോചിതയായി; 1997-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 26 മാർച്ച് 1905
| 4 ഏപ്രിൽ 1997
|-
| 145
| '''[[ആലീസ് ഒർലോവ്സ്കി]]'''&lt;br /&gt;(Alice Orlowski)
| [[File:Alice Orlowski.jpg|100px]]
| മജ്ദാനെക്, പ്ലാഷോവ്, ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗ ക്യാമ്പുകളിലെ എസ്.എസ്. വനിതാ ഗാർഡ്; തടവുകാരെ ചാട്ടവാറുകൊണ്ട് അടിക്കുന്നതിലും മരണ മാർച്ചുകളിൽ (Death marches) ക്രൂരതകൾ കാണിക്കുന്നതിലും കുപ്രസിദ്ധ.
| &lt;small&gt;ക്രാക്കോവിലെ ഓഷ്വിറ്റ്സ് വിചാരണയിൽ തടവുശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കപ്പെട്ടു; പിന്നീട് മൂന്നാം മജ്ദാനെക് വിചാരണയ്ക്കിടെ 1976-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 30 സെപ്റ്റംബർ 1903
| 1976
|-
| 146
| '''[[ഹിൽഡെഗാർഡ് ലാഷെർട്ട്]]'''&lt;br /&gt;(Hildegard Lächert)
| [[File:Hildegard Lächert.jpg|100px]]
| മജ്ദാനെക്, ഓഷ്വിറ്റ്സ്, ഗുസെൻ ക്യാമ്പുകളിലെ ക്രൂരയായ വനിതാ ഗാർഡ്; ക്രൂരതകൾ കാരണം &quot;രക്തരൂക്ഷിതമായ ബ്രിജിഡ&quot; (Bloody Brigitte) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;മജ്ദാനെക് വിചാരണകളിൽ തടവുശിക്ഷ അനുഭവിച്ചു; പിന്നീട് ജർമ്മൻ ചാരസംഘടനയായ ബി.എൻ.ഡിയിൽ (BND) സേവനമനുഷ്ഠിച്ചതായി വെളിപ്പെട്ടു; 1995-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 19 മാർച്ച് 1920
| 1995
|-
| 147
| '''[[മാക്സ് ബ്ലിൻകെ]]'''&lt;br /&gt;(Max Blancke)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| മജ്ദാനെക്, നാറ്റ്സ്‌വീലർ, ഡാഹൗ ക്യാമ്പുകളിലെ നാസി എസ്.എസ്. ഫിസിഷ്യൻ; ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളിലേക്ക് ആളുകളെ തിരഞ്ഞെടുത്തതിലും കൂട്ടക്കൊലകളിലും പങ്കെടുത്തു.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാവസാനം ഹുൻഫെൽഡിൽ വച്ച് ഭാര്യയോടൊപ്പം ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;/small&gt;
| 23 മാർച്ച് 1909
| 27 ഏപ്രിൽ 1945
|-
| 148
| '''[[ഹൈൻറിച്ച് പീറ്റേഴ്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Peters)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ഓഷ്വിറ്റ്സ്-ബിർക്കനൗ, റാവൻസ്ബ്രൂക്ക് ക്യാമ്പുകളിലെ എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തര വിധി വ്യക്തമല്ല / ഒളിവിൽ പോയി.&lt;/small&gt;
| 23 ഡിസംബർ 1890
| അജ്ഞാതം
|-
| 149
| '''[[യൊഹാൻ ഫ്ലീഗൽ]]'''&lt;br /&gt;(Johann Fliegel)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക, സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പുകളിൽ സേവനമനുഷ്ഠിച്ച എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;വിചാരണ ചെയ്യപ്പെട്ടില്ല; വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| 24 ഒക്ടോബർ 1895
| അജ്ഞാതം
|-
| 150
| '''[[ഫ്രാൻസ് വോൾഫ്]]'''&lt;br /&gt;(Franz Wolf)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ പ്രധാന എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ; ഗ്യാസ് ചേമ്പറിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നതിന് മുൻപ് ഇരകളുടെ മുടി മുറിക്കുന്നതിനും വസ്ത്രങ്ങളും സ്വത്തുക്കളും പിടിച്ചെടുക്കുന്നതിനും മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ വിചാരണയിൽ 8 വർഷത്തെ തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; പിന്നീട് ശിക്ഷാ കാലാവധി പൂർത്തിയാക്കി മോചിതനായി; 1999-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 9 ഏപ്രിൽ 1907
| 9 ഒക്ടോബർ 1999
|-
| 151
| '''[[യോസെഫ് വല്ലെറ്റെർ]]'''&lt;br /&gt;(Josef Vallaster)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ഹാർത്തൈം യൂത്തനേഷ്യ കേന്ദ്രത്തിലും (Aktion T4) സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലും സേവനമനുഷ്ഠിച്ച എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ; ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളിലെ കൂട്ടക്കൊലകൾക്ക് മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;1943 ഒക്ടോബറിലെ സോബിബോർ തടവുകാരുടെ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ (Sobibor uprising) തടവുകാരാൽ വധിക്കപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 5 ഫെബ്രുവരി 1910
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 152
| '''[[റുഡോൾഫ് ബെക്ക്മാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Rudolf Beckmann)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഒബർസ്ഷാർഫ്യൂറർ; ക്യാമ്പ് II-ന്റെ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് ചുമതലകളും ഇരകളുടെ വസ്ത്രങ്ങൾ പിടിച്ചെടുക്കലും നിയന്ത്രിച്ചു.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ ക്യാമ്പ് ഓഫീസിനുള്ളിൽ വെച്ച് തടവുകാരാൽ കുത്തേറ്റു കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 20 ഫെബ്രുവരി 1910
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 153
| '''[[യോഹാൻ നീമാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Johann Niemann)
| [[File:Johann Niemann portrait.jpg|100px]]
| ബെൽസെക്, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലെ ഡെപ്യൂട്ടി കമാൻഡന്റ്; ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളുടെ നിർമ്മാണത്തിലും കൂട്ടക്കൊലകളിലും പങ്കാളിയായി.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ തയ്യൽ വർക്ക്‌ഷോപ്പിൽ വെച്ച് തടവുകാരനായ പോളിഷ് സൈനികന്റെ മഴു കൊണ്ടുള്ള വെട്ടേറ്റ് കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 4 ഓഗസ്റ്റ് 1913
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 154
| '''[[സീഗ്ഫ്രീഡ് ഗ്രൈറ്റ്ഷൂസ്]]'''&lt;br /&gt;(Siegfried Graetschus)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഉക്രേനിയൻ ട്രാവ്നിക്കി ഗാർഡുകളുടെ തലവൻ (Head of Ukrainian Guard contingent).
| &lt;small&gt;സോബിബോർ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ ചെരുപ്പുകുത്തി ഷെഡ്ഡിൽ വെച്ച് തടവുകാരാൽ മഴു ഉപയോഗിച്ച് വധിക്കപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 9 ജൂൺ 1916
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 155
| '''[[വാൾട്ടർ നോവാക്]]'''&lt;br /&gt;(Walter Nowak)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ തടവുകാരാൽ വധിക്കപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 14 ജൂൺ 1912
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 156
| '''[[ഫ്രിറ്റ്സ് കോൺറാഡ്]]'''&lt;br /&gt;(Fritz Konrad)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഷാർഫ്യൂറർ.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ തടവുകാരാൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 10 ഓഗസ്റ്റ് 1914
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 157
| '''[[തോമസ് സ്റ്റെഫാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Thomas Steffl)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ തടവുകാരാൽ വധിക്കപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 1911
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 158
| '''[[മാക്സ് ബ്രീസ്]]'''&lt;br /&gt;(Max Brees)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 159
| '''[[എർണസ്റ്റ് സ്റ്റെൻഗൽ]]'''&lt;br /&gt;(Ernst Stengelin)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;സോബിബോറിലേക്ക് നിയോഗിക്കപ്പെട്ട് ഏതാനും ദിവസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ നടന്ന പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ തടവുകാരാൽ വധിക്കപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 10 ഓഗസ്റ്റ് 1911
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 160
| '''[[ഹെർമൻ എർണസ്റ്റ്]]'''&lt;br /&gt;(Hermann Ernst)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തര വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| 12 നവംബർ 1912
| അജ്ഞാതം
|-
| 161
| '''[[ഹെൻറിച്ച് ഫ്ലോഡ്]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Flood)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;വിചാരണ ചെയ്യപ്പെട്ടില്ല; വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 162
| '''[[ആൽഫ്രഡ് ഇറ്റ്നർ]]'''&lt;br /&gt;(Alfred Ittner)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റർ; ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളിലേക്ക് അയക്കുന്നതിന് മുൻപ് ഇരകളിൽ നിന്ന് പണവും വിലപിടിപ്പുള്ള വസ്തുക്കളും പിടിച്ചെടുക്കാൻ ചുമതലപ്പെട്ട ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;ഹേഗൻ സോബിബോർ വിചാരണയിൽ 4 വർഷം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; പിന്നീട് മോചിതനായി 1976-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 13 ജനുവരി 1907
| 3 നവംബർ 1976
|-
| 163
| '''[[റോബർട്ട് യൂഹ്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Robert Jührs)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ബെൽസെക്, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്; പിന്നീട് ട്രാവ്നിക്കി ട്രെയിനിംഗ് ക്യാമ്പിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ വിചാരണയിൽ വിചാരണ നേരിട്ടെങ്കിലും കുറ്റവിമുക്തനാക്കപ്പെട്ടു; 1996-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 17 ഒക്ടോബർ 1911
| 1996
|-
| 164
| '''[[ഹെർമൻ ലാബർട്ട്]]'''&lt;br /&gt;(Hermann Lambert)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലെ നിർമ്മാണ വിഭാഗം എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;വിചാരണ ചെയ്യപ്പെട്ടില്ല; വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| 1910
| അജ്ഞാതം
|-
| 165
| '''[[എറിക് ബൗവർ]]'''&lt;br /&gt;(Erich Bauer)
| [[File:Erich Bauer.jpg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകൾ പ്രവർത്തിപ്പിച്ച മുഖ്യ ഓപ്പറേറ്റർ; തടവുകാരെ കൂട്ടക്കൊല ചെയ്യുന്നതിലെ അതിക്രൂരമായ ആവേശം കാരണം &quot;ഗ്യാസ്മാസ്റ്റർ&quot; (Gasmeister) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;1949-ൽ ബെർലിനിൽ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് അറസ്റ്റിലായി; വധശിക്ഷ വിധിച്ചെങ്കിലും പിന്നീട് ജീവപര്യന്തമായി ഇളവുചെയ്തു; ബെർലിനിലെ ടെഗൽ ജയിലിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 26 മാർച്ച് 1900
| 4 ഫെബ്രുവരി 1980
|-
| 166
| '''[[വിൽഹെം ഗ്രോവർട്ട്]]'''&lt;br /&gt;(Wilhelm Gröwer)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തര വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 167
| '''[[റുഡോൾഫ് കാംപ്ഫ്]]'''&lt;br /&gt;(Rudolf Kämpf)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;വിചാരണ ചെയ്യപ്പെട്ടില്ല.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 168
| '''[[ഫ്രിറ്റ്സ് കൗഫ്മാൻ]]'''&lt;br /&gt;(Fritz Kaufmann)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 169
| '''[[കാൾ ലുഡ്‌വിഗ്]]'''&lt;br /&gt;(Karl Ludwig)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;വിചാരണ നേരിട്ടില്ല.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 170
| '''[[ഹൈൻറിച്ച് മാത്യൂസ്]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Matthes)
| [[File:Heinrich Matthes.jpg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ക്യാമ്പ് II-ന്റെ (മരണ ക്യാമ്പ് / ടോട്ട്-ലാഗർ) തലവൻ; ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളിലെ കൂട്ടക്കൊലകൾക്കും മൃതദേഹങ്ങൾ മറവുചെയ്യുന്നതിനും നേരിട്ട് മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;ട്രെബ്ലിങ്ക വിചാരണയിൽ ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1978-ൽ ജയിലിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 11 ജനുവരി 1902
| 16 ഡിസംബർ 1978
|-
| 171
| '''[[വില്ലി മെന്റ്സ്]]'''&lt;br /&gt;(Willi Mentz)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ലസാരറ്റ് (Lazaret - വ്യാജ ഇൻഫർമറി) ചുമതലക്കാരൻ; നടക്കാൻ വയ്യാത്തവരും രോഗികളുമായ പതിനായിരക്കണക്കിന് ആളുകളെ വെടിവെച്ചുകൊന്നതിനാൽ &quot;ഫ്രാങ്കെൻസ്റ്റൈൻ&quot; എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;ട്രെബ്ലിങ്ക വിചാരണയിൽ ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1978-ൽ ആരോഗ്യപരമായ കാരണങ്ങളാൽ മോചിതനായ ശേഷം അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 30 ഏപ്രിൽ 1904
| 25 ജൂൺ 1978
|-
| 172
| '''[[ഓഗസ്റ്റ് മീറ്റ്]]'''&lt;br /&gt;(August Miete)
| [[File:August Miete.jpg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഷാർഫ്യൂറർ; ലസാരറ്റിൽ തടവുകാരെ തിരഞ്ഞെടുത്ത് വധിക്കുന്നതിലെ ക്രൂരത കാരണം &quot;മരണത്തിന്റെ മാലാഖ&quot; (The Angel of Death of Treblinka) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;ട്രെബ്ലിങ്ക വിചാരണയിൽ ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1980-കളിൽ മോചിതനായി; 1997-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 1 നവംബർ 1908
| 1997
|-
| 173
| '''[[മാക്സ് മോളർ]]'''&lt;br /&gt;(Max Möller)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക ക്യാമ്പ് II-ലെ (ടോട്ട്-ലാഗർ) എസ്.എസ്. ഗാർഡ്; തടവുകാരോട് ക്രൂരമായി പെരുമാറിയിരുന്നതിനാൽ &quot;അമേരിക്കക്കാരൻ&quot; എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ടു.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തരം തിരോഭവിച്ചു; വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 174
| '''[[ഗുസ്താവ് മുൻസ്ബെർഗർ]]'''&lt;br /&gt;(Gustav Münzberger)
| [[File:Gustav Münzberger.jpg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളുടെ ചുമതല വഹിച്ച എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ; ഇരകളെ ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളിലേക്ക് ചാട്ടവാറുകൊണ്ട് അടിച്ച് കയറ്റുന്നതിൽ പങ്കുവഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;ട്രെബ്ലിങ്ക വിചാരണയിൽ 12 വർഷത്തെ തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; ശിക്ഷ പൂർത്തിയാക്കി മോചിതനായി; 1977-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 17 ഓഗസ്റ്റ് 1903
| 23 മാർച്ച് 1977
|-
| 175
| '''[[ഗുസ്താവ് നൊൽകെ]]'''&lt;br /&gt;(Gustav Nölke)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;വിചാരണ ചെയ്യപ്പെട്ടില്ല.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 176
| '''[[ആൽബർട്ട് പ്ലാറ്റ്]]'''&lt;br /&gt;(Albert Plathe)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 177
| '''[[ഫ്രാൻസ് പൂഷ്]]'''&lt;br /&gt;(Franz Pusch)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;വിചാരണ നേരിട്ടില്ല.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 178
| '''[[ആൽബർട്ട് റൂം]]'''&lt;br /&gt;(Albert Rum)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ അൺഡ്രസ്സിങ് ബാരക്കുകളുടെയും ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളുടെയും മേൽനോട്ടം വഹിച്ച എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;ട്രെബ്ലിങ്ക വിചാരണയിൽ 3 വർഷത്തെ തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; 1970-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 8 ജൂൺ 1890
| 1970
|-
| 179
| '''[[ഏണസ്റ്റ് ഷെമ്മൽ]]'''&lt;br /&gt;(Ernst Schemmel)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ കമാൻഡന്റുമാരായ എബർലിന്റെയും സ്റ്റാംഗിളിന്റെയും അഭാവത്തിൽ ക്യാമ്പിന്റെ ആക്ടിംഗ് കമാൻഡന്റായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ച എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;ഡ്രെസ്ഡനിൽ വച്ച് സ്വാഭാവിക മരണം സംഭവിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 11 സെപ്റ്റംബർ 1883
| 10 ഡിസംബർ 1943
|-
| 180
| '''[[ഫ്രിറ്റ്സ് ഷ്മിറ്റ്]]'''&lt;br /&gt;(Fritz Schmidt)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക ക്യാമ്പിലെ ഗ്യാസ് ചേമ്പറുകളിലേക്ക് വിഷവാതകം പമ്പ് ചെയ്യുന്ന എഞ്ചിൻ റൂം പ്രവർത്തിപ്പിച്ച മുഖ്യ ഓപ്പറേറ്റർ.
| &lt;small&gt;യുദ്ധാനന്തരം യു.എസ്. പിടിയിലായെങ്കിലും രക്ഷപ്പെട്ടു; 1965-ൽ വിചാരണ നേരിട്ടെങ്കിലും മതിയായ തെളിവുകളുടെ അഭാവത്തിൽ വിട്ടയച്ചു; 1982-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 29 നവംബർ 1906
| 4 ഫെബ്രുവരി 1982
|-
| 181
| '''[[കാൾ ഷിഫ്നർ]]'''&lt;br /&gt;(Karl Schiffner)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;വിചാരണ ചെയ്യപ്പെട്ടില്ല; വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 182
| '''[[ഹാൻസ് ഷെഫർ]]'''&lt;br /&gt;(Hans Schäfer)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;വിധി അജ്ഞാതമാണ്.&lt;/small&gt;
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|-
| 183
| '''[[ഓട്ടോ സ്റ്റാഡിയെ]]'''&lt;br /&gt;(Otto Stadie)
| [[File:Otto Stadie.jpg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് ഹെഡ്; ക്യാമ്പിൽ എത്തിച്ചേരുന്ന ഇരകളെ ശാന്തരാക്കാൻ തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കുന്ന പ്രസംഗങ്ങൾ നടത്താൻ ചുമതലപ്പെട്ട ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| &lt;small&gt;ട്രെബ്ലിങ്ക വിചാരണയിൽ 7 വർഷത്തെ തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; ശിക്ഷ പൂർത്തിയാക്കി മോചിതനായി; 1977-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 26 ജനുവരി 1897
| 28 ജൂലൈ 1977
|-
| 184
| '''[[ഏണസ്റ്റ് സ്റ്റെൻഗൽ]]'''&lt;br /&gt;(Ernst Stengelin)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലെ എസ്.എസ്. ഗാർഡ്.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ തടവുകാരുടെ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 10 ഓഗസ്റ്റ് 1911
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 185
| '''[[ഫ്രാൻസ് സുഷോമെൽ]]'''&lt;br /&gt;(Franz Suchomel)
| [[File:Franz Suchomel.jpg|100px]]
| ട്രെബ്ലിങ്ക നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. അൺഡ്രസ്സിങ് ബാരക്ക് സൂപ്പർവൈസർ; ഇരകളുടെ സ്വർണ്ണവും പണവും ശേഖരിക്കൽ, സ്ത്രീകളുടെ മുടി മുറിക്കൽ എന്നിവ നിയന്ത്രിച്ചു.
| &lt;small&gt;ട്രെബ്ലിങ്ക വിചാരണയിൽ 6 വർഷത്തെ തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; പിന്നീട് 'ഷോവാ' (Shoah) ഡോക്യുമെന്ററിയിൽ ക്യാമ്പിലെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ തുറന്നുപറഞ്ഞു; 1979-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 3 ഡിസംബർ 1907
| 18 ഡിസംബർ 1979
|-
| 186
| '''[[ഹൈൻറിച്ച് ഉൺവെർഹൗ]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Unverhau)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ബെൽസെക്, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലെ എൻജിൻ ഓപ്പറേറ്ററും ലോക്കോമോട്ടീവ് ഡ്രൈവറും; ഇരകളുടെ വസ്ത്രങ്ങൾ തരംതിരിക്കുന്നതിലും തെളിവുകൾ നശിപ്പിക്കുന്നതിലും പങ്കുവഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ വിചാരണയിൽ പ്രതിചേർക്കപ്പെട്ടെങ്കിലും കുറ്റവിമുക്തനാക്കപ്പെട്ടു; 1996-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 26 മെയ് 1911
| 1996
|-
| 187
| '''[[ജോസഫ് വോൾഫ്]]'''&lt;br /&gt;(Josef Wolf)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| സോബിബോർ നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ എസ്.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ; ക്യാമ്പിലെ വസ്ത്ര സംഭരണശാലയുടെ മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;സോബിബോർ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ തടവുകാരാൽ മഴു ഉപയോഗിച്ച് വധിക്കപ്പെട്ടു.&lt;/small&gt;
| 27 മാർച്ച് 1900
| 14 ഒക്ടോബർ 1943
|-
| 188
| '''[[ഏണസ്റ്റ് സിർക്കെ]]'''&lt;br /&gt;(Ernst Zierke)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ബെൽസെക്, സോബിബോർ ക്യാമ്പുകളിലെ മെഡിക്കൽ ഓർഡർലിയും എസ്.എസ്. ഗാർഡും; ക്യാമ്പുകൾ പൊളിച്ചുമാറ്റി തെളിവ് നശിപ്പിക്കുന്നതിൽ പങ്കാളിയായി.
| &lt;small&gt;ബെൽസെക്, സോബിബോർ വിചാരണകളിൽ പ്രതിചേർക്കപ്പെട്ടെങ്കിലും തെളിവുകളുടെ അഭാവത്തിൽ വെറുതെവിട്ടു; 1972-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 6 മെയ് 1905
| 1972
|-
| 189
| '''[[ഹൈൻറിച്ച് ഗ്ലെയർ]]'''&lt;br /&gt;(Heinrich Gley)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ബെൽസെക്, പോണിയറ്റോവ ക്യാമ്പുകളിലെ എസ്.എസ്. ഒബർസ്ഷാർഫ്യൂറർ; മൃതദേഹങ്ങൾ വൻതോതിൽ ദഹിപ്പിക്കുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് (Sonderaktion 1005) മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
| &lt;small&gt;ബെൽസെക് വിചാരണയിൽ പ്രതിയായെങ്കിലും നടപടികൾ ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടു; 1973-ൽ അന്തരിച്ചു.&lt;/small&gt;
| 16 ഫെബ്രുവരി 1901
| 1973
|-
| 190
| '''[[ഹാൻസ് ഗിയർസിഗ്]]'''&lt;br /&gt;(Hans Gierzig)
| [[File:No image available.svg|100px]]
| ബെൽസെക് നിർമ്മാർജ്ജന ക്യാമ്പിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
| യുദ്ധാനന്തര വിധി അജ്ഞാതമാണ്.
| അജ്ഞാതം
| അജ്ഞാതം
|}
==അവലംബം==
{{reflist}}

{{The Holocaust}}

{{DEFAULTSORT:List of major perpetrators of the Holocaust}}
[[:Category:Holocaust perpetrators|*]]
[[:Category:People of the Holocaust|Perpetrators]]
[[:Category:The Holocaust-related lists]]
[[:Category:Crime-related lists]]</text>
      <sha1>jq7m9dqqixfhg1poce2xh5jf6mvgahf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>പൂർണ്ണിമ ഇന്ദ്രജിത്ത്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>440609</id>
    <revision>
      <id>4660954</id>
      <parentid>4629064</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T03:17:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>fix error</comment>
      <origin>4660954</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6082" sha1="7pej4fp157yhgeu07dueddms3ct1i2t" xml:space="preserve">{{prettyurl|Poornima_Indrajith}}
{{Infobox person
| name               = പൂർണ്ണിമ ഇന്ദ്രജിത്ത്
| image              = Poornima at 60th Filmfare Awards South (cropped).jpg
| image size         = 
| caption            = 
| birth_name         = പൂർണ്ണിമ മോഹൻ
| birth_date         = {{Birth date and age|df=yes|1978|12|13}}
| birth_place        = [[തിരുവനന്തപുരം]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]]
| othername          = അനു
| occupation         = മോഡൽ, നടി, ടെലിവിഷൻ അവതാരകൻ, നർത്തകി, കോളമിസ്റ്റ്, ഡബ്ബിംഗ് ആർട്ടിസ്റ്റ്, ഫാഷൻ ഡിസൈനർ, സംരംഭക
| yearsactive        = 1997–മുതൽ
| parents            = മോഹൻ, ശാന്തി
| spouse             = [[ഇന്ദ്രജിത്ത് സുകുമാരൻ]] (2002 – മുതൽ)
| children           = പ്രാർത്ഥന, നക്ഷത്ര
| relatives          = പ്രിയ മോഹൻ (സഹോദരി)&lt;br/&gt; 
[[സുകുമാരൻ]]&lt;br/&gt; [[മല്ലിക സുകുമാരൻ]](അമ്മായിയമ്മ)&lt;br/&gt; [[പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]](ഭർതൃസഹോദരൻ)
| homepage           = 
| notable role       = 
}}
മലയാളചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രിയും  ഫാഷൻ ഡിസൈനർ, ടെലിവിഷൻ, ടോക്ക് ഷോ അവതാരകയുമാണ് '''പൂർണ്ണിമ മോഹൻ ഇന്ദ്രജിത്ത്'''.  [[മേഘമൽഹാർ]] എന്ന ചിത്രത്തിൽ മികച്ച സഹനടിക്കുള്ള അവാർഡ് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. വർണ്ണക്കാഴ്ചകളാണ്  ആദ്യം അഭിനയിച്ച ചിത്രം.

==ടി വി സീരിയലുകൾ ==
* കോലങ്ങൾ - തമിഴ് സീരിയൽ
* പ്രയാണം 
* നന്ദനം
* സ്ത്രീ ഒരു സാന്ത്വനം 
* ഊമക്കുയിൽ 
* വാവ
* പൊന്നുഞാൽ 
* അക്കരെ ഇക്കരെ
* പെയ്ത ഒഴിയാതെ
* നിഴലുകൾ 
* സദാശിവന്റെ കുമ്പസാരം 
* ഇനിയൊന്നു വിശ്രമിക്കട്ടെ 
* ഹംസഗീതം 
* മൗനം 
* കണ്ണീർ പാഠങ്ങൾ
* ആഴം (ടെലിഫിലിം)
* വേനൽമഴ 
* വിവാഹിത
* നാലാഭാവം 
* ഓളങ്ങൾ
* എന്നുണ്ണി കണ്ണനുറങ്ങാൻ
* മാർത്താണ്ടപുരത്തെ സംസാരവിഷയം

== ജീവിത രേഖ ==
മോഹൻ ,ശാന്തി ദമ്പതികളൂടെ പുത്രിയായി 1979 ഡിസംബർ 13-ന്  എറണാകുളത്ത് ജനിച്ചു. പ്രിയ സഹോദരി ആണ്. തമിഴ് പാരമ്പര്യമുള്ള ഈ കുടുംബത്തിൽ  പ്രിയയും അഭിനേത്രിയാണ്.  എറണാകുളം ഭാരതീയ വിദ്യാഭവൻ, സെന്റ് തെരേസാസ് സ്ക്കൂൾ എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു വിദ്യാഭ്യാസം. മലയാളത്തിലെ പ്രസിദ്ധ നടൻ [[ഇന്ദ്രജിത്ത് (നടൻ)|ഇന്ദ്രജിത്തിനെയാണ്]]  ആണ് പൂർണ്ണിമ വിവാഹം ചെയ്തത്.  പഴയകാല നായകൻ [[സുകുമാരൻ]] ഭർതൃപിതാവും [[മല്ലിക സുകുമാരൻ|മല്ലിക]] മാതാവുമാണ്. ഇന്ദ്രജിത്തിന്റെ സഹോദരൻ  [[പൃഥ്വിരാജ്]] മലയാളസിനിമയിലെ നടനാണ്. പൂർണ്ണിമ ഒരു നർത്തകി കൂടിയാണ്. ഫാഷൻ ഡിസൈനിങ്ങിൽ  പഠനം പൂർത്തിയാക്കി ഇപ്പോൾ ''പ്രാണ'' എന്ന ഫാഷൻ ഡിസൈനിങ് സ്ഥാപനം നടത്തുന്നു. [[മാതൃഭൂമി ദിനപത്രം|മാതൃഭൂമി]]യുടെ പ്രസിദ്ദീകരണമായ [[ചിത്രഭൂമി (വാരിക)|ചിത്രഭൂമി]]യിൽ ''ഇൻ സ്റ്റൈൽ'' എന്ന പംക്തി കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതും പൂർണ്ണിമയാണ്. ചെറുപ്പത്തിലേ ഭരതനാട്യം, മോഹിനിയാട്ടം, കുച്ചുപ്പുടി, കഥകളിപ്പാട്ട്, വീണ എന്നിവ അഭ്യസിച്ചു. മോഹിനിയാട്ടത്തിന്  നാച്ചുറൽ ടാലന്റ് സ്കോളർഷിപ്പ് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. വർണ്ണക്കാഴ്ച, രണ്ടാം ഭാവം, വല്യേട്ടൻ, മേഘമൽഹാർ, ഡാനി തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചു. ടെലിവിഷനിൽ നിരവധി കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.

== അവലംബം ==
&lt;references /&gt;
[[വർഗ്ഗം:ചലച്ചിത്ര ദമ്പതികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ചലച്ചിത്രനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഡിസംബർ 13-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1979-ൽ ജനിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>7pej4fp157yhgeu07dueddms3ct1i2t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>സ്കൂൾ വിക്കി പുരസ്കാരം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>444861</id>
    <revision>
      <id>4660952</id>
      <parentid>4656124</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T03:16:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>fix style</comment>
      <origin>4660952</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9928" sha1="6ynzhawupjx3dpn3g4ehu2ba2s621eh" xml:space="preserve">{{prettyurl|school_wiki_award}}
സംസ്ഥാനത്ത് ഏറ്റവും മികച്ച രീതിയിൽ [[സ്കൂൾ വിക്കി]] പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തുന്ന സ്കൂളുകൾക്ക് [[കൈറ്റ്|കേരള ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ചർ ആൻഡ് ടെക്‌നോളജി ഫോർ എഡ്യുക്കേഷൻ]] 2018 മുതൽ‍ നൽകുന്ന പുരസ്കാരമാണ് '''ശബരീഷ് സ്മാരക സ്കൂൾ വിക്കി പുരസ്കാരം '''. ജില്ലാതലത്തിൽ ഒന്നും രണ്ടും സ്ഥാനത്തെത്തുന്ന സ്കൂളുകൾക്ക് യഥാക്രമം 10,000/-, 5,000/- രൂപയും പ്രശസ്തി പത്രവും സംസ്ഥാന തലത്തിൽ ഒന്നാം സ്ഥാനത്തെത്തുന്ന സ്കൂളിന് ഒരു ലക്ഷം രൂപയും പ്രശസ്തി പത്രവും അവാർഡായി നൽകുന്നു. തുടക്കം മുതൽ സ്കൂൾ വിക്കിയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് ചുക്കാൻ പിടിച്ചിരുന്ന [[കൈറ്റ്|കൈറ്റിന്റെ  മാസ്റ്റർ ട്രെയിനർ]] ആയിരുന്ന [[കെ. ശബരീഷ്|കെ. ശബരീഷിന്റെ]] സ്മാരക അവാർഡായാണ് ഇത് നൽകുന്നത്&lt;ref&gt;[https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/school-wiki-award-given-away/article25128463.ece]| School Wiki Award given away&lt;/ref&gt;, &lt;ref&gt;[http://www.uniindia.com/kerala-govt-to-award-rs-1-lakh-for-best-school-in-school-wiki/states/news/1305542.html]|Kerala Govt to Award 1 Lakh for Best School in 'Schoolwiki'&lt;/ref&gt;, &lt;ref&gt;[https://keralaitnews.com/6456/ghss-areekode-bags-the-first-ever-kite-school-wiki-award] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190628083424/http://keralaitnews.com/6456/ghss-areekode-bags-the-first-ever-kite-school-wiki-award |date=2019-06-28 }}|Keralaitnews&lt;/ref&gt;
== സ്കൂൾ വിക്കി പുരസ്കാരം 2018[https://schoolwiki.in/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A5%E0%B4%AE_%E0%B4%B6%E0%B4%AC%E0%B4%B0%E0%B5%80%E0%B4%B7%E0%B5%8D_%E0%B4%B8%E0%B5%8D%E0%B4%AE%E0%B4%BE%E0%B4%B0%E0%B4%95_%E0%B4%B8%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%82%E0%B5%BE_%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF_%E0%B4%AA%E0%B5%81%E0%B4%B0%E0%B4%B8%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%B0%E0%B4%82_2018_-_%E0%B4%AE%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%B8%E0%B4%B0_%E0%B4%AB%E0%B4%B2%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%99%E0%B5%BE%E2%80%8C] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210507065738/https://schoolwiki.in/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A5%E0%B4%AE_%E0%B4%B6%E0%B4%AC%E0%B4%B0%E0%B5%80%E0%B4%B7%E0%B5%8D_%E0%B4%B8%E0%B5%8D%E0%B4%AE%E0%B4%BE%E0%B4%B0%E0%B4%95_%E0%B4%B8%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%82%E0%B5%BE_%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF_%E0%B4%AA%E0%B5%81%E0%B4%B0%E0%B4%B8%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%B0%E0%B4%82_2018_-_%E0%B4%AE%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%B8%E0%B4%B0_%E0%B4%AB%E0%B4%B2%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%99%E0%B5%BE%E2%80%8C |date=2021-05-07 }}|സ്കൂൾ വിക്കി പുരസ്കാരം 2018 - മത്സര ഫലങ്ങൾ‌&lt;/ref&gt;.&lt;/center&gt; ==


{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! സ്ഥാനം!! സ്കൂൾ !! ജില്ല
|-
| ഒന്നാം സമ്മാനം || '''[[ജി.എച്ച്.എസ്.എസ്. അരീക്കോട്]]'''  || മലപ്പുറം ജില്ല
|-
| രണ്ടാം സമ്മാനം || '''[[ഗവ. വി എച്ച് എസ് എസ് വാകേരി]]''' || വയനാട് ജില്ല
|-
| മൂന്നാം സമ്മാനം || '''[[ഗവൺമെൻറ്, മോഡൽ എച്ച്.എസ്.എസ് വെങ്ങാനൂർ]]''' || തിരുവനന്തപുരം ജില്ല
|}


== ജില്ലാതല സമ്മാനങ്ങൾ==
&lt;center&gt;
{| class=wikitable
|-
|   ||'''തിരുവനന്തപുരം''' || 
|-
| ഒന്നാം സമ്മാനം || [[ജി.എച്ച്.എസ്. കരിപ്പൂർ]]  || തിരുവനന്തപുരം
|-
| രണ്ടാം സമ്മാനം || [[ഗവൺമെൻറ്, ഗേൾസ് എച്ച്.എസ്. എസ് ,കോട്ടൺഹിൽ]] || തിരുവനന്തപുരം
|-
|  ||'''കൊല്ലം''' || 
|-
| ഒന്നാം സമ്മാനം || [[ഗവ. എച്ച് എസ്സ് എസ്സ് അഞ്ചൽ വെസ്റ്റ്]] || കൊല്ലം
|-
| രണ്ടാം സമ്മാനം || [[ഗവ. വി.എച്ച് എസ്സ് എസ്സ് കടക്കൽ]]|| കൊല്ലം
|-
| ||'''പത്തനംതിട്ട'''  || 
|-
| ഒന്നാം സമ്മാനം || [[എ. എം .എം. ഹയർസെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ ഇടയാറന്മുള|. എം .എം. ഹയർസെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ ഇടയാറന്മുള]] || പത്തനംതിട്ട
|-
| രണ്ടാം സമ്മാനം || [[ഗവ.എച്ച്.എസ്.എസ് തെങ്ങമം]] || പത്തനംതിട്ട
|-
|  || '''ആലപ്പുഴ''' || 
|-
| ഒന്നാം സമ്മാനം || [[സെന്റ്. ജോൺസ് ഹയർ സെക്കന്ററി സ്കൂൾ, മറ്റം]] || ആലപ്പുഴ
|-
| രണ്ടാം സമ്മാനം || [[എം.ഐ.എച്ച്.എസ്സ്.പൂങ്കാവ്]] || ആലപ്പുഴ
|-
|  ||'''കോട്ടയം'''  || 
|-
| ഒന്നാം സമ്മാനം || [[ബുക്കാനാൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂഷൻ.ജി.എച്ച്.എസ്സ്.പള്ളം]] || കോട്ടയം
|-
| രണ്ടാം സമ്മാനം || [[സെന്റ് എഫ്രേം എച്ച്.എസ്സ് എസ്സ്. മാന്നാനം]] || കോട്ടയം
|-
| || '''ഇടുക്കി'''  || 
|-
| ഒന്നാം സമ്മാനം || [[എം.എ.ഐ.എച്ച്.എസ് മുരിക്കടി]] || ഇടുക്കി
|-
| രണ്ടാം സമ്മാനം || [[എഫ്.എം.ജി.എച്ച്. എസ്.എസ് കൂമ്പൻപാറ]] || ഇടുക്കി
|-
|  || '''എറണാകുളം''' || 
|-
| ഒന്നാം സമ്മാനം || [[സമൂഹം.എച്ച്.എസ്.എൻ .പറവൂർ]] || എറണാകുളം
|-
| രണ്ടാം സമ്മാനം || [[സെന്റ് മേരീസ് സി.ജി.എച്ച്.എസ്.എസ്.എറണാകുളം]] || എറണാകുളം
|-
|  ||'''തൃശൂർ'''  || 
|-
| ഒന്നാം സമ്മാനം || [[മാതാ എച്ച് എസ് മണ്ണംപേട്ട]] || തൃശൂർ
|-
| രണ്ടാം സമ്മാനം || [[പി. സി. ജി. എച്ച്. എസ്സ്. വെള്ളിക്കുളങ്ങര]] || തൃശൂർ
|-
|  ||'''പാലക്കാട്'''  || 
|-
| ഒന്നാം സമ്മാനം || [[കെ.ടി.എം.എച്ച്.എസ്. മണ്ണാർക്കാട്]] || പാലക്കാട്
|-
| രണ്ടാം സമ്മാനം || [[ജി.വി.എൽ.പി.എസ് ചിറ്റൂർ]] || പാലക്കാട്
|-
|  ||'''മലപ്പുറം'''  || 
|-
| ഒന്നാം സമ്മാനം || [[ജി.എച്ച്.എസ്.എസ്. കടുങ്ങപുരം]] || മലപ്പുറം
|-
| രണ്ടാം സമ്മാനം || [[ജി.എം.യു.പി.എസ് കാളികാവ് ബസാർ]] || മലപ്പുറം
|-
|  ||'''കോഴിക്കോട്'''  ||
|-
| ഒന്നാം സമ്മാനം || [[ഫാത്തിമാബി മെമ്മോറിയൽ എച്ച്.എസ്സ്.എസ്സ് കൂമ്പാറ]] || കോഴിക്കോട്
|-
| രണ്ടാം സമ്മാനം || [[എ.എൽ.പി.എസ് കോണോട്ട്]] || കോഴിക്കോട്
|-
|  || '''വയനാട്''' || 
|-
| ഒന്നാം സമ്മാനം || [[നിർമ്മല ഹൈസ്കൂൾ കബനിഗിരി]] || വയനാട്
|-
| രണ്ടാം സമ്മാനം || [[സെന്റ് തോമസ് യു പി എസ് മുള്ളൻകൊല്ലി]] || വയനാട്
|-
|  ||'''കണ്ണൂർ'''  || 
|-
| ഒന്നാം സമ്മാനം || [[സെൻറ് തെരേസാസ് എ ഐ എച്ച് എസ് കണ്ണൂർ]] || കണ്ണൂർ
|-
| രണ്ടാം സമ്മാനം || [[എൻ.എ.എം.എച്ച്.എസ്.എസ് പെരിങ്ങത്തൂർ]] || കണ്ണൂർ
|-
|  || '''കാസർഗോഡ്''' || 
|-
| ഒന്നാം സമ്മാനം || [[ജി.എച്ച്. എസ്. എസ്. കൊട്ടോടി]] || കാസർഗോഡ്
|-
| രണ്ടാം സമ്മാനം || [[ഗവ._എച്ച്._എസ്._തച്ച‌ങ്ങാട്]] || കാസർഗോഡ്
|}

==അവലംബം==
{{RL}}


[[Category:കേരളത്തിലെ വിദ്യാഭ്യാസം]]
[[Category:ഐടി@സ്കൂൾ പദ്ധതി]]
[[Category:കേരള സർക്കാറിന്റെ പദ്ധതികൾ]]</text>
      <sha1>6ynzhawupjx3dpn3g4ehu2ba2s621eh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660953</id>
      <parentid>4660952</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T03:16:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>/* ജില്ലാതല സമ്മാനങ്ങൾ */</comment>
      <origin>4660953</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9919" sha1="15p283q0awa92hsh7ox4hjj7pajreq1" xml:space="preserve">{{prettyurl|school_wiki_award}}
സംസ്ഥാനത്ത് ഏറ്റവും മികച്ച രീതിയിൽ [[സ്കൂൾ വിക്കി]] പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തുന്ന സ്കൂളുകൾക്ക് [[കൈറ്റ്|കേരള ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ചർ ആൻഡ് ടെക്‌നോളജി ഫോർ എഡ്യുക്കേഷൻ]] 2018 മുതൽ‍ നൽകുന്ന പുരസ്കാരമാണ് '''ശബരീഷ് സ്മാരക സ്കൂൾ വിക്കി പുരസ്കാരം '''. ജില്ലാതലത്തിൽ ഒന്നും രണ്ടും സ്ഥാനത്തെത്തുന്ന സ്കൂളുകൾക്ക് യഥാക്രമം 10,000/-, 5,000/- രൂപയും പ്രശസ്തി പത്രവും സംസ്ഥാന തലത്തിൽ ഒന്നാം സ്ഥാനത്തെത്തുന്ന സ്കൂളിന് ഒരു ലക്ഷം രൂപയും പ്രശസ്തി പത്രവും അവാർഡായി നൽകുന്നു. തുടക്കം മുതൽ സ്കൂൾ വിക്കിയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് ചുക്കാൻ പിടിച്ചിരുന്ന [[കൈറ്റ്|കൈറ്റിന്റെ  മാസ്റ്റർ ട്രെയിനർ]] ആയിരുന്ന [[കെ. ശബരീഷ്|കെ. ശബരീഷിന്റെ]] സ്മാരക അവാർഡായാണ് ഇത് നൽകുന്നത്&lt;ref&gt;[https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/school-wiki-award-given-away/article25128463.ece]| School Wiki Award given away&lt;/ref&gt;, &lt;ref&gt;[http://www.uniindia.com/kerala-govt-to-award-rs-1-lakh-for-best-school-in-school-wiki/states/news/1305542.html]|Kerala Govt to Award 1 Lakh for Best School in 'Schoolwiki'&lt;/ref&gt;, &lt;ref&gt;[https://keralaitnews.com/6456/ghss-areekode-bags-the-first-ever-kite-school-wiki-award] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190628083424/http://keralaitnews.com/6456/ghss-areekode-bags-the-first-ever-kite-school-wiki-award |date=2019-06-28 }}|Keralaitnews&lt;/ref&gt;
== സ്കൂൾ വിക്കി പുരസ്കാരം 2018[https://schoolwiki.in/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A5%E0%B4%AE_%E0%B4%B6%E0%B4%AC%E0%B4%B0%E0%B5%80%E0%B4%B7%E0%B5%8D_%E0%B4%B8%E0%B5%8D%E0%B4%AE%E0%B4%BE%E0%B4%B0%E0%B4%95_%E0%B4%B8%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%82%E0%B5%BE_%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF_%E0%B4%AA%E0%B5%81%E0%B4%B0%E0%B4%B8%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%B0%E0%B4%82_2018_-_%E0%B4%AE%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%B8%E0%B4%B0_%E0%B4%AB%E0%B4%B2%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%99%E0%B5%BE%E2%80%8C] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210507065738/https://schoolwiki.in/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A5%E0%B4%AE_%E0%B4%B6%E0%B4%AC%E0%B4%B0%E0%B5%80%E0%B4%B7%E0%B5%8D_%E0%B4%B8%E0%B5%8D%E0%B4%AE%E0%B4%BE%E0%B4%B0%E0%B4%95_%E0%B4%B8%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%82%E0%B5%BE_%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF_%E0%B4%AA%E0%B5%81%E0%B4%B0%E0%B4%B8%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%B0%E0%B4%82_2018_-_%E0%B4%AE%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%B8%E0%B4%B0_%E0%B4%AB%E0%B4%B2%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%99%E0%B5%BE%E2%80%8C |date=2021-05-07 }}|സ്കൂൾ വിക്കി പുരസ്കാരം 2018 - മത്സര ഫലങ്ങൾ‌&lt;/ref&gt;.&lt;/center&gt; ==


{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! സ്ഥാനം!! സ്കൂൾ !! ജില്ല
|-
| ഒന്നാം സമ്മാനം || '''[[ജി.എച്ച്.എസ്.എസ്. അരീക്കോട്]]'''  || മലപ്പുറം ജില്ല
|-
| രണ്ടാം സമ്മാനം || '''[[ഗവ. വി എച്ച് എസ് എസ് വാകേരി]]''' || വയനാട് ജില്ല
|-
| മൂന്നാം സമ്മാനം || '''[[ഗവൺമെൻറ്, മോഡൽ എച്ച്.എസ്.എസ് വെങ്ങാനൂർ]]''' || തിരുവനന്തപുരം ജില്ല
|}


== ജില്ലാതല സമ്മാനങ്ങൾ==
{| class=wikitable
|-
|   ||'''തിരുവനന്തപുരം''' || 
|-
| ഒന്നാം സമ്മാനം || [[ജി.എച്ച്.എസ്. കരിപ്പൂർ]]  || തിരുവനന്തപുരം
|-
| രണ്ടാം സമ്മാനം || [[ഗവൺമെൻറ്, ഗേൾസ് എച്ച്.എസ്. എസ് ,കോട്ടൺഹിൽ]] || തിരുവനന്തപുരം
|-
|  ||'''കൊല്ലം''' || 
|-
| ഒന്നാം സമ്മാനം || [[ഗവ. എച്ച് എസ്സ് എസ്സ് അഞ്ചൽ വെസ്റ്റ്]] || കൊല്ലം
|-
| രണ്ടാം സമ്മാനം || [[ഗവ. വി.എച്ച് എസ്സ് എസ്സ് കടക്കൽ]]|| കൊല്ലം
|-
| ||'''പത്തനംതിട്ട'''  || 
|-
| ഒന്നാം സമ്മാനം || [[എ. എം .എം. ഹയർസെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ ഇടയാറന്മുള|. എം .എം. ഹയർസെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ ഇടയാറന്മുള]] || പത്തനംതിട്ട
|-
| രണ്ടാം സമ്മാനം || [[ഗവ.എച്ച്.എസ്.എസ് തെങ്ങമം]] || പത്തനംതിട്ട
|-
|  || '''ആലപ്പുഴ''' || 
|-
| ഒന്നാം സമ്മാനം || [[സെന്റ്. ജോൺസ് ഹയർ സെക്കന്ററി സ്കൂൾ, മറ്റം]] || ആലപ്പുഴ
|-
| രണ്ടാം സമ്മാനം || [[എം.ഐ.എച്ച്.എസ്സ്.പൂങ്കാവ്]] || ആലപ്പുഴ
|-
|  ||'''കോട്ടയം'''  || 
|-
| ഒന്നാം സമ്മാനം || [[ബുക്കാനാൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂഷൻ.ജി.എച്ച്.എസ്സ്.പള്ളം]] || കോട്ടയം
|-
| രണ്ടാം സമ്മാനം || [[സെന്റ് എഫ്രേം എച്ച്.എസ്സ് എസ്സ്. മാന്നാനം]] || കോട്ടയം
|-
| || '''ഇടുക്കി'''  || 
|-
| ഒന്നാം സമ്മാനം || [[എം.എ.ഐ.എച്ച്.എസ് മുരിക്കടി]] || ഇടുക്കി
|-
| രണ്ടാം സമ്മാനം || [[എഫ്.എം.ജി.എച്ച്. എസ്.എസ് കൂമ്പൻപാറ]] || ഇടുക്കി
|-
|  || '''എറണാകുളം''' || 
|-
| ഒന്നാം സമ്മാനം || [[സമൂഹം.എച്ച്.എസ്.എൻ .പറവൂർ]] || എറണാകുളം
|-
| രണ്ടാം സമ്മാനം || [[സെന്റ് മേരീസ് സി.ജി.എച്ച്.എസ്.എസ്.എറണാകുളം]] || എറണാകുളം
|-
|  ||'''തൃശൂർ'''  || 
|-
| ഒന്നാം സമ്മാനം || [[മാതാ എച്ച് എസ് മണ്ണംപേട്ട]] || തൃശൂർ
|-
| രണ്ടാം സമ്മാനം || [[പി. സി. ജി. എച്ച്. എസ്സ്. വെള്ളിക്കുളങ്ങര]] || തൃശൂർ
|-
|  ||'''പാലക്കാട്'''  || 
|-
| ഒന്നാം സമ്മാനം || [[കെ.ടി.എം.എച്ച്.എസ്. മണ്ണാർക്കാട്]] || പാലക്കാട്
|-
| രണ്ടാം സമ്മാനം || [[ജി.വി.എൽ.പി.എസ് ചിറ്റൂർ]] || പാലക്കാട്
|-
|  ||'''മലപ്പുറം'''  || 
|-
| ഒന്നാം സമ്മാനം || [[ജി.എച്ച്.എസ്.എസ്. കടുങ്ങപുരം]] || മലപ്പുറം
|-
| രണ്ടാം സമ്മാനം || [[ജി.എം.യു.പി.എസ് കാളികാവ് ബസാർ]] || മലപ്പുറം
|-
|  ||'''കോഴിക്കോട്'''  ||
|-
| ഒന്നാം സമ്മാനം || [[ഫാത്തിമാബി മെമ്മോറിയൽ എച്ച്.എസ്സ്.എസ്സ് കൂമ്പാറ]] || കോഴിക്കോട്
|-
| രണ്ടാം സമ്മാനം || [[എ.എൽ.പി.എസ് കോണോട്ട്]] || കോഴിക്കോട്
|-
|  || '''വയനാട്''' || 
|-
| ഒന്നാം സമ്മാനം || [[നിർമ്മല ഹൈസ്കൂൾ കബനിഗിരി]] || വയനാട്
|-
| രണ്ടാം സമ്മാനം || [[സെന്റ് തോമസ് യു പി എസ് മുള്ളൻകൊല്ലി]] || വയനാട്
|-
|  ||'''കണ്ണൂർ'''  || 
|-
| ഒന്നാം സമ്മാനം || [[സെൻറ് തെരേസാസ് എ ഐ എച്ച് എസ് കണ്ണൂർ]] || കണ്ണൂർ
|-
| രണ്ടാം സമ്മാനം || [[എൻ.എ.എം.എച്ച്.എസ്.എസ് പെരിങ്ങത്തൂർ]] || കണ്ണൂർ
|-
|  || '''കാസർഗോഡ്''' || 
|-
| ഒന്നാം സമ്മാനം || [[ജി.എച്ച്. എസ്. എസ്. കൊട്ടോടി]] || കാസർഗോഡ്
|-
| രണ്ടാം സമ്മാനം || [[ഗവ._എച്ച്._എസ്._തച്ച‌ങ്ങാട്]] || കാസർഗോഡ്
|}

==അവലംബം==
{{RL}}


[[Category:കേരളത്തിലെ വിദ്യാഭ്യാസം]]
[[Category:ഐടി@സ്കൂൾ പദ്ധതി]]
[[Category:കേരള സർക്കാറിന്റെ പദ്ധതികൾ]]</text>
      <sha1>15p283q0awa92hsh7ox4hjj7pajreq1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>അമീറാ അൽ തവീൽ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>468523</id>
    <revision>
      <id>4660906</id>
      <parentid>3107526</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T02:43:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4660906</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4491" sha1="87d70c8p6vjmghpr7lr1oo32hkw6dqo" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Princess Ameerah bint Aidan bin Nayef Al-Taweel Al-Otaibi}}
{{Infobox royalty
| name        = അമീറാ അൽ തവീൽ
| image       = 
| image_size   = 
| caption     = അമീറാ അൽ തവീൽ
| birth_date  = {{Birth date and age|1983|11|06|df=yes}}
| birth_place = [[റിയാദ് ]], [[സൗദി അറേബ്യ]]
| death_date     = 
| death_place    = 
| education      = 
| occupation     = 
| spouse         = [[വലീദ് ബിൻ തലാൽ]] (2008 - 2013, divorced) &lt;br&gt; Khalifa bin Butti al Muhairi (married 2018)
| father = Aidan bin Nayef Al Taweel 
| mother = 
| children       = 
| nationality = {{KSA}} 
| house = [[House of Saud]]&lt;ref&gt;{{cite web |title=Saudi Royal family profiles: Ameera al Taweel |url=https://houseofsaud.com/saudi-royal-family-profiles/princess-ameera-al-taweel/ |publisher=House of Saud |accessdate=19 October 2018 |archive-date=2021-08-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210816165344/https://houseofsaud.com/saudi-royal-family-profiles/princess-ameera-al-taweel/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
| Religion = Muslim
| period      = 
| notableworks = 
| known_for          = 
| signature = 
}}

[[സൗദി അറേബ്യ|സൗദി]] രാജകുമാരി ആണ് '''അമീറാ അൽ തവീൽ''' . സൗദി രാജകുടുംബാംഗവും  ലോകത്തിലെ  ഏറ്റവും വലിയ  കോടീശ്വരന്മാരിൽ ഒരാളായ   [[വലീദ് ബിൻ തലാൽ|വലീദ് ബിൻ തലാലിന്റെ]] മുൻ ഭാര്യ ആണ്.നന്നായി ഇംഗ്ലീഷ് സംസാരിക്കുന്ന അമീറ ചാരിറ്റി പ്രവർത്തങ്ങളിൽ ആണ് ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചിട്ടുള്ളത് .അൽ വലീദ് ബിൻ താലാൽ ഫൗണ്ടേഷൻ വൈസ് ചെയർപേഴ്സണായി ചുമതല നിർവഹിച്ചിരുന്നു . വിവാഹ മോഹനത്തിനു ശേഷം ഇപ്പോൾ [[ഐക്യ അറബ് എമിറേറ്റുകൾ|യു എ ഇ]] കോടീശ്വരനായ ഖലീഫ ബിൻ ബുട്ടി അൽ മുഹൈറിയെ വിവാഹം ചെയ്തു . 

==പ്രവർത്തനങ്ങൾ  ==
തൊഴിലെടുക്കുന്നതിലൂടെ അറബ് ലോകത്ത് യുവാക്കൾക്ക് ശാക്തീകരിക്കാനും മേഖലയിൽ തൊഴിലില്ലായ്മ കൈകാര്യം ചെയ്യാനുമുള്ള  ഒരു അന്താരാഷ്ട്ര യുവജന സംഘടനയായ Silatech- യുടെ ബോർഡ് ഓഫ് ട്രസ്റ്റീസ് അംഗമാണ് അമീറാ .സോഷ്യൽ സംരംഭകത്വത്തെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്ന ലാഭേച്ഛയില്ലാത്ത സംഘടനയായ ടൈംസീസ് എന്റർടെയ്ൻമെന്റിന്റെ സ്ഥാപകയും  സിഇഒയുമായ ഇപ്പോൾ അമീറാ 

==അവാർഡുകൾ ==
* 2011 ൽ അലീവാദ് ബിൻ താലാൽ ഫൌണ്ടേഷനു വേണ്ടി അറേബ്യൻ ബിസിനസ് അച്ചീവ്മെന്റ് അവാർഡ് ആയ  ഐട്ടിപി സ്പെഷ്യൽ &quot;ഹ്യൂമാനിറ്റേറിയൻ അവാർഡ്&quot; ലഭിച്ചു. 
* 2012 ൽ  മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെ 100 ഏറ്റവും ശക്തമായ 100 സിഇഒ അറേബ്യൻ വനിതകളുടെ പട്ടികയിൽ നാലാം സ്ഥാനത്തു എത്തി . 
* മിഡിൽ ഈസ്റ്റ് എക്സലൻസ് ഇൻസ്റ്റിറ്റിയൂട്ടിന്റെ വുമൺ പെർമാനാലിറ്റി ഓഫ് ദി ഇയർ അവാർഡും ലഭിച്ചു. 

==അവലംബം==
&lt;References/&gt;


[[വർഗ്ഗം:സൗദി വനിതകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:സൗദി അറേബ്യ]]
[[വർഗ്ഗം:സൗദ് രാജകുടുംബം]]</text>
      <sha1>87d70c8p6vjmghpr7lr1oo32hkw6dqo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കാരി-ആൻ മോസ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>474724</id>
    <revision>
      <id>4660865</id>
      <parentid>4135892</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T20:33:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dostojewskij</username>
        <id>61308</id>
      </contributor>
      <comment>വർഗ്ഗം:ഓഗസ്റ്റ് 21-ന് ജനിച്ചവർ</comment>
      <origin>4660865</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5503" sha1="j0bfzn9prr9re3kyd74blxtqfdcmb06" xml:space="preserve">{{prettyurl|Carrie-Anne Moss}}
{{Infobox person
| name               = 
| image              = Carrie-Anne Moss May 2016.jpg
| caption            = Moss at the 2016 [[Peabody Awards]]
| birth_date         = {{Birth date and age|mf=yes|1967|8|21}}
| birth_place        = [[ബേർണബി, ബ്രിട്ടീഷ് കൊളംബിയ]], കാനഡ
| children           = 3
| height             = 174 cm
| occupation         = നടി
| residence          = [[ലോസ് ഏഞ്ചൽസ്, കാലിഫോർണിയ]], യു.എസ്.
| years_active       = 1989–ഇതുവരെ
| spouse             = {{married|Steven Roy|1999}}
}}

'''കാരി-ആൻ മോസ്'''  (ജനനം ആഗസ്റ്റ് 21, 1967)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/films/2003/11/03/carrie_anne_moss_the_matrix_revolutions_interview.shtml|title=Carrie Anne Moss: The Matrix Revolutions interview|accessdate=3 September 2017|last=Lee|first=Alana|date=3 November 2003|publisher=[[BBC]]}}&lt;/ref&gt; ഒരു [[കാനഡ|കനേഡിയൻ]] അഭിനേത്രിയാണ്. [[ടെലിവിഷൻ|ടെലിവിഷനിലെ]] ആദ്യകാല വേഷങ്ങൾക്കുശേഷം, [[ദി മാട്രിക്സ് ട്രൈലോഗി]] (1999-2003) എന്ന ചിത്രത്തിലെ വേഷത്തിലൂടെ അവർ അന്താരാഷ്ട്ര പ്രശസ്തിയിലേക്ക് ഉയർന്നു. [[മെമെന്റോ]] (2000), [[റെഡ് പ്ലാനറ്റ്]] (2000), ചോക്കലാറ്റ് (2000), ഫിഡോ (2006), [[സ്നോ കേക്ക്]] (2006) [[ഡിസ്റ്റർബിയ]] (2007), [[അൺതിങ്കബിൾ]] (2010), [[സൈലന്റ് ഹിൽ: റെവെലേഷൻ]] (2012), [[പോമ്പി]] (2014) എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ ശ്രദ്ധേയ വേഷങ്ങളിൽ അവർ അഭിനയിച്ചിരുന്നു. മാർവൽ സിനിമാറ്റിക്ക് യൂണിവേഴ്സിന്റെ നിരവധി ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകളിലെ വേഷങ്ങളിലൊന്നായ [[ജെസ്സിക്ക ജോൺസ്|ജെസ്സിക്ക ജോൺസിലെ]] (2015 - 2019) ജെറി ഹോഗാർത് എന്ന കഥാപാത്രത്തെയാണ് അവർ സമീപകാലത്ത് അവതരിപ്പിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നത്.

== ആദ്യകാലം ==
[[ബ്രിട്ടീഷ് കൊളമ്പിയ|ബ്രിട്ടീഷ് കൊളംബിയയിലെ]] [[ബർണാബി|ബർണാബിയിൽ]], ബാർബറ, മെൽവിൻസ് മോസ് എന്നിവരുടെ മകളായി കാരി-ആൻ മോസ് ജനിച്ചു. അവർക്ക് ബ്രൂക്ക് എന്ന പേരിൽ ഒരു മൂത്ത സഹോദരനുണ്ട്. മോസിന്റെ മാതാവു പറയുന്നതുപ്രകാരം '[[ദി ഹോളീസ്]]' എന്ന ബ്രിട്ടീഷ് പോപ്പ്/റോക്ക് ഗ്രൂപ്പിന്റെ 1967- മെയ് മാസത്തിൽ പുറത്തിറങ്ങിയ &quot;കാരി ആൻ&quot; എന്ന ഹിറ്റ് ഗാനത്തിന്റെ പേരാണ് മകൾക്കു നൽകപ്പെട്ടത്. മോസ് കുട്ടിയായിരിക്കുമ്പോൾ മാതാവിനോടൊപ്പം [[വാൻകൂവർ|വാൻകൂവറിലായിരുന്നു]] താമസിച്ചിരുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.eonline.com/celebrities/profile/index.jsp?uuid=39813244-d75d-4048-af1b-c20f7aae2ae1|title=Carrie-Anne Moss&amp;nbsp;– Profile, Latest News and Related Articles|accessdate=2010-08-10|date=|publisher=Eonline.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090210164833/http://www.eonline.com/celebrities/profile/index.jsp?uuid=39813244-d75d-4048-af1b-c20f7aae2ae1|archivedate=February 10, 2009|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 11 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ അവർ [[വാൻകൂവർ|വാൻകൂവറിലെ]] കുട്ടികളുടെ സംഗീത തിയറ്ററിൽ ചേരുകയും പിന്നീട് മുതിർന്ന ക്ലാസുകളിലെത്തിയ വർഷത്തിൽ മാഗീ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ ക്വയറുമായി ഒരു യൂറോപ്യൻ പര്യടനം നടത്തുകയും ചെയ്തു.

== അവലംബം ==
{{Reflist}}

== ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ ==
{{Commons category|Carrie-Anne Moss}}
* {{IMDb name|5251}}
* {{AllMovie name|230666}}
* {{BFI}}
* {{DFDb name|carrie-anne-moss}}

{{Navboxes
| title = Awards for Carrie-Anne Moss
| list = 
{{ACCT Best Supporting Actress}}
{{Empire Award for Best Newcomer}}
{{IndependentSpiritBestSupportingFemale}}
}}

{{Authority control}}
[[വർഗ്ഗം:കനേഡിയൻ അഭിനേതാക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഓഗസ്റ്റ് 21-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1967-ൽ ജനിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>j0bfzn9prr9re3kyd74blxtqfdcmb06</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>സെറോഫോബിയ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>479332</id>
    <revision>
      <id>4660816</id>
      <parentid>3774851</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T13:07:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4660816</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16970" sha1="656nttbyn4qn93jnhpito5aiqn7b7xv" xml:space="preserve">{{prettyurl|Discrimination against people with HIV/AIDS}}
{{Discrimination sidebar}}
എച്ച് ഐ വി / [[എയ്‌ഡ്‌സ്‌|എയ്ഡ്സ്]] ബാധിച്ച ആളുകളോടുള്ള [[മുൻവിധി|മുൻവിധി]], [[ഭയം|ഭയം]], [[Social rejection|നിരസിക്കൽ]], വിവേചനം എന്നിവയാണ് '''എച്ച്ഐവി / എയ്ഡ്സ് ബാധിച്ച ആളുകൾക്കെതിരായ വിവേചനം''' അഥവാ '''സെറോഫോബിയ''' (PLHIV; എച്ച്ഐവി / എയ്ഡ്സ് ബാധിച്ച ആളുകൾ). വിവേചനം എന്നത് അപമാനത്തിന്റെ ഒരു ആവിർഭാവമാണ്. അപമാനപ്പെടുത്തുന്ന മനോഭാവങ്ങളും പെരുമാറ്റങ്ങളും ഒരു പ്രത്യേക രാജ്യത്തിന്റെ നിയമനിർമ്മാണത്തെ ആശ്രയിച്ച് വിവേചനത്തിന്റെ പരിധിയിൽ വരാം. എച്ച് ഐ വി എന്ന ഹ്യുമൻ ഇമ്മ്യൂണോ ഡിഫിഷ്യൻസി വൈറസ് ചികിത്സിച്ചില്ലെങ്കിൽ എച്ച് ഐ വി എയ്ഡ്സ് എന്ന രോഗത്തിലേക്ക് നയിച്ചേക്കാം. (അക്വേർഡ് ഇമ്യൂണോ ഡെഫിഷ്യൻസി സിൻഡ്രോം)&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.avert.org/about-hiv-aids/what-hiv-aids|title=What are HIV and AIDS?|date=2015-06-23|work=AVERT|access-date=2018-04-10|language=en|archive-date=2015-10-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20151007043649/http://www.avert.org/aids.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;എച്ച് ഐ വി / എയ്ഡ്സ് ഒരു ലൈംഗിക രോഗമാണ്, അത് ചികിത്സിക്കാൻ കഴിയില്ല. പക്ഷേ ശരിയായ ചികിത്സയിലൂടെ വ്യക്തിക്ക് രോഗമില്ലാതെ ജീവിക്കാൻ കഴിയും.

എച്ച്‌ഐവി / എയ്ഡ്‌സ് വിവേചനം ലോകമെമ്പാടും നിലനിൽക്കുന്നു, അവയിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കൽ, നിരസിക്കൽ, വിവേചനം, ഒഴിവാക്കൽ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. PLHIV യ്‌ക്കെതിരായ അപമാനത്തിന്റെയും വിവേചനത്തിൻറെയും അനന്തരഫലങ്ങൾ‌ എച്ച്‌ഐവി കൗൺസിലിംഗിനും ടെസ്റ്റിംഗിനും കുറഞ്ഞ തിരിച്ചറിയൽ പ്രതിസന്ധികൾ, ഒറ്റപ്പെടൽ, ഏകാന്തത, ആത്മവിശ്വാസക്കുറവ്, രോഗത്തോടുള്ള താൽപ്പര്യക്കുറവ് എന്നിവയ്ക്ക് കാരണമാകാം.&lt;ref&gt;{{Cite journal|date=2003-07-01|title=HIV and AIDS-related stigma and discrimination: a conceptual framework and implications for action|url=https://archive.org/details/sim_social-science-medicine_2003-07_57_1/page/13|journal=Social Science &amp; Medicine|language=en|volume=57|issue=1|pages=13–24|doi=10.1016/S0277-9536(02)00304-0|issn=0277-9536|last1=Parker|first1=Richard|last2=Aggleton|first2=Peter}}&lt;/ref&gt;

സ്വവർഗലൈംഗികത, ബൈസെക്ഷ്വാലിറ്റി, പ്രോമിക്യുറ്റി, ലൈംഗികത്തൊഴിലാളികൾ, ഇൻട്രാവീനസ് മയക്കുമരുന്ന് ഉപയോഗം എന്നിവ എച്ച്ഐവി / എയ്ഡ്സ് ദുഷ്‌കീർത്തി അല്ലെങ്കിൽ വിവേചനത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. പല വികസിത രാജ്യങ്ങളിലും, എച്ച്ഐവി / എയ്ഡ്സും പുരുഷ സ്വവർഗലൈംഗികതയും ബൈസെക്ഷ്വാലിറ്റിയും തമ്മിൽ ശക്തമായ ബന്ധം നിലനിൽക്കുന്നു (സിഡിസി പറയുന്നു, &quot;ഗേ, ബൈസെക്ഷ്വൽ, പുരുഷന്മാരുമായി ലൈംഗിക ബന്ധത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്ന മറ്റ് പുരുഷന്മാർ (എംഎസ്എം) യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിലെ ജനസംഖ്യയുടെ ഏകദേശം 2% എച്ച് ഐ വി ബാധിച്ച ജനസംഖ്യയെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cdc.gov/hiv/group/msm/index.html|title=Gay and Bisexual Men {{!}} HIV by Group {{!}} HIV/AIDS {{!}} CDC|date=2018-02-27|website=www.cdc.gov|language=en-us|access-date=2018-04-10}}&lt;/ref&gt;), കൂടാതെ ഹോമോഫോബിക് മനോഭാവം പോലുള്ള ഉയർന്ന ലൈംഗിക മുൻവിധികളോടുകൂടിയ സഹവാസവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;Herek, G.M. (2002). Thinking about AIDS and stigma: A psychologist's perspective. Journal of Law, Medicine and Ethics, 30, 594–607.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Herek, G.M., Capitanio, J.P., &amp; Widaman, K.F. (2002). Stigma, social risk, and health policy: Public attitudes toward HIV surveillance policies and the social construction of illness. Health Psychology, 22 (5), 533–540.&lt;/ref&gt; ഗേ-റിലേറ്റെഡ് ഇമ്യൂണോ ഡെഫിഷ്യൻസി അല്ലെങ്കിൽ ഗ്രിഡ് GRID എന്നായിരുന്നു എയ്ഡ്‌സിന്റെ ആദ്യകാല പേര്. 1980 കളുടെ തുടക്കത്തിൽ, എച്ച്ഐവി / എയ്ഡ്സ് &quot;പ്രാഥമികമായി പുരുഷ സ്വവർഗാനുരാഗികളെ ബാധിക്കുന്ന ഒരു രോഗമാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/1982/05/11/science/new-homosexual-disorder-worries-health-officials.html|title=NEW HOMOSEXUAL DISORDER WORRIES HEALTH OFFICIALS|last=Altman|first=Lawrence K.|access-date=2018-04-10|language=en}}&lt;/ref&gt;
&quot;
== എച്ച്.ഐ.വി. സ്റ്റാറ്റസ് ==
ഇന്നും രോഗം പിടിപെട്ടവരിൽ എച്ച്.ഐ.വി. ബാധ തിരിച്ചറിയാതെ ജീവിക്കുന്നവരാണ് കൂടുതലും. അസുഖം ഗുരുതരമാകുമ്പോഴാണ് പലരും ചികിത്സ തേടുന്നതും. അപ്പോഴേക്കും ലൈംഗിക പങ്കാളിയിലേക്കും മറ്റും രോഗം വ്യാപിക്കുന്ന അവസ്ഥയുമുണ്ടാകുന്നു. ഇത്തരം സാഹചര്യങ്ങൾ ഒഴിവാക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് ലോകാരോഗ്യ സംഘടന, 'പരിശോധന നടത്തൂ, നിങ്ങളുടെ എച്ച്.ഐ.വി. സ്റ്റാറ്റസ് അറിയൂ' എന്ന മുദ്രാവാക്യവുമായി 2018-ലെ ലോക എയ്ഡസ് ദിനാചരണത്തിൽ രംഗത്തെത്തിയത്.

ലോകത്ത് നാലുകോടിയിലധികം പേർ എച്ച്.ഐ.വി. ബാധിതരായി ജീവിക്കുന്നുണ്ടെന്നാണ് ലോകാരോഗ്യ സംഘടനയുടെ കണക്കുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നത്. ഇതിൽ രണ്ടുലക്ഷത്തിലധികം പേർ കുഞ്ഞുങ്ങളാണ്. 15-നും 50-നും ഇടയിലുള്ളവരാണ് കൂടുതലായും രോഗം ബാധിച്ചവർ. ഭൂമുഖത്തുനിന്നും എച്ച്.ഐ.വി.യെ തുടച്ചുനീക്കുക എന്നതാണ് ലോകാരോഗ്യസംഘടനയുടെ ലക്ഷ്യം. ഇത് സാധ്യമാകണമെങ്കിൽ 2020 ആകുമ്പോഴേക്കും '90 90 90' എന്ന ലക്ഷ്യത്തിലെത്തണം. അതായത്, എച്ച്.ഐ.വി. ബാധിച്ച 90 ശതമാനം പേരും തങ്ങൾ രോഗബാധിതരാണ്, അഥവാ എച്ച്.ഐ.വി. പോസിറ്റീവാണെന്ന് തിരിച്ചറിയണം. അവരിൽ 90 ശതമാനം പേർക്കും 'ആന്റി റിട്രോ വൈറൽ' ചികിത്സ നൽകുക എന്നതാണ് അടുത്ത ഘട്ടം. ചികിത്സ ലഭ്യമാക്കിയിട്ടുള്ള 90 ശതമാനം പേരിലും രോഗാണുവിന്റെ പ്രവർത്തനം നിയന്ത്രണ വിധേയമാക്കുക എന്നതാണ് മൂന്നാമത്തെ ഘട്ടം.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/health/features/hiv-know-your-status-1.3385211|title=പോസിറ്റീവ് /നെഗറ്റീവ്? നിങ്ങളുടെ സ്റ്റാറ്റസ് എന്താണ്?|last=ടി.യു|first=ഡോ ജിഷ്|website=Mathrubhumi|language=en|access-date=2019-07-30}}&lt;/ref&gt;
== ഗവേഷണം ==
എച്ച് ഐ വി ബാധിതരായ ആളുകളോടുള്ള വിവേചനം എച്ച് ഐ വി ചികിത്സ വൈകുന്നതിന് കാരണമാകുമെന്ന് നിലവിലെ ഗവേഷണങ്ങൾ കണ്ടെത്തി.&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Pharris|title=Community patterns of stigma towards persons living with HIV: A population based latent class analysis from rural Vietnam|journal=BMC Public Health|year=2011|volume=11|page=705|display-authors=1|author2=&lt;Please add first missing authors to populate metadata.&gt;|doi=10.1186/1471-2458-11-705|pmid=21923941|pmc=3184634}}&lt;/ref&gt;എച്ച് ഐ വി പോസിറ്റീവ് ആയ 20-40% അമേരിക്കക്കാരും രോഗനിർണയത്തിന് ശേഷം ആദ്യത്തെ ആറുമാസത്തിനുള്ളിൽ ഒരു പരിചരണ സമ്പ്രദായം ആരംഭിക്കുന്നില്ല.&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Mugavero|title=Improving engagement in HIV care: What can we do?|journal=Top HIV Med|year=2008|volume=16|pages=156–161|pmid=19106431|first1=MJ|issue=5}}&lt;/ref&gt;എച്ച് ഐ വി യുടെ പുരോഗതിയിൽ വ്യക്തികൾ ചികിത്സ ആരംഭിക്കുമ്പോൾ (സിഡി 4 + ടി സെൽ എണ്ണം 500 സെല്ലുകൾ / µL ന് താഴെയായിരിക്കുമ്പോൾ), സിഡി 4 + ടി സെല്ലുകൾ ഇപ്പോഴും 500 സെല്ലുകൾ / µL ആയിരിക്കുമ്പോൾ ചികിത്സ ആരംഭിച്ചവരെ അപേക്ഷിച്ച് മരണനിരക്ക് 1.94 മടങ്ങ് കൂടുതലാണ്. &lt;ref&gt;{{cite news|last=Panel on Antiretroviral Guidelines for Adults and Adolescents|title=Guidelines for the use of antiretroviral agents in HIV-1-infected adults and adolescents|newspaper=Department of Health and Human Services|date=October 14, 2011}}&lt;/ref&gt;എയ്ഡ്‌സ് രോഗി പരിചരണത്തിലും എസ്ടിഡികളിലും (സാമ്പിൾ വലിപ്പം 215) 2011-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഒരു പഠനത്തിൽ, വിവരിച്ച പരിചരണത്തിനുള്ള തടസ്സങ്ങളിൽ ഭൂരിഭാഗവും അപമാനവും ലജ്ജയും ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;Pollini2011&quot;&gt;{{cite journal|last=Pollini|first=Robin A.|author2=Estela Blanco|author3=Carol Crump|author4=Maria Zuniga|title=A community-based study of barriers to HIV care initiation|journal=AIDS Patient Care and STDs|year=2011|series=601-09|pmc=3183651}}&lt;/ref&gt; ചികിത്സ തേടാത്തതിന്റെ ഏറ്റവും സാധാരണമായ കാരണങ്ങൾ &quot;ഞാൻ എച്ച്ഐവി പോസിറ്റീവ് ആണെന്ന് ആരോടും പറയാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിച്ചില്ല&quot;, &quot;എച്ച്ഐവി പോസിറ്റീവ് ആണെന്ന് ചിന്തിക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിച്ചില്ല&quot;, &quot;പോകാൻ ഞാൻ വിഷമിച്ചു / ലജ്ജിച്ചു &quot;&lt;ref name=&quot;Pollini2011&quot; /&gt; എച്ച് ഐ വി ലജ്ജയുടെ സാന്നിധ്യവും നിലനിൽപ്പും ചികിത്സ നേടാൻ കഴിയുന്ന പലരെയും തടയുന്നു.&lt;ref name=&quot;Pollini2011&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Pantelic|first=Marija|last2=Boyes|first2=Mark|last3=Cluver|first3=Lucie|last4=Thabeng|first4=Mildred|date=2016-11-23|title='They Say HIV is a Punishment from God or from Ancestors': Cross-Cultural Adaptation and Psychometric Assessment of an HIV Stigma Scale for South African Adolescents Living with HIV (ALHIV-SS)|journal=Child Indicators Research|volume=11|issue=1|language=en|pages=1–17|doi=10.1007/s12187-016-9428-5|pmid=29497463|pmc=5816760|issn=1874-897X}}&lt;/ref&gt;

വിദ്യാഭ്യാസം എച്ച് ഐ വി / എയ്ഡ്സ് വിവേചനവും സമൂഹങ്ങളിൽ ലജ്ജയും കുറയ്ക്കുന്നുവെന്ന് അധിക ഗവേഷണങ്ങൾ കണ്ടെത്തി. മലയ സർവകലാശാലയുടെ 2015 ലെ ഒരു ഗവേഷണ പഠനത്തിൽ നൈജീരിയൻ ജനസംഖ്യയിൽ, &quot;സമൂഹത്തിൽ പി‌എൽ‌എച്ച്‌ഐ‌വിയോടുള്ള മുൻവിധിയും വിവേചനവും കുറയ്ക്കുന്നതിന് എച്ച്ഐവി / എയ്ഡ്സിനെക്കുറിച്ചുള്ള വസ്തുതാപരമായ വിവരങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ജനങ്ങളെ ബോധവത്കരിക്കേണ്ടത് ആവശ്യമാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=HIV/AIDS Related Stigma and Discrimination against PLWHA in Nigerian Population|last=Dahlui Azahar  Bulgiba  Zaki Oche Adekunjo Chinna|first= Maznah, Nazar, Awang, Rafdzah, Oche Mansur, Felix Oluyemi, Karuthan|publisher=Public Library of Science|year=2015|issn=1932-6203|location=|pages=3|quote=|via=}}&lt;/ref&gt; വിവിധ വിദ്യാഭ്യാസ, സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക തലങ്ങളിൽ നിന്നും 15 മുതൽ 49 വയസ്സുവരെയുള്ള 56,307 പുരുഷന്മാരിൽ നിന്നും സ്ത്രീകളിൽ നിന്നുമുള്ള സർവേയിൽ, ദ്വിതീയവും പോസ്റ്റ്-സെക്കൻഡറിയും ഉള്ള സമ്പന്ന വ്യക്തികൾ പി‌എൽ‌എച്ച്‌ഐ‌വിയോട് പക്ഷപാതപരമല്ലെന്ന് കണ്ടെത്തി. നേരെമറിച്ച്, ചെറുപ്പക്കാരും ദരിദ്രരും പുരുഷന്മാരും PLHIV യോട് പക്ഷപാതപരമായി പെരുമാറാൻ സാധ്യത കൂടുതലാണ്. എയ്ഡ്‌സ് സ്വർഗ്ഗലൈംഗികതയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണെന്നും പലരും വിശ്വസിക്കുന്നു.

==അവലംബം==
&lt;references/&gt;

{{Discrimination}}

[[വർഗ്ഗം:വിവേചനം]]</text>
      <sha1>656nttbyn4qn93jnhpito5aiqn7b7xv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കോ ഫി ഫി ലേ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>481977</id>
    <revision>
      <id>4660778</id>
      <parentid>3629788</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T12:40:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AksharaBot</username>
        <id>221747</id>
      </contributor>
      <comment>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ (പരീക്ഷണ ഓട്ടം); വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]]</comment>
      <origin>4660778</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8557" sha1="agttksj7bi4of1aom10zbid9d6dqtjo" xml:space="preserve">[[പ്രമാണം:Isla_Phi_Phi_Lay,_Tailandia,_2013-08-19,_DD_02.JPG|ലഘുചിത്രം|ദ്വീപിന്റെ ഭൂപ്രകൃതി]][[പ്രമാണം:Coral_Propagation.jpg|ലഘുചിത്രം|മായ ബേയിൽ പവിഴ വളർത്തൽ പുരോഗമിക്കുന്നു]]
[[പ്രമാണം:Maya_Bay,_Thailand_by_Mike_Clegg_Photography.jpg|ലഘുചിത്രം|മായ ബേ ബീച്ച്]]
{{Pu|Ko Phi Phi Le}}[[തായ്‌ലാന്റ്|തായ്‌ലൻഡിലെ]] [[മലാക്കാ കടലിടുക്ക്|മലാക്ക കടലിടുക്കിലുള്ള]] [[ഫി ഫി ദ്വീപുകൾ|ഫി ഫി ദ്വീപസമൂഹത്തിലെ]] ഒരു ദ്വീപാണ് '''കോ ഫി ഫി ലേ''' ({{Lang-th|เกาะพีพีเล}}). [[ക്രാബി പ്രവിശ്യ|ക്രാബി പ്രവിശ്യയിലാണ്]] ഈ ദ്വീപ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഹാറ്റ് നോപ്പാറത്ത് താര-മു കോ ഫി ഫി ദേശീയോദ്യാനത്തിന്റെ ഭാഗമാണ് ഇത്.&lt;ref name=&quot;DNP&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.dnp.go.th/parkreserve/asp/style1/default.asp?npid=35&amp;lg=2|title=Hat Noppharat Thara - Mu Ko Phi Phi National Park|access-date=15 June 2015|website=Department of National Parks (DNP) Thailand|archive-url=https://web.archive.org/web/20150121165210/http://www.dnp.go.th/parkreserve/asp/style1/default.asp?npid=35&amp;lg=2|archive-date=21 January 2015|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== ഭൂമിശാസ്ത്രം ==
[[പ്രമാണം:Maya_Bay_panoramic_view.jpg|ലഘുചിത്രം|മായ ബേ]]
6.6 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തീർണ്ണമുള്ള കോ ഫി ഫി ലേ,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.tourismthailand.org/Attraction/Ko-Phi-Phi-Leh--8211|title=Ko Phi Phi Leh|access-date=2018-12-03|website=Tourism Authority of Thailand (TAT)|archive-date=2019-08-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20190817170538/https://www.tourismthailand.org/Attraction/Ko-Phi-Phi-Leh--8211|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; [[ദ്വീപസമൂഹം|ദ്വീപസമൂഹത്തിലെ]] രണ്ടാമത്തെ വലിയ ദ്വീപാണ്; ഏറ്റവും വലിയ ദ്വീപ് കോ ഫി ഫി ഡോൺ ആണ്. മായ ബേ, ലോ സമാ എന്നീ ആഴം കുറഞ്ഞ രണ്ട് ഉൾക്കടലുകൾക്ക് ചുറ്റുമുള്ള കുത്തനെയുള്ള ചുണ്ണാമ്പുകൽ കുന്നുകളുടെ ഒരു വലയമാണ് ഈ ദ്വീപ്. [[വേലിയേറ്റം|വേലിയിറക്ക]] സമയത്ത്, ആഴം കുറഞ്ഞ വെള്ളവും പവിഴപ്പുറ്റുകളും കാരണം മായ ബേയിലേക്ക് കടലിൽ നിന്ന് നേരിട്ട് ബോട്ടിൽ പ്രവേശിക്കാൻ കഴിയില്ല. ബോട്ടുകൾ ആഴമേറിയ ലോ സമായിൽ നങ്കൂരമിടണം; മായ ബേയിൽ എത്താൻ ആളുകൾ പാറകളും കാടും നിറഞ്ഞ ഒരു ചെറിയ ഭാഗത്തിലൂടെ നടക്കേണ്ടതുണ്ട്. പ്രവേശനഭാഗത്ത് ഒരു ചെറിയ പവിഴപ്പുറ്റോടുകൂടിയ, പൈ ലെയ് എന്നു വിളിക്കുന്ന, ഫ്യോർഡ് പോലെയുള്ള ആഴം കുറഞ്ഞ ഒരു വലിയ ഉൾക്കടലുമുണ്ട്. മായ ബേയിൽ [[ജൈവദീപ്തി|ജൈവദീപ്തിയുള്ള]] [[പ്ലാങ്ക്ടൺ]] കാണപ്പെടുന്നുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite news}}&lt;/ref&gt;

== ടൂറിസം ==
2015 ഒക്ടോബർ മുതൽ 2016 മെയ് വരെ ഹാറ്റ് നോപ്പാറത്ത് താര-മു കോ ഫി ഫി ദേശീയോദ്യാനം 1.2 ദശലക്ഷം വിനോദസഞ്ചാരികളിൽ നിന്നായി 362 ദശലക്ഷം ബാറ്റ് (തായ്‌ലൻഡിന്റെ കറൻസി) വരുമാനം നേടി.&lt;ref name=&quot;BP-20160719&quot;&gt;{{Cite news}}&lt;/ref&gt;

== പരിസ്ഥിതി പ്രശ്നങ്ങൾ ==
[[പ്രമാണം:Maya_Bay,_Krabi,_Thailand.jpg|ലഘുചിത്രം|മായ ബേ]]
[[പ്രമാണം:Isla_Phi_Phi_Lay,_Tailandia,_2013-08-19,_DD_06.JPG|ലഘുചിത്രം|ദ്വീപിന്റെ ഉൾക്കടലിൽ ബോട്ടുകൾ]]
[[പ്രമാണം:Longtail_Boat_At_Maya_Bay,_Krabi,_Thailand.jpg|ലഘുചിത്രം|ലോങ്‌ടെയിൽ ബോട്ടുകൾ, മായ ബേ]]
[[പ്രമാണം:SpeedBoats_At_Maya_Bay,_Krabi,_Thailand.jpg|ലഘുചിത്രം|സ്പീഡ് ബോട്ടുകൾ, മായ ബേ]]
[[പ്രമാണം:Maya_Bay,_Krabi,_Thailand_(Panorama).jpg|ലഘുചിത്രം|മായ ബേ]]
1999 ഫെബ്രുവരിയിൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ദി ബീച്ച് എന്ന ചലച്ചിത്രത്തിന്റെ നിർമ്മാണത്തിനിടെ, കോ ഫി ഫി ലേയെ കൂടുതൽ &quot;പറുദീസ പോലെ&quot; ആക്കുന്നതിനായി [[20th സെഞ്ചുറി ഫോക്സ്|ട്വന്റിയത്ത് സെഞ്ച്വറി ഫോക്സ്]] ബുൾഡോസറുകൾ ഉപയോഗിച്ച് സ്വാഭാവിക ഭൂപ്രകൃതിയിൽ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തി. ചലച്ചിത്രനിർമ്മാണത്തിനിടെ ചില മണൽക്കുന്നുകളിൽ മാറ്റം വരുത്തുകയും ചില തെങ്ങുകളും പുല്ലും നീക്കം ചെയ്ത് കടൽത്തീരം വിശാലമാക്കുകയും ചെയ്തു. വിനോദസഞ്ചാരികൾ ഉപേക്ഷിച്ചുപോയ 5 ടൺ മാലിന്യവും നിർമ്മാണക്കമ്പനി കടൽത്തീരത്തുനിന്ന് നീക്കം ചെയ്തു. വീണ്ടും നട്ടുപിടിപ്പിക്കുന്നതിനൊപ്പം ഇവ പുനഃസ്ഥാപിക്കാനുള്ള വാഗ്ദാനങ്ങൾ സ്വീകരിക്കപ്പെട്ടില്ല. കടൽത്തീരം പുനർനിർമ്മിച്ച് സ്വാഭാവിക അവസ്ഥയിലേക്ക് തിരികെ കൊണ്ടുവരാൻ ഫോക്സ് ഒരു ഫണ്ട് നീക്കിവച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, ആവാസവ്യവസ്ഥയ്ക്കുണ്ടായ നാശം ശാശ്വതമാണെന്നും പുനഃസ്ഥാപന ശ്രമങ്ങൾ പരാജയപ്പെട്ടെന്നും പലരും വിശ്വസിച്ചതിനാൽ കേസുകൾ ഫയൽ ചെയ്യപ്പെട്ടു.

ചിത്രീകരണം പരിസ്ഥിതിക്ക് ദോഷം വരുത്തിയെന്ന അപ്പീൽ കോടതി വിധി തായ്‌ലൻഡിലെ സുപ്രീം കോടതി ശരിവയ്ക്കുകയും നാശനഷ്ടങ്ങൾ വിലയിരുത്താൻ ഉത്തരവിടുകയും ചെയ്തു. കേസിലെ പ്രതികളിൽ ട്വന്റിയത്ത് സെഞ്ച്വറി ഫോക്സും ചില തായ് സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥരും ഉൾപ്പെടുന്നു.

== അവലംബം ==
{{Reflist|30em}}
[[വർഗ്ഗം:തായ്‌ലാന്റിലെ ദ്വീപുകൾ]]</text>
      <sha1>agttksj7bi4of1aom10zbid9d6dqtjo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>അരുണാചൽ ഈസ്റ്റ് ലോക്സഭാ മണ്ഡലം .</title>
    <ns>0</ns>
    <id>482118</id>
    <revision>
      <id>4660782</id>
      <parentid>3261990</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T12:42:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AksharaBot</username>
        <id>221747</id>
      </contributor>
      <comment>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ (പരീക്ഷണ ഓട്ടം); വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]]</comment>
      <origin>4660782</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5671" sha1="ly77jqgb7dk0edd6shvep3y8rogdala" xml:space="preserve">{{prettyurl|Arunachal East (Lok Sabha constituency)}}
വടക്കുകിഴക്കൻ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] [[അരുണാചൽ പ്രദേശ്|അരുണാചൽ പ്രദേശിലെ]] രണ്ട് [[ലോക്‌സഭ|ലോക്സഭാ]] (ഇന്ത്യൻ പാർലമെന്റിന്റെ താഴത്തെ സഭ) മണ്ഡലങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് '''അരുണാചൽ ഈസ്റ്റ് ലോക്സഭാ മണ്ഡലം'''. അപ്പർ സിയാങ്, ഈസ്റ്റ് സിയാങ്, ദിബാംഗ് വാലി, ലോവർ ദിബാംഗ് വാലി, ലോഹിത്, അഞ്ജാവ്, ചാങ്‌ലാംഗ്, ടിറപ്പ് എന്നീ ജില്ലകളെ മുഴുവനായി ഈ നിയോജകമണ്ഡലം ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.&lt;ref name=&quot;ceo1&quot;&gt;{{Cite web|url=http://ceoarunachal.nic.in/Information/ACwiseDistrictwisePCwise.htm|title=Assembly Constituencies allocation w.r.t District and Parliamentary Constituencies|access-date=21 March 2011|publisher=Chief Electoral Officer, Arunachal Pradesh website|archive-url=https://web.archive.org/web/20110813085549/http://ceoarunachal.nic.in/Information/ACwiseDistrictwisePCwise.htm|archive-date=13 August 2011|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 

== നിയമസഭാ മണ്ഡലങ്ങൾ ==
നിലവിൽ അരുണാചൽ ഈസ്റ്റ് ലോക്സഭാ മണ്ഡലത്തിൽ ടുട്ടിങ്-യിങ്കിയോങ്, പാംഗിൻ, നാരി-കൊയു, പാസിഘട്ട് വെസ്റ്റ്, പാസിഘട്ട് ഈസ്റ്റ്, മെബോ, മരിയാങ്-ഗെകു, അനിനി, ദംബുക്ക്, റോയിങ്, തേസു, ഹയൂലിയാങ്, ചൗഖാം, നംസായ്, ലെകാങ്, ബോർദുംസ-ദിയുൻ, മിയാവോ, നംപോങ്, ചാങ്‌ലാംഗ് സൗത്ത്, ചാങ്‌ലാംഗ് നോർത്ത്, നംസാങ്, ഖോൻസ ഈസ്റ്റ്, ഖോൻസ വെസ്റ്റ്, ബോർദുരിയ-ബോഗപാനി, കനുബാരി, ലോങ്‌ഡിങ്-പുമാവോ, പോങ്ചൗ-വക്ക എന്നീ 27 നിയമസഭാ മണ്ഡലങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;ceo1&quot;&gt;{{Cite web|url=http://ceoarunachal.nic.in/Information/ACwiseDistrictwisePCwise.htm|title=Assembly Constituencies allocation w.r.t District and Parliamentary Constituencies|access-date=21 March 2011|publisher=Chief Electoral Officer, Arunachal Pradesh website|archive-url=https://web.archive.org/web/20110813085549/http://ceoarunachal.nic.in/Information/ACwiseDistrictwisePCwise.htm|archive-date=13 August 2011|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 

== പാർലമെന്റ് അംഗങ്ങൾ ==
{| class=&quot;sortable&quot; border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot; width=&quot;70%&quot;
! വർഷം 
! വിജയി 
! പാർട്ടി 
|-
| 1977 
| ബാക്കിൻ പെർട്ടിൻ 
| സ്വതന്ത്രൻ 
|-
| 1980 
| സോബെംഗ് തയേംഗ് 
| [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് (I)]] 
|-
| 1984 
| വാങ്‌ഫ ലോവാങ് 
| [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] 
|-
| 1989 
| ലീറ്റ അംബ്രി 
| [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] 
|-
| 1991 
| ലീറ്റ അംബ്രി 
| [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] 
|-
| 1996 
| വാങ്‌ച രാജ്കുമാർ 
| സ്വതന്ത്രൻ 
|-
| 1998 
| വാങ്‌ച രാജ്കുമാർ 
| അരുണാചൽ കോൺഗ്രസ് 
|-
| 1999 
| വാങ്‌ച രാജ്കുമാർ 
| [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] 
|-
| 2004 
| തപിർ ഗാവോ 
| [[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി]] 
|-
| [[2009-ലെ ഇന്ത്യയിലെ പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പ്|2009]] 
| നിനോംഗ് എറിംഗ് 
| [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] 
|-
| [[ഇന്ത്യൻ പൊതു തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2014)|2014]] 
| നിനോംഗ് എറിംഗ് 
| [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] 
|-
| [[2019-ലെ ഇന്ത്യയിലെ പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പ്|2019]] 
| തപിർ ഗാവോ 
| [[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി]] 
|}

== ഇതും കാണുക ==

* [[ലോക്‌സഭാമണ്ഡലങ്ങളുടെ പട്ടിക|ലോക്സഭാ മണ്ഡലങ്ങളുടെ പട്ടിക]] 

== അവലംബം ==
{{Reflist}}

== പുറംകണ്ണികൾ ==

* [https://www.indiaelections2014.info/parliament/2019/states/arunachal_pradesh/arunachal_east/lok_sabha_parliamentary_election_2019_dates.html അരുണാചൽ ഈസ്റ്റ് ലോക്സഭാ നിയോജകമണ്ഡലം – 2019 തിരഞ്ഞെടുപ്പ് തീയതിയും ഷെഡ്യൂളും] 
[[വർഗ്ഗം:അരുണാചൽ പ്രദേശിലെ ലോകസഭാമണ്ഡലങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>ly77jqgb7dk0edd6shvep3y8rogdala</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കേന്ദ്രപാര ലോകസഭാ മണ്ഡലം .</title>
    <ns>0</ns>
    <id>482274</id>
    <revision>
      <id>4660757</id>
      <parentid>3821186</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T12:35:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AksharaBot</username>
        <id>221747</id>
      </contributor>
      <comment>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ (പരീക്ഷണ ഓട്ടം); വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]]</comment>
      <origin>4660757</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5224" sha1="4qrxw4k3910igir9wyjeq2pk7l3cp0q" xml:space="preserve">{{prettyurl|kendrapara (Lok Sabha constituency)}}
കിഴക്കൻ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] [[ഒഡീഷ]] സംസ്ഥാനത്തെ 21 [[ലോക്‌സഭ|ലോകസഭാ]] (പാർലമെന്ററി) നിയോജകമണ്ഡലങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് '''കേന്ദ്രപാര ലോകസഭാ മണ്ഡലം'''.

== നിയമസഭാമണ്ഡലങ്ങൾ ==
2008-ലെ പാർലമെന്ററി മണ്ഡലങ്ങളുടെയും നിയമസഭാ മണ്ഡലങ്ങളുടെയും അതിർത്തി പുനർനിർണയത്തിനുശേഷം ഈ ലോകസഭാ നിയോജകമണ്ഡലത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന നിയമസഭാ മണ്ഡലങ്ങൾ ഇവയാണ്:&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.electionsinindia.com/odisha/kendrapara/electiondata.aspx|title=Assembly Constituencies under Kendrapara Parliamentary Constituency|access-date=25 March 2014}}&lt;/ref&gt; 

# സാലിപൂർ (94) 
# മഹാംഗ (95) 
# പട്കുര (96) 
# കേന്ദ്രപാര (97) 
# ഓൾ (98) 
# രാജനഗർ (99) 
# മഹാകലപട (100) 

2008-ലെ പാർലമെന്ററി മണ്ഡലങ്ങളുടെയും നിയമസഭാ മണ്ഡലങ്ങളുടെയും അതിർത്തി പുനർനിർണയത്തിനു മുമ്പ് ഈ പാർലമെന്ററി നിയോജകമണ്ഡലത്തിൽ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്ന നിയമസഭാ മണ്ഡലങ്ങൾ ഇവയാണ്:&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://archive.eci.gov.in/se2000/background/S18/Orissa_AC_Dist_PC.pdf|title=Assembly Constituencies - Corresponding Districts and Parliamentary Constituencies of Orissa|access-date=2008-09-20|publisher=Election Commission of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20090304184320/http://archive.eci.gov.in/se2000/background/S18/Orissa_AC_Dist_PC.pdf|archive-date=2009-03-04|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ഓൾ, പട്ടാമുണ്ടായ്, രാജനഗർ, കേന്ദ്രപാര, പട്കുര, കിസന്നഗർ, മഹാംഗ 

== പാർലമെന്റ് അംഗങ്ങൾ ==
കേന്ദ്രപാര മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അംഗങ്ങൾ:&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.elections.in/orissa/parliamentary-constituencies/kendrapara.html|title=Kendrapara Lok Sabha (General) Elections Result|access-date=25 March 2014|archive-date=2014-10-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20141029114432/http://www.elections.in/orissa/parliamentary-constituencies/kendrapara.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 

* 2019 : [[അനുഭവ് മൊഹന്തി]], [[ബിജു ജനതാ ദൾ|ബിജു ജനതാദൾ]] 
* 2014 : [[ബൈജയന്ത് പാണ്ഡ]], [[ബിജു ജനതാ ദൾ|ബിജു ജനതാദൾ]], പിന്നീട് സ്വതന്ത്രനായി (2018 ജൂൺ 14-ന് രാജിവച്ചു) 
* 2009 : ബൈജയന്ത് പാണ്ഡ, ബിജു ജനതാദൾ 
* 2004: അർച്ചന നായക്, ബിജു ജനതാദൾ 
* 1999: പ്രഭാത് കുമാർ സമന്താരായ്, ബിജു ജനതാദൾ 
* 1998: പ്രഭാത് കുമാർ സമന്താരായ്, ബിജു ജനതാദൾ 
* 1996: ശ്രീകാന്ത് കുമാർ ജെന, [[ജനതാ ദൾ|ജനതാദൾ]] 
* 1991: റാബി റേ, ജനതാദൾ 
* 1989: റാബി റേ, ജനതാദൾ 
* 1985 ഉപതെരഞ്ഞെടുപ്പ്: ശരത് കുമാർ ദേബ്, [[ജനതാ പാർട്ടി]] (ഉപതെരഞ്ഞെടുപ്പ്) 
* 1984: ബിജു പട്നായിക്, ജനതാ പാർട്ടി 
* 1980: ബിജു (ബിജയാനന്ദ) പട്നായിക്, ജനതാ പാർട്ടി (മതേതര) 
* 1977: [[ബിജു പട്നായിക്]], ജനതാ പാർട്ടി 
* 1971: സുരേന്ദ്ര മൊഹന്തി, ഉത്കൽ കോൺഗ്രസ് 
* 1967: സുരേന്ദ്രനാഥ് ദ്വിവേദി, [[പ്രജാ സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] 
* 1962: സുരേന്ദ്രനാഥ് ദ്വിവേദി, പ്രജാ സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി 
* 1957: സുരേന്ദ്രനാഥ് ദ്വിവേദി, പ്രജാ സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി 
* 1952: നിത്യാനന്ദ് കനുങ്കോ, [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ്]]

== അവലംബം ==
{{Reflist|30em}}&lt;br /&gt;
[[വർഗ്ഗം:ഒറീസയിലുള്ള ലോകസഭാമണ്ഡലങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>4qrxw4k3910igir9wyjeq2pk7l3cp0q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഹിന്ദി ദിനം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>484931</id>
    <revision>
      <id>4660857</id>
      <parentid>3968591</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T17:44:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4660857</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7949" sha1="frb0xnyo4lrdsui9n1wo9hde88yeuya" xml:space="preserve">{{PU|Hindi Divas}}
{{Infobox holiday
|holiday_name  = ഹിന്ദി ദിനം 
|type          = National
|image         =

|imagesize     =
|caption       =
|official_name = 
|nickname      = ഹിന്ദി ദിവസ് 
|observedby    = [[ഭാരത സർക്കാർ]]
|litcolor      =
|longtype      =
|significance  = ഇന്ത്യയുടെ ഔദ്യോഗിക ഭാഷയായ ഹിന്ദിയുടെ പ്രശസ്തി ആഘോഷിക്കുന്നതിന്
|begins        =
|ends          =
|date          = 14 സപ്തംബർ
|scheduling    = എല്ലാ വർഷവും  സപ്തംബർ പതിനാല്
|duration      = ഒരു ദിവസം
|frequency     = വാർഷികം
|observances   = പുരസ്കാരങ്ങൾ നൽകപ്പെടുന്നു, ഭാഷാ പ്രോത്സാഹന പ്രവർത്തനങ്ങൾ, പ്രാദേഷിക ആഘോഷങ്ങൾ
|relatedto     = [[Karnataka Rajyotsava]]}}

[[ഇന്ത്യ]]യുടെ ഔദ്യോഗിക ഭാഷയായ [[ഹിന്ദി]]യുടെ പ്രശസ്തി ആഘോഷിക്കുന്നതിനായി എല്ലാ വർഷവും സപ്തംബർ 14 '''ഹിന്ദി ദിനം''' (Hindi Divas) ({{Lang|hi|हिन्दी दिवस}})  ആയി ആചരിച്ചുവരുന്നു. ഭാരത സർക്കാർ ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടുള്ളതാണ് ഈ ദിനാഘോഷം. 

എല്ലാവർഷവും ജനുവരി 10 ന് ലോക ഹിന്ദി ദിന (विश्व हिंदी सम्मेलन) മായും ആചരിക്കുന്നുണ്ട്. നാഷണൽ കൗൺസിൽ ഓഫ് ഇന്ത്യൻ കൾച്ചർ, ഹിന്ദി നിധി ഫൗണ്ടേഷൻ, ഇന്ത്യൻ ഹൈക്കമ്മീഷൻ, മഹാത്മാഗാന്ധി ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഫോർ കൾച്ചറൽ കോ-ഓപ്പറേഷൻ, സനാതൻ ധർമ്മ മഹാ സഭ എന്നിവ സംഘടിപ്പിക്കുന്ന പരിപാടികളോടെയാണ്  ജനുവരി 10 ന് ലോക ഹിന്ദി ദിനം ആഘോഷിക്കുന്നത്. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/World_Hindi_Conference|title=World Hindi Conference}}&lt;/ref&gt;

==ചരിത്രം==
[[File:Beohar Rajendra Simha 1964.jpg|thumb|ബിയോഹർ രാജേന്ദ്ര സിൻഹ]]
1949 സപ്റ്റംബർ 14 ന് ആണ് ഹിന്ദി ഭാഷ [[Official languages of Union govt of India|ഔദ്യോഗിക ഭാഷയായും]] [[Devanagari|ദേവനാഗരി]]യെ  ഔദ്യോഗിക ലിപിയായും 
[[Constituent Assembly of India|ഇന്ത്യൻ പാർലമെന്റ്]] അംഗീകരിച്ചത്. ഹിന്ദിഭാഷാ വിദഗ്ദ്ധനായിരുന്ന [[Beohar Rajendra Simha|ബിയോഹർ രാജേന്ദ്ര സിൻഹയുടെ]] ജന്മദിനം കൂടിയാണ് സപ്തംബർ 14. അദ്ദേഹത്തിന്റേയും [[Hazari Prasad Dwivedi|ഹസാരിപ്രസാദ് ദ്വിവേദി]], [[Kaka Kalelkar|കാകാ കലേൽക്കർ]], [[Maithili Sharan Gupt|മൈഥിലിശരൺ ഗുപ്ത]], [[Seth Govind Das|സേത് ഗോവിന്ദ് ദാസ്]] എന്നിവരുടേയും പ്രവർത്തനഫലമായി 1949 സപ്തംബർ 14 ന് ഇന്ത്യയുടെ ഔദ്യോഗിക ഭാഷയായി ഹിന്ദിയെ അംഗീകരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.newsnation.in/india/news/hindi-diwas-2019-history-significance-of-worlds-fourth-most-spoken-language-237591.html|title=Hindi Diwas 2019: History, Significance Of World's Fourth Most Spoken Language
|last=|first=|date=|work=[[News Nation]]|access-date=2019-09-14|language=en-IN}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.patrika.com/news/jabalpur/know-hindi-had-the-status-of-national-language-1398330|title=हिन्दी दिवस विशेष: इनके प्रयास से मिला था हिन्दी को राजभाषा का दर्जा|last=|first=|date=|work=[[patrika.com]]|access-date=2018-11-01|language=hi-IN}}&lt;/ref&gt; 1950 ജനുവരി 26 ന് നിലവിൽ വന്ന [[ഇന്ത്യയുടെ ഭരണഘടന|ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയുടെ]] ആർട്ടിക്കിൾ 343 പ്രകാരം, [[ദേവനാഗരി]] ലിപിയിലെഴുതുന്ന ഹിന്ദി ഔദ്യോഗിക ഭാഷയായിത്തീർന്നു. ഇരുപത്തിരണ്ട് [[Scheduled languages of India|ഷെഡ്യൂൾഡ് ഭാഷകളിൽ]]; ഹിന്ദിയും, ഇംഗ്ലീഷും കേന്ദ്ര സർക്കാർ ഔദ്യോഗിക ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഇരുപത്തഞ്ച് കോടിയിൽപ്പരം ആളുകൾ നേരിട്ടുപയോഗിക്കുന്ന ഹിന്ദി, ലോകത്ത് ഉപയോഗത്തിൽ നാലാം സ്ഥാനത്താണ്.

==ശ്രദ്ധേയമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ==
* വിദ്യാലയങ്ങളിലും മറ്റും ഹിന്ദിദിനം സവിശേഷമായി ആഘോഷിക്കുന്നു.
* ഹിന്ദിദിനത്തിൽ [[Rajbhasha Awards|രാഷ്ട്രഭാഷാ പുരസ്കാരങ്ങൾ]] നൽകപ്പെടുന്നു &lt;ref&gt;{{cite web|title=India observed Hindi Divas on 10 January|url=http://www.jagranjosh.com/current-affairs/india-observed-hindi-divas-on-14-september-1410778557-1|work=Jagran Josh|date=15 Sep 2014|accessdate=2014-09-16|archive-date=2014-09-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20140916033228/http://www.jagranjosh.com/current-affairs/india-observed-hindi-divas-on-14-september-1410778557-1|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
*ഹിന്ദിദിനത്തിൽ നൽകപ്പെടുന്ന പുരസ്കാരങ്ങളിൽ 25 മാർച്ച് 2015 ന് ചില മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തി. 1986 മുതൽ നല്കപ്പെട്ടുവന്നിരുന്ന '''ഇന്ദിരാഗാന്ധി രാജ് ഭാഷാ പുരസ്കാരം'''  പേര്  മാറ്റി, രാഷ്ട്രഭാഷാ കീർത്തി പുരസ്കാരം എന്നാക്കി. '''രാജീവ് ഗാന്ധി രാഷ്ടീയജ്ഞാൻ -വിജ്ഞാൻ മൗലിക് പുസ്തക ലേഖന പുരസ്കാരം''' പേര് മാറ്റി '''രാജ്യഭാഷാ ഗൗരവ് പുരസ്കാരം''' എന്നാക്കി..&lt;ref&gt;{{cite news|title=Names of Indira Gandhi, Rajiv Gandhi knocked off Hindi Diwas awards|url=http://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/names-of-indira-gandhi-rajiv-gandhi-knocked-off-hindi-diwas-awards/articleshow/46994365.cms|accessdate=21 April 2015|publisher=The Economic Times|date=21 April 2015}}&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==
{{reflist}}

{{Hindi topics|state=expanded}}

[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ വിശേഷദിനങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>frb0xnyo4lrdsui9n1wo9hde88yeuya</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വിഷ്ണു ഗുപ്ത</title>
    <ns>0</ns>
    <id>487195</id>
    <revision>
      <id>4660756</id>
      <parentid>4101207</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T12:35:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AksharaBot</username>
        <id>221747</id>
      </contributor>
      <comment>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ (പരീക്ഷണ ഓട്ടം); വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]]</comment>
      <origin>4660756</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3859" sha1="88qkby68ft9jz79pnbsht0o9qir7z1t" xml:space="preserve">{{prettyurl|Vishnu Gupta}}
{{Infobox person
| name = വിഷ്ണു ഗുപ്ത
| image = Vishnu_Gupta_at_The_Heroes_Award.jpeg
| caption = ദ ഹീറോസ് അവാർഡിൽ വിഷ്ണു ഗുപ്ത
| birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1984|08|10}}
| birth_place = [[സാകിത്]], [[ഏത്ത ജില്ല]], [[ഉത്തർപ്രദേശ്]]
| death_date = &lt;!-- {{Death date and age|df=yes|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} --&gt;
| death_place = 
| nationality = ഇന്ത്യൻ
| occupation = ഹിന്ദു സേനയുടെ ദേശീയ പ്രസിഡന്റ്
| native_name = 
| native_name_lang = hin
| organization = [[ഹിന്ദു സേന]]
| residence = [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
| website = {{URL|http://Hindusena.in/}}
}}
[[ഉത്തർ‌പ്രദേശ്|ഉത്തർപ്രദേശിലെ]] [[സാകിത്|സാകിതിൽ]] നിന്നുള്ള ഒരു [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]] വലതുപക്ഷ ഹിന്ദു ദേശീയവാദിയാണ് '''വിഷ്ണു ഗുപ്ത''' (ജനനം: ഓഗസ്റ്റ് 10, 1984). ഇദ്ദേഹം ഹിന്ദു സേനയുടെ സ്ഥാപകനും പ്രസിഡന്റുമാണ്. 2016-ലെ അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[ഡോണൾഡ് ട്രംപ്|ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിനു]] വേണ്ടി പ്രചാരണം നടത്തുക, ന്യൂഡൽഹിയിലെ പാകിസ്താൻ ഇന്റർനാഷണൽ എയർലൈൻസിന്റെ റീജിയണൽ ഓഫീസ് ആക്രമിക്കുക,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Delhi/hindu-sena-attack-pakistan-airlines-office/article8107253.ece|title=Hindu Sena attacks Pakistan Airlines office}}&lt;/ref&gt; [[ആം ആദ്മി പാർട്ടി]]യുടെ ഓഫീസ് ആക്രമിക്കുക, ''ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസിന്റെ'' &quot;ദേശവിരുദ്ധ&quot; വാർത്താ പ്രക്ഷേപണത്തിൽ പ്രതിഷേധിക്കുക എന്നിവ ഹിന്ദു സേനയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. കേരള ഹൗസിലെ റെസ്റ്റോറന്റിൽ ഗോമാംസം വിളമ്പുന്നുവെന്ന് ആരോപിച്ച് പിസിആറിൽ വിളിച്ച് രണ്ട് ദിവസത്തിന് ശേഷം 2015 ഡിസംബർ 25-ന് ഗുപ്ത അറസ്റ്റിലായി. ഇന്ത്യൻ പീനൽ കോഡിലെ സെക്ഷൻ 182 പ്രകാരം ഗുപ്തയ്‌ക്കെതിരായ നടപടിയെക്കുറിച്ച് ആലോചിക്കുകയാണെന്ന് പോലീസ് വ്യക്തമാക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://indianexpress.com/article/india/india-news-india/kerala-house-row-hindu-sena-chief-vishnu-gupta-arrested/|title=Kerala House row: Hindu Sena chief, whose call led cops to restaurant, arrested}}&lt;/ref&gt;

== അവലംബം ==
{{Reflist}}
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:അലഹബാദ് സർവ്വകലാശാലയിലെ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഹിന്ദു ദേശീയവാദം]]
[[വർഗ്ഗം:1984-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഓഗസ്റ്റ് 10-ന് ജനിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>88qkby68ft9jz79pnbsht0o9qir7z1t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ബൽവന്ത് മോരേശ്വർ പുരന്ദരെ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>487474</id>
    <revision>
      <id>4660765</id>
      <parentid>4601843</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T12:37:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AksharaBot</username>
        <id>221747</id>
      </contributor>
      <comment>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ (പരീക്ഷണ ഓട്ടം); വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]]</comment>
      <origin>4660765</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10631" sha1="ox5ux4jhordjfbpw44x4baqlbtkwde2" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = ബാബാസാഹേബ് പുരന്ദരെ
| image = Babasaheb Purandare.jpg
| caption = ബാബാസാഹേബ് പുരന്ദരെ
| birth_name = ബൽവന്ത് മോരേശ്വർ പുരന്ദരെ
| birth_date = {{birth date and age|df=yes|1922|07|29}}
| birth_place = [[Pune|പൂനെ]], [[India|ഇന്ത്യ]]
| awards = [[Padma Vibhushan|പത്മവിഭൂഷൺ]] (2019)
| children = മാധുരി, പ്രസാദ്, അമൃത്
| nationality = ഇന്ത്യൻ
| occupation = ചരിത്രകാരൻ, എഴുത്തുകാരൻ, നോവലിസ്റ്റ്
| image_size = 
| parents = മോരേശ്വർ പുരന്ദരെ
}}
'''ബൽവന്ത് മോരേശ്വർ പുരന്ദരെ''' (ജനനം: 29 ജൂലൈ 1922, [[പൂണെ|പൂനെ]]; മരണം: നവംബർ 15, 2021) ഇന്ത്യയിലെ [[മഹാരാഷ്ട്ര|മഹാരാഷ്ട്രയിൽ]] നിന്നുള്ള എഴുത്തുകാരനും നാടകപ്രവർത്തകനുമായിരുന്നു. '''ബാബാസാഹേബ് പുരന്ദരെ''' എന്ന പേരിലാണ് അദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നത്. [[നാഗപഞ്ചമി]] ദിവസമാണ് അദ്ദേഹം ജനിച്ചത്. 2019 ജനുവരി 25-ന് ഇന്ത്യയിലെ രണ്ടാമത്തെ ഉയർന്ന സിവിലിയൻ ബഹുമതിയായ [[പത്മവിഭൂഷൺ]] അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചു. പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിൽ [[മറാഠ സാമ്രാജ്യം|മറാഠ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ]] സ്ഥാപകനായ [[ശിവാജി|ശിവാജിയുടെ]] ജീവിതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സംഭവങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളവയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികൾ; അതിനാൽ അദ്ദേഹം ''ശിവ-ഷാഹിർ''&lt;ref name=&quot;Pāṭīla1987&quot;&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Eh1BAAAAMAAJ|title=Maharani Tarabai of Kolhapur, c. 1675-1761 A.D.|last=Śālinī Pāṭīla|publisher=S. Chand &amp; Co.|year=1987|isbn=978-81-219-0269-4|access-date=9 August 2013}}&lt;/ref&gt; (&quot;ശിവാജിയുടെ കവി&quot;) എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു. മഹാരാഷ്ട്രയിൽ മാത്രമല്ല, [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്‌|ആന്ധ്രാപ്രദേശിലും]] [[ഗോവ|ഗോവയിലും]] പ്രചാരത്തിലുണ്ടായിരുന്ന, ശിവാജിയെക്കുറിച്ചുള്ള ''ജാനത രാജ'' എന്ന നാടകത്തിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം കൂടുതൽ അറിയപ്പെടുന്നത്. പുരന്ദരെ പൂനെയിലെ [[പേഷ്വ|പേഷ്വമാരുടെ]] ചരിത്രവും പഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1970-കളുടെ തുടക്കത്തിൽ മാധവ് ദേശ്പാണ്ഡെ, മാധവ് മെഹെർ എന്നിവർക്കൊപ്പം [[ബാൽ ഠാക്കറെ|ബാൽ ഠാക്കറെയുടെ]] [[ശിവസേന|ശിവസേനയിൽ]] മുതിർന്ന നേതാവെന്ന നിലയിൽ നൽകിയ ശ്രദ്ധേയമായ സംഭാവനകളിലൂടെയും അദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നു. 2015-ൽ [[മഹാരാഷ്ട്ര|മഹാരാഷ്ട്രയുടെ]] ഏറ്റവും ഉയർന്ന സിവിലിയൻ ബഹുമതിയായ മഹാരാഷ്ട്ര ഭൂഷൺ പുരസ്കാരം നൽകി അദ്ദേഹത്തെ ആദരിച്ചു.

== കൃതികൾ ==
[[പ്രമാണം:Babasaheb_Purandare_Wax_Statue.JPG|പകരം=Babasaheb Purandare Wax Statue|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|''ലോണാവാലയിലെ വാക്സ് മ്യൂസിയത്തിലെ'' ബാബാസാഹേബ് പുരന്ദരെയുടെ മെഴുകുപ്രതിമ.]]
പുരന്ദരെ വളരെ ചെറുപ്രായത്തിൽ തന്നെ ശിവാജിയുടെ ഭരണകാലവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കഥകൾ എഴുതിത്തുടങ്ങിയിരുന്നു; അവ പിന്നീട് സമാഹരിച്ച് ''തിംഗ്യ'' (&quot;തീപ്പൊരികൾ&quot;) എന്ന പേരിൽ പുസ്തകമായി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ''രാജ ശിവ-ഛത്രപതി'' (राजा शिवछत्रपती), ''കേസരി'' എന്നീ പുസ്തകങ്ങളും നാരായൺറാവു പേഷ്വയുടെ ജീവിതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു പുസ്തകവും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മറ്റു കൃതികളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. 1985-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയും ആദ്യമായി അരങ്ങേറുകയും ചെയ്ത, ശിവാജി മഹാരാജിനെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രശസ്തമായ ''ജാനത രാജ'' എന്ന നാടകമാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികളിൽ ഏറ്റവും അറിയപ്പെടുന്നത്. അതിനുശേഷം മഹാരാഷ്ട്രയിലെ 16 ജില്ലകളിലും ആഗ്ര, ദില്ലി, ഭോപ്പാൽ, അമേരിക്ക എന്നിവിടങ്ങളിലുമായി 864 തവണ ഈ നാടകം അരങ്ങേറിയിട്ടുണ്ട്. ആദ്യം [[മറാഠി ഭാഷ|മറാഠിയിൽ]] എഴുതിയ ഈ കൃതി പിന്നീട് ഹിന്ദിയിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെട്ടു. 200-ഓളം കലാകാരന്മാരും ആനകളും ഒട്ടകങ്ങളും കുതിരകളും ചേർന്നാണ് ഈ നാടകം അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. സാധാരണയായി ഓരോ വർഷവും [[ദീപാവലി|ദീപാവലിയോട്]] അനുബന്ധിച്ചാണ് ഈ നാടകത്തിന്റെ അവതരണം ആരംഭിക്കുന്നത്.

നാടകരംഗത്തെ രചനകൾക്ക് 2007-08 വർഷത്തിൽ [[മധ്യപ്രദേശ്‌|മധ്യപ്രദേശ്]] സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തിന് ''[[കാളിദാസ സമ്മാനം|കാളിദാസ് സമ്മാൻ]]'' പുരസ്കാരം നൽകി.

== സ്വകാര്യ ജീവിതം ==
അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യ നിർമ്മല പുരന്ദരെ (1933-2019) പ്രമുഖ സാമൂഹ്യപ്രവർത്തകയായിരുന്നു. പൂനെയിൽ വനസ്ഥലി എന്ന സംഘടന അവർ സ്ഥാപിച്ചു. ഗ്രാമീണ സ്ത്രീകൾക്കിടയിലും ശിശുവികസന രംഗത്തുമുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെ അവർ പ്രശസ്തയായിരുന്നു. അവരുടെ സഹോദരൻ ശ്രീ ഗ മജ്ഗാവ്കറും ബാബാസാഹേബ് പുരന്ദരെയും തമ്മിൽ സാഹിത്യരംഗത്ത് വളരെ അടുത്ത ബന്ധമുണ്ടായിരുന്നു. ബാബാസാഹേബ് പുരന്ദരെയ്ക്ക് ഒരു മകളും (മാധുരി) അമൃത്, പ്രസാദ് എന്നീ രണ്ട് ആൺമക്കളുമുണ്ട്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ എല്ലാ മക്കളും മറാഠി സാഹിത്യരംഗത്ത് സജീവമാണ്.&lt;ref&gt;https://www.hindustantimes.com/pune-news/noted-social-activist-educationist-nirmala-purandare-dies-in-pune/story-RXHsZAPJ6w5ija3lTfGBRI.html&lt;/ref&gt; പ്രശസ്ത എഴുത്തുകാരിയും ചിത്രകാരിയും ഗായികയുമാണ് മകൾ മാധുരി പുരന്ദരെ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://jyotsnaprakashan.com/illustrators/english-illustrators/madhuri-purandare-2 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-10-07 |archive-date=2019-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191007103743/https://jyotsnaprakashan.com/illustrators/english-illustrators/madhuri-purandare-2 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== വിമർശനം ==
തന്റെ രചനകളിലൂടെ പുരന്ദരെ മറാഠ യോദ്ധാവായ ശിവാജിയുടെ പ്രശസ്തിക്ക് കളങ്കം വരുത്തിയെന്ന് അദ്ദേഹത്തിനെതിരെ പ്രതിഷേധിച്ച മറാഠ സംഘടന വിശ്വസിക്കുന്നു. എഴുത്തുകാരന് മഹാരാഷ്ട്ര ഭൂഷൺ നൽകാൻ മഹാരാഷ്ട്ര സർക്കാർ തീരുമാനിച്ചപ്പോൾ അവർ പ്രതിഷേധിച്ചു.

== അവലംബം ==
{{Reflist}}
[[വർഗ്ഗം:1922-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മറാഠി സാഹിത്യകാരന്മാർ]]
[[വർഗ്ഗം:പത്മവിഭൂഷൺ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>ox5ux4jhordjfbpw44x4baqlbtkwde2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കഞ്ചിക്കോട് തീവണ്ടിനിലയം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>489967</id>
    <revision>
      <id>4660794</id>
      <parentid>3239669</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T12:44:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AksharaBot</username>
        <id>221747</id>
      </contributor>
      <comment>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ (പരീക്ഷണ ഓട്ടം); വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]]</comment>
      <origin>4660794</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28391" sha1="bv1ovkquj80ur7jtb7fk9wa16qd222l" xml:space="preserve">{{prettyurl|Kanjikode railway station}}
{{Infobox Station
| name = കഞ്ചിക്കോട് തീവണ്ടിനിലയം
| style = Indian railway
| type = [[Regional rail]], [[Light rail]] &amp; [[Commuter rail]] station
| image = 
| caption = 
| address = [[Kanjikode]], [[Palakkad district|Palakkad]], [[Kerala]]
| country = [[India]]
| coordinates = {{coord|10.8002|76.7547|type:railwaystation_region:IN|display=inline}}
| elevation = 
| owned = [[Indian Railways]]
| operator = [[Southern Railway zone]]
| lines = [[Jolarpettai–Shoranur line]]
| platforms = 2
| tracks = 4
| connections = 
| structure = At–grade
| parking = Available
| disabled = &lt;!---{{Access icon|20px}}---&gt;
| status = Functioning
| code = {{Indian railway code
  | code = KJKD
  | zone = [[Southern Railway zone]]
  | division = [[Palakkad railway division]]
  }}
| zone = [[Indian Railways]]
| opened = {{Start date and age|df=yes|1904}}
| closed = 
| rebuilt = 
| electrified = No
| former = 
| passengers = 
| pass_system = 
| pass_year = 
| pass_percent = 
| route_map = 
| map_state = collapsed
| map_type = India#India Kerala
| map_locator = 
}}{{Salem–Palakkad sector|collapse=yes}}
{| class=&quot;collapsible collapsed RMbox&quot; cellpadding=&quot;0&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;float:right;clear:right;margin-top:0;margin-bottom:1em;margin-left:1em;empty-cells:show;border-collapse:collapse;font-size:88%;background:#F9F9F9;&quot;
! style=&quot;color:#FFF;background:#be2d2c;text-align:center;padding:5px&quot; |&lt;div&gt;&lt;div style=&quot;white-space:nowrap;margin-right:55px;margin-left:55px;font-size:113.63636363636%&quot;&gt;Salem–Palakkad line&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;line-height:normal;padding:4px 5px&quot; |&lt;div class=&quot;selfreference noprint&quot; style=&quot;text-align:right;font-size:97%&quot;&gt;[[Template:Railway line legend|Legend]]&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;padding:0px 6px 6px&quot; |
{| class=&quot;nogrid routemap&quot; style=&quot;font-size:107.95454545455%&quot; 
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMl&quot; |
| class=&quot;RMl1&quot; |
| class=&quot;RMir&quot; |&lt;div class=&quot;RM_&quot;&gt;&lt;/div&gt;
| class=&quot;RMr1&quot; |&lt;div class=&quot;RMsi&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size:85%;&quot;&gt;km&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMr&quot; |
|- 
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMl&quot; |
| class=&quot;RMl1&quot; |
| class=&quot;RMir&quot; |&lt;div&gt;[[File:BSicon KBHFa.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|KBHFa]]&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;RM_&quot;&gt;&lt;/div&gt;
| class=&quot;RMr1&quot; |&lt;div class=&quot;RMsi&quot;&gt;''39''&amp;nbsp;&lt;/div&gt;
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMr&quot; |[[Mettur Dam railway station|Mettur Dam]]
|- 
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMl&quot; |
| class=&quot;RMl1&quot; |
| class=&quot;RMir&quot; |&lt;div&gt;[[File:BSicon HST.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|HST]]&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;RM_&quot;&gt;&lt;/div&gt;
| class=&quot;RMr1&quot; |&lt;div class=&quot;RMsi&quot;&gt;''27''&amp;nbsp;&lt;/div&gt;
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMr&quot; |[[Mecheri Road railway station|Mecheri Road]]
|- 
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMl&quot; |
| class=&quot;RMl1&quot; |
| class=&quot;RMir&quot; |&lt;div&gt;[[File:BSicon HST.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|HST]]&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;RM_&quot;&gt;&lt;/div&gt;
| class=&quot;RMr1&quot; |&lt;div class=&quot;RMsi&quot;&gt;''19''&amp;nbsp;&lt;/div&gt;
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMr&quot; |[[Tolasampatti railway station|Tolasampatti]]
|- 
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMl&quot; |
| class=&quot;RMl1&quot; |
| class=&quot;RMir&quot; |&lt;div&gt;[[File:BSicon ABZg+l.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|ABZg+l]]&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon CONTfq.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|CONTfq]]&lt;/div&gt;
| class=&quot;RMr1&quot; |
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMr&quot; |&lt;div class=&quot;RMsi&quot;&gt;''to [[Bangalore City railway station|Bangalore City]]''&lt;/div&gt;
|- 
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMl&quot; |
| class=&quot;RMl1&quot; |
| class=&quot;RMir&quot; |&lt;div&gt;[[File:BSicon HST.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|HST]]&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;RM_&quot;&gt;&lt;/div&gt;
| class=&quot;RMr1&quot; |&lt;div class=&quot;RMsi&quot;&gt;''11''&amp;nbsp;&lt;/div&gt;
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMr&quot; |[[Omalur Junction railway station|Omalur Junction]]
|- 
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMl&quot; |
| class=&quot;RMl1&quot; |
| class=&quot;RMir&quot; |&lt;div&gt;[[File:BSicon ABZgl+l.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|ABZgl+l]]&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon CONTfq.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|CONTfq]]&lt;/div&gt;
| class=&quot;RMr1&quot; |
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMr&quot; |&lt;div class=&quot;RMsi&quot;&gt;''to [[Jolarpettai–Shoranur line]]''&lt;/div&gt;
|- 
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMl&quot; |
| class=&quot;RMl1&quot; |
| class=&quot;RMir&quot; |&lt;div&gt;&lt;div class=&quot;RMov&quot;&gt;&lt;div class=&quot;RMic&quot;&gt;[[File:BSicon lBHF~L.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|KRWl; lBHF~L]]&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon KRWl.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|KRWl; lBHF~L]]&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;&lt;div class=&quot;RMov&quot;&gt;&lt;div class=&quot;RMic&quot;&gt;[[File:BSicon lBHF~R.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|KRW+r; lBHF~R]]&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon KRW+r.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|KRW+r; lBHF~R]]&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
| class=&quot;RMr1&quot; |&lt;div class=&quot;RMsi&quot;&gt;''3''&amp;nbsp;&lt;/div&gt;
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMr&quot; |[[Magnesite Junction railway station|Magnesite Junction]]
|- 
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMl&quot; |
| class=&quot;RMl1&quot; |
| class=&quot;RMir&quot; |&lt;div class=&quot;RM_&quot;&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon BHF.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|BHF]]&lt;/div&gt;
| class=&quot;RMr1&quot; |&lt;div class=&quot;RMsi&quot;&gt;0&lt;/div&gt;
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMr&quot; |[[Salem Junction railway station|Salem Junction]]
|- 
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMl&quot; |
| class=&quot;RMl1&quot; |
| class=&quot;RMir&quot; |&lt;div class=&quot;RM_&quot;&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon STRc2.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|STRc2]]&lt;/div&gt;&lt;div&gt;&lt;div class=&quot;RMov&quot;&gt;&lt;div class=&quot;RMic&quot;&gt;[[File:BSicon ABZg3.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|STRl; ABZg3]]&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon STRl.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|STRl; ABZg3]]&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon CONTfq.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|CONTfq]]&lt;/div&gt;
| class=&quot;RMr1&quot; |
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMr&quot; |&lt;div class=&quot;RMsi&quot;&gt;''to [[Virudhachalam Junction railway station|Virudhachalam Junction]]''&lt;/div&gt;
|- 
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMl&quot; |
| class=&quot;RMl1&quot; |
| class=&quot;RMir&quot; |&lt;div&gt;[[File:BSicon KDST1.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|KDST1]]&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon STR+c4.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|STR+c4]]&lt;/div&gt;
| class=&quot;RMr1&quot; |
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMr&quot; |[[Steel Authority of India#Major Units|Salem Steel plant]]
|- 
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMl&quot; |
| class=&quot;RMl1&quot; |
| class=&quot;RMir&quot; |&lt;div class=&quot;RM_&quot;&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;RM_&quot;&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon ABZgl.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|ABZgl]]&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon CONTfq.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|CONTfq]]&lt;/div&gt;
| class=&quot;RMr1&quot; |
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMr&quot; |&lt;div class=&quot;RMsi&quot;&gt;''to [[Karur Junction railway station|Karur Junction]]''&lt;/div&gt;
|- 
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMl&quot; |
| class=&quot;RMl1&quot; |
| class=&quot;RMir&quot; |&lt;div class=&quot;RM_&quot;&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon HST.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|HST]]&lt;/div&gt;
| class=&quot;RMr1&quot; |&lt;div class=&quot;RMsi&quot;&gt;8&lt;/div&gt;
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMr&quot; |[[Neykkarapatti railway station|Neykkarapatti]]
|- 
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMl&quot; |
| class=&quot;RMl1&quot; |
| class=&quot;RMir&quot; |&lt;div class=&quot;RM_&quot;&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon HST.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|HST]]&lt;/div&gt;
| class=&quot;RMr1&quot; |&lt;div class=&quot;RMsi&quot;&gt;11&lt;/div&gt;
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMr&quot; |[[Virapandy Road railway station|Virapandy Road]]
|- 
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMl&quot; |
| class=&quot;RMl1&quot; |
| class=&quot;RMir&quot; |&lt;div class=&quot;RM_&quot;&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon HST.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|HST]]&lt;/div&gt;
| class=&quot;RMr1&quot; |&lt;div class=&quot;RMsi&quot;&gt;22&lt;/div&gt;
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMr&quot; |[[Madudanchavadi railway station|Madudanchavadi]]
|- 
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMl&quot; |
| class=&quot;RMl1&quot; |
| class=&quot;RMir&quot; |&lt;div class=&quot;RM_&quot;&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon HST.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|HST]]&lt;/div&gt;
| class=&quot;RMr1&quot; |&lt;div class=&quot;RMsi&quot;&gt;34&lt;/div&gt;
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMr&quot; |[[Mavelipalaiyam railway station|Mavelipalaiyam]]
|- 
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMl&quot; |
| class=&quot;RMl1&quot; |
| class=&quot;RMir&quot; |&lt;div class=&quot;RM_&quot;&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon HST.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|HST]]&lt;/div&gt;
| class=&quot;RMr1&quot; |&lt;div class=&quot;RMsi&quot;&gt;39&lt;/div&gt;
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMr&quot; |[[Sankaridurg railway station|Sankaridurg]]
|- 
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMl&quot; |
| class=&quot;RMl1&quot; |
| class=&quot;RMir&quot; |&lt;div class=&quot;RM_&quot;&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon HST.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|HST]]&lt;/div&gt;
| class=&quot;RMr1&quot; |&lt;div class=&quot;RMsi&quot;&gt;47&lt;/div&gt;
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMr&quot; |[[Anangur railway station|Anangur]]
|- 
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMl&quot; |
| class=&quot;RMl1&quot; |
| class=&quot;RMir&quot; |&lt;div class=&quot;RM_&quot;&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon HST.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|HST]]&lt;/div&gt;
| class=&quot;RMr1&quot; |&lt;div class=&quot;RMsi&quot;&gt;57&lt;/div&gt;
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMr&quot; |[[Cauvery railway station|Cauvery]]
|- 
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMl&quot; |
| class=&quot;RMl1&quot; |
| class=&quot;RMir&quot; |&lt;div class=&quot;RM_&quot;&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon dWASSERq.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|dWASSERq]]&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon hKRZWae.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|hKRZWae]]&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon dWASSERq.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|dWASSERq]]&lt;/div&gt;
| class=&quot;RMr1&quot; |
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMr&quot; |&lt;div class=&quot;RMsi&quot;&gt;[[Kaveri]]&lt;/div&gt;
|- 
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMl&quot; |
| class=&quot;RMl1&quot; |
| class=&quot;RMir&quot; |&lt;div class=&quot;RM_&quot;&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;RM_&quot;&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon ABZg+l.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|ABZg+l]]&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon CONTfq.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|CONTfq]]&lt;/div&gt;
| class=&quot;RMr1&quot; |
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMr&quot; |&lt;div class=&quot;RMsi&quot;&gt;''to [[Karur Junction railway station|Karur Junction]]''&lt;/div&gt;
|- 
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMl&quot; |
| class=&quot;RMl1&quot; |
| class=&quot;RMir&quot; |&lt;div class=&quot;RM_&quot;&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon BHF.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|BHF]]&lt;/div&gt;
| class=&quot;RMr1&quot; |&lt;div class=&quot;RMsi&quot;&gt;62&lt;/div&gt;
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMr&quot; |[[Erode Junction railway station|Erode Junction]]
|- 
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMl&quot; |
| class=&quot;RMl1&quot; |
| class=&quot;RMir&quot; |&lt;div class=&quot;RM_&quot;&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon HST.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|HST]]&lt;/div&gt;
| class=&quot;RMr1&quot; |&lt;div class=&quot;RMsi&quot;&gt;69&lt;/div&gt;
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMr&quot; |[[Totiyapalayam railway station|Totiyapalayam]]
|- 
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMl&quot; |
| class=&quot;RMl1&quot; |
| class=&quot;RMir&quot; |&lt;div class=&quot;RM_&quot;&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon HST.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|HST]]&lt;/div&gt;
| class=&quot;RMr1&quot; |&lt;div class=&quot;RMsi&quot;&gt;76&lt;/div&gt;
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMr&quot; |[[Perundurai railway station|Perundurai]]
|- 
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMl&quot; |
| class=&quot;RMl1&quot; |
| class=&quot;RMir&quot; |&lt;div class=&quot;RM_&quot;&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon HST.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|HST]]&lt;/div&gt;
| class=&quot;RMr1&quot; |&lt;div class=&quot;RMsi&quot;&gt;81&lt;/div&gt;
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMr&quot; |[[Ingur railway station|Ingur]]
|- 
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMl&quot; |
| class=&quot;RMl1&quot; |
| class=&quot;RMir&quot; |&lt;div class=&quot;RM_&quot;&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon HST.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|HST]]&lt;/div&gt;
| class=&quot;RMr1&quot; |&lt;div class=&quot;RMsi&quot;&gt;89&lt;/div&gt;
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMr&quot; |[[Vijayamangalam railway station|Vijayamangalam]]
|- 
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMl&quot; |
| class=&quot;RMl1&quot; |
| class=&quot;RMir&quot; |&lt;div class=&quot;RM_&quot;&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon HST.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|HST]]&lt;/div&gt;
| class=&quot;RMr1&quot; |&lt;div class=&quot;RMsi&quot;&gt;99&lt;/div&gt;
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMr&quot; |[[Uttukuli railway station|Uttukuli]]
|- 
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMl&quot; |
| class=&quot;RMl1&quot; |
| class=&quot;RMir&quot; |&lt;div class=&quot;RM_&quot;&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon RP2e.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|RP2e]]&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon SKRZ-G2o.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|SKRZ-G2o]]&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon RP2w.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|RP2w]]&lt;/div&gt;
| class=&quot;RMr1&quot; |
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMr&quot; |&lt;div class=&quot;RMsi&quot;&gt;[[File:State Highway India.png|17x17ബിന്ദു]] State Highway 81&lt;/div&gt;
|- 
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMl&quot; |
| class=&quot;RMl1&quot; |
| class=&quot;RMir&quot; |&lt;div class=&quot;RM_&quot;&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon HST.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|HST]]&lt;/div&gt;
| class=&quot;RMr1&quot; |&lt;div class=&quot;RMsi&quot;&gt;102&lt;/div&gt;
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMr&quot; |[[Tiruppur Kulipalayam railway station|Tiruppur Kulipalayam]]
|- 
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMl&quot; |
| class=&quot;RMl1&quot; |
| class=&quot;RMir&quot; |&lt;div class=&quot;RM_&quot;&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon BHF.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|BHF]]&lt;/div&gt;
| class=&quot;RMr1&quot; |&lt;div class=&quot;RMsi&quot;&gt;112&lt;/div&gt;
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMr&quot; |[[Tiruppur railway station|Tiruppur]]
|- 
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMl&quot; |
| class=&quot;RMl1&quot; |
| class=&quot;RMir&quot; |&lt;div class=&quot;RM_&quot;&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon RP2e.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|RP2e]]&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon SKRZ-G2o.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|SKRZ-G2o]]&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon RP2w.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|RP2w]]&lt;/div&gt;
| class=&quot;RMr1&quot; |
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMr&quot; |&lt;div class=&quot;RMsi&quot;&gt;Tiruppur-Avinashi Road&lt;/div&gt;
|- 
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMl&quot; |
| class=&quot;RMl1&quot; |
| class=&quot;RMir&quot; |&lt;div class=&quot;RM_&quot;&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon HST.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|HST]]&lt;/div&gt;
| class=&quot;RMr1&quot; |&lt;div class=&quot;RMsi&quot;&gt;120&lt;/div&gt;
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMr&quot; |[[Vanjipalayam railway station| Vanjipalayam]]
|- 
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMl&quot; |
| class=&quot;RMl1&quot; |
| class=&quot;RMir&quot; |&lt;div class=&quot;RM_&quot;&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon RP2e.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|RP2e]]&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon SKRZ-G2o.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|SKRZ-G2o]]&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon RP2w.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|RP2w]]&lt;/div&gt;
| class=&quot;RMr1&quot; |
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMr&quot; |&lt;div class=&quot;RMsi&quot;&gt;[[File:State Highway India.png|17x17ബിന്ദു]] State Highway 166&lt;/div&gt;
|- 
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMl&quot; |
| class=&quot;RMl1&quot; |
| class=&quot;RMir&quot; |&lt;div class=&quot;RM_&quot;&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon HST.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|HST]]&lt;/div&gt;
| class=&quot;RMr1&quot; |&lt;div class=&quot;RMsi&quot;&gt;130&lt;/div&gt;
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMr&quot; |[[Tiruppur Somanur railway station|Tiruppur Somanur]]
|- 
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMl&quot; |
| class=&quot;RMl1&quot; |
| class=&quot;RMir&quot; |&lt;div class=&quot;RM_&quot;&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon RP2e.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|RP2e]]&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon SKRZ-G2o.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|SKRZ-G2o]]&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon RP2w.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|RP2w]]&lt;/div&gt;
| class=&quot;RMr1&quot; |
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMr&quot; |&lt;div class=&quot;RMsi&quot;&gt;[[File:State Highway India.png|17x17ബിന്ദു]] State Highway 165&lt;/div&gt;
|- 
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMl&quot; |
| class=&quot;RMl1&quot; |
| class=&quot;RMir&quot; |&lt;div class=&quot;RM_&quot;&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon HST.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|HST]]&lt;/div&gt;
| class=&quot;RMr1&quot; |&lt;div class=&quot;RMsi&quot;&gt;139&lt;/div&gt;
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMr&quot; |[[Sulur Road railway station|Sulur Road]]
|- 
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMl&quot; |
| class=&quot;RMl1&quot; |
| class=&quot;RMir&quot; |&lt;div class=&quot;RM_&quot;&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon HST.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|HST]]&lt;/div&gt;
| class=&quot;RMr1&quot; |&lt;div class=&quot;RMsi&quot;&gt;145&lt;/div&gt;
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMr&quot; |[[Irugur Junction railway station|Irugur Junction]]
|- 
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMl&quot; |
| class=&quot;RMl1&quot; |
| class=&quot;RMir&quot; |&lt;div class=&quot;RM_&quot;&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;RM_&quot;&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon KRWgl.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|KRWgl]]&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon KRW+r.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|KRW+r]]&lt;/div&gt;
| class=&quot;RMr1&quot; |
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMr&quot; |
|- 
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMl&quot; |
| class=&quot;RMl1&quot; |
| class=&quot;RMir&quot; |&lt;div class=&quot;RM_&quot;&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon STRc2.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|STRc2]]&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon STR3.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|STR3]]&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon BHF.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|BHF]]&lt;/div&gt;
| class=&quot;RMr1&quot; |&lt;div class=&quot;RMsi&quot;&gt;162&lt;/div&gt;
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMr&quot; |[[Podanur Junction railway station|Podanur Junction]]
|- 
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMl&quot; |
| class=&quot;RMl1&quot; |
| class=&quot;RMir&quot; |&lt;div&gt;[[File:BSicon STRc2.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|STRc2]]&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon HST3+1.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|HST3+1]]&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon STRc4.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|STRc4]]&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon STR.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|STR]]&lt;/div&gt;
| class=&quot;RMr1&quot; |&lt;div class=&quot;RMsi&quot;&gt;''14''&amp;nbsp;&lt;/div&gt;
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMr&quot; |[[Singanallur railway station|Singanallur]]
|- 
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMl&quot; |
| class=&quot;RMl1&quot; |
| class=&quot;RMir&quot; |&lt;div&gt;[[File:BSicon HST+1.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|HST+1]]&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon STRc4.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|STRc4]]&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;RM_&quot;&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon STR.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|STR]]&lt;/div&gt;
| class=&quot;RMr1&quot; |&lt;div class=&quot;RMsi&quot;&gt;''9''&amp;nbsp;&lt;/div&gt;
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMr&quot; |[[Pilamedu railway station|Pilamedu]]
|- 
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMl&quot; |
| class=&quot;RMl1&quot; |
| class=&quot;RMir&quot; |&lt;div&gt;[[File:BSicon SKRZ-G2o.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|SKRZ-G2o]]&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;RM_&quot;&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon STRc2.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|STRc2]]&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon ABZg3.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|ABZg3]]&lt;/div&gt;
| class=&quot;RMr1&quot; |
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMr&quot; |&lt;div class=&quot;RMsi&quot;&gt;[[File:NH209-IN.svg|17x17ബിന്ദു|National Highway 209 (India)]] [[National Highway 209 (India)|National Highway 209]]&lt;/div&gt;
|- 
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMl&quot; |
| class=&quot;RMl1&quot; |
| class=&quot;RMir&quot; |&lt;div&gt;[[File:BSicon STR.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|STR]]&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon STRc2.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|STRc2]]&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon BHF3+1.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|BHF3+1]]&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon STR+c4.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|STR+c4]]&lt;/div&gt;
| class=&quot;RMr1&quot; |&lt;div class=&quot;RMsi&quot;&gt;''0''&amp;nbsp;&lt;/div&gt;
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMr&quot; |[[Coimbatore Junction railway station|Coimbatore Junction]]
|- 
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMl&quot; |
| class=&quot;RMl1&quot; |
| class=&quot;RMir&quot; |&lt;div&gt;[[File:BSicon STRl.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|STRl]]&lt;/div&gt;&lt;div&gt;&lt;div class=&quot;RMov&quot;&gt;&lt;div class=&quot;RMic&quot;&gt;[[File:BSicon lv-HST@G.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|ABZ1+fr; lv-HST@G]]&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon ABZ1+fr.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|ABZ1+fr; lv-HST@G]]&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon STRc4.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|STRc4]]&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon STR.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|STR]]&lt;/div&gt;
| class=&quot;RMr1&quot; |&lt;div class=&quot;RMsi&quot;&gt;''3''&amp;nbsp;&lt;/div&gt;
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMr&quot; |[[Coimbatore North Junction railway station|Coimbatore North Junction]]
|- 
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMl&quot; |
| class=&quot;RMl1&quot; |
| class=&quot;RMir&quot; |&lt;div class=&quot;RM_&quot;&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon HST.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|HST]]&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;RM_&quot;&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon STR.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|STR]]&lt;/div&gt;
| class=&quot;RMr1&quot; |&lt;div class=&quot;RMsi&quot;&gt;''17''&amp;nbsp;&lt;/div&gt;
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMr&quot; |[[Periyanaickenpalayam railway station|Periyanaickenpalayam]]
|- 
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMl&quot; |
| class=&quot;RMl1&quot; |
| class=&quot;RMir&quot; |&lt;div class=&quot;RM_&quot;&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon HST.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|HST]]&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;RM_&quot;&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon STR.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|STR]]&lt;/div&gt;
| class=&quot;RMr1&quot; |&lt;div class=&quot;RMsi&quot;&gt;''28''&amp;nbsp;&lt;/div&gt;
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMr&quot; |[[Karaimadai railway station|Karaimadai]]
|- 
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMl&quot; |
| class=&quot;RMl1&quot; |
| class=&quot;RMir&quot; |&lt;div class=&quot;RM_&quot;&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;&lt;div class=&quot;RMov&quot;&gt;&lt;div class=&quot;RMic&quot;&gt;[[File:BSicon KINTe.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|KBHFa orange; KINTe]]&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon KBHFa orange.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|KBHFa orange; KINTe]]&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon STRc2.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|STRc2]]&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon STR3.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|STR3]]&lt;/div&gt;
| class=&quot;RMr1&quot; |&lt;div class=&quot;RMsi&quot;&gt;''36''&amp;nbsp;&lt;/div&gt;
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMr&quot; |[[Mettupalayam railway station|Mettupalayam]]
|- 
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMl&quot; |
| class=&quot;RMl1&quot; |
| class=&quot;RMir&quot; |&lt;div class=&quot;RM_&quot;&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon CONTf orange.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|CONTf orange]]&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon STR+1.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|STR+1]]&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon STRc4.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|STRc4]]&lt;/div&gt;
| class=&quot;RMr1&quot; |
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMr&quot; |&lt;div class=&quot;RMsi&quot;&gt;
 {| cellpadding=&quot;0&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;font-size:90%;font-weight:inherit;color:inherit;background:transparent;margin-top:-2px;margin-bottom:-2px;display:inline-table;vertical-align:middle;text-align:inherit;&quot;
| style=&quot;text-align:inherit;padding:0;line-height:.9;font-size:105%&quot; |''[[Nilgiri Mountain Railway]]''
|-
| style=&quot;text-align:inherit;padding:0;line-height:.9;font-size:92%;font-style:italic&quot; |([[Metre Gauge]])
|} 
&lt;/div&gt;
|- 
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMl&quot; |
| class=&quot;RMl1&quot; |
| class=&quot;RMir&quot; |&lt;div class=&quot;RM_&quot;&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon RP2e.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|RP2e]]&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon SKRZ-G2o.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|SKRZ-G2o]]&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon RP2w.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|RP2w]]&lt;/div&gt;
| class=&quot;RMr1&quot; |
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMr&quot; |&lt;div class=&quot;RMsi&quot;&gt;[[File:State Highway India.png|17x17ബിന്ദു]] State Highway 162&lt;/div&gt;
|- 
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMl&quot; |
| class=&quot;RMl1&quot; |
| class=&quot;RMir&quot; |&lt;div class=&quot;RMd&quot;&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon v-SHI2gr.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|v-SHI2gr]]&lt;/div&gt;
| class=&quot;RMr1&quot; |
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMr&quot; |
|- 
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMl&quot; |
| class=&quot;RMl1&quot; |
| class=&quot;RMir&quot; |&lt;div class=&quot;RM_&quot;&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;RMc&quot;&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;&lt;div class=&quot;RMov&quot;&gt;&lt;div class=&quot;RMic&quot;&gt;[[File:BSicon vSTRlo-STR.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|cd; vSTRlo-STR]]&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;RMsp RMcd&quot;&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon CONTf@Fq.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|CONTf@Fq]]&lt;/div&gt;
| class=&quot;RMr1&quot; |
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMr&quot; |&lt;div class=&quot;RMsi&quot;&gt;''to [[Pollachi Junction railway station|Pollachi Junction]]''&lt;/div&gt;
|- 
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMl&quot; |
| class=&quot;RMl1&quot; |
| class=&quot;RMir&quot; |&lt;div class=&quot;RM_&quot;&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon RP2e.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|RP2e]]&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon SKRZ-G2o.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|SKRZ-G2o]]&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon RP2w.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|RP2w]]&lt;/div&gt;
| class=&quot;RMr1&quot; |
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMr&quot; |&lt;div class=&quot;RMsi&quot;&gt;[[File:NH209-IN.svg|17x17ബിന്ദു|National Highway 209 (India)]] [[National Highway 209 (India)|National Highway 209]]&lt;/div&gt;
|- 
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMl&quot; |
| class=&quot;RMl1&quot; |
| class=&quot;RMir&quot; |&lt;div class=&quot;RM_&quot;&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon DST.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|DST]]&lt;/div&gt;
| class=&quot;RMr1&quot; |
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMr&quot; |[[ACC Limited]] plant
|- 
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMl&quot; |
| class=&quot;RMl1&quot; |
| class=&quot;RMir&quot; |&lt;div class=&quot;RM_&quot;&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon HST.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|HST]]&lt;/div&gt;
| class=&quot;RMr1&quot; |&lt;div class=&quot;RMsi&quot;&gt;166&lt;/div&gt;
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMr&quot; |[[Madukkarai railway station|Madukkarai]]
|- 
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMl&quot; |
| class=&quot;RMl1&quot; |
| class=&quot;RMir&quot; |&lt;div class=&quot;RM_&quot;&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon HST.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|HST]]&lt;/div&gt;
| class=&quot;RMr1&quot; |&lt;div class=&quot;RMsi&quot;&gt;171&lt;/div&gt;
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMr&quot; |[[Ettimadai railway station|Ettimadai]]
|- 
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMl&quot; |
| class=&quot;RMl1&quot; |
| class=&quot;RMir&quot; |&lt;div class=&quot;RM_&quot;&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon STR+GRZq.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|STR+GRZq]]&lt;/div&gt;
| class=&quot;RMr1&quot; |
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMr&quot; |&lt;div class=&quot;RMsi&quot;&gt;
 {| cellpadding=&quot;0&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;font-size:90%;font-weight:inherit;color:inherit;background:transparent;margin-top:-2px;margin-bottom:-2px;display:inline-table;vertical-align:middle;text-align:center;&quot;
| style=&quot;text-align:inherit;padding:0;line-height:.9;font-size:inherit&quot; |[[Tamil Nadu]]
|-
| style=&quot;text-align:inherit;padding:0;line-height:.9;font-size:inherit&quot; |[[Kerala]]
|}
&amp;#x20; border&lt;/div&gt;
|- 
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMl&quot; |
| class=&quot;RMl1&quot; |
| class=&quot;RMir&quot; |&lt;div class=&quot;RM_&quot;&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon HST.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|HST]]&lt;/div&gt;
| class=&quot;RMr1&quot; |&lt;div class=&quot;RMsi&quot;&gt;180&lt;/div&gt;
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMr&quot; |[[Walayar railway station|Walayar]]
|- 
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMl&quot; |
| class=&quot;RMl1&quot; |
| class=&quot;RMir&quot; |&lt;div class=&quot;RM_&quot;&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon HST.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|HST]]&lt;/div&gt;
| class=&quot;RMr1&quot; |&lt;div class=&quot;RMsi&quot;&gt;184&lt;/div&gt;
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMr&quot; |[[Chullimada railway station|Chullimada]]
|- 
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMl&quot; |
| class=&quot;RMl1&quot; |
| class=&quot;RMir&quot; |&lt;div class=&quot;RM_&quot;&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon HST.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|HST]]&lt;/div&gt;
| class=&quot;RMr1&quot; |&lt;div class=&quot;RMsi&quot;&gt;191&lt;/div&gt;
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMr&quot; |[[Kanjikode railway station|Kanjikode]]
|- 
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMl&quot; |
| class=&quot;RMl1&quot; |
| class=&quot;RMir&quot; |&lt;div class=&quot;RM_&quot;&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon dWASSERq.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|dWASSERq]]&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon hKRZWae.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|hKRZWae]]&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon dWASSERq.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|dWASSERq]]&lt;/div&gt;
| class=&quot;RMr1&quot; |
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMr&quot; |&lt;div class=&quot;RMsi&quot;&gt;[[Malampuzha River]]&lt;/div&gt;
|- 
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMl&quot; |
| class=&quot;RMl1&quot; |
| class=&quot;RMir&quot; |&lt;div class=&quot;RM_&quot;&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon HST.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|HST]]&lt;/div&gt;
| class=&quot;RMr1&quot; |&lt;div class=&quot;RMsi&quot;&gt;199&lt;/div&gt;
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMr&quot; |[[Kottekad railway station|Kottekad]]
|- 
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMl&quot; |
| class=&quot;RMl1&quot; |
| class=&quot;RMir&quot; |&lt;div class=&quot;RM_&quot;&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon BHF.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|BHF]]&lt;/div&gt;
| class=&quot;RMr1&quot; |&lt;div class=&quot;RMsi&quot;&gt;206&lt;/div&gt;
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMr&quot; |[[Palakkad Junction railway station|Palakkad Junction]]
|- 
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMl&quot; |
| class=&quot;RMl1&quot; |
| class=&quot;RMir&quot; |&lt;div class=&quot;RM_&quot;&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;[[File:BSicon CONTf.svg|കണ്ണി=|പകരം=|20x20ബിന്ദു|CONTf]]&lt;/div&gt;
| class=&quot;RMr1&quot; |
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;RMr&quot; |&lt;div class=&quot;RMsi&quot;&gt;''to [[Shoranur Junction railway station|Shoranur Junction]]''&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;padding:0 3px 0 0;&quot; |
|
| class=&quot;RMl1&quot; |
|
| class=&quot;RMr1&quot; |
|
| style=&quot;padding:0 0 0 3px;&quot; |
|}
|-
| style=&quot;line-height:normal;text-align:right;padding:0px 5px 5px;&quot; |&lt;div class=&quot;center&quot; style=&quot;width:auto; margin-left:auto; margin-right:auto;&quot;&gt;Source: [[Google Maps]]&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;line-height:normal;padding:0px 5px 3px;text-align:center&quot; |
|}
'''കഞ്ചിക്കോട് തീവണ്ടിനിലയം''' (കോഡ്: കെ.ജെ.കെ.ഡി.) [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[പാലക്കാട് ജില്ല|പാലക്കാട് ജില്ലയിലുള്ള]] ഒരു റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനാണ്. [[ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേ|ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേയുടെ]] [[ദക്ഷിണ റെയിൽവേ|ദക്ഷിണ റെയിൽവേ സോണിലെ]] [[പാലക്കാട് റെയിൽവേ ഡിവിഷൻ|പാലക്കാട് റെയിൽവേ ഡിവിഷന്റെ]] കീഴിലാണ് ഈ നിലയം.
[[വർഗ്ഗം:പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ തീവണ്ടിനിലയങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>bv1ovkquj80ur7jtb7fk9wa16qd222l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കോറി തിരവെട്ടി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>490671</id>
    <revision>
      <id>4660783</id>
      <parentid>3779544</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T12:42:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AksharaBot</username>
        <id>221747</id>
      </contributor>
      <comment>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ (പരീക്ഷണ ഓട്ടം); വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]]</comment>
      <origin>4660783</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14055" sha1="n4pt7vyssyl4q7kiseo233yfjpv2kau" xml:space="preserve">{{Speciesbox
| image = Cory's Shearwater from the Crossley ID Guide Britain and Ireland crop.jpg
| image_caption = പറക്കുന്ന കോറി തിരവെട്ടി
| status = LC
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = &lt;ref&gt;{{IUCN|id=22732244 |title=''Calonectris borealis'' |assessor=BirdLife International |assessor-link=BirdLife International |version=2013.2 |year=2012 |accessdate=26 November 2013}}&lt;/ref&gt;
| taxon = Calonectris borealis
| authority = ([[Charles B. Cory|Cory]], 1881)
| synonyms = 
| range_map = Calonectris borealis map.svg
}}
[[കടൽപ്പക്ഷികൾ|കടൽപ്പക്ഷി]] കുടുംബമായ പ്രോസെല്ലാരിഡേയിലെ ഒരു വലിയ തിരവെട്ടിയാണ് '''കോറി തിരവെട്ടി''' (''കലോനെക്ട്രിസ് ബോറാലിസ് - Calonectris borealis'').&lt;ref name=&quot;job90&quot;&gt;{{Cite book|title=The Helm Dictionary of Scientific Bird Names|url=https://archive.org/details/helmdictionarysc00jobl|last=Jobling|first=James A|publisher=Christopher Helm|year=2010|isbn=978-1-4081-2501-4|location=London|pages=[https://archive.org/details/helmdictionarysc00jobl/page/n74 74], 86, 267}}&lt;/ref&gt; അമേരിക്കൻ [[പക്ഷിശാസ്ത്രം|പക്ഷിശാസ്ത്രജ്ഞനായ]] ചാൾസ് ബി. കോറിയുടെ പേരിൽ നിന്നാണ് ഇംഗ്ലീഷ് പേര് ലഭിച്ചത്.

== ഇക്കോളജി ==
മഡെയ്‌റ, അസോറസ്, [[പോർച്ചുഗൽ|പോർച്ചുഗലിലെ]] ബെർലെംഗാസ് ദ്വീപസമൂഹം, [[സ്പെയിൻ|സ്പെയിനിലെ]] [[കനേറി ദ്വീപുകൾ|കാനറി ദ്വീപുകൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് ഈ ഇനം പ്രജനനം നടത്തുന്നത്. അവ തുറന്ന നിലത്തോ പാറകൾക്കിടയിലോ അല്ലെങ്കിൽ മാളങ്ങളിലോ കൂടുണ്ടാക്കി ഒരു വെളുത്ത മുട്ടയിടുന്നു. വലിയ [[കടൽക്കാക്ക|കടൽക്കാക്കകളുടെ]] ആക്രമണം ഒഴിവാക്കാനായി രാത്രിയിലാണ് ഇവ മാളം സന്ദർശിക്കുന്നത്. വേനൽക്കാലത്തിന്റെ അവസാനത്തിലും ശരത്കാലത്തും മിക്ക പക്ഷികളും അറ്റ്ലാന്റിക് സമുദ്രത്തിലൂടെ വടക്ക് [[ഗ്രേറ്റ് ബ്രിട്ടൺ|ഗ്രേറ്റ് ബ്രിട്ടന്റെയും]] [[അയർലന്റ്|അയർലണ്ടിന്റെയും]] തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ തീരങ്ങൾ വരെ [[ദേശാടനപ്പക്ഷികൾ|ദേശാടനം]] നടത്തുന്നു. ഫെബ്രുവരിയിൽ അവ മെഡിറ്ററേനിയനിലേക്ക് മടങ്ങുന്നു. മഡെയ്‌റയിലെ സാവേജ് ദ്വീപുകളിലാണ് ഏറ്റവും വലിയ കോളനി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.

ഈ പക്ഷി നീണ്ട ഗ്ലൈഡുകളോടെയാണ് പറക്കുന്നത്; ചിറകുകൾ എപ്പോഴും വളച്ച് അല്പം പിന്നിലേക്ക് ചരിച്ചു പിടിച്ചിരിക്കും. സമാന വലിപ്പമുള്ള വലിയ തിരവെട്ടിയുടെ കടുപ്പമേറിയതും നേരെ നിവർത്തിയ ചിറകുകളോടെയുള്ളതുമായ പറക്കലിൽ നിന്ന് ഇത് വ്യത്യസ്തമാണ്.

കോറി തിരവെട്ടി [[മത്സ്യം]], [[മൊളസ്ക|മൊളസ്കുകൾ]], മാംസാവശിഷ്ടങ്ങൾ എന്നിവ ഭക്ഷിക്കുന്നു; ഇരയെ തേടി ആഴത്തിൽ ({{Convert|15|m|ft|abbr=on}} അല്ലെങ്കിൽ അതിലധികം) മുങ്ങാനും ഇതിന് കഴിയും. ഇത് മത്സ്യബന്ധന ബോട്ടുകളെ പിന്തുടരാറുണ്ട്; അവിടെ ബഹളം നിറഞ്ഞ വഴക്കുകളിൽ ഏർപ്പെടുന്നു. കൂട്ടമായി കഴിയുന്ന ഈ ഇനത്തെ കപ്പലുകളിൽ നിന്നോ അനുയോജ്യമായ മുനമ്പുകളിൽ നിന്നോ വലിയ എണ്ണത്തിൽ കാണാൻ കഴിയും. ഈ ഇനത്തെ കാണാൻ ബിസ്കേ ഉൾക്കടലിലെ ഫെറികൾ പ്രത്യേകിച്ചും അനുയോജ്യമാണ്. കടലിൽ ഇത് നിശ്ശബ്ദമാണെങ്കിലും രാത്രിയിൽ പ്രജനന കോളനികൾ ഉച്ചത്തിലുള്ള കരച്ചിലുകളാൽ സജീവമായിരിക്കും.

== വിവരണം ==
ഈ തിരവെട്ടിയെ അതിന്റെ വലിപ്പം കൊണ്ട് തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയും; ഇതിന് {{Convert|45|–|56|cm|in|abbr=on}} നീളവും {{Convert|112|–|126|cm|in|abbr=on}} ചിറകുവിരിവുമുണ്ട്. ശരീരത്തിന്റെ മുകൾഭാഗം തവിട്ടുകലർന്ന ചാരനിറത്തിലും അടിഭാഗം വെളുത്ത നിറത്തിലുമാണ്; കൊക്ക് മഞ്ഞകലർന്നതാണ്. വലിയ തിരവെട്ടിയുടെ തവിട്ടുനിറത്തിലുള്ള വയറിലെ പാടോ ഇരുണ്ട ചുമൽ അടയാളങ്ങളോ കറുത്ത തൊപ്പിയോ ഇതിനില്ല.

== ടാക്സോണമി ==
ഒരിക്കൽ ഒരേ ജീവിവർഗ്ഗത്തിന്റെ രണ്ട് ഉപജാതികളായി ([[മദ്ധ്യധരണ്യാഴി|മെഡിറ്ററേനിയനിലെ]] ''സി. ഡി. ഡയോമെഡിയ'', [[അറ്റ്‌ലാന്റിക് മഹാസമുദ്രം|അറ്റ്ലാന്റിക്കിലെ]] ''സി. ഡി. ബോറാലിസ്'') കണക്കാക്കിയിരുന്ന സ്കോപോളി തിരവെട്ടിയെയും കോറി തിരവെട്ടിയെയും ഇപ്പോൾ രണ്ട് വ്യത്യസ്ത ജീവിവർഗ്ഗങ്ങളായി വേർതിരിച്ചിരിക്കുന്നു. കാഴ്ചയിൽ അവ സമാനമാണെങ്കിലും അറ്റ്ലാന്റിക് ഇനം കൂടുതൽ വലുതും തടിച്ച കൊക്കുള്ളതുമാണ്. ചിറകിന്റെ അടിഭാഗത്തെ പാറ്റേൺ നോക്കിയാണ് അവയെ ഏറ്റവും നന്നായി തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയുന്നത്.

കേപ് വെർദെ തിരവെട്ടി ''സി. എഡ്വേഡ്സീ'' (ഔസ്റ്റലെറ്റ്, 1883) ഒരിക്കൽ കോറി തിരവെട്ടിയുടെ ഒരു ഉപജാതിയായി കണക്കാക്കിയിരുന്നെങ്കിലും ഇപ്പോൾ ഒരു പ്രത്യേക ജീവിവർഗ്ഗമായി വേർതിരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇത് [[കേപ്പ് വേർഡ്|കേപ് വെർദെ ദ്വീപുകളിൽ]] മാത്രം കാണപ്പെടുന്ന [[തദ്ദേശീയത|തദ്ദേശീയ]] ഇനമാണ്. കോറി തിരവെട്ടിയേക്കാൾ ഇരുണ്ടതും മെലിഞ്ഞതുമായ കൊക്കും കൂടുതൽ ഇരുണ്ട തലയും മുകൾഭാഗങ്ങളുമാണ് ഇതിനുള്ളത്. കോറി തിരവെട്ടിയുടേതിനേക്കാൾ കടുപ്പമേറിയതും വേഗതയേറിയതുമായ ചിറകടികളോടെയാണ് ഇതിന്റെ പറക്കൽ.

== ചിത്രശാല ==
&lt;gallery&gt;
Calonectris borealis MHNT ZOO 2010 11 42 Ilha do Corvo Naurois.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;[[MHNT|MHNT-ൽ]] നിന്നുള്ള മുട്ട
പ്രമാണം:CorysShearwaterBottom.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;പറക്കുന്നതിനിടെ
CorysShearwaterGroup.jpg|[[Madeira|മഡെയ്‌റയുടെ]] 200&amp;nbsp;nm കിഴക്കുള്ള ഒരു കൂട്ടം
Cagarra Selvagem Pequena.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;[[Selvagem Pequena Island|സെൽവഗെം പെക്വീന ദ്വീപിലെ]] കൂടുണ്ടാക്കുന്ന സ്ഥലം
&lt;/gallery&gt;

== കുറിപ്പുകൾ ==
{{Reflist}}

== അവലംബം ==

* {{Cite book|title=The Audubon Society field guide to North American birds, Eastern Region|url=https://archive.org/details/audubonsocietyfi0000bull|last=Bull|first=John L.|last2=Farrand|first2=John Jr.|last3=Rayfield|first3=Susan|publisher=Alfred A. Knopf|others=[[National Audubon Society]]|year=1977|isbn=0-394-41405-5|location=New York}}
* {{Cite book|title=Seabirds: An Identification Guide|last=Harrison|first=Peter|publisher=Croom Helm|year=1983|isbn=0-7099-1207-2|location=Beckenham}}
* {{Cite journal|last=Heidrich|first=Petra|last2=Amengual|first2=José F.|last3=Wink|first3=Michael|year=1998|title=Phylogenetic relationships in Mediterranean and North Atlantic shearwaters (Aves: Procellariidae) based on nucleotide sequences of mtDNA|journal=Biochemical Systematics and Ecology|volume=26|issue=2|pages=145–170|doi=10.1016/S0305-1978(97)00085-9|url=http://www.uni-heidelberg.de/institute/fak14/ipmb/phazb/pubwink/1998/8.%201998.pdf|ref=harv}}
* {{Cite book|title=The Birds of the Western Palearctic|url=https://archive.org/details/birdsofwesternpa0001snow|last=Snow|first=David W.|last2=Perrins|first2=Christopher M.|last3=Gillmor|first3=Robert|publisher=Oxford University Press|year=1998|isbn=0-19-850187-0|ref=harv}}

== പുറംകണ്ണികൾ ==

* [http://sabap2.adu.org.za/docs/sabap1/034.pdf ദ അറ്റ്ലസ് ഓഫ് സതേൺ ആഫ്രിക്കൻ ബേർഡ്സിലെ കോറി തിരവെട്ടി സ്പീഷീസ് ടെക്സ്റ്റ്]
* [http://blx1.bto.org/birdfacts/results/bob360.htm BTO BirdFacts - കോറി തിരവെട്ടി]
* ബേർഡ്‌ലൈഫ് സ്പീഷീസ് ഫാക്റ്റ്ഷീറ്റ്
* &quot;Calonectris borealis&quot;. അവിബേസ്.
* &quot;കോറി തിരവെട്ടി മീഡിയ&quot;. ഇന്റർനെറ്റ് ബേർഡ് കളക്ഷൻ.
* കോറി തിരവെട്ടിയുടെ ഫോട്ടോ ഗാലറി
* കലോനെക്ട്രിസ് ബോറാലിസിന്റെ ഇന്ററാക്ടീവ് വ്യാപന ഭൂപടം
* കോറി തിരവെട്ടിയുടെ ശബ്ദരേഖകൾ

== കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് ==

* റോഡ്രിഗസ് എ, റോഡ്രിഗസ് ബി, നീഗ്രോ ജെജെ (2015) പ്രകാശ മലിനീകരണം മൂലമുണ്ടാകുന്ന കടൽപ്പക്ഷികളുടെ മരണനിരക്ക് മാപ്പ് ചെയ്യുന്നതിനുള്ള ജിപിഎസ് ട്രാക്കിംഗ്. Scientific Reports 5: 10670. [http://www.nature.com/srep/2015/150602/srep10670/full/srep10670.html doi: 10.1038 / srep10670]
* റോഡ്രിഗസ് എ, റോഡ്രിഗസ് ബി, കാരാസ്കോ എം‌എൻ (2012) കോറി തിരവെട്ടികളിൽ (കലോനെക്ട്രിസ് ഡയോമെഡിയ) മാതാപിതാക്കൾ കുഞ്ഞുങ്ങൾക്ക് പ്ലാസ്റ്റിക് അവശിഷ്ടങ്ങൾ എത്തിക്കുന്നതിന്റെ ഉയർന്ന വ്യാപനം. Marine Pollution Bulletin 64: 2219-2223. [http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0025326X1200272X doi: 10.1016 / j.marpolbul.2012.06.011]
* {{Cite journal|last=Ramírez|first=Oscar Ramírez|first2=Elena|last2=Gómez-Díaz|first3=Iñigo|last3=Olalde|first4=Juan Carlos|last4=Illera|first5=Juan Carlos|last5=Rando|first6=Jacob|last6=González-Solís|first7=Carles|last7=Lalueza-Fox|year=2013|title=Population connectivity buffers genetic diversity loss in a seabird|journal=Frontiers in Zoology|volume=10|issue=28|pages=28|doi=10.1186/1742-9994-10-28|pmid=23688345|url=http://www.frontiersinzoology.com/content/pdf/1742-9994-10-28.pdf}}

[[വർഗ്ഗം:ഐ.യു.സി.എൻ. ചുവന്ന പട്ടിക പ്രകാരം സ്ഥിതി ഒട്ടും ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:തിരവെട്ടികൾ]]</text>
      <sha1>n4pt7vyssyl4q7kiseo233yfjpv2kau</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>അമ്മേ ഭഗവതി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>491509</id>
    <revision>
      <id>4660773</id>
      <parentid>4576145</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T12:39:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AksharaBot</username>
        <id>221747</id>
      </contributor>
      <comment>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ (പരീക്ഷണ ഓട്ടം); വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]]</comment>
      <origin>4660773</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7261" sha1="rvln1i88nty9zolva2zv66i0dx04pwf" xml:space="preserve">{{Needs Image}}
{{Infobox film|name= അമ്മേ ഭഗവതി|image=|caption=|director=[[ശ്രീകുമാരൻ തമ്പി]]|lyrics   =[[ശ്രീകുമാരൻ തമ്പി]] |producer=ദേവി പ്രൊഡക്ഷൻസ്|writer=[[ശ്രീകുമാരൻ തമ്പി]] |screenplay=[[ശ്രീകുമാരൻ തമ്പി]] |starring=[[ശങ്കർ (നടൻ)|ശങ്കർ]]&lt;br&gt;[[മേനക]]&lt;br&gt;[[സുകുമാരി]]&lt;br&gt;[[ജഗതി ശ്രീകുമാർ]]|music=[[എം.എസ്. വിശ്വനാഥൻ]]|cinematography=[[സി. രാമചന്ദ്രമേനോൻ]]|editing=[[ജി. വെങ്കിട്ടരാമൻ]]|studio=ദേവി പ്രൊഡക്ഷൻസ്|distributor=ദേവി പ്രൊഡക്ഷൻസ്|released={{Film date|1987|01|09|df=y}}|country=[[India|ഇന്ത്യ]]|language=[[Malayalam Language|മലയാളം]]}}
[[ശ്രീകുമാരൻ തമ്പി]] സംവിധാനം ചെയ്ത് [[1987-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങളുടെ പട്ടിക|1987-ൽ]] [[മലയാളം|പുറത്തിറങ്ങിയ]] [[ഇന്ത്യൻ സിനിമ|ഇന്ത്യൻ]] [[മലയാളം|മലയാള]] ചിത്രമാണ് '''''അമ്മേ ഭഗവതി'''''. ഈ ചിത്രത്തിന്റെ കഥ [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം ജില്ലയിലെ]] പ്രശസ്തമായ [[ചോറ്റാനിക്കര ഭഗവതിക്ഷേത്രം|ചോറ്റാനിക്കര ഭഗവതിക്ഷേത്രവുമായി]] ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്. ചിത്രത്തിൽ [[ശങ്കർ (നടൻ)|ശങ്കർ]], [[മേനക]], [[സുകുമാരി]], [[ജഗതി ശ്രീകുമാർ]] എന്നിവർ പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിക്കുന്നു. ചിത്രത്തിന്റെ സംഗീതം [[എം‌എസ് വിശ്വനാഥന്റെ|എം.എസ്. വിശ്വനാഥന്റേതാണ്]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.malayalachalachithram.com/movie.php?i=1882|title=അമ്മേ ഭഗവതി (1987)|access-date=2014-10-14|publisher=www.malayalachalachithram.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://malayalasangeetham.info/s.php?16490|title=അമ്മേ ഭഗവതി (1987)|access-date=2014-10-14|publisher=malayalasangeetham.info|archive-url=https://web.archive.org/web/20150517174448/http://malayalasangeetham.info/s.php?16490|archive-date=17 May 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://spicyonion.com/title/amme-bhagavathi-malayalam-movie/|title=അമ്മേ ഭഗവതി (1987)|access-date=2014-10-14|publisher=spicyonion.com|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304062812/http://spicyonion.com/title/amme-bhagavathi-malayalam-movie/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==താരനിര&lt;ref&gt;{{cite web|title=അമ്മേ ഭഗവതി (1987)|url=https://m3db.com/film/473|publisher=മലയാളം മൂവി ഡാറ്റാബേസ്|accessdate=2019-10-29|}}&lt;/ref&gt;==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! ക്ര.നം. !! താരം !!വേഷം
|-
|1  || [[ശങ്കർ]]||ശിവൻകുട്ടി
|-
|2  || [[മേനക|മേനക സുരേഷ് കുമാർ]]||പാർവതി
|-
|  3|| [[സുകുമാരി]]||പൊന്നമ്മ
|-
| 4 || [[ജഗതി ശ്രീകുമാർ]]||
|-
| 5 || [[എം.ജി. സോമൻ]]||
|-
| 6 || [[ഇന്നസെന്റ്]]||നമ്പൂതിരി
|-
| 7 || [[ശ്രീനാഥ്]]||തിരുമേനി
|-
| 8 || [[ജനാർദ്ദനൻ]]||സ്വാമി സിദ്ധൻ
|-
| 9 || [[കൊല്ലം തുളസി]]||
|-
| 10 || [[പൂജപ്പുര രവി]]||
|-
|11  || [[വൈക്കം മണി]]||
|-
| 12 || [[കലാരഞ്ജിനി]]||സരസ്വതി
|-
| 13 || [[ലളിതശ്രീ]]||അലമേലു
|-
| 14 || [[താര കല്യാൺ]]||ചോറ്റാനിക്കര ദേവി
|-
| 15 || [[ലതിക]]||
|-
| 16 || [[ശാലിനി]]||ദുർഗ്ഗ
|-
|17  || [[സുരേഷ് ഭീംസിംഗ്]]||
|-
| 18 || [[സോമശേഖരൻ നായർ]]||
|}
==പാട്ടരങ്ങ്&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://malayalasangeetham.info/m.php?2101|title=അമ്മേ ഭഗവതി (1987)|accessdate=2019-10-28|publisher=മലയാളസംഗീതം ഇൻഫൊ|archive-date=2019-11-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20191113045150/https://malayalasangeetham.info/m.php?2101|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;==
ഗാനരചന: [[ശ്രീകുമാരൻ തമ്പി]]  &lt;br&gt;
ഈണം: [[എം.എസ്. വിശ്വനാഥൻ]]
{| border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;&quot;
|- bgcolor=&quot;#CCCCCF&quot; align=&quot;center&quot;
| '''നമ്പർ.''' || '''പാട്ട്''' || '''പാട്ടുകാർ''' ||'''രാഗം'''
 
|- 
| 1 ||'''ആയിരം ഇതളുള്ള ''' || [[കെ.ജെ. യേശുദാസ്]], [[എസ് ജാനകി]] ||വനസ്പതി
|- 
| 2 ||'''അമ്മേ ഭഗവതി ''' || [[കെ.ജെ. യേശുദാസ്]]  ||
|- 
| 3 ||'''ദേവി സ്തോത്രം ''' || [[കെ എസ് ചിത്ര]]  ||
|- 
| 4 ||'''മനസ്സുകൾ പാടുന്നു ''' || [[കെ.ജെ. യേശുദാസ്]], [[കെ എസ് ചിത്ര]] ||
|- 
| 5 ||'''ഞാനേ സരസ്വതി ''' || [[കെ.ജെ. യേശുദാസ്]], [[കെ എസ് ചിത്ര]] ||

|}

== അവലംബം ==
{{Reflist}}

== പുറംകണ്ണികൾ ==

* {{IMDb title|0352167|Amme Bhagavathi}}
[[വർഗ്ഗം:1980-കളിൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:1987-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ശ്രീകുമാരൻ തമ്പി സംവിധാനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ശ്രീകുമാരൻ തമ്പിയുടെ ഗാനങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ശ്രീകുമാരൻ തമ്പി നിർമ്മിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:എം.ജി. സോമൻ അഭിനയിച്ച മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:എം എസ് വിശ്വനാഥൻ സംഗീതം പകർന്ന ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:തമ്പി-എം എസ് വി ഗാനങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>rvln1i88nty9zolva2zv66i0dx04pwf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>പ്രേം നസീറിനെ കാണ്മാനില്ല</title>
    <ns>0</ns>
    <id>492847</id>
    <revision>
      <id>4660804</id>
      <parentid>4581354</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T12:47:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AksharaBot</username>
        <id>221747</id>
      </contributor>
      <comment>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ (പരീക്ഷണ ഓട്ടം); വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]]</comment>
      <origin>4660804</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17280" sha1="6c3a8yhlkdx52ncqrc5yh2zpbbbfn5l" xml:space="preserve">{{Needs Image}}
{{Infobox film
| name           =പ്രേം നസീറിനെ കാണ്മാനില്ല
| image          = 
| image_size     = 
| alt            = 
| caption        = 
| director       = [[ലെനിൻ രാജേന്ദ്രൻ]]
| producer       = 
| writer         = [[ലെനിൻ രാജേന്ദ്രൻ]]
|dialogue=[[വൈക്കം ചന്ദ്രശേഖരൻ നായർ]] 
| narrator       = 
| starring       =  [[പ്രേംനസീർ|പ്രേം നസീർ]] &lt;br&gt; [[മമ്മൂട്ടി]]&lt;br&gt; [[ശങ്കർ (നടൻ)|ശങ്കർ]]&lt;br&gt; [[നെടുമുടി വേണു]]
| music          = [[എം.ബി. ശ്രീനിവാസൻ]]
| cinematography = [[Venu (cinematographer)|വേണു]]
| editing        = [[ജി. മുരളി]] 
| studio         = Susmitha Creations
| distributor         = Susmitha Creations
| released       = {{Film date|1983|11|25|df=y}}
| country        = [[India|ഇന്ത്യ]]
| language       = [[Malayalam|മലയാളം]]
| budget         = 
| gross          = 
| preceded_by    = 
| followed_by    = 
}}
1983-ൽ [[ലെനിൻ രാജേന്ദ്രൻ]] സംവിധാനം ചെയ്ത, വിജയ് മേനോൻ, [[മണിയൻപിള്ള രാജു]], [[ശ്രീനിവാസൻ]] എന്നിവർ അഭിനയിച്ച ഒരു [[മലയാളം|മലയാള]] കുറ്റാന്വേഷണ ചലച്ചിത്രമാണ് '''''പ്രേം നസീറിനെ കാണ്മാനില്ല'''''. [[പ്രേംനസീർ|പ്രേം നസീർ]], [[മമ്മൂട്ടി]], [[ശങ്കർ (നടൻ)|ശങ്കർ]], [[നെടുമുടി വേണു]] എന്നിവരും ഈ ചിത്രത്തിൽ അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.malayalachalachithram.com/movie.php?i=1452|title=പ്രേം നസീറിനെ കാണ്മാനില്ല (1983)|access-date=2019-11-19|publisher=www.malayalachalachithram.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://malayalasangeetham.info/m.php?1581|title=പ്രേം നസീറിനെ കാണ്മാനില്ല (1983)|access-date=2019-11-19|publisher=malayalasangeetham.info|archive-date=2014-10-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20141019144933/http://malayalasangeetham.info/m.php?1581|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; കേരള സമൂഹത്തെയും അതിന്റെ രാഷ്ട്രീയ നേതൃത്വത്തെയും, ഇത്തരമൊരു ദാരുണസംഭവത്തിൽ വിവിധ ആളുകൾ എങ്ങനെ പെരുമാറുന്നു എന്നതും ഈ സിനിമ കാണിക്കുന്നു.

പ്രേം നസീർ പ്രധാന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ച ''പോസ്റ്റുമാനെ കാണ്മാനില്ല'' എന്ന പഴയ സിനിമയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയായിരിക്കാം ഈ പേര്.

== കഥാസംഗ്രഹം ==
നിരാശരായ ഒരു കൂട്ടം യുവാക്കൾ പ്രശസ്ത മലയാള നടൻ [[പ്രേംനസീർ|പ്രേം നസീറിനെ]] ഒരു സിനിമാ ഷൂട്ടിംഗ് സെറ്റിൽ നിന്ന് തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകാൻ തീരുമാനിക്കുന്നു. പിടിയിലായ പ്രേം നസീറിനെ ഇടതൂർന്ന വനത്തിനുള്ളിലെ ജീർണിച്ച ഒരു വീട്ടിലേക്കാണ് കൊണ്ടുപോകുന്നത്. തട്ടിക്കൊണ്ടുപോയവർ പ്രേം നസീറിനോട് മാന്യമായി പെരുമാറുകയും, തങ്ങൾ കഴിയുന്ന സ്ഥലത്തിന്റെ പരിമിതികൾ കണക്കിലെടുത്ത് കഴിയുന്നത്ര നല്ല രീതിയിൽ അദ്ദേഹത്തെ പരിചരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. തട്ടിക്കൊണ്ടുപോയവരിൽ ഒരാൾ ([[ശ്രീനിവാസൻ]]) ഉയർന്ന ജാതിയിൽപ്പെട്ട ഒരു ഹിന്ദു കുടുംബത്തിൽ നിന്നുള്ളയാളാണ്; അയാളുടെ പിതാവ് പ്രാദേശിക ക്ഷേത്രത്തിലെ കോമരമായിരുന്നു. ഉയർന്ന വിദ്യാഭ്യാസമുണ്ടെങ്കിലും അയാൾക്ക് നല്ലൊരു ജോലി ലഭിക്കുന്നില്ല. സംഘത്തിലെ മറ്റൊരാളുടേത് (വിജയ് മേനോൻ) വളരെ ദുരിതപൂർണ്ണമായ ഒരു ബാല്യമായിരുന്നു; ആ കാലത്ത് അയാളുടെ മാതാപിതാക്കൾ കൊല്ലപ്പെടുകയും, കൊലപാതകിയുടെ വീട്ടുജോലിക്കാരനായി അയാൾക്ക് ജീവിക്കേണ്ടിവരികയും ചെയ്തു. ക്രൂരമായ സമൂഹത്തോടുള്ള തങ്ങളുടെ നിരാശ പ്രകടിപ്പിക്കാനാണ് അവർ പ്രേം നസീറിനെ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകുന്നത്.

ഈ വാർത്തയറിഞ്ഞ് കേരളം ആകെ ഞെട്ടുന്നു. പഴയ നടിമാരായ രാഗിണിയും കുമാരിയും പ്രേം നസീർ അഭിനയിച്ച പഴയ സിനിമകൾ കാണുന്നു. പുതിയ സിനിമകളുടെ റിലീസ് (റിച്ചാർഡ് ആറ്റൻബറോയുടെ ''[[ഗാന്ധി (ചലച്ചിത്രം)|ഗാന്ധി]]'' ഉൾപ്പെടെ) താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവയ്ക്കുകയും, പഴയ പ്രേം നസീർ സിനിമകൾ തീയറ്ററുകളിൽ പ്രദർശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. സിനിമാ വിതരണക്കാരെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഇത് കുറച്ച് അധികവരുമാനം നേടാനുള്ള എളുപ്പവഴിയാണ്. പ്രേം നസീർ അഭിനയിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന ഏറ്റവും പുതിയ സിനിമയുടെ നിർമ്മാതാവ് വളരെ മോശം അവസ്ഥയിലാണ്; അദ്ദേഹത്തിന്റെ സിനിമയിലെ രണ്ട് സീനുകൾ മാത്രമേ ഇനി ചിത്രീകരിക്കാൻ ബാക്കിയുള്ളൂ. നിരാശനായ അദ്ദേഹം, സിനിമ എങ്ങനെയെങ്കിലും പൂർത്തിയാക്കാനായി പ്രേം നസീറിന്റെ സഹോദരൻ പ്രേം നവാസിനോട് പകരക്കാരനായി അഭിനയിക്കാൻ അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. സിനിമ പൂർത്തിയാക്കി റിലീസ് ചെയ്ത് കുറച്ച് പണം സമ്പാദിക്കാമെന്ന് [[ഇന്നസെന്റ്]] എന്ന നിർമ്മാതാവ് പ്രേം നവാസിനോട് പറഞ്ഞ് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. പ്രേം നസീറിനെ രക്ഷപ്പെടുത്തുന്നതിനു മുമ്പ് സിനിമ റിലീസ് ചെയ്യുക എന്നതാണ് അയാളുടെ ലക്ഷ്യം.

സംസ്ഥാനത്തെ രാഷ്ട്രീയ രംഗം മോശമായ അവസ്ഥയിലാണ്. ഭരണത്തിലിരിക്കുന്ന സർക്കാർ അന്വേഷണത്തിൽ വീഴ്ച വരുത്തുന്നുവെന്ന് ആരോപിക്കപ്പെടുന്നു. നസീർ പ്രതിപക്ഷ പാർട്ടിയോട് അനുഭാവം പുലർത്തിയിരുന്നതിനാലാണ് സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തിന് വേണ്ടത്ര സംരക്ഷണം നൽകാതിരുന്നതെന്ന് പ്രതിപക്ഷം കരുതുന്നു. ആഭ്യന്തരമന്ത്രി ([[തിലകൻ]]) രാജിവയ്ക്കണമെന്ന ആവശ്യം ഉയരുന്നു. എന്നാൽ ആഭ്യന്തരമന്ത്രി ഈ ആവശ്യം തള്ളിക്കളഞ്ഞ്, തന്റെ സ്ഥാനം നിലനിർത്താൻ ശ്രമിക്കുന്നു. തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകലിൽ അന്താരാഷ്ട്ര ഏജൻസികൾ ഉൾപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെന്നും അതിനാൽ കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെ സഹായം ആവശ്യമാണെന്നും അദ്ദേഹം കരുതുന്നു.

അതേസമയം, സായുധ റിസർവിൽ നിന്നും സായുധ പോലീസ് ബറ്റാലിയനുകളിൽ നിന്നും ധാരാളം പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരെ സംസ്ഥാന പോലീസ് അണിനിരത്തുന്നു. അതിനിടെ, തട്ടിക്കൊണ്ടുപോയവരുമായി നല്ല സൗഹൃദത്തിലായിക്കഴിഞ്ഞിരുന്ന പ്രേം നസീർ, അവരുടെ പ്രവൃത്തിയുടെ വിഡ്ഢിത്തം അവരെ ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്നു. കീഴടങ്ങാൻ അദ്ദേഹം അവരെ ഉപദേശിക്കുന്നു. കീഴടങ്ങാനുള്ള പദ്ധതിയുമായി അവർ കാട്ടിൽ നിന്ന് പുറത്തുകടക്കാൻ ഒരുങ്ങുമ്പോൾ ഒരു പോലീസ് സംഘം അവരെ പതിയിരുന്ന് ആക്രമിക്കുന്നു. പ്രേം നസീറിനെ രക്ഷപ്പെടുത്തുക മാത്രം ലക്ഷ്യമായിരുന്ന പോലീസ്, തട്ടിക്കൊണ്ടുപോയവരെ പിടികൂടാൻ അമിത ബലപ്രയോഗം നടത്തുന്നു. പോലീസ് വാഹനങ്ങളിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്ന വഴിയിലുടനീളം അവരെ മർദ്ദിക്കുകയും അതിലൊരാൾക്ക് വെടിയേൽക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. തട്ടിക്കൊണ്ടുപോയവർ കൊടും കുറ്റവാളികളല്ലെന്ന് അറിയാവുന്നതിനാൽ നിരാശനായ പ്രേം നസീർ നിസ്സഹായനായി നോക്കിനിൽക്കുന്നു; പക്ഷേ പോലീസിനെയും സർക്കാർ നേതൃത്വത്തെയും ജനങ്ങളെയും അത് ബോധ്യപ്പെടുത്താൻ അദ്ദേഹത്തിന് കഴിയുന്നില്ല.

==താരനിര&lt;ref&gt;{{cite web|title=പ്രേം നസീറിനെ കാണ്മാനില്ല (1983)|url=https://m3db.com/film/38959|publisher=മലയാളം മൂവി&amp;മ്യൂസിക് ഡാറ്റാബേസ്|accessdate=2019-11-29|}}&lt;/ref&gt;==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! ക്ര.നം. !! താരം !!വേഷം
|-
| 1 || [[പ്രേംനസീർ]]|| സ്വയം
|-
|2  || [[ശങ്കർ (നടൻ)|ശങ്കർ]]||സ്വയം
|-
| 3 || [[ശ്രീനിവാസൻ]]||തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകുന്നയാൾ 1
|-
|4  || [[മണിയൻപിള്ള രാജു]]||തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകുന്നയാൾ 2
|-
|5  || [[വിജയ് മേനോൻ]]||തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകുന്നയാൾ 3
|-
| 6 || [[ഗംഗാധരൻ മേനോൻ]]||തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകുന്നയാൾ 4
|-
| 7 || [[മമ്മൂട്ടി]]||സ്വയം
|-
|8 || [[അച്ചൻകുഞ്ഞ്]]||മാരൻ 
|-
| 9 || [[തിലകൻ]]||ആഭ്യന്തരമന്ത്രി
|-
| 10 ||[[ഇന്നസെന്റ്]]||ഇന്നസെന്റ്, ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവ് 
|-
| 11 || [[ശാന്ത കുമാരി]]||ഭാർഗവി 
|-
|12  || [[സ്വപ്ന]]|| പപ്പി 
|-
| 13 || [[നെടുമുടി വേണു]]||സ്വയം
|-
|12  || [[മാധവി]]||സ്വയം
|-
| 13 || [[ശാന്തി കൃഷ്ണ]]||സ്വയം 
|-
|12  || [[മേനക]]||സ്വയം 
|-
| 13 || [[ലക്ഷ്മി (നടി)|ലക്ഷ്മി]]||ക്രെഡിറ്റ് ചെയ്യപ്പെടാത്ത അതിഥിവേഷം
|-
|12  || [[ഷീല]]||അതിഥിതാരം
|-
| 13 || [[പ്രേമ]]||അതിഥിതാരം
|}

==കുറിപ്പുകൾ&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://malayalasangeetham.info/m.php?1581 |title=പ്രേം നസീറിനെ കാണ്മാനില്ല (1983) |accessdate=2019-11-28 |publisher=മലയാളസംഗീതം ഇൻഫൊ |archive-date=2014-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141019144933/http://malayalasangeetham.info/m.php?1581 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;==
*ഈ ചിത്രത്തിൽ ഗാനങ്ങളില്ല.
* മലയാള സിനിമയിലെ ജനപ്രിയ ഹാസ്യനടന്മാരിൽ ഒരാളായ ഇന്നസെന്റ് ഈ ചിത്രത്തിൽ ഒരു ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവായി അഭിനയിക്കുന്നു. യഥാർത്ഥ ജീവിതത്തിൽ, 1980-കളിൽ ഇന്നസെന്റ് ഒരു ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവായിരുന്നു. 
* സംവിധായകൻ പി.ജി. വിശ്വംഭരൻ, നടന്മാരായ മമ്മൂട്ടി, നെടുമുടി വേണു, പ്രേം നവാസ് എന്നിവർ ചിത്രത്തിൽ സ്വന്തം വേഷങ്ങളിൽ അഭിനയിക്കുന്നു. 
* 1990-കളുടെ തുടക്കത്തിൽ [[ദൂർദർശൻ|ദൂരദർശൻ]] മലയാളത്തിലെ ''പ്രതികരണം'' എന്ന പരിപാടിയുടെ അവതാരകനായിരുന്ന ജോൺ സാമുവൽ ഈ കേസ് അന്വേഷിക്കുന്ന ഡെപ്യൂട്ടി പോലീസ് സൂപ്രണ്ടായി അഭിനയിച്ചു.

== അവലംബം ==
{{Reflist}}

== പുറംകണ്ണികൾ ==

* {{IMDb title|0259518|Prem Nazirine Kanmanilla}}   
{{പ്രേംനസീർ അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ}}

[[വർഗ്ഗം:1984-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:1980-കളിൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:1983-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ലെനിൻ രാജേന്ദ്രൻ സം‌വിധാനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ജി. മുരളി ചിത്രസംയോജനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:വേണു കാമറ ചലിപ്പിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>6c3a8yhlkdx52ncqrc5yh2zpbbbfn5l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കുരിശുയുദ്ധം (ചലച്ചിത്രം)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>492867</id>
    <revision>
      <id>4660798</id>
      <parentid>4578715</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T12:45:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AksharaBot</username>
        <id>221747</id>
      </contributor>
      <comment>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ (പരീക്ഷണ ഓട്ടം); വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]]</comment>
      <origin>4660798</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5816" sha1="sx6armjo7dldpjgfppe01b9jzvo3ppy" xml:space="preserve">{{Infobox film|name=Kurishuyudham|image=Kurishuyudham.jpg|caption=Poster|director=[[Baby (director)|Baby]]|producer=C. Radhamani|writer=Pushparajan&lt;br /&gt;[[Pappanamkodu Lakshmanan]] (dialogues)|screenplay=[[Pappanamkodu Lakshmanan]]|starring=[[Prem Nazir]]&lt;br /&gt;[[Madhu (actor)|Madhu]]&lt;br /&gt;[[Srividya]]&lt;br /&gt;[[Mohanlal]]|music=[[K. J. Joy]]|cinematography=K. B. Dayalan|editing=G. Murali|studio=Pushpa Movie Productions|distributor=Pushpa Movie Productions|released={{Film date|1984|10|8|df=y}}|country=[[India]]|language=Malayalam}}
ബേബി സംവിധാനം ചെയ്ത് സി. രാധാമണി നിർമ്മിച്ച [[1984-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങളുടെ പട്ടിക|1984-ലെ]] [[ഇന്ത്യൻ സിനിമ|ഇന്ത്യൻ]] [[മലയാളം|മലയാള]] ചലച്ചിത്രമാണ് '''''കുരിശുയുദ്ധം'''''. [[പ്രേംനസീർ|പ്രേം നസീർ]], [[മധു (നടൻ)|മധു]], [[ശ്രീവിദ്യ]], [[മോഹൻലാൽ]] [[ശ്രീവിദ്യ|എന്നിവരാണ്]] പ്രധാന വേഷങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചിരിക്കുന്നത്. [[കെ.ജെ. ജോയ്|കെ.ജെ. ജോയിയാണ്]] ഈ ചിത്രത്തിന്റെ സംഗീതം ഒരുക്കിയത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.malayalachalachithram.com/movie.php?i=1572|title=Kurishuyudham|access-date=2014-10-20|publisher=www.malayalachalachithram.com}}&lt;/ref&gt; പൂവച്ചൽ ഖാദറാണ് ഗാനങ്ങൾ എഴുതിയത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://malayalasangeetham.info/m.php?897|title=Kurishuyudham|access-date=2014-10-20|publisher=malayalasangeetham.info|archive-date=2014-10-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20141021014726/http://malayalasangeetham.info/m.php?897|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://spicyonion.com/title/kurissu-yuddham-malayalam-movie/|title=Kurissu Yuddham|access-date=2014-10-20|publisher=spicyonion.com|archive-date=2014-10-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20141021025349/http://spicyonion.com/title/kurissu-yuddham-malayalam-movie/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== അഭിനേതാക്കൾ ==

* ജെയിംസായി [[പ്രേംനസീർ|പ്രേം നസീർ]]
* മാത്യു ചെറിയാച്ചനായി [[മധു (നടൻ)|മധു]]
* റോസമ്മയായി [[ശ്രീവിദ്യ]]
* ജോണിയായി [[മോഹൻലാൽ]]
* സൂസിയായും ഡെയ്‌സിയായും [[മാധവി]] (ഇരട്ട വേഷം)
* ഐസക് ജോണായി [[ടി.ജി. രവി|ടി.ജി. രവി]]
* പെയ്‌ലിയായി [[സി.ഐ. പോൾ|സി.ഐ. പോൾ]]
* ഫാദർ ഫെർണാണ്ടസായി [[ജോസ് പ്രകാശ്]]
* പപ്പിയായി കൊല്ലം ജി.കെ. പിള്ള
* ഡോക്ടറായി [[പ്രതാപചന്ദ്രൻ]]
* ഡി.ഐ.ജി.യായി [[ജഗന്നാഥ വർമ്മ]]
* മാന്ത്രികൻ ഡിസൂസ / ലോറൻസായി [[ക്യാപ്റ്റൻ രാജു]]
* നർത്തകിയായി [[അനുരാധ]]
* അന്നമ്മയായി [[ശാന്തകുമാരി]]
* ഗുണ്ടയായി സന്തോഷ്

== ഗാനങ്ങൾ ==
[[കെ.ജെ. ജോയ്|കെ.ജെ. ജോയിയാണ്]] സംഗീതം നൽകിയത്; [[പൂവച്ചൽ ഖാദർ|പൂവച്ചൽ ഖാദറാണ്]] വരികൾ രചിച്ചിരിക്കുന്നത്.
{| border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;&quot;
| '''നമ്പർ''' 
| '''ഗാനം''' 
| '''ഗായകർ''' 
| '''ദൈർഘ്യം (m:ss)''' 
|-
| 1 
| &quot;ഭൂമിയിൽ പൂമഴയായി&quot; 
| [[കെ.ജെ. യേശുദാസ്]] 
|
|-
| 2 
| &quot;കൂടാരം വെടിയുമീ&quot; 
| [[കെ.ജെ. യേശുദാസ്]] 
|
|-
| 3 
| &quot;യുദ്ധം കുരിശുയുദ്ധം&quot; 
| [[കെ ജെ യേശുദാസ്|കെ.ജെ. യേശുദാസ്]] 
|
|}

== അവലംബം ==
{{Reflist}}

== പുറംകണ്ണികൾ ==

* {{IMDb title|0282669|Kurissu Yuddham}}   
{{പ്രേംനസീർ അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ}}

[[വർഗ്ഗം:1980-കളിൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:1984-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ബേബി സംവിധാനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പൂവച്ചൽ ഖാദറിന്റെ ഗാനങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കെ.ജെ. ജോയ് സംഗീതം പകർന്ന ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ജി. മുരളി ചിത്രസംയോജനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പൂവച്ചൽ- ജോയ് ഗാനങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കെ ബി ദയാളൻ ഛായാഗ്രഹണം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>sx6armjo7dldpjgfppe01b9jzvo3ppy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ശാന്തി വില്യംസ് (നടി)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>496002</id>
    <revision>
      <id>4660764</id>
      <parentid>4101268</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T12:37:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AksharaBot</username>
        <id>221747</id>
      </contributor>
      <comment>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ (പരീക്ഷണ ഓട്ടം); വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]]</comment>
      <origin>4660764</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13054" sha1="aj05bxh9b0umrnh5ggc83q28gqy7wfe" xml:space="preserve">{{prettyurl|Shanthi Williams}}
{{Infobox person
| name = ശാന്തി വില്യംസ്
| birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1958|09|23}}
| birth_place = [[Coimbatore|കോയമ്പത്തൂർ]]
| death_date = 
| children = 4
| known_for = [[Metti Oli]]&lt;br&gt;[[Thendral]]&lt;br&gt;[[Anniyan]]&lt;br&gt;[[Poove Unakkaga]]
| nationality = [[India|ഇന്ത്യൻ]]
| occupation = [[Actress|നടി]]
| spouse(s) = [[J. Williams (cinematographer)|ജെ. വില്യംസ്]] &lt;br&gt;(വിവാഹം: 1979-2005) &lt;br&gt;(2005-ൽ അന്തരിച്ചു)
| years_active = 1970-ഇതുവരെ
}}
വിവിധ [[തമിഴ്]], [[മലയാളം]] സിനിമകളിലും സീരിയലുകളിലും അഭിനയിച്ച ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര-ടെലിവിഷൻ നടിയാണ് '''ശാന്തി വില്യംസ്'''.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://nettv4u.com/celebrity/tamil/tv-actress/shanthi-williams|title=TV and film actress Shanthi Williams}}&lt;/ref&gt;

== കരിയർ ==
പന്ത്രണ്ടാം വയസ്സിൽ ബാലതാരമായിട്ടാണ് ശാന്തി ഈ രംഗത്തെത്തിയത്. 1970-ൽ ''വിയറ്റ്നാം വീട്'' എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ ശാന്തി അഭിനയം ആരംഭിച്ചു. 1999 മുതൽ അവർ ടെലിവിഷൻ സീരിയലുകളിൽ അഭിനയിക്കാൻ തുടങ്ങി. മെറ്റി ഒലി എന്ന സീരിയലിലെ പരമ്പരാഗത അമ്മയെന്ന കഥാപാത്രത്തിലൂടെയാണ് അവർ കൂടുതൽ അറിയപ്പെടുന്നത്.&lt;ref&gt;[[The Hindu]] [http://www.hindu.com/mp/2005/04/25/stories/2005042501540300.htm No &quot;Mettioli&quot; after June] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051204165909/http://www.hindu.com/mp/2005/04/25/stories/2005042501540300.htm |date=2005-12-04 }} Monday, 25 April 2005 &quot;Rajamma (Shanthi Williams), the traditional mother in the family, was glorified by director Thirumurugan.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://newstodaynet.com/newsindex.php?id=18237%20&amp;%20section=11 Mythili’s century]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} &quot;[[Mythili]], a mega-serial being telecast on Kalaignar TV ( Mondays to Fridays at 1.30 pm) has completed its 100th episode. On the occasion, 24 sarees were given to women who had written best comments about the serial. Mythili stars Ajay, Suja, Shanthi Williams and Viji Kitty. Written and directed by S G Ali Khan, Mythili is produced by Dr Shridhar Naarayanan and Vijaya Sridhar.&quot;&lt;/ref&gt;

തമിഴരശുവിന്റെ അമ്മയായി അഭിനയിച്ച തെൻഡ്രലിലെ പ്രകടനത്തിന് സംവിധായകൻ [[കെ. ബാലചന്ദർ]] അവർക്ക് നെഗറ്റീവ് വേഷത്തിലെ മികച്ച നടിക്കുള്ള പുരസ്കാരം നൽകി.

നിരവധി തമിഴ്, മലയാള സിനിമകളിലും സീരിയലുകളിലും അവർ അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://cinema.vikatan.com/tamil-cinema/113886-shanthi-williams-talks-about-her-acting-career-and-personal-life|title=Shanthi Williams talks about her acting career and personal life}}&lt;/ref&gt;

== സ്വകാര്യ ജീവിതം ==
മലയാളി മാതാപിതാക്കളുടെ മകളായി [[തമിഴ്‌നാട്|തമിഴ്‌നാട്ടിലെ]] [[കോയമ്പത്തൂർ|കോയമ്പത്തൂരിലാണ്]] ശാന്തി വില്യംസ് ജനിച്ചത്. 1979-ൽ മലയാളി ക്യാമറാമാനായ [[ജെ. വില്യംസ് (സംവിധായകൻ)|ജെ. വില്യംസിനെ]] അവർ വിവാഹം കഴിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://m.youtube.com/watch?v=-FI_ekLsWIQ|title=சாந்தகுமாரி சாந்தி வில்லியம்ஸ் ஆனா கதை..!|website=Youtube}}&lt;/ref&gt; അവർക്ക് 4 കുട്ടികളുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://cinema.vikatan.com/tamil-cinema/113886-shanthi-williams-talks-about-her-acting-career-and-personal-life|title=Shanthi Williams talks about her acting career and personal life}}&lt;/ref&gt;

== ഫിലിമോഗ്രാഫി ==

=== തമിഴ് ===
{{Div col|colwidth=30em}}
* [[Naan Avalai Sandhitha Pothu]] (2019) - ചിത്രീകരണത്തിൽ
* ''[[Papanasam (film)|Papanasam]]'' (2015) - റാണിയുടെ അമ്മ
* Amma Ammamma (2014)
* [[Moondru Per Moondru Kaadhal]] (2013) - ഗുണശേഖറിന്റെ അമ്മ
* [[Aachariyangal]] (2012) - വാണി
* Odum Meghangale (2008)
* [[Cheena Thaana 001]] (2007) - ഗവർണറുടെ ഭാര്യ
* [[Ammuvagiya Naan]] (2007) - ഗൗരിശങ്കറിന്റെ അമ്മ
* [[Anniyan]] (2005) - സുശീല
* [[Maanasthan]] (2004)
* [[Aaytha Ezhuthu]] (2004) - സെൽവനായകത്തിന്റെ ഭാര്യ
* [[Nadhi Karaiyinile]] (2003)
* [[Thirumalai]] (2003) - തിരുമലൈയുടെ അമ്മ
* [[Parthiban Kanavu (2003 film)|Parthiban Kanavu]] (2003) - പാർത്ഥിബന്റെ അമ്മ
* [[Roja Kootam]] (2002) - ആകാശിന്റെ അമ്മ
* [[Manadhai Thirudivittai]] (2001) - ഇന്ദുവിന്റെ അമ്മ
* ''[[12B]]'' (2001) - ശക്തിയുടെ അമ്മ
* [[Alli Thanda Vaanam]] (2001)
* [[Poovellam Un Vasam]] (2001)
* [[Lovely (2001 film)|Lovely]] (2001) - നിവേതയുടെ അമ്മ
* [[Dumm Dumm Dumm]] (2001)
* [[Friends (2001 film)|Friends]] - പദ്മിനിയുടെ അച്ഛന്റെ സുഹൃത്തിന്റെ ഭാര്യ
* [[Snegithiye]] (2000) - കോളേജ് പ്രിൻസിപ്പൽ
* [[Vaanavil]] (2000) - പ്രിയയുടെ അമ്മ
* [[Unakkaga Mattum]] (2000) - മംഗളം
* [[Jodi (1999 film)|Jodi]] (1999) - കണ്ണന്റെ അമ്മ
* [[Suyamvaram]] (1999) - പല്ലവന്റെ അമ്മ
* [[Sollamale]] (1998)
* [[Kaadhale Nimmadhi]] (1998)
* [[Aahaa Enna Porutham]] (1997) - മംഗളം
* [[Poove Unakkaga]] (1996)
* [[Kizhakku Mugam]] (1996)
* [[Karuppu Nila]] (1995)
* [[Gentleman (1993 film)|Gentleman]] (1993)
* [[Nenjathai Killathe]] (1980) - വിജിയുടെ നാത്തൂനായ മാല
* [[Moodu Pani]] (1980) - ചന്ദ്രുവിന്റെ അമ്മ
* Panam Penn Pasam (1980)
* Manthoppu Kileya (1979)
* Madhana Maaligai (1976)
* [[Vietnam Veedu]] (1970)
{{Div col end}}

=== മലയാളം ===
{{Div col|colwidth=30em}}
* [[Climax (2013 film)|Climax]] (2013) - പൂങ്കൊടിയുടെ രണ്ടാനമ്മ
* [[Raakilipattu]] (2007) - കോളേജ് പ്രിൻസിപ്പൽ
* Amirtham (2006)
* [[Bhargavacharitham Moonam Khandam]] (2006) - സോഫിയയുടെ അമ്മ
* [[Yes Your Honour]] (2006) - രവിശങ്കറിന്റെ അമ്മ
* [[Palunku]] (2006) - മദർ സുപ്പീരിയർ
* [[Gentle Man Security]] (1994)
* Mahan (1992)
* [[Mr. Michael]] (1980)
* Manju Moodalmanju (1980)
* Chakravarthini (1977)
* Romeo (1976)
* Muthu (1976)
* Akkaldama (1975)
* [[Mucheettukalikkaarante Makal]] (1975)
* [[Nellu (1974 film)|Nellu]] (1974)
* Masappadi Mathupilla (1973)
* Nirthashala (1972)
{{Div col end}}

== ടെലിവിഷൻ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!വർഷം
!ശീർഷകം
!കഥാപാത്രം
!ചാനൽ
!ഭാഷ
!കുറിപ്പുകൾ
|-
|1999–2001
|Chitthi
|പദ്മാവതി
| rowspan=&quot;2&quot; |Sun TV
| rowspan=&quot;8&quot; |[[തമിഴ്]]
|
|-
|2004–2007
|Tharkappu Kalai Theeratha
|
|
|-
|
|Mythilli
|
|Kalaignar TV
|
|-
|2002
|Marumagal
|
|Vijay TV
|
|-
|2002–2005
|Metti Oli
|രാജമ്മ
|Sun TV||{{Won}}, സൺ കുടുംബം പുരസ്കാരത്തിൽ നെഗറ്റീവ് വേഷത്തിലെ മികച്ച നടി
|-
|2004
|Thangamana Purushan
|
|KTV
|
|-
|2005
|Manaivi
|
|Sun TV
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2006
|Raja Rajeshwari
|
|Sun TV
|
|-
|Nombarappoovu
|വിമല
|[[ഏഷ്യാനെറ്റ്]]
| rowspan=&quot;2&quot; |[[മലയാളം]]
|
|-
|2007–2010
|Minnu kettu
|
|[[സൂര്യ ടി.വി.|സൂര്യ ടി.വി]]
|
|-
|2007
|Arasi
|ചന്ദ്രമതി
| rowspan=&quot;6&quot; |Sun TV
| rowspan=&quot;10&quot; |[[തമിഴ്]]
|
|-
|2008–2012
|Vasantam
|
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2008–2009
|Kalasam
|നാഗലക്ഷ്മി
|
|-
|Bandham
|താമരൈ
|
|-
|2008
|Vaira Nenjam
|
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2009
|Kalyanam
|ശിവഗാമി
|
|-
|Aval oru Minsaram
|
|Kalaignar TV
|
|-
|2009–2011
|Thendral
|രുക്കുമണി
|Sun TV|| {{Won}}, സൺ കുടുംബം പുരസ്കാരത്തിൽ നെഗറ്റീവ് വേഷത്തിലെ മികച്ച നടി
|-
|2010
|Abhirami
|അബിരാമിയുടെ അമ്മ
|Kalaignar TV
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2011
|Shanthi Nilayam
|
|Jaya TV
|
|-
|Snehakoodu
|
|[[സൂര്യ ടി.വി.|സൂര്യ ടി.വി]]
|[[മലയാളം]]
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2011–2012
|Thangam
|അയ്യായുടെ നാത്തൂൻ
| rowspan=&quot;2&quot; |Sun TV
| rowspan=&quot;7&quot; |[[തമിഴ്]]
|
|-
|Sivasankari
|
|
|-
|Uravugal
|സുധ
|Sun TV&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Vasantham TV
|
|-
|2012–2014
|Pillai Nila
|സാവിത്രി
| rowspan=&quot;2&quot; |Sun TV
|
|-
|2013–2018
|Vani Rani
|അങ്കയർക്കണ്ണി
|
|-
|2013–2014
|Uravugal Sangamam
|
|Raj TV
|
|-
|2015–2016
|Andal Azhagar
|വടിവു
|Star Vijay
|
|-
|2016
|Vishwaroopam
|കുമുദം
|[[ഫ്‌ളവേഴ്‌സ് ടെലിവിഷൻ|ഫ്‌ളവേഴ്‌സ്]]
|[[മലയാളം]]
|
|-
|2015–2016
|Keladi Kanmani
|ഭാഗ്യം
|Sun TV
| rowspan=&quot;3&quot; |[[തമിഴ്]]
|
|-
|2017–2019
|Rekka Katti Parakkudhu Manasu
|തായരമ്മ
|Zee Tamil
|
|-
|2018 – ഇതുവരെ
|Pandiyan Stores
|പാർവതി
|Star Vijay
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.vikatan.com/tamil-cinema/139122-actress-shanthi-williams-talks-about-her-acting-comeback-experience|title=`நான் எதிர்கொண்ட வலிகளும் கஷ்டங்களும் ரொம்ப அதிகம்!' - ரீ என்ட்ரி சாந்தி வில்லியம்ஸ் உருக்கம்|website=Vikatan}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://m.timesofindia.com/tv/news/tamil/tamil-tv-show-pandian-stores-team-greets-fans-ahead-of-pongal/articleshow/67510377.cms|title=Tamil TV show Pandian Stores team greets fans ahead of Pongal|website=Times of India}}&lt;/ref&gt;
|-
|2018–2019
|Thenum Vayambum
|മുല്ലശ്ശേരി ഭഗീരഥി
|[[സൂര്യ ടി.വി.|സൂര്യ ടി.വി]]
|[[മലയാളം]]
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://m.timesofindia.com/tv/news/malayalam/vivek-gopan-to-team-up-with-sreelaya-on-new-serial-thenum-vayambum/articleshow/66179203.cms|title=Vivek Gopan to team-up with Sreelaya on new serial, Thenum Vayambum; The other casts who will play important roles are Thara Kalyan, Kottayam Rasheed, Rizabawa, Seenath, Manka Mahesh and Shanthi Williams.|website=Times of India}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |2019 – ഇതുവരെ
|Azhagu
|സുധ, പൂർണ, മദൻ എന്നിവരുടെ മുത്തശ്ശി
| rowspan=&quot;3&quot; |Sun TV
| rowspan=&quot;5&quot; |[[തമിഴ്]]
|
|-
|Kanmani
|തമിഴ് സെൽവി
|
|-
|Chandralekha
|മീനാക്ഷി
|
|-
|Poove Sempoove
|കാന്തിമതി
|Kalaignar TV
|
|-
|Raja Magal
|കാഞ്ചന
|Zee Tamil
|
|}

== അവലംബം ==
{{Reflist}}

== പുറംകണ്ണികൾ ==

* [[ഇന്റർനെറ്റ് മൂവി ഡാറ്റാബേസ്|IMDb-യിൽ]] [https://m.imdb.com/name/nm5654909/ ശാന്തി വില്യംസ്]
[[വർഗ്ഗം:1958-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ടെലിവിഷൻ നടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കോയമ്പത്തൂരിൽ നിന്നുള്ളവർ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]</text>
      <sha1>aj05bxh9b0umrnh5ggc83q28gqy7wfe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കോവ ലക്ഷ്മി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>497932</id>
    <revision>
      <id>4660790</id>
      <parentid>4542978</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T12:44:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AksharaBot</username>
        <id>221747</id>
      </contributor>
      <comment>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ (പരീക്ഷണ ഓട്ടം); വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]]</comment>
      <origin>4660790</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2574" sha1="pt6zpvs4b8apkspejmaonq8msa1rq3r" xml:space="preserve">{{Needs Image}}

{{Infobox officeholder|name=Kova Laxmi|image=|birth_date={{birth year and age|1973}}|birth_place=[[Adilabad]], [[India]]|spouse=|children=|residence=|constituency=[[Asifabad (Assembly constituency)|Asifabad]]|office=|alma_mater=|termstart=1|party=[[Telangana Rashtra Samithi]]}}
[[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]] രാഷ്ട്രീയക്കാരിയും [[തെലംഗാണ|തെലങ്കാന]] നിയമസഭയിലെ അംഗവുമാണ് '''കോവ ലക്ഷ്മി''' (ജനനം: 5 ഫെബ്രുവരി 1973). [[തെലങ്കാന രാഷ്ട്രസമിതി|തെലങ്കാന രാഷ്ട്ര സമിതിയുടെ]] സ്ഥാനാർത്ഥിയായി ആസിഫാബാദിൽ നിന്ന് എം‌എൽ‌എയായി വിജയിച്ചു. 2019-ൽ കുമ്രാം ഭീം ആസിഫാബാദ് ജില്ലാ പരിഷത്ത് ചെയർപേഴ്‌സണായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.&lt;ref&gt;http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-telangana/adivasis-pay-homage-to-indervelli-martyrs/article23623083.ece&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.thehindu.com/news/national/telangana/adivasis-pay-homage-to-indervelli-martyrs/article23621134.ece&lt;/ref&gt;

== ആദ്യകാലജീവിതം ==
[[തെലംഗാണ|തെലങ്കാനയിലെ]] കൊമാരാം ഭീമിലാണ് അവർ ജനിച്ചത്.&lt;ref&gt;https://www.financialexpress.com/india-news/telangana-shocker-trs-mla-says-bjp-flag-bearers-wont-be-given-houses-under-government-scheme/938255/&lt;/ref&gt; ആസിഫാബാദിൽ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് പൂർത്തിയാക്കി.

== ഔദ്യോഗിക ജീവിതം ==
2014-ൽ ആസിഫാബാദ് നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് എം‌എൽ‌എയായി വിജയിച്ചു.&lt;ref&gt;https://www.news18.com/news/politics/trs-mla-diktat-no-govt-houses-for-those-who-brandish-bjp-flag-in-telangana-1579959.html&lt;/ref&gt;

== സ്വകാര്യ ജീവിതം ==
കോവ സോൺ റാവുവിനെയാണ് അവർ വിവാഹം കഴിച്ചത്.

== അവലംബം ==
{{Reflist}}
[[വർഗ്ഗം:1973-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]</text>
      <sha1>pt6zpvs4b8apkspejmaonq8msa1rq3r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഹെക്സാഡെക്കേയ്ൻ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>501392</id>
    <revision>
      <id>4660803</id>
      <parentid>3972333</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T12:47:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AksharaBot</username>
        <id>221747</id>
      </contributor>
      <comment>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ (പരീക്ഷണ ഓട്ടം); വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]]</comment>
      <origin>4660803</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3781" sha1="lh4sd0vuxjij0x8eh2xpcuv3gorim41" xml:space="preserve">{{chembox|Watchedfields=changed|ImageFile2=Hexadecane 3d.gif|Section4={{Chembox Hazards
| GHSPictograms = {{gHS exclamation mark}}
| GHSSignalWord = '''WARNING'''
| HPhrases = {{h-phrases|315}}
| FlashPtC =135
| FlashPt_ref = &lt;ref name=GESTIS/&gt;
| AutoignitionPtC =215
| AutoignitionPt_ref = &lt;ref name=GESTIS/&gt;
}}|Section3={{Chembox Thermochemistry
| DeltaHf = −458.3–−454.3 kJ mol&lt;sup&gt;−1&lt;/sup&gt; 
| DeltaHc = −10.7009–−10.6973 MJ mol&lt;sup&gt;−1&lt;/sup&gt;
| Entropy = 586.18 J K&lt;sup&gt;−1&lt;/sup&gt; mol&lt;sup&gt;−1&lt;/sup&gt;
| HeatCapacity = 499.72 J K&lt;sup&gt;−1&lt;/sup&gt; mol&lt;sup&gt;−1&lt;/sup&gt; or 2.21 J K&lt;sup&gt;−1&lt;/sup&gt; g&lt;sup&gt;−1&lt;/sup&gt;
}}|Section2={{Chembox Properties
| C=16 | H=34 
| Appearance = Colourless liquid
| Odor = Gasoline-like to odorless
| Density = 0.77 g/cm&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;&lt;ref name=GESTIS&gt;{{GESTIS|ZVG=13200}}&lt;/ref&gt;
| MeltingPtC = 18
| MeltingPt_ref = &lt;ref name=GESTIS/&gt;
| BoilingPtC = 287
| BoilingPt_ref = &lt;ref name=GESTIS/&gt;
| LogP = 8.859
| VaporPressure = &lt; 0.1 mbar (20&amp;nbsp;°C)
| HenryConstant = 43 nmol Pa&lt;sup&gt;−1&lt;/sup&gt; kg&lt;sup&gt;−1&lt;/sup&gt;
| RefractIndex = 1.434
| MagSus = -187.63·10&lt;sup&gt;−6&lt;/sup&gt; cm&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;/mol
}}|Section1={{Chembox Identifiers
| CASNo = 544-76-3 
| CASNo_Ref = {{cascite|correct|CAS}}
| PubChem = 11006
| ChemSpiderID = 10540
| ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}}
| EINECS = 208-878-9
| MeSHName = n-hexadecane
| ChEBI = 45296
| ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}}
| ChEMBL = 134994
| ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}}
| Beilstein = 1736592
| Gmelin = 103739
| SMILES = CCCCCCCCCCCCCCCC
| StdInChI = 1S/C16H34/c1-3-5-7-9-11-13-15-16-14-12-10-8-6-4-2/h3-16H2,1-2H3
| StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}}
| StdInChIKey = DCAYPVUWAIABOU-UHFFFAOYSA-N
| StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}}
}}|OtherNames=Cetane|IUPACName=Hexadecane&lt;ref&gt;{{PubChem|11006}}&lt;/ref&gt;|ImageAlt1=Ball-and-stick model of the hexadecane molecule|verifiedrevid=443855529|ImageSize1=280|ImageFile1_Ref={{chemboximage|correct|??}}|ImageFile1=Hexadecane 3D ball.png|ImageAlt=Structural formula of hexadecane|ImageSize=280|ImageFile_Ref={{chemboximage|correct|??}}|ImageFile=Hexadecane.svg|Section5={{Chembox Related
| OtherFunction_label = alkanes
| OtherFunction = {{unbulleted list|[[Pentadecane]]|[[Heptadecane]]}}
}}}}
C&lt;sub&gt;16&lt;/sub&gt;H&lt;sub&gt;34&lt;/sub&gt; എന്ന തന്മാത്രാസൂത്രത്തോടുകൂടിയ ഒരു രാസസംയുക്തമാണ് '''ഹെക്സാഡെക്കേയ്ൻ'''. 16 [[കാർബൺ|കാർബൺ ആറ്റങ്ങൾ]] ചേർന്ന ഒരു ശൃംഖലയാണ് ഇതിലുള്ളത്. അഗ്രങ്ങളിലെ രണ്ട് കാർബൺ ആറ്റങ്ങളിൽ മൂന്ന് ഹൈഡ്രജൻ ആറ്റങ്ങൾ വീതവും മറ്റ് 14 കാർബൺ ആറ്റങ്ങളിൽ രണ്ട് ഹൈഡ്രജൻ ആറ്റങ്ങൾ വീതവും ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.

== അവലംബം ==
{{Reflist}}

== പുറംകണ്ണികൾ ==

* [http://ddbonline.ddbst.de/AntoineCalculation/AntoineCalculationCGI.exe?component=Hexadecane നീരാവി മർദ്ദവും] [http://ddbonline.ddbst.de/DIPPR105DensityCalculation/DIPPR105CalculationCGI.exe?component=Hexadecane ദ്രാവക സാന്ദ്രതയും] കണക്കാക്കൽ
* [https://archive.today/20130102000534/http://www.bepress.com/ijcre/vol9/S3/ ഹെക്സാഡെക്കേയ്ൻ കൈമാറ്റം നിർണ്ണയിക്കുന്നതിനുള്ള സാങ്കേതികവിദ്യ]
[[വർഗ്ഗം:ആൽക്കെയ്നുകൾ]]</text>
      <sha1>lh4sd0vuxjij0x8eh2xpcuv3gorim41</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഒരു യാത്രാമൊഴി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>502929</id>
    <revision>
      <id>4660762</id>
      <parentid>4589744</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T12:36:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AksharaBot</username>
        <id>221747</id>
      </contributor>
      <comment>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ (പരീക്ഷണ ഓട്ടം); വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]]</comment>
      <origin>4660762</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12883" sha1="l3rtmm7yipe1nk33wxh1b5ckqebeke6" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Oru Yathramozhi}}
{{Infobox film|name=ഒരു യാത്രാമൊഴി|image=Yathramozhi.jpg|caption=|director=[[പ്രതാപ് കെ. പോത്തൻ]]|producer= വി.ബി.കെ. മേനോൻ|writer=[[പ്രിയദർശൻ]]|dialogue=[[ജോൺപോൾ]]|lyrics=[[ഗിരീഷ് പുത്തഞ്ചേരി]]  |screenplay=[[ജോൺപോൾ]]|starring= [[മോഹൻലാൽ]]&lt;br&gt;[[ശിവാജി ഗണേശൻ]]&lt;br&gt; [[രഞ്ജിത]]&lt;br&gt; [[സോമൻ]]&lt;br&gt; |music=[[ഇളയരാജ]]|cinematography=[[മുത്തുകുമാർ]]|editing=[[ബി.ലെനിൻ]]&lt;br&gt;[[വി.ടി വിജയൻ]]|studio=അനുഗ്രഹ സിനി ആർട്ട്സ്|distributor=അനുഗ്രഹ റിലീസ്| banner = |released={{Film date|1997|09|13|df=y}}|country=[[ഭാരതം]]|language=[[മലയാളം]]}}

[[പ്രിയദർശൻ]] എഴുതിയ കഥയും [[ജോൺപോൾ|ജോൺ പോളിന്റെ]] തിരക്കഥയും ആസ്പദമാക്കി [[പ്രതാപ് കെ. പോത്തൻ|പ്രതാപ് പോത്തൻ]] സംവിധാനം ചെയ്ത 1997-ലെ ഇന്ത്യൻ [[മലയാളം|മലയാള]]ഭാഷാ ചലച്ചിത്രമാണ് '''''ഒരു യാത്രാമൊഴി'''''. [[മോഹൻലാൽ|മോഹൻലാലും]] [[ശിവാജി ഗണേശൻ|ശിവാജി ഗണേശനുമാണ്]] ഈ ചിത്രത്തിലെ പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിച്ചത്. വി.ബി.കെ. മേനോൻ നിർമ്മിച്ച ഈ ചിത്രം അനുഗ്രഹ റിലീസാണ് വിതരണം ചെയ്തത്. 1996 ഓഗസ്റ്റ് 15-ന് പുറത്തിറങ്ങാനായിരുന്നു ആദ്യം നിശ്ചയിച്ചിരുന്നതെങ്കിലും റിലീസ് മാറ്റിവയ്ക്കപ്പെടുകയും ഒടുവിൽ 1997-ൽ ചിത്രം തിയേറ്ററുകളിലെത്തുകയും ചെയ്തു. തമിഴിലേക്ക് മൊഴിമാറ്റം ചെയ്തപ്പോൾ ചിത്രത്തിന് ''പയണത്തിൻ മൊഴി'' എന്നാണ് പേര് നൽകിയത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.malayalachalachithram.com/movie.php?i=3015|title=ഒരു യാത്രാമൊഴി (1997)|access-date=2020-01-12|publisher=www.malayalachalachithram.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://malayalasangeetham.info/m.php?1457|title=ഒരു യാത്രാമൊഴി (1997)|access-date=2020-01-12|publisher=malayalasangeetham.info|archive-date=2020-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20200321052522/https://malayalasangeetham.info/m.php?1457|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://spicyonion.com/title/sambhavam-malayalam-movie/|title=ഒരു യാത്രാമൊഴി (1997)|access-date=2020-01-12|publisher=spicyonion.com|archive-date=2019-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20191216105730/https://spicyonion.com/title/sambhavam-malayalam-movie/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== കഥാസാരം ==
വികാരവും സങ്കടവും നിറഞ്ഞ, ഒരു പിതാവിന്റെയും മകന്റെയും കഥയാണിത്. തന്നെയും അമ്മയെയും ഉപേക്ഷിച്ചുപോയ, ആരെന്നറിയാത്ത പിതാവിനെ കണ്ടെത്തി കൊലപ്പെടുത്തി പ്രതികാരം ചെയ്യാനുള്ള ശ്രമത്തിലാണ് ഗോവിന്ദൻകുട്ടി ([[മോഹൻലാൽ]]). അപ്പോഴാണ് തമിഴനായ സർക്കാർ കരാറുകാരൻ അനന്ത സുബ്രഹ്മണ്യം ([[ശിവാജി ഗണേശൻ]]) ഗോവിന്ദൻകുട്ടിയുടെ ജന്മനാട്ടിലെത്തുന്നത്; ഗോവിന്ദൻകുട്ടിയുടെ വിശ്വസ്തതയും സത്യസന്ധതയും കണ്ട് അദ്ദേഹത്തിന് അയാളോട് പെട്ടെന്നുതന്നെ ഇഷ്ടം തോന്നുന്നു.

ഇരുവരും പരസ്പരം വളരെ അടുക്കുന്നു. കരാറുകാരൻ വർഷങ്ങൾക്കുമുമ്പ് നഷ്ടപ്പെട്ടുപോയ തന്റെ ഭർത്താവാണെന്ന് ഗോവിന്ദൻകുട്ടിയുടെ അമ്മ തിരിച്ചറിയുകയും, പിന്നീട് സമ്പന്നനായ ആ വ്യാപാരി തന്റെ പിതാവാണെന്ന് ഗോവിന്ദൻകുട്ടി അറിയുകയും ചെയ്യുന്നതോടെ കഥ വഴിത്തിരിവിലെത്തുന്നു. പിതാവിനെ കൊല്ലണോ വേണ്ടയോ എന്ന കടുത്ത തീരുമാനമെടുക്കാൻ ഗോവിന്ദൻകുട്ടി ശ്രമിക്കുന്നതിനിടയിലാണ് കഥ പാരമ്യത്തിലെത്തുന്നത്.

==അഭിനേതാക്കൾ&lt;ref&gt;{{cite web|title=ഒരു യാത്രാമൊഴി (1997)|url=https://m3db.com/film/1620|publisher=മലയാളം മൂവി&amp;മ്യൂസിക് ഡാറ്റാബേസ്|accessdate=2020-01-23|}}&lt;/ref&gt;==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! ക്ര.നം. !! താരം !!വേഷം
|-
| 1 || [[മോഹൻലാൽ]]||ഗോവിന്ദൻകുട്ടി / ചിന്ന 
|-
|2  || [[ശിവാജി ഗണേശൻ]]||അനന്ത സുബ്രഹ്മണ്യം / പെരിയവർ 
|-
| 3 || [[രഞ്ജിത]]||നന്ദിനി
|-
|4  || [[ഭാരതി വിഷ്ണുവർധൻ]]||ചിന്നയുടെ അമ്മ
|-
|5  || [[നെടുമുടി വേണു]]||അപ്പു
|-
| 6 || [[സോമൻ]]||
|-
| 7 || [[പ്രകാശ് രാജ്]]||സത്യ
|-
|8 || [[എൻ.എഫ്. വർഗ്ഗീസ്]]||പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ
|-
| 9 || [[കനകലത]]||
|-
| 10 ||[[ബഹദൂർ]]||പപ്പൻ
|-
| 11 || [[വി.കെ. ശ്രീരാമൻ]]||പരമേശ്വരൻ നായർ
|-
|12  || [[മണിയൻപിള്ള രാജു]]||
|-
| 13 || [[തിലകൻ]]||അദ്രുമാൻ (അബ്ദുൾ റഹിമാൻ)

|}

==ഗാനങ്ങൾ&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://malayalasangeetham.info/m.php?1457|title=ഒരു യാത്രാമൊഴി (1997)|accessdate=2020-01-23|publisher=മലയാളസംഗീതം ഇൻഫൊ|archive-date=2020-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20200321052522/https://malayalasangeetham.info/m.php?1457|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;==
*വരികൾ: [[ഗിരീഷ് പുത്തഞ്ചേരി]]
*ഈണം: [[ഇളയരാജ]]
{| border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;&quot; 
|- bgcolor=&quot;#CCCCCF&quot; align=&quot;center&quot; 
| '''നമ്പർ.''' || '''പാട്ട്''' || '''പാട്ടുകാർ'''  || '''രാഗം''' 
|- 
| 1 ||എരികനൽ കാട്ടിൽ ||[[എം എസ്‌ വിശ്വനാഥൻ]]||
|- 
| 2 || എരികനൽ കാട്ടിൽ ||[[ഇളയരാജ]]||  
|- 
| 3 ||കാക്കാല കണ്ണമ്മ ||[[ഇളയരാജ]], [[അരുൺമൊഴി]]||  
|- 
| 4 || കാക്കാല കണ്ണമ്മ ||[[എസ്.പി. ബാലസുബ്രഹ്മണ്യം]], [[എം ജി ശ്രീകുമാർ]]||  [[ശങ്കരാഭരണം]] 
|- 
| 5 || മഞ്ഞോലും രാത്രി ||[[പി ജയചന്ദ്രൻ]]||  [[മായാമാളവഗൗള]]
|- 
| 6||പൊൻവെയിലിലേ ||[[എം ജി ശ്രീകുമാർ]], [[കെ എസ് ചിത്ര]], കോറസ്‌||  
|- 
| 7 || തൈമാവിൻ തണലിൽ ||[[എം ജി ശ്രീകുമാർ]], [[കെ എസ് ചിത്ര]]||  [[കീരവാണി]]	
|}
				
		
== നിർമ്മാണം ==
[[ദയാവധം]] എന്ന വിഷയത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയതും പുറത്തിറങ്ങാതെപോയതുമായ ചിത്രമാണ് ''[[സ്വർണ്ണച്ചാമരം]]''. ശിവാജി ഗണേശനും മോഹൻലാലും ചേർന്നുള്ള ഒരു ഗാനത്തോടൊപ്പം നിരവധി രംഗങ്ങളും ചിത്രത്തിൽനിന്ന് ഒഴിവാക്കിയിരുന്നു. നിർമ്മാതാവ് വി.ബി.കെ. മേനോൻ ഇതേ തീയതികൾ ഉപയോഗിച്ച്, ശിവാജി ഗണേശനും മോഹൻലാലും അഭിനയിച്ച ''ഒരു യാത്രാമൊഴി'' പൂർത്തിയാക്കി. പൂർത്തിയായി ഏകദേശം ഒരു വർഷത്തിനുശേഷമാണ് ചിത്രം പ്രദർശനത്തിനെത്തിയത്.&lt;ref&gt;{{Cite journal|title=Swarnachamaram Naalukettil|journal=[[Vellinakshatram (magazine)|Vellinakshatram]]|date=24 December 1995}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.snehasallapam.com/forum2/174-kk_vin-collections-121.html|title=Location Report - Swarnachamaram|access-date=2014-10-07|publisher=[[Vellinakshatram (magazine)|Vellinakshatram]] scanned pages by snehasallapam|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304083427/http://www.snehasallapam.com/forum2/174-kk_vin-collections-121.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|title=Swarnachamaram Shooting progressing|journal=[[Vellinakshatram (magazine)|Vellinakshatram]]|date=19 November 1995}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|title=Swarnachamaram Gaananiroopanam|journal=[[Vellinakshatram (magazine)|Vellinakshatram]]|date=24 December 1995}}&lt;/ref&gt;

== റിലീസ് ==
ചിത്രം 1996 ഓഗസ്റ്റ് 15-ന് പുറത്തിറങ്ങാനായിരുന്നു ആദ്യം നിശ്ചയിച്ചിരുന്നതെങ്കിലും റിലീസ് മാറ്റിവയ്ക്കപ്പെടുകയും ഒടുവിൽ 1997-ൽ തിയേറ്ററുകളിലെത്തുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite journal|title=Oru Yathramozhi on Independence Day|journal=[[Vellinakshatram (magazine)|Vellinakshatram]]|date=19 May 1996}}&lt;/ref&gt; തമിഴിലേക്ക് മൊഴിമാറ്റം ചെയ്തപ്പോൾ ചിത്രത്തിന് ''പയണത്തിൻ മൊഴി'' എന്നാണ് പേര് നൽകിയത്.&lt;ref&gt;https://www.deccanchronicle.com/entertainment/kollywood/040517/sivaji-mohanlal-starrer-oru-yatra-mozhi-in-tamil.html&lt;/ref&gt;

== അവലംബം ==
{{Reflist}}

== പുറംകണ്ണികൾ ==

* {{IMDb title|0281016}}   
* http://www.malayalasangeetham.info/php/MovieDetails.php?mid=1457&amp;encode=utf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200321034813/https://www.malayalasangeetham.info/php/MovieDetails.php?mid=1457&amp;encode=utf |date=2020-03-21 }}

[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:1997-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇളയരാജ സംഗീതം നൽകിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഗിരീഷ് പുത്തഞ്ചേരിയുടെ ഗാനങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ജോൺപോൾ തിരക്കഥ എഴുതിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:എം.ജി. സോമൻ അഭിനയിച്ച മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ബഹദൂർ അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>l3rtmm7yipe1nk33wxh1b5ckqebeke6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ശുഭയാത്ര</title>
    <ns>0</ns>
    <id>504674</id>
    <revision>
      <id>4660763</id>
      <parentid>4574461</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T12:37:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AksharaBot</username>
        <id>221747</id>
      </contributor>
      <comment>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ (പരീക്ഷണ ഓട്ടം); വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]]</comment>
      <origin>4660763</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9538" sha1="cipuwxe79kc967zl38xgo8j2m0b4zev" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Shubhayathra}}
{{Infobox film|name=ശുഭയാത്ര|image=Shubhayatra.jpg|caption=|director=[[കമൽ]]|producer= രാജു മാത്യു|writer=[[പി.ആർ. നാഥൻ]]|screenplay=[[പി.ആർ. നാഥൻ]]|dialogue=[[പി.ആർ. നാഥൻ]]|cinematography=[[സാലൂ ജോർജ്ജ്]]|editing=[[കെ. രാജഗോപാൽ (ചിത്ര സംയോജകൻ)|കെ.രാജഗോപാൽ]]|lyrics=[[പി കെ ഗോപി]]|music=[[ജോൺസൺ]]  |starring= [[ജയറാം]]&lt;br&gt; [[പാർവ്വതി (നടി)|പാർവ്വതി]]&lt;br&gt; [[സിദ്ദിഖ് (നടൻ)|സിദ്ദിഖ്]] &lt;br&gt;[[ഇന്നസെന്റ്]]|studio=കാസിൽ പ്രൊഡക്ഷൻസ്|distributor=സെഞ്ച്വറി റിലീസ്| banner = |released={{Film date|1990|12|17|df=y}}|country=[[ഭാരതം]]| runtime = 120 മിനിറ്റ്|language=[[മലയാളം]]}}

[[കമൽ]] സംവിധാനം ചെയ്ത് 1990-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ [[മലയാളം|മലയാള ഭാഷയിലുള്ള]] റൊമാന്റിക് ചിത്രമാണ് '''''ശുഭയാത്ര'''''. ചിത്രത്തിന്റെ തിരക്കഥയും സംഭാഷണവും രചിച്ചത് [[രഞ്ജിത്ത്]] ആണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.malayalachalachithram.com/movie.php?i=3296|title=ശുഭയാത്ര (1990)|access-date=2020-04-02|publisher=www.malayalachalachithram.com}}&lt;/ref&gt; പി.ആർ. നാഥനാണ് കഥ. [[ജയറാം|ജയറാമും]] [[പാർവ്വതി (നടി)|പാർവതിയും]] പ്രധാന വേഷങ്ങളിലും [[ഇന്നസെന്റ്]], [[കെ.പി.എ.സി. ലളിത|കെ.പി.എ.സി. ലളിത]], [[മാമുക്കോയ]], [[ജഗദീഷ്]] എന്നിവർ മറ്റു പ്രധാന വേഷങ്ങളിലും അഭിനയിച്ച ഈ ചിത്രം [[മുംബൈ]] നഗരത്തിലെ മധ്യവർഗ [[മലയാളി]] കുടുംബങ്ങളുടെ ജീവിതമാണ് ആവിഷ്കരിക്കുന്നത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://malayalasangeetham.info/m.php?885|title=ശുഭയാത്ര (1990)|access-date=2020-04-02|publisher=malayalasangeetham.info|archive-date=2020-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20200923073655/https://www.malayalasangeetham.info/m.php?885|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== കഥാസംഗ്രഹം &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://spicyonion.com/title/shubha-yathra-malayalam-movie/|title=ശുഭയാത്ര (1990)|access-date=2020-04-02|publisher=spicyonion.com|archive-date=2021-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302010808/https://spicyonion.com/title/shubha-yathra-malayalam-movie/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;==
[[മുംബൈ|മുംബൈയിൽ]] ജോലി ചെയ്യുന്ന വിഷ്ണുവും അരുന്ധതിയും തങ്ങളുടെ പൊതുസുഹൃത്തായ രാമന്റെ വീട്ടിൽ വച്ച് പരസ്പരം കണ്ടുമുട്ടുന്നു. ആദ്യ കാഴ്ചയിൽ തന്നെ അവർ പ്രണയത്തിലാകുകയും വിവാഹം കഴിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. കുടുംബജീവിതം നയിക്കാനും മുംബൈ പോലുള്ള ഒരു നഗരത്തിൽ താമസസൗകര്യം കണ്ടെത്താനുമുള്ള അവരുടെ പോരാട്ടമാണ് ഈ സിനിമ ചിത്രീകരിക്കുന്നത്.

==താരനിര&lt;ref&gt;{{cite web|title=ശുഭയാത്ര (1990)|url=https://m3db.com/film/388|publisher=മലയാളം മൂവി&amp;മ്യൂസിക് ഡാറ്റാബേസ്|accessdate=2020-04-02
|}}&lt;/ref&gt;==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! ക്ര.നം. !! താരം !!വേഷം
|-
| 1 || [[ജയറാം]]||വിഷ്ണു
|-
|2  || [[പാർവ്വതി (നടി)|പാർവതി]]||അരുന്ധതി
|-
| 3 || [[ഡാൻ ധനോവ]]||ഷെർഖാൻ 
|-
|4  || [[ഇന്നസെന്റ്]]||രാമൻ
|-
|5  || [[കെ.പി.എ.സി. ലളിത]]||രാമന്റെ ഭാര്യ
|-
| 6 || [[മാമുക്കോയ]]||കരീം ഭായി
|-
| 7 || [[ജഗദീഷ്]]||രാജേന്ദ്രൻ
|-
|8 || [[സിദ്ദിഖ് (നടൻ)|സിദ്ദിഖ്]]||സുധാകരൻ, വിഷ്ണുവിന്റെ സുഹൃത്ത്
|-
| 9 || [[സുകുമാരി]]||ഹോസ്റ്റൽ വാർഡൻ
|-
| 10 ||[[ഒടുവിൽ ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ]]||തിരുമുൽപ്പാട്
|-
| 11 || [[പ്രിയദർശിനി ]]||രാമന്റെ മകൾ
|-
|12  || [[ദിവ്യദർശിനി]]||രാമന്റെ മകൾ
|-
| 13 || [[മൻസൂർ അലി ഖാൻ]]||
|-
| 14 || [[തെസ്നി ഖാൻ]]||അരുന്ധതിയുടെ അനിയത്തി
|-
|15  || [[ശങ്കരാടി]]||കുട്ടിമാമ
|-
| 16 || [[കുണ്ടറ ജോണി]]||മാനേജർ
|-
| 17 || [[ഉണ്ണിമേരി]]||മിസിസ് അച്ചാമ്മ
|-
| 18 || [[പ്രസീത]]||വിഷ്ണുവിന്റെ അനിയത്തി
|-
| 19 || [[വിജയകുമാരി]]||
|-
|20  || [[പറവൂർ ഭരതൻ]]||വിഷ്ണുവിന്റെ അച്ഛൻ
|-
| 21 || [[കാലടി ഓമന]]||വിഷ്ണുവിന്റെ അമ്മ
|-
| 22 || [[കലാഭവൻ സൈനുദ്ദീൻ]]||
|-
| 23 || [[തേജ് സപ്രു]]||ബോംബെയിലെ ദാദ
|}

==ഗാനങ്ങൾ&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://malayalasangeetham.info/m.php?885 |title=ശുഭയാത്ര (1990) |accessdate=2020-04-02 |publisher=മലയാളസംഗീതം ഇൻഫൊ |archive-date=2020-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200923073655/https://www.malayalasangeetham.info/m.php?885 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;==
*വരികൾ: [[പി കെ ഗോപി]]
*ഈണം: [[ജോൺസൺ]]
{| border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;&quot; 
|- bgcolor=&quot;#CCCCCF&quot; align=&quot;center&quot; 
| '''നമ്പർ.''' || '''പാട്ട്''' || '''പാട്ടുകാർ'''  || '''രാഗം''' 
|- 
| 1 ||'''കിനാവിന്റെ കൂടിൻ''' || [[ജി വേണുഗോപാൽ]], [[കെ എസ് ചിത്ര]]||  പഹാഡി	
|- 
| 2 || '''കിനാവിന്റെ കൂടിൻ ''' || [[കെ എസ് ചിത്ര]]||  [[പഹാഡി]]
|- 
| 3 ||'''മിഴിയിലെന്തേ''' || [[ജി വേണുഗോപാൽ]], [[കെ എസ് ചിത്ര]]	||  
|- 
| 4 || '''സിന്ദൂരം തൂകും''' || [[ഉണ്ണി മേനോൻ]], [[സുജാത മോഹൻ]]	|| 
|- 
| 5 || '''തുന്നാരം കിളിമകളേ''' || [[എം ജി ശ്രീകുമാർ]]||   	
|}

== അവലംബം ==
{{Reflist}}

== പുറംകണ്ണികൾ ==
* {{YouTube|id=Rx8W1hFQlN8 ശുഭയാത്ര (1990)}} 
* {{IMDb title|0278712}}   
* മലയാള ചലച്ചിത്ര ഡാറ്റാബേസിൽ [http://www.malayalasangeetham.info/php/MovieDetails.php?mid=885&amp;encode=utf ''ശുഭയാത്ര''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220705003207/https://www.malayalasangeetham.info/php/MovieDetails.php?mid=885&amp;encode=utf |date=2022-07-05 }} 
* [http://www.metromatinee.com/movies/index.php?FilmID=1036-Shubha%20Yathra ''മെട്രോമാറ്റിനി ഡോട്ട് കോമിൽ ശുഭയാത്ര''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304050925/http://www.metromatinee.com/movies/index.php?FilmID=1036-Shubha%20Yathra |date=2016-03-04 }} 
[[വർഗ്ഗം:1996-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:1990-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പി.കെ. ഗോപിയുടെ ഗാനങ്ങൾ ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ജോൺസൺ സംഗീതം പകർന്ന ചലച്ചിത്രങ്ങൾ|വർഗ്ഗം:ജോൺസൺ]]
[[വർഗ്ഗം:സാലുജോർജ്ജ് ക്യാമറ ചലിപ്പിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കമൽ സം‌വിധാനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ|വർഗ്ഗം:കമൽ]]
[[വർഗ്ഗം:പി.ആർ നാഥൻ  കഥയെഴുതിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കെ രാജഗോപാൽ ചിത്രസംയോജനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>cipuwxe79kc967zl38xgo8j2m0b4zev</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>റോക്ക് &amp; റോൾ (ചലച്ചിത്രം)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>504878</id>
    <revision>
      <id>4660789</id>
      <parentid>4573880</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T12:43:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AksharaBot</username>
        <id>221747</id>
      </contributor>
      <comment>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ (പരീക്ഷണ ഓട്ടം); വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]]</comment>
      <origin>4660789</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17169" sha1="9qo5o8j85y52c8jmqt0jpgdv5hmwctk" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Rock N' Roll}}
{{Infobox film|name=റോക്ക് &amp; റോൾ|image=Rocknroll.jpg|caption=|director=[[രഞ്ജിത്ത്]]|producer= [[പി എൻ വേണുഗോപാൽ]]|writer=[[രഞ്ജിത്|രഞ്ജിത്ത്]]|screenplay=[[രഞ്ജിത്|രഞ്ജിത്ത്]]|dialogue=[[രഞ്ജിത്|രഞ്ജിത്ത്]]|cinematography=[[മനോജ് പിള്ള]]|editing=[[രഞ്ജൻ എബ്രഹാം]]|lyrics=[[ഗിരീഷ് പുത്തഞ്ചേരി]]|music=[[വിദ്യാസാഗർ]]|action =|design =[[കോളിൻസ് ലിയോഫിൽ]]| background music=[[ബിജിബാൽ]]  |starring=[[മോഹൻലാൽ]],&lt;br&gt; [[റായ് ലക്ഷ്മി|ലക്ഷ്മി റായ്]], &lt;br&gt;[[മുകേഷ് (നടൻ)|മുകേഷ്]],&lt;br&gt; [[റഹ്‌മാൻ (നടൻ)|റഹ്മാൻ]],&lt;br&gt; [[ലാൽ]], &lt;br&gt;[[സിദ്ദിഖ് (നടൻ)|സിദ്ദിഖ്]], &lt;br&gt;[[ഹരിശ്രീ അശോകൻ]],&lt;br&gt; [[ജഗതി ശ്രീകുമാർ]]  |studio=|distributor=	മരിക്കാർ ഫിലിംസ് റിലീസ്| banner =പി എൻ വി അസ്സോസിയേറ്റ്സ് |released={{Film date|2007|11|16|df=y}}|country=[[ഭാരതം]]| runtime =137 മിനിറ്റ് |language=[[മലയാളം]]}}

[[മോഹൻലാൽ]], [[റായ് ലക്ഷ്മി|ലക്ഷ്മി റായ്]], [[മുകേഷ് (നടൻ)|മുകേഷ്]], [[റഹ്‌മാൻ (നടൻ)|റഹ്മാൻ]], [[ലാൽ]], [[സിദ്ദിഖ് (നടൻ)|സിദ്ദിഖ്]], [[ഹരിശ്രീ അശോകൻ]], [[ജഗതി ശ്രീകുമാർ]] എന്നിവർ പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിക്കുന്ന, [[രഞ്ജിത്ത്]] കഥയും തിരക്കഥയും എഴുതി സംവിധാനം ചെയ്ത 2007-ലെ [[മലയാളം|മലയാള]] സംഗീത [[ഹാസ്യ ചലച്ചിത്രം|ഹാസ്യചിത്രമാണ്]] '''''റോക്ക് &amp; റോൾ'''''. [[ദക്ഷിണേന്ത്യ|ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ]] ചലച്ചിത്രനിർമ്മാണത്തിന്റെ പ്രധാന കേന്ദ്രമായ [[ചെന്നൈ|ചെന്നൈയിലെ]] ആറ് സംഗീതജ്ഞരുടെ കഥയാണ് ചിത്രം പറയുന്നത്. [[ഗിരീഷ് പുത്തഞ്ചേരി]]&lt;nowiki/&gt;യുടെ ഗാനങ്ങൾക്ക് [[വിദ്യാസാഗർ]] ഈണമിട്ടു. പശ്ചാത്തലസംഗീതം [[ബിജിബാൽ]] ഒരുക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.malayalachalachithram.com/movie.php?i=3922|title=റോക്ക് &amp; റോൾ (2007)|access-date=2020-04-02|publisher=www.malayalachalachithram.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://en.msidb.org/m.php?6068|title=റോക്ക് &amp; റോൾ (2007)|access-date=2020-04-02|publisher=malayalasangeetham.info|archive-date=2020-10-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20201028083520/https://en.msidb.org/m.php?6068|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== ഇതിവൃത്തം &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://spicyonion.com/title/rock &amp; roll-malayalam-movie/|title=റോക്ക് &amp; റോൾ (2007)|access-date=2020-03-30|publisher=spicyonion.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; ==

സംഗീതസംവിധായകനും ഡ്രമ്മറുമായ ചന്ദ്രമൗലി ([[മോഹൻലാൽ]]) ഒരു ഹ്രസ്വസന്ദർശനത്തിനായി [[സൗത്ത് ആഫ്രിക്ക|ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിൽ]] നിന്ന് [[ചെന്നൈ|ചെന്നൈയിലേക്ക്]] മടങ്ങിയെത്തുന്നതിന്റെയും ആ ഹ്രസ്വകാലയളവിൽ നടക്കുന്ന സംഭവങ്ങളുടെയും കഥയാണ് ''റോക്ക് &amp; റോൾ'' പറയുന്നത്. 

പ്രമുഖ സംഗീതസംവിധായകനായ ഗുണശേഖരൻ ([[സിദ്ദിഖ് (നടൻ)|സിദ്ദിഖ്]]) [[ലാൽ ജോസ്]] സംവിധാനം ചെയ്യുന്ന ഏറ്റവും പുതിയ ചിത്രത്തിന്റെ സംഗീതരചനയുടെ തിരക്കിലാണ്. ഇപ്പോൾ അന്താരാഷ്ട്ര സംഗീതക്കച്ചേരികളുടെ തിരക്കിലുള്ള പഴയ സുഹൃത്ത് ചന്ദ്രമൗലിയുടെ സഹായം ലഭിച്ചാൽ നന്നായിരിക്കുമെന്ന് അദ്ദേഹം കരുതുന്നു. രസികനും ഉല്ലാസപ്രിയനുമായ മൗലി അപ്രതീക്ഷിതമായി [[ചെന്നൈ|ചെന്നൈയിൽ]] എത്തുകയും ഗുണയെ ജോലിയിൽ സഹായിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. 

തന്റെ കടുത്ത ആരാധിക കൂടിയായ പിന്നണിഗായിക ദയാ ശ്രീനിവാസനുമായി ([[റായ് ലക്ഷ്മി|ലക്ഷ്മി റായ്]]) മൗലി പ്രണയത്തിലാകുന്നു. എന്നാൽ മാതാപിതാക്കളുടെയും പ്രതിശ്രുതവരനായ വിവേകിന്റെയും ([[അനൂപ് മേനോൻ]]) നിർബന്ധത്തെത്തുടർന്ന് അവൾ [[മുംബൈ|മുംബൈയിലേക്ക്]] മടങ്ങുന്നു. 

അവളെ ചെന്നൈയിലേക്ക് തിരികെ കൊണ്ടുവരാൻ മൗലി തന്റെ സുഹൃത്തായ തബല ബാലുവുമായി ([[ഹരിശ്രീ അശോകൻ]]) ചേർന്ന് ഒരു പദ്ധതി തയ്യാറാക്കുന്നു. താൻ ഒരു ചിത്രത്തിനായി ഒരു ഡസൻ ഗാനങ്ങൾ ഒരുക്കുകയാണെന്നും അവ ദയ പാടണമെന്നാണ് തന്റെ ആഗ്രഹമെന്നും അദ്ദേഹം ദയയെ വിശ്വസിപ്പിക്കുന്നു. 

ചെന്നൈയിലേക്ക് മടങ്ങിവരുന്ന ദയയ്ക്ക് പക്ഷേ മൗലിയുടെ ഈണങ്ങൾ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നില്ല. ഈണത്തോടുള്ള അതൃപ്തി അവൾ പരസ്യമായി പ്രകടിപ്പിക്കുമ്പോൾ, മൗലി അത് ഒരു അഭിമാനപ്രശ്നമായി കണക്കാക്കുകയും അവൾക്കായി പൂർണ്ണമായും സമർപ്പിച്ച ഒരു ഗാനം ഒരുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. എന്നാൽ വിവേകുമായുള്ള വിവാഹനിശ്ചയച്ചടങ്ങ് അതേ ദിവസമായതിനാൽ ദയയ്ക്ക് അന്ന് സ്റ്റുഡിയോയിൽ എത്താൻ കഴിയുന്നില്ല; വിവേക് അഹങ്കാരിയും അമിതപരിഷ്കാരിയുമാണെന്നാണ് അവളുടെ തോന്നൽ. 

വിവാഹനിശ്ചയവേദിയിൽ എത്തുന്ന മൗലി, അവളുടെ കുടുംബാംഗങ്ങളുടെ എതിർപ്പ് അവഗണിച്ച് ദയയെ 30 മിനിറ്റത്തേക്ക് സ്റ്റുഡിയോയിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നു. മൗലിയുമായി പ്രണയത്തിലായ ദയ, തന്നോടുള്ള അയാളുടെ സ്നേഹം തിരിച്ചറിഞ്ഞ് അയാളോട് മനസ്സ് തുറക്കുന്നു. 

മൗലി ദയയുമൊത്ത് ഒരു കടൽത്തീരത്ത് വിശ്രമിക്കുന്നതോടെയാണ് ചിത്രം അവസാനിക്കുന്നത്; എന്നാൽ അശ്രദ്ധമായ ജീവിതരീതിയും പെൺകുട്ടികളോടുള്ള ഭ്രമവും ഉൾപ്പെടെയുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ പഴയ ശീലങ്ങൾ അപ്പോഴും മാറിയിട്ടില്ല. 

== സ്വീകരണം ==
ചിത്രത്തിന് കൂടുതലും പ്രതികൂലമായ നിരൂപണങ്ങളാണ് ലഭിച്ചത്. എന്നാൽ സംഗീതത്തിന് മികച്ച സ്വീകാര്യത ലഭിച്ചു. വിദ്യാസാഗറിന്റെ സംഗീതം ജനപ്രിയമായിരുന്നു; പ്രത്യേകിച്ച് &quot;ചന്ദമാമ&quot; എന്ന ഗാനം ആഴ്ചകളോളം ചാർട്ടുകളിൽ തുടർന്നു.&lt;ref name=&quot;Review&quot;&gt;{{Cite web|url=http://entertainment.oneindia.in/malayalam/reviews/2008/rock-n-roll-review-250108.html|title=Rock N Roll Review|access-date=2011-01-20|date=2008-01-25|publisher=[[Oneindia.in]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20140407074705/http://entertainment.oneindia.in/malayalam/reviews/2008/rock-n-roll-review-250108.html|archive-date=2014-04-07}}&lt;/ref&gt; 
==താരനിര&lt;ref&gt;{{cite web|title=റോക്ക് &amp; റോൾ (2007)|url=https://m3db.com/film/7416|publisher=മലയാളം മൂവി&amp;മ്യൂസിക് ഡാറ്റാബേസ്|accessdate=2020-04-02
|}}&lt;/ref&gt;==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! ക്ര.നം. !! താരം !!വേഷം
|-
| 1 || [[മോഹൻലാൽ]]||ഡ്രമ്മർ ചന്ദ്രമൗലി
|-
|2  || [[റായ് ലക്ഷ്മി|ലക്ഷ്മി റായ്]]||ഗായിക ദയാ ശ്രീനിവാസ്
|-
| 3 || [[മുകേഷ് (നടൻ)|മുകേഷ്]]||റീ-റെക്കോർഡിസ്റ്റ് വിശ്വനാഥ് (വിശ്വൻ) 
|-
|4  || [[ലാൽ]]||വയലിനിസ്റ്റ് ഇസഹാക്ക്
|-
|5  || [[റഹ്‌മാൻ (നടൻ)|റഹ്മാൻ]]||കീബോർഡിസ്റ്റ് ഹെൻറി
|-
| 6 || [[സിദ്ദിഖ് (നടൻ)|സിദ്ദിഖ്]]||ഗുണശേഖരൻ
|-
| 7 || [[മനോജ് കെ. ജയൻ]]||ചന്ദ്രമൗലിയുടെ സുഹൃത്തായ സൈദാപേട്ട് ഗിരി
|-
|8 || [[ഹരിശ്രീ അശോകൻ]]||തബലിസ്റ്റ് ബാലു
|-
| 9 || [[ജഗതി ശ്രീകുമാർ]]||ഖാദർ ഖാൻ 
|-
| 10 ||[[അനൂപ് മേനോൻ]]||വിവേക്
|-
| 11 || [[സുരാജ് വെഞ്ഞാറമൂട്]]||പി‌പി ഷിജു / മഹാരാജാവ്
|-
|12  || [[വനിത കൃഷ്ണചന്ദ്രൻ]]||ചന്ദ്രമൗലിയുടെ അമ്മ
|-
| 13 || [[ശ്വേത മേനോൻ]]||മീനാക്ഷി
|-
| 14 || [[പ്രവീണ]]||മറിയ
|-
|15  || [[അനിൽ മുരളി]]||പോലീസ് ഇൻസ്പെക്ടർ- നാടാർ
|-
| 16 || [[അഗസ്റ്റിൻ]]||സുബ്രഹ്മണ്യം- പ്രൊഡക്ഷൻ കൺട്രോളർ
|-
| 17 || [[രോഹിണി (നടി)|രോഹിണി]]||നിർമ്മല
|-
|18  || [[ജോജു ജോർജ്]]||സൈദാപേട്ട് ഗിരിയുടെ ഗ്യാങ്‌സ്റ്റർ
|-
| 19 || [[ലാൽ ജോസ്]]||ലാൽ ജോസ്-സംവിധാനം
|-
|20  || [[ദിനേശ് പണിക്കർ]]||ദയയുടെ പിതാവായ ശ്രീനിവാസ് 
|-
| 21 || [[സിന്ധു ശ്യാം ]]||

|}

==പാട്ടരങ്ങ്&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://malayalasangeetham.info/m.php?6068 |title=സംഭവം (1981) |accessdate=2020-04-02 |publisher=മലയാളസംഗീതം ഇൻഫൊ |archive-date=2020-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201031071426/https://malayalasangeetham.info/m.php?6068 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;==
*വരികൾ: [[ഗിരീഷ് പുത്തഞ്ചേരി]]
*ഈണം: [[വിദ്യാസാഗർ]]
പശ്ചാത്തലസംഗീതം ഒരുക്കിയത് [[ബിജിബാൽ]] ആണ്. ഗാനങ്ങൾ വളരെ ജനപ്രിയമായിരുന്നു. 
{| border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;&quot; 
|- bgcolor=&quot;#CCCCCF&quot; align=&quot;center&quot; 
| '''നമ്പർ.''' || '''പാട്ട്''' || '''പാട്ടുകാർ'''  || '''രാഗം''' 
|- 
| 1 ||'''ചന്ദമാമ''' || [[അനിത ഷൈക്]], [[റിബു]]||  
|- 
| 2 || '''ജിരുതാന ജിരുതാനാ''' ||[[ടിപ്പു (ഗായകൻ)|ടിപ്പു]], [[രഞ്ജിത്ത് ഗോവിന്ദ്]]||  
|- 
| 3 ||'''മഞ്ചാടി മഴ''' || [[മധു ബാലകൃഷ്ണൻ]], [[സുജാത മോഹൻ]]||  [[മോഹനം]]
|- 
| 4 || '''രാവേറെയായ്‌ പൂവേ''' || [[മധു ബാലകൃഷ്ണൻ]]|| 	[[മാണ്ഡ്‌ (രാഗം)|മാണ്ഡ്‌]]	
|- 
| 5 || '''വളയൊന്നിതാ കളഞ്ഞുകിട്ടി''' || [[വിജയ് യേശുദാസ്]], രഞ്ജിത്ത് ഗോവിന്ദ്, പ്രദീപ്‌ പള്ളുരുത്തി, ജീമോൻ||  
|}


== ഉദ്ധരണികൾ ==
&quot;റെക്കോർഡിംഗ് സ്റ്റുഡിയോയുടെ പശ്ചാത്തലവും സംഗീതജ്ഞരുടെ ലോകവും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന, ചെന്നൈ ചുറ്റുപാടിൽ ഒരുക്കിയ ഒരു തികഞ്ഞ സംഗീത വിനോദചിത്രമാണ് റോക്ക് ആൻഡ് റോൾ. ഉല്ലാസക്കാരുടെ സംഘത്തെ മോഹൻലാൽ നയിക്കുന്ന രസകരമായ ഒരു ചിത്രമാണിത്.&quot; – സംവിധായകൻ രഞ്ജിത്ത്  

== അവലംബം ==
{{Reflist}}

* [http://www.musicindiaonline.com/ar/i/movie_name/9454/2/ Musicindiaonline.com പ്രിവ്യൂ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071117120906/http://www.musicindiaonline.com/ar/i/movie_name/9454/2/ |date=2007-11-17 }} 
* [http://www.musicindiaonline.com/music/malayalam/s/movie_name.9454 റോക്ക് എൻ റോൾ ഗാനങ്ങൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071117121625/http://www.musicindiaonline.com/music/malayalam/s/movie_name.9454 |date=2007-11-17 }} 
* [http://www.keralapals.com/gallery/rock-n-roll-1.html റോക്ക് എൻ റോൾ സ്റ്റിൽസ്] 
* [http://www.sundaykaumudi.com/movies/mov/oct14-scope.stm സൺഡേ കൗമുദി പ്രിവ്യൂ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303175821/http://www.sundaykaumudi.com/movies/mov/oct14-scope.stm |date=2016-03-03 }} 
* [http://indulekha.com/movies/2007/11/ranjith-on-rock-n-roll.html ഇന്ദുലേഖ ഫിലിം പ്രൊഫൈൽ (മലയാളം)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080117193057/http://indulekha.com/movies/2007/11/ranjith-on-rock-n-roll.html |date=2008-01-17 }} 

== പുറംകണ്ണികൾ ==
* {{YouTube|id=7qEGcfFqM0U )}} 
* {{IMDb title|1144442|Rock N' Roll}}
[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:2007-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ജോജു ജോർജ് അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>9qo5o8j85y52c8jmqt0jpgdv5hmwctk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഫ്ലോറന്റീനോ പെരസ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>505550</id>
    <revision>
      <id>4660792</id>
      <parentid>4136606</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T12:44:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AksharaBot</username>
        <id>221747</id>
      </contributor>
      <comment>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ (പരീക്ഷണ ഓട്ടം); വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]]</comment>
      <origin>4660792</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24557" sha1="ioxpo12onp5j8uk5xt9ew96h405hvkv" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = ഫ്ലോറന്റീനോ പെരസ്
| image              = Florentino Pérez 2022 (cropped).jpg
| caption            = 2022-ൽ പെരസ്
| birth_name         = ഫ്ലോറന്റീനോ പെരസ് റോഡ്രിഗസ്
| birth_date         = {{Birth date and age|df=y|1947|3|8}}
| birth_place        = [[Hortaleza|ഹോർട്ടലേസ]], [[Madrid|മാഡ്രിഡ്]], [[Francoist Spain|സ്പെയിൻ]]
| death_date         = 
| death_place        = 
| nationality        = സ്പാനിഷ്
| citizenship        = 
| alma_mater         = [[Technical University of Madrid|ടെക്നിക്കൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് മാഡ്രിഡ്]]
| occupation         = സിവിൽ എഞ്ചിനീയർ
| years_active       = 
| employer           = 
| known_for          = [[Real Madrid CF|റയൽ മാഡ്രിഡ്]], [[Grupo ACS|ഗ്രൂപോ എസി‌എസ്]] എന്നിവയുടെ പ്രസിഡന്റ്
| home_town          = [[Madrid|മാഡ്രിഡ്]][[Comma|,]] [[Spain|സ്പെയിൻ]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=Florentino Perez|url=https://www.forbes.com/profile/florentino-perez/|work=[[Forbes]]|accessdate=23 January 2016}}&lt;/ref&gt;
| net_worth          = 2.3&amp;nbsp;ബില്യൺ യു.എസ്. ഡോളർ (ഫെബ്രുവരി 2019)&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.forbes.com/profile/florentino-perez/|title=Florentino Perez|work=Forbes|accessdate=3 May 2018}}&lt;/ref&gt;
| weight             = 
| title              = 
| term               = 
| predecessor        = 
| successor          = 
| party              = 
| opponents          = 
| boards             = [[Grupo ACS|ഗ്രൂപോ എസി‌എസിന്റെ]] ചെയർമാൻ
| spouse             = María Ángeles &quot;Pitina&quot; Sandoval Montero (മരണം: 22 മേയ് 2012)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.youkioske.com/prensa-espanola/diario-abc-23-mayo-2012/|title=Death of &quot;Pitina&quot; Sandoval}}{{dead link|date=October 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
| relatives          = Eduardo Pérez del Barrio (പിതാവ്)&lt;br/&gt;Soledad Rodríguez Pérez (മാതാവ്)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/madrid/abc/2004/05/05/046.html|title=ABC (Madrid) – 05/05/2004, p. 46 – ABC.es Hemeroteca|website=ABC|location=Spain}}&lt;/ref&gt;
| callsign           = 
| awards             = 
| website            = 
| signature          = 
| footnotes          = 
}}
'''ഫ്ലോറന്റീനോ പെരസ് റോഡ്രിഗസ്''' (ജനനം: 8 മാർച്ച് 1947) [[റിയൽ മാഡ്രിഡ് സി.എഫ്|റയൽ മാഡ്രിഡിന്റെ]] ഇപ്പോഴത്തെ പ്രസിഡന്റാണ്. ഇദ്ദേഹം ഒരു സ്പാനിഷ് വ്യവസായിയും സിവിൽ എഞ്ചിനീയറും മുൻ രാഷ്ട്രീയക്കാരനും സിവിൽ എഞ്ചിനീയറിംഗ് കമ്പനിയായ ഗ്രൂപോ എസി‌എസിന്റെ ചെയർമാനും സിഇഒയും ആണ്.

== ഔദ്യോഗിക ജീവിതം ==
മാഡ്രിഡിലെ പോളിടെക്നിക് സർവകലാശാലയിൽ നിന്നാണ് പെരസ് ബിരുദം നേടിയത്.

1979-ൽ യൂണിയൻ ഓഫ് ഡെമോക്രാറ്റിക് സെന്റർ പാർട്ടിയിൽ ചേർന്ന പെരസ് [[മാഡ്രിഡ്]] സിറ്റി കൗൺസിലിൽ സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. 1986-ൽ പെരസ് സ്പാനിഷ് പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പാർടിഡോ റിഫോമിസ്റ്റ ഡെമോക്രാറ്റിക്കോയുടെ (ഡെമോക്രാറ്റിക് റിഫോമിസ്റ്റ് പാർട്ടി) സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മത്സരിക്കുകയും ആ പാർട്ടിയുടെ സെക്രട്ടറി ജനറലായി സേവനമനുഷ്ഠിക്കുകയും ചെയ്തു.

1993-ൽ അദ്ദേഹം ഒ.സി.പി കൺസ്ട്രൂഷ്യോൺസിന്റെ വൈസ് പ്രസിഡന്റായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. ഗൈൻസ് വൈ നവാരോയുമായി ഒ‌സി‌പി ലയിച്ച് 1997-ൽ ആക്ടിവിഡേഡ്സ് ഡി കൺസ്ട്രൂസിയോൻ വൈ സെർവിസിയോസ്, എസ്‌.എ. (എസി‌എസ്) രൂപീകൃതമായപ്പോൾ, പുതിയ കമ്പനിയുടെ പ്രസിഡന്റായി അദ്ദേഹം നിയമിതനായി.

2018-ലെ കണക്കനുസരിച്ച് അദ്ദേഹം നയിക്കുന്ന ഗ്രൂപോ എസി‌എസ്&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://translate.google.co.uk/translate?hl=en&amp;sl=es&amp;u=https://www.grupoacs.com/&amp;prev=search|title=Google Translate|website=translate.google.co.uk}}&lt;/ref&gt; സ്പെയിനിലെ ഏറ്റവും വലിയ നിർമ്മാണ കമ്പനിയാണ്; കമ്പനിക്ക് 2.1 ബില്യൺ ഡോളർ ആസ്തിയുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.forbes.com/profile/florentino-perez/|title=Florentino Perez|website=Forbes}}&lt;/ref&gt;

=== ആദ്യ തവണ ===
അദ്ദേഹത്തിന്റെ രണ്ടാമത്തെ ശ്രമം കൂടുതൽ വിജയകരമായിരുന്നു; അന്നത്തെ പ്രസിഡന്റായിരുന്ന ലോറെൻസോ സാൻസിനെ തോൽപ്പിച്ച് 2000-ൽ അദ്ദേഹം പ്രസിഡന്റായി ചുമതലയേറ്റു. അടുത്തിടെ 1998-ലും 2000-[[യുവേഫ ചാമ്പ്യൻസ് ലീഗ്|ലും]] നേടിയ [[യുവേഫ ചാമ്പ്യൻസ് ലീഗ്|യൂറോപ്യൻ കപ്പ്]] വിജയങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ജയിക്കാൻ മതിയായ മതിപ്പ് നേടിത്തരുമെന്ന് സാൻസ് കരുതി; എന്നാൽ ക്ലബ്ബിന്റെ സാമ്പത്തിക പ്രശ്‌നങ്ങളും മുൻ ഭരണസമിതികളുടെ കെടുകാര്യസ്ഥതയെക്കുറിച്ചുള്ള ആരോപണങ്ങളും ഉയർത്തിക്കാട്ടിയായിരുന്നു പെരസിന്റെ പ്രചാരണം. കടുത്ത എതിരാളികളായ [[എഫ്.സി. ബാഴ്സലോണ|ബാഴ്‌സലോണയിൽ]] നിന്ന് ലൂയിസ് ഫിഗോയെ കൊണ്ടുവരുമെന്ന പെരസിന്റെ വാഗ്ദാനവും തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ നിർണായക പങ്ക് വഹിച്ചു. മൊത്തം വോട്ടുകളുടെ 94.2% നേടി 2004-ൽ പെരസ് വീണ്ടും തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.

ഓരോ സീസണിലും ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച ഫുട്ബോൾ കളിക്കാരിൽ ഒരാളെ റയൽ മാഡ്രിഡിലേക്ക് കൊണ്ടുവരാനുള്ള പെരസിന്റെ നയത്തിന്റെ തുടക്കമായിരുന്നു ലൂയിസ് ഫിഗോയുടെ ട്രാൻസ്ഫർ. ഈ തന്ത്രം ആദ്യം ''സിദാനെസ് യെ പവൊനെസ്'' എന്നാണ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്; പിന്നീടത് ''[[ഗാലക്റ്റിക്കോസ്]]'' എന്നറിയപ്പെട്ടു. 2001-ൽ [[സിനദിൻ സിദാൻ|സിനദിൻ സിദാനെ]] [[യുവന്റസ് ഫുട്ബോൾ ക്ലബ്ബ്|യുവന്റസിൽ]] നിന്ന് ലോക റെക്കോർഡ് തുകയ്ക്ക് വാങ്ങി. 2002-ൽ റൊണാൾഡോ, 2003-ൽ [[ഡേവിഡ് ബെക്കാം]], 2004-ൽ [[മൈക്കൾ ഓവൻ|മൈക്കൽ ഓവൻ]], 2005-ൽ [[റൊബീന്യൊ|റോബിൻ‌ഹോ]] എന്നിവരെയും ഈ നയത്തിന്റെ ഭാഗമായി പെരസ് മാഡ്രിഡിലെത്തിച്ചു. പെരസിന്റെ നയം വലിയ വിജയമായിരുന്നു; ഓരോ പുതിയ ''ഗാലക്റ്റിക്കോയെയും'' കേന്ദ്രീകരിച്ചായിരുന്നു ടീം കെട്ടിപ്പടുത്തിരുന്നത്, ആക്രമണവും പ്രതിരോധവും തമ്മിൽ ടീമിന് നല്ല സന്തുലനവുമുണ്ടായിരുന്നു. അധികാരമേറ്റ ആദ്യ വർഷങ്ങളിൽ റയൽ മാഡ്രിഡ് രണ്ട് [[ലാ ലിഗാ|സ്പാനിഷ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പുകളും]] റെക്കോർഡ് ഒമ്പതാമത് [[യുവേഫ ചാമ്പ്യൻസ് ലീഗ്|യൂറോപ്യൻ കപ്പും]] നേടി.

ക്ലബ്ബിന്റെ കടം തീർക്കുന്നതിൽ വിജയിച്ചതായി പെരസ് അവകാശപ്പെട്ടു; എന്നാൽ ഡയറക്ടർ റാമോൺ കാൽഡെറോൺ ഇതിനെ എതിർത്തു.

ലോകമെമ്പാടും, പ്രത്യേകിച്ച് ഏഷ്യയിൽ, ക്ലബ്ബിന്റെ ഉയർന്ന വിപണനസാധ്യതകൾ പ്രയോജനപ്പെടുത്തിയ പെരസിന്റെ നയങ്ങൾ സാമ്പത്തിക വിജയം വർദ്ധിപ്പിച്ചെങ്കിലും, റയൽ മാഡ്രിഡ് എന്ന ബ്രാൻഡിന്റെ വിപണനത്തിൽ അമിതമായി ശ്രദ്ധ ചെലുത്തുന്നുവെന്നും ക്ലബ്ബിന്റെ ഫുട്ബോളിൽ വേണ്ടത്ര ശ്രദ്ധ നൽകുന്നില്ലെന്നും വിമർശനങ്ങൾ ഉയർന്നിരുന്നു. ടീമിനും ക്ലബ്ബിനും മൊത്തത്തിൽ ഒരു പുതിയ ദിശ ആവശ്യമാണെന്ന് അംഗീകരിച്ചുകൊണ്ട് 2006 ഫെബ്രുവരി 27-ന് അദ്ദേഹം രാജി പ്രഖ്യാപിച്ചു.

=== രണ്ടാം തവണ ===
2009 മെയ് 14-ന് റിറ്റ്സ് മാഡ്രിഡ് ഹോട്ടലിൽ നടന്ന പത്രസമ്മേളനത്തിൽ പെരസ് തന്റെ റയൽ മാഡ്രിഡ് പ്രസിഡന്റ് സ്ഥാനാർത്ഥിത്വം പ്രഖ്യാപിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.skysports.com/story/0,19528,11827_5323492,00.html|title=Perez makes presidential promise|website=SkySports}}&lt;/ref&gt; പ്രസിഡന്റ് സ്ഥാനത്തേക്ക് മത്സരിക്കാൻ ആവശ്യമായ 57,389,000 യൂറോ ഗ്യാരണ്ടി നൽകാൻ കഴിയുന്ന ഏക സ്ഥാനാർത്ഥി അദ്ദേഹമായിരുന്നതിനാൽ, 2009 ജൂൺ 1-ന് പെരസിനെ റയൽ മാഡ്രിഡിന്റെ പുതിയ പ്രസിഡന്റായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/1202773095983/noticia/ComunicadoOficial/ANNOUNCEMENT_OF_THE_BOARD_OF_DIRECTORS.htm|title=Real Madrid News – Real Madrid CF|website=Real Madrid C.F. – Web Oficial}}&lt;/ref&gt;

തന്റെ ആദ്യ കാലയളവിൽ പിന്തുടർന്ന ''ഗാലക്റ്റിക്കോസ്'' നയം പെരസ് തുടർന്നു. 2009 ജൂൺ 8-ന് [[എ.സി. മിലാൻ|മിലാനിൽ]] നിന്ന് 60 മില്യൺ പൗണ്ടിൽ താഴെയുള്ള തുകയ്ക്കാണ് അദ്ദേഹം [[കക്കാ|കക്കയെ]] വാങ്ങിയത്.&lt;ref&gt;The Times Madrid Signs Kaká http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/premier_league/article6458907 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200408100354/http://www.thetimes.co.uk/ |date=2020-04-08 }}&lt;/ref&gt; ജൂൺ 11-ന് [[ക്രിസ്റ്റ്യാനോ റൊണാൾഡോ|ക്രിസ്റ്റ്യാനോ റൊണാൾഡോയ്ക്കുള്ള]] 80 മില്യൺ പൗണ്ടിന്റെ ഓഫർ [[മാഞ്ചസ്റ്റർ യുണൈറ്റഡ് എഫ്.സി.|മാഞ്ചസ്റ്റർ യുണൈറ്റഡ്]] അംഗീകരിച്ചു; ഈ ട്രാൻസ്ഫർ ലോക റെക്കോർഡ് വീണ്ടും തകർത്തു. ജൂൺ 25-ന് [[വലെൻസിയ സിഎഫ്|വലൻസിയ]] സെന്റർ ബാക്ക് ആർബിയോളയുമായി 15 മില്യൺ യൂറോയ്ക്ക് കരാർ ഒപ്പിട്ടതായി പെരസും റയൽ മാഡ്രിഡും പ്രഖ്യാപിച്ചു. ജൂലൈ 1-ന് ഒളിമ്പിക് ലിയോണിൽ നിന്ന് [[കരീം ബെൻസിമ|കരീം ബെൻസിമയെ]] കുറഞ്ഞത് 30 മില്യൺ പൗണ്ട് [[കരീം ബെൻസിമ|നിരക്കിൽ]] പെരസ് വാങ്ങി; കളിക്കാരന്റെ വിജയത്തെ ആശ്രയിച്ച് ഈ തുക 35 മില്യൺ പൗണ്ടായി ഉയരുമെന്ന വ്യവസ്ഥയുമുണ്ടായിരുന്നു.

2009 ഓഗസ്റ്റ് 5-ന് [[ലിവർപൂൾ എഫ്.സി.|ലിവർപൂളിൽ]] നിന്ന് സാബി അലോൺസോ കരാറിൽ ഒപ്പുവച്ചതായി റയൽ മാഡ്രിഡ് സ്ഥിരീകരിച്ചു.&lt;ref&gt;http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/l/liverpool/8184444.stm [[Xabi Alonso]] from [[Liverpool F.C.|Liverpool]]&lt;/ref&gt;

2010 മെയ് 31-ന് പെരസ് 6.8 മില്യൺ പൗണ്ടിന് ഹോസെ മൗറീഞ്ഞോയെ റയൽ മാഡ്രിഡിന്റെ പുതിയ പരിശീലകനായി നിയമിച്ചു.

അടുത്ത മൂന്ന് വർഷത്തിനിടയിൽ, [[ഫുട്ബോൾ ലോകകപ്പ് 2010|2010]]-ൽ ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിൽ [[ഫുട്ബോൾ ലോകകപ്പ് 2010|നടന്ന ലോകകപ്പിൽ]] യൂറോപ്പിലെ പ്രമുഖ ഫുട്ബോൾ ക്ലബ്ബുകളുടെ ശ്രദ്ധ ആകർഷിച്ച ജർമ്മൻ യുവപ്രതിഭ [[മെസ്യൂട്ട് ഓസിൽ|മെസുത് ഓസിൽ]], ഏഞ്ചൽ ഡി മരിയ എന്നിവരുൾപ്പെടെ നിരവധി പുതിയ താരങ്ങളെ പെരസ് ടീമിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നു. 2011-ലും 2012-ലും ഈ ടീം ആഭ്യന്തര വിജയങ്ങൾ നേടി; ക്ലബ്ബ് ഒരു [[കോപ ഡെൽ റേ]] കിരീടവും [[ലാ ലിഗാ|സ്പാനിഷ് ലീഗ്]] കിരീടവും സ്വന്തമാക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www1.skysports.com/football/live/match/232468/report|title=Madrid clinch Copa del Rey}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.espnfc.com/spanish-primera-division/15/table?season=2011|title=Spanish Primera División Table – ESPN FC|website=espnfc.com}}&lt;/ref&gt; എന്നിരുന്നാലും, യൂറോപ്യൻ മത്സരങ്ങളിലെ ക്ലബ്ബിന്റെ വിജയക്കുറവും നിരാശാജനകമായ 2012–13 സീസണും&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://edition.cnn.com/2013/05/17/sport/football/atletico-copa-del-rey/index.html|title=Mourinho: &quot;Worst season of my career&quot;|last=By|publisher=CNN}}&lt;/ref&gt; മൗറീഞ്ഞോയെ തന്റെ മുൻ ക്ലബ്ബായ [[ചെൽസി എഫ്.സി.|ചെൽസിയിലേക്ക്]] പോകാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.marca.com/2013/05/20/en/football/real_madrid/1369070464.html|title=Bye Bye Mourinho!}}&lt;/ref&gt;

2013 ജൂൺ 2-ന് പെരസ് റയൽ മാഡ്രിഡ് പ്രസിഡന്റായി നാലാം തവണയും നിയമിക്കപ്പെട്ടു. മൗറീഞ്ഞോയ്ക്ക് പകരം കാർലോ ആഞ്ചലോട്ടിയെ കൊണ്ടുവന്നു. ആദ്യ പതിനൊന്നിൽ [[ലൂക്കാ മോഡ്രിച്ച്|ലൂക്കാ മോഡ്രിച്ചിനും]] കരീം ബെൻസിമയ്ക്കും ഇടം ലഭിക്കുന്നതിനായി സീസണിന്റെ തുടക്കത്തിൽ മെസുത് ഓസിൽ, ഗോൺസാലോ ഹിഗ്വാൻ എന്നിവരെ യഥാക്രമം [[ആഴ്സണൽ എഫ്.സി.|ആഴ്സണലിനും]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/23929339|title=Mesut Ozil: Arsenal sign Real Madrid midfielder for £42.4m|date=2 September 2013|publisher=BBC}}&lt;/ref&gt; നാപോളിക്കും&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/23442542|title=Gonzalo Higuain: Real Madrid striker completes move to Napoli|date=27 July 2013|publisher=BBC}}&lt;/ref&gt; വിറ്റു. വെൽഷ് ഫുട്ബോൾ കളിക്കാരനും പി‌എഫ്‌എ പ്ലെയർ ഓഫ് ദ ഇയർ പുരസ്കാരജേതാവുമായ ഗാരത് ബെയ്‌ലിനെ 86 മില്യൺ പൗണ്ട് എന്ന റെക്കോർഡ് തുകയ്ക്ക് പെരസ് മാഡ്രിഡിലെത്തിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/22331030|title=Gareth Bale wins PFA Player of Year and Young Player awards|date=28 April 2013|publisher=BBC}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.dailymail.co.uk/sport/football/article-2401904/Gareth-Bale-finally-given-green-light-sign-Real-Madrid-86m.html|title=EXCLUSIVE: Transfer record smashed as Real Madrid land Bale with £86MILLION swoop as Tottenham finally let him go}}&lt;/ref&gt; സ്പാനിഷ് പ്രതിഭകളായ പ്ലേമേക്കർ ഇസ്കോ,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/23083749|title=Isco: Real Madrid agree deal for Manchester City target|date=27 June 2013|publisher=BBC}}&lt;/ref&gt; മിഡ്ഫീൽഡർ അസിയർ ഇല്ലറാമെണ്ടി&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.goal.com/en/news/11/transfer-zone/2013/07/12/4112360/real-madrid-reveal-3219-million-illarra-fee?ICID=CP_124|title=Real Madrid reveal €32.19&amp;nbsp;million Illarra fee|date=12 July 2013}}&lt;/ref&gt; എന്നിവരെ സീസൺ ആരംഭിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് പെരസ് ടീമിലെത്തിച്ചു. റയൽ മാഡ്രിഡ് കോപ ഡെൽ റേയും പത്താം ചാമ്പ്യൻസ് ലീഗ് കിരീടവും നേടിയതോടെ അടുത്ത സീസൺ വൻ വിജയമായിരുന്നു.

2014-ലെ സമ്മർ ട്രാൻസ്ഫർ വിൻഡോയിൽ പെരസ് [[ഫുട്ബോൾ ലോകകപ്പ് 2014|2014 ഫിഫ ലോകകപ്പ്]] താരങ്ങളായ [[ഹാമെസ് റോഡ്രിഗസ്|ഹാമെസ് റോഡ്രിഗസ്]],&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2014/jul/22/james-rodriguez-signs-real-madrid-monaco|title=James Rodríguez signs for Real Madrid for a reported £63m|last=staff|first=Guardian|date=22 July 2014|website=The Guardian}}&lt;/ref&gt; [[ടോണി ക്രൂസ്]],&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.dailymail.co.uk/sport/football/article-2695525/Toni-Kroos-completes-24m-Real-Madrid-Bayern-Munich.html|title=Toni Kroos completes £24m move to Real Madrid from Bayern Munich}}&lt;/ref&gt; [[കെയ്‌ലർ  നവാസ്]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2014/aug/03/real-madrid-confirm-keylor-navas-signing|title=Real Madrid confirm signing of Costa Rica's goalkeeper Keylor Navas|last=Association|first=Press|date=3 August 2014|website=The Guardian}}&lt;/ref&gt; എന്നിവരെ 95 മില്യൺ പൗണ്ട് ചെലവിൽ റയൽ മാഡ്രിഡിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നു. ഒപ്പം വായ്പാ ഇടപാടിൽ മാഞ്ചസ്റ്റർ യുണൈറ്റഡിൽ നിന്ന് ഹെർണാണ്ടസിനെയും ടീമിലെടുത്തു. വേതന തർക്കങ്ങളുടെയും ആദ്യ പതിനൊന്നിൽ ഇടം ലഭിക്കാത്തതിന്റെയും പേരിൽ ഏഞ്ചൽ ഡി മരിയ 60 മില്യൺ പൗണ്ട് എന്ന ബ്രിട്ടീഷ് ക്ലബ്ബ് റെക്കോർഡ് തുകയ്ക്ക് മാഞ്ചസ്റ്റർ യുണൈറ്റഡിലേക്ക് പോയി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/28926665|title=Angel Di Maria: Man Utd pay British record £59.7m for winger|date=26 August 2014|publisher=BBC}}&lt;/ref&gt; ഈ ട്രാൻസ്ഫർ വിൻഡോയിൽ [[എഫ്. സി. ബയേൺ മ്യൂണിക്ക്|ബയേൺ മ്യൂണിക്കിൽ]] ചേരാൻ സാബി അലോൺസോയും ക്ലബ്ബ് വിട്ടു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/28964916|title=Xabi Alonso: Bayern Munich sign Real Madrid player|date=29 August 2014|publisher=BBC}}&lt;/ref&gt; ബയേൺ, ബാഴ്‌സലോണ, ആഴ്സണൽ എന്നിവയുൾപ്പെടെ യൂറോപ്പിലെ പല വൻകിട ക്ലബ്ബുകളോടും മത്സരിച്ച്, 16 വയസ്സുള്ള നോർവീജിയൻ താരം മാർട്ടിൻ എഡെഗാർഡിനെ 2015 ജനുവരിയിൽ റയൽ മാഡ്രിഡിലെത്തിച്ചുകൊണ്ട് പെരസ് ട്രാൻസ്ഫർ മാർക്കറ്റിലെ തന്റെ കഴിവ് വീണ്ടും തെളിയിച്ചു.

== അവലംബം ==
{{Reflist}}
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1947-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:All articles with dead external links]]
[[വർഗ്ഗം:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>ioxpo12onp5j8uk5xt9ew96h405hvkv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ആലമ്പാടി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>507054</id>
    <revision>
      <id>4660772</id>
      <parentid>4543273</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T12:39:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AksharaBot</username>
        <id>221747</id>
      </contributor>
      <comment>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ (പരീക്ഷണ ഓട്ടം); വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]]</comment>
      <origin>4660772</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3163" sha1="96glhmmplpwsxbcpd6er2iozpl3cmhr" xml:space="preserve">{{Needs Image}}
{{Infobox cattle breed|name=Alambadi|maleweight=|subspecies=indicus|horn=Horned|coat=|skincolor=|femaleheight=|maleheight=|femaleweight=|nickname=|image=https://www.instagram.com/p/BsUmXbpnFp0/
  image_size    =|use=dairy, draft|standard=|distribution=[[Tamil Nadu]], [[Karnataka]]|country=India|altname=|status=|image_caption=|image_alt=|note=}}
[[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] തെക്കൻ സംസ്ഥാനമായ [[തമിഴ്‌നാട്|തമിഴ്‌നാട്ടിൽ]] നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ച [[പശു|കന്നുകാലികളുടെ]] ഇനമാണ് '''ആലമ്പാടി'''.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/conserve-alambadi-cattle-breed-farmers-told/article7142586.ece|title=Conserve Alambadi cattle breed, farmers told|access-date=19 October 2016|date=26 April 2015|publisher=The Hindu}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/exhibition-of-alambadi-cattle/article7045156.ece|title=Exhibition of Alambadi cattle|access-date=19 October 2016|date=29 March 2015|publisher=The Hindu}}&lt;/ref&gt;

പണ്ട് സാധാരണയായി ഉഴവുമൃഗമായാണ് ഇതിനെ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.freerangegoats.com/cattle-breed-alambadi-cattle/|title=Cattle breed: Alambadi cattle|access-date=19 October 2016|last=Adam|date=16 January 2016|publisher=Free Range Goats|archive-url=https://web.archive.org/web/20170130192417/http://www.freerangegoats.com/cattle-breed-alambadi-cattle|archive-date=30 January 2017}}&lt;/ref&gt; ഈ പരമ്പരാഗത ഇനത്തിന്റെ പാൽ ഉൽപാദനം വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ ശ്രമങ്ങൾ നടക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും ആലമ്പാടി ഇനത്തിന് ഏതാണ്ട് വംശനാശം സംഭവിച്ചതിനാൽ ഒരെണ്ണം കണ്ടെത്തുന്നതുപോലും വളരെ അപൂർവമാണ്. റെയ്‌ക്ല ഓട്ടമത്സരം പോലുള്ള ജൈവ-സാംസ്കാരിക കായിക വിനോദങ്ങൾ നിരോധിച്ചതും വിദേശ സങ്കരയിനം പശുക്കളുടെ ഉപയോഗവുമാണ് ഈ ഇനത്തിന്റെ വംശനാശത്തിന് കാരണമെന്ന് കർഷകരും കന്നുകാലി വളർത്തുന്നവരും പരാതിപ്പെടുന്നു.

== ഇതും കാണുക ==

* [[കന്നുകാലിയിനങ്ങളുടെ പട്ടിക|കന്നുകാലിയിനങ്ങളുടെ പട്ടിക]]

== അവലംബം ==
{{Reflist}}
[[വർഗ്ഗം:കന്നുകാലി വർഗ്ഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ കന്നുകാലിയിനങ്ങൾ]]
{{Cattle breeds of India}}</text>
      <sha1>96glhmmplpwsxbcpd6er2iozpl3cmhr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ആഴ്സനിക് ട്രയോക്സൈഡ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>509161</id>
    <revision>
      <id>4661020</id>
      <parentid>3970206</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T07:37:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4661020</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15814" sha1="4o5wrtv2u0vd2o3hgqv0snnkl6ejqg4" xml:space="preserve">{{prettyurl|Arsenic trioxide}}
{{Infobox drug
| drug_name = Arsenic trioxide
| type = &lt;!-- empty --&gt;
| IUPAC_name = Diarsenic trioxide
| image = Arsenic trioxide.jpg
| width = 
| alt = 
| caption = Arsenic trioxide {{Color box|#bd80e3|border=darkgray}} [[Arsenic|As]]&lt;sup&gt;3+&lt;/sup&gt; {{Color box|#ee2010|border=darkgray}} [[Oxide|O&lt;sup&gt;2−&lt;/sup&gt;]]
&lt;!-- Clinical data --&gt;| image2 = As4O6-molecule-from-arsenolite-xtal-3D-balls.png
| width2 = 
| alt2 = 
| imageL = 
| widthL = 
| altL = 
| widthR = 
| imageR = 
| altR = 
| pronounce = 
| tradename = Trisenox, others
| Drugs.com = {{Drugs.com|monograph|arsenic-trioxide}}
| MedlinePlus = a608017
| licence_EU = &lt;!-- EMA uses INN (or special INN_EMA) --&gt;
| licence_US = &lt;!-- FDA may use generic or brand name (generic name preferred) --&gt;
| DailyMedID = Arsenic_trioxide
| pregnancy_AU = X
| pregnancy_AU_comment = 
| pregnancy_US = &lt;!-- A / B / C / D / X / N --&gt;
| pregnancy_US_comment = 
| pregnancy_category = 
| legal_AU = &lt;!-- S2, S3, S4, S5, S6, S7, S8, S9 or Unscheduled--&gt;
| legal_AU_comment = 
| legal_CA = &lt;!-- OTC, Rx-only, Schedule I, II, III, IV, V, VI, VII, VIII --&gt;
| legal_CA_comment = 
| legal_DE = &lt;!-- Anlage I, II, III or Unscheduled--&gt;
| legal_DE_comment = 
| legal_NZ = &lt;!-- Class A, B, C --&gt;
| legal_NZ_comment = 
| legal_UK = &lt;!-- GSL, P, POM, CD, CD Lic, CD POM, CD No Reg POM, CD (Benz) POM, CD (Anab) POM or CD Inv POM / Class A, B, C --&gt;
| legal_UK_comment = 
| legal_US = &lt;!-- OTC / Rx-only / Schedule I, II, III, IV, V --&gt;
| legal_UN = &lt;!-- N I, II, III, IV / P I, II, III, IV--&gt;
| legal_US_comment = 
| legal_UN_comment = 
| legal_status = &lt;!--For countries not listed above--&gt;
&lt;!-- Pharmacokinetic data --&gt;| dependency_liability = 
| addiction_liability = 
| routes_of_administration = Intravenous
| bioavailability = 
| protein_bound = 75%
| metabolism = 
| metabolites = 
| onset = 
| elimination_half-life = 
| duration_of_action = 
| excretion = Urine
&lt;!-- Identifiers --&gt;| CAS_number = 1327-53-3
| CAS_supplemental = {{cascite|correct|CAS}}
| ATCvet = 
| ATC_prefix = L01
| ATC_suffix = XX27
| ATC_supplemental = &lt;!-- Legal status --&gt;
| PubChem = 261004
| PubChemSubstance = 
| IUPHAR_ligand = 
| DrugBank = DB01169
| ChemSpiderID = 452539
| UNII = S7V92P67HO
| KEGG = C13619
| ChEBI = 
| ChEMBL = 1200978
| NIAID_ChemDB = 
| PDB_ligand = 
| synonyms = Arsenic(III) oxide,&lt;br /&gt;Arsenic [[sesquioxide]],&lt;br /&gt;Arseneous oxide,&lt;br /&gt;Ratsbane,&lt;br/&gt;Arseneous anhydride,&lt;br /&gt;White arsenic,&lt;br/&gt;Aqua Tofani&lt;ref&gt;{{cite web | url = http://scifun.chem.wisc.edu/chemweek/Arsenic/Arsenic.html | author = Shakhashiri, B. Z. | title = Chemical of the Week: Arsenic | publisher = University of Wisconsin-Madison Chemistry Dept. | access-date = 2008-08-03 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080802165618/http://scifun.chem.wisc.edu/chemweek/Arsenic/Arsenic.html | archive-date = 2008-08-02 | url-status = dead }}&lt;/ref&gt;
&lt;!-- Chemical and physical data --&gt;| chemical_formula = 
| Ag = 
| Al = 
| As = 2
| Au = 
| B = 
| Bi = 
| Br = 
| C = 
| Ca = 
| Cl = 
| Co = 
| F = 
| Fe = 
| Gd = 
| H = 
| I = 
| K = 
| Li = 
| Mg = 
| Mn = 
| N = 
| Na = 
| O = 3
| P = 
| Pt = 
| S = 
| Sb = 
| Se = 
| Sr = 
| Tc = 
| Zn = 
| charge = 
| molecular_weight = 197.841
| SMILES = O1[As]3O[As]2O[As](O3)O[As]1O2
| StdInChI = 1S/As2O3/c3-1-4-2(3)5-1
| StdInChI_comment = {{stdinchicite|correct|chemspider}}
| StdInChIKey = GOLCXWYRSKYTSP-UHFFFAOYSA-N
| density = 3.74
| melting_point = 312.2
| melting_high = 
| melting_notes = 
| boiling_point = 465
| boiling_notes = 
| solubility = 20 g/L (25&amp;nbsp;°C)&lt;br /&gt;'''see text'''
| specific_rotation = 
}}
'''ട്രൈസെനോക്സ്''' എന്ന ബ്രാൻഡ് നാമത്തിൽ വിൽക്കുന്ന '''ആഴ്സനിക്''' '''ട്രയോക്സൈഡ്''' ഒരു [[അജൈവ സംയുക്തം|അജൈവ സംയുക്തവും]] മരുന്നും ആണ്.  ഒരു [[industrial chemical|വ്യാവസായിക രാസവസ്തു]] എന്ന നിലയിൽ വുഡ് പ്രിസർവേറ്റീവുകൾ, [[Pesticide|കീടനാശിനികൾ]], [[Glass|ഗ്ലാസ്]] എന്നിവയുടെ നിർമ്മാണത്തിൽ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു. &lt;ref name=&quot;Land2012&quot;&gt;{{Cite book|url=https://www.google.com/books/edition/Chemicals_in_the_Aquatic_Environment/wZb6CAAAQBAJ?hl=en&amp;gbpv=1&amp;dq=Arsenic+trioxide+industrial+chemical&amp;pg=PA259|title=Chemicals in the Aquatic Environment: Advanced Hazard Assessment|last=Landner|first=Lars|date=2012|publisher=Springer Science &amp; Business Media|isbn=9783642613340|page=259|language=en}}&lt;/ref&gt; [[Acute promyelocytic leukemia|അക്യൂട്ട് പ്രോമിലോസൈറ്റിക് രക്താർബുദം]] എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഒരു തരം [[അർബുദം|കാൻസറിനെ]] ചികിത്സിക്കാൻ ഒരു മരുന്നായി ഇത് ഉപയോഗിക്കുന്നു. &lt;ref name=&quot;AHFS2019&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.drugs.com/monograph/arsenic-trioxide.html|title=Arsenic Trioxide Monograph for Professionals|access-date=15 November 2019|website=Drugs.com|language=en}}&lt;/ref&gt; 

ഛർദ്ദി, വയറിളക്കം, നീർവീക്കം, ശ്വാസം മുട്ടൽ, തലവേദന എന്നിവയാണ് സാധാരണ പാർശ്വഫലങ്ങൾ. &lt;ref name=&quot;AHFS2019&quot;/&gt; ഗുരുതരമായ പാർശ്വഫലങ്ങളിൽ എപിഎൽ ഡിഫറൻസേഷൻ സിൻഡ്രോം, ഹൃദയ പ്രശ്നങ്ങൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടാം.  ഗർഭകാലത്ത് അല്ലെങ്കിൽ മുലയൂട്ടൽക്കാലത്ത് ഉപയോഗിച്ചാൽ, കുഞ്ഞിന് ദോഷം ചെയ്യും. &lt;ref name=&quot;BNF76&quot;&gt;{{Cite book|title=British national formulary : BNF 76|date=2018|publisher=Pharmaceutical Press|isbn=9780857113382|edition=76|pages=907}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.drugs.com/pregnancy/arsenic-trioxide.html|title=Arsenic trioxide (Trisenox) Use During Pregnancy|access-date=16 November 2019|website=Drugs.com|language=en}}&lt;/ref&gt; ആർസെനിക് ട്രയോക്സൈഡിന് {{Chem|As|2|O|3}} എന്ന [[രാസസൂത്രം|ഫോർമുലയുണ്ട്]]. &lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://www.google.com/books/edition/Biological_Chemistry_of_Arsenic_Antimony/nrKXcXQF0QAC?hl=en&amp;gbpv=1&amp;dq=&amp;pg=PA295|title=Biological Chemistry of Arsenic, Antimony and Bismuth|last=Sun|first=Hongzhe|date=2010|publisher=John Wiley &amp; Sons|isbn=9780470976227|page=295|language=en}}&lt;/ref&gt; ക്യാൻസറിൽ ഇത് എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുന്നുവെന്ന് പൂർണ്ണമായും വ്യക്തമല്ല.  

അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിൽ വൈദ്യശാസ്ത്ര ഉപയോഗത്തിനായി 2000 ൽ ആഴ്സനിക് ട്രയോക്സൈഡ് അംഗീകരിച്ചു. &lt;ref name=&quot;AHFS2019&quot;/&gt; [[ലോകാരോഗ്യസംഘടനയുടെ അടിസ്ഥാന മരുന്നുകളുടെ മാതൃകാ പട്ടിക|ലോകാരോഗ്യ സംഘടനയുടെ അവശ്യ മരുന്നുകളുടെ പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു]]. &lt;ref name=&quot;WHO21st&quot;&gt;{{Cite book|title=World Health Organization model list of essential medicines: 21st list 2019|vauthors=((World Health Organization))|publisher=World Health Organization|year=2019|location=Geneva|hdl=10665/325771|id=WHO/MVP/EMP/IAU/2019.06. License: CC BY-NC-SA 3.0 IGO|author-link=World Health Organization}}&lt;/ref&gt; അതിന്റെ വിഷാംശം കാരണം നിരവധി രാജ്യങ്ങളിൽ അതിന്റെ നിർമ്മാണത്തിനും വിൽപ്പനയ്ക്കും നിയന്ത്രണങ്ങളുണ്ട്. &lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://www.google.com/books/edition/Consolidated_List_of_Products_Whose_Cons/OtVZqdPHsm8C?hl=en&amp;gbpv=1&amp;dq=%22Arsenic+Trioxide%22+industrial+uses&amp;pg=PA24|title=Consolidated List of Products Whose Consumption And/or Sale Have Been Banned, Withdrawn, Severely Restricted Or Not Approved by Governments: Chemicals|date=2009|publisher=United Nations Publications|isbn=9789211302196|page=24|language=en}}&lt;/ref&gt;           

ആർസെനിക് അറിയപ്പെടുന്ന വിഷാംശം ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും, പരമ്പരാഗത ചൈനീസ് വൈദ്യത്തിൽ ആർസെനിക് ട്രയോക്സൈഡ് ഉപയോഗിച്ചു.  [[ഹോമിയോപ്പതി|ഹോമിയോപ്പതിയിൽ]] ഇതിനെ ആർസെനിക്കം ആൽബം എന്ന് വിളിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;ITOM&quot;&gt;{{Cite journal|last=Gibaud|first=S.|last2=Jaouen|first2=G.|title=Arsenic-Based Drugs: From Fowler's Solution to Modern Anticancer Chemotherapy|journal=Topics in Organometallic Chemistry|year=2010|volume=32|pages=1–20|doi=10.1007/978-3-642-13185-1_1|series=Topics in Organometallic Chemistry|isbn=978-3-642-13184-4}}&lt;/ref&gt; 

== ടോക്സിക്കോളജി ==
ആഴ്സനിക് ട്രയോക്സൈഡ് ദഹനവ്യവസ്ഥയിലൂടെ ആഗിരണം ചെയ്യപ്പെടുന്നു. ശ്വസനത്തിലോ ചർമ്മ സമ്പർക്കത്തിലോ വിഷ സാന്നിദ്ധ്യമുണ്ടാവാം. കഴിക്കുന്നതിലൂടെ ഉണ്ടാകുന്ന അക്യൂട്ട് ആർസെനിക് വിഷത്തിന്റെ ആദ്യ ലക്ഷണങ്ങൾ ദഹനപ്രശ്നങ്ങളാണ്. ഛർദ്ദി, വയറുവേദന, വയറിളക്കം പലപ്പോഴും രക്തസ്രാവം എന്നിവയുണ്ടാകാം. പേശീവലിവ്, ഹൃദയ പ്രശ്നങ്ങൾ,   [[കരൾ]] , [[വൃക്ക]] എന്നിവയുടെ പ്രവർത്തനം എന്നിവയേയും ബാധിക്കാം. ആർസെനിക് ട്രയോക്സൈഡിന്റെ നേർപ്പിച്ച ലായനികൾ പോലും കണ്ണുകളുമായുള്ള സമ്പർക്കത്തിൽ അപകടകരമാണ്. ഇതിന്റെ വിഷഗുണങ്ങൾ വിപുലമായി ചർച്ച ചെയ്യപ്പെടുന്നുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://caselaw.lp.findlaw.com/scripts/getcase.pl?navby=search&amp;case=/data2/circs/9th/9716830.html&amp;friend=usatoday|title=Stanton v Benzler 9716830|access-date=2008-06-09|date=1998-06-17|publisher=U.S. 9th Circuit Court of Appeals|quote=(...) convicted by a jury of first degree murder for poisoning her ex-husband. Her ex-husband's body was found with traces of arsenic trioxide in it.|archive-date=2012-10-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20121021053846/http://caselaw.lp.findlaw.com/scripts/getcase.pl?navby=search&amp;case=/data2/circs/9th/9716830.html&amp;friend=usatoday|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Murder&quot;&gt;{{Cite book|title=The Elements of Murder: A History of Poison|last=Emsley|first=J.|publisher=[[Oxford University Press]]|year=2006|isbn=978-0-19-280600-0|pages=93–197|chapter=Arsenic}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite book|title=[[Madame Bovary]]|last=Flaubert, G.|year=1856|author-link=Gustave Flaubert}}&lt;/ref&gt; 

വിട്ടുമാറാത്ത ആർസെനിക് വിഷത്തെ[[Arsenic poisoning|ആർസെനിക്കോസിസ്]] എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഈ അസുഖം [[Smelting|സ്മെൽറ്ററുകളിലെ]] തൊഴിലാളികളെ ബാധിക്കുന്നു.  [[കുടിവെള്ളം|കുടിവെള്ളത്തിൽ]] ഉയർന്ന അളവിൽ (0.3–0.4 &amp;nbsp; ppm) ആർസെനിക് അടങ്ങിയിരിക്കുന്നുവെങ്കിലും , ആർസെനിക് അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽസ് ഉപയോഗിച്ച് ദീർഘകാലത്തേക്ക് ചികിത്സിക്കുന്നുവെങ്കിലും  രോഗസാദ്ധ്യത കൂടുതലാണ്. ആർസെനിക് ട്രൈഓക്സൈഡ് കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നവരിൽ പ്രത്യുൽപാദന പ്രശ്നങ്ങൾ (ഗർഭം അലസൽ, ജനനസമയത്തെ ഭാരക്കുറവ്, വൈകല്യങ്ങൾ) കൂടുതലാണ്.

== ഉൽപാദനവും സംഭവവും ==
[[പ്രമാണം:St.BlasenArsenikstollen5.jpg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം| ആർസെനിക് ഖനി സാങ്ക്റ്റ് ബ്ലാസെൻ, ഓസ്ട്രിയ ]]
ആർസെനിക് സംയുക്തങ്ങളെ ഓക്സീകരിച്ച് ആഴ്സനിക് ട്രയോക്സൈഡ് നിർമ്മിക്കാം.  
: 2 {{Chem|As|2|S|3}} + 9 {{Chem|O|2}}  → 2 {{Chem|As|2|O|3}}  + 6 {{Chem|SO|2}}  

എന്നിരുന്നാലും മിക്ക ആർസെനിക് ഓക്സൈഡും മറ്റ് അയിരുകളുടെ സംസ്കരണത്തിന്റെ അസ്ഥിര ഉപോൽപ്പന്നമായിട്ടാണ് ലഭിക്കുന്നത്. ഉദാഹരണത്തിന്, സ്വർണ്ണത്തിലും ചെമ്പ് അടങ്ങിയ അയിരുകളിലുമുള്ള സാധാരണ അശുദ്ധി ആയ ആർസെനോപൈറൈറ്റ് വായുവിൽ ചൂടാക്കിയാൽ ആർസെനിക് ട്രൈഓക്സൈഡിനെ സ്വതന്ത്രമാക്കുന്നു. അത്തരം ധാതുക്കളുടെ സംസ്കരണം  വിഷബാധകൾക്ക് കാരണമാകാറുണ്ട് &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://nwt-tno.inac-ainc.gc.ca/giant/atg_e.html|title=Giant Mine – Northwest Territories Region – Indian and Northern Affairs Canada|access-date=2007-08-28|archive-url=https://archive.today/20040812225606/http://nwt-tno.inac-ainc.gc.ca/giant/atg_e.html|archive-date=2004-08-12}}&lt;/ref&gt;  

ലബോറട്ടറിയിൽ, ആർസെനിക് ട്രൈക്ലോറൈഡിന്റെ ജലവിശ്ലേഷണത്തിലൂടെ ഇത് തയ്യാറാക്കുന്നു: &lt;ref name=&quot;Brauer&quot;&gt;Handbook of Preparative Inorganic Chemistry, 2nd Ed. Edited by G. Brauer, Academic Press, 1963, NY.&lt;/ref&gt; 
: 2 AsCl &lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt; + 3 H &lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; O → As &lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; O &lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt; + 6 HCl

== പരാമർശങ്ങൾ ==
{{Reflist}}
[[വർഗ്ഗം:അവശ്യ മരുന്നുകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ആൻറിനിയോപ്ലാസ്റ്റിക് മരുന്നുകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ആൽകെമിക്കൽ പദാർത്ഥങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>4o5wrtv2u0vd2o3hgqv0snnkl6ejqg4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഹസ്സ അൽ മൻസൂരി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>510795</id>
    <revision>
      <id>4660855</id>
      <parentid>4489370</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T17:15:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4660855</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7493" sha1="hpwxn3ksr3qngtzfockuobhe54b9lk5" xml:space="preserve">{{Infobox astronaut|name=ഹസ്സ അൽ മൻസൂരി|current_occupation=ബഹിരാകാശയാത്രികൻ|retirement=|insignia=
|missions=[[Soyuz MS-15]]/[[Soyuz MS-12|12]] (ISS EP-19)|eva_time=|evas=|selection=[[Mohammed bin Rashid Space Centre#UAE Astronaut Program|MBRSC Selection 1]]&lt;ref name=Spacefacts&gt;{{cite web|url=http://www.spacefacts.de/bios/international/english/al-mansouri_hazza.htm|title=Astronaut Biography: Hazza Al Mansouri|website=www.spacefacts.de}}&lt;/ref&gt;|space_time=7d 21h 01m &lt;ref name=Spacefacts /&gt;|rank=|alma_mater=[[Khalifa bin Zayed Air College]]|previous_occupation=യുദ്ധ വൈമാനികൻ|occupation=|other_names=Hazza Ali Abdan Khalfan Al Mansouri &lt;br&gt; {{lang|ar|هَزَّاع عَلِي عَبْدان خَلْفَان ٱلْمَنْصُوْرِي}}|death_place=|death_date=|birth_place=[[Al Wathba, Abu Dhabi|Al Wathba]], [[United Arab Emirates]]&lt;ref name=&quot;KhaleejTimes 02-2019&quot;&gt;{{cite news |last=Nasir |first=Sarwat |title=How UAE astronauts reacted to call-up: One went jogging, the other thought it was a dream |newspaper=[[Khaleej Times]] |location=[[Dubai]] |url=https://www.khaleejtimes.com/news/general/how-uae-astronauts-reacted-to-call-up-one-went-jogging-the-other-thought-it-was-a-dream- |date=February 26, 2019 |access-date=September 2, 2019 |archive-date=2022-10-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221027125008/https://www.khaleejtimes.com/news/general/how-uae-astronauts-reacted-to-call-up-one-went-jogging-the-other-thought-it-was-a-dream- |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;GulfNews 02-2019&quot;&gt;{{cite news |newspaper=[[Gulf News]] |title=Hazza Al-Mansouri |url=https://www.pressreader.com/search?query=hazza%20al%20mansouri%20wathba&amp;in=ALL&amp;date=Anytime&amp;hideSimilar=0&amp;type=2&amp;state=2 |date=February 26, 2019 |access-date=September 2, 2019}}&lt;/ref&gt;|birth_date={{Birth date and age|1983|12|13}}|status=|nationality=എമിറേറ്റ്സ്|type=[[Mohammed bin Rashid Space Centre#UAE Astronaut Program|UAE]] Astronaut (2018)|caption=|image_size=|image=Hazza Al Mansouri (1).jpg|awards=}} ഒരു ബഹിരാകാശയാത്രികനും സ്പേസിൽ [[ഐക്യ അറബ് എമിറേറ്റുകൾ|യുണൈറ്റഡ് അറബ് എമിറേറ്റിൽ]] നിന്നുള്ള ആദ്യ വ്യക്തിയാണ് '''ഹസ്സ അൽ മൻസൂർ ('''Arabic: هَزَّاع ٱلْمَنْصُوْرِي).   

2019 സെപ്റ്റംബർ 25-ന് അദ്ദേഹം സോയൂസ് എംഎസ് -15 ബഹിരാകാശ പേടകത്തിൽ അന്താരാഷ്ട്ര ബഹിരാകാശ നിലയത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.&lt;ref&gt;https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-49715269&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.thenational.ae/uae/science/first-glimpse-of-the-rocket-that-will-take-emirati-astronaut-hazza-to-space-1.913813&lt;/ref&gt; എട്ട് ദിവസത്തിന് ശേഷം 2019 ഒക്ടോബർ 3 ന് സോയൂസ് എംഎസ് -12 എന്ന ബഹിരാകാശ വാഹനത്തിൽ അദ്ദേഹം സുരക്ഷിതമായി [[കസാഖ്സ്ഥാൻ|കസാക്കിസ്ഥാനിൽ]] വന്നിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dubailad.com/hazzaa-almansoori-returns-to-earth-after-a-historic-trip-to-the-iss/|title=Hazzaa AlMansoori Returns to Earth After a Historic Trip to The ISS|access-date=October 4, 2019|date=October 4, 2019|website=Dubailad|archive-date=2023-01-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20230127151131/https://www.dubailad.com/hazzaa-almansoori-returns-to-earth-after-a-historic-trip-to-the-iss/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  

== ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും ==
[[അബുദാബി]] നഗരപ്രാന്തമായ അൽ വാത്ബയിൽ 1983 ഡിസംബർ 13-ന് അൽ മൻസൂരി ജനിച്ചു. കുട്ടിക്കാലത്ത്, ലിവ മരുഭൂമിയിൽ ഇരുണ്ട രാത്രികളിൽ നക്ഷത്രങ്ങളും ഉൽക്കകളും പര്യവേക്ഷണം ചെയ്യുന്നതും കാണുന്നതും ഹസ്സ ഇഷ്ടപ്പെട്ടിരുന്നു. ഒരു പൈലറ്റ് ആകണമെന്ന് സ്വപ്നം കണ്ട അദ്ദേഹം വിമാനങ്ങളെയും ബഹിരാകാശ യാത്രകളെയും കുറിച്ച് വായിക്കാൻ ഇഷ്ടപ്പെട്ടു. {{തെളിവ്|}}   

== സൈനിക ജീവിതം ==
യുഎഇ സായുധ സേനയിൽ ചേർന്ന അദ്ദേഹം പിന്നീട് സൈനിക പൈലറ്റായി. അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ [[അരിസോണ|അരിസോണയിലെ]] എഫ് -16 യുദ്ധവിമാനങ്ങളിൽ പരിശീലനം നൽകാൻ യുഎഇ അദ്ദേഹത്തെ അയച്ചു. വാട്ടർ സർവൈവൽ, 9 ജി വരെ ഗൈറോ ലാപ് കോഴ്സ്, റെഡ് ഫ്ലാഗ് എക്സർസൈസ് എന്നിവയിൽ നൂതന പരിശീലന കോഴ്സുകളിലൂടെ കടന്നുപോയി. തിരിച്ചെത്തിയ ശേഷം എഫ് -16 പൈലറ്റായി ജോലി ചെയ്തു. {{തെളിവ്|}}   

== ബഹിരാകാശ യാത്രികൻ ==
2018 സെപ്റ്റംബർ 3 ന് ഷെയ്ഖ് മുഹമ്മദ് ട്വീറ്റ് ചെയ്തു: “ഞങ്ങൾ ഇന്ന് അന്താരാഷ്ട്ര ബഹിരാകാശ നിലയത്തിലേക്കുള്ള ആദ്യത്തെ ബഹിരാകാശയാത്രികരെ പ്രഖ്യാപിച്ചു: ഹസ്സ അൽ മൻസൂരി, സുൽത്താൻ അൽ നയാദി. ഹസ്സയും സുൽത്താനും എല്ലാ യുവ അറബികളെയും പ്രതിനിധീകരിച്ച് യുഎഇയുടെ അഭിലാഷങ്ങളുടെ പരകോടി പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://twitter.com/HHShkMohd/status/1036574913090543616|title=Sheikh Mohammed announcing Hazza as one of the first two Emirati astronauts|access-date=|last=|first=|date=|website=|archive-url=|archive-date=}}&lt;/ref&gt; ” 
[[പ്രമാണം:Soyuz_MS-15_crew_members_in_front_of_their_spacecraft.jpg|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം| അൽ മൻസൂരി (ഇടത്ത്) സോയൂസ് എം‌എസ് -15 കമാൻഡർ ഒലെഗ് സ്‌ക്രിപോച്ച്ക (മധ്യഭാഗം), ഫ്ലൈറ്റ് എഞ്ചിനീയർ [[ജെസീക്ക മെയർ|ജെസീക്ക മെയർ]] (വലത്ത്). ]]

== അവലംബം ==
{{Reflist}}
[[വർഗ്ഗം:1983-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]</text>
      <sha1>hpwxn3ksr3qngtzfockuobhe54b9lk5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ശിവതാണ്ഡവം (ചലച്ചിത്രം)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>515851</id>
    <revision>
      <id>4660775</id>
      <parentid>4574445</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T12:40:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AksharaBot</username>
        <id>221747</id>
      </contributor>
      <comment>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ (പരീക്ഷണ ഓട്ടം); വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]]</comment>
      <origin>4660775</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5589" sha1="gl6q8ottka450i8fdibntaesxi3eo19" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Sivathaandavam}}
{{Infobox film
|name=ശിവതാണ്ഡവം
|image=SivaThaandavam.jpg
|caption=
|director=[[എൻ. ശങ്കരൻ നായർ]] 
|producer= സാരഥി, [[പത്മനാഭൻ]] 
|writer=എൻ. ശങ്കരൻ നായർ
|dialogue=എൻ. ശങ്കരൻ നായർ
|lyrics=[[പെരുമ്പുഴ ഗോപാലകൃഷ്ണൻ‍]] 
|screenplay=എൻ. ശങ്കരൻ നായർ
|starring=[[കമൽ ഹാസൻ]],&lt;br&gt; [[കവിയൂർ പൊന്നമ്മ]],&lt;br&gt; [[ബഹദൂർ]], &lt;br&gt;[[ജയസുധ]] 
|music=[[എം.ബി. ശ്രീനിവാസൻ]]
|action =
|design =
| background music=എം.ബി. ശ്രീനിവാസൻ
|cinematography=[[ജെ. വില്യംസ് (സംവിധായകൻ)|ജെ. വില്യംസ്]]
|editing=
|studio=അഭയം മൂവീസ്
|distributor=വിജയാ മൂവീസ്
| banner =അഭയം മൂവീസ്
| runtime =  
|released={{Film date|1977|2|3|df=y}}
|country={{Ind}}
|language=[[മലയാളം]]}}

[[എൻ. ശങ്കരൻ നായർ]] സംവിധാനം നിർവ്വഹിച്ച് [[1977-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങളുടെ പട്ടിക|1977-ൽ]] പുറത്തിറങ്ങിയ ഒരു മലയാളചലച്ചിത്രമാണ് '''''ശിവതാണ്ഡവം'''''. [[കമൽ ഹാസൻ]], [[കവിയൂർ പൊന്നമ്മ]], [[ബഹദൂർ]], [[ജയസുധ]] എന്നിവരാണ് ഈ ചിത്രത്തിലെ പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിച്ചത്. ഇതിലെ ഗാനങ്ങൾക്ക് [[എം.ബി. ശ്രീനിവാസൻ]] സംഗീതം നൽകി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.malayalachalachithram.com/movie.php?i=717|title=ശിവതാണ്ഡവം (1977)|access-date=2020-07-26|publisher=www.malayalachalachithram.com}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://malayalasangeetham.info/m.php?287|title=ശിവതാണ്ഡവം (1977)|access-date=2020-07-26|publisher=malayalasangeetham.info|archive-date=2014-10-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20141006083712/http://malayalasangeetham.info/m.php?287|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://spicyonion.com/title/siva-thandavum-malayalam-movie/|title=ശിവതാണ്ഡവം (1977)|access-date=2020-07-26|publisher=spicyonion.com|archive-date=2020-07-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20200726152014/https://spicyonion.com/title/siva-thandavum-malayalam-movie/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; [[കമലഹാസൻ|കമൽ ഹാസൻ]] പാടി റെക്കോർഡ് ചെയ്ത ആദ്യത്തെ [[മലയാളം|മലയാള]] വരികൾ ഈ ചിത്രത്തിലേതായിരുന്നു.  

==അഭിനേതാക്കൾ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! ക്ര.നം. !! അഭിനേതാവ്!!കഥാപാത്രം
|-
| 1 || [[കമൽ ഹാസൻ]]||
|-
|2  || [[ജയസുധ]]||
|-
| 3 || [[എം.ജി. സോമൻ]]||
|-
|4  || [[ബഹദൂർ]]||
|-
|5  || [[കവിയൂർ പൊന്നമ്മ]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=ശിവതാണ്ഡവം (1977)|url=https://m3db.com/film/1780|publisher=മലയാളം മൂവി&amp;മ്യൂസിക് ഡാറ്റാബേസ്|accessdate=2020-07-26
|}}&lt;/ref&gt;||
|}

==ഗാനങ്ങൾ==
[[പെരുമ്പുഴ ഗോപാലകൃഷ്ണൻ‍]] രചിച്ച ഗാനങ്ങൾക്ക് [[എം.ബി. ശ്രീനിവാസൻ]] സംഗീതം നൽകിയിരിക്കുന്നു.

{| border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;&quot; 
|- bgcolor=&quot;#CCCCCF&quot; align=&quot;center&quot; 
| '''നമ്പർ.''' || '''ഗാനം''' || '''ഗായകർ'''  || '''രാഗം''' 
|- 
| 1 ||അന്തിമയങ്ങിയില്ലാ ||[[വാണി ജയറാം]]||  
|- 
| 2 || ഹേമന്തിനി ||[[കെ ജെ യേശുദാസ്]]||  
|- 
| 3 ||ഞാനൊരു വീണാധാരി ||കെ ജെ യേശുദാസ്||  
|- 
| 4 || പീതാംബരാ ഓ കൃഷ്ണാ || [[ഉഷ ഉതുപ്പ്]], [[കമലഹാസൻ|കമൽ ഹാസൻ]]|| 
|- 
| 5 ||ഉടുത്തൊരുങ്ങിയ ||വാണി ജയറാം||  
	
|}
	
== അവലംബം ==
{{Reflist}}

== പുറംകണ്ണികൾ ==

* {{IMDb title|0282168|}}
[[വർഗ്ഗം:1977-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:എം ബി ശ്രീനിവാസൻ സംഗീതം പകർന്ന ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ജെ. വില്യംസ് ഛായാഗ്രഹണം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:എൻ. ശങ്കരൻ നായർ സംവിധാനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കമലഹാസൻ അഭിനയിച്ച മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ബഹദൂർ അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>gl6q8ottka450i8fdibntaesxi3eo19</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>പി.പി. തങ്കച്ചൻ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>523341</id>
    <revision>
      <id>4660823</id>
      <parentid>4599223</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T13:15:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Altocar 2020</username>
        <id>144384</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>4660823</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15240" sha1="cdilp3q09h33yt4w3sx7ykts9sknb7i" xml:space="preserve">{{PU|P.P. Thankachan}}
{{Infobox officeholder
| name                = പി.പി. തങ്കച്ചൻ
| image               = [[File:PP Thankachan.png|300x300px]]
| office1             = [[കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി|കെ.പി.സി.സി]]  പ്രസിഡൻറ് 
| term_start1         = 2004
| term_end1           = 
| predecessor1        = [[കെ. മുരളീധരൻ]]
| successor1          = [[തെന്നല ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]]
| office2             = [[നിയമസഭ|നിയമസഭാംഗം]]
| term_start2         = 1982,1987,1991,1996
| term_end2           = 2001
| predecessor2        = [[പി.ആർ. ശിവൻ]]
| successor2          = [[സാജു പോൾ]]
| constituency2       = [[പെരുമ്പാവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]]
| office3 = [[യു.ഡി.എഫ്]] കൺവീനർ
| term_start3 = 2004
| term_end3 = 2018
| predecessor3 = [[ഉമ്മൻചാണ്ടി]]
| successor3 = [[ബെന്നി ബെഹനാൻ]]
| party               = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]][[File:Indian National Congress Flag.svg|frameless|25x25px]]
| religion            = 
| spouse              = ടി.വി. തങ്കമ്മ
| children            = 3
| birth_name = പൈനാടത്ത് പൗലോസ് തങ്കച്ചൻ
| birth_date          = 1939 ജൂലൈ 29
| birth_place         = [[അങ്കമാലി]], എറണാകുളം ജില്ല
| residence           = 
| death_date          = {{death date and age|2025|09|11|1939|07|29|mf=yes}}
| death_place         = എറണാകുളം
| website             = 
| year                = 2025
| date                = 11 സെപ്റ്റംബർ 
| source              = http://www.niyamasabha.org/codes/members/m682.htm നിയമസഭ
}}
കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള മുതിർന്ന [[കോൺഗ്രസ്]] നേതാവായിരുന്നു '''പി.പി. തങ്കച്ചൻ.(1939-2025)''' &lt;ref&gt; http://www.niyamasabha.org/codes/members/m682.htm &lt;/ref&gt;എട്ടാം കേരള [[നിയമസഭ|നിയമസഭയിലെ]] സ്പീക്കർ, 
രണ്ടാം എ.കെ.ആൻ്റണി മന്ത്രിസഭയിലെ സംസ്ഥാന കൃഷിവകുപ്പ് മന്ത്രി, 1982 മുതൽ 1996 വരെ പെരുമ്പാവൂർ എം.എൽ.എ, 2004 മുതൽ 2018 വരെ തുടർച്ചയായി പതിനാല് വർഷം [[യു.ഡി.എഫ്]] കൺവീനർ,&lt;ref&gt;[https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2025/09/11/former-kpcc-president-pp-thankachan-passes-away.html പിപി തങ്കച്ചൻ അന്തരിച്ചു]&lt;/ref&gt; 2004-ൽ [[കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി|കെപിസിസി]]യുടെ അധ്യക്ഷൻ എന്നീ നിലകളിലും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.

== ജീവിതരേഖ ==
[[എറണാകുളം]] [[ജില്ല]]യിലെ [[അങ്കമാലി]]യിൽ റവ.ഫാ. പൗലോസ്  പൈനാടത്തിൻ്റെയും അന്നമ്മയുടേയും മകനായി 1939 ജൂലൈ 29ന് ജനിച്ചു. പൈനാടത്ത് പൗലോസ് തങ്കച്ചൻ എന്നതാണ് ശരിയായ പേര്. [[തേവര]] എസ്.എച്ച്. കോളേജിലെ ബിരുദ പഠനത്തിന് ശേഷം നിയമം പഠിച്ച് അഭിഭാഷകനായും ജോലി ചെയ്തു.പൊതുഭരണത്തിൽ ഡിപ്ലോമ ബിരുദവും നേടി.&lt;ref&gt;http://www.niyamasabha.org/codes/members/m682.htm&lt;/ref&gt;

== രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ==

1968-ൽ [[പെരുമ്പാവൂർ]] കോർപ്പറേഷൻ്റെ ചെയർമാൻ ആയിട്ടാണ് പൊതുരംഗ പ്രവേശനം.
1968-ൽ രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ കോർപ്പറേഷൻ ചെയർമാൻ എന്ന റെക്കോർഡും തങ്കച്ചൻ്റെ പേരിലാണ്.

1968 മുതൽ 1980 വരെ പെരുമ്പാവൂർ കോർപ്പറേഷൻ കൗൺസിൽ അംഗമായിരുന്നു. 1977 മുതൽ 1989 വരെ [[എറണാകുളം]] ഡി.സി.സി പ്രസിഡൻറായും 1980-1982 കാലത്ത് പെരുമ്പാവൂർ കോർപ്പറേഷൻ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായും പ്രവർത്തിച്ചു.

1982-ൽ [[പെരുമ്പാവൂർ| പെരുമ്പാവൂരിൽ]] നിന്ന് ആദ്യമായി [[നിയമസഭ]] അംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. പിന്നീട് നടന്ന [[നിയമസഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിലും(1987, 1991, 1996) [[പെരുമ്പാവൂർ| പെരുമ്പാവൂരിൽ]] നിന്ന് തന്നെ [[നിയമസഭ|നിയമസഭാംഗമായി]].
1987-1991 കാലഘട്ടത്തിൽ കോൺഗ്രസ് പാർലമെൻ്ററി പാർട്ടിയുടെ സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു.

2001-ലെ [[നിയമസഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പെരുമ്പാവൂരിൽ നിന്ന് മത്സരിച്ചെങ്കിലും [[സി.പി.എം|സിപിഎമ്മിലെ]] [[സാജു പോൾ|സാജു പോളിനോട്]] പരാജയപ്പെട്ടു. 2006-ലെ [[നിയമസഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[Kunnathunadu|കുന്നത്തുനാട്ടിൽ]] നിന്ന് മത്സരിച്ചെങ്കിലും [[സി.പി.എം|സി.പി.എമ്മിലെ]] [[എം.എം. മോനായി]]യോട് പരാജയപ്പെട്ടു.

1991-1995-ലെ [[കെ. കരുണാകരൻ]] മന്ത്രിസഭയിൽ സ്പീക്കറായും
1995-1996-ലെ [[എ.കെ. ആൻറണി]] മന്ത്രിസഭയിലെ കൃഷിവകുപ്പ് മന്ത്രിയായും	
&lt;ref&gt;http://www.niyamasabha.org/codes/ginfo_6_9.htm&lt;/ref&gt; 
1996-2001-ലെ [[നിയമസഭ]]യിൽ പ്രതിപക്ഷത്തിൻ്റെ ചീഫ് വിപ്പായും പ്രവർത്തിച്ചു. 

2001 മുതൽ 2004 വരെ മാർക്കറ്റ് ഫെഡ് ചെയർമാനായും [[കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി| കെ.പി.സി.സിയുടെ]] വൈസ് പ്രസിഡൻറായും നിയമിതനായി.

2004-ൽ കെ.പി.സി.സി പ്രസിഡൻറായിരുന്ന [[കെ. മുരളീധരൻ]]
മൂന്നാം എ.കെ.ആൻ്റണി മന്ത്രിസഭയിലെ 
വൈദ്യുതി വകുപ്പ് മന്ത്രിയായതോടെ
2004 ഫെബ്രുവരി മുതൽ ജൂൺ വരെ
കെ.പി.സി.സിയുടെ താത്കാലിക പ്രസിഡൻറായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.

2004-ൽ [[ഉമ്മൻചാണ്ടി]] [[മുഖ്യമന്ത്രി]]യായതോടെ [[യു.ഡി.എഫ്]] കൺവീനറായ തങ്കച്ചൻ 2018 വരെ കൺവീനറായി തുടർന്നു.&lt;ref&gt;https://www.thehindu.com/news/national/kerala/benny-behanan-is-udf-convener/article24996840.ece&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.stateofkerala.in/niyamasabha/p_p_thankachan.php |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-01-11 |archive-date=2020-02-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200221142655/http://www.stateofkerala.in/niyamasabha/p_p_thankachan.php |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയിൽ എക്കാലവും ലീഡർ കെ.കരുണാകരൻ്റെ വിശ്വസ്ഥനായിരുന്ന തങ്കച്ചൻ ഐ ഗ്രൂപ്പിലെ പ്രധാന നേതാവായിരുന്നു എങ്കിലും എ ഗ്രൂപ്പ് 
നേതാക്കളുമായി സമവായത്തിൻ്റെ വഴിയാണ് തിരഞ്ഞെടുത്തത്. 
കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയിൽ ഗ്രൂപ്പ് പോരുകൾ 
തുടർന്നപ്പോഴും ഗ്രൂപ്പുകൾക്ക് അതീതമായി എല്ലാ വിഭാഗം നേതാക്കളുമായി സൗഹൃദം നില നിർത്തിയിരുന്നതാണ് തങ്കച്ചൻ്റെ സവിശേഷത.

2018-ൽ യുഡിഎഫ് കൺവീനർ സ്ഥാനം ഒഴിഞ്ഞ ശേഷം സജീവ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിന്നും വിരമിച്ചു.&lt;ref&gt;https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2025/09/11/early-life-and-political-beginnings-of-p-p-thankachan.html&lt;/ref&gt;

== മരണം ==
വാർധക്യ സഹജമായ അസുഖങ്ങൾക്ക് ചികിത്സയിൽ തുടരവെ 86-മത്തെ വയസിൽ 2025 സെപ്റ്റംബർ 11 ന് വൈകിട്ട് നാലരക്ക് ആലുവയിലെ സ്വകാര്യ ആശുപത്രിയിൽ വച്ച് അന്തരിച്ചു.
സെപ്റ്റംബർ 13ന് 
വൈകിട്ട് നാലു മണിയോടെ
നെടുമ്പാശേരി യാക്കോബായ കത്തീഡ്രൽ
പള്ളി സെമിത്തേരിയിൽ സംസ്കാര ചടങ്ങുകൾ നടന്നു.&lt;ref&gt;https://www.madhyamam.com/kerala/pp-thankachan-passes-away-1446107&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.reporterlive.com/topnews/kerala/2025/09/11/senior-congress-leader-p-p-thankachan-passes-away&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://keralakaumudi.com/news/mobile/news.php?id=1609037&amp;u=obit-ernakulam&lt;/ref&gt;

== തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2020-10-03 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=deviated |archivedate=2021-11-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html }}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2020-10-03 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 
! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !!  മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും 
|-
| 2006 || [[കുന്നത്തുനാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[എം.എം. മോനായി]] || [[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || [[പി.പി. തങ്കച്ചൻ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || കെ.ആർ. രാജഗോപാൽ || [[ബി.ജെ.പി.]]
|-
| 2001 || [[പെരുമ്പാവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[സാജു പോൾ]] || [[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || [[പി.പി. തങ്കച്ചൻ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || ||
|-
| 1996|| [[പെരുമ്പാവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[പി.പി. തങ്കച്ചൻ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[ആർ. രാമൻ കർത്ത]] || [[ജനതാ ദൾ]] [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || ||
|-
| 1991 || [[പെരുമ്പാവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[പി.പി. തങ്കച്ചൻ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[ആലുങ്കൽ ദേവസി]] || [[ജനതാ ദൾ]] [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || ||
|-
| 1987 || [[പെരുമ്പാവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[പി.പി. തങ്കച്ചൻ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[ആർ. രാമൻ കർത്ത]] || [[ജനതാ ദൾ]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || ||
|-
| 1982 || [[പെരുമ്പാവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[പി.പി. തങ്കച്ചൻ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[പി.ആർ. ശിവൻ]] || [[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || ||
|-
|}

== സ്വകാര്യ ജീവിതം ==
* ഭാര്യ :
* പരേതയായ ടി.വി. തങ്കമ്മ
* മക്കൾ : 
* വർഗീസ്
* ഡോ.രേഖ
* ഡോ.രേണു

== അവലംബം ==
&lt;references/&gt;
{{DEFAULTSORT:തങ്കച്ചൻ}}
{{Speakers of KLA}}

[[വർഗ്ഗം:കേരള നിയമസഭയിലെ സ്പീക്കർമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കെ.പി.സി.സി. പ്രസിഡന്റുമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:1939-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ കൃഷിവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഏഴാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:എട്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഒൻപതാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:പത്താം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ജൂലൈ 29-ന് ജനിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>cdilp3q09h33yt4w3sx7ykts9sknb7i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660824</id>
      <parentid>4660823</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T13:15:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Altocar 2020</username>
        <id>144384</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>4660824</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15210" sha1="s7w5hgciaxermav82i2ggaorn32pzv4" xml:space="preserve">{{PU|P.P. Thankachan}}
{{Infobox officeholder
| name                = പി.പി. തങ്കച്ചൻ
| image               = [[File:PP Thankachan.png|300x300px]]
| office1             = [[കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി|കെ.പി.സി.സി]]  പ്രസിഡൻറ് 
| term1         = 2004 
| predecessor1        = [[കെ. മുരളീധരൻ]]
| successor1          = [[തെന്നല ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]]
| office2             = [[നിയമസഭ|നിയമസഭാംഗം]]
| term_start2         = 1982,1987,1991,1996
| term_end2           = 2001
| predecessor2        = [[പി.ആർ. ശിവൻ]]
| successor2          = [[സാജു പോൾ]]
| constituency2       = [[പെരുമ്പാവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]]
| office3 = [[യു.ഡി.എഫ്]] കൺവീനർ
| term_start3 = 2004
| term_end3 = 2018
| predecessor3 = [[ഉമ്മൻചാണ്ടി]]
| successor3 = [[ബെന്നി ബെഹനാൻ]]
| party               = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]][[File:Indian National Congress Flag.svg|frameless|25x25px]]
| religion            = 
| spouse              = ടി.വി. തങ്കമ്മ
| children            = 3
| birth_name = പൈനാടത്ത് പൗലോസ് തങ്കച്ചൻ
| birth_date          = 1939 ജൂലൈ 29
| birth_place         = [[അങ്കമാലി]], എറണാകുളം ജില്ല
| residence           = 
| death_date          = {{death date and age|2025|09|11|1939|07|29|mf=yes}}
| death_place         = എറണാകുളം
| website             = 
| year                = 2025
| date                = 11 സെപ്റ്റംബർ 
| source              = http://www.niyamasabha.org/codes/members/m682.htm നിയമസഭ
}}
കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള മുതിർന്ന [[കോൺഗ്രസ്]] നേതാവായിരുന്നു '''പി.പി. തങ്കച്ചൻ.(1939-2025)''' &lt;ref&gt; http://www.niyamasabha.org/codes/members/m682.htm &lt;/ref&gt;എട്ടാം കേരള [[നിയമസഭ|നിയമസഭയിലെ]] സ്പീക്കർ, 
രണ്ടാം എ.കെ.ആൻ്റണി മന്ത്രിസഭയിലെ സംസ്ഥാന കൃഷിവകുപ്പ് മന്ത്രി, 1982 മുതൽ 1996 വരെ പെരുമ്പാവൂർ എം.എൽ.എ, 2004 മുതൽ 2018 വരെ തുടർച്ചയായി പതിനാല് വർഷം [[യു.ഡി.എഫ്]] കൺവീനർ,&lt;ref&gt;[https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2025/09/11/former-kpcc-president-pp-thankachan-passes-away.html പിപി തങ്കച്ചൻ അന്തരിച്ചു]&lt;/ref&gt; 2004-ൽ [[കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി|കെപിസിസി]]യുടെ അധ്യക്ഷൻ എന്നീ നിലകളിലും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.

== ജീവിതരേഖ ==
[[എറണാകുളം]] [[ജില്ല]]യിലെ [[അങ്കമാലി]]യിൽ റവ.ഫാ. പൗലോസ്  പൈനാടത്തിൻ്റെയും അന്നമ്മയുടേയും മകനായി 1939 ജൂലൈ 29ന് ജനിച്ചു. പൈനാടത്ത് പൗലോസ് തങ്കച്ചൻ എന്നതാണ് ശരിയായ പേര്. [[തേവര]] എസ്.എച്ച്. കോളേജിലെ ബിരുദ പഠനത്തിന് ശേഷം നിയമം പഠിച്ച് അഭിഭാഷകനായും ജോലി ചെയ്തു.പൊതുഭരണത്തിൽ ഡിപ്ലോമ ബിരുദവും നേടി.&lt;ref&gt;http://www.niyamasabha.org/codes/members/m682.htm&lt;/ref&gt;

== രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ==

1968-ൽ [[പെരുമ്പാവൂർ]] കോർപ്പറേഷൻ്റെ ചെയർമാൻ ആയിട്ടാണ് പൊതുരംഗ പ്രവേശനം.
1968-ൽ രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ കോർപ്പറേഷൻ ചെയർമാൻ എന്ന റെക്കോർഡും തങ്കച്ചൻ്റെ പേരിലാണ്.

1968 മുതൽ 1980 വരെ പെരുമ്പാവൂർ കോർപ്പറേഷൻ കൗൺസിൽ അംഗമായിരുന്നു. 1977 മുതൽ 1989 വരെ [[എറണാകുളം]] ഡി.സി.സി പ്രസിഡൻറായും 1980-1982 കാലത്ത് പെരുമ്പാവൂർ കോർപ്പറേഷൻ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായും പ്രവർത്തിച്ചു.

1982-ൽ [[പെരുമ്പാവൂർ| പെരുമ്പാവൂരിൽ]] നിന്ന് ആദ്യമായി [[നിയമസഭ]] അംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. പിന്നീട് നടന്ന [[നിയമസഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിലും(1987, 1991, 1996) [[പെരുമ്പാവൂർ| പെരുമ്പാവൂരിൽ]] നിന്ന് തന്നെ [[നിയമസഭ|നിയമസഭാംഗമായി]].
1987-1991 കാലഘട്ടത്തിൽ കോൺഗ്രസ് പാർലമെൻ്ററി പാർട്ടിയുടെ സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു.

2001-ലെ [[നിയമസഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പെരുമ്പാവൂരിൽ നിന്ന് മത്സരിച്ചെങ്കിലും [[സി.പി.എം|സിപിഎമ്മിലെ]] [[സാജു പോൾ|സാജു പോളിനോട്]] പരാജയപ്പെട്ടു. 2006-ലെ [[നിയമസഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[Kunnathunadu|കുന്നത്തുനാട്ടിൽ]] നിന്ന് മത്സരിച്ചെങ്കിലും [[സി.പി.എം|സി.പി.എമ്മിലെ]] [[എം.എം. മോനായി]]യോട് പരാജയപ്പെട്ടു.

1991-1995-ലെ [[കെ. കരുണാകരൻ]] മന്ത്രിസഭയിൽ സ്പീക്കറായും
1995-1996-ലെ [[എ.കെ. ആൻറണി]] മന്ത്രിസഭയിലെ കൃഷിവകുപ്പ് മന്ത്രിയായും	
&lt;ref&gt;http://www.niyamasabha.org/codes/ginfo_6_9.htm&lt;/ref&gt; 
1996-2001-ലെ [[നിയമസഭ]]യിൽ പ്രതിപക്ഷത്തിൻ്റെ ചീഫ് വിപ്പായും പ്രവർത്തിച്ചു. 

2001 മുതൽ 2004 വരെ മാർക്കറ്റ് ഫെഡ് ചെയർമാനായും [[കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി| കെ.പി.സി.സിയുടെ]] വൈസ് പ്രസിഡൻറായും നിയമിതനായി.

2004-ൽ കെ.പി.സി.സി പ്രസിഡൻറായിരുന്ന [[കെ. മുരളീധരൻ]]
മൂന്നാം എ.കെ.ആൻ്റണി മന്ത്രിസഭയിലെ 
വൈദ്യുതി വകുപ്പ് മന്ത്രിയായതോടെ
2004 ഫെബ്രുവരി മുതൽ ജൂൺ വരെ
കെ.പി.സി.സിയുടെ താത്കാലിക പ്രസിഡൻറായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.

2004-ൽ [[ഉമ്മൻചാണ്ടി]] [[മുഖ്യമന്ത്രി]]യായതോടെ [[യു.ഡി.എഫ്]] കൺവീനറായ തങ്കച്ചൻ 2018 വരെ കൺവീനറായി തുടർന്നു.&lt;ref&gt;https://www.thehindu.com/news/national/kerala/benny-behanan-is-udf-convener/article24996840.ece&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.stateofkerala.in/niyamasabha/p_p_thankachan.php |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-01-11 |archive-date=2020-02-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200221142655/http://www.stateofkerala.in/niyamasabha/p_p_thankachan.php |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയിൽ എക്കാലവും ലീഡർ കെ.കരുണാകരൻ്റെ വിശ്വസ്ഥനായിരുന്ന തങ്കച്ചൻ ഐ ഗ്രൂപ്പിലെ പ്രധാന നേതാവായിരുന്നു എങ്കിലും എ ഗ്രൂപ്പ് 
നേതാക്കളുമായി സമവായത്തിൻ്റെ വഴിയാണ് തിരഞ്ഞെടുത്തത്. 
കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയിൽ ഗ്രൂപ്പ് പോരുകൾ 
തുടർന്നപ്പോഴും ഗ്രൂപ്പുകൾക്ക് അതീതമായി എല്ലാ വിഭാഗം നേതാക്കളുമായി സൗഹൃദം നില നിർത്തിയിരുന്നതാണ് തങ്കച്ചൻ്റെ സവിശേഷത.

2018-ൽ യുഡിഎഫ് കൺവീനർ സ്ഥാനം ഒഴിഞ്ഞ ശേഷം സജീവ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിന്നും വിരമിച്ചു.&lt;ref&gt;https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2025/09/11/early-life-and-political-beginnings-of-p-p-thankachan.html&lt;/ref&gt;

== മരണം ==
വാർധക്യ സഹജമായ അസുഖങ്ങൾക്ക് ചികിത്സയിൽ തുടരവെ 86-മത്തെ വയസിൽ 2025 സെപ്റ്റംബർ 11 ന് വൈകിട്ട് നാലരക്ക് ആലുവയിലെ സ്വകാര്യ ആശുപത്രിയിൽ വച്ച് അന്തരിച്ചു.
സെപ്റ്റംബർ 13ന് 
വൈകിട്ട് നാലു മണിയോടെ
നെടുമ്പാശേരി യാക്കോബായ കത്തീഡ്രൽ
പള്ളി സെമിത്തേരിയിൽ സംസ്കാര ചടങ്ങുകൾ നടന്നു.&lt;ref&gt;https://www.madhyamam.com/kerala/pp-thankachan-passes-away-1446107&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.reporterlive.com/topnews/kerala/2025/09/11/senior-congress-leader-p-p-thankachan-passes-away&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://keralakaumudi.com/news/mobile/news.php?id=1609037&amp;u=obit-ernakulam&lt;/ref&gt;

== തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2020-10-03 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=deviated |archivedate=2021-11-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html }}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2020-10-03 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 
! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !!  മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും 
|-
| 2006 || [[കുന്നത്തുനാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[എം.എം. മോനായി]] || [[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || [[പി.പി. തങ്കച്ചൻ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || കെ.ആർ. രാജഗോപാൽ || [[ബി.ജെ.പി.]]
|-
| 2001 || [[പെരുമ്പാവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[സാജു പോൾ]] || [[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || [[പി.പി. തങ്കച്ചൻ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || ||
|-
| 1996|| [[പെരുമ്പാവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[പി.പി. തങ്കച്ചൻ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[ആർ. രാമൻ കർത്ത]] || [[ജനതാ ദൾ]] [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || ||
|-
| 1991 || [[പെരുമ്പാവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[പി.പി. തങ്കച്ചൻ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[ആലുങ്കൽ ദേവസി]] || [[ജനതാ ദൾ]] [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || ||
|-
| 1987 || [[പെരുമ്പാവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[പി.പി. തങ്കച്ചൻ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[ആർ. രാമൻ കർത്ത]] || [[ജനതാ ദൾ]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || ||
|-
| 1982 || [[പെരുമ്പാവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[പി.പി. തങ്കച്ചൻ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[പി.ആർ. ശിവൻ]] || [[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || ||
|-
|}

== സ്വകാര്യ ജീവിതം ==
* ഭാര്യ :
* പരേതയായ ടി.വി. തങ്കമ്മ
* മക്കൾ : 
* വർഗീസ്
* ഡോ.രേഖ
* ഡോ.രേണു

== അവലംബം ==
&lt;references/&gt;
{{DEFAULTSORT:തങ്കച്ചൻ}}
{{Speakers of KLA}}

[[വർഗ്ഗം:കേരള നിയമസഭയിലെ സ്പീക്കർമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കെ.പി.സി.സി. പ്രസിഡന്റുമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:1939-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ കൃഷിവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഏഴാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:എട്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഒൻപതാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:പത്താം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ജൂലൈ 29-ന് ജനിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>s7w5hgciaxermav82i2ggaorn32pzv4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കുർദ്ദിഷ് സിനിമ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>527773</id>
    <revision>
      <id>4660777</id>
      <parentid>4338377</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T12:40:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AksharaBot</username>
        <id>221747</id>
      </contributor>
      <comment>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ (പരീക്ഷണ ഓട്ടം); വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]]</comment>
      <origin>4660777</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20261" sha1="chvleez9mtrevhf4pumdqsqbapme71v" xml:space="preserve">{{pp|sock|small=yes|action=edit|date=September 22, 2020|user=ReaderofthePack|section=Socking|category=no}}'''കുർദിഷ് സിനിമ'''യിലെ അറിയപ്പെടുന്ന ആദ്യ ചിത്രം 1926 ൽ [[അർമേനിയ|അർമേനിയയിൽ]] ചിത്രീകരിച്ചതും [[ഹാമോ ബെക്നാസേറിയൻ]] സംവിധാനം ചെയ്തതുമായ ''[[സരേ (ഫിലിം)|സാരെ]]'' ആയിരുന്നു; എന്നിരുന്നാലും, 2000 കളിൽ മാത്രമാണ് കുർദിഷ് സിനിമ തിരിച്ചറിയാവുന്ന ഒരു ചലച്ചിത്രവിഭാഗമായി ഉയർന്നുതുടങ്ങിയത്.

== ചരിത്രം ==
[[പ്രമാണം:BahmanGhobadi.JPG|ലഘുചിത്രം| സാൻ സെബാസ്റ്റ്യൻ അന്താരാഷ്ട്ര ചലച്ചിത്രമേളയിൽ ഇറാനിയൻ/കുർദിഷ് ചലച്ചിത്ര സംവിധായകൻ ബഹ്മാൻ ഘോബാദി.]]
സ്വന്തമായി ഒരു രാഷ്ട്രമില്ലാത്ത ജനത എന്ന നിലയിലുള്ള കുർദുകളുടെ വിധിയാണ് കുർദിഷ് സിനിമയെ രൂപപ്പെടുത്തിയത്. കുർദിഷ് സിനിമകൾ പലപ്പോഴും സാമൂഹിക ആവലാതികൾ, അടിച്ചമർത്തൽ, പീഡനം, മനുഷ്യാവകാശ ലംഘനങ്ങൾ, അപരിചിതനെന്ന നിലയിലെ ജീവിതം എന്നീ വിഷയങ്ങളെ പ്രതിപാദിക്കുന്നു. സ്വന്തം സാഹചര്യത്തിലേക്ക് കലാപരമായ രീതിയിൽ ശ്രദ്ധ ആകർഷിക്കാനുള്ള അവസരം നൽകുന്നതിനാൽ കുർദിഷ് സിനിമയ്ക്ക് കുർദുകൾക്കിടയിൽ ഉയർന്ന പ്രാധാന്യമുണ്ട്. എന്നിരുന്നാലും, ഭരണകൂടത്തിന്റെ അടിച്ചമർത്തൽ കാരണം ചിത്രീകരണം അത്ര എളുപ്പമുള്ള കാര്യമല്ല. അതിനാൽ മിക്ക സിനിമകളും പ്രവാസത്തിലാണ് നിർമ്മിക്കപ്പെടുന്നത്. 1991 വരെ കുർദുകൾക്ക് മാതൃഭാഷ സംസാരിക്കാൻപോലും അനുവാദമുണ്ടായിരുന്നില്ല. അത് കുർദിഷ് സിനിമയുടെ വികസനം അത്യന്തം ദുഷ്കരമാക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://kurdishcinema.com/|title=KurdishCinemaHomePage|access-date=30 May 2019|website=kurdishcinema.com|archive-date=2020-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20200322073551/http://www.kurdishcinema.com/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

കുർദിഷ് ചലച്ചിത്ര പ്രവർത്തകർ ഇന്ന് പ്രശംസിക്കുന്ന ഒരു വ്യക്തിയായ [[യിൽമെസ് ഗുണെ|യിൽമാസ് ഗുനെയ്]]&lt;nowiki/&gt;യെ കുർദിഷ് സിനിമയുടെ സ്ഥാപക പിതാക്കന്മാരിൽ ഒരാളായി കണക്കാക്കുന്നു. തുർക്കി സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തിന്റെമേൽ ഏർപ്പെടുത്തിയ എല്ലാ നിയന്ത്രണങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടുപോലും, ''സുറു'', ''യോൾ'' തുടങ്ങിയ തന്റെ സിനിമകളിൽ കുർദിഷ് സംസ്കാരങ്ങളുടെ സമൃദ്ധി അവതരിപ്പിക്കാൻ ഗുനെയ്ക്ക് കഴിഞ്ഞു.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=cehkAAAAMAAJ&amp;q=Yilmaz+Guney|title=Yilmaz Guney: Cineaste Militant|last=Biswas|first=Pradip|date=1999|publisher=the University of Michigan|location=USA|page=10}}&lt;/ref&gt; യിൽമാസ് ഗുനെയ് 1950 കളിൽ സിനിമകൾ നിർമ്മിക്കാൻ തുടങ്ങി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ 1982 ലെ ''യോൾ - ദി റോഡ്'' എന്ന ചിത്രത്തിന് [[കാൻ ചലച്ചിത്രോത്സവം|കാൻ ചലച്ചിത്രമേളയിൽ]] [[ഗോൾഡൻ പാം പുരസ്കാരം|പാം ഡി ഓർ]] ലഭിച്ചു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.imdb.com/name/nm0351566/awards|title=Yilmaz Güney|access-date=2019-08-22|website=IMDb}}&lt;/ref&gt; 1984 ൽ പാരീസിൽ സംഭവിച്ച അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണം കുർദിഷ് സിനിമയുടെ അവസാനമായി കരുതപ്പെട്ടു.

1990 കളിൽ കുർദിഷ് സിനിമാ സംസ്കാരത്തിന് പുതുതായി സ്ഥാപിതമായ മെസൊപ്പൊട്ടേമിയ കൾച്ചറൽ സെന്ററിന്റെ (എംകെഎം) പിന്തുണ ലഭിച്ചു. നിരവധി കുർദിഷ് സംവിധായകർ അവരുടെ ആദ്യ സിനിമകൾ നിർമ്മിച്ച ഒരു സിനിമാ വകുപ്പ് എം‌കെ‌എം സ്ഥാപിച്ചു. &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite journal|last=Koçer|first=Suncem|date=2014|title=Kurdish Cinema as a transnational discourse genre: Cinematic visibility, cultural resilience, and political agency|url=https://www.jstor.org/stable/43303181|journal=International Journal of Middle East Studies|volume=46|issue=3|pages=473–488|issn=0020-7438}}&lt;/ref&gt; 1995 ൽ എം‌കെ‌എമ്മിന്റെ ഇസ്താംബുൾ ബ്രാഞ്ച് ഒരു സിനിമാ വർക്ക്‌ഷോപ്പ് സംഘടിപ്പിച്ചു. 

[[യിൽമെസ് ഗുണെ|യിൽമാസ് ഗുനെയ്]], ജാനോ റോസ്ബിയാനി, ബഹ്മാൻ ഘോബാദി, ഷാവ്കത്ത് അമിൻ കോർക്കി, മനോ ഖലീൽ, ഹിഷാം സമാൻ, സാഹിം ഒമർ ഖലീഫ, യക്സൽ യാവൂസ് എന്നിവരാണ് അറിയപ്പെടുന്ന കുർദിഷ് സംവിധായകരിൽ ചിലർ. ഹിനർ സലീമിനെപ്പോലുള്ള ചില കുർദിഷ് ചലച്ചിത്ര പ്രവർത്തകർ കുർദിസ്ഥാന് പുറത്ത് താമസിക്കുകയും ജോലി ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു. &lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=EA4kCwAAQBAJ&amp;q=hinar+salim|title=Aesthetics of Displacement: Turkey and its Minorities on Screen|last=Koksal|first=Ozlem|date=2016|publisher=Bloomsbury Publishing|isbn=9781501306495|location=USA|page=123}}&lt;/ref&gt;

== ശ്രദ്ധേയമായ സിനിമകൾ ==
1991 ൽ നിസാമെറ്റിൻ അരിക്ക് എഴുതിയ ''എ സോംഗ് ഫോർ ബെക്കോ'' എന്ന കുർദിഷ് ചിത്രം ഒരു ജർമ്മൻ-അർമേനിയൻ നിർമ്മാണമായി പുറത്തിറങ്ങി. 1992-ൽ സംവിധായകൻ &lt;nowiki&gt;&lt;i id=&quot;mwMQ&quot;&gt;ഊമിത് എൽചി&lt;/i&gt;&lt;/nowiki&gt; ''മെം ഊ സീൻ'' എന്ന ചിത്രം ഒരു ടർക്കിഷ് നിർമ്മാണമായി ചിത്രീകരിച്ചു. ''സിയാബെൻഡ് ആൻഡ് സെസെ'' എന്ന ചിത്രം 1993 ലേതാണ്; അതും തുർക്കിയിലാണ് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടത്. ഇറാനിൽ നിർമ്മിക്കപ്പെടുന്ന കുർദിഷ് സിനിമകളുടെ എണ്ണം ക്രമേണ വർദ്ധിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. ഉദാഹരണത്തിന്, [[ബഹ്മാൻ ഗൊബാദി|ബഹ്മാൻ ഘോബാദിക്ക്]] ''[[ടെർട്ടിൽസ് കാൻ ഫ്ലൈ]]'' എന്ന ചിത്രത്തിന് [[ബെർലിൻ അന്താരാഷ്ട്ര ചലച്ചിത്രോത്സവം|ബെർലിനാലെയിൽ]] യൂത്ത് ജൂറിയുടെ പ്രത്യേക പരാമർശം ലഭിച്ചു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.berlinale.de/en/archive/jahresarchive/2005/03_preistraeger_2005/03_preistraeger_2005.html|title=Prizes &amp; Honours 2005|access-date=2020-11-13|website=www.berlinale.de|language=en}}&lt;/ref&gt; കാലങ്ങളായി കുർദിഷ് സിനിമ പ്രധാനമായും [[മദ്ധ്യപൂർവേഷ്യ|മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെ]] കുർദിഷ് ജനതയുടെ കഷ്ടപ്പാടുകളെയാണ് ചിത്രീകരിക്കുന്നത്.

സാൻ സെബാസ്റ്റ്യൻ, ഹാംബർഗ്, ജെന്റ് എന്നിവിടങ്ങളിൽ നടന്ന ചലച്ചിത്രമേളകളിൽ മിറാസ് ബെസാറിന്റെ ''മിൻ ദീത്: ദി ചിൽഡ്രൻ ഓഫ് ഡിയാർബാകർ'' എന്ന ചിത്രം അവാർഡുകൾ നേടി. ഒരു തുർക്കി ചലച്ചിത്രമേളയിൽ പ്രദർശിപ്പിക്കപ്പെട്ട ആദ്യ കുർദിഷ് ഭാഷാ ചിത്രമായിരുന്നു ഇത്; അന്റാലിയയിൽ നടന്ന ഗോൾഡൻ ഓറഞ്ച് ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലിൽ ഈ ചിത്രം ജൂറിയുടെ പ്രത്യേക സമ്മാനവും നേടി. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.epd-film.de/filmkritiken/min-dit-die-kinder-von-diyarbakir|title=Kritik zu Min Dît – Die Kinder von Diyarbakir - epd Film|access-date=30 May 2019|website=www.epd-film.de}}&lt;/ref&gt; കഴിഞ്ഞ ഏതാനും വർഷങ്ങളായി ജർമ്മനിയിലും സ്വിറ്റ്സർലൻഡിലും, തങ്ങൾ താമസിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്ന് പൊതു ധനസഹായം ലഭിക്കുന്ന പ്രവാസികളായ കുർദിഷ് ചലച്ചിത്ര പ്രവർത്തകർ ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാണ കമ്പനികൾ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട് (ഉദാഹരണത്തിന്, നേവ ഫിലിം ബെർലിൻ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://newafilm.net/|title=NEWA FILM -|access-date=30 May 2019|publisher=}}&lt;/ref&gt; അല്ലെങ്കിൽ ഫ്രെയിം ഫിലിം ജിഎം‌ബി‌എച്ച് ബെർൺ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.framefilm.ch/en/|title=Frame Film GmbH|access-date=30 May 2019|publisher=|archive-date=2020-11-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20201128012543/http://www.framefilm.ch/en/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;).

== സിനിമകൾ ==
[[ഇന്റർനെറ്റ് മൂവി ഡാറ്റാബേസ്|ഐ‌എം‌ഡി‌ബിയിൽ]] ഏറ്റവും ഉയർന്ന റേറ്റിംഗുള്ള, നിരൂപക പ്രശംസ നേടിയ കുർദിഷ് ചിത്രങ്ങളുടെ പട്ടിക താഴെ കൊടുക്കുന്നു: &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.imdb.com/search/keyword?keywords=kurdistan|title=Most Popular &quot;Kurdistan&quot; Titles|access-date=18 September 2016|last=IMDB|website=IMDB|publisher=IMDB}}&lt;/ref&gt;

* ''ദി എൻഡ് വിൽ ബി സ്‌പെക്ടാകുലർ'', 2019
* ''സെർ'', 2017
* ''ദി സ്വാലോ'', 2016
* ''റെസെബ'', 2016
* ''ഒരു മെഴുകുതിരി, രണ്ട് മെഴുകുതിരികൾ'', 2014
* ''ചാപ്ലിൻ ഓഫ് ദി മൗണ്ടെയ്ൻസ്'', 2013
* ''എന്റെ ശബ്ദത്തിലേക്ക് വരൂ'', 2013
* ''മൈ സ്വീറ്റ് പെപ്പർ ലാൻഡ്'', 2013
* ''ബെക്കാസ്'', 2012
* ''മിൻ ദീത്: ദി ചിൽഡ്രൻ ഓഫ് ഡിയാർബാകർ'', 2009
* ''ഡേവിഡ് &amp; ലെയ്‌ല'', 2006
* ''[[ടെർട്ടിൽസ് കാൻ ഫ്ലൈ]]'', 2004
* ''വോഡ്ക ലെമൺ'', 2004
* ''ജിയാൻ'', 2002
* ''മറൂൺഡ് ഇൻ ഇറാഖ്'', 2002
* ''എ ടൈം ഫോർ ഡ്രങ്കൺ ഹോഴ്‌സസ്'', 2000
* ''ദി വാൾ'', 1983
* ''യോൾ'', 1982
* ''സാരെ'', 1926

== ഡയറക്ടർമാർ ==
[[പ്രമാണം:Jano_Rosebiani_profile.jpg|ലഘുചിത്രം| ജാനോ റോസ്ബിയാനി]]
[[പ്രമാണം:La_cinéaste_turque_Yeşim_Ustaoğlu_(5).JPG|ലഘുചിത്രം| യെസിം ഉസ്താവോലു]]

* ആയ്ഷെ പോളാറ്റ്
* [[ബഹ്മാൻ ഗൊബാദി|ബഹ്മാൻ ഘോബാദി]]
* ഹിനർ സലീം
* ഹിഷാം സമാൻ
* ഹുസൈൻ ഹസൻ
* ജാനോ റോസ്ബിയാനി
* കാസിം ഓസ്
* മനോ ഖലീൽ
* മിറാസ് ബെസാർ
* നസ്മി കിരിക്
* നിസാമെറ്റിൻ അരിക്ക്
* നൂറൈ ഷാഹിൻ
* സാഹിം ഒമർ ഖലീഫ
* ഷാവ്കത്ത് അമിൻ കോർക്കി
* യക്സൽ യാവൂസ്
* യെസിം ഉസ്താവോലു
* [[യിൽമെസ് ഗുണെ|യിൽമാസ് ഗുനെയ്]]
* യക്സൽ യാവൂസ്
* യൂസഫ് യെസിലാസ്
* സാലി അലഡാ

== പുതിയ കുർദിഷ് ഡോക്യുമെന്ററി പ്രസ്ഥാനം ==
കഴിഞ്ഞ ദശകത്തിൽ, കുർദിസ്ഥാന്റെ നാല് ഭാഗങ്ങളിലും ''പുതിയ കുർദിഷ് ഡോക്യുമെന്ററി പ്രസ്ഥാനം'' രൂപപ്പെട്ടു. പ്രധാനമായും പാശ്ചാത്യ കാഴ്ചക്കാരെ ബോധവത്കരിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു ഉപകരണമായി കുർദിഷ് ചലച്ചിത്ര പ്രവർത്തകർ ഡോക്യുമെന്ററി ഫിലിമുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു; കുർദിസ്ഥാനിൽ നടന്നതും നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്നതുമായ സംഭവങ്ങൾ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടുത്തുന്നതിനായി അവർ തങ്ങളുടെ സിനിമകൾ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലുകളിലും സോഷ്യൽ നെറ്റ്‌വർക്കിംഗ് സൈറ്റുകളിലും പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Ln8iPBV-XX4C&amp;q=Kurdish+cinema&amp;pg=PA216|title=World Directors and Their Films: Essays on African, Asian, Latin American, and Middle Eastern Cinema|last=Cardullo|first=Bert|date=2012|publisher=Scarecrow Press|isbn=978-0810885240|page=210}}&lt;/ref&gt; ഈ ഡോക്യുമെന്ററികൾ ചെറിയ ബഡ്ജറ്റും ക്രൂവും ഉപയോഗിച്ച് സിനിമ വെരിറ്റേ ശൈലിയിലാണ് ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. ശ്രദ്ധേയമായ സിനിമകളിൽ ഇവ ഉൾപ്പെടുന്നു:

* ''ക്ലോസ്-അപ്പ് കുർദിസ്ഥാൻ'', 2008 യക്സൽ യാവൂസ്
* ''ബനാസ്: എ ലവ് സ്റ്റോറി'', 2012 ദിയാ ഖാൻ
* ''1,001 ആപ്പിൾ'', 2013 തഹ കരീമി &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.thenational.ae/arts-culture/film/1001-apples-departs-a-poignant-message|title=1001 Apples departs a poignant message|access-date=December 11, 2013|last=Hill|first=Jessica|website=TheNational}}&lt;/ref&gt;
* ''ഡെർ ഇംകർ'', 2013 മനോ ഖലീൽ
* ''ഹേവീ (പ്രതീക്ഷ)'', 2013, യക്സൽ യാവൂസ്
* ''ബാകൂർ'', 2015 ചായൻ ദെമിറൽ &amp; എർതുഗ്രുൽ മാവിയോലു 
* ''ദിൽ ലെയ്‌ല'', 2016 അസ്ലി ഓസർസ്ലാൻ
* ''ആമെദ് - ഒരു നഗരത്തിന്റെ ഓർമ്മ'', 2017 യക്സൽ യാവൂസ്

ദിയാ ഖാൻ സംവിധാനം ചെയ്ത് നിർമ്മിച്ച ''ബനാസ്: എ ലവ് സ്റ്റോറി'' എന്ന ചിത്രം തെക്കൻ ലണ്ടനിലെ മിച്ചം സ്വദേശിയായ, 20 കാരിയായ ഒരു കുർദിഷ് യുവതിയെക്കുറിച്ചാണ്; അച്ഛനും അമ്മാവനും കസിൻമാരും ചേർന്ന് ആസൂത്രണം ചെയ്ത കൊലപാതകത്തിൽ 2006 ൽ അവർ കൊല്ലപ്പെട്ടു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-england-london-11716272|title=Banaz Mahmod 'honour' killing cousins jailed for life|access-date=20 April 2015|website=BBC News}}&lt;/ref&gt; മികച്ച അന്താരാഷ്ട്ര കറന്റ് അഫയേഴ്സ് ഫിലിമിനുള്ള 2013 ലെ [[എമ്മി അവാർഡ്|എമ്മി]] അവാർഡ് ഈ ചിത്രം നേടി. &lt;ref&gt;
{{Cite web|url=http://www.deadline.com/2013/08/international-emmy-current-affairs-news-nominees-announced/|title=International Emmy Current Affairs, News Nominees Announced|access-date=August 17, 2013|last=THE DEADLINE TEAM|date=August 14, 2013|publisher=deadline.com}}&lt;/ref&gt;

== ഇതും കാണുക ==

* [[കുർദ്|കുർദുകൾ]]
* കുർദിസ്ഥാൻ

== അവലംബം ==
&lt;references /&gt;

=== ഉറവിടങ്ങൾ ===

* കാർഡുല്ലോ, ബെർട്ട് (2012). ലോക സംവിധായകരും അവരുടെ സിനിമകളും: ആഫ്രിക്കൻ, ഏഷ്യൻ, ലാറ്റിൻ അമേരിക്കൻ, മിഡിൽ ഈസ്റ്റേൺ സിനിമകളെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രബന്ധങ്ങൾ. സ്കെയർക്രോ പ്രസ്സ്. പി. 210.{{ISBN|0810885247}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&amp;nbsp;[[Special:BookSources/0810885247|0810885247]] .
[[വർഗ്ഗം:കുർദിഷ് ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കുർദിഷ് ഭാഷ]]
[[വർഗ്ഗം:കുർദിഷ് ജനത]]
[[വർഗ്ഗം:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>chvleez9mtrevhf4pumdqsqbapme71v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>സമ്മിശ്ര ആയോധനകല</title>
    <ns>0</ns>
    <id>531211</id>
    <revision>
      <id>4660837</id>
      <parentid>4660565</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T14:01:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A09</username>
        <id>156773</id>
      </contributor>
      <comment>[[Special:Contributions/~2026-45772-88|~2026-45772-88]] ([[User talk:~2026-45772-88|സംവാദം]]) ചെയ്ത നാൾപ്പതിപ്പ് [[Special:Diff/4660565|4660565]] നീക്കം ചെയ്യുന്നു rv LTA</comment>
      <origin>4660837</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2380" sha1="enttgf8hii8ki8l04sluxfbykqjl19e" xml:space="preserve">{{Infobox sport
|name    = സമ്മിശ്ര ആയോധനകല
|image   = Chris Weidman knock out Anderson Silva at UFC 162..jpg
|imagesize=250px
|caption = [[അൾട്ടിമേറ്റ് ഫൈറ്റിംഗ് ച്യാമ്പ്യൻഷിപ്പ്|UFC 162]]
|union   = [[International Mixed Martial Arts Federation]]
|region  = ലോകമെമ്പാടും
|contact = പൂർണ്ണ സമ്പർക്കം
|mgender = പുരുഷന്മാർക്കും സ്ത്രീകൾക്കും വെവ്വേറെ
|type    =
|venue   = ഒക്റ്റാഗോൺ, കേജ്‌, എംഎംഎ റിങ്
|olympic = ഇല്ല
}}
വൈവിധ്യമാർന്ന പോരാട്ട വിദ്യകൾ പ്രയോഗിച്ച് എതിരിടാവുന്ന ഒരു പോരാട്ട മത്സര ഇനമാണ് '''സമ്മിശ്ര ആയോധനകല''' (ഇംഗ്ലീഷ്: '''mixed martial arts''' ['''MMA''']). ഇതിൽ സ്‌ട്രൈക്കിങ്, ഗ്രാപ്ലിങ്, ഗ്രൗണ്ട് ഫയ്‌റ്റിംഗ്‌ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. [[ബോക്സിങ്]], [[ഗുസ്തി]], [[ജൂഡോ]], [[ജൂജിത്സു]], [[കരാട്ടെ]], [[മുഅയ് തായ്]] തുടങ്ങി ഏതു വിദ്യയും ഇതിൽ ഉപയോഗിക്കാം. [[അൾട്ടിമേറ്റ് ഫൈറ്റിംഗ് ച്യാമ്പ്യൻഷിപ്പ്]] മത്സരമാണ് സമ്മിശ്ര ആയോധനകല എന്ന പദം കൊണ്ടുവന്നതും ഈ കായിക ഇനത്തെ ജനപ്രീയമാക്കിയതും.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Mixed martial arts |url=https://www.britannica.com/sports/mixed-martial-arts |website=[[Encyclopedia Britannica]] |accessdate=16 January 2021 |language=en}}&lt;/ref&gt;

==ഇതു കൂടി കാണുക==
* [[അൾട്ടിമേറ്റ് ഫൈറ്റിംഗ് ച്യാമ്പ്യൻഷിപ്പ്]]

== അവലംബം ==
{{reflist}}

[[വർഗ്ഗം:പോരാട്ട മത്സരങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ആയോധനകലകൾ]]</text>
      <sha1>enttgf8hii8ki8l04sluxfbykqjl19e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഹലാൽ ടൂറിസം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>532543</id>
    <revision>
      <id>4660854</id>
      <parentid>4618769</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T17:12:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4660854</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22076" sha1="r0wq6xwwv29b6sj4tbmr6x90abukxth" xml:space="preserve">{{PU|Halal tourism}}
[[പ്രമാണം:清真中國牛肉館.JPG|ലഘുചിത്രം| [[തായ്‌വാൻ|തായ്‌വാനിലെ]] [[തായ്‌പെയ്|തായ്‌പേയിയിലെ]] ഹലാൽ ചൈനീസ് റെസ്റ്റോറന്റ്.]]
[[ഇസ്‌ലാം|ഇസ്‌ലാമിക]] നിയമങ്ങൾ പാലിക്കുന്ന [[മുസ്‌ലിം]] കുടുംബങ്ങളെ ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള [[വിനോദസഞ്ചാരം|ടൂറിസത്തിന്റെ]] ഒരു ഉപവിഭാഗമാണ് '''ഹലാൽ ടൂറിസം'''. അത്തരം ടൂറിസത്തിൽ ഹോട്ടലുകൾ [[മദ്യം]], [[പന്നി|പന്നിമാംസം]] മുതലായവ വിളമ്പുന്നില്ല, കൂടാതെ നീന്തൽക്കുളങ്ങളും സ്പാ സൗകര്യങ്ങളും പുരുഷന്മാർക്കും സ്ത്രീകൾക്കും പ്രത്യേകമായിരിക്കും. [[മലേഷ്യ]], [[തുർക്കി]] തുടങ്ങി നിരവധി രാജ്യങ്ങൾ മുസ്‌ലിം വിനോദസഞ്ചാരികളുടെ മതവിശ്വാസത്തിന് അനുസൃതമായ സൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കിക്കൊണ്ട് സഞ്ചാരികളെ ആകർഷിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നുണ്ട്. ഇസ്‌ലാമിക മൂല്യങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള ഹലാൽ ടൂറിസത്തിന് ഇസ്‌ലാമിക രാജ്യങ്ങളിൽ മാത്രമല്ല പശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങളിലും പ്രചാരമുണ്ടെന്നാണ് ടൂറിസം രംഗത്തെ വിദഗ്ദ്ധർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നത്.&lt;ref name=&quot;DoolNews&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.doolnews.com/halal-tourism-becoming-popular256.html|title=ഹലാൽ ടൂറിസത്തിന് പ്രചാരമേകുന്നു|website=DoolNews}}&lt;/ref&gt; നിലവിൽ, ഹലാൽ ടൂറിസത്തിൽ അന്താരാഷ്ട്ര അംഗീകാരമുള്ള മാനദണ്ഡങ്ങളൊന്നുമില്ല.

[[ഹലാൽ]] ടൂറിസം വ്യവസായം മദ്യമോ പന്നിയിറച്ചി ഉൽ‌പ്പന്നങ്ങളോ നൽകാത്തതും പ്രാർത്ഥന സമയം പ്രഖ്യാപിക്കുന്നതും മത പരിപാടികൾ പ്രക്ഷേപണം ചെയ്യുന്നതുമായ [[വിമാനം|വിമാന]] സൗകര്യങ്ങളും നൽകുന്നുണ്ട്.

2007 ൽ [[ലണ്ടൻ|ലണ്ടനിലെ]] വേൾഡ് ട്രാവൽ മാർക്കറ്റ് പുറത്തിറക്കിയ ഒരു യൂറോമോണിറ്റർ ഇന്റർനാഷണൽ റിപ്പോർട്ട്, [[മദ്ധ്യപൂർവേഷ്യ|മിഡിൽ ഈസ്റ്റിൽ]] ഹലാൽ ടൂറിസത്തിന്റെ കുതിച്ചുചാട്ടത്തിന് സാധ്യതയുണ്ടെന്ന് പറയുന്നു. ഹലാൽ [[സ്റ്റാർട്ടപ്പ് കമ്പനി|സ്റ്റാർട്ടപ്പ്]] എയർലൈനിന്റെ ഒരു മാർക്കറ്റിനെക്കുറിച്ച് റിപ്പോർട്ടിൽ പരാമർശിക്കുന്നു, അതിൽ [[ഹലാൽ]] ഭക്ഷണം, പ്രയർ കോളുകൾ, സീറ്റ് പോക്കറ്റുകളിൽ [[ഖുർആൻ]], പുരുഷ-സ്ത്രീ യാത്രക്കാർക്ക് പ്രത്യേകമായി തിരിച്ച സീറ്റ് എന്നിവയുണ്ടാകും.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.ameinfo.com/138295.html|title=Halal tourism could blossom: AME Info|access-date=2008-07-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20080507072757/http://www.ameinfo.com/138295.html|archive-date=2008-05-07}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.islamonline.net/servlet/Satellite?c=Article_C&amp;cid=1193049691668&amp;pagename=Zone-English-News%2FNWELayout|title=Untapped Halal Tourism - IslamOnline.net - News|date=November 13, 2007|website=web.archive.org|access-date=2021-02-05|archive-date=2007-11-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20071113211054/http://www.islamonline.net/servlet/Satellite?c=Article_C&amp;cid=1193049691668&amp;pagename=Zone-English-News%2FNWELayout|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ഇസ്‌ലാമിക [[ശരീഅത്ത്‌|ശരീഅത്തിന്റെ]] പാഠങ്ങൾക്കനുസൃതമായി അറുത്തതും പന്നിയിറച്ചി, മദ്യം തുടങ്ങിയ ഇസ്‌ലാം നിരോധിച്ചിരിക്കുന്ന വസ്തുക്കളിൽ നിന്ന് വിമുക്തവുമായ ഹലാൽ ഭക്ഷണം പല അന്താരാഷ്ട്ര ഹോട്ടലുകളും നൽകുന്നു. മുസ്ലീം രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വിനോദസഞ്ചാരികൾക്ക് ആവശ്യമായ [[വിവർത്തനം|വിവർത്തന]] സേവനങ്ങളും മറ്റ് സഹായങ്ങളും നൽകുന്നതിന് ചില ഹോട്ടലുകൾ മുസ്‌ലിം ലോകത്തെ ആളുകളെ നിയമിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;[http://alwatan.com.kw/Default.aspx?MgDid=650433&amp;pageId=473 Halal tourism on the rise worldwide: Al Watan Daily]&lt;/ref&gt;

2013 മെയ് 25 ന് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഹലാൽ ബിസിനസിനെക്കുറിച്ചുള്ള [[ദ ഇക്കണോമിസ്റ്റ്|ഇക്കണോമിസ്റ്റിന്റെ]] ലേഖനത്തിൽ “ഇത് ഹലാൽ ഉൽ‌പന്നങ്ങളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. ഹലാൽ അവധിദിനങ്ങൾ പോലുള്ള സേവനങ്ങളും കുതിച്ചുയരുന്നു. ലണ്ടൻ ആസ്ഥാനമായുള്ള ഓൺലൈൻ ട്രാവൽ സ്‌പെഷ്യലിസ്റ്റായ ക്രസന്റ് ടൂർസ്, പുരുഷന്മാർക്കും സ്ത്രീകൾക്കും പ്രത്യേകമായി നീന്തൽക്കുളങ്ങൾ, മദ്യം ഇല്ലാത്ത നയങ്ങൾ, ഹലാൽ റെസ്റ്റോറന്റുകൾ എന്നിവയുള്ള തുർക്കിയിലെ ഹോട്ടലുകളിലേക്ക് ക്ലയന്റുകളെ ബുക്ക് ചെയ്യുന്നു, ഒപ്പം ഉയർന്ന മതിലുകളുള്ള സ്വകാര്യ ഹോളിഡേ വില്ലകൾ വാടകയ്‌ക്കെടുക്കുന്നു&quot; എന്ന് എഴുതിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.economist.com/international/2013/05/25/consuming-passions|title=Consuming passions|date=May 25, 2013}}&lt;/ref&gt; [[ഫോബ്സ്]] ഫീച്ചർ ചെയ്ത ഇത് മുസ്ലീം സൌഹൃദ ഹോട്ടലുകളും ഹലാൽ ഭക്ഷണ ഓപ്ഷനുകൾ, ഖുറാൻ ലഭ്യതയെയും മറ്റ് കാര്യങ്ങളെയും കുറിച്ചുള്ള ഉപദേശങ്ങളും വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു.

തോംസൺ റോയിട്ടേഴ്സിന്റെ റിപ്പോർട്ടിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ, 2014 ൽ ലോകമെമ്പാടുമുള്ള മുസ്‌ലിംകൾ 142 ബില്യൺ ഡോളർ [[യാത്ര|യാത്രയ്ക്കായി]] ([[ഹജ്ജ്]], [[ഉംറ]] എന്നിവ ഒഴികെ) ചെലവഴിച്ചു. 2014 ൽ [[ചൈന|ചൈനയിൽ]] നിന്നുള്ള യാത്രക്കാർ 160 ബില്യൺ ഡോളർ ചെലവഴിച്ചു, [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|യുഎസ്]] യാത്രക്കാർ 143 ബില്യൺ ഡോളർ ചെലവഴിച്ചു,ഇതുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ ആഗോള യാത്രാ ചെലവിൽ മുസ്‌ലിം യാത്രാ മേഖല മൂന്നാം സ്ഥാനത്ത് വരികയും മൊത്തം ആഗോള ചെലവുകളുടെ 11 ശതമാനം വഹിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. 

ആഗോള [[മൊത്ത ആഭ്യന്തര ഉത്പാദനം|ജിഡിപിയിൽ]] 2016 ൽ 156 ബില്യൺ യുഎസ് ഡോളറാണ് മുസ്‌ലിം യാത്ര സംഭാവന ചെയ്തത്. ഇത് 2020 ഓടെ 220 ബില്യൺ യുഎസ് ഡോളറായി വളരുമെന്ന് ക്രസന്റ് റേറ്റിംഗിന്റെ ആഗോള മുസ്‌ലിം ട്രാവൽ ഇൻഡെക്‌സ് 2017 പറയുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.crescentrating.com/halal-muslim-travel-market-reports.html|title=Muslim/Halal Travel &amp; Tourism Market Research, Reports &amp; Publications|last=CrescentRating|website=CrescentRating}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.crescentrating.com/reports/mastercard-crescentrating-global-muslim-travel-index-gmti-2018.html|title=Global Muslim Travel Index 2018|last=CrescentRating|website=www.crescentrating.com}}&lt;/ref&gt;

== റേറ്റിങ്ങ് ==
2008 ൽ, ലോകത്തെ ആദ്യത്തെ ഓൺലൈൻ ഹോട്ടൽ റഫറൻസ് ടൂൾ ക്രസന്റ് റേറ്റിംഗ് മുസ്ലീം യാത്രക്കാർക്കായി സമർപ്പിച്ചു. മുസ്ലീം അതിഥികൾക്ക് പ്രാർത്ഥന പരവതാനികളുടെ ലഭ്യത, [[ഖിബ്‌ല|ഖിബ്ല ദിശ]], മദ്യനയങ്ങൾ, ഹലാൽ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തിയ ഭക്ഷണത്തിന്റെ ലഭ്യത എന്നിവ ഉൾപ്പെടുത്തി ക്രസന്റ് റേറ്റിംഗ് 1 മുതൽ 7 വരെ റേറ്റിംഗ് സ്കെയിലായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.crescentrating.com/rating-accreditations/hotels.html|title=Halal/Muslim Friendly Hotel Rating Standards|last=CrescentRating|website=CrescentRating}}&lt;/ref&gt;

2015-ൽ ട്രിപ്ഫെസ് സമാന ഹലാൽ ക്ലാസിഫിക്കേഷൻ സംവിധാനം സലാം സ്റ്റാൻഡേർഡ് ആരംഭിച്ചു&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.britishmuslim-magazine.com/2017/04/06/faeez-fadhillah-speaks-british-muslim-magazine-salam-standard/|title=Faeez Fadhillah speaks to British Muslim Magazine about Salam Standard|access-date=2019-10-25|last=Khan|first=Tahira|date=2017-04-06|website=British Muslim Magazine|language=en-GB|archive-date=2019-10-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20191025065158/http://www.britishmuslim-magazine.com/2017/04/06/faeez-fadhillah-speaks-british-muslim-magazine-salam-standard/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ഇതിൽ വെങ്കലം മുതൽ പ്ലാറ്റിനം വരെ 4 ലെവൽ വർഗ്ഗീകരണ സംവിധാനമുണ്ട്. മലേഷ്യൻ ടൂറിസം, കലാസാംസ്കാരിക മന്ത്രാലയവും [https://itc.gov.my ഇസ്ലാമിക് ടൂറിസം സെന്ററും]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.tourism.gov.my/media/view/tourism-malaysia-returns-to-the-arabian-travel-market-for-the-24th-year|title=Tourism Malaysia returns to the Arabian Travel Market for the 24th year|access-date=2019-10-25|website=Tourism Malaysia}}&lt;/ref&gt; ഈ തരംതിരിക്കൽ സംവിധാനത്തെ അംഗീകരിക്കുകയും പിന്തുണയ്ക്കുകയും ചെയ്തു, കൂടാതെ കോം‌സെക് സമ്മേളനത്തിൽ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.comcec.org/en/wp-content/uploads/2017/02/9-TUR-PRE-7-3.pdf|title=Salam Standard by Lagisatu Travel Sdn Bhd|website=COMCEC|access-date=2021-02-05|archive-date=2017-08-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170809214432/http://www.comcec.org/en/wp-content/uploads/2017/02/9-TUR-PRE-7-3.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; [[ഓർഗനൈസേഷൻ ഓഫ് ഇസ്ലാമിക് കോ ഓപറേഷൻ|ഓർഗനൈസേഷൻ ഓഫ് ഇസ്ലാമിക് സഹകരണത്തിന്റെ (ഒഐസി)]] ആഭിമുഖ്യത്തിൽ ഇത് അവതരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.

== ഹലാൽ ടൂറിസം വിവിധ രാജ്യങ്ങളിൽ ==

=== യുകെ ഹലാൽ ടൂറിസം ===
2017 ഏപ്രിലിൽ, മൊത്തത്തിലുള്ള ആഗോള മുസ്‌ലിം യാത്രാ സൂചികയിൽ യുകെ 20 ആം സ്ഥാനത്താണ്,&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt; എന്നാൽ [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം|യുകെ]] [[സ്പെയിൻ|സ്‌പെയിനിനെ]] മറികടന്ന് ഒഐസി ഇതര ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങളിൽ മൂന്നാം സ്ഥാനത്ത് എത്തി. എയർ കണക്റ്റിവിറ്റി, ആശയവിനിമയത്തിന്റെ സൌകര്യം, കുടുംബ സൗഹാർദ്ദ ലക്ഷ്യസ്ഥാനം, പ്രാർത്ഥനാ ഇടങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം ഈ വളർച്ചയുടെ കാരണങ്ങളിലുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.crescentrating.com/gmti/detail.html?spot=21&amp;s=3|title=MasterCard-CrescentRating Global Muslim Travel Index (GMTI)|last=CrescentRating|website=www.crescentrating.com|access-date=2021-02-05|archive-date=2020-10-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20201026090948/https://www.crescentrating.com/gmti/detail.html?spot=21&amp;s=3|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

യുകെയിലെ ഹലാൽ ടൂറിസ വളർച്ചയിൽ ഒരു പ്രധാന വഹിച്ചിട്ടുള്ളത് മുസ്ലീം ഹിസ്റ്ററി ടൂറുകളാണ്. 2015 ൽ, ലോകത്തെ മികച്ച ഹലാൽ ടൂർ ഓപ്പറേറ്റർമാരിൽ ഇത്തിഹാദ് ഹാലയ്ക്ക് തൊട്ടുപിന്നിൽ  രണ്ടാം സ്ഥാനത്ത് മുസ്ലീം ഹിസ്റ്ററി ടൂറുകളായിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.salaamgateway.com/en/story/muslim_history_tours_pioneering_london_minnow_that_took_on_global_halal_travel_heavyweights-SALAAM10112015125820/|title=Muslim History Tours: pioneering London minnow that took on global halal travel heavyweights|last=Hussain|first=Tharik|access-date=2021-02-05|archive-date=2018-08-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20180802011549/https://www.salaamgateway.com/en/story/muslim_history_tours_pioneering_london_minnow_that_took_on_global_halal_travel_heavyweights-SALAAM10112015125820/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; അവരുടെ മാർക്കറ്റ് ഹലാൽ ഫ്രണ്ട്‌ലി ഹോട്ടലുകൾ, പ്രൊഫഷണലായി യോഗ്യതയുള്ള ഗൈഡഡ് ടൂറുകൾ, റിവർ തേംസ് ക്രൂയിസിലെ ഹലാൽ ഭക്ഷണം, ലണ്ടനിലെ മുസ്ലീം ചരിത്ര കാഴ്ചകൾക്കായി ടൂർ ബസ് എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://britishmuslim-magazine.com/2017/04/23/muslim-heritage-history-bus-tour/|title=Muslim Heritage and History Bus Tour - British Muslim Magazine|date=23 April 2017|access-date=2021-02-05|archive-date=2020-09-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20200929171511/https://www.britishmuslim-magazine.com/2017/04/23/muslim-heritage-history-bus-tour/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 

=== തായ്ലന്റ് ===
മുസ്‌ലിം സന്ദർശകർക്ക് ഹലാൽ ടൂറിസത്തിലധിഷ്ഠിതമായ സൗകര്യങ്ങൾനൽകി [[തായ്‌ലാന്റ്|തായ്‌ലൻഡിനെ]] ഒരു മുസ്‌ലിം സൗഹൃദ ഡെസ്റ്റിഷേനാക്കി മാറ്റുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തിൽ 2015 ൽ തായ്‌ലാൻഡ് മുസ്‌ലിം ഫ്രണ്ട്ലി ആപ്പ് എന്ന ആപ്പ് പുറത്തിറക്കിയിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;madhyamam&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.madhyamam.com/travel/news/special-facilities-for-those-coming-from-gulf-countries-thailand-expands-halal-tourism-potential-604901|title=ഗൾഫ്​​ രാജ്യങ്ങളിൽനിന്ന്​ വരുന്നവർക്ക്​ ​പ്രത്യേക സൗകര്യങ്ങൾ; ഹലാൽ ടൂറിസം സാധ്യതകൾ വിപുലീകരിച്ച്​ തായ്​ലാൻഡ്​ {{!}} Special facilities for those coming from Gulf countries; Thailand expands halal tourism potential {{!}} Madhyamam|date=5 ഫെബ്രുവരി 2021|website=www.madhyamam.com|access-date=2021-02-05|archive-date=2021-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210205043732/https://www.madhyamam.com/travel/news/special-facilities-for-those-coming-from-gulf-countries-thailand-expands-halal-tourism-potential-604901|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; 

=== തുർക്കി ===
സ്ത്രീകൾക്ക് സ്‌പെഷ്യൽ ബീച്ച്‌ സൗകര്യം നൽകിക്കൊണ്ടും, ഹോട്ടലുകളിൽ ഇസ്ലാമികാന്തരീക്ഷവും മദ്യരഹിത ഹലാൽ ഭക്ഷണവും വാഗ്ദാനം ചെയ്ത് [[തുർക്കി|തുർക്കിയിൽ]] ഹലാൽ ടൂറിസത്തിന് പ്രാമുഖ്യം നൽകുന്ന നടപടികൾ തുടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;suprabhaatham&quot;&gt;{{cite web|url=https://m.dailyhunt.in/news/india/malayalam/suprabhaatham-epaper-suprabha/halal+durisathinu+kuduthal+shradhdha+kendhreekarikkan+lakshyamitt+thurkki-newsid-103207848|title=ഹലാൽ ടൂറിസത്തിനു കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കാൻ ലക്ഷ്യമിട്ട് തുർക്കി - Suprabhaatham {{!}} DailyHunt|date=5 ഫെബ്രുവരി 2021|website=suprabhaatham-epaper|access-date=2021-02-05|archive-date=2021-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210205044632/https://m.dailyhunt.in/news/india/malayalam/suprabhaatham-epaper-suprabha/halal+durisathinu+kuduthal+shradhdha+kendhreekarikkan+lakshyamitt+thurkki-newsid-103207848|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;

== അവലംബം ==
{{Reflist}}

== പുറം കണ്ണികൾ ==

* [https://www.theguardian.com/travel/2010/aug/28/halal-holidays-turkey-muslim-women ദി ഗാർഡിയൻ - ക്രസന്റ് ടൂർസ് ഹലാൽ ഹോളിഡേയ്സ്]
* [http://travel.cnn.com/halal-tourism-329146 സി‌എൻ‌എൻ‌ ട്രാവൽ - ഹലാൽ ടൂറിസം മൊമെന്റ് ഇൻ സൺ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200207112344/http://travel.cnn.com/halal-tourism-329146/ |date=2020-02-07 }}
* [http://news.bbc.co.uk/1/hi/programmes/fast_track/8901976.stm ബിബിസി - ഹലാൽ ഹോളിഡേയ്സ് ഇൻ സൺ] 
* [https://www.economist.com/news/international/21578380-muslim-consumers-are-looking-beyond-traditional-religious-stipulations-meat-and ദി ഇക്കണോമിസ്റ്റ് - ക്രസന്റ് ടൂർസ് ഹലാൽ ഹോളിഡേയ്സ്]
* [https://www.crescentrating.com/ ക്രസന്റ് റേറ്റിംഗ്]
* [https://www.salamstandard.org/ സലാം സ്റ്റാൻഡേർഡ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210516161435/https://www.salamstandard.org/ |date=2021-05-16 }}
* [https://www.tripfez.com ട്രിപ്ഫെസ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210126050141/https://www.tripfez.com/ |date=2021-01-26 }}

{{Tourism}}
[[വർഗ്ഗം:വിനോദസഞ്ചാരത്തിന്റെ തരങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>r0wq6xwwv29b6sj4tbmr6x90abukxth</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കുറവ സമുദായം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>532809</id>
    <revision>
      <id>4660839</id>
      <parentid>4605031</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T14:37:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-45610-73</username>
        <id>221882</id>
      </contributor>
      <origin>4660839</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="41269" sha1="tk76crdwbvza2deoa1tdrh6brfgbdf9" xml:space="preserve">{{Needs Image}}
തെക്കേ ഇന്ത്യയിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഒരു [[ആദിവാസി]] സമൂഹമാണ് '''കുറവർ'''. [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] കുലങ്കുറവർ, പുൻകുറവർ, കാക്ക കുറവർ, പാണ്ടിക്കുറവർ എന്നീ നാലു വിഭാഗമുണ്ട്‌. കേരള സംസ്ഥാനത്തിലെ പട്ടികജാതികളിലുൾപ്പെട്ടതാണ് ഈ സമുദായം.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.keralapsc.gov.in/ml/list-scheduled-castes-kerala-state|title=കേരള സംസ്ഥാനത്തിലെ പട്ടികജാതികൾ|access-date=9 February 2020|last=|first=|date=|website=|publisher=കേരള പബ്ലിക്ക് സർവീസ് കമ്മീഷൻ}}&lt;/ref&gt; പുൻകുറവരെ വേലൻ എന്നും കാക്ക കുറവരെ കാക്കാലൻമാരെന്നും വിളിക്കുന്നു. പാണ്ടിക്കുറവർ തമിഴാണ് സംസാരിക്കുക. നാഞ്ചിക്കുറവ‍‍ർ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഇവർ നാഞ്ചിനാട് എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്ന കന്യാകുമാരി ജില്ലയിൽ  കണ്ടുവരുന്നു.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite book|title=Castes and tribes of southern India|url=https://archive.org/details/dli.ministry.01189|last=THURSTON|first=EDGAR|publisher=|year=1909|isbn=|location=LOS ANGELES|pages=}}&lt;/ref&gt; കേരളോൽപ്പത്തിയിൽ പരാമർശിച്ചിട്ടുള്ള 16 മല ആദി സമൂഹങ്ങളിലൊന്നാണിത്.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;


==ചരിത്രം==
ചൈനീസ് സംസ്ക്കാരം, ഈജിപ്ഷ്യൻ സംസ്‌കാരം, മെസപ്പൊട്ടേമിയൻ സംസ്‌കാരം, ഗ്രീക്ക് സംസ്‌കാരം തുടങ്ങിയ ഉന്നതമായ ലോക സംസ്കാരങ്ങളുടെ മുൻപന്തിയിൽ നിൽക്കുന്ന സിന്ധുഗംഗാനദീതടസംസ്ക‌ാരത്തിൻ്റെ (Indus valley Civilization) നേരവകാശികളും, ഒരു മുഖ്യകുലവുമായ കുറവജനത ഇന്ത്യമുഴുവൻ വ്യാപിച്ചിരുന്ന ഒരു പ്രബലസമുദായമാണ്. അവർ മണ്ണിന്റെ ഉടമകളും ഭരണാധികാരികളുമായിരുന്നു (മണ്ണധികാരവും നാട്ടധികാരവും ഉള്ളവർ).

==സൈന്ധവ നാഗരീകത==
സിന്ധു ഗംഗാ സമതലത്തിലെ ആദിമ ജനതയും, ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ ആദിമ ജനതയും ഒരേ വർഗമാണെന്നും, തെക്കേ ഇന്ത്യയിൽനിന്നും കുടിയേറി പാർത്തവരായിരുന്നു വടക്കേ ഇൻഡ്യയിലെ ആദിമ ജനതയെന്നും ചരിത്രകാരന്മാരിലും, ശാസ്ത്രജ്ഞന്മാരിലും പലരും അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു.

സൈന്ധവ നാഗരീകതയ്ക്കു തുല്യമായ ഒരു നാഗരീകത തെക്കേ ഇൻഡ്യയിൽ കണ്ടെത്തിയിട്ടില്ലാത്തതിനാൽ ആ കാലയളവിൽ തെക്കേ ഇൻഡ്യ അപരിഷ്കൃതമായിരുന്നുവെന്നു കരുതുന്നതിൽ കഴമ്പില്ല. കിട്ടിയിടത്തോളം ചരിത്ര വസ്തുതകൾ വച്ചു നോക്കുമ്പോൾ സംസ്‌കാര സമ്പന്നരായ ഒരു ജനത അന്നു തെക്കേ ഇൻഡ്യയിലും വസിച്ചിരുന്നു എന്നു കരുതാം. സൈന്ധവ നാഗരീകതയ്ക്കുശേഷമുള്ള ഇതിഹാസങ്ങളുടെ വിവരണങ്ങൾ വച്ചുനോക്കുമ്പോൾ ആര്യന്മാരിൽനിന്നും വ്യത്യസ്‌തമായി വളർച്ച പ്രാപിച്ച ഒരു ജനത തെക്കേ ഇന്ത്യയിൽ അധിവസിച്ചിരുന്നുവെന്നു മനസ്സിലാക്കാം. ഇതിൽനിന്നെല്ലാം ഇൻഡ്യ ഒട്ടാകെ നിലനിന്നിരുന്ന പ്രാചീന ജനതയും അവരുടെ സംസ്‌കാരത്തിൻ്റെ ഭാഗവുമായിരുന്നു സൈന്ധവ നാഗരീകത എന്നു പറയാം. വസ്‌തുതകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പുരാതന തമിഴക ജനതയും സൈന്ധവ ജനതയും ഒരേ ജനതയാണെന്നു പറയാവുന്നതാണ്.

ആര്യന്മാരുടെ ആഗമനവും സൈന്ധവ നാഗരീകതയുടെ അധഃപതനത്തിന് കാരണം.വേദങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ആര്യന്മാരെപ്പറ്റി അറിയുവാൻ സാധിക്കുന്നത്. വേദങ്ങളിൽ ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ളത് ഋഗ്‌വേദത്തിനും, ഏറ്റവും പഴക്കക്കുറവ് [[അഥർവ്വവേദം|അഥർവ്വ വേദത്തിനുമാണ്]].
[[ഋഗ്വേദം|ഋഗ്വേദത്തിൽ ]] തന്നെ കുറെ ഭാഗങ്ങൾ മാത്രമാണ് ഇൻഡ്യയ്ക്ക് വെളിയിൽവച്ച് എഴുതിയിട്ടുള്ളത്. ബാക്കിയുള്ളവ അവർ ഇൻഡ്യയിൽ വന്നതിനുശേഷം എഴുതിയിട്ടുള്ളവയാണ്. ഋഗ്‌വേദത്തിൽ സൈന്ധവരെപ്പറ്റി ധാരാളം പരാമർശനങ്ങളുണ്ട്. 

ആര്യന്മാർ ഇൻഡ്യയിൽ കടന്നതിനുശേഷം ഒരു വലിയ കാലയളവ് സൈന്ധവരുമായി നിരന്തരമായ യുദ്ധങ്ങൾ തന്നെ നടത്തിയിട്ടുണ്ട്. അവർ സൈന്ധവരെ വിളിച്ചിരുന്നത് ''''ദസ്യൂക്കൾ'''' എന്നാണ്. ദസ്യുക്കൾക്ക് ധാരാളം കന്നുകാലികളും കൃഷിസ്ഥലങ്ങളും ഉണ്ടെന്നും അവർ '''ലിംഗാരാധകർ''' ആയിരുന്നുവെന്നും പറയുന്നു. ആര്യന്മാർക്കു മനസിലാകാത്ത ഭാഷയായിരുന്നു അവർ സംസാരിച്ചിരുന്നത്. മൺകോട്ടകൾക്കുള്ളിലാണവർ പാർത്തിരുന്നത് എന്നിങ്ങനെയുള്ള പരാമർശനങ്ങൾ ഋഗ്‌വേദത്തിൽ കാണാം.

==കുറവകുലത്തിൻ്റെ സംസ്‌കാരം==
കുറവകുലത്തിൻ്റെ സംസ്‌കാരം മറ്റേതൊരു സംസ്‌കാരത്തെക്കാളും ഉന്നതമായിട്ടുള്ളതാണ്. ഒന്നു കുറെ ആയിരം മലകളും, ആരാധനാകേന്ദ്രങ്ങളായ എണ്ണമറ്റമലനടകളും കാവുകളും കളരികളും കുറവകുലത്തിൻ്റെ ആത്മീയപാരമ്പര്യം എടുത്തുകാട്ടുന്നതാണ്. അവർ പ്രകൃതിയേയും പൂർവ്വികരെയുമാണ് ആരാധിച്ചിരുന്നത്, ഇപ്പോഴും ആരാധിക്കുന്നതും. 

പ്രകൃത്യാതീതശക്തികളെന്നും ആര്യ-ബ്രാഹ്മണർ അവകാശപ്പെടുന്ന '''ബ്രഹ്മം, പരബ്രഹ്മം. സ്വർഗ്ഗം, നരകം, മോക്ഷം, പുനർജ്ജന്മം, കർമ്മസിദ്ധാന്തം, അദ്വൈതസിദ്ധാന്തം, അവരുടെ മുപ്പത്തിമുക്കോടി ദൈവങ്ങളുണ്ടെന്നവാദം''' എന്നിവയിലൊന്നും കുറവകുലക്കാർ വിശ്വസിച്ചിരുന്നില്ല. ഇപ്പോഴും വിശ്വസിക്കുന്നുമില്ല. 
അവർ സൈന്ധവ മതവിശ്വാസികളാണ്.

==സംഘകാലഘട്ടം==
ആദിമ മനുഷ്യർ വേട്ടയാടിയും വേട്ടയാടപ്പെട്ടും ജീവിച്ചുപോന്നവരായിരുന്നു. അവർ പിന്നീട് സുരക്ഷിത സ്ഥാനങ്ങളിൽ വാസമുറപ്പിക്കുകയും വംശവർദ്ധനവുണ്ടായി പാർത്തുവരികയും ചെയ്‌തു. ആദിമ മനുഷ്യരുടെ ഈ കൂട്ടങ്ങളെ നരവംശ ശാസ്ത്രജ്ഞന്മാർ ''''വനഗോത്രങ്ങൾ'''' എന്നു പറയുന്നു. ഈ വനഗോത്രങ്ങളായിരുന്നു മനുഷ്യൻ്റെ സാമൂഹ്യജീവിതത്തിൻ്റെ തുടക്കം. വനഗോത്രങ്ങളിൽ വച്ചായിരിക്കാം കൃഷിയുടേയും, കന്നുകാലി വളർത്തലിന്റേയും തുടക്കം. തീ കണ്ടുപിടിച്ചതും വനഗോത്ര മനുഷ്യരായിരിക്കാം. വനഗോത്രകാലം നവീന ശിലായുഗത്തിൻ്റെ ആരംഭമാണെന്നു കരുതാം നവീനശിലായുഗത്തിനു മുമ്പുള്ള കാലത്ത് 10000 BC യ്ക്കു മുമ്പ് ഏതെങ്കിലും തരത്തിലുള്ള സ്ഥിരതാമസം മനുഷ്യർ സ്വീകരിച്ചിരുന്നില്ല.

ഏറ്റവും പുഷ്ട‌ി പ്രാപിച്ച വനഗോത്ര സമൂഹത്തെപ്പറ്റിയാണ് സംഘകൃതികളിലെ കുറിഞ്ഞിത്തിണയെപ്പറ്റിയുള്ള പാട്ടുകളിൽ പറയുന്നതെന്നുകാണാം. 
സംഘകാലഘട്ടമായിരുന്നു കുറവരുടെ സുവർണ്ണകാലഘട്ടം. സംഘസാഹിത്യങ്ങളിൽ മിക്ക കാവ്യങ്ങളിലും നായികാ നായകൻമാർ കുറവനും, കുറത്തിയുമായിരുന്നു. ഭൂരിഭാഗം രാജാക്കൻമാർ, സാഹിത്യകാരൻമാർ, കവികൾ, കവയത്രികൾ കുറവരായിരുന്നു. കുറിഞ്ഞിയാണ് കുറവരുടെ തിണൈ. ആയതിനാലാണ് മലകൾ അവരുടെ ആരാധനാ ഇടങ്ങളായി മാറിയത്.
കേരള ചരിത്രത്തിലെ ഇരുണ്ട നൂറ്റാണ്ടുകൾ കുറവ രാജവംശങ്ങളുടെ തകർച്ചയുടെ കാലഘട്ടമായിരുന്നു.

==കുറിഞ്ഞിത്തിണ==
കുറിഞ്ഞിത്തിണ എന്നതിൻ്റെ അർത്ഥം '''“പർവ്വതപ്രദേശം”''' എന്നാണ്. കുറിഞ്ഞി ത്തിണിലെ ആളുകൾ നല്ല വേട്ടക്കാരാണെന്നും, പ്രധാന തൊഴിൽ വേട്ടയാണെന്നും സംഘസാഹിത്യങ്ങളിൽ പറയുന്നുണ്ട്. ആന, മാൻ, കാട്ടുപോത്ത് തുടങ്ങിയുള്ള മൃഗങ്ങളെ കെണി വച്ച് പിടിക്കുവാൻ അവർ സമർത്ഥരാണെന്നും പറയുന്നുണ്ട്. നെല്ല്, തിന മുതലായ ധാന്യങ്ങൾ കൃഷി ചെയ്തിരുന്നുവെന്നും ഇറച്ചിയും, ധാന്യവും ചേർത്തു വേവിച്ച 'ഊൻചോറ്' അവരുടെ അവരുടെ വിശിഷ്ട ഭക്ഷണമാണെന്നും കുറിഞ്ഞിപ്പാട്ടുകളിൽ കാണുന്നു. (ഊൻ - ഇറച്ചി, ഊൻ ചോറ് - ഇറച്ചി ചേർത്തു വേവിച്ച ചോറ്). ഈ പരാമർശനങ്ങൾ കൊണ്ടുതന്നെ കുറിഞ്ഞിത്തിണ വനഗോത്രപ്രദേശമാണെന്നു പറയാവുന്നതാണ്.

നവീന ശിലായുഗ ആയുധങ്ങളായ വെള്ളാരംകല്ലു കൊണ്ടുള്ള മഴു, വെട്ടുകത്തി, കൊത്തുളി, തോലുളി മുതലായ ആയുധങ്ങൾ സഹ്യാദ്രിയിലെ ഗുഹകളിൽനിന്നും, സമതലത്തിലെ ശിലാനിർമ്മിത ഗുഹകളിൽ നിന്നും കണ്ടു കിട്ടിയിട്ടുണ്ട്. നവീനശിലായുഗ മനുഷ്യർ സഹ്യാദ്രിയിലും സമതല പ്രദേശങ്ങളിലും പാർത്തിരുന്നുവെന്ന് അവ സ്ഥിരീകരിക്കുന്നു. അവരുടെ പുഷ്ടി പ്രാപിച്ച സാമൂഹ്യ വ്യവസ്ഥിതിയെപ്പറ്റി തന്നെയാണ് കുറിഞ്ഞിത്തിണയെക്കുറിച്ചുള്ള പാട്ടുകളിൽ പറയുന്നത്.

സഹ്യപർവ്വതത്തോടു തൊട്ടുകിടക്കുന്ന പല മലകളും സമതലത്തിലെ കുന്നിൻപുറങ്ങളും സംഘകാലത്തെ പല കുറുനില മന്നന്മാരുടെയും ആസ്ഥാനങ്ങളായിരുന്നു. '''കുറുനില മന്നന്മാർ''' എന്നതിന് കുറിഞ്ഞിനില രാജാക്കന്മാർ എന്നാണർത്ഥം. (നിലമെന്നും, തിണൈ എന്നുമുള്ള വാക്കുകളുടെ അർത്ഥം പ്രദേശം, നാട് എന്നിങ്ങനെയാണ്. വനഗോത്ര സമുദായത്തിന്റെ വളർച്ചയിൽ രൂപംകൊണ്ട് സ്വാഭാവിക നേതൃത്വമാണ് കുറുനില മന്നന്മാർ. കുറുനില മന്നന്മാരിൽ പ്രധാനികൾ മുതിരമല മന്നൻ കുമണനും കൊല്ലിമല മന്നൻ (മലബാർ) ഓരിയും, പെരുങ്ങുംമല (നെടുമങ്ങാട്) മന്നൻ പേകനും, ഗൂഢല്ലൂർ മന്നൻ നള്ളിയും, പൊതിയിൽമല മന്നൻ അണ്ടിരനും പറമ്പുമല (പറമ്പിക്കുളം) മന്നൻ പാരിയും, കുതിരമല മന്നൻ അതിയമാനും, മുള്ളൂർ മന്നൻ കാരിയും, ഏഴിമല മന്നൻ നന്നനുമായിരുന്നു. പല കുറുനില മന്നന്മാരും വള്ളലുകളായിരുന്നുവെന്നാണ് സംഘകവികൾ പറയുന്നത്. വള്ളൽ എന്നതിനു വലിയ ദാനശീലൻ എന്നാണർത്ഥം. 
പുറനാനൂറ് എന്ന കൃതിയിൽ ''128, 132, 147, 150, 158, 240 ''എന്നീ പാട്ടുകളിൽ ഇവരെപ്പറ്റിയാണ് പറഞ്ഞിട്ടുള്ളത്. മറ്റു പല കൃതികളിലും ഇവരെപ്പറ്റിയുള്ള പരാമർശനങ്ങളുണ്ട്. ഉറൈയൂർ മുടമോശിയാർ, തുറൈയൂർ ഓടൈകിഴാർ, കുട്ടുവൻ കീരനാർ എന്നീ കവികളാണ് പുറംനാനൂരിൽ ഇവരെപ്പറ്റി പാടിയിട്ടുള്ളത്. പതിറ്റുപ്പത്തിൽ നന്നനെപ്പറ്റി ദീർഘമായ പ്രതിപാദനങ്ങൾ വേറെയുമുണ്ട്.
[[ശബരിമല]], [[നിലയ്ക്കൽ]], [[പൊന്നമ്പലമേട് ]]എന്നിവിടങ്ങളിൽ ആളുകൾ പാർത്തിരുന്നുവെന്നു പറയപ്പെടുന്നു. ശബരിമല ഒരു ജനവാസ കേന്ദ്രമായിരുന്നു എന്നുള്ള സൂചന രാമായണത്തിലുമുണ്ട്. സീതയെ അന്വേഷിച്ചു നടന്ന [[ശ്രീരാമൻ]] '''ശബരി''' എന്ന കുറവ സന്യാസിനിയുടെ ആതിഥ്യം സ്വീകരിച്ചു ശബരിമലയിൽ വിശ്രമിച്ചിരുന്നു എന്നു പറയപ്പെടുന്നു. സഹ്യപർവ്വതത്തിൽ തന്നെ മറ്റ് അനേകം സ്ഥലങ്ങളിൽ ആൾ പാർപ്പുണ്ടായിരുന്നു എന്നൂഹിക്കുവാൻ തക്കവിധം പല തെളിവുകളും നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്. 
അച്ചൻകോവിൽ, ആര്യങ്കാവ്, കുളത്തൂപ്പുഴ എന്നീ സഥലങ്ങൾ വളരെയേറെ പഴക്കമുള്ള കുറിഞ്ഞിത്തിണ പ്രദേശങ്ങളാണ്.

14-ാം നൂറ്റാണ്ടുവരെയെങ്കിലും സഹ്യപർവ്വത പ്രദേശങ്ങളിൽ പരിഷ്കൃത മനുഷ്യരുടെ സങ്കേതങ്ങളുണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് കരുതാൻ സാദ്ധ്യതകളുണ്ട്. &quot;1341 -ലെ പെരിയാർ വെള്ളപ്പൊക്കം മൂലം കൊടുങ്ങല്ലൂർ അഴിമുഖം അടഞ്ഞു. അന്നാണ് വൈപ്പു ദ്വീപുകൾ ഉണ്ടായത്&quot; (കേരള ചരിത്രം. എ. ശ്രീധരമേനോൻ). ഈ കൊടുങ്ങല്ലൂർ അഴിമുഖമാണ് പഴയ 'മുസരീസ്' തുറമുഖ പട്ടണമെന്ന് പല ചരിത്രകാരന്മാരും വിശ്വസിക്കുന്നു. 
അന്നുണ്ടായ പ്രകൃതിക്ഷോഭം മൂലം പേമാരിയും ഉരുൾപൊട്ടലുകളും ഉണ്ടാകുകയും മുമ്പെങ്ങുമുണ്ടാകാത്ത വിധം പെരിയാറ്റിലൂടെ ഒഴുകിവന്ന ധാരാളമായ മണ്ണ് അഴിമുഖത്തടിയുകയുമാണുണ്ടായത്. അന്നത്തെ പ്രകൃതി ക്ഷോഭം സഹ്യപർവ്വത പ്രദേശങ്ങളിൽ ജനവാസം അസാദ്ധ്യമാക്കിത്തീർക്കുകയും, ആളുകൾ സമതലത്തിലേക്ക് ഇറങ്ങിപ്പോരുകയും ചെയ്തിരിക്കാം. അതോടുകൂടെ സഹ്യപർവ്വതത്തിലെ കുറിഞ്ഞി പ്രദേശങ്ങളിൽ ഒട്ടുമുക്കാലും എന്നേക്കുമായി അവസാനിച്ചുവെന്നു ചിന്തിക്കാം.


==പുറം നാനൂറ്==
സംഘകൃതികളിൽ ഒന്നായ പുറംനാനൂറിൻ്റെ വിവരണത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ചിന്തിക്കുമ്പോൾ തെക്കേ ഇൻഡ്യയിലെ വനഗോത്ര ഭൂമിയായ കുറിഞ്ഞിത്തിണൈയിലെ ജന വർദ്ധനവ് കുന്നുകളും താഴ്വരകളുമുള്ള മുല്ലെ ത്തിണൈന്നൈയിലേക്കും, അവിടെനിന്നും സമതലമായ മരുതത്തിണൈയിലേക്കും, പിന്നെയും വർദ്ധിച്ച് കടലോരമായ നെയ്‌തൽത്തിണൈയിലേക്കും മനുഷ്യർ എത്തിപ്പെട്ടു. അതുപോലെ തന്നെ വരണ്ട പ്രദേശമായ പാലൈത്തിണൈ യിലും മനുഷ്യർ എത്തിവളർന്നു. ഈ വർദ്ധനവിനും എത്തിപ്പെടലിനും നൂറ്റാണ്ടുകളും സഹസ്രാബ്‌ദങ്ങളും എടുത്തിട്ടുണ്ട്. ഈ ജൈത്ര യാത്രയ്ക്കിടയിൽ പ്രാചീന ശിലായുഗങ്ങൾ താണ്ടി അവർ ലോഹയുഗത്തിൽ എത്തി ച്ചേർന്നു. ഇതിനോടകം നായാടികളായ പ്രാകൃത മനുഷ്യർ ഇടയന്മാരും, കൃഷിക്കാരും, മീൻപിടിത്തക്കാരും, ഉപ്പുണ്ടാക്കുന്നവരും, മുത്തുവാരുന്നവരുമായിത്തീർന്നു. മാത്രമല്ല വ്യാപാരികളും, കപ്പലോട്ടക്കാരും, പടയാളികളും,രാജാക്കന്മാരും, ശാസ്ത്രജ്ഞൻമാരുമായിത്തീർന്നു. പണ്ഡിതൻമാരും, കവികളും, സാംസ്കാരിക നായകന്മാരുമാകാൻ അവർ മറന്നില്ല.
പ്രോട്ടോ ആസ്തലോയ്‌ഡ് വർഗക്കാരായ തമിഴക മനുഷ്യർ സഹസ്രാബ്ദങ്ങളിലൂടെ ഈ പരിവർത്തനങ്ങളെല്ലാം കടന്നുപോന്നിട്ടും '''ജാതി''' എന്നൊന്ന് അവരുടെയിടയിൽ കടന്നിരുന്നില്ല. പാർത്തിരുന്ന പ്രദേശങ്ങളുടേയും ചെയ്തിരുന്ന തൊഴിലിൻ്റേയും പേരിൽ വിളിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ഏകജനതയായിരുന്നു. 

കുറിഞ്ഞിത്തിണയിൽ പാർത്തിരുന്നവരെ കുറിഞ്ഞിക്കാരെന്ന അർത്ഥത്തിൽ 'കുറവരെന്നും' മുല്ലൈത്തിണയിൽ പാർത്തിരുന്നവരെ ഇടയന്മാർ എന്ന അർത്ഥത്തിൽ 'ആയന്മാർ' എന്നും, മരുതത്തിണയിൽ പാർത്തിരുന്നവരെ കൃഷിക്കാരെന്ന അർത്ഥത്തിൽ 'ഉഴവർ' എന്നും നെയ്‌തൽത്തിന്നൈയിൽ പാർത്തിരുന്നവരെ മീൻപിടിക്കാരെന്ന അർത്ഥത്തിൽ 'പരവരെന്നും' വിളിച്ചിരുന്നു. പാലൈത്തിണക്കാരെ മറവർ, വേടർ എന്നീ പേരുകളിലാണ് വിളിച്ചിരുന്നത്. കുറിഞ്ഞിക്കാരായ കുറവരുടെ വളർച്ചയിൽ പാർത്തിരുന്ന പ്രദേശത്തിന്റേയും, ചെയ്തിരുന്ന തൊഴിലിൻ്റേയും വികാസ വ്യാപനത്തിൽ ഉണ്ടായ പേരുകൾ മാത്രമായിരുന്നു അവയെല്ലാം.

മേൽ ഉദ്ധരിച്ചതിന് ഉപോൽബലകമായി പ്രൊഫ. ഇളംകുളം കുഞ്ഞൻപിള്ള പുരാതന തമിഴരെപ്പറ്റി പറയുന്നതിങ്ങനെയാണ്. 

 ''“മീൻപിടിത്തക്കാരനായ നെയ്‌തൽത്തിണയിലെ പരവൻ മരുതത്തിണയിൽ ചെന്നു പാർത്തു കൃഷി ചെയ്‌താൽ അയാൾ ഉഴവനും, മുല്ലൈത്തിണയിൽ ചെന്നു പാർത്താൽ ആയനും, കുറിഞ്ഞിത്തിണയിൽ ചെന്നു പാർത്താൽ അയാൾ കുറവനുമായിത്തീരുന്നു. ഈ പേരുകൾ ഒന്നുംതന്നെ ജാതിപ്പേരുകളായിരുന്നില്ല. ചെയ്യുന്ന തൊഴിലിൻ്റേയും, പാർക്കുന്ന പ്രദേശത്തിൻ്റേയും പേരിലാണ് ഇങ്ങനെ വിളിച്ചുവന്നത്”''

തമിഴകത്തിലെ ആദിമ പുരോഹിതന്മാരും ഭരണാധികാരികളും,&quot;തമിഴകത്തിൽ ഏതൊരു വർഗ്ഗത്തിനും ഉണ്ടായിരുന്നതിനേക്കാൾ അഭിമാനാർഹമായ ഒരു ചരിത്രമാണ് കുറവർക്കുള്ളത്. കുറവർ എന്നാൽ കുറിഞ്ഞിനിവാസികളെന്നാണർത്ഥം. കുറിഞ്ഞിത്തിണൈ നിവാസികളായിരുന്ന ഇവരുടെ പ്രേമ സല്ലാപങ്ങളും വീരസാഹസീകതയും മറ്റുമാണ് തമിഴ് സംഘ സാഹിത്യങ്ങളുടെ ഭൂരിഭാഗവും അപഹരിച്ചിരുന്നത്. അക്കാലത്തെ മിക്ക കഥ കളിലേയും നായികാനായകന്മാർ കുറവരായിരുന്നു. കുറവ സ്ത്രീകളെ '''കൊടിച്ചികൾ''' എന്നാണ് പറഞ്ഞിരുന്നത്&quot;.
കേരളത്തിലെ അവഗണിയ്ക്കപ്പെട്ട ഏടുകൾ P-169 റ്റി.എച്ച്.പി. ചെന്താരശ്ശേരി

&quot;''സംഘകാലത്തു കുറവർ വിദ്യാഭ്യാസ രംഗത്ത് മുന്നിട്ടു നിന്നിരുന്നു. പുരുഷന്മാരെപ്പോലെ സ്ത്രീകളും വിദ്യാഭ്യാസം നേടി സ്വതന്ത്രമായി ജീവിച്ചിരുന്നു&quot;.'''
കേരളം അഞ്ചും ആറും നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ P- 189

&quot;''സംഘകൃതികളായ പുറംനാനൂറിലും, പത്തുപ്പാട്ടിലും എയ്നരുടേയും, കുറവരുടേയും യുദ്ധ സാമർത്ഥ്യത്തെയും അവരുടെ കോട്ടകളേയും വർണ്ണിച്ചുണ്ട് വള്ളുവന്മാർ. പലയിടത്തും രാജ്യം വാണിട്ടുണ്ട്. എയ്‌നരുടേയും, വള്ളുവന്മാരുടേയും, കുറവരുടേയും ദാനശീലവും കവികളുടെ പ്രശംസയ്ക്ക് വിഷയമായിട്ടുണ്ട്&quot;
(അന്നത്തെ കേരളം P- 113 113, പ്രൊഫ: ഇളംകുളം)

''&quot;കർണ്ണാടകത്തിൽ കൊറഗർ, കൊറവർ, കൊറച്ചർ, യർക്കുലർ എന്നീ പേരുകളിലാണ് കുറവർ അറിയപ്പെടുന്നത്. ആര്യന്മാരും അവരോടുചേർന്നവരും ചേർന്ന് വസ്തു വകകൾ കയ്യടക്കുന്നതിനു മുമ്പ് കർണ്ണാടകത്തിലെ ഭൂസ്വത്തുക്കളിൽ ഒരു നല്ല പങ്ക് കുറവരുടെ പക്കലായിരുന്നു.&quot;''
(History of Thuluva I: P-52)

==തൊൽകാപ്പിയം==
തൊൽകാപ്പിയത്തിലെ വർണ്ണനകളെ ഇങ്ങനെ സംഗ്രഹിക്കാം. 

 കുറിഞ്ഞിത്തിണയുടെ ദേവൻ '''ചേയോൻ''' (വേലൻ) ആയിരുന്നു. 
 ചേയോൻ കുറിഞ്ഞിത്തിണയുടെ കുലദൈവവും തമിഴകത്തിൻ്റെ അധിദേവനുമായിരുന്നു. 
 മുല്ലൈത്തിണയുടെ ദേവൻ '''മായോൻ''' ആയിരുന്നു.
 മരുതത്തിണയുടെ ദേവൻ '''വേന്തൻ''' (മഴയോൻ) ആയിരുന്നു. 
 നെയ്‌തൽത്തിണയുടെ ദേവൻ '''കടലോൻ''' ആയിരുന്നു. 
 പാലൈത്തിണയുടേത് '''കൊറ്റവൈ''' എന്ന ദേവിയായിരുന്നു. 
 എല്ലാ ദേവതകളും ചേയോൻ്റെ അധികാരത്തിലുമായിരുന്നു.

ശൈവരും വൈഷ്‌ണവരുമായിരുന്നു വേദ ആര്യന്മാർ. ശൈവർ മത പരിവർത്തനം ചെയ്യിച്ച തമിഴകത്തിലെ ദേവതകളെ ശിവൻ്റെ പുത്രീപുത്രന്മാരായും, വൈഷ്ണവർ മതപരിവർത്തനം ചെയ്യിച്ച ദേവതകളെ വിഷ്‌ണുവിൻ്റെ അവതാരങ്ങളായുമാണ് ഹിന്ദുദേവതകളായി ചേർത്തത്.
ആര്യന്മാർ തമിഴകത്തിൽ (തെക്കേ ഇൻഡ്യയിൽ) ആധിപത്യം സ്ഥാപിച്ചതിനുശേഷം ഈ ദേവതകളുടെയെല്ലാം പേരിലും ഉത്ഭവത്തിലും ആര്യവൽക്കരണം നടന്നു. 
 തമിഴകത്തിന്റെ അധിദേവനായിരുന്ന ചേയോൻ ശിവപുത്രനായ മുരുകനും, സുബ്രഹ്മണ്യനുമായി.
 മുല്ലെത്തിണയിലെ ഇടയന്മാരുടെ ദേവനായ “മായോൻ”  കൃഷ്‌ണനായി. 
 മരുതത്തിണയിലെ മഴയോൻ ഇന്ദ്രനായി.
 നെയ്തൽത്തിണയിലെ ദേവനായ കടലോൻ വരുണനായി. 
 പാലൈത്തിണയുടെ അമ്മയായ കൊറ്റവൈ ശിവപുത്രിയും ഭീകരിയുമായ ഭദ്രകാളിയായി.

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ ആര്യവൽക്കരണം
|-
! തിണ!! അധിപൻ!! ഹിന്ദു ദേവത
|-
| കുറിഞ്ഞി|| ചേയോൻ|| [[മുരുകൻ ]]
|-
| മുല്ലൈ || മായോൻ || [[കൃഷ്ണൻ ]]
|-
| മരുതൽ|| മഴയോൻ || [[ഇന്ദ്രൻ ]]
|-
| നെയ്തൽ || കടലോൻ|| [[വരുണൻ]]
|-
| പാലൈ|| കൊറ്റവൈ|| [[ഭദ്രകാളി ]]
|}


ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ സമയത്ത്  ഈ സമുദായത്തെ ക്രിമിനൽ ട്രൈബ്സ് ആക്റ്റ് 1871 ൽ&lt;ref name=&quot;dis&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.hinduonnet.com/folio/fo0007/00070240.htm|title=Dishonoured by history|access-date=2007-05-31|date=2006-07-16|work=folio: Special issue with the Sunday Magazine|publisher=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20070706074246/http://www.hinduonnet.com/folio/fo0007/00070240.htm|archive-date=2007-07-06|author=Meena Radhakrishna|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. 1952 ൽ ഇതിൽ നിന്നൊഴിവാക്കി.

സംഘകാല കൃതികളിൽ ആണ് കുറവരെ കുറിച്ച് കൂടുതലായി പ്രതിപതിച്ചിട്ടുള്ളത്. പുറനാനൂർ, അകനാനൂർ, പതിറ്റ്പത്ത് തുടങ്ങിയ സംഘകാല കൃതികളിൽ പ്രാചീന ഇന്ത്യയിലെ തമിഴകം എന്ന അതി വിശാല സാമ്രാജ്യം ഭരിച്ചിരുന്നത് കുറവർ ആയിരുന്നു എന്ന് കാണാം..


==ആരാധന==
===മൂർത്തി===
ഈ ആചാരപ്രകാരം തങ്ങളുട പൂർവ്വികാരായ '''&quot;അപ്പൻ, അപ്പൂപ്പന്മാരും, അമ്മ, അമ്മൂമ്മമാരും, പ്രകൃതിയും&quot;''' ആണ് ഇക്കൂട്ടരുടെ ആരാധന മൂർത്തി. 

===ഊരാളി===
ആരാധന ക്രമം അനുസരിച്ചു ആചാരാനുഷ്ടാനങ്ങൾ നടത്തുന്ന പുരോഹിതനെ &quot;'''ഊരാളി &quot;'''എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. 

===ചാവാരാധന===
ആദി ഗോത്ര മതാചാരമായ '''&quot;ചാവാരാധന&quot;''' ആണ് ഇവർ പിന്തുടരുന്നത്.
''(കൗളാചാരം)''

==ആരാധന സ്ഥാനങ്ങൾ==
===മലനടകൾ=== 
===മലങ്കാവുകൾ=== 
===അപ്പൂപ്പൻ-അമ്മൂമ്മ കാവുകൾ===
===ചാവരുകവുകൾ===
===പതികൾ===
===കൊട്ടാരങ്ങൾ===
===ആൾത്തറകൾ===
===കുരിയാലകൾ===
===മുനിയറകൾ===
===നടുക്കല്ല്===
===ബലിക്കല്ല്===
===വിളക്ക് കല്ല്===
===വീരക്കല്ല്===
===കാവ്===
===കളരി===


.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=ഫോൿലോർ നിഘണ്ടു|last=ഡോ.എം.വി. വിഷ്ണു നമ്പൂതിരി|first=|publisher=കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്|year=2010|isbn=8176387568|location=തിരുവനന്തപുരം|pages=388}}&lt;/ref&gt;

== പുരാവൃത്തം ==
[[ചിലപ്പതികാരം|ചിലപ്പതികാരത്തിൽ]] കുറവരെക്കുറിച്ച്‌ പരാമർശമുണ്ട്‌.പ്രകൃതിയെയും പൂർവ്വികരെയും ആരാധിക്കുന്ന ഇവരുടെ പ്രധാന ആരാധന മൂർത്തി പ്രകൃതിയിൽ കാണാൻ കഴിയുന്ന ഏറ്റവും ഉന്നതഭാവമായ മലയും പൂർവ്വികനായ അപ്പൂപ്പനും ഒന്നായിമാറുന്ന മലയപ്പൂപ്പന്മാരാണ്. ആയതിനാൽ കേരളത്തിൽ നിരവധിയായ മലനടകൾ ഇന്നും കാണാൻ കഴിയും. ഹൈന്ദവ ആധിപത്യത്തിൽ കുറവഗോത്ര ജനതയുടെ ആരാധന സ്ഥാനങ്ങളായ ഇത്തരം മലനടകൾ ഇപ്പോൾ മഹാഭാരതത്തിലെ കഥാപാത്രങ്ങളുടെ പേരിലുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങളായും ശിവ ക്ഷേത്രങ്ങളായും രൂപാന്തരപ്പെടുത്തി ബ്രാഹ്മണാധിനിവേശം നടത്തിയിട്ടുണ്ട് എന്ന് കാണാം. ഉദാഹരണം ശബരിമല. എങ്കിലും പൂർവ്വകാലത്തു ഈ ക്ഷേത്രങ്ങൾ കുറവഗോത്ര ജനതയുടെ മലനടകളായിരുന്നു എന്നതിന്റെ തെളിവായ് ഇപ്പോഴും ഇവിടങ്ങളിൽ കുറവരുടെ ആരാധന ആചാരങ്ങൾ നടത്തപ്പെടാറുണ്ട് എന്ന് കാണുന്നു.

== അവലംബം ==
&lt;references /&gt;

== അധിക വായനയ്ക്ക് ==
*കേരളത്തിലെ അവഗണിയ്ക്കപ്പെട്ട ഏടുകൾ P-169 റ്റി.എച്ച്.പി. ചെന്താരശ്ശേരി
*കേരളം അഞ്ചും ആറും നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ P- 189
*അന്നത്തെ കേരളം P- 113 113, പ്രൊഫ: ഇളംകുളം
*History of Thuluva I: P-52
*ആദിമ ജനതയുടെ അറിയപ്പെടാത്ത ചരിത്രം റവ: പീറ്റർ ജെ. മണവേലി

* {{cite book|title=The Land Pirates of India|url=https://archive.org/details/dli.csl.7886|last=Hatch|first=William John|publisher=[[Seeley, Service|Seeley, Service &amp; Co.]]|year=1928}}
* {{cite book|title=Studies on Vaagrivala|last=Vijayathilakan|first=J. P.|publisher=Madras Christian College, Department of Statistics|year=1977}}
* {{cite book|title=The Problems of Narikorava Community in Tamilnadu|last=Sathyanandan|first=D. Theodore|publisher=Christian Literature Society|year=2000}}
* {{cite book|title=Castes and Tribes of  Southern India Volume IV - K: Kuruvikkaran, Pg 181 to 187|last=Thurston|first=Edgar|author2=K. Rangachari|publisher=Government Press|year=1909|location=Madras|author-link=Edgar Thurston}}

== പുറം കണ്ണികൾ ==

* [https://web.archive.org/web/20080916224637/http://www.narikuravarwelfare.org/index.html Website of ''Narikuravar Seva Sangam'']

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ജാതികൾ]]</text>
      <sha1>tk76crdwbvza2deoa1tdrh6brfgbdf9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>പോച്ച ബ്രഹ്മാനന്ദ റെഡ്ഡി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>535706</id>
    <revision>
      <id>4660797</id>
      <parentid>4543873</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T12:45:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AksharaBot</username>
        <id>221747</id>
      </contributor>
      <comment>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ (പരീക്ഷണ ഓട്ടം); വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]]</comment>
      <origin>4660797</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4179" sha1="ca84jckc0bseof5b7gup3pvno0n63cd" xml:space="preserve">{{Needs Image}}

{{Infobox officeholder|
| predecessor         = 
| year                = 
| date                = 
| footnotes           = 
| website             = 
| children            = 3
| spouse              = 1
| otherparty          = 
| party               = [[വൈ‌.എസ്.ആർ. കോൺഗ്രസ്]]
| constituency        = [[നന്ദ്യാൽ (ലോകസഭാ മണ്ഡലം)|നന്ദ്യാൽ]], [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്]]
| successor           = [[എസ് പി വൈ റഡ്ഡി|എസ്.പി.വൈ. റെഡ്ഡി]]
| termstart           = 2019|
| office              = [[ലോകസഭാംഗം]]
| death_place         = 
| death_date          = 
| residence           = 
| birth_place         = ഉയ്യാലവാഡ
| birth_date          = {{Birth date and age|1958|1|1|df=y}}
| image               = 
| caption             = 
| birth_name          = 
| name                = പോച്ച ബ്രഹ്മാനന്ദ റെഡ്ഡി
| source              = http://loksabhaph.nic.in/Members/MemberBioprofile.aspx?mpsno=5095
}}
'''പോച്ച ബ്രഹ്മാനന്ദ റെഡ്ഡി''' ഒരു ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകനാണ്. [[വൈ‌.എസ്.ആർ. കോൺഗ്രസ്|വൈ.എസ്.ആർ. കോൺഗ്രസ് പാർട്ടി]] അംഗമായി [[2019-ലെ ഇന്ത്യയിലെ പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പ്|2019-ലെ ഇന്ത്യൻ പൊതുതിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]] [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്‌|ആന്ധ്രാപ്രദേശിലെ]] [[നന്ദ്യാൽ (ലോകസഭാ മണ്ഡലം)|നന്ദ്യാൽ]] മണ്ഡലത്തിൽനിന്ന് [[ഇന്ത്യൻ പാർലമെന്റ്|ഇന്ത്യൻ പാർലമെന്റിന്റെ]] അധോമണ്ഡലമായ [[ലോക്‌സഭ|ലോക്സഭയിലേക്ക്]] തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/elections/lok-sabha-2019/story/andhra-pradesh-lok-sabha-election-2019-results-full-winners-list-1533111-2019-05-23|title=Andhra Pradesh Lok Sabha Election 2019 Results: Full Winners List|access-date=25 May 2019|date=23 May 2019|publisher=India Today}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://english.sakshi.com/andhrapradesh-politics/2019/03/09/nandyal-industrialist-pocha-brahmananda-reddy-joins-ysrcp|title=Nandyal Industrialist Pocha Brahmananda Reddy Joins YSRCP|access-date=30 September 2019|date=9 March 2019|publisher=Sakshi Post|archive-date=2022-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20220517001038/https://english.sakshi.com/andhrapradesh-politics/2019/03/09/nandyal-industrialist-pocha-brahmananda-reddy-joins-ysrcp|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.timesnownews.com/elections/article/nandyal-andhra-pradesh-election-2019-nandyal-election-results-candidates-voter-population-polling-percentage/403613|title=Nandyal Election Result 2019: YSRCP's Pocha Brahmanada wins with 250119 votes|access-date=30 September 2019|date=24 May 2019|publisher=Times Now}}&lt;/ref&gt;

== അവലംബം ==
{{Reflist}}

== പുറംകണ്ണികൾ ==

* [http://loksabhaph.nic.in/Members/MemberBioprofile.aspx?mpsno=5095 ഇന്ത്യൻ പാർലമെന്റ് വെബ്‌സൈറ്റിലെ ഔദ്യോഗിക ജീവചരിത്രം]
[[വർഗ്ഗം:1958-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ആന്ധ്രാപ്രദേശിൽ നിന്നുള്ള ലോക്‌സഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനേഴാം ലോകസഭയിൽ ആന്ധ്രയിൽ നിന്നുള്ള അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 1-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>ca84jckc0bseof5b7gup3pvno0n63cd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>സെഡിഖെഹ് ഡൗലറ്റബാഡി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>536737</id>
    <revision>
      <id>4660791</id>
      <parentid>4110113</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T12:44:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4660791</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16762" sha1="r8ueg1rl83utsz7m5b92q879zsqzuj8" xml:space="preserve">{{prettyurl|Sediqeh Dowlatabadi}}
{{Infobox person
| honorific_prefix   = fa
| name               = സെഡിഖെഹ് ഡൗലറ്റബാഡി
| image              = Sedigheh Dowlatabadi01.jpg
| native_name        = {{lang|fa|صدیقه دولت‌آبادی}}
| native_name_lang   = 
| birth_date         = 1882
| birth_place        = [[ഇസ്ഫഹാൻ]], ഇറാൻ
| death_date         = 30 July 1961
| death_place        =[[ടെഹ്റാൻ]], ഇറാൻ
}}
ഇറാനിയൻ ഫെമിനിസ്റ്റ് ആക്ടിവിസ്റ്റും പത്രപ്രവർത്തകയും പേർഷ്യൻ വനിതാ പ്രസ്ഥാനത്തിലെ മുൻ‌നിര വ്യക്തികളിൽ ഒരാളുമായിരുന്നു '''സെഡിഖെഹ് ഡൗലറ്റബാഡി''' (പേർഷ്യൻ: صدیقه 1882 ഇസ്ഫഹാനിൽ - ജൂലൈ 30, 1961 ടെഹ്‌റാനിൽ).
== ആദ്യകാലജീവിതം == 
1882 ൽ ഇസ്ഫഹാനിലാണ് ഡൗലറ്റബാഡി ജനിച്ചത്. &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|title=Iranian Personalities: Sediqeh Dowlatabadi|url=http://www.iranchamber.com/personalities/sdowlatabadi/sediqeh_dowlatabadi.php|access-date=2020-12-14|website=www.iranchamber.com|archive-date=2020-08-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20200807015859/http://www.iranchamber.com/personalities/sdowlatabadi/sediqeh_dowlatabadi.php|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; അവരുടെ പിതാവ് ഹാദി ഡൗലറ്റബാഡിയും അമ്മ ഖതാമെ ബീഗവും ആയിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite web|title=شبکه بین المللی همبستگی با مبارزات زنان ايران|url=http://www.iran-women-solidarity.net/spip.php?article124|access-date=2020-12-14|website=www.iran-women-solidarity.net|archive-date=2022-11-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20221115050530/http://www.iran-women-solidarity.net/spip.php?article124|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; പുരോഗമന മതവിദഗ്ദ്ധനായിരുന്ന അവരുടെ പിതാവ് [[പേർഷ്യൻ ഭാഷ|പേർഷ്യൻ]], അറബി ഭാഷകളിൽ ടെഹ്‌റാനിൽ വിദ്യാഭ്യാസം ആരംഭിക്കാൻ ഡൗലറ്റബാഡിയെ അനുവദിച്ചു. &lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; തുടർന്ന് ഡാർ-ഒൽ-ഫോണൗൺ അക്കാദമിയിൽ സെക്കണ്ടറി വിദ്യാഭ്യാസം തുടർന്നു.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; 15 വയസ്സുള്ള അവർ എറ്റെസാദ് അൽ ഹക്മയെ വിവാഹം കഴിച്ചു. പക്ഷേ ഡൗലറ്റബാഡിക്ക് വന്ധ്യതയുള്ളതിനാൽ അവർ വിവാഹമോചനം നേടി.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|date=2020-09-07|title=THE UNIQUE SEDIQEH DOWLATABADI|url=https://thesubstancemagazine.com/herstory-sediqeh-dowlatabadi/|access-date=2020-12-14|website=SUBSTANCE MAGAZINE|language=en-US}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
== കരിയർ ==
[[File:Sedigheh Dowlatabadi02.jpg|thumb|100px|Sediqeh Dowlatabadi]]
സ്ത്രീകളുടെ പുരോഗതിക്കുള്ള ഏക മാർഗം അവരുടെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിലൂടെ മാത്രമാണെന്ന് ദൗലതാബാദി വിശ്വസിച്ചു. &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Monshipouri|first=Mahmood|date=2006|title=Review of Religion and Politics in Modern Iran: A Reader|url=https://www.jstor.org/stable/23062905|journal=Middle East Studies Association Bulletin|volume=40|issue=2|pages=271–273|doi=10.1017/S002631840005015X|jstor=23062905|s2cid=164551411|issn=0026-3184}}&lt;/ref&gt;1917-ൽ, ഉമ്മുൽ-മദാരിസ് (വിദ്യാലയങ്ങളുടെ മാതാവ്) എന്ന പേരിൽ ആദ്യത്തെ പെൺകുട്ടികളുടെ പ്രാഥമിക വിദ്യാലയങ്ങളിലൊന്ന് അവർ സ്ഥാപിച്ചു.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; മതയാഥാസ്ഥിതികരുടെ എതിർപ്പിനെത്തുടർന്ന് സ്കൂൾ അടച്ചുപൂട്ടുകയും ദൗലതാബാദിയെ മർദ്ദിക്കുകയും മൂന്ന് മാസത്തോളം തടവിലിടുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Moghissi|first=Haideh|date=2008-04-01|title=Islamic Cultural Nationalism and Gender Politics in Iran|url=https://doi.org/10.1080/01436590801931504|journal=Third World Quarterly|volume=29|issue=3|pages=541–554|doi=10.1080/01436590801931504|s2cid=145128290|issn=0143-6597}}&lt;/ref&gt;

വിദ്യാഭ്യാസം നേടുന്നതിന്, സ്ത്രീകൾക്ക് അവരുടെ പ്രശ്നങ്ങളും ആശങ്കകളും അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്ന വാർത്തകളും ലേഖനങ്ങളും ആവശ്യമാണെന്ന് അവർ തിരിച്ചറിഞ്ഞു. 1919-ൽ ഇസ്ഫഹാനിൽ സബാൻ-ഇ സനാൻ എന്ന പേരിൽ ആദ്യത്തെ വനിതാ ഗസറ്റ് സ്ഥാപിക്കുന്നതിലേക്ക് ഇത് അവളെ നയിച്ചു.&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Cite web|title=ZABĀN-E ZANĀN – Encyclopaedia Iranica|url=https://www.iranicaonline.org/articles/zaban-zanan|access-date=2020-12-14|website=www.iranicaonline.org}}&lt;/ref&gt; ഇറാനിൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്ന മൂന്നാമത്തെ വനിതാ പത്രമായിരുന്നു ഇത്. 1921 വരെ 57 ലക്കങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.[6] പുരോഗമനപരമായ നിലപാടുകളാലും സ്ത്രീകളുടെ അവകാശങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ലേഖനങ്ങളുടെ തുറന്ന സ്വഭാവത്താലും ഇത് ശ്രദ്ധേയമായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt; നഗരത്തിലെ സ്ത്രീകളുടെ അവകാശങ്ങളുടെ &quot;പിന്നോക്കാവസ്ഥയെയും ദുർബലമായ ചിന്താഗതിയെയും&quot; വെല്ലുവിളിക്കാൻ പത്രം ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെന്ന് അവളുടെ ആദ്യ എഡിറ്റോറിയലിൽ അവർ പറഞ്ഞു.&lt;ref name=&quot;:7&quot;&gt;{{Cite book|last=Childress|first=Diana|url=https://books.google.com/books?id=voOXOaTCEsoC|title=Equal Rights Is Our Minimum Demand: The Women's Rights Movement in Iran 25|date=2011-01-01|publisher=Twenty-First Century Books|isbn=978-0-7613-5770-4|pages=33|language=en}}&lt;/ref&gt;  ഈ സമയത്ത് ഇസ്ഫഹാനിലെ വിമൻസ് അസോസിയേഷനും അവർ സ്ഥാപിച്ചു.&lt;ref name=&quot;:8&quot;&gt;{{Cite book|last=Afary|first=Janet|url=https://books.google.com/books?id=rwYmAgAAQBAJ|title=Sexual Politics in Modern Iran|date=2009-04-09|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1-107-39435-3|language=en}}&lt;/ref&gt;
1932-ൽ രണ്ടാം കിഴക്കൻ വനിതാ കോൺഗ്രസ് ടെഹ്‌റാനിൽ സംഘടിപ്പിച്ചപ്പോൾ, ഷംസ് പഹ്‌ലവി അതിന്റെ പ്രസിഡന്റായും ദൗലതാബാദി അതിന്റെ സെക്രട്ടറിയായും സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു.&lt;ref name=&quot;google&quot;&gt;{{Cite book|last=Childress|first=Diana|url=https://books.google.com/books?id=voOXOaTCEsoC|title=Equal Rights Is Our Minimum Demand: The Women's Rights Movement in Iran 25|date=2011-01-01|publisher=Twenty-First Century Books|isbn=978-0-7613-5770-4|pages=33|language=en}}&lt;/ref&gt;
ഇറാനിലെ ബ്രിട്ടീഷ് ഇടപെടലിന്റെ എതിരാളിയായിരുന്നു ദൗലതാബാദി.&lt;ref name=&quot;iran-women-solidarity&quot;/&gt;സമാന ചിന്താഗതിക്കാരായ മറ്റ് സ്ത്രീകളോടൊപ്പം, ഇറക്കുമതി ചെയ്ത സാധനങ്ങൾ ബഹിഷ്കരിച്ചും കോഫി ഷോപ്പുകളിൽ പോയും വിദേശ പഞ്ചസാര ഉപയോഗിക്കരുതെന്ന് പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചും അവർ കരാറിനോടുള്ള എതിർപ്പ് പ്രകടിപ്പിച്ചു.&lt;ref name=&quot;iran-women-solidarity&quot;&gt;{{Cite web|title=شبکه بین المللی همبستگی با مبارزات زنان ايران|url=http://www.iran-women-solidarity.net/spip.php?article124|access-date=2020-12-14|website=www.iran-women-solidarity.net|archive-date=2022-11-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20221115050530/http://www.iran-women-solidarity.net/spip.php?article124|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 

1925 മുതൽ, ഇറാനിലെ ബൗദ്ധിക സമൂഹത്തിലും പത്രങ്ങളിലും വനിതാ മാസികകളിലും സ്ത്രീകളുടെ അനാച്ഛാദനത്തെക്കുറിച്ചും അത് രാജ്യത്തെ നവീകരിക്കുന്ന ശക്തിയായി പ്രവർത്തിക്കാനും സമൂഹത്തിൽ സ്ത്രീകളുടെ പങ്കാളിത്തം വർധിപ്പിക്കാനും കഴിയുമോ എന്നതിനെ കുറിച്ചും ചർച്ചകൾ നടന്നിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Chehabi|first=Houchang E.|year=1993|title=Staging the emperor's new clothes: dress codes and nation‐building under Reza Shah|url=http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/00210869308701800|journal=Iranian Studies|language=en|volume=26|issue=3–4|pages=209–233|doi=10.1080/00210869308701800|issn=0021-0862}}&lt;/ref&gt;1920-കളുടെ അവസാനത്തിലും 1930-കളിലും സർക്കാർ നിർബന്ധിത അനാച്ഛാദന നയം കൊണ്ടുവരാൻ പദ്ധതിയിട്ടിരുന്നതായി കിംവദന്തികൾ ഉണ്ടായിരുന്നു (കഷ്ഫ്-ഇ ഹിജാബ് എന്നറിയപ്പെടുന്ന പരിഷ്കാരം 1936-ൽ പ്രചരിപ്പിച്ചു).&lt;ref name=&quot;google3&quot;&gt;{{Cite book|last1=Beck|first1=Lois|url=https://books.google.com/books?id=tLRgXf_e_CEC|title=Women in Iran from 1800 to the Islamic Republic|last2=Nashat|first2=Guity|year=2004|publisher=University of Illinois Press|isbn=978-0-252-07189-8|language=en}}&lt;/ref&gt; സ്ത്രീകളുടെ അനാച്ഛാദനത്തിനുവേണ്ടി പരസ്യമായി വാദിച്ച വ്യക്തിയായിരുന്നു ദൗലതാബാദി.&lt;ref name=&quot;iranchamber&quot;&gt;{{Cite web|title=Iranian Personalities: Sediqeh Dowlatabadi|url=http://www.iranchamber.com/personalities/sdowlatabadi/sediqeh_dowlatabadi.php|access-date=2020-12-14|website=www.iranchamber.com|archive-date=2020-08-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20200807015859/http://www.iranchamber.com/personalities/sdowlatabadi/sediqeh_dowlatabadi.php|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  എന്നിരുന്നാലും ഇത് അവളുടെ ജീവനെ ഭീഷണിപ്പെടുത്തുന്നതിലേക്ക് നയിച്ചു.&lt;ref name=&quot;google&quot;/&gt;

1926-ൽ പാരീസിൽ നടന്ന ഇന്റർനാഷണൽ അലയൻസ് ഓഫ് വിമൻസ് കോൺഫറൻസിൽ പങ്കെടുക്കുകയും തിരികെ വരുമ്പോൾ യൂറോപ്യൻ വസ്ത്രങ്ങൾ ധരിക്കുകയും പർദ്ദ ധരിക്കാൻ വിസമ്മതിക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Women's Center {{!}} Foundation for Iranian Studies|url=https://fis-iran.org/en/women/milestones/pre-revolution|access-date=2020-12-15|website=fis-iran.org}}&lt;/ref&gt;1928-ൽ പൂർണ്ണമായി അനാച്ഛാദനം ചെയ്യപ്പെട്ട് പൊതുവേദികളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട[9], അങ്ങനെ ചെയ്ത ആദ്യത്തെ സ്ത്രീയാണ് അവർ എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Zargarian|first=Tannaz|date=2020-08-11|title=Iranian Women's Quest for Self-Liberation through the Internet and Social Media: An Emancipatory Pedagogy|url=https://yorkspace.library.yorku.ca/xmlui/handle/10315/37668|language=en}}&lt;/ref&gt;അനാച്ഛാദനത്തിനായി വാദിച്ച മറ്റൊരു അഭിഭാഷകൻ ഖാദിജെ അഫ്സൽ വസീരിയാണ്, അദ്ദേഹം ദൗലതാബാദിക്കൊപ്പം ഫാഷനിലെ മാറ്റത്തിനായി പ്രചാരണം നടത്തി.&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Moghissi|first=Haideh|url=https://books.google.com/books?id=6ln19FcDV7wC&amp;q=afzal+vaziri|title=Women and Islam: Women's movements in Muslim societies|year=2005|publisher=Taylor &amp; Francis|isbn=978-0-415-32421-2|pages=231|language=en}}&lt;/ref&gt;1936-ൽ ഷാ മൂടുപടം നിരോധിച്ചപ്പോൾ, ദൗലതാബാദി പരിഷ്‌കരണത്തിന്റെ സജീവ പിന്തുണക്കാരനായിരുന്നു, കൂടാതെ സർക്കാർ രൂപീകരിച്ച കനുൻ-ഇ ബനുവൻ (ലേഡീസ് സൊസൈറ്റി) എന്ന പുതിയ വനിതാ കമ്മിറ്റിയിൽ ഏർപ്പെടുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;google2&quot;&gt;{{Cite book|last=Afary|first=Janet|url=https://books.google.com/books?id=rwYmAgAAQBAJ|title=Sexual Politics in Modern Iran|date=2009-04-09|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1-107-39435-3|language=en}}&lt;/ref&gt;  ഷായുടെ മകൾ ഷാംസ് രാജകുമാരിയുടെ നേതൃത്വത്തിലാണ് വനിതാ സംഘടനകളെ ഏകോപിപ്പിക്കാനും സ്ത്രീകളെ അനാച്ഛാദനത്തിന് സജ്ജമാക്കാനും സമിതിയെ നിയോഗിച്ചത്.&lt;ref name=&quot;google3&quot;/&gt;

==അവലംബം==
&lt;references /&gt;

== കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് ==
* ''Sediqeh Dowlatabadi: Letters, writings and memories'', ed. by Afsaneh Najmabadi &amp; Mahdokht Sanati, 3 vols. (Midland, Chicago 1998). [in Persian]
* Jasmin Khosravie, ''Zabān-i Zanān – The Voice of Women. Life and Work of Ṣadīqa Daulatābādī (1882-1961)'' (EB-Publishers, Berlin 2012). [in German]
* Mohammad Hossein Khosroupanah, ''The aims and the fight of Iranian women from the Constitutional Revolution until the Pahlavi dynasty'' (Payam-e Emruz, Tehran 2002). [in Persian]
* Afsaneh Najmabadi, ''Women with mustaches and men without beards: Gender and sexual anxieties of Iranian modernity'' (Univ. of California Press, Berkeley 2005).
* Eliz Sanasarian, ''The women’s movement in Iran: Mutinity, appeasement, and repression from 1900 to Khomeini'' (Praeger, New York 1982).

== പുറംകണ്ണികൾ ==
*[http://www.iranchamber.com/personalities/sdowlatabadi/sediqeh_dowlatabadi.php Sediqeh Dowlatabadi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200807015859/http://www.iranchamber.com/personalities/sdowlatabadi/sediqeh_dowlatabadi.php |date=2020-08-07 }}

{{Persian Constitutional Revolution Persions}}
{{authority control}}

[[വർഗ്ഗം:1880-കളിൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1962-ൽ മരിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>r8ueg1rl83utsz7m5b92q879zsqzuj8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉക്ബ ഇബ്നു അമീർ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>539306</id>
    <revision>
      <id>4660796</id>
      <parentid>4544725</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T12:45:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AksharaBot</username>
        <id>221747</id>
      </contributor>
      <comment>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ (പരീക്ഷണ ഓട്ടം); വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]]</comment>
      <origin>4660796</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6351" sha1="7pnohvxaiof9gacm4evl6cjp5eljrqs" xml:space="preserve">{{Needs Image}}

{{Infobox officeholder
| name                = ഉക്ബ ഇബ്നു അമീർ
| office              = [[List of rulers of Islamic Egypt|Governor of Egypt]]
| termstart           = 665
| termend             = 667
| monarch             = [[Muawiyah I]]
| predecessor         = [[Utba ibn Abi Sufyan]]
| successor           = [[Maslama ibn Mukhallad al-Ansari]]
| death_date          = 677/678
| death_place         = [[Fustat]]
}}
'''ഉക്ബ ഇബ്നു അമീർ അൽ-ജുഹാനി''' ({{Lang-ar|عقبة بن عامر الجهني‎|ʿUqba ibn ʿĀmir al-Juhanī}}; മരണം 677/78) ഇസ്ലാമിക പ്രവാചകൻ [[മുഹമ്മദ്|മുഹമ്മദിന്റെ]] [[സ്വഹാബികൾ|അനുചരനും]] 665–667 കാലയളവിൽ ഈജിപ്തിലെ [[ഉമവി ഖിലാഫത്ത്|ഉമയാദ്]] ഗവർണറുമായിരുന്നു.

സിറിയയിലും വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ [[അൽ ജസീറ|അറേബ്യയിലുമുള്ള]] ഖുദാ ഗോത്രസഖ്യത്തിന്റെ ഒരു ശാഖയായ ജുഹൈന ഗോത്രത്തിൽ നിന്നുള്ളയാളായിരുന്നു ഉക്ബ ഇബ്നു അമീർ.&lt;ref name=&quot;LT293-1329&quot;&gt;Landau-Tasseron 1998, p. 293, note 1329.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Madelung 1992, pp. 182, 237.&lt;/ref&gt; അറിയപ്പെടുന്ന ഒരു സ്വഹാബിയും മുഹമ്മദിന്റെ കോവർകഴുതയെ തെളിച്ചിരുന്നയാളുമായിരുന്നു അദ്ദേഹം.&lt;ref name=&quot;LT32-144&quot;&gt;Landau-Tasseron 1998, p. 32, note 144.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Kennedy69&quot;&gt;Kennedy 1998, p. 69.&lt;/ref&gt; കവി കൂടിയായിരുന്ന ഉക്ബയുടെ ഖുർആൻ പാരായണം ശ്രദ്ധ നേടി. [[ഹദീഥ്|നിരവധി ഹദീസുകൾ]] (മുഹമ്മദിന്റെ പാരമ്പര്യങ്ങൾ) കൈമാറിയതിന്റെ ബഹുമതിയും ഉക്ബയ്ക്കുണ്ട്.

ഒന്നാം മുസ്‌ലിം ആഭ്യന്തരയുദ്ധകാലത്ത്, ഖലീഫ [[അലി ബിൻ അബീത്വാലിബ്|അലിക്കെതിരെ]] (656–661) തന്റെ സുഹൃത്ത് [[മുആവിയ|മുഅവിയ ഇബ്നു അബി സുഫ്യാനെ]] അദ്ദേഹം പിന്തുണച്ചു.&lt;ref name=&quot;LT32-144&quot;&gt;Landau-Tasseron 1998, p. 32, note 144.&lt;/ref&gt; 661-ൽ മുഅവിയ ഖലീഫയായി. അദ്ദേഹം ഉക്ബയെ ഈജിപ്തിന്റെ ഗവർണറായി നിയമിച്ചു.&lt;ref name=&quot;LT293-1329&quot;&gt;Landau-Tasseron 1998, p. 293, note 1329.&lt;/ref&gt; ഖലീഫയുടെ അന്തരിച്ച സഹോദരൻ ഉത്‌ബ ഇബ്നു അബി സുഫ്‌യാന് പകരമായി 664-ൽ ആയിരുന്നു ഈ നിയമനം.&lt;ref name=&quot;Kennedy69&quot;&gt;Kennedy 1998, p. 69.&lt;/ref&gt; ഒൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ചരിത്രകാരനായ അൽ-തബാരി പറയുന്നതനുസരിച്ച്, 668/69-ൽ [[ബൈസന്റൈൻ സാമ്രാജ്യം|ബൈസന്റൈൻ]] പ്രദേശത്തിനെതിരായ നാവിക ആക്രമണത്തിൽ [[മദീന|മദീനയിലെ]] സൈന്യത്തോടൊപ്പം ഈജിപ്തിലെ അറബ് സൈന്യത്തെ ഉക്ബ നയിച്ചു.&lt;ref&gt;Morony 1987, p. 93.&lt;/ref&gt; 669-ൽ ഗവർണർ സ്ഥാനത്ത് അദ്ദേഹത്തിനു പകരം മസ്ലാമ ഇബ്നു മുഖല്ലദ് അൽ അൻസാരി നിയമിതനായി. 677/78-ൽ അദ്ദേഹം ഈജിപ്തിൽ അന്തരിച്ചു. [[ഫുസ്തത്|ഫുസ്തത്തിന്]] സമീപമുള്ള കരഫ അൽ-കുബ്ര സെമിത്തേരിയിലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കല്ലറയ്ക്കു മുകളിൽ ഒരു സ്മാരക ശവകുടീരം പണിതിരുന്നു. പതിനാലാം നൂറ്റാണ്ടിലെ [[മംലൂക്ക് സാമ്രാജ്യം|മംലൂക്ക്]] കാലഘട്ടത്തിൽ, ഈജിപ്ഷ്യൻ മുസ്‌ലിംകൾ സന്ദർശിച്ചിരുന്ന നിരവധി സിയാറത്തുകളിൽ (മുസ്‌ലിം തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രങ്ങൾ) ഒന്നായിരുന്നു ഇത്.&lt;ref&gt;Taylor 1999, pp. 1, 66.&lt;/ref&gt;

== അവലംബം ==
{{reflist}}

== കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് ==

* {{Cite book|title=Cambridge History of Egypt, Volume One: Islamic Egypt, 640–1517|last=Kennedy|first=Hugh|publisher=Cambridge University Press|year=1998|isbn=0-521-47137-0|editor-last=Petry|editor-first=Carl F.|location=Cambridge|pages=62–85|chapter=Egypt as a Province in the Islamic Caliphate, 641–868|author-link=Hugh N. Kennedy|chapter-url=https://books.google.com/books?id=y3FtXpB_tqMC&amp;pg=PA62}}
* {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=eksMAQAAMAAJ&amp;dq=“Uqba+b.+Amir”+Egypt&amp;focus=searchwithinvolume&amp;q=“Uqba+b.+Amir”|title=Religious and Ethnic Movements in Medieval Islam|last=Madelung|first=Wilferd|date=1992|publisher=Variorum|isbn=9780860783107}}
* {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=rLzWrQi6oIwC&amp;printsec=frontcover&amp;source=gbs_ge_summary_r&amp;cad=0#v=onepage&amp;q&amp;f=false|title=In the Vicinity of the Righteous: Ziyāra and the Veneration of Muslim Saints in Late Medieval Egypt|last=Taylor|first=Christopher S.|date=1999|publisher=Brill|isbn=90-04-11046-1|location=Leiden, Boston and Koln}}
[[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച വർഷം അറിയാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:678-ൽ മരിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>7pnohvxaiof9gacm4evl6cjp5eljrqs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ശ്രീകാന്ത് ജിച്കർ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>544718</id>
    <revision>
      <id>4660795</id>
      <parentid>4648442</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T12:45:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AksharaBot</username>
        <id>221747</id>
      </contributor>
      <comment>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ (പരീക്ഷണ ഓട്ടം); വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]]</comment>
      <origin>4660795</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9491" sha1="28b8b08x9twn7ziu1kdfoar2rfctzgr" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
| name                = Dr. Shrikant Jichkar
| successor2          = 
| termstart2          = 
| termend             = 
| termstart           = 
| website             = 
| profession          = 
| alma_mater          = 
| children            = 2
| spouse              = Rajeshri Jichkar
| nationality         = Indian
| death_place         = [[Nagpur]]
| death_date          = {{death date and age|df=yes|2004|06|02|1954|09|14}}
| birth_place         = [[Katol]], [[Maharashtra]], India
| birth_date          = {{birth date|df=yes|1954|09|14}}
| birth_name          = Piku
| party               = [[Indian National Congress]]
| office              = 
| predecessor         = 
| native_name         = श्रीकांत जिचकार
| native_name_lang    = mr
| image               = Shrikant Jichkar.jpg
| width               = 
| alt                 = 
| caption             = 
| primeminister       = 
| predecessor2        = 
| successor           = 
| footnotes           = 
| date                = 
| year                = 
| signature           = 
| office2             = 
| termend2            = 
}}
'''ശ്രീകാന്ത് ജിച്കർ''' ({{Lang-mar|श्रीकांत जिचकार}}; 14 സെപ്റ്റംബർ 1954 - 2 ജൂൺ 2004) ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും യോഗ്യതയുള്ള വ്യക്തിയായി അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. 42 സർവകലാശാലാ പരീക്ഷകൾ എഴുതി അദ്ദേഹം 20 ബിരുദങ്ങൾ നേടി.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://nationnext.in/with-20-degrees-nagpurs-dr-shrikant-jichkar-was-most-qualified-person-in-india/|title=With 20 degrees, Nagpur’s Dr Shrikant Jichkar was most qualified person in India|access-date=2020-06-19|website=Nation Next|language=en|archive-date=2020-06-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20200621131558/https://nationnext.in/with-20-degrees-nagpurs-dr-shrikant-jichkar-was-most-qualified-person-in-india/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 26 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ എം‌എൽ‌എയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ കൂടിയായിരുന്നു അദ്ദേഹം.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.thestorypedia.com/article/5-facts-know-dr-shrikant-jichkar-qualified-man-india/|title=5 Facts You Should Know About Dr.Shrikant Jichkar, The Most Qualified Man In India|access-date=2020-06-18|website=The Story Pedia|language=en|archive-date=2017-07-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20170722014457/http://www.thestorypedia.com/article/5-facts-know-dr-shrikant-jichkar-qualified-man-india/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== ജീവിതം ==
അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യ ബിരുദങ്ങൾ വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിലായിരുന്നു (നാഗ്പൂരിൽ നിന്ന് എംബിബിഎസ്, എംഡി). തുടർന്ന് നിയമബിരുദവും (എൽഎൽ.ബി.), അന്താരാഷ്ട്ര നിയമത്തിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദവും (എൽഎൽ.എം.), ബിസിനസ് അഡ്മിനിസ്ട്രേഷനിൽ ബിരുദങ്ങളും (ഡിബിഎം, എം‌ബി‌എ), ജേണലിസത്തിൽ ബിരുദവും (ബി. ജേണൽ) നേടി. ഒരു സർവകലാശാല നൽകുന്ന ഏറ്റവും ഉയർന്ന ബിരുദമായ ഡി.ലിറ്റ്. (ഡോക്ടർ ഓഫ് ലിറ്ററേച്ചർ) സംസ്‌കൃതത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ബിരുദങ്ങളിൽ ഭൂരിഭാഗവും ഫസ്റ്റ് മെറിറ്റോടെയാണ് നേടിയത്; ബിരുദങ്ങൾക്കായി നിരവധി സ്വർണ്ണ മെഡലുകളും അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1973-നും 1990-നും ഇടയിൽ എല്ലാ വേനൽക്കാലത്തും ശൈത്യകാലത്തുമായി അദ്ദേഹം 42 സർവകലാശാലാ പരീക്ഷകൾ എഴുതി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://indiatoday.intoday.in/education/story/shrikant-jichkar/1/893106.html|title=This is the most educated person in India with 20 degrees : Listicles: Microfacts|access-date=18 July 2017|website=indiatoday.intoday.in|archive-date=2017-12-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20171205034312/http://indiatoday.intoday.in/education/story/shrikant-jichkar/1/893106.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

1978-ൽ യൂണിയൻ പബ്ലിക് സർവീസ് കമ്മീഷൻ നടത്തിയ ഇന്ത്യൻ സിവിൽ സർവീസ് പരീക്ഷ എഴുതിയ അദ്ദേഹം ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസിലേക്ക് (ഐപിഎസ്) തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. പിന്നീട് അതിൽ നിന്ന് രാജിവച്ച് വീണ്ടും ഇന്ത്യൻ സിവിൽ സർവീസ് പരീക്ഷ എഴുതി, 1980-ൽ ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസിൽ (ഐ‌എ‌എസ്) ചേർന്നു; എന്നാൽ തന്റെ ആദ്യ പൊതുതിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിക്കാനായി നാലുമാസത്തിനുശേഷം രാജിവച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatimes.com/news/india/this-is-the-story-of-shrikant-jichkar-the-man-who-had-20-degrees-from-42-universities-263216.html|title=This Is The Story Of Shrikant Jichkar, The Man Who Had 20 Degrees From 42 Universities!|access-date=2020-08-27|date=2016-10-09|website=IndiaTimes|language=en-IN}}&lt;/ref&gt; 1980-ൽ മഹാരാഷ്ട്ര നിയമസഭയിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അദ്ദേഹം 26 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ എം‌എൽ‌എയായി. തുടർന്ന് മന്ത്രിയായ അദ്ദേഹം ഒരു ഘട്ടത്തിൽ 14 വകുപ്പുകൾ ഒരുമിച്ച് വഹിച്ചിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.indiatvnews.com/politics/national/at-glance-late-dr-shrikant-jichkar-india-most-qualified-person--18010.html|title=At a Glance: Late Dr Shrikant Jichkar, India's one of the most learned politicians|access-date=18 July 2017|publisher=}}&lt;/ref&gt;

52,000-ത്തിലധികം പുസ്തകങ്ങളുള്ള, ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ സ്വകാര്യ ലൈബ്രറികളിലൊന്ന് അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്നു. ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും യോഗ്യതയുള്ള വ്യക്തിയെന്ന ലിംക ബുക്ക് ഓഫ് റെക്കോർഡ്സിലെ റെക്കോർഡ് ഡോ. ജിച്കറുടെ പേരിലായിരുന്നു.

അക്കാദമിക വിദഗ്ധൻ, ചിത്രകാരൻ, പ്രൊഫഷണൽ ഫോട്ടോഗ്രാഫർ, നാടകനടൻ എന്നീ നിലകളിലും ജിച്കർ അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു.

മഹാരാഷ്ട്ര നിയമസഭയിലും (1982–85) മഹാരാഷ്ട്ര ലെജിസ്ലേറ്റീവ് കൗൺസിലിലും (1986–92) അംഗമായിരുന്നു അദ്ദേഹം. രാജ്യസഭയിലും (1992–98) അംഗമായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt; 1992-ൽ നാഗ്പൂരിൽ അദ്ദേഹം സാന്ദിപനി സ്കൂൾ സ്ഥാപിച്ചു.

2004 ജൂൺ 2-ന് 49 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ ഒരു വാഹനാപകടത്തിൽ അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചു.&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;

== അവലംബം ==
{{reflist}}

== പുറംകണ്ണികൾ ==

[[വർഗ്ഗം:മഹാരാഷ്ട്രയിൽ നിന്നും രാജ്യസഭയിൽ അംഗമായവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിൽ റോഡപകടങ്ങളിൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:2004-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1954-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:സെപ്റ്റംബർ 14-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 2-ന് മരിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>28b8b08x9twn7ziu1kdfoar2rfctzgr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>പോഗോ (ടിവി ചാനൽ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>546926</id>
    <revision>
      <id>4660760</id>
      <parentid>4544809</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T12:36:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AksharaBot</username>
        <id>221747</id>
      </contributor>
      <comment>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ (പരീക്ഷണ ഓട്ടം); വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]]</comment>
      <origin>4660760</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6256" sha1="5beifgikznsfewokwyrzebj67m0ftff" xml:space="preserve">{{Needs Image}}

{{Infobox Network|name=Pogo|logo=POGO-logo.png|launch_date={{start date and age|2004|01|01|df=yes}}|owner={{Plainlist|
* [[List of assets owned by WarnerMedia#WarnerMedia International|WarnerMedia Entertainment Networks Asia Pacific]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.exchange4media.com/media-tv-news/pogo-cartoon-network-go-local-with-india-originals-103113.html|title=Pogo &amp; Cartoon Network go local with India Originals|publisher=Exchange4media|first=Tasmayee Laha|last=Roy|date=5 March 2020|access-date=24 September 2020}}&lt;/ref&gt; (As of 2019)
* [[Turner International India]] (earlier)
}}|country=[[India]]|area={{Plainlist|
* [[India]]
* [[Bangladesh]]
* [[Sri Lanka]]
* [[Bhutan]]
* [[Pakistan]] (block on [[Cartoon_Network (Pakistani TV channel)|CN]])
}} Coming Soon In Nepal..|slogan=The Best Place for Kids!}}[[ഏ.റ്റി.&amp;റ്റി.|എടി ആൻഡ് ടി]]യുടെ വാർണർമീഡിയയുടെ അന്താരാഷ്ട്ര ഡിവിഷനു കീഴിൽ [[കാർട്ടൂൺ നെറ്റ്‌വർക്ക്|സിഎൻ]] ബ്രാൻഡിന്റെ ഭാഗമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]] കേബിൾ, [[ഉപഗ്രഹ ടെലിവിഷൻ|സാറ്റലൈറ്റ്]] ടെലിവിഷൻ ചാനലാണ് '''പോഗോ'''. പ്രധാനമായും [[അനിമേഷൻ|ആനിമേറ്റഡ്]] പരിപാടികൾ സംപ്രേഷണം ചെയ്യുന്ന ഈ നെറ്റ്‌വർക്ക് [[മഹാരാഷ്ട്ര|മഹാരാഷ്ട്രയിലെ]] [[മുംബൈ|മുംബൈയിലാണ്]] പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. ഈ ചാനൽ പ്രധാനമായും കുട്ടികളെ ലക്ഷ്യം വച്ചുള്ളതും സമീപകാലത്ത് കൂടുതലും ഇന്ത്യൻ ഉള്ളടക്കം പ്രക്ഷേപണം ചെയ്യുന്നതുമാണ്.

== ചരിത്രം ==
ടർണർ ഇന്റർനാഷണൽ ഇന്ത്യ 2004 ജനുവരി 1-ന് പോഗോ ചാനൽ ഔദ്യോഗികമായി ആരംഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.afaqs.com/news/media/7709_turner-international-india-to-launch-24-hour-kids-channel-pogo|title=Turner International India to launch 24-hour kids' channel, POGO|access-date=2021-01-19|website=afaqs!}}&lt;/ref&gt; ആനിമേഷൻ പരിപാടികളും ലൈവ്-ആക്ഷൻ ഷോകളും ചാനൽ പ്രക്ഷേപണം ചെയ്യുന്നു. ഇന്ത്യയ്ക്കു വേണ്ടിയുള്ള ടർണറിന്റെ കുട്ടികളുടെ വിനോദ ശൃംഖലയാണ് പോഗോ. വാർണർമീഡിയ എന്റർടൈൻമെന്റ് നെറ്റ്‌വർക്ക് ഏഷ്യ പസഫിക് ആണ് ഇത് പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നത്. [[കാർട്ടൂൺ നെറ്റ്‌വർക്ക്|കാർട്ടൂൺ നെറ്റ്‌വർക്ക് (ഇന്ത്യ)]]യുടെ സഹോദര ചാനൽ കൂടിയാണിത്. ആരംഭകാലത്ത് ''ട്വീനീസ്'', ''ബീക്ക്മാൻസ് വേൾഡ്'', ''ലൂണി ട്യൂൺസ്'' എന്നിവയാണ് ചാനൽ കൂടുതലും സംപ്രേഷണം ചെയ്തത്.

കൂടുതലും [[അനിമെ|ആനിമെ]], അമേരിക്കൻ ഷോകൾ, മറ്റ് വിദേശ ഷോകൾ, ചില ഇന്ത്യൻ സീരീസുകൾ എന്നിവയാണ് പോഗോ പ്രക്ഷേപണം ചെയ്തിരുന്നത്. തുടർന്ന് 2019-20 മുതൽ ചാനൽ ഇന്ത്യൻ ആനിമേഷനിലേക്ക് ശ്രദ്ധ തിരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.exchange4media.com/media-tv-news/pogo-cartoon-network-go-local-with-india-originals-103113.html|title=Pogo &amp; Cartoon Network go local with India Originals - Exchange4media|access-date=2021-01-19|website=Indian Advertising Media &amp; Marketing News – exchange4media|language=en}}&lt;/ref&gt;

2020 ഡിസംബറിൽ ടി.ആർ.പി.യിൽ എല്ലാ വിഭാഗങ്ങളിലുമായി ഏറ്റവുമധികം പേർ കണ്ട മൂന്നാമത്തെ കുട്ടികളുടെ ചാനലായി പോഗോ ടിവി മാറി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://barcindia.co.in/data-insights|title=Barc report. DATA Week 39: Saturday, 26th September 2020 To Friday, 2nd October 2020|access-date=5 October 2020|last=Barc trp data|website=barcindia.co.in}}&lt;/ref&gt;

[[തായ്‌ലാന്റ്|തായ്‌ലൻഡിൽ]] ഫാമിലി ചാനൽ 13-ൽ രണ്ട് മണിക്കൂർ ബ്ലോക്കായി പോഗോ ലഭ്യമാണ്. പാക്കിസ്ഥാനിൽ കാർട്ടൂൺ നെറ്റ്‌വർക്കിൽ ഒരു ബ്ലോക്കായി പോഗോ ലഭ്യമാണ്.

== പ്രോഗ്രാമിംഗ് ==

== ഇതും കാണുക ==

* [[എച്ച് ബി ഒ|എച്ച്ബി‌ഒ (ഇന്ത്യ)]]
* WB ചാനൽ
* സി‌എൻ‌എൻ‌ ഇന്റർ‌നാഷണൽ‌
* ടിനി ടിവി, പോഗോയിലെ ഒരു പ്രീസ്‌കൂൾ പ്രോഗ്രാമിംഗ് ബ്ലോക്ക്.
* ഇന്ത്യൻ ആനിമേറ്റഡ് ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകളുടെ പട്ടിക
* കാർട്ടൂൺ നെറ്റ്‌വർക്ക് (ഇന്ത്യ) പ്രക്ഷേപണം ചെയ്ത പ്രോഗ്രാമുകളുടെ പട്ടിക

== അവലംബം ==</text>
      <sha1>5beifgikznsfewokwyrzebj67m0ftff</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ബേക്കർ മെമ്മോറിയൽ ഗേൾസ് ഹൈസ്ക്കൂൾ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>559453</id>
    <revision>
      <id>4660799</id>
      <parentid>3913331</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T12:46:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AksharaBot</username>
        <id>221747</id>
      </contributor>
      <comment>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ (പരീക്ഷണ ഓട്ടം); വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]]</comment>
      <origin>4660799</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6385" sha1="sr88eksz1zjh2fn88gbmxwhf3eka561" xml:space="preserve">{{Infobox school
 | native_name             = 
 | logo                    = 
 | image                   = 
 | image_size              = 
 | alt                     = 
 | caption                 = 
 | pushpin_map             = 
 | motto                   = 
 | address                 = 
 | city                    = [[Kottayam]]
 | state                   = [[Kerala]]
 | province                = 
 | country                 = [[India]]
 | coordinates             = {{coord|9.5933|76.5242|type:landmark|display=inline,title}}  
                      &lt;!-- FIXME: Please verify and confirm --&gt; | type                    = 
 | established             = {{start date and age|1820}}
 | founder                 = 
 | status                  = 
 | closed                  = 
 | district                = 
 | category_label          = 
 | category                = 
 | oversight               = 
 | president               = 
 | chairman_label          = 
 | chairman                = 
 | dean                    = 
 | administrator           = 
 | rector                  = 
 | principal               = 
 | campus_director         = 
 | headmaster              = 
 | head_name               = 
 | head                    = 
 | head_name2              = 
 | head2                   = 
 | officer_in_charge       = 
 | chaplain                = 
 | faculty                 = 
 | teaching_staff          = 
 | grades_label            = 
 | grades                  = 
 | gender_label            = 
 | gender                  = 
 | enrollment              = 
 | campus                  = 
 | houses                  = 
 | student_union           = 
 | colors                  = 
 | colours                 = 
 | athletics               = 
 | mascot                  = 
 | nickname                = 
 | rival                   = 
 | accreditation           = 
 | national_ranking        = 
 | test_name               = 
 | test_average            = 
 | newspaper               = 
 | yearbook                = 
 | affiliation             = 
 | free                    = 
 | free_label              = 
 | free_1                  = 
 | free_label1             = 
 | free_2                  = 
 | free_label2             = 
 | free_3                  = 
 | free_label3             = 
 | website                 = {{URL|http://bakergirlshss.in/}}
 | footnotes               = 
 | picture                 = 
 | picture_caption         = 
 | picture2                = 
 | picture_caption2        = |&lt;!-- name         =  uncomment this param, if you want name other than the page title --&gt;
}}
'''ബേക്കർ മെമ്മോറിയൽ ഗേൾസ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ''' ഇന്ത്യയിലെ [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[കോട്ടയം|കോട്ടയത്ത്]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന, പെൺകുട്ടികൾക്കുള്ള ഒരു ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂളാണ്. 1819-ൽ ഇത് സ്ഥാപിതമായി.

സ്ത്രീകൾക്ക് വിദ്യാഭ്യാസം ലഭിച്ചാൽ സമൂഹത്തെ വികസിപ്പിക്കാൻ കഴിയുമെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞ, ഹെൻ‌റി ബേക്കറിന്റെ ഭാര്യ അമേലിയ ഡൊറോത്തിയ ബേക്കർ പെൺകുട്ടികളെ പഠിപ്പിക്കാൻ തുടങ്ങി. 1819-ൽ ബേക്കർ സ്കൂൾ പിറന്നു; അതോടെ കേരളത്തിലെ സ്ത്രീവിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ ചരിത്രവും ആരംഭിച്ചു. 1893-ൽ മിസ്സിസ് ബേക്കർ ജൂനിയറും പെൺമക്കളും സ്കൂളിന്റെ ചുമതല ഏറ്റെടുത്തു. 1894-ൽ വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് ലോവർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ പദവി നൽകിയതോടെ ഇത് 'മിസ് ബേക്കേഴ്സ് സ്കൂൾ' ആയി മാറി. ആദ്യകാല മിസ് ബേക്കർമാരുടെ സ്മാരകമാണ് ഈ വിദ്യാലയം. 1904-ൽ ഈ വിദ്യാലയം ഒരു ഹൈസ്കൂളായി ഉയർത്തപ്പെടുകയും 1952-ൽ കേരള സംസ്ഥാന സർക്കാരുമായി അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തു. 1998-ൽ ഈ വിദ്യാലയം ഒരു ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂളായി ഉയർത്തപ്പെട്ടു. സ്കൂളിന്റെ ആനുകൂല്യങ്ങൾ ക്രിസ്ത്യാനികൾ മാത്രമല്ല, കോട്ടയത്തും പരിസരത്തുമുള്ള എല്ലാ വിഭാഗങ്ങളിലും മതങ്ങളിലും പെട്ട ആളുകളും അനുഭവിച്ചിട്ടുണ്ട്. മറ്റു സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് വെളിച്ചവും മാതൃകയുമേകുന്ന ഒരു വിളക്കുമാടമായി ഈ സ്കൂൾ ഇപ്പോഴും നിലകൊള്ളുന്നു.

സ്കൂളിന്റെ ആദർശവാക്യം &quot;ലവ് നെവർ ഫെയ്‌ലെത്ത്&quot; ആണ്; ഒരു നൂറ്റാണ്ടിലേറെയായി മാറ്റമില്ലാതെ തുടരുന്ന ഈ ആദർശവാക്യം വരും കാലങ്ങളിലും തുടരും.

== അവലംബം ==

== പുറംകണ്ണികൾ ==

* [http://bakergirlshss.in/ ബേക്കർ മെമ്മോറിയൽ ഗേൾസ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150821201611/http://bakergirlshss.in/ |date=2015-08-21 }} 


[[വർഗ്ഗം:Coordinates on Wikidata]]
[[വർഗ്ഗം:Category:Girls' schools in Kerala]]
[[വർഗ്ഗം:Category:Educational institutions established in 1820]]</text>
      <sha1>sr88eksz1zjh2fn88gbmxwhf3eka561</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>1975-ലെ ബാൻചിവിയാവ് അണക്കെട്ട് തകർച്ച</title>
    <ns>0</ns>
    <id>560114</id>
    <revision>
      <id>4660995</id>
      <parentid>4532291</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T04:53:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4660995</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37743" sha1="oiy0bsg25jp986duf8kdjn6wcwvh6pq" xml:space="preserve">{{Infobox flood
| name = 1975-ലെ ബാൻചിവിയാവ് അണക്കെട്ട് തകർച്ച 1975 Banqiao Dam failure
| image location = Banqiao Dam Failure.svg
| image name = Flooded area of 1975 Banqiao Dam failure
| image alt text = 
| duration = August 5 to 9, 1975
| total damages = 62 dams collapsed&lt;br&gt; 30 cities and counties (3 million acres) inundated &lt;br&gt; More than 5 million houses collapsed&lt;br&gt;10.75 million people affected
| total fatalities = 85,600 to 240,000 &lt;br&gt; (Chinese government: 26,000)
| areas affected = [[Zhumadian]], [[Henan]], [[China]]
| cause = [[Typhoon Nina (1975)|Typhoon Nina]], engineering flaws, policy errors. (Background: [[Great Leap Forward]] to [[Chinese Cultural Revolution]])
}}
1975 ഓഗസ്റ്റിൽ [[ചൈന|ചൈനയിൽ]] വീശിയ നിന ടൈഫൂണിന്റെ ഫലമായി [[ഹെനാൻ]] പ്രവിശ്യയിലെ  ബാൻചിവിയാവ് അണക്കെട്ടും 61 അനുബന്ധ അണക്കെട്ടുകളും തകർന്ന ദുരന്തമാണ്  '''1975-ലെ ബാൻചിവിയാവ് അണക്കെട്ട് തകർച്ച''' ([[Simplified Chinese characters|simplified Chinese]]: 河南“75·8”水库溃坝; [[Traditional Chinese characters|traditional Chinese]]: 河南「75·8」水庫潰壩)&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|last=Fish|first=Eric|date=2013-02-08|title=The Forgotten Legacy of the Banqiao Dam Collapse|url=http://www.eeo.com.cn/ens/2013/0208/240078.shtml|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210506070717/http://www.eeo.com.cn/ens/2013/0208/240078.shtml|archive-date=2021-05-06|access-date=2020-03-25|website=[[The Economic Observer]]|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:11&quot;&gt;{{Cite web|date=June 2015|title=Dam Failure and Flood Event Case History Compilation|url=https://www.usbr.gov/ssle/damsafety/documents/RCEM-CaseHistories2015.pdf|url-status=live|website=[[United States Bureau of Reclamation]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;
ഈ അണക്കെട്ട് തകർച്ചയുടെ ഫലമായുണ്ടായ വെള്ളപ്പൊക്കം ചരിത്രത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയ വെള്ളപ്പൊക്കങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ഭീകരമായ മൂന്നാമത്തെ വെള്ളപ്പൊക്കം ആയിരുന്നു, ഒരു കോടിയിലധികം ആൾക്കാരെ നേരിട്ട് ബാധിച്ച ഇത്  12,000 [[Square kilometre|ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ]] ഭൂപ്രദേശം വെള്ളത്തിനടിയിലാക്കുകയും, ഇരുപത്തിയാറായിരത്തിനും രണ്ട് ലക്ഷത്തിനാൽപ്പതിനായിരത്തിനും ഇടയ്ക്ക് ആളുകളുടെ മരണത്തിനും കാരണമായതായും കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|last=Xu|first=Yao|last2=Zhang|first2=Li Min|last3=Jia|first3=Jinsheng|date=2008|title=Lessons from catastrophic dam failures in August 1975 in Zhumadian, China|url=http://repository.ust.hk/ir/Record/1783.1-20080|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20200325221817/http://repository.ust.hk/ir/Record/1783.1-20080|archive-date=2020-03-25|access-date=2020-03-25|website=[[Hong Kong University of Science and Technology]]|publisher=[[American Society of Civil Engineers]]|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:11&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web|last=|first=|date=2012-08-20|title=1975年那个黑色八月（上）（史海钩沉）|url=http://paper.people.com.cn/zgnyb/html/2012-08/20/content_1099870.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20200506134746/http://paper.people.com.cn/zgnyb/html/2012-08/20/content_1099870.htm|archive-date=2020-05-06|access-date=2020-03-25|website=[[People's Daily|Renmin Wang]]|publisher=China Energy News|language=zh}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Cite web|last=|first=|date=2008-08-10|title=75年河南水灾：滔天人祸令十万人葬身鱼腹|url=http://news.ifeng.com/history/1/midang/200808/0810_2664_710030.shtml|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210107232512/http://news.ifeng.com/history/1/midang/200808/0810_2664_710030.shtml|archive-date=2021-01-07|access-date=2020-03-25|website=[[Phoenix Television|Phoenix New Media]]|language=zh}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{Cite web|last=|first=|date=|title=The Catastrophic Dam Failures in China in August 1975|url=http://www.sjsu.edu/faculty/watkins/aug1975.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20020426022951/http://www.sjsu.edu/faculty/watkins/aug1975.htm|archive-date=2002-04-26|access-date=2020-03-25|website=[[San Jose State University]]}}&lt;/ref&gt; ഈ വെള്ളപ്പൊക്കം കാരണം തകർന്ന വീടുകളുടെ എണ്ണം അമ്പത് ലക്ഷത്തിനും&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Jiang|first=Hua|last2=Yu|first2=Chen|title=驻马店地区：水墓：河南“75.8”特大洪水35周年祭|url=http://mjlsh.usc.cuhk.edu.hk/book.aspx?cid=6&amp;tid=173&amp;pid=3808|url-status=live|access-date=2021-07-23|website=[[Chinese University of Hong Kong]]|publisher=[[Southern Metropolis Daily]]}}&lt;/ref&gt; 68 ലക്ഷത്തിനും &lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt; ഇടയിലാണെന്ന് അനുമാനിക്കപ്പെടുന്നു. 
[[സാംസ്കാരിക വിപ്ലവം|സാംസ്കാരിക വിപ്ലവത്തിന്റെ]] കാലത്ത് നടന്ന്&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; നടന്ന് ഈ ദുരന്തത്തിന്റെ വിശദാംശങ്ങൾ ചൈനീസ് ഗനണ്മെന്റും ചൈനീസ് കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയും പുറത്തുവിട്ടിരുന്നില്ല. 1970-കളിലും 1980കളിലും ചൈനീസ് ജലശ്രോതസ് വകുപ്പിൽ ജോലി ചെയ്തിരുന്ന [[Qian Zhengying|ചിയാൻ ഷെങ്‌യീങ്]] ആമുഖം നൽകിയ ''ദ് ഗ്രേറ്റ് ഫ്ലഡ്സ് ഇൻ ചൈനീസ് ഹിസ്റ്ററി'' (''The Great Floods in China's History (中国历史大洪水),'' എന്ന പുസ്തകം 1990 കളിൽ പുറത്തിരങ്ങിയപ്പോളാണ് ഈ ദുരന്തത്തിന്റെ വിശദവിവരങ്ങൾ പുറത്തറിഞ്ഞത്.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite web|last=|first=|date=|title=1975年那个黑色八月（下）（史海钩沉）|url=http://paper.people.com.cn/zgnyb/html/2012-08/27/content_1103439.htm?div=-1|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20200506135100/http://paper.people.com.cn/zgnyb/html/2012-08/27/content_1103439.htm|archive-date=2020-05-06|access-date=2020-03-25|website=[[People's Daily|Renmin Wang]]|language=zh}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.ozy.com/flashback/230000-died-in-a-dam-collapse-that-china-kept-secret-for-years/91699/|title=230,000 Died in a Dam Collapse That China Kept Secret for Years|date=2019-02-17|website=OZY|access-date=2020-03-25|archive-date=2020-03-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20200325221813/https://www.ozy.com/flashback/230000-died-in-a-dam-collapse-that-china-kept-secret-for-years/91699/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:8&quot;&gt;{{Cite web|date=February 1995|title=The Three Gorges Dam in China: Forced Resettlement, Suppression of Dissent and Labor Rights Concerns|url=https://www.hrw.org/legacy/summaries/s.china952.html|url-status=live|access-date=2020-03-25|website=[[Human Rights Watch]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;After30Years&quot; /&gt;

[[Great Leap Forward|മഹത്തായ മുന്നോട്ടുളള കുതിച്ചുചാട്ടം]] എന്ന പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി സോവിയറ്റ് യൂണിയനിലെ വിദഗ്ദരുടെ സാഹായത്തോടെയാണ് ഈ ദുരന്തത്തിൽ തകർന്ന സിംഹഭാഗം അണക്കെട്ടുകളും നിർമ്മിച്ചത് .&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:12&quot;&gt;{{Cite web|last=IChemE|date=8 August 2019|title=Reflections on Banqiao|url=https://www.thechemicalengineer.com/features/reflections-on-banqiao/|url-status=live|access-date=2020-03-25|website=Institution of Chemical Engineers}}&lt;/ref&gt; വെള്ളപ്പൊക്കം തടായുക എന്നതിലുപരി ജലസംഭരണത്തിന് പ്രാമുഖ്യം നൽകി നിർമ്മിച്ച ഈ  അണക്കെട്ടുകളുടെ ഗുണനിലവാരം കുറയാൻ  മഹത്തായ മുന്നോട്ടുളള കുതിച്ചുചാട്ടവും കാരണമായി. 2005 മെയ് മാസത്തിൽ [[Discovery Channel|ഡിസ്കവറി ചാനൽ]] ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ഭീകരമായ സാങ്കേതിക ദുരന്തങ്ങളിൽ ഒന്നാം സ്ഥാനത്ത് ബാൻചിവിയാവ് അണക്കെട്ട് തകർച്ചയെ ഉൾപ്പെടുത്തി.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|last=|first=|date=2012-09-03|title=75·8板桥水库溃坝 20世纪最大人类技术灾难|url=http://phtv.ifeng.com/program/shnjd/detail_2012_09/03/17307554_0.shtml|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210107163907/http://phtv.ifeng.com/program/shnjd/detail_2012_09/03/17307554_0.shtml|archive-date=2021-01-07|access-date=2020-03-25|website=[[Phoenix Television]]|language=zh}}&lt;/ref&gt;
== അണക്കെട്ടുകളുടെ തകർച്ച ==
=== നിന ടൈഫൂൺ===
ഫിലിപ്പൈൻസിൽ ബെബെങ് ടൈഫൂൺ എന്നും വിളിച്ചിരുന്ന [[നിന ടൈഫൂൺ]] ചരിത്രത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയ മൂന്നാമത്തെ ഏറ്റവും വലിയ [[ഉഷ്ണമേഖലാകൊടുങ്കാറ്റ്]] ആയിരുന്നു.
[[File:Nina 1975 track.png|thumb|[[Typhoon Nina (1975)|1975-ലെ നിന]] ടൈഫൂണിന്റെ പാത.]]

=== ഓഗസ്റ്റ് 6–7 ===
അണക്കെട്ടുമായുള്ള വാർത്തവിനിമയ സംവിധാനങ്ങളിൽ തകർച്ച ഉണ്ടായി, അണക്കെട്ടിന്റെ താഴെയുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ വെള്ളപ്പൊക്കം ഉണ്ടായിരുന്നതിനാൽ ഓഗസ്റ്റ് 6-ന് അണക്കെട്ട് തുറക്കണമെന്ന ആവശ്യം നിരാകരിക്കപ്പെട്ടു.

ഓഗസ്റ്റ് 7-ന് അണക്കെട്ട് തുറക്കണമെന്ന ആവശ്യം അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടുവെങ്കിലും ടെലഗ്രാം അണക്കെട്ടിൽ എത്തിച്ചേർന്നില്ല.&lt;ref name=&quot;CCTV&quot;&gt;{{cite web|last=|first=|date=2006-03-30|title=《追忆75．8水灾》第一集：午夜洪魔|url=http://www.cctv.com/program/jzql/topic/history/C15481/20060330/100946.shtml|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201108095902/http://www.cctv.com/program/jzql/topic/history/C15481/20060330/100946.shtml|archive-date=2020-11-08|access-date=2013-11-25|website=[[China Central Television]]|language=zh}}&lt;/ref&gt; 
എക്കൽ മണ്ണ് അടിഞ്ഞതിനാൽ സ്ലൂയിസ് ഗേറ്റുകൾക്ക് വെള്ളം കവിഞ്ഞൊഴുകുന്നത് നിയന്ത്രിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.&lt;ref&gt;{{cite book|author1=Yi Si|url=https://archive.org/details/isbn_9780765602053/page/25|title=The river dragon has come! The Three Gorges Dam and the fate of China's Yangtze River and its people|publisher=M.E. Sharpe|isbn=9780765602053|editor1-last=Qing|editor1-first=Dai|location=Armonk, NY|pages=[https://archive.org/details/isbn_9780765602053/page/25 25–38]|chapter=The World's Most Catastrophic Dam Failures: The August 1975 Collapse of the Banqiao and Shimantan Dams|year=1998|access-date=18 February 2019}}&lt;/ref&gt; ഓഗസ്റ്റ് 7-ന് രാത്രി 21:30,  ഇവിടെ നിയോഗിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന [[People's Liberation Army|പീപ്പിൾസ് ലിബറെഷൻ ആർമിയുടേ]] 34450-ആം യൂണിറ്റ് അണക്കെട്ട് തകർച്ചയെക്കുറിച്ചുള്ള ആദ്യ ടെലഗ്രാം അയച്ചു.

വെള്ളം സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് 117.94 മീറ്റർ ഉയരത്തിൽ അണക്കെട്ടിലെ തിരമാല സംരക്ഷണ ഭിത്തിയിൽ നിന്ന് 0.3 മീറ്റർ ഉയരത്തിലായി ഉയർന്നതിനാൽ, അത് തകർന്നു. ഇതേ കൊടുങ്കാറ്റ് 62 അണക്കെട്ടുകളുടെ തകർച്ചയ്ക്ക് കാരണമായി. ബാൻചിവിയാവ് ഡാമിന്റെ ഒഴുക്ക് സെക്കൻഡിൽ 13,000 ഘനമീറ്റർ ആയിരുന്നു. ഷിമന്തൻ അണക്കെട്ട് 15.738 ബില്യൺ ഘനമീറ്റർ ജലം മൊത്തം തുറന്നുവിട്ടു.&lt;ref name=&quot;:11&quot; /&gt;

=== ഓഗസ്റ്റ് 8 ===
ഓഗസ്റ്റ് എട്ടാം തീയ്യതി പുലർച്ചെ ഒരു മണിക്ക് ബാൻചിവിയാവ് അണക്കെട്ടിലെ ജലനിരപ്പ് സമുദ്ര നിരപ്പിൽ നിന്നും 117.94 മീറ്റർ ഉയരത്തിലെ എത്തി, അണക്കെട്ടിന്റെ സംരക്ഷണഭിത്തിയിനിന്നും മുപ്പത് സെന്റീമീറ്റർ ഉയരത്തിൽ ആയിരുന്ന ഇത് ഡാം തകർച്ചയ്ക്ക് ഇടയാക്കി. ഈ അണക്കെട്ടിൽനിന്നും ആ സമയത്ത് പുറത്തേക്ക് പ്രവഹിക്കുന്ന ജലത്തിന്റെ അളവ് ഒരി സെക്കന്റിൽ 13,000 ഘനമീറ്റർ ആയിരുന്നെങ്കിലും അണക്കെട്ടിലേക്ക് വന്നുചേരുന്ന ജലത്തിന്റെ അളാവ് 78,000 ഭനമീറ്റർ ആയിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;After30Years&quot;&gt;{{cite news|author=[[Xinhua News Agency]]|url=http://english.people.com.cn/200510/01/eng20051001_211892.html|title=After 30 years, secrets, lessons of China's worst dams burst accident surface|date=2005-10-01|work=[[People's Daily]]|access-date=2019-02-18}}&lt;/ref&gt; while 1.67 billion m&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; of water was released in 5.5 hours at an upriver Shimantan Dam, and 15.738 billion m&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; of water was released in total.&lt;ref name=&quot;:11&quot; /&gt;
[[File:Banqiao_Dam_Failture_Waterflow.png|thumb|Rough diagram of waterflow during the Banqiao Dam failure]] അണക്കെ തകർച്ചയെത്തുടർന്നുണ്ടായ പ്രളയജലം {{convert|10|km|mi|sp=us}}വീതിയും {{convert|3|-|7|m|ft|sp=us}} ഉയരവുമുള്ള തിർമാല സൃഷ്ടിച്ചു [[Suiping County|സൂയിപിങിലൂടെ]] (遂平) താഴ്ന്ന സമതലങ്ങളിലേക്ക് ഏകദേശം {{convert|50|km/h|mph|sp=us}} വേഗതയിൽ, {{convert|55|km|mi|sp=us}} നീളവും {{convert|15|km|mi|sp=us}} വീതിയുമുള്ള പ്രദേശം തുടച്ചുമാറ്റിക്കൊണ്ട് ഒഴുകി. ഏഴ് കൗണ്ടി ആസ്ഥാനങ്ങൾ(സൂയിപിങി, [[Xiping County|ഷായ്പിങി]] (西平), [[Ru'nan County|റു നാൻ]] (汝南), [[Pingyu County|പിങ്യു]] (平舆), [[Xincai County|ക്സ്നികെയ്]] (新蔡), [[Luohe County|ലുഹെയ്]] (漯河), and [[Linquan County|ലിങ്ക്വാൻ]] (临泉) എന്നിവയും ആയിരക്കണിക്ക് ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വരുന്ന ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളും ജലത്തിനടിയിലായി. മോശം കാലാവസ്ഥയും വാർത്താവിനിമയത്തിലെ തകരാറുകളും  ആളുകളെ ഒഴിപ്പിക്കാനുള്ള ഉത്തരുവകൾ താമസിക്കൻ കാരണാമായി. മിലിറ്ററി യൂണിറ്റ് 34450 കത്തിച്ച അടായാളവെളിച്ചങ്ങൾ തെറ്റായി വ്യാഖ്യാനിക്കപ്പെട്ടു, ടെലഗ്രാഫുകൾ അയക്കുന്നത് പരാജയപ്പെട്ട്, ടെലഫോണുകൾ വളരെ വിരളമായിരുന്നു, വിവരങ്ങൾ അറിയിക്കാൻ അയച്ചവരിൽ ചിലർ വെള്ളപ്പൊക്കത്തിൽപെട്ടു.&lt;ref name=&quot;:11&quot; /&gt; മറ്റുള്ള അണക്കെട്ടുകൾ തകരുന്നത് തടയാൻ, പ്രളയജലം തിരുച്ചിവിടുന്ന പ്രദേശങ്ങൾ ഒഴിപ്പിക്കുകയും ഈ പ്രദേശങ്ങൾ വെള്ളത്തിനടിയിലാവുകയും ചെയ്തു.  ചില അണക്കെട്ടുകൾ വ്യോമ്യാക്രമണത്താൽ മനഃപൂർവ്വം തകർക്കപ്പെട്ടു.
===ആഗസ്റ്റ് 9===
ആഗസ്റ്റ് 9 ന് വൈകുന്നേരം ക്വാൻ നദിയിലെ വെള്ളപ്പൊക്കം നിയന്ത്രിക്കാൻ വേണ്ടി നിർമ്മിച്ച ഭിത്തികൾ തകർന്നു. അൻഹുയി, ഫുയാങ്ങിലെ  ലിങ്ക്വൻ കൗണ്ടി മുഴുവനായും വെള്ളത്തിനടിയിലായി. 400 ദശലക്ഷം ഘനമീറ്റർ സംഭരണശേഷിയുള്ള ബോഷൻ അണക്കെട്ട് കവിഞ്ഞൊഴുകുയും ബാൻചിവിയാവ്, ഷിമന്തൻ എന്നിവയുടെ തകർച്ചയിൽ നിന്ന് പുറത്തേക്ക് ഒഴുകിയ വെള്ളം താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് കുതിച്ചുകയറിയതിനാൽ, ഇതിനകം 1.2 ബില്യൺ ഘനമീറ്റർ വെള്ളം സംഭരിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന സൂയ തടാകം അണക്കെട്ടിനെ സംരക്ഷിക്കാൻ, മറ്റ് നിരവധി അണക്കെട്ടുകൾ വ്യോമ്യാക്രമണത്താൽ തകർക്കപ്പെട്ടു&lt;ref&gt;{{cite web|last=|first=|date=2006-03-30|title=《追忆75.8水灾》第二集：擒住蛟龙|url=http://www.cctv.com/program/jzql/topic/history/C15481/20060330/101011.shtml|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210108232708/http://www.cctv.com/program/jzql/topic/history/C15481/20060330/101011.shtml|archive-date=2021-01-08|access-date=2013-11-25|website=[[China Central Television]]|language=zh}}&lt;/ref&gt;
===തുടർന്നുള്ള കാലഘട്ടം===
[[ബെയ്‌ജിങ്ങ്‌|ബെയ്ജിംഗിൽ]] നിന്ന് [[ഗ്വാങ്ജോ]]വിലേക്കുള്ള പ്രധാന പാതയായ ജിംഗുവാങ് റെയിൽവേപ്പാതയും നിർണായക വാർത്താവിനിമയ ലൈനുകളും 18 ദിവസത്തേക്ക് പ്രവർത്തിച്ചില്ല. ദുരന്ത നിവാരണത്തിനായി 42,618 പീപ്പിൾസ് ലിബറേഷൻ ആർമി സൈനികരെ വിന്യസിച്ചെങ്കിലും നഗരങ്ങളിലേക്കും തിരിച്ചുമുള്ള എല്ലാ ആശയവിനിമയങ്ങളും വിച്ഛേദിക്കപ്പെട്ടു.&lt;ref name=&quot;After30Years&quot; /&gt;  ഒൻപത് ദിവസങ്ങൾക്ക് ശേഷവും, ഒരു ദശലക്ഷത്തിലധികം ആളുകൾ വെള്ളപ്പൊക്കത്തിനാൽ കുടുങ്ങിയിരുന്നു, അവർ ഭക്ഷണത്തിനായി വിമാനങ്ങളിൽനിന്നും എറിഞ്ഞുകൊടുക്കുന്ന ഭക്ഷണപ്പൊതികളെ ആശ്രയിക്കുകയായിരുന്നു. പല പ്രദേശങ്ങളിലേക്കും ദുരന്ത നിവാരണ പ്രവർത്തകർക്ക് വേഗത്തിൽ എത്തിച്ചേരാനാകാതെ വന്നു. പകർച്ചവ്യാധികളും പട്ടിണിയും കുടുങ്ങിപ്പോയ അതിജീവിച്ചവരെ ആക്രമിച്ചു. [[Zhumadian|സുമാദിയൻ]] പ്രദേശത്തിന്റെ നാശനഷ്ടം ഏകദേശം 3.5 ബില്ല്യൺ യുവാൻ(US$513 ദശലക്ഷം) ആണെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|last=|first=|date=2006-03-30|title=《追忆75．8水灾》第四集 生死场|url=https://www.cctv.com/program/jzql/topic/history/C15481/20060330/101102.shtml|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210108071033/https://www.cctv.com/program/jzql/topic/history/C15481/20060330/101102.shtml|archive-date=2021-01-08|access-date=2013-11-25|website=[[China Central Television]]|language=zh}}&lt;/ref&gt;  സുമാദിയൻ ഗവൺമെന്റ് മുഴുവൻ രാജ്യത്തോടും സഹായത്തിനായി അഭ്യർത്ഥിക്കുകയും CN¥300 ദശലക്ഷം (US$44,000,000) സംഭാവനയായി ലഭിക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;The 30 Year Anniversary of the August, 1975 flood&quot;&gt;{{Cite web|last=|first=|date=2005-08-09|title=&quot;75·8&quot;特大洪灾30 周年祭(组图)|url=http://news.sina.com.cn/o/2005-08-09/06296643805s.shtml|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210102060501/http://news.sina.com.cn/o/2005-08-09/06296643805s.shtml|archive-date=2021-01-02|website=[[Sina Corp]]|language=zh}}&lt;/ref&gt;
==അനന്തരഫലങ്ങൾ==
=== പ്രളയത്തിന്റെ വിശദാംശങ്ങൾ രഹസ്യമാക്കൽ ===
ദുരന്തത്തിനു ശേഷം [[Chinese Communist Party|ചൈനീസ് കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയും]] ചൈനീസ് ഗവണ്മെന്റും ഇതിനെക്കുറിച്ച് പൊതുജനങ്ങൾക്ക് യാതൊരു വിവരവും നൽകിയില്ല, ബഹുജനമാധ്യമങ്ങൾക്ക് ഇതിനെക്കുറിച്ച് വാർത്ത നൽകാൻ അനുമതി നിഷേധിക്കപ്പെട്ടു&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;After30Years&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:9&quot;&gt;{{Cite web|last=|first=|date=2014-04-24|title=老干部出书还原河南1975年洪灾:死亡2.6万人|url=http://news.sina.com.cn/c/sd/2014-04-24/173130004820.shtml|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210102060239/http://news.sina.com.cn/c/sd/2014-04-24/173130004820.shtml|archive-date=2021-01-02|access-date=2020-03-28|website=[[Sina Corp]]|publisher=[[Legal Evening News]]|language=zh}}&lt;/ref&gt;

=== പ്രളയത്തിന്റെ വിശദാംശങ്ങൾ രഹസ്യപ്പട്ടികയിൽ നിന്നു നീക്കം ചെയ്യൽ=== 

1987-ൽ ഹെനാൻ ഡെയിലിയുടെ പത്രപ്രവർത്തകൻ ആയ യു വെയ്‌മിൻ(Yu Weimin 于为民) ഈ ദുരന്തത്തെക്കുറിച്ച് ഒരു പുസ്തകമെഴുതി, 1995-ൽ ഹെനാൻ ഡെയിലി മുൻകൈ എടുത്ത്, 1970-കളിലും 1980കളിലും ചൈനീസ് ജലശ്രോതസ് വകുപ്പിൽ ജോലി ചെയ്തിരുന്ന [[Qian Zhengying|ചിയാൻ ഷെങ്‌യീങ്]] ആമുഖം നൽകിയ ''ദ് ഗ്രേറ്റ് ഫ്ലഡ്സ് ഇൻ ചൈനീസ് ഹിസ്റ്ററി'' (''The Great Floods in China's History (中国历史大洪水)'' ആണ് ദുരന്തത്തിന്റെ ചില വിശദാംശങ്ങൾ പൊതുജനങ്ങൾക്കായി പരസ്യമാക്കിയത്&lt;ref name=&quot;:9&quot; /&gt; .&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;After30Years&quot; /&gt;. 2005-ൽ രഹസ്യപ്പട്ടികയിൽ നിന്നു നീക്കം ചെയ്യുന്നത് വരെ പ്രളയത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക വിവരങ്ങൾ ചൈനീസ് സർക്കാർ രഹസ്യരേഖകളാക്കി നിലനിർത്തി&lt;ref name=&quot;After30Years&quot; /&gt; ചൈന ഇറ്റലി, അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ എന്നിവിടങ്ങളിലെ ശാസ്ത്രജ്ഞർ ഈ ദുരന്തത്തിന്റെ വിശദാശങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യാൻ ബെയ്ജിങ്ങിൽ ഒരു സെമിനാർ നടത്തി.&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;After30Years&quot; /&gt;

=== മരണസംഖ്യ ===
ഔദ്യോഗികമായി മരണസംഖ്യ 26,000 ആണെങ്കിലും യഥാർത്ത മരണസംഖ്യ 85,600-നും 240,000നും ഇടയിലാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:7&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.britannica.com/event/Typhoon-Nina-Banqiao-dam-failure|title=Typhoon Nina–Banqiao dam failure {{!}} Chinese history [1975]|website=Encyclopedia Britannica|language=en|access-date=2020-03-25}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Human Rights Watch&quot;&gt;{{cite book|author1=Human Rights Watch|url=https://www.hrw.org/reports/1995/China1.htm|title=The Three Gorges Dam in China: forced resettlement, suppression of dissent and labor rights concerns|date=1995|publisher=Human Rights Watch|edition=Human Rights Watch/Asia Vol. 7, No. 1|location=New York|format=Report|access-date=18 February 2019}}&lt;/ref&gt; ബാൻചിവിയാവ് ഡാമിന്റെ തൊട്ട് താഴയെയുള്ള ഷഹെദിയാൻ (Shahedian) മേഖലയിൽ ആളുകളെ ഒഴിപ്പിച്ചതിനാൽ അവിടത്തെ ആറായിരം പേരിൽ 827 പേർ മരിച്ചപ്പോൾ വെങ്ചെൻ(Wencheng) പ്രദേശത്തെ ആളുകളെ ഒഴിപ്പിക്കാതിരുന്നതിനാൽ 36,000 പേരിൽ പകുതിയും മരണമടഞ്ഞു. ഭൂപടത്തിൽനിന്നും തുടച്ചുമാറ്റപ്പെട്ട ദാവൊവെഞ്ചെങിലെ(Daowencheng) ആകെയുണ്ടായിരുന്ന 9,600 പേർക്കും ജീവൻ നഷ്ടമായി.&lt;ref name=&quot;After30Years&quot; /&gt; 

* 1975 ആഗസ്തിൽ ഹെനാൻ കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി കമ്മറ്റിയുടെ പ്രാഥമിക കണക്കുകൾ ഹെനാനിലെ 85,600  പേർ മരണമടഞ്ഞെന്നും ഈ പ്രവിശ്യക്ക് പുറത്തുള്ളവരടം ആകെ മരണസംഖ്യ ഒരു ലക്ഷത്തിൽ താഴെ ആണെന്നും ആയിരുന്നു. അവർ ചൈനീസ് കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി സെന്റ്രൽ കമ്മിറ്റിക്ക് ഈ കണക്കുകൾ യാഥാർഥ്യത്തിനോടടുത്തതാണെന്ന് റിപ്പോർട്ട് നൽകി.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:10&quot;&gt;{{Cite web|last=|first=|date=2010-08-11|title=反思一直在持续|url=http://news.sina.com.cn/c/sd/2010-08-11/124620874467_5.shtml|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210102060317/http://news.sina.com.cn/c/sd/2010-08-11/124620874467_5.shtml|archive-date=2021-01-02|access-date=2020-03-28|website=[[Sina Corp]]|publisher=[[Southern Metropolis Daily]]|language=zh}}&lt;/ref&gt;
* 1980-കളിൽ, [[Chinese People's Political Consultative Conference|ചൈനീസ് പീപ്പ്ൾസ് പൊളിറ്റികൽ കൺസൾടേറ്റീവ് കോൺഫെറെൻസിലെ]] ചിയാവൊ പെയ്ക്സിൻ ( Qiao Peixin 乔培新), സൺ യെക്വി(Sun Yueqi 孙越崎), ലിൻ ഹുഅ (Lin Hua 林华), ചിയാൻ ജിയാജു( Qian Jiaju 千家驹), വാങ് ക്സിങ്രാങ്( Wang Xingrang 王兴让), ലെയ് ടിയാഞു(Lei Tianjue 雷天觉), സൂ ചി(Xu Chi 徐驰) ലു ചിങ്കൻ( Lu Qinkan 陆钦侃) എന്നിവരുൾപ്പെടുന്ന അംഗങ്ങൾ മരണസംഖ്യ  230,000 ആണെന്ന് പ്രസ്താവിച്ചു.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:10&quot; /&gt;

*1995-ൽ  ''[[ഹ്യൂമൺ റൈറ്റ് വാച്ച്]]'' പുറത്തിറക്കിയ റിപ്പോർട്ടിൽ മരണസംഖ്യ 230,000 ആണെന്ന് പറഞ്ഞു.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=|first=|date=February 1995|title=THE THREE GORGES DAM IN CHINA: Forced Resettlement, Suppression of Dissent and Labor Rights Concerns|url=https://www.hrw.org/reports/1995/China1.htm|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=2020-06-01|website=Human Rights Watch}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Mufson|first=Steven|date=1995-02-22|title=RIGHTS GROUP WARNS CHINA ON DAM PROJECT|language=en-US|work=The Washington Post|url=https://www.washingtonpost.com/archive/politics/1995/02/22/rights-group-warns-china-on-dam-project/313cd050-af56-4c2a-bf45-a00392e3d380/|url-status=live|access-date=2020-06-01|issn=0190-8286}}&lt;/ref&gt;
*2005-ൽ [[ഡിസ്കവറി ചാനൽ]] പ്രക്ഷേപണം ചെയ്ത [https://web.archive.org/web/20210102060444if_/https://www.youtube.com/watch?v=uDS0uSPnoQk ''ദ് അൾടിമേറ്റ് 10'' പരിപാടി] [[Discovery Channel]] [[Chernobyl disaster|ചെർണോബിൽ ദുരന്തത്തെയും]] കവച്ചുവെയ്ക്കുന്ന ഏറ്റവും വലിയ സാങ്കേതിക ദുരന്തമാണെന്ന് ഈ അണക്കെട്ട് തകർച്ച എന്ന് പറഞ്ഞു. 1,40,000 പേർ ക്ഷാമം, പകർച്ചവ്യാധികൾ എന്നിവയാൽ മരണമടഞ്ഞതുൾപ്പെടെ ആകെ മരണസംഖ്യ 2,40,000 ആണെന്ന് അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;

===ചൈനീസ് ഗവണ്മെന്റിന്റെ വിലയിരുത്തൽ===
ചൈനീസ് ഗവണ്മെന്റ്റ് സ്രോതസ്സുകൾ, മഴയുടെ അളവിന് ഊന്നൽ നൽകിക്കൊണ്ട് മോശം എഞ്ചിനീയറിംഗ്, നിർമ്മാണം എന്നിവയ്ക്ക് പ്രാധാന്യം നൽകാതെ ഇതിനെ മനുഷ്യനിർമിത ദുരന്തം എന്നതിലുപരി പ്രകൃതിദത്തമായ ഒന്നാണെന്ന് കണക്കാക്കുന്നു. ആയിരം വർഷത്തിലൊരിക്കലുണ്ടാകുന്ന വെള്ളപ്പൊക്കത്തെ (പ്രതിദിനം 300 മില്ലിമീറ്റർ മഴ) അതിജീവിക്കാനാണ് അണക്കെട്ട് രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നതെന്നും എന്നാൽ 2000 വർഷത്തിലൊരിക്കലുണ്ടാകുന്ന വെള്ളപ്പൊക്കം 1975 ഓഗസ്റ്റിൽ നീന ചുഴലിക്കാറ്റിനെ തുടർന്ന് ഉണ്ടായെന്നും [[പീപ്പിൾസ് ഡെയ്‌ലി]] പറഞ്ഞു. ഒരു അനുഷ്ണവാതമുഖം(Cold Front) ചുഴലിക്കാറ്റിനെ രണ്ട് ദിവസത്തേക്ക് തടഞ്ഞു, അതിന്റെ ദിശ ആത്യന്തികമായി വടക്കുകിഴക്ക് നിന്ന് പടിഞ്ഞാറോട്ട് മാറി.&lt;ref&gt;{{cite book|author1=Ding Yihui|title=Monsoons over China|url=https://archive.org/details/monsoonsoverchin0000ting|date=1994|publisher=Kluwer Academic Publishers|isbn=0792317572|location=Dordrecht|pages=[https://archive.org/details/monsoonsoverchin0000ting/page/229 229]}}&lt;/ref&gt; ഈ നിശ്ചലമായ ചുഴലിക്കാറ്റിന്റെ ഫലമായി, 24 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ ഒരു വർഷത്തിലേറെയുള്ള കാലയളവിൽ പെയ്യുന്നതിന് തത്തുല്യമായ മഴ പെയ്തു, ഇത് കാലാവസ്ഥാ പ്രവചനങ്ങൾക്ക് പ്രവചിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.[&lt;ref name=&quot;After30Years&quot; /&gt;  മണിക്കൂറിൽ 189.5 മില്ലിമീറ്റർ (7.46 ഇഞ്ച്) മഴയും പ്രതിദിനം 1,060 മില്ലിമീറ്റർ (42 ഇഞ്ച്) പെയ്തത്, ശരാശരി വാർഷിക മഴയായ 800 മില്ലിമീറ്റർ (31 ഇഞ്ച്) കവിഞ്ഞ് പുതിയ റെക്കോർഡുകൾ സ്ഥാപിച്ചു.&lt;ref name=&quot;After30Years&quot; /&gt; ചുഴലിക്കാറ്റിന്റെ  ശക്തി കുറഞ്ഞതിനാൽ റഡാറിൽ നിന്ന് അപ്രത്യക്ഷമായതായി ചൈന സെൻട്രൽ ടെലിവിഷൻ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു.[14] [[Xinhua|സിന്‌ഹുവയുടെ]] അഭിപ്രായത്തിൽ, ബീജിംഗ് ആസ്ഥാനമായുള്ള സെൻട്രൽ മെറ്റീരിയോളജിക്കൽ ഒബ്സർവേറ്ററിയുടെ പ്രവചനം 100 മില്ലിമീറ്റർ മഴ പെയ്യുമെന്നായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;After30Years&quot; /&gt; 

വെള്ളപ്പൊക്കത്തിനുശേഷം, ജലസംരക്ഷണ-വൈദ്യുതി വകുപ്പ്, ഹെനാനിലെ ഷെങ്‌ഷൗവിൽ ദേശീയ വെള്ളപ്പൊക്ക പ്രതിരോധത്തിന്റെയും റിസർവോയർ സുരക്ഷയുടെയും ഉച്ചകോടി നടത്തുകയും രാജ്യവ്യാപകമായി റിസർവോയർ സുരക്ഷാ പരിശോധന നടത്തുകയും ചെയ്തു. 
==അവലംബം==
{{അവലംബങ്ങൾ}}

[[വർഗ്ഗം:അണക്കെട്ട് തകർച്ചകൾ]]</text>
      <sha1>oiy0bsg25jp986duf8kdjn6wcwvh6pq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>സൗരയൂഥത്തിന്റെ രൂപീകരണവും പരിണാമവും</title>
    <ns>0</ns>
    <id>561041</id>
    <revision>
      <id>4660849</id>
      <parentid>4657308</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T16:26:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4660849</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="169320" sha1="6b73tighejtk7pg2s4hhpptup55j25l" xml:space="preserve">[[പ്രമാണം:Protoplanetary-disk.jpg|ലഘുചിത്രം| ഒരു പ്രോട്ടോപ്ലാനറ്ററി ഡിസ്ക് കലാകാരന്റെ ഭാവനയിൽ]]
ഒരു ഭീമാകാരമായ [[തന്മാത്രാ മേഘം|തന്മാത്രാ മേഘത്തിന്റെ]] ഒരു ചെറിയ ഭാഗത്തിന് ഏകദേശം 450 കോടി വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് സംഭവിച്ച ഗുരുത്വാകർഷണ തകർച്ചയിൽ നിന്നാണ് സൗരയൂഥം രൂപം കൊണ്ടത് . &lt;ref name=&quot;Bouvier&quot;&gt;{{Cite journal|last=Audrey Bouvier|last2=Meenakshi Wadhwa|title=The age of the solar system redefined by the oldest Pb-Pb age of a meteoritic inclusion|journal=Nature Geoscience|year=2010|doi=10.1038/NGEO941|volume=3|issue=9|pages=637–641|bibcode=2010NatGe...3..637B}}&lt;/ref&gt; തകർന്ന പിണ്ഡത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും മധ്യഭാഗത്ത് ശേഖരിക്കപ്പെടുകയും അതിൽ നിന്ന് [[സൂര്യൻ]] ഉണ്ടായി വരികയും ചെയ്തു. പ്രോട്ടോപ്ലാനറ്ററി ഡിസ്കിൽ ബാക്കി വന്ന പദാർത്ഥങ്ങളിൽ നിന്നാണ് [[ഗ്രഹം|ഗ്രഹങ്ങളും]] [[ഉപഗ്രഹം|ഉപഗ്രഹങ്ങളും]] [[ഛിന്നഗ്രഹം|ഛിന്നഗ്രഹങ്ങളും]] മറ്റ് ചെറിയ സൗരയൂഥ വസ്തുക്കളും രൂപം കൊണ്ടത്.

നെബുലാർ ഹൈപ്പോതെസിസ് എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ മാതൃക 18-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഇമ്മാനുവൽ സ്വീഡൻബർഗ്, [[ഇമ്മാനുവേൽ കാന്റ്|ഇമ്മാനുവൽ കാന്റ്]], [[പിയറെ സൈമൺ ലാപ്ലേസ്|പിയറി-സൈമൺ ലാപ്ലേസ്]] എന്നിവർ ചേർന്ന് വികസിപ്പിച്ചെടുത്തു. ഈ സിദ്ധാന്തത്തിന്റെ തുടർന്നുള്ള വികസനം [[ജ്യോതിഃശാസ്ത്രം|ജ്യോതിശാസ്ത്രം]], [[രസതന്ത്രം]], [[ഭൂഗർഭശാസ്ത്രം]], [[ഭൗതികശാസ്ത്രം]], ഗ്രഹശാസ്ത്രം എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള വിവിധ ശാസ്ത്രശാഖകളുമായി ഇഴചേർന്നാണ് നടന്നത്. 1950-കളിലെ ബഹിരാകാശ യുഗത്തിന്റെ ഉദയവും [[സൗരയൂഥേതരഗ്രഹം|1990-കളിൽ സൗരയൂഥേതര ഗ്രഹങ്ങളുടെ]] കണ്ടെത്തലും ഈ മാതൃകയെ വെല്ലുവിളിച്ചു. തുടർന്ന് ഇത് പരിഷ്കരിക്കപ്പെടുകയുണ്ടായി.

സൗരയൂഥം അതിന്റെ രൂപീകരണത്തിനു ശേഷം നിരവധി മാറ്റങ്ങൾക്ക് വിധേയമായിട്ടുണ്ട്. പല ഉപഗ്രഹങ്ങളും അവയുടെ മാതൃഗ്രഹങ്ങൾക്ക് ചുറ്റുമുള്ള വാതകത്തിന്റെയും പൊടിപടലങ്ങളുടെയും വൃത്താകൃതിയിലുള്ള ഡിസ്കുകളിൽ നിന്നാണ് രൂപപ്പെട്ടത്. മറ്റ് ചില ഉപഗ്രഹങ്ങൾ സ്വതന്ത്രമായി രൂപപ്പെട്ടതായും പിന്നീട് അവയുടെ ഗ്രഹങ്ങളാൽ പിടിച്ചെടുക്കപ്പെട്ടതായും കരുതപ്പെടുന്നു. [[ചന്ദ്രൻ|ഭൂമിയുടെ ഉപഗ്രമായ ചന്ദ്രനെ]] പോലെയുള്ള ചിലത് ഭീമാകാരമായ കൂട്ടിയിടികളുടെ ഫലമായിട്ടായിരിക്കാം രൂപം കൊണ്ടത്. ഇത്തരം കൂട്ടിയിടികൾ സൗരയൂഥത്തിന്റെ പരിണാമത്തിന്റെ കേന്ദ്രബിന്ദുവാണ്. ഗുരുത്വാകർഷണ ഇടപെടലുകൾ കാരണം ഗ്രഹങ്ങളുടെ സ്ഥാനം മാറിയിരിക്കാനും സാദ്ധ്യതയുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Gomes&quot;&gt;{{Cite journal|title=Origin of the cataclysmic Late Heavy Bombardment period of the terrestrial planets|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2005-05-26_435_7041/page/466|last=Gomes, R.|last2=Levison, Harold F.|last3=Tsiganis, K.|last4=Morbidelli, Alessandro|journal=Nature|year=2005|volume=435|pages=466–9|doi=10.1038/nature03676|pmid=15917802|issue=7041|bibcode=2005Natur.435..466G}}&lt;/ref&gt; സൗരയൂഥത്തിന്റെ ആദ്യകാല പരിണാമത്തിന് കാരണമായത്  ഗ്രഹങ്ങളുടെ ഈ സ്ഥാനമാറ്റമാണെന്ന് ഇപ്പോൾ കരുതപ്പെടുന്നു.

ഏകദേശം 5 കോടി വർഷം കൂടി കഴിഞ്ഞാൽ സൂര്യൻ തണുക്കാൻ തുടങ്ങുകയും അതിന്റെ ഇപ്പോഴത്തെ വ്യാസത്തിന്റെ പലമടങ്ങ് വികസിച്ച ഒരു [[ചുവപ്പുഭീമൻ|ചുവന്ന ഭീമനാകുകയും]] ചെയ്യും. പിന്നീട് അതിന്റെ പുറം പാളികൾ ഒരു [[ഗ്രഹ നീഹാരിക|ഗ്രഹ നെബുലയായി]] മാറി സൂര്യൻ ഒരു [[വെളുത്ത കുള്ളൻ]] നക്ഷത്രമായി അവശേഷിക്കുകയും ചെയ്യും. വിദൂര ഭാവിയിൽ, സൗരയൂഥത്തിനു സമീപത്തു കൂടി കടന്നുപോകുന്ന നക്ഷത്രങ്ങളുടെ ഗുരുത്വാകർഷണം സൗരയൂഥത്തിന്റെ ഘടനക്ക് കാര്യമായ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തും. ചില ഗ്രഹങ്ങൾ നശിപ്പിക്കപ്പെടുകയും മറ്റുള്ളവ [[ബഹിരാകാശം|നക്ഷത്രാന്തര ബഹിരാകാശത്തേക്ക്]] പുറന്തള്ളപ്പെടുകയും ചെയ്യും. അതായത് കോടിക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞാൽ സൂര്യന് ചുറ്റുമുള്ള ഭ്രമണപഥത്തിൽ യഥാർത്ഥ വസ്തുക്കളൊന്നും അവശേഷിക്കാൻ സാധ്യതയില്ല. &lt;ref name=&quot;dyson&quot;&gt;{{Cite journal|title=Time Without End: Physics and Biology in an open universe|last=Freeman Dyson|journal=Reviews of Modern Physics|volume=51|pages=447–460|date=July 1979|doi=10.1103/RevModPhys.51.447|issue=3|bibcode=1979RvMP...51..447D}}&lt;/ref&gt;

===ചരിത്രം===
{{Main article|സൗരയൂഥ രൂപീകരണത്തിന്റെയും പരിണാമ സിദ്ധാന്തത്തിന്റെയും ചരിത്രം}}
[[File:Pierre-Simon Laplace.jpg|thumb|right|200px|പിയറെ സൈമൺ ലാപ്ലേസ്]]
ഇന്നു നമ്മൾ കരുതുന്നതു പോലെയുളള സൗരയൂഥ സങ്കൽപം പുരാതന കാലത്ത് ഇല്ലാതിരുന്നതു കൊണ്ട് പുരാതന സാഹിത്യങ്ങളിലൊന്നും സൗരയൂഥത്തെ കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ ഇല്ല. സൗരയൂഥത്തിന്റെ ഉത്ഭവത്തെയും വികാസത്തെയും കുറിച്ചുണ്ടായ സിദ്ധാന്തങ്ങളിൽ ആദ്യത്തേത് സൂര്യകേന്ദ്ര സിദ്ധാന്തം ആയിരുന്നു. ബി.സി.ഇ 250ൽ തന്നെ [[സാമോസിലെ അരിസ്റ്റാർക്കസ്]] ഈ ആശയം വികസിപ്പിച്ചിരുന്നെങ്കിലും 17-ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനം വരെയും ഇതിന് വ്യാപകമായ അംഗീകാരം ലഭിക്കുകയുണ്ടായില്ല. സൗരയൂഥം (solar system) എന്ന പദം ആദ്യമായി രേഖപ്പെടുത്തിക്കാണുന്നത് 1704ൽ ആണ്.&lt;ref&gt;{{cite web | work=Merriam Webster Online Dictionary | title=Solar system | url = http://www.merriam-webster.com/dictionary/solar%20system | access-date=2008-04-15 |year=2008 }}&lt;/ref&gt;

18-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ [[ഇമ്മാനുവൽ സ്വീഡൻബർഗ്]], [[ഇമ്മാനുവേൽ കാന്റ്]], [[പിയറെ സൈമൺ ലാപ്ലേസ്]] എന്നിവർ ചേർന്ന് രൂപപ്പെടുത്തിയ [[നെബുലാർ പരികല്പന]] പിന്നീട് ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെട്ടു. ഗ്രഹങ്ങളുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ സൂര്യന്റെ ആപേക്ഷിക [[കോണീയ ആവേഗം|കോണീയ ആവേഗത്തിന്റെ]] അഭാവം വിശദീകരിക്കാനുള്ള കഴിവില്ലായ്മയാണ് ഈ സിദ്ധാന്തം ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടാനുള്ള പ്രധാന കാരണം.&lt;ref&gt;{{cite journal | author=Michael Mark Woolfson | author-link=Michael Woolfson | journal=Philosophical Transactions of the Royal Society | volume=313 | title=Rotation in the Solar System | issue=1524 |year=1984 | pages=5–18 | bibcode=1984RSPTA.313....5W | doi=10.1098/rsta.1984.0078 | s2cid=120193937 }}&lt;/ref&gt; എന്നാൽ 1980-കളുടെ ആരംഭം മുതൽ നടന്ന യുവതാരങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനങ്ങൾ അവ പൊടിയുടെയും വാതകത്തിന്റെയും തണുത്ത ഡിസ്കുകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടതായി കാണിച്ചു. ഇത് വീണ്ടും നെബുലാർ സിദ്ധാന്തം പുനരാലോചനക്ക് വിധേയമാകുന്നതിനു കാരണമായി.&lt;ref&gt;{{cite web | url = https://www.newscientist.com/channel/solar-system/comets-asteroids/mg13117837.100 | title=Birth of the planets: The Earth and its fellow planets may be survivors from a time when planets ricocheted around the Sun like ball bearings on a pinball table | work=New Scientist | author=Nigel Henbest |year=1991 | access-date=2008-04-18 }}&lt;/ref&gt;

സൂര്യന്റെ ഉദ്ഭവത്തെ കുറിച്ച് പഠിച്ചു കൊണ്ടു മാത്രമേ അതിന്റെ പരിണാമത്തെ കുറിച്ചും മനസ്സിലാക്കാനാവൂ. [[ആൽബർട്ട് ഐൻസ്റ്റൈൻ|ആൽബർട്ട് ഐൻസ്റ്റീന്റെ]] [[ആപേക്ഷികതാസിദ്ധാന്തം]] സൂര്യന്റെ ഊർജം അതിന്റെ കാമ്പിലെ [[അണുസംയോജനം|ന്യൂക്ലിയർ ഫ്യൂഷൻ]] പ്രതിപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടാവുന്നതെന്ന തിരിച്ചറിവിലേക്ക് നയിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite book | title=The Sun: A Biography | url=https://archive.org/details/sunbiography0000whit | author=David Whitehouse | date=2005 | publisher=John Wiley and Sons | isbn=978-0-470-09297-2 }}&lt;/ref&gt; 1935-ൽ, [[ആർതർ എഡിങ്ടൺ|എഡിംഗ്ടൺ]] നക്ഷത്രങ്ങൾക്കുള്ളിൽ മറ്റ് മൂലകങ്ങളും രൂപപ്പെടാമെന്ന ആശയം മുന്നോട്ടു വെച്ചു.&lt;ref name=Hoyle2005&gt;{{cite book | title=Fred Hoyle: A Life in Science | url=https://archive.org/details/fredhoylelifeins0000mitt | author=Simon Mitton | publisher=Aurum|date=2005|chapter=Origin of the Chemical Elements|pages=[https://archive.org/details/fredhoylelifeins0000mitt/page/197 197]–222 | isbn=978-1-85410-961-3 }}&lt;/ref&gt; [[ചുവപ്പുഭീമൻ|ചുവന്ന ഭീമന്മാരായി]] പരിണമിച്ച നക്ഷത്രങ്ങളുടെ കാമ്പുകളിൽ ഹൈഡ്രജൻ, ഹീലിയം എന്നിവയെക്കാൾ ഭാരമുള്ള പല മൂലകങ്ങളും ഉണ്ടാകാമെന്ന് [[ഫ്രെഡ് ഹോയ്ൽ]] സമർത്ഥിച്ചു. ചുവപ്പു ഭീമന്മാരുടെ അവശിഷ്ടങ്ങളിൽ നിന്നും വീണ്ടും നക്ഷത്രങ്ങൾ രൂപപ്പെടുമ്പോൾ ഈ മൂലകങ്ങൾ അവയുടെ ഭാഗമാവും.&lt;ref name=Hoyle2005/&gt;

==രൂപീകരണം==
{{See also|നെബുലാർ പരികല്പന}}
===പ്രീസോളാർ നെബുല===
[[File:M42proplyds.jpg|thumb|right|200px|[[ഓറിയൺ നെബുല|ഓറിയോൺ നെബുലയിലെ]] പ്രോട്ടോപ്ലാനറ്ററി ഡിസ്ക്. ]]
ഭീമാകാരമായ തന്മാത്രാ മേഘത്തിന്റെ ഒരു ശകലത്തിന്റെ ഗുരുത്വാകർഷണ തകർച്ചയിൽ നിന്നാണ് [[സൗരയൂഥം]] രൂപപ്പെട്ടതെന്ന് നെബുലാർ സിദ്ധാന്തം പറയുന്നു.&lt;ref name=&quot;Montmerle2006&quot; /&gt; ഈ മേഘത്തിന് ഏകദേശം 20 പാർസെക് (65 പ്രകാശവർഷം) വ്യാസം ഉണ്ടായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;Montmerle2006&quot; /&gt; സൗരയൂഥ രൂപീകരണത്തിന്  കാരണമായ ഭാഗത്തിന് 1 [[പാർസെക്]] (3.25 പ്രകാശവർഷം) വ്യാസമുണ്ടായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;Arizona&quot;&gt;{{cite web | title=Lecture 13: The Nebular Theory of the origin of the Solar System | url=http://atropos.as.arizona.edu/aiz/teaching/nats102/mario/solar_system.html | author=Ann Zabludoff | author-link=Ann Zabludoff | access-date=2006-12-27 | date=Spring 2003 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; ഈ ഗുരുത്വാകർഷണ തകർച്ചയുടെ ഫലമായി ഇതിന്റെ കേന്ദ്രം 2000 മുതൽ 20000 ജ്യോതിർമാത്രയായി ചുരുങ്ങി.&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot;&gt;An astronomical unit, or AU, is the average distance between the Earth and the Sun, or about 150 million kilometres. It is the standard unit of measurement for interplanetary distances.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Montmerle2006&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|journal=Earth, Moon, and Planets|publisher=Springer Netherlands|volume=34|year=1986|pages=93–100 |title= Further Considerations on Contracting Solar Nebula|url=https://archive.org/details/earth-moon-and-planets_1986-01_34_1/page/93|author=J. J. Rawal|place=Nehru Planetarium, Bombay India| doi=10.1007/BF00054038|issue=1|bibcode=1986EM&amp;P...34...93R |s2cid=121914773}}&lt;/ref&gt; പ്രീസോളാർ നെബുല എന്നറിയപ്പെട്ട ഈ ഭാഗമാണ് പിന്നീട് സൗരയൂഥമായി രൂപപ്പെട്ടത്.&lt;ref name=&quot;composition&quot;&gt;{{cite conference | author=W. M. Irvine | title=The chemical composition of the pre-solar nebula | book-title=Cometary Exploration |year=1983 | volume=1 | editor=T. I. Gombosi | pages=3–12 | bibcode=1983coex....1....3I }}&lt;/ref&gt; ഈ പ്രീസോളാർ നെബുലയുടെ ഘടന ഇന്നത്തെ സൂര്യന്റെ ഘടനക്ക് ഏകദേശം തുല്യമായിരുന്നു. ഇതിൽ 98 ശതമാനവും [[ഹൈഡ്രജൻ|ഹൈഡ്രജനും]] [[ഹീലിയം|ഹീലിയവും]] ബിഗ് ബാംഗ് ന്യൂക്ലിയോസിന്തസിസിന്റെ ഭാഗമായി നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട [[ലിഥിയം|ലിഥിയവും]] അടങ്ങിയതായിരുന്നു. ബാക്കി വരുന്ന രണ്ടു ശതമാനം ഈ നെബുലക്കു കാരണമായ മുൻനക്ഷത്രങ്ങളിൽ രൂപം കൊണ്ട ഘനമൂലകങ്ങളും ആയിരുന്നു.{{sfn|Zeilik|Gregory|1998|p=207}} ഈ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിന്റെ അവസാനത്തിൽ, അവയിലെ ഭാരമേറിയ മൂലകങ്ങൾനക്ഷത്രാന്തര മാധ്യമത്തിലേക്ക് പുറന്തള്ളുന്നു.&lt;ref name=Lineweaver2001&gt;{{cite journal |title=An Estimate of the Age Distribution of Terrestrial Planets in the Universe: Quantifying Metallicity as a Selection Effect |author=Charles H. Lineweaver | journal=Icarus | volume=151 |issue=2 | pages=307–313 |year=2001 | doi=10.1006/icar.2001.6607 | arxiv=astro-ph/0012399 | bibcode=2001Icar..151..307L |s2cid=14077895 }}&lt;/ref&gt;

പ്രീസോളാർ നെബുലയുടെ ഭാഗമാണ് എന്നു കരുതുന്ന, ലഭ്യമായതിൽ ഏറ്റവും പഴയ ഉൽക്കാശിലയുടെ പ്രായം കണക്കാക്കിയിരിക്കുന്നത് 4568.2 മില്യൻ വർഷമാണ്. പുരാതന ഉൽക്കാശിലകളെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനങ്ങൾ, പൊട്ടിത്തെറിക്കുന്ന ഹ്രസ്വകാല [[നക്ഷത്രം|നക്ഷത്രങ്ങളിൽ]] മാത്രം രൂപം കൊള്ളുന Fe-60 പോലെയുള്ള  [[ഐസോടോപ്പ്|ഐസോടോപ്പുകളെ]] കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ നൽകുന്നുണ്ട്. ഒന്നോ അതിലധികമോ [[സൂപ്പർനോവ]] സ്ഫോടനങ്ങൾ സൗരയൂഥം നിൽക്കുന്ന സ്ഥാനത്ത് നടന്നിട്ടുണ്ട് എന്ന് ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഒരു സൂപ്പർനോവയിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ഷോക്ക് തരംഗം നെബുലക്കുള്ളിൽ താരതമ്യേന സാന്ദ്രമായ പ്രദേശങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ച് സൂര്യന്റെ രൂപീകരണത്തിന് കാരണമായിരിക്കാം. വളരെ വലിയ നക്ഷത്രങ്ങൾ മാത്രമേ സൂപ്പർനോവകളായി മാറുന്നുള്ളു എന്നതിനാൽ ഒറിയൺ [[നെബുല]] പോലെയുള്ള നക്ഷത്രരൂപീകരണ മേഖലയിൽ നിന്നായിരിക്കാം സൂര്യനും രൂപം കൊണ്ടത്. കൈപ്പർ ബെൽറ്റിന്റെ ഘടനയെയും അതിനുള്ളിലെ അസാധാരണ വസ്തുക്കളെയും കുറിച്ചുള്ള പഠനങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത് 6.5 നും 19.5 [[പ്രകാശവർഷം|പ്രകാശവർഷത്തിനും]] ഇടയിൽ വ്യാസവും 3,000 സൗരപിണ്ഡവുമുള്ള 1,000-നും 10,000-നും ഇടയിലുള്ള നക്ഷത്രങ്ങളുടെ ഒരു കൂട്ടത്തിലാണ് സൂര്യനും രൂപപ്പെട്ടതെന്നാണ്. രൂപീകരണത്തിന് ശേഷം 135 ദശലക്ഷത്തിനും 535 ദശലക്ഷത്തിനും ഇടയിൽ ഈ ക്ലസ്റ്റർ പിളരാൻ തുടങ്ങി. പലസിമുലേഷനുകളിലും സൂര്യന്റെ ആദ്യത്തെ 100 വർഷങ്ങളിൽ അതിനടുത്തു കൂടെ നക്ഷത്രങ്ങളും മറ്റു വസ്തുക്കളും കടന്നു പോകുന്നതായ് കാണിക്കുന്നുണ്ട്.

[[കോണീയ പ്രവേഗം|കോണീയ ആവേഗം]] നിലനി‍ർത്തുന്നതിനു വേണ്ടി നെബുല അതിവേഗം കറങ്ങിത്തുടങ്ങുന്നു. നെബുലയ്ക്കുള്ളിലെ പദാർത്ഥം ഘനീഭവിക്കുമ്പോൾ അതിനുള്ളിലെ ആറ്റങ്ങൾ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ആവൃത്തിയിൽ കൂട്ടിമുട്ടാൻ തുടങ്ങുകയും അവയുടെ [[ഗതികോർജ്ജം]] താപോർജ്ജമായി മാറുകയും ചെയ്യും. ഭൂരിഭാഗം ദ്രവ്യവും ശേഖരിക്കപ്പെട്ട കേന്ദ്രം ചുറ്റുമുള്ള ഡിസ്കിനെക്കാൾ കൂടുതൽ ചൂടുള്ളതാവും.&lt;ref name= &quot;Arizona&quot; /&gt; ഇതിന് ഒരു ലക്ഷത്തിലേറെ വർഷങ്ങൾ എടുക്കും.&lt;ref name=Montmerle2006&gt;{{cite journal|author1=Thierry Montmerle |author2=Jean-Charles Augereau |author3=Marc Chaussidon |title=Solar System Formation and Early Evolution: the First 100 Million Years|journal=Earth, Moon, and Planets|volume=98|issue=1–4|publisher=Springer|pages=39–95|year=2006|doi=10.1007/s11038-006-9087-5| bibcode=2006EM&amp;P...98...39M |s2cid=120504344 }}&lt;/ref&gt; [[ഗുരുത്വാകർഷണം]], വാതക മർദ്ദം, കാന്തികക്ഷേത്രങ്ങൾ, ഭ്രമണം എന്നിവ കാരണം ചുരുങ്ങുന്ന നെബുലയുടെ കേന്ദ്രത്തിൽ ഒരു പ്രാങ്നക്ഷത്രം (ഹൈഡ്രജൻ സംയോജനം ഇതുവരെ ആരംഭിച്ചിട്ടില്ലാത്ത ഒരു നക്ഷത്രം) രൂപം കൊള്ളുന്നു.&lt;ref name= &quot;Arizona&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |year= 2005|author=Jane S. Greaves | title= Disks Around Stars and the Growth of Planetary Systems|url= https://archive.org/details/sim_science_2005-01-07_307_5706/page/68| journal=Science | volume=307 | pages=68–71 | doi=10.1126/science.1101979 | pmid= 15637266 | issue= 5706 |bibcode = 2005Sci...307...68G |s2cid=27720602 }}&lt;/ref&gt;

പരിണാമത്തിന്റെ ഈ ഘട്ടത്തിൽ [[സൂര്യൻ]] ഒരു ടി ടൗറി നക്ഷത്രമായിരുന്നു എന്നാണ് കരുതപ്പെടുന്നത്.&lt;ref name=apj2_313&gt;{{cite journal |author1=Caffe, M. W. |author2=Hohenberg, C. M. |author3=Swindle, T. D. |author4=Goswami, J. N. | title=Evidence in meteorites for an active early sun | journal=Astrophysical Journal Letters | volume=313 | date=February 1, 1987 | pages=L31–L35 | doi=10.1086/184826 | bibcode=1987ApJ...313L..31C | hdl=2060/19850018239 | hdl-access=free }}&lt;/ref&gt; ടി ടൗരി നക്ഷത്രങ്ങളെ കുറിച്ചുള്ള പഠനങ്ങൾ കാണിക്കുന്നത് നക്ഷത്രരൂപീകരണത്തിനു മുമ്പുള്ള അവയുടെ ഡിസ്കുകൾക്ക്  0.001–0.1 സൗരപിണ്ഡം മാത്രമേ ഉണ്ടായിരിക്കൂ എന്നാണ്.&lt;ref name= &quot;Kitamara&quot;&gt;{{cite conference |author1=M. Momose |author2=Y. Kitamura |author3=S. Yokogawa |author4=R. Kawabe |author5=M. Tamura |author6=S. Ida | title=Investigation of the Physical Properties of Protoplanetary Disks around T Tauri Stars by a High-resolution Imaging Survey at lambda = 2 mm |journal=The Proceedings of the IAU 8Th Asian-Pacific Regional Meeting | book-title=The Proceedings of the IAU 8th Asian-Pacific Regional Meeting, Volume I |year=2003 | publisher=Astronomical Society of the Pacific Conference Series | volume=289 | editor=Ikeuchi, S. |editor2=Hearnshaw, J. |editor3= Hanawa, T. | pages=85 |bibcode=2003ASPC..289...85M }}&lt;/ref&gt; എന്നാൽ ഇവയുടെ വിസ്താരം നൂറുകണക്കിന് [[അസ്ട്രോണമിക്കൽ യൂണിറ്റ്|ജ്യോതിർമാത്ര]] വരും. [[ഹബിൾ ബഹിരാകാശ ദൂരദർശിനി]] [[ഓറിയൺ നെബുല
|ഓറിയോൺ നെബുല]] പോലുള്ള [[നക്ഷത്രരൂപീകരണം|നക്ഷത്ര രൂപീകരണ മേഖലകളിൽ]] 1000 AU വരെ വ്യാസമുള്ള പ്രോട്ടോപ്ലാനറ്ററി ഡിസ്കുകളെ നിരീക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite journal| journal=The Astronomical Journal|date=March 1999| volume= 117| issue=3| pages=1490–1504| doi=10.1086/300781| title=Hubble Space Telescope/NICMOS Imaging of Disks and Envelopes around Very Young Stars| url=https://archive.org/details/sim_astronomical-journal_1999-03_117_3/page/1490|author1=Deborah L. Padgett |author2=Wolfgang Brandner |author3=Karl R. Stapelfeldt |display-authors=etal | bibcode=1999AJ....117.1490P|arxiv = astro-ph/9902101 |s2cid=16498360}}&lt;/ref&gt; ഇവയുടെ ഉപരിതല താപനില ഏറ്റവും ചൂടേറിയ സമയത്ത് പോലും ഏകദേശം 1,000 K മാത്രമേ കാണൂ.&lt;ref&gt;{{cite journal |author1=M. Küker |author2=T. Henning |author3=G. Rüdiger | title=Magnetic Star-Disk Coupling in Classical T Tauri Systems | journal=Astrophysical Journal |year=2003 | volume=589 | issue=1 | pages=397–409 | doi=10.1086/374408 | bibcode=2003ApJ...589..397K |s2cid=54039084 |url=http://pdfs.semanticscholar.org/8402/67bfa6887ea23cc1e4610c42cfe012fc8de6.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20200412143753/http://pdfs.semanticscholar.org/8402/67bfa6887ea23cc1e4610c42cfe012fc8de6.pdf |url-status=dead |archive-date=2020-04-12 }}&lt;/ref&gt; 50 ദശലക്ഷം വർഷം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ സൂര്യന്റെ കാമ്പിലെ താപനിലയും മർദ്ദവും വളരെ ഉയരുകയും അതിന്റെ [[ഹൈഡ്രജൻ]] ഫ്യൂസ് ചെയ്യാൻ തുടങ്ങുകയും ചെയ്തു. ഇങ്ങനെ ഉണ്ടായ [[ഊർജ്ജം]] അതിന്റെ ഗുരുത്വാകർഷണ സങ്കോചത്തെ പ്രതിരോധിക്കുന്നതിനും ഹൈഡ്രോസ്റ്റാറ്റിക് സന്തുലിതാവസ്ഥ കൈവരിക്കുന്നതിനും ഇടയാക്കി.&lt;ref name=&quot;Yi2001&quot;&gt;{{cite journal |author1=Sukyoung Yi |author2=Pierre Demarque |author3=Yong-Cheol Kim |author4=Young-Wook Lee |author5=Chang H. Ree |author6=Thibault Lejeune |author7=Sydney Barnes | title=Toward Better Age Estimates for Stellar Populations: The &lt;math&gt;Y^{2}&lt;/math&gt; Isochrones for Solar Mixture | journal=Astrophysical Journal Supplement | arxiv=astro-ph/0104292 | date=2001 | volume=136 |issue=2 | pages=417–437 | doi=10.1086/321795 | bibcode=2001ApJS..136..417Y |s2cid=118940644 }}&lt;/ref&gt; ഇതോടെ [[സൂര്യൻ]] അതിന്റെ [[മുഖ്യധാര (ജ്യോതിശാസ്ത്രം)|മുഖ്യധാരാ]] ഘട്ടത്തിലേക്കു കടന്നു. മുഖ്യധാരാനക്ഷത്രങ്ങൾ അവയുടെ കോറുകളിൽ നടക്കുന്ന ഹൈഡ്രജൻ സംയോജനത്തിൽ നിന്നാണ് ഊർജ്ജം നേടുന്നത്. സൂര്യൻ ഇപ്പോഴും ഒരു മുഖ്യധാരാനക്ഷത്രമായി തന്നെയാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്.&lt;ref name=sequence&gt;{{harvnb|Zeilik|Gregory|1998|loc=p. 320 }}&lt;/ref&gt; ആദ്യകാല സൗരയൂഥം വികസിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നതിനാൽ, അത് ഒടുവിൽ നക്ഷത്രരൂപീകരണ മേഖലയിലെ മറ്റു ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നു വേർപെട്ട് ക്ഷീരപഥത്തിന്റെ കേന്ദ്രത്തെ സ്വന്തമായി ഭ്രമണം ചെയ്തു തുടങ്ങി.

===ഗ്രഹങ്ങളുടെ രൂപീകരണം===
{{See also|പ്രോട്ടോപ്ലാനറ്ററി ഡിസ്ക്}}

വിവിധ ഗ്രഹങ്ങൾ സൗരനെബുലയിൽ നിന്നാണ് രൂപപ്പെട്ടതെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. സൂര്യന്റെ രൂപീകരണത്തിനു ശേഷം അവശേഷിച്ച ധൂളിപടലങ്ങളിൽ നിന്നാണ് [[ഗ്രഹം|ഗ്രഹങ്ങളുടെ]] ജനനം. ഇപ്പോൾ പൊതുവെ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത് പ്രാങ്‌നക്ഷത്രത്തിനു ചുറ്റും കറങ്ങിക്കൊണ്ടിരുന്ന അക്രിഷൻ ഡിസ്കിലെ പൊടിപടലങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ഗ്രഹങ്ങൾ രൂപകൊണ്ടിരിക്കുന്നത് എന്ന ആശയമാണ്. ഈ പൊടിപടലങ്ങൾ ആദ്യം 200 മീറ്റർ വരെ വ്യാസമുള്ള ചെറിയ കൂട്ടങ്ങളായി രൂപപ്പെട്ടു. പിന്നിട് ഇവ തമ്മിൽ കൂട്ടിയിടിച്ച് ഏകദേശം 100 കി.മീറ്ററോളം വ്യാസമുള്ള ഗ്രഹശകലങ്ങളായി മാറി. തുടർന്നുള്ള കൂട്ടിയിടികളിലൂടെ ഇവ സാവധാനം വലുതായി കൊണ്ടിരുന്നു. പ്രതിവർഷം ഏതാനും സെന്റീമീറ്റർ എന്ന തോതിലായിരുന്നു വളർച്ച.&lt;ref name=Goldreich1973&gt;{{cite journal |author1=P. Goldreich |author2=W. R. Ward | title=The Formation of Planetesimals |url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_1973-08-01_183_3/page/1050 | journal=Astrophysical Journal |year=1973 | volume=183 | pages=1051 | bibcode=1973ApJ...183.1051G | doi=10.1086/152291 }}&lt;/ref&gt;

സൂര്യനിൽ നിന്ന് 4 ജ്യോതിർമാത്ര ദൂരത്തിനുള്ളിൽ വരുന്ന ഭാഗമാണ് ആന്തരസൗരയൂഥം. [[ജലം]], [[മീഥെയ്ൻ]] തുടങ്ങിയവക്ക് ഘനീഭവിക്കാൻ കഴിയാത്ത തരത്തിലുള്ള താപനില ഇവിടെയുണ്ടാവും.അതിനാൽ അവിടെ രൂപം കൊള്ളുന്ന ഗ്രഹശകലങ്ങൾ, ഉയർന്ന ദ്രവണാങ്കങ്ങളുള്ള ലോഹങ്ങളും (ഇരുമ്പ്, നിക്കൽ, അലൂമിനിയം പോലെയുള്ളവ) പാറകൾ നിറഞ്ഞ സിലിക്കേറ്റുകളും പോലെയുള്ള സംയുക്തങ്ങളിൽ നിന്നു മാത്രമേ ഉണ്ടാകൂ. ഈ സംയുക്തങ്ങൾ പ്രപഞ്ചത്തിൽ വളരെ വിരളമാണ്. നെബുലയുടെ പിണ്ഡത്തിന്റെ 0.6% മാത്രമേ ഇവ കാണുകയുള്ളു. അതിനാൽ ഭൗമഗ്രഹങ്ങൾക്ക് വളരെയധികം വളരാൻ കഴിയില്ല.&lt;ref name=Arizona /&gt; ഭൗമഗ്രഹങ്ങൾ രൂപം കൊണ്ടു തുടങ്ങുമ്പോൾ 0.05 ഭൌമ പിണ്ഡം മാത്രമേ കാണുകയുള്ളൂ. പിന്നീട് ഇവ സാവധാനം സാവധാനം വളർന്നു തുടങ്ങും. [[സൂര്യൻ]] ഉണ്ടായതിനു ശേഷം ഒരു ലക്ഷം വർഷത്തോളം ഈ വളർച്ച തുടർന്നു കൊണ്ടിരിക്കും. ഈ ഗ്രഹത്തിന്റെ വലിപ്പമുള്ള വസ്തുക്കൾ തമ്മിലുണ്ടായ കൂട്ടിയിടികളുടേയും ലയനങ്ങളുടേയും‌ ഫലമായാണ് ഭൗമ ഗ്രഹങ്ങൾ അവയുടെ ഇപ്പോഴത്തെ വലുപ്പത്തിലേക്ക് എത്തിയത്.&lt;ref name=sciam /&gt;

ഭൗമ ഗ്രഹങ്ങൾ രൂപപ്പെടുമ്പോൾ, അവക്കു ചുറ്റും ധൂളീപടലങ്ങളുടെ ഒരു ഡിസ്ക് ഉണ്ടായിരുന്നു. ഈ ധൂളീപടലങ്ങൾക്ക് ഗ്രഹങ്ങളോളം വേഗത്തിൽ സൂരുനെ ചുറ്റാൻ കഴിഞ്ഞിരുന്നില്ല. ഇത് ഗ്രഹങ്ങളുടെ കോണിയ ആക്കത്തിന് മാറ്റം വരുത്തുകയും അവ പുതിയൊരു ഭ്രമണപഥത്തിലേക്ക് മാറുകയും ചെയ്തു.ഡിസ്കിന്റെ സാന്ദ്രതയും താപനിലയിലെ വ്യതിയാനങ്ങളും സ്ഥാനാന്തരണത്തിന്റെ നിരക്കിനെ നിയന്ത്രിക്കുന്നുവെന്നാണ് മോഡലുകൾ കാണിക്കുന്നത്.&lt;ref name=dangelo_lubow_2010&gt;{{cite journal|last=D'Angelo|first=G.|author2=Lubow, S. H. |title=Three-dimensional Disk-Planet Torques in a Locally Isothermal Disk|journal=The Astrophysical Journal|date=2010|volume=724|issue=1|pages=730–747|doi=10.1088/0004-637X/724/1/730|arxiv = 1009.4148 |bibcode = 2010ApJ...724..730D |s2cid=119204765}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=li2011&gt;{{cite book|last=Lubow|first=S. H.|author2=Ida, S. |chapter=Planet Migration |bibcode=2011exop.book..347L| title=Exoplanets |publisher=University of Arizona Press, Tucson, AZ| editor=S. Seager. |pages=347–371|year=2011|arxiv=1004.4137 }}&lt;/ref&gt; ഡിസ്ക് ചിതറിപ്പോകുന്നതിനനുസരിച്ച് ഈ ഗ്രഹങ്ങൾ കൂടുതൽ കൂടുതൽ ഉള്ളിലേക്ക് നീങ്ങിക്കൊണ്ടിരുന്നു. ഇങ്ങനെയാണ് ആന്തര ഗ്രഹങ്ങൾ അവയുടെ ഇന്നത്തെ ഭ്രമണപഥത്തിലേക്ക് എത്തിയത്.&lt;ref&gt;{{cite web
 | author=Staff | title=How Earth Survived Birth
 | work=Astrobiology Magazine
 | date=12 January 2010
 | url = http://www.astrobio.net/pressrelease/3370/how-earth-survived-birth | access-date=2010-02-04
 }}&lt;/ref&gt;

[[ചൊവ്വ|ചൊവ്വക്കപ്പുറത്ത്]] ഹിമകണങ്ങൾ രൂപം കൊള്ളുന്നതിനാവശ്യമായത്രയും താപനില കുറയുന്ന പ്രദേശത്തെ ഹിമരേഖ എന്നു വിളിക്കും. ഈ ഹിമരേഖക്കപ്പുറത്തുള്ള ഭാഗങ്ങളിൽ ഭീമൻ ഗ്രഹങ്ങൾ രൂപംകൊണ്ടു. ഇവയെ [[ജോവിയൻ ഗ്രഹങ്ങൾ]] എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്. ലോഹങ്ങളെക്കാളും സിലിക്കേറ്റുകളെക്കാളും സമൃദ്ധമായിരുന്നു ജോവിയൻ ഗ്രഹങ്ങളുടെ നിർമ്മിതിക്കാവശ്യമായ മഞ്ഞുപാളികൾ. [[ഹൈഡ്രജൻ]], [[ഹീലിയം]] തുടങ്ങിയ വാതകങ്ങളെ കൂടുതലായി പിടിച്ചെടുക്കുന്നതിന് ഈ വലിപ്പക്കൂടുതൽ സഹായിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Arizona&quot; /&gt; ഹിമരേഖയ്ക്ക് അപ്പുറത്തുള്ള ഗ്രഹശകലങ്ങൾ ഏകദേശം 3 ദശലക്ഷം വർഷങ്ങൾക്കുള്ളിൽ [[ഭൂമി|ഭൂമിയുടെ]] നാല് മടങ്ങ് ദ്രവ്യം ശേഖരിച്ചു.&lt;ref name=sciam /&gt; ഇപ്പോൾ നാല് ഭീമൻ ഗ്രഹങ്ങളുടെ ആകെ ദ്രവ്യമാനം സൂര്യനൊഴികെയുള്ള സൗരയൂഥ പദാർത്ഥങ്ങളുടെ 99% വരും. [[വ്യാഴം]] മഞ്ഞ് രേഖയ്ക്ക് അപ്പുറത്ത് കിടക്കുന്നത് യാദൃശ്ചികമല്ലെന്ന് ശാസ്ത്രജ്ഞർ വിശ്വസിക്കുന്നു. മഞ്ഞുമൂടിയ വസ്തുക്കളിൽ നിന്നുള്ള ബാഷ്പീകരണത്തിലൂടെ ഹിമരേഖ വലിയ അളവിൽ ജലം ശേഖരിക്കുന്നതിനാൽ, അത് താഴ്ന്ന മർദ്ദമുള്ള ഒരു പ്രദേശം സൃഷ്ടിച്ചു. ഇത് പൊടിപടലങ്ങളുടെ പരിക്രമണവേഗത വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും സൂര്യനിലേക്കുള്ള അവയുടെ ചലനം തടയുകയും ചെയ്തു. സൂര്യനിൽ നിന്നും 5 ജ്യോതിർമാത്രക്ക് അപ്പുറത്ത് ഇങ്ങനെ വൻതോതിൽ ദ്രവ്യസാന്ദ്രീകരണം നടന്നു.ഇങ്ങനെ കൂടിച്ചേർന്ന ദ്രവ്യം വളരെ വലിയ കാമ്പായി രൂപപ്പെട്ടു. ഇതിന് ഭൂമിയുടേതിനേക്കാൾ 10 മടങ്ങ് പിണ്ഡമുണ്ടായിരുന്നു. ഇതിന്റെ ഫലമായി വർദ്ധിച്ച തോതിൽ ചുറ്റുപാടു നിന്നും വാതകങ്ങൾ വലിച്ചെടുക്കുകയും അവ കാമ്പിനെ പൊതിഞ്ഞു നിൽക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name=ayliffe_bate_2009&gt;{{cite journal|last=Ayliffe|first=B.|author2= Bate, M. R.|title=Gas accretion on to planetary cores: three-dimensional self-gravitating radiation hydrodynamical calculations|journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society|year=2009|volume=393|issue=1|pages=49–64|doi=10.1111/j.1365-2966.2008.14184.x|arxiv = 0811.1259 |bibcode = 2009MNRAS.393...49A |s2cid=15124882}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=dangelo_bodenheimer_2013&gt;{{cite journal|last=D'Angelo|first=G.|author2= Bodenheimer, P. |title=Three-dimensional Radiation-hydrodynamics Calculations of the Envelopes of Young Planets Embedded in Protoplanetary Disks|journal=The Astrophysical Journal|year=2013|volume=778|issue=1|pages=77 (29 pp.)|doi=10.1088/0004-637X/778/1/77|arxiv = 1310.2211 |bibcode = 2013ApJ...778...77D |s2cid=118522228}}&lt;/ref&gt; ആവരണ വാതങ്ങളുടെ പിണ്ഡവും കാമ്പിന്റെ പിണ്ഡവും തുല്യമാകുന്നതോടെ ഈ ഗ്രഹങ്ങളുടെ വളർച്ചാനിരക്ക് വളരെ ഉയരുകയും ഏകദേശം 10&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt; വർഷങ്ങൾ കൊണ്ട് ഭൂമിയുടെ 150 മടങ്ങ് പിണ്ഡമുള്ളവയായി മാറുകയും ചെയ്യുന്നു. അവസാനം ഇത് 318 ഭൗമപിണ്ഡം വരെയാകുന്നു.&lt;ref name=lhdb2009&gt;{{cite journal|last=Lissauer|first=J. J.|author2=Hubickyj, O. |author3=D'Angelo, G. |author4=Bodenheimer, P. |title=Models of Jupiter's growth incorporating thermal and hydrodynamic constraints| journal=Icarus|year=2009|volume=199|issue=2| pages=338–350|arxiv=0810.5186|doi=10.1016/j.icarus.2008.10.004|bibcode=2009Icar..199..338L |s2cid=18964068}}&lt;/ref&gt; [[ശനി]] വ്യാഴം രൂപം കൊണ്ട് ഏതാനും ദശലക്ഷം വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷമാണ്ഉണ്ടായത്. അതിനാൽ ശനിക്ക് വ്യാഴത്തെ അപേക്ഷിച്ച് കുറച്ച് വാതക പടലങ്ങൾ മാത്രമാണ് ലഭ്യമായത്. ഇതാണ് ശനിയുടെ വലിപ്പം വ്യാഴത്തിനേക്കാൾ ചെറുതായത്.&lt;ref name=sciam&gt;{{cite journal|title=The Genesis of Planets|author=Douglas N. C. Lin | journal=Scientific American | issue=5|volume=298|date=May 2008 | pages=50–59 | url = http://www.sciam.com/article.cfm?id=the-genesis-of-planets | format=fee required|doi=10.1038/scientificamerican0508-50|pmid=18444325 |bibcode = 2008SciAm.298e..50C }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ddl2011&quot;&gt;{{cite book |chapter=Giant Planet Formation |title=Exoplanets |url=https://archive.org/details/exoplanets0000unse |publisher=University of Arizona Press |first1=Gennaro |last1=D'Angelo |first2=Richard H. |last2=Durisen |first3=Jack J. |last3=Lissauer |editor-first=Sara |editor-last=Seager |pages=[https://archive.org/details/exoplanets0000unse/page/319 319]–346 |date=December 2010 |isbn=978-0-8165-2945-2 |bibcode=2010exop.book..319D |arxiv=1006.5486}}&lt;/ref&gt;

യുവസൂര്യനെ പോലെയുള്ള ടി ടൗരി നക്ഷത്രങ്ങളിൽ പ്രായമായ നക്ഷത്രങ്ങളിൽ നിന്നുള്ളതിനേക്കാൾ കൂടുതൽ ശക്തമായ [[സൗരവാതം]] ഉള്ളതായി കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. വ്യാഴവും ശനിയും ഉണ്ടായതിന് ശേഷമാണ് യുറാനസും നെപ്റ്റ്യൂണും രൂപപ്പെട്ടത് എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. ശക്തമായ സൗരകാറ്റ് മൂലം വളരെ ദൂരേക്ക് പറന്നു പോയ ധൂളീപടലങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ഈ ഗ്രഹങ്ങൾ രൂപംകൊണ്ടത്. തൽഫലമായി ആ ഗ്രഹങ്ങൾക്ക് കുറച്ച് ഹൈഡ്രജനും ഹീലിയവും ശേഖരിക്കാനേ കഴിഞ്ഞുള്ളു. ഈ ഗ്രഹങ്ങളുടെ രൂപീകരണ സിദ്ധാന്തങ്ങളുടെ പ്രധാന പ്രശ്നം അവ രൂപം കൊണ്ട കാലവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്. നിലവിലുള്ള സ്ഥാനങ്ങളിലാണ് അവ രൂപം കൊണ്ടത് എങ്കിൽ അവയുടെ കോറുകൾ ഉണ്ടാവുന്നതിന് ദശലക്ഷക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളെടുക്കുമായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;ddl2011&quot; /&gt; ഇതിനർത്ഥം യുറാനസും നെപ്റ്റ്യൂണും കുറേ കൂടി സൂര്യനോട് അടുത്ത പ്രദേശത്തായിരിക്കാം രൂപപ്പെട്ടിരിക്കുക എന്നാണ്. ഇത് വ്യാഴത്തിനും ശനിക്കും ഇടയിലോ അവക്കടുത്തോ ആയിരിക്കാം‌. പിന്നീട് പുറത്തേക്ക് നീങ്ങിയതായിരിക്കാം. ഗ്രഹശകല രൂപീകരണകാലത്ത് എല്ലാ പദാർത്ഥങ്ങളും സൂര്യനു സമീപത്തേക്കു മാത്രം നീങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നവ ആയിരുന്നില്ല. [[ധൂമകേതു]] വൈൽഡ് 2-നെ പഠിച്ചതിൽ നിന്നും കിട്ടിയ വിവരങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത് സൗരയൂഥത്തിന്റെ ആദ്യകാല രൂപീകരണ സമയത്ത് ചൂടേറിയ ആന്തരിക സൗരയൂഥ പദാർത്ഥങ്ങൾ കൈപ്പർ ബെൽറ്റിന്റെ മേഖലയിലേക്ക് കുടിയേറുകയായിരുന്നു എന്നാണ്.&lt;ref name=&quot;thommes&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Levison2007&quot; /&gt;

[[സൂര്യൻ]] ഉണ്ടായതിനു ശേഷം മൂന്നു മുതൽ പത്തു ബില്യൻ വർഷങ്ങൾക്കിടയിൽ യുവസൂരനിൽ നിന്നുള്ള സൗരവാതം പ്രോട്ടോപ്ലാനറ്ററി ഡിസ്കിലെ ധൂളീപടലങ്ങളെയും വാതകങ്ങളെയും നക്ഷത്രാന്തരീയ സ്ഥലത്തേക്ക് അടിച്ചു പറത്തി.&lt;ref name=sciam/&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal | author=B. G. Elmegreen| title=On the disruption of a protoplanetary disc nebula by a T Tauri like solar wind | url=https://archive.org/details/astronomy-and-astrophysics_1979-11_80_1/page/77| journal=Astronomy &amp; Astrophysics |year=1979 | volume=80 | issue=1 | pages=77 | bibcode=1979A&amp;A....80...77E }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |date=24 November 2004 |author=Heng Hao |publisher=Harvard University |title=Disc-Protoplanet interactions |url=http://cfa-www.harvard.edu/~kstanek/astro200/disk-protoplanet.pdf |access-date=2006-11-19 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060907170907/http://cfa-www.harvard.edu/~kstanek/astro200/disk-protoplanet.pdf |archive-date=7 September 2006 }}&lt;/ref&gt;

==തുടർന്നുള്ള പരിണാമം==
ഗ്രഹങ്ങൾ അവയുടെ നിലവിലെ ഭ്രമണപഥത്തിലോ അതിനടുത്തോ രൂപപ്പെട്ടതാണെന്നാണ് ആദ്യം കരുതിയിരുന്നത്. 20 വർഷങ്ങൾക്കു മുമ്പ് ഇത് ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെട്ടു. ഇപ്പോൾ പല ഗ്രഹ ശാസ്ത്രജ്ഞരും സൗരയൂഥം അതിന്റെ പ്രാരംഭ രൂപീകരണത്തിന് ശേഷം വളരെയേറെ രൂപമാറ്റം വന്നു കഴിഞ്ഞതാണ് എന്നു കരുതുന്നു. ആദ്യകാലത്ത് ബുധന്റെ അത്രയും പിണ്ഡമുള്ള നിരവധി വസ്തുക്കൾ ആന്തരിക സൗരയൂഥത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു. ബാഹ്യ സൗരയൂഥം ഇപ്പോൾ ഉള്ളതിനേക്കാൾ വളരെ ഒതുക്കമുള്ളതായിരുന്നു. [[കൈപ്പർ വലയം]] സൂര്യനോട് വളരെ അടുത്തായിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|author=Mike Brown |url = http://www.gps.caltech.edu/~mbrown/planetlila/moon/index.html |title=Dysnomia, the moon of Eris |work=Personal web site|access-date=2008-02-01 |author-link = Michael E. Brown }}&lt;/ref&gt;

===ഭൗമഗ്രഹങ്ങൾ===
ഗ്രഹരൂപീകരണത്തിന്റെ അവസാനഘട്ടത്തിൽ ആന്തര സൗരയൂഥത്തിൽ [[ചന്ദ്രൻ|ചന്ദ്രന്റെയും]] ചൊവ്വയുടെയുമിടക്കു വലിപ്പമുള്ള 50 മുതൽ 100 വരെ കുഞ്ഞുഗ്രഹങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;Petit2001&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kominami&quot;&gt;{{cite journal|title=The Effect of Tidal Interaction with a Gas Disk on Formation of Terrestrial Planets|author1=Junko Kominami |author2=Shigeru Ida |place=Department of Earth and Planetary Sciences, Tokyo Institute of Technology, Ookayama, Meguro-ku, Tokyo, Department of Earth and Planetary Sciences, Tokyo Institute of Technology, Ookayama, Meguro-ku, Tokyo|year=2001 | doi=10.1006/icar.2001.6811|journal=Icarus
|volume=157|issue=1|pages=43–56|bibcode=2002Icar..157...43K }}&lt;/ref&gt; ഇവ കൂട്ടിയിടിച്ചും കൂടിച്ചേർന്നും കൂടുതൽ വലിയ ഗ്രഹങ്ങൾ ഉണ്ടാവാൻ ഒരു ദശലക്ഷം വർഷത്തോളം എടുത്തു. ഇന്നു കാണുന്ന നാലു ഭൗമഗ്രഹങ്ങൾ രൂപം കൊള്ളുന്നതു വരെ ഈ പ്രകൃയ തുടർന്നു.&lt;ref name=sciam /&gt; ഇത്തരം ഒരു കൂട്ടിയിടിയുടെ ഫലമായാണ് ഭൂമിയുടെ ഉപഗ്രഹമായ [[ചന്ദ്രൻ]] രൂപംകൊണ്ടത് എന്നു കരുതുന്നു. [[ബുധൻ|ബുധന്റെ]] പുറംപാളി തെറിച്ചു പോയതും ഇതിലൊരു കൂട്ടിയിടി മൂലമാകാം.&lt;ref name=Solomon2003&gt;{{cite journal|author=Sean C. Solomon|title=Mercury: the enigmatic innermost planet|journal=Earth and Planetary Science Letters|volume=216|issue=4|year=2003|pages=441–455|doi=10.1016/S0012-821X(03)00546-6| bibcode=2003E&amp;PSL.216..441S }}&lt;/ref&gt;

ഈ മോഡലിന്റെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു പ്രശ്നം പ്രോട്ടോ ടെറസ്ട്രിയൽ ഗ്രഹങ്ങളുടെ പ്രാരംഭ ഭ്രമണപഥം എങ്ങനെയെന്ന് വിശദീകരിക്കാൻ കഴിയില്ല എന്നതാണ്. ഇതനുസരിച്ച് ഇവക്ക് വളരെ കൂടിയ [[വികേന്ദ്രത]] ആവശ്യമാണ്.  എന്നാൽ ഇന്ന് അവയ്ക്ക് സുസ്ഥിരവും ഏതാണ്ട് വൃത്താകൃതിയിലുള്ളതുമായ ഭ്രമണപഥങ്ങൾ ഉള്ളത്.&lt;ref name=&quot;Petit2001&quot; /&gt; ഈ ഗ്രഹങ്ങൾ രൂപം കൊള്ളുമ്പോൾ ധൂളീപടലവലയം പൂർണ്ണമായും സൂര്യനാൽ പുറംതള്ളപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടാവില്ല എന്നതാണ് ഒരു പരികല്പന. ഈ ധൂളീവലയങ്ങളുടെ ഗുരുത്വവലിവു മൂലം ഗ്രഹങ്ങളുടെ ഊർജ്ജ നില കുറയുകയും അവ ഇന്നത്തെ ഭ്രമണപഥത്തിൽ എത്തുകയും ചെയ്തിരിക്കാം.&lt;ref name= Kominami /&gt; മറ്റൊരു പരികല്പന പറയുന്നത് ഈ ഗ്രഹങ്ങൾക്കിടയിലൂടെ സഞ്ചരിച്ചു കൊണ്ടിരുന്ന ചെറു ഗ്രഹശകലങ്ങളോ മറ്റു വസ്തുക്കളോ ആയിരിക്കാം ഈ ഗുരുത്വവലിവിന് കാരണമായത് എന്നാണ്. ഇത് ഗ്രഹങ്ങളുടെ വേഗത കുറക്കുകയും ഇന്നത്തെ അവസ്ഥയിലേക്കെത്തിക്കുകയും ചെയ്തു എന്നാണ് ഈ പരികല്പന പറയുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite journal|title=Final Stages of Planet Formation|url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2004-10-10_614_1/page/497|author1=Peter Goldreich |author2=Yoram Lithwick |author3=Re'em Sari |journal=The Astrophysical Journal|volume=614|issue=1|pages=497–507|date=10 October 2004|doi=10.1086/423612|bibcode=2004ApJ...614..497G|arxiv = astro-ph/0404240 |s2cid=16419857 }}&lt;/ref&gt;

===ഛിന്നഗ്രഹവലയം===
ഭൗമഗ്രഹങ്ങൾക്കു പുറത്ത് സൂര്യനിൽ നിന്നും 2 ജ്യോതിർമാത്രക്കും‌ 4 ജ്യോതിർമാത്രക്കും ഇടയിൽ കിടക്കുന്ന പെഅദേശമാണ് [[ഛിന്നഗ്രഹവലയം]. ഭൂമിയെ പോലെയുള്ള രണ്ടോ മൂന്നോ ഗ്രഹങ്ങൾ രൂപപ്പെടാനുള്ള ദ്രവ്യം ഈ മേഖലയിലുണ്ട്. എന്നാൽ അവിടെ ധാരാളം ഗ്രഹശകലങ്ങൾ രൂപം കൊള്ളുകയാണുണ്ടായത്. ഇവ ചേർന്ന് ചന്ദ്രനെയും ചൊവ്വയെയും പോലുള്ള ചെറുഗ്രഹങ്ങൾ രൂപം കൊള്ളുകയുണ്ടായെങ്കിലും വ്യാഴത്തിന്റെ സാമിപ്യം മൂലം പിന്നീട് വളരെ നാടകീയമായ മാറ്റങ്ങളാണ് ഈ മേഖലയിലുണ്ടായത്. &lt;ref name=&quot;Bottke2005&quot;&gt;{{cite journal |author1=Bottke, William F. |author2=Durda, Daniel D. |author3=Nesvorny, David |display-authors=et al. | title=Linking the collisional history of the main asteroid belt to its dynamical excitation and depletion | journal=Icarus | volume=179|issue=1 | pages=63–94|year=2005 | doi=10.1016/j.icarus.2005.05.017 | url = http://www.boulder.swri.edu/~bottke/Reprints/Bottke_Icarus_2005_179_63-94_Linking_Collision_Dynamics_MB.pdf| bibcode=2005Icar..179...63B }}&lt;/ref&gt;.&lt;ref name=&quot;Petit2001&quot;&gt;{{cite journal |first1=Jean-Marc |last1=Petit |first2=Alessandro |last2=Morbidelli |title=The Primordial Excitation and Clearing of the Asteroid Belt |journal=Icarus |volume=153 |issue=2 |pages=338–347 |year=2001 |doi=10.1006/icar.2001.6702 |url=http://www.gps.caltech.edu/classes/ge133/reading/asteroids.pdf |bibcode=2001Icar..153..338P |access-date=2006-11-19 |archive-date=2007-02-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070221085835/http://www.gps.caltech.edu/classes/ge133/reading/asteroids.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; വ്യാഴവും ശനിയും ഛിന്നഗ്രഹവലയത്തിൽ സൃഷ്ടിക്കുന്ന അനുരണനങ്ങൾ അതിശക്തമാണ്.  ഇതിന്റെ ഫലമായി ഈ ചെറുഗ്രഹങ്ങൾ ഛിന്നഭിന്നമായി. വ്യാഴത്തിന്റെ ശക്തമായ ഗുരുത്വബലം ഛിന്നഗ്രഹവലയത്തിലെ ഗ്രഹശകലങ്ങളുടെ വേഗത വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും അവ തമ്മിൽ കൂട്ടിയിടിക്കുന്നതിനു കാരണമാവുകയും ചെയ്തു. ഈ കൂട്ടിയിടിയുടെ ഫലമായി ഇവ വീണ്ടും ചെറുകഷണങ്ങളായി മാറി.&lt;ref&gt;{{cite journal |author1=R. Edgar |author2=P. Artymowicz | title=Pumping of a Planetesimal Disc by a Rapidly Migrating Planet | journal=[[Monthly Notices of the Royal Astronomical Society]] |year=2004 | volume=354 | issue=3 | pages=769–772 | url = http://www.utsc.utoronto.ca/~pawel/edgar+artymowicz.pdf | access-date=2008-05-12 | doi = 10.1111/j.1365-2966.2004.08238.x | bibcode=2004MNRAS.354..769E|arxiv = astro-ph/0409017 |s2cid=18355985 }}&lt;/ref&gt;

വ്യാഴം അതിന്റെ രൂപീകരണത്തെത്തുടർന്ന് സൗരയൂഥത്തിന്റെ അകത്തേക്ക് നീങ്ങിയതിന്റെ ഫലമായി അനുരണനങ്ങൾ ഛിന്നഗ്രഹ വലയത്തിൽ കൂടുതൽ വ്യാപിക്കുകയും ആ ഭാഗത്തെ ഗ്രഹശകലങ്ങളുടെ വേഗത ആപേക്ഷികമായി വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{cite conference | author=E. R. D. Scott | title=Constraints on Jupiter's Age and Formation Mechanism and the Nebula Lifetime from Chondrites and Asteroids | book-title = Proceedings 37th Annual Lunar and Planetary Science Conference | publisher = Lunar and Planetary Society |year=2006 | location = League City, Texas | bibcode =2006LPI....37.2367S }}&lt;/ref&gt; വലിയ ഗ്രഹങ്ങളുടെ ഗുരുത്വബലത്തിന്റെയും ഗ്രഹശകലങ്ങളുടെ ചിതറിത്തെറിക്കലിന്റെയും ഫലമായി ഛിന്നഗ്രഹവലയത്തിലെ ചെറുഗ്രഹങ്ങളുടെ പരിക്രമണപഥത്തിൽ ചില മാറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടായി..&lt;ref name=&quot;Bottke2005&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;OBrien2007&quot; /&gt; ഇവയിൽ കുറെയെണ്ണം വ്യാഴത്തിന്റെ ആകർഷണവും കൂട്ടിയിടിയും മൂലം പുറത്തേക്കു തെറിച്ചു പോകുകയും കുറേയെണ്ണം  ആന്തരസൗരയൂഥത്തിലേക്കു കുടിയേറുകയും ഭൗമഗ്രഹങ്ങൾ രൂപപ്പെടുമ്പോൾ അവയോടു കൂടിച്ചേരുകയും ചെയ്തിരിക്കാം.&lt;ref name=&quot;Bottke2005&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Raymond2007&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web| author = Susan Watanabe| date = 20 July 2001| url = http://www.jpl.nasa.gov/news/features.cfm?feature=520| title = Mysteries of the Solar Nebula| publisher = NASA| access-date = 2007-04-02| archive-date = 2012-01-17| archive-url = https://web.archive.org/web/20120117093701/http://www.jpl.nasa.gov/news/features.cfm?feature=520| url-status = dead}}&lt;/ref&gt; ഈ ശോഷണകാലഘട്ടത്തിൽ ഛിന്നഗ്രഹവലയത്തിന്റെ ആകെ പിണ്ഡം ഭൂമിയുടെതിന്റെ ഒരു ശതമാനത്തിൽ താഴെയാവുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name=OBrien2007&gt;{{cite journal|author1=O'Brien, David |author2=Morbidelli, Alessandro |author3=Bottke, William F. |title=The primordial excitation and clearing of the asteroid belt—Revisited |journal=Icarus |volume=191 |issue=2 |pages=434–452 |year=2007 |doi=10.1016/j.icarus.2007.05.005 |url=http://www.boulder.swri.edu/~bottke/Reprints/OBrien_2007_Icarus_191_434_Primordial_Excitation_Clearing_Asteroid_Belt.pdf|bibcode=2007Icar..191..434O }}&lt;/ref&gt; അപ്പോഴും ഇന്നുള്ളതിനേക്കാൾ 10-20 മടങ്ങ് പിണ്ഡമുണ്ടായിരുന്നു അതിന്. ഇപ്പോൾ ഛിന്നഗ്രഹവലയത്തിന്  0.0005 ഭൗമപിണ്ഡം മാത്രമാണുള്ളത്.&lt;ref name=Krasinsky2002&gt;{{cite journal |author=Georgij A. Krasinsky |author2=Elena V. Pitjeva |author3=M. V. Vasilyev |author4=E. I. Yagudina | bibcode=2002Icar..158...98K |title=Hidden Mass in the Asteroid Belt |journal=Icarus |volume=158 |issue=1 |pages=98–105 |date=July 2002 |doi=10.1006/icar.2002.6837 |author2-link=Elena V. Pitjeva |author-link=Georgij A. Krasinsky }}&lt;/ref&gt; വ്യാഴത്തിന്റെയും ശനിയുടെയും ഭ്രമണപഥത്തിൽ പിന്നീടുണ്ടായ മാറ്റങ്ങളാണ് ഛിന്നഗ്രഹവലയത്തെ വീണ്ടും ശോഷിപ്പിച്ച് ഇന്നത്തെ അവസ്ഥയിലാക്കിയത്.

ഭൂമിയിൽ നിലവിലുള്ള ജലാംശത്തിൽ (~6×1021 കി.ഗ്രാം) ഒരു പങ്ക് സൗരയൂഥത്തിലെ ഇത്തരം വലിയ ആഘാതങ്ങളിലൂടെ ആദ്യകാല ഛിന്നഗ്രഹ വലയത്തിൽ നിന്ന് കരസ്ഥമാക്കിയതായിരിക്കാം. ഭൂമിയുടെ രൂപീകരണ സമയത്ത് ജലം വളരെ കുറവാണ്. അത് പിന്നീട് പുറത്തു നിന്ന് ലഭിച്ചതായിരിക്കണം.&lt;ref name=Hsieh2006 /&gt; ഗ്രഹശകലങ്ങളിൽ നിന്നും വ്യാഴത്തിന്റെ സമ്മർദ്ദത്താൽ ഛിന്നഗ്രഹവലയത്തിൽ നിന്നും പുറത്തേക്കു തെറിച്ച ഛിന്നഗ്രഹങ്ങളിൽ നിന്നുമായിരിക്കാം ഇങ്ങനെ അധികജലം കിട്ടിയത് എന്നാണ് കരുതുന്നത്.&lt;ref name=Raymond2007&gt;{{cite journal |author1=Raymond, Sean N. |author2=Quinn, Thomas |author3=Lunine, Jonathan I. |title=High-resolution simulations of the final assembly of Earth-like planets 2: water delivery and planetary habitability | journal=Astrobiology | volume=7 | pages=66–84 |year=2007 | doi=10.1089/ast.2006.06-0126 | bibcode=2007AsBio...7...66R | pmid=17407404 | issue=1|arxiv = astro-ph/0510285 |s2cid=10257401 }}&lt;/ref&gt; 2006ൽ കണ്ടെത്തിയ [[മുഖ്യധാരാവാൽനക്ഷത്രങ്ങൾ|മുഖ്യധാരാധൂമകേതുക്കളും]] ഭൂമിയിലേക്കു ജലമെത്തിക്കുന്നതിൽ പ്രധാന പങ്കു വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=Hsieh2006&gt;{{cite journal|title=A Population of Comets in the Main Asteroid Belt |author=Henry H. Hsieh |author2=David Jewitt |journal=Science|date=23 March 2006 | volume=312|pages=561–563 | doi=10.1126/science.1125150 |pmid=16556801|issue=5773|bibcode = 2006Sci...312..561H |s2cid=29242874 |author2-link=David Jewitt |url=http://pdfs.semanticscholar.org/27c8/90717985ed970189e4577179cb3ad6f2e8c9.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20200412143808/http://pdfs.semanticscholar.org/27c8/90717985ed970189e4577179cb3ad6f2e8c9.pdf |url-status=dead |archive-date=12 April 2020 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=New comet class in Earth's backyard|url = http://www.astronomy.com/asy/default.aspx?c=a&amp;id=4100| publisher=astronomy.com|author=Francis Reddy|year=2006|access-date=2008-04-29 }}&lt;/ref&gt; എന്നാൽ കൈപ്പർ ബെൽറ്റിൽ നിന്നോ വിദൂര പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നോ ഉള്ള [[ധൂമകേതു|ധൂമകേതുക്കൾ]] ഭൂമിയിലെ ജലത്തിന്റെ 6% ൽ കൂടുതൽ വിതരണം ചെയ്യുന്നില്ല..&lt;ref name=&quot;Gomes&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |author1=Morbidelli, Alessandro |author2=Chambers, J. |author3=Lunine, Jonathan I. |author4=Petit, Jean-Marc |author5=Robert, F. |author6=Valsecchi, Giovanni B. |author7=Cyr, K. E. | title= Source regions and timescales for the delivery of water to the Earth | journal= Meteoritics &amp; Planetary Science | volume=35 | pages=1309–1320 | issn= 1086-9379 |year=2000 |bibcode = 2000M&amp;PS...35.1309M |doi = 10.1111/j.1945-5100.2000.tb01518.x | issue= 6 |doi-access=free }}&lt;/ref&gt; ജീവൻ തന്നെ ഈ രീതിയിൽ ഭൂമിയിൽ നിക്ഷേപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കാമെന്നാണ് [[പാൻസ്പെർമിയ]] സിദ്ധാന്തം പറയുന്നത്. എന്നാൽ ഈ ആശയം പൊതുവെ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല..&lt;ref&gt;{{cite journal|title=From Panspermia to Bioastronomy, the Evolution of the Hypothesis of Universal Life|url=https://archive.org/details/sim_origins-of-life-and-evolution-of-biospheres_1998-10_28_4-6/page/597|author1=Florence Raulin-Cerceau |author2=Marie-Christine Maurel |author3=Jean Schneider |publisher=Springer Netherlands|journal=Origins of Life and Evolution of Biospheres|year=1998|volume=28|issue=4/6|doi=10.1023/A:1006566518046 | pages=597–612|pmid=11536892 |bibcode=1998OLEB...28..597R |s2cid=7806411 }}&lt;/ref&gt;

===ഗ്രഹസ്ഥാനാന്തരം===
{{Main article|ശുദ്ധമാതൃക|ഗ്രാന്റ് ടാക്ക് പരികല്പന}}
നെബുലാർ പരികല്പനയനുസരിച്ച് [[യുറാനസ്|യുറാനസും]] [[നെപ്റ്റ്യൂൺ|നെപ്റ്റ്യൂണും]] ഇപ്പോഴത്തെ സ്ഥാനത്തായിരിക്കില്ല രൂപം കൊണ്ടിട്ടുണ്ടാവുക. സൗര നെബുലയുടെ സാന്ദ്രത ഇത്രയെറെ കുറവുള്ള പ്രദേശത്ത് ഇവ രൂപം കൊള്ളാനുള്ള സാദ്ധ്യത വളരെ കുറവാണ്..&lt;ref name=Taylor2001&gt;{{cite web|url = http://www.psrd.hawaii.edu/Aug01/bombardment.html|title= Uranus, Neptune, and the Mountains of the Moon|work= Planetary Science Research Discoveries | date=21 August 2001 | author=G. Jeffrey Taylor | publisher = Hawaii Institute of Geophysics &amp; Planetology |access-date=2008-02-01 }}&lt;/ref&gt; ഇവ രണ്ടും വ്യാഴത്തിനും ശനിക്കും സമീപമുള്ള ഭ്രമണപഥങ്ങളിൽ രൂപപ്പെട്ടതായി കരുതപ്പെടുന്നു. അവിടെ ഗ്രഹരൂപീകരണത്തിനാവശ്യമായ കൂടുതൽ വസ്തുക്കൾ ലഭ്യമായിരുന്നു. പിന്നീട്ദ ശലക്ഷക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾ കൊണ്ട് അവയുടെ നിലവിലെ സ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് കുടിയേറുകയാണുണ്ടായത്.&lt;ref name=&quot;thommes&quot;&gt;{{cite journal |author1=Thommes, E. W. |author2=Duncan, M. J. |author3=Levison, Harold F. | title=The Formation of Uranus and Neptune among Jupiter and Saturn |url=https://archive.org/details/sim_astronomical-journal_2002-05_123_5/page/2862 | journal=Astronomical Journal | arxiv=astro-ph/0111290 |year=2002 | volume=123 | issue=5 | pages=2862–2883 | doi=10.1086/339975 | bibcode=2002AJ....123.2862T |s2cid=17510705 }}&lt;/ref&gt;

ഗ്രഹങ്ങളുടെ സ്ഥാനാന്തരം എന്ന ആശയം വെച്ചുകൊണ്ട് മാത്രമെ ബാഹ്യഗ്രഹങ്ങളുടെ നിലനില്പും സവിശേഷതകളും വിശദീകരിക്കാൻ കഴിയൂ.&lt;ref name=&quot;Levison2007&quot;&gt;{{cite journal | first1=Harold F. |last1=Levison |first2=Alessandro |last2=Morbidelli |first3=Christa |last3=Van Laerhoven | display-authors=etal | title=Origin of the Structure of the Kuiper Belt during a Dynamical Instability in the Orbits of Uranus and Neptune|year=2007| bibcode=2008Icar..196..258L | arxiv=0712.0553 | doi=10.1016/j.icarus.2007.11.035 | journal=Icarus | volume=196 | issue=1 | pages=258–273 |s2cid=7035885 }}&lt;/ref&gt; നെപ്ട്യൂണിനപ്പുറം [[കൈപ്പർ വലയം|കൈപ്പർ ബെൽറ്റ്]], സ്കാറ്റേർഡ് ഡിസ്ക്, [[ഒർട്ട് മേഘം|ഊർട്ട് മേഘം]] എന്നിങ്ങനെ [[സൗരയൂഥം]] പരന്നു കിടക്കുന്നുണ്ട്. നിരീക്ഷിക്കപ്പെടുന്ന മിക്ക [[ധൂമകേതു|ധൂമകേതുക്കളുടെയും]] ഉത്ഭവസ്ഥാനം ഈ പ്രദേശമാണ്. സൂര്യനിൽ നിന്ന് ഇത്രയും അകലത്തിൽ ഗ്രഹങ്ങൾ രൂപപ്പെടാൻ അനുവദിക്കാത്തവിധം പദാർത്ഥങ്ങളുടെ കൂടിച്ചേരൽ വളരെ മന്ദഗതിയിലായിരിക്കും.&lt;ref name=&quot;Taylor2001&quot; /&gt; കൈപ്പർ ബെൽറ്റ് സൂര്യനിൽ നിന്ന് 30നും 55നും ജ്യോതിർമാത്ര ഇടയിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. അതേസമയം സ്കാറ്റേർഡ് ഡിസ്ക് 100 ജ്യോതിർമാത്രയിലധികം ദൂരം വ്യാപിച്ചു കിടക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;Levison2007&quot; /&gt; ഊർട്ട് ക്ലൗഡ് ഏകദേശം 50,000 ജ്യോതിർമാത്രക്കും അപ്പുറമാണ് കിടക്കുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite arXiv
 | title=Origin and dynamical evolution of comets and their reservoirs
 | first=Alessandro |last=Morbidelli
 | eprint=astro-ph/0512256
 | date=3 February 2008
}}&lt;/ref&gt; യുറാനസിന്റെയും നെപ്ട്യൂണിന്റെയും ഭ്രമണപഥങ്ങൾക്കപ്പുറമായിരുന്നു കൈപ്പർ വലയത്തിന്റെ അകത്തെ അറ്റം. ഈ ഗ്രഹങ്ങൾ രൂപപ്പെടുമ്പോൾ സൂര്യനോട് വളരെ അടുത്തായിരുന്നു. 50% സിമുലേഷനുകളിലും യുറാനസ് നെപ്റ്റ്യൂണിനേക്കാൾ അകലെയാണ്.&lt;ref name=&quot;Tsiganis05&quot;&gt;
{{cite journal
  |last1=Tsiganis |first1=K.
  |first2=R. |last2=Gomes
  |first3=A. |last3=Morbidelli
  |first4=H. |last4=F. Levison
  |date=2005
  |title=Origin of the orbital architecture of the giant planets of the Solar System
  |journal=Nature
  |volume=435   |issue=7041 |pages=459–461
  |url= https://www-n.oca.eu/morby/papers/nature-papers-5-26-05.pdf
  |doi=10.1038/nature03539
  |pmid=15917800
  |bibcode = 2005Natur.435..459T |s2cid=4430973
 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Gomes&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Levison2007&quot; /&gt;

നൈസ് മോഡൽ അനുസരിച്ച് സൗരയൂഥത്തിന്റെ രൂപീകരണത്തിനു ശേഷം എല്ലാ ഭീമൻ ഗ്രഹങ്ങളുടെയും ഭ്രമണപഥങ്ങൾ സാവധാനത്തിൽ മാറുന്നത് തുടർന്നു. ഏതാണ്ട് 400 കോടി വർഷങ്ങൾക്കു മുമ്പ് [[വ്യാഴം]] രണ്ടു പരിക്രമണം പൂർത്തിയാക്കുമ്പോൾ [[ശനി]] ഒരു തവണ എന്ന നിലയിലേക്കായി ഇവയുടെ ഭ്രമണപഥങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള അകലം.&lt;ref name=&quot;Levison2007&quot; /&gt; ഇതിന്റെ ഫലമായി ബാഹ്യഗ്രഹങ്ങളിലേക്കുള്ള ഗുരുത്വതള്ളൽ വർദ്ധിക്കുകയും നെപ്റ്റ്യൂൺ യുറാനസ്സിനും അപ്പുറത്തുള്ള പുരാതന കൈപ്പർ വലയത്തിലേക്ക് തള്ളിനീക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു..&lt;ref name=&quot;Tsiganis05&quot; /&gt; ഈ ഗ്രഹങ്ങൾ പുറത്തേക്കു നീങ്ങിയപ്പോൾ അവിടെയുള്ള ഹിമശകലങ്ങൾ ഇവയിലേക്ക് അടിഞ്ഞുകൂടി.&lt;ref name=&quot;Levison2007&quot; /&gt; ആന്തരിക ഗ്രഹങ്ങൾ ഗണ്യമായി കുടിയേറിയതായി കരുതുന്നില്ല.&lt;ref name=sciam/&gt;

ഭൂമിയുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ [[ചൊവ്വ]] ഇത്ര ചെറുതായത് എന്തുകൊണ്ടാണ് എന്നൊരു സംശയവും നിലവിലുണ്ട്. ടെക്സാസിലെ സാൻ അന്റോണിയോയിലെ സൗത്ത് വെസ്റ്റ് റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിന്റെ ഒരു പഠനം (ഗ്രാൻഡ് ടാക്ക് ഹൈപ്പോതെസിസ് എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു) അനുസരിച്ച് വ്യാഴം ഇപ്പോഴുള്ളതിനേക്കാൾ കുറെകൂടി ഉൾഭാഗത്തായിരുന്നു എന്നു പറയുന്നു. പിന്നീടാണ് ഇത് ഇപ്പോൾ നിലവിലുള്ള സ്ഥാനത്തേക്ക് കുടിയേറിയത്. അതിനാൽ ചൊവ്വക്കാവശ്യമുള്ള വസ്തുക്കളിൽ വലിയൊരു ഭാഗം വ്യാഴം പിടിച്ചെടുത്തു. വരണ്ട ഛിന്നഗ്രഹങ്ങളും ധൂമകേതുക്കൾക്ക് സമാനമായ ജലസമൃദ്ധമായ വസ്തുക്കളും ഉള്ള ആധുനിക ഛിന്നഗ്രഹ വലയത്തിന്റെ സവിശേഷതകളെ കുറിച്ച് വിശദീകരിക്കാനും ഇതേ സിമുലേഷൻ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite press release | url=http://www.astronomy.com/News-Observing/News/2011/06/Jupiter%20may%20have%20robbed%20Mars%20of%20mass%20new%20report%20indicates.aspx | title= Jupiter may have robbed Mars of mass, new report indicates | work= Southwest Research Institute, San Antonio, Texas | date=June 6, 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal |author1=Walsh, K. J. |author2=Morbidelli, Alessandro |author3=Raymond, S. N. |author4=O'Brien, D. P. |author5=Mandell, A. M. | title = A low mass for Mars from Jupiter's early gas-driven migration |url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2011-07-14_475_7355/page/206 | doi = 10.1038/nature10201 | journal = Nature | volume = 475 | issue = 7355 | pages = 206–209  |year = 2011 | pmid =  21642961 | arxiv = 1201.5177 | bibcode = 2011Natur.475..206W |s2cid=4431823 }}&lt;/ref&gt; എന്നാൽ ഈ പരികല്പന ഇപ്പോഴും അപൂർണ്ണമാണ്.&lt;ref name=dangelo_marzari_2012&gt;{{cite journal|last=D'Angelo|first=G.|author2= Marzari, F. |title=Outward Migration of Jupiter and Saturn in Evolved Gaseous Disks|journal=The Astrophysical Journal|year=2012|volume=757|issue=1|pages=50 (23 pp.)|doi=10.1088/0004-637X/757/1/50|arxiv = 1207.2737 |bibcode = 2012ApJ...757...50D |s2cid=118587166}}&lt;/ref&gt; ചൊവ്വയുടെ ചെറിയ പിണ്ഡത്തിന് ബദൽ വിശദീകരണങ്ങളും നിലവിലുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Chambers2013&quot;&gt;{{cite journal|last=Chambers|first=J. E.|title=Late-stage planetary accretion including hit-and-run collisions and fragmentation|journal=Icarus|year=2013|volume=224|issue=1|pages=43–56|doi=10.1016/j.icarus.2013.02.015|bibcode=2013Icar..224...43C }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Izidoro2014&gt;{{cite journal|last=Izidoro|first=A.|author2=Haghighipour, N.|author3=Winter, O. C.|author4=Tsuchida, M.|title=Terrestrial Planet Formation in a Protoplanetary Disk with a Local Mass Depletion: A Successful Scenario for the Formation of Mars|journal=The Astrophysical Journal|year=2014|volume=782|issue=1|pages= 31, (20 pp.)|doi=10.1088/0004-637X/782/1/31|arxiv = 1312.3959|bibcode=2014ApJ...782...31I |s2cid=118419463}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=fischer2014&gt;{{cite journal|last=Fischer|first=R. A.|author2= Ciesla, F. J.|title=Dynamics of the terrestrial planets from a large number of N-body simulations|journal=Earth and Planetary Science Letters|year=2014|volume=392|pages= 28–38|doi=10.1016/j.epsl.2014.02.011|bibcode=2014E&amp;PSL.392...28F }}&lt;/ref&gt;

===ശിലാവർഷവും അതിന്റെ തുടർച്ചയും===
{{Main article|ലേറ്റ് ഹെവി ബോംബാഡ്ർ‌മെന്റ്}}
[[File:Barringer Crater aerial photo by USGS.jpg|thumb|200px|അരിസോണയിലെ ഉൽക്കാ ഗർത്തം]]
ബാഹ്യഗ്രഹങ്ങളുടെ സ്ഥാനാന്തരത്തിന്റെ ഫലമായി ഗുരുത്വാകർഷണത്തിലുണ്ടായ വ്യത്യാസം അന്തരസൗരയൂഥത്തിലേക്ക് വൻതോതിൽ ഛിന്നഗ്രഹങ്ങൾ ചെന്നുവീഴുന്നതിനു കാരണമായി. ഛിന്നഗ്രഹവലയ ത്തിലെ അംഗങ്ങളുടെ എണ്ണം ഇന്നത്തെ നിലയിൽ എത്തുന്നതു വരെ ഇതു തുടർന്നു.&lt;ref name=OBrien2007/&gt; ഏകദേശം 4 കോടി വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് (സൗരയൂഥം രൂപപ്പെട്ട് 500-600 ദശലക്ഷം വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം) ആയിരിക്കാം ഏറ്റവും ശക്തമായ ശിലാവർഷം ഉണ്ടായിട്ടുണ്ടായിരിക്കുക.&lt;ref name=&quot;Gomes&quot; /&gt;&lt;ref name=shuffle&gt;{{cite web | year=2005 | author=Kathryn Hansen | title=Orbital shuffle for early solar system | work=Geotimes | url=http://www.agiweb.org/geotimes/june05/WebExtra060705.html | access-date=2006-06-22 | archive-date=2020-09-02 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200902134105/http://www.agiweb.org/geotimes/june05/WebExtra060705.html | url-status=dead }}&lt;/ref&gt; കനത്ത ശിലാവർഷത്തിന്റെ ഈ കാലഘട്ടം ലക്ഷക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾ നീണ്ടുനിന്നു. ചന്ദ്രനിലും ബുധനിലുമെല്ലാം ദൃശ്യമാകുന്ന ഗർത്തങ്ങൾ ഇതുമൂലമുണ്ടായതാണ്.&lt;ref name=&quot;Gomes&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url = https://history.nasa.gov/SP-467/ch3.htm | title=Chronology of Planetary surfaces|work=NASA History Division|access-date=2008-03-13 }}&lt;/ref&gt; ഭൂമിയിലെ ജീവന്റെ ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന തെളിവുകൾ 380 കോടി വർഷം പഴക്കമുള്ളവയാണ്. അതായത് ഈ ശിലാവർഷം അവസാനിച്ചതിന് തൊട്ടുപിന്നാലെ.&lt;ref name=life&gt;{{cite press release | title=UCLA scientists strengthen case for life more than 3.8 billion years ago | url=http://www.eurekalert.org/pub_releases/2006-07/uoc--uss072006.php | date=21 July 2006 | publisher=University of California-Los Angeles | access-date=2008-04-29 | archive-date=2021-07-15 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210715124930/https://www.eurekalert.org/pub_releases/2006-07/uoc--uss072006.php | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

സൗരയൂഥത്തിന്റെ സ്വാഭാവിക പരിണാമത്തിൽ ഒരു പങ്ക് ഈ ആഘാതങ്ങൾക്കുമുണ്ടെന്നു കരുതുന്നു. 1994-ൽ വ്യാഴവുമായി ധൂമകേതു ഷൂമേക്കർ-ലെവി 9 കൂട്ടിയിടിച്ചതും 2009-ൽ വ്യാഴത്തിലുണ്ടായ തുംഗഷ്ക സംഭവവും ചെല്യാബിൻസ്‌ക് ഉൽക്കാപതനവും അരിസോണയിൽ ഉൽക്കാ ഗർത്തം സൃഷ്ടിച്ച ആഘാതവും അവ തുടർന്നും സംഭവിക്കുന്നു എന്നതിന് തെളിവാണ്. അത് ഇനിയും ഭൂമിയിലെ ജീവന് ഭീഷണിയായേക്കാം.&lt;ref&gt;{{cite journal |journal=Abhandlungen der Geologischen Bundeanstalt, Wien |volume=53 |pages=51–54 |year=1996 |title=The Risk to Civilization From Extraterrestrial Objects and Implications of the Shoemaker-Levy 9 Comet Crash |author=Clark R. Chapman |url=http://www.geologie.ac.at/filestore/download/AB0053_051_A.pdf |access-date=2008-05-06 |issn=0016-7800 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080910084647/http://www.geologie.ac.at/filestore/download/AB0053_051_A.pdf |archive-date=2008-09-10 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Agnor2006&gt;{{cite journal|title=Neptune's capture of its moon Triton in a binary-planet gravitational encounter |author1=Craig B. Agnor |author2=Hamilton P. Douglas |journal=Nature |volume=441 |pages=192–194 |doi=10.1038/nature04792 |url=http://www.es.ucsc.edu/~cagnor/papers_pdf/2006AgnorHamilton.pdf |year=2006 |pmid=16688170 |issue=7090 |bibcode=2006Natur.441..192A |s2cid=4420518 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070621182809/http://www.es.ucsc.edu/~cagnor/papers_pdf/2006AgnorHamilton.pdf |archive-date=2007-06-21 }}&lt;/ref&gt;

സൗരയൂഥത്തിന്റെ പരിണാമത്തിന്റെ ഒരു ഘട്ടത്തിൽ ഭീമാകാരമായ ഗ്രഹങ്ങളുടെ ഗുരുത്വാകർഷണത്താൽ ധൂമകേതുക്കൾ ആന്തരിക സൗരയൂഥത്തിൽ നിന്ന് പുറന്തള്ളപ്പെടുകയും ഇത് [[ഒർട്ട് മേഘം|ഊർട്ട് മേഘം]] രൂപപ്പെടാൻ കാരണമായിത്തീരുകയും ചെയ്തു. ഒടുവിൽ ഏകദേശം 800 ദശലക്ഷം വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം, ഗാലക്സി വേലിയേറ്റങ്ങൾ, സൗരയൂഥത്തിനു സമീപത്തു കൂടി കടന്നുപോകുന്ന നക്ഷത്രങ്ങൾ, ഭീമാകാരമായ തന്മാത്രാ മേഘങ്ങൾ എന്നിവയുടെ ഗുരുത്വാകർഷണത്തിന്റെ ഇടപെടലുകളുടെ ഫലമായി ധൂമകേതുക്കളിൽ കുറെയെണ്ണം സൗരയൂഥത്തിനുള്ളിലേക്കും എത്തിത്തുടങ്ങി.&lt;ref name=&quot;Morbidelli2006&quot;&gt;{{cite arXiv
 | title=Origin and dynamical evolution of comets and their reservoirs
 | first=Alessandro |last=Morbidelli
 | eprint=astro-ph/0512256
 | date=2008-02-03
}}&lt;/ref&gt; സൗരവാതം, മൈക്രോമെറ്റോറൈറ്റുകൾ, നക്ഷത്രാന്തര മാധ്യമത്തിലെ ചില ഘടകങ്ങൾ എന്നിവയും ബാഹ്യ സൗരയൂഥത്തിന്റെ പരിണാമത്തെ സ്വാധീനിച്ചതായി കരുതുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite journal | url = http://www.agu.org/sci_soc/EISclark.html | title=Interplanetary Weathering: Surface Erosion in Outer Space|author1=Beth E. Clark |author2=Robert E. Johnson | journal= [[Eos (journal)|Eos, Transactions, American Geophysical Union]] | doi=10.1029/96EO00094 | volume=77 | issue=15 | pages=141 |year=1996 | access-date=2008-03-13| archive-url = https://web.archive.org/web/20080306012954/http://www.agu.org/sci_soc/EISclark.html| archive-date = March 6, 2008 | bibcode=1996EOSTr..77Q.141C }}&lt;/ref&gt;

ശിലാവർഷത്തിനു ശേഷമുള്ള [[ഛിന്നഗ്രഹവലയം|ഛിന്നഗ്രഹ വലയത്തിന്റെ]] പരിണാമം പ്രധാനമായും നിയന്ത്രിച്ചത് കൂട്ടിയിടികളാണ്..&lt;ref name=&quot;Bottke2005b&quot;&gt;{{cite conference|author1=Bottke, William F. |author2=Durba, D. |author3=Nesvorny, D. |display-authors=etal|title=The origin and evolution of stony meteorites|conference=Dynamics of Populations of Planetary Systems|book-title=Proceedings of the International Astronomical Union|volume=197|pages=357–374|year=2005|doi=10.1017/S1743921304008865| url = http://www.boulder.swri.edu/~bottke/Reprints/Bottke_IAU197_Belgrade_Origin_Stony_Met.pdf |doi-access=free}}&lt;/ref&gt; വലിയ പിണ്ഡമുള്ള വസ്തുക്കൾക്ക് വലിയ കൂട്ടിയിടി മൂലം പുറന്തള്ളുന്ന ഏതൊരു വസ്തുവിനെയും നിലനിർത്താൻ മതിയായ ഗുരുത്വാകർഷണമുണ്ട്. എന്നാൽ ഛിന്നഗ്രഹ വലയത്തിൽ ഇത് പലപ്പോഴും സാധ്യമാകാറില്ല. പല വലിയ വസ്തുക്കളും ഇതിൽ നിന്നും ചിതറി തെറിച്ചുപോയി. ചില കൂട്ടിയിടികളുടെ അവശിഷ്ടങ്ങളിൽ നിന്ന് പുതിയ വസ്തുക്കൾ രൂപപ്പെട്ടിട്ടുമുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Bottke2005b&quot; /&gt; ചില ഛിന്നഗ്രഹങ്ങൾക്ക് ചുറ്റുമുള്ള ഉപഗ്രഹങ്ങൾ വലിയ വസ്തുവിൽ നിന്നും തെറിച്ചു പോയതും എന്നാൽ അതിന്റെ ഗുരുത്വാകർഷണത്തിൽ നിന്ന് പൂർണ്ണമായും രക്ഷപ്പെടാൻ ആവശ്യമായ ഊർജ്ജമില്ലാത്തതിനാൽ മാതൃ വസ്തുവിനു ചുറ്റും കറങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന വസ്തുക്കളായും മാത്രമേ വിശദീകരിക്കാൻ കഴിയൂ.&lt;ref&gt;{{cite web
 |author1=H. Alfvén |author2=G. Arrhenius | date=1976
 | url = https://history.nasa.gov/SP-345/ch4.htm
 | title =The Small Bodies
 | work=SP–345 Evolution of the Solar System
 | publisher = NASA
 | access-date = 2007-04-12 }}&lt;/ref&gt;

==ഉപഗ്രഹങ്ങൾ==
{{See also|മഹാ-ആഘാത പരികല്പന}}
ഭൂരിഭാഗം ഗ്രഹങ്ങൾക്കും മറ്റു പല സൗരയൂഥ വസ്തുക്കൾക്കും ഉപഗ്രഹങ്ങൾ ഉണ്ട്. ഈ പ്രകൃതിദത്ത ഉപഗ്രഹങ്ങളുടെ ഉത്ഭവത്തിന് കാരണം താഴെ കൊടുത്ത മൂന്ന് സാധ്യതകളിൽ എതെങ്കിലും ഒന്നായിരിക്കും.
*ഒരു വൃത്താകൃതിയിലുള്ള ഡിസ്കിൽ നിന്ന് ഗ്രഹത്തോടൊപ്പം തന്നെയുള്ള രൂപീകരണം. (ഭീമൻ ഗ്രഹങ്ങളുടെ സന്ദർഭങ്ങളിൽ മാത്രം);
*ഗ്രഹങ്ങളിൽ മറ്റേതെങ്കിലും വസ്തു വന്നിടിച്ച് തെറിച്ചു പോകുന്ന അവശിഷ്ടങ്ങൾ ഉപഗ്രഹമായി മാറുന്നു.
*അരികിലൂടെ കടന്നു പോകുന്ന വസ്തുക്കളെ പിടിച്ചെടുത്ത് ഉപഗ്രഹമാക്കുന്നു.
[[File:Artist's concept of collision at HD 172555.jpg|thumb|left|[[ചന്ദ്രൻ|ചന്ദ്രന്റെ]] ഉത്ഭവത്തിനു കാരണമായ ആഘാതത്തിന്റെ ചിത്രീകരണം]]

[[വ്യാഴം|വ്യാഴത്തിനും]] [[ശനി|ശനിക്കും]] [[അയോ]], [[യൂറോപ്പ]], [[ഗാനിമീഡ്]], [[ടൈറ്റൻ]] എന്നിങ്ങനെ നിരവധി വലിയ ഉപഗ്രഹങ്ങളുണ്ട്. അവ സൂര്യനു ചുറ്റുമുള്ള ഡിസ്കിൽ നിന്ന് ഗ്രഹങ്ങൾ രൂപപ്പെട്ട അതേ രീതിയിൽ തന്നെ ഓരോ ഭീമൻ ഗ്രഹത്തിനും ചുറ്റുമുള്ള ഡിസ്കുകളിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ചിരിക്കാം.&lt;ref name=&quot;arxiv0812&quot;&gt;{{cite book |author1=Canup, Robin M. |author2=Ward, William R. |title=Origin of Europa and the Galilean Satellites |url=https://archive.org/details/europa0000unse_y7v1 |publisher=University of Arizona Press |date=2008-12-30 |arxiv=0812.4995|bibcode = 2009euro.book...59C |page=[https://archive.org/details/europa0000unse_y7v1/page/59 59]|isbn=978-0-8165-2844-8}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=dangelo_podolak_2015&gt;{{cite journal|last=D'Angelo|first=G.|author2= Podolak, M.|title=Capture and Evolution of Planetesimals in Circumjovian Disks|journal=The Astrophysical Journal|date=2015|volume=806|issue=1|pages=29pp|doi=10.1088/0004-637X/806/2/203|arxiv = 1504.04364 |bibcode = 2015ApJ...806..203D |s2cid=119216797}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |author1=N. Takato |author2=S. J. Bus | display-authors=etal | title=Detection of a Deep 3-&lt;math&gt;\mu&lt;/math&gt;m Absorption Feature in the Spectrum of Amalthea (JV) |url=https://archive.org/details/sim_science_2004-12-24_306_5705/page/2223 | journal=Science |year=2004 | volume=306 | pages=2224–7 | doi=10.1126/science.1105427 | bibcode=2004Sci...306.2224T | pmid=15618511 | issue=5705 |s2cid=129845022 }}&lt;br /&gt;
See also {{cite news | url = http://www.universetoday.com/2004/12/24/jovian-moon-was-probably-captured/ | work=Universe Today | date=24 December 2004 | title=Jovian Moon Was Probably Captured | author=Fraser Cain | access-date=2008-04-03 |archive-url = https://web.archive.org/web/20080130030816/http://www.universetoday.com/2004/12/24/jovian-moon-was-probably-captured/ &lt;!-- Bot retrieved archive --&gt; |archive-date = 2008-01-30 }}&lt;/ref&gt; ഇതിനു കാരണമായി പറയുന്നത് ഉപഗ്രഹങ്ങളുടെ വലിയ വലിപ്പവും ഗ്രഹത്തോടുള്ള അവയുടെ സാമീപ്യവുമാണ്. ഗുരുത്വബലം ഉപയോഗിച്ച് ഇവയെ പിടിച്ചെടുക്കുക അസാധ്യമാണ്. വാതകഗ്രഹങ്ങളായതിനാൽ കൂട്ടിയിടിയിൽ നിന്നു രൂപപ്പെട്ടതാവാനും തരമില്ല. പുറമെയുള്ള ഉപഗ്രഹങ്ങൾ താരതമ്യേന ചെറുതും [[ഉൽകേന്ദ്രത (ജ്യോതിശാസ്ത്രം)|ഉൽകേന്ദ്രത]] കൂടിയവയുമാണ്. ഇവ പിന്നീട് പിടിച്ചെടുത്തവയായിരിക്കാം.&lt;ref&gt;{{cite conference|author1=D. C. Jewitt |author2=S. Sheppard |author3=C. Porco |title=Jupiter's outer satellites and Trojans |book-title=Jupiter. The Planet, Satellites and Magnetosphere |year=2004 |pages=263–280 |url=http://www.ifa.hawaii.edu/~jewitt/papers/JUPITER/JSP.2003.pdf |editor=[[Frances Bagenal|Fran Bagenal]] |editor2=Timothy E. Dowling |editor3=William B. McKinnon |publisher=Cambridge University Press |isbn=0-521-81808-7 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070614045102/http://www.ifa.hawaii.edu/~jewitt/papers/JUPITER/JSP.2003.pdf |archive-date=2007-06-14 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.dtm.ciw.edu/sheppard/satellites/ | title=The Giant Planet Satellite and Moon Page | author=Scott S. Sheppard | work=Personal web page | access-date=2008-03-13 | url-status=dead | archive-url=https://web.archive.org/web/20080311120653/http://www.dtm.ciw.edu/sheppard/satellites/ | archive-date=2008-03-11 }}&lt;/ref&gt; അത്തരം ഉപഗ്രഹങ്ങളിൽ ഭൂരിഭാഗവും അവയുടെ സ്വയംഭ്രമണത്തിന് എതിർ ദിശയിലാണ് പരിക്രമണം ചെയ്യുന്നത്. ഏറ്റവും വലിയ ക്രമരഹിത ഉപഗ്രഹം നെപ്റ്റ്യൂണിന്റെ ഉപഗ്രഹമായ [[ട്രിറ്റോൺ]] ആണ്. ഇത് [[കൈപ്പർ വലയം|കൈപ്പർ വലയത്തിൽ]] നിന്ന് പിടിച്ചെടുത്തതാണെന്ന കരുതപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=Agnor2006/&gt;

ഖരരൂപത്തിലുള്ള ഗ്രഹങ്ങളുടെ ഉപഗ്രഹങ്ങൾ കൂട്ടിയിടികളിലൂടെയും പിടിച്ചെടുക്കലിലൂടെയും ഉണ്ടായവയാണ്. [[ചൊവ്വ|ചൊവ്വയുടെ]] രണ്ട് ചെറിയ ഉപഗ്രഹങ്ങളായ [[ഡീമോസ്]], [[ഫോബോസ് (ഉപഗ്രഹം)|ഫോബോസ്]] എന്നിവ പിടിച്ചെടുത്ത [[ഛിന്നഗ്രഹം|ഛിന്നഗ്രഹങ്ങളാണെന്ന്]] കരുതപ്പെടുന്നു.{{sfn|Zeilik|Gregory|1998|pp=118–120}} [[ഭൂമി|ഭൂമിയുടെ]] [[ചന്ദ്രൻ]] വലിയൊരു കൂട്ടിയിടിയുടെ ഫലമായാണ് രൂപപ്പെട്ടതെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=Canup2005/&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal | author=D. J. Stevenson | title=Origin of the moon&amp;nbsp;–&amp;nbsp;The collision hypothesis | journal=Annual Review of Earth and Planetary Sciences |year=1987 | volume=15 | issue=1 | pages=271–315 | doi=10.1146/annurev.ea.15.050187.001415 | bibcode=1987AREPS..15..271S | s2cid=53516498 | url=http://pdfs.semanticscholar.org/6cd0/5a92552fe0b618abbb1dbb1a8dba79acbba5.pdf | archive-url=https://web.archive.org/web/20200412143819/http://pdfs.semanticscholar.org/6cd0/5a92552fe0b618abbb1dbb1a8dba79acbba5.pdf | url-status=dead | archive-date=2020-04-12 }}&lt;/ref&gt; ഇടിച്ച വസ്തുവിന് ഏകദേശം ചൊവ്വയുടെ പിണ്ഡം ഉണ്ടായിരിക്കാം. ഭീമാകാരമായ ആഘാതങ്ങളുടെ കാലഘട്ടത്തിന്റെ അവസാനത്തോടടുത്താണ് ആഘാതം സംഭവിച്ചത്. ഈ കൂട്ടിയിടിയുടെ ഫലമായി ഭൂമിയുടെ കുറെ ഭാഗം പുറത്തേക്ക് തെറിച്ചു പോകുകയും അവ കൂടിച്ചേർന്ന് ചന്ദ്രൻ രൂപം കൊള്ളുകയും ചെയ്തിരിക്കാം.&lt;ref name=Canup2005&gt;{{cite journal |author1=R. M. Canup |author2=E. Asphaug | title=Origin of the Moon in a giant impact near the end of the Earth's formation |url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2001-08-16_412_6848/page/708 | journal=Nature |year=2001 | volume=412 | pages=708–12 | bibcode=2001Natur.412..708C | doi=10.1038/35089010 | pmid=11507633 | issue=6848 |s2cid=4413525 }}&lt;/ref&gt; ഭൂമിയെ രൂപപ്പെടുത്തിയ ലയന പരമ്പരയിലെ അവസാനത്തേതാണ് ആഘാതം. ചൊവ്വയുടെ വലിപ്പമുള്ള വസ്തു ഭൂമിയുടെയും സൂര്യന്റെയും ലഗ്രാൻജിയൻ പോയിന്റുകളിലൊന്നിൽ (L4 അല്ലെങ്കിൽ L5) രൂപപ്പെടുകയും പിന്നീട് അതിന്റെ സ്ഥാനത്ത് നിന്ന് നീങ്ങിപ്പോകുകയും ചെയ്തിരിക്കാമെന്നും അനുമാനിക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web | url = http://www.psrd.hawaii.edu/Dec98/OriginEarthMoon.html | title = Origin of the Earth and Moon | date=31 December 1998 | author=G. Jeffrey Taylor | work = Planetary Science Research Discoveries | publisher = Hawaii Institute of Geophysics &amp; Planetology | access-date = 2007-07-25 }}&lt;/ref&gt; ട്രാൻസ്-നെപ്ടൂണിയൻ വസ്തുക്കളായ [[പ്ലൂട്ടോ]] ([[ഷാരോൺ]]), [[ഓർക്കസ്]] ([[വാന്ത്]]) എന്നിവയുടെ ഉപഗ്രഹങ്ങളും ഒരു വലിയ കൂട്ടിയിടിയിലൂടെ രൂപപ്പെട്ടതാകാം. പ്ലൂട്ടോ-ഷോരോൺ, ഓർക്കസ്-വാന്ത്, ഭൂമി-ചന്ദ്രൻ സിസ്റ്റങ്ങൾ സൗരയൂഥത്തിൽ അസാധാരണമാണ്. ഉപഗ്രഹത്തിന്റെ പിണ്ഡം ഗ്രഹത്തിന്റെ 1% എങ്കിലും ആണ്.&lt;ref name=impact_Pluto&gt;{{cite journal|title=A Giant Impact Origin of Pluto-Charon|author=Robin M. Canup | journal=Science | date=28 January 2005 |volume=307 | pages=546–550 | doi=10.1126/science.1106818 |pmid=15681378|issue=5709|bibcode = 2005Sci...307..546C |s2cid=19558835 |url=https://authors.library.caltech.edu/51983/7/Canup.SOM.pdf }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal | last1 = Brown | first1 = M. E. | last2 = Ragozzine | first2 = D. | last3 = Stansberry | first3 = J. | last4 = Fraser | first4 = W. C. | title = The Size, Density, and Formation of the Orcus-Vanth System in the Kuiper Belt | doi = 10.1088/0004-6256/139/6/2700 | journal = The Astronomical Journal | volume = 139 | issue = 6 | pages = 2700–2705 | year = 2010 | bibcode=2010AJ....139.2700B| arxiv= 0910.4784| s2cid = 8864460 }}&lt;/ref&gt;

==ഭാവി==
സൂര്യന്റെ കാമ്പിലെ വലിയ പങ്ക് ഹൈഡ്രജനും ഹീലിയമായി മാറുന്നതു വരെ സൗരയൂഥത്തിന്റെ നിലവിലെ അവസ്ഥയിൽ കാര്യമായ മാറ്റമുണ്ടാകില്ലെന്ന് ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞർ കണക്കാക്കുന്നു. പിന്നീട് [[ഹെർട്സ്പ്രങ്-റസ്സൽ ആരേഖം|ഹെർട്സ്പ്രംഗ്-റസൽ ഡയഗ്രാമിന്റെ]] [[മുഖ്യധാര (ജ്യോതിശാസ്ത്രം)|മുഖ്യധാരാ ശ്രേണിയിൽ]] നിന്ന് [[നക്ഷത്രപരിണാമം|പരിണമിച്ച്]] [[ചുവപ്പുഭീമൻ|ചുവന്ന ഭീമൻ]] ആയി മാറും. അതുവരെ സൗരയൂഥം വികസിച്ചുകൊണ്ടേയിരിക്കും. ആത്യന്തികമായി [[സൂര്യൻ]] ആന്തരിക ഗ്രഹങ്ങളെ (ബുധൻ, ശുക്രൻ, ഒരുപക്ഷേ ഭൂമിയും) ഉള്ളിലൊതുക്കാൻ വേണ്ടത്ര വികസിക്കും. പക്ഷേ വ്യാഴവും ശനിയും ഉൾപ്പെടെയുള്ള ബാഹ്യ ഗ്രഹങ്ങളിലേക്ക് എത്തില്ല. അതിനുശേഷം സൂര്യൻ ഒരു [[വെളുത്ത കുള്ളൻ|വെളുത്ത കുള്ളന്റെ]] വലുപ്പത്തിലേക്ക് ചുരുങ്ങും. ബാഹ്യഗ്രഹങ്ങളും അവയുടെ ഉപഗ്രഹങ്ങളും ഈ ചെറിയ സൗര അവശിഷ്ടത്തെ പരിക്രമണം ചെയ്യുന്നത് തുടരും. വെളുത്ത കുള്ളൻ നക്ഷത്രമായ [[എം.ഒ.എ-2010-ബി.എൽ.ജി-477എൽ‍]]ന്റെ ഗ്രഹവ്യവസ്ഥക്ക് സമാനമായിരിക്കും ഇതെന്നു കരുതപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;NAT-20211013&quot;&gt;{{cite journal |author=Blackman, J. W. |display-authors=et al. |title=A Jovian analogue orbiting a white dwarf star |url=https://www.nature.com/articles/s41586-021-03869-6 |date=13 October 2021 |journal=[[Nature (journal)|Nature]] |volume=598 |issue=7880 |pages=272–275 |doi=10.1038/s41586-021-03869-6 |pmid=34646001 |arxiv=2110.07934 |bibcode=2021Natur.598..272B |s2cid=238860454 |access-date=14 October 2021 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;KO-20211013&quot;&gt;{{cite news |last1=Blackman |first1=Joshua |last2=Bennett |first2=David |last3= Beaulieu |first3=Jean-Philippe |title=A Crystal Ball Into Our Solar System's Future - Giant Gas Planet Orbiting a Dead Star Gives Glimpse Into the Predicted Aftermath of our Sun's Demise |url=https://keckobservatory.org/white-dwarf-system/ |date=13 October 2021 |work=[[Keck Observatory]] |access-date=14 October 2021 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NYT-20211013&quot;&gt;{{cite news |last=Ferreira |first=Becky |title=Astronomers Found a Planet That Survived Its Star's Death - The Jupiter-size planet orbits a type of star called a white dwarf, and hints at what our solar system could be like when the sun burns out. |url=https://www.nytimes.com/2021/10/13/science/white-dwarf-planet.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20211228/https://www.nytimes.com/2021/10/13/science/white-dwarf-planet.html |archive-date=2021-12-28 |url-access=limited |date=13 October 2021 |work=[[The New York Times]] |access-date=14 October 2021 }}{{cbignore}}&lt;/ref&gt;

===ദീർഘകാലമാറ്റങ്ങൾ===
സൗരയൂഥത്തിന് കോടിക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളുടെ സമയക്രമത്തിൽ സ്ഥിരത അവകാശപ്പെടാൻ കഴിയില്ല.&lt;ref name=laskar94&gt;{{cite journal
|title=Large-scale chaos in the solar system
|author=J. Laskar
|journal=Astronomy and Astrophysics
|volume=287
|pages=L9–L12
|year=1994
|bibcode=1994A&amp;A...287L...9L }}&lt;/ref&gt; ഗ്രഹങ്ങളുടെ ഭ്രമണപഥത്തിലും ദീർഘകാലാടിസ്ഥാനത്തിൽ മാറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടാകാം. [[പ്ലൂട്ടോ]]. [[നെപ്റ്റ്യൂൺ]] തുടങ്ങിയ ഗ്രഹങ്ങളുടെ [[പരിക്രമണ അനുരണനം]] ഇതിന് ഉദാഹരണമായി ചൂണ്ടിക്കാട്ടാം. അടുത്ത കാലത്തൊന്നും പരിക്രമണപഥത്തിൽ മാറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടാവാൻ സാദ്ധ്യതയില്ലെങ്കിലും പ്ലൂട്ടോയുടെ സ്ഥാനം ഭാവിയിൽ 100-200 ലക്ഷം വർഷങ്ങൾക്കപ്പുറത്തേക്ക് ([[ല്യാപുനോവ് സമയം]]) പ്രവചിക്കുക അസാധ്യമാണ്.&lt;ref&gt;{{cite journal | title = Numerical evidence that the motion of Pluto is chaotic |author1=Gerald Jay Sussman |author2=Jack Wisdom | journal = Science | volume = 241 | pages = 433–437 |year = 1988 | url = http://groups.csail.mit.edu/mac/users/wisdom/pluto-chaos.pdf | doi = 10.1126/science.241.4864.433 | pmid = 17792606 | issue = 4864 | bibcode=1988Sci...241..433S
 |hdl=1721.1/6038 |s2cid=1398095 | hdl-access = free }}&lt;/ref&gt; മറ്റൊരു ഉദാഹരണം ഭൂമിയുടെ [[അച്ചുതണ്ടിലെ ചരിവ്]] ആണ്. ചന്ദ്രനുമായുള്ള ടൈഡൽ പ്രതിപ്രവർത്തനം മൂലം ഭൂമിയുടെ മാന്റിലിൽ ഉണ്ടാവുന്ന ഘർഷണം മൂലം ഭൂമിയുടെ ഭ്രമണപഥത്തിലുണ്ടാവുന്ന മാറ്റം അതിദീർഘകാലയളവിൽ കണക്കാക്കാൻ കഴിയില്ല.&lt;ref&gt;{{cite journal|title=On the long term evolution of the spin of the Earth|url=https://archive.org/details/sim_astronomy-and-astrophysics_1997-02_318_3/page/975|author=O. Neron de Surgy |author2=J. Laskar|journal=Astronomy and Astrophysics|date=February 1997|volume=318|pages=975–989 |bibcode=1997A&amp;A...318..975N }}&lt;/ref&gt;

ബാഹ്യഗ്രഹങ്ങളുടെ ഭ്രമണപഥങ്ങളേയും ദീർഘകാലാടിസ്ഥാനത്തിൽ പ്രവചിക്കുക അസാദ്ധ്യമാണ്.&lt;ref name=hayes07&gt;{{cite journal | author=Wayne B. Hayes | title=Is the outer Solar System chaotic? | journal=Nature Physics | arxiv=astro-ph/0702179 |year=2007 | volume=3 | issue=10 | pages=689–691 | doi=10.1038/nphys728 | bibcode=2007NatPh...3..689H | s2cid=18705038 }}&lt;/ref&gt; ഇവയുടെ ല്യാപുനോവ് സമയം 2–230 ദശലക്ഷം വർഷങ്ങളാണ്. ഭ്രമണപഥത്തിലുള്ള സ്ഥാനം ആത്യന്തികമായി ഒരു ഉറപ്പോടെയും പ്രവചിക്കാൻ സാധിക്കില്ല എന്നാണ് ഇതിനർത്ഥം. ചില ഗ്രഹങ്ങളുടെ പരിക്രമണപഥങ്ങൾ ദീർഘവൃത്താകാരം ഗണ്യമായ രീതിയിൽ തന്നെ കൂടുകയോ കുറയുകയോ ചെയ്തേക്കാം.&lt;ref name=&quot;Stewart1997&quot;&gt;{{cite book
| first = Ian | last = Stewart
| title = Does God Play Dice?
| url = https://archive.org/details/doesgodplaydicen0000stew | publisher = Penguin Books
| edition = 2nd
| pages = [https://archive.org/details/doesgodplaydicen0000stew/page/246 246]–249
| date = 1997
| isbn = 0-14-025602-4 }}&lt;/ref&gt;

എന്തായാലും [[സൗരയൂഥം]] ഇപ്പോൾ സുസ്ഥിരമാണ്. അടുത്ത ഏതാനും ബില്യൺ വർഷങ്ങളിൽ ഗ്രഹങ്ങളൊന്നും പരസ്പരം കൂട്ടിമുട്ടുകയോ സിസ്റ്റത്തിൽ നിന്ന് പുറന്തള്ളപ്പെടുകയോ ചെയ്യില്ല.&lt;ref name=hayes07/&gt; എന്നാൽ ഏതാണ്ട് അഞ്ച് ബില്യൺ വർഷങ്ങൾക്കുള്ളിൽ [[ചൊവ്വ|ചൊവ്വയുടെ]] [[ഉൽകേന്ദ്രത (ജ്യോതിശാസ്ത്രം)|ഉത്കേന്ദ്രത]] ഏകദേശം 0.2 ആയി വളർന്നേക്കാം. അതായത്, അത് [[ഭൂമി|ഭൂമിയുടെ]] ഭ്രമണപഥത്തെ മുറിച്ചു കടക്കും. ഇത് കൂട്ടിയിടിക്കലിന് കാരണമാകും. ഇതേ സമയത്തു തന്നെ ബുധന്റെ ഉത്കേന്ദ്രത കൂടുതലാവുകയും [[ശുക്രൻ|ശുക്രനുമായി]] വളരെ അടുത്തു വരുന്നതിനുള്ള സാധ്യത കൂടുകയും ചെയ്യും. ഇത് ബുധനെ സൗരയൂഥത്തിൽ നിന്ന് പുറംതള്ളുകയോ ശുക്രനുമായോ ഭൂമിയുമായോ കൂട്ടിയിടുക്കുന്നതിന് കാരണമാക്കുകയോ ചെയ്യും.&lt;ref name=laskar94/&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=The solar system could go haywire before the sun dies|url = https://www.newscientist.com/article/dn13757-solar-system-could-go-haywire-before-the-sun-dies.html | author=David Shiga | work=NewScientist.com News Service | date=23 April 2008 | access-date=2008-04-28 }}&lt;/ref&gt; ചില സിമുലേഷനുകൾ അനുസരിച്ച് ബുധന്റെ ഭ്രമണപഥത്തിലുണ്ടാവുന്ന ഈ വ്യതിയാനം നൂറു കോടി വർഷത്തിനുള്ളിൽ സംഭവിക്കാം.&lt;ref name=&quot;Batygin&quot;&gt;{{Cite journal | last1 = Batygin | first1 = K. | last2 = Laughlin | first2 = G. | doi = 10.1086/589232 | title = On the Dynamical Stability of the Solar System | url = https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2008-08-20_683_2/page/n638 | journal = The Astrophysical Journal | volume = 683 | issue = 2 | pages = 1207–1216 | year = 2008 |arxiv = 0804.1946 |bibcode = 2008ApJ...683.1207B | s2cid = 5999697 }}&lt;/ref&gt;

===ഉപഗ്രഹങ്ങളും വലയങ്ങളും===
[[File:Voyager 2 Neptune and Triton.jpg|thumb|നെപ്‌ട്യൂണും അതിന്റെ ഉപഗ്രഹമായ ട്രൈറ്റണും. [[വോയേജർ 2]] എടുത്ത ചിത്രം. ട്രൈറ്റണിന്റെ ഭ്രമണപഥം ഒടുവിൽ നെപ്‌ട്യൂണിന്റെ [[റോഷെ ലിമിറ്റ്|റോഷെ പരിധിക്കുള്ളിൽ]] കൊണ്ടുപോയി, അതിനെ ചിതറിച്ച് ഒരു പുതിയ റിംഗ് സിസ്റ്റം രൂപീകരിക്കും.]]
ടൈഡൽ നിയമങ്ങളാൽ നിർണ്ണയിക്കപ്പെട്ടതാണ് ഉപഗ്രഹങ്ങളും അവയുടെ പരിണാമവും. ഗുരുത്വാകർഷണത്തിന്റെ ഫലമായി ഉപഗ്രഹങ്ങൾ അവയുടെ ഗ്രഹങ്ങളിൽ വേലിയേറ്റമുഴകൾ സൃഷ്ടിക്കും. ഉപഗ്രഹം ഗ്രഹത്തിന്റെ ഭ്രമണത്തിന്റെ അതേ ദിശയിൽ കറങ്ങുകയും ഗ്രഹം ഉപഗ്രഹത്തിന്റെ പരിക്രമണ കാലയളവിനേക്കാൾ വേഗത്തിൽ കറങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നുവെങ്കിൽ, വേലിയേറ്റമുഴകൾ നിരന്തരം ഉപഗ്രഹത്തിനു മുന്നിലേക്കു വലിച്ചിടും.ഈ സാഹചര്യത്തിൽ ഗ്രഹത്തിന്റെ കോണീയ ആവേഗം ഉപഗ്രഹത്തിലേക്കു കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെടും. സാവധാനം ഉപഗ്രഹത്തിന്റെ ഭ്രമണവേഗത കൂടുകയും അത് പുറത്തേക്ക് നീങ്ങുകയും ചെയ്യും.

ഭൂമിയും അതിന്റെ ചന്ദ്രനും ഈ കോൺഫിഗറേഷന്റെ ഒരു ഉദാഹരണമാണ്. ഇപ്പോൾ [[ചന്ദ്രൻ]] ഭൂമിയുമായി [[ടൈഡൽ ലോക്ക്|ടൈഡൽ ലോക്കിലാണ്]] എന്നു പറയാം. ഭൂമിക്ക് ചുറ്റുമുള്ള അതിന്റെ ഒരു പരിക്രമണം (നിലവിൽ ഏകദേശം 29 ദിവസം) അതിന്റെ അച്ചുതണ്ടിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള ഒരു ഭ്രമണത്തിന് തുല്യമാണ്. അതിനാൽ എല്ലായ്പ്പോഴും ഭൂമിയിൽ നിന്നും നോക്കിയാൽ ചന്ദ്രന്റെ ഒരു വശം മാത്രമേ കാണുകയുള്ളു. ചന്ദ്രൻ ഭൂമിയിൽ നിന്ന് അകലുന്നത് തുടരും. ഭൂമിയുടെ ഭ്രമണം ക്രമേണ മന്ദഗതിയിലാകും. [[വ്യാഴം|വ്യാഴത്തിന്റെ]] [[ഗലീലിയൻ ഉപഗ്രഹങ്ങൾ|ഗലീലിയൻ ഉപഗ്രഹങ്ങളും]] [[ശനി|ശനിയുടെ]] വലിയ ഉപഗ്രഹങ്ങളിൽ ഭൂരിഭാഗവും ഈ വിഭാഗത്തിലുള്ളവയാണ്.&lt;ref&gt;{{cite journal | bibcode=1982MNRAS.201..415G | title=Tidal Heating of Io and orbital evolution of the Jovian satellites | journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society | author=A. Gailitis | volume=201 | issue=2 | pages=415–420 |year=1980 | doi = 10.1093/mnras/201.2.415 | doi-access=free }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |author1=R. Bevilacqua |author2=O. Menchi |author3=A. Milani |display-authors= etal |date=April 1980 |title= Resonances and close approaches. I. The Titan-Hyperion case|url=https://archive.org/details/earth-moon-and-planets_1980-04_22_2/page/141 |journal=Earth, Moon, and Planets |volume=22 |issue=2 |pages=141–152 |doi= 10.1007/BF00898423 |bibcode=1980M&amp;P....22..141B |s2cid=119442634 }}&lt;/ref&gt;

ഉപഗ്രഹം ഗ്രഹം കറങ്ങുന്നതിനേക്കാൾ വേഗത്തിൽ ഗ്രഹത്തിനു ചുറ്റും കറങ്ങുകയോ അല്ലെങ്കിൽ ഗ്രഹത്തിന്റെ ഭ്രമണത്തിന് എതിർ ദിശയിൽ കറങ്ങുകയോ ചെയ്യുമ്പോൾ വ്യത്യസ്തമായ ഒരു സാഹചര്യമാണ് സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നത്.ഈ സന്ദർഭങ്ങളിൽ വേലിയേറ്റ മുഴകൾ ഉപഗ്രഹത്തേക്കാൾ പിന്നിലാവും. മുൻപു കണ്ടതിൽ നിന്നു വ്യത്യസ്തമായി ഇവിടെ കോണീയ ആക്കം കൈമാറുന്നതിന്റെ ദിശ വിപരീതമാണ്. അതിനാൽ ഗ്രഹത്തിന്റെ ഭ്രമണം വേഗത്തിലാകുന്നു. രണ്ടു സന്ദർഭങ്ങളിലും ഉപഗ്രഹങ്ങളിൽ വേലിയേറ്റ സമ്മർദ്ദങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുകയും അത് ചിതറി ഗ്രഹവലയങ്ങൾ രൂപപ്പെടുന്നതിനോ ഗ്രഹത്തിൽ തട്ടി തകരുന്നതിനോ കാരണമാകുകയും ചെയ്യും. [[ഫോബോസ് (ഉപഗ്രഹം)|ഫോബോസ്]], [[ട്രിറ്റോൺ]], യുറാനസ്സിന്റെ ഏതാനും ചെറിയ ഉപഗ്രഹങ്ങൾ എന്നിവയെ കാത്തിരിക്കുന്ന വിധി ഇതാണ്.&lt;ref name=Bills2006&gt;{{cite journal |author1=Bruce G. Bills |author2=Gregory A. Neumann |author3=David E. Smith |author4=Maria T. Zuber |year=2006 |title=Improved estimate of tidal dissipation within Mars from MOLA observations of the shadow of Phobos|journal=Journal of Geophysical Research|volume=110 | issue=E7 |pages=E07004|doi=10.1029/2004JE002376| bibcode=2005JGRE..11007004B |s2cid=6125538 |doi-access=free }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Tidal evolution in the Neptune-Triton system |url=https://archive.org/details/sim_astronomy-and-astrophysics_1989-07_219_1-2/page/23 |author=C. F. Chyba |author2=D. G. Jankowski |author3=P. D. Nicholson |journal=Astronomy &amp; Astrophysics |volume=219 |issue=1–2 |page=23 |bibcode=1989A&amp;A...219L..23C |year=1989 }}&lt;/ref&gt; യുറാനസിന്റെ [[ഡെസ്ഡിമോണ]] അതിന്റെ അയൽപക്കത്തെ ഉപഗ്രഹങ്ങളിലൊന്നുമായി കൂട്ടിയിടിച്ചേക്കാം.{{sfn|Duncan|Lissauer|1997}}

മൂന്നാമത്തേത് ഗ്രഹവും ഉപഗ്രഹവും പരസ്പരം ടൈഡൽ ലോക്കിൽ വരിക എന്നതാണ്. അങ്ങനെയെങ്കിൽ വേലിയേറ്റ മുഴ ഉപഗ്രഹത്തിനു കീഴിൽ വരുന്നു. കോണീയ ആക്കം കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെടില്ല. ഇതിനാൽ പരിക്രമണ കാലയളവ് മാറില്ല. പ്ലൂട്ടോയും ഷാരോണും ഇത്തരത്തിലുള്ള കോൺഫിഗറേഷന്റെ ഒരു ഉദാഹരണമാണ്.&lt;ref&gt;{{cite journal | bibcode=2006AJ....132..290B | title=Orbits and Photometry of Pluto's Satellites: Charon, S/2005 P1, and S/2005 | url=https://archive.org/details/sim_astronomical-journal_2006-07_132_1/page/290 |author1=Marc Buie |author2=William Grundy |author3=Eliot Young |author4=Leslie Young |author5=Alan Stern | journal=The Astronomical Journal | volume=132 | issue=1 | pages=290–298 |year=2006 | doi=10.1086/504422 | arxiv=astro-ph/0512491 | s2cid=119386667 }}&lt;/ref&gt;

ശനിയുടെ വളയങ്ങളുടെ രൂപീകരണത്തിന്റെ കാരണത്തെ സംബന്ധിച്ച് ശാസ്ത്രസമൂഹത്തിൽ അഭിപ്രായ ഐക്യമില്ല. സൗരയൂഥത്തിന്റെ വളർച്ചയുടെ ഘട്ടത്തിൽ തന്നെ വളയങ്ങൾ രൂപപ്പെട്ടിരിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്ന് സൈദ്ധാന്തിക മാതൃകകൾ സൂചിപ്പിച്ചെങ്കിലും, കാസിനി-ഹ്യൂഗൻസ് ബഹിരാകാശ പേടകത്തിൽ നിന്നുള്ള വിവരങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത് അവ താരതമ്യേന വൈകിയാണ് രൂപപ്പെട്ടതെന്നാണ്.,&lt;ref name=&quot;Tiscareno&quot;&gt;{{cite book | first=M. S. | last=Tiscareno | editor-last=Kalas | editor-first=P. | editor2-last=French | editor2-first=L. | contribution=Planetary Rings | arxiv=1112.3305v2 | title=Planets, Stars and Stellar Systems | pages=61–63 | date=2012-07-04 | publisher=[[Springer Science+Business Media|Springer]] | url=http://refworks.springer.com/mrw/index.php?id=1654 | doi=10.1007/978-94-007-5606-9_7 | isbn=978-94-007-5605-2 | s2cid=118494597 | access-date=2012-10-05 | archive-date=2019-12-24 | archive-url=https://web.archive.org/web/20191224103240/https://meteor.springer.com/springerreference.jsf | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;IessMilitzer2019&quot;&gt;{{cite journal|last1= Iess|first1= L.|last2= Militzer|first2= B.|last3= Kaspi|first3= Y.|last4= Nicholson|first4= P.|last5= Durante|first5= D.|last6= Racioppa|first6= P.|last7= Anabtawi|first7= A.|last8= Galanti|first8= E.|last9= Hubbard|first9= W.|last10= Mariani|first10= M. J.|last11= Tortora|first11= P.|last12= Wahl|first12= S.|last13= Zannoni|first13= M.|title= Measurement and implications of Saturn's gravity field and ring mass|journal= Science|volume= 364|issue= 6445|year= 2019|pages= eaat2965|doi= 10.1126/science.aat2965|pmid= 30655447|bibcode= 2019Sci...364.2965I|hdl= 10150/633328|s2cid= 58631177|url= https://repository.arizona.edu/bitstream/10150/633328/1/aat2965_CombinedPDF_v4.pdf|doi-access= free|archive-date= 2020-04-12|access-date= 2022-06-29|archive-url= https://web.archive.org/web/20200412143852/https://repository.arizona.edu/bitstream/handle/10150/633328/aat2965_CombinedPDF_v4.pdf?sequence=1|url-status= dead}}&lt;/ref&gt;

===സൂര്യനും ഗ്രഹങ്ങളുടെ പാരിസ്ഥിതികസവിശേഷതകളും===
{{See also|നക്ഷത്രപരിണാണം|ഭൂമിയുടെ ഭാവി}}
{{CSS image crop
|Image = Nature_timespiral_vertical_layout.png
|bSize = 1350
|cWidth = 250
|cHeight = 250
|oTop = 410
|oLeft = 282
|Location = right
|Description = ഒരു പ്രോട്ടോപ്ലാനറ്ററി ഡിസ്കിലേക്ക് വാതകവും പൊടിയും അടിഞ്ഞുകൂടിയതിനുശേഷമുളള സൗരയൂഥത്തിന്റെ രൂപീകരണം. ഈ പദാർത്ഥങ്ങളുടെ ഭൂരിഭാഗവും ആദിമ [[സൂപ്പർനോവ|സൂപ്പർനോവയിൽ]] നിന്നാണ് ലഭിച്ചത്}}
ദീർഘകാലാടിസ്ഥാനത്തിൽ, സൗരയൂഥത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ മാറ്റങ്ങൾ സംഭവിക്കുന്നതിന് കാരണമാകുന്നത് പ്രായത്തിനനുസരിച്ച് സൂര്യനിൽ വരുന്ന മാറ്റങ്ങളായിരിക്കും. സൂര്യൻ ഹൈഡ്രജൻ സംലയനത്തിലൂടെ നിലനിൽക്കുന്നതിനാൽ അത് കൂടുതൽ ചൂടാകുന്നതിനനുസരിച്ച് ശേഷിക്കുന്ന ഇന്ധനം കൂടുതൽ വേഗത്തിൽ കത്തിത്തീരുകയും ചെയ്യുന്നു. തൽഫലമായി ഓരോ 110 കോടി വർഷത്തിലും പത്ത് ശതമാനം എന്ന തോതിൽ സൂര്യന്റെ പ്രകാശം വർദ്ധിക്കുന്നു.&lt;ref name=scientist&gt;{{cite news|title=Science: Fiery future for planet Earth |author=Jeff Hecht | work=New Scientist |url = https://www.newscientist.com/article/mg14219191.900.html | date=2 April 1994 | issue=1919 | page=14 |access-date=2007-10-29 }}&lt;/ref&gt; ഏകദേശം 600 ദശലക്ഷം വർഷങ്ങൾക്കുള്ളിൽ, സൂര്യന്റെ തീക്ഷ്ണത ഭൂമിയുടെ കാർബൺ ചക്രത്തെ തടസ്സപ്പെടുത്തും. ഇവിടെ മരങ്ങൾക്ക് (C3 ഫോട്ടോസിന്തറ്റിക് സസ്യജീവിതം) നിലനിൽക്കാൻ കഴിയാതാവും. ഏകദേശം 800 ദശലക്ഷം വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം ഭൂമിയുടെ ഉപരിതലത്തിലെയും സമുദ്രങ്ങളിലെയും സങ്കീർണ്ണമായ എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളെയും സൂര്യൻ നശിപ്പിക്കും. 110 കോടി വർഷത്തിനുള്ളിൽ സൂര്യന്റെ വർദ്ധിച്ച വികിരണം സൗരയൂഥത്തിലെ വാസയോഗ്യ മേഖലയെ പുറത്തേക്ക് നീക്കുന്നതിന് ഇടയാക്കും. ദ്രവജലം സ്വാഭാവികമായി നിലനിൽക്കാൻ കഴിയാത്തവിധം ഭൂമിയുടെ ഉപരിതലത്തെ ഇത് ചൂടുള്ളതാക്കും. ഈ ഘട്ടത്തിൽ ഭൂമിയിൽ ഏകകോശജീവികൾ മാത്രമേ കാണുകയുള്ളു.&lt;ref name=Schroder2008/&gt; സമുദ്രത്തിന്റെ ഉപരിതലത്തിൽ നിന്നും കൂടിയ തോതിലുള്ള ജലത്തിന്റെ ബാഷ്പീകരണം അന്തരീക്ഷ താപനിലയുടെ വർദ്ധനയെ ത്വരിതപ്പെടുത്തും. ഇത് ഭൂമിയിലെ എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളെയും വേഗത്തിൽ ഇല്ലാതാക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.cicero.uio.no/fulltext/index_e.aspx?id=2737|title=Our changing solar system|author1=Knut Jørgen|author2=Røed Ødegaard|work=Centre for International Climate and Environmental Research|year=2004|access-date=2008-03-27|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20081009015241/http://www.cicero.uio.no/fulltext/index_e.aspx?id=2737|archive-date=2008-10-09}}&lt;/ref&gt; ഈ സമയത്ത് ചൊവ്വയുടെ ഉപരിതല താപനില ക്രമാതീതമായി ഉയരും. കാർബൺ ഡൈ ഓക്സൈഡും ഉപരിതല ശിലാശകലങ്ങൾക്കു കീഴിലുള്ള തണുത്തുറഞ്ഞു കിടക്കുന്ന വെള്ളവും അന്തരീക്ഷത്തിലേക്ക് വരാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ഇത് ചൊവ്വയിൽ ഒരു ഹരിതഗൃഹ പ്രഭാവം സൃഷ്ടിക്കുയും ഇന്നത്തെ ഭൂമിക്ക് സമാനമായ അവസ്ഥ കൈവരിക്കുന്നതുവരെ ഗ്രഹത്തെ ചൂടാക്കുകയും ചെയ്യും. ജീവികളുടെ ഭാവി വാസസ്ഥലമായി ചൊവ്വ മാറിയേക്കാം.&lt;ref name=mars&gt;{{cite book|title=Mars: A Warmer, Wetter Planet|author=Jeffrey Stuart Kargel | url = https://books.google.com/books?id=0QY0U6qJKFUC&amp;q=mars+future+%22billion+years%22+sun&amp;pg=PA509 | isbn=1-85233-568-8 | date=2004 | publisher=Springer |access-date=2007-10-29 }}&lt;/ref&gt; 3.5 ബില്യൻ വർഷങ്ങൾക്കുള്ളിൽ ഭൂമിയുടെ ഉപരിതല അവസ്ഥ ഇന്നത്തെ ശുക്രന്റെ അവസ്ഥയ്ക്ക് സമാനമായിരിക്കും.&lt;ref name=scientist /&gt;

[[File:Sun red giant.svg|thumb|left|ഒരു ചുവന്ന ഭീമൻ എന്ന നിലയിൽ ഭാവിയിൽ കണക്കാക്കിയിരിക്കുന്ന വലുപ്പവുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ സൂര്യന്റെ ഇപ്പോഴത്തെ ആപേക്ഷിക വലുപ്പം ഇൻസെറ്റിൽ]]
ഏകദേശം 5.4 ബില്യൻ വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം സൂര്യന്റെ കാമ്പ് അതിന്റെ ചുറ്റുമുള്ള ഷെല്ലിൽ ഹൈഡ്രജൻ സംയോജനം നടത്താൻ തക്കവിധം ചൂടാകും.&lt;ref name=Schroder2008/&gt; ഇത് നക്ഷത്രത്തിന്റെ പുറം പാളികൾ വളരെയധികം വികസിക്കാൻ ഇടയാക്കും. കൂടാതെ നക്ഷത്രം അതിന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ അടുത്ത ഘട്ടമായ [[ചുവപ്പുഭീമൻ]] ആയി മാറുകയും ചെയ്യും.{{sfn|Zeilik|Gregory|1998|p=320–321}}&lt;ref&gt;{{cite web|title=Introduction to Cataclysmic Variables (CVs)|work=NASA Goddard Space Center|year=2006|url=http://heasarc.gsfc.nasa.gov/docs/objects/cvs/cvstext.html|access-date=2006-12-29|archive-date=2020-05-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20200507212645/https://heasarc.gsfc.nasa.gov/docs/objects/cvs/cvstext.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 7.5 ബില്യൺ വർഷങ്ങൾ കഴിയുമ്പോൾ സൂര്യന്റെ വ്യാസം 1.2 AU- ആയിരിക്കും.—ഇപ്പോഴത്തെ വലിപ്പത്തിന്റെ 256 ഇരട്ടി. ചുവന്ന ഭീമൻ അവസ്ഥയിൽ ഉപരിതല വിസ്തീർണ്ണം വർധിച്ചതിന്റെ ഫലമായി സൂര്യന്റെ ഉപരിതല താപനില ഇപ്പോഴുള്ളതിനേക്കാൾ  വളരെ താഴ്ന്നതായിരിക്കും.  ഏകദേശം 2600 കെൽവിൻ അപ്പോൾ അതിന്റെ താപനില. തിളക്കമാകട്ടെ ഇപ്പോഴുള്ളതിന്റെ 2,700 മടങ്ങ് വർദ്ധിക്കുകയും ചെയ്യും. ഈ സമയത്ത് സൂര്യനിൽ നിന്ന് ശക്തമായ സൗങ്ങൾ രൂപപ്പെടും, ഇത് അതിന്റെ പിണ്ഡത്തിന്റെ 33% വരെ പറത്തിക്കളയും.&lt;ref name=Schroder2008&gt;{{cite journal|author1=K. P. Schroder |author2=Robert Connon Smith |title= Distant future of the Sun and Earth revisited|journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society | volume=386|issue= 1 |pages=155–163 |year=2008 |doi=10.1111/j.1365-2966.2008.13022.x |bibcode=2008MNRAS.386..155S |arxiv = 0801.4031 |s2cid=10073988 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;sun_future&quot;&gt;{{cite journal |author1=I. J. Sackmann |author2=A. I. Boothroyd |author3=K. E. Kraemer | title=Our Sun. III. Present and Future |url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_1993-11-20_418_1/page/456 | pages=457 | journal=Astrophysical Journal |year=1993 | volume=418 | bibcode=1993ApJ...418..457S | doi=10.1086/173407 }}&lt;/ref&gt;{{sfn|Zeilik|Gregory|1998|p=322}} ഈ കാലമാവുമ്പോഴേക്കും [[ശനി|ശനിയുടെ]] ഉപഗ്രഹമായ [[ടൈറ്റൻ (ഉപഗ്രഹം)|ടൈറ്റൻ]] ജീവൻ നിലനിർത്താൻ ആവശ്യമായ ഉപരിതല താപനില കൈവരിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.&lt;ref name=Titan&gt;{{cite journal |title=Titan under a red giant sun: A new kind of &quot;habitable&quot; moon |author1=Ralph D. Lorenz |author2=Jonathan I. Lunine |author3=Christopher P. McKay |journal=Geophysical Research Letters |year=1997 |volume=24 |pages=2905–8 |url=http://www.lpl.arizona.edu/~rlorenz/redgiant.pdf |access-date=2008-03-21 |doi=10.1029/97GL52843 |pmid=11542268 |issue=22 |bibcode=1997GeoRL..24.2905L |citeseerx=10.1.1.683.8827 |archive-date=2011-07-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110724173621/http://www.lpl.arizona.edu/~rlorenz/redgiant.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | author=Marc Delehanty | title=Sun, the solar system's only star | work=Astronomy Today | url=http://www.astronomytoday.com/astronomy/sun.html | access-date=2006-06-23 | archive-date=2013-03-15 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130315063022/http://www.astronomytoday.com/astronomy/sun.html | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

സൂര്യൻ വികസിക്കുമ്പോൾ അത് [[ബുധൻ]], [[ശുക്രൻ]] എന്നീ ഗ്രഹങ്ങളെ വിഴുങ്ങും.&lt;ref name=Rybicki2001&gt;{{cite journal
 |author1=K. R. Rybicki |author2=C. Denis |title=On the Final Destiny of the Earth and the Solar System
 |journal=Icarus
 |volume=151 | issue=1 |pages=130–137 |date=2001
 |doi=10.1006/icar.2001.6591 |bibcode=2001Icar..151..130R }}&lt;/ref&gt; ഭൂമിയുടെ കാര്യം എന്താകുമെന്ന് വ്യക്തമല്ല. സൂര്യൻ ഭൂമിയുടെ നിലവിലെ ഭ്രമണപഥത്തെ വലയം ചെയ്യുമെങ്കിലും, സൂര്യന്റെ പിണ്ഡം നഷ്ടപ്പെടുന്നത് കാരണം അതിന്റെ ഗരുത്വാകർഷണം ദുർബലമാകുകയും ഗ്രഹങ്ങളുടെ ഭ്രമണപഥം കൂടുതൽ കൂടുതൽ പുറത്തേക്ക് നീങ്ങാൻ ഇടയാക്കുകയും [[ഭൂമി]] സൂര്യനിൽ നിന്ന് കൂടുതൽ അകലേക്ക് മാറുകയും ചെയ്തേക്കാം.&lt;ref name=Schroder2008/&gt;&lt;ref name=sun_future /&gt; എന്നാൽ 2008-ലെ ഒരു പഠനം സൂചിപ്പിക്കുന്നത്  ഭൂമി വിഴുങ്ങപ്പെടാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്നാണ്.&lt;ref name=Schroder2008/&gt;

വികാസത്തിന്റെ ഘട്ടത്തിനുശേഷം, വാസയോഗ്യമായ മേഖല ബാഹ്യ സൗരയൂഥത്തിലേക്കും കൈപ്പർ-ബെൽറ്റിലേക്കും മാറും. ഇതിനർത്ഥം, പ്ലൂട്ടോയിലെയും ഷാരോണിലെയും ഉപരിതല താപനില മഞ്ഞ് ഉരുകുന്നതിന് ആവശ്യമുള്ള അളവിലുള്ളതായിരിക്കും എന്നാണ്. പ്ലൂട്ടോയിലും ചാരോണിലും ഉപരിതല താപനില 0 °C ആയിരിക്കും. സബ്ലിമേഷൻ മൂലം അപ്പോഴേക്കും പ്ലൂട്ടോയ്ക്ക് അതിന്റെ മീഥേൻ പാളി നഷ്ടമായിട്ടുണ്ടാകും. [[പ്ലൂട്ടോ]] വളരെ ചെറുതായതിനാലും കാന്തികമണ്ഡലം വളരെ ദുർബലമായതിനാലും സൂര്യനിൽ നിന്നും വരുന്ന ചാർജ്ജിത കണങ്ങളെ തടയാനാവില്ല. ഈ സമയത്ത് സൗരപ്രവർത്തനങ്ങൾ വളരെയേറെ വർദ്ധിക്കുന്നതു കൊണ്ടും പ്ലൂട്ടോക്ക് അതിന്റെ അന്തരീക്ഷത്തെ പിടിച്ചു നിർത്താനാവില്ല. പ്ലൂട്ടോയിലേയും ഷാരോണിലേയും ഹിമം ആവിയായി ബഹിരാകാശത്തേക്ക് നഷ്ടപ്പെടും. അവസാനം ഇവയുടെ ശിലാരൂപത്തിലുള്ള കാമ്പ് മാത്രം അവശേഷിക്കും. ഇങ്ങനെ രണ്ടിനും അവയുടെ പിണ്ഡത്തിന്റെ 30-40% നഷ്ടപ്പെടും.

ക്രമേണ സൗരകേന്ദ്രത്തിനു ചുറ്റുമുള്ള ഷെല്ലിൽ കത്തുന്ന ഹൈഡ്രജൻ കാമ്പിന്റെ പിണ്ഡം വർദ്ധിക്കും. അത് നിലവിലെ സൗരപിണ്ഡത്തിന്റെ 45% ആവും. ഈ ഘട്ടത്തിൽ സാന്ദ്രതയും താപനിലയും വളരെ ഉയർന്നതായിത്തീരും. ഹീലിയം അണുകേന്ദ്രങ്ങൾ സംയോജിച്ച് [[കാർബൺ]] ആയിമാറുന്ന പ്രകൃയ ആരംഭിക്കും. ഇത് ഒരു [[ഹീലിയം ഫ്ലാഷ്|ഹീലിയം ഫ്ലാഷിലേക്ക്]] നയിക്കും. തുടർന്ന് സൂര്യന്റെ വലിപ്പം വളരെയേറെ ചുരുങ്ങും. അതിന്റെ തെളിച്ചം ഏകദേശം 54 മടങ്ങ് വരെ കുറയുകയും അതിന്റെ ഉപരിതല താപനില ഏകദേശം 4770 കെൽവിൻ ആയി വർദ്ധിക്കുകയും ചെയ്യും. [[സൂര്യൻ]] ഒരു [[തിരശ്ചീന ശാഖ|തിരശ്ചീന ഭീമനായി]] മാറും. ഇപ്പോൾ ഹൈഡ്രജൻ കത്തിന്നതു പോലെ അതിന്റെ കാമ്പിൽ ഹീലിയം കത്താൻ തുടങ്ങുന്നു. ഹീലിയം ഫ്യൂസിംഗ് ഘട്ടം 100 ദശലക്ഷം വർഷങ്ങൾ മാത്രമേ നിലനിൽക്കൂ. പിന്നീട് അതിന്റെ പുറം പാളികളിലെ ഹൈഡ്രജനും ഹീലിയവും ഉപയോഗിക്കാൻ തുടങ്ങും. അത് രണ്ടാം തവണയും വികസിക്കുകയും [[അസിംപ്റ്റോട്ടിക് ഭീമൻ]] എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഒന്നായി മാറുകയും ചെയ്യും. അപ്പോൾ സൂര്യന്റെ തിളക്കം വീണ്ടും വർദ്ധിക്കുകയും താപനില കുറഞ്ഞ് ഏകദേശം 3500 കെൽവിനിലേക്ക് എത്തുകയും ചെയ്യും.&lt;ref name=Schroder2008/&gt; ഈ ഘട്ടം ഏകദേശം 30 ദശലക്ഷം വർഷങ്ങൾ നീണ്ടുനിൽക്കും. അതിനുശേഷം 1,00,000 വർഷത്തിനുള്ളിൽ സൂര്യന്റെ ശേഷിക്കുന്ന പുറം പാളികൾ തെറിച്ചു പോകുകയും ഒരു [[ഗ്രഹ നീഹാരിക
|ഗ്രഹനെബുലയായി]] രൂപപ്പെടുകയും ചെയ്യും. പുറന്തള്ളപ്പെടുന്ന പദാർത്ഥത്തിൽ സൂര്യന്റെ ന്യൂക്ലിയർ പ്രതിപ്രവർത്തനങ്ങളാൽ ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ഹീലിയവും കാർബണും അടങ്ങിയിരിക്കും. ഭാവി തലമുറയിലെ നക്ഷത്രങ്ങൾക്കായി നക്ഷത്രാന്തര മാധ്യമത്തെ ഭാരമുള്ള മൂലകങ്ങളാൽ സമ്പുഷ്ടമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.&lt;ref name=nebula&gt;{{cite web | author=Bruce Balick | title=Planetary nebulae and the future of the Solar System | work=Personal web site | url=http://www.astro.washington.edu/balick/WFPC2/ | access-date=2006-06-23 | archive-url=https://web.archive.org/web/20081219010229/http://www.astro.washington.edu/balick/WFPC2/ | archive-date=2008-12-19 | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

[[File:M57 The Ring Nebula.JPG|thumb| [[റിങ് നെബുല]]. സൂര്യനും അവസാനം ഇതുപോലെ ഒരു ഗ്രഹനീഹാരികയായി മാറും.]]
ഇത് താരതമ്യേന ശാന്തമായി സംഭവിക്കുന്ന ഒന്നാണ്. ഒരു സൂപ്പർനോവയ്ക്ക് സമാനമായതല്ല. സൂര്യൻ അതിന്റെ പരിണാമത്തിന്റെ ഭാഗമായി [[സൂപ്പർനോവ]] ഘട്ടത്തിലൂടെ കടന്നുപോകാൻ കഴിയാത്തത്ര ചെറുതാണ്. സൂര്യന്റെ ഈ അവസാനകാലത്ത് സൗരവാതത്തിന്റെ വേഗതയിൽ വൻതോതിലുള്ള വർദ്ധനവ് കാണും. എന്നാൽ ഒരു ഗ്രഹത്തെ പൂർണ്ണമായും നശിപ്പിക്കാനുള്ള ശേഷി ഇതിനുണ്ടാവില്ല. എന്നിരുന്നാലും, സൂര്യന്റെ പിണ്ഡം നഷ്ടപ്പെടുന്നത് മൂലമുണ്ടാകുന്ന ഗരുത്വവ്യതിയാനം അതിജീവിക്കുന്ന ഗ്രഹങ്ങളിൽ ചിലത് കൂട്ടിയിടിക്കുന്നതിനും ചിലത് സൗരയൂഥത്തിൽ നിന്ന് പുറന്തള്ളപ്പെടുന്നതിനും മറ്റുള്ളവ ടൈഡൽ പ്രതിപ്രവർത്തനങ്ങളാൽ വിഘടിക്കപ്പെടുന്നതിനും ഇടയാക്കും.&lt;ref&gt;{{cite journal|title=A Gaseous Metal Disk Around a White Dwarf|url=https://archive.org/details/sim_science_2006-12-22_314_5807/page/1908|author1=B. T. Gänsicke |author2=T. R. Marsh |author3=J. Southworth |author4=A. Rebassa-Mansergas |journal=Science|year=2006 | volume=314 | pages=1908–1910 | doi=10.1126/science.1135033|pmid=17185598|issue=5807|arxiv = astro-ph/0612697 |bibcode = 2006Sci...314.1908G |s2cid=8066922 }}&lt;/ref&gt; അതിനുശേഷം, സൂര്യൻ ഒരു [[വെളുത്ത കുള്ളൻ]] നക്ഷത്രമായി മാറും. ഇത് വളരെയേറെ സാന്ദ്രമായ ഒരു അവസ്ഥയാണ്. അതിന്റെ യഥാർത്ഥ പിണ്ഡം ഇപ്പോഴുള്ളതിന്റെ 54% ആയിരിക്കും. എന്നാൽ ഭൂമിയുടെ വലിപ്പം മാത്രമേ കാണുകയുള്ളു. തുടക്കത്തിൽ ഈ വെളുത്ത കുള്ളൻ നക്ഷത്രത്തിന് ഇപ്പോൾ സൂര്യനുള്ളതിനേക്കാൾ 100 മടങ്ങ് പ്രകാശമുണ്ടായിരിക്കും. ഇത് പൂർണ്ണമായും [[കാർബൺ|കാർബണും]] [[ഓക്സിജൻ|ഓക്സിജനും]] അടങ്ങിയതായിരിക്കും. എന്നാൽ ഈ മൂലകങ്ങളെ സംയോജിപ്പിക്കാൻ ആവശ്യമായ താപനിലയിൽ ഒരിക്കലും എത്തുകയുമില്ല. വെളുത്ത കുള്ളൻ സൂര്യൻ ക്രമേണ തണുക്കുകയും തിളക്കം കുറഞ്ഞു പോകുകയും ചെയ്യും.&lt;ref name=&quot;future-sun&quot;&gt;{{cite web|author=Richard W. Pogge |year=1997 |url=http://www.astronomy.ohio-state.edu/~pogge/Lectures/vistas97.html |title=The Once &amp; Future Sun |format=lecture notes |work=New Vistas in Astronomy |access-date=2005-12-07 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20050527094435/http://www-astronomy.mps.ohio-state.edu/Vistas/ |archive-date=2005-05-27 }}&lt;/ref&gt;

സൂര്യൻ മരിക്കുമ്പോൾ ഗ്രഹങ്ങൾ, ധൂമകേതുക്കൾ, ഛിന്നഗ്രഹങ്ങൾ തുടങ്ങിയ പരിക്രമണ വസ്തുക്കളിൽ അതിന്റെ ഗുരുത്വാകർഷണം അതിന്റെ പിണ്ഡനഷ്ടം മൂലം ദുർബലമാകും. ശേഷിക്കുന്ന എല്ലാ ഗ്രഹങ്ങളുടെയും ഭ്രമണപഥങ്ങൾ വികസിക്കും. ശുക്രൻ, ഭൂമി, ചൊവ്വ എന്നിവ അപ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ അവയുടെ ഭ്രമണപഥങ്ങൾ ഏകദേശം 1.4 AU, 1.9 AU, 2.8 AU എന്ന ക്രമത്തിലായിരിക്കും. അവയും ബാക്കിയുള്ള മറ്റ് ഗ്രഹങ്ങളും ഇരുണ്ടതും തണുപ്പുള്ളതുമായ ഗോളങ്ങളായി മാറും. യാതൊരു തരത്തിലുള്ള ജീവനും ഉണ്ടായിരിക്കില്ല.&lt;ref name=&quot;sun_future&quot; /&gt; ഗ്രഹങ്ങൾ സൂര്യനെ ഭ്രമണം ചെയ്യുന്നത് തുടരുമെങ്കിലും ഗുരുത്വാകർഷണം കുറയുന്നതു കാരണം അവയുടെ വേഗതയും സൂര്യനിൽ നിന്നുള്ള ദൂരവും കൂടിവരും. രണ്ട് ബില്യൺ വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം സൂര്യന്റെ കാമ്പിലെ കാർബണും ഓക്സിജനും ഘനീഭവിക്കുകയും ശേഷിക്കുന്ന പിണ്ഡത്തിന്റെ 90% വും ഒരു ക്രിസറ്റലീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite journal |author1=T. S. Metcalfe |author2=M. H. Montgomery |author3=A. Kanaan | title=Testing White Dwarf Crystallization Theory with Asteroseismology of the Massive Pulsating DA Star BPM 37093 | journal=Astrophysical Journal | arxiv=astro-ph/0402046 |year=2004 | volume=605 |issue=2 | pages=L133 | doi=10.1086/420884 | bibcode=2004ApJ...605L.133M |s2cid=119378552 }}&lt;/ref&gt; ഒടുവിൽ ഏകദേശം 1 ക്വാഡ്രില്യൺ വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം സൂര്യൻ പൂർണ്ണമായും പ്രകാശിക്കുന്നത് അവസാനിപ്പിച്ച് ഒരു [[കറുത്ത കുള്ളൻ|കറുത്ത കുള്ളനായി]] മാറും.&lt;ref name=Fontaine2001&gt;{{cite journal|title=The Potential of White Dwarf Cosmochronology |url=https://archive.org/details/sim_astronomical-society-of-the-pacific-publications_2001-04_113_782/page/409 |author1=G. Fontaine |author2=P. Brassard |author3=P. Bergeron | journal=Publications of the Astronomical Society of the Pacific | volume=113|issue=782 | pages=409–435 |year=2001 | doi=10.1086/319535 | bibcode=2001PASP..113..409F |doi-access=free }}&lt;/ref&gt;

==താരാപഥ പ്രതിപ്രവർത്തനം==
[[File:Milky Way Spiral Arm.svg|left|thumb|ആകാശഗംഗയിൽ സൗരയൂഥത്തിന്റെ സ്ഥാനം]]
[[താരാപഥ കേന്ദ്രം|താരാപഥ കേന്ദ്രത്തിൽ]] നിന്ന് ഏകദേശം 30,000 [[പ്രകാശവർഷം]] അകലെയായി ഒരു വൃത്താകൃതിയിലുള്ള പരിക്രമണപഥത്തിലൂടെ സൗരയൂഥം സഞ്ചരിക്കുന്നുണ്ട്. അതിന്റെ വേഗത ഏകദേശം സെക്കന്റിൽ 220 കിലോമീറ്ററാണ്. സൗരയൂഥത്തിന് താരാപഥ കേന്ദ്രത്തിന് ചുറ്റും ഒരു പരിക്രമണം 
പൂർത്തിയാക്കാൻ ആവശ്യമായ കാലയളവിനെയാണ് [[കോസ്മിക്‌ വർഷം]] എന്നു പറയുന്നത്. ഇത് ഏകദേശം 220-250 ദശലക്ഷം ഭൗമവർഷങ്ങൾ വരും. 
[[സൗരയൂഥം]] അതിന്റെ രൂപീകരണത്തിനു ശേഷം കുറഞ്ഞത് 20 പരിക്രമണങ്ങളെങ്കിലും പൂർത്തിയാക്കിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;biblio&quot;&gt;{{cite web | url = http://hypertextbook.com/facts/2002/StacyLeong.shtml|work=The Physics Factbook (self-published)| author=Stacy Leong| editor=Glenn Elert |year=2002|title=Period of the Sun's Orbit around the Galaxy (Cosmic Year) | access-date=2008-06-26 }}&lt;/ref&gt;

[[ജീവാശ്മം|ഫോസിൽ]] പഠനങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ സൗരയൂഥത്തിന്റെ പരിക്രമണത്തിന് ഭൂമിയിലെ ജീവികളുടെ വംശനാശവുമായി ബന്ധമുണ്ട് എന്ന് ചില ശാസ്ത്രജ്ഞർ നിരീക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഗാലക്‌സിയുടെ കേന്ദ്രത്തെ ചുറ്റുമ്പോൾ സൂര്യന് ഉണ്ടാകുന്ന ലംബമായ ആന്ദോളനങ്ങൾ അതിന്റെ ഗാലക്‌സിയുടെ തലത്തിലൂടെയുള്ള ലംബമായ ചലനത്തിന് കാരണമാകുമെന്ന് ഒരു സിദ്ധാന്തം അനുമാനിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ ഭാഗമായി സൂര്യന്റെ ഭ്രമണപഥം ഗാലക്‌സി ഡിസ്കിന് പുറത്തേക്ക് നീങ്ങുമ്പോൾ [[താരാപഥ വേലിയേറ്റം|ഗാലക്സിയിലെ ടൈഡൽ‍]] സ്വാധീനം ദുർബലമാകാൻ കാരണമാകുന്നു. ഗാലക്സി ഡിസ്കിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുമ്പോൾ കൂടുതൽ ശക്തമാകുകയും ചെയ്യും. ഇത് ഓരോ 20-25 മില്യൺ വ‍ർഷത്തിലും സംഭവിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ഗണിതമാതൃകകൾ അനുസരിച്ച് ഇത് [[ഒർട്ട് മേഘം|ഊർട്ട് മേഘത്തിൽ]] നിന്നുള്ള ധൂമകേതുക്കൾ സൗരയൂഥത്തിനുള്ളിലേക്ക് ഒഴുകുന്നതിന് ഇടയാക്കുന്നു. ഇത് വിനാശകരമായ ആഘാതങ്ങളുടെ സാധ്യത വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web
| title = Perturbing the Oort Cloud
| first = Michael
| last = Szpir
| work = American Scientist
| url = http://www.americanscientist.org/issues/pub/perturbing-the-oort-cloud
| access-date = 2008-03-25
| publisher = The Scientific Research Society
| archive-date = 2012-04-02
| archive-url = https://web.archive.org/web/20120402163230/http://www.americanscientist.org/issues/pub/perturbing-the-oort-cloud
| url-status = dead
}}&lt;/ref&gt;

എന്നാൽ മറ്റു ചിലർ വാദിക്കുന്നത് സൂര്യൻ നിലവിൽ ഗാലക്‌സിയുടെ തലത്തോട് അടുത്താണെന്നും എന്നിട്ടും അവസാനത്തെ വലിയ വംശനാശം 15 ദശലക്ഷം വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് സംഭവിച്ചു എന്നുമാണ്. അതിനാൽ, സൂര്യന്റെ ലംബ സ്ഥാനത്തിന് അത്തരം ആനുകാലിക വംശനാശത്തെ വിശദീകരിക്കാൻ കഴിയില്ല. പകരം സൂര്യൻ ഗാലക്സിയുടെ സർപ്പിള കൈകളിലൂടെ കടന്നുപോകുമ്പോഴാണ് വംശനാശം സംഭവിക്കുന്നത് എന്നാണ് ഇവർ പറയുന്നത്. വളരെ ഉയർന്ന തോതിൽ തന്മാത്രാമേഘങ്ങളും [[നീലഭീമൻ|നീലഭീമൻ നക്ഷത്രങ്ങളും]] അടങ്ങിയിട്ടുള്ള ഈ [[സർപ്പിള താരാപഥം|സർപ്പിളകരങ്ങൾ]] അവയുടെ ഉയർന്ന ഗുരുത്വാകർഷണം മൂലം ഊർട്ട് മേഘത്തെ സ്വാധീനിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite journal|title=Mass Extinctions and The Sun's Encounters with Spiral Arms|author1=Erik M. Leitch |author2=Gautam Vasisht |year=1998|pages=51–56|issue=1|journal=New Astronomy|volume= 3|arxiv=astro-ph/9802174|doi=10.1016/S1384-1076(97)00044-4|bibcode = 1998NewA....3...51L |s2cid=17625755 }}&lt;/ref&gt;

===ഗാലക്‌സികളുടെ കൂട്ടിയിടിയും സൗരയൂഥത്തിന്റെ തകർച്ചയും===
{{Main article|ആൻഡ്രോമീഡ-ആകാശഗംഗ സംഘർഷണം}}
പ്രപഞ്ചത്തിലെ ബഹുഭൂരിപക്ഷം ഗാലക്‌സികളും ക്ഷീരപഥത്തിൽ നിന്ന് അകലുകയാണെങ്കിലും ഗാലക്‌സികളുടെ [[ലോക്കൽ ഗ്രൂപ്പ്|പ്രാദേശിക ഗ്രൂപ്പിലെ]] ഏറ്റവും വലിയ അംഗമായ ആൻഡ്രോമിഡ ഗാലക്‌സി സെക്കന്റിൽ ഏകദേശം 120 കിലോമീറ്റർ വേഗതയിൽ ക്ഷീരപഥത്തിന്റെ അടുത്തേക്ക് നീങ്ങുകയാണ്.&lt;ref name=cain /&gt; 4 ബില്യൺ വർഷത്തിനുള്ളിൽ ആൻഡ്രോമിഡയും ക്ഷീരപഥവും കൂട്ടിയിടിക്കും. അത് ഈ ഗാലക്സികളുടെ രൂപത്തിൽ മാറ്റം വരുത്തും. ഇങ്ങനെ സംഭവിക്കുകയാണെങ്കിൽ സൗരയൂഥം ക്ഷീരപഥത്തിന്റെ പുറത്തേക്ക് നീങ്ങാനുള്ള സാധ്യത 12% ആണെന്ന് കണക്കാക്കിയിരിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ തുടർച്ചയായി സൗരയൂഥം ആൻഡ്രോമീഡയുടെ ഭാഗമായി മാറാനുള്ള സാധ്യതയുമുണ്ട്. ഇതിന് 3% സാധ്യതയാണ് കണക്കാക്കുന്നത്.&lt;ref name=cain /&gt; തുടർച്ചയായ ആഘാതങ്ങൾ ഇതിനെ പുറംതള്ളുന്നതിനുള്ള സാധ്യത 30% ആയി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref name=cox /&gt; ഈ താരാപഥങ്ങളുടെ കേന്ദ്രത്തിലുള്ള തമോഗർത്തങ്ങളും ലയിച്ച് ഒന്നാവും. ഒടുവിൽ ഏകദേശം 6 ബില്യൺ വർഷങ്ങൾക്കുള്ളിൽ ക്ഷീരപഥവും ആൻഡ്രോമിഡയും ഒരു ഭീമാകാരമായ ദീർഘവൃത്താകൃതിയിലുള്ള ഗാലക്‌സിയായി അവരുടെ ലയനം പൂർത്തിയാക്കും. ലയന സമയത്ത് ധാരാളം വാതകം ഉണ്ടെങ്കിൽ, വർദ്ധിച്ച ഗുരുത്വാകർഷണം വാതകത്തെ പുതിയതായി രൂപപ്പെടുന്ന ദീർഘവൃത്താകൃതിയിലുള്ള ഗാലക്സിയുടെ മധ്യഭാഗത്തേക്ക് വലിച്ചെടുക്കുന്നു. ഇത് വളരെ കുറഞ്ഞ കാലം കൊണ്ട് കൂടുതൽ നക്ഷത്രങ്ങൾ രൂപം കൊള്ളുന്ന പ്രതിഭാസത്തിന് കാരണമായേക്കാം.&lt;ref name=cain /&gt; [[സ്റ്റാർബർസ്റ്റ്]] എന്നാണ് ഈ പ്രതിഭാസം അറിയപ്പെടുന്നത്. കൂടാതെ ഉള്ളിലേക്ക് വീഴുന്ന വാതകം പുതുതായി രൂപംകൊണ്ട തമോദ്വാരത്തെ പോഷിപ്പിക്കുകയും അതിനെ ഒരു [[സജീവ താരാപഥങ്ങൾ|സജീവ ഗാലക്സി ന്യൂക്ലിയസാക്കി]] മാറ്റുകയും ചെയ്യും. ഈ പ്രതിപ്രവർത്തനങ്ങൾ സൗരയൂഥത്തെ പുതിയ ഗാലക്‌സിയുടെ പുറം വലയത്തിലേക്ക് തള്ളിവിടും. ഈ കൂടിച്ചേരലിന്റെ ഭാഗമായുണ്ടാവുന്ന വികിരണങ്ങൾ സൗരയൂഥത്തെ കാര്യമായി ബാധിക്കാൻ സാധ്യതയില്ല.&lt;ref name=cain&gt;{{cite web|title=When Our Galaxy Smashes Into Andromeda, What Happens to the Sun?|author=Fraser Cain|work=Universe Today|url = http://www.universetoday.com/2007/05/10/when-our-galaxy-smashes-into-andromeda-what-happens-to-the-sun/|year=2007|access-date=2007-05-16 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=cox&gt;{{cite journal|title=The Collision Between The Milky Way And Andromeda |author1=J. T. Cox |author2=Abraham Loeb | journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |arxiv=0705.1170 |year=2007 | doi=10.1111/j.1365-2966.2008.13048.x|volume=386|issue=1|pages=461–474 | bibcode=2008MNRAS.386..461C |s2cid=14964036 }}&lt;/ref&gt;

ഈ കൂട്ടിയിടി സൗരയൂഥത്തിലെ ഗ്രഹങ്ങളുടെ ഭ്രമണപഥത്തിൽ മാറ്റം വരുത്തുമെന്നത് പൊതുവായ തെറ്റിദ്ധാരണയാണ്. സൗരയൂഥത്തിനു സമീപത്തു കൂടി കടന്നുപോകുന്ന നക്ഷത്രങ്ങളുടെ ഗുരുത്വാകർഷണത്തിന് ഗ്രഹങ്ങളെ നക്ഷത്രാന്തരീയ സ്ഥലത്തേക്ക് വലിച്ചിടാൻ കഴിയുമെന്നത് ശരിയാണെങ്കിലും നക്ഷത്രങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള അകലം വളരെ വലുതായതു കൊണ്ട് ക്ഷീരപഥം-ആൻഡ്രോമിഡ കൂട്ടിയിടി ഏതെങ്കിലും പ്രത്യേക നക്ഷത്രവ്യവസ്ഥയെ തകർക്കുന്നതിനുള്ള സാധ്യത വളരെ കുറവാണ്. സൗരയൂഥത്തെ മൊത്തത്തിൽ ഈ സംഭവങ്ങൾ ബാധിക്കാമെങ്കിലും സൂര്യനും ഗ്രഹങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തെ ഇതു തകർക്കുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നില്ല.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.nasa.gov/mission_pages/hubble/science/milky-way-collide.html |author=NASA|title=NASA's Hubble Shows Milky Way is Destined for Head-On Collision |work=NASA |date=2012-05-31 |access-date=2012-10-13}}&lt;/ref&gt;

എങ്കിലും ദീർഘകാലാടിസ്ഥാനത്തിൽ മറ്റൊരു നക്ഷത്രവുമായി കൂട്ടിയിടിക്കാനുള്ള സാധ്യത കൂടുന്നുണ്ട് എന്ന വസ്തുത കാണാതിരുന്നുകൂട. പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ അന്ത്യമായി കണക്കാക്കുന്ന മഹാശൈത്യം സംഭവിക്കുന്നില്ല എന്നു കരുതിയാൽ അടുത്തു കൂടി കടന്നുപോകുന്ന നക്ഷത്രങ്ങളുടെ ഗുരുത്വാകർഷണം 1 ക്വാഡ്രില്യൺ (10&lt;sup&gt;15&lt;/sup&gt;) വർഷത്തിനുള്ളിൽ മരിച്ച സൂര്യനെ അതിന്റെ ശേഷിക്കുന്ന ഗ്രഹങ്ങളിൽ നിന്ന് പൂർണ്ണമായും നീക്കം ചെയ്യുമെന്ന് കണക്കുകൂട്ടലുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഇത് സൗരയൂഥത്തിന്റെ അവസാനത്തെ അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു. സൂര്യനും ഗ്രഹങ്ങളും നിലനിൽക്കുമെങ്കിലും, സൗരയൂഥം അതിന്റെ യഥാർത്ഥമായ അർത്ഥത്തിൽ ഇല്ലാതാകും.&lt;ref name=&quot;dyson&quot;/&gt;

==കാലഗണന==
{{wide image|Solar Life Cycle.svg|600px|alt=Projected timeline of the Sun's life. From Formation To 14Gy}}
[[റേഡിയോമെട്രിക് ഡേറ്റിംഗ്]] ഉപയോഗിച്ചാണ് സൗരയൂഥത്തിന്റെ രൂപീകരണത്തിന്റെ കാലം മനസ്സിലാക്കിയിരിക്കുന്നത്. സൗരയൂഥത്തിന് 4.6 ബില്യൺ വർഷം പഴക്കമുണ്ടെന്ന് ശാസ്ത്രജ്ഞർ കണക്കാക്കുന്നു. ഭൂമിയിലെ അറിയപ്പെടുന്ന ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന ധാതുകണങ്ങൾക്ക് ഏകദേശം 4.4 ബില്യൺ വർഷം പഴക്കമുണ്ട്.&lt;ref name=Wilde&gt;{{cite journal | journal=Nature | volume=409 | pages=175–8 | title=Evidence from detrital zircons for the existence of continental crust and oceans on the Earth 4.4 Gyr ago | author1=Simon A. Wilde | author2=John W. Valley | author3=William H. Peck | author4=Colin M. Graham | doi=10.1038/35051550 | url=http://www.geology.wisc.edu/%7Evalley/zircons/Wilde2001Nature.pdf | year=2001 | pmid=11196637 | issue=6817 | bibcode=2001Natur.409..175W | s2cid=4319774 | archive-date=2020-09-02 | access-date=2022-08-13 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200902134505/http://www.geology.wisc.edu/~valley/zircons/Wilde2001Nature.pdf | url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ഭൂമിയുടെ ഉപരിതലം [[മണ്ണൊലിപ്പ്]], [[അഗ്നിപർവ്വതങ്ങൾ]], [[ഫലകചലനസിദ്ധാന്തം|പ്ലേറ്റ് ടെക്റ്റോണിക്സ്]] എന്നിവയാൽ നിരന്തരം പുനർരൂപകൽപ്പന ചെയ്യപ്പെടുന്നതിനാൽ ഇത്രയും പഴക്കമുള്ള പാറകൾ അപൂർവമാണ്. സൗരയൂഥത്തിന്റെ പ്രായം കണക്കാക്കാൻ ശാസ്ത്രജ്ഞർ സൗരനെബുല ഘനീഭവിക്കുന്ന സമയത്ത് രൂപംകൊണ്ട ഉൽക്കാശിലകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു. മിക്കവാറും എല്ലാ ഉൽക്കാശിലകൾക്കും ([[കാന്യോൺ ഡയാബ്ലോ ഉൽക്കാശില]] കാണുക) 4.6 ബില്യൺ വർഷം പഴക്കമുള്ളതായി കണ്ടെത്തി. അതുകൊണ്ട് സൗരയൂഥത്തിന് ഇത്രയും പഴക്കമെങ്കിലും ഉണ്ടായിരിക്കുമെന്ന് കണക്കാക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite book | date=2000 |author=Gary Ernst Wallace|publisher=Cambridge University Press|chapter=Earth's Place in the Solar System|title=Earth Systems: Processes and Issues| url=https://archive.org/details/earthsystemsproc0000unse |pages=[https://archive.org/details/earthsystemsproc0000unse/page/45 45]–58|isbn=0-521-47895-2 }}&lt;/ref&gt;

മറ്റ് നക്ഷത്രങ്ങളെ വലയം ചെയ്തു കിടക്കുന്ന ഡിസ്കുകളുടെ പഠനങ്ങളും സൗരയൂഥത്തിന്റെ രൂപീകരണത്തിന് ഒരു കാലനിർണ്ണയത്തിന് വളരെയധികം സഹായിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഒരുലക്ഷത്തിനും മൂന്നുലക്ഷത്തിനും ഇടയിൽ പ്രായമുള്ള നക്ഷത്രങ്ങൾക്ക് വാതകത്താൽ സമ്പുഷ്ടമായ ഡിസ്കുകൾ ഉണ്ട്. അതേസമയം 10 മില്ല്യൺ വർഷത്തിലധികം പഴക്കമുള്ള നക്ഷത്രങ്ങൾക്ക് ഇത്തരത്തിലുള്ള വാതകവലയമില്ല.&lt;ref name=sciam /&gt;

==Notes==
{{notelist|1}}

==അവലംബം==
{{reflist
| colwidth = 30em
| refs =
}}


[[വർഗ്ഗം:സൗരയൂഥം]]
[[വർഗ്ഗം:ഗ്രഹശാസ്ത്രം]]
[[വർഗ്ഗം:നക്ഷത്ര ജ്യോതിശാസ്ത്രം]]
&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>6b73tighejtk7pg2s4hhpptup55j25l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>അർജുൻ സർജ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>561606</id>
    <revision>
      <id>4661002</id>
      <parentid>4618928</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T05:11:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4661002</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="55146" sha1="gmi2tzp9j73uv7y3o3zbex0t358hgcq" xml:space="preserve">{{ToDisambig|അർജുൻ|വ്യക്തി}}
{{Infobox person
| name               = അർജുൻ സർജ
| image              = Arjun at the ‘Kolaigaran’ Press Meet.jpg
| caption            = അർജ്ജുൻ 2019 ൽ കൊലൈഗാരൻ പ്രസ്സ് മീറ്റിനിടെ
| birth_name         = ശ്രീനിവാസ് സർജ
| birth_date         = &lt;!--Birthdate must be attributed to a reliable published source with an established reputation for fact-checking. No blogs. No IMDb. No public records. See WP:BLPPRIVACY--&gt;
| birth_place        = [[മധുഗിരി]], [[കർണ്ണാടക]]
| occupation         = {{hlist|Actor|director|producer|screenwriter|distributor}}
| yearsactive        = 1981–ഇതുവരെ
| spouse             = {{marriage|നിവേദിത അർജുൻ|1988}}
| children           = 2
| parents            = ശക്തിപ്രസാദ് (പിതാവ്)
| relatives          = {{plainlist |
* കിഷോർ സർജ (സഹോദരൻ)
* ചിരഞ്ജീവി സർജ (അനന്തിരവൻ)
* ധ്രുവ് സർജ (അനന്തിരവൻ)
* രാജേഷ് (ഭാര്യാപിതാവ്)
* കരുണാനിധി കുടുംബം
  }}
}}

പ്രധാനമായും [[തമിഴ്‌ സിനിമ|തമിഴ് സിനിമകളിലും]] ചില [[കന്നഡ]], [[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുങ്ക്]] സിനിമകളിലും പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ഇന്ത്യൻ നടനും നിർമ്മാതാവും സംവിധായകനുമാണ് '''ശ്രീനിവാസ &quot;അർജുൻ&quot; സർജ.''' ആക്ഷൻ സിനിമകളിലെ വേഷങ്ങൾക്ക് മാധ്യമങ്ങളും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആരാധകരും &quot; ആക്ഷൻ കിംഗ് &quot; എന്ന് വിളിക്കുന്നു,     അർജുൻ 150-ലധികം സിനിമകളിൽ അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്, അവയിൽ മിക്കതും പ്രധാന വേഷങ്ങളാണ്.    ഇന്ത്യയിലെ ഒന്നിലധികം സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്ന് ആരാധകരെ സൃഷ്ടിച്ച ചുരുക്കം [[തെന്നിന്ത്യ|ദക്ഷിണേന്ത്യൻ]] നടന്മാരിൽ ഒരാളാണ് അദ്ദേഹം.   11 സിനിമകൾ സംവിധാനം ചെയ്ത അദ്ദേഹം നിരവധി സിനിമകൾ നിർമ്മിക്കുകയും വിതരണം ചെയ്യുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. 

1993-ൽ, [[എസ്. ഷങ്കർ|എസ്. ശങ്കറിന്റെ]] ബ്ലോക്ക്ബസ്റ്റർ ''ജെന്റിൽമാനിൽ'' അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ചു, അത് പോസിറ്റീവ് അവലോകനങ്ങൾക്കായി തുറന്നു, അതേസമയം അർജുൻ മികച്ച നടനുള്ള തമിഴ്നാട് സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡ് നേടി .    ''ഈ സമയത്ത്, ജയ് ഹിന്ദ്'' (1994), ''കർണ'' (1995), ആക്ഷൻ ത്രില്ലർ സിനിമയായ ''[[കുരുതിപുനൽ|കുരുതിപുണൽ]]'' (1995) തുടങ്ങിയ ഹിറ്റുകളിൽ അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ചു. ഈ ചിത്രത്തിന് അർജുൻ തന്റെ വേഷത്തിന് അംഗീകാരം നേടി  [[വിദേശചിത്രത്തിനുള്ള ഓസ്കാർ പുരസ്കാരത്തിന്‌ ശുപാർശ ചെയ്യപ്പെട്ട ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ|ഈ ചിത്രം ഇന്ത്യയുടെ ഔദ്യോഗിക എൻട്രി]] ആയി മാറി. മികച്ച വിദേശ ഭാഷാ ചിത്രത്തിനുള്ള 68-ാമത് അക്കാദമി അവാർഡ് നേടി.  &lt;ref name=&quot;webcache.googleusercontent.com&quot;&gt;{{Cite web|url=https://imsports.rediff.com/style/apr/03sriram.htm|title=Rediff on the Net, Life/Style: The silence that speaks|date=9 October 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171009093138/https://imsports.rediff.com/style/apr/03sriram.htm|archive-date=9 October 2017}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Indiaglitz.com&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/56083.html|title=Jai Hind-II from Arjun - Tamil Movie News|access-date=2014-08-05|date=2010-04-12|publisher=Indiaglitz.com|archive-date=2010-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20100413224103/http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/56083.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 1999-ൽ, പൊളിറ്റിക്കൽ ആക്ഷൻ-ത്രില്ലറായ ''മുദൽവൻ'' (1999) എന്ന സിനിമയിൽ അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ചു, ആ ചിത്രത്തിലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭിനയത്തിന് മികച്ച നടനുള്ള തമിഴ്‌നാട് സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡും മറ്റ് നിരവധി നോമിനേഷനുകളും നേടി. വസന്തിന്റെ റൊമാന്റിക് ഡ്രാമ സിനിമയായ ''റിഥത്തിൽ'' അദ്ദേഹം ഒരു ഫോട്ടോഗ്രാഫറായി അഭിനയിച്ചു. ഒരു ജനപ്രിയ ശബ്‌ദട്രാക്ക് ഫീച്ചർ ചെയ്യുകയും പോസിറ്റീവ് അവലോകനങ്ങൾക്കായി തുറക്കുകയും ചെയ്‌ത ''റിഥം'' ഒരു വാണിജ്യ വിജയമായി മാറി. &lt;ref name=&quot;Rhythm: Movie Review&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.indolink.com/tamil/cinema/Reviews/articles/Rhythm_142548.html|title=Rhythm: Movie Review|access-date=2014-08-05|publisher=Indolink.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924034603/http://www.indolink.com/tamil/cinema/Reviews/articles/Rhythm_142548.html|archive-date=24 September 2015}}&lt;/ref&gt;

ദ്വിഭാഷാ ചിത്രമായ ''ശ്രീ മഞ്ജുനാഥ'' (2001), തെലുങ്ക് ചിത്രം ''ഹനുമാൻ ജംഗ്ഷൻ'' (2001) എന്നിവയിൽ അർജുൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. 2012-ൽ [[ബെർലിൻ അന്താരാഷ്ട്ര ചലച്ചിത്രോത്സവം|ബെർലിൻ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലിൽ]] പ്രദർശിപ്പിച്ച കന്നഡ ചിത്രമായ ''പ്രസാദിൽ'' അദ്ദേഹം വേഷമിട്ടു. &lt;ref name=&quot;Prasad Movie Review&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.supergoodmovies.com/41825/sandalwood/prasad-movie-review-movie-review-details|title=Prasad Movie Review|access-date=2014-08-05|date=2012-03-23|publisher=Supergoodmovies.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20140413144152/http://www.supergoodmovies.com/41825/sandalwood/prasad-movie-review-movie-review-details|archive-date=13 April 2014}}&lt;/ref&gt; ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിന് മികച്ച നടനുള്ള കർണാടക സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡ് നേടി . ബഹുഭാഷാ ചിത്രമായ ''അഭിമന്യു'' (2014) മികച്ച രണ്ടാമത്തെ ചിത്രത്തിനുള്ള കർണാടക സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡ് നേടി .

== സ്വകാര്യ ജീവിതം ==
നടൻ ശക്തി പ്രസാദിന്റെ മകനായി അർജുൻ സർജ ജനിച്ചു,  അദ്ദേഹത്തിന്റെ അമ്മ ഒരു കലാ അധ്യാപികയായ ലക്ഷ്മി ആയിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൂത്ത സഹോദരൻ കിഷോർ സർജ കന്നഡ സിനിമകൾ സംവിധാനം ചെയ്തു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.rediff.com/movies/report/kishore-sarja-a-talent-wasted/20090629.htm|title=Kishore Sarja: A talent wasted|access-date=19 June 2013|date=29 June 2009|publisher=Rediff}}&lt;/ref&gt; ഒരു പോലീസ് ഓഫീസർ ആകണമെന്ന് അർജുൻ എപ്പോഴും ചിന്തിക്കുകയും സ്വപ്നം കാണുകയും ചെയ്‌തിരുന്നു, പക്ഷേ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിധി അവനെ തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായ ദിശയിലേക്കാണ് നയിച്ചത്. 

അർജ്ജുനൻ [[ഹനുമാൻ|ഹനുമാന്റെ]] കടുത്ത ഭക്തനാണ്. ചെന്നൈയുടെ പ്രാന്തപ്രദേശത്ത് അദ്ദേഹം ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം പണിയുകയാണ്. 35 അടി നീളമുള്ള ആഞ്ജനേയന്റെ പ്രതിമ ക്ഷേത്രത്തിന് വേണ്ടി മാത്രമായി കൊത്തിയെടുത്തതാണ്. ഏകദേശം 140 ടൺ ഭാരമുള്ള ഹനുമാന്റെ പ്രതിമ ഇരിക്കുന്ന ഭാവത്തിലാണ് . ഹനുമാൻ പ്രതിമയുടെ ഇരിപ്പിടം ഇന്ത്യയിൽ ആദ്യമായിട്ടാണ്. 35 അടി ഉയരവും 12 അടി വീതിയും 7 അടി കനവുമുള്ളതാണ് ഒറ്റക്കല്ല് പ്രതിമ.  

അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരുമക്കളായ ചിരഞ്ജീവി സർജയും ധ്രുവ സർജയും കന്നഡ സിനിമകളിൽ അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-04-17/news-interviews/38587116_1_arjun-sarja-duniya-vijay-chiranjeevi-sarja|title=Siblings galore in Sandalwood|access-date=19 June 2013|date=17 April 2013|website=[[The Times of India]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20130421064159/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-04-17/news-interviews/38587116_1_arjun-sarja-duniya-vijay-chiranjeevi-sarja|archive-date=21 April 2013}}&lt;/ref&gt; അർജുന്റെ മറ്റൊരു അനന്തരവനായ ഭാരത് സര്ജ 2013 ൽ തന്റെ അഭിനയ അരങ്ങേറ്റം ചെയ്തു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-07-04/news-interviews/32535957_1_kishore-sarja-film-arjun|title=It's films for another Sarja boy|access-date=19 June 2013|last=Joy|first=Prathibha|date=4 July 2012|website=[[The Times of India]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20140202170107/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-07-04/news-interviews/32535957_1_kishore-sarja-film-arjun|archive-date=2 February 2014}}&lt;/ref&gt; 1973-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ [[ബ്രൂസ്‌ ലീ|ബ്രൂസ് ലീയുടെ]] ''എന്റർ ദി ഡ്രാഗൺ'' എന്ന സിനിമയിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ട് സർജ, 16-ആം വയസ്സിൽ [[കരാട്ടെ]] പരിശീലിക്കാൻ തുടങ്ങി  ഇപ്പോൾ ബ്ലാക്ക് ബെൽറ്റ് ഉണ്ട്. 

1986-ൽ ''രഥ സപ്തമി'' എന്ന [[കന്നഡ]] സിനിമയിൽ ആശാ റാണി എന്ന സ്റ്റേജ് നാമത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട മുൻ നടി നിവേദിതയുമായി 1988-ൽ അദ്ദേഹം വിവാഹിതനായി. കന്നഡ നടൻ രാജേഷാണ് ഭാര്യാപിതാവ്. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.indiaglitz.com/channels/kannada/article/76245.html|title=Rajesh honarary doctorate|access-date=19 June 2013|date=4 January 2012|publisher=Indiaglitz|archive-url=https://web.archive.org/web/20131004222112/http://www.indiaglitz.com/channels/kannada/article/76245.html|archive-date=4 October 2013}}&lt;/ref&gt; ഐശ്വര്യ, അഞ്ജന എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് പെൺമക്കളാണ് സർജയ്ക്കുള്ളത്. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.nilacharal.com/enter/celeb/arj.html|title=Nilacharal|access-date=2021-12-21|archive-date=2011-12-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20111215121932/http://www.nilacharal.com/enter/celeb/arj.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ഐശ്വര്യ അർജുൻ 2013 ൽ തന്റെ അഭിനയ അരങ്ങേറ്റം ചെയ്തു &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-04-29/news-interviews/38903029_1_pattathu-yaanai-boopathy-pandian-daughter-aishwarya|title=Aishwarya Arjun faints on the sets|access-date=19 June 2013|date=29 April 2013|website=[[The Times of India]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20130513094843/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-04-29/news-interviews/38903029_1_pattathu-yaanai-boopathy-pandian-daughter-aishwarya|archive-date=13 May 2013}}&lt;/ref&gt;

== അഭിനയ ജീവിതം ==

=== 1981-1991: ആദ്യകാല കരിയറും മുന്നേറ്റവും ===
കന്നഡ സിനിമകളിലെ പ്രശസ്ത നടനായ അർജുന്റെ അച്ഛൻ ശക്തി പ്രസാദ്, തന്റെ മകൻ ഒരു നടനാകാൻ ആഗ്രഹിച്ചിരുന്നില്ല. കൗമാരപ്രായത്തിൽ അർജുന് ലഭിക്കാൻ തുടങ്ങിയ സിനിമാ ഓഫറുകൾ നിരസിച്ചു. ഒരു അത്ഭുതകരമായ നീക്കത്തിൽ, ശക്തി പ്രസാദിന്റെ അനുമതിയില്ലാതെ തന്റെ പ്രൊഡക്ഷൻ ഹൗസിനായി ഒരു ഫീച്ചർ ഫിലിമിന്റെ ഷൂട്ടിംഗ് ആരംഭിക്കാൻ അർജുനെ ബോധ്യപ്പെടുത്താൻ ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവ് രാജേന്ദ്ര സിംഗ് ബാബുവിന് കഴിഞ്ഞു. തൽഫലമായി, അർജുന്റെ കരിയർ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് അവന്റെ പിതാവ് സമ്മതിച്ചു. ''സിംഹദ മാരി സൈന്യ'' (1981) എന്ന സിനിമയിൽ ജൂനിയർ ആർട്ടിസ്റ്റായി അദ്ദേഹത്തെ അവതരിപ്പിച്ചു, ചിത്രത്തിന്റെ സംവിധായകൻ അശോക് ബാബുവെന്ന യഥാർത്ഥ പേരിന് പകരം അർജുൻ എന്ന സ്റ്റേജ് നാമം നൽകി. &lt;ref name=&quot;co&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.chennaionline.com/interviews/arjun.asp|title=An enjoyable conversation with Arjun|access-date=2017-09-05|website=Chennai Online|archive-url=https://web.archive.org/web/20040824235837/http://www.chennaionline.com/interviews/arjun.asp|archive-date=24 August 2004}}&lt;/ref&gt; അദ്ദേഹം സ്വയം കന്നഡ സിനിമകൾ സ്ഥാപിക്കാൻ തുടങ്ങിയപ്പോൾ, നടനും നിർമ്മാതാവുമായ എവിഎം രാജനിൽ നിന്നും സംവിധായകൻ രാമ നാരായണനിൽ നിന്നും നൻട്രി (1984) എന്ന തമിഴ് സിനിമ ചെയ്യാനുള്ള ഓഫർ ലഭിച്ചു. അതേ സമയം അദ്ദേഹത്തിന് ഒരു തെലുങ്ക് ചിത്രവും വാഗ്ദാനം ചെയ്യപ്പെട്ടു, കോടി രാമകൃഷ്ണയുടെ ''മാ പല്ലെലോ ഗോപാലുഡു'' (1985) തെലുങ്കിലും അത് വലിയ വിജയമായി തുടർന്നു, മൂന്ന് കേന്ദ്രങ്ങളിലായി ഒരു വർഷം പ്രദർശിപ്പിച്ചു.

1980-കളുടെ മധ്യത്തിൽ ഒരു നടനെന്ന നിലയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കരിയർ ആരംഭിക്കാൻ തുടങ്ങി. താൻ ചെയ്യാൻ പ്രതിജ്ഞാബദ്ധമായ സിനിമകൾ നിലനിർത്താൻ അദ്ദേഹം ചിലപ്പോൾ ഒരു ദിവസം ഏഴ് ഷിഫ്റ്റുകൾ വരെ ജോലി ചെയ്തു. &lt;ref name=&quot;co&quot;/&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.indiaglitz.com/channels/telugu/article/92756.html|title=Kodi Ramakrishna- Arjun's 'Rani Ranamma' launch|access-date=19 June 2013|date=15 April 2013|publisher=Indiaglitz|archive-date=2013-07-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20130720221516/http://www.indiaglitz.com/channels/telugu/article/92756.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; തെലുങ്കിൽ'', നാഗ ദേവത'' (1986), ''മാനവദോസ്തുന്നഡു'' (1987) തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിലെ വേഷങ്ങളിലൂടെ അദ്ദേഹം ഒരു കൊമെഴ്സ്യൽ വാല്യു ഉള്ള നടനായി മാറി. തമിഴിൽ'', ശങ്കർ ഗുരു'' (1987), ''തൈമേൽ ആനൈ'' (1988), ''വേട്ടയാടു വിളയാട്'' (1989), ''സൊന്തക്കാരൻ'' (1989) എന്നിവ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിജയ ചിത്രങ്ങളാണ്. 1990 ആയപ്പോഴേക്കും അദ്ദേഹത്തിന്റെ സിനിമകൾക്ക് ബോക്‌സ് ഓഫീസ് മൂല്യം നഷ്ടപ്പെട്ടു. ഏകദേശം ഒരു വർഷത്തോളം അദ്ദേഹം തമിഴ്, തെലുങ്ക് സിനിമകളിൽ ജോലി ചെയ്യാതെ ഇരുന്നു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://tmcafe.com/interview/arjun/arjun_interview.htm|title=Tamil Movie Cafe (Tmcafe.com) -Interview with Tamil Movie Actor, Action King Arjun|access-date=2021-07-22|date=|website=Tamil Movie Cafe|archive-url=https://web.archive.org/web/20010702190308/http://tmcafe.com/interview/arjun/arjun_interview.htm|archive-date=2001-07-02}}&lt;/ref&gt;

=== 1992-2001: വാണിജ്യ വിജയവും നിരൂപക പ്രശംസയും ===
1992-ൽ അദ്ദേഹം പിന്നീട് തന്റെ ഫീച്ചർ ഫിലിം ''സേവഗൻ'' സംവിധാനം ചെയ്യാൻ തിരഞ്ഞെടുത്തു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://news.google.com/newspapers?id=rmJlAAAAIBAJ&amp;pg=342,1267659|title=The Indian Express - Google News Archive Search|website=news.google.com}}&lt;/ref&gt; അധികം താമസിയാതെ, ഏറെ പ്രേരണകൾക്ക് ശേഷം തന്റെ ആദ്യ ചിത്രമായ ''ജെന്റിൽമാൻ'' (1993) ൽ [[എസ്. ഷങ്കർ|ശങ്കർ]] അദ്ദേഹത്തെ നായക വേഷത്തിൽ അവതരിപ്പിച്ചു. ശങ്കറിന്റെ വിവരണം കേൾക്കാതെ അർജുൻ ആദ്യം ചിത്രം നിരസിച്ചിരുന്നുവെങ്കിലും സംവിധായകന്റെ സ്ഥിരോത്സാഹം [[അഴിമതി|അഴിമതിക്കെതിരായ]] ജാഗ്രതാനായകനായി സിനിമയിൽ അവതരിപ്പിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തെ പ്രേരിപ്പിച്ചു. ചിത്രം പോസിറ്റീവ് റിവ്യൂകളിലേക്ക് തുറക്കുകയും തമിഴ് ചലച്ചിത്ര വ്യവസായത്തിലെ ഒരു ട്രെൻഡ്‌സെറ്ററായി മാറുകയും അതുപോലെ തന്നെ കാര്യമായ ബോക്സ് ഓഫീസ് വിജയം നേടുകയും ചെയ്തു, അതേസമയം അർജുൻ മികച്ച നടനുള്ള സംസ്ഥാന അവാർഡ് നേടി .   ബോക്‌സ് ഓഫീസിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാഗ്യമാറ്റം തുടർന്നു. ദേശസ്‌നേഹ സംവിധായക സംരംഭമായ ''ജയ് ഹിന്ദ്'' (1994), ''കർണ'' (1995) എന്നിവയുൾപ്പെടെ അദ്ദേഹം ഇരട്ട വേഷം ചെയ്ത സിനിമകൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള സിനിമകൾ ബ്ലോക്ക്ബസ്റ്ററുകളായി മാറുകയും അതോടെ അർജുൻ ആക്ഷൻ സിനിമകളിലെ ഒരു പ്രധാന താരമായി മാറാനും തുടങ്ങി. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/56083.html|title=Cinema News &amp;#124; Movie Reviews &amp;#124; Movie Trailers|access-date=2017-09-05|date=2017-09-01|publisher=IndiaGlitz|archive-date=2010-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20100413224103/http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/56083.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ആക്ഷൻ ത്രില്ലർ ചിത്രമായ ''[[കുരുതിപുനൽ|കുരുതിപുനലിൽ]]'' (1995) ഒരു പോലീസ് ഓഫീസറായി കമൽഹാസൻ അർജുനെ സമീപിച്ചു, താരം അവസരം സ്വീകരിക്കുകയും ആഖ്യാനം കേൾക്കാതെ തന്നെ സിനിമ ചെയ്യാൻ സമ്മതിക്കുകയും ചെയ്തു. അർജുൻ തന്റെ വേഷത്തിന് നല്ല അംഗീകാരം നേടി, അതേസമയം 68-ാമത് അക്കാദമി അവാർഡിന്റെ മികച്ച വിദേശ ഭാഷാ ചലച്ചിത്ര വിഭാഗത്തിലേക്കുള്ള [[വിദേശചിത്രത്തിനുള്ള ഓസ്കാർ പുരസ്കാരത്തിന്‌ ശുപാർശ ചെയ്യപ്പെട്ട ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ|ഇന്ത്യയുടെ ഔദ്യോഗിക എൻട്രിയായി ഈ ചിത്രം മാറി.]] &lt;ref name=&quot;webcache.googleusercontent.com&quot;/&gt;

1990-കളുടെ അവസാനത്തിൽ, ''സെങ്കോട്ടൈ'' (1996), ''തായിൻ മണിക്കൊടി'' (1998) എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള ആക്ഷൻ ചിത്രങ്ങളുടെ ഒരു പരമ്പരയ്ക്ക് ശേഷം, അദ്ദേഹം വീണ്ടും ശങ്കറിനൊപ്പം രാഷ്ട്രീയ നാടക ചിത്രമായ ''മുതൽവൻ'' (1999) എന്ന ചിത്രത്തിൽ ഒന്നിച്ചു. ഒരു ദിവസത്തേക്ക് തമിഴ്‌നാട് മുഖ്യമന്ത്രിയാകാൻ അവസരം ലഭിക്കുന്ന ഒരു ടിവി ജേണലിസ്റ്റിനെ അവതരിപ്പിച്ചുകൊണ്ട്, അർജുൻ ശങ്കറിന് പ്രോജക്റ്റ് ചിത്രീകരിക്കുന്നതിന് ബൾക്ക് ഡേറ്റ് വാഗ്ദാനം ചെയ്തു. &lt;ref name=&quot;Minnoviyam Star Tracks&quot;&gt;{{Cite web|url=http://chandrag.tripod.com/nov98/|title=Minnoviyam Star Tracks|access-date=2014-08-05|publisher=Chandrag.tripod.com|archive-date=2012-07-09|archive-url=https://archive.today/20120709043545/http://chandrag.tripod.com/nov98/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; അർജുന്റെ കരിയറിലെ ബെസ്റ്റ് എന്നു വിശേഷിപ്പിച്ച ഈ ചിത്രം പിന്നീട് നല്ല അവലോകനങ്ങൾ നേടി. &lt;ref name=&quot;cscsarchive.org&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.cscsarchive.org:8081/MediaArchive/art.nsf/(docid)/E8880B73B7238248652569400065DD65|title=Cinema Reviews - The Hindu|date=25 July 2011|website=cscsarchive|archive-url=https://web.archive.org/web/20110725212236/http://www.cscsarchive.org:8081/MediaArchive/art.nsf/%28docid%29/E8880B73B7238248652569400065DD65|archive-date=25 July 2011}}&lt;/ref&gt; മികച്ച നടനുള്ള തമിഴ്‌നാട് സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡും മറ്റ് നിരവധി നോമിനേഷനുകളും അർജുന് ലഭിച്ചു.

അർജുൻ തുടർന്ന് ചുരുക്കത്തിൽ ൽ &quot;ഗ്രേ ഷെയ്ഡുള്ള ബിസിനസ്സുകാരൻ ഇയാളെക്കുറിച്ച് അക്ഷരങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ചത്, മൃദുവായ വേഷങ്ങൾ പരീക്ഷിക്കുകയും പ്രഭു സോളമൻ ന്റെ ''കണ്ണോടു കാൺപതെല്ലാം'' (1999) എന്നിവ ഒരു ഊർജ്ജസ്വലനാക്കുകയും സിവിൽ സർവീസ് ഓഫീസറായി ''വഅനവില്'' (2000). വസന്തിന്റെ റൊമാന്റിക് ഡ്രാമ സിനിമയായ ''റിഥത്തിൽ'' (2000) അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ചു, അവിടെ അദ്ദേഹം ഒരു ഫോട്ടോഗ്രാഫറായി അഭിനയിച്ചു, ഒടുവിൽ മറ്റൊരു വിധവയുമായി പ്രണയത്തിലായി. ഒരു ജനപ്രിയ ശബ്‌ദട്രാക്ക് ഫീച്ചർ ചെയ്യുകയും പോസിറ്റീവ് റിവ്യൂകൾ തുറക്കുകയും ചെയ്‌തുകൊണ്ട്, ''റിഥം'' ഒരു വാണിജ്യ വിജയമായി മാറി, &quot;അർജുൻ എന്നത്തേയും പോലെ മിനുക്കിയ ആളാണ്&quot; എന്ന് ഒരു നിരൂപകൻ രേഖപ്പെടുത്തുകയും &quot;ആക്ഷൻ കിംഗ്&quot; മൃദുസ്വഭാവമുള്ള ഒരു വ്യക്തിക്ക് ശ്രമിക്കാമെന്ന ഈ ആശയം ആർക്കുണ്ടാകുമായിരുന്നുവെന്ന് ചേർക്കുകയും ചെയ്തു. ഇത്തരത്തിലുള്ള പങ്ക്&quot;. &lt;ref name=&quot;Rhythm: Movie Review&quot;/&gt; രാജയുടെ ''ഹനുമാൻ ജംഗ്ഷനിലും'' ''ശ്രീ മഞ്ജുനാഥ'' (2001) എന്ന ചിത്രത്തിലും ഒരു ഹിന്ദു ഭക്തനായും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം തന്റെ അടുത്ത സംവിധാന സംരംഭമായ ''വേദം'' (2001) എന്ന പ്രണയകഥയിൽ ലഘുവായ പ്രമേയം അവതരിപ്പിച്ചു.

=== 2002-2010: ആക്ഷൻ റോളുകളും പരീക്ഷണങ്ങളും ===
&quot;ആക്ഷൻ കിംഗ്&quot; എന്ന പ്രതിച്ഛായ അദ്ദേഹത്തെ നഗര-ഗ്രാമ കേന്ദ്രങ്ങളിലെ പ്രേക്ഷകരിൽ ജനപ്രിയനാക്കി, അവർ നടന്റെ പോരാട്ടങ്ങളെയും സ്റ്റണ്ട് രംഗങ്ങളെയും അഭിനന്ദിച്ചു. അങ്ങനെ, ആക്ഷൻ സിനിമകളിൽ പ്രാവീണ്യം നേടാൻ അദ്ദേഹം സജീവമായി തിരഞ്ഞെടുത്തു. പലപ്പോഴും സുന്ദർ സി, വെങ്കിടേഷ്, സെൽവ തുടങ്ങിയ സംവിധായകരുമായി സഹകരിച്ചു. 2000-കളുടെ മധ്യത്തിൽ, ഒരേ പ്രമേയത്തിൽ അദ്ദേഹം നിരവധി ആക്ഷൻ സിനിമകളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. പലപ്പോഴും ഒരു പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥനെയോ അല്ലെങ്കിൽ ഒരു പ്രാദേശിക നല്ല ജോലി ചെയ്യുന്നയാളെയോ അവതരിപ്പിച്ചു. ''ഏഴുമലൈ'' (2002), ''പരശുറാം'' (2003) എന്നീ രണ്ട് ആക്ഷൻ ചിത്രങ്ങളിലും അദ്ദേഹം സംവിധാനം ചെയ്യുകയും അവതരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. അതേസമയം മഹാരാജന്റെ ''അരസാച്ചി'' (2004) എന്ന ചിത്രത്തിലും പങ്കാളിയായി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചില ചിത്രങ്ങളായ ''ഗിരി'' (2004), ''മരുതമല'' (2007) എന്നിവ ബോക്‌സ് ഓഫീസ് വിജയങ്ങളായിരുന്നു, ''മദ്രാസി'' (2006), ''വാത്തിയാർ'' (2006), ''ദുരൈ'' (2008) എന്നിവയുൾപ്പെടെ അദ്ദേഹം കഥാകൃത്തായ നിരവധി പ്രോജക്‌ടുകൾ വിജയിച്ചില്ല.  &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/tamil/interview.php?id=11717550&amp;cid=2408|title=Welcome to|access-date=2014-08-05|date=2007-01-20|publisher=Sify.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20140427191631/http://www.sify.com/movies/tamil/interview.php?id=11717550&amp;cid=2408|archive-date=2014-04-27}}&lt;/ref&gt;

2000-കളിൽ കാര്യമായ ഹിറ്റ് ചിത്രങ്ങളൊന്നും നേടിയില്ലെങ്കിലും, നിർമ്മാതാക്കൾ പലപ്പോഴും അർജുനെ ഒരു &quot;മിനിമം ഗ്യാരന്റി&quot; നടനായി കണക്കാക്കി. കൂടാതെ ഇന്ത്യയിലെ നാല് ദക്ഷിണേന്ത്യൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിലും ആരാധകരുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ സിനിമകളുടെ ഡബ്ബ് ചെയ്ത പതിപ്പുകളിലൂടെ പോലും പണം വീണ്ടെടുക്കാൻ സഹായിക്കുമെന്ന് കരുതിയിരുന്നു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.hindu.com/fr/2010/06/11/stories/2010061150640100.htm|title=Friday Review Chennai : Start! Camera! Arjun!|access-date=2017-09-05|date=2010-06-11|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20100617073336/http://www.hindu.com/fr/2010/06/11/stories/2010061150640100.htm|archive-date=17 June 2010}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.telugucinema.com/c/publish/moviereviews/koti.php|title=Movie review: Koti|date=28 April 2009|website=Telugu Cinema|archive-url=https://web.archive.org/web/20090428164849/http://www.telugucinema.com/c/publish/moviereviews/koti.php|archive-date=28 April 2009}}&lt;/ref&gt; ദശാബ്ദത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന് വേണ്ടിയുള്ള ഒരു അപൂർവ പരീക്ഷണ സിനിമയിൽ, കൃഷ്ണ വംശിയുടെ ഭക്തിസാന്ദ്രമായ ''ശ്രീ ആഞ്ജനേയം'' (2004) എന്ന ചിത്രത്തിൽ ഹിന്ദു ദൈവമായ [[ഹനുമാൻ|ഹനുമാന്റെ]] വേഷം അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിച്ചു. കൂടാതെ ദൈവാരാധകനായ അദ്ദേഹം പ്രതിഫലം വാങ്ങാതെ സിനിമയിൽ പ്രവർത്തിച്ചു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.idlebrain.com/srianjaneyam/index.html|title=Telugu cinema director Krishna Vamsi on Telugu Movie Sri Anjaneyam|access-date=2014-08-05|date=2004-04-11|publisher=Idlebrain.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20040421042955/http://idlebrain.com/srianjaneyam/index.html|archive-date=21 April 2004}}&lt;/ref&gt; [[പി. ഭാരതിരാജ|ഭാരതിരാജയുടെ]] നിരൂപക പ്രശംസ നേടിയ ''ബൊമ്മലാട്ടത്തിൽ'' (2008) ഒരു മാറ്റത്തിനായി ഒരു റിയലിസ്റ്റിക് പോലീസ് ഓഫീസറായി അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ചു. അവിടെ ഒരു നിരൂപകൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ &quot;മൃദുവും സൂക്ഷ്മവും എന്നാൽ തളരാത്തതുമായ പോലീസിന്റെ പ്രദർശനം ശ്രദ്ധേയമായി&quot; എന്നെഴുതിയിരുന്നു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.hindu.com/fr/2008/12/19/stories/2008121950490200.htm|title=Friday Review Chennai / Film Review : The puppet shocks! - Bommalattam|access-date=2017-09-05|date=2008-12-19|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20090201095422/http://www.hindu.com/fr/2008/12/19/stories/2008121950490200.htm|archive-date=1 February 2009}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.hindu.com/fr/2008/12/19/stories/2008121950490200.htm|title=Archive News|access-date=2017-09-05|last=Archive|date=2008-12-19|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20090201095422/http://www.hindu.com/fr/2008/12/19/stories/2008121950490200.htm|archive-date=2009-02-01}}&lt;/ref&gt;

=== 2011-ഇതുവരെ: കഥാപാത്ര റോളുകളും സമീപകാല പ്രോജക്റ്റുകളും ===
ദശാബ്ദത്തിന്റെ ആരംഭം മുതൽ, അർജുൻ തന്റെ &quot;ആക്ഷൻ കിംഗ്&quot; പ്രതിച്ഛായയിൽ നിന്ന് മാറാൻ ശ്രമിക്കുകയും പ്രതിനായകനോ സഹകഥാപാത്രമോ ചെയ്യുന്ന സിനിമകളിൽ അഭിനയിക്കാൻ സമ്മതിക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ നീക്കം ചലച്ചിത്ര നിരൂപകരുടെ പ്രശംസ പിടിച്ചുപറ്റി. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/article325060.ece|title=I'm not the villain in 'Kadal': Arjun|access-date=2017-09-05|publisher=The New Indian Express}}&lt;/ref&gt; 2011-ൽ, [[വെങ്കട് പ്രഭു|വെങ്കട്ട് പ്രഭുവിന്റെ]] ആക്ഷൻ ത്രില്ലർ ''[[മങ്കാത്ത (തമിഴ് ചലച്ചിത്രം)|മങ്കാത്തയിൽ]]'' [[അജിത് കുമാർ|അജിത് കുമാറിനൊപ്പം]] വിപുലമായ അതിഥി വേഷം ചെയ്യാനുള്ള അവസരം അർജുൻ സ്വീകരിച്ചു. ഈ ചിത്രത്തിലെ പോലീസ് ഓഫീസറായി അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രകടനത്തെ നിരൂപകർ പ്രശംസിച്ചു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/mankatha-review-tamil-14978052.html|title=Review|access-date=2017-09-05|date=2011-08-31|publisher=Sify.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20130629171600/http://www.sify.com/movies/mankatha-review-tamil-14978052.html|archive-date=2013-06-29}}&lt;/ref&gt; അടുത്ത വർഷം കന്നഡ ചിത്രമായ ''പ്രസാദിൽ'' അദ്ദേഹം പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു, അതിനായി മികച്ച നടനുള്ള കർണാടക സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡ് നേടി . ബധിരനും മൂകനുമായ മകനുള്ള ഒരു മധ്യവർഗ പിതാവിനെ അവതരിപ്പിച്ച അർജുൻ, തന്റെ സ്റ്റാൻഡേർഡ് റോളുകളുടെ ഏകതാനത തകർത്ത് വ്യത്യസ്തമായ എന്തെങ്കിലും ചെയ്യാൻ ശ്രമിച്ചത് തനിക്ക് പ്രതിഫലദായകമായ അനുഭവമാണെന്ന് അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. ഈ ചിത്രത്തിന്റെ തിരക്കഥയിൽ താൻ പ്രേരിപ്പിച്ചുവെന്ന് സമ്മതിച്ചു. 2012 മാർച്ചിൽ ഈ ചിത്രം ഏകകണ്ഠമായി പോസിറ്റീവ് അവലോകനങ്ങൾക്കായി തുറന്നു. തുടർന്ന് [[ബെർലിൻ അന്താരാഷ്ട്ര ചലച്ചിത്രോത്സവം|ബെർലിൻ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലിൽ]] പ്രദർശിപ്പിക്കാൻ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു, നിരൂപകർ അർജുന്റെ ചിത്രീകരണത്തെ &quot;അതിശയകരമായ പ്രകടനം&quot; എന്നും &quot;കരിയറിലെ ഏറ്റവും മികച്ചത്&quot; എന്നും ലേബൽ ചെയ്തു. &lt;ref name=&quot;Prasad Movie Review&quot;/&gt;

''കടൽ'' (2013) എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ അർജുൻ [[മണിരത്നം|മണിരത്‌നവുമായി]] സഹകരിച്ചു, അതിൽ [[തമിഴ്‌നാട്|തമിഴ്‌നാട്ടിലെ]] തീരദേശ കള്ളക്കടത്തുകാരന്റെ നെഗറ്റീവ് റോളാണ് താരം അവതരിപ്പിച്ചത്. സിനിമ സമ്മിശ്ര നിരൂപണങ്ങൾ നേടുകയും ബോക്സ് ഓഫീസ് പരാജയമാവുകയും ചെയ്‌തപ്പോൾ, സിഫി .കോമിന്റെ ചിത്രീകരണത്തിന് അർജുൻ മികച്ച അവലോകനങ്ങൾ നേടി. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/kadal-review-tamil-15019156.html|title=Review : Kadal|access-date=2017-09-05|date=2013-02-01|publisher=Sify.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20130607004540/http://www.sify.com/movies/kadal-review-tamil-15019156.html|archive-date=2013-06-07}}&lt;/ref&gt; കുപ്രസിദ്ധ വനം കൊള്ളക്കാരനായ വീരപ്പന്റെ ജീവചരിത്രമായ ''വനയുദ്ധം'' (2013) എന്ന ദ്വിഭാഷാ ചിത്രത്തിലെ കെ. വിജയ് കുമാർ എന്ന യഥാർത്ഥ പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥനെ അവതരിപ്പിച്ചതിനും വസന്തിന്റെ ''മൂണ്ട്രു പെർ മൂണ്ട്രു കടൽ'' (2013) എന്ന റൊമാൻസ് ചിത്രത്തിലെ തളർവാതം ബാധിച്ച നീന്തൽ പരിശീലകന്റെ വേഷത്തിനും അദ്ദേഹം പിന്നീട് പ്രശംസ നേടി. 

അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംവിധാന സംരംഭമായ ''ജയ് ഹിന്ദ് 2'' (2014) ഇന്ത്യൻ വിദ്യാഭ്യാസ സമ്പ്രദായത്തിന്റെ തകർച്ചയെക്കുറിച്ചുള്ള സന്ദേശം ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. ചിത്രം കന്നഡയിൽ ബോക്സോഫീസ് വിജയമായി മാറി, അതേസമയം തമിഴ് പതിപ്പ് ബോക്സോഫീസിൽ മികച്ച പ്രകടനം നടത്തിയില്ല. 2017-ൽ, തന്റെ 150- ാമത്തെ ചിത്രമായ ''നിബുണൻ'' എന്ന ആക്ഷൻ ത്രില്ലറിൽ അദ്ദേഹം പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. അവിടെ ഒരു സീരിയൽ കില്ലറെ വേട്ടയാടുന്ന ഒരു പോലീസ് ഓഫീസറായി അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ചു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://bangaloremirror.indiatimes.com/entertainment/reviews/vismaya-movie-review-what-the-zodiac-wont-foretell/articleshow/59796892.cms|title=Vismaya movie review: What the zodiac won't foretell|website=Bangalore Mirror}}&lt;/ref&gt; ചിത്രം പോസിറ്റീവ് അവലോകനങ്ങൾ നേടി, ഒരു നിരൂപകൻ അഭിപ്രായപ്പെട്ടു, അർജുൻ &quot;സജ്ജനും സത്യസന്ധനുമായ ഓഫീസർ എന്ന നിലയിൽ സ്റ്റൈലിഷും സൗമ്യനുമാണെന്ന് തോന്നുന്നു, കൂടാതെ അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിക്കുന്ന രണ്ട് ആക്ഷൻ ബ്ലോക്കുകളിൽ മികച്ചുനിൽക്കുന്നു&quot;. &lt;ref name=&quot;timesofindia.indiatimes.com&quot;&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movie-reviews/nibunan/movie-review/59768885.cms|title=Nibunan Review {3.5/5}: A thriller loaded with suspense, mystery, serial murders, sentiments, and more}}&lt;/ref&gt; തുടർന്ന് അദ്ദേഹം തന്റെ മകൾ ഐശ്വര്യ അർജുൻ പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച ''പ്രേമ ബരാഹ'' (2018) എന്ന ദ്വിഭാഷാ ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2018/feb/09/prema-baraha-movie-review-love-stunts-and-lots-of-earnestness-1770918.html|title='Prema Baraha' movie review: Love, stunts and lots of earnestness|website=The New Indian Express|access-date=2021-12-21|archive-date=2018-12-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20181203055506/http://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2018/feb/09/prema-baraha-movie-review-love-stunts-and-lots-of-earnestness-1770918.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; അതേസമയം, കന്നഡ പതിപ്പ് മികച്ച പ്രകടനം കാഴ്ചവച്ചപ്പോൾ, തമിഴ് പതിപ്പായ ''സൊല്ലിവിടവ'' ബോക്സ് ഓഫീസിൽ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടാതെ പോയി. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2018/feb/09/sollividava-movie-review-a-wannabe-dil-se-1770943.html|title='Sollividava' movie review: A wannabe Dil Se|website=The New Indian Express|access-date=2021-12-21|archive-date=2018-12-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20181202202746/http://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2018/feb/09/sollividava-movie-review-a-wannabe-dil-se-1770943.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &quot;ആക്ഷൻ കിംഗ്&quot; ടോളിവുഡിൽ ശക്തമായ ആരാധകവൃന്ദം ആസ്വദിക്കുന്നു, സമീപ വർഷങ്ങളിൽ നിതിൻ നായകനായ ''ലൈ'' (2017), ''നാ പേരു സൂര്യ, നാ ഇല്ലു ഇന്ത്യ'' (2018) എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലൂടെ ശ്രദ്ധ നേടിയിട്ടുണ്ട്. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.deccanherald.com/entertainment/entertainment-news/arjun-sarja-to-play-the-villain-in-mahesh-babu-starrer-sarkaru-vaari-paata-reports-992068.html|title=Arjun Sarja to play the villain in Mahesh Babu-starrer 'Sarkaru Vaari Paata': Reports|date=31 May 2021}}&lt;/ref&gt; ''ഇരുമ്പു തിരൈ'' (2018) പ്രേക്ഷകർക്ക് വ്യത്യസ്തനായ അർജുനെ കാണിച്ചു. ''കോലൈകാരൻ'' (2019) ഒരു പ്രകടനത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ചിത്രം കൂടിയായിരുന്നു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/2019/dec/26/interview--i-learned-acting-by-watching-sivaji-and-nagesh-films-says-arjun-2081098.html|title=INTERVIEW &amp;#124; I learned acting by watching Sivaji and Nagesh films, says Arjun}}&lt;/ref&gt; അർജുൻ സര്ജ പ്രകടനം [[കർണ്ണൻ|കർണൻ]] ചിത്രത്തിന്റെ മറ്റൊരു ഹൈലൈറ്റ് ''കുരുക്ഷേത്ര'' (2019). &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/reviews/kannada/2019/aug/09/kurukshetra-movie-review-darshan-shines-in-a-seamless-retelling-of-mahabharata-13547.html|title=Kurukshetra Movie Review: Darshan shines in this seamless retelling of Mahabharata}}&lt;/ref&gt;

== അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ ==

== അവാർഡുകൾ ==

* 1993&amp;nbsp;– ''ജെന്റിൽമാൻ'' {{Sfn|Dhananjayan|2011|pp=154–155}} ചിത്രത്തിലെ മികച്ച നടനുള്ള തമിഴ്നാട് സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം
* 1999&amp;nbsp;– മികച്ച നടനുള്ള തമിഴ്നാട് സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം ''മുദൽവൻ'' &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.dinakaran.com/cinema/english/awards/29-12-00/state.htm|title=Tamilnadu Government Announces Cinema State Awards −1999|access-date=2009-10-20|publisher=[[Dinakaran]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20010210034542/http://www.dinakaran.com/cinema/english/awards/29-12-00/state.htm|archive-date=2001-02-10}}&lt;/ref&gt;
* 2011&amp;nbsp;– സിൽവർ സ്‌ക്രീൻ സെൻസേഷണൽ ആക്ടർ അവാർഡ് &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ragalahari.com/localevents/5232/winners-list-of-tsr-tv9-national-film-awards-2011-and-2012.aspx|title=Winners List of TSR-TV9 National Film Awards 2011 and 2012|access-date=2021-07-22|website=www.ragalahari.com|language=en}}&lt;/ref&gt;
* 2012&amp;nbsp;– ''പ്രസാദിന്'' മികച്ച നടനുള്ള കർണാടക സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡ്
* 2013&amp;nbsp;– മികച്ച വില്ലനുള്ള വിജയ് അവാർഡ് – ''കടൽ''
* 2014&amp;nbsp;– ''അഭിമന്യുവിന്'' മികച്ച രണ്ടാമത്തെ ചിത്രത്തിനുള്ള കർണാടക സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം 
* 2019 - മികച്ച സഹനടനുള്ള നോർവേ തമിഴ് ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവൽ അവാർഡ് - ''ഹീറോ''

== ആരോപണങ്ങൾ ==
2018 ഒക്ടോബറിൽ, '''＃MeToo''' പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ഭാഗമായി നടി [[ശ്രുതി ഹരിഹരൻ]], 2015 നവംബറിൽ, 2016 ലെ ''വിസ്മയ (തമിഴിൽ നിബുണൻ)'' എന്ന സിനിമയുടെ സെറ്റിൽ, അർജുൻ സർജയുടെ ഭാര്യയെ അവതരിപ്പിക്കുന്ന അർജുൻ സർജയ്‌ക്കെതിരെ മോശം പെരുമാറ്റം ആരോപിച്ചു. തന്റെ ആരോപണത്തിന് ശേഷം അർജുൻ സർജ തന്റെ ആരോപണങ്ങൾ പൂർണ്ണമായും നിഷേധിക്കുകയും ശ്രുതി ഹരിഹരനെതിരെ അഞ്ച് കോടി രൂപയുടെ മാനനഷ്ടക്കേസ് ഫയൽ ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/regional/arjun-sarja-files-defamation-case-against-sruthi-hariharan-metoo-5418744/|title=Arjun Sarja files Rs 5 crore defamation suit against Sruthi Hariharan|access-date=20 September 2021|date=27 October 2018|website=[[Indian Express]]}}&lt;/ref&gt;

അർജുനെതിരെ മാനനഷ്ടക്കേസ് ഫയൽ ചെയ്തതിന് പിന്നാലെ പുതിയ കഥകളുമായി ശ്രുതി ഹരിഹരൻ പോലീസിൽ ലൈംഗികാതിക്രമക്കേസ് ഫയൽ ചെയ്തു. ബംഗളൂരു പോലീസ് ഉടൻ തന്നെ ഈ കേസ് അന്വേഷിക്കുകയും അവർ അവരുടെ റിപ്പോർട്ടും സമർപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. അവരുടെ റിപ്പോർട്ടിൽ, അവർക്ക് അനുകൂലമായി &quot;തെളിവുകളൊന്നുമില്ല&quot; എന്ന് അവർ പറഞ്ഞു.

ഈ അന്വേഷണത്തിൽ, ഈ സിനിമയുടെ അണിയറപ്രവർത്തകരെല്ലാം സെറ്റിൽ അങ്ങനെയൊരു സംഭവം നടന്നിട്ടില്ലെന്നും കേസിലെ ദൃക്സാക്ഷിയായി പേരെടുത്ത സംവിധായകൻ അരുൺ വൈദ്യനാഥൻ പറഞ്ഞു, അർജുൻ സർജ നല്ല വ്യക്തിയാണെന്ന് പറഞ്ഞു. ഷൂട്ടിംഗിന് മുമ്പ് തന്നെ റൊമാന്റിക് സീൻ സ്‌ക്രിപ്റ്റ് തയ്യാറാക്കിയിരുന്നുവെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ചിത്രത്തിലെ റൊമാന്റിക് രംഗങ്ങൾ കുറയ്ക്കണമെന്ന് അർജുൻ സർജ സംവിധായകനോട് ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നുവെന്നാണ് സംവിധായകൻ പറയുന്നത്. അർജുൻ സർജയും ശ്രുതി ഹരിഹരനും നല്ല സുഹൃത്തുക്കളാണെന്നും സെറ്റിൽ വെച്ച് അർജുൻ സർജ ശ്രുതിയോട് മോശമായി പെരുമാറുന്നത് താൻ ശ്രദ്ധിച്ചിട്ടില്ലെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞിരുന്നു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/metoo-movement-director-arun-vaidyanathan-says-arjun-sarja-is-a-nice-person/articleshow/66447888.cms|title=#MeToo movement: Director Arun Vaidyanathan says Arjun Sarja is a nice person - Times of India|access-date=20 September 2021|date=31 October 2018|website=[[Indian Express]]}}&lt;/ref&gt;

അർജുന്റെ [[ശ്രുതി ഹരിഹരൻ|ശ്രുതി ഹരിഹരനെതിരെയുള്ള]] മാനനഷ്ടക്കേസ് ഇപ്പോഴും ബെംഗളൂരു സിറ്റി സിവിൽ കോടതിയിൽ നടക്കുന്നുണ്ട്.

== റഫറൻസുകൾ ==
&lt;references /&gt;
 

== ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ ==

* {{IMDb name|0035018}}  
* [https://www.filmibeat.com/celebs/arjun-sarja.html Filmibeat.com-ൽ അർജുൻ സർജ]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്നാട് സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:തെലുഗു ചലച്ചിത്രപിന്നണിഗായകർ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ് ചലച്ചിത്രപിന്നണിഗായകർ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ് ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:തെലുഗു ചലച്ചിത്രസം‌വിധായകർ]]
[[വർഗ്ഗം:കന്നഡ ചലച്ചിത്രസംവിധായകർ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌ ചലച്ചിത്രസം‌വിധായകർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ് അഭിനേതാക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:തെലുഗു അഭിനേതാക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കന്നഡ അഭിനേതാക്കൾ]]</text>
      <sha1>gmi2tzp9j73uv7y3o3zbex0t358hgcq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>സുവലക്ഷ്മി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>562830</id>
    <revision>
      <id>4660753</id>
      <parentid>4275359</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T12:11:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4660753</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16532" sha1="870j3uk42yasz88ar0g5bg7wjj34kc9" xml:space="preserve">{{rough translation|1=ഇംഗ്ലീഷ്|listed=yes|date=2024 ജനുവരി}}
[[Category:Pages using infobox person with unknown empty parameters|notable roleSuvaluxmi]]
[[Category:Articles with hCards]]

{{Infobox person
| name               = സുവലക്ഷ്മി
| image              = 
| imagesize          = 
| caption            = 
| birth_name         = സുവലക്ഷ്മി മുൻഷി
| birth_date         = {{birth date and age|df=yes|1977|8|19}}
| birth_place        = [[കൊൽക്കത്ത]]
| death_place        = 
| occupation         = [[നടി]]
| yearsactive        = 1994-2001
| spouse             = {{marriage |സ്വാഗതോ ബാനർജി|2002}}
| parents            = K. C. മുൻഷി&lt;br /&gt;ഇന്ദ്രാണി ദേവി&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.nilacharal.com/enter/celeb/suva.html|title=Suvalakshmi Profile|publisher=Nilacharal|access-date=2022-01-12|archive-date=2011-12-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20111215121942/http://www.nilacharal.com/enter/celeb/suva.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| website            = https://suvaluxmi.com/index.html
| notable role       = 
}}

'''സുവലക്ഷ്മി''' (ജനനം 19 ഓഗസ്റ്റ് 1977) പ്രധാനമായും [[തമിഴ്‌ചലച്ചിത്രം|തമിഴ് സിനിമകളിൽ]] വേഷമിട്ട ഒരു ഇന്ത്യൻ നടിയാണ്. [[ബംഗാളി]], [[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുങ്ക്]], [[മലയാളചലച്ചിത്രം|മലയാളം]], [[കന്നഡ]] സിനിമകളിലും അഭിനയിച്ചു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/33191.html|title=Suvalakshmi's no to films|access-date=6 February 2010|date=24 August 2007|website=Indiaglitz|archive-date=2007-08-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20070826162030/http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/33191.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.hinduonnet.com/thehindu/fr/2003/11/28/stories/2003112801490201.htm|title=Nadhi Karaiyinilae|access-date=6 February 2010|last=Rangarajan|first=Malathi|date=28 November 2003|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20031208142222/http://www.hinduonnet.com/thehindu/fr/2003/11/28/stories/2003112801490201.htm|archive-date=8 December 2003}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.hinduonnet.com/thehindu/fr/2002/08/23/stories/2002082301010200.htm|title=Tamil film in Chinese fest|access-date=6 February 2010|last=Ashok Kumar|first=S. R|date=23 August 2002|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20021226214047/http://www.hinduonnet.com/thehindu/fr/2002/08/23/stories/2002082301010200.htm|archive-date=26 December 2002}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://suvalakshmi.com/cfilm.htm|title=Archived copy|access-date=12 January 2022|website=suvalakshmi.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20010817102529/http://suvalakshmi.com/cfilm.htm|archive-date=17 August 2001}}&lt;/ref&gt;

== കരിയർ ==
കുട്ടിക്കാലത്ത്, ഇന്ത്യൻ ക്ലാസിക്കൽ, നാടോടി നൃത്ത രൂപങ്ങളിൽ അഭിനിവേശമുള്ള സുവലക്ഷ്മി പ്രാദേശിക ഷോകളിലുടനീളം കലാരൂപങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ചു. സ്റ്റേജിലെ അവരുടെ പ്രകടനം ചലച്ചിത്ര സംവിധായകൻ [[സത്യജിത് റായ്|സത്യജിത് റേ]] ശ്രദ്ധിച്ചു, അദ്ദേഹം തന്റെ കഥയായ ''ഉത്തോരന്റെ'' (1994)  ചലച്ചിത്രാവിഷ്‌കാരത്തിൽ നായികയായി അവരെ തിരഞ്ഞെടുത്തു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://indiatoday.intoday.in/story/satyajit-rays-son-offers-film-tribute-to-his-father/1/302435.html|title=Satyajit Rays son offers film tribute to his father|access-date=30 September 2017|website=intoday.in}}&lt;/ref&gt; സത്യജിത് റേയുടെ വിയോഗത്തെത്തുടർന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകൻ [[സന്ദീപ് റേ]] പൂർത്തിയാക്കിയ ഈ ചിത്രം 1994-ൽ മികച്ച തിരക്കഥയ്ക്കുള്ള ദേശീയ ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം നേടുകയും കാനിൽ ഉൾപ്പെടെ ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ചലച്ചിത്രമേളകളിൽ പ്രദർശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.festival-cannes.com/en/archives/ficheFilm/id/dc228099-6b04-459d-8dc4-eef7c874fd03/year/1994.html|title=UTTORAN - Festival de Cannes|access-date=30 September 2017|website=Festival de Cannes|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304215317/http://www.festival-cannes.com/en/archives/ficheFilm/id/dc228099-6b04-459d-8dc4-eef7c874fd03/year/1994.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

1998-ൽ [[കൽക്കട്ട സർവകലാശാല|കൽക്കട്ട സർവകലാശാലയിൽ]] നിന്ന് നിയമത്തിൽ ബിരുദം നേടിയതിനു പുറമേ, ദക്ഷിണേന്ത്യൻ ഭാഷകളിലെ നിരവധി സിനിമകളിൽ സുവാലുലക്ഷ്മി സ്ത്രീ കഥാപാത്രമായി അഭിനയിച്ചു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.rediff.com/movies/1998/aug/17ss.htm#17suv1|title=Rediff On The Net, Movies: Gossip from the southern film industry|access-date=30 September 2017|website=www.rediff.com}}&lt;/ref&gt; വസന്ത് സംവിധാനം ചെയ്ത് [[മണിരത്നം|മണിരത്‌നം]] നിർമ്മിച്ച ഒരു റൊമാന്റിക് ത്രില്ലർ ചിത്രമായ ''ആസൈ'' (1995) എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് അവർ തമിഴ് സിനിമകളിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്. സുവലക്ഷ്മി , [[അജിത് കുമാർ|അജിത് കുമാറിനൊപ്പം]] ജോടിയായി യമുനയെ അവതരിപ്പിച്ചു. റിലീസിന് ശേഷം, സിനിമ നല്ല അവലോകനങ്ങൾ നേടുകയും ബോക്സ് ഓഫീസിൽ മികച്ച പ്രകടനം നടത്തുകയും ചെയ്തു.  [[വിജയ്]] നായകനായ ''ലവ് ടുഡേയിൽ''  (1997) നായികയായി പുറമേ വാണിജ്യപരമായി മികച്ച വിജയം നേടിയ ചിത്രത്തിൽ അവരുടെ പ്രകടനം വൻസ്വീകാര്യത നേടി. അവരുടെ ആദ്യ രണ്ട് ചിത്രങ്ങളും വിജയിച്ചെങ്കിലും, സുവലക്ഷ്മിയുടെ തുടർന്നുള്ള ചിത്രങ്ങൾ അവരുടെ ജനപ്രീതി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിൽ പരാജയപ്പെട്ടു. കൂടാതെ തമിഴ് സിനിമകളിലെ സ്ത്രീ അഭിനേതാക്കളുടെ ഗ്ലാമറസ് വേഷങ്ങളുടെ വർദ്ധനവു കൊണ്ടും അവതരിപ്പിക്കാൻ അനുയോജ്യമായ കഥാപാത്രങ്ങളെ കണ്ടെത്തുന്നത് ബുദ്ധിമുട്ടായതിനാലും ഒരു വീട്ടിലെ പെൺകുട്ടി. എന്ന പ്രതിച്ഛായയിൽ ടൈപ്പ് കാസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തു.  &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/tamil/interview.php?id=6006590&amp;cid=2408|title=Welcome to Sify.com|access-date=30 September 2017|website=www.sify.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20100906131402/http://sify.com/movies/tamil/interview.php?id=6006590&amp;cid=2408|archive-date=6 September 2010}}&lt;/ref&gt; 1990 കളുടെ അവസാനത്തിൽ, നിരവധി തമിഴ് സിനിമകളിൽ അവർ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടുവെങ്കിലും അവരുടെ കഥാപാത്രങ്ങളും സിനിമകളുടെ പ്രകടനവും മികച്ച അഭിപ്രായം നേടുന്നതിൽ പരാജയപ്പെട്ടു. 2001-ൽ, സിനിമ ഉപേക്ഷിച്ച് വക്കീലായി കരിയർ തുടരാൻ അവർ തീരുമാനിച്ചു. ഒടുവിൽ പൊൻവണ്ണന്റെ നിരൂപക പ്രശംസ നേടിയ ''നദി കരയിനിലേ'' (2003) എന്ന സിനിമയിൽ അഭിനയിക്കാൻ സൈൻ അപ്പ് ചെയ്തു, അതിന് പോസിറ്റീവ് റിവ്യൂകൾ നേടി. [[ദ ഹിന്ദു|ദി ഹിന്ദു]] കുറിപ്പിനൊപ്പം &quot;ഹൃദയസ്പർശം&quot; നൽകി. നിയമം&quot;. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.thehindu.com/thehindu/fr/2003/11/28/stories/2003112801490201.htm|title=&quot;Nadhi Karaiyinilae&quot;|access-date=30 September 2017|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20031207200951/http://www.thehindu.com/thehindu/fr/2003/11/28/stories/2003112801490201.htm|archive-date=7 December 2003}}&lt;/ref&gt; 1994 മുതൽ 2001 വരെ മുൻനിര ഹോംലി നടിയായിരുന്ന അവർ വെള്ളിത്തിരയിൽ 8 വർഷം വിജയകരമായി പൂർത്തിയാക്കി.

വിവാഹശേഷം, 2007-ൽ, ''സന്തോഷ് സുബ്രഹ്മണ്യം'' (2008) എന്ന ചിത്രത്തിലെ ഒരു സഹകഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിക്കാനുള്ള മോഹൻരാജയുടെ ഓഫർ അവർ നിരസിക്കുകയും സിനിമകളിൽ നിന്ന് വിരമിക്കൽ പുനഃസ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു. ചലച്ചിത്രമേഖലയിൽ നിന്ന് വേർപിരിഞ്ഞതിനുശേഷം, സുവാലക്ഷ്മി ഒരു നാച്ചുറൽ ആർട്ടിസ്റ്റായി പരിശീലിക്കുകയും [[സാൻ ഫ്രാൻസിസ്കോ|സാൻഫ്രാൻസിസ്കോയിലെ]] അക്കാദമി ഓഫ് ആർട്ട് യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയിൽ നിന്ന് 2013-ൽ ചിത്രീകരണത്തിൽ മാസ്റ്റേഴ്‌സ് ഓഫ് ഫൈൻ ആർട്ട്‌സിൽ ബിരുദം നേടുകയും ചെയ്തു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.suvaluxmi.com/bio.html|title=Bio|access-date=30 September 2017|website=Suvaluxmi Banerjee}}&lt;/ref&gt;

== സ്വകാര്യ ജീവിതം ==
2002 ൽ പ്രൊഫസർ സ്വാഗതോ ബാനർജിയെ വിവാഹം കഴിച്ച അവർ [[ജനീവ|ജനീവയിലും]] പിന്നീട് [[സാൻ ഫ്രാൻസിസ്കോ|സാൻ ഫ്രാൻസിസ്കോയിലും]] താമസിച്ചു.

== അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!വർഷം
! സിനിമ
! പങ്ക്
! class=&quot;unsortable&quot; | കുറിപ്പുകൾ
|-
| 1994
| ''ഉത്തോരൻ''
| മാനഷി
| [[ബംഗാളി ഭാഷ|ബംഗാളി]] സിനിമ
|-
| 1995
| ''ആസൈ''
| യമുന (സരസ്വതി)
| മികച്ച പുതുമുഖ നടിക്കുള്ള സിനിമാ എക്സ്പ്രസ് അവാർഡ്&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;/br&gt;&lt;/nowiki&gt; നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു- മികച്ച നടിക്കുള്ള ഫിലിംഫെയർ അവാർഡ് - തമിഴ്
|-
| 1996
| ''ഗോകുലത്തിൽ സീതൈ''
| നിള
| നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു- മികച്ച നടിക്കുള്ള ഫിലിംഫെയർ അവാർഡ് - തമിഴ്
|-
| 1996
| ''കൽക്കി''
| അവൾ തന്നെ
|
|-
| 1997
| ''കതിരുണ്ട കാതൽ''
| ഇന്ദു
|
|-
| 1997
| ''ലവ് ടുഡേ''
| ശാന്തിയ
|
|-
| 1997
| ''കാതൽ പള്ളി''
| ഉമ
|
|-
| 1998
| ''പൊന്മാനം''
| മഹേശ്വരി
|
|-
| 1998
| ''ദിനംധോരും''
| ബൂമ
|
|-
| 1998
| ''സന്തോഷം''
| ഭവാനി
|
|-
| 1998
| ''കവലൈ പടത്തേ സഗോധരാ''
| ഫിലോമിന
|
|-
| 1998
| ''ഇനിയവളെ''
| മീന
|
|-
| 1998
| ''[[അനുരാഗക്കൊട്ടാരം|അനുരാഗകൊട്ടാരം]]''
| അന്ന
| [[മലയാളം|മലയാള]] സിനിമ
|-
| 1998
| ''നിലാവേ വാ''
| സംഗീത
|
|-
| 1998
| ''എൻ ആസൈ രസവേ''
| മനോരഞ്ജിതം
|
|-
| 1999
| ''ഹൗസ്ഫുൾ''
| ഇന്ദു
|
|-
| 1999
| ''സുയംവരം''
| ഏഴിലരസി
|
|-
| 1999
| ''പൊൻവിഴ''
| പൊന്നി
|
|-
| 1999
| ''നീ വരുവായ് എന''
| സ്വപ്ന വധു
| അതിഥി വേഷം
|-
| 1999
| ''കൺമണി ഉണക്കാഗ''
| സുധ
|
|-
| 2000
| ''ഈഴായിൻ സിരിപ്പിൽ''
| തുളസി
|
|-
| 2000
| ''കൃഷ്ണ ലീലെ''
|
| [[കന്നഡ]] സിനിമ
|-
| 2000
| ''മായി''
| ലക്ഷ്മി
|
|-
| 2000
| ''കണ്ണാൽ പെസവാ''
| പൂങ്കൊടി
|
|-
| 2000
| ''ദുർഗ്ഗ''
| rowspan=&quot;2&quot; | ഗംഗ
| [[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുങ്ക്]] സിനിമ
|-
| 2000
| ''പൊട്ടു അമ്മൻ''
|
|-
| 2001
| ''കണ്ണാ ഉണ്ണായി തിരയുന്നു''
| അഞ്ജലി
|
|-
| 2001
| ''ആണ്ടൻ അടിമൈ''
| മഹേശ്വരി
|
|-
| 2003
| ''വാണി മഹൽ''
| സെൽവി
|
|-
| 2003
| ''നദി കരയിനിലേ''
| ജമീല
| [[മലയാളം]] ഒരേസമയം മലയാളത്തിലും ചിത്രീകരിച്ചത് തമിഴ്‌നാട് സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡ് പ്രത്യേക സമ്മാനം
|}

== ടെലിവിഷൻ ==

* 2001-2002 ''സൂലം -'' പാർവതി/അമ്മൻ 

== അവലംബം ==
&lt;references /&gt;

== ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ ==

* {{IMDb name|1680115|സുവലക്ഷ്മി}}
[[വർഗ്ഗം:തെലുഗു ചലച്ചിത്രനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കന്നഡചലച്ചിത്ര നടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:ബംഗാളി ചലച്ചിത്രനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്നാട് സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:1977-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌ചലച്ചിത്രനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]</text>
      <sha1>870j3uk42yasz88ar0g5bg7wjj34kc9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>മമിത ബൈജു</title>
    <ns>0</ns>
    <id>563510</id>
    <revision>
      <id>4660758</id>
      <parentid>4660728</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T12:35:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4660758</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11404" sha1="216lvleklahu09812u7jdk0r4shejgu" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = മമിത ബിജു
| image              = Mamitha2024.jpg
| caption            = 
| birth_name         = നമിത ബൈജു&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.mathrubhumi.com/videos/movies-music/interview-with-super-saranya-movie-fame-mamitha-baiju-1.6364932 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2022-01-25 |archive-date=2022-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220124212517/https://www.mathrubhumi.com/videos/movies-music/interview-with-super-saranya-movie-fame-mamitha-baiju-1.6364932 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
| birth_date         = {{birth date and age|2000|06|22|df=yes}}
| nationality        = [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]]
| birth_place        = [[കിടങ്ങൂർ]], [[കോട്ടയം]], ഇന്ത്യ
| parents            = ഡോ. ബൈജു കൃഷ്ണൻ, മിനി ബൈജു
| relatives          = മിഥുൻ (സഹോദരൻ)
| spouse             = 
| alma_mater         = മേരി മൗണ്ട് പബ്ലിക് സ്‌കൂൾ, കട്ടച്ചിറ &lt;br&gt; എൻ.എസ്.എസ്. ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ, കിടങ്ങൂർ &lt;br&gt; സേക്രഡ് ഹാർഡ് കോളജ്, കൊച്ചി
| occupation         = നടി
| yearsactive        = 2024–തുടരുന്നു
}}
മലയാള ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രിയാണ് '''മമിത ബൈജു (22 ജൂൺ 2000)'''.&lt;ref name=&quot;.1&quot;&gt;{{cite news |title=ഹണീബിയിൽ ആസിഫിന്റെ അനിയത്തി, ജാവയിലെ അൽഫോൻസ; ഈ പ്ലസ് ടുക്കാരി |url=https://www.manoramaonline.com/movies/interview/2021/05/21/chat-with-mamitha-baiju-operation-java-actress.html |access-date=6 June 2021 |work=ManoramaOnline |language=ml}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;.04&quot;&gt;{{cite news |title=Mamitha Baiju plays the team captain in Rajisha-starrer 'Kho Kho'  |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/mamitha-baiju-plays-the-team-captain-in-rajisha-starrer-kho-kho/articleshow/80750243.cms |access-date=6 June 2021 |work=The Times of India |language=en}}&lt;/ref&gt; 2017-ൽ വേണുഗോപനൻ സംവിധാനം ചെയ്ത സർവോപരി പാലാക്കാരൻ എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്. [[ഓപ്പറേഷൻ ജാവ]] (2021) എന്ന ചിത്രത്തിലെ അൽഫോൻസ, ഖോ ഖോ (2021) എന്ന ചിത്രത്തിലെ അഞ്ജു, [[സൂപ്പർ ശരണ്യ]] (2022)  എന്ന ചിത്രത്തിലെ സോന  ''പ്രേമലു'' (2024) ലെ റീനു  എന്നീ വേഷങ്ങളിലൂടെ പ്രശസ്തിയിലേക്ക് ഉയർന്നു.&lt;ref name=&quot;.03&quot;&gt;{{cite web|title=അൽഫോൻസയും അഞ്ജുവും വഴിത്തിരിവായി|url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=560425&amp;u=mamitha-baiju|access-date=6 June 2021|work=Keralakaumudi Daily|language=ml}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;.2&quot;&gt;{{Cite web|url=https://malayalam.filmibeat.com/features/operation-java-and-kho-kho-fame-mamitha-baiju-opens-up-about-her-movie-experiences-072259.html|title=പക്വാമാർന്ന പ്രണയവും ബ്രേക്കപ്പുമാണ് അൽഫോൺസയുടേത്; ഒടിടി റിലീസിന് ശേഷമാണ് തേപ്പുക്കാരിയായത്, മമിത ബൈജു|date=3 June 2021|work=Filmibeat|language=ml}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.manoramaonline.com/movies/interview/2022/01/15/interview-with-mamitha-baiju.html&lt;/ref&gt;

==ആദ്യകാല ജീവിതം ==
കോട്ടയം ജില്ലയിലെ [[കിടങ്ങൂർ (കോട്ടയം)|കിടങ്ങൂർ]] സ്വദേശിയാണ്.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/interviews/2022/01/16/super-sharanya-mamita-baiju-interview.html |title=Super Sharanya' is a milestone in my career: Mamita Baiju |first=Seena |last=Antony |access-date=6 May 2022 |date=16 January 2022 |work=On Manorama }}&lt;/ref&gt; പ്രമേഹരോഗ വിദഗ്ദ്ധനായ ഡോ.ബൈജു കൃഷ്ണൻ, മിനി ബൈജു എന്നിവർ മാതാപിതാക്കളും മിഥുൻ ബൈജു മൂത്ത സഹോദരനുമാണ്.

കട്ടച്ചിറ മേരി മൗണ്ട് പബ്ലിക് സ്‌കൂൾ, കിടങ്ങൂർ എൻ.എസ്.എസ്. ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നും സ്‌കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയ മമിത കൊച്ചിയിലെ [[സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജ്, തേവര|സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജിൽ]] മനഃശാസ്ത്രത്തിൽ ബിരുദത്തിന് പഠിച്ചുവെങ്കിലും മൂന്നാം വർഷത്തിൽ ഹാജർ കുറവായതിനാൽ പഠനം ഉപേക്ഷിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite web | author=The TOI Entertainment Desk is a dynamic | title=Mamitha Baiju praised Thalapathy Vijay and tagged herself as a 'devoted fan of the star' after watching the Greatest of all time film | website=The Times of India | date=2024-09-09 | url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/mamitha-baiju-praised-thalapathy-vijay-and-tagged-herself-as-a-devoted-fan-of-the-star-throwback/articleshow/112655136.cms | access-date=2024-09-08}}&lt;/ref&gt;

== കരിയർ ==
2016-ൽ പൃഥ്വിരാജ് നായകനായ [[പാവാട (ചലച്ചിത്രം)|പാവാട]] എന്ന ചിത്രത്തിൽ ബാലനടിയായാണ് മമിത അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hmtvlive.com/telugu-news/movies/actress-mamitha-baiju-career-started-as-junior-artist-in-childhood-prithviraj-movie-pavada-172229|title=Mamitha Baiju: అప్పుడు షూటింగ్‌కు పిల్లలు కావాల్సి ఉంటే.. వచ్చి యాక్ట్ చేశా: మమితా {{!}} Actress Mamitha Baiju Career Started as Junior Artist in Childhood Prithviraj Movie Pavada|access-date=2026-08-20|last=Ravi|date=2026-08-12|website=www.hmtvlive.com|language=te}}&lt;/ref&gt;

=== ആദ്യകാല പ്രവർത്തനങ്ങൾ (2017 - 2023) ===
മുതിർന്നതിനുശേഷം സർവോപരി പാലക്കാരൻ (2017) എന്ന ചിത്രത്തിൽ മമിത അഭിനയിക്കുകയും, തുടർന്ന് ''ഹണി ബീ 2: സെലിബ്രേഷൻസ്'', ''ഡാകിനി'', ''വരത്തൻ'', ''വികൃതി'' തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിൽ ചെറിയ സഹവേഷങ്ങൾ ചെയ്തു. 2021 ൽ ഓപ്പറേഷൻ ജാവ, ഖോ ഖോ തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിലാണ് അവർ ആദ്യമായി പ്രധാന വേഷങ്ങൾ ചെയ്തത്. ഖോ ഖോയിലെ അഭിനയത്തിന് കേരള ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡിൽ മികച്ച സഹനടിക്കുള്ള അവാർഡ് ലഭിച്ചു. 2022 ൽ സൂപ്പർ ശരണ്യ എന്ന സിനിമയിൽ സോനയായി അഭിനയിച്ചു, അത് വാണിജ്യ വിജയമായി. ദി ന്യൂ ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസിലെ സജിൻ ശ്രീജിത്ത് അവരുടെ പ്രകടനത്തെക്കുറിച്ച് എഴുതി, &quot;വളരെയധികം കഴിവുള്ള ഒരു അഭിനേത്രിയാണെന്ന് അവർ ഇതിനകം തെളിയിച്ചിട്ടുണ്ട്, വിവേകപൂർണ്ണമായ സ്ക്രിപ്റ്റുകൾ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത് തുടർന്നാൽ അവർക്ക് കൂടുതൽ ഉയരങ്ങളിലെത്താൻ കഴിയും.&quot; 2023 ൽ, പ്രണയ വിലാസം, രാമചന്ദ്ര ബോസ് &amp; കമ്പനി എന്നീ ചിത്രങ്ങളിൽ അവർക്ക് രണ്ട് റിലീസുകൾ ലഭിച്ചു.

== അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ ==
* ബെത്‌ലഹം കുടുംബ യൂണിറ്റ് 2026&lt;ref&gt;https://www.manoramaonline.com/movies/movie-news/2026/08/19/actor-mamitha-baiju-success-story.html&lt;/ref&gt;
* പ്രേമലു 2024&lt;ref&gt;https://www.manoramaonline.com/movies/movie-news/2024/04/17/premalu-movie-final-collection-box-office-report.html&lt;/ref&gt;
* രാമചന്ദ്ര ബോസ് &amp; കമ്പനി 2023
* പ്രണയ വിലാസം 2023
* സൂപ്പർ ശരണ്യ 2022
* രണ്ട് 2022
* ഖൊ ഖൊ 2021
* ഓപ്പറേഷൻ ജാവ 2021
* കിലോമീറ്റേഴ്സ് &amp; കിലോമീറ്റേഴ്സ് 2020
* വികൃതി 2019
* ഇൻ്റർനാഷണൽ ലോക്കൽ സ്റ്റോറി 2019
* സ്കൂൾ ഡയറി 2019
* വരത്തൻ 2018
* കൃഷ്ണം 2018
* ഡാക്കിനി 2018
* ഹണിബീ 2 സെലിബ്രേഷൻസ് 2017
* സർവോപരി പാലാക്കാരൻ 2017&lt;ref&gt;https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2024/04/26/mamitha-baiju-talks-about-about-voting.html&lt;/ref&gt;
''' തമിഴ് സിനിമകൾ '''
* വിശ്വനാഥ് &amp; സൺസ് 2026
* ജനനായകൻ 2026
* കര 2026
* ഡ്യൂഡ് 2025
* റിബൽ 2025&lt;ref&gt;https://www.madhyamam.com/entertainment/celebrities/mamitha-baijus-rs-100-crore-hat-trick-1547549&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.manoramanews.com/entertainment/latest/2026/08/20/girish-ad-mamitha-byju-kudumba-family-unit-nivin-pauly-interview.html&lt;/ref&gt;

==പുരസ്ക്കാരങ്ങൾ==
ഖോ ഖോ എന്ന ചിത്രത്തിലെ പ്രകടനത്തിന് 2020-ലെ മികച്ച സഹനടിക്കുള്ള കേരള ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ് ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2021/09/13/film-critics-association-awards-45th-edition-winners-list-details.html|title=Film Critics Awards 2020: The Great Indian Kitchen wins the best film...|work=OnManorama|accessdate=13 September 2021}}&lt;/ref&gt;

==അവലംബങ്ങൾ==
{{reflist}}

[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടിമാർ]]</text>
      <sha1>216lvleklahu09812u7jdk0r4shejgu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660784</id>
      <parentid>4660758</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T12:42:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <comment>/* ആദ്യകാല പ്രവർത്തനങ്ങൾ (2017 - 2023) */</comment>
      <origin>4660784</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12204" sha1="thkwz9apj2f8mfge0pxuxcb3tb8erux" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = മമിത ബിജു
| image              = Mamitha2024.jpg
| caption            = 
| birth_name         = നമിത ബൈജു&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.mathrubhumi.com/videos/movies-music/interview-with-super-saranya-movie-fame-mamitha-baiju-1.6364932 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2022-01-25 |archive-date=2022-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220124212517/https://www.mathrubhumi.com/videos/movies-music/interview-with-super-saranya-movie-fame-mamitha-baiju-1.6364932 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
| birth_date         = {{birth date and age|2000|06|22|df=yes}}
| nationality        = [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]]
| birth_place        = [[കിടങ്ങൂർ]], [[കോട്ടയം]], ഇന്ത്യ
| parents            = ഡോ. ബൈജു കൃഷ്ണൻ, മിനി ബൈജു
| relatives          = മിഥുൻ (സഹോദരൻ)
| spouse             = 
| alma_mater         = മേരി മൗണ്ട് പബ്ലിക് സ്‌കൂൾ, കട്ടച്ചിറ &lt;br&gt; എൻ.എസ്.എസ്. ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ, കിടങ്ങൂർ &lt;br&gt; സേക്രഡ് ഹാർഡ് കോളജ്, കൊച്ചി
| occupation         = നടി
| yearsactive        = 2024–തുടരുന്നു
}}
മലയാള ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രിയാണ് '''മമിത ബൈജു (22 ജൂൺ 2000)'''.&lt;ref name=&quot;.1&quot;&gt;{{cite news |title=ഹണീബിയിൽ ആസിഫിന്റെ അനിയത്തി, ജാവയിലെ അൽഫോൻസ; ഈ പ്ലസ് ടുക്കാരി |url=https://www.manoramaonline.com/movies/interview/2021/05/21/chat-with-mamitha-baiju-operation-java-actress.html |access-date=6 June 2021 |work=ManoramaOnline |language=ml}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;.04&quot;&gt;{{cite news |title=Mamitha Baiju plays the team captain in Rajisha-starrer 'Kho Kho'  |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/mamitha-baiju-plays-the-team-captain-in-rajisha-starrer-kho-kho/articleshow/80750243.cms |access-date=6 June 2021 |work=The Times of India |language=en}}&lt;/ref&gt; 2017-ൽ വേണുഗോപനൻ സംവിധാനം ചെയ്ത സർവോപരി പാലാക്കാരൻ എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്. [[ഓപ്പറേഷൻ ജാവ]] (2021) എന്ന ചിത്രത്തിലെ അൽഫോൻസ, ഖോ ഖോ (2021) എന്ന ചിത്രത്തിലെ അഞ്ജു, [[സൂപ്പർ ശരണ്യ]] (2022)  എന്ന ചിത്രത്തിലെ സോന  ''പ്രേമലു'' (2024) ലെ റീനു  എന്നീ വേഷങ്ങളിലൂടെ പ്രശസ്തിയിലേക്ക് ഉയർന്നു.&lt;ref name=&quot;.03&quot;&gt;{{cite web|title=അൽഫോൻസയും അഞ്ജുവും വഴിത്തിരിവായി|url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=560425&amp;u=mamitha-baiju|access-date=6 June 2021|work=Keralakaumudi Daily|language=ml}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;.2&quot;&gt;{{Cite web|url=https://malayalam.filmibeat.com/features/operation-java-and-kho-kho-fame-mamitha-baiju-opens-up-about-her-movie-experiences-072259.html|title=പക്വാമാർന്ന പ്രണയവും ബ്രേക്കപ്പുമാണ് അൽഫോൺസയുടേത്; ഒടിടി റിലീസിന് ശേഷമാണ് തേപ്പുക്കാരിയായത്, മമിത ബൈജു|date=3 June 2021|work=Filmibeat|language=ml}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.manoramaonline.com/movies/interview/2022/01/15/interview-with-mamitha-baiju.html&lt;/ref&gt;

==ആദ്യകാല ജീവിതം ==
കോട്ടയം ജില്ലയിലെ [[കിടങ്ങൂർ (കോട്ടയം)|കിടങ്ങൂർ]] സ്വദേശിയാണ്.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/interviews/2022/01/16/super-sharanya-mamita-baiju-interview.html |title=Super Sharanya' is a milestone in my career: Mamita Baiju |first=Seena |last=Antony |access-date=6 May 2022 |date=16 January 2022 |work=On Manorama }}&lt;/ref&gt; പ്രമേഹരോഗ വിദഗ്ദ്ധനായ ഡോ.ബൈജു കൃഷ്ണൻ, മിനി ബൈജു എന്നിവർ മാതാപിതാക്കളും മിഥുൻ ബൈജു മൂത്ത സഹോദരനുമാണ്.

കട്ടച്ചിറ മേരി മൗണ്ട് പബ്ലിക് സ്‌കൂൾ, കിടങ്ങൂർ എൻ.എസ്.എസ്. ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നും സ്‌കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയ മമിത കൊച്ചിയിലെ [[സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജ്, തേവര|സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജിൽ]] മനഃശാസ്ത്രത്തിൽ ബിരുദത്തിന് പഠിച്ചുവെങ്കിലും മൂന്നാം വർഷത്തിൽ ഹാജർ കുറവായതിനാൽ പഠനം ഉപേക്ഷിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite web | author=The TOI Entertainment Desk is a dynamic | title=Mamitha Baiju praised Thalapathy Vijay and tagged herself as a 'devoted fan of the star' after watching the Greatest of all time film | website=The Times of India | date=2024-09-09 | url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/mamitha-baiju-praised-thalapathy-vijay-and-tagged-herself-as-a-devoted-fan-of-the-star-throwback/articleshow/112655136.cms | access-date=2024-09-08}}&lt;/ref&gt;

== കരിയർ ==
2016-ൽ പൃഥ്വിരാജ് നായകനായ [[പാവാട (ചലച്ചിത്രം)|പാവാട]] എന്ന ചിത്രത്തിൽ ബാലനടിയായാണ് മമിത അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hmtvlive.com/telugu-news/movies/actress-mamitha-baiju-career-started-as-junior-artist-in-childhood-prithviraj-movie-pavada-172229|title=Mamitha Baiju: అప్పుడు షూటింగ్‌కు పిల్లలు కావాల్సి ఉంటే.. వచ్చి యాక్ట్ చేశా: మమితా {{!}} Actress Mamitha Baiju Career Started as Junior Artist in Childhood Prithviraj Movie Pavada|access-date=2026-08-20|last=Ravi|date=2026-08-12|website=www.hmtvlive.com|language=te}}&lt;/ref&gt;

=== ആദ്യകാല പ്രവർത്തനങ്ങൾ (2017 - 2023) ===
മുതിർന്നതിനുശേഷം [[സർവ്വോപരി പാലാക്കാരൻ|സർവ്വോപരി പാലക്കാരൻ]] (2017) എന്ന ചിത്രത്തിൽ മമിത അഭിനയിക്കുകയും, തുടർന്ന് ''[[ഹണി ബീ 2 : സെലിബ്രേഷൻസ്|ഹണി ബീ 2: സെലിബ്രേഷൻസ്]]'', ''ഡാകിനി'', ''[[വരത്തൻ (ചലച്ചിത്രം)|വരത്തൻ]]'', ''വികൃതി'' തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിൽ ചെറിയ സഹവേഷങ്ങൾ ചെയ്തു. 2021 ൽ [[ഓപ്പറേഷൻ ജാവ]], [[ഖോ-ഖോ (ചലച്ചിത്രം)|ഖോ ഖോ]] തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിലാണ് അവർ ആദ്യമായി പ്രധാന വേഷങ്ങൾ ചെയ്തത്. ഖോ ഖോയിലെ അഭിനയത്തിന് കേരള ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡിൽ മികച്ച സഹനടിക്കുള്ള അവാർഡ് ലഭിച്ചു. 2022 ൽ [[സൂപ്പർ ശരണ്യ]] എന്ന സിനിമയിൽ സോന എന്ന കഥാപാത്രമായി അഭിനയിക്കുകയും ചിത്രം ഒരു  വാണിജ്യ വിജയമായി മാറുകയും ചെയ്തു. ദി ന്യൂ ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസിലെ സജിൻ ശ്രീജിത്ത് അവരുടെ പ്രകടനത്തെക്കുറിച്ച് എഴുതിയത്, &quot;വളരെയധികം കഴിവുള്ള ഒരു നടിയാണെന്ന് അവർ ഇതിനകം തെളിയിച്ചിട്ടുണ്ട്, വിവേകപൂർണ്ണമായ റോളുകൾ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത് തുടർന്നാൽ അവർക്ക് കൂടുതൽ ഉയരങ്ങളിലെത്താൻ കഴിയും&quot; എന്നാണ്. 2023 ൽ, പ്രണയ വിലാസം, രാമചന്ദ്ര ബോസ് &amp; കമ്പനി എന്നീ ചിത്രങ്ങളിൽ അവർക്ക് വേഷങ്ങൾ ലഭിച്ചു.

കരിയറിലെ മുന്നേറ്റം (2024 - ഇപ്പോ വരെ)

2024-ൽ, ഗിരീഷ് എ. ഡി സംവിധാനം ചെയ്ത [[പ്രേമലു]] എന്ന ചിത്രത്തിലെ റീനു എന്ന കഥാപാത്രത്തെ അവർ ആദ്യമായി അവതരിപ്പിച്ചു, അത് അവരുടെ മികച്ച വേഷമായി മാറി.

== അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ ==
* ബെത്‌ലഹം കുടുംബ യൂണിറ്റ് 2026&lt;ref&gt;https://www.manoramaonline.com/movies/movie-news/2026/08/19/actor-mamitha-baiju-success-story.html&lt;/ref&gt;
* പ്രേമലു 2024&lt;ref&gt;https://www.manoramaonline.com/movies/movie-news/2024/04/17/premalu-movie-final-collection-box-office-report.html&lt;/ref&gt;
* രാമചന്ദ്ര ബോസ് &amp; കമ്പനി 2023
* പ്രണയ വിലാസം 2023
* സൂപ്പർ ശരണ്യ 2022
* രണ്ട് 2022
* ഖൊ ഖൊ 2021
* ഓപ്പറേഷൻ ജാവ 2021
* കിലോമീറ്റേഴ്സ് &amp; കിലോമീറ്റേഴ്സ് 2020
* വികൃതി 2019
* ഇൻ്റർനാഷണൽ ലോക്കൽ സ്റ്റോറി 2019
* സ്കൂൾ ഡയറി 2019
* വരത്തൻ 2018
* കൃഷ്ണം 2018
* ഡാക്കിനി 2018
* ഹണിബീ 2 സെലിബ്രേഷൻസ് 2017
* സർവോപരി പാലാക്കാരൻ 2017&lt;ref&gt;https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2024/04/26/mamitha-baiju-talks-about-about-voting.html&lt;/ref&gt;
''' തമിഴ് സിനിമകൾ '''
* വിശ്വനാഥ് &amp; സൺസ് 2026
* ജനനായകൻ 2026
* കര 2026
* ഡ്യൂഡ് 2025
* റിബൽ 2025&lt;ref&gt;https://www.madhyamam.com/entertainment/celebrities/mamitha-baijus-rs-100-crore-hat-trick-1547549&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.manoramanews.com/entertainment/latest/2026/08/20/girish-ad-mamitha-byju-kudumba-family-unit-nivin-pauly-interview.html&lt;/ref&gt;

==പുരസ്ക്കാരങ്ങൾ==
ഖോ ഖോ എന്ന ചിത്രത്തിലെ പ്രകടനത്തിന് 2020-ലെ മികച്ച സഹനടിക്കുള്ള കേരള ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ് ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2021/09/13/film-critics-association-awards-45th-edition-winners-list-details.html|title=Film Critics Awards 2020: The Great Indian Kitchen wins the best film...|work=OnManorama|accessdate=13 September 2021}}&lt;/ref&gt;

==അവലംബങ്ങൾ==
{{reflist}}

[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടിമാർ]]</text>
      <sha1>thkwz9apj2f8mfge0pxuxcb3tb8erux</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660812</id>
      <parentid>4660784</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T13:01:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4660812</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16090" sha1="fe4us65gdlml3j77n8ek93j14jfzh44" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = മമിത ബിജു
| image              = Mamitha2024.jpg
| caption            = 
| birth_name         = നമിത ബൈജു&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.mathrubhumi.com/videos/movies-music/interview-with-super-saranya-movie-fame-mamitha-baiju-1.6364932 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2022-01-25 |archive-date=2022-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220124212517/https://www.mathrubhumi.com/videos/movies-music/interview-with-super-saranya-movie-fame-mamitha-baiju-1.6364932 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
| birth_date         = {{birth date and age|2000|06|22|df=yes}}
| nationality        = [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]]
| birth_place        = [[കിടങ്ങൂർ]], [[കോട്ടയം]], ഇന്ത്യ
| parents            = ഡോ. ബൈജു കൃഷ്ണൻ, മിനി ബൈജു
| relatives          = മിഥുൻ (സഹോദരൻ)
| spouse             = 
| alma_mater         = മേരി മൗണ്ട് പബ്ലിക് സ്‌കൂൾ, കട്ടച്ചിറ &lt;br&gt; എൻ.എസ്.എസ്. ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ, കിടങ്ങൂർ &lt;br&gt; സേക്രഡ് ഹാർഡ് കോളജ്, കൊച്ചി
| occupation         = നടി
| yearsactive        = 2024–തുടരുന്നു
}}
മലയാള ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രിയാണ് '''മമിത ബൈജു (22 ജൂൺ 2000)'''.&lt;ref name=&quot;.1&quot;&gt;{{cite news |title=ഹണീബിയിൽ ആസിഫിന്റെ അനിയത്തി, ജാവയിലെ അൽഫോൻസ; ഈ പ്ലസ് ടുക്കാരി |url=https://www.manoramaonline.com/movies/interview/2021/05/21/chat-with-mamitha-baiju-operation-java-actress.html |access-date=6 June 2021 |work=ManoramaOnline |language=ml}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;.04&quot;&gt;{{cite news |title=Mamitha Baiju plays the team captain in Rajisha-starrer 'Kho Kho'  |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/mamitha-baiju-plays-the-team-captain-in-rajisha-starrer-kho-kho/articleshow/80750243.cms |access-date=6 June 2021 |work=The Times of India |language=en}}&lt;/ref&gt; 2017-ൽ വേണുഗോപനൻ സംവിധാനം ചെയ്ത സർവോപരി പാലാക്കാരൻ എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്. [[ഓപ്പറേഷൻ ജാവ]] (2021) എന്ന ചിത്രത്തിലെ അൽഫോൻസ, ഖോ ഖോ (2021) എന്ന ചിത്രത്തിലെ അഞ്ജു, [[സൂപ്പർ ശരണ്യ]] (2022)  എന്ന ചിത്രത്തിലെ സോന  ''പ്രേമലു'' (2024) ലെ റീനു  എന്നീ വേഷങ്ങളിലൂടെ പ്രശസ്തിയിലേക്ക് ഉയർന്നു.&lt;ref name=&quot;.03&quot;&gt;{{cite web|title=അൽഫോൻസയും അഞ്ജുവും വഴിത്തിരിവായി|url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=560425&amp;u=mamitha-baiju|access-date=6 June 2021|work=Keralakaumudi Daily|language=ml}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;.2&quot;&gt;{{Cite web|url=https://malayalam.filmibeat.com/features/operation-java-and-kho-kho-fame-mamitha-baiju-opens-up-about-her-movie-experiences-072259.html|title=പക്വാമാർന്ന പ്രണയവും ബ്രേക്കപ്പുമാണ് അൽഫോൺസയുടേത്; ഒടിടി റിലീസിന് ശേഷമാണ് തേപ്പുക്കാരിയായത്, മമിത ബൈജു|date=3 June 2021|work=Filmibeat|language=ml}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.manoramaonline.com/movies/interview/2022/01/15/interview-with-mamitha-baiju.html&lt;/ref&gt;

==ആദ്യകാല ജീവിതം ==
കോട്ടയം ജില്ലയിലെ [[കിടങ്ങൂർ (കോട്ടയം)|കിടങ്ങൂർ]] സ്വദേശിയാണ്.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/interviews/2022/01/16/super-sharanya-mamita-baiju-interview.html |title=Super Sharanya' is a milestone in my career: Mamita Baiju |first=Seena |last=Antony |access-date=6 May 2022 |date=16 January 2022 |work=On Manorama }}&lt;/ref&gt; പ്രമേഹരോഗ വിദഗ്ദ്ധനായ ഡോ.ബൈജു കൃഷ്ണൻ, മിനി ബൈജു എന്നിവർ മാതാപിതാക്കളും മിഥുൻ ബൈജു മൂത്ത സഹോദരനുമാണ്.

കട്ടച്ചിറ മേരി മൗണ്ട് പബ്ലിക് സ്‌കൂൾ, കിടങ്ങൂർ എൻ.എസ്.എസ്. ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നും സ്‌കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയ മമിത കൊച്ചിയിലെ [[സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജ്, തേവര|സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജിൽ]] മനഃശാസ്ത്രത്തിൽ ബിരുദത്തിന് പഠിച്ചുവെങ്കിലും മൂന്നാം വർഷത്തിൽ ഹാജർ കുറവായതിനാൽ പഠനം ഉപേക്ഷിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite web | author=The TOI Entertainment Desk is a dynamic | title=Mamitha Baiju praised Thalapathy Vijay and tagged herself as a 'devoted fan of the star' after watching the Greatest of all time film | website=The Times of India | date=2024-09-09 | url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/mamitha-baiju-praised-thalapathy-vijay-and-tagged-herself-as-a-devoted-fan-of-the-star-throwback/articleshow/112655136.cms | access-date=2024-09-08}}&lt;/ref&gt;

== കരിയർ ==
2016-ൽ പൃഥ്വിരാജ് നായകനായ [[പാവാട (ചലച്ചിത്രം)|പാവാട]] എന്ന ചിത്രത്തിൽ ബാലനടിയായാണ് മമിത അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hmtvlive.com/telugu-news/movies/actress-mamitha-baiju-career-started-as-junior-artist-in-childhood-prithviraj-movie-pavada-172229|title=Mamitha Baiju: అప్పుడు షూటింగ్‌కు పిల్లలు కావాల్సి ఉంటే.. వచ్చి యాక్ట్ చేశా: మమితా {{!}} Actress Mamitha Baiju Career Started as Junior Artist in Childhood Prithviraj Movie Pavada|access-date=2026-08-20|last=Ravi|date=2026-08-12|website=www.hmtvlive.com|language=te}}&lt;/ref&gt;

=== ആദ്യകാല പ്രവർത്തനങ്ങൾ (2017 - 2023) ===
മുതിർന്നതിനുശേഷം [[സർവ്വോപരി പാലാക്കാരൻ|സർവ്വോപരി പാലക്കാരൻ]] (2017) എന്ന ചിത്രത്തിൽ മമിത അഭിനയിക്കുകയും, തുടർന്ന് ''[[ഹണി ബീ 2 : സെലിബ്രേഷൻസ്|ഹണി ബീ 2: സെലിബ്രേഷൻസ്]]'', ''ഡാകിനി'', ''[[വരത്തൻ (ചലച്ചിത്രം)|വരത്തൻ]]'', ''വികൃതി'' തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിൽ ചെറിയ സഹവേഷങ്ങൾ ചെയ്തു. 2021 ൽ [[ഓപ്പറേഷൻ ജാവ]], [[ഖോ-ഖോ (ചലച്ചിത്രം)|ഖോ ഖോ]] തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിലാണ് അവർ ആദ്യമായി പ്രധാന വേഷങ്ങൾ ചെയ്തത്. ഖോ ഖോയിലെ അഭിനയത്തിന് കേരള ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡിൽ മികച്ച സഹനടിക്കുള്ള അവാർഡ് ലഭിച്ചു. 2022 ൽ [[സൂപ്പർ ശരണ്യ]] എന്ന സിനിമയിൽ സോന എന്ന കഥാപാത്രമായി അഭിനയിക്കുകയും ചിത്രം ഒരു  വാണിജ്യ വിജയമായി മാറുകയും ചെയ്തു. ദി ന്യൂ ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസിലെ സജിൻ ശ്രീജിത്ത് അവരുടെ പ്രകടനത്തെക്കുറിച്ച് എഴുതിയത്, &quot;വളരെയധികം കഴിവുള്ള ഒരു നടിയാണെന്ന് അവർ ഇതിനകം തെളിയിച്ചിട്ടുണ്ട്, വിവേകപൂർണ്ണമായ റോളുകൾ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത് തുടർന്നാൽ അവർക്ക് കൂടുതൽ ഉയരങ്ങളിലെത്താൻ കഴിയും&quot; എന്നാണ്. 2023 ൽ, പ്രണയ വിലാസം, രാമചന്ദ്ര ബോസ് &amp; കമ്പനി എന്നീ ചിത്രങ്ങളിൽ അവർക്ക് വേഷങ്ങൾ ലഭിച്ചു.

=== കരിയറിലെ മുന്നേറ്റം (2024 - ഇതുവരെ) ===
2024-ൽ, [[ഗിരീഷ് എ.ഡി.|ഗിരീഷ് എ. ഡി]] സംവിധാനം ചെയ്ത [[പ്രേമലു]] എന്ന ചിത്രത്തിലെ റീനു എന്ന കഥാപാത്രത്തെ അവർ ആദ്യമായി അവതരിപ്പിക്കുകയും, അത് അവരുടെ കരിയറിലെ മികച്ച വേഷമായി മാറുകയും ചെയ്തു.  വ്യാപകമായ നിരൂപക പ്രശംസ നേടിയ ഈ ചിത്രം നിലവിൽ എക്കാലത്തെയും ഏറ്റവും കൂടുതൽ കളക്ഷൻ നേടിയ മലയാള ചിത്രങ്ങളിൽ ഒന്നെന്ന  സ്ഥാനം നേടി.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Mamitha Baiju on a roll: After Vijay and Suriya, the actor teams up with Dhanush in 'D54'|url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2025/07/17/mamitha-baiju-new-project-dhanush-movie-tamil-industry.html|access-date=2025-07-17|work=Onmanorama}}&lt;/ref&gt;

[[ജി.വി. പ്രകാശ്കുമാർ|ജി. വി. പ്രകാശ് കുമാർ]] അഭിനയിച്ച റെബൽ (2024) ആയിരുന്നു തമിഴിലെ അവരുടെ അരങ്ങേറ്റ തചിത്രം.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Mamitha Baiju's clarifies if director Bala hit her or not|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/mamitha-baiju-clarifies-if-director-bala-hit-her-or-not-rebel-tamil-debut/articleshow/108159553.cms|access-date=2024-03-02|work=The Times of India}}&lt;/ref&gt; അതേ വർഷം തന്നെ എ.ആർ.എം. എന്ന ചിത്രത്തിൽ കൃതി ഷെട്ടിക്ക് വേണ്ടി ശബ്ദം നൽകി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/this-premalu-actor-joins-tovino-thomas-ajayante-randam-moshanam/articleshow/112825837.cms#:~:text=According%20to%20OTT%20Play%2C%20Mamitha,female%20leads%20in%20the%20film|title=Mamitha Baiju dubs for Krithi Shetty in ARM|date=27 August 2024|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt; 2025-ൽ, പ്രദീപ് രംഗനാഥൻ, ആർ. ശരത്കുമാർ എന്നിവർക്കൊപ്പം ഡ്യൂഡ് (2025) എന്ന സിനിമയിൽ അഭിനയിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Mamitha Baiju's Overnight Stardom: Joins Top South Stars|url=https://www.gulte.com/movienews/354153/mamitha-baijus-overnight-stardom-joins-top-south-stars|access-date=2025-05-19|work=Gulte}}&lt;/ref&gt; സമ്മിശ്ര പ്രതികരണങ്ങൾ ലഭിച്ച ഈ ചിത്രം ബോക്സ് ഓഫീസിൽ ₹ 100 കോടിയിലധികം കളക്ഷൻ നേടിയതോടൊപ്പം ചിത്രത്തിലെ അവരുടെ വേഷം വ്യാപകമായ പ്രശംസയും നേടി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.livemint.com/entertainment/pradeep-ranganathan-s-dude-crosses-100-crore-worldwide-dominates-tamil-box-office-11761330026832.html|title=Pradeep Ranganathan's 'Dude' crosses ₹100 crore worldwide, dominates Tamil box office|access-date=2025-11-17|last=Bhattacharya|first=Trisha|date=2025-10-25|website=mint|language=en}}&lt;/ref&gt; അടുത്തതായി ധനുഷിനൊപ്പം കര (2026), വിജയ്ക്കൊപ്പം എന്നിവരോടൊപ്പം ജന നായകം (2026) എന്നിവയിൽ അഭിനയിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=‘Kara’ movie review: A formulaic Dhanush film that fails to stick to one idea|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/kara-movie-review-dhanush-vignesh-raja-mamitha-baiju-suraj-venjaramoodu/article70923829.ece|access-date=2026-04-30|work=The Hindu}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Mamitha Baiju addresses speculation about Vijay's acting career|url=https://www.cinemaexpress.com/tamil/news/2025/Jun/23/mamitha-baiju-addresses-speculation-about-vijays-acting-career|access-date=2025-06-23|work=Cinema Express}}&lt;/ref&gt;

== അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ ==
* ബെത്‌ലഹം കുടുംബ യൂണിറ്റ് 2026&lt;ref&gt;https://www.manoramaonline.com/movies/movie-news/2026/08/19/actor-mamitha-baiju-success-story.html&lt;/ref&gt;
* പ്രേമലു 2024&lt;ref&gt;https://www.manoramaonline.com/movies/movie-news/2024/04/17/premalu-movie-final-collection-box-office-report.html&lt;/ref&gt;
* രാമചന്ദ്ര ബോസ് &amp; കമ്പനി 2023
* പ്രണയ വിലാസം 2023
* സൂപ്പർ ശരണ്യ 2022
* രണ്ട് 2022
* ഖൊ ഖൊ 2021
* ഓപ്പറേഷൻ ജാവ 2021
* കിലോമീറ്റേഴ്സ് &amp; കിലോമീറ്റേഴ്സ് 2020
* വികൃതി 2019
* ഇൻ്റർനാഷണൽ ലോക്കൽ സ്റ്റോറി 2019
* സ്കൂൾ ഡയറി 2019
* വരത്തൻ 2018
* കൃഷ്ണം 2018
* ഡാക്കിനി 2018
* ഹണിബീ 2 സെലിബ്രേഷൻസ് 2017
* സർവോപരി പാലാക്കാരൻ 2017&lt;ref&gt;https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2024/04/26/mamitha-baiju-talks-about-about-voting.html&lt;/ref&gt;
''' തമിഴ് സിനിമകൾ '''
* വിശ്വനാഥ് &amp; സൺസ് 2026
* ജനനായകൻ 2026
* കര 2026
* ഡ്യൂഡ് 2025
* റിബൽ 2025&lt;ref&gt;https://www.madhyamam.com/entertainment/celebrities/mamitha-baijus-rs-100-crore-hat-trick-1547549&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.manoramanews.com/entertainment/latest/2026/08/20/girish-ad-mamitha-byju-kudumba-family-unit-nivin-pauly-interview.html&lt;/ref&gt;

==പുരസ്ക്കാരങ്ങൾ==
ഖോ ഖോ എന്ന ചിത്രത്തിലെ പ്രകടനത്തിന് 2020-ലെ മികച്ച സഹനടിക്കുള്ള കേരള ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ് ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2021/09/13/film-critics-association-awards-45th-edition-winners-list-details.html|title=Film Critics Awards 2020: The Great Indian Kitchen wins the best film...|work=OnManorama|accessdate=13 September 2021}}&lt;/ref&gt;

==അവലംബങ്ങൾ==
{{reflist}}

[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടിമാർ]]</text>
      <sha1>fe4us65gdlml3j77n8ek93j14jfzh44</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660815</id>
      <parentid>4660812</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T13:06:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <comment>/* കരിയറിലെ മുന്നേറ്റം (2024 - ഇതുവരെ) */</comment>
      <origin>4660815</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18062" sha1="88ylrybj1k6q769fyex725vy4zh9j58" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = മമിത ബിജു
| image              = Mamitha2024.jpg
| caption            = 
| birth_name         = നമിത ബൈജു&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.mathrubhumi.com/videos/movies-music/interview-with-super-saranya-movie-fame-mamitha-baiju-1.6364932 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2022-01-25 |archive-date=2022-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220124212517/https://www.mathrubhumi.com/videos/movies-music/interview-with-super-saranya-movie-fame-mamitha-baiju-1.6364932 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
| birth_date         = {{birth date and age|2000|06|22|df=yes}}
| nationality        = [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]]
| birth_place        = [[കിടങ്ങൂർ]], [[കോട്ടയം]], ഇന്ത്യ
| parents            = ഡോ. ബൈജു കൃഷ്ണൻ, മിനി ബൈജു
| relatives          = മിഥുൻ (സഹോദരൻ)
| spouse             = 
| alma_mater         = മേരി മൗണ്ട് പബ്ലിക് സ്‌കൂൾ, കട്ടച്ചിറ &lt;br&gt; എൻ.എസ്.എസ്. ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ, കിടങ്ങൂർ &lt;br&gt; സേക്രഡ് ഹാർഡ് കോളജ്, കൊച്ചി
| occupation         = നടി
| yearsactive        = 2024–തുടരുന്നു
}}
മലയാള ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രിയാണ് '''മമിത ബൈജു (22 ജൂൺ 2000)'''.&lt;ref name=&quot;.1&quot;&gt;{{cite news |title=ഹണീബിയിൽ ആസിഫിന്റെ അനിയത്തി, ജാവയിലെ അൽഫോൻസ; ഈ പ്ലസ് ടുക്കാരി |url=https://www.manoramaonline.com/movies/interview/2021/05/21/chat-with-mamitha-baiju-operation-java-actress.html |access-date=6 June 2021 |work=ManoramaOnline |language=ml}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;.04&quot;&gt;{{cite news |title=Mamitha Baiju plays the team captain in Rajisha-starrer 'Kho Kho'  |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/mamitha-baiju-plays-the-team-captain-in-rajisha-starrer-kho-kho/articleshow/80750243.cms |access-date=6 June 2021 |work=The Times of India |language=en}}&lt;/ref&gt; 2017-ൽ വേണുഗോപനൻ സംവിധാനം ചെയ്ത സർവോപരി പാലാക്കാരൻ എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്. [[ഓപ്പറേഷൻ ജാവ]] (2021) എന്ന ചിത്രത്തിലെ അൽഫോൻസ, ഖോ ഖോ (2021) എന്ന ചിത്രത്തിലെ അഞ്ജു, [[സൂപ്പർ ശരണ്യ]] (2022)  എന്ന ചിത്രത്തിലെ സോന  ''പ്രേമലു'' (2024) ലെ റീനു  എന്നീ വേഷങ്ങളിലൂടെ പ്രശസ്തിയിലേക്ക് ഉയർന്നു.&lt;ref name=&quot;.03&quot;&gt;{{cite web|title=അൽഫോൻസയും അഞ്ജുവും വഴിത്തിരിവായി|url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=560425&amp;u=mamitha-baiju|access-date=6 June 2021|work=Keralakaumudi Daily|language=ml}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;.2&quot;&gt;{{Cite web|url=https://malayalam.filmibeat.com/features/operation-java-and-kho-kho-fame-mamitha-baiju-opens-up-about-her-movie-experiences-072259.html|title=പക്വാമാർന്ന പ്രണയവും ബ്രേക്കപ്പുമാണ് അൽഫോൺസയുടേത്; ഒടിടി റിലീസിന് ശേഷമാണ് തേപ്പുക്കാരിയായത്, മമിത ബൈജു|date=3 June 2021|work=Filmibeat|language=ml}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.manoramaonline.com/movies/interview/2022/01/15/interview-with-mamitha-baiju.html&lt;/ref&gt;

==ആദ്യകാല ജീവിതം ==
കോട്ടയം ജില്ലയിലെ [[കിടങ്ങൂർ (കോട്ടയം)|കിടങ്ങൂർ]] സ്വദേശിയാണ്.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/interviews/2022/01/16/super-sharanya-mamita-baiju-interview.html |title=Super Sharanya' is a milestone in my career: Mamita Baiju |first=Seena |last=Antony |access-date=6 May 2022 |date=16 January 2022 |work=On Manorama }}&lt;/ref&gt; പ്രമേഹരോഗ വിദഗ്ദ്ധനായ ഡോ.ബൈജു കൃഷ്ണൻ, മിനി ബൈജു എന്നിവർ മാതാപിതാക്കളും മിഥുൻ ബൈജു മൂത്ത സഹോദരനുമാണ്.

കട്ടച്ചിറ മേരി മൗണ്ട് പബ്ലിക് സ്‌കൂൾ, കിടങ്ങൂർ എൻ.എസ്.എസ്. ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നും സ്‌കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയ മമിത കൊച്ചിയിലെ [[സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജ്, തേവര|സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജിൽ]] മനഃശാസ്ത്രത്തിൽ ബിരുദത്തിന് പഠിച്ചുവെങ്കിലും മൂന്നാം വർഷത്തിൽ ഹാജർ കുറവായതിനാൽ പഠനം ഉപേക്ഷിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite web | author=The TOI Entertainment Desk is a dynamic | title=Mamitha Baiju praised Thalapathy Vijay and tagged herself as a 'devoted fan of the star' after watching the Greatest of all time film | website=The Times of India | date=2024-09-09 | url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/mamitha-baiju-praised-thalapathy-vijay-and-tagged-herself-as-a-devoted-fan-of-the-star-throwback/articleshow/112655136.cms | access-date=2024-09-08}}&lt;/ref&gt;

== കരിയർ ==
2016-ൽ പൃഥ്വിരാജ് നായകനായ [[പാവാട (ചലച്ചിത്രം)|പാവാട]] എന്ന ചിത്രത്തിൽ ബാലനടിയായാണ് മമിത അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hmtvlive.com/telugu-news/movies/actress-mamitha-baiju-career-started-as-junior-artist-in-childhood-prithviraj-movie-pavada-172229|title=Mamitha Baiju: అప్పుడు షూటింగ్‌కు పిల్లలు కావాల్సి ఉంటే.. వచ్చి యాక్ట్ చేశా: మమితా {{!}} Actress Mamitha Baiju Career Started as Junior Artist in Childhood Prithviraj Movie Pavada|access-date=2026-08-20|last=Ravi|date=2026-08-12|website=www.hmtvlive.com|language=te}}&lt;/ref&gt;

=== ആദ്യകാല പ്രവർത്തനങ്ങൾ (2017 - 2023) ===
മുതിർന്നതിനുശേഷം [[സർവ്വോപരി പാലാക്കാരൻ|സർവ്വോപരി പാലക്കാരൻ]] (2017) എന്ന ചിത്രത്തിൽ മമിത അഭിനയിക്കുകയും, തുടർന്ന് ''[[ഹണി ബീ 2 : സെലിബ്രേഷൻസ്|ഹണി ബീ 2: സെലിബ്രേഷൻസ്]]'', ''ഡാകിനി'', ''[[വരത്തൻ (ചലച്ചിത്രം)|വരത്തൻ]]'', ''വികൃതി'' തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിൽ ചെറിയ സഹവേഷങ്ങൾ ചെയ്തു. 2021 ൽ [[ഓപ്പറേഷൻ ജാവ]], [[ഖോ-ഖോ (ചലച്ചിത്രം)|ഖോ ഖോ]] തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിലാണ് അവർ ആദ്യമായി പ്രധാന വേഷങ്ങൾ ചെയ്തത്. ഖോ ഖോയിലെ അഭിനയത്തിന് കേരള ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡിൽ മികച്ച സഹനടിക്കുള്ള അവാർഡ് ലഭിച്ചു. 2022 ൽ [[സൂപ്പർ ശരണ്യ]] എന്ന സിനിമയിൽ സോന എന്ന കഥാപാത്രമായി അഭിനയിക്കുകയും ചിത്രം ഒരു  വാണിജ്യ വിജയമായി മാറുകയും ചെയ്തു. ദി ന്യൂ ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസിലെ സജിൻ ശ്രീജിത്ത് അവരുടെ പ്രകടനത്തെക്കുറിച്ച് എഴുതിയത്, &quot;വളരെയധികം കഴിവുള്ള ഒരു നടിയാണെന്ന് അവർ ഇതിനകം തെളിയിച്ചിട്ടുണ്ട്, വിവേകപൂർണ്ണമായ റോളുകൾ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത് തുടർന്നാൽ അവർക്ക് കൂടുതൽ ഉയരങ്ങളിലെത്താൻ കഴിയും&quot; എന്നാണ്. 2023 ൽ, പ്രണയ വിലാസം, രാമചന്ദ്ര ബോസ് &amp; കമ്പനി എന്നീ ചിത്രങ്ങളിൽ അവർക്ക് വേഷങ്ങൾ ലഭിച്ചു.

=== കരിയറിലെ മുന്നേറ്റം (2024 - ഇതുവരെ) ===
2024-ൽ, [[ഗിരീഷ് എ.ഡി.|ഗിരീഷ് എ. ഡി]] സംവിധാനം ചെയ്ത [[പ്രേമലു]] എന്ന ചിത്രത്തിലെ റീനു എന്ന കഥാപാത്രത്തെ അവർ ആദ്യമായി അവതരിപ്പിക്കുകയും, അത് അവരുടെ കരിയറിലെ മികച്ച വേഷമായി മാറുകയും ചെയ്തു.  വ്യാപകമായ നിരൂപക പ്രശംസ നേടിയ ഈ ചിത്രം നിലവിൽ എക്കാലത്തെയും ഏറ്റവും കൂടുതൽ കളക്ഷൻ നേടിയ മലയാള ചിത്രങ്ങളിൽ ഒന്നെന്ന  സ്ഥാനം നേടി.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Mamitha Baiju on a roll: After Vijay and Suriya, the actor teams up with Dhanush in 'D54'|url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2025/07/17/mamitha-baiju-new-project-dhanush-movie-tamil-industry.html|access-date=2025-07-17|work=Onmanorama}}&lt;/ref&gt;

[[ജി.വി. പ്രകാശ്കുമാർ|ജി. വി. പ്രകാശ് കുമാർ]] അഭിനയിച്ച റെബൽ (2024) ആയിരുന്നു തമിഴിലെ അവരുടെ അരങ്ങേറ്റ തചിത്രം.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Mamitha Baiju's clarifies if director Bala hit her or not|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/mamitha-baiju-clarifies-if-director-bala-hit-her-or-not-rebel-tamil-debut/articleshow/108159553.cms|access-date=2024-03-02|work=The Times of India}}&lt;/ref&gt; അതേ വർഷം തന്നെ എ.ആർ.എം. എന്ന ചിത്രത്തിൽ കൃതി ഷെട്ടിക്ക് വേണ്ടി ശബ്ദം നൽകി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/this-premalu-actor-joins-tovino-thomas-ajayante-randam-moshanam/articleshow/112825837.cms#:~:text=According%20to%20OTT%20Play%2C%20Mamitha,female%20leads%20in%20the%20film|title=Mamitha Baiju dubs for Krithi Shetty in ARM|date=27 August 2024|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt; 2025-ൽ, പ്രദീപ് രംഗനാഥൻ, ആർ. ശരത്കുമാർ എന്നിവർക്കൊപ്പം ഡ്യൂഡ് (2025) എന്ന സിനിമയിൽ അഭിനയിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Mamitha Baiju's Overnight Stardom: Joins Top South Stars|url=https://www.gulte.com/movienews/354153/mamitha-baijus-overnight-stardom-joins-top-south-stars|access-date=2025-05-19|work=Gulte}}&lt;/ref&gt; സമ്മിശ്ര പ്രതികരണങ്ങൾ ലഭിച്ച ഈ ചിത്രം ബോക്സ് ഓഫീസിൽ ₹ 100 കോടിയിലധികം കളക്ഷൻ നേടിയതോടൊപ്പം ചിത്രത്തിലെ അവരുടെ വേഷം വ്യാപകമായ പ്രശംസയും നേടി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.livemint.com/entertainment/pradeep-ranganathan-s-dude-crosses-100-crore-worldwide-dominates-tamil-box-office-11761330026832.html|title=Pradeep Ranganathan's 'Dude' crosses ₹100 crore worldwide, dominates Tamil box office|access-date=2025-11-17|last=Bhattacharya|first=Trisha|date=2025-10-25|website=mint|language=en}}&lt;/ref&gt; അടുത്തതായി ധനുഷിനൊപ്പം കര (2026), വിജയ്ക്കൊപ്പം എന്നിവരോടൊപ്പം ജന നായകം (2026) എന്നിവയിൽ അഭിനയിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=‘Kara’ movie review: A formulaic Dhanush film that fails to stick to one idea|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/kara-movie-review-dhanush-vignesh-raja-mamitha-baiju-suraj-venjaramoodu/article70923829.ece|access-date=2026-04-30|work=The Hindu}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Mamitha Baiju addresses speculation about Vijay's acting career|url=https://www.cinemaexpress.com/tamil/news/2025/Jun/23/mamitha-baiju-addresses-speculation-about-vijays-acting-career|access-date=2025-06-23|work=Cinema Express}}&lt;/ref&gt; വെങ്കി അറ്റ്ലൂരി സംവിധാനം ചെയ്ത വിശ്വനാഥ് &amp; സൺസ് (2026) എന്ന ചിത്രത്തിൽ സൂര്യയോടൊപ്പമാണ് അവർ അഭിനയിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=2025-05-19|title='Suriya 46' kicks off! Mamitha Baiju joins Suriya's film with Venky Atluri|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/suriya-46-kicks-off-mamitha-baiju-joins-suriyas-film-with-venky-atluri/articleshow/121263255.cms|access-date=2025-11-17|work=The Times of India|issn=0971-8257}}&lt;/ref&gt; പേരിട്ടിട്ടില്ലാത്ത ഒരു മലയാള സിനിമയിൽ *പ്രേമലു* എന്ന ചിത്രത്തിലെ സഹനടൻ സംഗീത് പ്രതാപുമായി വീണ്ടും അഭിനയിക്കുമെന്ന് വാർത്തയുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=2025-06-23|title='Premalu' duo Mamitha Baiju &amp; Sangeeth Prathap reunite; Dinoy Paulose's 'Production 20' unveiled|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/premalu-duo-mamitha-baiju-sangeeth-prathap-reunite-dinoy-pauloses-production-20-unveiled/articleshow/122015213.cms|access-date=2025-11-17|work=The Times of India|issn=0971-8257}}&lt;/ref&gt; 2026-ൽ, പ്രദീപ് രംഗനാഥന്റെ നിർമ്മാണ കമ്പനിയായ പിആർ ഷോയുട ഫ്രഥമ ചിത്രത്തിൽ ൽ മമിത ബൈജുവിനെ പ്രധാന നടിയായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://thenewsmill.com/2026/07/pradeep-ranganathan-launches-production-house-pr-show-with-debut-film-starring-mamitha-baiju/|title=Pradeep Ranganathan Launches PR Show with Mamitha Baiju Film|access-date=2026-07-16|date=2026-07-06|language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ ==
* ബെത്‌ലഹം കുടുംബ യൂണിറ്റ് 2026&lt;ref&gt;https://www.manoramaonline.com/movies/movie-news/2026/08/19/actor-mamitha-baiju-success-story.html&lt;/ref&gt;
* പ്രേമലു 2024&lt;ref&gt;https://www.manoramaonline.com/movies/movie-news/2024/04/17/premalu-movie-final-collection-box-office-report.html&lt;/ref&gt;
* രാമചന്ദ്ര ബോസ് &amp; കമ്പനി 2023
* പ്രണയ വിലാസം 2023
* സൂപ്പർ ശരണ്യ 2022
* രണ്ട് 2022
* ഖൊ ഖൊ 2021
* ഓപ്പറേഷൻ ജാവ 2021
* കിലോമീറ്റേഴ്സ് &amp; കിലോമീറ്റേഴ്സ് 2020
* വികൃതി 2019
* ഇൻ്റർനാഷണൽ ലോക്കൽ സ്റ്റോറി 2019
* സ്കൂൾ ഡയറി 2019
* വരത്തൻ 2018
* കൃഷ്ണം 2018
* ഡാക്കിനി 2018
* ഹണിബീ 2 സെലിബ്രേഷൻസ് 2017
* സർവോപരി പാലാക്കാരൻ 2017&lt;ref&gt;https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2024/04/26/mamitha-baiju-talks-about-about-voting.html&lt;/ref&gt;
''' തമിഴ് സിനിമകൾ '''
* വിശ്വനാഥ് &amp; സൺസ് 2026
* ജനനായകൻ 2026
* കര 2026
* ഡ്യൂഡ് 2025
* റിബൽ 2025&lt;ref&gt;https://www.madhyamam.com/entertainment/celebrities/mamitha-baijus-rs-100-crore-hat-trick-1547549&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.manoramanews.com/entertainment/latest/2026/08/20/girish-ad-mamitha-byju-kudumba-family-unit-nivin-pauly-interview.html&lt;/ref&gt;

==പുരസ്ക്കാരങ്ങൾ==
ഖോ ഖോ എന്ന ചിത്രത്തിലെ പ്രകടനത്തിന് 2020-ലെ മികച്ച സഹനടിക്കുള്ള കേരള ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ് ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2021/09/13/film-critics-association-awards-45th-edition-winners-list-details.html|title=Film Critics Awards 2020: The Great Indian Kitchen wins the best film...|work=OnManorama|accessdate=13 September 2021}}&lt;/ref&gt;

==അവലംബങ്ങൾ==
{{reflist}}

[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടിമാർ]]</text>
      <sha1>88ylrybj1k6q769fyex725vy4zh9j58</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660817</id>
      <parentid>4660815</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T13:07:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <comment>/* കരിയറിലെ മുന്നേറ്റം (2024 - ഇതുവരെ) */</comment>
      <origin>4660817</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18093" sha1="lzlkjlw7hvuo1uykdtdfkjt0cab5u08" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = മമിത ബിജു
| image              = Mamitha2024.jpg
| caption            = 
| birth_name         = നമിത ബൈജു&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.mathrubhumi.com/videos/movies-music/interview-with-super-saranya-movie-fame-mamitha-baiju-1.6364932 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2022-01-25 |archive-date=2022-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220124212517/https://www.mathrubhumi.com/videos/movies-music/interview-with-super-saranya-movie-fame-mamitha-baiju-1.6364932 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
| birth_date         = {{birth date and age|2000|06|22|df=yes}}
| nationality        = [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]]
| birth_place        = [[കിടങ്ങൂർ]], [[കോട്ടയം]], ഇന്ത്യ
| parents            = ഡോ. ബൈജു കൃഷ്ണൻ, മിനി ബൈജു
| relatives          = മിഥുൻ (സഹോദരൻ)
| spouse             = 
| alma_mater         = മേരി മൗണ്ട് പബ്ലിക് സ്‌കൂൾ, കട്ടച്ചിറ &lt;br&gt; എൻ.എസ്.എസ്. ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ, കിടങ്ങൂർ &lt;br&gt; സേക്രഡ് ഹാർഡ് കോളജ്, കൊച്ചി
| occupation         = നടി
| yearsactive        = 2024–തുടരുന്നു
}}
മലയാള ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രിയാണ് '''മമിത ബൈജു (22 ജൂൺ 2000)'''.&lt;ref name=&quot;.1&quot;&gt;{{cite news |title=ഹണീബിയിൽ ആസിഫിന്റെ അനിയത്തി, ജാവയിലെ അൽഫോൻസ; ഈ പ്ലസ് ടുക്കാരി |url=https://www.manoramaonline.com/movies/interview/2021/05/21/chat-with-mamitha-baiju-operation-java-actress.html |access-date=6 June 2021 |work=ManoramaOnline |language=ml}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;.04&quot;&gt;{{cite news |title=Mamitha Baiju plays the team captain in Rajisha-starrer 'Kho Kho'  |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/mamitha-baiju-plays-the-team-captain-in-rajisha-starrer-kho-kho/articleshow/80750243.cms |access-date=6 June 2021 |work=The Times of India |language=en}}&lt;/ref&gt; 2017-ൽ വേണുഗോപനൻ സംവിധാനം ചെയ്ത സർവോപരി പാലാക്കാരൻ എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്. [[ഓപ്പറേഷൻ ജാവ]] (2021) എന്ന ചിത്രത്തിലെ അൽഫോൻസ, ഖോ ഖോ (2021) എന്ന ചിത്രത്തിലെ അഞ്ജു, [[സൂപ്പർ ശരണ്യ]] (2022)  എന്ന ചിത്രത്തിലെ സോന  ''പ്രേമലു'' (2024) ലെ റീനു  എന്നീ വേഷങ്ങളിലൂടെ പ്രശസ്തിയിലേക്ക് ഉയർന്നു.&lt;ref name=&quot;.03&quot;&gt;{{cite web|title=അൽഫോൻസയും അഞ്ജുവും വഴിത്തിരിവായി|url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=560425&amp;u=mamitha-baiju|access-date=6 June 2021|work=Keralakaumudi Daily|language=ml}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;.2&quot;&gt;{{Cite web|url=https://malayalam.filmibeat.com/features/operation-java-and-kho-kho-fame-mamitha-baiju-opens-up-about-her-movie-experiences-072259.html|title=പക്വാമാർന്ന പ്രണയവും ബ്രേക്കപ്പുമാണ് അൽഫോൺസയുടേത്; ഒടിടി റിലീസിന് ശേഷമാണ് തേപ്പുക്കാരിയായത്, മമിത ബൈജു|date=3 June 2021|work=Filmibeat|language=ml}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.manoramaonline.com/movies/interview/2022/01/15/interview-with-mamitha-baiju.html&lt;/ref&gt;

==ആദ്യകാല ജീവിതം ==
കോട്ടയം ജില്ലയിലെ [[കിടങ്ങൂർ (കോട്ടയം)|കിടങ്ങൂർ]] സ്വദേശിയാണ്.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/interviews/2022/01/16/super-sharanya-mamita-baiju-interview.html |title=Super Sharanya' is a milestone in my career: Mamita Baiju |first=Seena |last=Antony |access-date=6 May 2022 |date=16 January 2022 |work=On Manorama }}&lt;/ref&gt; പ്രമേഹരോഗ വിദഗ്ദ്ധനായ ഡോ.ബൈജു കൃഷ്ണൻ, മിനി ബൈജു എന്നിവർ മാതാപിതാക്കളും മിഥുൻ ബൈജു മൂത്ത സഹോദരനുമാണ്.

കട്ടച്ചിറ മേരി മൗണ്ട് പബ്ലിക് സ്‌കൂൾ, കിടങ്ങൂർ എൻ.എസ്.എസ്. ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നും സ്‌കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയ മമിത കൊച്ചിയിലെ [[സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജ്, തേവര|സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജിൽ]] മനഃശാസ്ത്രത്തിൽ ബിരുദത്തിന് പഠിച്ചുവെങ്കിലും മൂന്നാം വർഷത്തിൽ ഹാജർ കുറവായതിനാൽ പഠനം ഉപേക്ഷിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite web | author=The TOI Entertainment Desk is a dynamic | title=Mamitha Baiju praised Thalapathy Vijay and tagged herself as a 'devoted fan of the star' after watching the Greatest of all time film | website=The Times of India | date=2024-09-09 | url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/mamitha-baiju-praised-thalapathy-vijay-and-tagged-herself-as-a-devoted-fan-of-the-star-throwback/articleshow/112655136.cms | access-date=2024-09-08}}&lt;/ref&gt;

== കരിയർ ==
2016-ൽ പൃഥ്വിരാജ് നായകനായ [[പാവാട (ചലച്ചിത്രം)|പാവാട]] എന്ന ചിത്രത്തിൽ ബാലനടിയായാണ് മമിത അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hmtvlive.com/telugu-news/movies/actress-mamitha-baiju-career-started-as-junior-artist-in-childhood-prithviraj-movie-pavada-172229|title=Mamitha Baiju: అప్పుడు షూటింగ్‌కు పిల్లలు కావాల్సి ఉంటే.. వచ్చి యాక్ట్ చేశా: మమితా {{!}} Actress Mamitha Baiju Career Started as Junior Artist in Childhood Prithviraj Movie Pavada|access-date=2026-08-20|last=Ravi|date=2026-08-12|website=www.hmtvlive.com|language=te}}&lt;/ref&gt;

=== ആദ്യകാല പ്രവർത്തനങ്ങൾ (2017 - 2023) ===
മുതിർന്നതിനുശേഷം [[സർവ്വോപരി പാലാക്കാരൻ|സർവ്വോപരി പാലക്കാരൻ]] (2017) എന്ന ചിത്രത്തിൽ മമിത അഭിനയിക്കുകയും, തുടർന്ന് ''[[ഹണി ബീ 2 : സെലിബ്രേഷൻസ്|ഹണി ബീ 2: സെലിബ്രേഷൻസ്]]'', ''ഡാകിനി'', ''[[വരത്തൻ (ചലച്ചിത്രം)|വരത്തൻ]]'', ''വികൃതി'' തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിൽ ചെറിയ സഹവേഷങ്ങൾ ചെയ്തു. 2021 ൽ [[ഓപ്പറേഷൻ ജാവ]], [[ഖോ-ഖോ (ചലച്ചിത്രം)|ഖോ ഖോ]] തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിലാണ് അവർ ആദ്യമായി പ്രധാന വേഷങ്ങൾ ചെയ്തത്. ഖോ ഖോയിലെ അഭിനയത്തിന് കേരള ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡിൽ മികച്ച സഹനടിക്കുള്ള അവാർഡ് ലഭിച്ചു. 2022 ൽ [[സൂപ്പർ ശരണ്യ]] എന്ന സിനിമയിൽ സോന എന്ന കഥാപാത്രമായി അഭിനയിക്കുകയും ചിത്രം ഒരു  വാണിജ്യ വിജയമായി മാറുകയും ചെയ്തു. ദി ന്യൂ ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസിലെ സജിൻ ശ്രീജിത്ത് അവരുടെ പ്രകടനത്തെക്കുറിച്ച് എഴുതിയത്, &quot;വളരെയധികം കഴിവുള്ള ഒരു നടിയാണെന്ന് അവർ ഇതിനകം തെളിയിച്ചിട്ടുണ്ട്, വിവേകപൂർണ്ണമായ റോളുകൾ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത് തുടർന്നാൽ അവർക്ക് കൂടുതൽ ഉയരങ്ങളിലെത്താൻ കഴിയും&quot; എന്നാണ്. 2023 ൽ, പ്രണയ വിലാസം, രാമചന്ദ്ര ബോസ് &amp; കമ്പനി എന്നീ ചിത്രങ്ങളിൽ അവർക്ക് വേഷങ്ങൾ ലഭിച്ചു.

=== കരിയറിലെ മുന്നേറ്റം (2024 - ഇതുവരെ) ===
2024-ൽ, [[ഗിരീഷ് എ.ഡി.|ഗിരീഷ് എ. ഡി]] സംവിധാനം ചെയ്ത [[പ്രേമലു]] എന്ന ചിത്രത്തിലെ റീനു എന്ന കഥാപാത്രത്തെ അവർ ആദ്യമായി അവതരിപ്പിക്കുകയും, അത് അവരുടെ കരിയറിലെ മികച്ച വേഷമായി മാറുകയും ചെയ്തു.  വ്യാപകമായ നിരൂപക പ്രശംസ നേടിയ ഈ ചിത്രം നിലവിൽ എക്കാലത്തെയും ഏറ്റവും കൂടുതൽ കളക്ഷൻ നേടിയ മലയാള ചിത്രങ്ങളിൽ ഒന്നെന്ന  സ്ഥാനം നേടി.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Mamitha Baiju on a roll: After Vijay and Suriya, the actor teams up with Dhanush in 'D54'|url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2025/07/17/mamitha-baiju-new-project-dhanush-movie-tamil-industry.html|access-date=2025-07-17|work=Onmanorama}}&lt;/ref&gt;

[[ജി.വി. പ്രകാശ്കുമാർ|ജി. വി. പ്രകാശ് കുമാർ]] അഭിനയിച്ച ''റെബൽ'' (2024) ആയിരുന്നു തമിഴിലെ അവരുടെ അരങ്ങേറ്റ തചിത്രം.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Mamitha Baiju's clarifies if director Bala hit her or not|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/mamitha-baiju-clarifies-if-director-bala-hit-her-or-not-rebel-tamil-debut/articleshow/108159553.cms|access-date=2024-03-02|work=The Times of India}}&lt;/ref&gt; അതേ വർഷം തന്നെ എ.ആർ.എം. എന്ന ചിത്രത്തിൽ കൃതി ഷെട്ടിക്ക് വേണ്ടി ശബ്ദം നൽകി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/this-premalu-actor-joins-tovino-thomas-ajayante-randam-moshanam/articleshow/112825837.cms#:~:text=According%20to%20OTT%20Play%2C%20Mamitha,female%20leads%20in%20the%20film|title=Mamitha Baiju dubs for Krithi Shetty in ARM|date=27 August 2024|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt; 2025-ൽ, പ്രദീപ് രംഗനാഥൻ, ആർ. ശരത്കുമാർ എന്നിവർക്കൊപ്പം ഡ്യൂഡ് (2025) എന്ന സിനിമയിൽ അഭിനയിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Mamitha Baiju's Overnight Stardom: Joins Top South Stars|url=https://www.gulte.com/movienews/354153/mamitha-baijus-overnight-stardom-joins-top-south-stars|access-date=2025-05-19|work=Gulte}}&lt;/ref&gt; സമ്മിശ്ര പ്രതികരണങ്ങൾ ലഭിച്ച ഈ ചിത്രം ബോക്സ് ഓഫീസിൽ ₹ 100 കോടിയിലധികം കളക്ഷൻ നേടിയതോടൊപ്പം ചിത്രത്തിലെ അവരുടെ വേഷം വ്യാപകമായ പ്രശംസയും നേടി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.livemint.com/entertainment/pradeep-ranganathan-s-dude-crosses-100-crore-worldwide-dominates-tamil-box-office-11761330026832.html|title=Pradeep Ranganathan's 'Dude' crosses ₹100 crore worldwide, dominates Tamil box office|access-date=2025-11-17|last=Bhattacharya|first=Trisha|date=2025-10-25|website=mint|language=en}}&lt;/ref&gt; അടുത്തതായി ധനുഷിനൊപ്പം കര (2026), വിജയ്ക്കൊപ്പം എന്നിവരോടൊപ്പം ജന നായകം (2026) എന്നിവയിൽ അഭിനയിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=‘Kara’ movie review: A formulaic Dhanush film that fails to stick to one idea|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/kara-movie-review-dhanush-vignesh-raja-mamitha-baiju-suraj-venjaramoodu/article70923829.ece|access-date=2026-04-30|work=The Hindu}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Mamitha Baiju addresses speculation about Vijay's acting career|url=https://www.cinemaexpress.com/tamil/news/2025/Jun/23/mamitha-baiju-addresses-speculation-about-vijays-acting-career|access-date=2025-06-23|work=Cinema Express}}&lt;/ref&gt; വെങ്കി അറ്റ്ലൂരി സംവിധാനം ചെയ്ത വിശ്വനാഥ് &amp; സൺസ് (2026) എന്ന ചിത്രത്തിൽ സൂര്യയോടൊപ്പമാണ് അവർ അഭിനയിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=2025-05-19|title='Suriya 46' kicks off! Mamitha Baiju joins Suriya's film with Venky Atluri|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/suriya-46-kicks-off-mamitha-baiju-joins-suriyas-film-with-venky-atluri/articleshow/121263255.cms|access-date=2025-11-17|work=The Times of India|issn=0971-8257}}&lt;/ref&gt; പേരിട്ടിട്ടില്ലാത്ത ഒരു മലയാള സിനിമയിൽ *പ്രേമലു* എന്ന ചിത്രത്തിലെ സഹനടൻ സംഗീത് പ്രതാപുമായി വീണ്ടും അഭിനയിക്കുമെന്ന് വാർത്തയുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=2025-06-23|title='Premalu' duo Mamitha Baiju &amp; Sangeeth Prathap reunite; Dinoy Paulose's 'Production 20' unveiled|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/premalu-duo-mamitha-baiju-sangeeth-prathap-reunite-dinoy-pauloses-production-20-unveiled/articleshow/122015213.cms|access-date=2025-11-17|work=The Times of India|issn=0971-8257}}&lt;/ref&gt; 2026-ൽ, പ്രദീപ് രംഗനാഥന്റെ നിർമ്മാണ കമ്പനിയായ പിആർ ഷോ നിർമ്മിക്കുന്ന പ്രഥമ ചിത്രത്തിൽ മിത ബൈജുവിനെ പ്രധാന നടിയായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://thenewsmill.com/2026/07/pradeep-ranganathan-launches-production-house-pr-show-with-debut-film-starring-mamitha-baiju/|title=Pradeep Ranganathan Launches PR Show with Mamitha Baiju Film|access-date=2026-07-16|date=2026-07-06|language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ ==
* ബെത്‌ലഹം കുടുംബ യൂണിറ്റ് 2026&lt;ref&gt;https://www.manoramaonline.com/movies/movie-news/2026/08/19/actor-mamitha-baiju-success-story.html&lt;/ref&gt;
* പ്രേമലു 2024&lt;ref&gt;https://www.manoramaonline.com/movies/movie-news/2024/04/17/premalu-movie-final-collection-box-office-report.html&lt;/ref&gt;
* രാമചന്ദ്ര ബോസ് &amp; കമ്പനി 2023
* പ്രണയ വിലാസം 2023
* സൂപ്പർ ശരണ്യ 2022
* രണ്ട് 2022
* ഖൊ ഖൊ 2021
* ഓപ്പറേഷൻ ജാവ 2021
* കിലോമീറ്റേഴ്സ് &amp; കിലോമീറ്റേഴ്സ് 2020
* വികൃതി 2019
* ഇൻ്റർനാഷണൽ ലോക്കൽ സ്റ്റോറി 2019
* സ്കൂൾ ഡയറി 2019
* വരത്തൻ 2018
* കൃഷ്ണം 2018
* ഡാക്കിനി 2018
* ഹണിബീ 2 സെലിബ്രേഷൻസ് 2017
* സർവോപരി പാലാക്കാരൻ 2017&lt;ref&gt;https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2024/04/26/mamitha-baiju-talks-about-about-voting.html&lt;/ref&gt;
''' തമിഴ് സിനിമകൾ '''
* വിശ്വനാഥ് &amp; സൺസ് 2026
* ജനനായകൻ 2026
* കര 2026
* ഡ്യൂഡ് 2025
* റിബൽ 2025&lt;ref&gt;https://www.madhyamam.com/entertainment/celebrities/mamitha-baijus-rs-100-crore-hat-trick-1547549&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.manoramanews.com/entertainment/latest/2026/08/20/girish-ad-mamitha-byju-kudumba-family-unit-nivin-pauly-interview.html&lt;/ref&gt;

==പുരസ്ക്കാരങ്ങൾ==
ഖോ ഖോ എന്ന ചിത്രത്തിലെ പ്രകടനത്തിന് 2020-ലെ മികച്ച സഹനടിക്കുള്ള കേരള ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ് ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2021/09/13/film-critics-association-awards-45th-edition-winners-list-details.html|title=Film Critics Awards 2020: The Great Indian Kitchen wins the best film...|work=OnManorama|accessdate=13 September 2021}}&lt;/ref&gt;

==അവലംബങ്ങൾ==
{{reflist}}

[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടിമാർ]]</text>
      <sha1>lzlkjlw7hvuo1uykdtdfkjt0cab5u08</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660822</id>
      <parentid>4660817</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T13:14:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <comment>/* അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ */</comment>
      <origin>4660822</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18320" sha1="326rskh8bfbr5v2eks44ppvb1y86pf6" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = മമിത ബിജു
| image              = Mamitha2024.jpg
| caption            = 
| birth_name         = നമിത ബൈജു&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.mathrubhumi.com/videos/movies-music/interview-with-super-saranya-movie-fame-mamitha-baiju-1.6364932 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2022-01-25 |archive-date=2022-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220124212517/https://www.mathrubhumi.com/videos/movies-music/interview-with-super-saranya-movie-fame-mamitha-baiju-1.6364932 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
| birth_date         = {{birth date and age|2000|06|22|df=yes}}
| nationality        = [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]]
| birth_place        = [[കിടങ്ങൂർ]], [[കോട്ടയം]], ഇന്ത്യ
| parents            = ഡോ. ബൈജു കൃഷ്ണൻ, മിനി ബൈജു
| relatives          = മിഥുൻ (സഹോദരൻ)
| spouse             = 
| alma_mater         = മേരി മൗണ്ട് പബ്ലിക് സ്‌കൂൾ, കട്ടച്ചിറ &lt;br&gt; എൻ.എസ്.എസ്. ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ, കിടങ്ങൂർ &lt;br&gt; സേക്രഡ് ഹാർഡ് കോളജ്, കൊച്ചി
| occupation         = നടി
| yearsactive        = 2024–തുടരുന്നു
}}
മലയാള ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രിയാണ് '''മമിത ബൈജു (22 ജൂൺ 2000)'''.&lt;ref name=&quot;.1&quot;&gt;{{cite news |title=ഹണീബിയിൽ ആസിഫിന്റെ അനിയത്തി, ജാവയിലെ അൽഫോൻസ; ഈ പ്ലസ് ടുക്കാരി |url=https://www.manoramaonline.com/movies/interview/2021/05/21/chat-with-mamitha-baiju-operation-java-actress.html |access-date=6 June 2021 |work=ManoramaOnline |language=ml}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;.04&quot;&gt;{{cite news |title=Mamitha Baiju plays the team captain in Rajisha-starrer 'Kho Kho'  |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/mamitha-baiju-plays-the-team-captain-in-rajisha-starrer-kho-kho/articleshow/80750243.cms |access-date=6 June 2021 |work=The Times of India |language=en}}&lt;/ref&gt; 2017-ൽ വേണുഗോപനൻ സംവിധാനം ചെയ്ത [[സർവ്വോപരി പാലാക്കാരൻ|സർവോപരി പാലാക്കാരൻ]] എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്. [[ഓപ്പറേഷൻ ജാവ]] (2021) എന്ന ചിത്രത്തിലെ അൽഫോൻസ, ഖോ ഖോ (2021) എന്ന ചിത്രത്തിലെ അഞ്ജു, [[സൂപ്പർ ശരണ്യ]] (2022)  എന്ന ചിത്രത്തിലെ സോന  ''പ്രേമലു'' (2024) ലെ റീനു  എന്നീ വേഷങ്ങളിലൂടെ പ്രശസ്തിയിലേക്ക് ഉയർന്നു.&lt;ref name=&quot;.03&quot;&gt;{{cite web|title=അൽഫോൻസയും അഞ്ജുവും വഴിത്തിരിവായി|url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=560425&amp;u=mamitha-baiju|access-date=6 June 2021|work=Keralakaumudi Daily|language=ml}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;.2&quot;&gt;{{Cite web|url=https://malayalam.filmibeat.com/features/operation-java-and-kho-kho-fame-mamitha-baiju-opens-up-about-her-movie-experiences-072259.html|title=പക്വാമാർന്ന പ്രണയവും ബ്രേക്കപ്പുമാണ് അൽഫോൺസയുടേത്; ഒടിടി റിലീസിന് ശേഷമാണ് തേപ്പുക്കാരിയായത്, മമിത ബൈജു|date=3 June 2021|work=Filmibeat|language=ml}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.manoramaonline.com/movies/interview/2022/01/15/interview-with-mamitha-baiju.html&lt;/ref&gt;

==ആദ്യകാല ജീവിതം ==
കോട്ടയം ജില്ലയിലെ [[കിടങ്ങൂർ (കോട്ടയം)|കിടങ്ങൂർ]] സ്വദേശിയാണ്.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/interviews/2022/01/16/super-sharanya-mamita-baiju-interview.html |title=Super Sharanya' is a milestone in my career: Mamita Baiju |first=Seena |last=Antony |access-date=6 May 2022 |date=16 January 2022 |work=On Manorama }}&lt;/ref&gt; പ്രമേഹരോഗ വിദഗ്ദ്ധനായ ഡോ.ബൈജു കൃഷ്ണൻ, മിനി ബൈജു എന്നിവർ മാതാപിതാക്കളും മിഥുൻ ബൈജു മൂത്ത സഹോദരനുമാണ്.

കട്ടച്ചിറ മേരി മൗണ്ട് പബ്ലിക് സ്‌കൂൾ, കിടങ്ങൂർ എൻ.എസ്.എസ്. ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നും സ്‌കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയ മമിത കൊച്ചിയിലെ [[സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജ്, തേവര|സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജിൽ]] മനഃശാസ്ത്രത്തിൽ ബിരുദത്തിന് പഠിച്ചുവെങ്കിലും മൂന്നാം വർഷത്തിൽ ഹാജർ കുറവായതിനാൽ പഠനം ഉപേക്ഷിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite web | author=The TOI Entertainment Desk is a dynamic | title=Mamitha Baiju praised Thalapathy Vijay and tagged herself as a 'devoted fan of the star' after watching the Greatest of all time film | website=The Times of India | date=2024-09-09 | url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/mamitha-baiju-praised-thalapathy-vijay-and-tagged-herself-as-a-devoted-fan-of-the-star-throwback/articleshow/112655136.cms | access-date=2024-09-08}}&lt;/ref&gt;

== കരിയർ ==
2016-ൽ പൃഥ്വിരാജ് നായകനായ [[പാവാട (ചലച്ചിത്രം)|പാവാട]] എന്ന ചിത്രത്തിൽ ബാലനടിയായാണ് മമിത അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hmtvlive.com/telugu-news/movies/actress-mamitha-baiju-career-started-as-junior-artist-in-childhood-prithviraj-movie-pavada-172229|title=Mamitha Baiju: అప్పుడు షూటింగ్‌కు పిల్లలు కావాల్సి ఉంటే.. వచ్చి యాక్ట్ చేశా: మమితా {{!}} Actress Mamitha Baiju Career Started as Junior Artist in Childhood Prithviraj Movie Pavada|access-date=2026-08-20|last=Ravi|date=2026-08-12|website=www.hmtvlive.com|language=te}}&lt;/ref&gt;

=== ആദ്യകാല പ്രവർത്തനങ്ങൾ (2017 - 2023) ===
മുതിർന്നതിനുശേഷം [[സർവ്വോപരി പാലാക്കാരൻ|സർവ്വോപരി പാലക്കാരൻ]] (2017) എന്ന ചിത്രത്തിൽ മമിത അഭിനയിക്കുകയും, തുടർന്ന് ''[[ഹണി ബീ 2 : സെലിബ്രേഷൻസ്|ഹണി ബീ 2: സെലിബ്രേഷൻസ്]]'', ''ഡാകിനി'', ''[[വരത്തൻ (ചലച്ചിത്രം)|വരത്തൻ]]'', ''വികൃതി'' തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിൽ ചെറിയ സഹവേഷങ്ങൾ ചെയ്തു. 2021 ൽ [[ഓപ്പറേഷൻ ജാവ]], [[ഖോ-ഖോ (ചലച്ചിത്രം)|ഖോ ഖോ]] തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിലാണ് അവർ ആദ്യമായി പ്രധാന വേഷങ്ങൾ ചെയ്തത്. ഖോ ഖോയിലെ അഭിനയത്തിന് കേരള ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡിൽ മികച്ച സഹനടിക്കുള്ള അവാർഡ് ലഭിച്ചു. 2022 ൽ [[സൂപ്പർ ശരണ്യ]] എന്ന സിനിമയിൽ സോന എന്ന കഥാപാത്രമായി അഭിനയിക്കുകയും ചിത്രം ഒരു  വാണിജ്യ വിജയമായി മാറുകയും ചെയ്തു. ദി ന്യൂ ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസിലെ സജിൻ ശ്രീജിത്ത് അവരുടെ പ്രകടനത്തെക്കുറിച്ച് എഴുതിയത്, &quot;വളരെയധികം കഴിവുള്ള ഒരു നടിയാണെന്ന് അവർ ഇതിനകം തെളിയിച്ചിട്ടുണ്ട്, വിവേകപൂർണ്ണമായ റോളുകൾ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത് തുടർന്നാൽ അവർക്ക് കൂടുതൽ ഉയരങ്ങളിലെത്താൻ കഴിയും&quot; എന്നാണ്. 2023 ൽ, പ്രണയ വിലാസം, രാമചന്ദ്ര ബോസ് &amp; കമ്പനി എന്നീ ചിത്രങ്ങളിൽ അവർക്ക് വേഷങ്ങൾ ലഭിച്ചു.

=== കരിയറിലെ മുന്നേറ്റം (2024 - ഇതുവരെ) ===
2024-ൽ, [[ഗിരീഷ് എ.ഡി.|ഗിരീഷ് എ. ഡി]] സംവിധാനം ചെയ്ത [[പ്രേമലു]] എന്ന ചിത്രത്തിലെ റീനു എന്ന കഥാപാത്രത്തെ അവർ ആദ്യമായി അവതരിപ്പിക്കുകയും, അത് അവരുടെ കരിയറിലെ മികച്ച വേഷമായി മാറുകയും ചെയ്തു.  വ്യാപകമായ നിരൂപക പ്രശംസ നേടിയ ഈ ചിത്രം നിലവിൽ എക്കാലത്തെയും ഏറ്റവും കൂടുതൽ കളക്ഷൻ നേടിയ മലയാള ചിത്രങ്ങളിൽ ഒന്നെന്ന  സ്ഥാനം നേടി.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Mamitha Baiju on a roll: After Vijay and Suriya, the actor teams up with Dhanush in 'D54'|url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2025/07/17/mamitha-baiju-new-project-dhanush-movie-tamil-industry.html|access-date=2025-07-17|work=Onmanorama}}&lt;/ref&gt;

[[ജി.വി. പ്രകാശ്കുമാർ|ജി. വി. പ്രകാശ് കുമാർ]] അഭിനയിച്ച ''റെബൽ'' (2024) ആയിരുന്നു തമിഴിലെ അവരുടെ അരങ്ങേറ്റ തചിത്രം.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Mamitha Baiju's clarifies if director Bala hit her or not|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/mamitha-baiju-clarifies-if-director-bala-hit-her-or-not-rebel-tamil-debut/articleshow/108159553.cms|access-date=2024-03-02|work=The Times of India}}&lt;/ref&gt; അതേ വർഷം തന്നെ എ.ആർ.എം. എന്ന ചിത്രത്തിൽ കൃതി ഷെട്ടിക്ക് വേണ്ടി ശബ്ദം നൽകി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/this-premalu-actor-joins-tovino-thomas-ajayante-randam-moshanam/articleshow/112825837.cms#:~:text=According%20to%20OTT%20Play%2C%20Mamitha,female%20leads%20in%20the%20film|title=Mamitha Baiju dubs for Krithi Shetty in ARM|date=27 August 2024|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt; 2025-ൽ, പ്രദീപ് രംഗനാഥൻ, ആർ. ശരത്കുമാർ എന്നിവർക്കൊപ്പം ഡ്യൂഡ് (2025) എന്ന സിനിമയിൽ അഭിനയിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Mamitha Baiju's Overnight Stardom: Joins Top South Stars|url=https://www.gulte.com/movienews/354153/mamitha-baijus-overnight-stardom-joins-top-south-stars|access-date=2025-05-19|work=Gulte}}&lt;/ref&gt; സമ്മിശ്ര പ്രതികരണങ്ങൾ ലഭിച്ച ഈ ചിത്രം ബോക്സ് ഓഫീസിൽ ₹ 100 കോടിയിലധികം കളക്ഷൻ നേടിയതോടൊപ്പം ചിത്രത്തിലെ അവരുടെ വേഷം വ്യാപകമായ പ്രശംസയും നേടി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.livemint.com/entertainment/pradeep-ranganathan-s-dude-crosses-100-crore-worldwide-dominates-tamil-box-office-11761330026832.html|title=Pradeep Ranganathan's 'Dude' crosses ₹100 crore worldwide, dominates Tamil box office|access-date=2025-11-17|last=Bhattacharya|first=Trisha|date=2025-10-25|website=mint|language=en}}&lt;/ref&gt; അടുത്തതായി ധനുഷിനൊപ്പം കര (2026), വിജയ്ക്കൊപ്പം എന്നിവരോടൊപ്പം ജന നായകം (2026) എന്നിവയിൽ അഭിനയിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=‘Kara’ movie review: A formulaic Dhanush film that fails to stick to one idea|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/kara-movie-review-dhanush-vignesh-raja-mamitha-baiju-suraj-venjaramoodu/article70923829.ece|access-date=2026-04-30|work=The Hindu}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Mamitha Baiju addresses speculation about Vijay's acting career|url=https://www.cinemaexpress.com/tamil/news/2025/Jun/23/mamitha-baiju-addresses-speculation-about-vijays-acting-career|access-date=2025-06-23|work=Cinema Express}}&lt;/ref&gt; വെങ്കി അറ്റ്ലൂരി സംവിധാനം ചെയ്ത വിശ്വനാഥ് &amp; സൺസ് (2026) എന്ന ചിത്രത്തിൽ സൂര്യയോടൊപ്പമാണ് അവർ അഭിനയിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=2025-05-19|title='Suriya 46' kicks off! Mamitha Baiju joins Suriya's film with Venky Atluri|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/suriya-46-kicks-off-mamitha-baiju-joins-suriyas-film-with-venky-atluri/articleshow/121263255.cms|access-date=2025-11-17|work=The Times of India|issn=0971-8257}}&lt;/ref&gt; പേരിട്ടിട്ടില്ലാത്ത ഒരു മലയാള സിനിമയിൽ *പ്രേമലു* എന്ന ചിത്രത്തിലെ സഹനടൻ സംഗീത് പ്രതാപുമായി വീണ്ടും അഭിനയിക്കുമെന്ന് വാർത്തയുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=2025-06-23|title='Premalu' duo Mamitha Baiju &amp; Sangeeth Prathap reunite; Dinoy Paulose's 'Production 20' unveiled|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/premalu-duo-mamitha-baiju-sangeeth-prathap-reunite-dinoy-pauloses-production-20-unveiled/articleshow/122015213.cms|access-date=2025-11-17|work=The Times of India|issn=0971-8257}}&lt;/ref&gt; 2026-ൽ, പ്രദീപ് രംഗനാഥന്റെ നിർമ്മാണ കമ്പനിയായ പിആർ ഷോ നിർമ്മിക്കുന്ന പ്രഥമ ചിത്രത്തിൽ മിത ബൈജുവിനെ പ്രധാന നടിയായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://thenewsmill.com/2026/07/pradeep-ranganathan-launches-production-house-pr-show-with-debut-film-starring-mamitha-baiju/|title=Pradeep Ranganathan Launches PR Show with Mamitha Baiju Film|access-date=2026-07-16|date=2026-07-06|language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ ==
* ബെത്‌ലഹം കുടുംബ യൂണിറ്റ് 2026&lt;ref&gt;https://www.manoramaonline.com/movies/movie-news/2026/08/19/actor-mamitha-baiju-success-story.html&lt;/ref&gt;
* [[പ്രേമലു]] 2024&lt;ref&gt;https://www.manoramaonline.com/movies/movie-news/2024/04/17/premalu-movie-final-collection-box-office-report.html&lt;/ref&gt;
* രാമചന്ദ്ര ബോസ് &amp; കമ്പനി 2023
* പ്രണയ വിലാസം 2023
* [[സൂപ്പർ ശരണ്യ]] 2022
* രണ്ട് 2022
* ഖൊ ഖൊ 2021
* [[ഓപ്പറേഷൻ ജാവ]] 2021
* കിലോമീറ്റേഴ്സ് &amp; കിലോമീറ്റേഴ്സ് 2020
* വികൃതി 2019
* ഇൻ്റർനാഷണൽ ലോക്കൽ സ്റ്റോറി 2019
* സ്കൂൾ ഡയറി 2019
* വരത്തൻ 2018
* കൃഷ്ണം 2018
* ഡാക്കിനി 2018
* [[ഹണി ബീ 2 : സെലിബ്രേഷൻസ്|ഹണിബീ 2 സെലിബ്രേഷൻസ്]] 2017
* [[സർവ്വോപരി പാലാക്കാരൻ|സർവോപരി പാലാക്കാരൻ]] 2017&lt;ref&gt;https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2024/04/26/mamitha-baiju-talks-about-about-voting.html&lt;/ref&gt;
''' തമിഴ് സിനിമകൾ '''
* വിശ്വനാഥ് &amp; സൺസ് 2026
* [[ജന നായകൻ|ജനനായകൻ]] 2026
* കര 2026
* ഡ്യൂഡ് 2025
* റിബൽ 2025&lt;ref&gt;https://www.madhyamam.com/entertainment/celebrities/mamitha-baijus-rs-100-crore-hat-trick-1547549&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.manoramanews.com/entertainment/latest/2026/08/20/girish-ad-mamitha-byju-kudumba-family-unit-nivin-pauly-interview.html&lt;/ref&gt;

==പുരസ്ക്കാരങ്ങൾ==
ഖോ ഖോ എന്ന ചിത്രത്തിലെ പ്രകടനത്തിന് 2020-ലെ മികച്ച സഹനടിക്കുള്ള കേരള ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ് ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2021/09/13/film-critics-association-awards-45th-edition-winners-list-details.html|title=Film Critics Awards 2020: The Great Indian Kitchen wins the best film...|work=OnManorama|accessdate=13 September 2021}}&lt;/ref&gt;

==അവലംബങ്ങൾ==
{{reflist}}

[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടിമാർ]]</text>
      <sha1>326rskh8bfbr5v2eks44ppvb1y86pf6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4661007</id>
      <parentid>4660822</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T06:06:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Freaky7890</username>
        <id>212951</id>
      </contributor>
      <origin>4661007</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18396" sha1="ac4c76nuhf6pqy25th6vg69r95kmmgb" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = മമിത ബിജു
| image              = Mamitha2024.jpg
| caption            = 
| birth_name         = നമിത ബൈജു&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.mathrubhumi.com/videos/movies-music/interview-with-super-saranya-movie-fame-mamitha-baiju-1.6364932 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2022-01-25 |archive-date=2022-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220124212517/https://www.mathrubhumi.com/videos/movies-music/interview-with-super-saranya-movie-fame-mamitha-baiju-1.6364932 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
| birth_date         = {{birth date and age|2000|06|22|df=yes}}
| nationality        = [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]]
| birth_place        = [[കിടങ്ങൂർ]], [[കോട്ടയം]], ഇന്ത്യ
| parents            = ഡോ. ബൈജു കൃഷ്ണൻ, മിനി ബൈജു
| relatives          = മിഥുൻ (സഹോദരൻ)
| spouse             = 
| alma_mater         = മേരി മൗണ്ട് പബ്ലിക് സ്‌കൂൾ, കട്ടച്ചിറ &lt;br&gt; എൻ.എസ്.എസ്. ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ, കിടങ്ങൂർ &lt;br&gt; സേക്രഡ് ഹാർഡ് കോളജ്, കൊച്ചി
| occupation         = നടി
| yearsactive        = 2016–തുടരുന്നു
}}
മലയാള ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രിയാണ് '''മമിത ബൈജു (22 ജൂൺ 2000)'''.&lt;ref name=&quot;.1&quot;&gt;{{cite news |title=ഹണീബിയിൽ ആസിഫിന്റെ അനിയത്തി, ജാവയിലെ അൽഫോൻസ; ഈ പ്ലസ് ടുക്കാരി |url=https://www.manoramaonline.com/movies/interview/2021/05/21/chat-with-mamitha-baiju-operation-java-actress.html |access-date=6 June 2021 |work=ManoramaOnline |language=ml}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;.04&quot;&gt;{{cite news |title=Mamitha Baiju plays the team captain in Rajisha-starrer 'Kho Kho'  |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/mamitha-baiju-plays-the-team-captain-in-rajisha-starrer-kho-kho/articleshow/80750243.cms |access-date=6 June 2021 |work=The Times of India |language=en}}&lt;/ref&gt; 2017-ൽ വേണുഗോപനൻ സംവിധാനം ചെയ്ത [[സർവ്വോപരി പാലാക്കാരൻ|സർവോപരി പാലാക്കാരൻ]] എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്. [[ഓപ്പറേഷൻ ജാവ]] (2021) എന്ന ചിത്രത്തിലെ അൽഫോൻസ, ഖോ ഖോ (2021) എന്ന ചിത്രത്തിലെ അഞ്ജു, [[സൂപ്പർ ശരണ്യ]] (2022)  എന്ന ചിത്രത്തിലെ സോന  ''പ്രേമലു'' (2024) ലെ റീനു  എന്നീ വേഷങ്ങളിലൂടെ പ്രശസ്തിയിലേക്ക് ഉയർന്നു.&lt;ref name=&quot;.03&quot;&gt;{{cite web|title=അൽഫോൻസയും അഞ്ജുവും വഴിത്തിരിവായി|url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=560425&amp;u=mamitha-baiju|access-date=6 June 2021|work=Keralakaumudi Daily|language=ml}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;.2&quot;&gt;{{Cite web|url=https://malayalam.filmibeat.com/features/operation-java-and-kho-kho-fame-mamitha-baiju-opens-up-about-her-movie-experiences-072259.html|title=പക്വാമാർന്ന പ്രണയവും ബ്രേക്കപ്പുമാണ് അൽഫോൺസയുടേത്; ഒടിടി റിലീസിന് ശേഷമാണ് തേപ്പുക്കാരിയായത്, മമിത ബൈജു|date=3 June 2021|work=Filmibeat|language=ml}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.manoramaonline.com/movies/interview/2022/01/15/interview-with-mamitha-baiju.html&lt;/ref&gt;

==ആദ്യകാല ജീവിതം ==
കോട്ടയം ജില്ലയിലെ [[കിടങ്ങൂർ (കോട്ടയം)|കിടങ്ങൂർ]] സ്വദേശിയാണ്.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/interviews/2022/01/16/super-sharanya-mamita-baiju-interview.html |title=Super Sharanya' is a milestone in my career: Mamita Baiju |first=Seena |last=Antony |access-date=6 May 2022 |date=16 January 2022 |work=On Manorama }}&lt;/ref&gt; പ്രമേഹരോഗ വിദഗ്ദ്ധനായ ഡോ.ബൈജു കൃഷ്ണൻ, മിനി ബൈജു എന്നിവർ മാതാപിതാക്കളും മിഥുൻ ബൈജു മൂത്ത സഹോദരനുമാണ്.

കട്ടച്ചിറ മേരി മൗണ്ട് പബ്ലിക് സ്‌കൂൾ, കിടങ്ങൂർ എൻ.എസ്.എസ്. ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നും സ്‌കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയ മമിത കൊച്ചിയിലെ [[സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജ്, തേവര|സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജിൽ]] മനഃശാസ്ത്രത്തിൽ ബിരുദത്തിന് പഠിച്ചുവെങ്കിലും മൂന്നാം വർഷത്തിൽ ഹാജർ കുറവായതിനാൽ പഠനം ഉപേക്ഷിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite web | author=The TOI Entertainment Desk is a dynamic | title=Mamitha Baiju praised Thalapathy Vijay and tagged herself as a 'devoted fan of the star' after watching the Greatest of all time film | website=The Times of India | date=2024-09-09 | url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/mamitha-baiju-praised-thalapathy-vijay-and-tagged-herself-as-a-devoted-fan-of-the-star-throwback/articleshow/112655136.cms | access-date=2024-09-08}}&lt;/ref&gt;

== കരിയർ ==
2016-ൽ പൃഥ്വിരാജ് നായകനായ [[പാവാട (ചലച്ചിത്രം)|പാവാട]] എന്ന ചിത്രത്തിൽ ബാലനടിയായാണ് മമിത അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hmtvlive.com/telugu-news/movies/actress-mamitha-baiju-career-started-as-junior-artist-in-childhood-prithviraj-movie-pavada-172229|title=Mamitha Baiju: అప్పుడు షూటింగ్‌కు పిల్లలు కావాల్సి ఉంటే.. వచ్చి యాక్ట్ చేశా: మమితా {{!}} Actress Mamitha Baiju Career Started as Junior Artist in Childhood Prithviraj Movie Pavada|access-date=2026-08-20|last=Ravi|date=2026-08-12|website=www.hmtvlive.com|language=te}}&lt;/ref&gt;

=== ആദ്യകാല പ്രവർത്തനങ്ങൾ (2017 - 2023) ===
മുതിർന്നതിനുശേഷം [[സർവ്വോപരി പാലാക്കാരൻ|സർവ്വോപരി പാലക്കാരൻ]] (2017) എന്ന ചിത്രത്തിൽ മമിത അഭിനയിക്കുകയും, തുടർന്ന് ''[[ഹണി ബീ 2 : സെലിബ്രേഷൻസ്|ഹണി ബീ 2: സെലിബ്രേഷൻസ്]]'', ''ഡാകിനി'', ''[[വരത്തൻ (ചലച്ചിത്രം)|വരത്തൻ]]'', ''വികൃതി'' തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിൽ ചെറിയ സഹവേഷങ്ങൾ ചെയ്തു. 2021 ൽ [[ഓപ്പറേഷൻ ജാവ]], [[ഖോ-ഖോ (ചലച്ചിത്രം)|ഖോ ഖോ]] തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിലാണ് അവർ ആദ്യമായി പ്രധാന വേഷങ്ങൾ ചെയ്തത്. ഖോ ഖോയിലെ അഭിനയത്തിന് കേരള ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡിൽ മികച്ച സഹനടിക്കുള്ള അവാർഡ് ലഭിച്ചു. 2022 ൽ [[സൂപ്പർ ശരണ്യ]] എന്ന സിനിമയിൽ സോന എന്ന കഥാപാത്രമായി അഭിനയിക്കുകയും ചിത്രം ഒരു  വാണിജ്യ വിജയമായി മാറുകയും ചെയ്തു. ദി ന്യൂ ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസിലെ സജിൻ ശ്രീജിത്ത് അവരുടെ പ്രകടനത്തെക്കുറിച്ച് എഴുതിയത്, &quot;വളരെയധികം കഴിവുള്ള ഒരു നടിയാണെന്ന് അവർ ഇതിനകം തെളിയിച്ചിട്ടുണ്ട്, വിവേകപൂർണ്ണമായ റോളുകൾ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത് തുടർന്നാൽ അവർക്ക് കൂടുതൽ ഉയരങ്ങളിലെത്താൻ കഴിയും&quot; എന്നാണ്. 2023 ൽ, പ്രണയ വിലാസം, രാമചന്ദ്ര ബോസ് &amp; കമ്പനി എന്നീ ചിത്രങ്ങളിൽ അവർക്ക് വേഷങ്ങൾ ലഭിച്ചു.

=== കരിയറിലെ മുന്നേറ്റം (2024 - ഇതുവരെ) ===
2024-ൽ, [[ഗിരീഷ് എ.ഡി.|ഗിരീഷ് എ. ഡി]] സംവിധാനം ചെയ്ത [[പ്രേമലു]] എന്ന ചിത്രത്തിലെ റീനു എന്ന കഥാപാത്രത്തെ അവർ ആദ്യമായി അവതരിപ്പിക്കുകയും, അത് അവരുടെ കരിയറിലെ മികച്ച വേഷമായി മാറുകയും ചെയ്തു.  വ്യാപകമായ നിരൂപക പ്രശംസ നേടിയ ഈ ചിത്രം നിലവിൽ എക്കാലത്തെയും ഏറ്റവും കൂടുതൽ കളക്ഷൻ നേടിയ മലയാള ചിത്രങ്ങളിൽ ഒന്നെന്ന  സ്ഥാനം നേടി.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Mamitha Baiju on a roll: After Vijay and Suriya, the actor teams up with Dhanush in 'D54'|url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2025/07/17/mamitha-baiju-new-project-dhanush-movie-tamil-industry.html|access-date=2025-07-17|work=Onmanorama}}&lt;/ref&gt;

[[ജി.വി. പ്രകാശ്കുമാർ|ജി. വി. പ്രകാശ് കുമാർ]] അഭിനയിച്ച ''റെബൽ'' (2024) ആയിരുന്നു തമിഴിലെ അവരുടെ അരങ്ങേറ്റ തചിത്രം.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Mamitha Baiju's clarifies if director Bala hit her or not|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/mamitha-baiju-clarifies-if-director-bala-hit-her-or-not-rebel-tamil-debut/articleshow/108159553.cms|access-date=2024-03-02|work=The Times of India}}&lt;/ref&gt; അതേ വർഷം തന്നെ എ.ആർ.എം. എന്ന ചിത്രത്തിൽ കൃതി ഷെട്ടിക്ക് വേണ്ടി ശബ്ദം നൽകി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/this-premalu-actor-joins-tovino-thomas-ajayante-randam-moshanam/articleshow/112825837.cms#:~:text=According%20to%20OTT%20Play%2C%20Mamitha,female%20leads%20in%20the%20film|title=Mamitha Baiju dubs for Krithi Shetty in ARM|date=27 August 2024|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt; 2025-ൽ, പ്രദീപ് രംഗനാഥൻ, ആർ. ശരത്കുമാർ എന്നിവർക്കൊപ്പം ഡ്യൂഡ് (2025) എന്ന സിനിമയിൽ അഭിനയിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Mamitha Baiju's Overnight Stardom: Joins Top South Stars|url=https://www.gulte.com/movienews/354153/mamitha-baijus-overnight-stardom-joins-top-south-stars|access-date=2025-05-19|work=Gulte}}&lt;/ref&gt; സമ്മിശ്ര പ്രതികരണങ്ങൾ ലഭിച്ച ഈ ചിത്രം ബോക്സ് ഓഫീസിൽ ₹ 100 കോടിയിലധികം കളക്ഷൻ നേടിയതോടൊപ്പം ചിത്രത്തിലെ അവരുടെ വേഷം വ്യാപകമായ പ്രശംസയും നേടി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.livemint.com/entertainment/pradeep-ranganathan-s-dude-crosses-100-crore-worldwide-dominates-tamil-box-office-11761330026832.html|title=Pradeep Ranganathan's 'Dude' crosses ₹100 crore worldwide, dominates Tamil box office|access-date=2025-11-17|last=Bhattacharya|first=Trisha|date=2025-10-25|website=mint|language=en}}&lt;/ref&gt; അടുത്തതായി ധനുഷിനൊപ്പം കര (2026), വിജയ്ക്കൊപ്പം എന്നിവരോടൊപ്പം ജന നായകം (2026) എന്നിവയിൽ അഭിനയിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=‘Kara’ movie review: A formulaic Dhanush film that fails to stick to one idea|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/kara-movie-review-dhanush-vignesh-raja-mamitha-baiju-suraj-venjaramoodu/article70923829.ece|access-date=2026-04-30|work=The Hindu}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Mamitha Baiju addresses speculation about Vijay's acting career|url=https://www.cinemaexpress.com/tamil/news/2025/Jun/23/mamitha-baiju-addresses-speculation-about-vijays-acting-career|access-date=2025-06-23|work=Cinema Express}}&lt;/ref&gt; വെങ്കി അറ്റ്ലൂരി സംവിധാനം ചെയ്ത വിശ്വനാഥ് &amp; സൺസ് (2026) എന്ന ചിത്രത്തിൽ സൂര്യയോടൊപ്പമാണ് അവർ അഭിനയിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=2025-05-19|title='Suriya 46' kicks off! Mamitha Baiju joins Suriya's film with Venky Atluri|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/suriya-46-kicks-off-mamitha-baiju-joins-suriyas-film-with-venky-atluri/articleshow/121263255.cms|access-date=2025-11-17|work=The Times of India|issn=0971-8257}}&lt;/ref&gt; പേരിട്ടിട്ടില്ലാത്ത ഒരു മലയാള സിനിമയിൽ *പ്രേമലു* എന്ന ചിത്രത്തിലെ സഹനടൻ സംഗീത് പ്രതാപുമായി വീണ്ടും അഭിനയിക്കുമെന്ന് വാർത്തയുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=2025-06-23|title='Premalu' duo Mamitha Baiju &amp; Sangeeth Prathap reunite; Dinoy Paulose's 'Production 20' unveiled|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/premalu-duo-mamitha-baiju-sangeeth-prathap-reunite-dinoy-pauloses-production-20-unveiled/articleshow/122015213.cms|access-date=2025-11-17|work=The Times of India|issn=0971-8257}}&lt;/ref&gt; 2026-ൽ, പ്രദീപ് രംഗനാഥന്റെ നിർമ്മാണ കമ്പനിയായ പിആർ ഷോ നിർമ്മിക്കുന്ന പ്രഥമ ചിത്രത്തിൽ മിത ബൈജുവിനെ പ്രധാന നടിയായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://thenewsmill.com/2026/07/pradeep-ranganathan-launches-production-house-pr-show-with-debut-film-starring-mamitha-baiju/|title=Pradeep Ranganathan Launches PR Show with Mamitha Baiju Film|access-date=2026-07-16|date=2026-07-06|language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ ==
* ബെത്‌ലഹം കുടുംബ യൂണിറ്റ് 2026&lt;ref&gt;https://www.manoramaonline.com/movies/movie-news/2026/08/19/actor-mamitha-baiju-success-story.html&lt;/ref&gt;
* [[പ്രേമലു]] 2024&lt;ref&gt;https://www.manoramaonline.com/movies/movie-news/2024/04/17/premalu-movie-final-collection-box-office-report.html&lt;/ref&gt;
* രാമചന്ദ്ര ബോസ് &amp; കമ്പനി 2023
* പ്രണയ വിലാസം 2023
* [[സൂപ്പർ ശരണ്യ]] 2022
* രണ്ട് 2022
* ഖൊ ഖൊ 2021
* [[ഓപ്പറേഷൻ ജാവ]] 2021
* കിലോമീറ്റേഴ്സ് &amp; കിലോമീറ്റേഴ്സ് 2020
* വികൃതി 2019
* ഇൻ്റർനാഷണൽ ലോക്കൽ സ്റ്റോറി 2019
* സ്കൂൾ ഡയറി 2019
* വരത്തൻ 2018
* കൃഷ്ണം 2018
* ഡാക്കിനി 2018
* [[ഹണി ബീ 2 : സെലിബ്രേഷൻസ്|ഹണിബീ 2 സെലിബ്രേഷൻസ്]] 2017
* [[സർവ്വോപരി പാലാക്കാരൻ|സർവോപരി പാലാക്കാരൻ]] 2017&lt;ref&gt;https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2024/04/26/mamitha-baiju-talks-about-about-voting.html&lt;/ref&gt;
* [[പാവാട (ചലച്ചിത്രം)|പാവാട]] 2016
''' തമിഴ് സിനിമകൾ '''
* വിശ്വനാഥ് &amp; സൺസ് 2026
* [[ജന നായകൻ|ജനനായകൻ]] 2026
* കര 2026
* ഡ്യൂഡ് 2025
* റിബൽ 2025&lt;ref&gt;https://www.madhyamam.com/entertainment/celebrities/mamitha-baijus-rs-100-crore-hat-trick-1547549&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.manoramanews.com/entertainment/latest/2026/08/20/girish-ad-mamitha-byju-kudumba-family-unit-nivin-pauly-interview.html&lt;/ref&gt;

==പുരസ്ക്കാരങ്ങൾ==
ഖോ ഖോ എന്ന ചിത്രത്തിലെ പ്രകടനത്തിന് 2020-ലെ മികച്ച സഹനടിക്കുള്ള കേരള ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ് ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2021/09/13/film-critics-association-awards-45th-edition-winners-list-details.html|title=Film Critics Awards 2020: The Great Indian Kitchen wins the best film...|work=OnManorama|accessdate=13 September 2021}}&lt;/ref&gt;

==അവലംബങ്ങൾ==
{{reflist}}

[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടിമാർ]]</text>
      <sha1>ac4c76nuhf6pqy25th6vg69r95kmmgb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4661018</id>
      <parentid>4661007</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T07:22:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TheGreatEditor024</username>
        <id>211141</id>
      </contributor>
      <comment>/* അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ */</comment>
      <origin>4661018</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18472" sha1="aunmyehorb82zny98d238unyds1hg0f" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = മമിത ബിജു
| image              = Mamitha2024.jpg
| caption            = 
| birth_name         = നമിത ബൈജു&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.mathrubhumi.com/videos/movies-music/interview-with-super-saranya-movie-fame-mamitha-baiju-1.6364932 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2022-01-25 |archive-date=2022-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220124212517/https://www.mathrubhumi.com/videos/movies-music/interview-with-super-saranya-movie-fame-mamitha-baiju-1.6364932 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
| birth_date         = {{birth date and age|2000|06|22|df=yes}}
| nationality        = [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]]
| birth_place        = [[കിടങ്ങൂർ]], [[കോട്ടയം]], ഇന്ത്യ
| parents            = ഡോ. ബൈജു കൃഷ്ണൻ, മിനി ബൈജു
| relatives          = മിഥുൻ (സഹോദരൻ)
| spouse             = 
| alma_mater         = മേരി മൗണ്ട് പബ്ലിക് സ്‌കൂൾ, കട്ടച്ചിറ &lt;br&gt; എൻ.എസ്.എസ്. ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ, കിടങ്ങൂർ &lt;br&gt; സേക്രഡ് ഹാർഡ് കോളജ്, കൊച്ചി
| occupation         = നടി
| yearsactive        = 2016–തുടരുന്നു
}}
മലയാള ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രിയാണ് '''മമിത ബൈജു (22 ജൂൺ 2000)'''.&lt;ref name=&quot;.1&quot;&gt;{{cite news |title=ഹണീബിയിൽ ആസിഫിന്റെ അനിയത്തി, ജാവയിലെ അൽഫോൻസ; ഈ പ്ലസ് ടുക്കാരി |url=https://www.manoramaonline.com/movies/interview/2021/05/21/chat-with-mamitha-baiju-operation-java-actress.html |access-date=6 June 2021 |work=ManoramaOnline |language=ml}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;.04&quot;&gt;{{cite news |title=Mamitha Baiju plays the team captain in Rajisha-starrer 'Kho Kho'  |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/mamitha-baiju-plays-the-team-captain-in-rajisha-starrer-kho-kho/articleshow/80750243.cms |access-date=6 June 2021 |work=The Times of India |language=en}}&lt;/ref&gt; 2017-ൽ വേണുഗോപനൻ സംവിധാനം ചെയ്ത [[സർവ്വോപരി പാലാക്കാരൻ|സർവോപരി പാലാക്കാരൻ]] എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്. [[ഓപ്പറേഷൻ ജാവ]] (2021) എന്ന ചിത്രത്തിലെ അൽഫോൻസ, ഖോ ഖോ (2021) എന്ന ചിത്രത്തിലെ അഞ്ജു, [[സൂപ്പർ ശരണ്യ]] (2022)  എന്ന ചിത്രത്തിലെ സോന  ''പ്രേമലു'' (2024) ലെ റീനു  എന്നീ വേഷങ്ങളിലൂടെ പ്രശസ്തിയിലേക്ക് ഉയർന്നു.&lt;ref name=&quot;.03&quot;&gt;{{cite web|title=അൽഫോൻസയും അഞ്ജുവും വഴിത്തിരിവായി|url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=560425&amp;u=mamitha-baiju|access-date=6 June 2021|work=Keralakaumudi Daily|language=ml}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;.2&quot;&gt;{{Cite web|url=https://malayalam.filmibeat.com/features/operation-java-and-kho-kho-fame-mamitha-baiju-opens-up-about-her-movie-experiences-072259.html|title=പക്വാമാർന്ന പ്രണയവും ബ്രേക്കപ്പുമാണ് അൽഫോൺസയുടേത്; ഒടിടി റിലീസിന് ശേഷമാണ് തേപ്പുക്കാരിയായത്, മമിത ബൈജു|date=3 June 2021|work=Filmibeat|language=ml}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.manoramaonline.com/movies/interview/2022/01/15/interview-with-mamitha-baiju.html&lt;/ref&gt;

==ആദ്യകാല ജീവിതം ==
കോട്ടയം ജില്ലയിലെ [[കിടങ്ങൂർ (കോട്ടയം)|കിടങ്ങൂർ]] സ്വദേശിയാണ്.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/interviews/2022/01/16/super-sharanya-mamita-baiju-interview.html |title=Super Sharanya' is a milestone in my career: Mamita Baiju |first=Seena |last=Antony |access-date=6 May 2022 |date=16 January 2022 |work=On Manorama }}&lt;/ref&gt; പ്രമേഹരോഗ വിദഗ്ദ്ധനായ ഡോ.ബൈജു കൃഷ്ണൻ, മിനി ബൈജു എന്നിവർ മാതാപിതാക്കളും മിഥുൻ ബൈജു മൂത്ത സഹോദരനുമാണ്.

കട്ടച്ചിറ മേരി മൗണ്ട് പബ്ലിക് സ്‌കൂൾ, കിടങ്ങൂർ എൻ.എസ്.എസ്. ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നും സ്‌കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയ മമിത കൊച്ചിയിലെ [[സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജ്, തേവര|സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജിൽ]] മനഃശാസ്ത്രത്തിൽ ബിരുദത്തിന് പഠിച്ചുവെങ്കിലും മൂന്നാം വർഷത്തിൽ ഹാജർ കുറവായതിനാൽ പഠനം ഉപേക്ഷിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite web | author=The TOI Entertainment Desk is a dynamic | title=Mamitha Baiju praised Thalapathy Vijay and tagged herself as a 'devoted fan of the star' after watching the Greatest of all time film | website=The Times of India | date=2024-09-09 | url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/mamitha-baiju-praised-thalapathy-vijay-and-tagged-herself-as-a-devoted-fan-of-the-star-throwback/articleshow/112655136.cms | access-date=2024-09-08}}&lt;/ref&gt;

== കരിയർ ==
2016-ൽ പൃഥ്വിരാജ് നായകനായ [[പാവാട (ചലച്ചിത്രം)|പാവാട]] എന്ന ചിത്രത്തിൽ ബാലനടിയായാണ് മമിത അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hmtvlive.com/telugu-news/movies/actress-mamitha-baiju-career-started-as-junior-artist-in-childhood-prithviraj-movie-pavada-172229|title=Mamitha Baiju: అప్పుడు షూటింగ్‌కు పిల్లలు కావాల్సి ఉంటే.. వచ్చి యాక్ట్ చేశా: మమితా {{!}} Actress Mamitha Baiju Career Started as Junior Artist in Childhood Prithviraj Movie Pavada|access-date=2026-08-20|last=Ravi|date=2026-08-12|website=www.hmtvlive.com|language=te}}&lt;/ref&gt;

=== ആദ്യകാല പ്രവർത്തനങ്ങൾ (2017 - 2023) ===
മുതിർന്നതിനുശേഷം [[സർവ്വോപരി പാലാക്കാരൻ|സർവ്വോപരി പാലക്കാരൻ]] (2017) എന്ന ചിത്രത്തിൽ മമിത അഭിനയിക്കുകയും, തുടർന്ന് ''[[ഹണി ബീ 2 : സെലിബ്രേഷൻസ്|ഹണി ബീ 2: സെലിബ്രേഷൻസ്]]'', ''ഡാകിനി'', ''[[വരത്തൻ (ചലച്ചിത്രം)|വരത്തൻ]]'', ''വികൃതി'' തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിൽ ചെറിയ സഹവേഷങ്ങൾ ചെയ്തു. 2021 ൽ [[ഓപ്പറേഷൻ ജാവ]], [[ഖോ-ഖോ (ചലച്ചിത്രം)|ഖോ ഖോ]] തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിലാണ് അവർ ആദ്യമായി പ്രധാന വേഷങ്ങൾ ചെയ്തത്. ഖോ ഖോയിലെ അഭിനയത്തിന് കേരള ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡിൽ മികച്ച സഹനടിക്കുള്ള അവാർഡ് ലഭിച്ചു. 2022 ൽ [[സൂപ്പർ ശരണ്യ]] എന്ന സിനിമയിൽ സോന എന്ന കഥാപാത്രമായി അഭിനയിക്കുകയും ചിത്രം ഒരു  വാണിജ്യ വിജയമായി മാറുകയും ചെയ്തു. ദി ന്യൂ ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസിലെ സജിൻ ശ്രീജിത്ത് അവരുടെ പ്രകടനത്തെക്കുറിച്ച് എഴുതിയത്, &quot;വളരെയധികം കഴിവുള്ള ഒരു നടിയാണെന്ന് അവർ ഇതിനകം തെളിയിച്ചിട്ടുണ്ട്, വിവേകപൂർണ്ണമായ റോളുകൾ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത് തുടർന്നാൽ അവർക്ക് കൂടുതൽ ഉയരങ്ങളിലെത്താൻ കഴിയും&quot; എന്നാണ്. 2023 ൽ, പ്രണയ വിലാസം, രാമചന്ദ്ര ബോസ് &amp; കമ്പനി എന്നീ ചിത്രങ്ങളിൽ അവർക്ക് വേഷങ്ങൾ ലഭിച്ചു.

=== കരിയറിലെ മുന്നേറ്റം (2024 - ഇതുവരെ) ===
2024-ൽ, [[ഗിരീഷ് എ.ഡി.|ഗിരീഷ് എ. ഡി]] സംവിധാനം ചെയ്ത [[പ്രേമലു]] എന്ന ചിത്രത്തിലെ റീനു എന്ന കഥാപാത്രത്തെ അവർ ആദ്യമായി അവതരിപ്പിക്കുകയും, അത് അവരുടെ കരിയറിലെ മികച്ച വേഷമായി മാറുകയും ചെയ്തു.  വ്യാപകമായ നിരൂപക പ്രശംസ നേടിയ ഈ ചിത്രം നിലവിൽ എക്കാലത്തെയും ഏറ്റവും കൂടുതൽ കളക്ഷൻ നേടിയ മലയാള ചിത്രങ്ങളിൽ ഒന്നെന്ന  സ്ഥാനം നേടി.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Mamitha Baiju on a roll: After Vijay and Suriya, the actor teams up with Dhanush in 'D54'|url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2025/07/17/mamitha-baiju-new-project-dhanush-movie-tamil-industry.html|access-date=2025-07-17|work=Onmanorama}}&lt;/ref&gt;

[[ജി.വി. പ്രകാശ്കുമാർ|ജി. വി. പ്രകാശ് കുമാർ]] അഭിനയിച്ച ''റെബൽ'' (2024) ആയിരുന്നു തമിഴിലെ അവരുടെ അരങ്ങേറ്റ തചിത്രം.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Mamitha Baiju's clarifies if director Bala hit her or not|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/mamitha-baiju-clarifies-if-director-bala-hit-her-or-not-rebel-tamil-debut/articleshow/108159553.cms|access-date=2024-03-02|work=The Times of India}}&lt;/ref&gt; അതേ വർഷം തന്നെ എ.ആർ.എം. എന്ന ചിത്രത്തിൽ കൃതി ഷെട്ടിക്ക് വേണ്ടി ശബ്ദം നൽകി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/this-premalu-actor-joins-tovino-thomas-ajayante-randam-moshanam/articleshow/112825837.cms#:~:text=According%20to%20OTT%20Play%2C%20Mamitha,female%20leads%20in%20the%20film|title=Mamitha Baiju dubs for Krithi Shetty in ARM|date=27 August 2024|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt; 2025-ൽ, പ്രദീപ് രംഗനാഥൻ, ആർ. ശരത്കുമാർ എന്നിവർക്കൊപ്പം ഡ്യൂഡ് (2025) എന്ന സിനിമയിൽ അഭിനയിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Mamitha Baiju's Overnight Stardom: Joins Top South Stars|url=https://www.gulte.com/movienews/354153/mamitha-baijus-overnight-stardom-joins-top-south-stars|access-date=2025-05-19|work=Gulte}}&lt;/ref&gt; സമ്മിശ്ര പ്രതികരണങ്ങൾ ലഭിച്ച ഈ ചിത്രം ബോക്സ് ഓഫീസിൽ ₹ 100 കോടിയിലധികം കളക്ഷൻ നേടിയതോടൊപ്പം ചിത്രത്തിലെ അവരുടെ വേഷം വ്യാപകമായ പ്രശംസയും നേടി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.livemint.com/entertainment/pradeep-ranganathan-s-dude-crosses-100-crore-worldwide-dominates-tamil-box-office-11761330026832.html|title=Pradeep Ranganathan's 'Dude' crosses ₹100 crore worldwide, dominates Tamil box office|access-date=2025-11-17|last=Bhattacharya|first=Trisha|date=2025-10-25|website=mint|language=en}}&lt;/ref&gt; അടുത്തതായി ധനുഷിനൊപ്പം കര (2026), വിജയ്ക്കൊപ്പം എന്നിവരോടൊപ്പം ജന നായകം (2026) എന്നിവയിൽ അഭിനയിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=‘Kara’ movie review: A formulaic Dhanush film that fails to stick to one idea|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/kara-movie-review-dhanush-vignesh-raja-mamitha-baiju-suraj-venjaramoodu/article70923829.ece|access-date=2026-04-30|work=The Hindu}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Mamitha Baiju addresses speculation about Vijay's acting career|url=https://www.cinemaexpress.com/tamil/news/2025/Jun/23/mamitha-baiju-addresses-speculation-about-vijays-acting-career|access-date=2025-06-23|work=Cinema Express}}&lt;/ref&gt; വെങ്കി അറ്റ്ലൂരി സംവിധാനം ചെയ്ത വിശ്വനാഥ് &amp; സൺസ് (2026) എന്ന ചിത്രത്തിൽ സൂര്യയോടൊപ്പമാണ് അവർ അഭിനയിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=2025-05-19|title='Suriya 46' kicks off! Mamitha Baiju joins Suriya's film with Venky Atluri|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/suriya-46-kicks-off-mamitha-baiju-joins-suriyas-film-with-venky-atluri/articleshow/121263255.cms|access-date=2025-11-17|work=The Times of India|issn=0971-8257}}&lt;/ref&gt; പേരിട്ടിട്ടില്ലാത്ത ഒരു മലയാള സിനിമയിൽ *പ്രേമലു* എന്ന ചിത്രത്തിലെ സഹനടൻ സംഗീത് പ്രതാപുമായി വീണ്ടും അഭിനയിക്കുമെന്ന് വാർത്തയുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=2025-06-23|title='Premalu' duo Mamitha Baiju &amp; Sangeeth Prathap reunite; Dinoy Paulose's 'Production 20' unveiled|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/premalu-duo-mamitha-baiju-sangeeth-prathap-reunite-dinoy-pauloses-production-20-unveiled/articleshow/122015213.cms|access-date=2025-11-17|work=The Times of India|issn=0971-8257}}&lt;/ref&gt; 2026-ൽ, പ്രദീപ് രംഗനാഥന്റെ നിർമ്മാണ കമ്പനിയായ പിആർ ഷോ നിർമ്മിക്കുന്ന പ്രഥമ ചിത്രത്തിൽ മിത ബൈജുവിനെ പ്രധാന നടിയായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://thenewsmill.com/2026/07/pradeep-ranganathan-launches-production-house-pr-show-with-debut-film-starring-mamitha-baiju/|title=Pradeep Ranganathan Launches PR Show with Mamitha Baiju Film|access-date=2026-07-16|date=2026-07-06|language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ ==
* [[ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റ്|ബെത്‌ലഹം കുടുംബ യൂണിറ്റ്]] 2026&lt;ref&gt;https://www.manoramaonline.com/movies/movie-news/2026/08/19/actor-mamitha-baiju-success-story.html&lt;/ref&gt;
* [[പ്രേമലു]] 2024&lt;ref&gt;https://www.manoramaonline.com/movies/movie-news/2024/04/17/premalu-movie-final-collection-box-office-report.html&lt;/ref&gt;
* രാമചന്ദ്ര ബോസ് &amp; കമ്പനി 2023
* പ്രണയ വിലാസം 2023
* [[സൂപ്പർ ശരണ്യ]] 2022
* രണ്ട് 2022
* ഖൊ ഖൊ 2021
* [[ഓപ്പറേഷൻ ജാവ]] 2021
* കിലോമീറ്റേഴ്സ് &amp; കിലോമീറ്റേഴ്സ് 2020
* വികൃതി 2019
* ഇൻ്റർനാഷണൽ ലോക്കൽ സ്റ്റോറി 2019
* സ്കൂൾ ഡയറി 2019
* വരത്തൻ 2018
* കൃഷ്ണം 2018
* ഡാക്കിനി 2018
* [[ഹണി ബീ 2 : സെലിബ്രേഷൻസ്|ഹണിബീ 2 സെലിബ്രേഷൻസ്]] 2017
* [[സർവ്വോപരി പാലാക്കാരൻ|സർവോപരി പാലാക്കാരൻ]] 2017&lt;ref&gt;https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2024/04/26/mamitha-baiju-talks-about-about-voting.html&lt;/ref&gt;
* [[പാവാട (ചലച്ചിത്രം)|പാവാട]] 2016
''' തമിഴ് സിനിമകൾ '''
* വിശ്വനാഥ് &amp; സൺസ് 2026
* [[ജന നായകൻ|ജനനായകൻ]] 2026
* കര 2026
* ഡ്യൂഡ് 2025
* റിബൽ 2025&lt;ref&gt;https://www.madhyamam.com/entertainment/celebrities/mamitha-baijus-rs-100-crore-hat-trick-1547549&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.manoramanews.com/entertainment/latest/2026/08/20/girish-ad-mamitha-byju-kudumba-family-unit-nivin-pauly-interview.html&lt;/ref&gt;

==പുരസ്ക്കാരങ്ങൾ==
ഖോ ഖോ എന്ന ചിത്രത്തിലെ പ്രകടനത്തിന് 2020-ലെ മികച്ച സഹനടിക്കുള്ള കേരള ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ് ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2021/09/13/film-critics-association-awards-45th-edition-winners-list-details.html|title=Film Critics Awards 2020: The Great Indian Kitchen wins the best film...|work=OnManorama|accessdate=13 September 2021}}&lt;/ref&gt;

==അവലംബങ്ങൾ==
{{reflist}}

[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടിമാർ]]</text>
      <sha1>aunmyehorb82zny98d238unyds1hg0f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഫ്രഗേറിയ നീൽജെറെൻസിസ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>568268</id>
    <revision>
      <id>4660805</id>
      <parentid>3990472</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T12:47:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AksharaBot</username>
        <id>221747</id>
      </contributor>
      <comment>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ (പരീക്ഷണ ഓട്ടം); വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]]</comment>
      <origin>4660805</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3475" sha1="3ziqev7yrk1zjszc70kc47ks5k3dgcp" xml:space="preserve">{{Speciesbox
| image = Fragarianilgerrensis.jpg
| genus = Fragaria
| species = nilgerrensis
| authority = Schlecht. ex J.Gay
}}
{| class=&quot;infobox biota&quot; style=&quot;text-align: left; width: 200px; font-size: 100%&quot;
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)&quot; |''Fragaria nilgerrensis''
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center&quot; |
|- style=&quot;text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)&quot;
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;min-width:15em; text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)&quot; |[[Taxonomy (biology)|ശാസ്ത്രീയ വർഗ്ഗീകരണം]] &lt;span class=&quot;plainlinks&quot; style=&quot;font-size:smaller; float:right; padding-right:0.4em; margin-left:-3em;&quot;&gt;[[File:Red_Pencil_Icon.png|കണ്ണി=Template:Taxonomy/Fragaria| തിരുത്തുക ]]&lt;/span&gt;
|-
|സാമ്രാജ്യം:
|[[Plant|Plantae]]
|-
|''ക്ലേഡ്'':
|[[Vascular plant|Tracheophytes]]
|-
|''ക്ലേഡ്'':
|[[Flowering plant|Angiosperms]]
|-
|''ക്ലേഡ്'':
|[[Eudicots]]
|-
|''ക്ലേഡ്'':
|[[Rosids]]
|-
|നിര:
|[[Rosales]]
|-
|കുടുംബം:
|[[Rosaceae]]
|-
|ജനുസ്സ്:
|''[[Fragaria]]''
|-
|സ്പീഷീസ്:
|&lt;div class=&quot;species&quot; style=&quot;display:inline&quot;&gt;'''''F.&amp;nbsp;nilgerrensis'''''&lt;/div&gt;
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)&quot; |[[Binomial nomenclature|ശാസ്ത്രീയ നാമം]]
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center&quot; |'''&lt;span class=&quot;binomial&quot;&gt;''Fragaria nilgerrensis''&lt;/span&gt;'''&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style=&quot;font-size: 85%;&quot;&gt;Schlecht. ex J.Gay&lt;/div&gt;
|- style=&quot;text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)&quot;
|}
[[Category:Articles with 'species' microformats]]
[[വർഗ്ഗം:റോസേസീ]]

തെക്കൻ, തെക്കുകിഴക്കൻ [[ഏഷ്യ|ഏഷ്യയിൽ]] നിന്നുള്ള ഒരു കാട്ടുസ്ട്രോബെറിയാണ് '''''ഫ്രഗേറിയ നീൽജെറെൻസിസ്'''''. ഇതിന്റെ കായ്കൾക്ക് വെള്ള മുതൽ ഇളം പിങ്ക് വരെ നിറമുണ്ട്. രുചികരമല്ലാത്ത സ്വാദായതിനാൽ പഴത്തിന് വാണിജ്യമൂല്യമില്ല.&lt;ref name=&quot;nalusda&quot;&gt;{{Cite web |url=http://specialcollections.nal.usda.gov/speccoll/collectionsguide/darrow/Darrow_TheStrawberry.pdf |title=G.M. Darrow, The Strawberry: History, Breeding and Physiology. page 113 |access-date=2022-04-06 |archive-date=2013-07-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130707160406/https://specialcollections.nal.usda.gov/speccoll/collectionsguide/darrow/Darrow_TheStrawberry.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; കാഴ്ചയിൽ ഇത് ''F. moupinensis''-ന് സമാനമാണ്.&lt;ref name=&quot;nalusda&quot; /&gt;

എല്ലാ സ്ട്രോബെറികളുടെയും അടിസ്ഥാന [[ക്രോമസോം സംഖ്യ|ഹാപ്ലോയിഡ്]] ക്രോമസോം സംഖ്യ 7 ആണ്. ഈ ക്രോമസോമുകളുടെ 2 ജോഡികളോടെ ആകെ 14 ക്രോമസോമുകളുള്ള ''ഫ്രഗേറിയ നീൽജെറെൻസിസ്'' [[ക്രോമസോം സംഖ്യ|ഡിപ്ലോയിഡ്]] ആണ്.&lt;ref name=&quot;nalusda&quot;/&gt;

== അവലംബം ==</text>
      <sha1>3ziqev7yrk1zjszc70kc47ks5k3dgcp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>അമൃത പട്ടേൽ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>570188</id>
    <revision>
      <id>4660907</id>
      <parentid>3737416</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T02:45:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4660907</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11430" sha1="k7nurkvm7k0c4zbzajhm9noqgm4vvii" xml:space="preserve">{{prettyurl|Amrita Patel}}{{Infobox person
 | name         = Amrita Patel
 | image        = Amrita Patel - Kolkata 2016-04-07 3354.JPG
 | imagesize    = 
 | caption      = Patel in 2016
 | birth_date   = {{birth date and age|df=y|1943|11|13}}
 | birth_place  = [[New Delhi]], [[British India]]
 | birth_name   = 
 | years_active = 
 | other_names  = 
 | occupation   = Businessperson
 | children     = 
 | website      = 
 | spouse       = 
 | partner      = 
| father = [[Hirubhai M. Patel]]
| awards = [[Padma Bhushan]] (2001)
}}
[[File:Pratibha Devisingh Patil presenting the “Indira Gandhi Paryavaran Puraskar-2005” to Dr. Amrita Patel, Anand, Gujarat, at the ‘World Environment Day 2008’ and 30th Year of the Foundation of National Museum of Natural History.jpg|thumb|The President of India [[Pratibha Patil]] presenting the Indira Gandhi Paryavaran Puraskar (2005) to Amrita Patel at the World Environment Day 2008 and 30th Year of the Foundation of National Museum of Natural History]]സഹകരണ ക്ഷീരമേഖലയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഒരു ഇന്ത്യൻ വ്യവസായിയും പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകയുമാണ് '''അമൃത പട്ടേൽ'''. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ക്ഷീര വികസന പരിപാടിയായ ഓപ്പറേഷൻ ഫ്‌ളഡിന് നേതൃത്വം നൽകിയ 1998 മുതൽ 2014 വരെ അവർ ദേശീയ ക്ഷീര വികസന ബോർഡിന്റെ തലവനായിരുന്നു. മറ്റ് നിരവധി സ്ഥാപനങ്ങളുടെ അധ്യക്ഷയായ അവർ ബാങ്കുകളുടെ ബോർഡ് അംഗവുമാണ്. 2001-ൽ അവർക്ക് [[പത്മഭൂഷൺ]] ലഭിച്ചു.
== ആദ്യകാല ജീവിതം ==
1943 നവംബർ 13ന് [[ന്യൂഡൽഹി]]യിലെ സഫ്ദർജംഗ് റോഡിലെ 1 എന്ന സ്ഥലത്താണ് അമൃത പട്ടേൽ ജനിച്ചത്. സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥനും രാഷ്ട്രീയക്കാരനുമായ ഹിരുഭായ് എം. പട്ടേലിന്റെയും ഗുജറാത്തി കുടുംബത്തിലെ സവിതാബെന്നിന്റെയും അഞ്ച് പെൺമക്കളിൽ ഏറ്റവും ഇളയവളായിരുന്നു അവർ. അവരുടെ പിതാവ് വിരമിച്ചപ്പോൾ, അവരുടെ കുടുംബം 1959-ൽ ഗുജറാത്തിലെ ആനന്ദിലേക്ക് താമസം മാറ്റി. മുംബൈയിൽ നിന്ന് ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസം നേടിയ അവർ വെറ്ററിനറി സയൻസ് ആന്റ് ആനിമൽ ഹസ്ബൻഡറിയിൽ ബാച്ചിലർ പഠനം പൂർത്തിയാക്കി. 1965-ൽ അമുൽ എന്ന ക്ഷീര സഹകരണ സംഘത്തിൽ ചേർന്നു. [[വർഗ്ഗീസ് കുര്യൻ|വർഗീസ് കുര്യന്റെ]] കീഴിൽ പരിശീലനം നേടി.&lt;ref name=&quot;Vyaas2012&quot;&gt;{{cite book |last=Vyas |first=Rajani |title=ગુજરાતની અસ્મિતા |page=314 |edition=5th |year=2012 |publisher=Akshara Publication |location=Ahmedabad|trans-title=Who's Who of Gujarat|script-title=gu:Gujaratni Asmita|language=gu|OCLC =650457017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/archive/the-lonely-mission-of-amrita-patel/40006/|title=The lonely mission of Amrita Patel|date=2003-12-17|website=The Financial Express|language=en-US|access-date=2019-04-10}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.rediff.com/money/report/interview-amrita-patel-on-kurien-ideologies/20120912.htm|title=Amrita Patel on Kurien's ideologies, the road ahead|date=2012-09-12|website=Rediff|access-date=2019-04-10}}&lt;/ref&gt;
== കരിയർ ==
അമുലിൽ നാല് പതിറ്റാണ്ട് നീണ്ട പ്രവർത്തനത്തിന് ശേഷം, 1998 മുതൽ 2014 വരെ നാഷണൽ ഡയറി ഡെവലപ്‌മെന്റ് ബോർഡിന്റെ (NDDB) ചെയർപേഴ്‌സണായി അവർ സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.nddb.coop/about/chairman/apatel|title=Dr. Amrita Patel {{!}} nddb.coop|website=www.nddb.coop|access-date=2019-04-10}}&lt;/ref&gt; 

അവർ ഡൽഹിയിലെ മദർ ഡെയറിയുടെ ചെയർപേഴ്സണായി; ഇന്റർനാഷണൽ ഡയറി ഫെഡറേഷന്റെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കമ്മിറ്റിയുടെ പ്രസിഡന്റും പിന്നീട് ഹിമാചൽ പ്രദേശ് ഗവൺമെന്റിന്റെ ആസൂത്രണ കമ്മീഷൻ അംഗവുമായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;Vyaas2012&quot; /&gt; അവർ റിസർവ് ബാങ്ക് ഓഫ് ഇന്ത്യ, നാഷണൽ ബാങ്ക് ഫോർ അഗ്രികൾച്ചർ ആൻഡ് റൂറൽ ഡെവലപ്‌മെന്റ് (നബാർഡ്) എന്നിവയുടെ ബോർഡുകളിൽ അംഗമായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

പരിസ്ഥിതിസംരക്ഷണത്തിനായി അവർ വാദിക്കുന്നു. പരിസ്ഥിതി മേഖലയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഫൗണ്ടേഷൻ ഫോർ ഇക്കോളജിക്കൽ സെക്യൂരിറ്റിയുടെ ചെയർപേഴ്‌സണായിരുന്നു അവർ.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.thehindubusinessline.in/bline/2008/06/06/stories/2008060651652100.htm|title=Amrita Patel gets environ award|date=2008-06-06|work=The Hindu Business Line|access-date=2017-03-04|language=en}}&lt;/ref&gt; അവർ സർദാർ പട്ടേൽ റിന്യൂവബിൾ എനർജി റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്, ആനന്ദ്, ചാരുതാർ ആരോഗ്യ മണ്ഡലം എന്നിവയുടെ ചെയർമാനുമാണ്.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;
== അംഗീകാരം ==
ഫിനാൻഷ്യൽ എക്‌സ്‌പ്രസ് ലൈഫ് ടൈം അച്ചീവ്‌മെന്റ് അവാർഡ്, ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റു ജൻമ ശതാബ്ദി അവാർഡ് (1999-2000), വേൾഡ് ഡയറി എക്‌സ്‌പോയുടെ ഇന്റർനാഷണൽ പേഴ്‌സൺ ഓഫ് ദ ഇയർ (1997), ഇൻഡ്യൻ എന്നിവയുൾപ്പെടെ ഡയറി മേഖലയുടെ വികസനത്തിലും മാനേജ്‌മെന്റിലും അവർ നൽകിയ സംഭാവനകൾക്ക് ഡയറി അസോസിയേഷൻ ഫെലോഷിപ്പ്, കൃഷിമിത്ര അവാർഡ്, ഫ്യൂവൽ ഇഞ്ചക്ഷൻ എഞ്ചിനീയറിംഗ് കമ്പനിയുടെ ഫൗണ്ടേഷൻ ദേശീയ അവാർഡ്, സഹകാരി ബന്ധു അവാർഡ്, ബോർലോഗ് അവാർഡ് (1991), ഇന്ദിരാഗാന്ധി പര്യവരൺ പുരസ്‌കാരം (2005),&lt;ref name =&quot;Vyaas2012&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; മഹീന്ദ്ര സമൃദ്ധി കൃഷി ശിരോമണി സമ്മാൻ (ലൈഫ് ടൈം അച്ചീവ്‌മെന്റ് അവാർഡ്, 2016).&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.jagranjosh.com/current-affairs/amrita-patel-awarded-with-mahindra-samriddhi-krishi-shiromani-samman-1457414372-1|title=Amrita Patel awarded with Mahindra Samriddhi Krishi Shiromani Samman|last=Srivastava|first=Shilpika|date=2016-03-08|website=Jagranjosh.com|access-date=2019-04-10|archive-date=2019-04-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20190410144446/https://www.jagranjosh.com/current-affairs/amrita-patel-awarded-with-mahindra-samriddhi-krishi-shiromani-samman-1457414372-1|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;തുടങ്ങി വിവിധ അവാർഡുകൾ ലഭിച്ചു. 
== അംഗീകാരം ==
ഫിനാൻഷ്യൽ എക്‌സ്‌പ്രസ് ലൈഫ് ടൈം അച്ചീവ്‌മെന്റ് അവാർഡ്, ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റു ജൻമ ശതാബ്ദി അവാർഡ് (1999-2000), വേൾഡ് ഡയറി എക്‌സ്‌പോയുടെ ഇന്റർനാഷണൽ പേഴ്‌സൺ ഓഫ് ദ ഇയർ (1997), ഇൻഡ്യൻ ഡയറി അസോസിയേഷൻ ഫെലോഷിപ്പ്, കൃഷിമിത്ര അവാർഡ്, ഫ്യൂവൽ ഇഞ്ചക്ഷൻ എഞ്ചിനീയറിംഗ് കമ്പനിയുടെ ഫൗണ്ടേഷൻ ദേശീയ അവാർഡ്, സഹകാരി ബന്ധു അവാർഡ്, ബോർലോഗ് അവാർഡ് (1991), ഇന്ദിരാഗാന്ധി പര്യവരൺ പുരസ്‌കാരം (2005),&lt;ref name =&quot;Vyaas2012&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; മഹീന്ദ്ര സമൃദ്ധി കൃഷി ശിരോമണി സമ്മാൻ (ലൈഫ് ടൈം അച്ചീവ്‌മെന്റ് അവാർഡ്, 2016) എന്നിവയുൾപ്പെടെ ഡയറി മേഖലയുടെ വികസനത്തിലും മാനേജ്‌മെന്റിലും അവർ നൽകിയ സംഭാവനകൾക്ക് വിവിധ അവാർഡുകൾ ലഭിച്ചു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.jagranjosh.com/current-affairs/amrita-patel-awarded-with-mahindra-samriddhi-krishi-shiromani-samman-1457414372-1|title=Amrita Patel awarded with Mahindra Samriddhi Krishi Shiromani Samman|last=Srivastava|first=Shilpika|date=2016-03-08|website=Jagranjosh.com|access-date=2019-04-10|archive-date=2019-04-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20190410144446/https://www.jagranjosh.com/current-affairs/amrita-patel-awarded-with-mahindra-samriddhi-krishi-shiromani-samman-1457414372-1|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

2001-ൽ ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റ് അവർക്ക് ഇന്ത്യയിലെ മൂന്നാമത്തെ പരമോന്നത സിവിലിയൻ ബഹുമതിയായ പത്മഭൂഷൺ നൽകി ആദരിച്ചു.&lt;ref name =&quot;Vyaas2012&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

==അവലംബം==
{{Commons category}}
{{Reflist}}

[[വർഗ്ഗം:പത്മഭൂഷൺ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1943-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ പരിസ്ഥിതിപ്രവർത്തകർ]]</text>
      <sha1>k7nurkvm7k0c4zbzajhm9noqgm4vvii</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കടലുണ്ടി–വള്ളിക്കുന്ന് കമ്മ്യൂണിറ്റി റിസർവ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>571017</id>
    <revision>
      <id>4660800</id>
      <parentid>4628568</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T12:46:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AksharaBot</username>
        <id>221747</id>
      </contributor>
      <comment>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ (പരീക്ഷണ ഓട്ടം); വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]]</comment>
      <origin>4660800</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6243" sha1="8okiz7kq3jzkhxux5493um5u71zgt8u" xml:space="preserve">{{PU|Kadalundi–Vallikkunnu Community Reserve}}
{{Infobox Protected area|name=കടലുണ്ടി-വള്ളിക്കുന്ന് കമ്മ്യൂണിറ്റി റിസർവ്|iucn_category=|photo=Kadalundi Bird Sanctuary.jpg|location=[[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]]|coordinates=|area={{convert|1.5|sqkm|1|abbr=on}}|established=1976|visitation_num=|visitation_year=|governing_body=[[Government of Kerala|കേരള സർക്കാർ]]|website=[http://kvcrkadalundi.org/ Official website]}}

'''കടലുണ്ടി-വള്ളിക്കുന്ന് കമ്മ്യൂണിറ്റി റിസർവ്''' [[ദക്ഷിണേന്ത്യ|ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ]] [[ദക്ഷിണേന്ത്യ|കേരള]] [[കേരളം|സംസ്ഥാനത്തിന്റെ]] [[മലബാർ തീരം|മലബാർ തീരത്ത്]] [[അഴിമുഖം|വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന]] ഒരു അഴിമുഖവും കമ്മ്യൂണിറ്റി റിസർവുമാണ്. കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ കമ്മ്യൂണിറ്റി റിസർവായ ഇതിനെ 2018 ഏപ്രിലിൽ കേരള വനംവകുപ്പ് [[ഇക്കോടൂറിസം]] കേന്ദ്രമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.

== ചരിത്രം ==
17-10-2007-ലെ GO(MS)No.66/2007/F&amp;WL നമ്പരിലുള്ള സർക്കാർ ഉത്തരവ് പ്രകാരം, കടലുണ്ടി-വള്ളിക്കുന്ന് കമ്മ്യൂണിറ്റി റിസർവ് 2007 ഒക്ടോബർ 17-ന് സ്ഥാപിതമായി.&lt;ref name=&quot;forest&quot;&gt;{{Cite web|url=https://forest.kerala.gov.in/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=205&amp;Itemid=162|title=WILDLIFE SANCTUARIES, NATIONAL PARKS, OTHER PROTECTED AREAS AND BIOSPHERE RESERVES|website=forest.kerala.gov.in}}&lt;/ref&gt; കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ കമ്മ്യൂണിറ്റി റിസർവാണിത്.&lt;ref name=&quot;Hindu&quot;&gt;{{cite news |last1=Reporter |first1=Staff |title=Kerala’s first community reserve cries for revival |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/states-first-community-reserve-cries-for-revival/article25146582.ece |work=The Hindu |date=6 October 2018 |language=en-IN}}&lt;/ref&gt; 2018 ഏപ്രിലിൽ കേരള വനംവകുപ്പ് ഇതിനെ [[ഇക്കോടൂറിസം]] കേന്ദ്രമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.&lt;ref name=&quot;OnManorama&quot;&gt;{{cite news |title=Kadalundi–Vallikunnu community reserve is now an ecotourism centre |url=https://www.onmanorama.com/travel/kerala/2018/04/04/kadalundi-vallikunnu-community-reserve-ecotourism-centre.html |work=OnManorama }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; ഈ കമ്മ്യൂണിറ്റി റിസർവ് ആകെ {{Convert|1.5|sqkm|1|abbr=on}} പ്രദേശം ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.&lt;ref name=&quot;forest&quot; /&gt;

== വിവരണം ==
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[കോഴിക്കോട് ജില്ല|കോഴിക്കോട് ജില്ലയിലെ]] [[കടലുണ്ടി]] ഗ്രാമത്തിലും [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ]] [[വള്ളിക്കുന്ന് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|വള്ളിക്കുന്ന്]] ഗ്രാമത്തിലുമായി വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന ഒരു അഴിമുഖവും കമ്മ്യൂണിറ്റി റിസർവുമാണ് കടലുണ്ടി-വള്ളിക്കുന്ന് കമ്മ്യൂണിറ്റി റിസർവ്. [[കടലുണ്ടി പക്ഷിസങ്കേതം|കടലുണ്ടി പക്ഷിസങ്കേതവും]] കടലുണ്ടി, വള്ളിക്കുന്ന് മേഖലയിലെ കണ്ടൽ ചതുപ്പുകളും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;OnManorama&quot;/&gt; [[കടലുണ്ടിപ്പുഴ|കടലുണ്ടിപ്പുഴയുടെ]] ഇരുകരകളിലുമായി 200 മീറ്റർ ചുറ്റളവിൽ കാണപ്പെടുന്ന വിവിധയിനം സസ്യജന്തുജാലങ്ങളും തദ്ദേശവാസികളുടെ പരമ്പരാഗത തൊഴിലുകളും കരകൗശലവസ്തുക്കളും ഉൾപ്പെടെ പ്രദേശത്തിന്റെ പ്രകൃതിവിഭവങ്ങളെ കമ്മ്യൂണിറ്റി റിസർവ് സംരക്ഷിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;OnManorama&quot; /&gt; 53 ഇനം ദേശാടനപ്പക്ഷികൾ ഉൾപ്പെടെ 110-ഓളം ഇനം [[അൻസെരിഫോർമിസ്|ജലപക്ഷികളെ]] ഇവിടെ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;kerenvis&quot;&gt;{{Cite web|url=http://kerenvis.nic.in/Database/Community%20Reserve%20_1941.aspx|title=Kadalundy Vallikunnu Community Reserve|access-date=2022-05-27|archive-date=2022-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20220926093055/http://kerenvis.nic.in/Database/Community%20Reserve%20_1941.aspx|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; തണ്ണീർത്തട പക്ഷികളുടെ വൈവിധ്യവും കനത്ത മാനുഷിക സമ്മർദ്ദവും കണക്കിലെടുത്താണ് ഇത് സംരക്ഷിത മേഖലയാക്കിയത്.&lt;ref name=&quot;kerenvis&quot; /&gt;

== അവലംബം ==
{{Reflist}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സംരക്ഷിതപ്രദേശങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>8okiz7kq3jzkhxux5493um5u71zgt8u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കൃഷ്ണപ്പരുന്ത് (ചലച്ചിത്രം)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>571553</id>
    <revision>
      <id>4660767</id>
      <parentid>4578757</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T12:38:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AksharaBot</username>
        <id>221747</id>
      </contributor>
      <comment>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ (പരീക്ഷണ ഓട്ടം); വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]]</comment>
      <origin>4660767</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6827" sha1="lp8qcdpwc8zmba3y1fbuq6yrye2rse2" xml:space="preserve">{{prettyurl|Krishnapparunthu}}
{{Infobox film
| name           = 
| image          = KRISHNAPARUNTHU MALAYALAM FILM.jpg
| caption        = 
| director       = [[ഒ. രാംദാസ്]]
| producer       = [[ബാബു ജോർജ്ജ്]]
| writer         = [[ശ്രീരംഗം വിക്രമൻ നായർ ]]
| dialogue       = [[ശ്രീരംഗം വിക്രമൻ നായർ]]
| lyrics         = [[ഓണക്കൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]]
| screenplay     = [[ശ്രീരംഗം വിക്രമൻ നായർ ]]
| starring       = [[മധു]],&lt;br&gt; [[പി. ജയചന്ദ്രൻ]], &lt;br&gt; [[ശ്രീവിദ്യ]],&lt;br&gt; [[ശ്രീലത|ശ്രീലത നമ്പൂതിരി]]
| music          = [[ശ്യാം]]
| design         = [[അമ്പിളി]]
| background music = [[ശ്യാം]]
| cinematography = [[ജയാനൻ വിൻസെന്റ്]]
| editing        = [[]]
| studio         = 
| distributor    = എക്സൽ ഫിലിം ഡിസ്ട്രിബ്യൂട്ടേഴ്സ്
| banner         = നവഭാവന ഫിലിംസ്
| runtime        = 
| released       = {{Film date|1979|12|7|df=y}}
| country        = {{Ind}}[[ഭാരതം]]
| language       = [[മലയാളം]]
}}

[[ഒ. രാംദാസ്]] സംവിധാനം ചെയ്ത് ബാബു ജോർജ്ജ് നിർമ്മിച്ച്, [[1979-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങളുടെ പട്ടിക|1979]]-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഒരു [[ഇന്ത്യൻ സിനിമ|ഇന്ത്യൻ]] [[മലയാളം|മലയാള]]ചലച്ചിത്രമാണ് '''''കൃഷ്ണപ്പരുന്ത്'''''. [[പി. ജയചന്ദ്രൻ]], [[മധു]], [[ശ്രീവിദ്യ]], [[ശ്രീലത|ശ്രീലത നമ്പൂതിരി]] എന്നിവരാണ് ചിത്രത്തിലെ പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. ചിത്രത്തിന് സംഗീതം നൽകിയിരിക്കുന്നത് [[ശ്യാം|ശ്യാമാണ്]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.malayalachalachithram.com/movie.php?i=961|title=കൃഷ്ണപ്പരുന്ത്(1979)|access-date=2014-10-07|publisher=www.malayalachalachithram.com}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://malayalasangeetham.info/m.php?882|title=കൃഷ്ണപ്പരുന്ത്(1979)|access-date=2014-10-07|publisher=malayalasangeetham.info|archive-date=2014-10-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20141011131725/http://malayalasangeetham.info/m.php?882|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://spicyonion.com/title/krishna-parundu-malayalam-movie/|title=കൃഷ്ണപ്പരുന്ത്(1979)|access-date=2014-10-07|publisher=spicyonion.com|archive-date=2014-10-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20141011075140/http://spicyonion.com/title/krishna-parundu-malayalam-movie/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ഗാനങ്ങൾ എഴുതിയിരിക്കുന്നത് ഓണക്കൂർ രാധാകൃഷ്ണനാണ്.

==താരനിര&lt;ref&gt;{{cite web|title=കൃഷ്ണപ്പരുന്ത്(1979)|url= https://www.m3db.com/film/krishnaparunthu|publisher=www.m3db.com|accessdate=2022-05-28|publisher=മലയാളം മൂവി&amp; മ്യൂസിക് ഡാറ്റബേസ്|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! ക്ര.നം. !! താരം !!വേഷം
|-
|1||[[മധു]]  ||
|-
|2||[[ശ്രീവിദ്യ]]  ||
|-
|3||[[അംബിക]]  ||
|-
|4||[[കെ പി ഉമ്മർ]]  ||
|-
|5||[[ബഹദൂർ]]  ||
|-
|6||[[പ്രതാപചന്ദ്രൻ]]  ||
|-
|7||[[പി ജയചന്ദ്രൻ|പി. ജയചന്ദ്രൻ]]  ||
|-
|8||[[ഡോ നമ്പൂതിരി]]  ||
|-
|9||[[ശ്രീലത നമ്പൂതിരി]]  ||
|-
|10||[[ജഗന്നാഥ വർമ്മ]]  ||
|-
|11||[[ലക്ഷ്മിശ്രീ]]  ||
|-
|12||[[തൃശൂർ എൽസി]]  ||
|-
|13||[[ഗ്രേസി]]  ||
|}

==ഗാനങ്ങൾ&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://malayalasangeetham.info/m.php?882 |title=കൃഷ്ണപ്പരുന്ത്(1979) |accessdate=2020-07-26 |publisher=മലയാളസംഗീതം ഇൻഫൊ |archive-date=2014-10-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141011131725/http://malayalasangeetham.info/m.php?882 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;==
*വരികൾ: [[ഓണക്കൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]]
*ഈണം: [[ശ്യാം]]
{| border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;&quot; 
|- bgcolor=&quot;#CCCCCF&quot; align=&quot;center&quot; 
| '''നമ്പർ.''' || '''പാട്ട്''' || '''പാട്ടുകാർ'''  || '''രാഗം''' 
|- 
| 1 || മകര മാസത്തിലെ||[[പി.സുശീല]]|| 
|- 
| 2 || അഞ്ജനശിലയിലെ||[[പി. ജയചന്ദ്രൻ]], ജസീന്ത|| 
|- 
| 3 || ജനനന്മയ്ക്കായ്||[[കെ.ജെ. യേശുദാസ്]], [[പി ജയചന്ദ്രൻ|പി. ജയചന്ദ്രൻ]]|| 
|- 
| 4 || തൃശ്ശിവപേരൂർ||[[പി. ജയചന്ദ്രൻ]], [[ജസീന്ത]]|| 
|} 

== അവലംബം ==
{{Reflist}}

== പുറംകണ്ണികൾ ==

* {{IMDb title|0332675|കൃഷ്ണപ്പരുന്ത്(1979)}}
[[വർഗ്ഗം:1970-കളിൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:1979-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ശ്യാം സംഗീതം പകർന്ന ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഒ.രാംദാസ് സംവിധാനം ചെയ്ത മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ജയാനൻ വിൻസെന്റ് കാമറചലിപ്പിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ബഹദൂർ അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:മധു-ശ്രീവിദ്യ ജോഡി]]
[[വർഗ്ഗം:അംബിക അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>lp8qcdpwc8zmba3y1fbuq6yrye2rse2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഒരു രാഗം പല താളം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>571588</id>
    <revision>
      <id>4660802</id>
      <parentid>4577669</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T12:47:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AksharaBot</username>
        <id>221747</id>
      </contributor>
      <comment>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ (പരീക്ഷണ ഓട്ടം); വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]]</comment>
      <origin>4660802</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7274" sha1="5xoz13e793k0tv0a8juch0iwaz96zo2" xml:space="preserve">{{prettyurl|Oru Raagam Pala Thaalam}}
{{Infobox film|name=ഒരു രാഗം പല താളം|image=|caption=|director= [[എം. കൃഷ്ണൻ നായർ (സംവിധായകൻ)|എം. കൃഷ്ണൻ നായർ]]|producer= [[ശ്രീവിദ്യ]] |writer=[[ഡോ പവിത്രൻ]] |dialogue=[[ഡോ പവിത്രൻ ]] |lyrics=[[ശ്രീകുമാരൻ തമ്പി]]  |screenplay=[[ഡോ പവിത്രൻ ]] |starring=[[മധു]]&lt;br&gt;[[ജയൻ]]&lt;br&gt;[[ശ്രീവിദ്യ]]&lt;br&gt;[[ജഗതി ശ്രീകുമാർ]] |music=[[എം.എസ്. വിശ്വനാഥൻ]]|design =[[എസ് എ നായർ]]| background music=[[എം.എസ്. വിശ്വനാഥൻ]] |cinematography= [[എൻ. എ. താര]]|editing=[[ജി. വെങ്കിട്ടരാമൻ]]|studio=മെരിലാൻഡ് ഔട്ട്ഡോർ യൂണിറ്റ്|distributor=സെൻട്രൽ പിക്ചേർസ്| banner =ടി വി മൂവീസ്| runtime =  |released={{Film date|1979|9|01|df=y}}|country={{Ind}}[[ഭാരതം]]|language=[[മലയാളം]]}}

[[എം. കൃഷ്ണൻ നായർ (സംവിധായകൻ)|എം. കൃഷ്ണൻ നായർ]] സംവിധാനം ചെയ്ത് [[ശ്രീവിദ്യ]]യും ജോർജ്ജ് തോമസും ചേർന്ന് നിർമ്മിച്ച 1979-ലെ [[മലയാളം|മലയാള]]ഭാഷാ ചിത്രമാണ് '''''ഒരു രാഗം പല താളം'''''.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.malayalachalachithram.com/movie.php?i=1035|title=ഒരു രാഗം പല താളം(1979)|access-date=2022-06-07|publisher=www.malayalachalachithram.com}}&lt;/ref&gt; [[മധു]], [[ജയൻ]], [[ശ്രീവിദ്യ]], [[ജഗതി ശ്രീകുമാർ]] എന്നിവരാണ് ഈ ചിത്രത്തിലെ അഭിനേതാക്കൾ. [[എം.എസ്. വിശ്വനാഥൻ|എം.എസ്. വിശ്വനാഥനാണ്]] ചിത്രത്തിന് സംഗീതം നൽകിയിരിക്കുന്നത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://malayalasangeetham.info/m.php?4097|title=ഒരു രാഗം പല താളം(1979)|access-date=2022-06-07|publisher=malayalasangeetham.info|archive-date=2022-06-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20220607050354/https://malayalasangeetham.info/m.php?4097|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://spicyonion.com/title/oru-raagam-pala-thaalam-malayalam-movie/|title=ഒരു രാഗം പല താളം(1979)|access-date=2022-06-07|publisher=spicyonion.com|archive-date=2022-06-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20220607050613/https://spicyonion.com/title/oru-raagam-pala-thaalam-malayalam-movie/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.malayalamcinema.com/userreview_oru-raagam-pala-thaalam-.htm|title=ഒരു രാഗം പല താളം(1979)|access-date=2022-06-07|publisher=malayalamcinema.com|archive-date=2017-03-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20170320054019/http://www.malayalamcinema.com/userreview_oru-raagam-pala-thaalam-.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ''ആലയമണി''യുടെ റീമേക്കായിരുന്നു ഈ ചിത്രം.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://oldmalayalam.blogspot.in/2010/12/original-tamil-malayalam-remake-nalla.html|title=Old is Gold: Tamil Movies made in Malayalam|date=3 December 2010}}&lt;/ref&gt;

==താരനിര&lt;ref&gt;{{cite web|title=ഒരു രാഗം പല താളം(1979)|url= https://www.m3db.com/film/oru-ragam-pala-thalam|publisher=www.m3db.com|accessdate=2022-06-07|publisher=മലയാളം മൂവി&amp; മ്യൂസിക് ഡാറ്റബേസ്|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! ക്ര.നം. !! താരം !!വേഷം
|-
|1||[[മധു]]  ||വിനോദ്
|-
|2||[[ജയൻ]]  ||രാജു
|-
|3||[[ശ്രീവിദ്യ]]  ||
|-
|4||[[റീന (നടി)|റീന]]||
|-
|5||[[ശങ്കരാടി]]  ||
|-
|6||[[ബാലൻ കെ നായർ]]  ||
|-
|7||[[പി.കെ. എബ്രഹാം|പി. കെ. എബ്രഹാം]]||
|-
|8||[[ജഗതി ശ്രീകുമാർ]]  ||
|-
|9||[[ടി പി മാധവൻ]]  ||
|-
|10||[[ആറന്മുള പൊന്നമ്മ]]  ||
|-
|11||[[അനിൽ]]  ||
|-
|12||[[സുനിൽ]]  ||

|}

==ഗാനങ്ങൾ&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://malayalasangeetham.info/m.php?4097 |title=ഒരു രാഗം പല താളം(1979) |accessdate=2022-06-07 |publisher=മലയാളസംഗീതം ഇൻഫൊ |archive-date=2022-06-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220607050354/https://malayalasangeetham.info/m.php?4097 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;==
*വരികൾ: [[ശ്രീകുമാരൻ തമ്പി]]
*ഈണം: [[എം.എസ്. വിശ്വനാഥൻ]]
{| border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;&quot; 
|- bgcolor=&quot;#CCCCCF&quot; align=&quot;center&quot; 
| '''നമ്പർ.''' || '''പാട്ട്''' || '''പാട്ടുകാർ'''  || '''രാഗം''' 
|- 
| 1 ||ജനിക്കുമ്പോൾ നമ്മൾ||[[പി. ജയചന്ദ്രൻ]]|| 
|- 
| 2 ||തേടിവന്ന വസന്തമേ ||[[പി. ജയചന്ദ്രൻ]], കോറസ്|| 
|- 
|3|| കനകച്ചിലങ്കച്ചാർത്തും||[[വാണി ജയറാം]]||
|} 

== അവലംബം ==
{{Reflist}}

== പുറംകണ്ണികൾ ==

* {{IMDb title|0332298|ഒരു രാഗം പല താളം(1979)}}
* {{youtube|4MA1RROauGg|ഒരു രാഗം പല താളം(1979)}}
[[വർഗ്ഗം:1970-കളിൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:1979-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:എം എസ് വിശ്വനാഥൻ സംഗീതം പകർന്ന ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ശ്രീകുമാരൻ തമ്പിയുടെ ഗാനങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:എം. കൃഷ്ണൻ നായർ സം‌വിധാനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ശ്രീവിദ്യ അഭിനയിച്ച മലയാള ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:തമ്പി-എം എസ് വി ഗാനങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ജി വെങ്കിട്ടരാമൻ ചിത്രസംയോജനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:എൻ എ താര ഛായാഗ്രഹണം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ജയൻ അഭിനയിച്ച മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>5xoz13e793k0tv0a8juch0iwaz96zo2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>അൽ ഫാറാബി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>575341</id>
    <revision>
      <id>4660761</id>
      <parentid>4139657</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T12:36:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AksharaBot</username>
        <id>221747</id>
      </contributor>
      <comment>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ (പരീക്ഷണ ഓട്ടം); വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]]</comment>
      <origin>4660761</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13070" sha1="jhklbzw51zcitjlgl9zbyw5tj71yr0t" xml:space="preserve">{{Infobox philosopher|image=Al-Farabi.jpg|era=[[ഇസ്ലാമിക സുവർണ്ണയുഗം]]|name=അബൂനസ്‌ർ അൽ ഫാറാബി|other_names=''രണ്ടാം അധ്യാപകൻ''&lt;ref name=&quot;Henry Corbin&quot;/&gt;|birth_date={{circa|870}}&lt;ref name=&quot;Henry Corbin&quot;/&gt;|birth_place=ഫര്യാബ് പ്രവിശ്യ, ഖുറാസാൻ, ഇന്നത്തെ അഫ്ഗാനിസ്താൻ, അല്ലെങ്കിൽ കസാകിസ്താനിലെ ഫറാബ് &lt;ref name=&quot;Iranica&quot;&gt;{{cite encyclopedia |first=Dimitri |last=Gutas |title=Farabi |encyclopedia=Encyclopædia Iranica |access-date= April 4, 2010 |url= http://www.iranicaonline.org/articles/farabi-i }}&lt;/ref&gt;|death_date=c. 950 (ഏകദേശം 80 വയസ്സ്)&lt;ref name=&quot;Henry Corbin&quot;/&gt;|death_place=[[Damascus|ഡമാസ്കസ്]]&lt;ref name=&quot;BEA&quot; /&gt;|main_interests=[[Metaphysics|തത്ത്വമീമാംസ]], [[political philosophy|രാഷ്ട്രീയ തത്ത്വചിന്ത]], [[law|നിയമം]], [[logic|തർക്കശാസ്ത്രം]], [[music|സംഗീതം]], [[science|ശാസ്ത്രം]], [[ethics|നീതിശാസ്ത്രം]], [[mysticism|മിസ്റ്റിസിസം]],&lt;ref name=&quot;Henry Corbin&quot;/&gt; [[epistemology|ജ്ഞാനശാസ്ത്രം]]|notable_ideas=|region=[[Islamic philosophy|ഇസ്ലാമിക തത്ത്വചിന്ത]]|school_tradition=[[Aristotelianism|അരിസ്റ്റോട്ടിലിയനിസം]], [[Platonism in Islamic Philosophy|നിയോപ്ലാറ്റോണിസം]],&lt;ref&gt;[https://archive.org/stream/AlFarabiFounderOfIslamicNeoplatonismMajidFakhry_201411/Al_Farabi_Founder_of_Islamic%20Neoplatonism_Majid_Fakhry_djvu.txt Al Farabi Founder Of Islamic Neoplatonism]&lt;/ref&gt; [[idealism|ആദർശവാദം]]&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=8pmZ5FD_FBEC&amp;q=al-farabi+idealism&amp;pg=PA87|quote=[[Ibn Khaldun]] drited away from Al-Farabi's  political idealism.|page=87|title=Joseph A. Schumpeter: Historian of Economics: Perspectives on the History of Economic Thought|editor=Laurence S. Moss|publisher=Routledge|year=1996|isbn=9781134785308}}&lt;/ref&gt;|influences=[[Aristotle|അരിസ്റ്റോട്ടിൽ]], [[Plato|പ്ലേറ്റോ]], [[Porphyry (philosopher)|പോർഫിറി]], [[Ptolemy|ടോളമി]],&lt;ref name=&quot;BEA&quot; /&gt; [[Al-Kindi|അൽ കിന്ദി]]{{Citation needed|date=February 2020}}|influenced=[[Avicenna|അവിസെന്ന]], [[Yahya ibn Adi|യഹ്‌യ ഇബ്ൻ ആദി]], [[Abu Sulayman Sijistani|അബൂ സുലൈമാൻ സിജിസ്താനി]], [[Albertus Magnus|ആൽബർട്ടസ് മാഗ്നസ്]], [[Shahab al-Din Suhrawardi|ശഹാബ് അൽ-ദീൻ സുഹ്റവർദി]], [[Ibn Bajjah|ഇബ്ൻ ബാജ്ജ]], [[Mulla Sadra|മുല്ലാ സദ്‌റ]],&lt;ref name=&quot;Henry Corbin&quot;/&gt; [[Abu al-Hassan al-Amiri|അൽ ആമിരി]], [[Averroes|അവെറോസ്]], [[Maimonides|മൈമോനിഡിസ്]], [[Al-Tawhidi|അബൂ ഹയ്യാൻ അൽ തൗഹീദി]], [[Leo Strauss|ലിയോ സ്ട്രോസ്]]&lt;ref&gt;{{Cite journal| doi = 10.2307/1773441 | issn = 0333-5372 | volume = 19 | issue = 2 | pages = 235–259 | last1 = Brague | first1 = Rémi | last2 = Brague | first2 = Remi | title = Athens, Jerusalem, Mecca: Leo Strauss's &quot;Muslim&quot; Understanding of Greek Philosophy | url = https://archive.org/details/sim_poetics-today_summer-1998_19_2/page/235 | journal = Poetics Today | year = 1998| jstor = 1773441}}&lt;/ref&gt;}}
[[Category:Articles with hCards]]
[[രാഷ്ട്രീയം]], [[തത്ത്വശാസ്ത്രം|തത്വചിന്ത]], [[ശാസ്ത്രം]], [[ഗണിതം]], [[സംഗീതം]]&lt;ref name=&quot;Ludwig 20092&quot;&gt;[[Ludwig W. Adamec]] (2009), ''Historical Dictionary of Islam'', pp.95–96. Scarecrow Press. {{ISBN|0810861615}}.&lt;/ref&gt; തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ ശ്രദ്ധേയ സംഭാവനകളർപ്പിച്ച ഒരു ബഹുമുഖപ്രതിഭയായിരുന്നു '''അബൂനസ്‌ർ അൽ ഫാറാബി''' ({{Lang-ar|أبو نصر محمد الفارابي}}). പടിഞ്ഞാറൻ നാടുകളിൽ '''അൽഫാറാബിയസ്''' എന്ന പേരിൽ ഇദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നു&lt;ref&gt;Alternative names and translations from Arabic include: ''Alfarabi'', ''Farabi'', ''Avenassar'', and ''Abunaser''.&lt;/ref&gt; (c. 872&lt;ref name=&quot;Henry Corbin&quot;&gt;{{Cite book|title=History of Islamic Philosophy|last=Corbin|first=Henry|author2=Hossein Nasr|publisher=Kegan Paul|year=2001|isbn=978-0-7103-0416-2|author2-link=Hossein Nasr}}{{Verify source|date=June 2015}}&lt;!--The ISBN corresponds to a 1993 book of this title with Corbin as the sole author; Corbin is also listed as sole author of a 2001 Kegan Paul edition of this same book, but with {{ISBN|9780710307408}}. Hossein Nasr is author of a different book with the same title, published by Routledge, {{ISBN|9780415259347}} / 9780415056670. Which of these is being referenced here?--&gt;&lt;/ref&gt; - ഡിസംബർ 14, 950/951&lt;ref name=&quot;BEA&quot;&gt;{{cite encyclopedia|editor=Thomas Hockey|last=Dhanani|first=Alnoor|title=Fārābī: Abū Naṣr Muḥammad ibn Muḥammad ibn Tarkhān al‐Fārābī|encyclopedia=The Biographical Encyclopedia of Astronomers|publisher=Springer|year=2007|location=New York|pages=356–7|url=http://islamsci.mcgill.ca/RASI/BEA/Farabi_BEA.htm|isbn=978-0-387-31022-0|display-editors=etal}} ([http://islamsci.mcgill.ca/RASI/BEA/Farabi_BEA.pdf PDF version])&lt;/ref&gt;)

ഇസ്‌ലാമിക തത്വചിന്ത, നിയമങ്ങൾ എന്നിവയിൽ പ്രഗൽഭനായിരുന്ന അദ്ദേഹം നിരവധി ഗ്രന്ഥങ്ങൾ രചിച്ചു. ഒന്നാം അധ്യാപകനായ [[അരിസ്റ്റോട്ടിൽ|അരിസ്റ്റോട്ടിലിന്]] ശേഷമുള്ള രണ്ടാമത്തെ അധ്യാപകൻ എന്നാണ് മുസ്‌ലിം തത്വചിന്തകർക്കിടയിൽ അൽ ഫാറാബി അറിയപ്പെടുന്നത്&lt;ref name=&quot;psych&quot;&gt;{{Sep entry|title=Al-Farabi's Psychology and Epistemology}}&lt;/ref&gt;.

ഗ്രീക്ക് തത്വചിന്തയിലെ പല ഗ്രന്ഥങ്ങളും അവലംബിച്ച് അൽ ഫാറാബി തയ്യാറാക്കിയ വിവരണങ്ങളും ഗ്രന്ഥങ്ങളും വഴി അവ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടു. 

[[ഇബ്നു സീന|അവിസെന്ന]], [[മൈമോനിഡിസ്]] തുടങ്ങിയ നിരവധി പ്രമുഖ തത്ത്വചിന്തകരെ അദ്ദേഹം സ്വാധീനിച്ചിട്ടുണ്ട്. തന്റെ കൃതികളിലൂടെ അദ്ദേഹം പടിഞ്ഞാറും കിഴക്കും അറിയപ്പെടുന്നു.

== ജീവചരിത്രം ==
അൽ ഫാറാബിയുടെ ജീവിതത്തെക്കുറിച്ച് വളരെ കുറച്ച് വിവരങ്ങൾ മാത്രമേ ലഭ്യമായിട്ടുള്ളൂ. ജീവചരിത്രം രേഖപ്പെടുത്തപ്പെടാതിരുന്നതാണ് ഇതിന് കാരണം. തത്വചിന്തയുടെ ചരിത്രം വിവരിക്കുന്ന ഭാഗത്ത് അൽ ഫാറാബി തന്നെ ആത്മകഥാപരമായ ചില പരാമർശങ്ങൾ നടത്തുന്നതാണ് ജീവചരിത്രത്തിന്റെ ഒരു സ്രോതസ്സ്. അൽ മസ്ഊദി, ഇബ്ൻ അൽ നാദിം, ഇബ്ൻ ഹൗഖൽ എന്നിവരുടെ രചനകളിലും ചില പരാമർശങ്ങൾ ലഭ്യമാണ്. സൈദ് അൽ അന്തലൂസി അൽ ഫാറാബിയുടെ ഒരു ജീവചരിത്രം രചിച്ചിട്ടുണ്ട്. 12-13 നൂറ്റാണ്ടുകളിലെ അറബ് ജീവചരിത്രകാരന്മാരുടെ രചനകളിൽ വസ്തുതകളേക്കാളേറെ കഥകളാണ് നിറഞ്ഞിരുന്നതെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു&lt;ref name=&quot;Iranica&quot;/&gt;.   

== അവലംബം ==
{{RL}}
===ഉറവിടങ്ങൾ===
==== ദ്വിതീയ ഉറവിടങ്ങൾ ====
* Deborah Black (2001). ''Al-Farabi'' in [[Oliver Leaman]] and [[Hossein Nasr]]. ''History of Islamic Philosophy''. London: Routledge.
* Deborah Black (2005). ''Psychology: Soul and Intellect'' in P. Adamson and R. Taylor (2005). ''The Cambridge Companion to Arabic Philosophy'', {{Page needed|date=November 2017}}&lt;!--Inclusive page numbers of Black's chapter needed.--&gt;. Cambridge: Cambridge University Press.
* {{cite encyclopedia|last1=Druart|first1=Therese-Anne|date=2020|title=Al-Farabi|encyclopedia=The Stanford Encyclopedia of Philosophy|editor1-last=Zalta|editor1-first=Edward N.|editor1-link=Edward N. Zalta|url=https://plato.stanford.edu/entries/al-farabi/}}
* [[Charles Butterworth (philosopher)|Charles Butterworth]] (2005). &quot;Ethical and Political Philosophy&quot;. In P. Adamson and R. Taylor, ''The Cambridge Companion to Arabic Philosophy'', {{Page needed|date=November 2017}}&lt;!--Inclusive page numbers of Butterworth's chapter needed.--&gt;. Cambridge: Cambridge University Press.
* {{Cite book| author1=Henry Corbin |author2-link=Hossein Nasr|author2=Hossein Nasr|author3= Utman Yahya| title=History of Islamic Philosophy | year=1993 | publisher=Keagan Paul International | isbn=978-0-7103-0416-2 | author-link=Henry Corbin}}
* Majid Fakhry (2002). ''Al-Farabi, Founder of Islamic Neoplatonism: His Life, Works, and Influence'', Oxford: Oneworld Publications. {{ISBN|1-85168-302-X}}. Spanish translation, as: ''Alfarabi y la fundación de la filosofía política islámica'', translated by R. Ramón Guerrero. Barcelona: Herder, 2003.
* [[Miriam Galston]] (2003). ''Politics and Excellence: the Political Philosophy of Alfarabi''. Princeton: Princeton University Press.
* Rafael Ramón Guerrero (2003). “Apuntes biográficos de al-Fârâbî según sus vidas árabes&quot;. In ''Anaquel de Estudios Árabes'' 14:231–238.
* Christoph Marcinkowski (2002). &quot;A Biographical Note on [[Ibn Bajjah]] ([[Avempace]]) and an English Translation of his Annotations to Al-Farabi's Isagoge&quot;. ''Iqbal Review'' vol. 43, no 2 (April), pp 83–99.
* Monteil Jean-François (2004). “La transmission d’Aristote par les Arabes à la chrétienté occidentale: une trouvaille relative au De Interpretatione”. ''Revista Española de Filosofia Medieval'' 11: 181–195.
* Nicholas Rescher (1964). ''Al-Kindí; An Annotated Bibliography''. Pittsburgh: University of Pittsburgh Press.
* David Reisman (2005). ''Al-Farabi and the Philosophical Curriculum'' In P. Adamson and &amp; R. Taylor. ''The Cambridge Companion to Arabic Philosophy'', {{Page needed|date=November 2017}}&lt;!--Inclusive page numbers of Reisman's chapter needed.--&gt;. Cambridge: Cambridge University Press.
* [[Habib Hassan Touma]] (1996). ''The Music of the Arabs'', trans. Laurie Schwartz. Portland, Oregon: Amadeus Press. {{ISBN|978-0-931340-88-8}}
* Leo Strauss (1936), &quot;Eine vermisste Schrift Farabis&quot;, ''Monatschrift für Geschichte und Wissenschaft des Judentums'' 80:96–106.
* Leo Strauss (1945). &quot;Fārābī's Plato&quot;, In ''Louis Ginzberg Jubilee Volume'', New York: American Academy for Jewish Research, 357-93.
* Leo Strauss (1959). &quot;How Fārābī Read Plato's Laws&quot;, In Leo Strauss, ''What Is Political Philosophy and Other Studies'' Glencoe, ILL.: The Free Press.
* Leo Strauss (2013). &quot;Some Remarks on the Political Science of Maimonides and Farabi&quot;, In Kenneth Hart Green. ''Leo Strauss on Maimonides: The Complete Writings'', Chicago: University of Chicago Press.

[[വർഗ്ഗം:ശാസ്ത്രത്തിന്റെ തത്ത്വചിന്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:മതത്തിന്റെ തത്ത്വചിന്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഭാഷയുടെ തത്ത്വചിന്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇസ്ലാമിക തത്ത്വചിന്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:950-കളിൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:870-കളിൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:All articles with unsourced statements]]
[[വർഗ്ഗം:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>jhklbzw51zcitjlgl9zbyw5tj71yr0t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഡേവിഡ് ഡേവിഡ് മിസ്റ്റർ ഡേവിഡ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>577903</id>
    <revision>
      <id>4660810</id>
      <parentid>4579667</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T12:49:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AksharaBot</username>
        <id>221747</id>
      </contributor>
      <comment>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ (പരീക്ഷണ ഓട്ടം); വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]]</comment>
      <origin>4660810</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20304" sha1="ll1pnrjbxgdqwppcixnhex65yf9cgad" xml:space="preserve">{{prettyurl|David David Mr. David}}
{{Infobox film|name=ഡേവിഡ് ഡേവിഡ് മിസ്റ്റർ ഡേവിഡ്|image=|caption=|director= [[വിജി തമ്പി]]|producer= [[എ വി ഗോവിന്ദൻകുട്ടി]],[[ടി വി രാജൻ]] |writer=[[കെ എസ് നാഥൻ ]] |dialogue=[[കിരൺ ]] |lyrics=[[ബിച്ചു തിരുമല]] |screenplay=[[കിരൺ ]] |starring=[[ബാലചന്ദ്രമേനോൻ]],&lt;br&gt; [[അശോകൻ (നടൻ)|അശോകൻ]],&lt;br&gt; [[മുരളി]],&lt;br&gt; [[സുമലത]]  |music=[[രവീന്ദ്രൻ]]|action =[[]]|design =[[]]| background music=[[രവീന്ദ്രൻ]] |cinematography= [[ആനന്ദക്കുട്ടൻ]]|editing=[[കെ പി ഹരിഹരപുത്രൻ]]|studio=|distributor=സേഫ് റിലീസ്| banner =ഫ്ലാഷ് മൂവീടോൺ| runtime =  |released={{Film date|1988|6|24|df=y}}|country={{Ind}}[[ഭാരതം]]|language=[[മലയാളം]]}}

1988-ൽ [[വിജി തമ്പി]] സംവിധാനം ചെയ്ത്, രാജനും എ വി ഗോവിന്ദൻകുട്ടിയും ചേർന്ന് നിർമ്മിച്ച [[ഇന്ത്യൻ സിനിമ|ഇന്ത്യൻ]] [[മലയാളം|മലയാള]] ചലച്ചിത്രമാണ് '''''ഡേവിഡ് ഡേവിഡ് മിസ്റ്റർ ഡേവിഡ്'''''. [[ബാലചന്ദ്രമേനോൻ]], [[അശോകൻ (നടൻ)|അശോകൻ]], [[മുരളി]], [[സുമലത]] എന്നിവരാണ് ചിത്രത്തിലെ പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. [[ബിച്ചു തിരുമല]] എഴുതിയ ഗാനങ്ങൾക്ക് സംഗീതം നൽകിയിരിക്കുന്നത് [[രവീന്ദ്രൻ]] ആണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.malayalachalachithram.com/movie.php?i=2119|title=ഡേവിഡ് ഡേവിഡ് മിസ്റ്റർ ഡേവിഡ്(1988)|access-date=2014-10-01|publisher=www.malayalachalachithram.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.malayalasangeetham.info/m.php?3872|title=ഡേവിഡ് ഡേവിഡ് മിസ്റ്റർ ഡേവിഡ്(1988)|access-date=2014-10-01|publisher=.malayalasangeetham.info|archive-date=2014-10-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20141006103054/http://www.malayalasangeetham.info/m.php?3872|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://spicyonion.com/title/david-david-mr-david-malayalam-movie/|title=ഡേവിഡ് ഡേവിഡ് മിസ്റ്റർ ഡേവിഡ്(1988)|access-date=2014-10-01|publisher=spicyonion.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

== കഥാസംഗ്രഹം ==
ഡേവിഡിനെ രാത്രിയിൽ ഗുണ്ടകളും പോലീസും ഒരുപോലെ പിന്തുടരുന്നിടത്താണ് ചിത്രം ആരംഭിക്കുന്നത്. യാദൃച്ഛികമായി സുമലതയുടെ വീട്ടിലേക്ക് ഓടിക്കയറിയ അയാൾ, സ്വയം വെടിവെച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്യാൻ ശ്രമിക്കുന്ന അവളെ കാണുന്നു. ഡേവിഡ് അവളുടെ തോക്ക് പിടിച്ചുവാങ്ങി, പോലീസിൽ നിന്ന് ഒളിക്കാൻ ഒരു സ്ഥലം നൽകണമെന്ന് അവളോട് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. അവൾ സമ്മതിക്കുകയും, പോലീസിൽ നിന്ന് ഒളിവിൽ കഴിയാനായി അവൻ അവിടെ താമസിക്കാൻ തുടങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നു. ആനിക്കും അവളുടെ കുട്ടിക്കുമൊപ്പമാണ് സുമലത ഈ വീട്ടിൽ താമസിക്കുന്നത്. വിവാഹശേഷം മോഹന്റെ സമ്പന്നരായ മാതാപിതാക്കൾ ആനിയെ കാമുകനായ മോഹനിൽ നിന്ന് വേർപെടുത്തിയിരുന്നു; ആത്മഹത്യയ്ക്ക് ഒരുങ്ങുന്നതിനിടയിലാണ് സുമലത അവളെ രക്ഷിച്ചത്. അന്നുമുതൽ അവൾ അവിടെ താമസിക്കുകയാണ്. അവിടെ നിന്ന് തങ്ങളെ ഫോണിൽ വിളിച്ച ഡേവിഡിനെ അന്വേഷിച്ച് ഒരു ദിവസം ശിവശങ്കരനും ജയനും സുമലതയുടെ വീട്ടിൽ വരുന്നു. അതിനുശേഷം, താനും ശിവശങ്കരനും റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിൽ ചുമട്ടുതൊഴിലാളികളും ജയൻ ഡ്രൈവറുമായിരുന്ന തന്റെ ഭൂതകാലത്തെക്കുറിച്ച് ഡേവിഡ് സുമലതയോട് തുറന്നുപറയുന്നു. ശിവശങ്കരന്റെ അന്ധയായ അമ്മയുടെ ചികിത്സയ്ക്കായും, ജയന് ജന്മനാട്ടിലേക്ക് മടങ്ങാൻ കഴിയുന്നതുവരെയും (കൗമാരപ്രായത്തിൽ സമരത്തിന്റെ ഭാഗമായി സ്കൂൾ കത്തിച്ചശേഷം അവിടെ നിന്ന് ഓടിപ്പോയതായിരുന്നു ജയൻ) പണം സ്വരൂപിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന ഉറ്റ സുഹൃത്തുക്കളാണ് അവർ 3 പേരും.

വിദഗ്ദ്ധനായ ഒരു കലാകാരനായ ഡേവിഡ് റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിൽ വച്ച് വിനോദസഞ്ചാരികളുടെ ഛായാചിത്രങ്ങൾ വരയ്ക്കാറുണ്ട്. കള്ളനോട്ട് നിർമ്മിക്കുന്നതിൽ സഹായിക്കാനായി സിംഗ് ഡേവിഡിനെ ജോലിക്കെടുക്കുകയും അവന്റെ 2 സുഹൃത്തുക്കളെയും ആ പ്രവർത്തനത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. ഒരിക്കൽ, സിംഗ് കൊണ്ടുപോകാൻ നൽകിയ പൊതിയിൽ ഒരു മൃതദേഹം കണ്ടെത്തിയതോടെ അവർ ഭയന്ന് അയാളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ നിന്ന് പിന്മാറുന്നു. തന്റെ കള്ളനോട്ട് നിർമ്മാണം പൂർത്തിയാക്കാൻ ഡേവിഡ് തിരികെ വരണമെന്ന് ആഗ്രഹിക്കുന്ന സിംഗിൽ നിന്നും അയാളുടെ സഹായികളിൽ നിന്നും അന്നുമുതൽ അവർ ഒളിച്ചുകഴിയുകയായിരുന്നു. യഥാർത്ഥ നോട്ടുകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി താൻ കള്ളനോട്ട് നിർമ്മിക്കുന്നതിന്റെ ചില ഫോട്ടോകൾ സിംഗിന്റെ കൈവശമുള്ളതിനാൽ അയാൾ തന്നെ ജയിലിലാക്കുമെന്ന് ഡേവിഡ് ഭയപ്പെടുന്നു. സുമലതയുടെ ഭർത്താവിന്റെ പഴയ മാനേജർ ലോനപ്പൻ അനധികൃതമായി കൈവശപ്പെടുത്തിയ അവളുടെ ചില എസ്റ്റേറ്റുകൾ ഡേവിഡും ആനിയും ചേർന്ന് തിരികെ നേടിക്കൊടുത്തതോടെ ഡേവിഡും സുമലതയും പരസ്പരം അടുക്കുന്നു. ഇതിനായി, ഡേവിഡ് ഒരു യോഗാ മാസ്റ്ററാണെന്ന് ലോനപ്പന്റെ മകൾ ലിസയെ അവർ വിശ്വസിപ്പിക്കുകയും, ഇരുവരും മോശം സാഹചര്യത്തിലുള്ള ചില ഫോട്ടോകളും ഓഡിയോയും കൈക്കലാക്കി അവ ഉപയോഗിച്ച് ലോനപ്പനെ ബ്ലാക്ക്മെയിൽ ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു. മദ്യപിച്ച് മരിച്ച മദ്യപാനിയായ പിതാവിനൊപ്പം ദുരിതപൂർണ്ണമായ ബാല്യകാലമായിരുന്നു തന്റേതെന്നും പിന്നീട് അമ്മ തന്നെ ഉപേക്ഷിച്ചുപോയെന്നും ഡേവിഡ് സുമലതയോട് വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. അമ്മയോട് പ്രതികാരം ചെയ്യാൻ എന്നെങ്കിലും അവരെ കാണാമെന്ന പ്രതീക്ഷയിലാണ് അവൻ.

സുമലത ഡേവിഡിനെ തന്റെ തേയിലത്തോട്ടത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നു; അവിടെ വച്ച് അവൾ തന്റെ ഭൂതകാലത്തെക്കുറിച്ച് അവനോട് പറയുന്നു. അവളുടെ ഇഷ്ടത്തിന് വിരുദ്ധമായി, വൃദ്ധനും ധനികനുമായ വ്യവസായി ദാസിന് അവളെ വിവാഹം ചെയ്തുകൊടുത്തത് അവളുടെ സഹോദരനായിരുന്നു. സ്വന്തം നേട്ടത്തിനും ബിസിനസ്സ് അഭിവൃദ്ധിപ്പെടുത്താനുമായി ദാസ് അവളെ മറ്റുള്ളവർക്ക് വിട്ടുകൊടുക്കുകയായിരുന്നു. അവളെ സ്വന്തം നേട്ടത്തിനായി വിറ്റഴിക്കുന്നതിൽ മാത്രമായിരുന്നു അയാൾക്ക് താൽപ്പര്യമെന്നതിനാൽ അവളുടെ ഗർഭസ്ഥശിശുവിനെ അലസിപ്പിക്കുക പോലും ചെയ്തു. ഈ സമയമത്രയും ഡേവിഡിനെയും സുമലതയെയും നിരീക്ഷിക്കുന്നത്, ഡേവിഡിനെ പിന്തുടർന്ന് തിരികെ കൊണ്ടുവരാൻ സിംഗ് വാടകയ്ക്കെടുത്ത എൻ.എൽ. ബാലകൃഷ്ണനാണ്. ഡേവിഡ് എവിടെയാണെന്ന് പറയാൻ വിസമ്മതിച്ചതിനെ തുടർന്ന് സിംഗിന്റെ ആളുകൾ ഒളിത്താവളത്തിൽ നിന്ന് ശിവശങ്കരനെ പിടികൂടി കൊല്ലുന്നു. ഡേവിഡിനെ ഒളിവിൽ നിന്ന് പുറത്തുകൊണ്ടുവരാൻ അവർ ജയന്റെ കൈ തകർക്കുന്നു. എസ്റ്റേറ്റിൽ നിന്ന് മടങ്ങിയെത്തിയപ്പോൾ ശിവശങ്കരൻ ജയനെ കണ്ടുമുട്ടുകയും പ്രതികാരമായി സിംഗിന്റെ കൈകൾ തകർക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. എസ്റ്റേറ്റിൽ നിന്ന് മടങ്ങുന്ന വഴി ഡേവിഡ് മോഹനെ കണ്ടെത്തുകയും അവനെ ആനിയുമായി വീണ്ടും ഒന്നിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഒടുവിൽ സുമലതയുടെ സഹായത്തോടെ ഡേവിഡ് തന്റെ അമ്മയെ കണ്ടെത്തുന്നു; മാനസികനില തെറ്റി ഇക്കാലമത്രയും അവർ ഒരു മാനസികരോഗാശുപത്രിയിലായിരുന്നുവെന്ന് അറിഞ്ഞ് അവൻ ഞെട്ടുന്നു. സിംഗ് തന്നെ ബ്ലാക്ക്മെയിൽ ചെയ്യാൻ ഉപയോഗിച്ച ചിത്രം കൈവശമുള്ള ഫോട്ടോഗ്രാഫറെ കണ്ടെത്തി ഡേവിഡ് ആ തെളിവ് നശിപ്പിക്കുന്നു. കുട്ടികളോടൊപ്പം ഒരു കുടുംബജീവിതം നയിക്കാമെന്ന പ്രതീക്ഷയിൽ സുമലതയെ വിവാഹം കഴിക്കാൻ ഡേവിഡ് തീരുമാനിക്കുന്നു. ഇത് കേട്ട് അസ്വസ്ഥയായ സുമലത തന്റെ എസ്റ്റേറ്റിലേക്ക് മടങ്ങുന്നു. കൂടുതൽ പ്രശ്‌നങ്ങൾ ഉണ്ടാകാതിരിക്കാൻ ദാസ് സുമലതയെ ശസ്ത്രക്രിയയിലൂടെ ഗർഭം ധരിക്കാൻ കഴിയാത്തവളാക്കിയിരുന്നുവെന്ന് ആനി വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. സത്യം അറിഞ്ഞ ഡേവിഡ് അവളെ കാണാൻ പോകുന്നു; എന്നാൽ വഴിയിൽ എൻ.എൽ. ബാലകൃഷ്ണൻ അവനെ പിടികൂടി സിംഗിന്റെ ഒളിസങ്കേതത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നു. അവരുടെ തടവിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെട്ട് സുമലതയുടെ എസ്റ്റേറ്റിൽ എത്തുന്ന ഡേവിഡ്, അവൾ വീണ്ടും ആത്മഹത്യ ചെയ്യുന്നത് തടയുന്നു. സിംഗ് അതേ സ്ഥലത്ത് എത്തുകയും, ഒരു ഏറ്റുമുട്ടലിനൊടുവിൽ ഡേവിഡ് സിംഗിനെ കൊല്ലുകയും ചെയ്യുന്നു. മാനസികനില വീണ്ടെടുത്ത ഡേവിഡിന്റെ അമ്മയോടൊപ്പം സുമലത ജയിലിൽ അവനെ കാണാൻ വരികയും അവനുവേണ്ടി കാത്തിരിക്കാമെന്ന് വാക്കുനൽകുകയും ചെയ്യുന്നു.

==താരനിര&lt;ref&gt;{{cite web|title=ഡേവിഡ് ഡേവിഡ് മിസ്റ്റർ ഡേവിഡ്(1988)|url= https://www.m3db.com/film/1918|publisher=www.m3db.com|accessdate=2022-06-16|publisher=മലയാളം മൂവി&amp; മ്യൂസിക് ഡാറ്റബേസ്|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! ക്ര.നം. !! താരം !!വേഷം
|-
|1||[[ബാലചന്ദ്രമേനോൻ]]  ||ഡേവിഡ്
|-
|2||[[അശോകൻ]]  ||ഡേവിഡ് (ജയൻ)
|-
|3||[[മുരളി]]  ||ഡേവിഡ് (ശിവശങ്കരൻ)
|-
|4||[[സുമലത]]  ||സുമലത
|-
|5||[[കാർത്തിക]]  ||ആനി
|-
|6||[[തിലകൻ]]  ||ലോനപ്പൻ
|-
|7||[[ലിസി പ്രിയദർശൻ]]  ||ലിസ ലോനപ്പൻ
|-
|8||[[സിദ്ദിഖ് (നടൻ)|സിദ്ദിഖ്]]  ||
|-
|9||[[പറവൂർ ഭരതൻ]]  ||
|-
|10||[[എൻ.എൽ. ബാലകൃഷ്ണൻ]]  ||
|-
|11||[[കെ.പി.എ.സി. അസീസ്|അസീസ്]]  ||
|-
|12||[[കെ പി എ സി സണ്ണി]]  ||
|-
|13||[[ദേവൻ (നടൻ)|ദേവൻ]]  ||
|-
|14||[[സുകുമാരി]]  ||
|-
|15||[[ടി പി രാധാമണി]]  ||
|-
|15||[[എം എം അലക്സ്]]  ||
|-
|15||[[ത്യാഗരാജൻ (നടൻ)|ത്യാഗരാജൻ]]  ||
|-
|15||[[ആർ കെ നായർ]]  ||
|-
|15||[[വിചിത്ര]]  ||
|}

==ഗാനങ്ങൾ&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://malayalasangeetham.info/m.php?1062|title=ഡേവിഡ് ഡേവിഡ് മിസ്റ്റർ ഡേവിഡ്(1988)|accessdate=2022-06-17|publisher=മലയാളസംഗീതം ഇൻഫൊ|archive-date=2014-10-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20141016183151/http://malayalasangeetham.info/m.php?1062|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;==
*വരികൾ: [[ബിച്ചു തിരുമല]]
*ഈണം:  [[രവീന്ദ്രൻ]]
{| border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;&quot; 
|- bgcolor=&quot;#CCCCCF&quot; align=&quot;center&quot; 
| '''നമ്പർ.''' || '''പാട്ട്''' || '''പാട്ടുകാർ'''  || '''രാഗം''' 
|- 
| 1 || ഈണവും താളവും||[[കെ.എസ്. ചിത്ര|ചിത്ര]]|| ശുദ്ധസാവേരി
|- 
| 2 ||കൊഞ്ചിക്കൊഞ്ചി||[[കെ.ജെ. യേശുദാസ്|യേശുദാസ്]], [[കെ.എസ്. ചിത്ര]]|| മലയമാരുതം 
|- 
| 3 ||എല്ലാം ഒരേ മനസ്സായി  ||[[കെ.ജെ. യേശുദാസ്|യേശുദാസ്]]|| 

|}
	
== അവലംബം ==
{{Reflist}}

== പുറംകണ്ണികൾ ==

* {{IMDb title|0352273 ഡേവിഡ് ഡേവിഡ് മിസ്റ്റർ ഡേവിഡ്(1988)}}
* {{YouTube|id=Kd6E-Xfdef8|title=ഡേവിഡ് ഡേവിഡ് മിസ്റ്റർ ഡേവിഡ്(1988)}}
[[വർഗ്ഗം:1980-കളിൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:1988-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:വിജി തമ്പി സംവിധാനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ബിച്ചുതിരുമല- ജോൺസൺ ഗാനങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ജോൺസൺ സംഗീതം പകർന്ന ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ബിച്ചുതിരുമലയുടെ ഗാനങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഹരിഹരപുത്രൻ ചിത്രസംയോജനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ആനന്ദക്കുട്ടൻ ഛായാഗ്രഹണം നിർവ്വഹിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ബാലചന്ദ്രമേനോൻ അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:സുകുമാരി അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>ll1pnrjbxgdqwppcixnhex65yf9cgad</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>മധുരനാരങ്ങ (ചലച്ചിത്രം)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>579868</id>
    <revision>
      <id>4660766</id>
      <parentid>4587626</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T12:37:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AksharaBot</username>
        <id>221747</id>
      </contributor>
      <comment>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ (പരീക്ഷണ ഓട്ടം); വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]]</comment>
      <origin>4660766</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16263" sha1="kooumaycs3xnxpf7jiwpc053zkn1tmx" xml:space="preserve">{{copy edit|for=യാന്ത്രികവിവർത്തനത്തിന്റെ പ്രശ്നങ്ങൾ|date=2023 ഒക്ടോബർ}}
{{Infobox Hollywood cartoon|name=Madhura naranga|image=Madhura-Naranga-Poster.jpg|caption=Film Poster|director=[[Sugeeth]]|producer=M.K Nazar&lt;br /&gt;Stanly C.S|studio=Good Line Productions|distributor=|runtime=155 min|country=India|language=Malayalam}}
നിഷാദ് കോയയും സലാം കോട്ടക്കലും ചേർന്ന് രചിച്ച് സുഗീത് സംവിധാനം ചെയ്ത് 2015-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ [[മലയാളം|മലയാള]] റൊമാന്റിക് കുടുംബ [[ചലച്ചിത്രം|ചിത്രമാണ്]] '''''മധുര നാരങ്ങ'''''. ഒരു യഥാർത്ഥ സംഭവത്തെ ആസ്പദമാക്കിയാണ് ഈ ചിത്രം ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നതെന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. [[കുഞ്ചാക്കോ ബോബൻ]], [[ബിജു മേനോൻ]], [[നീരജ് മാധവ്]], നവാഗതയായ പാർവതി രതീഷ് എന്നിവരാണ് ചിത്രത്തിലെ പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. നിരൂപകരിൽ നിന്ന് മികച്ച സ്വീകാര്യതയാണ് ചിത്രത്തിന് ലഭിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://gulfnews.com/entertainment/south-indian/madhura-naranga-a-tale-set-in-the-uae-1.1569442|title=&quot;Madhura Naranga&quot; a tale set in the UAE}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2015/jul/16/Madhura-Naranga-A-Sweet-and-Tangy-Treat-784791.html|title=Madhura Naranga: A Sweet and Tangy Treat}}&lt;/ref&gt;

== കഥാസംഗ്രഹം ==
ജീവനും ([[കുഞ്ചാക്കോ ബോബൻ]]) സലിമും ([[ബിജു മേനോൻ]]) യു.എ.ഇ.യിലെ ടാക്സി ഡ്രൈവർമാരാണ്. കുമാറുമായി ([[നീരജ് മാധവ്]]) പങ്കിടുന്ന ഷാർജയിലെ ഒരു ചെറിയ വില്ലയിലാണ് അവർ താമസിക്കുന്നത്. ഡ്യൂട്ടിയിലിരിക്കെ, തന്റെ ടാക്സിയിൽ ഓടിക്കയറി വണ്ടിയോടിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെടുന്ന താമര മുത്തുലിംഗത്തെ (പാർവതി രതീഷ്) ജീവൻ കണ്ടുമുട്ടുന്നു. അവൾ ലക്ഷ്യസ്ഥാനം പറയാത്തതിനാലും സംശയാസ്പദമായി പെരുമാറുന്നതിനാലും എന്തോ കുഴപ്പമുണ്ടെന്ന് ജീവന് പെട്ടെന്നുതന്നെ തോന്നുന്നു. അവൻ അവളെ ഒരു കടൽത്തീരത്ത് ഇറക്കിവിട്ട് അവിടെനിന്ന് പോകാൻ ആവശ്യപ്പെടുന്നു. അടുത്ത ദിവസം അതേ കടൽത്തീരത്ത് അവളെ വീണ്ടും കണ്ട അവൻ അവളുടെ അടുത്തേക്ക് ചെല്ലുന്നു. ദുബായിലെ ഒരു ഡാൻസ് ബാറിൽ ചേരാൻ കബളിപ്പിക്കപ്പെട്ട ശ്രീലങ്കൻ തമിഴ് അനാഥയാണ് താനെന്ന് അവൾ വിശദീകരിക്കുന്നു. ഒരു രാത്രി നൃത്തവേദിയിൽ നിന്ന് ഓടിപ്പോയതിനെത്തുടർന്ന് അവളുടെ സ്‌പോൺസർ അവളെ ഡ്രസ്സിംഗ് റൂമിൽ വച്ച് നേരിടുന്നു. പരിഭ്രാന്തിയിൽ അവൾ ഒരു കുപ്പികൊണ്ട് അയാളുടെ തലയിൽ അടിച്ച് ഓടിരക്ഷപ്പെടുമ്പോഴാണ് ജീവന്റെ ടാക്സിയിൽ കയറുന്നത്.

ജീവൻ അവളോട് സഹതപിക്കുകയും അവളെ തന്റെ വില്ലയിൽ താമസിക്കാൻ അനുവദിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അവന്റെ റൂംമേറ്റുകൾ ആദ്യം ഇതിനെ എതിർത്തിരുന്നുവെങ്കിലും പിന്നീട് അംഗീകരിക്കുന്നു; ജീവൻ അവളുമായി പ്രണയത്തിലാവുകയും ചെയ്യുന്നു. അവളുടെ സ്‌പോൺസറുടെ അവസ്ഥയെക്കുറിച്ച് അന്വേഷിച്ച സലിം, അയാൾ ഇപ്പോഴും ആശുപത്രിയിലാണെന്നും പോലീസ് അവളെ തിരയുകയാണെന്നും മനസ്സിലാക്കുന്നു. താമരയ്ക്ക് താമസസൗകര്യം ഒരുക്കാൻ ജീവൻ സുഹൃത്തായ അഷ്റഫുമായി (മിഥുൻ രമേഷ്) സംസാരിക്കുന്നു; തന്റെ സ്ത്രീ ജീവനക്കാർക്കൊപ്പം അവളെ താമസിപ്പിക്കാൻ അഷ്റഫ് മനസ്സില്ലാമനസ്സോടെ സമ്മതിക്കുന്നു. ഒരു രാത്രി ലേബർ പരിശോധനയ്ക്കിടെ, താമര ജീവനോടൊപ്പം വില്ലയിലേക്ക് മടങ്ങുന്നു; അന്ന് അവർ ശാരീരികമായി അടുക്കുന്നു. തുടർന്ന് അവൾ ഗർഭിണിയാവുകയും ജീവൻ അവൾക്ക് വില്ലയിൽ താമസിക്കാൻ സൗകര്യമൊരുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഡോക്ടറായ, സുഹൃത്തിന്റെ ഭാര്യ ദീപയുടെ ([[അപർണ്ണ നായർ]]) സഹായത്തോടെ വില്ലയിൽ വച്ചുതന്നെ അവൾ കുഞ്ഞിനെ പ്രസവിക്കുന്നു.

രണ്ടു വർഷത്തിനുശേഷം, ജീവൻ ഒരു അപകടത്തിൽപ്പെട്ട് കോമയിലാകുന്നു. സുഹൃത്തുക്കളുടെ ആഗ്രഹത്തിന് വിരുദ്ധമായി, ഒരു അകന്ന ബന്ധു ജീവനെ ജന്മനാട്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നു. അതേസമയം, സ്പോൺസറുടെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം താമരയെ പോലീസ് അറസ്റ്റ് ചെയ്യുകയും പിന്നീട് നാടുകടത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. അവരുടെ കൈക്കുഞ്ഞായ കണ്ണനെ ഒരു അനാഥാലയത്തിലേക്ക് അയക്കുന്നു; താമരയെ നിയമവിരുദ്ധമായി സഹായിച്ചതിന് സലിമിന് ആറുമാസത്തെ തടവുശിക്ഷ ലഭിക്കുന്നു.

കുറച്ചുനാളുകൾക്കുശേഷം, സുഖം പ്രാപിച്ച ജീവൻ താമരയെ കണ്ടെത്താൻ ശ്രീലങ്കയിലെത്തുകയും അവിടെ സലിമിനെ കണ്ടുമുട്ടുകയും ചെയ്യുന്നു. ലണ്ടനിൽ താമസിക്കുന്ന ദമ്പതികൾ കണ്ണനെ ദത്തെടുക്കാൻ താൽപര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്നു. ജീവനും താമരയും ഒരുമിച്ച് കോടതിയിൽ ഹാജരായാൽ മാത്രമേ ഇത് തടയാൻ കഴിയൂ. ജീവനും സലിമിനും താമരയെ കണ്ടെത്താൻ കഴിയാതെ വരികയും അവളില്ലാതെ യു.എ.ഇ.യിലേക്ക് മടങ്ങാൻ തീരുമാനിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. വിമാനത്താവളത്തിലേക്കുള്ള യാത്രാമധ്യേ, അപകടത്തിൽപ്പെട്ട ഒരു പെൺകുട്ടിയെ ജനക്കൂട്ടം വളഞ്ഞുനിൽക്കുന്നത് അവർ കാണുന്നു. ജനക്കൂട്ടം അവരുടെ കാർ തടഞ്ഞുനിർത്തി, രക്തമൊലിക്കുന്ന പെൺകുട്ടിയെ അടുത്തുള്ള ആശുപത്രിയിൽ എത്തിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെടുന്നു. ആശുപത്രിയിൽ വച്ച്, താമര മറ്റു കുട്ടികളെ പരിപാലിക്കുന്നത് ജീവൻ കാണുന്നു. അവർ വീണ്ടും ഒന്നിക്കുകയും യു.എ.ഇ. കോടതിയിൽ നിന്ന് കണ്ണന്റെ സംരക്ഷണാവകാശം നേടുകയും ചെയ്യുന്നു.

== അഭിനേതാക്കൾ ==

* ജീവനായി [[കുഞ്ചാക്കോ ബോബൻ]]
* സലിമായി [[ബിജു മേനോൻ]]
* കുമാറായി [[നീരജ് മാധവ്]]
* താമര മുത്തുലിംഗമായി പാർവതി രതീഷ്
* കാസർകോട് ഇബ്രാഹിം (ഇച്ച) ആയി [[സുരാജ് വെഞ്ഞാറമൂട്]]
* [[ഗൈനക്കോളജി|ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റ്]] ദീപയായി [[അപർണ്ണ നായർ]]
* അഷ്റഫായി മിഥുൻ രമേഷ്
* ജമാലിക്കയായി സാദിഖ്
* ശ്രീലങ്കൻ തമിഴ് ടൂറിസ്റ്റ് ഗൈഡായി ഗഞ്ച കറുപ്പ്
* ജീവന്റെ അമ്മാവനായി അതിഥി വേഷത്തിൽ [[ശിവജി ഗുരുവായൂർ]]
* അനിലായി ജെയ്‌സ് ജോസ്

== സ്വീകരണം ==
''മധുര നാരങ്ങയ്ക്ക്'' നിരൂപകരിൽ നിന്ന് വളരെ നല്ല പ്രതികരണങ്ങളാണ് ലഭിച്ചത്.&lt;ref&gt;[http://www.ibtimes.co.in/madhura-naranga-movie-review-round-kunchacko-boban-biju-menon-movie-opens-overwhelming-response-639685 &quot;Madhura Naranga&quot; Movie Review Round Up: Kunchacko Boban-Biju Menon Movie Opens to Overwhelming Response]. Ibtimes.co.in (18 July 2015). Retrieved on 2 August 2015.&lt;/ref&gt; &quot;മധുര നാരങ്ങ നോൺ ക്ലാസിക് വിഭാഗത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച സിനിമകളിൽ ഒന്നാണ്&quot; എന്ന് [[മലയാള മനോരമ ദിനപ്പത്രം|മനോരമ ഓൺലൈൻ]] അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.onmanorama.com/entertainment/movie-reviews/madhura-naranga-kunchako-boban-malayalam-movie-review-really-good.html|title='Madhura Naranga': Tastes really good}}&lt;/ref&gt; [[ദ ടൈംസ്‌ ഓഫ്‌ ഇന്ത്യ|ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ]] ചിത്രത്തിന് 5-ൽ 3.5 നൽകുകയും &quot;ഈ മധുര നാരങ്ങ അതിന്റെ അഭിരുചികളുടെ പാളികൾ നന്നായി സന്തുലിതമാക്കുന്ന ഒരു സിനിമ അന്വേഷിക്കുന്നവർക്ക് ഒരു രുചികരമായ തിരഞ്ഞെടുപ്പായിരിക്കും&quot; എന്ന് പ്രസ്താവിക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movie-reviews/madhura-naranga/movie-review/48173126.cms|title=Madhura Naranga Movie Review {3.5/5}: Critic Review of Madhura Naranga by Times of India|website=[[The Times of India]]}}&lt;/ref&gt; സിഫി ചിത്രത്തിന് 5-ൽ 3 നൽകുകയും &quot;നിങ്ങളുടെ വിനോദത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആശയം കുറച്ച് മെലോഡ്രാമയുടെ കഥയാണെങ്കിൽ, ഇതൊരു നല്ല ഓപ്ഷനാണ്&quot; എന്ന് എഴുതുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.sify.com/movies/madhura-naranga-review-malayalam-phtue2gejigah.html|title=Madhura Naranga|archive-url=https://web.archive.org/web/20150723004418/http://www.sify.com/movies/madhura-naranga-review-malayalam-phtue2gejigah.html|archive-date=23 July 2015}}&lt;/ref&gt;

== ഗാനങ്ങൾ ==
ചിത്രത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലസംഗീതവും ഗാനങ്ങളും ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നത് ശ്രീജിത്ത്-സച്ചിൻ (യുവ) ആണ്; വരികൾ എഴുതിയിരിക്കുന്നത് [[രാജീവ് നായർ]] ആണ്.
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size: 95%;&quot;
!#
! തലക്കെട്ട്
! ഗായകർ
|-
| 1
| &quot;ഒരു നാൾ ഇനി നാം&quot;
| [[ഹരിചരൻ]]&lt;br /&gt; [[സൂരജ് സന്തോഷ്]]
|-
| 2
| &quot;കങ്കണങ്ങളിൽ&quot;
| വിജേഷ് ഗോപാൽ&lt;br /&gt; [[ശ്വേത മോഹൻ]]&lt;br /&gt; അശ്വിൻ
|-
| 3
| &quot;മെല്ലെ വന്നു കൊഞ്ചിയോ&quot;
| [[സൂരജ് സന്തോഷ്]]&lt;br /&gt; റോഷ്‌നി സുരേഷ്
|-
| 4
| &quot;ആരും കാണാതെ&quot;
| ശ്രീജിത്ത് എടവന&lt;br /&gt; രേഷ്മ മേനോൻ
|-
| 5
| &quot;ഈ കൂട്ടിൽ&quot;
| [[മധു ബാലകൃഷ്ണൻ]]&lt;br /&gt; രഞ്ജിത്ത് ഗോവിന്ദ്&lt;br /&gt; അഫ്ല സുബ്ഹാന&lt;br /&gt; ലതാ കൃഷ്ണ
|-
| 6
| &quot;ഓ തിരയുകയാനോ&quot;
| ശാശ്വത് സിംഗ്&lt;br /&gt; റോഷ്‌നി സുരേഷ്
|-
| 7
| &quot;വാഴ്‌വോം താഴ്‌വോം&quot;
| ശാശ്വത് സിംഗ്&lt;br /&gt; റോഷ്‌നി സുരേഷ്
|}

== അവലംബം ==
{{Reflist}}

== പുറംകണ്ണികൾ ==

* {{IMDb title|4866654}}
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ഹാസ്യ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:2015-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കുഞ്ചാക്കോ ബോബൻ അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ബിജുമേനോൻ അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഫൈസൽ അലി കാമറ ചലിപ്പിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:വി. സാജൻ ചിത്രസംയോജനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>kooumaycs3xnxpf7jiwpc053zkn1tmx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>മുഹമ്മദ് ബിൻ അബ്ദുൾ അസീസ് അൽ സൗദ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>581941</id>
    <revision>
      <id>4660780</id>
      <parentid>4645631</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T12:41:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AksharaBot</username>
        <id>221747</id>
      </contributor>
      <comment>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ (പരീക്ഷണ ഓട്ടം); വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]]</comment>
      <origin>4660780</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="47796" sha1="mlhnn8fk0cflbomcspfziyxo1eircl3" xml:space="preserve">{{Infobox royalty|consort=yes
| image           =Princemo.jpg
| caption         = മുഹമ്മദ് ബിൻ അബ്ദുൽ അസീസ് അൽ സൗദ്
| alt             = 
| full name       = മുഹമ്മദ് ബിൻ അബ്ദുൽ അസീസ് ബിൻ അബ്ദുൾ റഹ്മാൻ
| spouse          = സാറാ ബിൻത് സാദ് ബിൻ അബ്ദുൾ റഹ്മാൻ അൽ സൗദ്
| issue           = {{Collapsible list|state=collapsed|
|ഫഹദ് രാജകുമാരൻ
| അബ്ദുൾ റഹ്മാൻ രാജകുമാരൻ
| ബന്ദർ രാജകുമാരൻ
| ബദർ രാജകുമാരൻ
| സഅദ് രാജകുമാരൻ
| അബ്ദുള്ള രാജകുമാരൻ
| അബ്ദുൽ അസീസ് രാജകുമാരൻ
| അൽ അനൗദ് രാജകുമാരി  }}
| succession      = [[സൗദി അറേബ്യയുടെ കിരീടാവകാശി]]
| reign           = 2 നവംബർ 1964 - 29 മാർച്ച് 1965
| predecessor     = [[ഫൈസൽ ബിൻ അബ്ദുൽ അസീസ്]]
| successor       = [[ഖാലിദ് ബിൻ അബ്ദുൽ അസീസ്]]
| reg-type        = രാജാവ്
| regent          = ഫൈസൽ
| succession1     = [[അൽ മദീന പ്രവിശ്യ|അൽ മദീന പ്രവിശ്യയുടെ]] ഗവർണർ
| reign1          = ഡിസംബർ 1925–1954
| predecessor1    = ''പദവി നിലവിൽ വന്നു''
| successor1      = [[അബ്ദുൽ മുഹ്സിൻ ബിൻ അബ്ദുൽ അസീസ്]]
| reg-type1       = രാജാവ്
| regent1         = ഇബ്ൻ സൗദ്&lt;br&gt;[[സൗദ്]]&lt;br&gt;ഫൈസൽ
| father          = [[കിംഗ് അബ്ദുൽ അസീസ്]]
| mother          = [[അൽ ജവ്ഹറ ബിൻത് മുസൈദ് അൽ ജിലുവി]]
| birth_date      = {{birth date|1910|3|4|df=y}}
| birth_place     = [[റിയാദ്]], [[റിയാദ് എമിറേറ്റ്]]
| death_date      = {{death date and age|1988|11|25|1910|3|4|df=y}}
| death_place     = റിയാദ്, [[സൗദി അറേബ്യ]]
| burial_date     = 1988 നവംബർ 25
| burial_place    = [[അൽ ഊദ് സെമിത്തേരി]], റിയാദ്
| house           = അൽ സൗദ്
| occupation      = രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ • വ്യവസായി • ജീവകാരുണ്യപ്രവർത്തകൻ
}}

'''മുഹമ്മദ് ബിൻ അബ്ദുൽ അസീസ് അൽ സൗദ്''' ({{Lang-ar|محمد بن عبدالعزيز أل سعود}}; 4 മാർച്ച് 1910{{Spaced en dash}}25 നവംബർ 1988) 1964 മുതൽ 1965 വരെ [[സൗദി അറേബ്യ|സൗദി അറേബ്യയുടെ]] കിരീടാവകാശിയും 1925 മുതൽ 1954 വരെ [[മദീന പ്രവിശ്യ|അൽ മദീന പ്രവിശ്യയുടെ]] നാമമാത്ര ഗവർണറുമായിരുന്നു. തന്റെ സഹോദരൻ [[ഖാലിദ്‌ ഇബ്ൻ അബ്ദുൽ അസീസ്‌ അൽ സൗദ്|ഖാലിദ് ബിൻ അബ്ദുൽ അസീസിന്]] കിരീടാവകാശിയാകാൻ വഴിയൊരുക്കുന്നതിനായി അദ്ദേഹം ആ സ്ഥാനം രാജിവച്ചു. [[സൗദി രാജവംശം|സൗദി രാജവംശത്തിലെ]] ഏറ്റവും സമ്പന്നരും ശക്തരുമായ അംഗങ്ങളിൽ ഒരാളായിരുന്നു മുഹമ്മദ് രാജകുമാരൻ. എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും സഹോദരങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഉപദേശം തേടുകയും അത് മാനിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.
{{multiple image|total_width=400
|image1=King Abdulaziz with Prince Faisal and Prince Saud.jpg
|caption1=മുഹമ്മദ് രാജകുമാരന്റെ പിതാവ് അബ്ദുൽ അസീസ് (ഇരിക്കുന്നു), മൂത്ത സഹോദരന്മാരായ ഫൈസൽ (ഇടത്), സൗദ് (വലത്); ഇവരെല്ലാം സൗദി അറേബ്യയുടെ രാജാക്കന്മാരായിരുന്നു.
|image2=King Khalid bin Abdulaziz.jpg
|caption2=[[കിംഗ് ഖാലിദ് ബിൻ അബ്ദുൽ അസീസ്]], മുഹമ്മദിന്റെ ഇളയ സഹോദരൻ
|image3=Mohammed bin Abdul Aziz Al Saud and Prince Mohammed bin Saud Al-Kabeer Al Saud.jpg
}}
മുഹമ്മദ് രാജകുമാരൻ [[ഇബ്ൻ സൗദ്|അബ്ദുൽ അസീസ് രാജാവിന്റെയും]] അൽ ജവ്ഹറ ബിൻത് മുസൈദ് അൽ ജിലുവിയുടെയും മകനായിരുന്നു. [[സൗദി അറേബ്യ|സൗദി അറേബ്യയുടെ]] രൂപീകരണത്തിലേക്ക് നയിച്ച പിതാവിന്റെ സൈനിക നീക്കങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം പലപ്പോഴും പങ്കുവഹിച്ചു. തന്റെ മൂത്ത അർദ്ധസഹോദരൻ [[സൗദ് ഇബ്ൻ അബ്ദുൽ അസീസ്‌|സൗദിനെ]] സൗദി അറേബ്യയുടെ കിരീടാവകാശിയായി നിയമിക്കുന്നതിനെ അദ്ദേഹം എതിർത്തു. തന്റെ അർദ്ധസഹോദരന്മാരിൽ ഒരാളും വൈസ്രോയിയുമായിരുന്ന [[ഫൈസൽ ഇബ്ൻ അബ്ദുൽ അസീസ്‌ അൽ സൗദ്|ഫൈസൽ ബിൻ അബ്ദുൽ അസീസ്]] (പിന്നീട് രാജാവ്) രാജ്യത്തിന് പുറത്തായിരുന്ന വേളയിൽ, 1932-ൽ മുഹമ്മദ് രാജകുമാരൻ [[ഹിജാസ്|ഹിജാസിന്റെ]] ആക്ടിംഗ് വൈസ്രോയിയായി പ്രവർത്തിച്ചു. മുഹമ്മദ് രാജകുമാരന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള രാജകുടുംബ കൗൺസിൽ 1964-ൽ സൗദ് രാജാവിനെ സ്ഥാനഭ്രഷ്ടനാക്കി ഫൈസലിനെ സിംഹാസനത്തിലിരുത്തി.

സിംഹാസനം ഏറ്റെടുത്ത ശേഷം ഫൈസൽ രാജാവ് മുഹമ്മദ് രാജകുമാരനെ കിരീടാവകാശിയായി നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്തെങ്കിലും അദ്ദേഹം പിന്തുടർച്ചാവകാശത്തിൽ നിന്ന് പിന്മാറി. തുടർന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഇളയ നേർസഹോദരനായ ഖാലിദ് രാജകുമാരൻ കിരീടാവകാശിയായി. 1975-ൽ ഫൈസൽ രാജാവ് വധിക്കപ്പെട്ടതിനെത്തുടർന്ന് മുഹമ്മദ് രാജകുമാരൻ ഉൾപ്പെടെയുള്ള രാജകുടുംബ കൗൺസിൽ അംഗങ്ങൾ ഖാലിദിനെ രാജാവായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഖാലിദ് രാജാവിന്റെ പ്രധാന ഉപദേശകനായിരുന്നു മുഹമ്മദ് രാജകുമാരൻ. 1970-കളുടെ അവസാനത്തിൽ സൗദി അറേബ്യയെ നവീകരിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങളെ എതിർത്ത പാരമ്പര്യവാദിയായിരുന്നു അദ്ദേഹം; പരിഷ്കാരങ്ങൾ രാജ്യത്തിന്റെ പരമ്പരാഗത ഇസ്ലാമിക മൂല്യങ്ങൾക്ക് ഹാനികരമാകുമെന്ന് അദ്ദേഹം വിശ്വസിച്ചു. വ്യഭിചാരക്കുറ്റം ചുമത്തി 1977-ൽ തന്റെ ചെറുമകൾ [[മിഷാൽ ബിൻത് ഫഹദ് അൽ സൗദ്|മിഷാൽ ബിൻത് ഫഹദിനെ]] വധിക്കാൻ അദ്ദേഹം ഉത്തരവിട്ടു. 1982-ൽ ഖാലിദ് രാജാവിന്റെ മരണത്തെത്തുടർന്ന് തന്റെ ഇളയ അർദ്ധസഹോദരൻ [[ഫഹദ്‌ ബിൻ അബ്ദുൽ അസീസ്‌|ഫഹദിനോട്]] രാജാവെന്ന നിലയിൽ കൂറ് പ്രഖ്യാപിക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹം കുടുംബ കൗൺസിലിനെ നയിച്ചു. ആറ് വർഷത്തിനു ശേഷം 78-ാം വയസ്സിൽ മുഹമ്മദ് രാജകുമാരൻ അന്തരിച്ചു.

== മുൻകാലജീവിതം ==
{{Auto images|total_width=400|image1=King Abdulaziz with Prince Faisal and Prince Saud.jpg|caption1=മുഹമ്മദ് രാജകുമാരന്റെ പിതാവ് [[Ibn Saud|അബ്ദുൽ അസീസ്]] (ഇരിക്കുന്നു), മൂത്ത സഹോദരന്മാരായ [[Faisal of Saudi Arabia|ഫൈസൽ]] (ഇടത്), [[Saud of Saudi Arabia|സൗദ്]]; ഇവരെല്ലാം [[king of Saudi Arabia|സൗദി അറേബ്യയുടെ രാജാക്കന്മാരായിരുന്നു]]|image2=King Khalid bin Abdulaziz.jpg|caption2=[[King Khalid bin Abdulaziz|ഖാലിദ് ബിൻ അബ്ദുൽ അസീസ് രാജാവ്]], മുഹമ്മദിന്റെ ഇളയ സഹോദരൻ}}
[[Category:Pages using multiple image with auto scaled images]]
അബ്ദുൽ അസീസ് രാജാവിന്റെ നാലാമത്തെ മകനായിരുന്നു മുഹമ്മദ് രാജകുമാരൻ.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Nabil Mouline|title=Power and generational transition in Saudi Arabia|journal=Critique Internationale|date=April–June 2012|volume=46|pages=1,22|doi=10.3917/crii.046.0125}}&lt;/ref&gt; 1910-ൽ റിയാദിലെ ഖസ്ർ അൽ ഹുക്മിൽ അദ്ദേഹം ജനിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=lh4bENPP_HEC&amp;pg=PA193|title=Saudi Arabia: A Modern Reader|publisher=University of Indianapolis Press|year=2005|isbn=978-0-88093-859-4|editor-last=Winberg Chai|location=Indianapolis, IN|page=193}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=oxEIEAAAQBAJ&amp;pg=PA433|title=The Naval Miscellany|publisher=Routledge|year=2020|isbn=978-1-00-034082-2|editor-last=Susan Rose|volume=VI|location=New York|page=433}}&lt;/ref&gt; അൽ സൗദ് കുടുംബത്തിന്റെ തന്നെ ഒരു ശാഖയായ അൽ ജിലുവി കുടുംബത്തിലെ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://countrystudies.us/saudi-arabia/53.htm|title=Saudi Arabia: A Country Study|access-date=9 May 2012|year=1992|editor-last=Helen Chapin Metz|editor-link=Helen Chapin Metz}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://kke.com.sa/eng/khalid-trips|title=Personal trips|access-date=7 May 2012|website=King Khalid Exhibition|archive-url=https://web.archive.org/web/20121022000726/http://www.kke.com.sa/eng/khalid-trips|archive-date=22 October 2012}}&lt;/ref&gt; അൽ ജവ്ഹറ ബിൻത് മുസൈദ് ആയിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാതാവ്. അവരും ഭർത്താവും തമ്മിൽ രണ്ടാം ചാർച്ചയിലുള്ള ബന്ധുക്കളായിരുന്നു. അവരുടെ പിതാക്കന്മാരായ മുസൈദ് ബിൻ ജിലുവിയും അബ്ദുൾ റഹ്മാൻ ബിൻ ഫൈസലും പരസ്പരം മച്ചുനന്മാരും, പിതാമഹന്മാരായ ജിലുവി ബിൻ തുർക്കിയും ഫൈസൽ ബിൻ തുർക്കിയും സഹോദരന്മാരുമായിരുന്നു. ഒരേ വംശപരമ്പരയിൽ നിന്നു തന്നെ വിവാഹം കഴിക്കുക എന്ന അറേബ്യയിലെ ദീർഘകാല പാരമ്പര്യത്തിന് അനുസൃതമായിരുന്നു ഇത്; അൽ ജിലുവി കുടുംബത്തിലെ അംഗങ്ങൾ അൽ സൗദ് കുടുംബാംഗങ്ങളുമായി ഇടയ്ക്കിടെ വിവാഹബന്ധത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.biu.ac.il/SOC/besa/docs/perspectives153.pdf|title=Saudi Succession and Stability|access-date=24 April 2012|last=Joshua Teitelbaum|date=1 November 2011|website=BESA Center Perspectives|archive-date=2012-06-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20120614053719/http://www.biu.ac.il/SOC/besa/docs/perspectives153.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

അൽ ജവ്ഹറ ബിൻത് മുസൈദിനും അബ്ദുൽ അസീസ് രാജാവിനും ജനിച്ച മൂന്ന് മക്കളിൽ ഒരാളായിരുന്നു മുഹമ്മദ് രാജകുമാരൻ. അദ്ദേഹത്തിന്റെ നേർസഹോദരനായ ഖാലിദ് രാജകുമാരൻ പിന്നീട് രാജാവായി.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=lh4bENPP_HEC&amp;pg=PA193|title=Saudi Arabia: A Modern Reader|publisher=University of Indianapolis Press|year=2005|isbn=978-0-88093-859-4|editor-last=Winberg Chai|location=Indianapolis, IN|page=193}}&lt;/ref&gt; നേർസഹോദരി അൽ അനൗദ്, അവരുടെ അമ്മാവൻ സാദ് ബിൻ അബ്ദുൾ റഹ്മാന്റെ രണ്ട് ആൺമക്കളെ ഓരോ കാലത്തായി വിവാഹം കഴിച്ചു. ആദ്യം അൽ അനൗദ് വിവാഹം കഴിച്ചത് സൗദ് ബിൻ സാദിനെയാണ്. പിന്നീട് സൗദും അൽ അനൗദും വിവാഹമോചനം നേടി; തുടർന്ന് അവർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹോദരൻ ഫഹദ് ബിൻ സാദിനെ വിവാഹം കഴിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.datarabia.com/royals/famtree.do?id=176921|title=Family Tree of Al Anoud bint Abdulaziz bin Abdul Rahman Al Saud|access-date=10 August 2012|website=Datarabia}}&lt;/ref&gt;

== രാജകീയ ചുമതലകൾ ==
ചെറുപ്പം മുതലേ മുഹമ്മദ് രാജകുമാരൻ തന്റെ ജ്യേഷ്ഠന്മാരോടും ബന്ധുക്കളോടുമൊപ്പം രാജ്യത്തിന്റെ രൂപീകരണ വർഷങ്ങളിലെ യുദ്ധങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്തിരുന്നു. 1920-കളുടെ മധ്യത്തിൽ ഇഖ്‌വാന്റെ ചുമതല അദ്ദേഹത്തെയും ഫൈസൽ രാജകുമാരനെയും ഏൽപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=9_miHZ6G-mUC&amp;pg=PA30|title=The Saudi Royal Family|last=Jennifer Reed|publisher=Infobase Publishing|year=2009|isbn=978-1-4381-0476-8|page=40}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=YKAvDwAAQBAJ&amp;pg=PT185|title=Saudi, Inc.|last=Ellen R. Wald|publisher=Pegasus Books|year=2018|isbn=978-1-68177-718-4|page=185}}&lt;/ref&gt; 1925 ഡിസംബറിൽ, താൻ കൂടി പങ്കെടുത്ത സൈനിക നീക്കത്തിൽ നഗരം കീഴടക്കിയതിനെത്തുടർന്ന് മുഹമ്മദ് രാജകുമാരൻ മദീനയുടെ ഗവർണറായി നിയമിക്കപ്പെട്ടു.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=oxEIEAAAQBAJ&amp;pg=PA433|title=The Naval Miscellany|publisher=Routledge|year=2020|isbn=978-1-00-034082-2|editor-last=Susan Rose|volume=VI|location=New York|page=433}}&lt;/ref&gt; അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണകാലം 1954 വരെ നീണ്ടുനിന്നു.

1932-ന്റെ തുടക്കത്തിൽ, ഹിജാസിന്റെ വൈസ്രോയി ഫൈസൽ രാജകുമാരന്റെ മറ്റ് രാജ്യങ്ങളിലെ നീണ്ട സന്ദർശനങ്ങളെത്തുടർന്ന് മുഹമ്മദ് രാജകുമാരനെ ഹിജാസിന്റെ ആക്ടിംഗ് വൈസ്രോയിയായി നിയമിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, പ്രദേശത്തെ അശ്രദ്ധമായ ഭരണം കാരണം താമസിയാതെ അദ്ദേഹത്തിനു പകരം ഖാലിദ് രാജകുമാരനെ നിയമിച്ചു. 1934-ൽ [[യെമൻ|യെമന്റെ]] മുന്നണി പ്രതിരോധനിരകളെ ആക്രമിക്കാൻ അബ്ദുൽ അസീസ് രാജാവ് തന്റെ സൈന്യത്തിന് ഉത്തരവിട്ടു.&lt;ref name=&quot;alahwe&quot; /&gt; രാജാവ് തന്റെ അനന്തരവൻ ഫൈസൽ ബിൻ സാദിനെ ബഖേമിലേക്കും മറ്റൊരു അനന്തരവനായ ഖാലിദ് ബിൻ മുഹമ്മദിനെ [[നജ്റാൻ|നജ്‌റാനിലേക്കും]] സാദയിലേക്കും അയച്ചു. രാജാവിന്റെ മകൻ ഫൈസൽ രാജകുമാരൻ തിഹാമ തീരത്തെ സേനയുടെ കമാൻഡറായി ചുമതലയേറ്റു; മുഹമ്മദ് രാജകുമാരൻ സൗദ് രാജകുമാരനെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതിനായി ഒരു കരുതൽ സേനയുടെ തലവനായി നജ്ദിൽ നിന്ന് മുന്നേറി.

1937-ൽ ലണ്ടനിൽ നടന്ന ജോർജ്ജ് ആറാമൻ രാജാവിന്റെയും എലിസബത്ത് രാജ്ഞിയുടെയും കിരീടധാരണച്ചടങ്ങിൽ മുഹമ്മദ് രാജകുമാരനും കിരീടാവകാശി സൗദ് രാജകുമാരനും അബ്ദുൽ അസീസ് രാജാവിനെ പ്രതിനിധീകരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.saudiembassy.net/files/PDF/Publications/Magazine/2001-Fall/Working.htm|title=Saudi Foreign Policy|access-date=18 July 2013|date=Fall 2001|website=Saudi Embassy Magazine|archive-url=https://web.archive.org/web/20130807160420/http://www.saudiembassy.net/files/PDF/Publications/Magazine/2001-Fall/Working.htm|archive-date=7 August 2013}}&lt;/ref&gt; 1945 ഫെബ്രുവരി 14-ന് അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് [[ഫ്രാങ്ക്ളിൻ ഡി. റൂസ്‌വെൽറ്റ്|ഫ്രാങ്ക്ലിൻ ഡി. റൂസ്‌വെൽറ്റുമായുള്ള]] കൂടിക്കാഴ്ചയിൽ മുഹമ്മദ് രാജകുമാരനും മൻസൂർ രാജകുമാരനും പിതാവിനെ അനുഗമിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Eddy&quot;&gt;{{Cite book|url=http://www.social-sciences-and-humanities.com/pdf/FDR_Meets_Ibn_Saud.pdf|title=FDR meets Ibn Saud|last=William A. Eddy|publisher=Selwa Press|year=2005|location=Vista|author-link=William A. Eddy|access-date=2022-11-28|archive-date=2016-04-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20160408003707/http://social-sciences-and-humanities.com/pdf/FDR_Meets_Ibn_Saud.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Thomas W. Lippman|title=The Day FDR Met Saudi Arabia's Ibn Saud|journal=The Link|date=April–May 2005|volume=38|issue=2|pages=1–12|url=http://www.hlinstruments.com/Worldpeace_Forum/Iraq-Moslems-War/AMEU-vol38_issue2_2005-FDR-KingSaud.pdf|archive-date=2021-02-13|access-date=2022-11-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210213015516/https://hlinstruments.com/Worldpeace_Forum/Iraq-Moslems-War/AMEU-vol38_issue2_2005-FDR-KingSaud.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 1945 ഫെബ്രുവരിയിൽ ഈജിപ്തിൽ വച്ച് അബ്ദുൽ അസീസ് രാജാവും ബ്രിട്ടീഷ് പ്രധാനമന്ത്രി [[വിൻസ്റ്റൺ ചർച്ചിൽ|വിൻസ്റ്റൺ ചർച്ചിലും]] തമ്മിൽ നടന്ന കൂടിക്കാഴ്ചയിൽ രാജാവിന്റെ രണ്ട് മക്കളായ മുഹമ്മദും മൻസൂറും&lt;ref&gt;{{Cite journal|title=Riyadh. The capital of monotheism|journal=Business and Finance Group|url=http://www.bfg-global.com/pdfnw/pdf/eng/1-ensalman.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091014223725/http://www.bfg-global.com/pdfnw/pdf/eng/1-ensalman.pdf|archivedate=14 October 2009}}&lt;/ref&gt; അവരുടെ അമ്മാവൻ അബ്ദുല്ല ബിൻ അബ്ദുൾ റഹ്മാനും പങ്കെടുത്തു. 1962 ജനുവരിയിൽ സൗദ് രാജാവിന്റെ യുഎസ് സന്ദർശന വേളയിൽ മുഹമ്മദ് രാജകുമാരൻ അദ്ദേഹത്തെ അനുഗമിച്ചു.

കിംഗ് മേക്കർ എന്നാണ് മുഹമ്മദ് രാജകുമാരൻ അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Stig Stenslie|title=Salman's Succession: Challenges to Stability in Saudi Arabia|journal=The Washington Quarterly|date=Summer 2016|volume=39|issue=3|pages=117–138|doi=10.1080/0163660X.2016.1204413}}&lt;/ref&gt; സൗദ് രാജാവിനെതിരായ സഖ്യത്തിലെ പ്രധാന രാജകുമാരനായിരുന്നു അദ്ദേഹം.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=g3gf5fKvv_4C&amp;pg=PA1|title=Saudi Arabia in the 1980s: Foreign Policy, Security, and Oil|last=William Quandt|publisher=The Brookings Institution|year=1981|isbn=0815720513|location=Washington DC|page=79}}&lt;/ref&gt; രാജകുടുംബ കൗൺസിലിന്റെ തലവനായിരുന്ന അദ്ദേഹം സൗദ് രാജാവും കിരീടാവകാശി ഫൈസലും തമ്മിലുള്ള തർക്കത്തിൽ മധ്യസ്ഥനായി പ്രവർത്തിച്ചു.&lt;ref name=&quot;jman&quot;&gt;{{Cite journal|last=Joseph Mann|title=King without a Kingdom: Deposed King Saud and his intrigues|journal=Studia Orientalia Electronica|year=2013|volume=1|url=https://journal.fi/store/issue/view/1056|archivedate=2 August 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200802044112/https://journal.fi/store/article/view/9272}}&lt;/ref&gt; തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട രാജാവായ ഫൈസലിനോടുള്ള സൗദ് രാജാവിന്റെയും മക്കളുടെയും വിശ്വസ്തത ആവശ്യപ്പെടുന്നതിനായി 1964-ലെ ശരത്കാലത്തിൽ അദ്ദേഹത്തെ സൗദിന്റെ അൽ നസരിയ കൊട്ടാരത്തിലേക്ക് അയച്ചു.&lt;ref name=&quot;jman&quot; /&gt; 1964 നവംബർ 28-ന് സൗദിന്റെ പതിനൊന്ന് മക്കൾ ഫൈസൽ രാജാവിനോട് കൂറ് പ്രഖ്യാപിച്ചതായി റേഡിയോ മക്ക പ്രക്ഷേപണം ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;jman&quot; /&gt;

== രാജകീയ ഉപദേഷ്ടാവ് ==
ഫൈസൽ രാജാവിന്റെ ഭരണത്തിന്റെ ആദ്യ ഏതാനും മാസങ്ങളിൽ (നവംബർ 1964 - മാർച്ച് 1965) മുഹമ്മദ് ബിൻ അബ്ദുൽ അസീസ് കിരീടാവകാശിയായിരുന്നു. തന്റെ ഇളയവനും ഏക നേർസഹോദരനുമായ ഖാലിദ് രാജകുമാരന് സൗദി സിംഹാസനത്തിന്റെ അവകാശിയാകാൻ വഴിയൊരുക്കുന്നതിനായി അദ്ദേഹം സ്വമേധയാ സ്ഥാനം ഒഴിഞ്ഞു. എന്നിരുന്നാലും, ഇത് സ്വമേധയാ ഉള്ള നീക്കമായിരുന്നില്ലെന്നും, [[വഹാബിസം|വഹാബിസത്തിന്]] ചേരാത്തവയെന്ന് കരുതപ്പെട്ട അദ്ദേഹത്തിന്റെ വ്യക്തിപരമായ സ്വഭാവവിശേഷങ്ങൾ കാരണം അൽ സൗദ് കുടുംബത്തിലെ മുതിർന്ന അംഗങ്ങളും ഉലമാക്കളും ചേർന്ന് പിന്തുടർച്ചാവകാശത്തിൽ നിന്ന് മാറിനിൽക്കാൻ മുഹമ്മദ് രാജകുമാരനെ നിർബന്ധിതനാക്കുകയായിരുന്നുവെന്നും അയ്മാൻ അൽ യാസിനി വാദിക്കുന്നു.

മുഹമ്മദ് രാജകുമാരന്റെ വിളിപ്പേര് അബു ഷറൈൻ അഥവാ &quot;രണ്ട് തിന്മകളുടെ പിതാവ്&quot; എന്നായിരുന്നു; അദ്ദേഹത്തിന്റെ മോശം സ്വഭാവത്തെയും മദ്യപാനശീലത്തെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നതായിരുന്നു ഇത്. വാസ്തവത്തിൽ, യൗവനത്തിലെ ആക്രമണോത്സുകവും അക്രമാസക്തവുമായ സ്വഭാവം കാരണം അദ്ദേഹത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ വിളിപ്പേര് &quot;തിന്മയുടെ പിതാവ്&quot; എന്നായിരുന്നു; ഇത് ആദ്യം പറഞ്ഞത് അബ്ദുൽ അസീസ് രാജാവാണ്. കൂടാതെ, മുഹമ്മദ് രാജകുമാരൻ [[ബെയ്‌റൂത്ത്|ബെയ്‌റൂട്ടിലെ]] വിരുന്നുകളിലെ പതിവ് സന്ദർശകനായിരുന്നു; അത് ഒരു രാജകുടുംബാംഗത്തിന് ചേർന്ന പ്രവൃത്തിയായി അദ്ദേഹം തന്നെ കണക്കാക്കിയിരുന്നില്ല.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=YKAvDwAAQBAJ&amp;pg=PT185|title=Saudi, Inc.|last=Ellen R. Wald|publisher=Pegasus Books|year=2018|isbn=978-1-68177-718-4|page=185}}&lt;/ref&gt; ഇത്തരം സ്വഭാവവിശേഷങ്ങളെല്ലാമായിരുന്നു സഹോദരന്മാർ അദ്ദേഹത്തെ രാജാവായി തിരഞ്ഞെടുക്കാതിരുന്നതിന്റെ കാരണങ്ങൾ.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=i6hd9w64lcgC&amp;pg=PR102|title=All in the family|last=Michael Herb|publisher=State University of New York Press|year=1999|isbn=0-7914-4168-7|location=Albany|page=102}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=lfU5ldbBOasC&amp;pg=PA9|title=The Battle for Saudi Arabia. Royalty, fundamentalism and global power|last=As'ad AbuKhalil|publisher=Seven Stories Press|year=2004|isbn=1-58322-610-9|location=New York City}}&lt;/ref&gt; ഫൈസലിന് ശേഷം അബ്ദുൽ അസീസ് രാജാവിന്റെ ജീവിച്ചിരുന്ന ഏറ്റവും മൂത്ത മകനായിരുന്ന മുഹമ്മദ് രാജകുമാരൻ ഒന്നുകിൽ കിരീടാവകാശി സ്ഥാനം നിരസിച്ചുവെന്നും, അല്ലെങ്കിൽ സൗദ് രാജാവിന്റെ ഭരണകാലത്ത് അദ്ദേഹവുമായുണ്ടായിരുന്ന അടുത്ത ബന്ധം കാരണം തഴയപ്പെട്ടുവെന്നും വാദമുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=A. R. Kelidar|title=The problem of succession in Saudi Arabia|journal=Asian Affairs|year=1978|volume=9|issue=1|pages=23–30|doi=10.1080/03068377808729875}}&lt;/ref&gt;

ഖാലിദ് രാജാവിന്റെ ഭരണകാലത്ത്, രാജാവിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള കുടുംബ കൗൺസിലിലെ അംഗങ്ങളിൽ ഒരാളായിരുന്നു മുഹമ്മദ് രാജകുമാരൻ. അദ്ദേഹത്തിന്റെ അർദ്ധസഹോദരന്മാരായ [[ഫഹദ്‌ ബിൻ അബ്ദുൽ അസീസ്‌|കിരീടാവകാശി ഫഹദ്]], [[അബ്ദുല്ല രാജാവ്|അബ്ദുല്ല രാജകുമാരൻ]], സുൽത്താൻ രാജകുമാരൻ, അബ്ദുൾ മുഹ്സിൻ രാജകുമാരൻ എന്നിവരും ജീവിച്ചിരുന്ന രണ്ട് അമ്മാവന്മാരായ അഹമ്മദ് രാജകുമാരനും മുസൈദ് രാജകുമാരനും ഈ കൗൺസിലിൽ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Gulshan Dhahani|title=Political Institutions in Saudi Arabia|url=https://archive.org/details/international-studies_january-march-1980_19_1/page/59|year=1980|volume=19|journal=International Studies|issue=1|pages=59–69|doi=10.1177/002088178001900104}}&lt;/ref&gt; അബ്ദുല്ല രാജകുമാരന്റെ ഭാവി കിരീടാവകാശി സ്ഥാനത്തിന് അന്ത്യം കുറിക്കാൻ ശ്രമിച്ച സുദൈരി സെവന്റെ ശക്തി കുറയ്ക്കുന്നതിൽ മുഹമ്മദ് രാജകുമാരൻ വലിയ സ്വാധീനം ചെലുത്തി.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=zpLyDwAAQBAJ&amp;pg=PA128|title=Vision or Mirage: Saudi Arabia at the Crossroads|last=David Rundell|publisher=Bloomsbury Publishing|year=2020|isbn=978-1-83860-595-7|page=58}}&lt;/ref&gt; 1982 ജൂൺ 13-ന് ഖാലിദ് രാജാവിന്റെ മരണശേഷം, മുഹമ്മദ് രാജകുമാരന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള രാജകുടുംബ കൗൺസിൽ പുതിയ രാജാവായ ഫഹദിനോട് കൂറ് പ്രകടിപ്പിച്ചു. മുഹമ്മദ് രാജകുമാരൻ 1988 നവംബർ 25-ന് ഏകദേശം 78-ാം വയസ്സിൽ അന്തരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.washingtoninstitute.org/uploads/Documents/pubs/PP_37_AFTERKINGFAHD.pdf|title=After King Fahd|access-date=2 February 2013|last=Simon Henderson|year=1994|website=Washington Institute|format=Policy Paper|archive-url=https://web.archive.org/web/20130517194450/http://www.washingtoninstitute.org/uploads/Documents/pubs/PP_37_AFTERKINGFAHD.pdf|archive-date=17 May 2013}}&lt;/ref&gt; അദ്ദേഹത്തെ റിയാദിൽ സംസ്കരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.worldwhoswho.com/public/views/royal_families.html?country=SAUDI_ARABIA|title=Reigning Royal Families|access-date=4 March 2013|website=World Who's Who|archive-date=2017-05-05|archive-url=https://archive.today/20170505202317/http://www.worldwhoswho.com/public/views/royal_families.html?country=SAUDI_ARABIA|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

=== വിവാദം ===
മുഹമ്മദ് രാജകുമാരന്റെ ചെറുമകൾ [[മിഷാൽ ബിൻത് ഫഹദ് അൽ സൗദ്|മിഷാൽ ബിൻത് ഫഹദ്]] സൗദി അറേബ്യയിൽ വ്യഭിചാരക്കുറ്റത്തിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; രാജകുടുംബത്തിലെ മുതിർന്ന അംഗമായിരുന്ന മുത്തച്ഛൻ മുഹമ്മദ് രാജകുമാരന്റെ വ്യക്തമായ നിർദ്ദേശപ്രകാരം മിഷാലിനെയും കാമുകനെയും വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കുകയും ഇരുവരെയും പരസ്യമായി വധിക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ സംഭവം [[സ്ത്രീകളുടെ അവകാശങ്ങൾ|സ്ത്രീകളുടെ അവകാശങ്ങളുടെ]] ലംഘനമാണെന്ന് പാശ്ചാത്യ മാധ്യമങ്ങൾ വിമർശിച്ചു. ഒരു ബ്രിട്ടീഷ് ടിവി ചാനൽ ഈ സംഭവത്തെ ആസ്പദമാക്കി ഡെത്ത് ഓഫ് എ പ്രിൻസസ് എന്ന ഡോക്യുമെന്ററി അവതരിപ്പിച്ചു. ഇതിന്റെ പ്രക്ഷേപണം സൗദി-യുകെ ബന്ധത്തെ സാരമായി ബാധിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.washingtoninstitute.org/policy-analysis/view/after-king-abdullah-succession-in-saudi-arabia|title=After King Abdullah: Succession in Saudi Arabia|access-date=27 May 2012|last=Simon Henderson|date=August 2009|website=The Washington Institute}}&lt;/ref&gt;

വധശിക്ഷയ്ക്ക് ശേഷം സ്ത്രീകളെ വേർതിരിച്ചു നിർത്തുന്നത് കൂടുതൽ കർശനമായി; മതകാര്യ പോലീസ് ബസാറുകളിലും ഷോപ്പിംഗ് മാളുകളിലും സ്ത്രീപുരുഷന്മാർ കണ്ടുമുട്ടാൻ സാധ്യതയുള്ള മറ്റേതൊരു സ്ഥലത്തും പട്രോളിംഗ് ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;prophets&quot;&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=EEEFsVYLko4C&amp;pg=PA240|title=Prophets and Princes: Saudi Arabia from Muhammad to the Present|last=Mark Weston|date=28 July 2008|publisher=John Wiley &amp; Sons|isbn=9780470182574}}&lt;/ref&gt; രണ്ട് വധശിക്ഷകളും ആവശ്യമായിരുന്നോ എന്ന് പിന്നീട് മുഹമ്മദ് രാജകുമാരനോട് ചോദിച്ചപ്പോൾ, &quot;അവർ ഒരുമിച്ച് ഒരേ മുറിയിലായിരുന്നു എന്നതു തന്നെ എനിക്ക് മതിയായിരുന്നു&quot; എന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ മറുപടി.&lt;ref name=&quot;prophets&quot; /&gt;

== സമ്പത്ത് ==
മുഹമ്മദ് രാജകുമാരന് വിവിധ ബിസിനസ്സ് താൽപ്പര്യങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. [[പെട്രോളിയം|ക്രൂഡ് ഓയിൽ]] വിൽപ്പനയിലെ തന്റെ വിഹിതത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഗണ്യമായ സമ്പത്ത് അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;WG16&quot;&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=tIoYDQAAQBAJ&amp;pg=PT32|title=Saudi Arabia: The Coming Storm|last=Peter W. Wilson|last2=Douglas F. Graham|date=2016|publisher=Routledge|isbn=978-1-315-28699-0|location=New York|page=32}}&lt;/ref&gt; 1980-കളുടെ തുടക്കത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രതിദിന വിഹിതം അര ദശലക്ഷം ബാരൽ എണ്ണയായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;WG16&quot; /&gt;

== വീക്ഷണങ്ങൾ ==
അബ്ദുൽ അസീസ് രാജാവ് തന്റെ മൂത്തമകൻ സൗദിനെ കിരീടാവകാശിയായി നിയമിച്ചതിനെ മുഹമ്മദ് രാജകുമാരൻ എതിർത്തു. രാജ്യം ഭരിക്കാനുള്ള സൗദ് രാജകുമാരന്റെ കഴിവിനെക്കുറിച്ചുള്ള തന്റെ നിഷേധാത്മക വീക്ഷണങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കി അദ്ദേഹം പിതാവിന് കത്തയച്ചു.

1965 മാർച്ച് 29-ന് ഖാലിദ് രാജകുമാരനെ കിരീടാവകാശിയായി തിരഞ്ഞെടുത്തുവെന്ന പ്രഖ്യാപനത്തെത്തുടർന്ന്, &quot;സ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്നും പദവികളിൽ നിന്നും ഞാൻ വിട്ടുനിൽക്കുന്നതാണ് നല്ലത്&quot; എന്ന മുഹമ്മദ് രാജകുമാരന്റെ പ്രസ്താവന റേഡിയോ മക്ക റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. രാജാവായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിരുന്നെങ്കിൽ താൻ ഒരു നല്ല രാജാവാകുമായിരുന്നില്ലെന്ന് മുഹമ്മദ് രാജകുമാരൻ പിന്നീട് പ്രസ്താവിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=YKAvDwAAQBAJ&amp;pg=PT185|title=Saudi, Inc.|last=Ellen R. Wald|publisher=Pegasus Books|year=2018|isbn=978-1-68177-718-4|page=185}}&lt;/ref&gt;

രാജകുടുംബത്തിലെ യാഥാസ്ഥിതിക അംഗങ്ങളെ നയിച്ചിരുന്നത് മുഹമ്മദ് രാജകുമാരനായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;intsec&quot;&gt;{{Cite journal|last=Andrew J. Pierre|title=Beyond the &quot;Plane Package&quot;: Arms and Politics in the Middle East|url=https://archive.org/details/sim_international-security_winter-1978_2_3/page/148|journal=International Security|date=Summer 1978|volume=3|pages=148–161|jstor=2626647|doi=10.2307/2626647}}&lt;/ref&gt; 1970-കളുടെ അവസാനത്തിൽ കണ്ട സമൂഹത്തിന്റെ അതിവേഗ നവീകരണത്തെ അവർ പിന്തുണച്ചില്ല; ആധുനികവൽക്കരണവും രാജ്യത്ത് ധാരാളം വിദേശ തൊഴിലാളികളുടെ സാന്നിധ്യവും പരമ്പരാഗത മുസ്ലീം മൂല്യങ്ങളുടെ ശോഷണത്തിന് കാരണമാകുമെന്ന് അവർ കരുതി.&lt;ref name=&quot;intsec&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Lincoln P. Bloomfield Jr.|title=Saudi Arabia Faces the 1980s: Saudi Security Problems and American Interests|journal=Fletcher Forum|date=1981|url=https://heinonline.org/HOL/Page?collection=journals&amp;handle=hein.journals/forwa5&amp;id=252&amp;men_tab=srchresults}}&lt;/ref&gt;

== സ്വകാര്യ ജീവിതം ==
അൽ സൗദ് കുടുംബവുമായി ബന്ധമുള്ള സ്ത്രീകളെയാണ് മുഹമ്മദ് ബിൻ അബ്ദുൽ അസീസ് അഞ്ച് തവണയായി വിവാഹം കഴിച്ചത്. അവരിലൊരാളായിരുന്നു പിതാവിന്റെ സഹോദരൻ സാദ് ബിൻ അബ്ദുൾ റഹ്മാന്റെ മകൾ സാറ. 1945-ൽ യുഎസിലെ ഒരു അറബ്-അമേരിക്കൻ സ്ത്രീയുമായി അദ്ദേഹത്തിന് വിവാഹേതര ബന്ധമുണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് ആരോപിക്കപ്പെട്ടു; ഈ റിപ്പോർട്ടുകൾ അദ്ദേഹം നിഷേധിച്ചുവെങ്കിലും, സംഭവം മുഹമ്മദ് രാജകുമാരനും ഭാവി രാജാവായ ഫൈസലും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷത്തിന് കാരണമായി.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://www.degruyter.com/document/doi/10.7312/mcfa19726/html|title=Oil Powers. A History of the U.S.-Saudi Alliance|last=Victor McFarland|date=July 2020|publisher=Columbia University Press|isbn=9780231197267|pages=42, 205|doi=10.7312/mcfa19726}}&lt;/ref&gt;

മുഹമ്മദ് രാജകുമാരന് ഇരുപത്തിയൊമ്പത് മക്കളുണ്ടായിരുന്നു: പതിനേഴ് ആൺമക്കളും പന്ത്രണ്ട് പെൺമക്കളും. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പെൺമക്കളിൽ ഒരാളായ അൽ അനൗദ്, സൗദ് രാജാവിന്റെ മകനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ അനന്തരവനുമായ ഖാലിദ് ബിൻ സൗദിന്റെ ഭാര്യയായിരുന്നു. ബിസിനസ്സ് പ്രവർത്തനങ്ങൾ, സൗദ് രാജവംശത്തിൽ അംഗങ്ങളല്ലാത്ത വ്യക്തികളുമായുള്ള ഇളയ രാജകുടുംബാംഗങ്ങളുടെ വിവാഹങ്ങൾ തുടങ്ങിയ സ്വകാര്യ വിഷയങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യുന്നതിനായി 2000 ജൂണിൽ കിരീടാവകാശി അബ്ദുല്ല സ്ഥാപിച്ച അൽ സൗദ് ഫാമിലി കൗൺസിലിലെ അംഗങ്ങളിൽ ഒരാളായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൂത്ത മകൻ ഫഹദ് രാജകുമാരൻ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.washingtoninstitute.org/policy-analysis/view/after-king-abdullah-succession-in-saudi-arabia|title=After King Abdullah: Succession in Saudi Arabia|access-date=27 May 2012|last=Simon Henderson|date=August 2009|website=The Washington Institute}}&lt;/ref&gt; അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചെറുമക്കളിൽ ഒരാളായ മുഹമ്മദ് ബിൻ അബ്ദുൽ അസീസ് ബിൻ മുഹമ്മദ് മെയ് മാസത്തിൽ [[ജിസാൻ പ്രവിശ്യ|ജിസാൻ പ്രവിശ്യയുടെ]] ഡെപ്യൂട്ടി ഗവർണറായി നിയമിതനായി.

ഫാൽക്കണുകളെയും റൈഫിളുകളും ഉപയോഗിച്ച് വേട്ടയാടുന്നത് മുഹമ്മദ് രാജകുമാരന് ഇഷ്ടമായിരുന്നു. ജീവകാരുണ്യ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തിയിരുന്ന അദ്ദേഹം വിവിധ സ്ഥലങ്ങളിൽ നിരവധി പള്ളികളുടെ സ്ഥാപകനുമായിരുന്നു.

== പാരമ്പര്യം ==
[[മദീന|മദീനയിലെ]] പ്രിൻസ് മുഹമ്മദ് ബിൻ അബ്ദുൽ അസീസ് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം മുഹമ്മദ് രാജകുമാരന്റെ പേരിലുള്ളതാണ്. റിയാദിലെ പ്രിൻസ് മുഹമ്മദ് ബിൻ അബ്ദുൽ അസീസ് ഹോസ്പിറ്റൽ എന്ന ആശുപത്രിയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pmah.med.sa/index.php|title=Prince Mohammed bin Abdulaziz Hospital website|access-date=19 June 2020|website=Prince Mohammed bin Abdulaziz Hospital}}&lt;/ref&gt; 2014-ൽ സൗദി ആരോഗ്യ മന്ത്രാലയം [[അൽ ജൗഫ് പ്രവിശ്യ|അൽ ജൗഫ് മേഖലയിലെ]] [[സകാക|സകാക്കയിൽ]] പ്രിൻസ് മുഹമ്മദ് ബിൻ അബ്ദുൽ അസീസ് മെഡിക്കൽ സിറ്റി എന്ന പേരിൽ ഒരു മെഡിക്കൽ കോംപ്ലക്സ് ആരംഭിച്ചു.

== വംശപരമ്പര ==
{{Ahnentafel-compact5|1. '''Muhammad bin Abdulaziz Al Saud'''|2. [[Ibn Saud|Abdulaziz ibn Saud]]|3. [[Al Jawhara bint Musaed Al Jiluwi]]|4. [[Abdul Rahman bin Faisal]]|5. [[Sara bint Ahmed Al Sudairi]]|6. Musaed bin Jiluwi bin Turki|7. Hussa bint Abdullah bin Turki Al Turki|8. [[Faisal bin Turki bin Abdullah Al Saud]]|9. Sara bint Mishari bin Abdulrahman bin Hassan Al Saud|10. Ahmed Al Kabir bin Mohammed bin Turki Al Sudairi|12=12. [[Jiluwi bin Turki Al Saud|Jiluwi bin Turki bin Abdullah]]|16=16. [[Turki bin Abdullah bin Muhammad]] (=24)|17=17. Hia bint Hamad bin Ali Al Faqih Angari Tamimi|18=18. Mishari bin Abdulrahman bin Hassan Al Saud|20=20. Mohammed bin Turki bin Suleiman Al Sudairi|24=24. Turki bin Abdullah bin Muhammad (=16)|48=48. Abdullah bin Muhammad bin Saud}}

== അവലംബം ==
{{Reflist|colwidth=33em}}

== പുറംകണ്ണികൾ ==

[[വർഗ്ഗം:1988-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1910-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:സൗദി അറേബ്യ]]
[[വർഗ്ഗം:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>mlhnn8fk0cflbomcspfziyxo1eircl3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>സിൽഹെറ്റ് വിമൻസ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>583848</id>
    <revision>
      <id>4660786</id>
      <parentid>3840856</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T12:42:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AksharaBot</username>
        <id>221747</id>
      </contributor>
      <comment>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ (പരീക്ഷണ ഓട്ടം); വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]]</comment>
      <origin>4660786</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15143" sha1="1iumla3nsmjv9yisi1el4j7xol0ntuy" xml:space="preserve">{{Infobox university
| name = സിൽഹെറ്റ് വിമൻസ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്
| native_name = সিলেট মহিলা মেডিকেল কলেজ
| native_name_lang = bn
| image = Sylhet Women's Medical College.jpg
| image_size = 250px
| image_alt = 
| caption = സിൽഹെറ്റ് വിമൻസ് മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആശുപത്രി
| other_name = &lt;!-- or: | other_names = --&gt;
| former_name = &lt;!-- or: | former_names = --&gt;
| established = {{start date|2005}}
| type = [[Private university|Private]] [[medical school]]
| academic_affiliation = [[Sylhet Medical University|SMU]]
| chairman = പ്രൊഫ. ഡോ. മുഹമ്മദ് അമിനുൽ ഹഖ് ഭുയാൻ
| principal = പ്രൊഫ. ഡോ. മുഹമ്മദ് ഇസ്മായിൽ പട്വാരി
| academic_staff = 118 (2014)&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://swmc.edu.bd/Professors%20List.html |title=Faculty List |website=Sylhet Women's Medical College |access-date=2 September 2015 |archive-date=2015-04-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150428065152/http://www.swmc.edu.bd/Professors%20List.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
| administrative_staff = 
| students = 500
| undergrad = 
| postgrad = 
| doctoral = 
| other = 
| city = മിർബോക്‌ടോല, [[സിൽഹെറ്റ്]]
| state = 
| country = [[ബംഗ്ലാദേശ്]]
| coor = {{Coord|24.8986|N|91.8725|E|region:BD_type:edu|display=inline,title}}
| campus = Urban
| language = ഇംഗ്ലീഷ്
| website = [http://swmc.edu.bd/ Sylhet Women's Medical College]
| footnotes = 
}}
'''സിൽഹെറ്റ് വിമൻസ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്''' ('''SWMC''') ({{Lang-bn|সিলেট মহিলা মেডিকেল কলেজ}}, സിൽഹെറ്റ് മഹിള മെഡിക്കൽ കോളേജ്) 2005-ൽ സ്ഥാപിതമായ [[ബംഗ്ലാദേശ്|ബംഗ്ലാദേശിലെ]] ഒരു [[സ്വകാര്യ സർവകലാശാല|സ്വകാര്യ]] [[മെഡിക്കൽ കോളേജ്|മെഡിക്കൽ കോളേജാണ്]]. കോളേജിൽ വിദ്യാർത്ഥിനികൾക്ക് മാത്രമാണ് പ്രവേശനം അനുവദിച്ചിട്ടുള്ളത്. സിൽഹെറ്റിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്ത് 130,000 ചതുരശ്ര അടി സ്ഥലത്ത് നിർമ്മിച്ച 3 ബഹുനില കെട്ടിടങ്ങളുള്ള ഒരു അധ്യാപന-ചികിത്സാ സ്ഥാപനമാണ് സിൽഹെറ്റ് വിമൻസ് മെഡിക്കൽ കോളേജും അനുബന്ധ ആശുപത്രിയും.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.swmc.edu.bd/index.html|title=SWMC {{!}} Home|access-date=2020-06-11|website=www.swmc.edu.bd|archive-date=2020-06-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20200611055132/https://www.swmc.edu.bd/index.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

മധ്യ [[സിൽഹെറ്റ്|സിൽഹെറ്റിലെ]] മിർബോക്‌ടോലയിലാണ് ഇത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. മുമ്പ് ഇത് സ്കൂൾ ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസിന് കീഴിൽ ഷാജലാൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് സയൻസ് ആൻഡ് ടെക്നോളജിയുമായി (SUST) അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്തിരുന്നു. എന്നാൽ 2019 മുതൽ അതിന്റെ അഫിലിയേഷൻ സിൽഹെറ്റ് മെഡിക്കൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റിക്ക് (SMU) കീഴിലാണ്.

വനിതകൾക്കായുള്ള ബംഗ്ലാദേശിലെ രണ്ടാമത്തെ മികച്ച മെഡിക്കൽ കോളേജാണിത്. 2020-ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം വൈദഗ്ധ്യത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ [[സിൽഹെറ്റ്]] ഡിവിഷനിലെ മുൻനിര സ്വകാര്യ മെഡിക്കൽ കോളേജാണിത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.medcollegebd.com/bangladesh-medical-college-ranking/|title=Bangladesh Medical College Ranking 2020 {{!}} MBBS Study in Bangladesh|access-date=2020-06-11|language=en-US|archive-date=2020-06-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20200611055129/https://www.medcollegebd.com/bangladesh-medical-college-ranking/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; [[ഇന്ത്യ]], [[നേപ്പാൾ]], മിഡിൽ ഈസ്റ്റ്, കാനഡ, യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡം എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള അന്തർദ്ദേശീയ വിദ്യാർത്ഥികളും ഈ കോളേജിലെ വിദ്യാർത്ഥികളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.

[[എം.ബി.ബി.എസ്.|ബാച്ചിലർ ഓഫ് മെഡിസിൻ, ബാച്ചിലർ ഓഫ് സർജറി]] (എംബിബിഎസ്) ബിരുദത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്ന അഞ്ച് വർഷത്തെ പഠന കോഴ്സാണ് ഇവിടെ വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നത്. എല്ലാ ബിരുദധാരികൾക്കും ബിരുദാനന്തരം ഒരു വർഷത്തെ ഇന്റേൺഷിപ്പ് നിർബന്ധമാണ്. ഇവിടുത്തെ ബിരുദത്തിന് ബംഗ്ലാദേശ് മെഡിക്കൽ ആൻഡ് ഡെന്റൽ കൗൺസിലിന്റെ അംഗീകാരമുണ്ട്.

== ചരിത്രം ==
ഹോളി സിൽഹെറ്റ് ഹോൾഡിംഗ് ലിമിറ്റഡ് (HSHL) 2005-ൽ കോളേജ് സ്ഥാപിക്കുകയും അടുത്ത വർഷം സിൽഹെറ്റ് വിമൻസ് മെഡിക്കൽ കോളേജ് ഹോസ്പിറ്റൽ സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു. 2006-ൽ അധ്യയനം ആരംഭിച്ചു; 2007-ൽ ആശുപത്രി തുറന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://swmc.edu.bd/College/SWMCProspectus.pdf|title=Prospectus|access-date=2 September 2015|date=2013|website=Sylhet Women's Medical College|pages=6–7|archive-date=2012-09-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20120908073141/http://swmc.edu.bd/College/SWMCProspectus.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; കാമ്പസിൽ ഒരു ഡെന്റൽ കോളേജും 4 വർഷത്തെ നഴ്സിംഗ് കോളേജും കൂടി ആരംഭിക്കാൻ HSHL ഉദ്ദേശിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://swmc.edu.bd/HSHL/hshl.html|title=HSHL|access-date=2 September 2015|website=Sylhet Women's Medical College|archive-date=2015-07-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20150720022138/http://www.swmc.edu.bd/HSHL/hshl.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== കാമ്പസ് ==
[[പ്രമാണം:Sylhet_Women's_Medical_College_Hostel,_designed_by_Formosis.jpg|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|401x401ബിന്ദു|സിൽഹെറ്റ് വിമൻസ് മെഡിക്കൽ കോളേജ് ഹോസ്റ്റൽ]]
പ്രധാന കവലകളായ ചൗഹട്ട പോയിന്റിനും നോയ സാരക് പോയിന്റിനും ഇടയിൽ, മധ്യ [[സിൽഹെറ്റ്|സിൽഹെറ്റിലെ]] മിർബോക്‌ടോലയിലാണ് കോളേജ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. {{Convert|3|acres}} വിസ്തൃതിയുള്ള കാമ്പസിലെ ഒരു ബഹുനില കെട്ടിടത്തിൽ കോളേജും മറ്റൊരു കെട്ടിടത്തിൽ അനുബന്ധമായ 625 കിടക്കകളുള്ള ടീച്ചിംഗ് ഹോസ്പിറ്റലും പ്രവർത്തിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://swmc.edu.bd/College/SWMCProspectus.pdf|title=Prospectus|access-date=2 September 2015|date=2013|website=Sylhet Women's Medical College|pages=8–9|archive-date=2012-09-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20120908073141/http://swmc.edu.bd/College/SWMCProspectus.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== സംഘടനയും ഫാക്കൽറ്റികളും ==
കോളേജ് മുമ്പ് സ്കൂൾ ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസിന് കീഴിൽ ഷാജലാൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് സയൻസ് ആൻഡ് ടെക്നോളജിയുമായി (SUST) അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്തിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://search.wdoms.org//home/schooldetail/F0002489|title=Sylhet Women's Medical College and Hospital|website=[[World Directory of Medical Schools]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.sust.edu/schools|title=Schools|access-date=2 September 2015|website=Shahjalal University of Science &amp; Technology}}&lt;/ref&gt; 2019 മുതൽ അതിന്റെ അഫിലിയേഷൻ സിൽഹെറ്റ് മെഡിക്കൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി (SMU) ആയി മാറി.

== അക്കാദമിക് ==
ബംഗ്ലാദേശ് മെഡിക്കൽ ആൻഡ് ഡെന്റൽ കൗൺസിൽ (ബിഎംഡിസി) അംഗീകരിച്ചതും എസ്‌യു‌എസ്‌ടിയിൽ നിന്നുള്ള [[എം.ബി.ബി.എസ്.|ബാച്ചിലർ ഓഫ് മെഡിസിൻ, ബാച്ചിലർ ഓഫ് സർജറി]] (എം‌ബി‌ബി‌എസ്) ബിരുദത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നതുമായ അഞ്ച് വർഷത്തെ പഠന കോഴ്‌സാണ് കോളേജ് വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നത്. അവസാന പ്രൊഫഷണൽ പരീക്ഷ വിജയിച്ച ശേഷം ഒരു വർഷത്തെ നിർബന്ധിത ഇന്റേൺഷിപ്പ് ഉണ്ട്. മെഡിസിൻ പ്രാക്ടീസ് ചെയ്യുന്നതിന് ബിഎംഡിസിയിൽ നിന്ന് രജിസ്ട്രേഷൻ നേടാൻ ഇന്റേൺഷിപ്പ് ഒരു മുൻവ്യവസ്ഥയാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://search.wdoms.org//home/schooldetail/F0002489|title=Sylhet Women's Medical College and Hospital|website=[[World Directory of Medical Schools]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://bmdc.org.bd/recognized-medical-and-dental-colleges/|title=List of Recognized medical and dental colleges|website=Bangladesh Medical &amp; Dental Council}}&lt;/ref&gt; 2014 ഒക്ടോബറിൽ ആരോഗ്യ കുടുംബക്ഷേമ മന്ത്രാലയം സ്വകാര്യ മെഡിക്കൽ കോളേജുകളിലെ അഞ്ച് വർഷത്തെ കോഴ്‌സിന്റെ പ്രവേശന ഫീസും ട്യൂഷൻ ഫീസും ചേർത്ത് ആകെ 1,990,000 ബംഗ്ലാദേശി ടാക്ക (2014 ലെ കണക്കനുസരിച്ച് 25,750 യുഎസ് ഡോളർ) ആയി പരിമിതപ്പെടുത്തി.

കോളേജിൽ വിദ്യാർത്ഥിനികൾക്ക് മാത്രമേ പ്രവേശനമുള്ളൂ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://search.wdoms.org//home/schooldetail/F0002489|title=Sylhet Women's Medical College and Hospital|website=[[World Directory of Medical Schools]]}}&lt;/ref&gt; ബംഗ്ലാദേശിലെ എല്ലാ മെഡിക്കൽ കോളേജുകളിലെയും (സർക്കാർ, സ്വകാര്യ) എംബിബിഎസ് പ്രോഗ്രാമുകളിലേക്കുള്ള ബംഗ്ലാദേശികളുടെ പ്രവേശനം ഡയറക്ടറേറ്റ് ജനറൽ ഓഫ് ഹെൽത്ത് സർവീസസ് (DGHS) കേന്ദ്രീകൃതമായി നടത്തുന്നു. ഇതിനായി രാജ്യത്തുടനീളം ഒരേസമയം മൾട്ടിപ്പിൾ ചോയ്സ് ചോദ്യങ്ങളുള്ള ഒരു എഴുത്തുപരീക്ഷ നടത്തുന്നു. സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് (എസ്‌എസ്‌സി), ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് (എച്ച്എസ്‌സി) തലങ്ങളിലെ ഗ്രേഡുകൾക്കും ഒരു പങ്കുണ്ടെങ്കിലും, പ്രാഥമികമായി ഈ പരീക്ഷയിലെ സ്‌കോർ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് ഉദ്യോഗാർത്ഥികളെ പ്രവേശിപ്പിക്കുന്നത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://swmc.edu.bd/College/Admission%20Procedure.html|title=Admission Procedure|access-date=6 September 2015|website=Sylhet Women's Medical College|archive-date=2015-10-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20151007020548/http://www.swmc.edu.bd/College/Admission%20Procedure.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 2020 ജനുവരിയിലെ കണക്കനുസരിച്ച്, കോളേജിന് പ്രതിവർഷം 100 വിദ്യാർത്ഥികളെ പ്രവേശിപ്പിക്കാൻ അനുവാദമുണ്ട്; ഇതിൽ 50% സീറ്റുകൾ വിദേശ വിദ്യാർത്ഥികൾക്കായുള്ളതാണ്. ബംഗ്ലാദേശ് ഇതര വിദ്യാർത്ഥികൾ കൂടുതലും ഇന്ത്യ, നേപ്പാൾ, മറ്റ് ദക്ഷിണേഷ്യൻ രാജ്യങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നുള്ളവരാണ്.

== ഇതും കാണുക ==

* ബംഗ്ലാദേശിലെ മെഡിക്കൽ കോളേജുകളുടെ പട്ടിക

== അവലംബം ==
{{Reflist}}

== പുറംകണ്ണികൾ ==

* {{ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്|swmc.edu.bd}}
[[വർഗ്ഗം:Coordinates on Wikidata]]</text>
      <sha1>1iumla3nsmjv9yisi1el4j7xol0ntuy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>പ്രഗതി സിംഗ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>584004</id>
    <revision>
      <id>4660770</id>
      <parentid>4546395</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T12:39:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AksharaBot</username>
        <id>221747</id>
      </contributor>
      <comment>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ (പരീക്ഷണ ഓട്ടം); വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]]</comment>
      <origin>4660770</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20401" sha1="lljo0qpashmfav80fefk5up3c12vipr" xml:space="preserve">{{Needs Image}}
{{Infobox person
| name               = പ്രഗതി സിംഗ്
| image              = 
| caption            = 
| birth_date         = 
| birth_place        = 
| citizenship        = [[ഇന്ത്യ]]
| alma_mater         = [[മൗലാന ആസാദ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]]
| occupation         = അലൈംഗികതാ ആക്ടിവിസ്റ്റ്, പൊതുജനാരോഗ്യ പ്രൊഫഷണൽ
| spouse             = 
| children           = 
| parents            = 
| website            = {{url|https://drpragatisingh.com/}}
}}
[[Category:Articles with hCards]]
'''പ്രഗതി സിംഗ്''' ഒരു ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടറും പൊതുജനാരോഗ്യ ഉദ്യോഗസ്ഥയും ആക്ടിവിസ്റ്റുമാണ്. [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]] [[അലൈംഗികത|അലൈംഗിക]] സമൂഹത്തിലെ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെയും ഈ വിഷയത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഗവേഷണത്തിന്റെയും പേരിലാണ് അവർ അറിയപ്പെടുന്നത്. [[ബി.ബി.സി.|ബിബിസിയുടെ]] 2019-ലെ, ലോകമെമ്പാടുമുള്ള പ്രചോദനാത്മകരും സ്വാധീനമുള്ളവരുമായ 100 സ്ത്രീകളുടെ പട്ടികയിൽ അവർ ഇടംപിടിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.vice.com/en_in/article/kzxxmw/an-asexual-dating-platform-still-has-many-kinks-to-sort-out|title=An Asexual Dating Platform Still Has Many Kinks to Sort Out|access-date=2019-12-01|last=Muzaffar|first=Maroosha|date=2018-07-09|website=Vice|language=en}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/magazine/leisure/story/20170220-leisure-bollywood-tapsee-pannu-asexuality-music-blues-985738-2017-02-14|title=From matrimony website for asexuals to hall of heroes: All that's changing around you|access-date=2019-12-01|last=Jason Overdorf, Romita Datta, Moeena Halim, Suhani Singh|date=February 14, 2017|website=India Today|language=en}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indianwomenblog.org/pragati-singh-is-trying-to-transform-indias-gender-sexuality-landscape-through-interactive-workshops/|title=Pragati Singh Is Trying To Transform India's Gender &amp; Sexuality Landscape Through Interactive Workshops|access-date=2019-12-01|last=Sharma|first=Khushboo|date=2019-10-16|website=Indian Women Blog - Stories of Indian Women|language=en|archive-date=2019-12-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20191212124401/http://www.indianwomenblog.org/pragati-singh-is-trying-to-transform-indias-gender-sexuality-landscape-through-interactive-workshops/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 

== ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും ==
സിംഗ് വളർന്നത് [[ഡെൽഹി|ഡൽഹിയിലാണ്]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ozy.com/the-new-and-the-next/the-love-doctor-for-asexuals/245599/|title=The Love Doctor for Asexuals|access-date=23 April 2021|last=Changoiwala|first=Puja|date=5 December 2019|website=Ozy|archive-date=2021-04-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20210423044451/https://www.ozy.com/the-new-and-the-next/the-love-doctor-for-asexuals/245599/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 2011-ൽ [[മൗലാന ആസാദ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്|മൗലാന ആസാദ് മെഡിക്കൽ കോളേജിൽ]] നിന്ന് [[എം.ബി.ബി.എസ്.|ബാച്ചിലർ ഓഫ് മെഡിസിൻ, ബാച്ചിലർ ഓഫ് സർജറി]] ബിരുദം നേടി.

== കരിയർ ==
സിംഗ് ഒരു മെഡിക്കൽ ഡോക്ടറാണ്; കൂടാതെ ഇന്ത്യയിലെ മാതൃ, ശിശു, പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ മേഖലകളിൽ പൊതുജനാരോഗ്യ പ്രൊഫഷണലായി പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://azejournal.com/article/2018/2/1/indian-aces-awareness-and-activism-in-india|title=Indian Aces: Awareness and Activism in India|access-date=2019-12-01|website=AZE|language=en-US}}&lt;/ref&gt; ഇന്റർനാഷണൽ എസ്ഒഎസ്, [[ലോകാരോഗ്യസംഘടന|ലോകാരോഗ്യ സംഘടന]] തുടങ്ങിയ സംഘടനകളിൽ അവർ പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.

2014-ൽ, അലൈംഗികരെന്ന് സ്വയം തിരിച്ചറിയുന്ന ഇന്ത്യക്കാർക്കായി ഓൺലൈനിൽ കമ്മ്യൂണിറ്റികളൊന്നും നിലവിലില്ലെന്ന് സിംഗ് കണ്ടെത്തി. ഇതിന്റെ ഫലമായി, അവർ [[ഫേസ്‌ബുക്ക്|ഫേസ്ബുക്കിൽ]] 'ഇന്ത്യൻ ഏസസ്' എന്ന, സ്വയം ധനസഹായത്തോടെ/ധനസഹായമില്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഗ്രൂപ്പ് സ്ഥാപിച്ചു; കാലക്രമേണ അത് 3000+ അംഗങ്ങളുള്ള ഒരു കമ്മ്യൂണിറ്റിയായി വളർന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/magazine/leisure/story/20170220-leisure-bollywood-tapsee-pannu-asexuality-music-blues-985738-2017-02-14|title=From matrimony website for asexuals to hall of heroes: All that's changing around you|access-date=2019-12-01|last=Jason Overdorf, Romita Datta, Moeena Halim, Suhani Singh|date=February 14, 2017|website=India Today|language=en}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot;&gt;Jason Overdorf, Romita Datta, Moeena Halim, Suhani Singh (14 February 2017). [https://www.indiatoday.in/magazine/leisure/story/20170220-leisure-bollywood-tapsee-pannu-asexuality-music-blues-985738-2017-02-14 &quot;From matrimony website for asexuals to hall of heroes: All that's changing around you&quot;]. ''India Today''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;1 December&lt;/span&gt; 2019&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;span class=&quot;cs1-maint citation-comment&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot;&gt;&lt;code class=&quot;cs1-code&quot;&gt;&lt;nowiki&gt;{{&lt;/nowiki&gt;[[ഫലകം:Cite web|cite web]]&lt;nowiki&gt;}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;: CS1 maint: uses authors parameter ([[:വർഗ്ഗം:CS1 maint: uses authors parameter|link]])&lt;/span&gt;
[[Category:CS1 maint: uses authors parameter]]&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://azejournal.com/article/2018/2/1/indian-aces-awareness-and-activism-in-india|title=Indian Aces: Awareness and Activism in India|access-date=2019-12-01|website=AZE|language=en-US}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot;&gt;[https://azejournal.com/article/2018/2/1/indian-aces-awareness-and-activism-in-india &quot;Indian Aces: Awareness and Activism in India&quot;]. ''AZE''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;1 December&lt;/span&gt; 2019&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;

2017-ൽ, എന്നെങ്കിലും ഒരു മൊബൈൽ ആപ്പായി മാറുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ, ഇന്ത്യൻ ഏസസ് പോലെ ആദ്യം [[ഫേസ്‌ബുക്ക്|ഫേസ്ബുക്കിലൂടെ]] പ്രവർത്തിപ്പിച്ചിരുന്ന ഒരു ഗൂഗിൾ ഫോമായ 'പ്ലാറ്റോണിസിറ്റി' എന്ന സുഹൃത്തുക്കളെ കണ്ടെത്താനുള്ള സേവനം സിംഗ് ആരംഭിച്ചു. ലൈംഗികേതര ബന്ധം അന്വേഷിക്കുന്നവരെ പരസ്പരം യോജിപ്പിക്കുന്ന ഒരു പ്ലാറ്റ്ഫോം ഒരുക്കുക എന്നതായിരുന്നു ഇതിന്റെ ഉദ്ദേശ്യം. ബന്ധങ്ങൾ കണ്ടെത്താൻ സഹായം ആവശ്യമുള്ളവരും വിവാഹം കഴിക്കാൻ കുടുംബം നിർബന്ധിക്കുന്നവരും ഓൺലൈനിൽ പതിവായി അയച്ചിരുന്ന സന്ദേശങ്ങളാണ് ഇതിന് പ്രചോദനമായത്. ഒരു വ്യക്തിയുടെ ലൈംഗികതയുടെ ഗ്രേഡിയന്റ് മുതൽ രാഷ്ട്രീയ നിലപാടുകൾ വരെയുള്ള ഒട്ടേറെ ഘടകങ്ങൾ ഈ ഫോം സർവേ ചെയ്തിരുന്നു. രണ്ട് ദിവസത്തിനുള്ളിൽ ഒന്നിലധികം രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നായി 300-ലധികം എൻട്രികൾ ലഭിക്കുകയും ഫോമിനോടുള്ള താൽപ്പര്യം അതിവേഗം വർധിക്കുകയും ചെയ്തതിനാൽ, കൂടുതൽ ആളുകളെ ഉൾക്കൊള്ളാൻ കഴിയുന്ന ഒരു രീതി സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനായി അത് അടച്ചുപൂട്ടി. അതിനുശേഷം അവർ [[ഡെൽഹി|ഡൽഹി]], [[ബെംഗളൂരു]], [[മുംബൈ]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ 'പ്ലാറ്റോണിസിറ്റി' എന്ന അതേ പേരിൽ 'ഓഫ്‌ലൈൻ മീറ്റപ്പുകൾ' സംഘടിപ്പിച്ചുവരുന്നു; ഇവ സ്പീഡ് ഡേറ്റിംഗിനും കമ്മ്യൂണിറ്റികൾ കെട്ടിപ്പടുക്കുന്നതിനും സഹായിക്കുന്നു. അലൈംഗികരെന്ന് സ്വയം തിരിച്ചറിയുന്നവർക്ക് തങ്ങൾ ഒറ്റയ്ക്കല്ലെന്ന് മനസ്സിലാക്കാൻ ഈ കൂട്ടായ്മകൾ സഹായിക്കുന്നു. പണമടയ്ക്കുന്ന കാര്യത്തിൽ, 'കഴിയുന്നത് നൽകുക' എന്ന മാതൃകയിലാണ് അവർ ഇത് പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.vice.com/en_in/article/kzxxmw/an-asexual-dating-platform-still-has-many-kinks-to-sort-out|title=An Asexual Dating Platform Still Has Many Kinks to Sort Out|access-date=2019-12-01|last=Muzaffar|first=Maroosha|date=2018-07-09|website=Vice|language=en}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFMuzaffar2018&quot;&gt;Muzaffar, Maroosha (9 July 2018). [https://www.vice.com/en_in/article/kzxxmw/an-asexual-dating-platform-still-has-many-kinks-to-sort-out &quot;An Asexual Dating Platform Still Has Many Kinks to Sort Out&quot;]. ''Vice''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;1 December&lt;/span&gt; 2019&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/magazine/leisure/story/20170220-leisure-bollywood-tapsee-pannu-asexuality-music-blues-985738-2017-02-14|title=From matrimony website for asexuals to hall of heroes: All that's changing around you|access-date=2019-12-01|last=Jason Overdorf, Romita Datta, Moeena Halim, Suhani Singh|date=February 14, 2017|website=India Today|language=en}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot;&gt;Jason Overdorf, Romita Datta, Moeena Halim, Suhani Singh (14 February 2017). [https://www.indiatoday.in/magazine/leisure/story/20170220-leisure-bollywood-tapsee-pannu-asexuality-music-blues-985738-2017-02-14 &quot;From matrimony website for asexuals to hall of heroes: All that's changing around you&quot;]. ''India Today''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;1 December&lt;/span&gt; 2019&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;span class=&quot;cs1-maint citation-comment&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot;&gt;&lt;code class=&quot;cs1-code&quot;&gt;&lt;nowiki&gt;{{&lt;/nowiki&gt;[[ഫലകം:Cite web|cite web]]&lt;nowiki&gt;}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;: CS1 maint: uses authors parameter ([[:വർഗ്ഗം:CS1 maint: uses authors parameter|link]])&lt;/span&gt;
[[Category:CS1 maint: uses authors parameter]]&lt;/ref&gt;  &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indianwomenblog.org/pragati-singh-is-trying-to-transform-indias-gender-sexuality-landscape-through-interactive-workshops/|title=Pragati Singh Is Trying To Transform India's Gender &amp; Sexuality Landscape Through Interactive Workshops|access-date=2019-12-01|last=Sharma|first=Khushboo|date=2019-10-16|website=Indian Women Blog - Stories of Indian Women|language=en|archive-date=2019-12-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20191212124401/http://www.indianwomenblog.org/pragati-singh-is-trying-to-transform-indias-gender-sexuality-landscape-through-interactive-workshops/|url-status=dead}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFSharma2019&quot;&gt;Sharma, Khushboo (16 October 2019). [https://www.indianwomenblog.org/pragati-singh-is-trying-to-transform-indias-gender-sexuality-landscape-through-interactive-workshops/ &quot;Pragati Singh Is Trying To Transform India's Gender &amp; Sexuality Landscape Through Interactive Workshops&quot;]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. ''Indian Women Blog - Stories of Indian Women''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;1 December&lt;/span&gt; 2019&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; 

അതേ വർഷം തന്നെ, [[പ്രാഗ്|പ്രാഗിൽ]] നടന്ന വേൾഡ് അസോസിയേഷൻ ഓഫ് സെക്ഷ്വൽ ഹെൽത്ത് കോൺഗ്രസിൽ അലൈംഗികതയെക്കുറിച്ചുള്ള സിംഗിന്റെ ഗവേഷണ പഠനം തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുകയും അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ഈ പഠനത്തിന്റെ കണ്ടെത്തലുകൾ പിന്നീട് ''ജേണൽ ഓഫ് സെക്ഷ്വൽ മെഡിസിനിൽ'' പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://azejournal.com/article/2018/2/1/indian-aces-awareness-and-activism-in-india|title=Indian Aces: Awareness and Activism in India|access-date=2019-12-01|website=AZE|language=en-US}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot;&gt;[https://azejournal.com/article/2018/2/1/indian-aces-awareness-and-activism-in-india &quot;Indian Aces: Awareness and Activism in India&quot;]. ''AZE''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;1 December&lt;/span&gt; 2019&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;

2019-ലെ കണക്കനുസരിച്ച്, അലൈംഗിക കമ്മ്യൂണിറ്റികൾക്കായി അവബോധം വളർത്തിക്കൊണ്ടും അവരെ സഹായിച്ചുകൊണ്ടും ലൈംഗികതാ വർക്ക്ഷോപ്പുകളും സ്പീഡ് ഡേറ്റിംഗ് ഇവന്റുകളും ഗ്രൂപ്പ് കൗൺസിലിംഗ് സെഷനുകളും സിംഗ് തുടർന്നും നടത്തിവരുന്നു. വിപുലമായ ഗവേഷണത്തിനു ശേഷം, അവർ &quot;സമഗ്ര ലൈംഗികതാ മോഡൽ&quot; വികസിപ്പിച്ചെടുത്തു. ഈ മാതൃക ലൈംഗികതയെ, ഒരു ലൈംഗിക ഐഡന്റിറ്റി രൂപപ്പെടുത്തുന്ന എട്ട് കേന്ദ്ര ഘടകങ്ങളായി വേർതിരിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indianwomenblog.org/pragati-singh-is-trying-to-transform-indias-gender-sexuality-landscape-through-interactive-workshops/|title=Pragati Singh Is Trying To Transform India's Gender &amp; Sexuality Landscape Through Interactive Workshops|access-date=2019-12-01|last=Sharma|first=Khushboo|date=2019-10-16|website=Indian Women Blog - Stories of Indian Women|language=en}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFSharma2019&quot;&gt;Sharma, Khushboo (16 October 2019). [https://www.indianwomenblog.org/pragati-singh-is-trying-to-transform-indias-gender-sexuality-landscape-through-interactive-workshops/ &quot;Pragati Singh Is Trying To Transform India's Gender &amp; Sexuality Landscape Through Interactive Workshops&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211028113029/https://www.indianwomenblog.org/pragati-singh-is-trying-to-transform-indias-gender-sexuality-landscape-through-interactive-workshops/ |date=2021-10-28 }}. ''Indian Women Blog - Stories of Indian Women''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;1 December&lt;/span&gt; 2019&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; ഈ ശിൽപശാലകൾ മെഡിക്കൽ കോളേജുകളിലും എത്തിച്ച്, തന്റെ വിഷയങ്ങൾ കൂടുതൽ ഡോക്ടർമാരുടെ ശ്രദ്ധയിൽ കൊണ്ടുവരിക എന്നതാണ് അവരുടെ ഭാവി ലക്ഷ്യങ്ങളിലൊന്ന്. 

== സ്വകാര്യ ജീവിതം ==
2014-ൽ 'അസെക്ഷ്വൽ' എന്ന പദം കാണാനിടയായ സിംഗ്, ഉടൻ തന്നെ അതുമായി സ്വയം താദാത്മ്യപ്പെടുകയും, കൂടുതൽ കൃത്യമായി ഗ്രേ അസെക്ഷ്വൽ ആയി സ്വയം തിരിച്ചറിയുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/magazine/leisure/story/20170220-leisure-bollywood-tapsee-pannu-asexuality-music-blues-985738-2017-02-14|title=From matrimony website for asexuals to hall of heroes: All that's changing around you|access-date=2019-12-01|last=Jason Overdorf, Romita Datta, Moeena Halim, Suhani Singh|date=February 14, 2017|website=India Today|language=en}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot;&gt;Jason Overdorf, Romita Datta, Moeena Halim, Suhani Singh (14 February 2017). [https://www.indiatoday.in/magazine/leisure/story/20170220-leisure-bollywood-tapsee-pannu-asexuality-music-blues-985738-2017-02-14 &quot;From matrimony website for asexuals to hall of heroes: All that's changing around you&quot;]. ''India Today''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;1 December&lt;/span&gt; 2019&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;span class=&quot;cs1-maint citation-comment&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot;&gt;&lt;code class=&quot;cs1-code&quot;&gt;&lt;nowiki&gt;{{&lt;/nowiki&gt;[[ഫലകം:Cite web|cite web]]&lt;nowiki&gt;}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;: CS1 maint: uses authors parameter ([[:വർഗ്ഗം:CS1 maint: uses authors parameter|link]])&lt;/span&gt;
[[Category:CS1 maint: uses authors parameter]]&lt;/ref&gt;

== അവലംബം ==
&lt;references /&gt;

== പുറംകണ്ണികൾ ==

* [http://www.indianaces.org/ ഇന്ത്യൻ ഏസസ് വെബ്സൈറ്റ്]
* [https://www.facebook.com/IndianAces/ ഇന്ത്യൻ ഏസസ് ഫേസ്ബുക്ക് പേജ്]
* [https://www.jsm.jsexmed.org/article/S1743-6095(17)31221-3/abstract സിംഗിന്റെ &quot;സ്വയം തിരിച്ചറിഞ്ഞ 'അലൈംഗിക' ആളുകളിൽ നിരീക്ഷിക്കപ്പെട്ട പ്രവണതകളുടെ ഒരു പഠനം&quot;]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ വനിതാ ഭിഷഗ്വരർ]]
[[വർഗ്ഗം:ബി.ബി.സി. 100 സ്ത്രീകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]</text>
      <sha1>lljo0qpashmfav80fefk5up3c12vipr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>സുമിത പ്രഭാകർ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>584015</id>
    <revision>
      <id>4660752</id>
      <parentid>4653492</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T12:06:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4660752</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16500" sha1="tc7ft8rj0vn8yv7y7u6mlga3gzewert" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = സുമിത പ്രഭാകർ
| image              = Sumita Prabhakar at Breast Cancer Awareness Program 2017.jpg
| caption            = 2017-ലെ സ്തനാർബുദ ബോധവൽക്കരണ പരിപാടിയിൽ പ്രഭാകർ
| birth_date         = {{Birth date and age|df=yes|1970|05|12}}
| birth_place        = [[ഋഷികേശ്]], [[ഇന്ത്യ]]
| nationality        = ഇന്ത്യൻ
| education          = [[കേന്ദ്രീയ വിദ്യാലയ]], [[ഋഷികേശ്]]
| alma_mater         = ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, ബനാറസ് ഹിന്ദു സർവകലാശാല&lt;br /&gt;റോയൽ കോളേജ് ഓഫ് ഒബ്‌സ്റ്റട്രീഷ്യൻസ് ആൻഡ് ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റ്സ്
| occupation         = [[Doctor (title)|ഡോക്ടർ]]
| spouse             = ഗുർദീപ് സിംഗ്
| website            = {{URL|http://www.sumitaprabhakar.com}}
}}
[[Category:Articles with hCards]]

'''സുമിത പ്രഭാകർ''' ഒരു ഇന്ത്യൻ [[ഗൈനക്കോളജി|ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റും]] [[ഒബ്സ്റ്റട്രിക്ക്സ്|പ്രസവചികിത്സകയും]] സാമൂഹിക ആരോഗ്യപ്രവർത്തകയുമാണ്. ഇന്ത്യയിലെ വാരണാസിയിലുള്ള ബനാറസ് ഹിന്ദു സർവകലാശാലയിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടിയ ശേഷം&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.mjpath.org.my/past_issue/MJP2000.2/abstracts-3rd-Ministry-of-Health-Academy-of-Medicine.pdf|title=The 3rd Ministry of Health-Academy of Medicine Malaysia Scientific Meeting &amp; International Congress of Medicine in the Tropics was held at the Shangri-La Hotel, Kuala Lumpur from 1st to 4th November 2000|access-date=14 February 2019|website=Mjpath.org.my}}&lt;/ref&gt; 1999 മുതൽ 2001 വരെ അവർ മലേഷ്യയിലെ ക്വീൻ എലിസബത്ത് ഹോസ്പിറ്റലിൽ പ്രവർത്തിച്ചു. 2001-ൽ ഇന്ത്യയിൽ തിരിച്ചെത്തിയ അവർ രണ്ട് വർഷം ഡൽഹിയിലെ സീതാറാം ഭാരതിയ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സയൻസ് ആൻഡ് റിസർച്ചിൽ കൺസൾട്ടന്റ് ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റായി പ്രവർത്തിച്ചു. [[ഡെറാഡൂൺ|ഡെറാഡൂണിലെ]] സിഎംഐ ഹോസ്പിറ്റലിൽ ഗൈനക്കോളജി വിഭാഗം മേധാവിയായി അവർ സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നു. 2014 മുതൽ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.pioneeredge.in/free-breast-cancer-screening-camp-dehradun/|title=FREE BREAST CANCER SCREENING CAMP IN DEHRADUN|access-date=14 February 2019|date=22 April 2018|website=Pioneeredge.in|archive-date=2019-01-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20190123225125/http://www.pioneeredge.in/free-breast-cancer-screening-camp-dehradun/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; സ്തനാർബുദം, ഗർഭാശയ അർബുദം എന്നിവയ്ക്കായി സൗജന്യ പരിശോധനാ, ബോധവൽക്കരണ ക്യാമ്പുകൾ അവർ സംഘടിപ്പിച്ചുവരുന്നു. [[ഡെറാഡൂൺ|ഡെറാഡൂണിലെ]] ഫെഡറേഷൻ ഓഫ് ഒബ്‌സ്റ്റട്രിക് ആൻഡ് ഗൈനക്കോളജിക്കൽ സൊസൈറ്റീസ് ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ പ്രസിഡന്റായും അവർ സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fogsi.org/wp-content/uploads/2015/05/pdf/FOGSI_Annual_Report_2012_13.pdf|title=53rd Annual Report and Statement of Accounts|access-date=14 February 2019|website=Fogsi.org|archive-date=2018-04-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20180417043721/http://www.fogsi.org/wp-content/uploads/2015/05/pdf/FOGSI_Annual_Report_2012_13.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ഐഎംഎ ഡോക്ടർ അച്ചീവ്‌മെന്റ് അവാർഡ്, ഉമാ ശക്തി സമ്മാൻ, പിഎൻബി ഹിന്ദി ഗൗരവ് സമ്മാൻ, ദൈനിക് ജാഗരൺ മെഡിക്കൽ എക്‌സലൻസ് അവാർഡ്, ഡിവൈൻ ശക്തി ലീഡർഷിപ്പ് അവാർഡ്, യൂത്ത് ഐക്കൺ അവാർഡ്, മെഡിക്കോ സോഷ്യൽ ആക്ടിവിസ്റ്റ് അവാർഡ് എന്നിവയുൾപ്പെടെ നിരവധി പുരസ്കാരങ്ങൾ അവർക്ക് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.

== വിദ്യാഭ്യാസവും തൊഴിലും ==
1994-ൽ വാരണാസിയിലെ ബനാറസ് ഹിന്ദു സർവകലാശാലയിൽ നിന്ന് അവർ എംബിബിഎസ് പൂർത്തിയാക്കി. 1996-ൽ എംഡി (ഒബ്‌സ്റ്റട്രിക്സ് ആൻഡ് ഗൈനക്കോളജി) പൂർത്തിയാക്കിയ അവർ 1998-ൽ റോയൽ കോളേജ് ഓഫ് ഒബ്‌സ്റ്റട്രീഷ്യൻസ് ആൻഡ് ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റ്സിൽ നിന്ന് എംആർസിഒജി (ലണ്ടൻ) നേടി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.breastcancerhub.org/india-pr/sumita-prabhakar-md|title=SUMITA PRABHAKAR, MD|access-date=14 February 2019|website=Breastcancerhub.org}}&lt;/ref&gt;

2004-ൽ ഡെറാഡൂണിൽ ആരംഭിച്ച ഐവിഎഫ് ഇന്ത്യ കെയറിന്റെ സ്ഥാപകയും എക്‌സിക്യൂട്ടീവ് ഡയറക്ടറുമാണ് സുമിത പ്രഭാകർ. ഗർഭാശയ അർബുദ പരിശോധനയ്ക്കുള്ള കോൾപോസ്കോപ്പി കേന്ദ്രത്തിന്റെ സ്ഥാപക കൂടിയാണ് അവർ. 2002-ൽ സ്ഥാപിതമായ ഇത്, കോൾപോസ്കോപ്പിയിൽ ഡോക്ടർമാർക്ക് പരിശീലനം നൽകുന്നതിന് ഉത്തരാഖണ്ഡിൽ അംഗീകാരമുള്ള ഏക കേന്ദ്രമാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.fogsi.org/wp-content/uploads/training_program/cervical_cytology_training_center_list_december_2017.pdf|title=LIST OF COLPOSCOPY TRAINING CENTERS|access-date=14 February 2019|website=Fogsi.org|archive-date=2018-02-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20180219045129/http://www.fogsi.org/wp-content/uploads/training_program/cervical_cytology_training_center_list_december_2017.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; സ്ത്രീകളുടെ ആരോഗ്യം, സ്തന, ഗർഭാശയ അർബുദ പ്രതിരോധം, ബോധവൽക്കരണം എന്നിവയ്ക്കായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന എൻജിഒയായ ക്യാൻ പ്രൊട്ടക്റ്റ് ഫൗണ്ടേഷന്റെ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://canprotectfoundation.com/|title=Can Protect Foundation - Free Breast and Cervical Cancer Screening Programs|access-date=14 February 2019|website=Canprotectfoundation.com}}&lt;/ref&gt; സ്ഥാപക പ്രസിഡന്റാണ് സുമിത.

ക്യാൻ പ്രൊട്ടക്റ്റ് ഫൗണ്ടേഷന്റെ പ്രസിഡന്റ് എന്ന നിലയിൽ, ഉത്തരാഖണ്ഡിലും സമീപ സംസ്ഥാനങ്ങളിലും സ്തന, ഗർഭാശയ അർബുദം തടയുന്നതിനും അതേക്കുറിച്ച് അവബോധം സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനുമായി സൗജന്യ പരിശോധനാ, വിദ്യാഭ്യാസ, പരിശീലന ക്യാമ്പുകൾ സംഘടിപ്പിക്കുന്നതിൽ സുമിത വളരെ സജീവമാണ്. സ്തനാർബുദം, ഗർഭാശയ അർബുദം എന്നിവ തടയുന്നതിനായി ആശാ, അങ്കണവാടി പ്രവർത്തകർക്ക് സൗജന്യ പരിശീലനവും ബോധവൽക്കരണവും നൽകുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയുള്ള ആശാ കി കിരൺ കാമ്പയിന്റെ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://canprotectfoundation.com/asha-ki-kiran-campain-launched-workshop-on-womens-health-and-cancer-prevention-organized-for-400-asha-and-anganwadi-workers/|title=Asha ki Kiran: Workshop organized for 400 ASHA and Anganwadi Workers|access-date=14 February 2019|date=9 March 2018|website=Canprotectfoundation.com}}&lt;/ref&gt; സ്ഥാപക കൂടിയാണ് അവർ.

== ജീവചരിത്രം ==
അവരുടെ അമ്മ അധ്യാപികയും അച്ഛൻ IDPL-ലെ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് ഓഫീസറുമായിരുന്നു. കേന്ദ്രീയ വിദ്യാലയ IDPL-ലാണ് അവർ സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം നടത്തിയത്. അവർക്ക് ഒരു മകനുണ്ട്. അവരുടെ ഭർത്താവ് ഗുർദീപ് സിംഗ് ഒരു ഓർത്തോപീഡിക് സർജനാണ്.

== ബഹുമതികൾ ==

* 2008-ൽ വൈദ്യശാസ്ത്ര മേഖലയിലെ വിശിഷ്ട സേവനത്തിനുള്ള അംഗീകാരമായി ഇന്ത്യൻ മെഡിക്കൽ അസോസിയേഷൻ നൽകിയ ഐഎംഎ ഡോക്ടർ അച്ചീവ്‌മെന്റ് അവാർഡ്&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.drriight.com/doctor/haridwar/gynecologist/sunita-3|title=Dr. Sumita Prabhakar Gynecologist in 54 - DrRiight|access-date=17 January 2022|website=www.drriight.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20190124041314/https://www.drriight.com/doctor/haridwar/gynecologist/sunita-3|archive-date=24 January 2019}}&lt;/ref&gt;
* 2013-ൽ സ്ത്രീകളുടെ ആരോഗ്യരംഗത്തെ വിശിഷ്ട സേവനത്തിനുള്ള അംഗീകാരമായി ഉത്തരാഖണ്ഡ് ഗവർണർ നൽകിയ ഉമാ ശക്തി സമ്മാൻ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.amarujala.com/dehradun-city/Dehradun-60249-11|title=महिला सशक्तीकरण की अवधारणा बदलें : राज्यपाल- Amarujala|access-date=14 February 2019|website=Amarujala.com}}&lt;/ref&gt;
* വന്ധ്യതാ ചികിത്സാ രംഗത്തെ വിശിഷ്ട സേവനത്തിനുള്ള അംഗീകാരമായി അമർ സിംഗ് നൽകിയ ഗ്ലോബൽ ബിസിനസ് ആൻഡ് എക്സലൻസ് അവാർഡ്&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=FuYE0984Cb8|title=Prime Time Presented Global Business and Service Excellence Awards, 2013 to IVF India Care|access-date=14 February 2019|date=18 November 2013|publisher=[[YouTube]]}}&lt;/ref&gt;
* 2014-ൽ ആർത്തവ ശുചിത്വത്തെക്കുറിച്ചും സ്തനാർബുദത്തെക്കുറിച്ചും അവബോധം പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിലെ വിശിഷ്ട സേവനത്തിനുള്ള അംഗീകാരമായി ലഭിച്ച യൂത്ത് ഐക്കൺ അവാർഡ്&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://inextlive.jagran.com/youth-icon-aeawd-42782|title=72 शख्सियतों को मिला नेशनल यूथ आइकॉन अवॉर्ड|access-date=14 February 2019|website=Inextlive.jagran.com}}&lt;/ref&gt;
* 2014-ൽ സ്ത്രീകളുടെ ആരോഗ്യപരിപാലന രംഗത്തെ വിശിഷ്ട സാമൂഹിക സേവനത്തിനുള്ള അംഗീകാരമായി അമർ ഉജാല പബ്ലിക്കേഷൻസ് നൽകിയ അമർ ഉജാല സമർപൻ ഔർ സമ്മാൻ.
* ഉത്തരാഖണ്ഡിലെ മലയോര പ്രദേശങ്ങളിൽ സ്ത്രീകളുടെ ആരോഗ്യ സംരക്ഷണത്തിനായി നടത്തിയ വിശിഷ്ട സേവനത്തിനുള്ള അംഗീകാരമായി ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ നൽകിയ ഹെൽത്ത് ഐക്കൺ അവാർഡ്
* ഉത്തരാഖണ്ഡിലെ വിദൂര പ്രദേശങ്ങളിൽ സ്തനാർബുദം, ഗർഭാശയ അർബുദം എന്നിവ തടയുന്നതിനുള്ള വിശിഷ്ട പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കുള്ള അംഗീകാരമായി പരമർഥ് ആശ്രമത്തിലെ സ്വാമി ചിദാനന്ദ നൽകിയ ഡിവൈൻ ശക്തി ലീഡർഷിപ്പ് അവാർഡ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.parmarth.org/international-womens-day-2018/|title=International Women's Day 2018 - Parmarth Niketan|access-date=14 February 2019|website=Parmarth.org}}&lt;/ref&gt;
* 2018-ൽ ദൈനിക് ജാഗരൺ അവരെ ഉത്തരാഖണ്ഡിലെ മെഡിക്കൽ പില്ലേഴ്‌സിൽ അവതരിപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.facebook.com/ivfindiacaredoon/posts/1151792708303246|title=IVF India CARE|access-date=14 February 2019|website=Facebook.com}}&lt;/ref&gt;
* വൈദ്യശാസ്ത്ര മേഖലയിലും സമൂഹത്തിലും അവർ നൽകിയ മാതൃകാപരമായ സംഭാവനകൾക്കും പ്രതിബദ്ധതയ്ക്കും സമർപ്പിത സേവനത്തിനുമുള്ള അംഗീകാരമായി ഇന്ത്യൻ മെഡിക്കൽ അസോസിയേഷൻ ഉത്തരാകോൺ 2018 നൽകിയ മെഡിക്കോ-സോഷ്യൽ ആക്ടിവിസ്റ്റ് അവാർഡ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://canprotectfoundation.com/dr-sumita-prabhakar-conferred-with-medico-social-activist-award-by-ima-uttaracon-2018/|title=Dr Sumita Prabhakar conferred with Medico-Social Activist Award by IMA Uttaracon 2018|access-date=14 February 2019|date=17 December 2018|website=Canprotectfoundation.com}}&lt;/ref&gt;

== അവലംബം ==
{{Reflist}}

== പുറംകണ്ണികൾ ==

* [https://www.youtube.com/watch?v=6Pqp31jsAw8 ദൂരദർശനിൽ സുമിത പ്രഭാകർ]
* [https://www.youtube.com/watch?v=H6eFhKZLvWg മേരി മാ സ്വസ്ത് മാ ക്യാമ്പയിന്റെ ആരംഭം]
* [https://www.canprotectfoundation.com ക്യാൻ പ്രൊട്ടക്റ്റ് ഫൗണ്ടേഷൻ]
[[വർഗ്ഗം:20-ആം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഇന്ത്യൻ വനിതകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:1970-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:സാമൂഹ്യപ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഇന്ത്യൻ മെഡിക്കൽ ഡോക്ടർമാർ]]</text>
      <sha1>tc7ft8rj0vn8yv7y7u6mlga3gzewert</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ആനി ഗ്രീനൗ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>584305</id>
    <revision>
      <id>4660788</id>
      <parentid>4543599</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T12:43:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AksharaBot</username>
        <id>221747</id>
      </contributor>
      <comment>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ (പരീക്ഷണ ഓട്ടം); വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]]</comment>
      <origin>4660788</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3684" sha1="ql4d8ysl1v24s5vrf5o664f7yatw282" xml:space="preserve">{{Needs Image}}
'''ആനി ഗ്രീനൗ''' {{Post-nominals|FRCP}} (1954 ഓഗസ്റ്റിൽ ന്യൂകാസിൽ ഓൺ ടൈനിൽ ജനനം&lt;ref name=&quot;one&quot;&gt;{{Cite journal|last=Mammas|first=Ioannis N.|last2=Spandidos|first2=Demetrios A.|title=The educational challenge of Paediatric Virology: An interview with Professor of Neonatology Anne Greenough|journal=Experimental and Therapeutic Medicine|date=October 2017|volume=14|issue=4|pages=3332–3334|doi=10.3892/etm.2017.5007|pmid=29042914|pmc=5639338}}&lt;/ref&gt;) ഒരു ബ്രിട്ടീഷ് [[നിയോനറ്റോളജി|നിയോനാറ്റോളജിസ്റ്റാണ്]]. [[അകാലജനനം|അകാല ജനനത്തിനു]] ശേഷമുള്ള വിട്ടുമാറാത്ത [[ശ്വാസകോശ രോഗങ്ങൾ|ശ്വാസകോശ രോഗങ്ങളുടെ]] ഉത്ഭവം, സൂചകങ്ങൾ, മാനേജ്മെന്റ് എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെ ക്ലിനിക്കൽ, അക്കാദമിക് നിയോനാറ്റോളജി മേഖലകളിൽ നടത്തിയ ഗവേഷണത്തിന്റെ പേരിലാണ് അവർ ഏറെ ശ്രദ്ധേയയായത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.rcpch.ac.uk/about-us/our-team/professor-anne-greenough-vp-science-research|title=Professor Anne Greenough|access-date=16 December 2017|date=2 March 2017|website=The Royal College of Paediatrics and Child Health|publisher=The Royal College of Paediatrics and Child Health}}&lt;/ref&gt; ലണ്ടനിലെ കിംഗ്സ് കോളേജിൽ നിയോനാറ്റോളജി, ക്ലിനിക്കൽ റെസ്പിറേറ്ററി ഫിസിയോളജി എന്നിവയുടെ പ്രൊഫസറാണ് [[നിയോനറ്റോളജി|ഗ്രീനൗ]].&lt;ref name=&quot;one&quot; /&gt;

== ബഹുമതികൾ ==
2017-ൽ ഗ്രീനൗവിന് ജെയിംസ് സ്പെൻസ് മെഡൽ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.kingshealthpartners.org/latest/1189-james-spence-medal|title=James Spence Medal|access-date=10 November 2018|date=15 June 2017|website=Kings Health Partners|archive-date=2023-01-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20230106171737/https://www.kingshealthpartners.org/latest/1189-james-spence-medal|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== ഗ്രന്ഥസൂചി ==

* {{Cite book|title=Neonatal respiratory disorders|last=Greenough|first=Anne|last2=Milner|first2=Anthony D|date=2003|publisher=Oxford University Press|isbn=9781444113921|location=London, New York|oclc=646068407}}
* {{Cite book|title=Congenital, perinatal, and neonatal infections|url=https://archive.org/details/congenitalperina0000unse_z5l2|last=Greenough|first=Anne|last2=Osborne|first2=John|last3=Sutherland|first3=Sheena|date=1992|publisher=[[Churchill Livingstone]]|isbn=0443045089|location=Edinburgh}}
* {{Cite book|title=Hot topics in neonatology|last=Greenough|first=Anne|date=1999|publisher=[[Springer-Verlag|Springer]]|series=[[European Journal of Pediatrics]], vol. 158, Suppl. 1|location=Heidelberg, Berlin|oclc=76085679}}

* {{Cite book|title=UK hot topics in neonatology|last=Greenough|first=Anne|date=2004|publisher=Taylor &amp; Francis|location=Stockholm|oclc=249385106}}

== അവലംബം ==
{{Reflist}}
[[വർഗ്ഗം:1954-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]</text>
      <sha1>ql4d8ysl1v24s5vrf5o664f7yatw282</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>നികിത കനാനി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>584311</id>
    <revision>
      <id>4660811</id>
      <parentid>4599104</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T12:49:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AksharaBot</username>
        <id>221747</id>
      </contributor>
      <comment>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ (പരീക്ഷണ ഓട്ടം); വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]]</comment>
      <origin>4660811</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15824" sha1="2kt1h78hc1v2wqhlsbon2jmjkp0we6i" xml:space="preserve">{{Needs Image}}
{{Infobox person
| name               = നികിത കനാനി
| image              = 
| caption            = 
| birth_name         = 
| birth_date         = {{Birth date and age|1980|8|18|df=yes}}
| birth_place        = 
| death_date         = 
| death_place        = 
| death_cause        = 
| nationality        = ബ്രിട്ടീഷ്
| education          = 
| alma_mater         = [[കിംഗ്സ് കോളേജ് ലണ്ടൻ]]
| occupation         = ഫിസിഷ്യൻ
| known_for          = 
| title              = 
| term               = 
| predecessor        = 
| successor          = 
| boards             = 
| spouse             = 
| children           = 
| parents            = 
| relatives          = 
| website            = 
}}
[[Category:Articles with hCards]]
'''നികിത &quot;നിക്കി&quot; കനാനി'''&lt;ref name=&quot;ten&quot;&gt;{{Cite journal|last=Kanani|first=Nikita|last2=Berendt|first2=Anthony Robert|title=Ten minutes with Dr Nikita Kanani, General Practitioner, and Medical Director for Primary Care, NHS England and NHS Improvement|journal=BMJ Leader|date=December 2021|volume=5|issue=4|pages=295–297|doi=10.1136/leader-2020-000332}}&lt;/ref&gt; [[ഓർഡർ ഓഫ് ദ ബ്രിട്ടീഷ് എംപയർ|MBE]] (ജനനം: 1980 ഓഗസ്റ്റ് 18) ഒരു ജനറൽ പ്രാക്ടീഷണറും ബെക്സ്ലി ക്ലിനിക്കൽ കമ്മീഷനിംഗ് ഗ്രൂപ്പിന്റെ മുൻ ചീഫ് ക്ലിനിക്കൽ ഓഫീസറുമാണ്. 2018-ൽ NHS ഇംഗ്ലണ്ടിന്റെ പ്രൈമറി കെയർ മെഡിക്കൽ ഡയറക്ടറായി നിയമിക്കപ്പെട്ട ആദ്യ വനിതയാണ് അവർ.

== ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും ==
കമ്മ്യൂണിറ്റി ഫാർമസിസ്റ്റുകളായ ജഗദീഷ് കനാനിയുടെയും കീർത്തി കനാനിയുടെയും മകളായി 1980 ഓഗസ്റ്റ് 18-ന് ലണ്ടനിലാണ് നികിത കനാനി ജനിച്ചത്. അവരുടെ പിതാവ് 1972-ൽ ഉഗാണ്ടയിൽ നിന്ന് അഭയാർത്ഥിയായി യുകെയിലെത്തി; മാതാപിതാക്കൾ പരസ്പരം കണ്ടുമുട്ടിയത് സണ്ടർലാൻഡ് പോളിടെക്നിക്കിൽ വച്ചായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;ten&quot;/&gt; സട്ടൺ ഹൈസ്‌കൂളിലും ഗയ്‌സ്, കിംഗ്‌സ്, സെന്റ് തോമസ് മെഡിക്കൽ സ്‌കൂളിലും പഠിച്ച അവർ 2001-ൽ [[ന്യൂറോസയൻസ്|ന്യൂറോസയൻസിൽ]] ബിഎസ്‌സിയും 2004-ൽ [[എം.ബി.ബി.എസ്.|എംബിബിഎസും]] നേടി. കിംഗ്‌സ് കോളേജ് ലണ്ടനിൽ നിന്ന് 2008-ൽ ഹെൽത്ത് ആൻഡ് സോഷ്യൽ കെയർ മാനേജ്‌മെന്റിൽ ബിരുദാനന്തര സർട്ടിഫിക്കറ്റും 2014-ൽ ബർമിംഗ്ഹാം യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയിൽ നിന്ന് ഹെൽത്ത് കെയർ കമ്മീഷനിംഗിൽ എംഎസ്‌സിയും നേടി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ukwhoswho.com/view/10.1093/ww/9780199540884.001.0001/ww-9780199540884-e-292706|title=Kanani, Dr Nikita, (born 18 Aug. 1980), General Practitioner, Bellegrove Surgery, Welling, since 2012; Acting Medical Director for Primary Care, NHS England and NHS Improvement, since 2018 (Deputy Medical Director for Primary Care, NHS England, 2018)|access-date=2021-08-18|year=2019|website=WHO'S WHO &amp; WHO WAS WHO|language=en|doi=10.1093/ww/9780199540884.013.U292706|isbn=978-0-19-954088-4}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.fmlm.ac.uk/nikita-kanani|title=Dr Nikita Kanani {{!}} Faculty of Medical Leadership and Management|access-date=2018-02-07|website=www.fmlm.ac.uk|language=en|archive-date=2018-02-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20180208124928/https://www.fmlm.ac.uk/nikita-kanani|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== ഔദ്യോഗിക ജീവിതം ==
&quot;പ്രാക്ടീസുകൾ നൽകുന്ന സേവനങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കുന്നതിനും മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനും പ്രാഥമിക പരിചരണരംഗത്ത് പ്രവർത്തിക്കുന്ന ജിപിമാർക്കും മറ്റുള്ളവർക്കും വേണ്ട സമയവും പിന്തുണയും നൽകാൻ&quot; കനാനി ആഗ്രഹിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.gponline.com/dr-nikita-kanani-interview-portfolio-gp-generation/article/1229323|title=Dr Nikita Kanani interview: The portfolio GP generation {{!}} GPonline|access-date=2018-02-07|website=www.gponline.com}}&lt;/ref&gt; പ്രൈമറി കെയർ രംഗത്തെ സേവനങ്ങൾ പരിഗണിച്ച് 2017-ലെ ക്വീൻസ് ബർത്ത്ഡേ ഓണേഴ്സിൽ അവർ [[ഓർഡർ ഓഫ് ദ ബ്രിട്ടീഷ് എംപയർ|ഓർഡർ ഓഫ് ദ ബ്രിട്ടീഷ് എംപയർ]] അംഗമായി (എംബിഇ) നിയമിതയായി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.nhsconfed.org/news/2017/06/queens-birthday-honours|title=Confed chief and members recognised in Queens Birthday Honours|access-date=2018-02-07|website=www.nhsconfed.org|language=en|archive-date=2018-02-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20180208123543/http://www.nhsconfed.org/news/2017/06/queens-birthday-honours|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; സഹോദരി ഷീല കനാനിക്കൊപ്പം അവർ STEMM സിസ്റ്റേഴ്‌സ് സ്ഥാപിച്ചു; പിന്നാക്ക പശ്ചാത്തലങ്ങളിൽ നിന്നുള്ളവരെ സയൻസ്, ടെക്‌നോളജി, എഞ്ചിനീയറിംഗ്, മാത്തമാറ്റിക്സ്, മെഡിസിൻ വിഷയങ്ങൾ പഠിക്കാനും മെന്ററിംഗ്, കോച്ചിംഗ് അവസരങ്ങൾ പ്രയോജനപ്പെടുത്താനും ഈ സംരംഭം പ്രാപ്തരാക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://stemmsisters.org.uk/|title=Stemm Sisters|access-date=2018-02-07|website=stemmsisters.org.uk|language=en-GB|archive-date=2018-02-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20180208123343/http://stemmsisters.org.uk/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; മെഡിക്കൽ വിദ്യാർത്ഥികളെയും ഡോക്ടർമാരെയും മറ്റ് ആരോഗ്യപരിപാലന വിദഗ്ധരെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഓൺലൈൻ കൂട്ടായ്മയായ ദി നെറ്റ്‌വർക്കിന്റെ സഹാധ്യക്ഷയാണ് അവർ. കിംഗ്സ് ഫണ്ട് ജനറൽ അഡ്വൈസറി ഗ്രൂപ്പിലും അവർ അംഗമാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.kingsfund.org.uk/about-us/whos-who/general-advisory-council|title=General Advisory Council|access-date=2018-02-07|website=The King's Fund|language=en|archive-date=2018-02-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20180208064149/https://www.kingsfund.org.uk/about-us/whos-who/general-advisory-council|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

വെല്ലിങ്ങിലെ ബെല്ലെഗ്രോവ് സർജറിയിൽ ജനറൽ പ്രാക്ടീഷണറായി അവർ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.bellegrovesurgery.co.uk/pages/Doctors-and-Staff|title=Bellegrove Surgery - Doctors and Staff|access-date=2018-02-07|website=www.bellegrovesurgery.co.uk|language=en}}&lt;/ref&gt; റോയൽ കോളേജ് ഓഫ് ജനറൽ പ്രാക്ടീഷണേഴ്സിന്റെ ക്ലിനിക്കൽ കമ്മീഷനിംഗ് ചാമ്പ്യനാണ് അവർ. 2012-ലും 2013-ലും ''പൾസ്'' മാഗസിൻ അവരെ &quot;ടോപ്പ് അപ്പ് ആൻഡ് കമിംഗ് ജിപി&quot; ആയി തിരഞ്ഞെടുത്തു. നാളത്തെ ആരോഗ്യപരിപാലന നേതാക്കളെയും ഇന്നത്തെ സ്വാധീനശക്തികളെയും ആദരിക്കുന്ന പുരസ്കാരമായ &quot;റൈസിംഗ് സ്റ്റാർ&quot; ആയി ഹെൽത്ത് സർവീസ് ജേണൽ അവരെ തിരഞ്ഞെടുത്തു.&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;

വൈദ്യശാസ്ത്രരംഗത്ത് സോഷ്യൽ മീഡിയ പ്രയോജനപ്പെടുത്തണമെന്ന് ശക്തമായി വിശ്വസിക്കുന്നയാളാണ് കനാനി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.bexleyccg.nhs.uk/Dr-Nikita-Kanani-blogs-vlogs-and-Tweets.htm|title=Dr Nikita Kanani's blogs, vlogs and Tweets|access-date=2018-02-07|website=www.bexleyccg.nhs.uk|language=EN|archive-date=2018-02-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20180208123517/http://www.bexleyccg.nhs.uk/Dr-Nikita-Kanani-blogs-vlogs-and-Tweets.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ഫാക്കൽറ്റി ഓഫ് മെഡിക്കൽ ലീഡർഷിപ്പ് ആൻഡ് മാനേജ്‌മെന്റിൽ ക്വാളിറ്റി ഇംപ്രൂവ്‌മെന്റിന്റെ ചുമതല വഹിക്കുന്നതും അവരാണ്.&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt; 2018 ഓഗസ്റ്റിൽ NHS-ന്റെ ഇടക്കാല പ്രൈമറി കെയർ ഡയറക്ടറായി അവർ നിയമിതയായി.

2019 സെപ്റ്റംബറിൽ കനാനിയെ NHS ഇംഗ്ലണ്ടിന്റെ പ്രൈമറി കെയർ മെഡിക്കൽ ഡയറക്ടറായി നിയമിച്ചു.&lt;ref name=&quot;diversity&quot;&gt;{{Cite web|url=https://diversityuk.org/nikki-kanani-appointed-as-englands-top-family-doctor/|title=Nikki Kanani appointed as England’s top doctor|access-date=13 July 2022|date=5 September 2019|website=Diversity UK}}&lt;/ref&gt; മുമ്പ് പ്രൈമറി കെയർ ഡെപ്യൂട്ടി മെഡിക്കൽ ഡയറക്ടറായും അതിനു മുമ്പ് NHS ബെക്സ്ലി ക്ലിനിക്കൽ കമ്മീഷനിംഗ് ഗ്രൂപ്പിന്റെ ചീഫ് ക്ലിനിക്കൽ ഓഫീസറായും അവർ പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;diversity&quot; /&gt;

[[കോവിഡ്-19 ആഗോള മഹാമാരി|കോവിഡ്-19 മഹാമാരിയുടെ]] കാലത്ത് NHS-ന്റെ വാക്‌സിനേഷൻ പ്രോഗ്രാമിന്റെ ഡെപ്യൂട്ടി ലീഡായി (ഔപചാരികമായി &quot;ഡെപ്യൂട്ടി സീനിയർ റെസ്‌പോൺസിബിൾ ഓഫീസർ, COVID-19 വാക്‌സിനേഷൻ ഡിപ്ലോയ്‌മെന്റ് പ്രോഗ്രാം&quot;) കനാനി നിയമിതയായി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://assets.publishing.service.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/1004576/PHE_COVID-19_vaccination_migrant_invitation_letter_English-_FINAL__003_.pdf|title=The COVID-19 vaccination is available and it is your right to be protected from infectious diseases|access-date=13 July 2022|publisher=Public Health England}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thebraintumourcharity.org/media-centre/news/blog-post/open-letter-from-nhs-charity-and-community-leaders-to-people-with-a-weakened-immune-system/|title=Open letter from NHS, charity and community leaders to people with a weakened immune system|access-date=13 July 2022|last=Pilcher|first=Hayley|date=30 May 2022|website=The Brain Tumour Charity}}&lt;/ref&gt; &quot;കറുത്തവർഗം, ഏഷ്യൻ, ന്യൂനപക്ഷ വംശീയ (BAME) പശ്ചാത്തലങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ജീവനക്കാരെ ലക്ഷ്യമിട്ട് ന്യൂനപക്ഷ വിഭാഗങ്ങൾക്കിടയിൽ കോവിഡ് വാക്സിൻ സ്വീകാര്യത വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള&quot; ഒരു ടീമിനെ നയിക്കാൻ 2021 ജനുവരിയിൽ അവർ നിയമിതയായി. &quot;വിഷമയവും നിരാശാജനകവുമായ&quot; അന്തരീക്ഷത്തെത്തുടർന്ന് 2021 സെപ്റ്റംബറിൽ അവർ തന്റെ [[ട്വിറ്റർ]] അക്കൗണ്ട് അടച്ചു.

COVID-19 വാക്‌സിനേഷൻ പ്രോഗ്രാമിലെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ മാനിച്ച് 2021-ൽ ഗേൾസ് ഡേ സ്കൂൾ ട്രസ്റ്റ് അതിന്റെ അസാധാരണ സംഭാവനയ്ക്കുള്ള പുരസ്കാരം അവർക്ക് നൽകി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.gdst.net/news/dr-nikki-kanani-wins-gdst-exceptional-contribution-award/|title=Dr Nikki Kanani wins GDST Exceptional Contribution Award|access-date=13 July 2022|date=9 July 2021|website=Girls' Day School Trust}}&lt;/ref&gt;

2022 ജൂലൈയിൽ കനാനി NHS ഇംഗ്ലണ്ടിൽ ഡെപ്യൂട്ടേഷൻ വ്യവസ്ഥയിൽ ക്ലിനിക്കൽ ഇന്റഗ്രേഷൻ ഡയറക്ടർ പദവി ഏറ്റെടുത്തു; NHS-നായുള്ള ഒരു സംയോജിത ക്ലിനിക്കൽ മോഡലിന്റെ രൂപകൽപ്പനയ്ക്കും നടപ്പാക്കലിനും നേതൃത്വം നൽകുകയാണ് ഈ പദവിയിലെ ചുമതല.

== അവലംബം ==
{{Reflist|30em}}

== പുറംകണ്ണികൾ ==

* NHS വെബ്‌സൈറ്റിൽ [https://www.england.nhs.uk/author/dr-nikki-kanani/ കനാനിയുടെ പോസ്റ്റുകൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230106173406/https://www.england.nhs.uk/author/dr-nikki-kanani/ |date=2023-01-06 }}
* [https://kingsfund.libsyn.com/dr-nikki-kanani-values-vaccines-and-a-vision-for-general-practice ഡോ. നിക്കി കനാനി: മൂല്യങ്ങൾ, വാക്സിനുകൾ, ജനറൽ പ്രാക്ടീസിനായുള്ള ഒരു കാഴ്ചപ്പാട്] കിംഗ്സ് ഫണ്ട് പോഡ്കാസ്റ്റ്
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1980-ൽ ജനിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>2kt1h78hc1v2wqhlsbon2jmjkp0we6i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഇംഗ കോർട്ടെ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>585172</id>
    <revision>
      <id>4660769</id>
      <parentid>4657322</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T12:38:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AksharaBot</username>
        <id>221747</id>
      </contributor>
      <comment>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ (പരീക്ഷണ ഓട്ടം); വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]]</comment>
      <origin>4660769</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19998" sha1="783esee6vngszfybmdot4df6jdkf26r" xml:space="preserve">{{Needs Image}}
ജർമ്മൻ ന്യൂറോശാസ്ത്രജ്ഞയാണ് '''ഇംഗ കതറീന കോർട്ടെ''' (Inga Katharina Koerte). ജർമ്മനിയിലെ മ്യൂണിക്കിലെ [[ലുഡ്വിഗ്-മാക്സിമിലിയൻ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് മ്യൂണിച്ച്|ലുഡ്‌വിഗ്-മാക്സിമിലിയൻസ്-യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയിൽ]] (LMU) ചൈൽഡ് ആൻഡ് അഡോളസന്റ് [[സൈക്യാട്രി|സൈക്യാട്രിയിലെ]] ബയോളജിക്കൽ റിസർച്ച് [[പ്രൊഫസ്സർ|പ്രൊഫസറായും]], യുഎസ്എയിലെ ബോസ്റ്റണിലെ [[ഹാർവാർഡ് മെഡിക്കൽ സ്കൂൾ|ഹാർവാർഡ് മെഡിക്കൽ സ്‌കൂളിൽ]] (HMS) സൈക്യാട്രിയിൽ ലക്ചററായും അവർ നിലവിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://pnl.bwh.harvard.edu/inga-koerte-m-d/|title=Inga Koerte, M.D., Ph.D. {{!}} Psychiatry Neuroimaging Laboratory|access-date=2020-07-10|language=en-US|archive-date=2020-07-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20200713045830/http://pnl.bwh.harvard.edu/inga-koerte-m-d/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 2018 മുതൽ അവർ മ്യൂണിക്കിലെ ഗ്രാജുവേറ്റ് സ്കൂൾ ഓഫ് സിസ്റ്റമിക് [[ന്യൂറോസയൻസ്|ന്യൂറോസയൻസിന്റെ]] (GSN)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.gsn.uni-muenchen.de/people/faculty/associate/inga-koerte/index.html|title=Inga Katharina Koerte - Graduate School of Systemic Neurosciences GSN-LMU - LMU Munich|access-date=2020-07-10|website=www.gsn.uni-muenchen.de|language=en|archive-date=2020-07-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20200710144957/https://www.gsn.uni-muenchen.de/people/faculty/associate/inga-koerte/index.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; അസോസിയേറ്റ് ഫാക്കൽറ്റി അംഗമാണ്. [[മസ്തിഷ്കം|തലച്ചോറിന്റെ]] ഘടനയിലും പ്രവർത്തനത്തിലും മസ്തിഷ്കാഘാതം ചെലുത്തുന്ന ഫലങ്ങളിലും, ചികിത്സാ-പ്രതിരോധ ഇടപെടലുകൾക്കായി ഉപയോഗിക്കാവുന്ന ഡയഗ്നോസ്റ്റിക് മാർക്കറുകളുടെ വികസനത്തിലുമാണ് അവരുടെ ഗവേഷണം ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://pediatric-neuroimaging.de/team|title=Team - Pediatric Neuroimaging - cBRAIN|access-date=2020-07-10|website=Pediatric Neuroimaging|language=de-DE|archive-date=2020-08-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20200812064523/http://pediatric-neuroimaging.de/team|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== ജീവിതം ==

=== വിദ്യാഭ്യാസം ===
2006-ൽ മ്യൂണിക്കിലെ ലുഡ്‌വിഗ്-മാക്സിമിലിയൻസ്-യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയിൽ നിന്ന് കോർട്ടെയ്ക്ക് എംഡിയും ഡോക്ടറേറ്റ് പദവിയും (ഡോ. മെഡി.) ലഭിച്ചു. അതിനുശേഷം, മ്യൂണിക്കിലെ ലുഡ്വിഗ്-മാക്സിമിലിയൻസ്-യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെ [[പീഡിയാട്രിക്സ്|പീഡിയാട്രിക്]] [[ന്യൂറോഫിസിയോളജി|ന്യൂറോഫിസിയോളജിയിലും]] ബോസ്റ്റണിലെ ഹാർവാർഡ് മെഡിക്കൽ സ്കൂളിലെ സൈക്യാട്രി ന്യൂറോ ഇമേജിംഗ് ലബോറട്ടറിയിലും (പിഎൻഎൽ)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://pnl.bwh.harvard.edu/lab-members/|title=Lab Members {{!}} Psychiatry Neuroimaging Laboratory|access-date=2020-07-10|language=en-US|archive-date=2020-07-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20200710144956/http://pnl.bwh.harvard.edu/lab-members/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; പോസ്റ്റ്-ഡോക്ടറൽ ഫെലോഷിപ്പുകൾ പൂർത്തിയാക്കി. 2013-ൽ മ്യൂണിക്കിൽ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.klinikum.uni-muenchen.de/interest-imaging/de/teamneu/Ehemalige-Mitarbeiter/Inga-Koerte/index.html|title=Prof. Dr. med. Inga Koerte|access-date=2020-07-10|last=|first=|date=|website=LMU Klinikum|archive-url=https://web.archive.org/web/20200711163459/http://www.klinikum.uni-muenchen.de/interest-imaging/de/teamneu/Ehemalige-Mitarbeiter/Inga-Koerte/index.html|archive-date=2020-07-11|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; പ്രൊഫ. എം. റീസറുടെ കീഴിൽ പരീക്ഷണാത്മക [[റേഡിയോളജി|റേഡിയോളജിയിൽ]] ഹാബിലിറ്റേഷൻ നേടി.

== ഔദ്യോഗിക ജീവിതം ==

=== ഗവേഷണം ===
മസ്തിഷ്‌കാഘാതം, തലയ്ക്ക് ആവർത്തിച്ചേൽക്കുന്ന ആഘാതങ്ങൾ, ന്യൂറോ ഡെവലപ്‌മെന്റ്, അത്യാധുനിക ന്യൂറോറഡിയോളജി എന്നീ മേഖലകളിലെ ഗവേഷണത്തിന് കോർട്ടെ പ്രശസ്തയാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.uni-muenchen.de/forschung/news/2012/f-m-76-12.html|title=Schädigt Kopfballspiel das Gehirn? - LMU München|access-date=2020-07-10|website=www.uni-muenchen.de|language=de|archive-date=2020-07-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20200710144958/https://www.uni-muenchen.de/forschung/news/2012/f-m-76-12.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://scholar.google.com/citations?user=tbr4EJcAAAAJ&amp;hl=de|title=Inga Katharina Koerte - Google Scholar|access-date=2020-07-10|website=scholar.google.com}}&lt;/ref&gt; കൺകഷൻ ചരിത്രമില്ലാത്ത യുവ അത്‌ലറ്റുകളിൽ ആവർത്തിച്ചുള്ള സബ്‌കൺകസീവ് ഹെഡ് ഇംപാക്റ്റുകളെ തുടർന്ന് മസ്തിഷ്കത്തിന്റെ മൈക്രോസ്ട്രക്ചറിൽ ഉണ്ടാകുന്ന മാറ്റങ്ങളും, ഒരു കളി സീസണിനിടെ [[ഐസ് ഹോക്കി]] കളിക്കാരിൽ ഉണ്ടാകുന്ന ഘടനാപരമായ മാറ്റങ്ങളും ആദ്യമായി തെളിയിച്ചത് അവരാണ്. തന്റെ ടീമിനൊപ്പം, ആവർത്തിച്ചുള്ള മസ്തിഷ്കാഘാതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ത്വരിതഗതിയിലുള്ള വാർദ്ധക്യത്തിന്റെയും ന്യൂറോ ഇൻഫ്ലമേഷന്റെയും ലക്ഷണങ്ങൾ അവർ കണ്ടെത്തുകയും, ക്രോണിക് ട്രോമാറ്റിക് എൻസെഫലോപ്പതി (സിടിഇ) പോലുള്ള, മസ്തിഷ്കാഘാതത്തെ തുടർന്നുള്ള [[ന്യുറോ ഡിജെനെരെറ്റീവ് രോഗങ്ങൾ|ന്യൂറോഡീജനറേഷന്റെ]] അപകടസാധ്യതാ ഘടകങ്ങളും ബയോമാർക്കറുകളും തിരിച്ചറിയുകയും ചെയ്തു. 2012-ൽ അവരുടെ ഗ്രൂപ്പാണ് ഫുട്ബോളിൽ പന്ത് ഹെഡ് ചെയ്യുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മൈക്രോസ്ട്രക്ചറൽ മസ്തിഷ്ക മാറ്റങ്ങൾ ആദ്യമായി കണ്ടെത്തിയത്.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Koerte|first=Inga K.|last2=Ertl-Wagner|first2=Birgit|last3=Reiser|first3=Maximilian|last4=Zafonte|first4=Ross|last5=Shenton|first5=Martha E.|date=2012-11-14|title=White matter integrity in the brains of professional soccer players without a symptomatic concussion|url=https://archive.org/details/sim_jama_2012-11-14_308_18/page/1859|journal=JAMA|volume=308|issue=18|pages=1859–1861|doi=10.1001/jama.2012.13735|issn=1538-3598|pmc=4103415|pmid=23150002}}&lt;/ref&gt; cBRAIN (ചൈൽഡ് ബ്രെയിൻ റിസർച്ച് ആൻഡ് ഇമേജിംഗ് ഇൻ ന്യൂറോസയൻസ്) എന്ന ലബോറട്ടറിയുടെ മേധാവിയാണ് ഡോ. കോർട്ടെ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://pediatric-neuroimaging.de/team|title=Team - Pediatric Neuroimaging - cBRAIN|access-date=2020-07-10|website=Pediatric Neuroimaging|language=de-DE|archive-date=2020-08-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20200812064523/http://pediatric-neuroimaging.de/team|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

=== പുരസ്കാരങ്ങളും ബഹുമതികളും ===

* 2021: പ്രിൻസസ് തെരേസ് വോൺ ബയേൺ അവാർഡ്, ജർമ്മനി&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.frauenbeauftragte.uni-muenchen.de/foerdermoegl/lmu/therese/preistragerinnen/index.html|title=LMU Preistraegerinnen 2021|access-date=|last=|first=|date=|website=|archive-url=|archive-date=}}&lt;/ref&gt;
* 04/2012: എൽസ് ക്രോണർ മെമ്മോറിയൽ അവാർഡ്, എൽസ് ക്രോണർ-ഫ്രെസീനിയസ് ഫൗണ്ടേഷൻ, ജർമ്മനി&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://pediatric-neuroimaging.de/wp-content/uploads/2018/01/Koerte_CV.pdf|title=CV Inga Koerte|access-date=|last=|first=|date=|website=|archive-url=|archive-date=}}&lt;/ref&gt;
* 10/2011: മാർക്ക് ഡ്യൂൺസ്ൽ യംഗ് ഇൻവെസ്റ്റിഗേറ്റർ അവാർഡ്, ഡോയിഷെ ഗെസൽഷാഫ്റ്റ് ഫ്യൂർ ന്യൂറോറഡിയോളജി, ജർമ്മനി&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://pediatric-neuroimaging.de/wp-content/uploads/2018/01/Koerte_CV.pdf|title=CV Inga Koerte|access-date=|last=|first=|date=|website=|archive-url=|archive-date=}}&lt;/ref&gt;

=== നിലവിലെ സ്ഥാനങ്ങൾ ===

* 03/2019 - 02/2024: നേരിയ മസ്തിഷ്കാഘാതത്തിനു ശേഷമുള്ള വ്യക്തിഗത ന്യൂറോസ്റ്റീറോയിഡ് പ്രതികരണം വിശകലനം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള യൂറോപ്യൻ റിസർച്ച് കൗൺസിലിന്റെ സ്റ്റാർട്ടിംഗ് ഗ്രാന്റിന്റെ (ന്യൂറോപ്രെസൈസ്) നേതാവ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://erc.europa.eu/projects-figures/erc-funded-projects/results|title=ERC FUNDED PROJECTS|access-date=2020-07-10|website=ERC: European Research Council|language=en|archive-date=2021-01-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20210113223931/https://erc.europa.eu/projects-figures/erc-funded-projects/results|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://neuroprecise.eu/en/home-english|title=Neuroprecise is under construction|access-date=2020-07-10|language=en|archive-date=2020-07-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20200711093434/https://neuroprecise.eu/en/home-english|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* 01/2017- 06/2020: യുവ അത്‌ലറ്റുകളിലെ മസ്തിഷ്കാഘാതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു മൾട്ടി-സെന്റർ (യൂറോപ്പിലുടനീളം 6 സൈറ്റുകളും യുഎസ്എയിൽ നിന്നുള്ള 3 കൺസൾട്ടന്റുമാരും) പഠനത്തിനായുള്ള യൂറോപ്യൻ മൾട്ടിനാഷണൽ കൺസോർഷ്യത്തിന്റെ (ERA-NET) നേതാവ് (REPIMPACT),&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://pediatric-neuroimaging.de/repimpact|title=RepImpact|access-date=2020-07-10|website=Pediatric Neuroimaging|language=de-DE}}&lt;/ref&gt; ജർമ്മൻ ഗവേഷണ സംഘത്തിന്റെ നേതാവ്.
* 09/2017 - സ്‌പോർട്‌സുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കൺകഷൻ, പീഡിയാട്രിക് ടിബിഐ എന്നിവയിലെ ന്യൂറോ ഇമേജിംഗ് ഡാറ്റയുടെ വലിയ തോതിലുള്ള വിശകലനങ്ങൾക്കായുള്ള ഒരു അന്താരാഷ്ട്ര, മൾട്ടി-സെന്റർ സംരംഭത്തിന്റെ (ENIGMA) സഹ-നേതാവ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://enigma.ini.usc.edu/ongoing/enigma-tbi/enigma-sports-related-injury/|title=ENIGMA Sports-Related Injury « ENIGMA|access-date=2020-07-10|language=en-US}}&lt;/ref&gt;
* 07/2017 - യുഎസ്എയിലെ NIH ധനസഹായം നൽകുന്ന, സ്‌പോർട്‌സുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കൺകഷനിലെ ലിംഗ വ്യത്യാസത്തെക്കുറിച്ചുള്ള 5 വർഷത്തെ മൾട്ടി ഡിസിപ്ലിനറി, പ്രോസ്പെക്റ്റീവ് കോഹോർട്ട് പഠനത്തിന്റെ നേതാവ്.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Koerte|first=Inga|title=Sex Differences in Brain Structure and Function After Sports-Related Concussion|url=https://grantome.com/grant/NIH/R01-NS100952-01A1|language=en}}&lt;/ref&gt;

== തിരഞ്ഞെടുത്ത പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങൾ ==
'''Koerte IK''', Ertl-Wagner B, Reiser M, Zafonte R, Shenton ME. രോഗലക്ഷണമായ കൺകഷൻ ഇല്ലാത്ത പ്രൊഫഷണൽ സോക്കർ കളിക്കാരുടെ തലച്ചോറിലെ വൈറ്റ് മാറ്റർ ഇന്റഗ്രിറ്റി. ജമാ. 2012 നവംബർ 14; 308(18): 1859-61. doi: 10.1001/jama.2012.13735.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Koerte|first=Inga K.|last2=Ertl-Wagner|first2=Birgit|last3=Reiser|first3=Maximilian|last4=Zafonte|first4=Ross|last5=Shenton|first5=Martha E.|date=2012-11-14|title=White matter integrity in the brains of professional soccer players without a symptomatic concussion|url=https://archive.org/details/sim_jama_2012-11-14_308_18/page/1859|journal=JAMA|volume=308|issue=18|pages=1859–1861|doi=10.1001/jama.2012.13735|issn=1538-3598|pmc=4103415|pmid=23150002}}&lt;/ref&gt;

Sollmann N, Echlin PS, Schultz V, Viher PV, Lyall AE, Tripodis Y, Kaufmann D, Hartl E, Kinzel P, Forwell LA, Johnson AM, Skopelja EN, Lepage C, Bouix S, Pasternak O, Lin AP, Shenton ME, '''Koerte IK'''. കൊളീജിയറ്റ് ഐസ് ഹോക്കി കളിക്കാരിൽ ആവർത്തിച്ചുള്ള സബ്കൺകസീവ് ഹെഡ് ഇംപാക്റ്റുകളെ തുടർന്നുള്ള വൈറ്റ് മാറ്ററിലെ ലിംഗ വ്യത്യാസങ്ങൾ. ന്യൂറോ ഇമേജ് ക്ലിൻ. 2017 നവംബർ 21;17:642-649. [[PMID (identifier)|പിഎംഐഡി]]&amp;nbsp;[//pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29204342 29204342].&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Sollmann|first=Nico|last2=Echlin|first2=Paul S.|last3=Schultz|first3=Vivian|last4=Viher|first4=Petra V.|last5=Lyall|first5=Amanda E.|last6=Tripodis|first6=Yorghos|last7=Kaufmann|first7=David|last8=Hartl|first8=Elisabeth|last9=Kinzel|first9=Philipp|date=2018|title=Sex differences in white matter alterations following repetitive subconcussive head impacts in collegiate ice hockey players|journal=NeuroImage. Clinical|volume=17|pages=642–649|doi=10.1016/j.nicl.2017.11.020|issn=2213-1582|pmc=5709295|pmid=29204342}}&lt;/ref&gt;

'''Koerte IK''', Kaufmann D, Hartl E, Bouix S, Pasternak O, Kubicki M, Forwell LA, Johnson AM, Echlin PS, Shenton ME. ഒരു വാഴ്സിറ്റി യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഹോക്കി സീസണിൽ ഫിസിഷ്യൻ നിരീക്ഷിച്ച കൺകഷൻ: ഭാഗം 3/4: ഐസ് ഹോക്കി കളിക്കാരിൽ വൈറ്റ് മാറ്റർ ഇന്റഗ്രിറ്റി. ന്യൂറോസർഗ് ഫോക്കസ്. 2012 ഡിസംബർ; 33(6): E3. doi: 10.3171/2012.10.FOCUS12303. [[PMID (identifier)|പിഎംഐഡി]]&amp;nbsp;[//pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23199426 23199426].&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Koerte|first=Inga K.|last2=Kaufmann|first2=David|last3=Hartl|first3=Elisabeth|last4=Bouix|first4=Sylvain|last5=Pasternak|first5=Ofer|last6=Kubicki|first6=Marek|last7=Rauscher|first7=Alexander|last8=Li|first8=David K. B.|last9=Dadachanji|first9=Shiroy B.|date=December 2012|title=A prospective study of physician-observed concussion during a varsity university hockey season: white matter integrity in ice hockey players. Part 3 of 4|journal=Neurosurgical Focus|volume=33|issue=6|pages=E3: 1–7|doi=10.3171/2012.10.FOCUS12303|issn=1092-0684|pmc=5687247|pmid=23199426}}&lt;/ref&gt;

'''Koerte IK'''*, Lin AP*, Muehlmann, M, Merugumala S, Liao HJ, Starr T, Kaufmann D, Mayinger M, Steffinger D, Fisch B, Karch S, Heinen F, Ertl-Wagner B, Reiser M, Stern RA, Zafonte R, Shenton ME. കൺകഷൻ ചരിത്രമില്ലാത്ത മുൻ പ്രൊഫഷണൽ സോക്കർ കളിക്കാരിലെ മാറ്റം വന്ന ന്യൂറോകെമിസ്ട്രി. ജെ ന്യൂറോട്രോമ. 2015 സെപ്റ്റംബർ 1; 32(17): 1287-93. doi: 10.1089/neu.2014.3715. [[PMID (identifier)|പിഎംഐഡി]]&amp;nbsp;[//pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25843317 25843317] (* പങ്കിട്ട പ്രഥമ കർത്തൃത്വം).&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Koerte|first=Inga K.|last2=Lin|first2=Alexander P.|last3=Muehlmann|first3=Marc|last4=Merugumala|first4=Sai|last5=Liao|first5=Huijun|last6=Starr|first6=Tyler|last7=Kaufmann|first7=David|last8=Mayinger|first8=Michael|last9=Steffinger|first9=Denise|date=2015-09-01|title=Altered Neurochemistry in Former Professional Soccer Players without a History of Concussion|journal=Journal of Neurotrauma|volume=32|issue=17|pages=1287–1293|doi=10.1089/neu.2014.3715|issn=1557-9042|pmc=4545372|pmid=25843317}}&lt;/ref&gt;

Guenette JP, Shenton ME, '''Koerte IK.''' യുവ അത്‌ലറ്റുകളിലെ കൺകഷൻ ഇമേജിംഗ്. ന്യൂറോ ഇമേജിംഗ് ക്ലിൻ എൻ ആം. 2018 ഫെബ്രുവരി;28(1):43-53. doi: 10.1016/j.nic.2017.09.004. അവലോകനം. [[PMID (identifier)|പിഎംഐഡി]]&amp;nbsp;[//pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29157852 29157852].&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Guenette|first=Jeffrey P.|last2=Shenton|first2=Martha E.|last3=Koerte|first3=Inga K.|date=February 2018|title=Imaging of Concussion in Young Athletes|journal=Neuroimaging Clinics of North America|volume=28|issue=1|pages=43–53|doi=10.1016/j.nic.2017.09.004|issn=1557-9867|pmc=5728158|pmid=29157852}}&lt;/ref&gt;

== അവലംബം ==
&lt;references /&gt;
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]</text>
      <sha1>783esee6vngszfybmdot4df6jdkf26r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>മർജോറി ഡാൽഗാർനോ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>585191</id>
    <revision>
      <id>4660801</id>
      <parentid>4545254</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T12:46:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AksharaBot</username>
        <id>221747</id>
      </contributor>
      <comment>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ (പരീക്ഷണ ഓട്ടം); വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]]</comment>
      <origin>4660801</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7664" sha1="r041mojueo6hiky2r22wmtmvhps8by9" xml:space="preserve">{{Needs Image}}
'''മാർജോറി ക്ലെയർ ഡാൽഗാർനോ''' (Marjorie Clare Dalgarno) (1901-1983) ഒരു ഓസ്‌ട്രേലിയൻ [[റേഡിയോളജി|റേഡിയോളജിസ്റ്റും]] [[മാമോഗ്രഫി|മാമോഗ്രാഫിയുടെ]] തുടക്കക്കാരിയും ആയിരുന്നു. ഓസ്‌ട്രേലിയയിലെ ആദ്യത്തെ മാമോഗ്രാം റേച്ചൽ ഫോർസ്റ്റർ ഹോസ്പിറ്റലിൽ വെച്ച് അവർ നടത്തുകയും, സ്തനാർബുദ പരിശോധനയ്ക്കുള്ള ഒരു ഉപാധിയായി മാമോഗ്രാഫിയുടെ ഗുണങ്ങൾ തെളിയിച്ചുകാണിക്കുകയും ചെയ്തു.

== ജീവചരിത്രം ==
1901-ൽ [[സിഡ്നി|സിഡ്‌നിയിൽ]] ജനിച്ച ഡാൽഗാർനോ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി ഓഫ് സിഡ്‌നിയിലെ വിമൻസ് കോളേജിൽ മെഡിസിൻ പഠിച്ചു. 1925-ൽ ബിരുദം നേടിയ അവർ റോയൽ പ്രിൻസ് ആൽഫ്രഡ് ഹോസ്പിറ്റലിൽ റസിഡന്റ് മെഡിക്കൽ ഓഫീസറായി നിയമിക്കപ്പെട്ടു; അവിടെ [[റേഡിയോളജി]] വിഭാഗത്തിലായിരുന്നു അവർ ജോലി ചെയ്തത്. 1928-ൽ ജനറൽ പ്രാക്ടീഷണറായ ഹരോൾഡ് മക്‌ക്രെഡിയെ വിവാഹം കഴിച്ചതിനുശേഷം, കാംപ്‌സിയിലെ അവരുടെ വീട് കേന്ദ്രമാക്കി അവർ ഒരു റേഡിയോളജിക്കൽ പ്രാക്ടീസ് സ്ഥാപിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://sydney.edu.au/medicine/museum/mwmuseum/index.php/Dalgarno,_Marjorie_Clare|title=Dalgarno, Marjorie Clare|access-date=10 December 2017|last=Mellor|first=Lise|year=2008|publisher=[[Sydney Medical School]]}}&lt;/ref&gt; ഡൈനിംഗ് റൂമിൽ സ്ഥാപിച്ച ഒരു എക്സ്-റേ മെഷീനും, എക്സ്-റേ ഫിലിമുകൾ ഡെവലപ്പ് ചെയ്യുന്നതിനായി ഇരുട്ടുമുറിയാക്കി മാറ്റിയ അലക്കുമുറിയും ഈ വീട്ടിലെ പ്രാക്ടീസിൽ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു. 1939-ൽ അവർ റെഡ്ഫെർണിലെ റേച്ചൽ ഫോർസ്റ്റർ ഹോസ്പിറ്റലിലും സമ്മർ ഹില്ലിലെ ശിശുക്കൾക്കുള്ള റെൻവിക്ക് ആശുപത്രിയിലും ജോലി ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി. രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധസമയത്ത് ക്രോയ്ഡണിലെ വെസ്റ്റേൺ സബർബ്സ് ഹോസ്പിറ്റലിലും അവർ ജോലി ചെയ്തു.

1949-ൽ ഡാൽഗാർനോയും അവരുടെ പങ്കാളി മോളി ക്രോണിനും ചേർന്ന് സിഡ്നി നഗരമധ്യത്തിലെ മക്വാരി സ്ട്രീറ്റിൽ ഒരു പുതിയ പ്രാക്ടീസ് ആരംഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://sydney.edu.au/medicine/museum/mwmuseum/index.php/Dalgarno,_Marjorie_Clare|title=Dalgarno, Marjorie Clare|access-date=10 December 2017|last=Mellor|first=Lise|year=2008|publisher=[[Sydney Medical School]]}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFMellor2008&quot;&gt;Mellor, Lise (2008). [https://sydney.edu.au/medicine/museum/mwmuseum/index.php/Dalgarno,_Marjorie_Clare &quot;Dalgarno, Marjorie Clare&quot;]. [[സിഡ്നി മെഡിക്കൽ സ്കൂൾ|Sydney Medical School]]&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;10 December&lt;/span&gt; 2017&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; റേച്ചൽ ഫോർസ്റ്റർ ഹോസ്പിറ്റലിലും അവർ ജോലി തുടർന്നു; അവിടെ കാത്‌ലീൻ കുനിങ്ങാം സ്തനത്തിലെ മുഴകൾ കണ്ടെത്തി ചികിത്സിക്കുന്നതിനായി ഒരു ക്ലിനിക്ക് സ്ഥാപിച്ചിരുന്നു. [[മാമോഗ്രഫി|മാമോഗ്രാമുകൾ]] (സ്തനങ്ങളുടെ കുറഞ്ഞ ഊർജ്ജമുള്ള എക്സ്-റേകൾ) എടുക്കാൻ ഉപയോഗിക്കാവുന്ന വിധത്തിൽ ഡാൽഗാർനോ ഒരു എക്സ്-റേ മെഷീൻ പരിഷ്കരിച്ചു; 1950-കളുടെ തുടക്കത്തിൽ ഓസ്‌ട്രേലിയയിലെ ആദ്യത്തെ മാമോഗ്രാം അവർ നടത്തി. ലക്ഷണങ്ങളില്ലാത്ത 1000 സ്ത്രീകളിൽ നടത്തിയ ഒരു പഠനത്തിലൂടെ, സ്തനാർബുദം പ്രാരംഭ ഘട്ടത്തിൽ കണ്ടെത്തി ചികിത്സിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു സ്‌ക്രീനിംഗ് ഉപാധിയായി മാമോഗ്രാഫിയുടെ ഗുണങ്ങൾ അവർ തെളിയിച്ചു; എന്നാൽ സാങ്കേതിക പരിമിതികളും ഉയർന്ന റേഡിയേഷൻ ഡോസുകളും കാരണം മാമോഗ്രാഫിയുടെ വ്യാപകമായ ഉപയോഗം അക്കാലത്ത് സാധ്യമായിരുന്നില്ല.&lt;ref name=&quot;aus&quot; /&gt; 1983-ൽ അവർ അന്തരിച്ചു.

== പാരമ്പര്യം ==
മാമോഗ്രാഫിയിലെ ഡാൽഗാർനോയുടെ പ്രവർത്തനത്തിന് മൂന്ന് പതിറ്റാണ്ടുകൾക്ക് ശേഷം ഓസ്‌ട്രേലിയ ഒരു ദേശീയ സ്തനാർബുദ പരിശോധനാ പരിപാടി നടപ്പിലാക്കി. യോഗ്യതയുള്ള സ്ത്രീകൾക്ക് സൗജന്യ സ്തനാർബുദ പരിശോധന നൽകുന്ന ഓസ്‌ട്രേലിയൻ സ്ഥാപനമായ ബ്രെസ്റ്റ്‌സ്‌ക്രീൻ, ഡാൽഗാർനോയുടെ ബഹുമാനാർത്ഥം അവരുടെ മൊബൈൽ സ്‌ക്രീനിംഗ് ബസുകളിലൊന്നിന് &quot;മാർജോറി&quot; എന്ന് പേരിട്ടു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.mcivortimes.com.au/2016/11/04/750/marjorie-is-making-a-life-saving-trip-to-town|title=Marjorie is making a life-saving trip to town|access-date=10 December 2017|date=4 November 2016|website=The McIvor Times}}&lt;/ref&gt;

== അവലംബം ==
{{Reflist}}
[[വർഗ്ഗം:1983-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1901-ൽ ജനിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>r041mojueo6hiky2r22wmtmvhps8by9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>അരുണാചൽ പ്രദേശിലെ ജില്ലകളുടെ പട്ടിക</title>
    <ns>0</ns>
    <id>585927</id>
    <revision>
      <id>4660957</id>
      <parentid>3838261</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T03:30:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4660957</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27220" sha1="dnf4lqex3ddjarzhjt8e4w4fl8sntbe" xml:space="preserve">
2020 ജൂലൈ വരെയുള്ള കണക്കിൽ , അരുണാചൽ പ്രദേശിൽ 26 ജില്ലകൾ ഉൾപ്പെടുന്നു, കൂടുതൽ ജില്ലകൾ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടു. ഭൂരിഭാഗം ജില്ലകളിലും വിവിധ ആദിവാസി വിഭാഗങ്ങൾ താമസിക്കുന്നുണ്ട്. അരുണാചൽ പ്രദേശിലെ ജില്ലകളുടെ ഏറ്റവും പുതിയതും നിലവിൽ സാധുതയുള്ളതുമായ ഔദ്യോഗിക ഭൂപടം, ഏറ്റവും പുതിയ പുതിയ ജില്ലകൾ 2018 ഓഗസ്റ്റ് 30-ന് അവസാനമായി പ്രഖ്യാപിച്ചതിന് ശേഷം, ബാഹ്യ ലിങ്കുകളിലാണ്

== ചരിത്രം ==
{{Sidebar timeline|title=Year of formation of districts in Arunachal Pradesh|years1=1965|color1=blue|group1=[5] Kameng, Subansiri, Siang, Lohit and Tirap|years2=1980|color2=|events2=[9] [[Lower Subansiri]], [[Upper Subansiri]], [[Lohit district|Lohit]], [[Dibang Valley]], [[East Siang]], [[West Siang]], [[East Kameng]], [[West Kameng]], [[Tirap district|Tirap]]|years3=1984|color3=|events3=[10] [[Tawang district|Tawang]]|years4=1987|color4=|events4=[11] [[Changlang district|Changlang]]|years5=1992|color5=|events5=[12] [[Papum Pare district|Papum Pare]]|years6=1994|color6=|events6=[13] [[Upper Siang district|Upper Siang]]|years7=2001|color7=|events7=[15] [[Kurung Kumey district|Kurung Kumey]], [[Lower Dibang Valley district|Lower Dibang Valley]]|years8=2004|color8=|events8=[16] [[Anjaw district|Anjaw]]|years9=2012|color9=|events9=[17] [[Longding district|Longding]]|years10=2014|color10=|events10=[18] [[Namsai district|Namsai]]|years11=2015|color11=|events11=[20] [[Kra Daadi district|Kra Daadi]], [[Siang district|Siang]]|years12=2017|color12=|events12=[22] [[Lower Siang district|Lower Siang]], [[Kamle district|Kamle]]|years13=2018|color13=|events13=[25] [[Pakke-Kessang district|Pakke-Kessang]], [[Lepa-Rada district|Lepa-Rada]], [[Shi Yomi district|Shi-Yomi]]|below=Numbers in brackets represent total number of districts in the state}}1965 സെപ്റ്റംബറിൽ വടക്ക്-കിഴക്കൻ അതിർത്തി ഏജൻസിയുടെ നിയന്ത്രണം ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയത്തിന് കൈമാറിയപ്പോൾ അതിന്റെ അഞ്ച് ഡിവിഷനുകൾ, കമേങ്, സുബൻസിരി, സിയാങ്, ലോഹിത്, തിരാപ്പ് എന്നിവ ഓരോ ജില്ലകളായി. അടുത്ത കുറച്ച് വർഷങ്ങളിൽ യഥാർത്ഥ അഞ്ച് ജില്ലകളിൽ നിന്ന് നിരവധി പുതിയ ജില്ലകൾ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു:

* 1980 മെയ് 13-ന് സുബൻസിരി ജില്ലയെ രണ്ട് ജില്ലകളായി വിഭജിച്ചു: ലോവർ സുബൻസിരി ജില്ല, അപ്പർ സുബൻസിരി ജില്ല . അപ്പർ സുബൻസിരി ജില്ലയിൽ പഴയ ഡപോറിജോ സബ് ഡിവിഷനും ലോവർ സുബൻസിരി ജില്ലയും മുൻകാല സുബൻസിരി ജില്ലയുടെ ബാക്കി ഭാഗങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. &lt;ref name=&quot;LowerSub-dchb&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/1211_PART_B_DCHB_LOWER%20SUBANSIRI.pdf|title=District Census Handbook, Lower Subansiri|date=16 June 2014|publisher=Government of India}}&lt;/ref&gt;

* 1980 ജൂൺ ഒന്നിന്,

# ലോഹിത് ജില്ലയെ രണ്ട് ജില്ലകളായി: വിഭജിച്ചു। [[ലോഹിത് ജില്ല]], ദിബാംഗ് വാലി ജില്ല . &lt;ref name=&quot;LowerDib-dchb&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/DCHB_A/12/1214_PART_A_DCHB_LOWER%20DIBANG%20VALLEY.pdf|title=District Census Handbook, Lower Dibang Valley|date=16 June 2014|publisher=Government of India|page=xix}}&lt;/ref&gt;
# സിയാങ് ജില്ലയെ രണ്ട് ജില്ലകളായി വിഭജിച്ചു: കിഴക്കൻ സിയാങ് ജില്ലയും പടിഞ്ഞാറൻ സിയാങ് ജില്ലയും . &lt;ref name=&quot;EastSiang-dchb&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/1207_PART_B_DCHB_EAST%20SIANG.pdf|title=District Census Handbook, East Siang|date=16 June 2014|publisher=Government of India|page=8}}&lt;/ref&gt;
# കമെങ് ജില്ലയിലെ സെപ്പ, ബോംഡില എന്നീ ഉപവിഭാഗങ്ങൾ യഥാക്രമം കിഴക്കൻ കമെങ് ജില്ലയായും പടിഞ്ഞാറൻ കമെങ് ജില്ലയായും രൂപാന്തരപ്പെട്ടു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/1203_PART_B_DCHB_EAST%20KAMENG.pdf|title=District Census Handbook, East Kameng|date=16 June 2014|publisher=Government of India|page=8}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/1202_PART_B_DCHB_WEST%20KAMENG.pdf|title=District Census Handbook, West Kameng|date=16 June 2014|publisher=Government of India|page=8}}&lt;/ref&gt;

* 1984 ഒക്ടോബർ 6-ന് [[തവാങ് ജില്ല|തവാങ് ജില്ലയെ]] കിഴക്കൻ കാമെങ് ജില്ലയിൽ നിന്ന് വേർപെടുത്തി. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/1201_PART_B_DCHB_TAWANG.pdf|title=District Census Handbook, Tawang District|date=16 June 2014|publisher=Government of India|page=8}}&lt;/ref&gt;

* 1987-ൽ, പഴയ തിരാപ്പ് ജില്ലയെ രണ്ട് ജില്ലകളായി വിഭജിച്ചു: തിരാപ്പ് ജില്ലയും ചാംഗ്ലാങ് ജില്ലയും . &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/1209_PART_B_DCHB_CHANGLANG.pdf|title=District Census Handbook, Changlang|date=16 June 2014|publisher=Government of India|page=8}}&lt;/ref&gt;

* 1992 സെപ്റ്റംബർ 22-ന്, പഴയ ലോവർ സുബൻസിരി ജില്ല വീണ്ടും ലോവർ സുബൻസിരി ജില്ലയായും പാപും പാരെ ജില്ലയായും വിഭജിക്കപ്പെട്ടു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/1204_PART_B_DCHB_PAPUM%20PARE.pdf|title=District Census Handbook, Papum Pare|date=16 June 2014|publisher=Government of India|page=8}}&lt;/ref&gt;

* 1994 നവംബർ 23-ന് അപ്പർ സിയാങ് ജില്ലയെ കിഴക്കൻ സിയാങ് ജില്ലയിൽ നിന്ന് വിഭജിച്ചു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/1208_PART_B_DCHB_UPPER%20SIANG.pdf|title=District Census Handbook, Upper Siang|date=16 June 2014|publisher=Government of India|page=8}}&lt;/ref&gt;

* 2001 ഏപ്രിൽ 1-ന് കുറുങ് കുമേ ജില്ലയെ പഴയ ലോവർ സുബൻസിരി ജില്ലയിൽ നിന്ന് വേർപെടുത്തി. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/1212_PART_B_DCHB_KURUNG%20KUMEY.pdf|title=District Census Handbook, Kurung Kumey|date=16 June 2014|publisher=Government of India|page=8}}&lt;/ref&gt;

* 2001 ഡിസംബർ 16-ന് ദിബാംഗ് വാലി ജില്ലയെ ദിബാംഗ് താഴ്‌വര ജില്ലയായും ലോവർ ദിബാംഗ് വാലി ജില്ലയായും വിഭജിച്ചു. &lt;ref name=&quot;LowerDib-dchb&quot;/&gt;

* 2004 ഫെബ്രുവരി 16-ന്, അഞ്ജാവ് ജില്ല പഴയ ലോഹിത് ജില്ലയിൽ നിന്ന് വിഭജിച്ചു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/1216_PART_B_DCHB_ANJAW.pdf|title=District Census Handbook, Anjaw|date=16 June 2014|publisher=Government of India|page=8}}&lt;/ref&gt;

* 2012 മാർച്ച് 19 ന്, പഴയ തിരാപ്പ് ജില്ലയിൽ നിന്ന് ലോംഗ്ഡിംഗ് ജില്ല രൂപീകരിച്ചു. &lt;ref name=&quot;G-Law&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.statoids.com/yin.html|title=India Districts|last=Gwillim|first=Law|date=2016|website=www.statoids.com}}&lt;/ref&gt;

* 2014 നവംബർ 25-ന്, പഴയ ലോഹിത് ജില്ലയിൽ നിന്ന് നംസായി ജില്ല വിഭജിച്ചു. 

* 2015 ഫെബ്രുവരി 7-ന്, പഴയ കുറുങ് കുമേ ജില്ലയിൽ നിന്ന് ക്രാ ദാദി ജില്ല വിഭജിച്ചു . &lt;ref name=&quot;ToI-19th&quot;&gt;{{Cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/Arunachal-carves-out-new-district/articleshow/46167914.cms|title=Arunachal Pradesh carves out new district|date=9 February 2015|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt;

* 2015 നവംബർ 27-ന് കിഴക്കൻ സിയാങ്, പടിഞ്ഞാറൻ സിയാങ് ജില്ലകളിൽ നിന്ന് ഒരു പുതിയ സിയാങ് ജില്ല രൂപീകരിച്ചു. &lt;ref name=&quot;AR-Siang12st&quot;&gt;{{Cite web|url=https://arunachaltimes.in/archives/nov15%2028.html|title=Siang becomes 21st district of Arunachal|date=28 November 2015|publisher=The Arunachal Times|access-date=2023-01-12|archive-date=2019-03-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20190331044433/https://arunachaltimes.in/archives/nov15%2028.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

* 2017 സെപ്റ്റംബർ 22-ന്, ലോവർ സിയാങ് ജില്ല, പടിഞ്ഞാറൻ സിയാങ്, ഈസ്റ്റ് സിയാങ് ജില്ലകളിൽ നിന്ന് വിഭജിച്ചു.  &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.telegraphindia.com/1170923/jsp/northeast/story_174524.jsp|title=Lower Siang starts functioning|last=Lepcha|first=Damien|date=23 September 2017|website=The Telegraph India}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://arunachal24.in/khandu-cabinet-approves-operation-of-lower-siang-district-with-hq-likabali/|title=Khandu Cabinet approves Operation of Lower Siang District with HQ Likabali|date=22 September 2017|website=Arunachal24.in}}&lt;/ref&gt;

* 2017 ഡിസംബർ 4-ന്, ലോവർ സുബൻസിരി ജില്ലയിൽ നിന്നും അപ്പർ സുബൻസിരി ജില്ലയിൽ നിന്നും കാംലെ ജില്ല എന്ന പേരിൽ ഒരു പുതിയ ജില്ല സൃഷ്ടിച്ചു, അതിന്റെ ആസ്ഥാനം രാഗയിലാണ് .  ലോവർ സുബൻസിരി ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ള രാഗയുടെ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർക്കിളുകൾ (ഇത് ജില്ലാ ആസ്ഥാനമായിരിക്കും), കുംപോറിജോ, ഡോല്ലുങ്മുഖ് സർക്കിളുകൾ എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.  അപ്പർ സുബൻസിരി ജില്ലയിൽ നിന്ന് എടുക്കുന്ന അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർക്കിളുകൾ ഗെപെൻ സർക്കിൾ, പുച്ചിഗെക്കോ സർക്കിൾ, സിംഗിൾ അഡ്മിനിസ്‌ട്രേറ്റീവ് യൂണിറ്റിലെ സിഗെൻ സുബൻസിരി സംഗമത്തിൽ നിന്ന് ലിഗു, ലിറുക് അതിർത്തികൾ എന്നിവയുൾപ്പെടെ 25 രാഗ മണ്ഡലത്തിൽ പെടുന്ന ദപോരിജോ സദർ എന്നിവ ആയിരിക്കും. &lt;sup class=&quot;noprint Inline-Template Template-Fact&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;&amp;#x5B; ''[[വിക്കിപീഡിയ:Citation needed|&lt;span title=&quot;This claim needs references to reliable sources. (December 2017)&quot;&gt;അവലംബം ആവശ്യമാണ്&lt;/span&gt;]]'' &amp;#x5D;&lt;/sup&gt;

* 2018 ഓഗസ്റ്റ് 30-ന്, ഇനിപ്പറയുന്ന 3 പുതിയ ജില്ലകൾ രൂപീകരിച്ചു:

# പക്കെ-കെസാങ്, സെയ്ജോസ, പിജിരിയാങ്, പാസ്സ വാലി, ഡിസിംഗൻ പാസോ എന്നീ അഞ്ച് അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് യൂണിറ്റുകളുള്ള കിഴക്കൻ കാമെംഗ് ജില്ലയിൽ നിന്ന് ലെമ്മിയിൽ ജില്ലാ ആസ്ഥാനവുമായി പക്കെ-കെസാംഗ് രൂപീകരിച്ചു.
# ലോവർ സിയാങ് ജില്ലയെ വിഭജിച്ച് ബസാർ ആസ്ഥാനവും ടിർബിൻ, ബസാർ, ഡാറിംഗ്, സാഗോ എന്നിങ്ങനെ 4 അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് യൂണിറ്റുകളുമായാണ് ലെപ -റഡ സൃഷ്ടിച്ചത്.
# പടിഞ്ഞാറൻ സിയാങ് ജില്ലയെ വിഭജിച്ച് ടാറ്റോ ആസ്ഥാനവും 4 അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് യൂണിറ്റുകളായ മെചുക, ടാറ്റോ, പിഡി, മണിഗോംഗ് എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് ഷി-യോമി സൃഷ്ടിച്ചു. 

== ഭരണപരമായ സജ്ജീകരണം ==
 

&lt;nowiki&gt;&lt;/br&gt;&lt;/nowiki&gt;അരുണാചൽ പ്രദേശ് സംസ്ഥാനത്തെ ജില്ലകൾ ഭരണപരമായ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ യൂണിറ്റുകളാണ്, ഓരോന്നിനും ഒരു ഡെപ്യൂട്ടി കമ്മീഷണർ, [[ഇന്ത്യൻ അഡ്‌മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ്|ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്‌ട്രേറ്റീവ് സർവീസിൽ]] നിന്നുള്ള ഒരു ഓഫീസർ, ഒരു പോലീസ് സൂപ്രണ്ട്, [[ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസ്|ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസിൽ]] നിന്നുള്ള ഒരു ഉദ്യോഗസ്ഥൻ എന്നിവർ നേതൃത്വം നൽകുന്നു.

ജില്ലകളുടെ ലിസ്റ്റ് ഇപ്രകാരമാണ്: &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://dcmsme.gov.in/dips/state_wise_dips/STATE%20PROFILE%20OF%20ARUNACHAL%20%20PRADESH,%202015_14316.pdf|title=State Profile of Arunachal Pradesh|date=2014|publisher=Ministry of Micro, Small and Medium Enterprises, Government of India|pages=12–15|access-date=2023-01-12|archive-date=2017-12-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20171215113041/http://dcmsme.gov.in/dips/state_wise_dips/STATE%20PROFILE%20OF%20ARUNACHAL%20%20PRADESH,%202015_14316.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Code
!District
!Headquarters
!Population&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(2011)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.census2011.co.in/district.php|title=District Census 2011|publisher=Census2011.co.in}}&lt;/ref&gt;
!Area&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;)
!Density&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(/km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;)
!Year&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;created
! class=&quot;unsortable&quot; |Map
|-
|AJ
|Anjaw
|Hawai
|21,089
|6,190
|3
|2004
|[[പ്രമാണം:Anjaw_in_Arunachal_Pradesh_(India).svg|നടുവിൽ|217x217ബിന്ദു]]
|-
|CH
|Changlang
|Changlang
|147,951
|4,662
|32
|1987
|[[പ്രമാണം:Arunachal_Pradesh_Changlang_district_locator_map.svg|നടുവിൽ|217x217ബിന്ദു]]
|-
|
|Kamle
|Raga
|22,256
|200
|111.28
|2017
|[[പ്രമാണം:Kamle_in_Arunachal_Pradesh_(India).svg|നടുവിൽ|217x217ബിന്ദു]]
|-
|
|Kra Daadi
|Jamin
|22,290
|2,202
|10
|2015
|[[പ്രമാണം:Kra_Daadi_in_Arunachal_Pradesh_(India).svg|നടുവിൽ|217x217ബിന്ദു]]
|-
|
|Kurung Kumey
|Koloriang
|89,717
|8,818
|10
|2001
|[[പ്രമാണം:Arunachal_Pradesh_Kurung_Kumey_district_locator_map.svg|നടുവിൽ|217x217ബിന്ദു]]
|-
|
|Lepa-Rada
|Basar
|
|
|
|2018
|[[പ്രമാണം:Lepa_Rada_in_Arunachal_Pradesh_(India).svg|നടുവിൽ|217x217ബിന്ദു]]
|-
|EL
|Lohit
|Tezu
|145,538
|2,402
|61
|1980
|[[പ്രമാണം:Arunachal_Pradesh_Lohit_district_locator_map.svg|നടുവിൽ|217x217ബിന്ദു]]
|-
|LD
|Longding
|Longding
|60,000
|1,200&lt;ref name=&quot;Longding&quot; /&gt;
|50&lt;ref name=&quot;Longding&quot; /&gt;
|2012
|[[പ്രമാണം:Longding_in_Arunachal_Pradesh_(India).svg|നടുവിൽ|217x217ബിന്ദു]]
|-
|
|Namsai
|Namsai
|95,950
|1,587
|60
|2014
|[[പ്രമാണം:Namsai_in_Arunachal_Pradesh_(India).svg|നടുവിൽ|217x217ബിന്ദു]]
|-
|
|Pakke-Kessang
|Lemmi
|
|
|
|2018
|[[പ്രമാണം:Pakke-Kessang_in_Arunachal_Pradesh_(India).svg|നടുവിൽ|217x217ബിന്ദു]]
|-
|PA
|Papum Pare
|Yupia
|176,385
|2,875
|61
|1992
|[[പ്രമാണം:Arunachal_Pradesh_Papum_Pare_district_locator_map.svg|നടുവിൽ|217x217ബിന്ദു]]
|-
|
|Shi-Yomi
|Tato
|13,310
|2,875
|4.6
|2018
|[[പ്രമാണം:Shi-Yomi_in_Arunachal_Pradesh_(India).svg|നടുവിൽ|217x217ബിന്ദു]]
|-
|
|Siang
|Boleng
|31,920
|2,919
|11
|2015
|[[പ്രമാണം:Siang_in_Arunachal_Pradesh_(India).svg|നടുവിൽ|217x217ബിന്ദു]]
|-
|TA
|[[തവാങ് ജില്ല|Tawang]]
|Tawang Town
|49,950
|2,085
|24
|1984
|[[പ്രമാണം:Arunachal_Pradesh_Tawang_district_locator_map.svg|നടുവിൽ|217x217ബിന്ദു]]
|-
|TI
|Tirap
|Khonsa
|111,975
|2,362
|47
|1965
|[[പ്രമാണം:Arunachal_Pradesh_Tirap_district_locator_map.svg|നടുവിൽ|217x217ബിന്ദു]]
|-
|UD
|Lower Dibang Valley
|Roing
|53,986
|3,900
|14
|2001
|[[പ്രമാണം:Arunachal_Pradesh_Lower_Dibang_Valley_district_locator_map.svg|നടുവിൽ|217x217ബിന്ദു]]
|-
|
|Dibang Valley
|Anini
|7,948
|9,129
|1
|2001
|[[പ്രമാണം:Arunachal_Pradesh_Dibang_Valley_district_locator_map.svg|നടുവിൽ|217x217ബിന്ദു]]
|-
|EK
|East Kameng
|Seppa
|78,413
|4,134
|19
|1980
|[[പ്രമാണം:Arunachal_Pradesh_East_Kameng_district_locator_map.svg|നടുവിൽ|217x217ബിന്ദു]]
|-
|WK
|West Kameng
|[[ബോംഡില|Bomdila]]
|87,013
|7,422
|12
|1980
|[[പ്രമാണം:Arunachal_Pradesh_West_Kameng_district_locator_map.svg|നടുവിൽ|217x217ബിന്ദു]]
|-
|ES
|East Siang
|Pasighat
|99,019
|4,005
|25
|1980
|[[പ്രമാണം:Arunachal_Pradesh_East_Siang_district_locator_map.svg|നടുവിൽ|217x217ബിന്ദു]]
|-
|
|Lower Siang
|Likabali
|80,597
|
|
|2017
|[[പ്രമാണം:Lower_Siang_in_Arunachal_Pradesh_(India).svg|നടുവിൽ|217x217ബിന്ദു]]
|-
|US
|Upper Siang
|Yingkiong
|33,146
|6,188
|5
|1994
|[[പ്രമാണം:Arunachal_Pradesh_Upper_Siang_district_locator_map.svg|നടുവിൽ|217x217ബിന്ദു]]
|-
|WS
|West Siang
|Aalo
|112,272
|8,325
|12
|1980
|[[പ്രമാണം:Arunachal_Pradesh_West_Siang_district_locator_map.svg|നടുവിൽ|217x217ബിന്ദു]]
|-
|LB
|Lower Subansiri
|Ziro
|82,839
|3,460
|24
|1980
|[[പ്രമാണം:Arunachal_Pradesh_Lower_Subansiri_district_locator_map.svg|നടുവിൽ|217x217ബിന്ദു]]
|-
|UB
|Upper Subansiri
|Daporijo
|83,205
|7,032
|12
|1980
|[[പ്രമാണം:Arunachal_Pradesh_Upper_Subansiri_district_locator_map.svg|നടുവിൽ|217x217ബിന്ദു]]
|-
|
|Itanagar 
|
|122,930
|200
|
|2022
|
|}

== പുതിയ ജില്ലകൾക്കുള്ള നിർദ്ദേശങ്ങൾ ==

* നിലവിലുള്ള പാപം പാറെ ജില്ലയെ വിഭജിക്കാനുള്ള നിർദ്ദേശം:
** സഗലി, ലെപോരിയാങ്, പരാങ്, മെൻഗിയോ എന്നീ നിലവിലുള്ള ഉപവിഭാഗങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന നിർദ്ദിഷ്ട '''സഗലി ജില്ല''' . &lt;sup class=&quot;noprint Inline-Template Template-Fact&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;&amp;#x5B; ''[[വിക്കിപീഡിയ:Citation needed|&lt;span title=&quot;This claim needs references to reliable sources. (November 2017)&quot;&gt;അവലംബം ആവശ്യമാണ്&lt;/span&gt;]]'' &amp;#x5D;&lt;/sup&gt;
* നിലവിലുള്ള 3 ജില്ലകളുടെ വടക്കേ അറ്റത്തുള്ള ഇന്തോ-ചൈന അതിർത്തി ഉപവിഭാഗങ്ങളായ കുറുങ് കുമേ ജില്ല, ക്രാ ദാദി ജില്ല, അപ്പർ സുബൻസിരി ജില്ല എന്നിവയിൽ നിന്ന് ഒരു പുതിയ '''&quot;നോർത്ത് സുബൻസിരി ജില്ല&quot;''' സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനുള്ള നിർദ്ദേശം. നിർദ്ദിഷ്ട &quot;നോർത്ത് സുബൻസിരി ജില്ല&quot; എന്നത് &quot; [[Damin, Arunachal Pradesh|കുറുങ്]] കുമേ ജില്ലയിൽ&quot; നിന്നുള്ള [[Sarli, Arunachal Pradesh|സാർലി]], ഡാമിൻ എന്നീ ഉപവിഭാഗങ്ങളെ ഉൾക്കൊള്ളുന്നതാണ്; &quot;ക്രാ ദാദി ജില്ലയിൽ&quot; നിന്നുള്ള പിപ്‌സോറാങ്ങിന്റെയും ലോംഗ്ഡിംഗ് കോളിംഗിന്റെയും ഉപവിഭാഗങ്ങൾ; കൂടാതെ &quot;അപ്പർ സുബൻസിരി ജില്ലയിൽ&quot; നിന്ന് ടാക്സിംഗ്, ലൈമിംഗ്, നാച്ചോ, സിയം എന്നീ ഉപവിഭാഗങ്ങളും. &lt;sup class=&quot;noprint Inline-Template Template-Fact&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;&amp;#x5B; ''[[വിക്കിപീഡിയ:Citation needed|&lt;span title=&quot;This claim needs references to reliable sources. (November 2017)&quot;&gt;അവലംബം ആവശ്യമാണ്&lt;/span&gt;]]'' &amp;#x5D;&lt;/sup&gt;
* നിലവിലുള്ള 2 ജില്ലകളുടെ കിഴക്കേ അറ്റത്തുള്ള ഇന്ത്യ-ചൈന അതിർത്തി ഉപവിഭാഗങ്ങളായ അഞ്ജാവ് ജില്ല, ലോഹിത് ജില്ല എന്നിവയിൽ നിന്ന് ഒരു പുതിയ '''&quot;ഹയുലിയാങ് ജില്ല&quot;''' സൃഷ്ടിക്കാനുള്ള നിർദ്ദേശം. നിർദിഷ്ട &quot;ഹയുലിയാങ് ജില്ല&quot; &quot;ലോഹിത് ജില്ല&quot; യുടെ നിലവിലുള്ള തേസു സർക്കിളിന്റെ വടക്കുകിഴക്കൻ ഭാഗങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളും; കൂടാതെ &quot; അഞ്ചാവ് ജില്ല&quot;യിലെ ഹയുലിയാങ്, മെറ്റെംഗ്ലിയാങ്, ചഗ്ലഗാം, ഗോലിയാങ് എന്നിവയുടെ നിലവിലുള്ള ഉപവിഭാഗങ്ങളും. &lt;sup class=&quot;noprint Inline-Template Template-Fact&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;&amp;#x5B; ''[[വിക്കിപീഡിയ:Citation needed|&lt;span title=&quot;This claim needs references to reliable sources. (November 2017)&quot;&gt;അവലംബം ആവശ്യമാണ്&lt;/span&gt;]]'' &amp;#x5D;&lt;/sup&gt;
* നിലവിലുള്ള ചാങ്‌ലാംഗ് ജില്ലയെ വിഭജിച്ച് അതിൽ നിന്ന് ഒരു അധിക '''&quot;റിമ ജില്ല&quot;''' സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനുള്ള 2017 നിർദ്ദേശം മിയാവോയിലെ ആസ്ഥാനം. നിർദിഷ്ട &quot;റിമ ജില്ല&quot; നിലവിൽ &quot;ചാംഗ്ലാംഗ് ജില്ലയിൽ&quot; നിന്ന് ദിയുൻ, ബോർഡുംസ, ഖർസാംഗ്, ജയ്റാംപൂർ, നമ്പോങ്, റിമ- പുടക് ( തിഖാക്ക് ), മിയാവോ, വിജോയ്നഗർ എന്നീ ഉപവിഭാഗങ്ങളെ ഉൾക്കൊള്ളുന്നതാണ്. എന്നിരുന്നാലും, അതേ മാസം തന്നെ ചാങ്‌ലാങ് പീപ്പിൾസ് ഫോറം ഇതിനെ ഏകകണ്ഠമായി എതിർത്തു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.arunachaltimes.in/archives/feb17%2011.html|title=Consensus reached on creation of new district|last=Zauing|first=Pisi|date=11 February 2017|publisher=The Arunachal Times}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.arunachaltimes.in/archives/feb17%2019.html|title=Civil society opposes creation of proposed Namdapha/Rima dist|date=18 February 2017|publisher=The Arunachal Times}}&lt;/ref&gt;

== അവലംബം ==
{{Reflist}}

== പുറംകണ്ണികൾ ==

* [http://www.arunachalipr.gov.in/wp-content/uploads/2019/01/IPR_2019.pdf അരുണാചൽ പ്രദേശിലെ ജില്ലകളുടെ ഔദ്യോഗിക ഭൂപടം,] ഏറ്റവും പുതിയ പുതിയ ജില്ലകൾ 2018 ഓഗസ്റ്റ് 30-ന് അവസാനമായി പ്രഖ്യാപിച്ചതിന് ശേഷമുള്ള ഏറ്റവും പുതിയതും നിലവിൽ സാധുതയുള്ളതുമായ ഭൂപടമാണിത്.
{{Districts of India}}
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ ജില്ലകളുടെ പട്ടികകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:അരുണാചൽ പ്രദേശിലെ ജില്ലകൾ]]</text>
      <sha1>dnf4lqex3ddjarzhjt8e4w4fl8sntbe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ജോസഫ് ആഷർമാൻ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>585967</id>
    <revision>
      <id>4660809</id>
      <parentid>3838024</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T12:49:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AksharaBot</username>
        <id>221747</id>
      </contributor>
      <comment>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ (പരീക്ഷണ ഓട്ടം); വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]]</comment>
      <origin>4660809</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11712" sha1="9d3ko63o24zlbtgazuc5mnli73b9ukh" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = ജോസഫ് ആഷർമാൻ
| image              = יוסף גוסטב אשרמן.jpg
| alt                = 
| caption            = 
| birth_date         = {{birth date|1889|09|11}}
| birth_place        = [[റോസോവിസ്]], [[ബൊഹേമിയ]], [[ഓസ്ട്രിയ-ഹംഗറി]]
| death_date         = {{death date and age|1968|10|09|1889|09|11}}
| death_place        = [[ഹെർസ്ലിയ]], [[ഇസ്രായേൽ]]
| nationality        = [[Israelis|ഇസ്രായേലി]]
| education          = [[ചാൾസ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി]], [[പ്രാഗ്]]
| alma_mater         = 
| occupation         = [[ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റ്]]-[[ഒബ്‌സ്റ്റട്രീഷ്യൻ]]
| years_active       = 1913–1968
| spouse             = {{marriage|Malka Vilner|1921}}
| children           = 1
}}
[[Category:Articles with hCards]]

'''ജോസഫ് (ഗുസ്താവ്) ആഷർമാൻ''' (Joseph (Gustav) Asherman‌) (സെപ്റ്റംബർ 11, 1889 - ഒക്ടോബർ 9, 1968) ഒരു ഇസ്രായേലി ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റും കിര്യ മെറ്റേണിറ്റി ഹോസ്പിറ്റലിന്റെ ഡയറക്ടറുമായിരുന്നു. ആഷർമാൻ സിൻഡ്രോം അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.

== ജീവചരിത്രം ==
1889-ൽ [[ആസ്ട്രോ-ഹങ്കേറിയൻ സാമ്രാജ്യം|ഓസ്ട്രിയ-ഹംഗറിയിലെ]] (ഇന്ന് [[ചെക്ക്‌ റിപ്പബ്ലിക്ക്‌|ചെക്ക് റിപ്പബ്ലിക്കിൽ]]) റോസോവിസിലാണ് ആഷർമാൻ ജനിച്ചത്. പ്രാഗിലെ [[ചാൾസ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി, പ്രാഗ്|ചാൾസ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ]] വൈദ്യശാസ്ത്രം പഠിച്ച അദ്ദേഹം 1913-ൽ വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിൽ ഡോക്ടറേറ്റ് നേടി. [[ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധം|ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധസമയത്ത്]] ഓസ്ട്രോ-ഹംഗേറിയൻ സൈന്യത്തിൽ (1914-18) മെഡിക്കൽ ഓഫീസറായി സേവനമനുഷ്ഠിക്കുകയും പ്രാഗിലെ ബാർ കൊച്ച്ബ സംഘടനയിൽ അംഗമായിരിക്കുകയും ചെയ്തു.

1920-ൽ അദ്ദേഹം [[ഇസ്രയേൽ|ഇസ്രായേലിലേക്ക്]] (അന്ന് ബ്രിട്ടീഷ് പലസ്തീൻ) കുടിയേറി. ഇസ്രായേലിൽ അദ്ദേഹം ആദ്യം ജെസ്രീൽ താഴ്വരയിലും യവ്നീലിലും ഗലീലിയിലും വൈദ്യനായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. ഗൈനക്കോളജിയിൽ വൈദഗ്ദ്ധ്യം നേടിയ അദ്ദേഹം [[ടെൽ അവീവ്|ടെൽ അവീവിലെ]] ബാൽഫോർ സ്ട്രീറ്റിലെ ഹഡാസ്സ ഹോസ്പിറ്റലിലെ ഒബ്‌സ്റ്റട്രിക്‌സ് ആൻഡ് ഗൈനക്കോളജി വിഭാഗത്തിന്റെ ചുമതല വഹിച്ചു. തുടക്കത്തിൽ വെൽ ബേബി സിസ്റ്റം സ്ഥാപിക്കുകയും നടത്തുകയും ചെയ്ത അദ്ദേഹം പിന്നീട് ഹകിര്യ മെറ്റേണിറ്റി ഹോസ്പിറ്റൽ സ്ഥാപിക്കുകയും നടത്തുകയും ചെയ്തു. പ്രസവചികിത്സാ മേഖലയിലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രതിജ്ഞാബദ്ധവും നിരന്തരവുമായ പ്രവർത്തനം അദ്ദേഹത്തെ ടെൽ അവീവ് നഗരത്തിലെ പ്രസവചികിത്സ, ഗൈനക്കോളജി സേവനങ്ങളുടെ തലവനാക്കി.

ആഷർമാൻ പല വിഷയങ്ങളും കൈകാര്യം ചെയ്യുകയും നിരവധി സംഘടനകളിൽ അംഗമായിരിക്കുകയും ചെയ്തു; ഇസ്രായേലിലെ ബാർ കൊച്ച്ബ പ്രാഗ് പൂർവ്വവിദ്യാർത്ഥികളുടെ പ്രസിഡന്റും, ഇസ്രായേൽ ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റ്സ് അസോസിയേഷന്റെ പ്രസിഡന്റും, അമേരിക്കൻ സൊസൈറ്റി ഫോർ ദി സ്റ്റഡി ഓഫ് ഇൻഫെർട്ടിലിറ്റിയിലെ അംഗവും, ഫ്രഞ്ച്, ബ്രസീലിയൻ ഗൈനക്കോളജിക്കൽ സൊസൈറ്റികളിലെ അംഗവും, ഇന്റർനാഷണൽ കോളേജ് ഓഫ് സർജൻസിലെ അംഗവും, ഇന്റർനാഷണൽ ഫെർട്ടിലിറ്റി സൊസൈറ്റികളുടെ വൈസ് പ്രസിഡന്റും, ന്യൂയോർക്ക്, ആംസ്റ്റർഡാം, നേപ്പിൾസ് എന്നിവിടങ്ങളിലെ ശാസ്ത്ര കോൺഗ്രസുകളിലേക്കുള്ള പ്രതിനിധിയും ആയിരുന്നു അദ്ദേഹം. ജെറുസലേമിലെ ഹീബ്രു സർവകലാശാലയിൽ വിസിറ്റിംഗ് പ്രൊഫസറായും അദ്ദേഹം നിയമിതനായി.

ആഷർമാൻ ഡസൻ കണക്കിന് മെഡിക്കൽ ലേഖനങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ആഷർമാൻ സിൻഡ്രോം എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന, ക്യൂററ്റേജ് മൂലം ഗർഭാശയത്തിലുണ്ടാകുന്ന പാടുകളും അണുബാധയും ഉൾപ്പെടുന്ന ഒരു രോഗാവസ്ഥ അദ്ദേഹം വിവരിച്ചു. 1894-ൽ ഒരു ജർമ്മൻ ഡോക്ടർ (ഹെൻറിച്ച് ഫ്രിറ്റ്ഷ്) ആണ് ഇത് ആദ്യമായി വിവരിച്ചതെങ്കിലും, ആഷർമാൻ 1948-ലും&lt;ref&gt;Asherman JG (December 1950). &quot;Traumatic intra-uterine adhesions&quot;. The Journal of Obstetrics and Gynaecology of the British Empire. 57 (6): 892–6. doi:10.1111/j.1471-0528.1950.tb06053.x. PMID 14804168. S2CID 72393995.&lt;/ref&gt; 1950-ലും എഴുതിയ രണ്ട് ലേഖനങ്ങളെ തുടർന്നാണ് ഇത് സവിശേഷ ശ്രദ്ധയിൽ വന്നത്. 1960-ലെ മെഡിസിനും പൊതുശുചിത്വത്തിനുമുള്ള സോൾഡ് പ്രൈസ് ജേതാവാണ് (ഓണററി അവാർഡ്) അദ്ദേഹം.

1965-ൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യ മൽക്ക അപ്രതീക്ഷിതമായി മരിച്ചു. ആഷർമാൻ ടെൽ അവീവിലും, ജീവിതത്തിന്റെ അവസാന വർഷത്തിൽ ഹെർസ്ലിയയിലും താമസിച്ചു; അവിടെ വച്ച് 1968-ൽ 79-ാം വയസ്സിൽ അദ്ദേഹം മരിച്ചു. നഹലത്ത് യിത്സാക്ക് സെമിത്തേരിയിൽ ഭാര്യ മൽക്കയുടെ അടുത്താണ് അദ്ദേഹത്തെ സംസ്കരിച്ചത്.&lt;ref&gt;Joseph Gustav Asherman on the Hevra Kadisha website, Tel Aviv-Yafo.&lt;/ref&gt; ടെൽ അവീവിലെ ഒരു തെരുവിന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേരാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്.

== പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കൃതികൾ ==

* മാതൃ ആരോഗ്യം: ഗർഭിണികൾക്കുള്ള നുറുങ്ങുകൾ, ടെൽ അവീവ്: ഹഡാസ്സ മെഡിക്കൽ അസോസിയേഷൻ (നാഥൻ, ലിന സ്ട്രോസ് എന്നിവരുടെ പേരിലുള്ള ഹഡാസ്സ മെഡിക്കൽ അസോസിയേഷൻ ലൈബ്രറി), [തെറാപ്പ്-]. (ബുക്ക്ലെറ്റ്, നിരവധി പതിപ്പുകളിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു; പതിപ്പ് ബി: 1932&lt;ref&gt;Photo of the cover of the booklet &quot;Mother's Health: Tips for the Pregnant Woman&quot;, on the find-a-book website&lt;/ref&gt;
* ജോസഫ് ജി. ആഷർമാൻ, മാതൃത്വത്തിലേക്ക്, ടെൽ അവീവ്: ടെൽ അവീവ്-യാഫോ മുനിസിപ്പാലിറ്റി - ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റ് ഓഫ് പബ്ലിക് മെഡിക്കൽ സർവീസസ്, 1957.
* ഡോ. ജെ. ആഷർമാൻ, പ്രൊഫ. ഡോ. എൽ.പി. മെയർ, ഡോ. ബി. ഫാർബർ, ഡോ. വൈ. റിവ്‌കായ് (എഡി.), അമ്മയും കുഞ്ഞും: മാതാപിതാക്കൾക്കുള്ള മെഡിക്കൽ-വിദ്യാഭ്യാസ ഗൈഡ്, ടെൽ അവീവ്: മസാദ, 1945.

== പുറംകണ്ണികൾ ==

* തോമസ് എഫ്. ബാസ്കറ്റ്, എപ്പോണിംസ് ആൻഡ് നെയിംസ് ഇൻ ഒബ്സ്റ്റട്രിക്സ് ആൻഡ് ഗൈനക്കോളജി, കേംബ്രിഡ്ജ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി പ്രസ്സ്, പേജ് 10-10, https://doi.org/10.1017/9781108421706.009
* ഇസ്രായേൽ നാഷണൽ ലൈബ്രറി കാറ്റലോഗിൽ ജോസഫ് ആഷർമാൻ എഴുതിയ പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളുടെ പട്ടിക
* ഡേവിഡ് തിദാർ (എഡി.), &quot;പ്രൊഫ. ജോസഫ് ആഷർമാൻ&quot;, എൻസൈക്ലോപീഡിയ ഓഫ് ദ പയനിയേഴ്സ് ഓഫ് ദ യിഷുവ് ആൻഡ് ഇറ്റ്സ് ബിൽഡേഴ്സ്, വാല്യം 11 (1961)
* പ്രൊഫ. ജോസഫ് ആഷർമാൻ, മാരിവ്, ചരമവാർത്ത, ഒക്ടോബർ 10, 1968
* യോസി ബെയ്‌ലിൻ, അച്ഛൻ ഞങ്ങളുടേതല്ല, ദാവർ, നവംബർ 22, 1971

== അവലംബം ==
{{Reflist}}
[[വർഗ്ഗം:1968-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1889-ൽ ജനിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>9d3ko63o24zlbtgazuc5mnli73b9ukh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വില്യം സ്മെല്ലി (ഒബ്സ്റ്റട്രീഷൻ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>586811</id>
    <revision>
      <id>4660785</id>
      <parentid>4618615</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T12:42:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AksharaBot</username>
        <id>221747</id>
      </contributor>
      <comment>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ (പരീക്ഷണ ഓട്ടം); വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]]</comment>
      <origin>4660785</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28580" sha1="ovozooi61l6thet28plwl3grworifbz" xml:space="preserve">{{pu|William Smellie (obstetrician)}}
{{Infobox scientist
| name              = വില്യം സ്മെല്ലി
| image             = William Smellie. Line engraving by R. Anderson (cropped).jpg
| image_size        = 
| caption           = 
| birth_date        = {{birth date|1697|2|5|df=y}}
| birth_place       = [[Lesmahagow]], Scotland
| death_date        = {{death date and age|1763|3|5|1697|2|5|df=y}}
| death_place       = ലാനാർക്ക്, സ്കോട്ട്ലൻഡ്
| residence         = 
| citizenship       = 
| nationality       = [[Scottish people|സ്കോട്ടിഷ്]]
| alma_mater        = [[University of Glasgow|ഗ്ലാസ്ഗോ സർവകലാശാല]]
| doctoral_advisor  = 
| doctoral_students = 
| known_for         = 
| author_abbrev_bot = 
| author_abbrev_zoo = 
| influences        = 
| influenced        = 
| signature         = 
| footnotes         = 
}}
ഒരു സ്കോട്ടിഷ് [[ഒബ്സ്റ്റട്രിക്ക്‌സ്|പ്രസവചികിത്സകനും]] വൈദ്യശാസ്ത്ര അധ്യാപകനുമായിരുന്നു '''വില്യം സ്മെല്ലി''' (1697 ഫെബ്രുവരി 5 – 1763 മാർച്ച് 5). അദ്ദേഹം പ്രധാനമായും [[ലണ്ടൻ]] നഗരത്തിലാണ് ചികിത്സയും അധ്യാപനവും നടത്തിയിരുന്നത്. ബ്രിട്ടനിലെ ആദ്യത്തെ പ്രമുഖ പുരുഷ [[മിഡ്‌വൈഫ്|മിഡ്‌വൈഫുമാരിൽ]] ഒരാളായിരുന്ന അദ്ദേഹം [[ഒബ്സ്റ്റട്രിക്കൽ ഫോഴ്സ്പ്സ്|ഒബ്സ്റ്റട്രിക്കൽ ഫോഴ്‌സെപ്‌സിന്റെ]] മെച്ചപ്പെട്ട ഒരു പതിപ്പ് രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുകയും, സുരക്ഷിതമായ [[പ്രസവം|പ്രസവരീതികൾ]] ആവിഷ്കരിക്കുകയും, തന്റെ അധ്യാപനത്തിലൂടെയും എഴുത്തിലൂടെയും പ്രസവചികിത്സയെ കൂടുതൽ ശാസ്ത്രീയമാക്കാൻ സഹായിക്കുകയും ചെയ്തു. അദ്ദേഹത്തെ പലപ്പോഴും &quot;ബ്രിട്ടീഷ് [[മിഡ്‌വൈഫറി]]യുടെ പിതാവ്&quot; എന്ന് വിളിക്കാറുണ്ട്.{{Sfn|Woods|Galley|2015|p=158}}

== ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും ==
1697 ഫെബ്രുവരി 5-ന് സ്കോട്ട്ലൻഡിലെ ലെസ്മഹാഗോ പട്ടണത്തിലാണ് സ്മെല്ലി ജനിച്ചത്. സാറാ കെന്നഡിയുടെയും (1657-1727), പട്ടണത്തിലെ വ്യാപാരിയും ബർഗസുമായിരുന്ന ആർക്കിബാൾഡ് സ്മെല്ലിയുടെയും (1663/4-1735) ഏക മകനായിരുന്നു അദ്ദേഹം.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite ODNB|url=http://www.oxforddnb.com/view/10.1093/ref:odnb/9780198614128.001.0001/odnb-9780198614128-e-25752|title=Smellie, William (1697-1763), man-midwife|last=Peel|first=John|date=23 September 2014|language=en|doi=10.1093/ref:odnb/25752|access-date=2019-01-30}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=famous&gt;{{cite web|url=http://lanarkmuseum.org/lanarkians.htm|title=Famous Lanarkians|publisher=Lanark Museum|access-date=16 October 2017|archive-date=2016-03-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303230400/http://lanarkmuseum.org/lanarkians.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

വൈദ്യശാസ്ത്ര ലൈസൻസ് ലഭിക്കുന്നതിനു മുമ്പുതന്നെ സ്മെല്ലി വൈദ്യവൃത്തിയിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്നു; 1720-ൽ ലാനാർക്കിൽ അദ്ദേഹം ഒരു [[അപ്പോത്തിക്കെരി|അപ്പോത്തിക്കറി]] ആരംഭിച്ചു. ഇത് അത്ര ലാഭകരമായ ഒരു സംരംഭമായിരുന്നില്ല; വരുമാനം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനായി ഒരു ഉപതൊഴിലായി അദ്ദേഹത്തിന് തുണിയും വിൽക്കേണ്ടിവന്നു. എന്നാൽ ഇക്കാലത്ത് അദ്ദേഹം വൈദ്യശാസ്ത്ര പുസ്തകങ്ങൾ വായിക്കാനും സ്വന്തമായി പ്രസവചികിത്സ പഠിക്കാനും തുടങ്ങി. 1728-ഓടെ, തന്നേക്കാൾ ഏഴു വയസ്സ് കൂടുതലുള്ള യൂഫാം ബൊർലാൻഡിനെ അദ്ദേഹം വിവാഹം കഴിച്ചു.{{Sfn|Smellie|1876|pp=1–23}} 1733-ൽ [[ഗ്ലാസ്ഗോ|ഗ്ലാസ്ഗോയിലെ]] ഫിസിഷ്യൻസ് ആൻഡ് സർജൻസ് ഫാക്കൽറ്റിയിൽ അദ്ദേഹം അംഗമായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു. 1739-ൽ, പാരീസിൽ കുറച്ചുകാലം മിഡ്‌വൈഫറി പഠിച്ചശേഷം, അദ്ദേഹം ലണ്ടനിൽ ഒരു പ്രാക്ടീസും ഫാർമസിയും ആരംഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;famous&quot;/&gt; 1741-ൽ അദ്ദേഹം മെഡിക്കൽ വിദ്യാർത്ഥികൾക്കും മിഡ്‌വൈഫുമാർക്കുമായി പ്രസവചികിത്സാ പ്രഭാഷണങ്ങളും പ്രദർശനങ്ങളും അവതരിപ്പിക്കാൻ തുടങ്ങി. ഈ സംരംഭം ആദ്യത്തേതിനേക്കാൾ ഏറെ വിജയകരമായിരുന്നു; സ്മെല്ലി ലണ്ടനിൽ പ്രശസ്തനായിത്തീർന്നു.{{Sfn|Smellie|1876|pp=1–23}}&lt;ref name=&quot;famous&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;famous&quot; /&gt; പിന്നീട് അദ്ദേഹം [[ഗ്ലാസ്ഗോ സർവ്വകലാശാല|ഗ്ലാസ്ഗോ സർവകലാശാലയിൽ]] ചേരുകയും 1745-ൽ എംഡി ബിരുദം നേടുകയും ചെയ്തു.

== ഔദ്യോഗിക ജീവിതം ==
[[പ്രമാണം:William_Smellie's_surgical_instruments,_Hunterian_Museum,_Glasgow.jpg|ലഘുചിത്രം|300x300ബിന്ദു| വില്യം സ്മെല്ലിയുടെ ശസ്ത്രക്രിയാ ഉപകരണങ്ങൾ, ഹണ്ടേറിയൻ മ്യൂസിയം, ഗ്ലാസ്ഗോ]]
പ്രസവചികിത്സയ്ക്ക് കൂടുതൽ ശാസ്ത്രീയമായ അടിത്തറ നൽകാൻ സ്മെല്ലിയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ സഹായിച്ചു.&lt;ref name=&quot;exhibits&quot;&gt;{{Cite web|url=http://exhibits.hsl.virginia.edu/treasures/william-smellie-1697-1763/|title=William Smellie|access-date=9 March 2017|date=2007|website=Vaulted Treasures: Historical Medical Books at the Claude Moore Health Sciences}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; തന്റെ വിദ്യാർത്ഥികളെ പഠിപ്പിക്കുന്നതിനായി അദ്ദേഹം ഒരു &quot;പ്രസവചികിത്സാ മാനികിൻ&quot; കണ്ടുപിടിച്ചു. ഇത് പ്രധാനമായും പ്രസവപ്രക്രിയയുടെ ഒരു മാതൃകയായാണ് പ്രവർത്തിച്ചത്; ഇന്ന് ഇത്തരം ഉപകരണങ്ങളെ &quot;ഫാന്റം&quot; എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്. തികച്ചും പുതിയ ഒരു ആശയമായിരുന്നില്ലെങ്കിലും, ഈ ഫാന്റം മുൻ മാതൃകകളേക്കാൾ വളരെ കൃത്യതയുള്ളതായിരുന്നു; മിഡ്‌വൈഫിംഗ് വിദ്യകൾ ദൃശ്യമായി പ്രദർശിപ്പിക്കാൻ ഇത് അദ്ദേഹത്തെ സഹായിച്ചു.{{Sfn|Smellie|1876|pp=1–23}}
[[പ്രമാണം:Forceps.Smellie.jpg|ലഘുചിത്രം|300x300ബിന്ദു| വില്യം സ്മെല്ലിയുടെ ഫോഴ്‌സെപ്‌സ് ഉപയോഗം]]
ചേംബർലെൻ കുടുംബം തലമുറകളോളം രഹസ്യമായി സൂക്ഷിച്ചശേഷം പുറത്തുവന്ന ഒബ്സ്റ്റട്രിക്കൽ ഫോഴ്‌സെപ്‌സിന്റെ മെച്ചപ്പെട്ട ഒരു പതിപ്പും അദ്ദേഹം രൂപകൽപ്പന ചെയ്തു.{{Sfn|Smellie|1876|pp=1–23}} ശരീരത്തിലുള്ള ഇടപെടൽ കുറവായതിനാൽ സ്വാഭാവിക പ്രസവത്തെയാണ് ഏറ്റവും മികച്ച പ്രസവരീതിയായി അദ്ദേഹം പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചിരുന്നതെങ്കിലും, ഈ ഉപകരണങ്ങളുടെ ഉപയോഗം അദ്ദേഹം പ്രചരിപ്പിച്ചു. ഫോഴ്‌സെപ്‌സിന്റെ തന്റെ പുതിയ പതിപ്പിൽ, സ്മെല്ലി ബ്ലേഡുകളുടെ നീളം കുറച്ച് അവ വളയ്ക്കുകയും ഒരു ലോക്കിംഗ് സംവിധാനം ഉൾപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;exhibits&quot;/&gt; കൂടാതെ, അദ്ദേഹം [[പ്രസവം|പ്രസവത്തിന്റെ]] പ്രവർത്തനരീതി വിവരിക്കുകയും, ബ്രീച്ച് പ്രസവത്തിൽ കുഞ്ഞിന്റെ തല പുറത്തെടുക്കാനുള്ള ഒരു തന്ത്രം ആവിഷ്കരിക്കുകയും, തന്റെ പഠിപ്പിക്കലുകൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. സ്വാഭാവിക ജനനപ്രക്രിയ രേഖപ്പെടുത്തുകയും കുഞ്ഞിന്റെ തല പെൽവിസിൽ നിന്ന് പുറത്തുവരുന്ന രീതി വിശദമായി വിവരിക്കുകയും ചെയ്ത ആദ്യ വ്യക്തിയാണ് അദ്ദേഹം.{{Sfn|Woods|Galley|2015|p=184}}&lt;ref name=&quot;william&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.britannica.com/biography/William-Smellie-Scottish-physician|title=William Smellie|last=Encyclopedia Britannica Editors|date=7 December 2012}}&lt;/ref&gt;

സങ്കീർണതകൾ ഉണ്ടാകുന്ന ഘട്ടങ്ങളിൽ കുഞ്ഞിനെക്കാൾ അമ്മയെ രക്ഷിക്കുക എന്ന, പൊതുവേ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ആശയത്തെ സ്മെല്ലി വെല്ലുവിളിച്ചു. പ്രസവചികിത്സാ മേഖലയിൽ ഫോഴ്‌സെപ്‌സ് അവതരിപ്പിച്ചതോടെ കൂടുതൽ സൂക്ഷ്മമായ നീക്കങ്ങൾ സാധ്യമായി; അതിനാൽ സങ്കീർണതകൾ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ അമ്മയുടെയും കുഞ്ഞിന്റെയും ജീവന് തുല്യ പരിഗണന നൽകാനും, പലപ്പോഴും പ്രശ്നം പരിഹരിച്ച് ഇരുവരെയും രക്ഷിക്കാനും പ്രസവചികിത്സകർക്ക് കഴിഞ്ഞു. ശ്വാസകോശം തകർന്ന ഒരു ശിശുവിനെ പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കുകയും ഗർഭാശയ ഡിസ്റ്റോഷ്യ വിശദമായി വിവരിക്കുകയും ചെയ്തതായി രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ട ആദ്യ വ്യക്തിയായിരുന്നു അദ്ദേഹം.&lt;ref&gt;{{Cite journal|title=Dr William Smellie (1697–1763), the master of British midwifery|journal=Archives of Disease in Childhood: Fetal and Neonatal Edition|last=Dunn|first=P.M.|date=January 1995|pmc=2528415|pmid=7743291|volume=72|issue=1|pages=F77–8|doi=10.1136/fn.72.1.f77}}&lt;/ref&gt;

ഒരു അധ്യാപകൻ എന്ന നിലയിലും മിഡ്‌വൈഫ് എന്ന നിലയിലും സ്മെല്ലി ഏറെ ബഹുമാനിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. ലണ്ടനിൽ പ്രാക്ടീസ് ആരംഭിച്ച് പത്തു വർഷത്തിനു ശേഷം, സ്മെല്ലിക്ക് 900 വിദ്യാർത്ഥികളുണ്ടായിരുന്നു; 280 പ്രഭാഷണ കോഴ്‌സുകളും അദ്ദേഹം നടത്തിക്കഴിഞ്ഞിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;famous&quot;/&gt; അദ്ദേഹത്തിന്റെ കോഴ്‌സുകളിൽ പങ്കെടുത്തതുകൊണ്ട് വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് സർട്ടിഫിക്കറ്റുകളൊന്നും ലഭിക്കുകയോ മെഡിക്കൽ പരിശീലന ആവശ്യകതകൾ നിറവേറ്റപ്പെടുകയോ ചെയ്തിരുന്നില്ല; അറിവ് വർദ്ധിപ്പിക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് അവർ എത്തിയിരുന്നത്.{{Sfn|Smellie|1876|pp=1–23}} ഒരു അധ്യാപകനെന്ന നിലയിൽ, പ്രഭാഷണങ്ങൾക്കൊപ്പം തത്സമയ പ്രദർശനങ്ങളും വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് നൽകാൻ സ്മെല്ലി ശ്രമിച്ചിരുന്നു. അതിനായി, പ്രസവപ്രക്രിയ നിരീക്ഷിക്കാൻ തന്റെ വിദ്യാർത്ഥികളെ അനുവദിക്കുന്ന രോഗികൾക്ക് അദ്ദേഹം സൗജന്യ മിഡ്‌വൈഫിംഗ് സേവനം വാഗ്ദാനം ചെയ്തു. വൈദ്യപഠനത്തിന്റെ ഭാഗമായി മെഡിക്കൽ വിദ്യാർത്ഥികൾ പ്രസവങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന രീതി കൂടുതൽ വ്യാപകമാകാൻ ഇത് വഴിയൊരുക്കി.&lt;ref name=&quot;brit&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.britannica.com/topic/history-of-medicine/Medicine-in-the-18th-century#ref412795|title=Medicine in the 18th Century|access-date=3 March 2017|website=Encyclopædia Britannica}}&lt;/ref&gt;

അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിദ്യാർത്ഥികളിലൊരാളായ വില്യം ഹണ്ടർ അറിയപ്പെടുന്ന ഒരു പ്രസവചികിത്സകനായിത്തീരുകയും, ജോർജ്ജ് മൂന്നാമൻ രാജാവിന്റെ ഭാര്യ ഷാർലറ്റ് രാജ്ഞിയുടെ വൈദ്യനായി സേവനമനുഷ്ഠിക്കുകയും ചെയ്തു.{{Sfn|Cassidy|2007|p=137}} ഹണ്ടറിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, സമൂഹത്തിലെ പ്രശസ്തരായ വ്യക്തികളുമായി ബന്ധങ്ങളില്ലാതെ തന്നെ അന്തസ്സും വിജയവും നേടാൻ സ്മെല്ലിക്ക് കഴിഞ്ഞു. പ്രസവചികിത്സയോടുള്ള താൽപര്യത്തിലൂടെയും, മെഡിക്കൽ ഉപകരണങ്ങളിലും റഫറൻസ് സാഹിത്യത്തിലും നവീനതകൾ കൊണ്ടുവന്ന വ്യക്തി എന്ന നിലയിലും വലിയ അംഗീകാരം നേടാൻ അദ്ദേഹത്തിന് കഴിഞ്ഞു.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

സ്മെല്ലിയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് എതിർപ്പുകളും നേരിടേണ്ടിവന്നു. അക്കാലത്ത് മിഡ്‌വൈഫറി സ്ത്രീകൾ ആധിപത്യം പുലർത്തിയിരുന്ന ഒരു തൊഴിലായിരുന്നു. പുരുഷന്മാർ സ്ത്രീകളെ പ്രസവത്തിൽ സഹായിക്കുന്നത് അനുചിതമാണെന്ന് മിക്ക സ്ത്രീ മിഡ്‌വൈഫുമാരും വാദിച്ചു; പല രോഗികളും ഇതിനോട് യോജിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, കുറെയൊക്കെ അനുഭവപരിചയമുള്ള സ്ത്രീകൾ ചെയ്തിരുന്ന ജോലി എന്ന നിലയിൽ നിന്ന്, പരിശീലനം ലഭിച്ച പുരുഷ ഫിസിഷ്യൻമാരും ശസ്ത്രക്രിയാ വിദഗ്ധരും പ്രധാനമായും കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന ഒരു വൈദ്യശാസ്ത്ര മേഖലയായി പ്രസവചികിത്സ മാറുന്നതിന് സ്മെല്ലിയുടെ പ്രവർത്തനം തുടക്കമിട്ടു.{{Sfn|Smellie|1876|pp=1–23}}

== മരണവും പാരമ്പര്യവും ==
1759 വരെ സ്മെല്ലി അധ്യാപനവും മിഡ്‌വൈഫ് ജോലിയും തുടർന്നു; ആ വർഷം അദ്ദേഹം വിരമിച്ച് ജന്മനാടായ ലാനാർക്കിലേക്ക് മടങ്ങി. സ്മെല്ലിയുടെ മരുമകളെ വിവാഹം കഴിച്ച ഡോ. ജോൺ ഹാർവിക്ക് അദ്ദേഹം തന്റെ പ്രാക്ടീസ് കൈമാറി. വിരമിച്ചശേഷം, &quot;സ്മെല്ലോം ഹാൾ&quot; എന്ന് താൻ പേരിട്ട ഒരു വസതി സ്മെല്ലി പണികഴിപ്പിക്കുകയും,&lt;ref name=&quot;famous&quot;/&gt; ''എ ട്രീറ്റൈസ് ഓൺ ദ തിയറി ആൻഡ് പ്രാക്ടീസ് ഓഫ് മിഡ്‌വൈഫറി''യുടെ അവസാന വാല്യം ഉൾപ്പെടെയുള്ള പുസ്തകങ്ങളായി തന്റെ കണ്ടെത്തലുകൾ സമാഹരിക്കുന്നതിലും പരിഷ്കരിക്കുന്നതിലും ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. പുസ്തകം പൂർത്തിയാക്കാൻ കഴിഞ്ഞെങ്കിലും അത് പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നത് കാണാൻ കഴിയാതെ, 1763 മാർച്ച് 5-ന് 66-ആം വയസ്സിൽ അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചു.{{Sfn|Smellie|1876|pp=1–23}} സ്മെല്ലിയെയും (പിന്നീട് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യയെയും) സംസ്കരിച്ച ശവകുടീരം, സർക്കാർ നടത്തുന്ന ലാനാർക്ക് ശ്മശാനത്തിലെ സെന്റ് കെന്റിഗേൺസ് ഭാഗത്ത് ഇപ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്നു.

1828-ൽ ഹാർവി, എഡിൻബർഗിലെ റോയൽ കോളേജ് ഓഫ് സർജൻസിന് സ്മെല്ലിയുടെ ഒരു ഛായാചിത്രം സമ്മാനിച്ചു. ഈ ഛായാചിത്രം 1719-ൽ സ്മെല്ലി തന്നെ വരച്ചതാകാനാണ് സാധ്യത.{{Sfn|Smellie|1876|pp=1–23}}

1948-ൽ ലാനാർക്കിലെ ലോക്ക്ഹാർട്ട് ഹോസ്പിറ്റലിൽ ഒരു പ്രസവവിഭാഗം തുറന്നു; 1955-ഓടെ ആശുപത്രി മുഴുവനായും പ്രസവ സേവനങ്ങൾക്കായി മാറ്റുകയും ആശുപത്രിയെ വില്യം സ്മെല്ലി മെമ്മോറിയൽ ഹോസ്പിറ്റൽ എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. 1992-ൽ ആശുപത്രി അടച്ചുപൂട്ടിയപ്പോൾ, വില്യം സ്മെല്ലിയുടെ പേരിലുള്ള പ്രസവവിഭാഗം കാർലൂക്കിലെ ലോ ഹോസ്പിറ്റലിലേക്ക് മാറ്റി. 2001-ൽ ഈ യൂണിറ്റ് അടച്ചുപൂട്ടുകയും പ്രസവ സേവനങ്ങൾ വിഷോ ജനറൽ ആശുപത്രിയിലേക്ക് മാറ്റുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://historic-hospitals.com/gazetteer/lanarkshire/|title=Lanarkshire|access-date=16 October 2017|date=26 April 2015|publisher=Historic Hospitals}}&lt;/ref&gt;

== കൃതികൾ ==
[[പ്രമാണം:A_sett_of_anatomical_tables_V00005_00000004.tif|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|226x226ബിന്ദു| ''ശരീരഘടനാ പട്ടികകളുടെ ഒരു കൂട്ടം'' (1754)]]

* ''A Treatise on the Theory and Practice of Midwifery (മിഡ്‌വൈഫറിയുടെ സിദ്ധാന്തവും പ്രയോഗവും സംബന്ധിച്ച ഒരു പ്രബന്ധം)'' (1752 മുതൽ 1764 വരെ മൂന്ന് വാല്യങ്ങളിലായി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്) പ്രസവത്തിന്റെ പ്രവർത്തനരീതിയെക്കുറിച്ചും, സാധാരണ [[പ്രസവം|പ്രസവപ്രക്രിയ]] എങ്ങനെ കൈകാര്യം ചെയ്യാമെന്നതിനെക്കുറിച്ചും, ഉണ്ടായേക്കാവുന്ന വിവിധ സങ്കീർണതകളെക്കുറിച്ചും വിവരിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;exhibits&quot;/&gt; ഒബ്സ്റ്റട്രിക്കൽ ഫോഴ്‌സെപ്‌സിന്റെ സുരക്ഷിതമായ ഉപയോഗം ഉറപ്പാക്കുന്നതിനുള്ള നടപടിക്രമങ്ങൾ ആദ്യമായി അവതരിപ്പിച്ച പുസ്തകമാണിത്; ഫോഴ്‌സെപ്‌സ് ജീവൻ രക്ഷിക്കുന്ന ഒരു ഉപകരണമാണെങ്കിലും മിതമായി ഉപയോഗിക്കുന്നതാണ് ഉത്തമമെന്ന് സ്മെല്ലി തിരിച്ചറിഞ്ഞിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;brit&quot;/&gt; ആദ്യ വാല്യം പ്രസിദ്ധീകരിക്കുമ്പോഴേക്കും സ്മെല്ലി 30 വർഷത്തിലേറെയായി ഈ രംഗത്ത് പ്രവർത്തിക്കുകയും ഏകദേശം 1,150 പ്രസവങ്ങളിൽ പങ്കാളിയാവുകയും ചെയ്തിരുന്നു. അക്കാലത്ത് മിഡ്‌വൈഫിംഗിൽ ഇത്രയേറെ അനുഭവപരിചയമുള്ളവർ ചുരുക്കമായിരുന്നതിനാൽ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുസ്തകത്തിൽ അവതരിപ്പിച്ച വിവരങ്ങൾ ഏറെ വിജ്ഞാനപ്രദമായിരുന്നു.{{Sfn|Smellie|1876|pp=1–23}}
* ''A Sett of Anatomical Tables (ശരീരഘടനാ പട്ടികകളുടെ ഒരു കൂട്ടം)'' (1754) പ്രസവചികിത്സാ മേഖലയ്ക്കുള്ള ഒരു പ്രധാന സംഭാവനയായിരുന്നു. പ്രസവവും ഗർഭധാരണവും ചിത്രീകരിക്കുന്ന സ്മെല്ലിയുടെ ശരീരഘടനാ ചിത്രങ്ങളുടെ സമാഹാരമായിരുന്നു ഇത്. നൂറ് കോപ്പികൾ മാത്രമേ അച്ചടിച്ചിരുന്നുള്ളൂവെങ്കിലും, വിശദാംശങ്ങളിലും ശരീരഘടനാപരമായ കൃത്യതയിലും അത് ശ്രദ്ധേയമായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;exhibits&quot; /&gt;

== അവലംബം ==
{{Reflist|30em}}

== ഉറവിടങ്ങൾ ==

* {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=aSW74SUUJ4IC&amp;pg=PA137|title=Birth: The Surprising History of How We Are Born|last=Cassidy|first=Tina|publisher=Grove/Atlantic, Inc.|year=2007|isbn=978-1555846220}}
* {{Cite book|title=Treatise on the Theory and Practice of Midwifery. Ed. with annotations, by Alfred H. McClintock|last=Smellie|first=William|publisher=The New Syndenham Society|year=1876|isbn=9780882751597|location=London}}
* {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=6w7RCwAAQBAJ&amp;pg=PA158|title=Mrs Stone &amp; Dr Smellie: Eighteenth-Century Midwives and their Patients|last=Woods|first=Robert|last2=Galley|first2=Chris|publisher=Oxford University Press|year=2015|isbn=978-1781387528}}

== കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് ==

* {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=M8RJYAAACAAJ|title=Essays in Eponymy: Obstetric and Gynecologic Milestones|last=Speert, H|publisher=Macmillan|year=1958}}

== പുറംകണ്ണികൾ ==

* [https://www.nlm.nih.gov/exhibition/historicalanatomies/smellie_home.html വില്യം സ്മെല്ലി: ''ശരീരഘടനാ പട്ടികകളുടെ ഒരു കൂട്ടം, വിശദീകരണങ്ങളും മിഡ്‌വൈഫറി പ്രയോഗത്തിന്റെ ഒരു സംഗ്രഹവും സഹിതം''] (ലണ്ടൻ, 1754). യഥാർത്ഥ കൃതിയിൽ നിന്ന് സ്കാൻ ചെയ്‌തെടുത്ത തിരഞ്ഞെടുത്ത പേജുകൾ. യുഎസ് നാഷണൽ ലൈബ്രറി ഓഫ് മെഡിസിൻ.
{{Authority Control}}
[[വർഗ്ഗം:1763-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1697-ൽ ജനിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>ovozooi61l6thet28plwl3grworifbz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ലേബർ ഇൻഡക്ഷൻ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>587162</id>
    <revision>
      <id>4660806</id>
      <parentid>4645333</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T12:48:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AksharaBot</username>
        <id>221747</id>
      </contributor>
      <comment>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ (പരീക്ഷണ ഓട്ടം); വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]]</comment>
      <origin>4660806</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38811" sha1="ky5yewbnuh8a6q0evnjyicmrkflik3b" xml:space="preserve">{{pu|Labor induction}}
{{Infobox medical intervention|Name=Labor induction|image=|caption=|ICD10=|ICD9={{ICD9proc|73.0}}-{{ICD9proc|73.1}}|MeshID=|OPS301=|OtherCodes=|HCPCSlevel2=}}
[[പ്രസവം]] ഉത്തേജിപ്പിക്കുന്ന പ്രക്രിയ അല്ലെങ്കിൽ ചികിത്സയാണ് '''ലേബർ ഇൻഡക്ഷൻ'''. ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ അല്ലെങ്കിൽ നോൺ-ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ രീതികൾ ഉപയോഗിച്ച് പ്രസവം പ്രേരിപ്പിക്കാൻ കഴിയും. പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങളിൽ, ഗർഭിണികളിൽ നാലിലൊന്ന് പേരിലും മരുന്ന് ചികിത്സയിലൂടെ പ്രസവം വൈദ്യശാസ്ത്രപരമായി പ്രേരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നതായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite journal|last=Boie|first=Sidsel|last2=Glavind|first2=Julie|last3=Velu|first3=Adeline V.|last4=Mol|first4=Ben Willem J.|last5=Uldbjerg|first5=Niels|last6=de Graaf|first6=Irene|last7=Thornton|first7=Jim G.|last8=Bor|first8=Pinar|last9=Bakker|first9=Jannet Jh|date=2018-08-20|title=Discontinuation of intravenous oxytocin in the active phase of induced labour|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|volume=2018|issue=8|pages=CD012274|doi=10.1002/14651858.CD012274.pub2|issn=1469-493X|pmid=30125998|pmc=6513418}}&lt;/ref&gt; പ്രോസ്റ്റാഗ്ലാൻഡിൻ മരുന്ന് ചികിത്സയിലൂടെ മാത്രമായോ, പ്രോസ്റ്റാഗ്ലാൻഡിൻ, ഇൻട്രാവീനസ് ഓക്സിടോസിൻ എന്നിവയുടെ സംയോജനത്തിലൂടെയോ ആണ് ഇൻഡക്ഷനുകൾ മിക്കപ്പോഴും നടത്തപ്പെടുന്നത്.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== മെഡിക്കൽ ഉപയോഗങ്ങൾ ==
ഇൻഡക്ഷനുള്ള പൊതുവായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ട മെഡിക്കൽ കാരണങ്ങളിൽ ഇവ ഉൾപ്പെടുന്നു:

* [[പോസ്‌റ്റേം പ്രെഗ്നൻസി]], അതായത് ഗർഭം 42-ാം ആഴ്ചയുടെ അവസാനവും പിന്നിട്ട് തുടരുകയാണെങ്കിൽ.
* ഗർഭപിണ്ഡത്തിന്റെ വളർച്ചക്കുറവായ ഇൻട്രായൂട്ടറൈൻ ഫീറ്റൽ ഗ്രോത്ത് റെസ്ട്രിക്ഷൻ (IUGR).
* ഗർഭം തുടരുന്നത് സ്ത്രീക്ക് ആരോഗ്യപരമായ അപകടസാധ്യതകൾ ഉണ്ടാക്കുന്നു (ഉദാഹരണത്തിന്, പ്രീ-എക്ലാംസിയ).
* സ്തരങ്ങളുടെ അകാല വിള്ളലായ പ്രിമെച്വർ റപ്ചർ ഓഫ് മെംബ്രേൻസ് (PROM); ഇതിൽ സ്തരങ്ങൾ പൊട്ടിയാലും ഒരു നിശ്ചിത സമയത്തിനുള്ളിൽ പ്രസവം ആരംഭിക്കുന്നില്ല.&lt;ref&gt;Allahyar, J. &amp; Galan, H. &quot;Premature Rupture of the Membranes.&quot;; also American College of Obstetrics and Gynecologists.&lt;/ref&gt;
* ഗർഭം അലസിപ്പിക്കൽ (ഗർഭച്ഛിദ്രം).
* ഗർഭപാത്രത്തിലെ ഗർഭപിണ്ഡത്തിന്റെ മരണം.
* [[ഇരട്ടക്കുട്ടികൾ|ഇരട്ട]] ഗർഭം 38 ആഴ്ചകൾക്കപ്പുറം തുടരുന്നത്.
* സ്ത്രീക്കും/അല്ലെങ്കിൽ കുട്ടിക്കും അപകടസാധ്യതയുണ്ടാക്കുന്ന [[പ്രമേഹം]], [[രക്താതിമർദ്ദം|ഉയർന്ന രക്തസമ്മർദ്ദം]] തുടങ്ങിയ മുൻകാല ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ.
* ഉയർന്ന ബിഎംഐ.

ലേബർ ഇൻഡക്ഷൻ നവജാതശിശുക്കളിലെ ഫലങ്ങൾ മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും [[സീസേറിയൻ|സി-സെക്ഷനുകളുടെ]] എണ്ണം കുറയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Mishanina|first=E|last2=Rogozinska|first2=E|last3=Thatthi|first3=T|last4=Uddin-Khan|first4=R|last5=Khan|first5=KS|last6=Meads|first6=C|title=Use of labour induction and risk of cesarean delivery: a systematic review and meta-analysis.|journal=CMAJ: Canadian Medical Association Journal|date=Jun 10, 2014|volume=186|issue=9|pages=665–73|pmid=24778358|doi=10.1503/cmaj.130925|pmc=4049989}}&lt;/ref&gt;

== ഇൻഡക്ഷൻ രീതികൾ ==
പ്രസവം പ്രേരിപ്പിക്കുന്ന രീതികളിൽ ഫാർമക്കോളജിക്കൽ മരുന്നുകളും മെക്കാനിക്കൽ അല്ലെങ്കിൽ ഫിസിക്കൽ സമീപനങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു.

മെക്കാനിക്കൽ, ഫിസിക്കൽ സമീപനങ്ങളിൽ സ്തരങ്ങളുടെ കൃത്രിമ വിള്ളൽ അല്ലെങ്കിൽ മെംബ്രൺ സ്വീപ്പിംഗ് ഉൾപ്പെടാം. മെംബ്രൺ സ്വീപ്പിംഗ് കൂടുതൽ സ്ത്രീകളിൽ സ്വയമേവ പ്രസവം ആരംഭിക്കുന്നതിന് കാരണമായേക്കാം; എന്നാൽ മാതൃമരണത്തിന്റെയോ നവജാതശിശുമരണത്തിന്റെയോ അപകടസാധ്യതയിലോ, [[സീസേറിയൻ|സി-സെക്ഷനുകൾ]] നടത്തുന്നതോ സ്വാഭാവികമായി യോനിയിലൂടെ പ്രസവിക്കുന്നതോ ആയ സ്ത്രീകളുടെ എണ്ണത്തിലോ ഇത് കാര്യമായ വ്യത്യാസം വരുത്താനിടയില്ല.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Finucane|first=EM|last2=Murphy|first2=DJ|last3=Biesty|first3=LM|last4=Gyte|first4=GM|last5=Cotter|first5=AM|last6=Ryan|first6=EM|last7=Boulvain|first7=M|last8=Devane|first8=D|title=Membrane sweeping for induction of labour.|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=27 February 2020|volume=2|pages=CD000451|doi=10.1002/14651858.CD000451.pub3|pmid=32103497|pmc=7044809}}&lt;/ref&gt;

ഗർഭാശയ കത്തീറ്ററുകളുടെ ഉപയോഗവും നിർദ്ദേശിക്കപ്പെടാറുണ്ട്. പ്രാദേശിക ടിഷ്യൂകളിൽ പ്രോസ്റ്റാഗ്ലാൻഡിൻ പുറത്തുവിടാൻ സെർവിക്‌സിനെ മെക്കാനിക്കലായി കംപ്രസ്സുചെയ്യുന്നതിലൂടെയാണ് ഇവ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. ഗർഭാശയത്തിൽ ഇവയ്ക്ക് നേരിട്ടുള്ള സ്വാധീനമില്ല. കുറഞ്ഞ അപകടസാധ്യതയുള്ള ഗർഭിണികളിൽ ഇൻപേഷ്യന്റ്, ഔട്ട്‌പേഷ്യന്റ് സെർവിക്കൽ റൈപനിംഗ് തമ്മിൽ [[സീസേറിയൻ|സിസേറിയൻ ഡെലിവറിയിലോ]] [[ശിശു|നവജാത ശിശുക്കളുടെ]] ഫലങ്ങളിലോ വ്യത്യാസങ്ങളൊന്നും 2021-ലെ ഒരു ചിട്ടയായ അവലോകനത്തിൽ കണ്ടെത്തിയില്ല.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK569292/|title=Cervical Ripening in the Outpatient Setting|last=McDonagh|first=Marian|last2=Skelly|first2=Andrea C.|last3=Hermesch|first3=Amy|last4=Tilden|first4=Ellen|last5=Brodt|first5=Erika D.|last6=Dana|first6=Tracy|last7=Ramirez|first7=Shaun|last8=Fu|first8=Rochelle|last9=Kantner|first9=Shelby N.|date=2021|publisher=Agency for Healthcare Research and Quality (US)|series=AHRQ Comparative Effectiveness Reviews|location=Rockville (MD)|pmid=33818996}}&lt;/ref&gt;

=== മരുന്ന് ===

* ഡൈനോപ്രോസ്റ്റോൺ അല്ലെങ്കിൽ മിസോപ്രോസ്റ്റോൾ പോലുള്ള [[പ്രോസ്റ്റാഗ്ലാൻഡിൻ E2|പ്രോസ്റ്റാഗ്ലാൻഡിന്റെ]] ഇൻട്രാവാജിനൽ, എൻഡോസെർവിക്കൽ അല്ലെങ്കിൽ എക്സ്ട്രാ-അമ്നിയോട്ടിക് അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ.&lt;ref name=&quot;pmid15043790&quot;&gt;{{Cite journal|title=Misoprostol in labor induction of term pregnancy: a meta-analysis|journal=Chin Med J (Engl)|volume=117|issue=3|pages=449–52|date=March 2004|pmid=15043790}}&lt;/ref&gt; [[പ്രോസ്റ്റാഗ്ലാൻഡിൻ E2]] ഏറ്റവും കൂടുതൽ പഠനവിധേയമാക്കിയ സംയുക്തമാണ്. വിവിധ റൂട്ടുകളിലൂടെ നൽകാവുന്ന വ്യത്യസ്ത ഡോസേജ് ഫോമുകൾ ലഭ്യമാണ്. മിസോപ്രോസ്റ്റോളിന്റെ ഉപയോഗം വിപുലമായി പഠിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും വളരെ ചുരുക്കം ചില രാജ്യങ്ങൾ മാത്രമേ ലേബർ ഇൻഡക്ഷനായി മിസോപ്രോസ്റ്റോൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതിന് അംഗീകാരം നൽകിയിട്ടുള്ളൂ.
* സിന്തറ്റിക് ഓക്സിടോസിൻ പ്രിപ്പറേഷനുകളുടെ [[ഡ്രിപ്പ്|ഇൻട്രാവീനസ്]] (IV) അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ, വൈദ്യശാസ്ത്രപരമായി ആവശ്യമെങ്കിൽ, പ്രസവം കൃത്രിമമായി പ്രേരിപ്പിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; ഉയർന്ന ഡോസ് ഓക്സിടോസിന് ഒരു സാധാരണ ഡോസിനേക്കാൾ വലിയ ഗുണങ്ങൾ ഉള്ളതായി കാണുന്നില്ല.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Budden|first=A|last2=Chen|first2=LJ|last3=Henry|first3=A|title=High-dose versus low-dose oxytocin infusion regimens for induction of labour at term.|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=Oct 9, 2014|volume=10|issue=10|pages=CD009701|pmid=25300173|doi=10.1002/14651858.CD009701.pub2|pmc=8932234}}&lt;/ref&gt; IV ഓക്സിടോസിൻ ഉപയോഗിച്ച് പ്രേരിപ്പിക്കുന്ന പ്രസവവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് അപകടസാധ്യതകളുണ്ട്. അമിതമായ സങ്കോചങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നത് ഇവയിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു; ഇത് കുഞ്ഞിന് കൂടുതൽ സമ്മർദ്ദം ഉണ്ടാക്കുകയും (കുഞ്ഞിന്റെ ഹൃദയമിടിപ്പിലെ മാറ്റങ്ങൾ) അമ്മയ്ക്ക് അടിയന്തര സിസേറിയൻ ആവശ്യമായി വരുകയും ചെയ്തേക്കാം.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; സിസേറിയൻ ആവശ്യമായി വരുന്ന സ്ത്രീകളുടെ എണ്ണം കുറയ്ക്കുന്നതിനായി, ഒരു സ്ത്രീ സജീവമായ പ്രസവഘട്ടത്തിൽ എത്തിയാൽ IV ഓക്സിടോസിൻ നിർത്തേണ്ടതുണ്ടോ എന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഉയർന്ന നിലവാരമുള്ള തെളിവുകളൊന്നുമില്ല.&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;
* മൈഫെപ്രിസ്റ്റോണിന്റെ ഉപയോഗം വിവരിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും പ്രായോഗികമായി ഇത് വളരെ അപൂർവമായി മാത്രമേ ഉപയോഗിക്കുന്നുള്ളൂ.&lt;ref name=&quot;pmid16647925&quot;&gt;{{Cite journal|title=Mifepristone-induced cervical ripening: structural, biomechanical, and molecular events|url=https://archive.org/details/sim_american-journal-of-obstetrics-and-gynecology_2006-05_194_5/page/1391|journal=Am. J. Obstet. Gynecol.|volume=194|issue=5|pages=1391–8|date=May 2006|pmid=16647925|doi=10.1016/j.ajog.2005.11.026}}&lt;/ref&gt;
* റിലാക്സിന്റെ ഉപയോഗവും പഠനവിധേയമാക്കിയിട്ടുണ്ട്,&lt;ref name=&quot;pmid11406079&quot;&gt;{{Cite journal|title=Relaxin for cervical ripening and induction of labor|journal=Cochrane Database Syst Rev|issue=2|pages=CD003103|year=2001|volume=2010|pmid=11406079|doi=10.1002/14651858.CD003103|pmc=8693181}}&lt;/ref&gt; എന്നാൽ നിലവിൽ ഇത് സാധാരണയായി ഉപയോഗിക്കാറില്ല.
* നെമോണിക്; ആർനോപ്: ആന്റിപ്രോജസ്റ്ററോൺ, റിലാക്സിൻ, നൈട്രിക് ഓക്സൈഡ് ദാതാക്കൾ, ഓക്സിടോസിൻ, പ്രോസ്റ്റാഗ്ലാൻഡിൻ

=== നോൺ-ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ ===

* മെംബ്രൺ സ്വീപ്പ്: മെംബ്രൺ സ്ട്രിപ്പിംഗ്, ഹാമിൽട്ടൺ മാനുവർ, &quot;സ്ട്രെച്ച് ആൻഡ് സ്വീപ്പ്&quot; എന്നീ പേരുകളിലും അറിയപ്പെടുന്നു. ആന്തരിക യോനി പരിശോധനയുടെ ഭാഗമായി ഒരു മിഡ്‌വൈഫ് അല്ലെങ്കിൽ ഡോക്ടറാണ് ഈ നടപടിക്രമം നടത്തുന്നത്. മിഡ്‌വൈഫ് അല്ലെങ്കിൽ ഡോക്ടർ കയ്യുറ ധരിച്ച്, ലൂബ്രിക്കേറ്റ് ചെയ്ത രണ്ട് വിരലുകൾ യോനിയിൽ പ്രവേശിപ്പിക്കുകയും ചൂണ്ടുവിരൽ സെർവിക്സിന്റെ അഥവാ ഗർഭാശയകണ്ഠത്തിന്റെ തുറസ്സിലേക്ക് തിരുകുകയും ചെയ്യുന്നു. കുഞ്ഞ് അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന അമ്നിയോട്ടിക് സഞ്ചിയുടെ സ്തരങ്ങളെ സെർവിക്സിൽ നിന്ന് വേർപെടുത്താൻ അവർ ഒരു വൃത്താകൃതിയിലുള്ള ചലനം ഉപയോഗിക്കുന്നു. പ്രോസ്റ്റാഗ്ലാൻഡിനുകൾ എന്ന ഹോർമോണുകൾ പുറപ്പെടുവിക്കുന്ന ഈ പ്രവർത്തനം ഗർഭാശയമുഖത്തെ ജനനത്തിനായി സജ്ജമാക്കുകയും പ്രസവം ഉത്തേജിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തേക്കാം.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pregnancybirthbaby.org.au/stretch-and-sweep|title=Stretch and sweep|date=24 March 2021|website=www.pregnancybirthbaby.org.au}}&lt;/ref&gt;
* സ്തരങ്ങളിൽ കൃത്രിമ വിള്ളൽ ഉണ്ടാക്കുന്ന ആർട്ടിഫിഷൽ റപ്ചർ ഓഫ് മെംബ്രേൻസ് (AROM അല്ലെങ്കിൽ ARM) (&quot;വെള്ളം പൊട്ടിക്കൽ&quot;)
* എക്സ്ട്രാ-അമ്നിയോട്ടിക് സലൈൻ ഇൻഫ്യൂഷൻ (EASI),&lt;ref name=&quot;Guinn2004&quot;&gt;{{Cite journal|last=Guinn|first=D. A.|last2=Davies|first2=J. K.|last3=Jones|first3=R. O.|last4=Sullivan|first4=L.|last5=Wolf|first5=D.|title=Labor induction in women with an unfavorable Bishop score: Randomized controlled trial of intrauterine Foley catheter with concurrent oxytocin infusion versus Foley catheter with extra-amniotic saline infusion with concurrent oxytocin infusion|url=https://archive.org/details/sim_american-journal-of-obstetrics-and-gynecology_2004-07_191_1/page/225|doi=10.1016/j.ajog.2003.12.039|journal=American Journal of Obstetrics and Gynecology|volume=191|issue=1|pages=225–229|year=2004|pmid=15295370}}&lt;/ref&gt; ഇതിൽ ഒരു ഫോളി കത്തീറ്റർ [[ഗർഭാശയമുഖം|സെർവിക്സിലേക്ക്]] തിരുകുകയും അതിന്റെ അഗ്രഭാഗം വീർപ്പിച്ച് സെർവിക്സ് വികസിപ്പിക്കുകയും പ്രോസ്റ്റാഗ്ലാൻഡിൻ പുറത്തുവിടുകയും ചെയ്യുന്നു.
* അസിസ്റ്റഡ് പ്ലെയ്‌സ്‌മെന്റിനായി സ്റ്റൈലറ്റോടുകൂടിയ സെർവിക്കൽ റൈപനിംഗ് ബലൂൺ എന്നറിയപ്പെടുന്ന കുക്ക് മെഡിക്കൽ ഡബിൾ ബലൂണിന് FDA അംഗീകാരമുണ്ട്. ഇതിൽ ഒരു ബലൂൺ സെർവിക്സിന്റെ ഗർഭാശയ വശത്തും രണ്ടാമത്തെ ബലൂൺ സെർവിക്സിന്റെ യോനീ വശത്തും ഉപ്പുവെള്ളം നിറച്ച് വീർപ്പിക്കുന്നു.

== എപ്പോൾ പ്രേരിപ്പിക്കണം ==
വൈദ്യശാസ്ത്രപരമായ സൂചനകളൊന്നുമില്ലെങ്കിൽ 39 ആഴ്‌ചയ്‌ക്ക് മുമ്പും, സെർവിക്‌സ് അനുകൂലമല്ലെങ്കിലും ഇലക്‌റ്റീവ് ഇൻഡക്ഷൻ നടത്തുന്നതിനെതിരെ അമേരിക്കൻ കോൺഗ്രസ് ഓഫ് ഒബ്‌സ്റ്റട്രീഷ്യൻസ് ആൻഡ് ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റ്സ് ശുപാർശ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;ACOGfive&quot;&gt;{{Citation|last=American Congress of Obstetricians and Gynecologists|title=Five Things Physicians and Patients Should Question|url=http://www.choosingwisely.org/doctor-patient-lists/american-college-of-obstetricians-and-gynecologists/|periodical=[[Choosing Wisely]]: an initiative of the [[ABIM Foundation]]|publisher=[[American Congress of Obstetricians and Gynecologists]]|access-date=August 1, 2013|author-link=American Congress of Obstetricians and Gynecologists}}, which cites
&lt;/ref&gt; ടേം അല്ലെങ്കിൽ പോസ്റ്റ്-ടേം ഇൻഡക്ഷൻ (41 ആഴ്ചകൾ) സിസേറിയനുകൾ 12% കുറയ്ക്കുകയും ഗർഭപിണ്ഡത്തിന്റെ മരണം കുറയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു എന്നാണ് ഒരു സമീപകാല പഠനം സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.&lt;ref name=&quot;cmaj.ca&quot;&gt;Ekaterina Mishanina et al., &quot;Use of labour induction and risk of cesarean delivery: a systematic review and meta-analysis&quot;, April 2014, Canadian Medical Association Journal, &lt;/ref&gt; മെഡിക്കൽ സൂചനയില്ലാതെ ഗർഭാവസ്ഥയുടെ 41-ാം ആഴ്‌ചയ്‌ക്ക് മുമ്പ് നടത്തുന്ന ഇലക്റ്റീവ് ഇൻഡക്ഷനുകൾ സിസേറിയൻ ആവശ്യമായി വരാനുള്ള സാധ്യതയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നുവെന്ന് ചില നിരീക്ഷണ/മുൻകാല പഠനങ്ങൾ കാണിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;ACOGfive&quot; /&gt; റാൻഡമൈസ്ഡ് ക്ലിനിക്കൽ പരീക്ഷണങ്ങൾ ഈ വിഷയം പഠനവിധേയമാക്കിയിട്ടില്ല. എന്നിരുന്നാലും, മെഡിക്കൽ സൂചനകളില്ലാതെ ലേബർ ഇൻഡക്ഷൻ നടത്തുന്ന മൾട്ടിപാറസ് സ്ത്രീകളിൽ സിസേറിയൻ സാധ്യത കൂടുന്നില്ലെന്ന് ഗവേഷകർ കണ്ടെത്തി.&lt;ref&gt;Heinberg EM, Wood RA, Chambers RB. ''Elective induction of labor in multiparous women. Does it increase the risk of cesarean section?'' 2002. J Reprod Med. 47(5):399–403.&lt;/ref&gt; അംഗീകൃത മെഡിക്കൽ സൂചനകളുടെ അഭാവത്തിൽ ലേബർ ഇൻഡക്ഷൻ പരിഗണിക്കുമ്പോൾ ഡോക്ടർമാരും ഗർഭിണികളും അപകടസാധ്യതകളെയും നേട്ടങ്ങളെയും കുറിച്ച് ചർച്ച നടത്തണം.&lt;ref name=&quot;ACOGfive&quot; /&gt; വീട്ടിൽ വെച്ച് ഒരു സ്ത്രീയുടെ പ്രസവം പ്രേരിപ്പിക്കുന്നത് സ്ത്രീക്കും കുഞ്ഞിനും സുരക്ഷിതവും ഫലപ്രദവുമായ സമീപനമാണോ എന്ന് നിർണ്ണയിക്കാൻ മതിയായ തെളിവുകളില്ല.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Alfirevic|first=Zarko|last2=Gyte|first2=Gillian Ml|last3=Nogueira Pileggi|first3=Vicky|last4=Plachcinski|first4=Rachel|last5=Osoti|first5=Alfred O.|last6=Finucane|first6=Elaine M.|date=2020-08-27|title=Home versus inpatient induction of labour for improving birth outcomes|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|volume=2020|issue=8|pages=CD007372|doi=10.1002/14651858.CD007372.pub4|issn=1469-493X|pmid=32852803|pmc=8094591}}&lt;/ref&gt;

ഗർഭാവസ്ഥയുടെ 41-ാം ആഴ്ചയിലും പ്രത്യേകിച്ച് 42-ാം ആഴ്ചയിലും ശിശുമരണ സാധ്യതയിൽ നേരിയ വർധനയും അമ്മയ്ക്കും കുഞ്ഞിനും പരിക്കേൽക്കാനുള്ള സാധ്യതയും ഉള്ളതായി പഠനങ്ങൾ കാണിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;Tim A. Bruckner et al, ''Increased neonatal mortality among normal-weight births beyond 41 weeks of gestation in California'', October 2008, American Journal of Obstetrics and Gynecology, &lt;/ref&gt; ഗർഭാവസ്ഥ നീണ്ടുപോകുന്തോറും വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന അപകടസാധ്യതകൾ കാരണം, 41 ആഴ്‌ചയ്‌ക്ക് ശേഷവും ഒരുപക്ഷേ അതിനു മുമ്പും നടത്തുന്ന ഇൻഡക്ഷൻ സിസേറിയൻ ഡെലിവറിയുടെ സാധ്യത കുറയ്ക്കുന്നതായി കാണപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;cmaj.ca&quot;&gt;Ekaterina Mishanina et al., &quot;Use of labour induction and risk of cesarean delivery: a systematic review and meta-analysis&quot;, April 2014, Canadian Medical Association Journal, &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Caughey|first=AB|last2=Sundaram, V|last3=Kaimal, AJ|last4=Gienger, A|last5=Cheng, YW|last6=McDonald, KM|last7=Shaffer, BL|last8=Owens, DK|last9=Bravata, DM|title=Systematic review: elective induction of labor versus expectant management of pregnancy.|url=https://archive.org/details/sim_annals-of-internal-medicine_2009-08-18_151_4/page/n61|journal=Annals of Internal Medicine|date=Aug 18, 2009|volume=151|issue=4|pages=252–63, W53-63|pmid=19687492|doi=10.7326/0003-4819-151-4-200908180-00007}}&lt;/ref&gt; 41 ആഴ്‌ച പൂർത്തിയായ ശേഷമുള്ള ലേബർ ഇൻഡക്ഷൻ, പ്രസവം സ്വയമേവ ആരംഭിക്കുന്നതിനുള്ള കാത്തിരിപ്പുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ, [[ചാപിള്ള പ്രസവം|പെരിനാറ്റൽ]] മരണത്തിനുള്ള സാധ്യത കുറച്ചേക്കാം.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Middleton|first=P|last2=Shepherd|first2=E|last3=Morris|first3=J|last4=Crowther|first4=CA|last5=Gomersall|first5=JC|title=Induction of labour at or beyond 37 weeks' gestation.|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=15 July 2020|volume=7|issue=8|pages=CD004945|doi=10.1002/14651858.CD004945.pub5|pmid=32666584|pmc=7389871}}&lt;/ref&gt;

ഒരു മെഡിക്കൽ സൂചനയുടെ അഭാവത്തിൽ (ഉദാഹരണത്തിന്, രക്താതിമർദ്ദം, ഐയുജിആർ, അല്ലെങ്കിൽ പ്രീ-എക്ലാംസിയ) 39 ആഴ്‌ചയ്‌ക്ക് മുമ്പ് പ്രസവം പ്രേരിപ്പിക്കുന്നത് ശ്വാസോച്ഛ്വാസപ്രശ്നങ്ങൾ, അണുബാധ, [[മഞ്ഞപ്പിത്തം]], നവജാത ശിശുക്കളുടെ തീവ്രപരിചരണ വിഭാഗത്തിലെ പ്രവേശനം, പെരിനാറ്റൽ മരണം എന്നിവ ഉൾപ്പെടെയുള്ള അകാലജനന സങ്കീർണതകൾക്കുള്ള സാധ്യത വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.npr.org/templates/transcript/transcript.php?storyId=138473097|title=Doctors To Pregnant Women: Wait At Least 39 Weeks|access-date=2011-08-20|date=2011-07-18|website=[[NPR]]}}&lt;/ref&gt;

ഹൈപ്പർടെൻസിവ് ഡിസോർഡേഴ്സ് (പ്രീ-എക്ലാംസിയ, എക്ലാംസിയ, ഗർഭകാല ഹൈപ്പർടെൻഷൻ) ഉള്ള സ്ത്രീകളിൽ 34 ആഴ്ചയ്ക്കു ശേഷവും 37 ആഴ്ചയ്ക്കു മുമ്പും പ്രസവം പ്രേരിപ്പിക്കുന്നത് സ്ത്രീക്ക് മെച്ചപ്പെട്ട ഫലങ്ങളിലേക്ക് നയിച്ചേക്കാം; പക്ഷേ ഇത് കുഞ്ഞിന്റെ ഫലങ്ങൾ മെച്ചപ്പെടുത്തുകയോ മോശമാക്കുകയോ ചെയ്യുന്നില്ല.&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite journal|last=Cluver|first=Catherine|last2=Novikova|first2=Natalia|last3=Koopmans|first3=Corine M.|last4=West|first4=Helen M.|date=2017|title=Planned early delivery versus expectant management for hypertensive disorders from 34 weeks gestation to term|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|volume=1|pages=CD009273|doi=10.1002/14651858.CD009273.pub2|issn=1469-493X|pmid=28106904|pmc=6465052}}&lt;/ref&gt; കൂടുതൽ കൃത്യമായ ഫലങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നതിന് കൂടുതൽ ഗവേഷണം ആവശ്യമാണ്.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; ഗർഭാവസ്ഥയുടെ 24-ാം ആഴ്ചയ്ക്കും 37-ാം ആഴ്ചയ്ക്കും ഇടയിൽ വെള്ളം പൊട്ടുകയാണെങ്കിൽ (സ്തരങ്ങൾ പൊട്ടുക), സ്ത്രീയെയും കുഞ്ഞിനെയും സൂക്ഷ്മമായി നിരീക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് പ്രസവം സ്വാഭാവികമായി ആരംഭിക്കുന്നതുവരെ കാത്തിരിക്കുന്നത് ആരോഗ്യകരമായ ഫലങ്ങളിലേക്ക് നയിക്കാനാണ് കൂടുതൽ സാധ്യത.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Bond|first=DM|last2=Middleton|first2=P|last3=Levett|first3=KM|last4=van der Ham|first4=DP|last5=Crowther|first5=CA|last6=Buchanan|first6=SL|last7=Morris|first7=J|title=Planned early birth versus expectant management for women with preterm prelabour rupture of membranes prior to 37 weeks' gestation for improving pregnancy outcome.|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=3 March 2017|volume=2017|issue=3|pages=CD004735|doi=10.1002/14651858.CD004735.pub4|pmid=28257562|pmc=6464692}}&lt;/ref&gt;

ചിലപ്പോൾ 37 ആഴ്ചയ്ക്കു ശേഷം ഒരു സ്ത്രീയുടെ വെള്ളം പൊട്ടുമ്പോൾ, സ്വാഭാവികമായി പ്രസവം തുടങ്ങാൻ കാത്തിരിക്കുന്നതിനു പകരം പ്രസവം പ്രേരിപ്പിക്കാറുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite journal|last=Middleton|first=Philippa|last2=Shepherd|first2=Emily|last3=Flenady|first3=Vicki|last4=McBain|first4=Rosemary D.|last5=Crowther|first5=Caroline A.|date=2017|title=Planned early birth versus expectant management (waiting) for prelabour rupture of membranes at term (37 weeks or more)|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|volume=1|pages=CD005302|doi=10.1002/14651858.CD005302.pub3|issn=1469-493X|pmid=28050900|pmc=6464808}}&lt;/ref&gt; ഇത് സ്ത്രീക്കും കുഞ്ഞിനുമുള്ള അണുബാധയുടെ അപകടസാധ്യത കുറച്ചേക്കാം; എന്നാൽ ഇൻഡക്ഷൻ സ്ത്രീകൾക്കും കുഞ്ഞുങ്ങൾക്കും ദീർഘകാലാടിസ്ഥാനത്തിൽ നല്ലതാണോ എന്ന് കണ്ടെത്താൻ കൂടുതൽ ഗവേഷണം ആവശ്യമാണ്.&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;

== ഇൻഡക്ഷനെക്കുറിച്ചുള്ള വിമർശനങ്ങൾ ==
ഇൻട്രാവീനസ് ഓക്സിടോസിന്റെ പാർശ്വഫലങ്ങളിലൊന്ന് സങ്കോചവേദന വർദ്ധിക്കുന്നതാണ്; ഇതുകാരണം പ്രസവം സ്ത്രീക്ക് കൂടുതൽ വേദനാജനകമായേക്കാം.&lt;ref&gt;National Institute for Health and Clinical Excellence, &quot;CG70 Induction of labour: NICE guideline&quot;, {{Cite web|url=http://publications.nice.org.uk/induction-of-labour-cg70/introduction|title=CG70 - Induction of labour - Introduction - National Institute for Health and Clinical Excellence|access-date=2012-04-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20120422152535/http://publications.nice.org.uk/induction-of-labour-cg70/introduction|archive-date=2012-04-22}} July 2008, retrieved 2012-04-10&lt;/ref&gt; ഇത് [[അനാൽജെസിക്ക്|അനാൾജെസിക്കുകളുടെയും]] മറ്റ് വേദനസംഹാരികളുടെയും വർധിച്ച ഉപയോഗത്തിലേക്ക് നയിച്ചേക്കാം. ഈ ഇടപെടലുകൾ [[സീസേറിയൻ|സിസേറിയൻ]] വേണ്ടിവരാനുള്ള സാധ്യത വർദ്ധിപ്പിച്ചേക്കാം.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Roberts Christine L|last2=Tracy Sally|last3=Peat Brian|year=2000|title=Rates for obstetric intervention among private and public patients in Australia: population based descriptive study|journal=British Medical Journal|volume=321|issue=7254|pages=137–41|doi=10.1136/bmj.321.7254.137|pmid=10894690|pmc=27430}}&lt;/ref&gt; എന്നിരുന്നാലും, ഈ വിഷയത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനങ്ങൾ വ്യത്യസ്ത ഫലങ്ങൾ കാണിക്കുന്നു. 1990 മുതൽ 1997 വരെ മൊത്തത്തിലുള്ള സിസേറിയൻ നിരക്ക് 20 ശതമാനത്തിലോ അതിൽ താഴെയോ നിലനിന്നപ്പോൾ, ഇൻഡക്ഷൻ സിസേറിയൻ നിരക്ക് ഇരട്ടിയാകുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നുവെന്ന് ഒരു പഠനം സൂചിപ്പിച്ചു. മറ്റൊരു പഠനം കാണിക്കുന്നത്, പോസ്റ്റ്-ടേം അല്ലാത്ത സ്ത്രീകളിലെ ഇലക്റ്റീവ് ഇൻഡക്ഷൻ ഒരു സ്ത്രീക്ക് സി-സെക്ഷൻ വേണ്ടിവരാനുള്ള സാധ്യത രണ്ടോ മൂന്നോ മടങ്ങ് വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു എന്നാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Simpson Kathleen R.|last2=Thorman Kathleen E.|year=2005|title=Obstetric 'Conveniences' Elective Induction of Labor, Cesarean Birth on Demand, and Other Potentially Unnecessary Interventions|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-perinatal-neonatal-nursing_april-june-2005_19_2/page/134|journal=Journal of Perinatal and Neonatal Nursing|volume=19|issue=2|pages=134–44|doi=10.1097/00005237-200504000-00010|pmid=15923963}}&lt;/ref&gt; ഗർഭാവസ്ഥയുടെ 40-ാം ആഴ്‌ചയ്‌ക്ക് മുമ്പുള്ള ഇൻഡക്ഷൻ സിസേറിയൻ ചെയ്യപ്പെടാനുള്ള സാധ്യത വർധിപ്പിച്ചേക്കാമെന്നും, എന്നാൽ 40-ാം ആഴ്‌ചയ്‌ക്ക് ശേഷം ചെയ്യുന്ന ഇൻഡക്ഷൻ ഈ സാധ്യതയിൽ മാറ്റം വരുത്തുന്നില്ലെന്നോ യഥാർത്ഥത്തിൽ അത് കുറയ്ക്കുന്നുവെന്നോ ആണ് ഏറ്റവും പുതിയ ഒരു പഠനം സൂചിപ്പിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite journal|year=2006|title=Induction of labor and caesarean delivery by gestational age|url=http://www.ajog.org/article/S0002-9378(06)00888-X/abstract|journal=Am Journal of Obstetrics and Gynecology|volume=195|issue=3|pages=700–705|doi=10.1016/j.ajog.2006.07.003|pmid=16949399}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;A Gülmezoglu et al, ''Induction of labor for improving birth outcomes for women at or beyond term'', 2009, The Cochrane Library, {{Cite web |url=http://www.mrw.interscience.wiley.com/cochrane/clsysrev/articles/CD004945/frame.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2023-01-18 |archive-date=2010-06-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100618214240/http://www.mrw.interscience.wiley.com/cochrane/clsysrev/articles/CD004945/frame.html |url-status=bot: unknown }}&lt;/ref&gt;

ഇൻഡക്ഷനും സിസേറിയനിലുള്ള അതിന്റെ സ്വാധീനവും സംബന്ധിച്ച 2014-ലെ ഒരു ചിട്ടയായ അവലോകനവും മെറ്റാ അനാലിസിസും സൂചിപ്പിക്കുന്നത്, 41 ആഴ്ച ഗർഭാവസ്ഥയ്ക്കു ശേഷം ലേബർ ഇൻഡക്ഷൻ നടത്തിയാൽ സിസേറിയൻ പ്രസവങ്ങൾ കുറയുന്നു എന്നാണ്.&lt;ref name=&quot;cmaj.ca&quot;&gt;Ekaterina Mishanina et al., &quot;Use of labour induction and risk of cesarean delivery: a systematic review and meta-analysis&quot;, April 2014, Canadian Medical Association Journal, &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Caughey A.|date=8 May 2013|title=Induction of labour: does it increase the risk of cesarean delivery?|journal=BJOG|volume=121|issue=6|pages=658–661|doi=10.1111/1471-0528.12329|pmid=24738892}}&lt;/ref&gt;

== ഇതും കാണുക ==

* ടോക്കോലൈറ്റിക്, ലേബർ സപ്രസന്റ്

== അവലംബം ==
{{Reflist|30em}}

== പുറംകണ്ണികൾ ==

* {{Cite journal|last=Harman, Kim|year=1999|title=Current Trends in Cervical Ripening and Labor Induction|url=http://www.aafp.org/afp/990800ap/477.html|journal=American Family Physician|volume=60|issue=2|pages=477–84|pmid=10465223|access-date=2023-01-18|archive-date=2011-09-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20110927000358/http://www.aafp.org/afp/990800ap/477.html|url-status=dead}}
* [http://www.webmd.com/a-to-z-guides/inducing-labor-naturally-can-it-be-done Inducing Labor – WebMD.com]
* [https://web.archive.org/web/20080527024404/http://www.nice.org.uk/guidelineD Induction of labour]. Clinical guideline, UK National Institute for Health and Clinical Excellence, June 2001.
* Josie L. Tenore: [http://www.aafp.org/afp/20030515/2123.html Methods for cervical ripening and induction of labor] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080516031451/http://www.aafp.org/afp/20030515/2123.html|date=2008-05-16}}. American Family Physician, 15 May 2003.
* &quot;Catecholamines – blood .&quot; National Library of Medicine . N.p., n.d. Web. 28 Mar. 2011. &lt;https://www.nlm.nih.gov/medlineplus&gt;.
{{Pregnancy}}{{Obstetrical procedures}}{{Uterotonic}}{{Authority Control}}
[[വർഗ്ഗം:പ്രസവം]]</text>
      <sha1>ky5yewbnuh8a6q0evnjyicmrkflik3b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഫ്രെഡ്രിക്ക് ഷൗട്ട</title>
    <ns>0</ns>
    <id>587317</id>
    <revision>
      <id>4660771</id>
      <parentid>3910382</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T12:39:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AksharaBot</username>
        <id>221747</id>
      </contributor>
      <comment>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ (പരീക്ഷണ ഓട്ടം); വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]]</comment>
      <origin>4660771</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8739" sha1="noffdxrp2vtnmt7jv2lw0az3xp5hq2r" xml:space="preserve">{{pu|Friedrich Schauta}}
{{Infobox scientist
| name              = Friedrich Schauta
| image             = Schauta1919.JPG &lt;!--(filename only, i.e. without &quot;File:&quot; prefix)--&gt;
| image_size        = 
| alt               = 
| caption           = Friedrich Schauta (1849–1919)
| birth_date        = {{birth date |1849|7|15|df=y}}
| birth_place       = [[Vienna]], [[Austrian Empire|Austria]]
| death_date        = {{death date and age |1919|1|10 |1849|7|15|df=y}}
| death_place       = Vienna, [[Republic of German-Austria|Austria]]
| nationality       = [[Austria-Hungary|Austrian]]
| fields            = [[Gynecology]]
| workplaces        = 
| alma_mater        = [[University of Vienna]]
| doctoral_advisor  = [[Johann von Dumreicher]] &lt;!--(or  | doctoral_advisors = )--&gt;
| doctoral_students = [[Ernst Wertheim]]&lt;br&gt;[[Josef von Halban]]
| known_for         = 
| awards            = 
| spouse            = &lt;!--(or | spouses = )--&gt;
| children          = 
}}
[[Category:Articles with hCards]]

[[വിയന്ന|വിയന്നയിൽ]] ജനിച്ച ഒരു ഓസ്ട്രിയൻ [[ശസ്ത്രക്രിയാവിദഗ്ദ്ധൻ|സർജനും]] [[ഗൈനക്കോളജി|ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റുമായിരുന്നു]] '''ഫ്രെഡ്രിക്ക് ഷൗട്ട''' (1849 ജൂലൈ 15 - 1919 ജനുവരി 10).

1874-ൽ അദ്ദേഹം [[വിയന്ന യൂണിവേഴ്സിറ്റി|വിയന്ന സർവകലാശാലയിൽ നിന്ന്]] മെഡിക്കൽ ഡോക്ടറേറ്റ് നേടി; ബിരുദത്തിനുശേഷം വിയന്നയിൽ ജോഹാൻ വോൺ ഡുംറീച്ചറുടെ (1815-1880) ശസ്ത്രക്രിയാ ക്ലിനിക്കിൽ സഹായിയായി തുടർന്നു. 1876 മുതൽ 1881 വരെ ഷൗട്ട [[ജോസഫ് സ്പാത്ത്|ജോസഫ് സ്പാത്തിന്റെ]] (1823-1896) [[ഗൈനക്കോളജി]]-[[ഒബ്സ്റ്റട്രിക്ക്‌സ്]] ക്ലിനിക്കിൽ ജോലി ചെയ്തു. 1881-ൽ അദ്ദേഹം വിയന്നയിൽ ഗൈനക്കോളജി-ഒബ്‌സ്റ്റട്രിക്‌സ് വിഷയത്തിൽ ഹാബിലിറ്റേഷൻ നേടി; തുടർന്ന് ഇൻസ്ബ്രൂക്ക് സർവകലാശാലയിലേക്ക് മാറി, അവിടെ 1884-ൽ പൂർണ്ണ പ്രൊഫസറായി. മൂന്ന് വർഷത്തിന് ശേഷം [[പ്രാഗ്|പ്രാഗിൽ]] അദ്ദേഹം [[ഓഗസ്റ്റ് ബ്രെയിസ്കി|ഓഗസ്റ്റ് ബ്രെയിസ്കിയുടെ]] (1832-1889) പിൻഗാമിയായി; 1891-ൽ [[കാൾ ബ്രൗൺ (ഒബ്സ്റ്റെട്രിഷ്യൻ)|കാൾ ബ്രൗണിന്റെ]] (1822-1891) പിൻഗാമിയായി ഗൈനക്കോളജി-ഒബ്‌സ്റ്റട്രിക്‌സ് ഒന്നാം വിഭാഗത്തിന്റെ അധ്യക്ഷനായി വിയന്നയിലേക്ക് മടങ്ങി.

അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിദ്യാർത്ഥികളിലും സഹായികളിലും ഏണസ്റ്റ് വെർട്ടൈം (1864-1920), ജോസഫ് വോൺ ഹാൽബൻ (1870-1937), ബിയാങ്ക ബിയെൻഫെൽഡ് (1879-1929) എന്നിവർ ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;[https://archive.today/20130701011608/http://bsbndb.bsb.lrz-muenchen.de/sfz111146.html NDB/ADB Deutsche Biographie]&lt;/ref&gt;

[[യോനി|യോനിയിലൂടെ]] [[ഗർഭപാത്രം|ഗർഭപാത്രവും]] [[അണ്ഡാശയം|അണ്ഡാശയങ്ങളും]] നീക്കം ചെയ്യുന്ന, [[ഗർഭാശയാർബ്ബുദം|ഗർഭാശയ ക്യാൻസറിനുള്ള]] ഒരു ഓപ്പറേഷൻ (ഷൗട്ട-സ്റ്റോക്കൽ ഓപ്പറേഷൻ) അവതരിപ്പിച്ചതിന്റെ പേരിലാണ് ഷൗട്ട ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നത്. ഗൈനക്കോളജി, ഒബ്‌സ്റ്റട്രിക്‌സ് എന്നീ മേഖലകളിൽ അദ്ദേഹം നിരവധി ലേഖനങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു; ''ഗ്രൻഡ്രിസ് ഡെർ ഓപ്പറേറ്റീവ് ഗെബർട്ട്‌ഷിൽഫ്'' (ഓപ്പറേറ്റീവ് ഒബ്‌സ്റ്റട്രിക്‌സിന്റെ രൂപരേഖ), ''ലെഹ്ർബുച്ച് ഡെർ ഗെസാംടൻ ഗൈനക്കോളജി'' (സമ്പൂർണ ഗൈനക്കോളജിയുടെ പാഠപുസ്തകം) എന്നിവയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ അറിയപ്പെടുന്ന രണ്ട് പുസ്തകങ്ങൾ.

[[റുഡോൾഫ് ക്രോബാക്ക്|റുഡോൾഫ് ക്രോബാക്കിനൊപ്പം]] (1843-1910) വിയന്നയിൽ ഗൈനക്കോളജിക്കായുള്ള ഒരു പുതിയ ആശുപത്രി വിഭാഗത്തിന്റെ നിർമ്മാണം അദ്ദേഹം ആസൂത്രണം ചെയ്യുകയും മേൽനോട്ടം വഹിക്കുകയും ചെയ്തു. 1929-ൽ വിയന്ന-ഫേവറിറ്റനിലെ ''ഷൗട്ടഗാസിന്'' അദ്ദേഹത്തിന്റെ ബഹുമാനാർത്ഥമാണ് ആ പേര് നൽകിയത്.

== തിരഞ്ഞെടുത്ത രചനകൾ ==

* ''Grundriss der operativen Geburtshilfe''. വിയന്ന, [[ലീപ്സിഗ്]]; 1896-ലെ പതിപ്പ് 13. ശസ്ത്രക്രിയാ പ്രസവചികിത്സയ്ക്കുള്ള രൂപരേഖ.
* ''Die Beckenanomalien''. മുള്ളറുടെ ഹാൻഡ്‌ബച്ച് ഡെർ ഗെബർട്‌ഷിൽഫിൽ, രണ്ടാം പതിപ്പ്; [[സ്റ്റുട്ട്ഗാർട്ട്|സ്റ്റുട്ട്ഗാർട്ട്]], 1888. പെൽവിക് അസാധാരണതകൾ.
* ''Indicationsstellung der vaginalen Totalexstirpation''. Archiv für Gynäkologie, ബെർലിൻ, XXXIX. - യോനിയിലൂടെയുള്ള സമ്പൂർണ ഉച്ഛേദനത്തിനുള്ള സൂചനാനിർണയം.
* ''Indication und Technik der vaginalen Totalexstirpation''. Zeitschrift für Heilkunde. 1891 - യോനിയിലൂടെയുള്ള സമ്പൂർണ ഉച്ഛേദനത്തിന്റെ സൂചനയും സാങ്കേതികതയും.
* ''Indication und Technik der Adnexoperationen.'' ''Verhandlungen der deutschen Gesellschaft für Gynäkologie'', 1893 - അഡ്നെക്സ ഓപ്പറേഷനുകളുടെ സൂചനയും സാങ്കേതികതയും.
* Sectio caesarea vaginalis. ഹെയിൽകുണ്ഡെ, 1898.
* ''Lehrbuch der gesamten Gynäkologie''. ലീപ്സിഗും വിയന്നയും, 1895-1894. (ഇറ്റാലിയൻ വിവർത്തനം [[ടൂറിൻ]], 1898; മൂന്നാം പതിപ്പ്, 1906/1907) - സമ്പൂർണ ഗൈനക്കോളജിയുടെ പാഠപുസ്തകം.
* ''Die Österreichischen Gebäranstalten 1848-1898''. ഇതിൽ: Österreichische Wohlfahrtseinrichtungen, മൂന്നാം പതിപ്പ്; വിയന്ന, 1901. 1848 മുതൽ 1898 വരെയുള്ള ഓസ്ട്രിയൻ പ്രസവ ആശുപത്രികൾ.
* Tabulae gynaecologicae. (ടാബുലേ ഗൈനക്കോളജി). (ഫ്രിറ്റ്സ് ഹിറ്റ്ഷ്മാനോടൊപ്പം, 1870-1926). വിയന്ന, 1905.&lt;ref&gt;List of written works copied from an equivalent article at the [[German Wikipedia]].&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==
{{reflist}}
[[വർഗ്ഗം:1849-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1919-ൽ മരിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>noffdxrp2vtnmt7jv2lw0az3xp5hq2r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>നാഗാലാൻഡിലെ ജില്ലകളുടെ പട്ടിക</title>
    <ns>0</ns>
    <id>587403</id>
    <revision>
      <id>4660776</id>
      <parentid>4522833</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T12:40:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AksharaBot</username>
        <id>221747</id>
      </contributor>
      <comment>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ (പരീക്ഷണ ഓട്ടം); വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]]</comment>
      <origin>4660776</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17225" sha1="3e4o75kj5c9ebzg6k8p1h61vbgzyzfx" xml:space="preserve">{{Infobox subdivision type|name=നാഗാലാൻഡിലെ ജില്ലകൾ|map=|category=|territory=[[Nagaland|നാഗാലാൻഡ്]]|start_date=|current_number=16 ജില്ലകൾ|number_date=|population_range=|area_range=|government=|subdivision=}} 


വടക്കുകിഴക്കൻ ഇന്ത്യയിലെ ഒരു [[ഇന്ത്യയിലെ സംസ്ഥാനങ്ങളും കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശങ്ങളും|സംസ്ഥാനമായ]] '''[[നാഗാലാ‌ൻഡ്|നാഗാലാൻഡിൽ]]''' 16 ജില്ലകളുണ്ട്: ചമൗകെദിമ, ദിമാപൂർ, കിഫിർ, കൊഹിമ, ലോങ്‌ലെങ്, മൊകോക്ചുങ്, മോൺ, നിയുലാൻഡ്, നോക്‌ലാക്ക്, [[പെരെൻ ജില്ല|പെരെൻ]], ഫെക്ക്, ഷമാറ്റോർ, തുൻസാങ്, [[നോക്‌ലാക്ക്|ത്സെമിനിയു]], വോഖ, സുൻഹെബോട്ടോ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://districts.nic.in/disdetails.aspx?str_state=bmw=|title=Districts of Nagaland|access-date=4 January 2013|website=A Gateway to Districts of India on the Web|publisher=National Informatics Centre|location=New Delhi|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303235534/http://districts.nic.in/disdetails.aspx?str_state=bmw=|archive-date=3 March 2016}}&lt;/ref&gt;

== ഭരണം ==
ഒരു ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനത്തിലെ ജില്ല എന്നത് [[ഇന്ത്യൻ അഡ്‌മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ്|ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്‌ട്രേറ്റീവ് സർവീസിൽ]] ഉൾപ്പെടുന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥനായ ജില്ലാ മജിസ്‌ട്രേറ്റോ ഡെപ്യൂട്ടി കമ്മീഷണറോ നയിക്കുന്ന ഭരണപരമായ ഒരു ഭൂവിഭാഗമാണ്. ജില്ലാ മജിസ്‌ട്രേറ്റിനെയോ ഡെപ്യൂട്ടി കമ്മീഷണറെയോ സഹായിക്കുന്നത് സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ഭരണപരമായ സേവനങ്ങളുടെ വിവിധ വിഭാഗങ്ങളിൽ പെട്ട നിരവധി ഉദ്യോഗസ്ഥരാണ്.

ക്രമസമാധാനപാലനത്തിന്റെയും അനുബന്ധ കാര്യങ്ങളുടെയും ചുമതല [[ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസ്|ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസിൽ]] ഉൾപ്പെട്ട ഉദ്യോഗസ്ഥനായ ഒരു പോലീസ് സൂപ്രണ്ടിനെയാണ് ഏൽപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്.

== ചരിത്രം ==
1957 ഡിസംബർ 1-ന് [[ആസാം|അസമിലെ]] നാഗ ഹിൽസ് ജില്ലയും വടക്കുകിഴക്കൻ അതിർത്തി ഏജൻസിയുടെ (ഇപ്പോൾ അരുണാചൽ പ്രദേശ്) തുൻസാങ് ഫ്രോണ്ടിയർ ഡിവിഷനും ചേർത്ത് കേന്ദ്രഭരണത്തിലുള്ള നാഗ ഹിൽസ് തുൻസാങ് ഏരിയ രൂപീകരിച്ചു. അതോടെ മുൻ ഉപവിഭാഗങ്ങൾ കൊഹിമ ജില്ല, മൊകോക്ചുങ് ജില്ല, തുൻസാങ് ജില്ല എന്നിവയായി മാറി. 1961 ഫെബ്രുവരിയിൽ നാഗ ഹിൽസ് തുൻസാങ് ഏരിയയെ &quot;നാഗാലാൻഡ്&quot; എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്തു; 1963 ഡിസംബറിൽ നാഗാലാൻഡ് ഇന്ത്യയുടെ [[നാഗാലാ‌ൻഡ്|16-ാമത്തെ സംസ്ഥാനമായി]] മാറി.

1973 ഡിസംബർ 19-ന് മൊകോക്ചുങ് ജില്ലയിൽ നിന്ന് വോഖ ജില്ലയും സുൻഹെബോട്ടോ ജില്ലയും, തുൻസാങ് ജില്ലയിൽ നിന്ന് മോൺ ജില്ലയും, കൊഹിമ ജില്ലയിൽ നിന്ന് ഫെക്ക് ജില്ലയും വേർപെടുത്തി പുതിയ ജില്ലകൾ രൂപീകരിച്ചു.&lt;ref name=&quot;2011Mokokchung-dchb&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/1302_PART_B_DCHB_MOKOKCHUNG.pdf|title=District Census Handbook Mokokchung|date=2011|publisher=Census of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20151114004055/http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/1302_PART_B_DCHB_MOKOKCHUNG.pdf|archive-date=14 November 2015}}&lt;/ref&gt;

1997 ഡിസംബർ 2-ന് കൊഹിമ ജില്ലയിൽ നിന്ന് ദിമാപൂർ ജില്ല വേർപെടുത്തി; 1998 ഏപ്രിലിൽ പുതിയ ജില്ല ഉദ്ഘാടനം ചെയ്യപ്പെട്ടു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://morungexpress.com/know-districts-phek/|title=Know Your Districts: Phek - The Morung Express|access-date=1 December 2017|date=8 June 2016|website=The Morung Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20190606205430/http://morungexpress.com/know-districts-phek/|archive-date=6 June 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://wokha.nic.in/about%20wokha.htm|title=About Wokha|date=2010|publisher=Wokha Dist Administration}}&lt;/ref&gt;

2003 ഒക്ടോബർ 24-ന് മൂന്ന് ജില്ലകൾ കൂടി രൂപീകരിച്ചു: കിഫിർ ജില്ല, ലോങ്‌ലെങ് ജില്ല, [[പെരെൻ ജില്ല]].&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=f7UTH5ROsKAC&amp;pg=PA106|title=Socio-Economic Profile of Rural India (series II)|last=Patra|first=S. C.|last2=Vachhani|first2=Ashish|publisher=Concept Publishing Company|year=2011|isbn=9788180697241|page=106|access-date=2014-08-06}}&lt;/ref&gt; കിഫിർ, ലോങ്‌ലെങ് ജില്ലകൾ തുൻസാങ് ജില്ലയിൽ നിന്നും പെരെൻ ജില്ല കൊഹിമ ജില്ലയിൽ നിന്നും വേർപെടുത്തിയതാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://morungexpress.com/nagaland-know-districts-overview-iii/|title=Nagaland: Know Your Districts - An overview -III - The Morung Express|access-date=1 December 2017|date=17 October 2017|website=The Morung Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20190520153243/http://morungexpress.com/nagaland-know-districts-overview-iii/|archive-date=20 May 2019}}&lt;/ref&gt;

മുമ്പ് തുൻസാങ് ജില്ലയുടെ ഒരു ഉപജില്ലയായിരുന്ന [[നോക്‌ലാക്ക്|നോക്‌ലാക്ക് ജില്ല]] 2021 ജനുവരി 20-നാണ് രൂപീകൃതമായത്.

2021 ഡിസംബർ 18-ന് ദിമാപൂർ ജില്ലയിൽ നിന്ന് ചമൗകെദിമ ജില്ലയും നിയുലാൻഡ് ജില്ലയും കൊഹിമ ജില്ലയിൽ നിന്ന് ത്സെമിനിയു ജില്ലയും വേർപെടുത്തി രൂപീകരിച്ചു.

2022 ജനുവരി 19-ന് തുൻസാങ്ങിൽ നിന്ന് വേർപെടുത്തിയ ഷമാറ്റോർ ജില്ല നാഗാലാൻഡിലെ 16-ാമത്തെ ജില്ലയായി രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടു.

== ജില്ലകൾ ==
നാഗാലാൻഡിലെ പതിനാറ് ജില്ലകളും അവയുടെ ആസ്ഥാനങ്ങളും 2011-ലെ സെൻസസ് പ്രകാരമുള്ള ജനസംഖ്യയും&lt;ref name=&quot;2011census-A3&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/pca/default.aspx|title=Primary Census Abstract|date=2011|publisher=Office of the Registrar General &amp; Census Commissioner, India|quote=&quot;Select State Nagaland, Select District All, Submit&quot;}}&lt;/ref&gt; വിസ്തീർണവും ഉയരവും (ആസ്ഥാനത്തിന്റെ) താഴെ കൊടുക്കുന്നു:
{| class=&quot;wikitable sortable mw-datatable&quot;
!ജില്ല
! class=&quot;unsortable&quot; |ആസ്ഥാനം
!വിസ്തീർണം&lt;br /&gt;(km²)
!ഉയരം&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(m)
!ജനസംഖ്യ&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;മൊത്തം
!ജനസംഖ്യ&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;ഗ്രാമീണം
!ജനസംഖ്യ&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;നഗരം
!രൂപീകൃതമായ&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;തീയതി
|- style=&quot;text-align:right;&quot;
| style=&quot;text-align:left&quot; |ചമൗകെദിമ ജില്ല
|ചമൗകെദിമ 
|610
|171
|125,400
|81,884
|43,516
|2021
|- style=&quot;text-align:right;&quot;
| style=&quot;text-align:left&quot; |ദിമാപൂർ ജില്ല
|[[ദിമാപൂർ]]
|70
|145
|170,000
|0
|170,000
|1997
|- style=&quot;text-align:right;&quot;
| style=&quot;text-align:left&quot; |കിഫിർ ജില്ല
|കിഫിർ
|1,130
|896
|74,004
|57,517
|16,487
|2004
|- style=&quot;text-align:right;&quot;
| style=&quot;text-align:left&quot; |കൊഹിമ ജില്ല
|[[കൊഹിമ]]
|1,207
|1,444
|267,988
|146,900
|121,088
|1957
|- style=&quot;text-align:right;&quot;
| style=&quot;text-align:left&quot; |ലോങ്‌ലെങ് ജില്ല
|ലോങ്‌ലെങ്
|562
|1,066
|50,484
|42,871
|7,613
|2004
|- style=&quot;text-align:right;&quot;
| style=&quot;text-align:left&quot; |മൊകോക്ചുങ് ജില്ല
|മൊകോക്ചുങ്
|1,719
|1,325
|194,622
|138,897
|55,725
|1957
|- style=&quot;text-align:right;&quot;
| style=&quot;text-align:left&quot; |മോൺ ജില്ല
|മോൺ
|1,786
|655
|250,260
|215,816
|34,444
|1973
|- style=&quot;text-align:right;&quot;
| style=&quot;text-align:left&quot; |നിയുലാൻഡ് ജില്ല
|നിയുലാൻഡ്
|n/a
|154
|11,876
|11,876
|0
|2021
|- style=&quot;text-align:right;&quot;
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[നോക്‌ലാക്ക്|നോക്‌ലാക്ക് ജില്ല]]
|നോക്‌ലാക്ക് 
|1,152
|
|59,300
|59,300
|0
|2017
|- style=&quot;text-align:right;&quot;
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[പെരെൻ ജില്ല]]
|[[പെരെൻ ജില്ല|പെരെൻ]]
|2,300
|1,445
|95,219
|81,429
|13,790
|2004
|- style=&quot;text-align:right;&quot;
| style=&quot;text-align:left&quot; |ഫെക്ക് ജില്ല
|ഫെക്ക്
|2,026
|1,524
|163,418
|138,843
|24,575
|1973
|- style=&quot;text-align:right;&quot;
| style=&quot;text-align:left&quot; |ഷമാറ്റോർ ജില്ല
|[[Shamator|ഷമാറ്റോർ]]
|n/a
|n/a
|12,726
|n/a
|n/a
|2022
|- style=&quot;text-align:right;&quot;
| style=&quot;text-align:left&quot; |ത്സെമിനിയു ജില്ല
|ത്സെമിനിയു 
|256
|1,261
|63,629
|60,766
|2863
|2021
|- style=&quot;text-align:right;&quot;
| style=&quot;text-align:left&quot; |തുൻസാങ് ജില്ല
|തുൻസാങ് 
|2,536
|1,371
|137,296
|100,522
|36,774
|1957
|- style=&quot;text-align:right;&quot;
| style=&quot;text-align:left&quot; |വോഖ ജില്ല
|[[വോഖ, നാഗാലാൻഡ്|വോഖ]]
|1,628
|1,313
|166,343
|131,339
|35,004
|1973
|- style=&quot;text-align:right;&quot;
| style=&quot;text-align:left&quot; |സുൻഹെബോട്ടോ ജില്ല
|സുൻഹെബോട്ടോ
|1,255
|1,852
|140,757
|113,160
|27,597
|1973
|}

=== ഉപവിഭാഗങ്ങൾ ===
{| class=&quot;wikitable sortable mw-collapsible&quot; style=&quot;border:1px solid black&quot; width=&quot;98%&quot;
| width=&quot;25%&quot; |'''ജില്ല (DC ആസ്ഥാനം)'''
| width=&quot;25%&quot; | '''ഉപജില്ലകൾ (ADC ആസ്ഥാനം)'''
| width=&quot;25%&quot; | '''സബ് ഡിവിഷനുകൾ (SDO ആസ്ഥാനം)'''
| width=&quot;25%&quot; | '''സർക്കിളുകൾ (EAC ആസ്ഥാനം)'''
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
| ചമൗകെദിമ ജില്ല
| മെഡ്സിഫെമ
| ചമൗകെദിമ, ധൻസിരിപാർ
| [[Seithekema|സെയ്തെകെമ]]
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
| ദിമാപൂർ ജില്ല
| –
| കുഹുബോട്ടോ
| –
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
| കിഫിർ ജില്ല
| പുങ്‌ഗ്രോ, സെയോചുങ്
| –
| അമാഹാറ്റർ, ഖോൻസ, കിയൂസം, ലോങ്മാത്ര, സിതിമി
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
| കൊഹിമ ജില്ല
| ചീഫോബോസോ
| ജഖാമ, സെചു സുബ്സ
| [[Botsa|ബോട്സ]], [[Kezocha|കെസോച്ച]]
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
| ലോങ്‌ലെങ് ജില്ല
| തംലു
| –
| നംസങ്, സാക്ഷി, യാചേം, യോങ്ന്യാ
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
| മൊകോക്ചുങ് ജില്ല
| മങ്കൊലെമ്പ, തുലി
| ചാങ്‌ടോംഗ്യ, സുരാങ്കോംഗ്
| അലോങ്കിമ, ചുച്ചുയിംലാങ്, കോബുലോങ്, ലോങ്‌ചെം, മെറാങ്‌മെൻ, ഓങ്‌പാങ്കോംഗ്
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
| മോൺ ജില്ല
| അബോയ്, നാഗിനിമോറ, ടിസിത്, തോബു
| ആംഗ്‌ജംഗ്‌യാങ്, ചെൻ, മോന്യാക്ഷു, ഫോം‌ചിംഗ്, വാക്‌ചിംഗ്
| ഹണ്ട, ലോംഗ്‌ചിംഗ്, ലോങ്‌ഷെൻ, മോപുങ്, ഷാങ്‌യു
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
| നിയുലാൻഡ് ജില്ല
| –
| –
| അഘുനഖ, നിഹോഖു
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
| നോക്‌ലാക്ക് ജില്ല
| –
| തോനോക്ന്യു
| നോക്കു, പാൻസോ
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
| പെരെൻ ജില്ല
| ടെനിംഗ്, ജാലൂക്കി
| അതിബുംഗ്
| കെബൈ-ഖെൽമ, ങ്‌വാൽവ, എൻസോംഗ്
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
| ഫെക്ക് ജില്ല
| ചോസുബ, [[Meluri|മേലൂരി]], പ്ഫുറ്റ്സെറോ
| ചിസാമി
| സക്രാബ, സെക്രുസു, ഫോകുൻഗ്രി, ഖെഴകെനോ, ചെത്തേബ, ഖുസ, സുകേത്സ, ഫോർ, ലെഫോറി, റസീബ
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
| ഷമാറ്റോർ ജില്ല
| –
| ചെസ്സോർ
| മാങ്കോ, സുരാങ്തോ
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
| തുൻസാങ് ജില്ല
| ലോങ്ഖിം
| നോക്സെൻ
| ചാരെ, ചിംഗ്‌മേയ്, എൻഗോങ്‌ചുങ്, സാങ്‌സാങ്‌യു, സോടോകുർ
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
| ത്സെമിനിയു ജില്ല
| –
| –
| സോഗിൻ
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
| വോഖ ജില്ല
| ഭണ്ഡാരി, സാനിസ്
| റാലൻ
| ഐറ്റെപ്യോങ്, ബാഗ്ടി, ചാംപാങ്, ചുക്കിടോംഗ്, എൻഗ്ലാൻ, ലോത്സു, സുൻഗ്രോ, വോഷൂറോ
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
| സുൻഹെബോട്ടോ ജില്ല
| അഘുനാറ്റോ, അകുലുട്ടോ, അതോയിസു, പുഗോബോട്ടോ, സതഖ
| സുരുഹുതോ
| അകുഹൈറ്റോ, അസുതോ, ഗതാഷി, ഹോഷെപു, സപ്തിക, സതോയ്, വി.കെ.
|}

=== നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ട ജില്ലകൾ ===

* മേലൂരി ജില്ല&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.eastmojo.com/nagaland/2022/03/21/nagaland-mlas-imkong-l-imchen-and-yitachu-demand-meluri-district/|title=Nagaland MLAs raise pitch for creation of Meluri district|access-date=8 April 2022|date=21 March 2022|website=East Mojo|archive-date=2023-01-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20230119094115/https://www.eastmojo.com/nagaland/2022/03/21/nagaland-mlas-imkong-l-imchen-and-yitachu-demand-meluri-district/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== അവലംബം ==
{{Reflist}}

== പുറംകണ്ണികൾ ==

* [https://web.archive.org/web/20160303235534/http://districts.nic.in/disdetails.aspx?str_state=bmw= ഇന്ത്യയിലെ ജില്ലകളിലേക്കുള്ള ഒരു കവാടം]
{{Districts of India}}
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ ജില്ലകളുടെ പട്ടികകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:നാഗാലാ‌ൻഡിലെ ജില്ലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:നാഗാലാന്റുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പട്ടികകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>3e4o75kj5c9ebzg6k8p1h61vbgzyzfx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഒറീസയിലെ ജില്ലകളുടെ പട്ടിക</title>
    <ns>0</ns>
    <id>587405</id>
    <revision>
      <id>4660781</id>
      <parentid>4581350</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T12:41:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AksharaBot</username>
        <id>221747</id>
      </contributor>
      <comment>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ (പരീക്ഷണ ഓട്ടം); വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]]</comment>
      <origin>4660781</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19451" sha1="r35sng1q2x2b651yfgp0l40p7opyh1l" xml:space="preserve">{{Infobox subdivision type|name=Districts of Odisha&lt;br&gt;  ଓଡ଼ିଶାର ଜିଲ୍ଲାସମୂହ|map=Odisha districts map.svg|caption=Odisha Political Map|category=[[Districts of Odisha|Districts]]|territory=[[Odisha]]|start_date=|current_number=30 districts|number_date=|population_range=[[Debagarh district|Debagarh]] – 3,12,520 (lowest);
[[Ganjam district|Ganjam]] – 35,29,031 (highest)|area_range=[[Mayurbhanj district|Mayurbhanj]] – 
{{Convert|10,418|km2|sqmi|abbr=on}} (largest); [[Jagatsinghpur district|Jagatsinghpur]] – {{Convert|1,759|km2|sqmi|abbr=on}} (smallest)|government=[[Government of Odisha]]|subdivision=Sub-Divisions,Tahasils,}}
[[പ്രമാണം:Odisha_districts_map.svg|ലഘുചിത്രം|400x400ബിന്ദു|ഒഡീഷയിലെ ജില്ലകളുടെ ഭൂപടം.]]
[[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയുടെ]] കിഴക്കൻ തീരത്തുള്ള [[ഇന്ത്യയിലെ സംസ്ഥാനങ്ങളും കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശങ്ങളും|സംസ്ഥാനമായ]] '''ഒഡീഷയെ''' ''[[ഇന്ത്യയിലെ ജില്ലകളുടെ പട്ടിക|ജില്ലകൾ]]'' എന്നു വിളിക്കുന്ന 30 ഭരണപരമായ ഭൂമിശാസ്ത്ര യൂണിറ്റുകളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://orissa.gov.in/portal/dist.asp|title=Districts of Odisha|access-date=4 January 2013|website=Official Portal|publisher=Government of Odisha|location=Bhubaneswar}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://dolr.nic.in/Hyperlink/distlistnew.htm#orissa|title=Districts of Orissa|access-date=13 January 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120116131947/http://dolr.nic.in/Hyperlink/distlistnew.htm#orissa|archive-date=16 January 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://orissa.gov.in/e-magazine/orissaannualreference/OR-Annual-2009/pdf/587-593.pdf|title=List of Districts|access-date=13 January 2012}}&lt;/ref&gt; ഈ '''30 ജില്ലകളെ''' അവയുടെ ഭരണം കാര്യക്ഷമമാക്കുന്നതിനായി മൂന്ന് വ്യത്യസ്ത റവന്യൂ ഡിവിഷനുകൾക്ക് കീഴിലാക്കിയിരിക്കുന്നു. മധ്യ ഡിവിഷൻ, വടക്കൻ ഡിവിഷൻ, തെക്കൻ ഡിവിഷൻ എന്നിവയാണ് ഇവ; ഇവയുടെ ആസ്ഥാനങ്ങൾ യഥാക്രമം [[കട്ടക്|കട്ടക്ക്]], സംബാൽപൂർ, ബെർഹാംപൂർ എന്നിവയാണ്. ഓരോ ഡിവിഷനിലും 10 ജില്ലകൾ വീതം ഉൾപ്പെടുന്നു; [[ഇന്ത്യൻ അഡ്‌മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ്|ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസിലെ]] മുതിർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥനായ റവന്യൂ ഡിവിഷണൽ കമ്മീഷണർക്കാണ് (ആർഡിസി) ഓരോ ഡിവിഷന്റെയും ഭരണച്ചുമതല. ജില്ലാ ഭരണകൂടത്തിനും സംസ്ഥാന സെക്രട്ടേറിയറ്റിനും ഇടയിലാണ് ഭരണ ശ്രേണിയിൽ ''ആർഡിസിയുടെ'' സ്ഥാനം. ഓരോ ''ജില്ലയും'' ഭരിക്കുന്നത് [[ഇന്ത്യൻ അഡ്‌മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ്|ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസിൽ]] നിന്ന് നിയമിക്കപ്പെട്ട ''കളക്ടറും ജില്ലാ മജിസ്‌ട്രേറ്റുമാണ്''. ജില്ലയിലെ റവന്യൂ പിരിവിനും ക്രമസമാധാനപാലനത്തിനും കളക്ടർക്കും ജില്ലാ മജിസ്‌ട്രേറ്റിനും ഉത്തരവാദിത്തമുണ്ട്. ഓരോ ജില്ലയും ''സബ്-ഡിവിഷനുകളായി'' തിരിച്ചിരിക്കുന്നു; ഓരോ സബ്-ഡിവിഷന്റെയും നിയന്ത്രണം ഒരു ''സബ്-കളക്ടർക്കും സബ്-ഡിവിഷണൽ മജിസ്‌ട്രേറ്റിനുമാണ്''. സബ് ഡിവിഷനുകളെ [[താലൂക്ക്|തഹസിലുകളായി]] തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഓരോ തഹസിലും ഒരു ''തഹസിൽദാരുടെ'' നേതൃത്വത്തിലാണ്. [[ഒഡീഷ|ഒഡീഷയിൽ]] 03 ''ഡിവിഷനുകളും'' 30 ''ജില്ലകളും'' 58 ''സബ് ഡിവിഷനുകളും'' 317 ''[[താലൂക്ക്|തഹസിലുകളും]]'' 314 ''ബ്ലോക്കുകളുമുണ്ട്''.

== ഡിവിഷനുകൾ തിരിച്ചുള്ള ജില്ലകളുടെ പട്ടിക ==
ഒഡീഷയിലെ 30 ജില്ലകൾ അവയുടെ ഭരണം കാര്യക്ഷമമാക്കുന്നതിനായി മൂന്ന് വ്യത്യസ്ത റവന്യൂ ഡിവിഷനുകൾക്ക് കീഴിലാണ്. മധ്യ ഡിവിഷൻ, വടക്കൻ ഡിവിഷൻ, തെക്കൻ ഡിവിഷൻ എന്നിവയാണ് ഇവ; ഇവയുടെ ആസ്ഥാനങ്ങൾ യഥാക്രമം [[കട്ടക്|കട്ടക്ക്]], സംബാൽപൂർ, ബെർഹാംപൂർ എന്നിവയാണ്. ഓരോ ഡിവിഷനിലും 10 ജില്ലകൾ വീതം ഉൾപ്പെടുന്നു; [[ഇന്ത്യൻ അഡ്‌മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ്|ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസിലെ]] മുതിർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥനായ റവന്യൂ ഡിവിഷണൽ കമ്മീഷണറാണ് (ആർഡിസി) ഓരോ ഡിവിഷന്റെയും ഭരണത്തലവൻ. ജില്ലാ ഭരണകൂടത്തിനും സംസ്ഥാന സെക്രട്ടേറിയറ്റിനും ഇടയിലാണ് ഭരണ ശ്രേണിയിൽ ''ആർഡിസിയുടെ'' സ്ഥാനം. ഡിവിഷനുകൾ പ്രകാരം ക്രമീകരിച്ചിട്ടുള്ള ജില്ലകളുടെ പട്ടിക:
{| class=&quot;wikitable&quot;
!#
! '''മധ്യ റവന്യൂ ഡിവിഷൻ (ആസ്ഥാനം: കട്ടക്ക്)'''
! '''വടക്കൻ റവന്യൂ ഡിവിഷൻ (ആസ്ഥാനം: സംബാൽപൂർ)'''
! '''തെക്കൻ റവന്യൂ ഡിവിഷൻ (ആസ്ഥാനം: ബെർഹാംപൂർ)'''
|-
| 1
| കട്ടക്ക്
| സംബാൽപൂർ
| ഗഞ്ചം
|-
| 2
| ജഗത്സിംഗ്പൂർ
| ബർഗർ
| ഗജപതി
|-
| 3
| കേന്ദ്രപാറ
| ജാർസുഗുഡ
| കാണ്ഡമാൽ
|-
| 4
| ജാജ്പൂർ
| ദേബാഗർ
| ബൗദ്
|-
| 5
| പുരി
| ബലംഗീർ
| കലഹന്ദി
|-
| 6
| ഖോർധ
| സുബർണാപൂർ
| നുവാപദ
|-
| 7
| നായഗർ
| ധെങ്കനാൽ
| കോരാപുട്ട്
|-
| 8
| ബാലസോർ
| അംഗുൽ
| രായഗഡ
|-
| 9
| ഭദ്രക്
| കെന്ദുജാർ
| നബരംഗ്പൂർ
|-
| 10
| മയൂർഭഞ്ച്
| സുന്ദർഗഡ്
| മൽക്കൻഗിരി
|}

== ഭരണം ==
[[ഒഡീഷ|ഒഡീഷയിലെ]] ഒരു ജില്ലയുടെ റവന്യൂ പിരിവിന്റെയും പൊതുഭരണത്തിന്റെയും ചുമതല [[ഇന്ത്യൻ അഡ്‌മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ്|ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്‌ട്രേറ്റീവ് സർവീസ്]] (IAS) ഉദ്യോഗസ്ഥനായ കളക്ടർക്കും ജില്ലാ മജിസ്‌ട്രേറ്റിനുമാണ്. ജില്ലയിലെ ക്രമസമാധാനപാലനത്തിനും അനുബന്ധ കാര്യങ്ങൾക്കുമായി [[ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസ്|ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസിലെ]] (IPS) ഉദ്യോഗസ്ഥനായ പോലീസ് സൂപ്രണ്ട് (SP) നിയോഗിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

== ജില്ലകൾ ==
ഒഡീഷയിൽ 30 ജില്ലകളുണ്ട്. വിസ്തീർണ്ണം അനുസരിച്ച് മയൂർഭഞ്ച് ഏറ്റവും വലിയ ജില്ലയും ജഗത്സിംഗ്പൂർ ഏറ്റവും ചെറിയ ജില്ലയുമാണ്. ജനസംഖ്യയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ [[ഒഡീഷ|ഒഡീഷയിലെ]] ഏറ്റവും വലിയ ജില്ല ഗഞ്ചവും ഏറ്റവും ചെറിയ ജില്ല ദേബാഗറുമാണ്. ഒഡീഷയുടെ തലസ്ഥാനമായ [[ഭുവനേശ്വർ]] ഖോർധ ജില്ലയിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 30 ജില്ലകളുടെ വിസ്തൃതിയും ജനസംഖ്യയും താഴെ കൊടുത്തിരിക്കുന്നു:&lt;ref name=&quot;AdminUnit&quot;&gt;{{Cite web|url=http://odisha.gov.in/|title=Administrative Unit|access-date=27 March 2015|publisher=Revenue &amp; Disaster Management Department, Government of Odisha|archive-url=https://web.archive.org/web/20130821033240/http://www.odisha.gov.in/revenue/web/AdministrativeUnit.asp?GL=2|archive-date=21 August 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;The Office of Registrar General and Census Commissioner of India.&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!കോഡ്
!ജില്ല
!ആസ്ഥാനം
!ജനസംഖ്യ&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(2011 സെൻസസ്&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.census2011.co.in/census/state/districtlist/orissa.html|title=List of districts of Orissa|website=census2011.co.in}}&lt;/ref&gt;)
!വിസ്തീർണ്ണം (km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;)
!ജനസാന്ദ്രത&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;2011 (/km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;)
!ഭൂപടം
|-
|'''1'''
|അംഗുൽ
|അംഗുൽ
| align=&quot;right&quot; |1,273,821
| align=&quot;right&quot; |6,375
| align=&quot;right&quot; |200
|[[പ്രമാണം:Angul in Odisha (India).svg|175x175ബിന്ദു]]
|-
|'''2'''
|ബൗദ്
|ബൗദ്
| align=&quot;right&quot; |441,162
| align=&quot;right&quot; |3444.8
| align=&quot;right&quot; |128
|[[പ്രമാണം:India_Odisha_Boudh_district.svg|175x175ബിന്ദു]]
|-
|'''3'''
|ബലംഗീർ
|ബലംഗീർ
| align=&quot;right&quot; |1,648,997
| align=&quot;right&quot; |6,575
| align=&quot;right&quot; |251
|[[പ്രമാണം:India_Odisha_Balangir_district.svg|175x175ബിന്ദു]]
|-
|'''4'''
|ബർഗർ
|ബർഗർ
| align=&quot;right&quot; |1,481,255
| align=&quot;right&quot; |5,837
| align=&quot;right&quot; |254
|[[പ്രമാണം:India_Odisha_Bargarh_district.svg|175x175ബിന്ദു]]
|-
|'''5'''
|ബാലസോർ
|ബാലസോർ
| align=&quot;right&quot; |2,320,529
| align=&quot;right&quot; |3,634
| align=&quot;right&quot; |638
|[[പ്രമാണം:India_Odisha_Balasore_district.svg|175x175ബിന്ദു]]
|-
|'''6'''
|ഭദ്രക്
|ഭദ്രക്
| align=&quot;right&quot; |1,506,337
| align=&quot;right&quot; |2,505
| align=&quot;right&quot; |601
|[[പ്രമാണം:India_Odisha_Bhadrak_district.svg|175x175ബിന്ദു]]
|-
|'''7'''
|കട്ടക്ക്
|[[കട്ടക്|കട്ടക്ക്]]
| align=&quot;right&quot; |2,624,470
| align=&quot;right&quot; |3,932
| align=&quot;right&quot; |667
|[[പ്രമാണം:India_Odisha_Cuttack_district.svg|175x175ബിന്ദു]]
|-
|'''8'''
|ദേബാഗർ
|ദേബാഗർ
| align=&quot;right&quot; |312,520
| align=&quot;right&quot; |2,782
| align=&quot;right&quot; |112
|[[പ്രമാണം:India_Odisha_Debagarh_district.svg|175x175ബിന്ദു]]
|-
|'''9'''
|ധെങ്കനാൽ
|ധെങ്കനാൽ
| align=&quot;right&quot; |1,192,811
| align=&quot;right&quot; |4,452
| align=&quot;right&quot; |268
|[[പ്രമാണം:Dhenkanal in Odisha (India).svg|175x175ബിന്ദു]]
|-
|'''10'''
|ഗഞ്ചം
|ഛത്രപൂർ
| align=&quot;right&quot; |3,529,031
| align=&quot;right&quot; |8,206
| align=&quot;right&quot; |430
|[[പ്രമാണം:India_Odisha_Ganjam_district.svg|175x175ബിന്ദു]]
|-
|'''11'''
|ഗജപതി
|പരലാഖേമുണ്ടി
| align=&quot;right&quot; |577,817
| align=&quot;right&quot; |3,850
| align=&quot;right&quot; |150
|[[പ്രമാണം:India_Odisha_Gajapati_district.svg|175x175ബിന്ദു]]
|-
|'''12'''
|ജാർസുഗുഡ
|ജാർസുഗുഡ
| align=&quot;right&quot; |579,505
| align=&quot;right&quot; |2,081
| align=&quot;right&quot; |278
|[[പ്രമാണം:Jharsuguda in Odisha (India).svg|175x175ബിന്ദു]]
|-
|'''13'''
|ജാജ്പൂർ
|ജാജ്പൂർ
| align=&quot;right&quot; |1,827,192
| align=&quot;right&quot; |2887.69
| align=&quot;right&quot; |633
|[[പ്രമാണം:India_Odisha_Jajpur_district.svg|175x175ബിന്ദു]]
|-
|'''14'''
|ജഗത്സിംഗ്പൂർ
|ജഗത്സിംഗ്പൂർ
| align=&quot;right&quot; |1,136,971
| align=&quot;right&quot; |1,759
| align=&quot;right&quot; |646
|[[പ്രമാണം:India_Odisha_Jagatsinghpur_district.svg|175x175ബിന്ദു]]
|-
|'''15'''
|ഖോർധ
|ഖോർധ
| align=&quot;right&quot; |2,251,673
| align=&quot;right&quot; |2,813
| align=&quot;right&quot; |800
|[[പ്രമാണം:Khordha in Odisha (India).svg|175x175ബിന്ദു]]
|-
|'''16'''
|കെന്ദുജാർ
|കെന്ദുജാർ
| align=&quot;right&quot; |1,801,733
| align=&quot;right&quot; |8,303
| align=&quot;right&quot; |217
|[[പ്രമാണം:India_Odisha_Kendujhar_district.svg|175x175ബിന്ദു]]
|-
|'''17'''
|കലഹന്ദി
|ഭവാനിപട്ന
| align=&quot;right&quot; |1,576,869
| align=&quot;right&quot; |7,920
| align=&quot;right&quot; |199
|[[പ്രമാണം:Kalahandi in Odisha (India).svg|175x175ബിന്ദു]]
|-
|'''18'''
|കാണ്ഡമാൽ
|ഫുൽബനി
| align=&quot;right&quot; |733,110
| align=&quot;right&quot; |7,654
| align=&quot;right&quot; |96
|[[പ്രമാണം:India_Odisha_Kandhamal_district.svg|175x175ബിന്ദു]]
|-
|'''19'''
|കോരാപുട്ട്
|കോരാപുട്ട്
| align=&quot;right&quot; |1,379,647
| align=&quot;right&quot; |8,807
| align=&quot;right&quot; |157
|[[പ്രമാണം:Koraput in Odisha (India).svg|175x175ബിന്ദു]]
|-
|'''20'''
|കേന്ദ്രപാറ
|[[കേന്ദ്രപ്പാറ, ഒഡീഷ|കേന്ദ്രപാറ]]
| align=&quot;right&quot; |1,440,361
| align=&quot;right&quot; |2,644
| align=&quot;right&quot; |545
|[[പ്രമാണം:India_Odisha_Kendrapara_district.svg|175x175ബിന്ദു]]
|-
|'''21'''
|മൽക്കൻഗിരി
|മൽക്കൻഗിരി
| align=&quot;right&quot; |613,192
| align=&quot;right&quot; |5,791
| align=&quot;right&quot; |106
|[[പ്രമാണം:India_Odisha_Malkangiri_district.svg|175x175ബിന്ദു]]
|-
|'''22'''
|മയൂർഭഞ്ച്
|ബാരിപദ
| align=&quot;right&quot; |2,519,738
| align=&quot;right&quot; |10,418
| align=&quot;right&quot; |242
|[[പ്രമാണം:India_Odisha_Mayurbhanj_district.svg|175x175ബിന്ദു]]
|-
|'''23'''
|നബരംഗ്പൂർ
|നബരംഗ്പൂർ
| align=&quot;right&quot; |1,220,946
| align=&quot;right&quot; |5,294
| align=&quot;right&quot; |231
|[[പ്രമാണം:India_Odisha_Nabarangpur_district.svg|175x175ബിന്ദു]]
|-
|'''24'''
|നുവാപദ
|നുവാപദ
| align=&quot;right&quot; |610,382
| align=&quot;right&quot; |3,852
| align=&quot;right&quot; |158
|[[പ്രമാണം:India_Odisha_Nuapada_district.svg|175x175ബിന്ദു]]
|-
|'''25'''
|നായഗർ
|നായഗർ
| align=&quot;right&quot; |962,789
| align=&quot;right&quot; |3,890
| align=&quot;right&quot; |247
|[[പ്രമാണം:India_Odisha_Nayagarh_district.svg|175x175ബിന്ദു]]
|-
|'''26'''
|പുരി
|[[പുരി|പുരി]]
| align=&quot;right&quot; |1,698,730
| align=&quot;right&quot; |3,051
| align=&quot;right&quot; |557
|[[പ്രമാണം:India_Odisha_Puri_district.svg|175x175ബിന്ദു]]
|-
|'''27'''
|രായഗഡ
|രായഗഡ
| align=&quot;right&quot; |967,911
| align=&quot;right&quot; |7,073
| align=&quot;right&quot; |137
|[[പ്രമാണം:India_Odisha_Rayagada_district.svg|175x175ബിന്ദു]]
|-
|'''28'''
|സംബാൽപൂർ
|സംബാൽപൂർ
| align=&quot;right&quot; |1,041,099
| align=&quot;right&quot; |6,702
| align=&quot;right&quot; |155
|[[പ്രമാണം:India_Odisha_Sambalpur_district.svg|175x175ബിന്ദു]]
|-
|'''29'''
|സുബർണാപൂർ
|സുബർണാപൂർ
| align=&quot;right&quot; |610,183
| align=&quot;right&quot; |2,337
| align=&quot;right&quot; |261
|[[പ്രമാണം:India_Odisha_Subarnapur_district.svg|175x175ബിന്ദു]]
|-
|'''30'''
|സുന്ദർഗഡ്
|സുന്ദർഗഡ്
| align=&quot;right&quot; |2,093,437
| align=&quot;right&quot; |9,712
| align=&quot;right&quot; |215
|[[പ്രമാണം:India_Odisha_Sundargarh_district.svg|175x175ബിന്ദു]]
|-
|
|'''''[[ഒഡീഷ|ഒഡീഷ]]'''''
|
| align=&quot;right&quot; |41,974,218
| align=&quot;right&quot; |154,468.98
| align=&quot;right&quot; |272
|[[പ്രമാണം:Odisha_locator_map.svg|175x175ബിന്ദു]]
|}

== നിർദ്ദിഷ്ട ജില്ലകൾ ==
1. സുന്ദർഗഡ് ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ള '''റൂർക്കേല'''&lt;nowiki&gt;&lt;/br&gt;&lt;/nowiki&gt; 2. മയൂർഭഞ്ച് ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ള '''റൈരംഗ്പൂർ'''&lt;nowiki&gt;&lt;/br&gt;&lt;/nowiki&gt; 3. ഖോർധ ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ള '''ഭുവനേശ്വർ'''&lt;nowiki&gt;&lt;/br&gt;&lt;/nowiki&gt; 4. ബർഗർ ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ള '''പദംപൂർ'''&lt;nowiki&gt;&lt;/br&gt;&lt;/nowiki&gt; 5. ബലംഗീർ ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ള തിത്‌ലഗഡ്&lt;nowiki&gt;&lt;/br&gt;&lt;/nowiki&gt; 6. ഗഞ്ചം ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ള '''ഭഞ്ജനഗർ'''&lt;nowiki&gt;&lt;/br&gt;&lt;/nowiki&gt; 7. കെന്ദുജാർ ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ള '''ആനന്ദ്പൂർ'''.

== അവലംബം ==
{{Reflist}}

== പുറംകണ്ണികൾ ==

* [http://www.odisha.gov.in ഒഡീഷ സർക്കാരിന്റെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്]
{{Odisha}}
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ ജില്ലകളുടെ പട്ടികകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഒറീസയിലെ ജില്ലകളുടെ പട്ടിക]]
[[വർഗ്ഗം:ഒറീസയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പട്ടികകൾ]]</text>
      <sha1>r35sng1q2x2b651yfgp0l40p7opyh1l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഇന്ദിരാഗാന്ധി ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, നാഗ്പൂർ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>588177</id>
    <revision>
      <id>4660807</id>
      <parentid>3907389</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T12:48:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AksharaBot</username>
        <id>221747</id>
      </contributor>
      <comment>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ (പരീക്ഷണ ഓട്ടം); വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]]</comment>
      <origin>4660807</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9699" sha1="axxvscf8sfq0ylbbdyvjkrgfghjbwsb" xml:space="preserve">{{pu|Indira Gandhi Government Medical College, Nagpur}}
{| class=&quot;infobox vcard&quot;
|+ class=&quot;infobox-title fn org&quot; id=&quot;5&quot; style=&quot;font-size:125%;&quot; |ഇന്ദിരാഗാന്ധി ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ് &amp; ഹോസ്പിറ്റൽ
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-subheader&quot; |&lt;div class=&quot;nickname&quot;&gt; ഇന്ദിര ഗാന്ധി ശാസകീയ വൈദ്യ മഹാവിദ്യാലയം&lt;/div&gt;
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;padding-right:0.65em;&quot; | മുദ്രാവാക്യം
| class=&quot;infobox-data&quot; |&lt;div lang=&quot;Sanskrit&quot;&gt; അഹർനിശ സേവാമഹേ&lt;/div&gt;
|- style=&quot;display: inline-block; line-height: 1.2em; padding: .1em 0;&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;padding-right:0.65em;&quot; |&lt;div style=&quot;display: inline-block; line-height: 1.2em; padding: .1em 0;&quot;&gt; മുദ്രാവാക്യത്തിന്റെ&amp;nbsp;മലയാള അർഥം&lt;/div&gt;
| class=&quot;infobox-data&quot; | (ഞങ്ങൾ) രാവും പകലും (ജനങ്ങളുടെ) സേവനം ചെയ്യുന്നു
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;padding-right:0.65em;&quot; | തരം
| class=&quot;infobox-data&quot; | മെഡിക്കൽ വിദ്യാഭ്യാസ ഗവേഷണ സ്ഥാപനം
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;padding-right:0.65em;&quot; | സ്ഥാപിതം
| class=&quot;infobox-data&quot; | 1968 &lt;ref&gt;&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot;&gt;&lt;span class=&quot;cx-segment&quot; data-segmentid=&quot;115&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20161018235451/http://www.mciindia.org/View_College_Details.aspx?ID=59 &quot;Medical Council of India Report&quot;]. &lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;cx-segment&quot; data-segmentid=&quot;116&quot;&gt;Archived from [http://www.mciindia.org/View_College_Details.aspx?ID=59 the original] on 18 October 2016&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. &lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;cx-segment&quot; data-segmentid=&quot;117&quot;&gt;&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;17 October&lt;/span&gt; 2016&lt;/span&gt;.&lt;/span&gt;&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;
|- class=&quot;infobox-data&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;padding-right:0.65em;&quot; | [[Financial endowment|എൻഡോവ്മെന്റ്]]
| class=&quot;infobox-data&quot; | സർക്കാർ ധനസഹായം
|- class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;padding-right:0.65em;&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;padding-right:0.65em;&quot; | വിദ്യാർത്ഥികൾ
| class=&quot;infobox-data&quot; | SAIGGMC (ഐജിജിഎംസിയുടെ സ്റ്റുഡന്റ് അസോസിയേഷൻ)
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;padding-right:0.65em;&quot; | [[Undergraduate education|ബിരുദ വിദ്യാർത്ഥികൾ]]
| class=&quot;infobox-data&quot; | [[MBBS|എം.ബി.ബി.എസ്]] : 200 (പ്രതിവർഷം) &lt;ref name=&quot;Medical Council of India Report&quot;&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Module:Citation/CS1/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20161018235451/http://www.mciindia.org/View_College_Details.aspx?ID=59 &quot;Medical Council of India Report - UG Intake&quot;]. &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;padding-right:0.65em;&quot; | [[Postgraduate education|ബിരുദാനന്തര ബിരുദ വിദ്യാർത്ഥികൾ]]
| class=&quot;infobox-data&quot; | [[Doctor of Medicine|എം.ഡി]] : 60 (പ്രതിവർഷം) &lt;ref name=&quot;Medical Council of India Report&quot; /&gt;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;padding-right:0.65em;&quot; | സ്ഥാനം
| class=&quot;infobox-data adr&quot; |&lt;div class=&quot;locality&quot; style=&quot;display:inline&quot;&gt; [[Nagpur|നാഗ്പൂർ]]&lt;/div&gt; ,&lt;div class=&quot;state&quot; style=&quot;display:inline&quot;&gt; [[Maharashtra|മഹാരാഷ്ട്ര]]&lt;/div&gt; ,&lt;div class=&quot;postal-code&quot; style=&quot;display:inline&quot;&gt; 440018&lt;/div&gt; ,&lt;div class=&quot;country-name&quot; style=&quot;display:inline&quot;&gt; ഇന്ത്യ&lt;/div&gt;
|- class=&quot;mw-reflink-text&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;padding-right:0.65em;&quot; | കാമ്പസ്
| class=&quot;infobox-data&quot; | നഗരം
|- class=&quot;locality&quot; style=&quot;display:inline&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;padding-right:0.65em;&quot; | [[Athletic nickname|വിളിപ്പേര്]]
| class=&quot;infobox-data&quot; | ഐജിജിഎംസിഎച്ച്, മയോ ഹോസ്പിറ്റൽ
|- class=&quot;state&quot; style=&quot;display:inline&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;padding-right:0.65em;&quot; | അഫിലിയേഷനുകൾ
| class=&quot;infobox-data&quot; | [[Maharashtra University of Health Sciences|മഹാരാഷ്ട്ര യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ഹെൽത്ത് സയൻസസ്]], നാസിക്
|- class=&quot;postal-code&quot; style=&quot;display:inline&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;padding-right:0.65em;&quot; | വെബ്സൈറ്റ്
| class=&quot;infobox-data&quot; | &lt;span class=&quot;url&quot;&gt;[http://www.iggmc.org/ www.iggmc.org]&lt;/span&gt; 
|}

'''മയോ ഹോസ്പിറ്റൽ''' എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന, 1968-ൽ സ്ഥാപിതമായ '''ഇന്ദിരാഗാന്ധി ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ് &amp; ഹോസ്പിറ്റൽ''' ''(IGGMCH)'' മഹാരാഷ്ട്രയിലെ മധ്യ നാഗ്പൂരിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. മഹാരാഷ്ട്ര സർക്കാർ നടത്തുന്ന ഈ സ്ഥാപനം നാഗ്പൂർ നഗരത്തിലെ മൂന്ന് സർക്കാർ മെഡിക്കൽ കോളേജുകളിൽ ഒന്നാണ്. നാഗ്പൂർ നഗരത്തിലെ മറ്റ് സർക്കാർ മെഡിക്കൽ കോളേജുകൾ [[ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജു് &amp; ഹോസ്പിറ്റൽ, നാഗ്പൂർ|ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ് (നാഗ്പൂർ)]], [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, നാഗ്പൂർ|ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, നാഗ്പൂർ]] എന്നിവയാണ്.

== ചരിത്രം ==
1905-ൽ സ്ഥാപിതമായ &quot;മയോ ഹോസ്പിറ്റൽ&quot; ആണ് പിന്നീട് നാഗ്പൂരിലെ ഇന്ദിരാഗാന്ധി മെഡിക്കൽ കോളേജ് &amp; ഹോസ്പിറ്റൽ ആയത്. 1914-ൽ മെഡിക്കൽ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ ഉന്നമനത്തിനായി &quot;റോബർട്ട്സൺ മെഡിക്കൽ സ്കൂൾ&quot; തുറന്നു. 1967-ൽ &quot;കോർപ്പറേഷൻ മെഡിക്കൽ കോളേജ്&quot; സ്ഥാപിതമായി, 1968-ൽ അത് സർക്കാരിന് കൈമാറുകയും ഇന്ദിരാഗാന്ധി മെഡിക്കൽ കോളേജ് എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. ഇപ്പോൾ ഇത് &quot;ഇന്ദിരാഗാന്ധി ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ് &amp; ഹോസ്പിറ്റൽ&quot; എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.

== അക്കാദമിക്സ് ==
2019-2020 വർഷത്തേക്കുള്ള 200 എം.ബി.ബി.എസ് പ്രവേശനത്തിന് ഇന്ദിരാഗാന്ധി ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ് &amp; ഹോസ്പിറ്റലിന് [[മെഡിക്കൽ കൗൺസിൽ ഒഫ് ഇന്ത്യ|മെഡിക്കൽ കൗൺസിൽ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ]] അംഗീകാരമുണ്ട്. അനാട്ടമി, ഫിസിയോളജി, ബയോകെമിസ്ട്രി, ഫാർമക്കോളജി, പാത്തോളജി, മൈക്രോബയോളജി, ഫോറൻസിക് മെഡിസിൻ, കമ്മ്യൂണിറ്റി മെഡിസിൻ, ഒഫ്താൽമോളജി, ഇഎൻടി, ഓർത്തോപീഡിക്‌സ്, അനസ്‌തേഷ്യോളജി, പീഡിയാട്രിക്‌സ്, ജനറൽ മെഡിസിൻ, ജനറൽ സർജറി, ഒബ്സ്റ്റട്രിക്സ് &amp; ഗൈനക്കോളജി, റേഡിയോ ഡയഗ്നോസിസ്, റെസ്പിറേറ്ററി മെഡിസിൻ, ഓർത്തോപീഡിക്സ് എന്നീ വിഷയങ്ങളിൽ ബിരുദാനന്തര കോഴ്‌സുകൾ ലഭ്യമാണ്. 

== അവലംബം ==
{{Reflist}}

== പുറംകണ്ണികൾ ==

* [http://www.iggmc.org ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്]
* [http://www.mciindia.org/View_College_Details.aspx?ID=59 മെഡിക്കൽ കൗൺസിൽ ഓഫ് ഇന്ത്യ]   {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161018235451/http://www.mciindia.org/View_College_Details.aspx?ID=59|date=18 October 2016}}
{{Colleges affiliated to Maharashtra University of Health Sciences}}{{Authority Control}}
[[വർഗ്ഗം:മഹാരാഷ്ട്രയിലെ മെഡിക്കൽ കോളേജുകൾ]]</text>
      <sha1>axxvscf8sfq0ylbbdyvjkrgfghjbwsb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>തിരുനെൽവേലി മെഡിക്കൽ കോളേജ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>588326</id>
    <revision>
      <id>4660787</id>
      <parentid>3907254</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T12:43:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AksharaBot</username>
        <id>221747</id>
      </contributor>
      <comment>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ (പരീക്ഷണ ഓട്ടം); വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]]</comment>
      <origin>4660787</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22090" sha1="j9jnbd4lkdrysi5j0fn9s7hkwnhj4il" xml:space="preserve">{{pu|Tirunelveli Medical College}}
{| class=&quot;infobox vcard&quot;
|+ class=&quot;infobox-title fn org&quot; id=&quot;5&quot; style=&quot;font-size:125%;&quot; |തിരുനെൽവേലി മെഡിക്കൽ കോളേജ്
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-subheader&quot; |&lt;div class=&quot;nickname&quot;&gt; &lt;/div&gt;
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;padding-right:0.65em;&quot; | മുദ്രാവാക്യം
| class=&quot;infobox-data&quot; | കടമ, അന്തസ്സ്, അച്ചടക്കം ( ''கடமை, கண்ணியம், கட்டுப்பாடு'' )
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;padding-right:0.65em;&quot; | തരം
| class=&quot;infobox-data&quot; | സർക്കാർ മെഡിക്കൽ കോളേജും ആശുപത്രിയും
|- class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;padding-right:0.65em;&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;padding-right:0.65em;&quot; | സ്ഥാപിച്ചത്
| class=&quot;infobox-data&quot; | 1965&lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt;&amp;#x20;(58&amp;nbsp;വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ്)&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;&amp;nbsp;( &lt;span class=&quot;bday dtstart published updated&quot;&gt;1965&lt;/span&gt; )&lt;/span&gt;
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;padding-right:0.65em;&quot; | [[Dean (education)|ഡീൻ]]
| class=&quot;infobox-data&quot; | ഡോ.എം.രവിചന്ദ്രൻ
|- class=&quot;bday dtstart published updated&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;padding-right:0.65em;&quot; | മാനേജ്മെന്റ്
| class=&quot;infobox-data&quot; | ആരോഗ്യ കുടുംബക്ഷേമ വകുപ്പ്, തമിഴ്നാട് സർക്കാർ
|- class=&quot;infobox-data&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;padding-right:0.65em;&quot; |&lt;div style=&quot;display: inline-block; line-height: 1.2em; padding: .1em 0;&quot;&gt; അക്കാദമിക് സ്റ്റാഫ്&lt;/div&gt;
| class=&quot;infobox-data&quot; | 350 (ഏകദേശം)
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;padding-right:0.65em;&quot; |&lt;div style=&quot;display: inline-block; line-height: 1.2em; padding: .1em 0;&quot;&gt; അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സ്റ്റാഫ്&lt;/div&gt;
| class=&quot;infobox-data&quot; | 600 (ഏകദേശം)
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;padding-right:0.65em;&quot; | സ്ഥാനം
| class=&quot;infobox-data adr&quot; |&lt;div class=&quot;locality&quot; style=&quot;display:inline&quot;&gt; [[Palayamkottai|പാളയംകോട്ടൈ]], [[Tirunelveli|തിരുനെൽവേലി]]&lt;/div&gt; ,&lt;div class=&quot;state&quot; style=&quot;display:inline&quot;&gt; [[Tamil Nadu|തമിഴ്നാട്]]&lt;/div&gt; ,&lt;div class=&quot;country-name&quot; style=&quot;display:inline&quot;&gt; [[India|ഇന്ത്യ]]&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;/br&gt;&lt;/nowiki&gt;
|}
[[ഇന്ത്യ|ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ]] [[തമിഴ്‌നാട്|തമിഴ്‌നാട്ടിലെ]] [[തിരുനെൽ‌വേലി|തിരുനെൽവേലി]] നഗരത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു പൊതു മെഡിക്കൽ സ്ഥാപനമാണ് '''തിരുനെൽവേലി മെഡിക്കൽ കോളേജ്''' (''TVMC'' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു).

[[തമിഴ്‌നാട് ഡോ. എം.ജി.ആർ. മെഡിക്കൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി|തമിഴ്‌നാട് ഡോ. എംജിആർ മെഡിക്കൽ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയുമായി]] അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്‌തിരിക്കുന്ന ഈ കോളേജ് [[മെഡിക്കൽ കൗൺസിൽ ഒഫ് ഇന്ത്യ|മെഡിക്കൽ കൗൺസിൽ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെയും]] [[ലോകാരോഗ്യസംഘടന|ലോകാരോഗ്യ സംഘടനയുടെയും]] അംഗീകാരമുള്ളതാണ്.

== ചരിത്രം ==
മദ്രാസ് സർവ്വകലാശാലയുടെ സമ്മതത്തോടെ 1965-ൽ തമിഴ്‌നാട് സർക്കാർ തിരുനെൽവേലി മെഡിക്കൽ കോളേജ് സ്ഥാപിച്ചു. 1965-66 അധ്യയന വർഷത്തിൽ ആകെ 75 വിദ്യാർത്ഥികൾ [[എം.ബി.ബി.എസ്.|എംബിബിഎസ്]] കോഴ്‌സിലേക്ക് പ്രവേശനം നേടി; അവർ സെന്റ് സേവ്യേഴ്‌സ് കോളേജ് ഫോർ മെൻ, സാറാ ടക്കർ കോളേജ് ഫോർ വിമൻ എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് ഒന്നാം വർഷ പഠനം നടത്തിയത്.
[[File:Tirunelveli_Medical_College_Auditorium.JPG|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|300x300ബിന്ദു| കോളേജ് ഓഡിറ്റോറിയം]]
1966 ജൂലൈയിൽ, അക്കാലത്ത് പുതുതായി നിർമ്മിച്ച അനാട്ടമി ബ്ലോക്കിൽ രണ്ടാം വർഷ എംബിബിഎസ് വിദ്യാർത്ഥികളുടെ ആദ്യ ബാച്ച് ക്ലാസുകളിൽ പങ്കെടുക്കാൻ തുടങ്ങി. തുടർന്നുള്ള വർഷങ്ങളിൽ ഫാർമക്കോളജി, പാത്തോളജി, മൈക്രോബയോളജി, സോഷ്യൽ &amp; പ്രിവന്റീവ് മെഡിസിൻ തുടങ്ങിയ മറ്റ് വകുപ്പുകൾ പ്രവർത്തിക്കാൻ തുടങ്ങി; ജില്ലാ ഹെഡ്ക്വാർട്ടേഴ്സ് ആശുപത്രി തിരുനെൽവേലി മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആശുപത്രിയാക്കി മാറ്റുകയും ചെയ്തു.

1988-ൽ ചെന്നൈയിലെ ഗിണ്ടിയിലെ തമിഴ്‌നാട് ഡോ. എം.ജി.ആർ മെഡിക്കൽ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി രൂപീകരിക്കുന്നതുവരെ കോളേജ് [[മധുരൈ കാമരാജ് സർവകലാശാല|മധുരൈ കാമരാജ് സർവകലാശാലയുമായി]] അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്തിരുന്നു.

1973-74 കാലഘട്ടത്തിൽ പ്രതിവർഷ പ്രവേശനം 100 ആയി വർധിപ്പിച്ചു; തുടർന്ന് 1977 മുതൽ [[മെഡിക്കൽ കൗൺസിൽ ഒഫ് ഇന്ത്യ|മെഡിക്കൽ കൗൺസിൽ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ]] അംഗീകാരം ലഭിച്ചു. നിലവിൽ ഓരോ വർഷവും 250 വിദ്യാർത്ഥികൾക്കാണ് കോളേജിൽ പ്രവേശനം നൽകുന്നത്.

== ചിഹ്നം ==
കോളേജിന്റെ ഔദ്യോഗിക ചിഹ്നത്തിൽ കാഡൂഷ്യസ്, നെല്ല് (തിരു'നെൽ'വേലി എന്ന പേരിലെ 'നെൽ' സൂചിപ്പിക്കാനാണ് നെല്ല് ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്), 'കടമ, അന്തസ്സ്, അച്ചടക്കം' എന്നീ വാക്കുകൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.

== മെഡിക്കൽ കോളേജ് ==
286 ഏക്കർ വിസ്തൃതിയുള്ള ഈ കോളേജിൽ ലക്ചർ ഹാളുകൾ, ലൈബ്രറികൾ, റീഡിംഗ് റൂമുകൾ, ഓഡിറ്റോറിയങ്ങൾ എന്നിവയും പുരുഷന്മാർക്കായി 3 പ്രത്യേക യുജി ഹോസ്റ്റലുകളും (ദി ഹൗസ് ഓഫ് പ്രിൻസസ്, ദി ഹൗസ് ഓഫ് ലോർഡ്സ്, വള്ളുവം) സ്ത്രീകൾക്കായി 3 ഹോസ്റ്റലുകളും (ദി ഹൗസ് ഓഫ് ഏഞ്ചൽസ്, ദി പാലസ് ഓഫ് പ്രിൻസസ്, ജൂനിയർ ഏഞ്ചൽസ്) ഉണ്ട്. ആശുപത്രി കാമ്പസിനുള്ളിൽ ഇന്റേണുകൾക്കും (CRMI) ബിരുദാനന്തര ബിരുദ വിദ്യാർത്ഥികൾക്കും പ്രത്യേക ഹോസ്റ്റലുകളുമുണ്ട്. ഗവേഷണ പരിപാടികളുടെ നടത്തിപ്പിനായി വിവിധതരം സാധാരണ ലബോറട്ടറി മൃഗങ്ങളുള്ള ഒരു സെൻട്രൽ അനിമൽ ഹൗസ് ഉണ്ട്. പ്രധാന കോളേജ് കാമ്പസിന് പടിഞ്ഞാറ് 500 മീറ്റർ അകലെയാണ് ആശുപത്രി; കാമ്പസിൽ നിന്ന് 500 മീറ്റർ തെക്കുകിഴക്കായി പുരുഷ ഹോസ്റ്റൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. തമിഴ്‌നാട് സംസ്ഥാനത്ത് യുജി കോഴ്‌സ് (എംബിബിഎസ്) നൽകുന്ന കോളേജുകളിൽ മികച്ച ആദ്യ 5 എണ്ണത്തിൽ ഈ കോളേജ് ഉൾപ്പെടുന്നു.

== സ്ഥാനം ==
ഇന്ത്യയിലെ തമിഴ്‌നാട്ടിലെ തിരുനെൽവേലി നഗരത്തിലെ പാളയംകോട്ടൈയിലെ ഹൈ ഗ്രൗണ്ടിലാണ് തിരുനെൽവേലി മെഡിക്കൽ കോളേജും അതിന്റെ പ്രാഥമിക അധ്യാപന ആശുപത്രിയും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.

കോളേജും ആശുപത്രിയും ഹോസ്റ്റലുകളുമെല്ലാം 1&amp;nbsp;കി.മീ. ചുറ്റളവിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 7 കി.മീ., ബസ് സ്റ്റാൻഡിൽ നിന്ന് 5 കി.മീ. എന്നിങ്ങനെയാണ് കോളേജിലേക്കുള്ള ദൂരം.

== ഭരണം ==
[[പ്രമാണം:Administrative_Block_-_Tirunelveli_Medical_College.JPG|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|300x300ബിന്ദു| അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് ബ്ലോക്ക്]]
കോളേജ് തമിഴ്‌നാട് ഡോ. എംജിആർ മെഡിക്കൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയുമായി അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്തിരിക്കുന്നു. കോളേജിന്റെയും ആശുപത്രിയുടെയും ധനസഹായവും നടത്തിപ്പും തമിഴ്‌നാട് സർക്കാരാണ് നിർവ്വഹിക്കുന്നത്. കാമ്പസിൽ സൂപ്പർ സ്പെഷ്യാലിറ്റി ആശുപത്രി സ്ഥാപിക്കുന്നതിനായി കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെ ആരോഗ്യ കുടുംബക്ഷേമ മന്ത്രാലയത്തിൽ നിന്ന് കോളേജിന് PMSSY ഫണ്ടും ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2019 മുതൽ, തിരുനെൽവേലിയിലെ മഹാരാജ നഗർ, അതിത്തനാർ നഗർ, സെന്റ് തോമസ് റോഡിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന 8 നിലകളുള്ള ഒരു സൂപ്പർ സ്പെഷ്യാലിറ്റി ബ്ലോക്ക് ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്.

== കോഴ്സുകൾ ==

=== ബിരുദ മെഡിക്കൽ കോഴ്സ് ===

* 2019 മുതൽ പ്രതിവർഷം 250 സീറ്റുകളുള്ള എംബിബിഎസ് (അഞ്ചര വർഷം ദൈർഘ്യം).

=== ബിരുദാനന്തര മെഡിക്കൽ കോഴ്സുകൾ ===

* ഡിഗ്രി കോഴ്‌സുകൾ (3 വർഷം ദൈർഘ്യം)

# എംഡി ജനറൽ മെഡിസിൻ (21 സീറ്റുകൾ/വർഷം)
# എംഡി പീഡിയാട്രിക്സ് (13 സീറ്റുകൾ/വർഷം)
# എംഡി അനസ്തേഷ്യോളജി (9 സീറ്റുകൾ/വർഷം)
# എംഡി സൈക്യാട്രിക് മെഡിസിൻ (4 സീറ്റ്/വർഷം)
# എംഡി ഡെർമറ്റോളജി, വെനീറോളജി, ലെപ്രസി (6 സീറ്റ്/വർഷം)
# എംഡി ചെസ്റ്റ് മെഡിസിൻ (4 സീറ്റ്/വർഷം)
# എംഡി ഫാർമക്കോളജി (2 സീറ്റ്/വർഷം)
# എംഡി പാത്തോളജി (7 സീറ്റുകൾ/വർഷം)
# എംഡി മൈക്രോബയോളജി (5 സീറ്റുകൾ/വർഷം)
# എംഡി ഫോറൻസിക് മെഡിസിൻ (3 സീറ്റ്/വർഷം)
# എംഡി ഫിസിയോളജി (2 സീറ്റ്/വർഷം)
# എംഎസ് ജനറൽ സർജറി (20 സീറ്റുകൾ/വർഷം)
# എംഎസ് ഓർത്തോപീഡിക്‌സ് (12 സീറ്റുകൾ/വർഷം)
# എംഡി ഒബ്‌സ്റ്റട്രിക്‌സ് ആൻഡ് ഗൈനക്കോളജി (12 സീറ്റുകൾ/വർഷം)
# എംഎസ് ഒട്ടോറിനോലറിംഗോളജി (4 സീറ്റ്/വർഷം)
# എംഎസ് ഒഫ്താൽമോളജി (4 സീറ്റ്/വർഷം)
# എംഡി റേഡിയോതെറാപ്പി (3 സീറ്റ്/വർഷം)
# എംഡി IHBT (3 സീറ്റ്/വർഷം)
# എംഡി ബയോകെമിസ്ട്രി (2 സീറ്റ്/വർഷം)

സൂപ്പർ സ്പെഷ്യാലിറ്റി മെഡിക്കൽ കോഴ്സുകൾ:

* ഡിഎം ന്യൂറോളജി (7 സീറ്റുകൾ/വർഷം)
* ഡിഎം മെഡിക്കൽ ജിഇ (2 സീറ്റ്/വർഷം)
* ഡിഎം നെഫ്രോളജി (2 സീറ്റുകൾ/വർഷം)
* ഡിഎം കാർഡിയോളജി (2 സീറ്റുകൾ/വർഷം)
* ഡിഎം മെഡിക്കൽ ഓങ്കോളജി (4 സീറ്റുകൾ/വർഷം)
* ഡിഎം വൈറോളജി (2 സീറ്റുകൾ/വർഷം)

സൂപ്പർ സ്പെഷ്യാലിറ്റി സർജിക്കൽ കോഴ്സുകൾ:

* എംസിഎച്ച് പ്ലാസ്റ്റിക് ആൻഡ് റീകൺസ്ട്രക്റ്റീവ് സർജറി (2 സീറ്റുകൾ/വർഷം)
* എംസിഎച്ച് യൂറോളജി (2 സീറ്റുകൾ/വർഷം)
* എംസിഎച്ച് ന്യൂറോ സർജറി (2 സീറ്റുകൾ/വർഷം)
* എംസിഎച്ച് പീഡിയാട്രിക് സർജറി (2 സീറ്റ്/വർഷം)
* എംസിഎച്ച് സർജിക്കൽ ഗ്യാസ്ട്രോഎൻട്രോളജി (2 സീറ്റുകൾ/വർഷം)
* എംസിഎച്ച് സർജിക്കൽ ഓങ്കോളജി (1 സീറ്റ്/വർഷം)

=== പാരാമെഡിക്കൽ കോഴ്സുകൾ ===
ഡിപ്ലോമ കോഴ്സുകൾ

# ഡിപ്ലോമ ഇൻ നഴ്സിംഗ് (100 സീറ്റുകൾ/വർഷം)
# ഡിപ്ലോമ ഇൻ മെഡിക്കൽ ലാബ് ടെക്നോളജി (100 സീറ്റുകൾ/വർഷം)
# റേഡിയോ ഡയഗ്നോസിസ് ടെക്നോളജിയിൽ ഡിആർഡിടി ഡിപ്ലോമ
# റേഡിയോ തെറാപ്പി ടെക്‌നോളജിയിൽ ഡിഎംആർടി ഡിപ്ലോമ
# ഡിപ്ലോമ ഇൻ ആക്‌സിഡന്റ് ആൻഡ് എമർജൻസി കെയർ ടെക്‌നോളജി

സർട്ടിഫിക്കേഷൻ കോഴ്സുകൾ

# അക്യൂട്ട് കെയർ ടെക്നോളജി
# റെസ്പിറേറ്ററി കെയർ ടെക്നോളജി
# ഓപ്പറേഷൻ തിയറ്റർ ടെക്നിക്
# അനസ്തേഷ്യ ടെക്നോളജി
# പ്ലാസ്റ്റർ ടെക്നീഷ്യൻ
# ഹീമോഡയാലിസിസ് ടെക്നോളജി
# എക്കോ &amp; ഇസിജി ടെക്നോളജി

ഡിഗ്രി കോഴ്‌സുകൾ

# ക്രിട്ടിക്കൽ കെയർ ടെക്നോളജി
# ആക്സിഡന്റ് &amp; എമർജൻസി കെയർ ടെക്നോളജി
# മെഡിക്കൽ ലാബ് ടെക്നോളജി
# ഡയാലിസിസ് ടെക്നോളജി
# കാർഡിയാക് ടെക്നോളജി
# റെസ്പിറേറ്ററി തെറാപ്പി
# കാർഡിയോ-പൾമണറി പെർഫ്യൂഷൻ ടെക്നോളജി
# റേഡിയോളജി &amp; ഇമേജിംഗ് ടെക്നോളജി
# ഓപ്പറേഷൻ തിയേറ്റർ &amp; അനസ്തേഷ്യ ടെക്നോളജി
# ഫിസിഷ്യൻ അസിസ്റ്റന്റ്

== പ്രവേശനം ==
[[പ്രമാണം:Anatomy_Department_-_Tirunelveli_Medical_College.JPG|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|300x300ബിന്ദു| അനാട്ടമി വകുപ്പ്]]
എല്ലാ വർഷവും നീറ്റ് വഴി 250 വിദ്യാർത്ഥികളെയാണ് കോളേജിൽ എംബിബിഎസ് കോഴ്‌സിലേക്ക് പ്രവേശിപ്പിക്കുന്നത്. ഇതിൽ 85% തമിഴ്‌നാട് സർക്കാരിന്റെ DME അനുവദിക്കുന്ന സംസ്ഥാന ക്വാട്ടയും ബാക്കി 15% കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെ MCC അനുവദിക്കുന്ന അഖിലേന്ത്യാ ക്വാട്ടയുമാണ്.

== പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ ==
തിരുനെൽവേലി മെഡിക്കൽ കോളേജിലെ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ ''നെല്ലൈമെഡിക്കോസ്'' എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. &lt;ref&gt;[http://www.nellaimedicos.org Tirunelveli Medical College Alumni website]&lt;/ref&gt; ശ്രദ്ധേയരായ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ:
 1. ഡോ.ഉമ എംഡി, ഐഎഎസ്
  2. ഡോ.സുന്ദരം അരുണാചലം എം.ഡി
  3. ഡോ.അറുമുഖപാണ്ഡ്യൻ. എസ്.മോഹൻ എം.ഡി
  4. ഡോ.എസ്.അരുൾഹാജ് എംഡി, പിഎച്ച്ഡി, എഫ്ആർസിപി, എംബിഎ
  5. ഡോ.സാമുവൽ ജെ കെ എബ്രഹാം എംഡി, പിഎച്ച്ഡി, എഫ്ആർസിപി(എൽ)

== ഗാലറി ==
&lt;gallery&gt;
പ്രമാണം:Tirunelveli Medical College Auditorium.jpg|കോളേജ് ഓഡിറ്റോറിയം
പ്രമാണം:Tirunelveli Medical College.jpg|തിരുനെൽവേലി മെഡിക്കൽ കോളേജ്
പ്രമാണം:Tirunelveli Medical College1.JPG|അനാട്ടമി, ഫിസിയോളജി വകുപ്പുകൾ
പ്രമാണം:Tirunelveli Medical College2.JPG|കോളേജ് ഓഡിറ്റോറിയം
പ്രമാണം:Tirunelveli Medical College3.JPG|ലക്ചർ തിയേറ്ററും പരീക്ഷാ ഹാളുകളും
പ്രമാണം:Tirunelveli Medical College4.JPG|ബയോകെമിസ്ട്രി, മൈക്രോബയോളജി വകുപ്പുകൾ
പ്രമാണം:Tirunelveli Super speciality Hospital.jpg|തിരുനെൽവേലി മെഡിക്കൽ കോളേജ് സൂപ്പർ സ്പെഷ്യാലിറ്റി ആശുപത്രി
&lt;/gallery&gt;

== അവലംബം ==
{{Reflist}}

== പുറംകണ്ണികൾ ==

* [http://www.tvmc.ac.in/ തിരുനെൽവേലി മെഡിക്കൽ കോളേജിന്റെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്]
* [https://web.archive.org/web/20061108204304/http://www.tnmmu.ac.in/ തമിഴ്‌നാട് ഡോ. എംജിആർ മെഡിക്കൽ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി]
{{Education in Tamil Nadu}}{{Health in Tamil Nadu}}{{Authority Control}}
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്നാട്ടിലെ മെഡിക്കൽ കോളേജുകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:Coordinates on Wikidata]]</text>
      <sha1>j9jnbd4lkdrysi5j0fn9s7hkwnhj4il</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>മധുരൈ മെഡിക്കൽ കോളേജ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>588328</id>
    <revision>
      <id>4660808</id>
      <parentid>3907252</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T12:48:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AksharaBot</username>
        <id>221747</id>
      </contributor>
      <comment>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ (പരീക്ഷണ ഓട്ടം); വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]]</comment>
      <origin>4660808</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11044" sha1="o3rqyaxjlwl69fyx2g2bvhhjtlur5sx" xml:space="preserve">{{pu|Madurai Medical College}}
{{Infobox university|name=മധുരൈ മെഡിക്കൽ കോളേജ്|established=1954|type= [[മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] |head_label=Management|head=Department of Health and Family Welfare, Government of Tamil Nadu|administrative_staff=600|faculty=200|dean=Dr. A.Rathinavel MS, MCh,|undergrad=250 per year (MBBS)|postgrad=100 per year|city=[[Madurai]]|state=[[Tamil Nadu]]|country=[[India]]|campus=Urban, 18.39 acres|nickname=MDUMC|affiliations=[[Tamil Nadu Dr.M.G.R Medical University]]|coor={{Coord|9.927849|78.136822|type:edu|display=inline,title}}|website=http://www.mdmc.ac.in/}}

[[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] [[തമിഴ്‌നാട്|തമിഴ്‌നാട്ടിലെ]] [[മധുര|മധുരയിലുള്ള]] സർക്കാർ രാജാജി ആശുപത്രിയോട് ചേർന്നുള്ള ഒരു [[മെഡിക്കൽ കോളേജ്|മെഡിക്കൽ കോളേജാണ്]] '''മധുരൈ മെഡിക്കൽ കോളേജ്'''. തമിഴ്‌നാടിന്റെ തെക്കൻ ഭാഗത്തുള്ള ഇരുപത് ദശലക്ഷത്തിലധികം ആളുകൾക്ക് ഈ ആശുപത്രി [[ആരോഗ്യ സംരക്ഷണം|തൃതീയ പരിചരണം]] നൽകുന്നു. 1842-ൽ സ്ഥാപിതമായ ഈ ആശുപത്രി 1954-ൽ അധ്യാപന ആശുപത്രിയായി മാറി. എർസ്കിൻ ഹോസ്പിറ്റൽ എന്നായിരുന്നു ഈ ആശുപത്രി മുമ്പ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്.

[[തമിഴ്‌നാട് ഡോ. എം.ജി.ആർ. മെഡിക്കൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി|തമിഴ്‌നാട് ഡോ. എം.ജി.ആർ. മെഡിക്കൽ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയുമായി]] അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്തിട്ടുള്ള മധുരൈ മെഡിക്കൽ കോളേജ് [[ലോകാരോഗ്യസംഘടന|ലോകാരോഗ്യ സംഘടനയുടെ]] അംഗീകാരമുള്ളതാണ്. [[തമിഴ്‌നാട്|തമിഴ്‌നാട്ടിലെ]] ഏറ്റവും തിരക്കേറിയ ആശുപത്രിയാണിത്. എല്ലാ സ്‌പെഷ്യാലിറ്റി വിഭാഗങ്ങളിലും 24x7 ഡോക്‌ടർമാർ ലഭ്യമായ സംസ്ഥാനത്തെ ഏക ആശുപത്രിയുമാണിത്. 

വിവിധ ശസ്ത്രക്രിയകളുടെ കാര്യത്തിൽ തെക്കൻ തമിഴ്‌നാട്ടിൽ മാത്രമല്ല, സംസ്ഥാനത്തൊട്ടാകെയും മികവിന്റെ കേന്ദ്രമാണ് ഈ ആശുപത്രി. തെക്കൻ, മധ്യ തമിഴ്‌നാട്ടിലെ എല്ലാ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആശുപത്രികൾക്കുമുള്ള ഒരു തൃതീയതല റഫറൽ ആശുപത്രിയായി ഇത് പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഓപ്പൺ ഹാർട്ട്, ക്ലോസ്ഡ് ഹാർട്ട് ശസ്ത്രക്രിയകളും വാൽവ് മാറ്റിവയ്ക്കലും ഈ ആശുപത്രിയിൽ നടത്തുന്നു. മാസ്റ്റർ ഹെൽത്ത് ചെക്കപ്പ് ലഭ്യമാണ്. ഈ ആശുപത്രിയിൽ 24 മണിക്കൂറും കാഷ്വാലിറ്റി സൗകര്യം, 24 മണിക്കൂറും ബയോകെമിസ്ട്രി ലാബ് സൗകര്യം, സിടി സ്കാൻ, എംആർഐ സ്കാൻ സൗകര്യം തുടങ്ങിയവയുണ്ട്. തമിഴ്‌നാട് സർക്കാരിന്റെ സമഗ്ര ആരോഗ്യ ഇൻഷുറൻസ് പദ്ധതിക്ക് കീഴിൽ ഇത് തൃതീയ പരിചരണം നൽകുന്നു.

== ചരിത്രം ==
1954 ഓഗസ്റ്റ് 2-ന് അന്നത്തെ മുഖ്യമന്ത്രി കെ. കാമരാജും കേന്ദ്ര ആരോഗ്യമന്ത്രി രാജ്കുമാരി അമൃത് കൗറും ചേർന്നാണ് കോളേജ് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തത്. കെ.പി. സാരഥി ആദ്യ സ്‌പെഷ്യൽ ഓഫീസറും സാറാ ജെ. സൗരി ആദ്യ പ്രിൻസിപ്പലുമായിരുന്നു. [[മദ്രാസ് സർവ്വകലാശാല|മദ്രാസ് സർവകലാശാലയുമായി]] അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്യപ്പെട്ട കോളേജിന് 1954-ൽ സ്ഥിരമായ അംഗീകാരം ലഭിച്ചു. തുടർന്ന് 1961-ൽ മെഡിക്കൽ കൗൺസിൽ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ അംഗീകാരം ലഭിച്ചു.

ഫെയർ വെതർ റോഡിലെ പഴയ താലൂക്ക് കെട്ടിടത്തിലായിരുന്നു അന്ന് കോളേജ് പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത്. 1958-ലാണ് ഇപ്പോഴത്തെ കെട്ടിടത്തിലേക്ക് മാറിയത്. 1963-ൽ സി.കെ. പത്മനാഭ മേനോൻ അതിന്റെ ആദ്യ ഡീനായി. 1979-ൽ സിൽവർ ജൂബിലിയും 2004-ൽ സുവർണ ജൂബിലിയും ആഘോഷിച്ചു.

മധുര കാമരാജ് സർവ്വകലാശാല സ്ഥാപിതമായപ്പോൾ കോളേജ് അതിനോട് അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്യപ്പെട്ടു. തമിഴ്‌നാട് ഡോ. എം.ജി.ആർ. മെഡിക്കൽ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി ആരംഭിച്ചപ്പോൾ സംസ്ഥാനത്തെ മറ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജുകളെപ്പോലെ ഈ കോളേജും അതിനോട് അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്യപ്പെട്ടു.

18.93 ഏക്കറിൽ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന കോളേജിൽ 360 അധ്യാപകരുണ്ട്.

== കോഴ്സുകൾ ==
[[എം.ബി.ബി.എസ്.|ബാച്ചിലർ ഓഫ് മെഡിസിൻ ആൻഡ് ബാച്ചിലർ ഓഫ് സർജറി]] (MBBS), ബാച്ചിലർ ഓഫ് ഫാർമസി (B.Pharm), മാസ്റ്റർ ഓഫ് ഫാർമസി (M.Pharm), ഡിപ്ലോമ ഇൻ ഫാർമസി (D.pharm), നഴ്സിംഗ്, മറ്റ് പാരാമെഡിക്കൽ കോഴ്സുകൾ എന്നിവ ഇവിടെ നടത്തുന്ന കോഴ്സുകളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. നീറ്റിലെ പ്രകടനത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് എംബിബിഎസ് പ്രവേശനം. മെഡിക്കൽ, സർജിക്കൽ സ്പെഷ്യാലിറ്റികളിലെ ബിരുദാനന്തര ബിരുദങ്ങളും (ഡോക്ടർ ഓഫ് മെഡിസിൻ, മാസ്റ്റർ ഓഫ് സർജറി), പോസ്റ്റ് ഗ്രാജ്വേറ്റ് ഡിപ്ലോമകളും (ഡോക്ടർ ഓഫ് ഓസ്റ്റിയോപതിക് മെഡിസിൻ, ഡിസിഎച്ച്, ഡിജിഒ, ഡിഎൽഒ മുതലായവ) ചില സൂപ്പർ സ്പെഷ്യാലിറ്റി കോഴ്സുകളും കോളേജ് നടത്തുന്നു.

മദ്രാസ് മെഡിക്കൽ കോളേജ് കഴിഞ്ഞാൽ ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ള മെഡിക്കൽ കോളേജുകളിലൊന്നാണ് മധുരൈ മെഡിക്കൽ കോളേജ്.

== ക്ലിനിക്കൽ സേവനങ്ങൾ ==
താഴ്ന്ന വരുമാനക്കാരായ ആളുകൾക്ക് സൗജന്യ ആരോഗ്യ പരിരക്ഷ നൽകുന്ന, 2,518 കിടക്കകളുള്ള സൂപ്പർ സ്പെഷ്യാലിറ്റി ആശുപത്രിയായ സർക്കാർ രാജാജി ആശുപത്രിയാണ് ക്ലിനിക്കൽ സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നത്. 1842-ൽ തുറന്ന ഈ ആശുപത്രി 1940 ഓഗസ്റ്റ് 31-ന് ഇപ്പോഴത്തെ സ്ഥലത്തേക്ക് മാറി. 1930-കളിൽ മദ്രാസ് പ്രസിഡൻസിയുടെ ഗവർണറായിരുന്ന ലോർഡ് എർസ്കിന്റെ പേരാണ് ഇതിന് നൽകിയത്. 1940 നവംബറിൽ അന്നത്തെ മദ്രാസ് ഗവർണറായിരുന്ന സർ ആർതർ ഹോപ്പാണ് എർസ്കിൻ ആശുപത്രി ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തത്. 1956-ൽ ഈ ആശുപത്രി കോളേജിനോട് ചേർക്കപ്പെട്ട് ഒരു അധ്യാപന ആശുപത്രിയായി മാറി. 1980 ജനുവരിയിൽ ഇത് സർക്കാർ രാജാജി ആശുപത്രി എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു.

== അവലംബം ==
&lt;references /&gt;

* {{Cite web|url=http://www.tnhealth.org/memmcm.htm|title=Madurai Medical College|access-date=2013-03-12|publisher=Health and Family Welfare Department, Government of Tamil Nadu|archive-url=https://web.archive.org/web/20130622004402/http://www.tnhealth.org/memmcm.htm|archive-date=22 June 2013}}
*  
* www.thehindu.com/today's-paper/tp-national/tp-Tamil Nadu/water-beds-donated-to-grh/article6135608.ece

== പുറംകണ്ണികൾ ==
{{Education in Tamil Nadu}}
{{Health in Tamil Nadu}}
{{Authority Control}}
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്നാട്ടിലെ മെഡിക്കൽ കോളേജുകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:Coordinates on Wikidata]]</text>
      <sha1>o3rqyaxjlwl69fyx2g2bvhhjtlur5sx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>തേനി മെഡിക്കൽ കോളേജ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>588371</id>
    <revision>
      <id>4660779</id>
      <parentid>3907163</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T12:41:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AksharaBot</username>
        <id>221747</id>
      </contributor>
      <comment>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ (പരീക്ഷണ ഓട്ടം); വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]]</comment>
      <origin>4660779</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6766" sha1="k5hoo1dx790csjm64anj2t1tg67ctbk" xml:space="preserve">{{pu|Theni Medical College}}
{{Infobox university|name=തേനി മെഡിക്കൽ കോളേജ്|image_name=|motto=Rural Health Our Greatest Wealth|established=2004|type=[[മെഡിക്കൽ കോളേജ്]]|dean=Prof. Dr. Thirunavukkarasu|students=|undergrad=പ്രതിവർഷം 100|academic_staff=|city=[[Theni|തേനി]]|state=[[തമിഴ് നാട്]]|country=[[ഇന്ത്യ]]|campus=[[Rural area|ഗ്രാമീണം]]|affiliations=[[The Tamil Nadu Dr. M.G.R. Medical University|തമിഴ്‌നാട് ഡോ. എം.ജി.ആർ. മെഡിക്കൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി]], [[Medical Council of India|എംസിഐ]]|website={{URL|www.tmctheni.ac.in}}}}

ഇന്ത്യയിലെ [[തമിഴ്‌നാട്|തമിഴ്‌നാട്ടിലെ]] [[തേനി ജില്ല|തേനി ജില്ലയിലെ]] ഒരു അധ്യാപന ആശുപത്രിയാണ് '''തേനി ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജും ആശുപത്രിയും'''. 2004-ലാണ് ഇത് സ്ഥാപിതമായത്.

ദേശീയപാത 85-ൽ, ജില്ലാ ആസ്ഥാനമായ [[തേനി|തേനിയിൽ]] നിന്ന് 9 കി.മീ അകലെയും [[ആണ്ടിപ്പട്ടി|ഔണ്ടിപ്പട്ടിയിൽ]] നിന്ന് 7 കി.മീ അകലെയുമാണ് കോളേജ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.

== ചരിത്രം ==
2002 ഓഗസ്റ്റ് 16-ന് അന്നത്തെ മുഖ്യമന്ത്രി [[ജെ. ജയലളിത|ഡോ. ജെ. ജയലളിതയാണ്]] തേനി സർക്കാർ മെഡിക്കൽ കോളേജിന് തറക്കല്ലിട്ടത്. 2004 ഡിസംബർ 8-ന് ആദ്യത്തെ ആശുപത്രിയും കോളേജ് പരിസരവും ഉദ്ഘാടനം ചെയ്യപ്പെട്ടു.

2006-ൽ ആദ്യത്തെ 100 വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് [[എം.ബി.ബി.എസ്.|എംബിബിഎസ്]] പ്രോഗ്രാമിൽ പ്രവേശനം ലഭിച്ചു.

== കോളേജ് ==
എം‌ബി‌ബി‌എസ് പ്രോഗ്രാമിന് പുറമേ, പാരാമെഡിക്കുകൾ, മെഡിക്കൽ ലബോറട്ടറി ടെക്‌നോളജിസ്റ്റുകൾ, നഴ്‌സുമാർ എന്നിവർക്കുള്ള ഡിപ്ലോമകളും എംഡിമാർക്കുള്ള സ്പെഷ്യലിസ്റ്റ് പരിശീലനവും കോളേജ് നൽകുന്നു.

തമിഴ്‌നാട് സർക്കാരിന്റെ കീഴിലുള്ള [[തമിഴ്‌നാട് ഡോ. എം.ജി.ആർ. മെഡിക്കൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി|തമിഴ്‌നാട് ഡോ. എം.ജി.ആർ. മെഡിക്കൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയുമായി]] കോളേജ് അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്‌തിരിക്കുന്നു. ഇതിന് [[മെഡിക്കൽ കൗൺസിൽ ഒഫ് ഇന്ത്യ|എംസിഐയുടെ]] അംഗീകാരമുണ്ട്. [[Department of Health and Family Welfare, Government of Tamil Nadu|തമിഴ്‌നാട് സർക്കാരിന്റെ ആരോഗ്യ കുടുംബക്ഷേമ വകുപ്പാണ്]] ഇതിന്റെ മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്നത്.

കോളേജ് വളപ്പിൽ ബിരുദ, ബിരുദാനന്തര ബിരുദ വിദ്യാർത്ഥികൾക്കുള്ള ഹോസ്റ്റലുകൾ ഉണ്ട്.

=== കോളേജ് വകുപ്പുകൾ ===

* [[ശരീരശാസ്ത്രം|അനാട്ടമി]]
* [[ഫിസിയോളജി]]
* [[ജൈവരസതന്ത്രം|ബയോകെമിസ്ട്രി]]
* [[സൂക്ഷ്മജീവശാസ്ത്രം|മൈക്രോബയോളജി]]
* [[രോഗനിദാനശാസ്ത്രം|പതോളജി]]
* [[ഫാർമക്കോളജി]]
* ഫോറൻസിക് മെഡിസിൻ
* സോഷ്യൽ ആൻഡ് പ്രിവന്റീവ് മെഡിസിൻ

== ആശുപത്രി ==
ആശുപത്രിയിൽ 900 കിടക്കകളും ഒരു ഔട്ട്‌പേഷ്യന്റ് വാർഡും ഉണ്ട്.

=== ആശുപത്രി വകുപ്പുകൾ ===

* [[വൈദ്യശാസ്ത്രം|മെഡിസിൻ]]
* [[ശസ്ത്രക്രിയ]]
* [[ഒബ്സ്റ്റട്രിക്ക്സ് ആൻഡ് ഗൈനക്കോളജി|ഒ.ജി.]]
* [[പീഡിയാട്രിക്സ്]]
* [[ശസ്ത്രക്രിയ]]
* [[ന്യൂറോളജി]]
* ന്യൂറോസർജറി
* [[ഓർത്തോപീഡിക് സർജറി|ഓർത്തോപീഡിക്സ്]]
* ഡെന്റൽ
* [[സൈക്യാട്രി]]
* [[ഓട്ടോറൈനോലാറിംഗോളജി|ഇഎൻടി]]
* [[നേത്രവിജ്ഞാനം|ഒഫ്താൽമോളജി]]
* ടിബി സെന്റർ
* ഡെർമറ്റോളജി
* [[ലൈംഗികബന്ധത്തിലൂടെ പകരുന്ന രോഗങ്ങൾ|എസ്.ടി.ഡി]]
* ഐ.സി.ടി.സി
* [[മാനേജ്മെന്റ് ഓഫ് എച്ച്.ഐ.വി./എയ്ഡ്സ്|എ.ആർ.ടി.]]
* [[റേഡിയോളജി]]
* കാഷ്വാലിറ്റി
* സെൻട്രൽ ലാബ്.

== ഇതും കാണുക ==

* തമിഴ്‌നാട് സർക്കാരിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ പട്ടിക

== അവലംബം ==

* {{Cite web|url=http://www.tmctheni.ac.in:8080/tmctheni|title=College website|access-date=2023-01-23|archive-date=2014-12-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20141204191910/http://www.tmctheni.ac.in:8080/tmctheni/|url-status=dead}}
{{Health in Tamil Nadu}}{{Coord|10.006752|77.554252|type:landmark|display=title}}
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്നാട്ടിലെ മെഡിക്കൽ കോളേജുകൾ]]</text>
      <sha1>k5hoo1dx790csjm64anj2t1tg67ctbk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>രാജേന്ദ്ര മെമ്മോറിയൽ റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>588793</id>
    <revision>
      <id>4660768</id>
      <parentid>4632347</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T12:38:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AksharaBot</username>
        <id>221747</id>
      </contributor>
      <comment>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ (പരീക്ഷണ ഓട്ടം); വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]]</comment>
      <origin>4660768</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6582" sha1="51ferxdvah7b10w8b38szgioumyy0iz" xml:space="preserve">{{pu|Rajendra Memorial Research Institute of Medical Sciences}}
[[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] [[ബിഹാർ|ബീഹാറിലെ]] [[പട്ന|പട്‌നയിലെ]] അഗം കുവാനിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന [[ന്യൂ ഡെൽഹി|ന്യൂഡൽഹിയിലെ]] [[ഇന്ത്യൻ കൗൺസിൽ ഓഫ് മെഡിക്കൽ റിസർച്ച്|ഇന്ത്യൻ കൗൺസിൽ ഓഫ് മെഡിക്കൽ റിസർച്ചിന്റെ]] സ്ഥിരം ഗവേഷണ സ്ഥാപനവും [[ആരോഗ്യ കുടുംബക്ഷേമ മന്ത്രാലയം|ആരോഗ്യ കുടുംബക്ഷേമ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ]] സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനവുമാണ് '''രാജേന്ദ്ര മെമ്മോറിയൽ റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്''' ('''ICMR-RMRIMS''').

== സ്ഥാനം ==
പട്‌ന നഗരത്തിന്റെ കിഴക്കൻ ഭാഗത്തുള്ള അഗം കുവാനിലാണ് ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇതിന് ഒമ്പത് ഏക്കർ വിസ്തൃതിയുണ്ട്.

== ഗവേഷണം ==
[[കരിമ്പനി]], കാലാ അസർ, ബ്ലാക്ക് ഫീവർ, ഡുംഡം ഫീവർ എന്നിങ്ങനെ അറിയപ്പെടുന്ന വിസറൽ ലീഷ്മാനിയാസിസിന്റെ വിവിധ വശങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഗവേഷണത്തിനാണ് ഈ സ്ഥാപനം പ്രധാന ഊന്നൽ നൽകുന്നത്.

== ചരിത്രം ==
[[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ]] ആദ്യ രാഷ്ട്രപതി ഡോ. [[രാജേന്ദ്ര പ്രസാദ്|രാജേന്ദ്ര പ്രസാദിന്റെ]] സ്മരണാർത്ഥമാണ് ഇതിന് പേര് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. ബീഹാറിൽ വച്ച് നെഞ്ചുരോഗം മൂലം ഡോ. പ്രസാദ് അന്തരിച്ചതിനെത്തുടർന്ന്, അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേരിൽ നെഞ്ചുരോഗങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്ന ഒരു സ്ഥാപനം സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. അങ്ങനെ, 1963 ഡിസംബർ 3-ന് ആർഎംആർഐഎംഎസ് സ്ഥാപിതമായി.

2008 ഒക്ടോബറിൽ, ആർഎംആർഐഎംഎസ് പ്രശസ്തമായ കൽക്കട്ട സർവ്വകലാശാലയുമായി ഒരു കരാറിൽ ഏർപ്പെട്ടു; അതുപ്രകാരം ആർഎംആർഐഎംഎസിലെ ഡോക്ടറൽ വിദ്യാർത്ഥികളുടെ മേൽനോട്ടം [[കൊൽക്കത്ത സർവ്വകലാശാല|കൽക്കട്ട സർവ്വകലാശാലയിലെ]] അധ്യാപകർ വഹിക്കും. പിഎച്ച്‌ഡിക്കും മറ്റ് അക്കാദമിക് പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കുമായി കൽക്കട്ട സർവ്വകലാശാല ഈ സ്ഥാപനത്തിന് അഫിലിയേഷൻ നൽകിയിട്ടുണ്ട്.

ഇതോടെ, ബീഹാറിലെ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് പട്‌നയിലെ ആർഎംആർഐഎംഎസിൽ പ്രവർത്തിച്ചുകൊണ്ട് കൽക്കട്ട സർവ്വകലാശാലയ്ക്ക് കീഴിൽ ഗവേഷണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്താൻ അവസരമുണ്ട്. മികച്ച അക്കാദമിക് സ്ഥാപനങ്ങൾ തേടി പ്രാദേശിക വിദ്യാർത്ഥികൾ കൊൽക്കത്തയിലേക്കോ മറ്റ് സ്ഥലങ്ങളിലേക്കോ പോകുന്നത് ഒഴിവാക്കാൻ ഇത് സഹായിക്കും.

ഏതാനും പതിറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുമ്പ്, [[ധൻബാദ്|ധൻബാദിലെ]] കൽക്കരി ഖനിത്തൊഴിലാളികൾക്കായി മരുന്നുകൾ കണ്ടുപിടിക്കുന്നതിൽ ഈ സ്ഥാപനം ശ്രദ്ധേയമായ സേവനം നൽകി. പരേതനായ ഡോ. ഹർകിരത് സിങ്ങിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ, ആസ്ത്മയോട് ഏറെ സാമ്യമുള്ള രോഗമായ കൽക്കരി ഖനിത്തൊഴിലാളികളുടെ ന്യൂമോകോണിയോസിസിന് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഒരു മരുന്ന് കണ്ടുപിടിച്ചു.

== ഇതും കാണുക ==

* ഇന്ത്യയിലെ വിദ്യാഭ്യാസം
* [[നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഫോർ ഇംപ്ലിമെന്റേഷൻ റിസർച്ച് ഓൺ നോൺ-കമ്മ്യൂണിക്കബിൾ ഡിസീസസ്|നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഫോർ ഇംപ്ലിമെന്റേഷൻ റിസർച്ച് ഓൺ നോൺ-കമ്മ്യൂണിക്കബിൾ ഡിസീസസ്]]

== അവലംബം ==
{{Reflist}}

== പുറംകണ്ണികൾ ==

* [http://www.rmrims.org.in/ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230124182809/http://www.rmrims.org.in/ |date=2023-01-24 }}
{{University of Calcutta}}
{{Authority Control}}
[[വർഗ്ഗം:Coordinates on Wikidata]]
[[വർഗ്ഗം:ബീഹാറിലെ മെഡിക്കൽ കോളേജുകൾ]]</text>
      <sha1>51ferxdvah7b10w8b38szgioumyy0iz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഡോ. രാധാകൃഷ്ണൻ ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>589316</id>
    <revision>
      <id>4660759</id>
      <parentid>3905259</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T12:35:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AksharaBot</username>
        <id>221747</id>
      </contributor>
      <comment>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ (പരീക്ഷണ ഓട്ടം); വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]]</comment>
      <origin>4660759</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4048" sha1="iueyqohcsrsl7zaxvhbma7e1nxms9nq" xml:space="preserve">{{pu|Dr. Radhakrishnan Government Medical College}}
{{Infobox university|name=ഡോ. രാധാകൃഷ്ണൻ ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ഹമീർപൂർ|image=|type=[[മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] &amp; [[ആശുപത്രി]]|established=2018|superintendent=ഡോ. അനിൽകുമാർ വർമ|principal=ഡോ. (പ്രൊഫ.) സുമൻ യാദവ്|address=MGJG+6GF, Agriculture Colony, Hamirpur, Himachal Pradesh 177001|city=ഹമീർപൂർ, ഹിമാചൽ പ്രദേശ്|country=ഇന്ത്യ|coordinates={{coord|31.681|76.526|display=title,inline}}|colors=|affiliations=അടൽ മെഡിക്കൽ ആൻഡ് റിസർച്ച് യൂണിവേഴ്സിറ്റി (AMRU)|website=http://www.rgmchamirpur.org/}}

'''ഡോ. രാധാകൃഷ്ണൻ ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ഹമീർപൂർ''', [[ഹിമാചൽ പ്രദേശ്‌|ഹിമാചൽ പ്രദേശിലെ]] ഹമീർപൂരിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു സമ്പൂർണ്ണ തൃതീയ മെഡിക്കൽ കോളേജും ആശുപത്രിയുമാണ്. 2018-ലാണ് ഇത് സ്ഥാപിതമായത്. കോളേജ് ബാച്ചിലർ ഓഫ് മെഡിസിൻ ആൻഡ് സർജറി (എംബിബിഎസ്) ബിരുദം നൽകുന്നു. [[ഹിമാചൽ പ്രദേശ്‌|ഹിമാചൽ പ്രദേശിലെ]] മാണ്ഡിയിലെ [[അടൽ മെഡിക്കൽ ആൻഡ് റിസർച്ച് യൂണിവേഴ്സിറ്റി|അടൽ മെഡിക്കൽ ആൻഡ് റിസർച്ച് യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയുമായി]] അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്‌തിരിക്കുന്ന ഈ കോളേജിനെ [[നാഷണൽ മെഡിക്കൽ കമ്മീഷൻ|നാഷണൽ മെഡിക്കൽ കമ്മീഷൻ (എൻഎംസി)]] അംഗീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[നാഷണൽ എലിജിബിലിറ്റി കം എൻട്രൻസ് ടെസ്റ്റ് (നീറ്റ്)|നാഷണൽ എലിജിബിലിറ്റി കം എൻട്രൻസ് ടെസ്റ്റ് (യുജി)]] വഴി മെറിറ്റിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് കോളേജിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം. പ്രതിവർഷം 120 ബിരുദ വിദ്യാർത്ഥികളെയാണ് കോളേജിൽ പ്രവേശിപ്പിക്കുന്നത്. ഹമീർപൂർ-നദൗൺ റോഡിനോട് ചേർന്നുള്ള മലനിരകളിലാണ് മെഡിക്കൽ കോളേജിന്റെയും ആശുപത്രിയുടെയും കാമ്പസിന്റെ നിർമ്മാണം നടക്കുന്നത്. 2018-ൽ കോളേജ് എംബിബിഎസ് കോഴ്സ് ആരംഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://news.aglasem.com/17-new-medical-colleges/|title=17 New Medical Colleges opening in the Nation; 2330 New MBBS Seats|date=21 May 2018}}&lt;/ref&gt;

== കോഴ്സുകൾ ==
ഹമീർപൂർ മെഡിക്കൽ കോളേജ് എംബിബിഎസ് വിദ്യാർത്ഥികളുടെ വിദ്യാഭ്യാസവും പരിശീലനവും നടത്തുന്നു.

== അവലംബം ==
{{Reflist}}

== പുറംകണ്ണികൾ ==

* http://www.rgmchamirpur.org/
[[വർഗ്ഗം:Coordinates on Wikidata]]
[[വർഗ്ഗം:ഹിമാചൽ പ്രദേശിലെ മെഡിക്കൽ കോളേജുകൾ]]</text>
      <sha1>iueyqohcsrsl7zaxvhbma7e1nxms9nq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കിടങ്ങൂർ ഗോപാലകൃഷ്ണപിള്ള</title>
    <ns>0</ns>
    <id>601086</id>
    <revision>
      <id>4660827</id>
      <parentid>4516450</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T13:20:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4660827</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6504" sha1="j2d7xtsimrpybiqdo09r882f4mli6ux" xml:space="preserve">{{ആധികാരികത}}{{Infobox Politician|
| name                = കിടങ്ങൂർ ഗോപാലകൃഷ്ണപിള്ള
| image               = 
| imagesize           = 
| width               = 
| height              = 
| caption             = 
| birth_name          = ഗോപാലകൃഷ്ണപിള്ള
| office              = [[നായർ സർവീസ് സൊസൈറ്റി|എൻ.എസ്.എസിന്റെ]] 8-മത്തെ ജനറൽ സെക്രട്ടറി
| term                = 1967 - 1983
| predecessor         = 
| successor           = [[പി.കെ. നാരായണപ്പണിക്കർ]]
| office1             = 
| term1               = 
| predecessor1        = 
| successor1          = 
| office2             = 
| term2               = .
| predecessor2        = 
| successor2          = 
| birth_date          = 1929
| birth_place         = [[കിടങ്ങൂർ (കോട്ടയം)]] [[കേരളം]]
| death_date          = 1995
| death_place         = [[കിടങ്ങൂർ (കോട്ടയം)]]
| residence           = [[കിടങ്ങൂർ]], [[കോട്ടയം]], [[കേരളം]]
| nationality         = [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]]
| party               = [[എൻ.ഡി.പി.]]
| occupation          = അഭിഭാഷകൻ, സാമുദായിക നേതാവ്
| spouse              = 
| parents             = നാരായണ കൈമൾ,&lt;br/&gt;ഗൌരിക്കുട്ടിയമ്മ
}}
'''കിടങ്ങൂർ ഗോപാലകൃഷ്ണപിള്ള''' (ജീവിതകാലം : 1929 – 1995) [[നായർ സർവീസ്‌ സൊസൈറ്റി|നായർ സർവ്വീസ് സൊസൈറ്റിയുടെ]] മുൻ ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു. എൻ.എസ്.എസിൻറെ യശസ്സ് വാനോളമുയർത്തിയ ഒരു മഹദ് വ്യക്തിയായി അദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നു. 1972 ൽ ആരംഭിച്ച് ഏറെക്കാലം നായർ സർവ്വീസ് സൊസൈറ്റിയുടെ മുഖപത്രവും പിന്നീട് വാരികയുമായ ''സർവ്വീസിൻറെ'' പത്രാധിപരായി അദ്ദേഹം സേവനമനുഷ്ടിച്ചിരുന്നു. [[കേരള സർ‌വകലാശാല|കേരള സർവ്വകലാശാലയുടെ]] സെനറ്റ് അംഗം, സിൻഡിക്കേറ്റ് അംഗം എന്നീ നിലകളിലും അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഓൾ കേരള പ്രൈവറ്റ് കോളേജ് മാനേജ്‌മെന്റ് അസോസിയേഷൻ പ്രസിഡന്റായും ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വം മാനേജ്‌മെന്റ് കമ്മിറ്റി അംഗമായും തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. 1974 ൽ കെ.പി. രാമചന്ദ്രൻ നായർ, കളത്തിൽ വേലായുധൻ നായർ, ആറന്മുള കേശവൻ നായർ എന്നിവരോടൊപ്പം ചേർന്ന് അദ്ദേഹം  [[നാഷണൽ ഡെമോക്രാറ്റിക് പാർട്ടി (കേരളം)|നാഷണൽ ഡെമോക്രാറ്റിക് പാർട്ടി]] (എൻ.ഡി.പി.) സ്ഥാപിച്ചു. 1983 ൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഴിവുകൾക്കുള്ള അംഗീകാരമായി [[സിംഗപ്പൂർ|സിംഗപ്പൂരിലെ]] ഇന്ത്യൻ ഹൈക്കമ്മീഷണറായി നിയമിക്കപ്പെട്ടതോടെ അദ്ദേഹം ജനറൽ സെക്രട്ടറി സ്ഥാനത്തുനിന്ന് ഒഴിവാകുകയും പിൻഗാമിയായി [[പി.കെ. നാരായണപ്പണിക്കർ|പി.കെ. നാരായണപ്പണിക്കർ]] എൻ.എസ്.എസ്. ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായി സ്ഥാനമേറ്റെടുക്കുകയും ചെയ്തു. 1995-ൽ അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചു.

== ജീവിതരേഖ ==
1929 ൽ നാരായണ കൈമളുടേയും ഗൌരിക്കുട്ടിയമ്മയുടേയും മകനായി [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം ജില്ലയിലെ]] [[കിടങ്ങൂർ (കോട്ടയം)|കിടങ്ങൂരിലാണ്]] ഗോപാലകൃഷ്ണപിള്ള ജനിച്ചത്. ഒരു പ്രമുഖ അഭിഭാഷകനായി അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന അദ്ദേഹം 1954 മുതൽ പ്രാക്ടീസ് ആരംഭിച്ചു. വിദഗ്ദ്ധനായ ഭരണാധികാരിയും പരിചയസമ്പന്നനും പ്രഗത്ഭനുമായ സംഘാടകനും മികച്ച വാഗ്മിയും അസമാന്യമായ വാക്ചാതുര്യവുമുള്ള ഒരു സമുദായ നേതാവുമായിരുന്ന അദ്ദേഹം. 1967-ൽ എൻ.എസ്‌.എസ്. ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അദ്ദേഹം തുടർച്ചയായി നാല് തവണയായി ആ സ്ഥാനത്ത് തുടർന്നു. അദ്ദേഹത്തിൻറെ ഭരണ കാലഘട്ടം എൻ.എസ്.സിന്റെ ചരിത്രത്തിലെ സുവർണ്ണ കാലഘട്ടമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. 

== അവലംബം ==

[[വർഗ്ഗം:എൻ.എസ്.എസ്. ജനറൽ സെക്രട്ടറിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:1929-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1995-ൽ മരിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>j2d7xtsimrpybiqdo09r882f4mli6ux</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>സൈബർ സെക്സ് ട്രാഫിക്കിംഗ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>603903</id>
    <revision>
      <id>4660828</id>
      <parentid>4595643</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T13:45:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4660828</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26086" sha1="sc5ujxcm6xxbhdkusr5mahih1symo91" xml:space="preserve">{{prettyurl|Cybersex trafficking}}
{{Information security}}
'''സൈബർസെക്‌സ് ട്രാഫിക്കിംഗ്''', ലൈവ് സ്ട്രീമിംഗ് ലൈംഗിക ദുരുപയോഗം,&lt;ref&gt;{{citation|last1=Brown|first1=Rick|last2= Napier|first2=Sarah|last3= Smith|first3=Russell G|title=Australians who view live streaming of child sexual abuse: An analysis of financial transactions|publisher=Australian Institute of Criminology|year=2020|isbn=9781925304336}} pp. 1–4.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.npr.org/sections/coronavirus-live-updates/2020/04/08/828827926/child-sex-abuse-livestreams-increase-during-coronavirus-lockdowns|title=Child Sex Abuse Livestreams Increase During Coronavirus Lockdowns|date=April 8, 2020|website=NPR}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-philippines-trafficking-children/philippines-child-slavery-survivors-fight-to-heal-scars-of-abuse-idUSKBN1H400E|title=Philippines child slavery survivors fight to heal scars of abuse|newspaper=Reuters|date=April 8, 2020}}&lt;/ref&gt;വെബ്‌ക്യാം സെക്‌സ് ടൂറിസം/ദുരുപയോഗം&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Masri|first=Lena|date=2015-12-31|title=Webcam Child Sex Abuse|url=https://academicworks.cuny.edu/gj_etds/64|journal=Capstones}}&lt;/ref&gt;അല്ലെങ്കിൽ ഐസിടി (ഇൻഫർമേഷൻ ആൻഡ് കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ ടെക്‌നോളജീസ്)-ലൈംഗിക ചൂഷണത്തിന് സൗകര്യമൊരുക്കൽ&lt;ref&gt;{{Cite journal|date=October 2020|title=Improving the regulation of cybersex trafficking of women and children through the use of data science and artificial intelligence|url=https://repository.gchumanrights.org/bitstream/handle/20.500.11825/1811/Stockhem%20Oph%c3%a9lie.pdf?sequence=1&amp;isAllowed=y|journal=Global Campus of Human Rights}}&lt;/ref&gt; ലൈംഗിക കടത്തും തത്സമയ സ്‌ട്രീമിംഗും ഉൾപ്പെടുന്ന ഒരു സൈബർ കുറ്റകൃത്യമാണ്. നിർബന്ധിത&lt;ref name=autogenerated11&gt;{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2019/09/13/world/asia/north-korea-cybersex-china.html|title=After Fleeing North Korea, Women Get Trapped as Cybersex Slaves in China|date=September 13, 2019|website=The New York Times}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;northKoreanWomenForced&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-48340210|title=North Korean women 'forced into sex slavery' in China – report|date=May 20, 2019|website=BBC News}}&lt;/ref&gt;ലൈംഗിക പ്രവർത്തികൾ അല്ലെങ്കിൽ [[വെബ്ക്യാം|വെബ്‌ക്യാം]] ഉപയോഗപ്പെടുത്തിയുള്ള ബലാത്സംഗം മുതലയാവയും ഇതിൽപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;CriminalLawBulletin&quot;&gt;&lt;!--64--&gt;{{cite journal |last1=Carback|first1=Joshua T.|date=2018 |title=Cybersex Trafficking: Toward a More Effective Prosecutorial Response|journal=Criminal Law Bulletin |volume=54 |issue=1 |pages=64–183|ref=none}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.ijmuk.org/our-work/cybersex-trafficking|title=Cybersex Trafficking|date=2020|website=IJM}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.cnn.com/2013/07/17/world/asia/philippines-cybersex-trafficking/index.html|title=Cyber-sex trafficking: A 21st century scourge|date=July 18, 2013|website=CNN}}&lt;/ref&gt;

മറ്റ് ലൈംഗിക കുറ്റകൃത്യങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണ് സൈബർസെക്സ് ട്രാഫിക്കിംഗ്.&lt;ref name=&quot;CriminalLawBulletin&quot; /&gt; ഇരകളെ കടത്തുകാർ 'സൈബർസെക്‌സ് ഡെന്നുകളിലേക്ക്' കൊണ്ടുപോകുന്നു.&lt;ref name=autogenerated5&gt;{{cite web|url=https://www.philstar.com/headlines/2020/04/13/2006955/senator-warns-possible-surge-child-cybersex-traffic|title=Senator warns of possible surge in child cybersex traffic|date= April 13, 2020|website=The Philippine Star}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=autogenerated6&gt;{{cite web|url=https://theaseanpost.com/article/dutertes-drug-war-and-child-cybersex-trafficking|title=Duterte's drug war and child cybersex trafficking|date=October 18, 2019|website=The ASEAN Post}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=autogenerated15&gt;{{cite web|url=https://news.mb.com.ph/2020/05/01/norwegian-national-partner-nabbed-4-rescued-from-cybersex-den/|title=Norwegian national, partner nabbed; 4 rescued from cybersex den|date=May 1, 2020|website=Manila Bulletin|access-date=May 10, 2020|archive-date=July 29, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200729013030/https://news.mb.com.ph/2020/05/01/norwegian-national-partner-nabbed-4-rescued-from-cybersex-den/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; തത്സമയ സ്ട്രീമിംഗ് സോഫ്‌റ്റ്‌വെയർ ഉള്ള വെബ്‌ക്യാമുകളും ഇന്റർനെറ്റുമായി&lt;ref name=&quot;EnforcementBulletin&quot;&gt;{{cite web|url=https://leb.fbi.gov/articles/featured-articles/international-efforts-by-police-leadership-to-combat-human-trafficking|title=International Efforts by Police Leadership to Combat Human Trafficking|date=June 8, 2016|website=FBI Law Enforcement Bulletin}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.independent.co.uk/news/uk/crime/child-sex-abuse-live-streams-cyber-trafficking-rise-alarming-rate-latest-warning-a8058866.html|title=Child sex abuse live streams rising at 'alarming rate' amid surge in 'cybersex trafficking'|date=November 16, 2017|website=The Independent}}&lt;/ref&gt;ബന്ധിപ്പിച്ച ഉപകരണങ്ങളും ഉള്ള ലൊക്കേഷനുകളാണ് ഇതിനായി ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഇരകളെ തങ്ങളുമായി ലൈംഗിക അടിമത്തിലേക്ക് നയിക്കുകയും&lt;ref name=&quot;northKoreanWomenForced&quot; /&gt;, മറ്റ് ആളുകളുമായി ലൈംഗിക പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്താൻ നിർബന്ധിക്കുക&lt;ref name=autogenerated26&gt;{{cite web|url=https://blogs.unicef.org/east-asia-pacific/safe-harm-tackling-online-child-sexual-abuse-philippines/|title=Safe from harm: Tackling online child sexual abuse in the Philippines|date=June 7, 2016|website=UNICEF Blogs}}&lt;/ref&gt;അല്ലെങ്കിൽ തത്സമയ വീഡിയോകളിൽ ട്രാഫിക്കിംഗ്കാരാലോ ബലാത്സംഗം ചെയ്യപ്പെടുകയോ അല്ലെങ്കിൽ അക്രമികളെ സഹായിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നു.&lt;ref name=&quot;northKoreanWomenForced&quot; /&gt;&lt;ref name=autogenerated7&gt;{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/global-health/women-and-girls/oppressed-enslaved-brutalised-women-trafficked-north-korea-chinas/ |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220112/https://www.telegraph.co.uk/global-health/women-and-girls/oppressed-enslaved-brutalised-women-trafficked-north-korea-chinas/ |archive-date=January 12, 2022 |url-access=subscription |url-status=live|title=Oppressed, enslaved and brutalised: The women trafficked from North Korea into China's sex trade|date=May 20, 2019|newspaper=The Telegraph|last1=Smith|first1=Nicola|last2=Farmer|first2=Ben}}{{cbignore}}&lt;/ref&gt;ഇരകളോട് പണമടയ്ക്കുന്ന തത്സമയ വിദൂര ഉപഭോക്താക്കളുമായോ വാങ്ങുന്നവരുമായോ പങ്കിട്ട സ്‌ക്രീനുകളിൽ അവരെ നേരിൽ കാണാനും അവരുടെ നിർദ്ദേശങ്ങൾ പാലിക്കാനും നിർബന്ധിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;northKoreanDefectors&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.cnn.com/2019/06/09/asia/north-korea-defectors-intl-hnk/index.html|title=These North Korean defectors were sold into China as cybersex slaves. Then they escaped|date=June 10, 2019|website=CNN}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/sweden/9793567/Man-jailed-in-Sweden-for-ordering-webcam-rape-in-Philippines.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220112/https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/sweden/9793567/Man-jailed-in-Sweden-for-ordering-webcam-rape-in-Philippines.html |archive-date=January 12, 2022 |url-access=subscription |url-status=live|title=Man jailed in Sweden for ordering webcam rape in Philippines|date=January 10, 2013|website=The Telegraph}}{{cbignore}}&lt;/ref&gt;ഇത് നിർബന്ധിത വേശ്യാവൃത്തിയുടെ വാണിജ്യവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട സൈബർ രൂപമാണ്.&lt;ref name=&quot;northKoreanWomenForced&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Greiman|first1=Virginia|last2=Bain |first2=Christina |name-list-style=amp |date=2013 |title=The Emergence of Cyber Activity as a Gateway to Human Trafficking|journal=Journal of Information Warfare |volume=12 |issue=2 |pages=41–49|ref=none}} p. 43.&lt;/ref&gt;സ്‌ത്രീകളും കുട്ടികളും ദാരിദ്ര്യത്തിൽ ജീവിക്കുന്ന ആളുകളും നിർബന്ധിത ഇന്റർനെറ്റ് സെക്‌സിന് പ്രത്യേകിച്ചും ഇരയാകുന്നു.&lt;ref name=autogenerated3&gt;{{cite web|url=https://cebudailynews.inquirer.net/306570/police-rescue-4-women-child-from-dumaguete-cybersex-den|title=Police rescue 4 women, child from Dumaguete cybersex den|date=April 30, 2020|website=Cebu Daily News}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.abc.net.au/news/2013-04-19/australian-arrested-over-alleged-cybersex-den/4640336|title=Australian arrested over alleged cybersex den|date=April 19, 2013|website=ABC News}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.philstar.com/the-freeman/region/2013/08/09/1070351/cybersex-den-dutchman-nabbed-8-women-rescued|title=In cybersex den: Dutchman nabbed, 8 women rescued|date=August 9, 2013|website=The Freeman}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.prnewswire.com/news-releases/ijm-seeks-to-end-cybersex-trafficking-of-children-and-restartfreedom-this-cyber-monday-and-giving-tuesday-300368744.html|title=IJM Seeks to End Cybersex Trafficking of Children and #RestartFreedom this Cyber Monday and Giving Tuesday|date=November 28, 2016|website=PR Newswire}}&lt;/ref&gt;കുറ്റകൃത്യം നടക്കുന്ന സമയത്ത് കമ്പ്യൂട്ടർ വഴി നിർമ്മിച്ച ചിത്രങ്ങൾ ഒരു തരം റേപ്പ് പോണോഗ്രഫിയാണ് അല്ലെങ്കിൽ കുട്ടികളുടെ പോണോഗ്രഫി.&lt;ref name=autogenerated13&gt;{{cite web|url=https://www.voanews.com/east-asia-pacific/philippines-makes-more-child-cybersex-crime-arrests-rescues|title=Philippines Makes More Child Cybersex Crime Arrests, Rescues|date=May 12, 2017|website=VOA}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=autogenerated22&gt;{{cite web|url=https://www.smh.com.au/world/philippine-children-exploited-in-billiondollar-webcam-paedophilia-industry-20140708-zszsd.html|title=Philippine children exploited in billion-dollar webcam paedophilia industry|date=July 8, 2014|website=The Sydney Morning Herald}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=autogenerated21&gt;{{cite web|url=https://www.dailytelegraph.com.au/news/nsw/first-paedophile-in-nsw-charged-with-cybersex-trafficking/news-story/bd7d1e178b1f6f55ad99f8d0433afa94|title=First paedophile in NSW charged with cybersex trafficking|date=March 27, 2017|website=the Daily Telegraph}}&lt;/ref&gt; ഇത് തത്സമയം ചിത്രീകരിച്ച് പ്രക്ഷേപണം ചെയ്യുകയും റെക്കോർഡ് ചെയ്യപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു.&lt;ref name=autogenerated19&gt;{{cite web|url=https://www.unodc.org/documents/Cybercrime/Study_on_the_Effects.pdf|title=Study on the Effects of New Information Technologies on the Abuse and Exploitation of Children|date=2015|website=UNODC}}&lt;/ref&gt; 

ലോകത്ത് നടക്കുന്ന സൈബർ സെക്‌സ് ട്രാഫിക്കിംഗിന്റെ വ്യാപ്തിയെക്കുറിച്ച് കൃത്യമായ കണക്ക് ലഭ്യമല്ല.&lt;ref name=autogenerated16&gt;{{cite web|url=https://www.scmp.com/news/asia/southeast-asia/article/3008948/philippines-targets-cybersex-trafficking-young-victims-are|title=Philippines targets cybersex trafficking but young victims are often left in limbo|date=May 6, 2019|website=South China Morning Post}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=autogenerated9&gt;{{cite web|url=https://www.reuters.com/article/us-philippines-trafficking-children/global-taskforce-tackles-cybersex-child-trafficking-in-the-philippines-idUSKCN1RR1D1|title=Global taskforce tackles cybersex child trafficking in the Philippines|date=April 15, 2019|website=Reuters}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=autogenerated12&gt;{{cite web|url=https://www.reuters.com/article/us-conference-women-cybersextrafficking/surge-in-online-sex-trade-of-children-challenges-anti-slavery-campaigners-idUSKBN13Q54E|title=Surge in online sex trade of children challenges anti-slavery campaigners|date=December 1, 2016|website=Reuters}}&lt;/ref&gt;ലൈവ് സ്ട്രീമിംഗ് കുറ്റകൃത്യങ്ങളിലൂടെ നടക്കുന്ന എല്ലാ സംഭവങ്ങളും കണ്ടെത്താനുള്ള സാങ്കേതികവിദ്യ ഇതുവരെ വികസിപ്പിച്ചിട്ടില്ല.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://newsinfo.inquirer.net/1278960/internet-child-sex-abuse-contagion-in-ph-8-out-of-10-perpetrators-related-to-victims|title=Internet child sex abuse contagion in PH: 8 out of 10 perpetrators related to victims|date=May 21, 2020|website=Inquirer}}&lt;/ref&gt;ദശലക്ഷക്കണക്കിന് സൈബർ സെക്‌സ് ട്രാഫിക്കിംഗിന്റെ റിപ്പോർട്ടുകൾ ഓരോ വർഷവും ബന്ധപ്പെട്ട അധികാരികൾക്ക് ലഭിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://newsinfo.inquirer.net/1278960/internet-child-sex-abuse-contagion-in-ph-8-out-of-10-perpetrators-related-to-victims|title=Internet child sex abuse contagion in PH: 8 out of 10 perpetrators related to victims|date=May 21, 2020|website=Inquirer}}&lt;/ref&gt;ഇത് ഡിജിറ്റൽ യുഗത്തിന്റെ ഫലമായി വന്നതും,&lt;ref name=autogenerated22 /&gt; ആഗോളവൽക്കരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതുമായ ബില്യൺ ഡോളറിന്റെ അനധികൃത വ്യവസായമാണ്.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;
&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷന്റെ ലോകമെമ്പാടുമുള്ള വിപുലീകരണത്തിൽ നിന്നും ഇന്റർനെറ്റിന്റെയും&lt;ref name=&quot;:2&quot;/&gt; സ്മാർട്ട്ഫോണുകളുടെയും ആഗോള വ്യാപനത്തിന്റെ ഫലമായി പ്രത്യേകിച്ച് [[വികസ്വര രാജ്യം|വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിൽ]] ഇതിന്റെ ഉപയോഗം കൂടി.&lt;ref name=autogenerated1&gt;{{cite web|url=https://www.nbcnews.com/tech/tech-news/cheap-tech-widespread-internet-access-fuel-rise-cybersex-trafficking-n886886|title=Cheap tech and widespread internet access fuel rise in cybersex trafficking|date=June 30, 2018|website=NBC News}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=autogenerated17&gt;{{cite web|url=https://www.reuters.com/article/us-britain-trafficking-crime/former-uk-army-officer-jailed-for-online-child-sex-abuse-idUSKCN1SS2BO|title=Former UK army officer jailed for online child sex abuse|date=May 22, 2019|website=Reuters}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=autogenerated8&gt;{{cite web|url=https://www.scmp.com/news/asia/southeast-asia/article/3026664/how-cambodias-outdated-laws-make-it-harder-tackle-cybersex|title=Cybersex trafficking spreads across Southeast Asia, fuelled by internet boom. And the law lags behind|date=September 11, 2019|website=South China Morning Post}}&lt;/ref&gt;സോഫ്റ്റ്‌വെയർ, എൻക്രിപ്റ്റഡ് കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ സിസ്റ്റങ്ങൾ എന്നിവയുടെ ഉപയോഗം മൂലം ഇത്തരം ക്രിമിനൽ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ലളിതമായി കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ സാധിക്കുന്നു,&lt;ref name=autogenerated28&gt;{{cite web|url=https://news.trust.org/shorthand/chasing-shadows/|title=Chasing Shadows: Can technology save the slaves it snared?|date=June 17, 2018|website=Thomson Reuters Foundation|access-date=2023-08-27|archive-date=2019-11-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20191119123510/http://news.trust.org/shorthand/chasing-shadows/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
കൂടാതെ നിരന്തരം വികസിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന നെറ്റ്‌വർക്ക് സാങ്കേതികവിദ്യകളും അതുപോലെ വയർ ട്രാൻസ്ഫർ സേവനങ്ങളും ഇടപാടുകാരന്റെ ഐഡന്റിറ്റികൾ&lt;ref name=autogenerated24&gt;{{cite web|url=https://news.un.org/en/story/2020/03/1058501|title=No country is free from child sexual abuse, exploitation, UN's top rights forum hears|date=March 3, 2020|website=UN News|access-date=2023-08-27|archive-date=2020-05-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20200520115523/https://news.un.org/en/story/2020/03/1058501|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;മറയ്ക്കുന്ന [[ക്രിപ്റ്റോകറൻസികൾ|ക്രിപ്‌റ്റോകറൻസികളുമുള്ള]] അന്താരാഷ്ട്ര [[ഇ-കൊമേഴ്‌സ് പേയ്‌മെന്റ് സംവിധാനം|ഓൺലൈൻ പേയ്‌മെന്റ് സംവിധാനങ്ങളുടെ]] വളർച്ചയും ക്രിമിനലുകൾക്ക് സഹായകരമാകുന്നു.&lt;ref name=autogenerated1 /&gt;&lt;ref name=autogenerated9 /&gt;&lt;ref name=autogenerated4&gt;{{cite web|url=https://www.reuters.com/article/us-philippines-trafficking-technology/webcam-slavery-tech-turns-filipino-families-into-cybersex-child-traffickers-idUSKBN1JE00X|title=Webcam slavery: tech turns Filipino families into cybersex child traffickers|date=June 17, 2018|website=Reuters}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.scmp.com/comment/insight-opinion/article/3008403/how-internet-fuels-sexual-exploitation-and-forced-labour|title=How the internet fuels sexual exploitation and forced labour in Asia|date=May 2, 2019|website=South China Morning Post}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=autogenerated23&gt;{{cite web|url=https://www.reuters.com/article/us-health-coronavirus-eu-crime/online-child-sex-abuse-rises-with-covid-19-lockdowns-europol-idUSKBN22U1XK|title=Online child sex abuse rises with COVID-19 lockdowns: Europol|date=May 18, 2020|website=Reuters}}&lt;/ref&gt;

സൈബർസെക്‌സ് ട്രാഫിക്കിംഗിന്റെ അന്തർദേശീയ തലത്തിലും ആഗോള തലത്തിലുള്ളതുമായ കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ കുറയ്ക്കുന്നതിന് വേണ്ടി,&lt;ref name=autogenerated26 /&gt;ഇരകളെ സംരക്ഷിക്കുകയും, രക്ഷപ്പെടുത്തുകയും, പുനരധിവസിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; മാത്രമല്ല കുറ്റവാളികളെ പിടികൂടി നിയമനടപടി സ്വീകരിക്കുന്നു. ചില ഗവൺമെന്റുകൾ ഈ കുറ്റകൃത്യത്തെക്കുറിച്ചും അവ എന്തിനാണ് മോശമായതെന്നും ആളുകളെ പഠിപ്പിക്കാൻ വീഡിയോകളും ടിവിയും ഉപയോഗിച്ച് കാമ്പെയ്‌നുകൾ നടത്തുന്നു, അതിനാൽ എല്ലാവർക്കും അവബോധമുള്ളവരായിരിക്കാനും അവ ഒഴിവാക്കാനും സമൂഹത്തെ സുരക്ഷിതമായി നിലനിർത്താനും കഴിയും. ഇതിനെ &quot;അഡ്വക്കേസി ആൻഡ് മീഡിയ കാമ്പയിൻ&quot; എന്ന് വിളിക്കുന്നു. നിയമപാലകരെയും പ്രോസിക്യൂട്ടർമാരെയും മറ്റ് അധികാരികളെയും എൻ‌ജി‌ഒ പ്രവർത്തകരെയും കുറ്റകൃത്യത്തെ ചെറുക്കുന്നതിനും ട്രോമ-ഇൻഫോർമഡ് ആഫ്റ്റർകെയർ സേവനം നൽകുന്നതിനും വേണ്ടി പരിശീലന സെമിനാറുകളും അവർ നടപ്പിലാക്കിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=autogenerated18&gt;{{cite web|url=https://www.channelnewsasia.com/news/asia/poverty-pushes-some-kids-towards-paid-sex-abuse-philippines-10839702|title='We didn't have much to eat': Poverty pushes some kids towards paid sex abuse in the Philippines|date=July 9, 2019|website=CNA}}&lt;/ref&gt; ഇരുപത്തിയൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ സൈബർസെക്സ് ട്രാഫിക്കിംഗിനെതിരെയുള്ള പുതിയ നിയമനിർമ്മാണം ആവശ്യമാണ്.&lt;ref&gt;{{citation|last1=Dushi|first1=Desara|editor1-last=Hunsinger |editor1-first=Jeremy |editor2-last=Allen |editor2-first=Matthew M. |editor3-last=Klastrup |editor3-first=Lisbeth |title=Second International Handbook of Internet Research |publisher=Springer |date=October 10, 2019|pages=201–223 |chapter=Chapter 12: Combating the Live-Streaming of Child Sexual Abuse and Sexual Exploitation: A Need for New Legislation |isbn=978-9402415537}} pp. 201-203.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=autogenerated8 /&gt;
==ടെർമിനോളജി==
'ഇലക്‌ട്രോണിക് കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ നെറ്റ്‌വർക്കുകളുമായി, പ്രത്യേകിച്ച് ഇന്റർനെറ്റുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു' എന്നാണ് സൈബർ എന്ന പദത്തെ നിർവചിച്ചിരിക്കുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.oxfordlearnersdictionaries.com/us/definition/american_english/cyber|title=cyber- combining form|date=2020|website=Oxford Learners Dictionaries}}&lt;/ref&gt;ലൈംഗിക അടിമത്തം ഉൾപ്പെടെയുള്ള ലൈംഗിക ചൂഷണത്തിന് വേണ്ടിയുള്ള മനുഷ്യക്കടത്താണ് സെക്സ് ട്രാഫിക്കിംഗ്.&lt;ref name=&quot;Inside the Business of Modern Slavery&quot;&gt;{{cite book|last1=Kara|first1=Siddharth |url=https://cup.columbia.edu/book/sex-trafficking/9780231139618 |title=Sex Trafficking: Inside the Business of Modern Slavery|date=2009|publisher=Columbia University Press |isbn=9780231139618}}&lt;/ref&gt;സൈബർസെക്‌സ് ട്രാഫിക്കിംഗ് ഇരകളെ കടത്തുക്കൊണ്ട് വരുകയോ അല്ലെങ്കിൽ വെബ്‌ക്യാം ഉള്ള മുറികളിലോ ഉള്ള 'സൈബർസെക്‌സ് ഡെൻസിലേക്ക്' കൊണ്ടുപോകുകയോ ചെയ്യുന്നു.&lt;ref name=&quot;EnforcementBulletin&quot; /&gt;ഇന്റർനെറ്റുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചിട്ടുള്ള മറ്റ് കമ്പ്യൂട്ടറുകളിലേക്ക് വെബ്‌ക്യാം ഉള്ള ഒരു കമ്പ്യൂട്ടറിലൂടെ ഇരകളുടെ ശരീരത്തിന്റെയും ലൈംഗികാതിക്രമങ്ങളുടെയും ചിത്രങ്ങൾ തത്സമയം കാണിക്കുന്നതും, സ്ട്രീം ചെയ്യുകയോ ചെയ്യുന്നതും സൈബർ കുറ്റകൃത്യത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;CriminalLawBulletin&quot; /&gt;&lt;!--79--&gt;&lt;ref name=autogenerated11/&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;/&gt;ലൈംഗികാതിക്രമം യഥാർത്ഥവും ഭാഗികമായി സൈബർ ഇടവും ആയതിനാൽ ഇത് ഭാഗികമായി ശാരീരികമായോ അല്ലെങ്കിൽ യഥാർത്ഥമോ ആയ ലോകത്തിൽ സംഭവിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.wilx.com/content/news/Philippine-court-convicts-American-of-online-child-abuse-570819341.html|title=Philippine court convicts American of online child abuse|date=May 27, 2020|website=WILX NBC}}&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==</text>
      <sha1>sc5ujxcm6xxbhdkusr5mahih1symo91</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:4-RAZOR 01</title>
    <ns>3</ns>
    <id>610427</id>
    <revision>
      <id>4660840</id>
      <parentid>4005539</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T14:52:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TheGreatEditor024</username>
        <id>211141</id>
      </contributor>
      <comment>/* 21 August 2026 */ പുതിയ ഉപവിഭാഗം</comment>
      <origin>4660840</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7549" sha1="g753oljze9z0upp4k30t2ooyil7dvpw" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: 4-RAZOR 01 | 4-RAZOR 01 | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 12:19, 21 ഡിസംബർ 2023 (UTC)

== 21 August 2026 ==

നമസ്കാരം, [[ഓപ്പറേഷൻ സഫെഡ് സാഗർ]] എന്ന ലേഖനത്തിലേക്ക് ദയവായി കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ചേർത്ത് ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയ [[:en:Operation_Safed_Sagar|ലേഖനത്തിൽ]] നിന്ന് വിവർത്തനം ചെയ്ത് ലേഖനം വികസിപ്പിക്കുക. [[ഉപയോക്താവ്:TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheGreatEditor024|സംവാദം]]) 14:52, 21 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)</text>
      <sha1>g753oljze9z0upp4k30t2ooyil7dvpw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660851</id>
      <parentid>4660840</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T16:29:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>4-RAZOR 01</username>
        <id>178591</id>
      </contributor>
      <comment>/* 21 August 2026 */ മറുപടി</comment>
      <origin>4660851</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7758" sha1="msyd2lclrzhtapfyjdf6m3woyqb6val" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: 4-RAZOR 01 | 4-RAZOR 01 | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 12:19, 21 ഡിസംബർ 2023 (UTC)

== 21 August 2026 ==

നമസ്കാരം, [[ഓപ്പറേഷൻ സഫെഡ് സാഗർ]] എന്ന ലേഖനത്തിലേക്ക് ദയവായി കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ചേർത്ത് ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയ [[:en:Operation_Safed_Sagar|ലേഖനത്തിൽ]] നിന്ന് വിവർത്തനം ചെയ്ത് ലേഖനം വികസിപ്പിക്കുക. [[ഉപയോക്താവ്:TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheGreatEditor024|സംവാദം]]) 14:52, 21 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

:sheri [[ഉപയോക്താവ്:4-RAZOR 01|4-RAZOR 01]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:4-RAZOR 01|സംവാദം]]) 16:29, 21 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)</text>
      <sha1>msyd2lclrzhtapfyjdf6m3woyqb6val</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660987</id>
      <parentid>4660851</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T04:26:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>കരട് നാമമേഖലയിലേക്ക് മാറ്റിയ അറിയിപ്പ്</comment>
      <origin>4660987</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9262" sha1="jt1n574dpnuj0ww3znhm6jly0q77nha" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: 4-RAZOR 01 | 4-RAZOR 01 | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 12:19, 21 ഡിസംബർ 2023 (UTC)

== 21 August 2026 ==

നമസ്കാരം, [[ഓപ്പറേഷൻ സഫെഡ് സാഗർ]] എന്ന ലേഖനത്തിലേക്ക് ദയവായി കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ചേർത്ത് ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയ [[:en:Operation_Safed_Sagar|ലേഖനത്തിൽ]] നിന്ന് വിവർത്തനം ചെയ്ത് ലേഖനം വികസിപ്പിക്കുക. [[ഉപയോക്താവ്:TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheGreatEditor024|സംവാദം]]) 14:52, 21 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

:sheri [[ഉപയോക്താവ്:4-RAZOR 01|4-RAZOR 01]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:4-RAZOR 01|സംവാദം]]) 16:29, 21 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഓപ്പറേഷൻ സഫെഡ് സാഗർ കരട് നാമമേഖലയിലേക്ക് മാറ്റിയിരിക്കുന്നു ==
[[കരട്:ഓപ്പറേഷൻ സഫെഡ് സാഗർ|ഓപ്പറേഷൻ സഫെഡ് സാഗർ]] ലേഖനം തുടങ്ങിയതിന് നന്ദി. എന്നാൽ ഈ ലേഖനം നന്നാക്കിയെടുത്ത് വിക്കിപീഡിയ ലേഖനമാക്കാനുള്ള നിലവാരത്തിലാക്കേണ്ടതുകൊണ്ട് തൽക്കാലം ഇത് കരട് നാമമേഖലയിലേക്ക് മാറ്റിയിരിക്കുന്നു. ഇവിടെ ലേഖനം വികസിപ്പിക്കാവുന്നതാണ്. ലേഖനം തയ്യാറായാൽ പുനപരിശോധനക്കുശേഷം പ്രധാന നാമമേഖലയിലേക്ക് മാറ്റുുന്നതാണ്. ലേഖനം നന്നാക്കുമല്ലോ. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 05:06, 21 ജൂലൈ 2026 (UTC)</text>
      <sha1>jt1n574dpnuj0ww3znhm6jly0q77nha</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കിടങ്ങൂർ (കോട്ടയം)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>630002</id>
    <revision>
      <id>4660962</id>
      <parentid>4144546</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T03:41:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4660962</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7863" sha1="idt0570q4fpr5b6whmhd9m3purp157i" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name                            = കിടങ്ങൂർ
| other_name                      = 
| nickname                        = 
| settlement_type                 = ഗ്രാമം
| image_skyline                   = 
| image_alt                       = 
| image_caption                   = 
| pushpin_map                     = India Kerala#India
| pushpin_label_position          = right
| pushpin_map_alt                 = 
| pushpin_map_caption             = Location in Kerala, India
| coordinates                     = {{coord|9|40|0|N|76|36|0|E|display=inline,title}}
| subdivision_type                = Country
| subdivision_name                = {{flag|India}}
| subdivision_type1               = [[States and territories of India|State]]
| subdivision_name1               = [[കേരളം]]
| subdivision_type2               = [[List of districts of India|District]]
| subdivision_name2               = [[Kottayam district|കോട്ടയം]]
| established_title               = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date                = 
| founder                         = 
| named_for                       = 
| government_type                 = 
| governing_body                  = 
| unit_pref                       = Metric
| area_footnotes                  = 
| area_rank                       = 
| area_total_km2                  = 
| elevation_footnotes             = 
| elevation_m                     = 
| population_total                = 
| population_as_of                = 
| population_rank                 = 
| population_density_km2          = auto
| population_demonym              = 
| population_footnotes            = 
| demographics_type1              = Languages
| demographics1_title1            = Official
| demographics1_info1             = [[Malayalam language|Malayalam]], [[English language|English]]
| timezone1                       = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1                     = +5:30
| postal_code_type                = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code                     = 686572 &amp; 686583
| area_code_type                  = Telephone code
| area_code                       = 04822
| registration_plate              = KL-35
| blank1_name_sec1                = Coastline
| blank1_info_sec1                = {{Convert|0|km|mi}}
| blank2_name_sec1                = Nearest city
| blank2_info_sec1                = Palai
| blank3_name_sec1                = [[Lok Sabha]] constituency
| blank3_info_sec1                = Kottayam
| blank1_name_sec2                = [[Climate of India|Climate]]
| blank1_info_sec2                = [[Climatic regions of India|Tropical monsoon]] &lt;small&gt;([[Köppen climate classification|Köppen]])&lt;/small&gt;
| blank2_name_sec2                = Avg. summer temperature
| blank2_info_sec2                = {{convert|35|°C|°F}}
| blank3_name_sec2                = Avg. winter temperature
| blank3_info_sec2                = {{convert|27|°C|°F}}
| website                         = 
| footnotes                       = 
}}{{For|ഇതേ പേരിലുള്ള ഏറണാകുളം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമത്തിന്|കിടങ്ങൂർ (എറണാകുളം)}}


കേരളത്തിലെ [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം ജില്ലയിലെ]] ഒരു ഗ്രാമമാണ് '''കിടങ്ങൂർ'''. കോട്ടയം ജില്ലയിലെ രണ്ട് പ്രധാന പട്ടണങ്ങളായ കോട്ടയത്തിനും [[പാലാ|പാലായ്ക്കും]] ഇടയിലാണ് ഈ ഗ്രാമം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. [[ഉഴവൂർ ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|ഉഴവൂർ ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്തിലുൾപ്പെട്ട]] [[കിടങ്ങൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കിടങ്ങൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിനു]] കീഴിലുള്ള പ്രദേശമാണിത്.

== ഭൂമിശാസ്ത്രം ==
കിടങ്ങൂർ ഗ്രാമത്തിൻ്റെ ഹൃദയഭാഗത്തുകൂടിയാണ് [[മീനച്ചിലാർ]] ഒഴുകുന്നത്. പല പ്രാചീന കയ്യെഴുത്തുപ്രതികളിലും പരാമർശിക്കപ്പെടുന്ന ഈ ഗ്രാമം കുറഞ്ഞത് നാലാം നൂറ്റാണ്ടിലെങ്കിലും നിലനിന്നിരുന്നതായി കരുതപ്പെടുന്നു.

== വിദ്യാഭ്യാസം ==
75 വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് ഒരു ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂളും രണ്ട് ഹൈസ്കൂളും ഉണ്ടായിരുന്നതിനാൽ ഈ ഗ്രാമം ഒരു കാലത്ത് സമീപ ഗ്രാമങ്ങളുടെ വിദ്യാഭ്യാസ കേന്ദ്രമായിരുന്നു. 1927-ൽ എൻഎസ്എസ് ഹൈസ്കൂൾ പണികഴിപ്പിച്ച സോഷ്യലിസ്റ്റ് ആയിരുന്ന ഇരിട്ടുകുഴിയിൽ പരമുപിള്ളയാണ് ഈ ഗ്രാമത്തിലെ ആദ്യത്തെ ലൈബ്രറി സ്ഥാപിച്ചത്. ഈ ചെറിയ ഗ്രാമത്തിന് സമീപത്തായി മൂന്ന് സെക്കൻഡറി സ്കൂളുകളും മൂന്ന് ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂളുകളും ഉണ്ടായിരുന്നതിനാൽ ഗ്രാമത്തിലെ സാക്ഷരതാ നിരക്ക് വളരെ ഉയർന്നതാണ്. KTU സിലബസ് പിന്തുടരുന്ന CAPE ന് കീഴിലുള്ള [[കിടങ്ങൂർ കോളജ് ഓഫ് എഞ്ചിനീയറിങ്|കിടങ്ങൂർ കോളേജ് ഓഫ് എഞ്ചിനീയറിംഗ്]] (CEK) എന്ന പേരിൽ ഒരു എഞ്ചിനീയറിംഗ് കോളേജും ഇവിടെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.

== മതം ==
ഏകദേശം 2000 വർഷത്തിലേറെ പഴക്കമുള്ള പ്രസിദ്ധമായ കിടങ്ങൂർ സുബ്രഹ്മണ്യ ക്ഷേത്രം കിടങ്ങൂരിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. കൂടാതെ പിറയാർ ശിവകുളങ്ങര ക്ഷേത്രം, കത്തോലിക്കാ പള്ളിയായ ക്നാനായ കത്തോലിക്കാ പള്ളി (സെൻ്റ് മേരീസ് ചർച്ച്), സെൻ്റ് സെബാസ്റ്റ്യൻസ് ചർച്ച് മംഗലാരം (പാലാ രൂപത) എന്നിവയും ഇവിടെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. 

== ശ്രദ്ധേയരായ ആളുകൾ ==

* [[കിടങ്ങൂർ ഗോപാലകൃഷ്ണപിള്ള|കിടങ്ങൂർ ഗോപാലകൃഷ്ണപിള്ള]], മുൻ എൻ.എസ്.എസ്. ജനറൽ സെക്രട്ടറി
* [[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]], മുൻ കേരള മുഖ്യമന്ത്രി
* സിജോമോൻ ജോസഫ്, ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് താരം
* [[മമിത ബൈജു]], നടി

== അവലംബം ==</text>
      <sha1>idt0570q4fpr5b6whmhd9m3purp157i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660967</id>
      <parentid>4660962</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T03:44:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4660967</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7969" sha1="n8jfe9z7cua6xzbgeozl1h4cxtpjp9u" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name                            = കിടങ്ങൂർ
| other_name                      = 
| nickname                        = 
| settlement_type                 = ഗ്രാമം
| image_skyline                   = 
| image_alt                       = 
| image_caption                   = 
| pushpin_map                     = India Kerala#India
| pushpin_label_position          = right
| pushpin_map_alt                 = 
| pushpin_map_caption             = Location in Kerala, India
| coordinates                     = {{coord|9|40|0|N|76|36|0|E|display=inline,title}}
| subdivision_type                = Country
| subdivision_name                = {{flag|India}}
| subdivision_type1               = [[States and territories of India|State]]
| subdivision_name1               = [[കേരളം]]
| subdivision_type2               = [[List of districts of India|District]]
| subdivision_name2               = [[Kottayam district|കോട്ടയം]]
| established_title               = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date                = 
| founder                         = 
| named_for                       = 
| government_type                 = 
| governing_body                  = 
| unit_pref                       = Metric
| area_footnotes                  = 
| area_rank                       = 
| area_total_km2                  = 
| elevation_footnotes             = 
| elevation_m                     = 
| population_total                = 
| population_as_of                = 
| population_rank                 = 
| population_density_km2          = auto
| population_demonym              = 
| population_footnotes            = 
| demographics_type1              = Languages
| demographics1_title1            = Official
| demographics1_info1             = [[Malayalam language|Malayalam]], [[English language|English]]
| timezone1                       = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1                     = +5:30
| postal_code_type                = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code                     = 686572 &amp; 686583
| area_code_type                  = Telephone code
| area_code                       = 04822
| registration_plate              = KL-35
| blank1_name_sec1                = Coastline
| blank1_info_sec1                = {{Convert|0|km|mi}}
| blank2_name_sec1                = Nearest city
| blank2_info_sec1                = Palai
| blank3_name_sec1                = [[Lok Sabha]] constituency
| blank3_info_sec1                = Kottayam
| blank1_name_sec2                = [[Climate of India|Climate]]
| blank1_info_sec2                = [[Climatic regions of India|Tropical monsoon]] &lt;small&gt;([[Köppen climate classification|Köppen]])&lt;/small&gt;
| blank2_name_sec2                = Avg. summer temperature
| blank2_info_sec2                = {{convert|35|°C|°F}}
| blank3_name_sec2                = Avg. winter temperature
| blank3_info_sec2                = {{convert|27|°C|°F}}
| website                         = 
| footnotes                       = 
}}{{For|ഇതേ പേരിലുള്ള ഏറണാകുളം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമത്തിന്|കിടങ്ങൂർ (എറണാകുളം)}}


കേരളത്തിലെ [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം ജില്ലയിലെ]] ഒരു ഗ്രാമമാണ് '''കിടങ്ങൂർ'''. കോട്ടയം ജില്ലയിലെ രണ്ട് പ്രധാന പട്ടണങ്ങളായ കോട്ടയത്തിനും [[പാലാ|പാലായ്ക്കും]] ഇടയിലാണ് ഈ ഗ്രാമം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. [[ഉഴവൂർ ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|ഉഴവൂർ ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്തിലുൾപ്പെട്ട]] [[കിടങ്ങൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കിടങ്ങൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിനു]] കീഴിലുള്ള പ്രദേശമാണിത്.

== ഭൂമിശാസ്ത്രം ==
കിടങ്ങൂർ ഗ്രാമത്തിൻ്റെ ഹൃദയഭാഗത്തുകൂടിയാണ് [[മീനച്ചിലാർ]] ഒഴുകുന്നത്. പല പ്രാചീന കയ്യെഴുത്തുപ്രതികളിലും പരാമർശിക്കപ്പെടുന്ന ഈ ഗ്രാമം കുറഞ്ഞത് നാലാം നൂറ്റാണ്ടിലെങ്കിലും നിലനിന്നിരുന്നതായി കരുതപ്പെടുന്നു.

== വിദ്യാഭ്യാസം ==
75 വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് ഒരു ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂളും രണ്ട് ഹൈസ്കൂളും ഉണ്ടായിരുന്നതിനാൽ ഈ ഗ്രാമം ഒരു കാലത്ത് സമീപ ഗ്രാമങ്ങളുടെ വിദ്യാഭ്യാസ കേന്ദ്രമായിരുന്നു. 1927-ൽ എൻഎസ്എസ് ഹൈസ്കൂൾ പണികഴിപ്പിച്ച സോഷ്യലിസ്റ്റ് ആയിരുന്ന ഇരിട്ടുകുഴിയിൽ പരമുപിള്ളയാണ് ഈ ഗ്രാമത്തിലെ ആദ്യത്തെ ലൈബ്രറി സ്ഥാപിച്ചത്. ഈ ചെറിയ ഗ്രാമത്തിന് സമീപത്തായി മൂന്ന് സെക്കൻഡറി സ്കൂളുകളും മൂന്ന് ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂളുകളും ഉണ്ടായിരുന്നതിനാൽ ഗ്രാമത്തിലെ സാക്ഷരതാ നിരക്ക് വളരെ ഉയർന്നതാണ്. KTU സിലബസ് പിന്തുടരുന്ന CAPE ന് കീഴിലുള്ള [[കിടങ്ങൂർ കോളജ് ഓഫ് എഞ്ചിനീയറിങ്|കിടങ്ങൂർ കോളേജ് ഓഫ് എഞ്ചിനീയറിംഗ്]] (CEK) എന്ന പേരിൽ ഒരു എഞ്ചിനീയറിംഗ് കോളേജും ഇവിടെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.

== മതം ==
ഏകദേശം 2000 വർഷത്തിലേറെ പഴക്കമുള്ള പ്രസിദ്ധമായ [[കിടങ്ങൂർ സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രം|കിടങ്ങൂർ സുബ്രഹ്മണ്യ ക്ഷേത്രം]] കിടങ്ങൂരിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. കൂടാതെ പിറയാർ ശിവകുളങ്ങര ക്ഷേത്രം, കത്തോലിക്കാ പള്ളിയായ ക്നാനായ കത്തോലിക്കാ പള്ളി (സെൻ്റ് മേരീസ് ചർച്ച്), സെൻ്റ് സെബാസ്റ്റ്യൻസ് ചർച്ച് മംഗലാരം (പാലാ രൂപത) എന്നിവയും ഇവിടെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. 

== ശ്രദ്ധേയരായ ആളുകൾ ==

* [[കിടങ്ങൂർ ഗോപാലകൃഷ്ണപിള്ള|കിടങ്ങൂർ ഗോപാലകൃഷ്ണപിള്ള]], മുൻ എൻ.എസ്.എസ്. ജനറൽ സെക്രട്ടറി
* [[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]], മുൻ കേരള മുഖ്യമന്ത്രി
* സിജോമോൻ ജോസഫ്, ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് താരം
* [[മമിത ബൈജു]], നടി

== അവലംബം ==</text>
      <sha1>n8jfe9z7cua6xzbgeozl1h4cxtpjp9u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:ReXLer</title>
    <ns>3</ns>
    <id>635493</id>
    <revision>
      <id>4660846</id>
      <parentid>4581888</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T16:07:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Cabayi</username>
        <id>70216</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Cabayi എന്ന ഉപയോക്താവ് [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sixaxis]] എന്ന താൾ [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:ReXLer]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു: &quot;[[Special:CentralAuth/Sixaxis|Sixaxis]]&quot; എന്ന ഉപയോക്താവിനെ &quot;[[Special:CentralAuth/ReXLer|ReXLer]]&quot; എന്നു പേരുമാറ്റിയപ്പോൾ താൾ കൂടെ സ്വയം മാറിയിട്ടുണ്ട്.</comment>
      <origin>4280030</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6838" sha1="b665r534tx5imvyo1rvkujy605ezp4v" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: Php13333332 | Php13333332 | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 03:55, 20 ഡിസംബർ 2024 (UTC)</text>
      <sha1>b665r534tx5imvyo1rvkujy605ezp4v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Teixun</title>
    <ns>3</ns>
    <id>657680</id>
    <revision>
      <id>4660844</id>
      <parentid>4548993</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T15:49:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Manchiu</username>
        <id>12858</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Manchiu എന്ന ഉപയോക്താവ് [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:吉国章吾]] എന്ന താൾ [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Teixun]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു: &quot;[[Special:CentralAuth/吉国章吾|吉国章吾]]&quot; എന്ന ഉപയോക്താവിനെ &quot;[[Special:CentralAuth/Teixun|Teixun]]&quot; എന്നു പേരുമാറ്റിയപ്പോൾ താൾ കൂടെ സ്വയം മാറിയിട്ടുണ്ട്.</comment>
      <origin>4548993</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6834" sha1="rv3xoejqculvxoyovnhn0ueihx9bnhj" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: 吉国章吾 | 吉国章吾 | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 12:46, 21 ജൂലൈ 2025 (UTC)</text>
      <sha1>rv3xoejqculvxoyovnhn0ueihx9bnhj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>അപരാജിത ദത്ത</title>
    <ns>0</ns>
    <id>658035</id>
    <revision>
      <id>4660891</id>
      <parentid>4552469</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T01:36:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4660891</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15482" sha1="kl4iox7thwhkxohmu7cse4udcw6pel3" xml:space="preserve">
{{Infobox scientist
| name              = അപരാജിത ദത്ത
| image             = Aparajita Datta in Namdapha 01.jpg
| image_size        = 
| caption           = ദത്ത 2006-ൽ
| birth_date        = 5 ജനുവരി 1970
| birth_place       = [[കൊൽക്കത്ത]], ഇന്ത്യ
| death_date        = 
| death_place       = 
| alma_mater        = [[വൈൽഡ് ലൈഫ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഇന്ത്യ]], ഡെറാഡൂൺ
| doctoral_advisor  = 
| doctoral_students = 
| known_for         = [[വേഴാമ്പൽ|വേഴാമ്പലുകൾ]]
| influences        = 
| influenced        = 
| signature         = 
| footnotes         = 
}}
[[പ്രമാണം:Aparajita_Datta_-_Turning_hunters_into_conservationists.webm|ലഘുചിത്രം|അപരാജിത ദത്ത-വേട്ടക്കാരെ സംരക്ഷണവാദികളാക്കി മാറ്റുന്നുഃ വീഡിയോ അവതരണം, 7 മിനിറ്റ്]]
[[പ്രമാണം:Great_Hornbill_Male2.jpg|ലഘുചിത്രം|2015ൽ ദത്ത പകർത്തിയ ദ ഗ്രേറ്റ് ഹോൺബിൽ]]
[[പ്രമാണം:Nature_Education_Teacher_training_02.jpg|ലഘുചിത്രം|അരുണാചൽ പ്രദേശിലെ അധ്യാപക പരിശീലന ശിൽപശാല]]
നേച്ചർ കൺസർവേഷൻ ഫൌണ്ടേഷനിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ഇന്ത്യൻ വന്യജീവി പരിസ്ഥിതി ശാസ്ത്രജ്ഞയാണ് '''അപരാജിത ദത്ത''' (ജനനം 1970).&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.sanctuaryasia.com/people/opinions/10039-dr-aparajita-datta-wild-shades-of-grey.html|title=Dr. Aparajita Datta – Wild Shades Of Grey|access-date=8 February 2020|date=6 June 2015|publisher=Sanctuary Asia, Vol. XXXV|language=|archive-url=https://web.archive.org/web/20200129142459/https://www.sanctuaryasia.com/people/opinions/10039-dr-aparajita-datta-wild-shades-of-grey.html|archive-date=29 January 2020}}&lt;/ref&gt; അരുണാചൽ പ്രദേശിലെ ഇടതൂർന്ന ഉഷ്ണമേഖലാ വനങ്ങളിലെ അവരുടെ ഗവേഷണം മലമുഴക്കി വേഴാമ്പലുകളെ കേന്ദ്രീകരിച്ചായിരുന്നു. ഈ ഗവേഷണത്തിന്റെ ഫലമായി വേഴാമ്പലുകളെ വേട്ടക്കാരിൽ നിന്ന്  രക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തു. 2013-ൽ [[വിറ്റ്‌ലി പുരസ്കാരം|വൈറ്റ്ലി അവാർഡ്]] ലഭിച്ച എട്ട് സംരക്ഷണവാദികളിൽ ഒരാളായിരുന്നു അവർ.&lt;ref name=&quot;jag&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.jagranjosh.com/current-affairs/a-young-indian-biologist-aparajita-datta-honoured-with-the-whitley-award-2013-1367651371-1|title=A Young Indian Biologist, Aparajita Datta Honoured With the Whitley Award 2013|access-date=8 February 2020|date=4 May 2013|publisher=Jagran Josh|language=|archive-date=2020-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20200129143930/https://www.jagranjosh.com/current-affairs/a-young-indian-biologist-aparajita-datta-honoured-with-the-whitley-award-2013-1367651371-1|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Ross2014&quot; /&gt; ഐയുസിഎൻ ഹോൺബിൽ സ്പെഷ്യലിസ്റ്റ് ഗ്രൂപ്പിന്റെ സഹ അദ്ധ്യക്ഷൻ കൂടിയാണ് അവർ.

== ജീവചരിത്രം ==
1970 ജനുവരി 5ന് [[കൊൽക്കത്ത|കൊൽക്കത്തയിൽ]] ജനിച്ച അവർ 1978ൽ കുടുംബത്തോടൊപ്പം സാംബിയയിലെ [[ലുസാക്ക|ലുസാക്കയിലേക്ക്]] താമസം മാറി. പിതാവ് അവിടെ അക്കൌണ്ടന്റായി ജോലി ചെയ്തു. പ്രകൃതിയോടുള്ള അപരാജിതയുടെ താൽപര്യം ശ്രദ്ധയിൽപ്പെട്ട ഇന്റർനാഷണൽ സ്കൂൾ ഓഫ് ലുസാക്കയിലെ അവളുടെ അദ്ധ്യാപിക അവൾക്ക് പ്രത്യേക ശ്രദ്ധ നൽകി. അവളെ സ്കൂളിലെ മൃഗശാല ക്ലബ്ബിലേക്ക് ക്ഷണിച്ചു. അഞ്ച് വർഷത്തിന് ശേഷം കുടുംബം ആഫ്രിക്കയിൽ നിന്ന് ഇന്ത്യയിലേക്ക് മടങ്ങി. അവിടെ ഹൈസ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം കൊൽക്കത്തയിലെ പ്രസിഡൻസി സർവകലാശാലയിൽ സസ്യശാസ്ത്രം പഠിക്കുകയും ചെയ്തു. ബിരുദം നേടിയ ശേഷം അപരാജിത [[വൈൽഡ് ലൈഫ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഇന്ത്യ|വൈൽഡ്ലൈഫ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഇന്ത്യയിൽ]] ചേർന്നു, അവിടെ 1993 ൽ വൈൽഡ്രൈൽഡ് ഇക്കോളജിയിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദം നേടി. സർവകലാശാലയിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ കണ്ടുമുട്ടിയ വന്യജീവി പരിസ്ഥിതി വിദ്യാർത്ഥിയായ ചാരുദത്ത് മിശ്രയെ അപരാജിത 1999ൽ വിവാഹം കഴിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Ross2014&quot;&gt;{{Cite book |last=Ross |first=Michael Elsohn |url=https://books.google.com/books?id=f_HQAgAAQBAJ&amp;pg=PA99 |title=A World of Her Own: 24 Amazing Women Explorers and Adventurers |publisher=Chicago Review Press |year=2014 |isbn=978-1-61374-438-3 |pages=99–}}&lt;/ref&gt;

ഇന്ത്യയുടെ പടിഞ്ഞാറൻ തീരത്തുള്ള ഗുജറാത്തിലെ രാജ്കോട്ടിലെ സൌരാഷ്ട്ര സർവകലാശാല നിന്ന് ഡോക്ടറേറ്റ് നേടിയെങ്കിലും അവരുടെ പ്രബന്ധത്തിൻറെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ അവരെ അരുണാചൽ പ്രദേശിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി. അവിടെ പഖുയി വന്യജീവി സങ്കേതത്തിലെ വേഴാമ്പലുകളുടെ ആവാസവ്യവസ്ഥയിൽ ഗവേഷണം നടത്തി. ഈ വിഷയത്തിൽ വിജയകരമായി പിഎച്ച്ഡി പൂർത്തിയാക്കി. 80-ലധികം ഇനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള സസ്യങ്ങളുടെ വിത്തുകൾ വേഴാമ്പലുകൾ പരത്തുന്നതിനാൽ ഇവ പരിസ്ഥിതിക്ക് അത്യന്താപേക്ഷിതമാണെന്ന് അപരാജിതയുടെ പഠനം തെളിയിച്ചു. വേഴാമ്പലുകളെ &quot;വനത്തിലെ കർഷകർ&quot; എന്ന് അപരാജിത വിശേഷിപ്പിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Ross2014&quot; /&gt;

2002ൽ മൈസൂരുവിലേക്ക് താമസം മാറി. മൈസൂരിലെ ചാമുണ്ഡി കുന്നുകളിലെ വേഴാമ്പലുളെ അവിടെയുള്ള ഗോത്രവർഗ്ഗങ്ങൾ വേട്ടായടുന്നതുമൂലമുള്ള പ്രത്യാഘാതങ്ങളെപ്പറ്റി പഠിക്കുന്നതിൽ അപരാജിത ഏർപ്പെട്ടു. ഇതിനായി നേച്ചർ കൺസർവേഷൻ ഫൌണ്ടേഷനും വൈൽഡ്ലൈഫ് കൺസർവേഷൻ സൊസൈറ്റിയുടെ ഇന്ത്യ പ്രോഗ്രാമിനും വേണ്ടി പ്രവർത്തിക്കാൻ തുടങ്ങി. പ്രാദേശിക വേട്ടക്കാരുമായുള്ള സമ്പർക്കത്തിന്റെ ഫലമായി, ഇന്ത്യയിൽ ഇല മാനുകളുടെയും കറുത്ത കുരയ്ക്കുന്ന മാനുകളുടെയും സാന്നിധ്യം അവർ വെളിപ്പെടുത്തി. ഭർത്താവ് മിശ്രയ്ക്കും വന്യജീവി ജീവശാസ്ത്രജ്ഞനായ [[മൈസൂരു|മൈസൂർ]] ദോരേസ്വാമി മധുസൂദനനുമൊപ്പം അരുണാചൽ പ്രദേശിലെ ഹിമാലയത്തിന്റെ ഉയരങ്ങളിലേക്ക് ഒരു പര്യവേഷണം നടത്തി, അവിടെ ഒരു ചൈനീസ് ഗോറൽ കണ്ടതിന് ശേഷം [[അരുണാചൽ മകാക്|അരുണാചൽ മക്കാക്ക്]] എന്ന പേരിൽ ഒരു പുതിയ ഇനം കുരങ്ങിനെ അവർ കണ്ടെത്തി.&lt;ref name=&quot;Ross2014&quot; /&gt;
നംദാഫ ദേശീയോദ്യാനത്തിൽ കരടികൾ, കടുവകൾ, മേഘപ്പുലികൾ, കസ്തൂരിമാൻ എന്നിവയുൾപ്പെടെ അരുണാചൽ പ്രദേശിലെ വന്യജീവികളുടെ സെൻസസ് നടത്താനുള്ള ആദ്യ ദൌത്യത്തിന് അപരാജിത തുടക്കമിട്ടു. മുൻ [[ലിസു ജനത|ലിസു]] വേട്ടക്കാരുടെയും [[നിഷി|നൈഷി]] ഗോത്രക്കാരുടെയും സഹായത്തോടെ അവർ വേഴാമ്പലുകളെ വരയ്ക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനം തുടർന്നു. കുട്ടികൾക്ക് വൈദ്യസഹായം, ആരോഗ്യ പരിരക്ഷ, കിൻഡർഗാർട്ടൻ എന്നിവ നിർമ്മിച്ചുകൊണ്ട് വേട്ടയാടൽ നിർത്താൻ ഗോത്രവർഗ്ഗ വേട്ടക്കാരെ സഹായിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Ross2014&quot; /&gt; &quot;ലിസു ജനത ഞങ്ങളുടെ അരികിൽ തന്നെയുണ്ട്. ഞാൻ ഒരിക്കലും അറിയാത്ത കാര്യങ്ങൾ അവർ കാണിക്കുകയും എന്നോട് പറയുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. പ്രാദേശിക ജനങ്ങളുടെ ഉൾക്കാഴ്ചയെ എത്രമാത്രം ആശ്രയിക്കുന്നുവെന്ന് വന്യജീവി ജീവശാസ്ത്രജ്ഞർ പലപ്പോഴും മറക്കുന്നുവെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു&quot;. എന്നെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഈ അവിശ്വസനീയമായ സ്ഥലത്തിന്റെ അത്ഭുതത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം ലിസുക്കൊപ്പം വനത്തിലെ നിമിഷങ്ങൾ പങ്കിടുന്നു&quot;.&lt;ref name=&quot;ng&quot; /&gt;

ലിസു ജനതയുടെ കരകൌശല വസ്തുക്കളുടെ വിപണനം വികസിപ്പിച്ചും പ്രദേശത്തെ പ്രകൃതി ടൂറിസത്തിന്റെ ആകർഷണങ്ങൾ വികസിപ്പിച്ചും ബദൽ വരുമാന സ്രോതസ്സുകൾ കണ്ടെത്താൻ അപരാജിതയും അവരുടെ ജീവശാസ്ത്രജ്ഞരുടെ സംഘവും സഹായിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;jag&quot; /&gt;

== പുരസ്കാരങ്ങൾ ==

* 2004: സാങ്ച്വറി ഏഷ്യയുടെ എർത്ത് ഹീറോസ് അവാർഡ് (ചാരുദത്ത് മിശ്രയ്ക്കൊപ്പം) &lt;ref name=&quot;Ross2014&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://sanctuarynaturefoundation.org/award/chardutt-mishra-and-aparajita|title=Chardutt Mishra And Aparajita|access-date=2021-09-29|date=2021-04-13|website=sanctuarynaturefoundation.org|language=en}}&lt;/ref&gt;
* 2009: കമ്മ്യൂണിറ്റി അധിഷ്ഠിത സംരക്ഷണ ശ്രമങ്ങൾക്കുള്ള വിമൻ ഓഫ് ഡിസ്കവറി ഹ്യൂമാനിറ്റി അവാർഡ് &lt;ref name=&quot;Ross2014&quot; /&gt;
* 2010: നാഷണൽ ജിയോഗ്രാഫിക് എമർജിംഗ് എക്സ്പ്ലോറർ &lt;ref name=&quot;ng&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.nationalgeographic.org/find-explorers/aparajita-datta|title=Emerging Explorer 2010: Aparajita Datta|access-date=10 February 2020|publisher=National Geographic|language=|archive-date=2020-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20200129140356/https://www.nationalgeographic.org/find-explorers/aparajita-datta|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* 2013: വൈറ്റ്ലി അവാർഡ് &lt;ref name=&quot;jag&quot; /&gt;

== പുസ്തകങ്ങൾ ==

* അറ്റ് ദ ഫീറ്റ് ഓഫ് ലിവിംഗ് തിംഗ്സ്ഃ ഇരുപത്തിയഞ്ച് ഇയേഴ്സ് ഓഫ് വൈൽഡ്ലൈഫ് റിസർച്ച് ആൻഡ് കൺസർവേഷൻ ഇൻ ഇന്ത്യ, എഡിറ്റ് ചെയ്തത് അപരാജിത ദത്ത, രോഹൻ ആർതർ, ടി. ആർ. ശങ്കർ രാമൻ (2022). ഹാർപർ കോളിൻസ്, ഗുരുഗ്രാം, 378 പേജുകൾ. ISBN .{{ISBN|9789394407855}}
* ''അരുണാചൽ പ്രദേശിലെ മരങ്ങൾഃ ഒരു ഫീൽഡ് ഗൈഡ്'', നവീന്ദു പേജ്, അപരാജിത ദത്ത, ബിബിദിശാനന്ദ ബസു എന്നിവരുടെ (2022). നേച്ചർ കൺസർവേഷൻ ഫൌണ്ടേഷൻ, മൈസൂർ, 591 പേജുകൾ. ISBN [[പ്രത്യേകം:BookSources/9788195466344|9788195466344]].{{ISBN|9788195466344}}&amp;nbsp;

== പരാമർശങ്ങൾ ==
{{Reflist}}
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1970-ൽ ജനിച്ചവർ]]

{{Zoos of India}}{{Ministry of Environment, Forests and Climate Change (India)}}{{Authority control}}</text>
      <sha1>kl4iox7thwhkxohmu7cse4udcw6pel3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവ്:TheGreatEditor024</title>
    <ns>2</ns>
    <id>662238</id>
    <revision>
      <id>4660863</id>
      <parentid>4660739</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T19:20:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TheGreatEditor024</username>
        <id>211141</id>
      </contributor>
      <origin>4660863</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4788" sha1="0ft8hbp5copb2h8sliavvgm6taugr48" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
![[ഉപയോക്താവ്:TheGreatEditor024|Main Page]]
![[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheGreatEditor024|സംവാദം]]
!'''[[:en:User:TheGreatEditor024/sandbox/Malayalam_Wikipedia|ഞാൻ അഴുതിയ ലേഖനങ്ങൾ]]'''
![[xtools:ec/ml.wikipedia.org/TheGreatEditor024|Xtools]]
![[പ്രത്യേകം:ഉപയോക്തൃഇമെയിൽ/TheGreatEditor024|ഇമെയിൽ]] 
|}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
|നമസ്കാരം, ഞാൻ TheGreatEditor024ആണ്.  ഞാൻ [[ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയ]]&lt;nowiki/&gt;യിലും [[സിംപിൾ ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയ]]&lt;nowiki/&gt;യിലും ഒരു എഡിറ്ററാണ്. [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ]]&lt;nowiki/&gt;യിൽ ഞാൻ 32 ലേഖനങ്ങൾ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. ഞാൻ [[കോട്ടയം]], [[പാലാ]] സ്വദേശിയാണ്.
|}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|[[പ്രമാണം:Flag of Ukraine.svg|ലഘുചിത്രം|ഉക്രെയ്‌നിന്റെ പതാക]]അന്താരാഷ്ട്ര വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ലേഖനങ്ങൾ എഴുതുന്നതിലാണ് ഞാൻ പ്രധാനമായും ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നത്, പ്രത്യേകിച്ച് [[ഉത്തര കൊറിയ|ഉത്തര]] [[ഉത്തര കൊറിയ|കൊറിയ]], [[ഉക്രൈൻ|ഉക്രെയ്ൻ]] എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടവ. ചിലപ്പോൾ, തടാകങ്ങൾ, കായികതാരങ്ങൾ മുതലായവയെക്കുറിച്ചും ഞാൻ ലേഖനങ്ങൾ എഴുതാറുണ്ട്. മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലെ മിക്ക എഡിറ്റർമാരും കേരളത്തെയും ഇന്ത്യയെയും കുറിച്ചുള്ള ലേഖനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനാൽ ഞാൻ ഇന്ത്യൻ ലേഖനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നില്ല.
|-
|[[പ്രമാണം:Flag of North Korea.svg|ലഘുചിത്രം|ഉത്തര കൊറിയയുടെ പതാക]]ഇപ്പോൾ, [[ഉത്തര കൊറിയ|ഉത്തര കൊറിയയുമായി]] ബന്ധപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ വളരെ കുറവായതിനാൽ, ആ രാജ്യത്തെക്കുറിച്ച് ലേഖനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിലാണ് ഞാൻ പൂർണ്ണമായും ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നത്.
|-
|ഇപ്പോൾ, മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ {{NUMBEROFARTICLES}} ലേഖനങ്ങളുണ്ട്. 

* [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B5%87%E0%B4%95%E0%B4%82:%E0%B4%AA%E0%B5%81%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%AF_%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B4%B3%E0%B5%81%E0%B4%95%E0%B5%BE&amp;limit=1500 പുതിയ താളുകൾ]
|}
{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;2&quot; |ഭാവി ലേഖനങ്ങൾ
|-
|[[പ്യോംങ്യാംഗ് മെട്രോ]]

* [[മൊറാബോങ് സ്റ്റേഷൻ]]
* [[പുഹുങ് സ്റ്റേഷൻ]]
* [[യോങ്‌വാങ് സ്റ്റേഷൻ]]
* [[പോങ്‌വാ സ്റ്റേഷൻ]]
* [[കോൺസോൾ സ്റ്റേഷൻ]]
* [[റാക്‌വോൺ സ്റ്റേഷൻ]]
* [[സാംഹുങ് സ്റ്റേഷൻ]]
* [[ജോൺസുങ് സ്റ്റേഷൻ]]
|[[നവരസങ്ങൾ|നഗരങ്ങൾ]]

* [[വോൺസാൻ]]
* [[നംപോ]]
* [[ചോങ്ജിൻ]]

[[വിമാനത്താവളം]]

* [[കൽമ വിമാനത്താവളം]]
* [[സോണ്ടോക്ക് വിമാനത്താവളം]]
* [[പ്യോംങ്യാംഗ് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]]
* [[ഒറാങ് വിമാനത്താവളം]]
* [[ഹയേസാൻ എയർഫീൽഡ്]]
* [[സിനുയിജു വിമാനത്താവളം]]
* [[സാംജിയോൺ വിമാനത്താവളം]]
|}
[[en:User:TheGreatEditor024]]
[[simple:User:TheGreatEditor024]]
[[ru:User:TheGreatEditor024]]</text>
      <sha1>0ft8hbp5copb2h8sliavvgm6taugr48</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4661021</id>
      <parentid>4660863</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T08:03:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TheGreatEditor024</username>
        <id>211141</id>
      </contributor>
      <origin>4661021</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4788" sha1="3tmvqp8ni6qe552gphmakol7hhqce0n" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
![[ഉപയോക്താവ്:TheGreatEditor024|Main Page]]
![[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheGreatEditor024|സംവാദം]]
!'''[[:en:User:TheGreatEditor024/sandbox/Malayalam_Wikipedia|ഞാൻ അഴുതിയ ലേഖനങ്ങൾ]]'''
![[xtools:ec/ml.wikipedia.org/TheGreatEditor024|Xtools]]
![[പ്രത്യേകം:ഉപയോക്തൃഇമെയിൽ/TheGreatEditor024|ഇമെയിൽ]] 
|}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
|നമസ്കാരം, ഞാൻ TheGreatEditor024ആണ്.  ഞാൻ [[ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയ]]&lt;nowiki/&gt;യിലും [[സിംപിൾ ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയ]]&lt;nowiki/&gt;യിലും ഒരു എഡിറ്ററാണ്. [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ]]&lt;nowiki/&gt;യിൽ ഞാൻ 34 ലേഖനങ്ങൾ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. ഞാൻ [[കോട്ടയം]], [[പാലാ]] സ്വദേശിയാണ്.
|}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|[[പ്രമാണം:Flag of Ukraine.svg|ലഘുചിത്രം|ഉക്രെയ്‌നിന്റെ പതാക]]അന്താരാഷ്ട്ര വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ലേഖനങ്ങൾ എഴുതുന്നതിലാണ് ഞാൻ പ്രധാനമായും ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നത്, പ്രത്യേകിച്ച് [[ഉത്തര കൊറിയ|ഉത്തര]] [[ഉത്തര കൊറിയ|കൊറിയ]], [[ഉക്രൈൻ|ഉക്രെയ്ൻ]] എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടവ. ചിലപ്പോൾ, തടാകങ്ങൾ, കായികതാരങ്ങൾ മുതലായവയെക്കുറിച്ചും ഞാൻ ലേഖനങ്ങൾ എഴുതാറുണ്ട്. മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലെ മിക്ക എഡിറ്റർമാരും കേരളത്തെയും ഇന്ത്യയെയും കുറിച്ചുള്ള ലേഖനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനാൽ ഞാൻ ഇന്ത്യൻ ലേഖനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നില്ല.
|-
|[[പ്രമാണം:Flag of North Korea.svg|ലഘുചിത്രം|ഉത്തര കൊറിയയുടെ പതാക]]ഇപ്പോൾ, [[ഉത്തര കൊറിയ|ഉത്തര കൊറിയയുമായി]] ബന്ധപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ വളരെ കുറവായതിനാൽ, ആ രാജ്യത്തെക്കുറിച്ച് ലേഖനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിലാണ് ഞാൻ പൂർണ്ണമായും ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നത്.
|-
|ഇപ്പോൾ, മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ {{NUMBEROFARTICLES}} ലേഖനങ്ങളുണ്ട്. 

* [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B5%87%E0%B4%95%E0%B4%82:%E0%B4%AA%E0%B5%81%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%AF_%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B4%B3%E0%B5%81%E0%B4%95%E0%B5%BE&amp;limit=1500 പുതിയ താളുകൾ]
|}
{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;2&quot; |ഭാവി ലേഖനങ്ങൾ
|-
|[[പ്യോംങ്യാംഗ് മെട്രോ]]

* [[മൊറാബോങ് സ്റ്റേഷൻ]]
* [[പുഹുങ് സ്റ്റേഷൻ]]
* [[യോങ്‌വാങ് സ്റ്റേഷൻ]]
* [[പോങ്‌വാ സ്റ്റേഷൻ]]
* [[കോൺസോൾ സ്റ്റേഷൻ]]
* [[റാക്‌വോൺ സ്റ്റേഷൻ]]
* [[സാംഹുങ് സ്റ്റേഷൻ]]
* [[ജോൺസുങ് സ്റ്റേഷൻ]]
|[[നവരസങ്ങൾ|നഗരങ്ങൾ]]

* [[വോൺസാൻ]]
* [[നംപോ]]
* [[ചോങ്ജിൻ]]

[[വിമാനത്താവളം]]

* [[കൽമ വിമാനത്താവളം]]
* [[സോണ്ടോക്ക് വിമാനത്താവളം]]
* [[പ്യോംങ്യാംഗ് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]]
* [[ഒറാങ് വിമാനത്താവളം]]
* [[ഹയേസാൻ എയർഫീൽഡ്]]
* [[സിനുയിജു വിമാനത്താവളം]]
* [[സാംജിയോൺ വിമാനത്താവളം]]
|}
[[en:User:TheGreatEditor024]]
[[simple:User:TheGreatEditor024]]
[[ru:User:TheGreatEditor024]]</text>
      <sha1>3tmvqp8ni6qe552gphmakol7hhqce0n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം</title>
    <ns>4</ns>
    <id>669406</id>
    <revision>
      <id>4660774</id>
      <parentid>4653803</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T12:39:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AksharaBot</username>
        <id>221747</id>
      </contributor>
      <comment>/* പദ്ധതിയുടെ ഘട്ടങ്ങൾ */ +1</comment>
      <origin>4660774</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17273" sha1="2gkt5fnoike6memw5hupw3g7aoec4s3" xml:space="preserve">{{Notice|ഇത് ഒരു കരട് പദ്ധതിരേഖയാണ്. സമൂഹത്തിന്റെ അഭിപ്രായങ്ങൾക്കും നിർദ്ദേശങ്ങൾക്കുമായി [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്|പഞ്ചായത്തിൽ]] ചർച്ചയ്ക്ക് സമർപ്പിച്ചിരിക്കുകയാണ്.}}
== എന്താണ് ഈ പദ്ധതി? ==

[[:mw:Special:MyLanguage/Content translation|ഉള്ളടക്കപരിഭാഷാ ഉപകരണം]] (Content Translation — CX) വഴി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട പല മലയാളം ലേഖനങ്ങളിലും യന്ത്രപരിഭാഷയുടെ പോരായ്മകൾ നിലനിൽക്കുന്നു: അസ്വാഭാവികമായ വാക്യഘടന, വ്യാകരണപ്പിശകുകൾ, തെറ്റായ പദപ്രയോഗങ്ങൾ, പരിഭാഷിക്കപ്പെടാതെ കിടക്കുന്ന ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഗങ്ങൾ.

'''ക്ലോഡ്''' (Claude) നിർമ്മിതബുദ്ധി മോഡലുകൾ ഉപയോഗിച്ചു പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ബോട്ട് വഴി (പൈലറ്റും രണ്ടാം ബാച്ചും: Claude Fable 5; മൂന്നാം ബാച്ച്: Claude Opus 5), CX ഉപയോഗിച്ചു സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങളിലെ '''ഭാഷയും വ്യാകരണവും മാത്രം''' മെച്ചപ്പെടുത്തുകയാണ് ഈ പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം. വസ്തുതകൾ, സംഖ്യകൾ, അവലംബങ്ങൾ, ഫലകങ്ങൾ, കണ്ണികൾ, വർഗ്ഗങ്ങൾ എന്നിവയൊന്നും ബോട്ട് മാറ്റില്ല.

== പദ്ധതിയുടെ ഘട്ടങ്ങൾ ==

ഓരോ ഘട്ടവും പൂർത്തിയായശേഷം മാത്രമേ അടുത്തതിലേക്കു കടക്കൂ. ഏതു ഘട്ടത്തിലും സമൂഹം എതിർപ്പ് അറിയിച്ചാൽ പദ്ധതി നിർത്തിവയ്ക്കും.

{| class=&quot;wikitable&quot;
! ഘട്ടം !! എന്തു ചെയ്യും !! സ്ഥിതി
|-
| 1. ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്തൽ || CX ടാഗുള്ള ലേഖനങ്ങളിൽനിന്ന്, യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം ഏറ്റവും കൂടിയ 100 എണ്ണം പൈലറ്റിനായി തിരഞ്ഞെടുത്തു ([[/ആദ്യ 200 ലേഖനങ്ങൾ|പട്ടിക]]). || {{done}}
|-
| 2. പൈലറ്റ് തിരുത്തലുകൾ || ബോട്ട് ഈ 100 ലേഖനങ്ങളിൽ ഒരു ഉപയോക്താവിന്റെ മേൽനോട്ടത്തിൽ ഭാഷാതിരുത്തൽ നടത്തി. എല്ലാ diff-കളും പദ്ധതി നടത്തിപ്പുകാരി പരിശോധിച്ചു; അർത്ഥവ്യതിയാനമോ വിവരനഷ്ടമോ കണ്ടെത്തിയില്ല ([[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|ഫലരേഖ]]). || {{done}}
|-
| 2b. രണ്ടാം ബാച്ച് || പട്ടികയിലെ അടുത്ത 100 ലേഖനങ്ങളിൽ (യന്ത്രപരിഭാഷ ≥98%) AI ഏജന്റുകൾ ഭാഷാതിരുത്തൽ നടത്തി: 76 എണ്ണത്തിൽ തിരുത്തി, 24 എണ്ണത്തിൽ ഭാഷ ഇതിനകം മെച്ചമായിരുന്നു ([[/രണ്ടാം ബാച്ച്|ഫലരേഖ]]). || {{done}}
|-
| 2c. മൂന്നാം ബാച്ച് || പട്ടികയിലെ അടുത്ത 500 ലേഖനങ്ങളിൽ (ക്രമസംഖ്യ 198–697) നിർമ്മിതബുദ്ധി (Claude Opus 5) ഏജന്റുകൾ ഭാഷാതിരുത്തൽ നടത്തി: 175 എണ്ണത്തിൽ തിരുത്തി, 71 എണ്ണത്തിൽ ഭാഷ ഇതിനകം മെച്ചമായിരുന്നു, 146 എണ്ണം പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞ് ഉപയോക്താക്കൾക്കായി രേഖപ്പെടുത്തി ([[/മൂന്നാം ബാച്ച്|ഫലരേഖ]]). || {{done}}
|-
| 2c. മൂന്നാം ബാച്ച് || പട്ടികയിലെ അടുത്ത 500 ലേഖനങ്ങളിൽ (ക്രമസംഖ്യ 198–697) നിർമ്മിതബുദ്ധി (Claude Opus 5) ഏജന്റുകൾ ഭാഷാതിരുത്തൽ നടത്തി: 175 എണ്ണത്തിൽ തിരുത്തി, 71 എണ്ണത്തിൽ ഭാഷ ഇതിനകം മെച്ചമായിരുന്നു, 146 എണ്ണം പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞ് ഉപയോക്താക്കൾക്കായി രേഖപ്പെടുത്തി ([[/മൂന്നാം ബാച്ച്|ഫലരേഖ]]). || {{done}}
|-
| 3. സമൂഹപരിശോധന || പൈലറ്റ് തിരുത്തുകളുടെ കൃത്യത കൂടുതൽ പേർ സ്വതന്ത്രമായി പരിശോധിക്കണം — പങ്കുചേരാൻ [[/ടാസ്ക് ഫോഴ്സ്|ടാസ്ക് ഫോഴ്സ്]] കാണുക. || {{doing}}
|-
| 4. പഞ്ചായത്ത് ചർച്ച || പൈലറ്റ് ഫലങ്ങൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്|പഞ്ചായത്തിൽ]] അവതരിപ്പിച്ച് സമവായം തേടും. || {{done}}
|-
| 5. ബോട്ട് അപേക്ഷ || സമവായം അനുകൂലമെങ്കിൽ [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ/അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷകൾ|ബോട്ട് അംഗീകാരത്തിന് അപേക്ഷിക്കും]]. പഞ്ചായത്തുചർച്ചയിലും ബോട്ട് അപേക്ഷയിലും ലഭിക്കുന്ന എല്ലാ നിർദ്ദേശങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളിച്ച് ബോട്ട് പുതുക്കിപ്പണിയും. || {{done}}
|-
| 6. സ്വയംപ്രവർത്തനം || അംഗീകാരം ലഭിച്ചശേഷം, CX ടാഗുള്ള ലേഖനങ്ങളിലൂടെ ബോട്ട് സ്വയം കടന്നുപോയി ഭാഷ തിരുത്തും. ഓരോ തിരുത്തിന്റെയും diff ഈ താളിന്റെ ഒരു ഉപതാളിൽ പരസ്യമായി പട്ടികപ്പെടുത്തും. || വരാനിരിക്കുന്നു
|}

== പൈലറ്റ് പരിശോധനയിൽ പങ്കുചേരൂ ==

100 ലേഖനങ്ങളിലെ പൈലറ്റ് പൂർത്തിയായി. ഒരാളുടെ പരിശോധന മാത്രം പോരാ, കൂടുതൽ പേരുടെ സഹായം ആവശ്യമുണ്ട്. സഹായിക്കാനായി:

# [[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|പൈലറ്റ് ഫലരേഖയിൽനിന്ന്]] ഏതാനും diff-കൾ തിരഞ്ഞെടുക്കുക.
# അർത്ഥം മാറിയിട്ടുണ്ടോ, വിവരം നഷ്ടപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടോ, ഭാഷ യഥാർത്ഥത്തിൽ മെച്ചപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടോ എന്നു വിലയിരുത്തുക (ആവശ്യമെങ്കിൽ ഇംഗ്ലീഷ് മൂലലേഖനവുമായി ഒത്തുനോക്കാം).
# നിരീക്ഷണങ്ങൾ [[വിക്കിപീഡിയ സംവാദം:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം|ഈ താളിന്റെ സംവാദത്തിൽ]] കുറിക്കുക. പിശകു കണ്ടാൽ ആ തിരുത്ത് മുൻപ്രാപനം ചെയ്യുകയുമാവാം.

'''പൈലറ്റിന്റെ രത്നച്ചുരുക്കം''': ഉള്ളടക്ക പരിഭാഷ ടൂൾ ഉപയോഗിച്ച് തിരുത്തിയ 100-ൽ 92 ലേഖനങ്ങളിൽ ഭാഷാതിരുത്തൽ വരുത്തി. യന്ത്രപരിഭാഷ വരുത്തിയ ഗുരുതര അർത്ഥപ്പിശകുകളും കണ്ടെത്തി തിരുത്തി (ഉദാ: 'Everton Weekes' എന്ന കായികതാരത്തിന്റെ പേര് 'ആഴ്ചകൾ' എന്നു പരിഭാഷപ്പെട്ടിരുന്നു). 41 ലേഖനങ്ങളിൽ കണ്ട വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ AI തിരുത്താതെ ഉപയോക്താക്കൾക്കായി രേഖപ്പെടുത്തി. വിശദാംശങ്ങൾ: [[ഉപയോക്താവ്:Netha_Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|പൈലറ്റ് നിരീക്ഷണങ്ങൾ]].

== ടാസ്ക് ഫോഴ്സ് ==

ബോട്ടിന് ഭാഷ മാത്രം നന്നാക്കുന്ന ജോലിയേ നൽകിയിട്ടുള്ളൂ. കാലഹരണപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ, തെറ്റായ വസ്തുതകൾ, അവലംബമില്ലാത്ത അവകാശവാദങ്ങൾ — ഇവ പരിഹരിക്കാനും ബോട്ടിന്റെ തിരുത്തുകൾ വിലയിരുത്താനും എഡിറ്റർമാരുടെ ഒരു സ്ഥിരം സംഘം ആവശ്യമാണ്.

ചേരാൻ: '''[[/ടാസ്ക് ഫോഴ്സ്|പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണ ടാസ്ക് ഫോഴ്സ്]]'''. ഏതെങ്കിലും ഒരു ജോലി മാത്രം ഏറ്റെടുത്താലും മതി — ഒരു ദിവസം അഞ്ചു diff നോക്കുന്നതുപോലും വലിയ സഹായമാണ്.

== ബോട്ടിന്റെ ജോലികൾ ==

# '''ഭാഷ മാത്രം''': വസ്തുതകളോ ഉള്ളടക്കമോ അവലംബങ്ങളോ മാറ്റില്ല; പുതിയ വിവരം ചേർക്കില്ല.
# '''പൂർണ്ണ സുതാര്യത''': ഉപയോഗിക്കുന്ന AI മോഡലും കോഡും എല്ലാ diff-കളും പരസ്യമായിരിക്കും.
# '''എളുപ്പത്തിലുള്ള മുൻപ്രാപനം''': ഏതു ബോട്ട് തിരുത്തും ആർക്കും ഒറ്റ ക്ലിക്കിൽ മുൻപ്രാപനം ചെയ്യാം; അതിനെതിരെ തർക്കമുണ്ടാകില്ല.
# '''സമവായത്തിനുശേഷം മാത്രം''': പഞ്ചായത്ത് സമവായവും ബോട്ട് അംഗീകാരവും ലഭിച്ചശേഷമേ സ്വയംപ്രവർത്തനം തുടങ്ങൂ.
# '''ആവശ്യപ്പെട്ടാൽ ഉടൻ നിർത്തും'''.

== കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ (ഉപതാളുകൾ) ==

* [[/ടാസ്ക് ഫോഴ്സ്|ടാസ്ക് ഫോഴ്സ്]] — പങ്കെടുക്കാൻ ഒപ്പിടേണ്ട താൾ; ചെയ്യാനുള്ള ജോലികളുടെ പട്ടികയും പ്രവർത്തനരീതിയും
* [[/ബാക്‌ലോഗ് പട്ടിക|ബാക്‌ലോഗ് പട്ടിക]] — [[വിക്കിപീഡിയ:മലയാളത്തിലേക്ക് പരിഭാഷചെയ്യേണ്ട ലേഖനങ്ങൾ|പരിഭാഷചെയ്യേണ്ട ലേഖനങ്ങൾ]] താളിലും പത്തായങ്ങളിലുമുള്ള 684 ലേഖനങ്ങളുടെ നിലവിലെ സ്ഥിതി
* [[/രീതിശാസ്ത്രം|രീതിശാസ്ത്രവും സാങ്കേതിക വിവരങ്ങളും]] — പശ്ചാത്തലം, ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്തുന്ന രീതി, ബോട്ടിന്റെ പ്രവർത്തനവും നിയന്ത്രണങ്ങളും, വിജയമാനദണ്ഡങ്ങൾ, അപകടസാധ്യതകൾ, നയപരമായ അനുസരണം
* [[/പൈലറ്റ് നിരീക്ഷണങ്ങൾ|പൈലറ്റ് നിരീക്ഷണങ്ങൾ]] — ആദ്യ മൂന്നു തിരുത്തലുകളുടെ വിശദാംശങ്ങളും 100 ലേഖനങ്ങളിലെ നിരീക്ഷണങ്ങളുടെ സംഗ്രഹവും
* [[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|100 ലേഖനങ്ങളുടെ പൈലറ്റ് ഫലരേഖ]] — ഓരോ ലേഖനത്തിന്റെയും diff കണ്ണികളും നിരീക്ഷണങ്ങളും
* [[/രണ്ടാം ബാച്ച്|രണ്ടാം ബാച്ച് ഫലരേഖ (അടുത്ത 100 ലേഖനങ്ങൾ)]] — ഓരോ ലേഖനത്തിന്റെയും diff, മാറ്റങ്ങളുടെ വിവരണം, ഉപയോക്താക്കൾ പരിശോധിക്കേണ്ട വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ
* [[/മൂന്നാം ബാച്ച്|മൂന്നാം ബാച്ച് ഫലരേഖ (അടുത്ത 500 ലേഖനങ്ങൾ)]] — ഓരോ ലേഖനത്തിന്റെയും diff, മാറ്റങ്ങളുടെ വിവരണം, ഉപയോക്താക്കൾ പരിശോധിക്കേണ്ട 2517 വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ (312 ലേഖനങ്ങളിൽ)
* [[/ആദ്യ 200 ലേഖനങ്ങൾ|ആദ്യ 200 ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക]] — പൈലറ്റിനായി തിരഞ്ഞെടുത്ത ലേഖനങ്ങൾ
* [[/മുഴുവൻ പട്ടിക|CX ലേഖനങ്ങളുടെ മുഴുവൻ പട്ടിക]] — ഉള്ളടക്കപരിഭാഷ വഴി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട 12,136 ലേഖനങ്ങൾ, യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം അനുസരിച്ച് 7 ഭാഗങ്ങളിലായി (പൈലറ്റിൽ തിരുത്തിയവ ✔ അടയാളത്തോടെ)
* [[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പുതിയലേഖനങ്ങൾ|പുതിയ ലേഖനങ്ങളുടെ അവലോകനം]] — ഏറ്റവും പുതിയ 100 ലേഖനങ്ങളിലെ (തിരുത്തലുകളില്ലാത്ത) ഭാഷാ അവലോകനം. ഈ ലേഖനങ്ങൾ ഉള്ളടക്കപരിഭാഷാ ടൂൾ ഉപയോഗിച്ച് മാത്രം ചെയ്തവയല്ല, വിക്കിപീഡിയയിൽ അവസാനമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട 100 താളുകളാണിവ. ഈ ലേഖനങ്ങളിലും തിരുത്തുകൾ ആവശ്യമാണെന്ന് ബോട്ട് കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.

== ഇതും കാണുക ==

* [[:mw:Special:MyLanguage/Content translation|ഉള്ളടക്കപരിഭാഷ (mediawiki.org)]]
* [[:en:Wikipedia:Content translation tool|ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിലെ CX ശുദ്ധീകരണസംരംഭം]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ]]

[[വർഗ്ഗം:വിക്കിപീഡിയ പദ്ധതികൾ]]</text>
      <sha1>2gkt5fnoike6memw5hupw3g7aoec4s3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660834</id>
      <parentid>4660774</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T13:58:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Netha Hussain</username>
        <id>19313</id>
      </contributor>
      <comment>നാലാം ബാച്ച് ഫലരേഖയിലേക്കുള്ള കണ്ണി ചേർത്തു</comment>
      <origin>4660834</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18474" sha1="4o4vgw9zssyaxh2o4axyef8e9xblzda" xml:space="preserve">{{Notice|ഇത് ഒരു കരട് പദ്ധതിരേഖയാണ്. സമൂഹത്തിന്റെ അഭിപ്രായങ്ങൾക്കും നിർദ്ദേശങ്ങൾക്കുമായി [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്|പഞ്ചായത്തിൽ]] ചർച്ചയ്ക്ക് സമർപ്പിച്ചിരിക്കുകയാണ്.}}
== എന്താണ് ഈ പദ്ധതി? ==

[[:mw:Special:MyLanguage/Content translation|ഉള്ളടക്കപരിഭാഷാ ഉപകരണം]] (Content Translation — CX) വഴി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട പല മലയാളം ലേഖനങ്ങളിലും യന്ത്രപരിഭാഷയുടെ പോരായ്മകൾ നിലനിൽക്കുന്നു: അസ്വാഭാവികമായ വാക്യഘടന, വ്യാകരണപ്പിശകുകൾ, തെറ്റായ പദപ്രയോഗങ്ങൾ, പരിഭാഷിക്കപ്പെടാതെ കിടക്കുന്ന ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഗങ്ങൾ.

'''ക്ലോഡ്''' (Claude) നിർമ്മിതബുദ്ധി മോഡലുകൾ ഉപയോഗിച്ചു പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ബോട്ട് വഴി (പൈലറ്റും രണ്ടാം ബാച്ചും: Claude Fable 5; മൂന്നാം ബാച്ച്: Claude Opus 5), CX ഉപയോഗിച്ചു സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങളിലെ '''ഭാഷയും വ്യാകരണവും മാത്രം''' മെച്ചപ്പെടുത്തുകയാണ് ഈ പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം. വസ്തുതകൾ, സംഖ്യകൾ, അവലംബങ്ങൾ, ഫലകങ്ങൾ, കണ്ണികൾ, വർഗ്ഗങ്ങൾ എന്നിവയൊന്നും ബോട്ട് മാറ്റില്ല.

== പദ്ധതിയുടെ ഘട്ടങ്ങൾ ==

ഓരോ ഘട്ടവും പൂർത്തിയായശേഷം മാത്രമേ അടുത്തതിലേക്കു കടക്കൂ. ഏതു ഘട്ടത്തിലും സമൂഹം എതിർപ്പ് അറിയിച്ചാൽ പദ്ധതി നിർത്തിവയ്ക്കും.

{| class=&quot;wikitable&quot;
! ഘട്ടം !! എന്തു ചെയ്യും !! സ്ഥിതി
|-
| 1. ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്തൽ || CX ടാഗുള്ള ലേഖനങ്ങളിൽനിന്ന്, യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം ഏറ്റവും കൂടിയ 100 എണ്ണം പൈലറ്റിനായി തിരഞ്ഞെടുത്തു ([[/ആദ്യ 200 ലേഖനങ്ങൾ|പട്ടിക]]). || {{done}}
|-
| 2. പൈലറ്റ് തിരുത്തലുകൾ || ബോട്ട് ഈ 100 ലേഖനങ്ങളിൽ ഒരു ഉപയോക്താവിന്റെ മേൽനോട്ടത്തിൽ ഭാഷാതിരുത്തൽ നടത്തി. എല്ലാ diff-കളും പദ്ധതി നടത്തിപ്പുകാരി പരിശോധിച്ചു; അർത്ഥവ്യതിയാനമോ വിവരനഷ്ടമോ കണ്ടെത്തിയില്ല ([[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|ഫലരേഖ]]). || {{done}}
|-
| 2b. രണ്ടാം ബാച്ച് || പട്ടികയിലെ അടുത്ത 100 ലേഖനങ്ങളിൽ (യന്ത്രപരിഭാഷ ≥98%) AI ഏജന്റുകൾ ഭാഷാതിരുത്തൽ നടത്തി: 76 എണ്ണത്തിൽ തിരുത്തി, 24 എണ്ണത്തിൽ ഭാഷ ഇതിനകം മെച്ചമായിരുന്നു ([[/രണ്ടാം ബാച്ച്|ഫലരേഖ]]). || {{done}}
|-
| 2c. മൂന്നാം ബാച്ച് || പട്ടികയിലെ അടുത്ത 500 ലേഖനങ്ങളിൽ (ക്രമസംഖ്യ 198–697) നിർമ്മിതബുദ്ധി (Claude Opus 5) ഏജന്റുകൾ ഭാഷാതിരുത്തൽ നടത്തി: 175 എണ്ണത്തിൽ തിരുത്തി, 71 എണ്ണത്തിൽ ഭാഷ ഇതിനകം മെച്ചമായിരുന്നു, 146 എണ്ണം പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞ് ഉപയോക്താക്കൾക്കായി രേഖപ്പെടുത്തി ([[/മൂന്നാം ബാച്ച്|ഫലരേഖ]]). || {{done}}
|-
| 2c. മൂന്നാം ബാച്ച് || പട്ടികയിലെ അടുത്ത 500 ലേഖനങ്ങളിൽ (ക്രമസംഖ്യ 198–697) നിർമ്മിതബുദ്ധി (Claude Opus 5) ഏജന്റുകൾ ഭാഷാതിരുത്തൽ നടത്തി: 175 എണ്ണത്തിൽ തിരുത്തി, 71 എണ്ണത്തിൽ ഭാഷ ഇതിനകം മെച്ചമായിരുന്നു, 146 എണ്ണം പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞ് ഉപയോക്താക്കൾക്കായി രേഖപ്പെടുത്തി ([[/മൂന്നാം ബാച്ച്|ഫലരേഖ]]). || {{done}}
|-
| 2d. നാലാം ബാച്ച് (AksharaBot പരീക്ഷണ ഓട്ടം) || മുഴുവൻ പട്ടികയിലെ അടുത്ത 100 ലേഖനങ്ങളിൽ (ക്രമസംഖ്യ 698–797) നിർമ്മിതബുദ്ധി (Claude Fable 5) ഏജന്റുകൾ ഭാഷാതിരുത്തൽ നടത്തി: 52 എണ്ണത്തിൽ തിരുത്തി, 0 എണ്ണത്തിൽ ഭാഷ ഇതിനകം മെച്ചമായിരുന്നു, 16 എണ്ണം പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞ് ഉപയോക്താക്കൾക്കായി രേഖപ്പെടുത്തി ([[/നാലാം ബാച്ച്|ഫലരേഖ]]). || {{done}}
|-
| 3. സമൂഹപരിശോധന || പൈലറ്റ് തിരുത്തുകളുടെ കൃത്യത കൂടുതൽ പേർ സ്വതന്ത്രമായി പരിശോധിക്കണം — പങ്കുചേരാൻ [[/ടാസ്ക് ഫോഴ്സ്|ടാസ്ക് ഫോഴ്സ്]] കാണുക. || {{doing}}
|-
| 4. പഞ്ചായത്ത് ചർച്ച || പൈലറ്റ് ഫലങ്ങൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്|പഞ്ചായത്തിൽ]] അവതരിപ്പിച്ച് സമവായം തേടും. || {{done}}
|-
| 5. ബോട്ട് അപേക്ഷ || സമവായം അനുകൂലമെങ്കിൽ [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ/അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷകൾ|ബോട്ട് അംഗീകാരത്തിന് അപേക്ഷിക്കും]]. പഞ്ചായത്തുചർച്ചയിലും ബോട്ട് അപേക്ഷയിലും ലഭിക്കുന്ന എല്ലാ നിർദ്ദേശങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളിച്ച് ബോട്ട് പുതുക്കിപ്പണിയും. || {{done}}
|-
| 6. സ്വയംപ്രവർത്തനം || അംഗീകാരം ലഭിച്ചശേഷം, CX ടാഗുള്ള ലേഖനങ്ങളിലൂടെ ബോട്ട് സ്വയം കടന്നുപോയി ഭാഷ തിരുത്തും. ഓരോ തിരുത്തിന്റെയും diff ഈ താളിന്റെ ഒരു ഉപതാളിൽ പരസ്യമായി പട്ടികപ്പെടുത്തും. || വരാനിരിക്കുന്നു
|}

== പൈലറ്റ് പരിശോധനയിൽ പങ്കുചേരൂ ==

100 ലേഖനങ്ങളിലെ പൈലറ്റ് പൂർത്തിയായി. ഒരാളുടെ പരിശോധന മാത്രം പോരാ, കൂടുതൽ പേരുടെ സഹായം ആവശ്യമുണ്ട്. സഹായിക്കാനായി:

# [[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|പൈലറ്റ് ഫലരേഖയിൽനിന്ന്]] ഏതാനും diff-കൾ തിരഞ്ഞെടുക്കുക.
# അർത്ഥം മാറിയിട്ടുണ്ടോ, വിവരം നഷ്ടപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടോ, ഭാഷ യഥാർത്ഥത്തിൽ മെച്ചപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടോ എന്നു വിലയിരുത്തുക (ആവശ്യമെങ്കിൽ ഇംഗ്ലീഷ് മൂലലേഖനവുമായി ഒത്തുനോക്കാം).
# നിരീക്ഷണങ്ങൾ [[വിക്കിപീഡിയ സംവാദം:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം|ഈ താളിന്റെ സംവാദത്തിൽ]] കുറിക്കുക. പിശകു കണ്ടാൽ ആ തിരുത്ത് മുൻപ്രാപനം ചെയ്യുകയുമാവാം.

'''പൈലറ്റിന്റെ രത്നച്ചുരുക്കം''': ഉള്ളടക്ക പരിഭാഷ ടൂൾ ഉപയോഗിച്ച് തിരുത്തിയ 100-ൽ 92 ലേഖനങ്ങളിൽ ഭാഷാതിരുത്തൽ വരുത്തി. യന്ത്രപരിഭാഷ വരുത്തിയ ഗുരുതര അർത്ഥപ്പിശകുകളും കണ്ടെത്തി തിരുത്തി (ഉദാ: 'Everton Weekes' എന്ന കായികതാരത്തിന്റെ പേര് 'ആഴ്ചകൾ' എന്നു പരിഭാഷപ്പെട്ടിരുന്നു). 41 ലേഖനങ്ങളിൽ കണ്ട വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ AI തിരുത്താതെ ഉപയോക്താക്കൾക്കായി രേഖപ്പെടുത്തി. വിശദാംശങ്ങൾ: [[ഉപയോക്താവ്:Netha_Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|പൈലറ്റ് നിരീക്ഷണങ്ങൾ]].

== ടാസ്ക് ഫോഴ്സ് ==

ബോട്ടിന് ഭാഷ മാത്രം നന്നാക്കുന്ന ജോലിയേ നൽകിയിട്ടുള്ളൂ. കാലഹരണപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ, തെറ്റായ വസ്തുതകൾ, അവലംബമില്ലാത്ത അവകാശവാദങ്ങൾ — ഇവ പരിഹരിക്കാനും ബോട്ടിന്റെ തിരുത്തുകൾ വിലയിരുത്താനും എഡിറ്റർമാരുടെ ഒരു സ്ഥിരം സംഘം ആവശ്യമാണ്.

ചേരാൻ: '''[[/ടാസ്ക് ഫോഴ്സ്|പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണ ടാസ്ക് ഫോഴ്സ്]]'''. ഏതെങ്കിലും ഒരു ജോലി മാത്രം ഏറ്റെടുത്താലും മതി — ഒരു ദിവസം അഞ്ചു diff നോക്കുന്നതുപോലും വലിയ സഹായമാണ്.

== ബോട്ടിന്റെ ജോലികൾ ==

# '''ഭാഷ മാത്രം''': വസ്തുതകളോ ഉള്ളടക്കമോ അവലംബങ്ങളോ മാറ്റില്ല; പുതിയ വിവരം ചേർക്കില്ല.
# '''പൂർണ്ണ സുതാര്യത''': ഉപയോഗിക്കുന്ന AI മോഡലും കോഡും എല്ലാ diff-കളും പരസ്യമായിരിക്കും.
# '''എളുപ്പത്തിലുള്ള മുൻപ്രാപനം''': ഏതു ബോട്ട് തിരുത്തും ആർക്കും ഒറ്റ ക്ലിക്കിൽ മുൻപ്രാപനം ചെയ്യാം; അതിനെതിരെ തർക്കമുണ്ടാകില്ല.
# '''സമവായത്തിനുശേഷം മാത്രം''': പഞ്ചായത്ത് സമവായവും ബോട്ട് അംഗീകാരവും ലഭിച്ചശേഷമേ സ്വയംപ്രവർത്തനം തുടങ്ങൂ.
# '''ആവശ്യപ്പെട്ടാൽ ഉടൻ നിർത്തും'''.

== കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ (ഉപതാളുകൾ) ==

* [[/ടാസ്ക് ഫോഴ്സ്|ടാസ്ക് ഫോഴ്സ്]] — പങ്കെടുക്കാൻ ഒപ്പിടേണ്ട താൾ; ചെയ്യാനുള്ള ജോലികളുടെ പട്ടികയും പ്രവർത്തനരീതിയും
* [[/ബാക്‌ലോഗ് പട്ടിക|ബാക്‌ലോഗ് പട്ടിക]] — [[വിക്കിപീഡിയ:മലയാളത്തിലേക്ക് പരിഭാഷചെയ്യേണ്ട ലേഖനങ്ങൾ|പരിഭാഷചെയ്യേണ്ട ലേഖനങ്ങൾ]] താളിലും പത്തായങ്ങളിലുമുള്ള 684 ലേഖനങ്ങളുടെ നിലവിലെ സ്ഥിതി
* [[/രീതിശാസ്ത്രം|രീതിശാസ്ത്രവും സാങ്കേതിക വിവരങ്ങളും]] — പശ്ചാത്തലം, ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്തുന്ന രീതി, ബോട്ടിന്റെ പ്രവർത്തനവും നിയന്ത്രണങ്ങളും, വിജയമാനദണ്ഡങ്ങൾ, അപകടസാധ്യതകൾ, നയപരമായ അനുസരണം
* [[/പൈലറ്റ് നിരീക്ഷണങ്ങൾ|പൈലറ്റ് നിരീക്ഷണങ്ങൾ]] — ആദ്യ മൂന്നു തിരുത്തലുകളുടെ വിശദാംശങ്ങളും 100 ലേഖനങ്ങളിലെ നിരീക്ഷണങ്ങളുടെ സംഗ്രഹവും
* [[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|100 ലേഖനങ്ങളുടെ പൈലറ്റ് ഫലരേഖ]] — ഓരോ ലേഖനത്തിന്റെയും diff കണ്ണികളും നിരീക്ഷണങ്ങളും
* [[/രണ്ടാം ബാച്ച്|രണ്ടാം ബാച്ച് ഫലരേഖ (അടുത്ത 100 ലേഖനങ്ങൾ)]] — ഓരോ ലേഖനത്തിന്റെയും diff, മാറ്റങ്ങളുടെ വിവരണം, ഉപയോക്താക്കൾ പരിശോധിക്കേണ്ട വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ
* [[/മൂന്നാം ബാച്ച്|മൂന്നാം ബാച്ച് ഫലരേഖ (അടുത്ത 500 ലേഖനങ്ങൾ)]] — ഓരോ ലേഖനത്തിന്റെയും diff, മാറ്റങ്ങളുടെ വിവരണം, ഉപയോക്താക്കൾ പരിശോധിക്കേണ്ട 2517 വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ (312 ലേഖനങ്ങളിൽ)
* [[/നാലാം ബാച്ച്|നാലാം ബാച്ച് ഫലരേഖ (100 ലേഖനങ്ങൾ)]] — ഓരോ ലേഖനത്തിന്റെയും diff, മാറ്റങ്ങളുടെ വിവരണം, ഉപയോക്താക്കൾ പരിശോധിക്കേണ്ട 309 വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ (65 ലേഖനങ്ങളിൽ)
* [[/ആദ്യ 200 ലേഖനങ്ങൾ|ആദ്യ 200 ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക]] — പൈലറ്റിനായി തിരഞ്ഞെടുത്ത ലേഖനങ്ങൾ
* [[/മുഴുവൻ പട്ടിക|CX ലേഖനങ്ങളുടെ മുഴുവൻ പട്ടിക]] — ഉള്ളടക്കപരിഭാഷ വഴി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട 12,136 ലേഖനങ്ങൾ, യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം അനുസരിച്ച് 7 ഭാഗങ്ങളിലായി (പൈലറ്റിൽ തിരുത്തിയവ ✔ അടയാളത്തോടെ)
* [[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പുതിയലേഖനങ്ങൾ|പുതിയ ലേഖനങ്ങളുടെ അവലോകനം]] — ഏറ്റവും പുതിയ 100 ലേഖനങ്ങളിലെ (തിരുത്തലുകളില്ലാത്ത) ഭാഷാ അവലോകനം. ഈ ലേഖനങ്ങൾ ഉള്ളടക്കപരിഭാഷാ ടൂൾ ഉപയോഗിച്ച് മാത്രം ചെയ്തവയല്ല, വിക്കിപീഡിയയിൽ അവസാനമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട 100 താളുകളാണിവ. ഈ ലേഖനങ്ങളിലും തിരുത്തുകൾ ആവശ്യമാണെന്ന് ബോട്ട് കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.

== ഇതും കാണുക ==

* [[:mw:Special:MyLanguage/Content translation|ഉള്ളടക്കപരിഭാഷ (mediawiki.org)]]
* [[:en:Wikipedia:Content translation tool|ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിലെ CX ശുദ്ധീകരണസംരംഭം]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ]]

[[വർഗ്ഗം:വിക്കിപീഡിയ പദ്ധതികൾ]]</text>
      <sha1>4o4vgw9zssyaxh2o4axyef8e9xblzda</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി</title>
    <ns>3</ns>
    <id>669539</id>
    <revision>
      <id>4660850</id>
      <parentid>4660625</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T16:27:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-43397-96</username>
        <id>221212</id>
      </contributor>
      <origin>4660850</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="103212" sha1="kpy4kg2wpvds46kh0knhc221zssndtp" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി | സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 02:25, 26 ജൂലൈ 2026 (UTC)

== രവി വാര കുറിമാനങ്ങൾ ഞായറാഴ്ചകളിൽ എഴുതി പ്രസിദ്ധപെടുത്തുന്ന കുറിപ്പുകൾ രവി എന്നാൽ ഞായർ സൂര്യൻ എന്നൊക്കെ അർത്ഥം വരുന്നുണ്ട്. ഞായറാഴ്ചകളിൽ ഉള്ള എഴുത്തുകുത്തുകളൊക്കെ നമുക്ക് ഈ ഗണത്തിൽ പെടുത്താം ==

ഞായറാഴ്ച കുറിപ്പുകൾ [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42780-63|&amp;#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42780-63|talk]]) 04:37, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി
Cinephile plus ൽ രവിവാര കുറിമാനങ്ങൾ എന്ന പേരിൽ
വൈപ്പിൻകരയിലെ സിനിമാക്കാരെ കുറിച്ച് ഒരു പംക്തി എഴുതിവരുന്നു. പഴയകാല സിനിമാനടൻ വിൻസന്റ്
ശങ്കരാടി       സിദ്ധിക്ക്
വ്യാസൻ എടവനക്കാട്   
ഞാറക്കൽ ശ്രീനി തുടങ്ങിയവരെ കുറിച്ച് ഇതിനകം എഴുതിക്കഴിഞ്ഞു. ബെന്നി പി നായരബലത്തെ കുറിച്ചും എഴുതി. മജീദ് എടവനക്കാട് അന്നബെൻ എന്നിവരും രവി വാര കുറിമാനത്തിലെ
സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായിയുടെ എഴുത്തിൽ എത്തിക്കഴിഞ്ഞു.

== മഹാബലി ==

ഓണക്കാലത്ത് കേരളം നന്ദർശിക്കാൻ എത്തുന്ന കേരളം വാണിരുന്ന മഹാരാജാവ്.അസുര ചക്രവർത്തി.ആയോധന കലയിൽ നിപുണൻ. പരമസാത്വികൻ ഈശ്വരവിശ്വാസി വിഷ്ണുഭക്തൻ വിഷ്ണു ഇദ്ദേഹത്തിന് വേണ്ടി സുതലം എന്ന സ്വർഗ്ഗം തന്നെ സൃഷ്ടിച്ചു നൽകി. അല്ലാതെ പാതാളത്തിൽ നിന്നല്ല അദ്ദേഹം ഓണക്കാലത്ത് തന്റെ പ്രജകളെ കാണാൻ എത്തുന്നത്.എക്കാലത്തേയും രാജ്യങ്ങൾക്ക് മാതൃകയായി ഭരിച്ചിരുന്ന ആ രാജാവിനെ ഇനിയെങ്കിലും കുടവയറും കൊബൻ മീശയും ആയിട്ടുള്ള ഒരു രൂപമായി നാം ചിത്രീകരിച്ചു കൂട. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42780-63|&amp;#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42780-63|talk]]) 04:48, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== വാവ ==

വൈപ്പിൻ ആർടിസ്റ്റ് വെൽഫയർ അസോസിയേഷൻ എന്ന കലാ സംഘടനയുടെ ചുരുക്ക പേരാണ് വാവ വിവിധ കലാപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന വൈപ്പിൻ കര നിവാസികളായ 500 കലാ പ്രവർത്തകർ ഇതിൽ അംഗങ്ങളാണ്.വൈപ്പിൻ കരയിലെ വിവിധ പഞ്ചായത്തുകളിൽ വിവിധ യൂണിറ്റുകളായാണ് പ്രവർത്തിച്ചു വരുന്നത്.ആ സ്ഥാനം ഞാറക്കൽ. രക്ഷാധികാരി ബെന്നി P നായരബലം.

പ്രസിഡന്റ് സിപ്പി പള്ളിപ്പുറം

ജനറൽ സെക്രട്ടറി അനിൽ പ്ലാവിൻസ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42780-63|&amp;#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42780-63|talk]]) 04:57, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) വൈപ്പിൻകരയിലെ ചില കലാകാരൻമാർ മലയാള സിനിമാ പ്രവേശനത്തിനുള്ള ചവിട്ടുപടിയായി ഈ സംഘടനയെ ഉപയോഗിച്ച് വരുന്നു. പണ്ട് കൊച്ചിൻ കലാഭവൻ മലയാള സിനിമക്ക് ഒരുപറ്റം നല്ല കലാ പ്രതിഭകളെ നൽകിയതു പോലെ വാവയിൽ നിന്ന് കുറെയേറെ കലാകാരൻമാർ മലയാള സിനിമാലോകത്ത് എത്തിയിട്ടുണ്ട്.
വാവയിലെ അംഗങ്ങൾക്ക് വിഷു കൈനീട്ടം പെൻഷൻ ചികിത്സാ സഹായംഒക്കെ കൊടുത്തു വരുന്നുണ്ട്. വാവ കുട്ടിക്കൂട്ടം എന്ന പേരിൽ കുട്ടികളേയും അംഗങ്ങളായി ചേർക്കുന്നുണ്ട്. ഞാറക്കലിൽ വാവക്ക് ഒരു ലൈബ്രറി ഉണ്ട് .
വർഷംതോറും വാവ കുട്ടികൾക്കായി ചിത്രരചന മത്സരം നടത്താറുണ്ട്.
കുട്ടികളെ വാദ്യ ഉപകരണങ്ങൾ പഠിപ്പിക്കുന്ന ക്ലാസ്സുകളും നടത്തിവരുന്നു.

== നോർത്ത് പറവൂർ സായി സമിതി ==

വടക്കൻ പറവൂർ Kmk കവലക്ക് അടുത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. വ്യാഴാഴ്ചകളിൽ വൈകീട്ട് 6 മണിക്ക് വേദ ജപവും തുടർന്ന് ഭജനയും നടന്നു വരുന്നുണ്ട്. ഞായറാഴ്ചകളിൽ സേവാ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ നടക്കുന്നുണ്ട്. സമിതി കൺവീനർ വിനോദ്

സത്യസായി സമിതി ജില്ലാ പ്രസിഡന്റ് VB മനോജ്   പ്രസിദ്ധ സംഗീതജ്ഞരായ പറവൂർ ശ്രീനിവാസൻ   പറവൂർ രമേശ് സദാശിവ്    സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി തുടങ്ങിയവരും പറവൂർ ശ്രീ സത്യസായി സേവാ സമിതിയിൽ അംഗങ്ങളാണ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42780-63|&amp;#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42780-63|talk]]) 05:11, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== കാനപ്പിള്ളി ക്ഷേത്രം ==

വൈപ്പിൻ കരയിലെ എടവനക്കാട് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കുടുംബ ക്ഷേത്രം. 80 വർഷത്തോളം പഴക്കം ഉണ്ട്.പ്രധാന പ്രതിഷ്ടകൾ അന്നപൂർണേശ്വരി  ഭദ്രകാളി. ഉപപ്രതിഷ്ടകളായി കുറുബ ഭഗവതി കാപ്പിരി വിഷ്ണുമായ  മുത്തപ്പൻ ഗുരുമൂർത്തി തുടങ്ങിയവയാണ്. എടവനക്കാട്  പറവൂർ  കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭാഗത്ത് താമസിക്കുന്ന കാനപ്പിള്ളി കുടുബാംഗങ്ങളുടെ കുടുംബ ക്ഷേത്രമാണ്. പ്രതിഷ്ഠാദിന ഉത്സവത്തിന് 10 ദിവസം മുൻപ് ഉപദേവതകൾക്ക് അരിപ്പൊടി കലിശം നിവേദിക്കുന്നത് പതിവാണ്. തുടർന്ന് ഉത്സവം കഴിയും വരെ കാനപ്പിള്ളി തറവാട്ടിൽ പെട്ട എല്ലാവരും നോമ്പെടുക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42780-63|&amp;#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42780-63|talk]]) 05:27, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)കരിങ്കുട്ടി  അറുകല തുടങ്ങിയ ഉപദേവതമാകരും ക്ഷേത്രത്തിൽ ഉണ്ട്.

== സാഹിത്യ സ്വാശ്രയ സംഘം ==

പറവൂർ സാഹിത്യ പ്രവർത്തക സ്വാശ്രയ സംഘം. പറവൂർ കേന്ദ്രമായി പ്രവർത്തിച്ചു വരുന്ന ഈ സാഹിത്യ സംഘടയിൽ വൈപ്പിൻ    പറവൂർ നിവാസികളായ 25 പേർ അംഗങ്ങളായി ഉണ്ട്. സംഘം വർഷംതോറും സാഹിത്യ ശ്രീ എന്ന പേരിൽ അവാർഡ് നൽകി വരുന്നുണ്ട്. സാഹിത്യശ്രീ എന്ന മിനി മാസികയും പ്രസിദ്ധീകരിച്ച് വരുന്നുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42780-63|&amp;#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42780-63|talk]]) 05:34, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഓലക്കൊട്ടക ==

പണ്ട് സിനിമാ തീയറ്ററുകൾ A B C തുടങ്ങിയ തരം തിരിവോടെ ആയിരുന്നു. A class തീയറ്ററുകളിലായിരുന്നു റീലീസ് പടങ്ങൾ വന്നിരുന്നത്. പിന്നെ അതു് B യിലേക്ക് മാറ്റും C ക്ലാസ് എന്ന ഓലക്കൊട്ടകളിൽ എത്തുമ്പോൾ മാസങ്ങൾ കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ടാകും. എങ്കിലും ചില സിനിമകൾക്ക് റിലീസ് തീയറ്ററുകളിൽ കിട്ടിയതിൽ കൂടുതൽ കളക്ഷൻ ഓലക്കൊട്ടകളിൽ കിട്ടാറുണ്ട്. ഓലകൊട്ടകളിൽ ഏറ്റവും നിരക്ക് കുറവ് തറ ടിക്കറ്റിനാണ്. 25 പൈസ. അതിന് പിറകെ ബെഞ്ച്  പിന്നെ ചാരുബഞ്ച് അതു കഴിഞ്ഞ് കസേര  പിന്നെ കുഷ്യനിട്ട കസേര. തറ ടിക്കറ്റ് കാർ പൂഴി മണ്ണിലാണ് ഇരിക്കേണ്ടത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42711-48|&amp;#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42711-48|talk]]) 13:28, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== വിക്കീപീഡിയ ==

സാഹിത്യരചന തുടങ്ങിയ കാലത്ത് റഫറൻസ് ചെയ്തൊക്കെ എഴുതേണ്ടിവരുമ്പോൾ ലൈബ്രറിയിൽ ചെന്ന് മണിക്കൂറുകളോളം റഫറൻസ് മുറിയിൽ ഇരിക്കാറ് പതിവുണ്ടായിരുന്നു.പക്ഷെ ഇപ്പോൾ അതിന്റെ ആവശ്യമില്ല

വിരൽ തുമ്പിലെ അറിവിന്റെ കലവറയായ വിക്കീപീഡിയ ഉണ്ടല്ലോ.

വിവരങ്ങൾ അപ്ഡേഷൻ നടത്തി ചേർക്കുന്നതുകൊണ്ട് വരും തലമുറ വരെ വിക്കീപീഡിയയെ ഹൃദയത്തോട് ചേർത്തു നിർത്തും. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42711-48|&amp;#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42711-48|talk]]) 13:40, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ആകാശവാണി ==

ഒരു തലമുറയുടെ സമയ ഘടികാരം. ഒരു കാലത്ത് മലയാളികളുടെ ദിനചര്യ വരെ ക്രമീകരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നതു് ആകാശവാണി പരിപാടികളുടെ സമയം നോക്കിയായിരുന്നു. റിസ്റ്റ്‌ വാച്ചിന്റെ സമയം കറക്ട് ചെയ്യാനുള്ള അവസാന വാക്ക് റേഡിയോ ടൈം തന്നെ. ഒരു കാലത്ത് സമ്പന്ന തറവാടുകളിൽ തൊടിയിൽ ഒരു കൊബനാനയും പൂമുഖത്ത് ഈട്ടിത്തടി മേശമേൽ ഒരു വാൽവ് റേഡിയോ ഇതൊക്കെയായിരുന്നു ആഢ്യതയുടെ പര്യായം.

തെറ്റില്ലാതെ മലയാളം പറയാൻ അന്നും ഇന്നും തുണ ആകാശവാണി തന്നെ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42711-48|&amp;#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42711-48|talk]]) 15:21, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ചന്തേരവം ==

നാട്ടു ചന്തകളിൽ ഉള്ള ലേലംവിളി വില പേശലുകൾ സാധനങ്ങളുടെ വിലകൾ വിളിച്ച് പറഞ്ഞ് ചന്തയിൽ എത്തുന്നവരെ ആകർഷിക്കൽ കച്ചവടക്കാർ തമ്മിൽ കച്ചവടംത്തെ ചൊല്ലിയുള്ള തർക്കങ്ങൾഒക്കെ ഇടകലർന്ന് ചന്ത ദിവസം ചന്തയിൽ ഒരു ശബ്ദ കോലാഹലം ഉയരാറുണ്ട്. അതാണ് ചന്തേരവം'. പണ്ടുകാലത്ത് കുട്ടികളെ ഇതൊക്കെ പറഞ്ഞ് കളിയാക്കാറ് പതിവുണ്ട്. അതായത് കടയിൽ പലവ്യജ്ഞനങ്ങൾ വാങ്ങാൻ പോകുന്ന കുട്ടിയോട് 20പൈസക്ക് ചന്തേരവം വാങ്ങി വരാൻ പറയും. ചിലപ്പോൾ കടക്കാരൻ മറുപടി കൊടുക്കുന്നതും അതിനൊക്കെ ചേരും വിധത്തിലായിരിക്കും അതായത്  ചന്തേരവം തീർന്നു പോയി വെള്ളിയാഴ്ച ചന്തക്ക് പോകുമ്പോൾ വാങ്ങീട്ട് വരാം എന്നൊക്കെ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42711-48|&amp;#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42711-48|talk]]) 23:48, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ജല ഗതാഗതം അരനൂറ്റാണ്ട് മുൻബ് ==

പണ്ട് പ്രധാന യാത്രകൾ വെള്ളത്തിലൂടെ ആയിരുന്നു. ദീർഘ ദൂര യാത്രകൾക്ക് വലിയ യാത്രാബോട്ടുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. ചിലതൊക്കെ രണ്ടു നിലകൾ വരെ ഉണ്ടായിരുന്നു.ഫസ്റ്റ്‌ ക്ലാസ് സെക്കന്റ് ക്ലാസ് തരം തിരിവും ഉണ്ടായിരുന്നു.അത്തരത്തിലുള്ള ഒരു ബോട്ടായിരുന്നു എറണാകുളം - കോട്ടപ്പുറം സർവീസ് നടത്തിയിരുന്ന ലോഡ് കൃഷ്ണബോട്ട്. അത്തരം ബോട്ടുകളിൽ മുറുക്കാൻ കടകളും ചായക്കടകളും ഉണ്ടായിരുന്നു. സമയം പോക്കാൻ ചീട്ടുകളി ചെസ്കളി ഓക്കെ ഉണ്ടായിരുന്നു. പഴമക്കാർ അന്നത്തെ ബോട്ട് ചായക്കടയിൽ നിന്ന് കഴിച്ച ചെമ്മീൻ ചേർത്ത പരിപ്പുവടയെക്കുറിച്ച് പറയുണ്ട്. വേലിയേറ്റം കുറഞ്ഞ സമയങ്ങളിൽ ഈ കൂറ്റൻ ബോട്ടുകൾ ജെട്ടിയിലേക്ക് അടുക്കില്ല. അതിന് പരിഹാരമായി പുഴയുടെ നടുക്ക് ബോട്ട് നിർത്തി അവിടെ ഇറങ്ങേണ്ട ആളുകളെ വഞ്ചി ചെന്ന് അതിലേക്ക് ആളുകളെ കയറ്റി ജെട്ടിയിലേക്ക് തത്തിക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42711-48|&amp;#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42711-48|talk]]) 14:27, 4 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)വേളാങ്കണ്ണി   ശ്രീകൃഷ്ണ  ചാമ്പച്ചൻ തുടങ്ങിയ ബോട്ടുകളും സർവീസ് നടത്തിയിരുന്നു.

== ഉള്ളാന്തി പാലം ==

എറണാകുളം മേനക യുടെ അടുത്ത് ഉള്ള പാലം. പണ്ട് പാലങ്ങൾ കുറവായ കാലത്ത് ഈ പാലത്തിലൂടെ ബസ്സിൽ യാത്ര ചെയ്യുമ്പോൾ ഇറക്കത്തിലേക്ക് ഇറങ്ങുമ്പോൾ യാത്രക്കാരുടെ ഉള്ളിൽ ഒരു ആന്തൽ ഉണ്ടാകുമായിരുന്നത്രേ. ഊഞ്ഞാൽ പൊക്കത്തിൽ ആടി താഴേക്ക് വരുമ്പോൾഉള്ള അനുഭവം. ചന്തപ്പാലം എന്നും ഈ പാലത്തിനെ വിളിക്കാറുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42711-48|&amp;#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42711-48|talk]]) 04:55, 5 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== അല്ലായാബൽകടവ്. ==

എറണാകുളം പ്രസ്ക്ലബിന്റെ ഓപ്പൺ എയർ സ്പെയ്സ്. എറണാകുളത്തിന്റെ ഹൃദയമായ മറെെൻഡ്രവ് ൽ പ്രസ്ക്ലബ് റോഡിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42711-48|&amp;#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42711-48|talk]]) 06:49, 5 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഓണ പൂക്കളക്കൂവൽ ==

തൃക്കാക്കരയപ്പോ

എന്റെ പഠിക്കേലും വായോ

ഞാനിട്ട പൂക്കളം കാൺമാനും വായോ

അതേതോ അതെന്തോ

പൂ ഹേയ്.... പൂ ഹേയ്

വാഴ കുലച്ചങ്ങ് വടക്കോട്ടും ചാഞ്ഞേ

വാഴപ്പഴം തിന്നാൻ ചില പിള്ളേരും വന്നേ.

പിള്ളേരെ പിടിക്കാൻ ചില കള്ളേരും വന്നേ

അതേതോ അതെന്തോ

പൂഹേയ്.... പൂഹേയ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42711-48|&amp;#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42711-48|talk]]) 16:02, 5 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഗ്യാപ് ==

കേരളത്തിന്റെ പ്രൈവറ്റ് ബസ്കാർ അവലമ്പിക്കുന്ന സമയ ക്രമീകരണ സംവിധാനം.പിറകിലെ ബസിലെ തൊഴിലാളി മുന്നിൽപോകുന്ന ബസ് കൃത്യ സമയത്താണ് ഓടി കൊണ്ടിരിക്കുന്നത് എന്ന് ചെക്ക് ചെയ്യാനായി മുന്നിലെ ബസിൽ യാത്ര ചെയ്യുന്നു. സമയം പാലിച്ച് ഓടിയില്ലെങ്കിൽ അവർ അപ്പൊ ഇടപെടും. ചില ബസ്സുകൾ തമ്മിലുള്ള ഇടവേള മിനിറ്റുകളുടെ വ്യത്യാസം ഉണ്ടാകുകയുള്ളൂ..അപ്പൊ അവരെ സംബന്ധിച്ച് സെക്കന്റ് പോലും വിലപ്പെട്ടതാണ്. ഇവരുടെയൊക്കെ കൈയിൽ സ്റ്റോപ്പ് വാച്ച് വരെയുണ്ട്. ഒരു സ്റ്റോപ്പിൽ ബസ് നിർത്തി കഴിഞ്ഞ് ആളെക്കയറ്റി പോകാൻ എത്ര സെക്കന്റ് വേണമെന്ന് വരെ തീരുമാന മുണ്ട്. എവിടെയെങ്കിലും ബ്ലോക്ക് കിട്ടിയാൽ മൂനോ നാലോ സ്റ്റോപ്പ് ആളെ എടുക്കാതെ വിട്ടു കൊടുത്ത് ഓടുന്നുണ്ടോ എന്ന് കൂടി ഗ്യാപ് തൊഴിലാളികൾ ശ്രദ്ധിക്കാറുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 23:05, 6 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ദിവ്യാത്മ സൽസംഗ പരമ്പര ==

എഴുത്തുകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി

നോർത്ത് പറവൂർ ക്രി സത്യസായി സേവാ സമിതിയിൽ കോർഡിനേറ്റ് ചെയ്ത 40 വ്യാഴാഴ്ചകളിൽ നീണ്ടു നിന്ന സൽസംഗങ്ങൾ.

15 വയസ്സു മുതൽ 76 വയസ്സു വരെയുള്ള 40 സായി ഭക്തർ തങ്ങളുടെ അനുഭവങ്ങൾ പങ്കിട്ടു... [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 13:17, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഹൃദയത്തിൽ തൊട്ട് ==

ഷിർദ്ദിസായി സച്ചരിതത്തിലെ കഥാപാത്രങ്ങളുടെ ഭക്തി ജീവിതപാതയിൽ അനുകരിച്ച് ജീവിച്ച നോർത്ത് പറവൂർ സത്യസായി സേവാ സമിതിയിലെ സായി ഡിവോട്ടികളെക്കുറിച്ച് സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി

നവ മാധ്യമങ്ങളിൽ എഴുതിയ പരമ്പര. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 13:24, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== പത്രവും പത്രധർമ്മവും. ==

പുരോഗനകലാസാഹിത്യ സംഘം ചെറായി യൂണിറ്റും ചെറായി അഴിക്കോടൻ വായനശാലയും ചേർന്ന് നടത്തിയ നാല് ആഴ്ചകൾ നീണ്ടുനിന്ന സിംപോസിയം.

കോർഡിനേറ്റർ സാഹിത്യകാരൻ

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 14:03, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) സിപ്പിപള്ളിപ്പുറം ഉദ്ഘടകനായിരുന്നു.

== വെള്ളപ്പൊക്കം ==

നദികളിലേയും കായലിലേയും ഇടതോടുകളിലേയും ചെളി നീക്കം ചെയ്താൽ വെള്ളപ്പൊക്കം ഒരു പരിധി വരെ തടയാനാകും.

2018 ലെ പ്രളയത്തിൽ അടിഞ്ഞുകൂടിയ ചെളിയും വൻ മരങ്ങളുടെ അവശിഷ്ടങ്ങളും നീക്കം ചെയ്യണം.

പുതിയ പാലങ്ങൾ പണിയുന്ന സമയത്ത് കായലിലൊക്കെ ബണ്ട് കെട്ടാറുണ്ട്. പക്ഷെ പാലം ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു കഴിഞ്ഞ് വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞാലും ആ ബണ്ടുകളിൽ പലതും നീക്കം ചെയ്യാറില്ല. അതും വെള്ളത്തിന്റെ സ്വഭാവികമായ നീരൊഴുക്കിന് തടസ്സമാകും. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:28, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ലെന്റിംഗ് ലൈബ്രറി മോഹൻ ==

എറണാകുളം പ്രസ് ക്ലബ് റോഡിൽ വൈക്കം മുഹമ്മദ് ബഷീർ ബുക്ക് സ്റ്റാളുമായി താമസിച്ചിരുന്ന കാലത്ത് ബഷീറിന് ഏറെ അടുപ്പമുണ്ടായിരുന്ന ഒരാളാണ് പച്ചാളത്തുകാരനായ മോഹൻ..

അദ്ദേഹം അന്ന് ബഷീറിന്റെ ബുക്ക് സ്റ്റാളിന്റെ അടുത്ത് പലചരക്ക് കട നടത്തിയിരുന്നു.

പിന്നീട് ആ കട ലെന്റിംഗ് ലൈബ്രറിയായി.

ഞാൻ 5 വർഷം മുൻബ് സിറ്റിലൈറ്റ് മാസികയിൽ ബേപ്പൂർ സുൽത്താനെ കുറിച്ച് ഒരു ലേഖനം തയ്യാറേക്കേണ്ട ആവശ്യത്തിലേക്കായി മോഹൻ ചേട്ടനെ ഇന്റർവ്യൂ ചെയ്യുക ഉണ്ടായി. മോഹനേട്ടനെ ബഷീർ ഒരു കൊച്ചനുജനെ പോലെ സ്നേഹിച്ചിരുന്നു.

മലയാളത്തിന്റെ തകഴി ഉൾപെടെയുള്ള എല്ലാ എഴുത്തുകാരേയും അവിടെ വന്നു കണ്ടിട്ടുണ്ടത്രേ. കൂടാതെ സത്യൻ    അടൂർഭാസി തുടങ്ങിയ സിനിമാക്കാരും വരാറുണ്ട്.

ബഷീറിന് ഏറെ അടുപ്പമുണ്ടായിരുന്ന മറ്റൊരാൾ അന്ന് ഏറ്റവും ഇളമുറക്കാരനായ പ്രൊഫ M K സാനുമാഷായിരുന്നു.

മോഹനേട്ടൻ വഴി എനിക്ക് കൊച്ചിയുടെ കഥാകാരൻ എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാവുന്ന

എം എം മേനോനെ പരിചയപെടാനും സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 16:00, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ആൾക്കൂട്ടത്തിൽ നിന്ന് പോസിറ്റീവ് എനർജി സ്വീകരിച്ച് ആയുസ്സ് കൂട്ടിയവർ. ==

സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി സാഹിത്യശ്രീ മാസികയിൽ എഴുതിയ ലേഖനം.

ലേഖനത്തിൽ ഉമ്മൻചാണ്ടി  വി എസ്സ് അച്ചുതാനന്ദൻ  എം ടി വാസുദേവൻ നായർ  പ്രൊഫ എം കെ സാനു  തുടങ്ങിയവരുടെ സമൂഹമായുള്ള ഇടപെടലുകളാണ് പ്രതിപാദിച്ചിരിക്കുന്നതു്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 05:54, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഓർമ്മക്കുടന്ന ==

1062 എഴുത്തുകാരുടെ രചനകളുമായെത്തിയ ഇന്ന് ഇൻലന്റ് മാസികയുടെ 40ാം വാർഷിക പതിപ്പ്. ഇതിൽ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി യുടെ രചന വായിക്കാൻ സാധിക്കും. ഇന്ന് മാസികയുട പത്രാധിപർ 

കവി മണബൂർ രാജൻബാബു ആണ്.. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 06:08, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== തേലതുരുത്തിൽ നിന്നൊരു യാത്ര. ==

മാഞ്ഞാലി ചിന്താ തീയറ്റേഴ്സ് വർഷം തോറും നടത്താനുള്ള ജനകീയ കവിയരങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തപ്പോൾ ആ അനുഭവങ്ങൾ എഴുത്തുകാരൻ

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി ഒരു കഥയാക്കി എഴുതി.

ആ കഥയാണ് തേല തുരുത്തിൽ.... [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 06:29, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== പ്രേമസ്വരൂപലു. ==

ഭഗവാൻ ശ്രീ സത്യസായിബാബയെക്കുറിച്ച്

എഴുത്തുകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി

എഴുതിയ കവിത. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 06:32, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) ഈ കവിത സംഗീതം നൽകി കവയത്രി mc അമ്മിണി ടീച്ചർ ആലപിച്ചി ട്ടുണ്ട്.
പ്രേമസ്വരൂപലു എന്നത് തെലുങ്ക് വാക്കാണ്. തന്റെ ഭക്തരെ ഈ വാക്ക് ഉപയോഗിച്ചാണ് ശ്രീ സത്യസായിബാബ അഭിസംബോധന ചെയ്യാറ് പതിവ്. പ്രേമത്തിന്റെതൽ സ്വരൂപമായ ഭക്തരെ എന്ന് വാക്യാർത്ഥം.

== സാഹിത്യവാരാവലോകനം@100 ==

സാഹിത്യവേദി കോട്ടയം ഓൺലൈൻ ഗ്രൂപ്പിൽ നടത്തിയ സാഹിത്യവാരാവലോകനം. ഞായറാഴ്ച തോറും ആ ഒരാഴ്ചക്കാലത്തെ കഥകളും കവിതകളും അവലോകനം ചെയ്യുന്ന പരിപാടി.

കവിയും ഗാനരചയിതാവുമായ

മേമ്മുറി ശ്രീനിവാസനാണ് അവലോകനം നടത്തിയതു്.

മേമ്മുറി ശ്രീനിവാസന് അസൗകര്യം ഉണ്ടായ ഏതാനും ആഴ്ചകളിൽ ഈ അവലോകനം ഏഴുത്തുകാരൻ

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി

നിർവഹിച്ചു പോന്നു.

മുരളീധരൻ ആനാപ്പുഴ പോലുള്ള കവി ഈ പരിപാടി രാവിലെകൃത്യ വായി കേട്ട് വിലയിരുത്താറുണ്ടായിരുന്നു. രാവിലെ 6 മണിക്ക് തന്നെ ഈ അവലോകനം ഫോണിൽ എത്തിക്കാൻ ശദ്ധിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു.

കട്ടൻ ചായക്കൊപ്പം അല്പം സാഹിത്യ ചെറുകടിയും

എന്നൊക്കെയായിരുന്നു ഈ സാഹിത്യ വിമർശനത്തെ സാഹിത്യ ലോകം വിലയിരുത്തി പോന്നിരുന്നതു്.

സാഹിത്യവേദി കോട്ടയം കോർഡിനേറ്റ് ചെയ്ത് പ്രവർത്തിച്ചു പോരുന്നത് 

ഷിബു രാജ് പണിക്കരാണ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 07:22, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഗംഗ ബോട്ട് ==

വൈപ്പിൻ -  വെല്ലിംഗ്ട്ടൺ ഐലന്റ് - എറണാകുളം റൂട്ടിൽ സർവീസ് നടത്തിയിരുന്ന മരത്തടിയാൽ നിർമ്മിതമായ ജലഗതാഗത വകുപ്പിന്റെ ബോട്ട്.രണ്ടോ മൂന്നോ നിറഞ്ഞു വരുന്ന യാത്രക്കാരെ കൊള്ളിക്കാൻ അത്ര വലുതായിരുന്നു ഗംഗയെന്ന ഫെറി ബോട്ട്. യാത്രക്കാർക്ക് വായിക്കാൻ പത്രമാസികകളും ബോട്ടിൽ ഉണ്ടാകുമായിരുന്നു. ബോട്ട് ഓടിക്കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ ബോട്ടിന്റെ പങ്കയാൽ വെള്ളം കലങ്ങുമ്പോൾ പൊങ്ങി വരുന്ന മീനുകളെ പിടിക്കാർ കടൽ കാക്കകൾ ബോട്ടിനൊപ്പം തോരണം പോലെ പറക്കുന്നത് നല്ല കാഴ്ചയായിരുന്നു. ചിലപ്പോഴൊക്കെ ആ ചെറു മീൻ കൂട്ടങ്ങളെ പിടിക്കാനെത്തുന്ന 2 ഡോൽഫിനുകൾ കുത്തിമറിയുന്നത് കാണാമായിരുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 23:59, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ശ്രീ ഷിർദ്ദി സായി സച്ചരിതം ==

ഹേമദ് പാന്ത് മറാഠിയിൽ എഴുതിയ ഷിർദ്ദി സായിബാബയുടെ ജീവചരിത്രം. ഹേമദ് പാന്തിന്റെ മരണത്തിന് ശേഷമാണ് പുസ്തകം പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടത്.

പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത് B v ദേവ്.

ഇംഗ്ലീഷ് പരിഭാഷ നാഗേഷ് വാസുദേവ് ഗുണാജി .

മലയാള പരിഭാഷ പി സി രാമചന്ദ്ര മേനോൻ. ലോകത്ത് എബാടുമുള്ള വിവിധ രാജ്യക്കാരായ ഭക്തർ ഈ ഗ്രന്ഥം നിത്യ പാരായണം ചെയ്തുവരുന്നു.. ഇതു് 7 ദിവസം കൊണ്ട് ഭക്തിപൂർവ്വം വായിച്ച് പൂർത്തി കരിക്കുന്നവരുടെ ആഗ്രഹം സായിബാബ നടത്തി കൊടുക്കും എന്ന് വിശ്വാസം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 06:45, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ലിഖിത നാമജപം. ==

സായി ഭക്തർ തങ്ങളുടെ നിത്യ സാധനയുടെ ഭാഗമായി ചെയ്യുന്ന കർമ്മം.

ഒരു നോട്ടു പുസ്തകത്തിൽ ഇഷ്ടദേവന്റെ നാമം ഒരു പേജെങ്കിലും ഒരു ദിവസം എഴുതുന്നു. ഒരു പ്രാവിശ്യം നാമം എഴുതുമ്പോൾ കൈകളും മനസ്സും ഹൃദയവും  ചുണ്ടുകളും ഈശ്വരനോട് ഐക്യം പ്രാപിക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 06:54, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== രവിവാര ഹൈക്കു കുറിമാനങ്ങൾ ==

കേരള ബാങ്കിന്റെ ഗ്രൂപ്പുകളിൽ എഴുത്തുകാരൻ 

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി എഴുതിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന 4 വരികളിൽ ഒതുങ്ങുന്ന സാമ്പത്തിക സാംസ്ക്കാരിക കുറിപ്പുകൾ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 03:08, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ശരണാഗതി ==

കുട്ടികൃഷ്ണമാരാരെക്കുറിച്ച് മലയാള വായനക്കാർക്ക് പ്രത്യേകം പരിചയപെടുത്തേണ്ട ആവശ്യം ഇല്ല. ഭാരതപര്യടനം വായിക്കാത്ത മലയാളി എഴുത്തുകാരും കാണില്ല.

മഹാഭാരതത്തെ അധികരിച്ച് ആര് എന്തു് എഴുതാൻ ശ്രമിച്ചാലും അവരൊക്കെ ആദ്യം മറിച്ചു നോക്കാറ് ഭാരത പര്യടനം തന്നെ.

ആ കുട്ടികൃഷ്ണമാരാരുടെ അദ്ധ്യത്മക കൃതിയാണ് ശരണാഗതി.

ഒരു സത്യസായി ഭക്തൻ കൂടിയായ മാരാർ തന്റെ ആദ്ധ്യത്മിക അനുഭവങ്ങൾ ഹൃദയത്തിൽ തട്ടും വിധത്തിൽ കോറിയിട്ടിരിക്കുന്ന ഗ്രന്ഥം.അദ്ധ്യായങ്ങൾ മനനം  ആദ്ധ്യാത്മിക മാർഗ്ഗങ്ങൾ   ശരണാഗതി എന്നിങ്ങനെ മൂനു ഭാഗങ്ങളായി പകുത്തിരിക്കുന്നു.

കൃപാസപ്തകം  ഭ്രൂണഹത്യ   ഭഗവാൻ   സർവ്വാന്തര്യമി  നഗരസങ്കീർത്തനം    എല്ലാംനമ്മൾ തന്നെ    എന്നിങ്ങനെ 81 അദ്ധ്യയങ്ങൾ.

413 പേജുകൾ   1976 ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഒന്നാം പതിപ്പിന്റ വില 80 രൂപ.

പ്രസിദ്ധീകരണം മാരാർ സാഹിത്യ പ്രകാശം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 14:02, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== തൊട്ടൊന്ന് തലോടി ==

നല്ലെഴുത്ത് സാഹിത്യ ഗ്രൂപ്പിൽ എഴുത്തുകാരൻ

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി

ചെയ്തിരുന്ന സാഹിത്യ അവലോകനത്തിന്റെ പേര്

എഴുതി തെളിഞ്ഞവരുടേയും തുടക്കക്കാരുടേയും സാഹിത്യ രചനകൾ തൊട്ടൊന്നു തലോടും വിധത്തിൽ സൗമനസോടെ വിലയിരുത്തിയിരുന്ന പംക്തി. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 14:12, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ജാതി വ്യവസ്ഥിയും കേരള ചരിത്രവും ==

പി കെ ബാലകൃഷ്ണൻ എഴുതിയ പൊടിപ്പും തൊങ്ങലും ചാർത്താത്ത കേരളത്തിന്റെ നേർ ചരിത്രം. കേരളത്തെപ്പറ്റി ആധികാരികമായി പഠിക്കുന്നവർ പേർത്തും പേർത്തും വായിച്ചിരിക്കേണ്ട പുസ്തകം. ഒരു പാട് വിമർശനങ്ങൾ അക്കാലത്ത് ഏറ്റുവാങ്ങിയ പുസ്തകം. അക്കാലത്തെ ജനങ്ങളുടെ ജീവിതം നേരിന്റെ നെറിവോടെ ഈ ചരിത്ര പുസ്തകം കാണിച്ചു തരുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 23:52, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ജേഴ്സി മാറ്റ ചന്ത ==

2026 ലോകകപ്പിനോട് അനുബന്ധിച്ച്

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി

നവ മാധ്യമങ്ങളിൽ എഴുതിയ കഥ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 23:56, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) താരയും ലാമിനും
ഫെയ്സ്ബുക്ക് കമന്റിൽ നിന്നൊരു കഥ
അങ്ങിനെ വീണ്ടും ബ്രസീൽ ഫാനായി
പോയ ബുദ്ധി ആന പിടിച്ചാലും വരില്ല മെസ്സി .
ലാമിനും പൊന്നാപുരം കോട്ടയും

തുടങ്ങിയ കഥകൾ കൂടി ഓൺലൈനിൽ എഴുതി.

== ദൈനംദിന കാഴ്ചകൾ കഥകളാക്കുന്ന എഴുത്തുകാരൻ ==

പത്ര പ്രവർത്തകൻ വി ആർ നോയൽ രാജ്

സാഹിത്യശ്രീ മാസികയിൽ

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായിയെക്കുറിച്ച് എഴുതിയ ജീവചരിത്ര കുറിപ്പിന്റെ തലവാചകം.

ഇദ്ദേഹം ഓൺലൈനിൽ

വ്യക്തി മുദ്രകൾ 43 ൽ

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളിയെക്കുറിച്ച് വ്യക്തമായി പ്രതിപാദിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 00:48, 11 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== N P A ==

നോൺ പെർഫോമിങ്ങ് അസറ്റ്.

ഈ വാക്ക് ബാങ്കിംഗ് ഫീൽഡിലാണ് പൊതുവായി ഉപയോഗിക്കാറ് പതിവ്.

ബാങ്ക് ലോണിന്റെ കുടിശ്ശികയുടെ ഏറ്റക്കുറച്ചലിന്റെ ഗ്രേഡ് ആണ് ഇതുകൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നതു്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:05, 11 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== കാനപ്പിള്ളി സതി സുകുമാരൻ സ്മാരക പുരസ്ക്കാരം. ==

എഴുത്തുകാരൻ

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി

അമ്മയുടെ സ്മരണാർത്ഥം നടത്തുന്ന കാവ്യസായാഹ്നത്തിൽ തെരെത്തെടുക്കപെടുന്ന ഏറ്റവും നല്ല കവിതക്ക് കൊടുക്കുന്ന പുരസ്ക്കാരം.

ചെറായി അഴീക്കോടൻ വായനശാലയുമായി സഹകരിച്ചാണ്

കാനപ്പിള്ളി സതി സുകുമാരൻ സ്മാരക കാവ്യസായാഹ്നം നടത്തി പോരുന്നത്.

m c അമ്മിണി ടീച്ചർ  എടവനക്കാട്

ദേവദാസ് ചേന്ദമംഗലം പറവൂർ 

തുടങ്ങിയ കവികൾ ഈ പുരസ്ക്കാരം നേടിയിട്ടുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:15, 11 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ബലിതർപ്പണം ==

പിതൃബലി എന്നതാണ് ഇതു കൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നതു്.

ഭാരതീയ ഹിന്ദു വിശ്വാസികളുടെ പൗരാണികമായ കർമ്മ ചര്യ.

ഭാരതീയർ ബലി കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്നത് മരിച്ചു പോയ തങ്ങളുടെ ബന്ധുമിത്രാതികൾക്ക് മാത്രമല്ല

സകല ജീവജാലങ്ങൾക്കും എന്തിനു പറയുന്നു വൃക്ഷലതാതികൾക്കും വരെ

ഇത്തരമൊരു മനോഭാവ തുടർച്ച ഭാരതീയർക്ക് മാത്രമേ കാണൂ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 11:31, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== തൊഴുതൊന്ന് ഇരുന്ന്. ==

ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നിന്ന് തൊഴുതിറങ്ങി ഭക്തർ എവിടെയെങ്കിലും അല്പ നേരം വിശ്രമിക്കുനത് കണ്ടിട്ടുണ്ടാകും.

അതിലൊരു വിശ്വാസ പ്രമാണം കൂടി ഉണ്ട്.

നാം ക്ഷേത്രത്തിൽ പോകാൻ തീരുമാനമെടുക്കുമ്പോൾ തന്നെ നാം ആ ക്ഷേത്ര മൂർത്തിയുടെ സംരക്ഷണ വലയത്തിലാകുന്നു.

ക്ഷേത്രദർശനം കഴിയുംവരെ ആ ഈശ്വര ചൈതന്യത്തിന്റെ അനുചരർ നമ്മെ അനുയാത്ര ചെയ്ത് കാത്തുരക്ഷിക്കും.നമ്മുടെ കണ്ണുകൾക്ക് ഗോചരമല്ലാത്ത ശക്തികളിൽ നിന്ന്.

ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് തൊഴുത് ഇറങ്ങി എവിടെയെങ്കിലും ഇരിക്കുന്നതുകാണുമ്പോൾ തങ്ങളുടെ ഡ്യൂട്ടി കഴിഞ്ഞു എന്ന് കരുതി അടുത്ത ഭക്തരെ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് കൂട്ടി കൊണ്ടുവരാനുള്ള തങ്ങളുടെ നിയോഗത്തിലേക്ക് കടക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 11:44, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ആനവാതിൽ. ==

മട്ടാഞ്ചേരിയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന സ്ഥലം.

മട്ടാഞ്ചേരിപാലസ് പണ്ട് ഡച്ച് പാലസായിരുന്നു.

അവിടെവരുന്ന കൊബനാനകൾക്ക് 

സുഗമമായി കടന്നുപോകാൻ കൂറ്റൻ വാതിലുകൾ നിർമ്മിച്ചു. കലാപാടവത്തോടെ.

പിന്നീടത് ചരിത്രത്തിന്റെ ഏടായി മാറി.

കാലക്രമേണ സ്ഥലത്തിന്റെ പേരും ആയി.

മേനക തീയറ്റർ ഉണ്ടായിരുന്ന ഇടം പിൽക്കാലത്ത് മേനക Jn ആയതു പോലെ. ജനത ആശുപത്രി ഉണ്ടായിരുന്ന വൈപ്പിൻ കരയിലെ സ്ഥലം പിൽക്കാലത്ത് ജനത ബസ് സ്റ്റോപ്പ് ആയതു പോലെ.

ആനവാതിൽ കൊച്ചിയുടെ പൈതൃകമായി സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടു പോരുന്നു.

ധാരാളം വിദേശ വിനോദ സഞ്ചാരികൾ ആനവാതിൽ കാണാൻ എത്തി ചേരുന്നുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 13:05, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഓണാഘോഷം@ മറൈൻഡ്രവ്. ==

മറൈൻ ഡ്രവിലെ ഓണാഘോഷം എന്ന് കേൾക്കുമ്പോൾ തന്നെ മറൈൻഡ്രവ് 

G c d a കോംപ്ലക്സിലെ പൂക്കള മത്സരം ഓർമ്മയിലേക്കെത്തും.

നൂറോളം കടകളുള്ള അവിടെ ഓരോ കടകളും മത്സരാടിസ്ഥാനത്തിൽ ഒരുക്കുന്ന പൂക്കളം കാണാൻ മറ്റു ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ളവർ വരെ എത്താറുണ്ട്.

നീണ്ട വിശാലമായ ഇടനാഴികൾ

കായൽ കാറ്റ് ആവോളം അകത്തേക്ക് കടക്കാൻ പാകത്തിനുള്ള കൂറ്റൻ രണ്ട് ഇടനാഴി വാതിലുകൾ.

വടംവലി ഉറിയടി തുടങ്ങിയ കായിക മത്സരങ്ങളും ഓണക്കാലത്ത് ഇവിടെ നടത്തപെടുന്നു.

പാട്ട് മിമിക്രി തുടങ്ങിയ കലകളിലും ഇവിടുത്തെ കടകളിലെ തൊഴിലാളികൾ പിന്നിലല്ല എന്നതു് പരിപാടികൾ കാണുമ്പോൾ ബോധ്യമാകും.

കോയിനുകൾ കൊണ്ടും ക്യാമറകൾ കൊണ്ടും മൊബൈൽ ഫോണുകൾ കൊണ്ടു പോലും പൂക്കളം തീർക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന ഇവരുടെ ആഘോഷങ്ങൾക്ക് 20 വർഷത്തെ പാരമ്പര്യം അവകാശപെടാം.

കൊച്ചിക്കായലിനോട് തൊട്ടുരുമി കിടക്കുന്ന ഈ ഷോപ്പിംഗ് ഇടത്തിന്റെ മറ്റൊരു പ്രത്യേകത സൂപ്പർഹിറ്റുകളായ കുറെ മലയാള ചിത്രങ്ങളുടെ ലൊക്കേഷൻ ആയിട്ടുണ്ട് എന്നുള്ളതാണ്.

അവയിൽ ചിലത്

ഇൻ ഹരിഹർ നഗർ

ഛോട്ടാ മുബൈ

ഡാഡി കൂൾ

പാസഞ്ചർ

സുന്ദരപുരുഷൻ

അന്നയും റസൂലും.

ഡോ കാന്തിനായർ എന്ന ഹോമിയോ ഡോക്ടറുടെ ക്ലിനിക്കും 25 വർഷമായി ഇവിടെ പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നു.

സ്വിസ്സ് ടൈം ഹൗസ് എന്ന വാച്ച് കടയും

അവരുടെ തന്നെ ഇലട്രോണിക് ഷോപ്പും ഈ ഷോപ്പിംഗ് കോബ്ലക്സിന്റെ പെരുമ കൂട്ടുന്നുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 13:40, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) കൊച്ചിയിൽ ആദ്യമായി എക്സ് ലേറ്റർ സ്ഥാപിച്ചത് ഇവിടെയാണ്. അത് കാണാനും അതിൽ കയറാനും ഒരുപാട് ആളുകൾ വരാറുണ്ടായിരുന്നു.

== ജോസഫ് വൈറ്റിലയും ഫാ. ചെറിയാൻ കുനിയൻ തോടത്തും. ==

ജോസഫ് വൈറ്റില സമയം മാസികയുടെ പത്രാധിപർ ആയിരുന്ന സമയത്ത് അദ്ദേഹത്തോട് വളരെ അടുത്ത് ഇടപഴകാൻ സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്റെ ഏതാനും കഥകൾ സമയത്തിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട് .

കഥകളുടെ പോരായ്മകൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി തിരുത്തിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു.

എഴുതി തുടങ്ങുന്ന കാലത്ത് തന്നെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഥ മാതൃഭൂമിയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരുന്നു.

ഒരുപാട് അദ്ദേഹത്തിന്റെ എഴുത്തനുഭവങ്ങൾ പങ്കുവെയ്ക്കാറുണ്ടായിരുന്നു.


ചെറിയാൻ കുനിയൻ തോടത്ത് അച്ചൻ കുടുംബ ദീപം മാസികയുടെ പത്രാധിപർ ആയിരുന്നു.

എന്റെ വളരെയേറ കഥകൾ കുടുംബ ദീപം മാസികയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.

നല്ലൊരു കവിയാണ് അച്ചൻ.

കുടുംബദീപം വർഷംതോറും ഇറക്കിയിരുന്ന വാർഷിക പതിപ്പ് മലയാളത്തിലെ മുൻ നിര ആനുകാലികങ്ങളുടെ വാർഷിക പതിപ്പുകളോട് ഒപ്പം നിൽക്കുന്നതായിരുന്നു.

അതിലും മലയാളത്തിലെ മുൻ നിരഎഴുത്തുകാർക്കൊപ്പം എനിക്കും കുനിയൻ തോടത്ത് അച്ചൻ അവസരം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 23:08, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== പശ്ചിമ കൊച്ചിയിലെ കൗതുകപേരുകൾ. ==

കടവുകൾ

കമാലക്കടവ്

നെല്ല് കടവ്

ചെറളായി കടവ്

മരക്കടവ്.


ചില മുക്കുകൾ

കപ്പലണ്ടി മുക്ക്

അമ്മായി മുക്ക്

പറവാനമുക്ക്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:36, 13 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)കമാലകടവിന് മറ്റൊരു ചരിത്രം കൂടിയുണ്ട്. അവിടെ ആദ്യമായി ചീനവല ഇട്ടു കഴിഞ്ഞ് ആദ്യ കോരിനു തന്നെ ലക്ഷങ്ങളുടെ മീൻ ലഭിച്ചു.
ഇന്നത്തേയും അന്നത്തേയും കബോളനി ലവാരം താരതമ്യം ചെയ്തു നോക്കുമ്പോഴാണ് അറിയുന്നത് 
അന്നത്തെ ലക്ഷങ്ങളുടെ ഇന്നത്തെ വാല്യൂ.

== വഞ്ചി സ്ക്വയർ. ==

എറണാകുളം ഷൺമുഖം റോഡ്  ബാനർജി റോഡുമായി സംഗമിക്കുന്നിടത്ത് സാക്ഷി പറയാനെന്നവണ്ണം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കൊച്ചി കോർപറേഷന്റെ ഓപ്പൺ ഓഡിറ്റോറിയം.

ചെറിയ സമ്മേളനങ്ങൾക്ക് യോജ്യം.

ഇതിന്റെ പ്രത്യേകത ഒരു വലിയ ഓടി വഞ്ചിയുടെ ആകൃതിയിലാണ് ഇതു് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:42, 13 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== സനാതന സാരഥി. ==

ശ്രീ സത്യസായി പബ്ലിക്കേഷൻ സൊസൈറ്റി ഇറക്കുന്ന ആദ്ധ്യത്മിക മാസിക.

ഒരു പരസ്യം പോലുമില്ലാതെ ഇറക്കുന്ന മാസിക.

സത്യസായിബാബയെ കുറിച്ചുള്ള ലേഖനങ്ങൾ

ബാബയുടെ പ്രസംഗങ്ങൾ ഒക്കെ ഇതിൽ വായിക്കാം.

സായിബാബയെപ്പറ്റി അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക്

പഠിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് അതിലേക്കുള്ള ആദ്യ ചവിട്ടുപടിയാണ് ഈ മാസിക.

ഇംഗ്ലീഷ് ഉൾപെടെ ഭാരതത്തിലെ വിവിധ ഭാഷകളിൽ ഈ മാസിക പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നുണ്ട്.

മലയാളത്തിൽ ഇറങ്ങുന്ന മാസികയുടെ പത്രാധിപർ

N സോമശേഖരൻ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 23:30, 13 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== വീഞ്ഞപ്പെട്ടി. ==

ചായപൊടിപ്പെട്ടി എന്നും ഇതിന് വിളിപേരുണ്ട്.

വീഞ്ഞ മരത്തിന്റെ മരപാളികൾ കൊണ്ടാണ് ഇത് ഉണ്ടാക്കുന്നത്.

അതുകൊണ്ട് ഭാരവും തീരെ കുറവ്.

ഉപയോഗം കഴിഞ്ഞാൽ മണ്ണോട് ചേരും.

പ്രകൃതി സൗഹൃദപ്പെട്ടി. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 13:30, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== സഹ്യാദ്രി ക്രെയിൻ. ==


ഗോശ്രീ പാലം പണി നടക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ ഭാഗമായി എത്തിയ കൂറ്റൻ ക്രെയിൻ.

മുബൈയിൽ നിന്നു പ്രത്യേക സുരക്ഷാ ക്രമീകരണങ്ങളോടെ കടൽമാർഗ്ഗമാണ് ഇതു് കൊണ്ടുവന്നത്

കാലാവസ്ഥയും മറ്റും നോക്കി കാറ്റും മഴക്കോളും കുറഞ്ഞ സമയം നോക്കിയായിരുന്നു അതിന്റെ യാത്ര..

അത് കൊച്ചിയോട് അടുത്തപ്പോൾ വളരെ ആഘോഷ പൂർവമാണ് വൈപ്പിൻ നിവാസികൾ സ്വീകരിച്ചത്.

അന്നത് കെട്ടിയിരുന്ന പത്തോളം കോൺക്രീറ്റ് കുറ്റികൾ ആ ഓർമ്മ ഉണർത്തും വിധത്തിൽ മറൈൻഡ്രവിന്റെ വടക്കേ അറ്റത്ത് കായലിനോട് ചേർന്ന് ഇപ്പോഴും കാണാം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 13:44, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== പ്രിയദർശിനി സ്ത്രീ സൗജന്യയാത്ര. ==

വി ഡി സതീശൻ സർക്കാരിന്റെ ജന പ്രിയ സംരഭം.

KSRTC യുടെ ഓർഡിനറി ബസ്സുകളിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് സൗജന്യമായി യാത്ര.

സ്ത്രീകളുടെ സാമ്പത്തിക ക്രയവിക്രയശേഷി കൂട്ടാൻ ഇതു് ഇടയാക്കിക്കഴിഞ്ഞു.

ഇതിന്റെ എഫക്ട് പച്ചക്കറിമാർക്കറ്റിലും പ്രൊവിഷൻ ഷോപ്പുകളിലും

ബേക്കറിയിലും

മൊബൈൽ ഷോപ്പുകളിലും

തട്ടുകടകളിൽ വരെ വന്നു കഴിഞ്ഞു..

ദൂരവ്യാപകമായ ഫലങ്ങൾ സമൂഹത്തിൽ ഉണ്ടാക്കാൻ ഈ പദ്ധതിക്ക് കഴിയും.

മുൻ പ്രധാനമന്ത്രി ഇന്ദിരാഗാന്ധിയുടെ പേരിലാണ് ഇത് നടപ്പാക്കിയത് എന്നതു തന്നെ ഇതിന്റെ പ്രാധാന്യം വെളിവാക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 14:07, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ആന തലപ്പൊക്ക മത്സരം. ==

ചെറായി പൂരത്തോടനുബന്‌ധിച്ച് നടക്കാറുള്ള തിടമ്പ് മത്സരം.

അഥവാ ഏറ്റവും ഉയരമുള്ള ആനയെ കണ്ടെത്തുന്ന മത്സരം.

ചെറായി ഗൗരീശ്വര അബലത്തിലെ ഉത്സവവും അതിനോട് ബന്ധപ്പെട്ട കലാ പരിപാടികളും നടത്തുന്നതു തെക്ക്  വടക്ക് ചേരുവാരങ്ങളാണ്.

ഉത്സവ ദിവസം രാവിലെ 8 മണിക്ക് ഓരോ ചേരുവാരക്കാരും ഓരോ ആനകളെ ഗജമണ്ഡപത്തിൽ എത്തിക്കുന്നു.

ബല്ല് മുഴങ്ങിക്കഴിഞ്ഞ് കൂടുതൽ സമയം തല ഉയർത്തി പിടിച്ച് നിൽക്കുന്ന ആന വിജയിക്കും.

ശ്രീമുരുകന്റെ തിടബ് ഏറ്റാനുള്ള ഭാഗ്യം ലഭിക്കുന്നു.

രണ്ടാം സ്ഥാനക്കാരന് ശിവഭഗവാന്റെ തിടബ് ലഭിക്കും.

ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ ഈ മത്സരം കാണാൻ ഇവിടെ എത്താറുണ്ട്. അതിൽ അയൽ ജില്ലക്കാരും വിദേശികളും പെടും .

ഉത്സവദിവസങ്ങളിൽ ഒരു ദിവസം സാംസ്ക്കാരിക സമ്മേളനത്തിനുള്ളതാണ്.

സുകുമാർ അഴീക്കോടിനെ പോലുള്ള പ്രാസംഗികർ ഇത്തരം സമ്മേളനങ്ങളിൽ എത്തിയിട്ടുണ്ട്.

ചെറായി വിജ്ഞാന വർദ്ധിനി സഭയുടെ വകയാണ് 

ചെറായി ഗൗരീശ്വര ക്ഷേത്രം.

ശിവകുടുബാഗങ്ങൾ ഒന്നിച്ച് വാണരളുന്ന ക്ഷേത്രം.

നവഗ്രഹങ്ങളും

അയ്യപ്പനും ഇവിടെ ഉണ്ട്.

ശ്രീ നാരായണ ഗുരുദേവൻ പ്രതിഷ്ട നിർവഹിച്ച ക്ഷേത്രമാണ്.

ഗുരുദേവൻ ക്ഷേത്രത്തിൽ എത്തിയിരുന്നപ്പോൾ വിശ്രമിച്ചിരുന്ന

ചാരു കസേരയും കട്ടിലും ഇവിടെ സംരക്ഷിച്ച് സൂക്ഷിച്ചു വരുന്നു.

29 ആനകൾ വരെ ഉത്സവത്തിന് അണിനിരന്നിട്ടുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:01, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== വലിയ കൃഷ്ണൻകുട്ടിയും ചെറിയ നാരായണൻകുട്ടിയും. ==

ചെറായി പൂരത്തിന്റെ ആന തലപ്പൊക്ക മത്സരത്തോട് ബന്ധപ്പെട്ട് രണ്ട് ആന കളെ കേന്ദ്ര കഥാപാത്രങ്ങളാക്കി

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി

എഴുതിയ കഥ.

ഈ കഥ ആകാശവാണി കൊച്ചി നിലയം

സാഹിത്യ സുരഭിയിൽ പ്രക്ഷേപണം ചെയ്തു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:15, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== സായി ഭജന. ==

മറ്റു ഭജനകളിൽ നിന്ന് ഏറെ വ്യത്യാസമുള്ളതാണ് സായി ഭജനകൾ.

ഭജന കോർഡിനേറ്റ് ചെയ്യാൻ സത്യസായി സമിതികളിൽ ഭജൻ കോർഡിനേറ്റർ എന്ന ഓഫീസ് ബെയറർ ഉണ്ട്.അദ്ദേഹമാണ് ഓരോരുത്തരും പാടേണ്ട ഭജന സെലക്ട് ചെയ്ത് നിയന്ത്രിച്ചു പോരുന്നത്.

നാലോ അഞ്ചോ വരികളെ പാടുള്ളൂ.

ഭജന എല്ലാവർക്കും ഏറ്റു പാടാൻ തക്കവിധത്തിൽ സിംപിൾ ആയിരിക്കണം.

ആദ്യം വരികൾ ലോ പിച്ചിലും പിന്നീട്ഹൈ പിച്ചിലും പാടാം.

നേരത്തെ ലിസ്റ്റ്‌ ഇട്ടു തന്നെയാണ് സമിതികളിൽ ഭക്തർക്ക് പാടാൻ അവസരം നൽകുന്നത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 16:52, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== പ്രശാന്തി സേവ. ==

പർത്തി സേവയെന്നും പറയാറുണ്ട്.

ഭാരതത്തിലെ സത്യസായി സമിതിയിലെ പ്രവർത്തകർക്ക് വർഷത്തിൽ 2 പ്രാവിശ്യം ഒരാഴ്ച വീതം പുട്ടപർത്തിയിലെ ആശ്രമത്തിൽ സേവാ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് പോകാൻ അവസരം ഉണ്ട്.

ഇതിനെ സായിഭക്തർ പറയുന്നത്

ആദ്ധ്യത്മിക പോസിറ്റീവ് ചാർജ് ചെയ്യാൻ പ്രശാന്തിനിലയത്തിലേക്ക് പോകുന്നു എന്നാണ്.

ഭൂമിയിലെ സ്വർഗം എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാവുന്ന പ്രശാന്തിനിലയത്തിലെ സേവാ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ആരും വേണ്ടെന്ന് വെയ്ക്കാറില്ല.

ഇതിന് ചില തയ്യാറെടുപ്പുകൾ ആവശ്യമുണ്ട്.

അവിടെ എങിനെ പെരുമാറണം തനിക്ക് കിട്ടുന്ന ഡ്യൂട്ടി എങിനെ ചെയ്യണം. ഇതിനൊക്കെ വേണ്ടി ജില്ലകൾ തോറും ബ്രീഫിംഗ് ക്യാബുകൾ നടത്താറുണ്ട്.

ആ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് കൊണ്ടു ചെന്നാലേ സേവാ പ്രവർത്തനം ചെയ്യാൻ അനുമതി ലഭിക്കൂ.

എല്ലാറ്റിനുപരി ഒരോ സമിതി കൺവീനറുടെ അറിവോടെ വേണം പ്രവർത്തകർ പോകേണ്ടത്.

ഡ്യൂട്ടി ചെയ്യുമ്പോൾ സ്ക്കാർഫ് ധരിച്ചിരിക്കണം.

സ്ക്കാർഫ് ധരിച്ച സേവാദൾ പറയുന്നത് അനുസരിക്കാൻഅവിടെ എത്തുന്ന മറ്റു ഭക്തർ ബാദ്ധ്യസ്തരാണ്.

സ്ക്കാർഫ് വളരെ പവിത്രതയോടെയാണ് ധരിക്കുന്ന ആൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത്.

സ്ക്കാർഫ് ധരിച്ചു കൊണ്ട് ഭക്ഷണം കഴിക്കാൻ പാടില്ല.

ഡൂട്ടി കഴിഞ്ഞാൽ ഊരി കൈയിൽ പിടിക്കണം.

അവിടെ താമസിക്കുന്ന ഒരാഴ്ച നമ്മുടെ ദിനചര്യയുടെ താളം മാറും.

ചായക്ക് ക്യൂ നിൽക്കണം

ഭക്ഷണത്തിനും

ഡ്യൂട്ടി ഷിഫ്റ്റ് മാറി മാറി വരും

അതൊക്കെ സഫർ ചെയ്യേണ്ടിവരും.

ഒരിക്കൽ പ്രശാന്തിസേവ സർവീസിന് പോയിട്ടുള്ളവർ അടുത്ത അവസരത്തിനായി കാത്തു കാത്തിരിക്കും. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 17:19, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== രാമകഥാരസവാഹിനി. ==

സായിഭക്തർ കർക്കിടക മാസത്തിൽ ആദ്ധ്യത്മരാമായണത്തോട് ഒപ്പം വായിക്കുന്ന ഗ്രന്ഥം.

ഭഗവാൻ ശ്രീ സത്യസായിബാബ ഏഴരക്കൊല്ലത്തോളം സനാതന സാരഥി മാസികയുടെ തെലുങ്ക് പതിപ്പിൽ എഴുതി പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കൃതി.

ഈ ഗ്രന്ഥത്തെ വായനക്കാർക്ക് പരിചയപ്പെടുത്തി കൊണ്ട്

പ്രൊഫ N കസ്തുരിസ്വാമി ഇതാക്കെ സൂചിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്.

പി കേളക്കുറുപ്പാണ് ഈ ഗ്രന്ഥം മലയാളത്തിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്തിരിക്കുന്നത്..

704 പേജുകൾ

രാമൻ - രാജകുമാരനും തത്വവും

രാമന് നിഴലായി സീതയും

ഭാരതഗമനം

മിത്രലാഭം

സ്വധാമത്തിലേക്ക്

തുടങ്ങി 32 അദ്ധ്യായങ്ങൾ.

സത്യത്തോട്  ചരിത്രത്തോട് ചേർന്ന് നിൽക്കുന്ന ഒന്നാണ്

രാമകഥാരസവാഹിനി.

ഒരവതാരം ആടിയ ലീലകകളെ കുറിച്ച്

മറ്റൊരു അവതാരം എഴുതിയ പുസ്തകം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 08:43, 15 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== തപോവനം. ==

ശ്രീ സത്യസായി സച്ചരിതത്തിന്റെ പേരാണ്.

എഴുതിയതു്

ശാന്തി ശ്രീ ജന്ധ്യാല വേങ്കടേശ്വര ശാസ്ത്രി.

മലയാള വിവർത്തനം

സായിദാസ്.

288 പേജുകൾ.

ദിവ്യതയിലേക്ക്

ദിവ്യാത്ഭുതങ്ങൾ

ഷിർദ്ദിസായി_പർത്തിസായി

ആതുരസേവാമന്ദിരം

ദു:ഖിതർക്ക് പ്രിയനായി - ആവശ്യക്കാർക്ക് അരികിലായി

തുടങ്ങി 18 അദ്ധ്യായങ്ങൾ ഈ ഗ്രന്ഥത്തിൽ ഉണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 09:13, 15 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== സായി പ്രോട്ടീൻ. ==

പരമ്പരാഗത രീതിയിൽ മില്ലറ്റ് ധാന്യങ്ങൾ കൊണ്ട് ഉണ്ടാക്കുന്ന പ്രതിരോധ പൊടി.

ശ്രീ സത്യസായി സേവാ സമിതികളിലെ വനിതാ വിഭാഗം ആണ് തങ്ങളുടെ സേവാ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഭാഗമായി ഇത് ഉണ്ടാക്കി വിതരണം ചെയ്തു പോരുന്നതു്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:02, 15 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഭഗവാൻ ശ്രീ സത്യസായി ഭജനാവലി. ==

സായി ഭക്തരുടെ കൈ പുസ്തകം.

234 പേജുകൾ

സായി സുപ്രഭാതം

ഗായത്രി മന്ത്രം

സായി ഗായത്രി

ലിംഗാഷ്ടകം

ശാന്തി മന്ത്രം

അഷ്ടോത്തരം

സത്യസായി സഹസ്രനാമാവലി

ആരതി സ്തോത്രം

ഗണേശ ഭജനകൾ

ഗുരു ഭജനകൾ

ദേവി ഭജനകൾ

ശിവഭജനകൾ

ശ്രീരാമ ഭജനകൾ

ശ്രീകൃഷ്ണ ഭജനകൾ

സർവ്വ മത ഭജനകൾ

പൊതുഭജനകൾ

അയ്യപ്പഭജന

മുരുകഭജനകൾ

തുടങ്ങി ഒരു സായി ഭക്തർ അറിഞ്ഞിരിക്കേണ്ട എല്ലാ ഭജനകളും ഈ പുസ്തകത്തിൽ ഉണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:17, 15 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ദീപസ്തംഭം മഹാശ്ചര്യം. ==

ആകാശവാണി കൊച്ചി നിലയത്തിന്റെ ഹൈക്കു സ്ക്രിപ്റ്റ് അവതരണം.

ചെറിയ സംഭാഷണങ്ങളിലൂടെ സരസമായി ചില ചാട്ടുളികൾ സമൂഹത്തിലേക്ക്  നമ്മിലേക്ക് അയയ്ക്കുന്ന പരിപാടി.

മൂനേ മൂന് കഥാപാത്രങ്ങൾ മാത്രം.

അതിലൊന്ന് ചായക്കടയാണന്നു മാത്രം.

രാഖിശ്യം ആണ് ചായക്കട നടത്തുന്നത്.

ചായക്കടക്കാരിയുടെ ഭർത്താവ് കഥാപാത്രത്തെയാണ്

അരുൺ ബാലകൃഷ്ണൻ

അവതരിപ്പിക്കുന്നത്.

ഇതിന്റെ രചന നിർവഹിച്ചിരിക്കുന്നത്

അരുൺ ബാലകൃഷ്ണൻ തന്നെയാണ്.

ഇതിന്റെ രചനയും അവതരണവും കാണുമ്പോൾ നടൻ ശ്രീനിവാസനെ ഓർമ്മവരുന്നു

നല്ല തിരക്കഥകൾ എഴുതാറുള്ള ശ്രീനിവാസൻ അതിൽ നിന്ന് സ്വയം ഏറ്റെടുക്കുന്ന റോൾ മണ്ടത്തരം ആവോളം കാണിക്കുന്ന കഥാപാത്രത്തെ ആയിരിക്കും.

സ്വയം ചെറുതായി മറ്റുള്ളവരെ വലുതാക്കി കാണിക്കാനുള്ള വിശാല മനസ്ക്കത. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 02:30, 16 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== തൽസമയം റിപ്പോർട്ടർ. ==

മാതൃഭൂമി ന്യൂസ് ചനലിന്റെ ജനപ്രിയ പരിപാടി.

ആകാശവാണിയുടെ കൗതുക വാർത്തകളോട് താരതമ്യം ചെയ്യാവുന്ന കാഴ്ചാനുഭവ വാർത്താശകലം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 02:36, 16 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഓടശ്ശേരി കുടുംബ ട്രസ്റ്റ്. ==

ഓടശ്ശേരി കുടുബട്രസ്റ്റ് രൂപീകരണ യോഗം സാഹിത്യകാരൻ

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി ആണ്  ചെട്ടിക്കാട് വെച്ച് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തത്.

മാല്യങ്കര   

കൊടുങ്ങലൂർ

അഞ്ചക്കുളം

ചെറായി 

ചെട്ടിക്കാട് എന്നിവിടങ്ങളിൽ താമസിക്കുന്ന ഓടശ്ശേരി കുടുംബങ്ങളിൽ പെട്ടവർ

ചെട്ടിക്കാട് വെച്ചാണ് ട്രസ്റ്റിന്റെ പ്രവർത്തനത്തിന് തുടക്കം കുറിച്ചത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 08:34, 16 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== മട്ടാഞ്ചേരി. ==

മട്ടാഞ്ചേരി എന്ന് കേൾക്കുമ്പോൾ മനസ്സിലേക്ക് എത്തുന്നത് പഴമയുട പ്രൗ ഡി വിളിച്ചോതുന്ന മട്ടാഞ്ചേരി മാർക്കറ്റാണ്.

സുഗന്ധ വ്യഞ്ജനകളുടെ പറുദീസ.

യൂറോപ്യൻമാരും അറബികളും കച്ചവടത്തിനെത്തിയ മാർക്കറ്റ്.

കൊച്ചിയുടെ മണം സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങളുടെ മണം കൂടിയാണന്ന് മട്ടാഞ്ചേരി മാർക്കറ്റ് ഇന്നും ബോദ്ധ്യമാക്കിതന്നു കൊണ്ടിരിക്കുന്നു.

ഒരിക്കൽ മട്ടാഞ്ചേരി എന്ന പേരുള്ള

മണ്ണുമാന്തിക്കപ്പൽ കൊച്ചിക്കായലിൽ വെച്ച് മുങ്ങി.

ഒരു പാട് വർഷങ്ങളുടെ പ്രയത്നങ്ങൾ കൊണ്ടാണ് ആ മണ്ണുമാന്തിക്കപ്പൽ കായലിൽ നിന്ന് പൊക്കി എടുക്കാൻ തന്നെ സാധിച്ചത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 09:17, 16 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഗ്രാമം നഗരമാകുന്ന അടയാളങ്ങൾ. ==

ഗ്രാമത്തിന്റെ നഗരത്തിലേക്കുള്ള വളർച്ച സ്വാഭാവികമാണെങ്കിൽ കൂടി അത് പെട്ടെന്ന് തിരിച്ചറിയുന്നത് വൻകിട ബിസിനസ്കാരാണ് എന്നതാന്ന് വാസ്തവം.

വൈപ്പിൻകര ഒരിക്കൽ ചെറായി പാലം വഴി മുസരീസ് നഗരവും ആയി ബന്ധം വെച്ചു.

ഗോശ്രീപാലം വഴി പൈതൃക പുരാതന നഗരമായ കൊച്ചിയുമായി കൂട്ടു ചേർന്നു.

അഴീക്കോട് പാലം വഴി അയൽജില്ലയുമായി കൈകോർക്കാൻ പോകുന്നു.

അപ്പൊപിന്നെ

നന്തിലത്ത് ജി മാർട്ട് എങ്ങിനെ ചെറായിൽ ഷോപ്പ് തുറക്കാതിരിക്കും. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:05, 17 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== എന്റെ ഗ്രാമം 2026. ==

ചെറായി

വൈപ്പിൻ കരയുടെ വടക്കെ അറ്റത്തുള്ള പള്ളിപ്പുറം ഗ്രാമ പഞ്ചായത്തിലെ ഒരു ഗ്രാമം.

ചെറായി എന്ന പേര് വന്നതിന് ഒരു കാരണം പറയപെടുന്നത്

ചേറായി എന്ന തറവാട്ടുകാർ ഈ നാട്ടിൽ താമസിച്ചിരുന്നു.ആ പേര് കാലക്രമേണ പറഞ്ഞ് പറഞ്ഞ് ഇങ്ങനെ ആയതാണ്.

ചെറായിയുടെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഭാഗം ദേവസ്വം നട ജംങ്ഷൻ ആണ്.

എറണാകുളത്തു നിന്ന് വരുന്ന വാഹനങ്ങൾ പറവൂർ ഭാഗത്തേക്ക് തിരിഞ്ഞു പോകുന്നത് ഇവിടെ നിന്നാണ്

അതുപോലെ തന്നെ വാഹനങ്ങൾ ഈ ജംങ്ഷനിൽ കൂടി മുനബം    കൊടുങ്ങലൂർ ഭാഗത്തേക്കും വാഹനങ്ങൾ കടന്നുപോകുന്നു. ച[[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 23:41, 19 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) ചെറായി ഗൗരീശ്വര ക്ഷേത്രം ഇവിടെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ശ്രീ നാരായണ ഗുരുദേവനാണ് പ്രതിഷ്ടകർമ്മം നിർവഹിച്ചത്. ജില്ലയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ആനകളെ അണിനിരത്തുന്ന ഉത്സവംഇവിടുത്തെ പ്രത്യേകത തന്നെ. ഇവിടെയാണ് പ്രശസ്തമായ ചെറായി ബീച്ച്.

== എന്റെ ഗ്രാമം 2026. ==

എടവനക്കാട്.

വൈപ്പിൻകരയിലെ മധ്യഭാഗത്തുള്ളപഞ്ചായത്ത്.

[[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 07:15, 20 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) സാഹിത്യ സാംസ്ക്കാരിക സിനിമാ മേഖലയിലെ ഒത്തിരിയേറെ പ്രതിഭകൾക്ക് ജന്മം നൽകിയ നാട്.
ഒരുപാട് വർഷങ്ങളുടെ പഴക്കമുള്ള
അണിയിൽ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രം
ST അബ്രോസ്ചർച്ച് തുടങ്ങിയ ദേവാലയങ്ങൾ ഇവിടെ ഉണ്ട്. 
അണിയിൽ മാർക്കറ്റ് ഗ്രൗണ്ട്.
30 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് വരെ വൈപ്പിൻ കരയിലെ പൊതുപരിപാടികളായ ഓണക്കളി മത്സരം സൈക്കിൾ സർക്കസ് മാജിക് ഷോ കവിയരങ്ങ് ആർട്ട്സിനിമാ പ്രദർശനം തെരുവുനാടകം  രാഷ്ട്രീയ വിശദീകരണ യോഗങ്ങൾ ഒക്കെ നടന്നിരുന്ന സ്ഥലം.

കോസ്മോപോളിസ്റ്റിക്കൽ ട്യൂഷൻ സെന്റർ.
ഇന്ന് ട്യൂഷൻ വരെ ബിസിനസ് ആയി മാറിക്കഴിഞ്ഞ കാലത്ത് ട്യൂഷൻ സൗജന്യമായി എടുത്തിരുന്ന ഒരു സ്ഥാപനം ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന് കേൾക്കുമ്പോൾ വിശ്വസിക്കാൻ പ്രയാസം കാണും.
എടവനക്കാട് വാച്ചാക്കൽ കിഴക്ക് ഭാഗത്ത് അങ്ങിനെ ഒരു ട്യൂഷൻ സെന്റർ ഉണ്ടായിരുന്നു.
പഠിക്കാൻ മോശമായ കുട്ടികളോട് സ്ക്കൂൾ അദ്ധ്യാപകർ തന്നെ ഈ ട്യൂഷൻ സെന്റർ സജസ്റ്റ്‌ ചെയ്യാറുണ്ടായിരുന്നു.പ്രത്യേകിച്ച് സാമ്പത്തികമായി താഴ്ന്ന നിലയിൽ ഉള്ള കുട്ടികളോട്.
എടവനക്കാട് KPMHSൽ ആറാം ക്ലാസിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ
എഴുത്തുകാരൻ
സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി
ആ ട്യൂഷൻ സെന്ററിൽ ട്യൂഷന് പോകാറുള്ള ഓർമ്മകൾ പറയാറുണ്ട്.

== മലയാളി മങ്ക. ==

മലയാളതനിമ വിളിച്ചോതുന്ന കേരളത്തിലെ സ്ത്രീകളുടെ ട്രെഡീഷണൽ ഡ്രെസ്സാണ് സെറ്റും സാരിയും

ഇത് സാധാരണ മലയാളികളായ സ്ത്രീകൾ ധരിച്ചു കാണുന്നത് ചിങ്ങമാസത്തിലും കേരളപിറവി ദിനത്തിലുമാണ്.

കേരളത്തിലെ സ്ത്രീകളുടെ മാന്യമായ വസ്ത്രം സാരി തന്നെയാണ്.

നമ്മുടെ പുകൾപെറ്റ കവികളെല്ലാം മലയാള തനിമയുള്ള മലയാളി മങ്കയെ കുറിച്ച് ഏറെ പാടി വെച്ചിട്ടുണ്ട്.

കേരള സാരി ഉടുത്ത് മുടിയിൽ മുല്ലപൂ ചൂടി കാച്ചെണ്ണയുടെ സുഗന്ധം പരിലസിപ്പിക്കുന്ന മലയാള മങ്ക സൗന്ദര്യത്തിന്റെ പര്യായം തന്നെ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 01:00, 21 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)</text>
      <sha1>kpy4kg2wpvds46kh0knhc221zssndtp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660876</id>
      <parentid>4660850</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T23:50:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-43397-96</username>
        <id>221212</id>
      </contributor>
      <comment>/* എന്റെ ഗ്രാമം 2026. */</comment>
      <origin>4660876</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="103819" sha1="a48sy0d1sc73o3q1bpnu009alvm6dy2" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി | സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 02:25, 26 ജൂലൈ 2026 (UTC)

== രവി വാര കുറിമാനങ്ങൾ ഞായറാഴ്ചകളിൽ എഴുതി പ്രസിദ്ധപെടുത്തുന്ന കുറിപ്പുകൾ രവി എന്നാൽ ഞായർ സൂര്യൻ എന്നൊക്കെ അർത്ഥം വരുന്നുണ്ട്. ഞായറാഴ്ചകളിൽ ഉള്ള എഴുത്തുകുത്തുകളൊക്കെ നമുക്ക് ഈ ഗണത്തിൽ പെടുത്താം ==

ഞായറാഴ്ച കുറിപ്പുകൾ [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42780-63|&amp;#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42780-63|talk]]) 04:37, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി
Cinephile plus ൽ രവിവാര കുറിമാനങ്ങൾ എന്ന പേരിൽ
വൈപ്പിൻകരയിലെ സിനിമാക്കാരെ കുറിച്ച് ഒരു പംക്തി എഴുതിവരുന്നു. പഴയകാല സിനിമാനടൻ വിൻസന്റ്
ശങ്കരാടി       സിദ്ധിക്ക്
വ്യാസൻ എടവനക്കാട്   
ഞാറക്കൽ ശ്രീനി തുടങ്ങിയവരെ കുറിച്ച് ഇതിനകം എഴുതിക്കഴിഞ്ഞു. ബെന്നി പി നായരബലത്തെ കുറിച്ചും എഴുതി. മജീദ് എടവനക്കാട് അന്നബെൻ എന്നിവരും രവി വാര കുറിമാനത്തിലെ
സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായിയുടെ എഴുത്തിൽ എത്തിക്കഴിഞ്ഞു.

== മഹാബലി ==

ഓണക്കാലത്ത് കേരളം നന്ദർശിക്കാൻ എത്തുന്ന കേരളം വാണിരുന്ന മഹാരാജാവ്.അസുര ചക്രവർത്തി.ആയോധന കലയിൽ നിപുണൻ. പരമസാത്വികൻ ഈശ്വരവിശ്വാസി വിഷ്ണുഭക്തൻ വിഷ്ണു ഇദ്ദേഹത്തിന് വേണ്ടി സുതലം എന്ന സ്വർഗ്ഗം തന്നെ സൃഷ്ടിച്ചു നൽകി. അല്ലാതെ പാതാളത്തിൽ നിന്നല്ല അദ്ദേഹം ഓണക്കാലത്ത് തന്റെ പ്രജകളെ കാണാൻ എത്തുന്നത്.എക്കാലത്തേയും രാജ്യങ്ങൾക്ക് മാതൃകയായി ഭരിച്ചിരുന്ന ആ രാജാവിനെ ഇനിയെങ്കിലും കുടവയറും കൊബൻ മീശയും ആയിട്ടുള്ള ഒരു രൂപമായി നാം ചിത്രീകരിച്ചു കൂട. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42780-63|&amp;#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42780-63|talk]]) 04:48, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== വാവ ==

വൈപ്പിൻ ആർടിസ്റ്റ് വെൽഫയർ അസോസിയേഷൻ എന്ന കലാ സംഘടനയുടെ ചുരുക്ക പേരാണ് വാവ വിവിധ കലാപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന വൈപ്പിൻ കര നിവാസികളായ 500 കലാ പ്രവർത്തകർ ഇതിൽ അംഗങ്ങളാണ്.വൈപ്പിൻ കരയിലെ വിവിധ പഞ്ചായത്തുകളിൽ വിവിധ യൂണിറ്റുകളായാണ് പ്രവർത്തിച്ചു വരുന്നത്.ആ സ്ഥാനം ഞാറക്കൽ. രക്ഷാധികാരി ബെന്നി P നായരബലം.

പ്രസിഡന്റ് സിപ്പി പള്ളിപ്പുറം

ജനറൽ സെക്രട്ടറി അനിൽ പ്ലാവിൻസ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42780-63|&amp;#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42780-63|talk]]) 04:57, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) വൈപ്പിൻകരയിലെ ചില കലാകാരൻമാർ മലയാള സിനിമാ പ്രവേശനത്തിനുള്ള ചവിട്ടുപടിയായി ഈ സംഘടനയെ ഉപയോഗിച്ച് വരുന്നു. പണ്ട് കൊച്ചിൻ കലാഭവൻ മലയാള സിനിമക്ക് ഒരുപറ്റം നല്ല കലാ പ്രതിഭകളെ നൽകിയതു പോലെ വാവയിൽ നിന്ന് കുറെയേറെ കലാകാരൻമാർ മലയാള സിനിമാലോകത്ത് എത്തിയിട്ടുണ്ട്.
വാവയിലെ അംഗങ്ങൾക്ക് വിഷു കൈനീട്ടം പെൻഷൻ ചികിത്സാ സഹായംഒക്കെ കൊടുത്തു വരുന്നുണ്ട്. വാവ കുട്ടിക്കൂട്ടം എന്ന പേരിൽ കുട്ടികളേയും അംഗങ്ങളായി ചേർക്കുന്നുണ്ട്. ഞാറക്കലിൽ വാവക്ക് ഒരു ലൈബ്രറി ഉണ്ട് .
വർഷംതോറും വാവ കുട്ടികൾക്കായി ചിത്രരചന മത്സരം നടത്താറുണ്ട്.
കുട്ടികളെ വാദ്യ ഉപകരണങ്ങൾ പഠിപ്പിക്കുന്ന ക്ലാസ്സുകളും നടത്തിവരുന്നു.

== നോർത്ത് പറവൂർ സായി സമിതി ==

വടക്കൻ പറവൂർ Kmk കവലക്ക് അടുത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. വ്യാഴാഴ്ചകളിൽ വൈകീട്ട് 6 മണിക്ക് വേദ ജപവും തുടർന്ന് ഭജനയും നടന്നു വരുന്നുണ്ട്. ഞായറാഴ്ചകളിൽ സേവാ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ നടക്കുന്നുണ്ട്. സമിതി കൺവീനർ വിനോദ്

സത്യസായി സമിതി ജില്ലാ പ്രസിഡന്റ് VB മനോജ്   പ്രസിദ്ധ സംഗീതജ്ഞരായ പറവൂർ ശ്രീനിവാസൻ   പറവൂർ രമേശ് സദാശിവ്    സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി തുടങ്ങിയവരും പറവൂർ ശ്രീ സത്യസായി സേവാ സമിതിയിൽ അംഗങ്ങളാണ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42780-63|&amp;#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42780-63|talk]]) 05:11, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== കാനപ്പിള്ളി ക്ഷേത്രം ==

വൈപ്പിൻ കരയിലെ എടവനക്കാട് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കുടുംബ ക്ഷേത്രം. 80 വർഷത്തോളം പഴക്കം ഉണ്ട്.പ്രധാന പ്രതിഷ്ടകൾ അന്നപൂർണേശ്വരി  ഭദ്രകാളി. ഉപപ്രതിഷ്ടകളായി കുറുബ ഭഗവതി കാപ്പിരി വിഷ്ണുമായ  മുത്തപ്പൻ ഗുരുമൂർത്തി തുടങ്ങിയവയാണ്. എടവനക്കാട്  പറവൂർ  കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭാഗത്ത് താമസിക്കുന്ന കാനപ്പിള്ളി കുടുബാംഗങ്ങളുടെ കുടുംബ ക്ഷേത്രമാണ്. പ്രതിഷ്ഠാദിന ഉത്സവത്തിന് 10 ദിവസം മുൻപ് ഉപദേവതകൾക്ക് അരിപ്പൊടി കലിശം നിവേദിക്കുന്നത് പതിവാണ്. തുടർന്ന് ഉത്സവം കഴിയും വരെ കാനപ്പിള്ളി തറവാട്ടിൽ പെട്ട എല്ലാവരും നോമ്പെടുക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42780-63|&amp;#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42780-63|talk]]) 05:27, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)കരിങ്കുട്ടി  അറുകല തുടങ്ങിയ ഉപദേവതമാകരും ക്ഷേത്രത്തിൽ ഉണ്ട്.

== സാഹിത്യ സ്വാശ്രയ സംഘം ==

പറവൂർ സാഹിത്യ പ്രവർത്തക സ്വാശ്രയ സംഘം. പറവൂർ കേന്ദ്രമായി പ്രവർത്തിച്ചു വരുന്ന ഈ സാഹിത്യ സംഘടയിൽ വൈപ്പിൻ    പറവൂർ നിവാസികളായ 25 പേർ അംഗങ്ങളായി ഉണ്ട്. സംഘം വർഷംതോറും സാഹിത്യ ശ്രീ എന്ന പേരിൽ അവാർഡ് നൽകി വരുന്നുണ്ട്. സാഹിത്യശ്രീ എന്ന മിനി മാസികയും പ്രസിദ്ധീകരിച്ച് വരുന്നുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42780-63|&amp;#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42780-63|talk]]) 05:34, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഓലക്കൊട്ടക ==

പണ്ട് സിനിമാ തീയറ്ററുകൾ A B C തുടങ്ങിയ തരം തിരിവോടെ ആയിരുന്നു. A class തീയറ്ററുകളിലായിരുന്നു റീലീസ് പടങ്ങൾ വന്നിരുന്നത്. പിന്നെ അതു് B യിലേക്ക് മാറ്റും C ക്ലാസ് എന്ന ഓലക്കൊട്ടകളിൽ എത്തുമ്പോൾ മാസങ്ങൾ കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ടാകും. എങ്കിലും ചില സിനിമകൾക്ക് റിലീസ് തീയറ്ററുകളിൽ കിട്ടിയതിൽ കൂടുതൽ കളക്ഷൻ ഓലക്കൊട്ടകളിൽ കിട്ടാറുണ്ട്. ഓലകൊട്ടകളിൽ ഏറ്റവും നിരക്ക് കുറവ് തറ ടിക്കറ്റിനാണ്. 25 പൈസ. അതിന് പിറകെ ബെഞ്ച്  പിന്നെ ചാരുബഞ്ച് അതു കഴിഞ്ഞ് കസേര  പിന്നെ കുഷ്യനിട്ട കസേര. തറ ടിക്കറ്റ് കാർ പൂഴി മണ്ണിലാണ് ഇരിക്കേണ്ടത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42711-48|&amp;#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42711-48|talk]]) 13:28, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== വിക്കീപീഡിയ ==

സാഹിത്യരചന തുടങ്ങിയ കാലത്ത് റഫറൻസ് ചെയ്തൊക്കെ എഴുതേണ്ടിവരുമ്പോൾ ലൈബ്രറിയിൽ ചെന്ന് മണിക്കൂറുകളോളം റഫറൻസ് മുറിയിൽ ഇരിക്കാറ് പതിവുണ്ടായിരുന്നു.പക്ഷെ ഇപ്പോൾ അതിന്റെ ആവശ്യമില്ല

വിരൽ തുമ്പിലെ അറിവിന്റെ കലവറയായ വിക്കീപീഡിയ ഉണ്ടല്ലോ.

വിവരങ്ങൾ അപ്ഡേഷൻ നടത്തി ചേർക്കുന്നതുകൊണ്ട് വരും തലമുറ വരെ വിക്കീപീഡിയയെ ഹൃദയത്തോട് ചേർത്തു നിർത്തും. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42711-48|&amp;#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42711-48|talk]]) 13:40, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ആകാശവാണി ==

ഒരു തലമുറയുടെ സമയ ഘടികാരം. ഒരു കാലത്ത് മലയാളികളുടെ ദിനചര്യ വരെ ക്രമീകരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നതു് ആകാശവാണി പരിപാടികളുടെ സമയം നോക്കിയായിരുന്നു. റിസ്റ്റ്‌ വാച്ചിന്റെ സമയം കറക്ട് ചെയ്യാനുള്ള അവസാന വാക്ക് റേഡിയോ ടൈം തന്നെ. ഒരു കാലത്ത് സമ്പന്ന തറവാടുകളിൽ തൊടിയിൽ ഒരു കൊബനാനയും പൂമുഖത്ത് ഈട്ടിത്തടി മേശമേൽ ഒരു വാൽവ് റേഡിയോ ഇതൊക്കെയായിരുന്നു ആഢ്യതയുടെ പര്യായം.

തെറ്റില്ലാതെ മലയാളം പറയാൻ അന്നും ഇന്നും തുണ ആകാശവാണി തന്നെ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42711-48|&amp;#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42711-48|talk]]) 15:21, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ചന്തേരവം ==

നാട്ടു ചന്തകളിൽ ഉള്ള ലേലംവിളി വില പേശലുകൾ സാധനങ്ങളുടെ വിലകൾ വിളിച്ച് പറഞ്ഞ് ചന്തയിൽ എത്തുന്നവരെ ആകർഷിക്കൽ കച്ചവടക്കാർ തമ്മിൽ കച്ചവടംത്തെ ചൊല്ലിയുള്ള തർക്കങ്ങൾഒക്കെ ഇടകലർന്ന് ചന്ത ദിവസം ചന്തയിൽ ഒരു ശബ്ദ കോലാഹലം ഉയരാറുണ്ട്. അതാണ് ചന്തേരവം'. പണ്ടുകാലത്ത് കുട്ടികളെ ഇതൊക്കെ പറഞ്ഞ് കളിയാക്കാറ് പതിവുണ്ട്. അതായത് കടയിൽ പലവ്യജ്ഞനങ്ങൾ വാങ്ങാൻ പോകുന്ന കുട്ടിയോട് 20പൈസക്ക് ചന്തേരവം വാങ്ങി വരാൻ പറയും. ചിലപ്പോൾ കടക്കാരൻ മറുപടി കൊടുക്കുന്നതും അതിനൊക്കെ ചേരും വിധത്തിലായിരിക്കും അതായത്  ചന്തേരവം തീർന്നു പോയി വെള്ളിയാഴ്ച ചന്തക്ക് പോകുമ്പോൾ വാങ്ങീട്ട് വരാം എന്നൊക്കെ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42711-48|&amp;#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42711-48|talk]]) 23:48, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ജല ഗതാഗതം അരനൂറ്റാണ്ട് മുൻബ് ==

പണ്ട് പ്രധാന യാത്രകൾ വെള്ളത്തിലൂടെ ആയിരുന്നു. ദീർഘ ദൂര യാത്രകൾക്ക് വലിയ യാത്രാബോട്ടുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. ചിലതൊക്കെ രണ്ടു നിലകൾ വരെ ഉണ്ടായിരുന്നു.ഫസ്റ്റ്‌ ക്ലാസ് സെക്കന്റ് ക്ലാസ് തരം തിരിവും ഉണ്ടായിരുന്നു.അത്തരത്തിലുള്ള ഒരു ബോട്ടായിരുന്നു എറണാകുളം - കോട്ടപ്പുറം സർവീസ് നടത്തിയിരുന്ന ലോഡ് കൃഷ്ണബോട്ട്. അത്തരം ബോട്ടുകളിൽ മുറുക്കാൻ കടകളും ചായക്കടകളും ഉണ്ടായിരുന്നു. സമയം പോക്കാൻ ചീട്ടുകളി ചെസ്കളി ഓക്കെ ഉണ്ടായിരുന്നു. പഴമക്കാർ അന്നത്തെ ബോട്ട് ചായക്കടയിൽ നിന്ന് കഴിച്ച ചെമ്മീൻ ചേർത്ത പരിപ്പുവടയെക്കുറിച്ച് പറയുണ്ട്. വേലിയേറ്റം കുറഞ്ഞ സമയങ്ങളിൽ ഈ കൂറ്റൻ ബോട്ടുകൾ ജെട്ടിയിലേക്ക് അടുക്കില്ല. അതിന് പരിഹാരമായി പുഴയുടെ നടുക്ക് ബോട്ട് നിർത്തി അവിടെ ഇറങ്ങേണ്ട ആളുകളെ വഞ്ചി ചെന്ന് അതിലേക്ക് ആളുകളെ കയറ്റി ജെട്ടിയിലേക്ക് തത്തിക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42711-48|&amp;#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42711-48|talk]]) 14:27, 4 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)വേളാങ്കണ്ണി   ശ്രീകൃഷ്ണ  ചാമ്പച്ചൻ തുടങ്ങിയ ബോട്ടുകളും സർവീസ് നടത്തിയിരുന്നു.

== ഉള്ളാന്തി പാലം ==

എറണാകുളം മേനക യുടെ അടുത്ത് ഉള്ള പാലം. പണ്ട് പാലങ്ങൾ കുറവായ കാലത്ത് ഈ പാലത്തിലൂടെ ബസ്സിൽ യാത്ര ചെയ്യുമ്പോൾ ഇറക്കത്തിലേക്ക് ഇറങ്ങുമ്പോൾ യാത്രക്കാരുടെ ഉള്ളിൽ ഒരു ആന്തൽ ഉണ്ടാകുമായിരുന്നത്രേ. ഊഞ്ഞാൽ പൊക്കത്തിൽ ആടി താഴേക്ക് വരുമ്പോൾഉള്ള അനുഭവം. ചന്തപ്പാലം എന്നും ഈ പാലത്തിനെ വിളിക്കാറുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42711-48|&amp;#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42711-48|talk]]) 04:55, 5 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== അല്ലായാബൽകടവ്. ==

എറണാകുളം പ്രസ്ക്ലബിന്റെ ഓപ്പൺ എയർ സ്പെയ്സ്. എറണാകുളത്തിന്റെ ഹൃദയമായ മറെെൻഡ്രവ് ൽ പ്രസ്ക്ലബ് റോഡിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42711-48|&amp;#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42711-48|talk]]) 06:49, 5 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഓണ പൂക്കളക്കൂവൽ ==

തൃക്കാക്കരയപ്പോ

എന്റെ പഠിക്കേലും വായോ

ഞാനിട്ട പൂക്കളം കാൺമാനും വായോ

അതേതോ അതെന്തോ

പൂ ഹേയ്.... പൂ ഹേയ്

വാഴ കുലച്ചങ്ങ് വടക്കോട്ടും ചാഞ്ഞേ

വാഴപ്പഴം തിന്നാൻ ചില പിള്ളേരും വന്നേ.

പിള്ളേരെ പിടിക്കാൻ ചില കള്ളേരും വന്നേ

അതേതോ അതെന്തോ

പൂഹേയ്.... പൂഹേയ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42711-48|&amp;#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42711-48|talk]]) 16:02, 5 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഗ്യാപ് ==

കേരളത്തിന്റെ പ്രൈവറ്റ് ബസ്കാർ അവലമ്പിക്കുന്ന സമയ ക്രമീകരണ സംവിധാനം.പിറകിലെ ബസിലെ തൊഴിലാളി മുന്നിൽപോകുന്ന ബസ് കൃത്യ സമയത്താണ് ഓടി കൊണ്ടിരിക്കുന്നത് എന്ന് ചെക്ക് ചെയ്യാനായി മുന്നിലെ ബസിൽ യാത്ര ചെയ്യുന്നു. സമയം പാലിച്ച് ഓടിയില്ലെങ്കിൽ അവർ അപ്പൊ ഇടപെടും. ചില ബസ്സുകൾ തമ്മിലുള്ള ഇടവേള മിനിറ്റുകളുടെ വ്യത്യാസം ഉണ്ടാകുകയുള്ളൂ..അപ്പൊ അവരെ സംബന്ധിച്ച് സെക്കന്റ് പോലും വിലപ്പെട്ടതാണ്. ഇവരുടെയൊക്കെ കൈയിൽ സ്റ്റോപ്പ് വാച്ച് വരെയുണ്ട്. ഒരു സ്റ്റോപ്പിൽ ബസ് നിർത്തി കഴിഞ്ഞ് ആളെക്കയറ്റി പോകാൻ എത്ര സെക്കന്റ് വേണമെന്ന് വരെ തീരുമാന മുണ്ട്. എവിടെയെങ്കിലും ബ്ലോക്ക് കിട്ടിയാൽ മൂനോ നാലോ സ്റ്റോപ്പ് ആളെ എടുക്കാതെ വിട്ടു കൊടുത്ത് ഓടുന്നുണ്ടോ എന്ന് കൂടി ഗ്യാപ് തൊഴിലാളികൾ ശ്രദ്ധിക്കാറുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 23:05, 6 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ദിവ്യാത്മ സൽസംഗ പരമ്പര ==

എഴുത്തുകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി

നോർത്ത് പറവൂർ ക്രി സത്യസായി സേവാ സമിതിയിൽ കോർഡിനേറ്റ് ചെയ്ത 40 വ്യാഴാഴ്ചകളിൽ നീണ്ടു നിന്ന സൽസംഗങ്ങൾ.

15 വയസ്സു മുതൽ 76 വയസ്സു വരെയുള്ള 40 സായി ഭക്തർ തങ്ങളുടെ അനുഭവങ്ങൾ പങ്കിട്ടു... [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 13:17, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഹൃദയത്തിൽ തൊട്ട് ==

ഷിർദ്ദിസായി സച്ചരിതത്തിലെ കഥാപാത്രങ്ങളുടെ ഭക്തി ജീവിതപാതയിൽ അനുകരിച്ച് ജീവിച്ച നോർത്ത് പറവൂർ സത്യസായി സേവാ സമിതിയിലെ സായി ഡിവോട്ടികളെക്കുറിച്ച് സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി

നവ മാധ്യമങ്ങളിൽ എഴുതിയ പരമ്പര. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 13:24, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== പത്രവും പത്രധർമ്മവും. ==

പുരോഗനകലാസാഹിത്യ സംഘം ചെറായി യൂണിറ്റും ചെറായി അഴിക്കോടൻ വായനശാലയും ചേർന്ന് നടത്തിയ നാല് ആഴ്ചകൾ നീണ്ടുനിന്ന സിംപോസിയം.

കോർഡിനേറ്റർ സാഹിത്യകാരൻ

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 14:03, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) സിപ്പിപള്ളിപ്പുറം ഉദ്ഘടകനായിരുന്നു.

== വെള്ളപ്പൊക്കം ==

നദികളിലേയും കായലിലേയും ഇടതോടുകളിലേയും ചെളി നീക്കം ചെയ്താൽ വെള്ളപ്പൊക്കം ഒരു പരിധി വരെ തടയാനാകും.

2018 ലെ പ്രളയത്തിൽ അടിഞ്ഞുകൂടിയ ചെളിയും വൻ മരങ്ങളുടെ അവശിഷ്ടങ്ങളും നീക്കം ചെയ്യണം.

പുതിയ പാലങ്ങൾ പണിയുന്ന സമയത്ത് കായലിലൊക്കെ ബണ്ട് കെട്ടാറുണ്ട്. പക്ഷെ പാലം ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു കഴിഞ്ഞ് വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞാലും ആ ബണ്ടുകളിൽ പലതും നീക്കം ചെയ്യാറില്ല. അതും വെള്ളത്തിന്റെ സ്വഭാവികമായ നീരൊഴുക്കിന് തടസ്സമാകും. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:28, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ലെന്റിംഗ് ലൈബ്രറി മോഹൻ ==

എറണാകുളം പ്രസ് ക്ലബ് റോഡിൽ വൈക്കം മുഹമ്മദ് ബഷീർ ബുക്ക് സ്റ്റാളുമായി താമസിച്ചിരുന്ന കാലത്ത് ബഷീറിന് ഏറെ അടുപ്പമുണ്ടായിരുന്ന ഒരാളാണ് പച്ചാളത്തുകാരനായ മോഹൻ..

അദ്ദേഹം അന്ന് ബഷീറിന്റെ ബുക്ക് സ്റ്റാളിന്റെ അടുത്ത് പലചരക്ക് കട നടത്തിയിരുന്നു.

പിന്നീട് ആ കട ലെന്റിംഗ് ലൈബ്രറിയായി.

ഞാൻ 5 വർഷം മുൻബ് സിറ്റിലൈറ്റ് മാസികയിൽ ബേപ്പൂർ സുൽത്താനെ കുറിച്ച് ഒരു ലേഖനം തയ്യാറേക്കേണ്ട ആവശ്യത്തിലേക്കായി മോഹൻ ചേട്ടനെ ഇന്റർവ്യൂ ചെയ്യുക ഉണ്ടായി. മോഹനേട്ടനെ ബഷീർ ഒരു കൊച്ചനുജനെ പോലെ സ്നേഹിച്ചിരുന്നു.

മലയാളത്തിന്റെ തകഴി ഉൾപെടെയുള്ള എല്ലാ എഴുത്തുകാരേയും അവിടെ വന്നു കണ്ടിട്ടുണ്ടത്രേ. കൂടാതെ സത്യൻ    അടൂർഭാസി തുടങ്ങിയ സിനിമാക്കാരും വരാറുണ്ട്.

ബഷീറിന് ഏറെ അടുപ്പമുണ്ടായിരുന്ന മറ്റൊരാൾ അന്ന് ഏറ്റവും ഇളമുറക്കാരനായ പ്രൊഫ M K സാനുമാഷായിരുന്നു.

മോഹനേട്ടൻ വഴി എനിക്ക് കൊച്ചിയുടെ കഥാകാരൻ എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാവുന്ന

എം എം മേനോനെ പരിചയപെടാനും സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 16:00, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ആൾക്കൂട്ടത്തിൽ നിന്ന് പോസിറ്റീവ് എനർജി സ്വീകരിച്ച് ആയുസ്സ് കൂട്ടിയവർ. ==

സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി സാഹിത്യശ്രീ മാസികയിൽ എഴുതിയ ലേഖനം.

ലേഖനത്തിൽ ഉമ്മൻചാണ്ടി  വി എസ്സ് അച്ചുതാനന്ദൻ  എം ടി വാസുദേവൻ നായർ  പ്രൊഫ എം കെ സാനു  തുടങ്ങിയവരുടെ സമൂഹമായുള്ള ഇടപെടലുകളാണ് പ്രതിപാദിച്ചിരിക്കുന്നതു്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 05:54, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഓർമ്മക്കുടന്ന ==

1062 എഴുത്തുകാരുടെ രചനകളുമായെത്തിയ ഇന്ന് ഇൻലന്റ് മാസികയുടെ 40ാം വാർഷിക പതിപ്പ്. ഇതിൽ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി യുടെ രചന വായിക്കാൻ സാധിക്കും. ഇന്ന് മാസികയുട പത്രാധിപർ 

കവി മണബൂർ രാജൻബാബു ആണ്.. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 06:08, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== തേലതുരുത്തിൽ നിന്നൊരു യാത്ര. ==

മാഞ്ഞാലി ചിന്താ തീയറ്റേഴ്സ് വർഷം തോറും നടത്താനുള്ള ജനകീയ കവിയരങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തപ്പോൾ ആ അനുഭവങ്ങൾ എഴുത്തുകാരൻ

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി ഒരു കഥയാക്കി എഴുതി.

ആ കഥയാണ് തേല തുരുത്തിൽ.... [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 06:29, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== പ്രേമസ്വരൂപലു. ==

ഭഗവാൻ ശ്രീ സത്യസായിബാബയെക്കുറിച്ച്

എഴുത്തുകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി

എഴുതിയ കവിത. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 06:32, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) ഈ കവിത സംഗീതം നൽകി കവയത്രി mc അമ്മിണി ടീച്ചർ ആലപിച്ചി ട്ടുണ്ട്.
പ്രേമസ്വരൂപലു എന്നത് തെലുങ്ക് വാക്കാണ്. തന്റെ ഭക്തരെ ഈ വാക്ക് ഉപയോഗിച്ചാണ് ശ്രീ സത്യസായിബാബ അഭിസംബോധന ചെയ്യാറ് പതിവ്. പ്രേമത്തിന്റെതൽ സ്വരൂപമായ ഭക്തരെ എന്ന് വാക്യാർത്ഥം.

== സാഹിത്യവാരാവലോകനം@100 ==

സാഹിത്യവേദി കോട്ടയം ഓൺലൈൻ ഗ്രൂപ്പിൽ നടത്തിയ സാഹിത്യവാരാവലോകനം. ഞായറാഴ്ച തോറും ആ ഒരാഴ്ചക്കാലത്തെ കഥകളും കവിതകളും അവലോകനം ചെയ്യുന്ന പരിപാടി.

കവിയും ഗാനരചയിതാവുമായ

മേമ്മുറി ശ്രീനിവാസനാണ് അവലോകനം നടത്തിയതു്.

മേമ്മുറി ശ്രീനിവാസന് അസൗകര്യം ഉണ്ടായ ഏതാനും ആഴ്ചകളിൽ ഈ അവലോകനം ഏഴുത്തുകാരൻ

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി

നിർവഹിച്ചു പോന്നു.

മുരളീധരൻ ആനാപ്പുഴ പോലുള്ള കവി ഈ പരിപാടി രാവിലെകൃത്യ വായി കേട്ട് വിലയിരുത്താറുണ്ടായിരുന്നു. രാവിലെ 6 മണിക്ക് തന്നെ ഈ അവലോകനം ഫോണിൽ എത്തിക്കാൻ ശദ്ധിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു.

കട്ടൻ ചായക്കൊപ്പം അല്പം സാഹിത്യ ചെറുകടിയും

എന്നൊക്കെയായിരുന്നു ഈ സാഹിത്യ വിമർശനത്തെ സാഹിത്യ ലോകം വിലയിരുത്തി പോന്നിരുന്നതു്.

സാഹിത്യവേദി കോട്ടയം കോർഡിനേറ്റ് ചെയ്ത് പ്രവർത്തിച്ചു പോരുന്നത് 

ഷിബു രാജ് പണിക്കരാണ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 07:22, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഗംഗ ബോട്ട് ==

വൈപ്പിൻ -  വെല്ലിംഗ്ട്ടൺ ഐലന്റ് - എറണാകുളം റൂട്ടിൽ സർവീസ് നടത്തിയിരുന്ന മരത്തടിയാൽ നിർമ്മിതമായ ജലഗതാഗത വകുപ്പിന്റെ ബോട്ട്.രണ്ടോ മൂന്നോ നിറഞ്ഞു വരുന്ന യാത്രക്കാരെ കൊള്ളിക്കാൻ അത്ര വലുതായിരുന്നു ഗംഗയെന്ന ഫെറി ബോട്ട്. യാത്രക്കാർക്ക് വായിക്കാൻ പത്രമാസികകളും ബോട്ടിൽ ഉണ്ടാകുമായിരുന്നു. ബോട്ട് ഓടിക്കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ ബോട്ടിന്റെ പങ്കയാൽ വെള്ളം കലങ്ങുമ്പോൾ പൊങ്ങി വരുന്ന മീനുകളെ പിടിക്കാർ കടൽ കാക്കകൾ ബോട്ടിനൊപ്പം തോരണം പോലെ പറക്കുന്നത് നല്ല കാഴ്ചയായിരുന്നു. ചിലപ്പോഴൊക്കെ ആ ചെറു മീൻ കൂട്ടങ്ങളെ പിടിക്കാനെത്തുന്ന 2 ഡോൽഫിനുകൾ കുത്തിമറിയുന്നത് കാണാമായിരുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 23:59, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ശ്രീ ഷിർദ്ദി സായി സച്ചരിതം ==

ഹേമദ് പാന്ത് മറാഠിയിൽ എഴുതിയ ഷിർദ്ദി സായിബാബയുടെ ജീവചരിത്രം. ഹേമദ് പാന്തിന്റെ മരണത്തിന് ശേഷമാണ് പുസ്തകം പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടത്.

പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത് B v ദേവ്.

ഇംഗ്ലീഷ് പരിഭാഷ നാഗേഷ് വാസുദേവ് ഗുണാജി .

മലയാള പരിഭാഷ പി സി രാമചന്ദ്ര മേനോൻ. ലോകത്ത് എബാടുമുള്ള വിവിധ രാജ്യക്കാരായ ഭക്തർ ഈ ഗ്രന്ഥം നിത്യ പാരായണം ചെയ്തുവരുന്നു.. ഇതു് 7 ദിവസം കൊണ്ട് ഭക്തിപൂർവ്വം വായിച്ച് പൂർത്തി കരിക്കുന്നവരുടെ ആഗ്രഹം സായിബാബ നടത്തി കൊടുക്കും എന്ന് വിശ്വാസം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 06:45, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ലിഖിത നാമജപം. ==

സായി ഭക്തർ തങ്ങളുടെ നിത്യ സാധനയുടെ ഭാഗമായി ചെയ്യുന്ന കർമ്മം.

ഒരു നോട്ടു പുസ്തകത്തിൽ ഇഷ്ടദേവന്റെ നാമം ഒരു പേജെങ്കിലും ഒരു ദിവസം എഴുതുന്നു. ഒരു പ്രാവിശ്യം നാമം എഴുതുമ്പോൾ കൈകളും മനസ്സും ഹൃദയവും  ചുണ്ടുകളും ഈശ്വരനോട് ഐക്യം പ്രാപിക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 06:54, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== രവിവാര ഹൈക്കു കുറിമാനങ്ങൾ ==

കേരള ബാങ്കിന്റെ ഗ്രൂപ്പുകളിൽ എഴുത്തുകാരൻ 

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി എഴുതിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന 4 വരികളിൽ ഒതുങ്ങുന്ന സാമ്പത്തിക സാംസ്ക്കാരിക കുറിപ്പുകൾ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 03:08, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ശരണാഗതി ==

കുട്ടികൃഷ്ണമാരാരെക്കുറിച്ച് മലയാള വായനക്കാർക്ക് പ്രത്യേകം പരിചയപെടുത്തേണ്ട ആവശ്യം ഇല്ല. ഭാരതപര്യടനം വായിക്കാത്ത മലയാളി എഴുത്തുകാരും കാണില്ല.

മഹാഭാരതത്തെ അധികരിച്ച് ആര് എന്തു് എഴുതാൻ ശ്രമിച്ചാലും അവരൊക്കെ ആദ്യം മറിച്ചു നോക്കാറ് ഭാരത പര്യടനം തന്നെ.

ആ കുട്ടികൃഷ്ണമാരാരുടെ അദ്ധ്യത്മക കൃതിയാണ് ശരണാഗതി.

ഒരു സത്യസായി ഭക്തൻ കൂടിയായ മാരാർ തന്റെ ആദ്ധ്യത്മിക അനുഭവങ്ങൾ ഹൃദയത്തിൽ തട്ടും വിധത്തിൽ കോറിയിട്ടിരിക്കുന്ന ഗ്രന്ഥം.അദ്ധ്യായങ്ങൾ മനനം  ആദ്ധ്യാത്മിക മാർഗ്ഗങ്ങൾ   ശരണാഗതി എന്നിങ്ങനെ മൂനു ഭാഗങ്ങളായി പകുത്തിരിക്കുന്നു.

കൃപാസപ്തകം  ഭ്രൂണഹത്യ   ഭഗവാൻ   സർവ്വാന്തര്യമി  നഗരസങ്കീർത്തനം    എല്ലാംനമ്മൾ തന്നെ    എന്നിങ്ങനെ 81 അദ്ധ്യയങ്ങൾ.

413 പേജുകൾ   1976 ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഒന്നാം പതിപ്പിന്റ വില 80 രൂപ.

പ്രസിദ്ധീകരണം മാരാർ സാഹിത്യ പ്രകാശം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 14:02, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== തൊട്ടൊന്ന് തലോടി ==

നല്ലെഴുത്ത് സാഹിത്യ ഗ്രൂപ്പിൽ എഴുത്തുകാരൻ

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി

ചെയ്തിരുന്ന സാഹിത്യ അവലോകനത്തിന്റെ പേര്

എഴുതി തെളിഞ്ഞവരുടേയും തുടക്കക്കാരുടേയും സാഹിത്യ രചനകൾ തൊട്ടൊന്നു തലോടും വിധത്തിൽ സൗമനസോടെ വിലയിരുത്തിയിരുന്ന പംക്തി. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 14:12, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ജാതി വ്യവസ്ഥിയും കേരള ചരിത്രവും ==

പി കെ ബാലകൃഷ്ണൻ എഴുതിയ പൊടിപ്പും തൊങ്ങലും ചാർത്താത്ത കേരളത്തിന്റെ നേർ ചരിത്രം. കേരളത്തെപ്പറ്റി ആധികാരികമായി പഠിക്കുന്നവർ പേർത്തും പേർത്തും വായിച്ചിരിക്കേണ്ട പുസ്തകം. ഒരു പാട് വിമർശനങ്ങൾ അക്കാലത്ത് ഏറ്റുവാങ്ങിയ പുസ്തകം. അക്കാലത്തെ ജനങ്ങളുടെ ജീവിതം നേരിന്റെ നെറിവോടെ ഈ ചരിത്ര പുസ്തകം കാണിച്ചു തരുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 23:52, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ജേഴ്സി മാറ്റ ചന്ത ==

2026 ലോകകപ്പിനോട് അനുബന്ധിച്ച്

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി

നവ മാധ്യമങ്ങളിൽ എഴുതിയ കഥ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 23:56, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) താരയും ലാമിനും
ഫെയ്സ്ബുക്ക് കമന്റിൽ നിന്നൊരു കഥ
അങ്ങിനെ വീണ്ടും ബ്രസീൽ ഫാനായി
പോയ ബുദ്ധി ആന പിടിച്ചാലും വരില്ല മെസ്സി .
ലാമിനും പൊന്നാപുരം കോട്ടയും

തുടങ്ങിയ കഥകൾ കൂടി ഓൺലൈനിൽ എഴുതി.

== ദൈനംദിന കാഴ്ചകൾ കഥകളാക്കുന്ന എഴുത്തുകാരൻ ==

പത്ര പ്രവർത്തകൻ വി ആർ നോയൽ രാജ്

സാഹിത്യശ്രീ മാസികയിൽ

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായിയെക്കുറിച്ച് എഴുതിയ ജീവചരിത്ര കുറിപ്പിന്റെ തലവാചകം.

ഇദ്ദേഹം ഓൺലൈനിൽ

വ്യക്തി മുദ്രകൾ 43 ൽ

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളിയെക്കുറിച്ച് വ്യക്തമായി പ്രതിപാദിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 00:48, 11 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== N P A ==

നോൺ പെർഫോമിങ്ങ് അസറ്റ്.

ഈ വാക്ക് ബാങ്കിംഗ് ഫീൽഡിലാണ് പൊതുവായി ഉപയോഗിക്കാറ് പതിവ്.

ബാങ്ക് ലോണിന്റെ കുടിശ്ശികയുടെ ഏറ്റക്കുറച്ചലിന്റെ ഗ്രേഡ് ആണ് ഇതുകൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നതു്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:05, 11 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== കാനപ്പിള്ളി സതി സുകുമാരൻ സ്മാരക പുരസ്ക്കാരം. ==

എഴുത്തുകാരൻ

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി

അമ്മയുടെ സ്മരണാർത്ഥം നടത്തുന്ന കാവ്യസായാഹ്നത്തിൽ തെരെത്തെടുക്കപെടുന്ന ഏറ്റവും നല്ല കവിതക്ക് കൊടുക്കുന്ന പുരസ്ക്കാരം.

ചെറായി അഴീക്കോടൻ വായനശാലയുമായി സഹകരിച്ചാണ്

കാനപ്പിള്ളി സതി സുകുമാരൻ സ്മാരക കാവ്യസായാഹ്നം നടത്തി പോരുന്നത്.

m c അമ്മിണി ടീച്ചർ  എടവനക്കാട്

ദേവദാസ് ചേന്ദമംഗലം പറവൂർ 

തുടങ്ങിയ കവികൾ ഈ പുരസ്ക്കാരം നേടിയിട്ടുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:15, 11 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ബലിതർപ്പണം ==

പിതൃബലി എന്നതാണ് ഇതു കൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നതു്.

ഭാരതീയ ഹിന്ദു വിശ്വാസികളുടെ പൗരാണികമായ കർമ്മ ചര്യ.

ഭാരതീയർ ബലി കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്നത് മരിച്ചു പോയ തങ്ങളുടെ ബന്ധുമിത്രാതികൾക്ക് മാത്രമല്ല

സകല ജീവജാലങ്ങൾക്കും എന്തിനു പറയുന്നു വൃക്ഷലതാതികൾക്കും വരെ

ഇത്തരമൊരു മനോഭാവ തുടർച്ച ഭാരതീയർക്ക് മാത്രമേ കാണൂ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 11:31, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== തൊഴുതൊന്ന് ഇരുന്ന്. ==

ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നിന്ന് തൊഴുതിറങ്ങി ഭക്തർ എവിടെയെങ്കിലും അല്പ നേരം വിശ്രമിക്കുനത് കണ്ടിട്ടുണ്ടാകും.

അതിലൊരു വിശ്വാസ പ്രമാണം കൂടി ഉണ്ട്.

നാം ക്ഷേത്രത്തിൽ പോകാൻ തീരുമാനമെടുക്കുമ്പോൾ തന്നെ നാം ആ ക്ഷേത്ര മൂർത്തിയുടെ സംരക്ഷണ വലയത്തിലാകുന്നു.

ക്ഷേത്രദർശനം കഴിയുംവരെ ആ ഈശ്വര ചൈതന്യത്തിന്റെ അനുചരർ നമ്മെ അനുയാത്ര ചെയ്ത് കാത്തുരക്ഷിക്കും.നമ്മുടെ കണ്ണുകൾക്ക് ഗോചരമല്ലാത്ത ശക്തികളിൽ നിന്ന്.

ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് തൊഴുത് ഇറങ്ങി എവിടെയെങ്കിലും ഇരിക്കുന്നതുകാണുമ്പോൾ തങ്ങളുടെ ഡ്യൂട്ടി കഴിഞ്ഞു എന്ന് കരുതി അടുത്ത ഭക്തരെ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് കൂട്ടി കൊണ്ടുവരാനുള്ള തങ്ങളുടെ നിയോഗത്തിലേക്ക് കടക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 11:44, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ആനവാതിൽ. ==

മട്ടാഞ്ചേരിയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന സ്ഥലം.

മട്ടാഞ്ചേരിപാലസ് പണ്ട് ഡച്ച് പാലസായിരുന്നു.

അവിടെവരുന്ന കൊബനാനകൾക്ക് 

സുഗമമായി കടന്നുപോകാൻ കൂറ്റൻ വാതിലുകൾ നിർമ്മിച്ചു. കലാപാടവത്തോടെ.

പിന്നീടത് ചരിത്രത്തിന്റെ ഏടായി മാറി.

കാലക്രമേണ സ്ഥലത്തിന്റെ പേരും ആയി.

മേനക തീയറ്റർ ഉണ്ടായിരുന്ന ഇടം പിൽക്കാലത്ത് മേനക Jn ആയതു പോലെ. ജനത ആശുപത്രി ഉണ്ടായിരുന്ന വൈപ്പിൻ കരയിലെ സ്ഥലം പിൽക്കാലത്ത് ജനത ബസ് സ്റ്റോപ്പ് ആയതു പോലെ.

ആനവാതിൽ കൊച്ചിയുടെ പൈതൃകമായി സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടു പോരുന്നു.

ധാരാളം വിദേശ വിനോദ സഞ്ചാരികൾ ആനവാതിൽ കാണാൻ എത്തി ചേരുന്നുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 13:05, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഓണാഘോഷം@ മറൈൻഡ്രവ്. ==

മറൈൻ ഡ്രവിലെ ഓണാഘോഷം എന്ന് കേൾക്കുമ്പോൾ തന്നെ മറൈൻഡ്രവ് 

G c d a കോംപ്ലക്സിലെ പൂക്കള മത്സരം ഓർമ്മയിലേക്കെത്തും.

നൂറോളം കടകളുള്ള അവിടെ ഓരോ കടകളും മത്സരാടിസ്ഥാനത്തിൽ ഒരുക്കുന്ന പൂക്കളം കാണാൻ മറ്റു ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ളവർ വരെ എത്താറുണ്ട്.

നീണ്ട വിശാലമായ ഇടനാഴികൾ

കായൽ കാറ്റ് ആവോളം അകത്തേക്ക് കടക്കാൻ പാകത്തിനുള്ള കൂറ്റൻ രണ്ട് ഇടനാഴി വാതിലുകൾ.

വടംവലി ഉറിയടി തുടങ്ങിയ കായിക മത്സരങ്ങളും ഓണക്കാലത്ത് ഇവിടെ നടത്തപെടുന്നു.

പാട്ട് മിമിക്രി തുടങ്ങിയ കലകളിലും ഇവിടുത്തെ കടകളിലെ തൊഴിലാളികൾ പിന്നിലല്ല എന്നതു് പരിപാടികൾ കാണുമ്പോൾ ബോധ്യമാകും.

കോയിനുകൾ കൊണ്ടും ക്യാമറകൾ കൊണ്ടും മൊബൈൽ ഫോണുകൾ കൊണ്ടു പോലും പൂക്കളം തീർക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന ഇവരുടെ ആഘോഷങ്ങൾക്ക് 20 വർഷത്തെ പാരമ്പര്യം അവകാശപെടാം.

കൊച്ചിക്കായലിനോട് തൊട്ടുരുമി കിടക്കുന്ന ഈ ഷോപ്പിംഗ് ഇടത്തിന്റെ മറ്റൊരു പ്രത്യേകത സൂപ്പർഹിറ്റുകളായ കുറെ മലയാള ചിത്രങ്ങളുടെ ലൊക്കേഷൻ ആയിട്ടുണ്ട് എന്നുള്ളതാണ്.

അവയിൽ ചിലത്

ഇൻ ഹരിഹർ നഗർ

ഛോട്ടാ മുബൈ

ഡാഡി കൂൾ

പാസഞ്ചർ

സുന്ദരപുരുഷൻ

അന്നയും റസൂലും.

ഡോ കാന്തിനായർ എന്ന ഹോമിയോ ഡോക്ടറുടെ ക്ലിനിക്കും 25 വർഷമായി ഇവിടെ പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നു.

സ്വിസ്സ് ടൈം ഹൗസ് എന്ന വാച്ച് കടയും

അവരുടെ തന്നെ ഇലട്രോണിക് ഷോപ്പും ഈ ഷോപ്പിംഗ് കോബ്ലക്സിന്റെ പെരുമ കൂട്ടുന്നുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 13:40, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) കൊച്ചിയിൽ ആദ്യമായി എക്സ് ലേറ്റർ സ്ഥാപിച്ചത് ഇവിടെയാണ്. അത് കാണാനും അതിൽ കയറാനും ഒരുപാട് ആളുകൾ വരാറുണ്ടായിരുന്നു.

== ജോസഫ് വൈറ്റിലയും ഫാ. ചെറിയാൻ കുനിയൻ തോടത്തും. ==

ജോസഫ് വൈറ്റില സമയം മാസികയുടെ പത്രാധിപർ ആയിരുന്ന സമയത്ത് അദ്ദേഹത്തോട് വളരെ അടുത്ത് ഇടപഴകാൻ സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്റെ ഏതാനും കഥകൾ സമയത്തിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട് .

കഥകളുടെ പോരായ്മകൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി തിരുത്തിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു.

എഴുതി തുടങ്ങുന്ന കാലത്ത് തന്നെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഥ മാതൃഭൂമിയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരുന്നു.

ഒരുപാട് അദ്ദേഹത്തിന്റെ എഴുത്തനുഭവങ്ങൾ പങ്കുവെയ്ക്കാറുണ്ടായിരുന്നു.


ചെറിയാൻ കുനിയൻ തോടത്ത് അച്ചൻ കുടുംബ ദീപം മാസികയുടെ പത്രാധിപർ ആയിരുന്നു.

എന്റെ വളരെയേറ കഥകൾ കുടുംബ ദീപം മാസികയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.

നല്ലൊരു കവിയാണ് അച്ചൻ.

കുടുംബദീപം വർഷംതോറും ഇറക്കിയിരുന്ന വാർഷിക പതിപ്പ് മലയാളത്തിലെ മുൻ നിര ആനുകാലികങ്ങളുടെ വാർഷിക പതിപ്പുകളോട് ഒപ്പം നിൽക്കുന്നതായിരുന്നു.

അതിലും മലയാളത്തിലെ മുൻ നിരഎഴുത്തുകാർക്കൊപ്പം എനിക്കും കുനിയൻ തോടത്ത് അച്ചൻ അവസരം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 23:08, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== പശ്ചിമ കൊച്ചിയിലെ കൗതുകപേരുകൾ. ==

കടവുകൾ

കമാലക്കടവ്

നെല്ല് കടവ്

ചെറളായി കടവ്

മരക്കടവ്.


ചില മുക്കുകൾ

കപ്പലണ്ടി മുക്ക്

അമ്മായി മുക്ക്

പറവാനമുക്ക്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:36, 13 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)കമാലകടവിന് മറ്റൊരു ചരിത്രം കൂടിയുണ്ട്. അവിടെ ആദ്യമായി ചീനവല ഇട്ടു കഴിഞ്ഞ് ആദ്യ കോരിനു തന്നെ ലക്ഷങ്ങളുടെ മീൻ ലഭിച്ചു.
ഇന്നത്തേയും അന്നത്തേയും കബോളനി ലവാരം താരതമ്യം ചെയ്തു നോക്കുമ്പോഴാണ് അറിയുന്നത് 
അന്നത്തെ ലക്ഷങ്ങളുടെ ഇന്നത്തെ വാല്യൂ.

== വഞ്ചി സ്ക്വയർ. ==

എറണാകുളം ഷൺമുഖം റോഡ്  ബാനർജി റോഡുമായി സംഗമിക്കുന്നിടത്ത് സാക്ഷി പറയാനെന്നവണ്ണം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കൊച്ചി കോർപറേഷന്റെ ഓപ്പൺ ഓഡിറ്റോറിയം.

ചെറിയ സമ്മേളനങ്ങൾക്ക് യോജ്യം.

ഇതിന്റെ പ്രത്യേകത ഒരു വലിയ ഓടി വഞ്ചിയുടെ ആകൃതിയിലാണ് ഇതു് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:42, 13 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== സനാതന സാരഥി. ==

ശ്രീ സത്യസായി പബ്ലിക്കേഷൻ സൊസൈറ്റി ഇറക്കുന്ന ആദ്ധ്യത്മിക മാസിക.

ഒരു പരസ്യം പോലുമില്ലാതെ ഇറക്കുന്ന മാസിക.

സത്യസായിബാബയെ കുറിച്ചുള്ള ലേഖനങ്ങൾ

ബാബയുടെ പ്രസംഗങ്ങൾ ഒക്കെ ഇതിൽ വായിക്കാം.

സായിബാബയെപ്പറ്റി അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക്

പഠിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് അതിലേക്കുള്ള ആദ്യ ചവിട്ടുപടിയാണ് ഈ മാസിക.

ഇംഗ്ലീഷ് ഉൾപെടെ ഭാരതത്തിലെ വിവിധ ഭാഷകളിൽ ഈ മാസിക പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നുണ്ട്.

മലയാളത്തിൽ ഇറങ്ങുന്ന മാസികയുടെ പത്രാധിപർ

N സോമശേഖരൻ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 23:30, 13 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== വീഞ്ഞപ്പെട്ടി. ==

ചായപൊടിപ്പെട്ടി എന്നും ഇതിന് വിളിപേരുണ്ട്.

വീഞ്ഞ മരത്തിന്റെ മരപാളികൾ കൊണ്ടാണ് ഇത് ഉണ്ടാക്കുന്നത്.

അതുകൊണ്ട് ഭാരവും തീരെ കുറവ്.

ഉപയോഗം കഴിഞ്ഞാൽ മണ്ണോട് ചേരും.

പ്രകൃതി സൗഹൃദപ്പെട്ടി. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 13:30, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== സഹ്യാദ്രി ക്രെയിൻ. ==


ഗോശ്രീ പാലം പണി നടക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ ഭാഗമായി എത്തിയ കൂറ്റൻ ക്രെയിൻ.

മുബൈയിൽ നിന്നു പ്രത്യേക സുരക്ഷാ ക്രമീകരണങ്ങളോടെ കടൽമാർഗ്ഗമാണ് ഇതു് കൊണ്ടുവന്നത്

കാലാവസ്ഥയും മറ്റും നോക്കി കാറ്റും മഴക്കോളും കുറഞ്ഞ സമയം നോക്കിയായിരുന്നു അതിന്റെ യാത്ര..

അത് കൊച്ചിയോട് അടുത്തപ്പോൾ വളരെ ആഘോഷ പൂർവമാണ് വൈപ്പിൻ നിവാസികൾ സ്വീകരിച്ചത്.

അന്നത് കെട്ടിയിരുന്ന പത്തോളം കോൺക്രീറ്റ് കുറ്റികൾ ആ ഓർമ്മ ഉണർത്തും വിധത്തിൽ മറൈൻഡ്രവിന്റെ വടക്കേ അറ്റത്ത് കായലിനോട് ചേർന്ന് ഇപ്പോഴും കാണാം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 13:44, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== പ്രിയദർശിനി സ്ത്രീ സൗജന്യയാത്ര. ==

വി ഡി സതീശൻ സർക്കാരിന്റെ ജന പ്രിയ സംരഭം.

KSRTC യുടെ ഓർഡിനറി ബസ്സുകളിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് സൗജന്യമായി യാത്ര.

സ്ത്രീകളുടെ സാമ്പത്തിക ക്രയവിക്രയശേഷി കൂട്ടാൻ ഇതു് ഇടയാക്കിക്കഴിഞ്ഞു.

ഇതിന്റെ എഫക്ട് പച്ചക്കറിമാർക്കറ്റിലും പ്രൊവിഷൻ ഷോപ്പുകളിലും

ബേക്കറിയിലും

മൊബൈൽ ഷോപ്പുകളിലും

തട്ടുകടകളിൽ വരെ വന്നു കഴിഞ്ഞു..

ദൂരവ്യാപകമായ ഫലങ്ങൾ സമൂഹത്തിൽ ഉണ്ടാക്കാൻ ഈ പദ്ധതിക്ക് കഴിയും.

മുൻ പ്രധാനമന്ത്രി ഇന്ദിരാഗാന്ധിയുടെ പേരിലാണ് ഇത് നടപ്പാക്കിയത് എന്നതു തന്നെ ഇതിന്റെ പ്രാധാന്യം വെളിവാക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 14:07, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ആന തലപ്പൊക്ക മത്സരം. ==

ചെറായി പൂരത്തോടനുബന്‌ധിച്ച് നടക്കാറുള്ള തിടമ്പ് മത്സരം.

അഥവാ ഏറ്റവും ഉയരമുള്ള ആനയെ കണ്ടെത്തുന്ന മത്സരം.

ചെറായി ഗൗരീശ്വര അബലത്തിലെ ഉത്സവവും അതിനോട് ബന്ധപ്പെട്ട കലാ പരിപാടികളും നടത്തുന്നതു തെക്ക്  വടക്ക് ചേരുവാരങ്ങളാണ്.

ഉത്സവ ദിവസം രാവിലെ 8 മണിക്ക് ഓരോ ചേരുവാരക്കാരും ഓരോ ആനകളെ ഗജമണ്ഡപത്തിൽ എത്തിക്കുന്നു.

ബല്ല് മുഴങ്ങിക്കഴിഞ്ഞ് കൂടുതൽ സമയം തല ഉയർത്തി പിടിച്ച് നിൽക്കുന്ന ആന വിജയിക്കും.

ശ്രീമുരുകന്റെ തിടബ് ഏറ്റാനുള്ള ഭാഗ്യം ലഭിക്കുന്നു.

രണ്ടാം സ്ഥാനക്കാരന് ശിവഭഗവാന്റെ തിടബ് ലഭിക്കും.

ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ ഈ മത്സരം കാണാൻ ഇവിടെ എത്താറുണ്ട്. അതിൽ അയൽ ജില്ലക്കാരും വിദേശികളും പെടും .

ഉത്സവദിവസങ്ങളിൽ ഒരു ദിവസം സാംസ്ക്കാരിക സമ്മേളനത്തിനുള്ളതാണ്.

സുകുമാർ അഴീക്കോടിനെ പോലുള്ള പ്രാസംഗികർ ഇത്തരം സമ്മേളനങ്ങളിൽ എത്തിയിട്ടുണ്ട്.

ചെറായി വിജ്ഞാന വർദ്ധിനി സഭയുടെ വകയാണ് 

ചെറായി ഗൗരീശ്വര ക്ഷേത്രം.

ശിവകുടുബാഗങ്ങൾ ഒന്നിച്ച് വാണരളുന്ന ക്ഷേത്രം.

നവഗ്രഹങ്ങളും

അയ്യപ്പനും ഇവിടെ ഉണ്ട്.

ശ്രീ നാരായണ ഗുരുദേവൻ പ്രതിഷ്ട നിർവഹിച്ച ക്ഷേത്രമാണ്.

ഗുരുദേവൻ ക്ഷേത്രത്തിൽ എത്തിയിരുന്നപ്പോൾ വിശ്രമിച്ചിരുന്ന

ചാരു കസേരയും കട്ടിലും ഇവിടെ സംരക്ഷിച്ച് സൂക്ഷിച്ചു വരുന്നു.

29 ആനകൾ വരെ ഉത്സവത്തിന് അണിനിരന്നിട്ടുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:01, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== വലിയ കൃഷ്ണൻകുട്ടിയും ചെറിയ നാരായണൻകുട്ടിയും. ==

ചെറായി പൂരത്തിന്റെ ആന തലപ്പൊക്ക മത്സരത്തോട് ബന്ധപ്പെട്ട് രണ്ട് ആന കളെ കേന്ദ്ര കഥാപാത്രങ്ങളാക്കി

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി

എഴുതിയ കഥ.

ഈ കഥ ആകാശവാണി കൊച്ചി നിലയം

സാഹിത്യ സുരഭിയിൽ പ്രക്ഷേപണം ചെയ്തു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:15, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== സായി ഭജന. ==

മറ്റു ഭജനകളിൽ നിന്ന് ഏറെ വ്യത്യാസമുള്ളതാണ് സായി ഭജനകൾ.

ഭജന കോർഡിനേറ്റ് ചെയ്യാൻ സത്യസായി സമിതികളിൽ ഭജൻ കോർഡിനേറ്റർ എന്ന ഓഫീസ് ബെയറർ ഉണ്ട്.അദ്ദേഹമാണ് ഓരോരുത്തരും പാടേണ്ട ഭജന സെലക്ട് ചെയ്ത് നിയന്ത്രിച്ചു പോരുന്നത്.

നാലോ അഞ്ചോ വരികളെ പാടുള്ളൂ.

ഭജന എല്ലാവർക്കും ഏറ്റു പാടാൻ തക്കവിധത്തിൽ സിംപിൾ ആയിരിക്കണം.

ആദ്യം വരികൾ ലോ പിച്ചിലും പിന്നീട്ഹൈ പിച്ചിലും പാടാം.

നേരത്തെ ലിസ്റ്റ്‌ ഇട്ടു തന്നെയാണ് സമിതികളിൽ ഭക്തർക്ക് പാടാൻ അവസരം നൽകുന്നത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 16:52, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== പ്രശാന്തി സേവ. ==

പർത്തി സേവയെന്നും പറയാറുണ്ട്.

ഭാരതത്തിലെ സത്യസായി സമിതിയിലെ പ്രവർത്തകർക്ക് വർഷത്തിൽ 2 പ്രാവിശ്യം ഒരാഴ്ച വീതം പുട്ടപർത്തിയിലെ ആശ്രമത്തിൽ സേവാ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് പോകാൻ അവസരം ഉണ്ട്.

ഇതിനെ സായിഭക്തർ പറയുന്നത്

ആദ്ധ്യത്മിക പോസിറ്റീവ് ചാർജ് ചെയ്യാൻ പ്രശാന്തിനിലയത്തിലേക്ക് പോകുന്നു എന്നാണ്.

ഭൂമിയിലെ സ്വർഗം എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാവുന്ന പ്രശാന്തിനിലയത്തിലെ സേവാ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ആരും വേണ്ടെന്ന് വെയ്ക്കാറില്ല.

ഇതിന് ചില തയ്യാറെടുപ്പുകൾ ആവശ്യമുണ്ട്.

അവിടെ എങിനെ പെരുമാറണം തനിക്ക് കിട്ടുന്ന ഡ്യൂട്ടി എങിനെ ചെയ്യണം. ഇതിനൊക്കെ വേണ്ടി ജില്ലകൾ തോറും ബ്രീഫിംഗ് ക്യാബുകൾ നടത്താറുണ്ട്.

ആ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് കൊണ്ടു ചെന്നാലേ സേവാ പ്രവർത്തനം ചെയ്യാൻ അനുമതി ലഭിക്കൂ.

എല്ലാറ്റിനുപരി ഒരോ സമിതി കൺവീനറുടെ അറിവോടെ വേണം പ്രവർത്തകർ പോകേണ്ടത്.

ഡ്യൂട്ടി ചെയ്യുമ്പോൾ സ്ക്കാർഫ് ധരിച്ചിരിക്കണം.

സ്ക്കാർഫ് ധരിച്ച സേവാദൾ പറയുന്നത് അനുസരിക്കാൻഅവിടെ എത്തുന്ന മറ്റു ഭക്തർ ബാദ്ധ്യസ്തരാണ്.

സ്ക്കാർഫ് വളരെ പവിത്രതയോടെയാണ് ധരിക്കുന്ന ആൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത്.

സ്ക്കാർഫ് ധരിച്ചു കൊണ്ട് ഭക്ഷണം കഴിക്കാൻ പാടില്ല.

ഡൂട്ടി കഴിഞ്ഞാൽ ഊരി കൈയിൽ പിടിക്കണം.

അവിടെ താമസിക്കുന്ന ഒരാഴ്ച നമ്മുടെ ദിനചര്യയുടെ താളം മാറും.

ചായക്ക് ക്യൂ നിൽക്കണം

ഭക്ഷണത്തിനും

ഡ്യൂട്ടി ഷിഫ്റ്റ് മാറി മാറി വരും

അതൊക്കെ സഫർ ചെയ്യേണ്ടിവരും.

ഒരിക്കൽ പ്രശാന്തിസേവ സർവീസിന് പോയിട്ടുള്ളവർ അടുത്ത അവസരത്തിനായി കാത്തു കാത്തിരിക്കും. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 17:19, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== രാമകഥാരസവാഹിനി. ==

സായിഭക്തർ കർക്കിടക മാസത്തിൽ ആദ്ധ്യത്മരാമായണത്തോട് ഒപ്പം വായിക്കുന്ന ഗ്രന്ഥം.

ഭഗവാൻ ശ്രീ സത്യസായിബാബ ഏഴരക്കൊല്ലത്തോളം സനാതന സാരഥി മാസികയുടെ തെലുങ്ക് പതിപ്പിൽ എഴുതി പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കൃതി.

ഈ ഗ്രന്ഥത്തെ വായനക്കാർക്ക് പരിചയപ്പെടുത്തി കൊണ്ട്

പ്രൊഫ N കസ്തുരിസ്വാമി ഇതാക്കെ സൂചിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്.

പി കേളക്കുറുപ്പാണ് ഈ ഗ്രന്ഥം മലയാളത്തിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്തിരിക്കുന്നത്..

704 പേജുകൾ

രാമൻ - രാജകുമാരനും തത്വവും

രാമന് നിഴലായി സീതയും

ഭാരതഗമനം

മിത്രലാഭം

സ്വധാമത്തിലേക്ക്

തുടങ്ങി 32 അദ്ധ്യായങ്ങൾ.

സത്യത്തോട്  ചരിത്രത്തോട് ചേർന്ന് നിൽക്കുന്ന ഒന്നാണ്

രാമകഥാരസവാഹിനി.

ഒരവതാരം ആടിയ ലീലകകളെ കുറിച്ച്

മറ്റൊരു അവതാരം എഴുതിയ പുസ്തകം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 08:43, 15 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== തപോവനം. ==

ശ്രീ സത്യസായി സച്ചരിതത്തിന്റെ പേരാണ്.

എഴുതിയതു്

ശാന്തി ശ്രീ ജന്ധ്യാല വേങ്കടേശ്വര ശാസ്ത്രി.

മലയാള വിവർത്തനം

സായിദാസ്.

288 പേജുകൾ.

ദിവ്യതയിലേക്ക്

ദിവ്യാത്ഭുതങ്ങൾ

ഷിർദ്ദിസായി_പർത്തിസായി

ആതുരസേവാമന്ദിരം

ദു:ഖിതർക്ക് പ്രിയനായി - ആവശ്യക്കാർക്ക് അരികിലായി

തുടങ്ങി 18 അദ്ധ്യായങ്ങൾ ഈ ഗ്രന്ഥത്തിൽ ഉണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 09:13, 15 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== സായി പ്രോട്ടീൻ. ==

പരമ്പരാഗത രീതിയിൽ മില്ലറ്റ് ധാന്യങ്ങൾ കൊണ്ട് ഉണ്ടാക്കുന്ന പ്രതിരോധ പൊടി.

ശ്രീ സത്യസായി സേവാ സമിതികളിലെ വനിതാ വിഭാഗം ആണ് തങ്ങളുടെ സേവാ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഭാഗമായി ഇത് ഉണ്ടാക്കി വിതരണം ചെയ്തു പോരുന്നതു്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:02, 15 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഭഗവാൻ ശ്രീ സത്യസായി ഭജനാവലി. ==

സായി ഭക്തരുടെ കൈ പുസ്തകം.

234 പേജുകൾ

സായി സുപ്രഭാതം

ഗായത്രി മന്ത്രം

സായി ഗായത്രി

ലിംഗാഷ്ടകം

ശാന്തി മന്ത്രം

അഷ്ടോത്തരം

സത്യസായി സഹസ്രനാമാവലി

ആരതി സ്തോത്രം

ഗണേശ ഭജനകൾ

ഗുരു ഭജനകൾ

ദേവി ഭജനകൾ

ശിവഭജനകൾ

ശ്രീരാമ ഭജനകൾ

ശ്രീകൃഷ്ണ ഭജനകൾ

സർവ്വ മത ഭജനകൾ

പൊതുഭജനകൾ

അയ്യപ്പഭജന

മുരുകഭജനകൾ

തുടങ്ങി ഒരു സായി ഭക്തർ അറിഞ്ഞിരിക്കേണ്ട എല്ലാ ഭജനകളും ഈ പുസ്തകത്തിൽ ഉണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:17, 15 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ദീപസ്തംഭം മഹാശ്ചര്യം. ==

ആകാശവാണി കൊച്ചി നിലയത്തിന്റെ ഹൈക്കു സ്ക്രിപ്റ്റ് അവതരണം.

ചെറിയ സംഭാഷണങ്ങളിലൂടെ സരസമായി ചില ചാട്ടുളികൾ സമൂഹത്തിലേക്ക്  നമ്മിലേക്ക് അയയ്ക്കുന്ന പരിപാടി.

മൂനേ മൂന് കഥാപാത്രങ്ങൾ മാത്രം.

അതിലൊന്ന് ചായക്കടയാണന്നു മാത്രം.

രാഖിശ്യം ആണ് ചായക്കട നടത്തുന്നത്.

ചായക്കടക്കാരിയുടെ ഭർത്താവ് കഥാപാത്രത്തെയാണ്

അരുൺ ബാലകൃഷ്ണൻ

അവതരിപ്പിക്കുന്നത്.

ഇതിന്റെ രചന നിർവഹിച്ചിരിക്കുന്നത്

അരുൺ ബാലകൃഷ്ണൻ തന്നെയാണ്.

ഇതിന്റെ രചനയും അവതരണവും കാണുമ്പോൾ നടൻ ശ്രീനിവാസനെ ഓർമ്മവരുന്നു

നല്ല തിരക്കഥകൾ എഴുതാറുള്ള ശ്രീനിവാസൻ അതിൽ നിന്ന് സ്വയം ഏറ്റെടുക്കുന്ന റോൾ മണ്ടത്തരം ആവോളം കാണിക്കുന്ന കഥാപാത്രത്തെ ആയിരിക്കും.

സ്വയം ചെറുതായി മറ്റുള്ളവരെ വലുതാക്കി കാണിക്കാനുള്ള വിശാല മനസ്ക്കത. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 02:30, 16 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== തൽസമയം റിപ്പോർട്ടർ. ==

മാതൃഭൂമി ന്യൂസ് ചനലിന്റെ ജനപ്രിയ പരിപാടി.

ആകാശവാണിയുടെ കൗതുക വാർത്തകളോട് താരതമ്യം ചെയ്യാവുന്ന കാഴ്ചാനുഭവ വാർത്താശകലം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 02:36, 16 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഓടശ്ശേരി കുടുംബ ട്രസ്റ്റ്. ==

ഓടശ്ശേരി കുടുബട്രസ്റ്റ് രൂപീകരണ യോഗം സാഹിത്യകാരൻ

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി ആണ്  ചെട്ടിക്കാട് വെച്ച് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തത്.

മാല്യങ്കര   

കൊടുങ്ങലൂർ

അഞ്ചക്കുളം

ചെറായി 

ചെട്ടിക്കാട് എന്നിവിടങ്ങളിൽ താമസിക്കുന്ന ഓടശ്ശേരി കുടുംബങ്ങളിൽ പെട്ടവർ

ചെട്ടിക്കാട് വെച്ചാണ് ട്രസ്റ്റിന്റെ പ്രവർത്തനത്തിന് തുടക്കം കുറിച്ചത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 08:34, 16 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== മട്ടാഞ്ചേരി. ==

മട്ടാഞ്ചേരി എന്ന് കേൾക്കുമ്പോൾ മനസ്സിലേക്ക് എത്തുന്നത് പഴമയുട പ്രൗ ഡി വിളിച്ചോതുന്ന മട്ടാഞ്ചേരി മാർക്കറ്റാണ്.

സുഗന്ധ വ്യഞ്ജനകളുടെ പറുദീസ.

യൂറോപ്യൻമാരും അറബികളും കച്ചവടത്തിനെത്തിയ മാർക്കറ്റ്.

കൊച്ചിയുടെ മണം സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങളുടെ മണം കൂടിയാണന്ന് മട്ടാഞ്ചേരി മാർക്കറ്റ് ഇന്നും ബോദ്ധ്യമാക്കിതന്നു കൊണ്ടിരിക്കുന്നു.

ഒരിക്കൽ മട്ടാഞ്ചേരി എന്ന പേരുള്ള

മണ്ണുമാന്തിക്കപ്പൽ കൊച്ചിക്കായലിൽ വെച്ച് മുങ്ങി.

ഒരു പാട് വർഷങ്ങളുടെ പ്രയത്നങ്ങൾ കൊണ്ടാണ് ആ മണ്ണുമാന്തിക്കപ്പൽ കായലിൽ നിന്ന് പൊക്കി എടുക്കാൻ തന്നെ സാധിച്ചത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 09:17, 16 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഗ്രാമം നഗരമാകുന്ന അടയാളങ്ങൾ. ==

ഗ്രാമത്തിന്റെ നഗരത്തിലേക്കുള്ള വളർച്ച സ്വാഭാവികമാണെങ്കിൽ കൂടി അത് പെട്ടെന്ന് തിരിച്ചറിയുന്നത് വൻകിട ബിസിനസ്കാരാണ് എന്നതാന്ന് വാസ്തവം.

വൈപ്പിൻകര ഒരിക്കൽ ചെറായി പാലം വഴി മുസരീസ് നഗരവും ആയി ബന്ധം വെച്ചു.

ഗോശ്രീപാലം വഴി പൈതൃക പുരാതന നഗരമായ കൊച്ചിയുമായി കൂട്ടു ചേർന്നു.

അഴീക്കോട് പാലം വഴി അയൽജില്ലയുമായി കൈകോർക്കാൻ പോകുന്നു.

അപ്പൊപിന്നെ

നന്തിലത്ത് ജി മാർട്ട് എങ്ങിനെ ചെറായിൽ ഷോപ്പ് തുറക്കാതിരിക്കും. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:05, 17 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== എന്റെ ഗ്രാമം 2026. ==

ചെറായി

വൈപ്പിൻ കരയുടെ വടക്കെ അറ്റത്തുള്ള പള്ളിപ്പുറം ഗ്രാമ പഞ്ചായത്തിലെ ഒരു ഗ്രാമം.

ചെറായി എന്ന പേര് വന്നതിന് ഒരു കാരണം പറയപെടുന്നത്

ചേറായി എന്ന തറവാട്ടുകാർ ഈ നാട്ടിൽ താമസിച്ചിരുന്നു.ആ പേര് കാലക്രമേണ പറഞ്ഞ് പറഞ്ഞ് ഇങ്ങനെ ആയതാണ്.

ചെറായിയുടെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഭാഗം ദേവസ്വം നട ജംങ്ഷൻ ആണ്.

എറണാകുളത്തു നിന്ന് വരുന്ന വാഹനങ്ങൾ പറവൂർ ഭാഗത്തേക്ക് തിരിഞ്ഞു പോകുന്നത് ഇവിടെ നിന്നാണ്

അതുപോലെ തന്നെ വാഹനങ്ങൾ ഈ ജംങ്ഷനിൽ കൂടി മുനബം    കൊടുങ്ങലൂർ ഭാഗത്തേക്കും വാഹനങ്ങൾ കടന്നുപോകുന്നു. ച[[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 23:41, 19 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) ചെറായി ഗൗരീശ്വര ക്ഷേത്രം ഇവിടെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ശ്രീ നാരായണ ഗുരുദേവനാണ് പ്രതിഷ്ടകർമ്മം നിർവഹിച്ചത്. ജില്ലയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ആനകളെ അണിനിരത്തുന്ന ഉത്സവംഇവിടുത്തെ പ്രത്യേകത തന്നെ. ഇവിടെയാണ് പ്രശസ്തമായ ചെറായി ബീച്ച്.

== എന്റെ ഗ്രാമം 2026. ==

എടവനക്കാട്.

വൈപ്പിൻകരയിലെ മധ്യഭാഗത്തുള്ളപഞ്ചായത്ത്.

[[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 07:15, 20 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) സാഹിത്യ സാംസ്ക്കാരിക സിനിമാ മേഖലയിലെ ഒത്തിരിയേറെ പ്രതിഭകൾക്ക് ജന്മം നൽകിയ നാട്.
ഒരുപാട് വർഷങ്ങളുടെ പഴക്കമുള്ള
അണിയിൽ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രം
ST അബ്രോസ്ചർച്ച് തുടങ്ങിയ ദേവാലയങ്ങൾ ഇവിടെ ഉണ്ട്. 
അണിയിൽ മാർക്കറ്റ് ഗ്രൗണ്ട്.
30 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് വരെ വൈപ്പിൻ കരയിലെ പൊതുപരിപാടികളായ ഓണക്കളി മത്സരം സൈക്കിൾ സർക്കസ് മാജിക് ഷോ കവിയരങ്ങ് ആർട്ട്സിനിമാ പ്രദർശനം തെരുവുനാടകം  രാഷ്ട്രീയ വിശദീകരണ യോഗങ്ങൾ ഒക്കെ നടന്നിരുന്ന സ്ഥലം.

കോസ്മോപോളിസ്റ്റിക്കൽ ട്യൂഷൻ സെന്റർ.
ഇന്ന് ട്യൂഷൻ വരെ ബിസിനസ് ആയി മാറിക്കഴിഞ്ഞ കാലത്ത് ട്യൂഷൻ സൗജന്യമായി എടുത്തിരുന്ന ഒരു സ്ഥാപനം ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന് കേൾക്കുമ്പോൾ വിശ്വസിക്കാൻ പ്രയാസം കാണും.
എടവനക്കാട് വാച്ചാക്കൽ കിഴക്ക് ഭാഗത്ത് അങ്ങിനെ ഒരു ട്യൂഷൻ സെന്റർ ഉണ്ടായിരുന്നു.
പഠിക്കാൻ മോശമായ കുട്ടികളോട് സ്ക്കൂൾ അദ്ധ്യാപകർ തന്നെ ഈ ട്യൂഷൻ സെന്റർ സജസ്റ്റ്‌ ചെയ്യാറുണ്ടായിരുന്നു.പ്രത്യേകിച്ച് സാമ്പത്തികമായി താഴ്ന്ന നിലയിൽ ഉള്ള കുട്ടികളോട്.
എടവനക്കാട് KPMHSൽ ആറാം ക്ലാസിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ
എഴുത്തുകാരൻ
സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി
ആ ട്യൂഷൻ സെന്ററിൽ ട്യൂഷന് പോകാറുള്ള ഓർമ്മകൾ പറയാറുണ്ട്. സ അണിയിൽ സിസിലിയൻ പ്ലെയിറ്റ് വർക്ക് ഇവിടെ പ്രധാനമായും നിർമ്മിച്ചിരുന്ന് ചെമ്മീൻകെട്ടുകളിൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന വലിയ ചില്ലുപെട്ടി വിളക്കുകളാണ്. ഇത് ഉണ്ടാക്കുന്ന സ്പെഷലിസ്റ്റ് തന്നെയായിരുന്നു. തീരെ പൊക്കം കുറഞ്ഞ ജോർജ് ചേട്ടൻ.

== മലയാളി മങ്ക. ==

മലയാളതനിമ വിളിച്ചോതുന്ന കേരളത്തിലെ സ്ത്രീകളുടെ ട്രെഡീഷണൽ ഡ്രെസ്സാണ് സെറ്റും സാരിയും

ഇത് സാധാരണ മലയാളികളായ സ്ത്രീകൾ ധരിച്ചു കാണുന്നത് ചിങ്ങമാസത്തിലും കേരളപിറവി ദിനത്തിലുമാണ്.

കേരളത്തിലെ സ്ത്രീകളുടെ മാന്യമായ വസ്ത്രം സാരി തന്നെയാണ്.

നമ്മുടെ പുകൾപെറ്റ കവികളെല്ലാം മലയാള തനിമയുള്ള മലയാളി മങ്കയെ കുറിച്ച് ഏറെ പാടി വെച്ചിട്ടുണ്ട്.

കേരള സാരി ഉടുത്ത് മുടിയിൽ മുല്ലപൂ ചൂടി കാച്ചെണ്ണയുടെ സുഗന്ധം പരിലസിപ്പിക്കുന്ന മലയാള മങ്ക സൗന്ദര്യത്തിന്റെ പര്യായം തന്നെ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 01:00, 21 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)</text>
      <sha1>a48sy0d1sc73o3q1bpnu009alvm6dy2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660881</id>
      <parentid>4660876</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T00:07:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-43397-96</username>
        <id>221212</id>
      </contributor>
      <comment>/* എന്റെ ഗ്രാമം 2026. */</comment>
      <origin>4660881</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="105327" sha1="kd0ncmxird0khtc9sdoftxga8re1836" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി | സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 02:25, 26 ജൂലൈ 2026 (UTC)

== രവി വാര കുറിമാനങ്ങൾ ഞായറാഴ്ചകളിൽ എഴുതി പ്രസിദ്ധപെടുത്തുന്ന കുറിപ്പുകൾ രവി എന്നാൽ ഞായർ സൂര്യൻ എന്നൊക്കെ അർത്ഥം വരുന്നുണ്ട്. ഞായറാഴ്ചകളിൽ ഉള്ള എഴുത്തുകുത്തുകളൊക്കെ നമുക്ക് ഈ ഗണത്തിൽ പെടുത്താം ==

ഞായറാഴ്ച കുറിപ്പുകൾ [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42780-63|&amp;#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42780-63|talk]]) 04:37, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി
Cinephile plus ൽ രവിവാര കുറിമാനങ്ങൾ എന്ന പേരിൽ
വൈപ്പിൻകരയിലെ സിനിമാക്കാരെ കുറിച്ച് ഒരു പംക്തി എഴുതിവരുന്നു. പഴയകാല സിനിമാനടൻ വിൻസന്റ്
ശങ്കരാടി       സിദ്ധിക്ക്
വ്യാസൻ എടവനക്കാട്   
ഞാറക്കൽ ശ്രീനി തുടങ്ങിയവരെ കുറിച്ച് ഇതിനകം എഴുതിക്കഴിഞ്ഞു. ബെന്നി പി നായരബലത്തെ കുറിച്ചും എഴുതി. മജീദ് എടവനക്കാട് അന്നബെൻ എന്നിവരും രവി വാര കുറിമാനത്തിലെ
സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായിയുടെ എഴുത്തിൽ എത്തിക്കഴിഞ്ഞു.

== മഹാബലി ==

ഓണക്കാലത്ത് കേരളം നന്ദർശിക്കാൻ എത്തുന്ന കേരളം വാണിരുന്ന മഹാരാജാവ്.അസുര ചക്രവർത്തി.ആയോധന കലയിൽ നിപുണൻ. പരമസാത്വികൻ ഈശ്വരവിശ്വാസി വിഷ്ണുഭക്തൻ വിഷ്ണു ഇദ്ദേഹത്തിന് വേണ്ടി സുതലം എന്ന സ്വർഗ്ഗം തന്നെ സൃഷ്ടിച്ചു നൽകി. അല്ലാതെ പാതാളത്തിൽ നിന്നല്ല അദ്ദേഹം ഓണക്കാലത്ത് തന്റെ പ്രജകളെ കാണാൻ എത്തുന്നത്.എക്കാലത്തേയും രാജ്യങ്ങൾക്ക് മാതൃകയായി ഭരിച്ചിരുന്ന ആ രാജാവിനെ ഇനിയെങ്കിലും കുടവയറും കൊബൻ മീശയും ആയിട്ടുള്ള ഒരു രൂപമായി നാം ചിത്രീകരിച്ചു കൂട. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42780-63|&amp;#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42780-63|talk]]) 04:48, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== വാവ ==

വൈപ്പിൻ ആർടിസ്റ്റ് വെൽഫയർ അസോസിയേഷൻ എന്ന കലാ സംഘടനയുടെ ചുരുക്ക പേരാണ് വാവ വിവിധ കലാപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന വൈപ്പിൻ കര നിവാസികളായ 500 കലാ പ്രവർത്തകർ ഇതിൽ അംഗങ്ങളാണ്.വൈപ്പിൻ കരയിലെ വിവിധ പഞ്ചായത്തുകളിൽ വിവിധ യൂണിറ്റുകളായാണ് പ്രവർത്തിച്ചു വരുന്നത്.ആ സ്ഥാനം ഞാറക്കൽ. രക്ഷാധികാരി ബെന്നി P നായരബലം.

പ്രസിഡന്റ് സിപ്പി പള്ളിപ്പുറം

ജനറൽ സെക്രട്ടറി അനിൽ പ്ലാവിൻസ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42780-63|&amp;#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42780-63|talk]]) 04:57, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) വൈപ്പിൻകരയിലെ ചില കലാകാരൻമാർ മലയാള സിനിമാ പ്രവേശനത്തിനുള്ള ചവിട്ടുപടിയായി ഈ സംഘടനയെ ഉപയോഗിച്ച് വരുന്നു. പണ്ട് കൊച്ചിൻ കലാഭവൻ മലയാള സിനിമക്ക് ഒരുപറ്റം നല്ല കലാ പ്രതിഭകളെ നൽകിയതു പോലെ വാവയിൽ നിന്ന് കുറെയേറെ കലാകാരൻമാർ മലയാള സിനിമാലോകത്ത് എത്തിയിട്ടുണ്ട്.
വാവയിലെ അംഗങ്ങൾക്ക് വിഷു കൈനീട്ടം പെൻഷൻ ചികിത്സാ സഹായംഒക്കെ കൊടുത്തു വരുന്നുണ്ട്. വാവ കുട്ടിക്കൂട്ടം എന്ന പേരിൽ കുട്ടികളേയും അംഗങ്ങളായി ചേർക്കുന്നുണ്ട്. ഞാറക്കലിൽ വാവക്ക് ഒരു ലൈബ്രറി ഉണ്ട് .
വർഷംതോറും വാവ കുട്ടികൾക്കായി ചിത്രരചന മത്സരം നടത്താറുണ്ട്.
കുട്ടികളെ വാദ്യ ഉപകരണങ്ങൾ പഠിപ്പിക്കുന്ന ക്ലാസ്സുകളും നടത്തിവരുന്നു.

== നോർത്ത് പറവൂർ സായി സമിതി ==

വടക്കൻ പറവൂർ Kmk കവലക്ക് അടുത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. വ്യാഴാഴ്ചകളിൽ വൈകീട്ട് 6 മണിക്ക് വേദ ജപവും തുടർന്ന് ഭജനയും നടന്നു വരുന്നുണ്ട്. ഞായറാഴ്ചകളിൽ സേവാ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ നടക്കുന്നുണ്ട്. സമിതി കൺവീനർ വിനോദ്

സത്യസായി സമിതി ജില്ലാ പ്രസിഡന്റ് VB മനോജ്   പ്രസിദ്ധ സംഗീതജ്ഞരായ പറവൂർ ശ്രീനിവാസൻ   പറവൂർ രമേശ് സദാശിവ്    സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി തുടങ്ങിയവരും പറവൂർ ശ്രീ സത്യസായി സേവാ സമിതിയിൽ അംഗങ്ങളാണ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42780-63|&amp;#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42780-63|talk]]) 05:11, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== കാനപ്പിള്ളി ക്ഷേത്രം ==

വൈപ്പിൻ കരയിലെ എടവനക്കാട് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കുടുംബ ക്ഷേത്രം. 80 വർഷത്തോളം പഴക്കം ഉണ്ട്.പ്രധാന പ്രതിഷ്ടകൾ അന്നപൂർണേശ്വരി  ഭദ്രകാളി. ഉപപ്രതിഷ്ടകളായി കുറുബ ഭഗവതി കാപ്പിരി വിഷ്ണുമായ  മുത്തപ്പൻ ഗുരുമൂർത്തി തുടങ്ങിയവയാണ്. എടവനക്കാട്  പറവൂർ  കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭാഗത്ത് താമസിക്കുന്ന കാനപ്പിള്ളി കുടുബാംഗങ്ങളുടെ കുടുംബ ക്ഷേത്രമാണ്. പ്രതിഷ്ഠാദിന ഉത്സവത്തിന് 10 ദിവസം മുൻപ് ഉപദേവതകൾക്ക് അരിപ്പൊടി കലിശം നിവേദിക്കുന്നത് പതിവാണ്. തുടർന്ന് ഉത്സവം കഴിയും വരെ കാനപ്പിള്ളി തറവാട്ടിൽ പെട്ട എല്ലാവരും നോമ്പെടുക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42780-63|&amp;#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42780-63|talk]]) 05:27, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)കരിങ്കുട്ടി  അറുകല തുടങ്ങിയ ഉപദേവതമാകരും ക്ഷേത്രത്തിൽ ഉണ്ട്.

== സാഹിത്യ സ്വാശ്രയ സംഘം ==

പറവൂർ സാഹിത്യ പ്രവർത്തക സ്വാശ്രയ സംഘം. പറവൂർ കേന്ദ്രമായി പ്രവർത്തിച്ചു വരുന്ന ഈ സാഹിത്യ സംഘടയിൽ വൈപ്പിൻ    പറവൂർ നിവാസികളായ 25 പേർ അംഗങ്ങളായി ഉണ്ട്. സംഘം വർഷംതോറും സാഹിത്യ ശ്രീ എന്ന പേരിൽ അവാർഡ് നൽകി വരുന്നുണ്ട്. സാഹിത്യശ്രീ എന്ന മിനി മാസികയും പ്രസിദ്ധീകരിച്ച് വരുന്നുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42780-63|&amp;#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42780-63|talk]]) 05:34, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഓലക്കൊട്ടക ==

പണ്ട് സിനിമാ തീയറ്ററുകൾ A B C തുടങ്ങിയ തരം തിരിവോടെ ആയിരുന്നു. A class തീയറ്ററുകളിലായിരുന്നു റീലീസ് പടങ്ങൾ വന്നിരുന്നത്. പിന്നെ അതു് B യിലേക്ക് മാറ്റും C ക്ലാസ് എന്ന ഓലക്കൊട്ടകളിൽ എത്തുമ്പോൾ മാസങ്ങൾ കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ടാകും. എങ്കിലും ചില സിനിമകൾക്ക് റിലീസ് തീയറ്ററുകളിൽ കിട്ടിയതിൽ കൂടുതൽ കളക്ഷൻ ഓലക്കൊട്ടകളിൽ കിട്ടാറുണ്ട്. ഓലകൊട്ടകളിൽ ഏറ്റവും നിരക്ക് കുറവ് തറ ടിക്കറ്റിനാണ്. 25 പൈസ. അതിന് പിറകെ ബെഞ്ച്  പിന്നെ ചാരുബഞ്ച് അതു കഴിഞ്ഞ് കസേര  പിന്നെ കുഷ്യനിട്ട കസേര. തറ ടിക്കറ്റ് കാർ പൂഴി മണ്ണിലാണ് ഇരിക്കേണ്ടത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42711-48|&amp;#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42711-48|talk]]) 13:28, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== വിക്കീപീഡിയ ==

സാഹിത്യരചന തുടങ്ങിയ കാലത്ത് റഫറൻസ് ചെയ്തൊക്കെ എഴുതേണ്ടിവരുമ്പോൾ ലൈബ്രറിയിൽ ചെന്ന് മണിക്കൂറുകളോളം റഫറൻസ് മുറിയിൽ ഇരിക്കാറ് പതിവുണ്ടായിരുന്നു.പക്ഷെ ഇപ്പോൾ അതിന്റെ ആവശ്യമില്ല

വിരൽ തുമ്പിലെ അറിവിന്റെ കലവറയായ വിക്കീപീഡിയ ഉണ്ടല്ലോ.

വിവരങ്ങൾ അപ്ഡേഷൻ നടത്തി ചേർക്കുന്നതുകൊണ്ട് വരും തലമുറ വരെ വിക്കീപീഡിയയെ ഹൃദയത്തോട് ചേർത്തു നിർത്തും. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42711-48|&amp;#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42711-48|talk]]) 13:40, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ആകാശവാണി ==

ഒരു തലമുറയുടെ സമയ ഘടികാരം. ഒരു കാലത്ത് മലയാളികളുടെ ദിനചര്യ വരെ ക്രമീകരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നതു് ആകാശവാണി പരിപാടികളുടെ സമയം നോക്കിയായിരുന്നു. റിസ്റ്റ്‌ വാച്ചിന്റെ സമയം കറക്ട് ചെയ്യാനുള്ള അവസാന വാക്ക് റേഡിയോ ടൈം തന്നെ. ഒരു കാലത്ത് സമ്പന്ന തറവാടുകളിൽ തൊടിയിൽ ഒരു കൊബനാനയും പൂമുഖത്ത് ഈട്ടിത്തടി മേശമേൽ ഒരു വാൽവ് റേഡിയോ ഇതൊക്കെയായിരുന്നു ആഢ്യതയുടെ പര്യായം.

തെറ്റില്ലാതെ മലയാളം പറയാൻ അന്നും ഇന്നും തുണ ആകാശവാണി തന്നെ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42711-48|&amp;#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42711-48|talk]]) 15:21, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ചന്തേരവം ==

നാട്ടു ചന്തകളിൽ ഉള്ള ലേലംവിളി വില പേശലുകൾ സാധനങ്ങളുടെ വിലകൾ വിളിച്ച് പറഞ്ഞ് ചന്തയിൽ എത്തുന്നവരെ ആകർഷിക്കൽ കച്ചവടക്കാർ തമ്മിൽ കച്ചവടംത്തെ ചൊല്ലിയുള്ള തർക്കങ്ങൾഒക്കെ ഇടകലർന്ന് ചന്ത ദിവസം ചന്തയിൽ ഒരു ശബ്ദ കോലാഹലം ഉയരാറുണ്ട്. അതാണ് ചന്തേരവം'. പണ്ടുകാലത്ത് കുട്ടികളെ ഇതൊക്കെ പറഞ്ഞ് കളിയാക്കാറ് പതിവുണ്ട്. അതായത് കടയിൽ പലവ്യജ്ഞനങ്ങൾ വാങ്ങാൻ പോകുന്ന കുട്ടിയോട് 20പൈസക്ക് ചന്തേരവം വാങ്ങി വരാൻ പറയും. ചിലപ്പോൾ കടക്കാരൻ മറുപടി കൊടുക്കുന്നതും അതിനൊക്കെ ചേരും വിധത്തിലായിരിക്കും അതായത്  ചന്തേരവം തീർന്നു പോയി വെള്ളിയാഴ്ച ചന്തക്ക് പോകുമ്പോൾ വാങ്ങീട്ട് വരാം എന്നൊക്കെ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42711-48|&amp;#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42711-48|talk]]) 23:48, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ജല ഗതാഗതം അരനൂറ്റാണ്ട് മുൻബ് ==

പണ്ട് പ്രധാന യാത്രകൾ വെള്ളത്തിലൂടെ ആയിരുന്നു. ദീർഘ ദൂര യാത്രകൾക്ക് വലിയ യാത്രാബോട്ടുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. ചിലതൊക്കെ രണ്ടു നിലകൾ വരെ ഉണ്ടായിരുന്നു.ഫസ്റ്റ്‌ ക്ലാസ് സെക്കന്റ് ക്ലാസ് തരം തിരിവും ഉണ്ടായിരുന്നു.അത്തരത്തിലുള്ള ഒരു ബോട്ടായിരുന്നു എറണാകുളം - കോട്ടപ്പുറം സർവീസ് നടത്തിയിരുന്ന ലോഡ് കൃഷ്ണബോട്ട്. അത്തരം ബോട്ടുകളിൽ മുറുക്കാൻ കടകളും ചായക്കടകളും ഉണ്ടായിരുന്നു. സമയം പോക്കാൻ ചീട്ടുകളി ചെസ്കളി ഓക്കെ ഉണ്ടായിരുന്നു. പഴമക്കാർ അന്നത്തെ ബോട്ട് ചായക്കടയിൽ നിന്ന് കഴിച്ച ചെമ്മീൻ ചേർത്ത പരിപ്പുവടയെക്കുറിച്ച് പറയുണ്ട്. വേലിയേറ്റം കുറഞ്ഞ സമയങ്ങളിൽ ഈ കൂറ്റൻ ബോട്ടുകൾ ജെട്ടിയിലേക്ക് അടുക്കില്ല. അതിന് പരിഹാരമായി പുഴയുടെ നടുക്ക് ബോട്ട് നിർത്തി അവിടെ ഇറങ്ങേണ്ട ആളുകളെ വഞ്ചി ചെന്ന് അതിലേക്ക് ആളുകളെ കയറ്റി ജെട്ടിയിലേക്ക് തത്തിക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42711-48|&amp;#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42711-48|talk]]) 14:27, 4 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)വേളാങ്കണ്ണി   ശ്രീകൃഷ്ണ  ചാമ്പച്ചൻ തുടങ്ങിയ ബോട്ടുകളും സർവീസ് നടത്തിയിരുന്നു.

== ഉള്ളാന്തി പാലം ==

എറണാകുളം മേനക യുടെ അടുത്ത് ഉള്ള പാലം. പണ്ട് പാലങ്ങൾ കുറവായ കാലത്ത് ഈ പാലത്തിലൂടെ ബസ്സിൽ യാത്ര ചെയ്യുമ്പോൾ ഇറക്കത്തിലേക്ക് ഇറങ്ങുമ്പോൾ യാത്രക്കാരുടെ ഉള്ളിൽ ഒരു ആന്തൽ ഉണ്ടാകുമായിരുന്നത്രേ. ഊഞ്ഞാൽ പൊക്കത്തിൽ ആടി താഴേക്ക് വരുമ്പോൾഉള്ള അനുഭവം. ചന്തപ്പാലം എന്നും ഈ പാലത്തിനെ വിളിക്കാറുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42711-48|&amp;#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42711-48|talk]]) 04:55, 5 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== അല്ലായാബൽകടവ്. ==

എറണാകുളം പ്രസ്ക്ലബിന്റെ ഓപ്പൺ എയർ സ്പെയ്സ്. എറണാകുളത്തിന്റെ ഹൃദയമായ മറെെൻഡ്രവ് ൽ പ്രസ്ക്ലബ് റോഡിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42711-48|&amp;#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42711-48|talk]]) 06:49, 5 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഓണ പൂക്കളക്കൂവൽ ==

തൃക്കാക്കരയപ്പോ

എന്റെ പഠിക്കേലും വായോ

ഞാനിട്ട പൂക്കളം കാൺമാനും വായോ

അതേതോ അതെന്തോ

പൂ ഹേയ്.... പൂ ഹേയ്

വാഴ കുലച്ചങ്ങ് വടക്കോട്ടും ചാഞ്ഞേ

വാഴപ്പഴം തിന്നാൻ ചില പിള്ളേരും വന്നേ.

പിള്ളേരെ പിടിക്കാൻ ചില കള്ളേരും വന്നേ

അതേതോ അതെന്തോ

പൂഹേയ്.... പൂഹേയ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42711-48|&amp;#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42711-48|talk]]) 16:02, 5 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഗ്യാപ് ==

കേരളത്തിന്റെ പ്രൈവറ്റ് ബസ്കാർ അവലമ്പിക്കുന്ന സമയ ക്രമീകരണ സംവിധാനം.പിറകിലെ ബസിലെ തൊഴിലാളി മുന്നിൽപോകുന്ന ബസ് കൃത്യ സമയത്താണ് ഓടി കൊണ്ടിരിക്കുന്നത് എന്ന് ചെക്ക് ചെയ്യാനായി മുന്നിലെ ബസിൽ യാത്ര ചെയ്യുന്നു. സമയം പാലിച്ച് ഓടിയില്ലെങ്കിൽ അവർ അപ്പൊ ഇടപെടും. ചില ബസ്സുകൾ തമ്മിലുള്ള ഇടവേള മിനിറ്റുകളുടെ വ്യത്യാസം ഉണ്ടാകുകയുള്ളൂ..അപ്പൊ അവരെ സംബന്ധിച്ച് സെക്കന്റ് പോലും വിലപ്പെട്ടതാണ്. ഇവരുടെയൊക്കെ കൈയിൽ സ്റ്റോപ്പ് വാച്ച് വരെയുണ്ട്. ഒരു സ്റ്റോപ്പിൽ ബസ് നിർത്തി കഴിഞ്ഞ് ആളെക്കയറ്റി പോകാൻ എത്ര സെക്കന്റ് വേണമെന്ന് വരെ തീരുമാന മുണ്ട്. എവിടെയെങ്കിലും ബ്ലോക്ക് കിട്ടിയാൽ മൂനോ നാലോ സ്റ്റോപ്പ് ആളെ എടുക്കാതെ വിട്ടു കൊടുത്ത് ഓടുന്നുണ്ടോ എന്ന് കൂടി ഗ്യാപ് തൊഴിലാളികൾ ശ്രദ്ധിക്കാറുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 23:05, 6 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ദിവ്യാത്മ സൽസംഗ പരമ്പര ==

എഴുത്തുകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി

നോർത്ത് പറവൂർ ക്രി സത്യസായി സേവാ സമിതിയിൽ കോർഡിനേറ്റ് ചെയ്ത 40 വ്യാഴാഴ്ചകളിൽ നീണ്ടു നിന്ന സൽസംഗങ്ങൾ.

15 വയസ്സു മുതൽ 76 വയസ്സു വരെയുള്ള 40 സായി ഭക്തർ തങ്ങളുടെ അനുഭവങ്ങൾ പങ്കിട്ടു... [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 13:17, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഹൃദയത്തിൽ തൊട്ട് ==

ഷിർദ്ദിസായി സച്ചരിതത്തിലെ കഥാപാത്രങ്ങളുടെ ഭക്തി ജീവിതപാതയിൽ അനുകരിച്ച് ജീവിച്ച നോർത്ത് പറവൂർ സത്യസായി സേവാ സമിതിയിലെ സായി ഡിവോട്ടികളെക്കുറിച്ച് സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി

നവ മാധ്യമങ്ങളിൽ എഴുതിയ പരമ്പര. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 13:24, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== പത്രവും പത്രധർമ്മവും. ==

പുരോഗനകലാസാഹിത്യ സംഘം ചെറായി യൂണിറ്റും ചെറായി അഴിക്കോടൻ വായനശാലയും ചേർന്ന് നടത്തിയ നാല് ആഴ്ചകൾ നീണ്ടുനിന്ന സിംപോസിയം.

കോർഡിനേറ്റർ സാഹിത്യകാരൻ

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 14:03, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) സിപ്പിപള്ളിപ്പുറം ഉദ്ഘടകനായിരുന്നു.

== വെള്ളപ്പൊക്കം ==

നദികളിലേയും കായലിലേയും ഇടതോടുകളിലേയും ചെളി നീക്കം ചെയ്താൽ വെള്ളപ്പൊക്കം ഒരു പരിധി വരെ തടയാനാകും.

2018 ലെ പ്രളയത്തിൽ അടിഞ്ഞുകൂടിയ ചെളിയും വൻ മരങ്ങളുടെ അവശിഷ്ടങ്ങളും നീക്കം ചെയ്യണം.

പുതിയ പാലങ്ങൾ പണിയുന്ന സമയത്ത് കായലിലൊക്കെ ബണ്ട് കെട്ടാറുണ്ട്. പക്ഷെ പാലം ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു കഴിഞ്ഞ് വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞാലും ആ ബണ്ടുകളിൽ പലതും നീക്കം ചെയ്യാറില്ല. അതും വെള്ളത്തിന്റെ സ്വഭാവികമായ നീരൊഴുക്കിന് തടസ്സമാകും. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:28, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ലെന്റിംഗ് ലൈബ്രറി മോഹൻ ==

എറണാകുളം പ്രസ് ക്ലബ് റോഡിൽ വൈക്കം മുഹമ്മദ് ബഷീർ ബുക്ക് സ്റ്റാളുമായി താമസിച്ചിരുന്ന കാലത്ത് ബഷീറിന് ഏറെ അടുപ്പമുണ്ടായിരുന്ന ഒരാളാണ് പച്ചാളത്തുകാരനായ മോഹൻ..

അദ്ദേഹം അന്ന് ബഷീറിന്റെ ബുക്ക് സ്റ്റാളിന്റെ അടുത്ത് പലചരക്ക് കട നടത്തിയിരുന്നു.

പിന്നീട് ആ കട ലെന്റിംഗ് ലൈബ്രറിയായി.

ഞാൻ 5 വർഷം മുൻബ് സിറ്റിലൈറ്റ് മാസികയിൽ ബേപ്പൂർ സുൽത്താനെ കുറിച്ച് ഒരു ലേഖനം തയ്യാറേക്കേണ്ട ആവശ്യത്തിലേക്കായി മോഹൻ ചേട്ടനെ ഇന്റർവ്യൂ ചെയ്യുക ഉണ്ടായി. മോഹനേട്ടനെ ബഷീർ ഒരു കൊച്ചനുജനെ പോലെ സ്നേഹിച്ചിരുന്നു.

മലയാളത്തിന്റെ തകഴി ഉൾപെടെയുള്ള എല്ലാ എഴുത്തുകാരേയും അവിടെ വന്നു കണ്ടിട്ടുണ്ടത്രേ. കൂടാതെ സത്യൻ    അടൂർഭാസി തുടങ്ങിയ സിനിമാക്കാരും വരാറുണ്ട്.

ബഷീറിന് ഏറെ അടുപ്പമുണ്ടായിരുന്ന മറ്റൊരാൾ അന്ന് ഏറ്റവും ഇളമുറക്കാരനായ പ്രൊഫ M K സാനുമാഷായിരുന്നു.

മോഹനേട്ടൻ വഴി എനിക്ക് കൊച്ചിയുടെ കഥാകാരൻ എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാവുന്ന

എം എം മേനോനെ പരിചയപെടാനും സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 16:00, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ആൾക്കൂട്ടത്തിൽ നിന്ന് പോസിറ്റീവ് എനർജി സ്വീകരിച്ച് ആയുസ്സ് കൂട്ടിയവർ. ==

സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി സാഹിത്യശ്രീ മാസികയിൽ എഴുതിയ ലേഖനം.

ലേഖനത്തിൽ ഉമ്മൻചാണ്ടി  വി എസ്സ് അച്ചുതാനന്ദൻ  എം ടി വാസുദേവൻ നായർ  പ്രൊഫ എം കെ സാനു  തുടങ്ങിയവരുടെ സമൂഹമായുള്ള ഇടപെടലുകളാണ് പ്രതിപാദിച്ചിരിക്കുന്നതു്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 05:54, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഓർമ്മക്കുടന്ന ==

1062 എഴുത്തുകാരുടെ രചനകളുമായെത്തിയ ഇന്ന് ഇൻലന്റ് മാസികയുടെ 40ാം വാർഷിക പതിപ്പ്. ഇതിൽ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി യുടെ രചന വായിക്കാൻ സാധിക്കും. ഇന്ന് മാസികയുട പത്രാധിപർ 

കവി മണബൂർ രാജൻബാബു ആണ്.. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 06:08, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== തേലതുരുത്തിൽ നിന്നൊരു യാത്ര. ==

മാഞ്ഞാലി ചിന്താ തീയറ്റേഴ്സ് വർഷം തോറും നടത്താനുള്ള ജനകീയ കവിയരങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തപ്പോൾ ആ അനുഭവങ്ങൾ എഴുത്തുകാരൻ

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി ഒരു കഥയാക്കി എഴുതി.

ആ കഥയാണ് തേല തുരുത്തിൽ.... [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 06:29, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== പ്രേമസ്വരൂപലു. ==

ഭഗവാൻ ശ്രീ സത്യസായിബാബയെക്കുറിച്ച്

എഴുത്തുകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി

എഴുതിയ കവിത. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 06:32, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) ഈ കവിത സംഗീതം നൽകി കവയത്രി mc അമ്മിണി ടീച്ചർ ആലപിച്ചി ട്ടുണ്ട്.
പ്രേമസ്വരൂപലു എന്നത് തെലുങ്ക് വാക്കാണ്. തന്റെ ഭക്തരെ ഈ വാക്ക് ഉപയോഗിച്ചാണ് ശ്രീ സത്യസായിബാബ അഭിസംബോധന ചെയ്യാറ് പതിവ്. പ്രേമത്തിന്റെതൽ സ്വരൂപമായ ഭക്തരെ എന്ന് വാക്യാർത്ഥം.

== സാഹിത്യവാരാവലോകനം@100 ==

സാഹിത്യവേദി കോട്ടയം ഓൺലൈൻ ഗ്രൂപ്പിൽ നടത്തിയ സാഹിത്യവാരാവലോകനം. ഞായറാഴ്ച തോറും ആ ഒരാഴ്ചക്കാലത്തെ കഥകളും കവിതകളും അവലോകനം ചെയ്യുന്ന പരിപാടി.

കവിയും ഗാനരചയിതാവുമായ

മേമ്മുറി ശ്രീനിവാസനാണ് അവലോകനം നടത്തിയതു്.

മേമ്മുറി ശ്രീനിവാസന് അസൗകര്യം ഉണ്ടായ ഏതാനും ആഴ്ചകളിൽ ഈ അവലോകനം ഏഴുത്തുകാരൻ

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി

നിർവഹിച്ചു പോന്നു.

മുരളീധരൻ ആനാപ്പുഴ പോലുള്ള കവി ഈ പരിപാടി രാവിലെകൃത്യ വായി കേട്ട് വിലയിരുത്താറുണ്ടായിരുന്നു. രാവിലെ 6 മണിക്ക് തന്നെ ഈ അവലോകനം ഫോണിൽ എത്തിക്കാൻ ശദ്ധിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു.

കട്ടൻ ചായക്കൊപ്പം അല്പം സാഹിത്യ ചെറുകടിയും

എന്നൊക്കെയായിരുന്നു ഈ സാഹിത്യ വിമർശനത്തെ സാഹിത്യ ലോകം വിലയിരുത്തി പോന്നിരുന്നതു്.

സാഹിത്യവേദി കോട്ടയം കോർഡിനേറ്റ് ചെയ്ത് പ്രവർത്തിച്ചു പോരുന്നത് 

ഷിബു രാജ് പണിക്കരാണ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 07:22, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഗംഗ ബോട്ട് ==

വൈപ്പിൻ -  വെല്ലിംഗ്ട്ടൺ ഐലന്റ് - എറണാകുളം റൂട്ടിൽ സർവീസ് നടത്തിയിരുന്ന മരത്തടിയാൽ നിർമ്മിതമായ ജലഗതാഗത വകുപ്പിന്റെ ബോട്ട്.രണ്ടോ മൂന്നോ നിറഞ്ഞു വരുന്ന യാത്രക്കാരെ കൊള്ളിക്കാൻ അത്ര വലുതായിരുന്നു ഗംഗയെന്ന ഫെറി ബോട്ട്. യാത്രക്കാർക്ക് വായിക്കാൻ പത്രമാസികകളും ബോട്ടിൽ ഉണ്ടാകുമായിരുന്നു. ബോട്ട് ഓടിക്കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ ബോട്ടിന്റെ പങ്കയാൽ വെള്ളം കലങ്ങുമ്പോൾ പൊങ്ങി വരുന്ന മീനുകളെ പിടിക്കാർ കടൽ കാക്കകൾ ബോട്ടിനൊപ്പം തോരണം പോലെ പറക്കുന്നത് നല്ല കാഴ്ചയായിരുന്നു. ചിലപ്പോഴൊക്കെ ആ ചെറു മീൻ കൂട്ടങ്ങളെ പിടിക്കാനെത്തുന്ന 2 ഡോൽഫിനുകൾ കുത്തിമറിയുന്നത് കാണാമായിരുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 23:59, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ശ്രീ ഷിർദ്ദി സായി സച്ചരിതം ==

ഹേമദ് പാന്ത് മറാഠിയിൽ എഴുതിയ ഷിർദ്ദി സായിബാബയുടെ ജീവചരിത്രം. ഹേമദ് പാന്തിന്റെ മരണത്തിന് ശേഷമാണ് പുസ്തകം പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടത്.

പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത് B v ദേവ്.

ഇംഗ്ലീഷ് പരിഭാഷ നാഗേഷ് വാസുദേവ് ഗുണാജി .

മലയാള പരിഭാഷ പി സി രാമചന്ദ്ര മേനോൻ. ലോകത്ത് എബാടുമുള്ള വിവിധ രാജ്യക്കാരായ ഭക്തർ ഈ ഗ്രന്ഥം നിത്യ പാരായണം ചെയ്തുവരുന്നു.. ഇതു് 7 ദിവസം കൊണ്ട് ഭക്തിപൂർവ്വം വായിച്ച് പൂർത്തി കരിക്കുന്നവരുടെ ആഗ്രഹം സായിബാബ നടത്തി കൊടുക്കും എന്ന് വിശ്വാസം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 06:45, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ലിഖിത നാമജപം. ==

സായി ഭക്തർ തങ്ങളുടെ നിത്യ സാധനയുടെ ഭാഗമായി ചെയ്യുന്ന കർമ്മം.

ഒരു നോട്ടു പുസ്തകത്തിൽ ഇഷ്ടദേവന്റെ നാമം ഒരു പേജെങ്കിലും ഒരു ദിവസം എഴുതുന്നു. ഒരു പ്രാവിശ്യം നാമം എഴുതുമ്പോൾ കൈകളും മനസ്സും ഹൃദയവും  ചുണ്ടുകളും ഈശ്വരനോട് ഐക്യം പ്രാപിക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 06:54, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== രവിവാര ഹൈക്കു കുറിമാനങ്ങൾ ==

കേരള ബാങ്കിന്റെ ഗ്രൂപ്പുകളിൽ എഴുത്തുകാരൻ 

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി എഴുതിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന 4 വരികളിൽ ഒതുങ്ങുന്ന സാമ്പത്തിക സാംസ്ക്കാരിക കുറിപ്പുകൾ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 03:08, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ശരണാഗതി ==

കുട്ടികൃഷ്ണമാരാരെക്കുറിച്ച് മലയാള വായനക്കാർക്ക് പ്രത്യേകം പരിചയപെടുത്തേണ്ട ആവശ്യം ഇല്ല. ഭാരതപര്യടനം വായിക്കാത്ത മലയാളി എഴുത്തുകാരും കാണില്ല.

മഹാഭാരതത്തെ അധികരിച്ച് ആര് എന്തു് എഴുതാൻ ശ്രമിച്ചാലും അവരൊക്കെ ആദ്യം മറിച്ചു നോക്കാറ് ഭാരത പര്യടനം തന്നെ.

ആ കുട്ടികൃഷ്ണമാരാരുടെ അദ്ധ്യത്മക കൃതിയാണ് ശരണാഗതി.

ഒരു സത്യസായി ഭക്തൻ കൂടിയായ മാരാർ തന്റെ ആദ്ധ്യത്മിക അനുഭവങ്ങൾ ഹൃദയത്തിൽ തട്ടും വിധത്തിൽ കോറിയിട്ടിരിക്കുന്ന ഗ്രന്ഥം.അദ്ധ്യായങ്ങൾ മനനം  ആദ്ധ്യാത്മിക മാർഗ്ഗങ്ങൾ   ശരണാഗതി എന്നിങ്ങനെ മൂനു ഭാഗങ്ങളായി പകുത്തിരിക്കുന്നു.

കൃപാസപ്തകം  ഭ്രൂണഹത്യ   ഭഗവാൻ   സർവ്വാന്തര്യമി  നഗരസങ്കീർത്തനം    എല്ലാംനമ്മൾ തന്നെ    എന്നിങ്ങനെ 81 അദ്ധ്യയങ്ങൾ.

413 പേജുകൾ   1976 ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഒന്നാം പതിപ്പിന്റ വില 80 രൂപ.

പ്രസിദ്ധീകരണം മാരാർ സാഹിത്യ പ്രകാശം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 14:02, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== തൊട്ടൊന്ന് തലോടി ==

നല്ലെഴുത്ത് സാഹിത്യ ഗ്രൂപ്പിൽ എഴുത്തുകാരൻ

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി

ചെയ്തിരുന്ന സാഹിത്യ അവലോകനത്തിന്റെ പേര്

എഴുതി തെളിഞ്ഞവരുടേയും തുടക്കക്കാരുടേയും സാഹിത്യ രചനകൾ തൊട്ടൊന്നു തലോടും വിധത്തിൽ സൗമനസോടെ വിലയിരുത്തിയിരുന്ന പംക്തി. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 14:12, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ജാതി വ്യവസ്ഥിയും കേരള ചരിത്രവും ==

പി കെ ബാലകൃഷ്ണൻ എഴുതിയ പൊടിപ്പും തൊങ്ങലും ചാർത്താത്ത കേരളത്തിന്റെ നേർ ചരിത്രം. കേരളത്തെപ്പറ്റി ആധികാരികമായി പഠിക്കുന്നവർ പേർത്തും പേർത്തും വായിച്ചിരിക്കേണ്ട പുസ്തകം. ഒരു പാട് വിമർശനങ്ങൾ അക്കാലത്ത് ഏറ്റുവാങ്ങിയ പുസ്തകം. അക്കാലത്തെ ജനങ്ങളുടെ ജീവിതം നേരിന്റെ നെറിവോടെ ഈ ചരിത്ര പുസ്തകം കാണിച്ചു തരുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 23:52, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ജേഴ്സി മാറ്റ ചന്ത ==

2026 ലോകകപ്പിനോട് അനുബന്ധിച്ച്

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി

നവ മാധ്യമങ്ങളിൽ എഴുതിയ കഥ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 23:56, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) താരയും ലാമിനും
ഫെയ്സ്ബുക്ക് കമന്റിൽ നിന്നൊരു കഥ
അങ്ങിനെ വീണ്ടും ബ്രസീൽ ഫാനായി
പോയ ബുദ്ധി ആന പിടിച്ചാലും വരില്ല മെസ്സി .
ലാമിനും പൊന്നാപുരം കോട്ടയും

തുടങ്ങിയ കഥകൾ കൂടി ഓൺലൈനിൽ എഴുതി.

== ദൈനംദിന കാഴ്ചകൾ കഥകളാക്കുന്ന എഴുത്തുകാരൻ ==

പത്ര പ്രവർത്തകൻ വി ആർ നോയൽ രാജ്

സാഹിത്യശ്രീ മാസികയിൽ

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായിയെക്കുറിച്ച് എഴുതിയ ജീവചരിത്ര കുറിപ്പിന്റെ തലവാചകം.

ഇദ്ദേഹം ഓൺലൈനിൽ

വ്യക്തി മുദ്രകൾ 43 ൽ

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളിയെക്കുറിച്ച് വ്യക്തമായി പ്രതിപാദിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 00:48, 11 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== N P A ==

നോൺ പെർഫോമിങ്ങ് അസറ്റ്.

ഈ വാക്ക് ബാങ്കിംഗ് ഫീൽഡിലാണ് പൊതുവായി ഉപയോഗിക്കാറ് പതിവ്.

ബാങ്ക് ലോണിന്റെ കുടിശ്ശികയുടെ ഏറ്റക്കുറച്ചലിന്റെ ഗ്രേഡ് ആണ് ഇതുകൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നതു്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:05, 11 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== കാനപ്പിള്ളി സതി സുകുമാരൻ സ്മാരക പുരസ്ക്കാരം. ==

എഴുത്തുകാരൻ

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി

അമ്മയുടെ സ്മരണാർത്ഥം നടത്തുന്ന കാവ്യസായാഹ്നത്തിൽ തെരെത്തെടുക്കപെടുന്ന ഏറ്റവും നല്ല കവിതക്ക് കൊടുക്കുന്ന പുരസ്ക്കാരം.

ചെറായി അഴീക്കോടൻ വായനശാലയുമായി സഹകരിച്ചാണ്

കാനപ്പിള്ളി സതി സുകുമാരൻ സ്മാരക കാവ്യസായാഹ്നം നടത്തി പോരുന്നത്.

m c അമ്മിണി ടീച്ചർ  എടവനക്കാട്

ദേവദാസ് ചേന്ദമംഗലം പറവൂർ 

തുടങ്ങിയ കവികൾ ഈ പുരസ്ക്കാരം നേടിയിട്ടുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:15, 11 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ബലിതർപ്പണം ==

പിതൃബലി എന്നതാണ് ഇതു കൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നതു്.

ഭാരതീയ ഹിന്ദു വിശ്വാസികളുടെ പൗരാണികമായ കർമ്മ ചര്യ.

ഭാരതീയർ ബലി കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്നത് മരിച്ചു പോയ തങ്ങളുടെ ബന്ധുമിത്രാതികൾക്ക് മാത്രമല്ല

സകല ജീവജാലങ്ങൾക്കും എന്തിനു പറയുന്നു വൃക്ഷലതാതികൾക്കും വരെ

ഇത്തരമൊരു മനോഭാവ തുടർച്ച ഭാരതീയർക്ക് മാത്രമേ കാണൂ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 11:31, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== തൊഴുതൊന്ന് ഇരുന്ന്. ==

ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നിന്ന് തൊഴുതിറങ്ങി ഭക്തർ എവിടെയെങ്കിലും അല്പ നേരം വിശ്രമിക്കുനത് കണ്ടിട്ടുണ്ടാകും.

അതിലൊരു വിശ്വാസ പ്രമാണം കൂടി ഉണ്ട്.

നാം ക്ഷേത്രത്തിൽ പോകാൻ തീരുമാനമെടുക്കുമ്പോൾ തന്നെ നാം ആ ക്ഷേത്ര മൂർത്തിയുടെ സംരക്ഷണ വലയത്തിലാകുന്നു.

ക്ഷേത്രദർശനം കഴിയുംവരെ ആ ഈശ്വര ചൈതന്യത്തിന്റെ അനുചരർ നമ്മെ അനുയാത്ര ചെയ്ത് കാത്തുരക്ഷിക്കും.നമ്മുടെ കണ്ണുകൾക്ക് ഗോചരമല്ലാത്ത ശക്തികളിൽ നിന്ന്.

ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് തൊഴുത് ഇറങ്ങി എവിടെയെങ്കിലും ഇരിക്കുന്നതുകാണുമ്പോൾ തങ്ങളുടെ ഡ്യൂട്ടി കഴിഞ്ഞു എന്ന് കരുതി അടുത്ത ഭക്തരെ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് കൂട്ടി കൊണ്ടുവരാനുള്ള തങ്ങളുടെ നിയോഗത്തിലേക്ക് കടക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 11:44, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ആനവാതിൽ. ==

മട്ടാഞ്ചേരിയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന സ്ഥലം.

മട്ടാഞ്ചേരിപാലസ് പണ്ട് ഡച്ച് പാലസായിരുന്നു.

അവിടെവരുന്ന കൊബനാനകൾക്ക് 

സുഗമമായി കടന്നുപോകാൻ കൂറ്റൻ വാതിലുകൾ നിർമ്മിച്ചു. കലാപാടവത്തോടെ.

പിന്നീടത് ചരിത്രത്തിന്റെ ഏടായി മാറി.

കാലക്രമേണ സ്ഥലത്തിന്റെ പേരും ആയി.

മേനക തീയറ്റർ ഉണ്ടായിരുന്ന ഇടം പിൽക്കാലത്ത് മേനക Jn ആയതു പോലെ. ജനത ആശുപത്രി ഉണ്ടായിരുന്ന വൈപ്പിൻ കരയിലെ സ്ഥലം പിൽക്കാലത്ത് ജനത ബസ് സ്റ്റോപ്പ് ആയതു പോലെ.

ആനവാതിൽ കൊച്ചിയുടെ പൈതൃകമായി സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടു പോരുന്നു.

ധാരാളം വിദേശ വിനോദ സഞ്ചാരികൾ ആനവാതിൽ കാണാൻ എത്തി ചേരുന്നുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 13:05, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഓണാഘോഷം@ മറൈൻഡ്രവ്. ==

മറൈൻ ഡ്രവിലെ ഓണാഘോഷം എന്ന് കേൾക്കുമ്പോൾ തന്നെ മറൈൻഡ്രവ് 

G c d a കോംപ്ലക്സിലെ പൂക്കള മത്സരം ഓർമ്മയിലേക്കെത്തും.

നൂറോളം കടകളുള്ള അവിടെ ഓരോ കടകളും മത്സരാടിസ്ഥാനത്തിൽ ഒരുക്കുന്ന പൂക്കളം കാണാൻ മറ്റു ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ളവർ വരെ എത്താറുണ്ട്.

നീണ്ട വിശാലമായ ഇടനാഴികൾ

കായൽ കാറ്റ് ആവോളം അകത്തേക്ക് കടക്കാൻ പാകത്തിനുള്ള കൂറ്റൻ രണ്ട് ഇടനാഴി വാതിലുകൾ.

വടംവലി ഉറിയടി തുടങ്ങിയ കായിക മത്സരങ്ങളും ഓണക്കാലത്ത് ഇവിടെ നടത്തപെടുന്നു.

പാട്ട് മിമിക്രി തുടങ്ങിയ കലകളിലും ഇവിടുത്തെ കടകളിലെ തൊഴിലാളികൾ പിന്നിലല്ല എന്നതു് പരിപാടികൾ കാണുമ്പോൾ ബോധ്യമാകും.

കോയിനുകൾ കൊണ്ടും ക്യാമറകൾ കൊണ്ടും മൊബൈൽ ഫോണുകൾ കൊണ്ടു പോലും പൂക്കളം തീർക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന ഇവരുടെ ആഘോഷങ്ങൾക്ക് 20 വർഷത്തെ പാരമ്പര്യം അവകാശപെടാം.

കൊച്ചിക്കായലിനോട് തൊട്ടുരുമി കിടക്കുന്ന ഈ ഷോപ്പിംഗ് ഇടത്തിന്റെ മറ്റൊരു പ്രത്യേകത സൂപ്പർഹിറ്റുകളായ കുറെ മലയാള ചിത്രങ്ങളുടെ ലൊക്കേഷൻ ആയിട്ടുണ്ട് എന്നുള്ളതാണ്.

അവയിൽ ചിലത്

ഇൻ ഹരിഹർ നഗർ

ഛോട്ടാ മുബൈ

ഡാഡി കൂൾ

പാസഞ്ചർ

സുന്ദരപുരുഷൻ

അന്നയും റസൂലും.

ഡോ കാന്തിനായർ എന്ന ഹോമിയോ ഡോക്ടറുടെ ക്ലിനിക്കും 25 വർഷമായി ഇവിടെ പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നു.

സ്വിസ്സ് ടൈം ഹൗസ് എന്ന വാച്ച് കടയും

അവരുടെ തന്നെ ഇലട്രോണിക് ഷോപ്പും ഈ ഷോപ്പിംഗ് കോബ്ലക്സിന്റെ പെരുമ കൂട്ടുന്നുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 13:40, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) കൊച്ചിയിൽ ആദ്യമായി എക്സ് ലേറ്റർ സ്ഥാപിച്ചത് ഇവിടെയാണ്. അത് കാണാനും അതിൽ കയറാനും ഒരുപാട് ആളുകൾ വരാറുണ്ടായിരുന്നു.

== ജോസഫ് വൈറ്റിലയും ഫാ. ചെറിയാൻ കുനിയൻ തോടത്തും. ==

ജോസഫ് വൈറ്റില സമയം മാസികയുടെ പത്രാധിപർ ആയിരുന്ന സമയത്ത് അദ്ദേഹത്തോട് വളരെ അടുത്ത് ഇടപഴകാൻ സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്റെ ഏതാനും കഥകൾ സമയത്തിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട് .

കഥകളുടെ പോരായ്മകൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി തിരുത്തിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു.

എഴുതി തുടങ്ങുന്ന കാലത്ത് തന്നെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഥ മാതൃഭൂമിയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരുന്നു.

ഒരുപാട് അദ്ദേഹത്തിന്റെ എഴുത്തനുഭവങ്ങൾ പങ്കുവെയ്ക്കാറുണ്ടായിരുന്നു.


ചെറിയാൻ കുനിയൻ തോടത്ത് അച്ചൻ കുടുംബ ദീപം മാസികയുടെ പത്രാധിപർ ആയിരുന്നു.

എന്റെ വളരെയേറ കഥകൾ കുടുംബ ദീപം മാസികയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.

നല്ലൊരു കവിയാണ് അച്ചൻ.

കുടുംബദീപം വർഷംതോറും ഇറക്കിയിരുന്ന വാർഷിക പതിപ്പ് മലയാളത്തിലെ മുൻ നിര ആനുകാലികങ്ങളുടെ വാർഷിക പതിപ്പുകളോട് ഒപ്പം നിൽക്കുന്നതായിരുന്നു.

അതിലും മലയാളത്തിലെ മുൻ നിരഎഴുത്തുകാർക്കൊപ്പം എനിക്കും കുനിയൻ തോടത്ത് അച്ചൻ അവസരം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 23:08, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== പശ്ചിമ കൊച്ചിയിലെ കൗതുകപേരുകൾ. ==

കടവുകൾ

കമാലക്കടവ്

നെല്ല് കടവ്

ചെറളായി കടവ്

മരക്കടവ്.


ചില മുക്കുകൾ

കപ്പലണ്ടി മുക്ക്

അമ്മായി മുക്ക്

പറവാനമുക്ക്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:36, 13 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)കമാലകടവിന് മറ്റൊരു ചരിത്രം കൂടിയുണ്ട്. അവിടെ ആദ്യമായി ചീനവല ഇട്ടു കഴിഞ്ഞ് ആദ്യ കോരിനു തന്നെ ലക്ഷങ്ങളുടെ മീൻ ലഭിച്ചു.
ഇന്നത്തേയും അന്നത്തേയും കബോളനി ലവാരം താരതമ്യം ചെയ്തു നോക്കുമ്പോഴാണ് അറിയുന്നത് 
അന്നത്തെ ലക്ഷങ്ങളുടെ ഇന്നത്തെ വാല്യൂ.

== വഞ്ചി സ്ക്വയർ. ==

എറണാകുളം ഷൺമുഖം റോഡ്  ബാനർജി റോഡുമായി സംഗമിക്കുന്നിടത്ത് സാക്ഷി പറയാനെന്നവണ്ണം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കൊച്ചി കോർപറേഷന്റെ ഓപ്പൺ ഓഡിറ്റോറിയം.

ചെറിയ സമ്മേളനങ്ങൾക്ക് യോജ്യം.

ഇതിന്റെ പ്രത്യേകത ഒരു വലിയ ഓടി വഞ്ചിയുടെ ആകൃതിയിലാണ് ഇതു് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:42, 13 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== സനാതന സാരഥി. ==

ശ്രീ സത്യസായി പബ്ലിക്കേഷൻ സൊസൈറ്റി ഇറക്കുന്ന ആദ്ധ്യത്മിക മാസിക.

ഒരു പരസ്യം പോലുമില്ലാതെ ഇറക്കുന്ന മാസിക.

സത്യസായിബാബയെ കുറിച്ചുള്ള ലേഖനങ്ങൾ

ബാബയുടെ പ്രസംഗങ്ങൾ ഒക്കെ ഇതിൽ വായിക്കാം.

സായിബാബയെപ്പറ്റി അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക്

പഠിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് അതിലേക്കുള്ള ആദ്യ ചവിട്ടുപടിയാണ് ഈ മാസിക.

ഇംഗ്ലീഷ് ഉൾപെടെ ഭാരതത്തിലെ വിവിധ ഭാഷകളിൽ ഈ മാസിക പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നുണ്ട്.

മലയാളത്തിൽ ഇറങ്ങുന്ന മാസികയുടെ പത്രാധിപർ

N സോമശേഖരൻ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 23:30, 13 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== വീഞ്ഞപ്പെട്ടി. ==

ചായപൊടിപ്പെട്ടി എന്നും ഇതിന് വിളിപേരുണ്ട്.

വീഞ്ഞ മരത്തിന്റെ മരപാളികൾ കൊണ്ടാണ് ഇത് ഉണ്ടാക്കുന്നത്.

അതുകൊണ്ട് ഭാരവും തീരെ കുറവ്.

ഉപയോഗം കഴിഞ്ഞാൽ മണ്ണോട് ചേരും.

പ്രകൃതി സൗഹൃദപ്പെട്ടി. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 13:30, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== സഹ്യാദ്രി ക്രെയിൻ. ==


ഗോശ്രീ പാലം പണി നടക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ ഭാഗമായി എത്തിയ കൂറ്റൻ ക്രെയിൻ.

മുബൈയിൽ നിന്നു പ്രത്യേക സുരക്ഷാ ക്രമീകരണങ്ങളോടെ കടൽമാർഗ്ഗമാണ് ഇതു് കൊണ്ടുവന്നത്

കാലാവസ്ഥയും മറ്റും നോക്കി കാറ്റും മഴക്കോളും കുറഞ്ഞ സമയം നോക്കിയായിരുന്നു അതിന്റെ യാത്ര..

അത് കൊച്ചിയോട് അടുത്തപ്പോൾ വളരെ ആഘോഷ പൂർവമാണ് വൈപ്പിൻ നിവാസികൾ സ്വീകരിച്ചത്.

അന്നത് കെട്ടിയിരുന്ന പത്തോളം കോൺക്രീറ്റ് കുറ്റികൾ ആ ഓർമ്മ ഉണർത്തും വിധത്തിൽ മറൈൻഡ്രവിന്റെ വടക്കേ അറ്റത്ത് കായലിനോട് ചേർന്ന് ഇപ്പോഴും കാണാം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 13:44, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== പ്രിയദർശിനി സ്ത്രീ സൗജന്യയാത്ര. ==

വി ഡി സതീശൻ സർക്കാരിന്റെ ജന പ്രിയ സംരഭം.

KSRTC യുടെ ഓർഡിനറി ബസ്സുകളിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് സൗജന്യമായി യാത്ര.

സ്ത്രീകളുടെ സാമ്പത്തിക ക്രയവിക്രയശേഷി കൂട്ടാൻ ഇതു് ഇടയാക്കിക്കഴിഞ്ഞു.

ഇതിന്റെ എഫക്ട് പച്ചക്കറിമാർക്കറ്റിലും പ്രൊവിഷൻ ഷോപ്പുകളിലും

ബേക്കറിയിലും

മൊബൈൽ ഷോപ്പുകളിലും

തട്ടുകടകളിൽ വരെ വന്നു കഴിഞ്ഞു..

ദൂരവ്യാപകമായ ഫലങ്ങൾ സമൂഹത്തിൽ ഉണ്ടാക്കാൻ ഈ പദ്ധതിക്ക് കഴിയും.

മുൻ പ്രധാനമന്ത്രി ഇന്ദിരാഗാന്ധിയുടെ പേരിലാണ് ഇത് നടപ്പാക്കിയത് എന്നതു തന്നെ ഇതിന്റെ പ്രാധാന്യം വെളിവാക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 14:07, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ആന തലപ്പൊക്ക മത്സരം. ==

ചെറായി പൂരത്തോടനുബന്‌ധിച്ച് നടക്കാറുള്ള തിടമ്പ് മത്സരം.

അഥവാ ഏറ്റവും ഉയരമുള്ള ആനയെ കണ്ടെത്തുന്ന മത്സരം.

ചെറായി ഗൗരീശ്വര അബലത്തിലെ ഉത്സവവും അതിനോട് ബന്ധപ്പെട്ട കലാ പരിപാടികളും നടത്തുന്നതു തെക്ക്  വടക്ക് ചേരുവാരങ്ങളാണ്.

ഉത്സവ ദിവസം രാവിലെ 8 മണിക്ക് ഓരോ ചേരുവാരക്കാരും ഓരോ ആനകളെ ഗജമണ്ഡപത്തിൽ എത്തിക്കുന്നു.

ബല്ല് മുഴങ്ങിക്കഴിഞ്ഞ് കൂടുതൽ സമയം തല ഉയർത്തി പിടിച്ച് നിൽക്കുന്ന ആന വിജയിക്കും.

ശ്രീമുരുകന്റെ തിടബ് ഏറ്റാനുള്ള ഭാഗ്യം ലഭിക്കുന്നു.

രണ്ടാം സ്ഥാനക്കാരന് ശിവഭഗവാന്റെ തിടബ് ലഭിക്കും.

ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ ഈ മത്സരം കാണാൻ ഇവിടെ എത്താറുണ്ട്. അതിൽ അയൽ ജില്ലക്കാരും വിദേശികളും പെടും .

ഉത്സവദിവസങ്ങളിൽ ഒരു ദിവസം സാംസ്ക്കാരിക സമ്മേളനത്തിനുള്ളതാണ്.

സുകുമാർ അഴീക്കോടിനെ പോലുള്ള പ്രാസംഗികർ ഇത്തരം സമ്മേളനങ്ങളിൽ എത്തിയിട്ടുണ്ട്.

ചെറായി വിജ്ഞാന വർദ്ധിനി സഭയുടെ വകയാണ് 

ചെറായി ഗൗരീശ്വര ക്ഷേത്രം.

ശിവകുടുബാഗങ്ങൾ ഒന്നിച്ച് വാണരളുന്ന ക്ഷേത്രം.

നവഗ്രഹങ്ങളും

അയ്യപ്പനും ഇവിടെ ഉണ്ട്.

ശ്രീ നാരായണ ഗുരുദേവൻ പ്രതിഷ്ട നിർവഹിച്ച ക്ഷേത്രമാണ്.

ഗുരുദേവൻ ക്ഷേത്രത്തിൽ എത്തിയിരുന്നപ്പോൾ വിശ്രമിച്ചിരുന്ന

ചാരു കസേരയും കട്ടിലും ഇവിടെ സംരക്ഷിച്ച് സൂക്ഷിച്ചു വരുന്നു.

29 ആനകൾ വരെ ഉത്സവത്തിന് അണിനിരന്നിട്ടുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:01, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== വലിയ കൃഷ്ണൻകുട്ടിയും ചെറിയ നാരായണൻകുട്ടിയും. ==

ചെറായി പൂരത്തിന്റെ ആന തലപ്പൊക്ക മത്സരത്തോട് ബന്ധപ്പെട്ട് രണ്ട് ആന കളെ കേന്ദ്ര കഥാപാത്രങ്ങളാക്കി

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി

എഴുതിയ കഥ.

ഈ കഥ ആകാശവാണി കൊച്ചി നിലയം

സാഹിത്യ സുരഭിയിൽ പ്രക്ഷേപണം ചെയ്തു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:15, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== സായി ഭജന. ==

മറ്റു ഭജനകളിൽ നിന്ന് ഏറെ വ്യത്യാസമുള്ളതാണ് സായി ഭജനകൾ.

ഭജന കോർഡിനേറ്റ് ചെയ്യാൻ സത്യസായി സമിതികളിൽ ഭജൻ കോർഡിനേറ്റർ എന്ന ഓഫീസ് ബെയറർ ഉണ്ട്.അദ്ദേഹമാണ് ഓരോരുത്തരും പാടേണ്ട ഭജന സെലക്ട് ചെയ്ത് നിയന്ത്രിച്ചു പോരുന്നത്.

നാലോ അഞ്ചോ വരികളെ പാടുള്ളൂ.

ഭജന എല്ലാവർക്കും ഏറ്റു പാടാൻ തക്കവിധത്തിൽ സിംപിൾ ആയിരിക്കണം.

ആദ്യം വരികൾ ലോ പിച്ചിലും പിന്നീട്ഹൈ പിച്ചിലും പാടാം.

നേരത്തെ ലിസ്റ്റ്‌ ഇട്ടു തന്നെയാണ് സമിതികളിൽ ഭക്തർക്ക് പാടാൻ അവസരം നൽകുന്നത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 16:52, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== പ്രശാന്തി സേവ. ==

പർത്തി സേവയെന്നും പറയാറുണ്ട്.

ഭാരതത്തിലെ സത്യസായി സമിതിയിലെ പ്രവർത്തകർക്ക് വർഷത്തിൽ 2 പ്രാവിശ്യം ഒരാഴ്ച വീതം പുട്ടപർത്തിയിലെ ആശ്രമത്തിൽ സേവാ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് പോകാൻ അവസരം ഉണ്ട്.

ഇതിനെ സായിഭക്തർ പറയുന്നത്

ആദ്ധ്യത്മിക പോസിറ്റീവ് ചാർജ് ചെയ്യാൻ പ്രശാന്തിനിലയത്തിലേക്ക് പോകുന്നു എന്നാണ്.

ഭൂമിയിലെ സ്വർഗം എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാവുന്ന പ്രശാന്തിനിലയത്തിലെ സേവാ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ആരും വേണ്ടെന്ന് വെയ്ക്കാറില്ല.

ഇതിന് ചില തയ്യാറെടുപ്പുകൾ ആവശ്യമുണ്ട്.

അവിടെ എങിനെ പെരുമാറണം തനിക്ക് കിട്ടുന്ന ഡ്യൂട്ടി എങിനെ ചെയ്യണം. ഇതിനൊക്കെ വേണ്ടി ജില്ലകൾ തോറും ബ്രീഫിംഗ് ക്യാബുകൾ നടത്താറുണ്ട്.

ആ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് കൊണ്ടു ചെന്നാലേ സേവാ പ്രവർത്തനം ചെയ്യാൻ അനുമതി ലഭിക്കൂ.

എല്ലാറ്റിനുപരി ഒരോ സമിതി കൺവീനറുടെ അറിവോടെ വേണം പ്രവർത്തകർ പോകേണ്ടത്.

ഡ്യൂട്ടി ചെയ്യുമ്പോൾ സ്ക്കാർഫ് ധരിച്ചിരിക്കണം.

സ്ക്കാർഫ് ധരിച്ച സേവാദൾ പറയുന്നത് അനുസരിക്കാൻഅവിടെ എത്തുന്ന മറ്റു ഭക്തർ ബാദ്ധ്യസ്തരാണ്.

സ്ക്കാർഫ് വളരെ പവിത്രതയോടെയാണ് ധരിക്കുന്ന ആൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത്.

സ്ക്കാർഫ് ധരിച്ചു കൊണ്ട് ഭക്ഷണം കഴിക്കാൻ പാടില്ല.

ഡൂട്ടി കഴിഞ്ഞാൽ ഊരി കൈയിൽ പിടിക്കണം.

അവിടെ താമസിക്കുന്ന ഒരാഴ്ച നമ്മുടെ ദിനചര്യയുടെ താളം മാറും.

ചായക്ക് ക്യൂ നിൽക്കണം

ഭക്ഷണത്തിനും

ഡ്യൂട്ടി ഷിഫ്റ്റ് മാറി മാറി വരും

അതൊക്കെ സഫർ ചെയ്യേണ്ടിവരും.

ഒരിക്കൽ പ്രശാന്തിസേവ സർവീസിന് പോയിട്ടുള്ളവർ അടുത്ത അവസരത്തിനായി കാത്തു കാത്തിരിക്കും. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 17:19, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== രാമകഥാരസവാഹിനി. ==

സായിഭക്തർ കർക്കിടക മാസത്തിൽ ആദ്ധ്യത്മരാമായണത്തോട് ഒപ്പം വായിക്കുന്ന ഗ്രന്ഥം.

ഭഗവാൻ ശ്രീ സത്യസായിബാബ ഏഴരക്കൊല്ലത്തോളം സനാതന സാരഥി മാസികയുടെ തെലുങ്ക് പതിപ്പിൽ എഴുതി പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കൃതി.

ഈ ഗ്രന്ഥത്തെ വായനക്കാർക്ക് പരിചയപ്പെടുത്തി കൊണ്ട്

പ്രൊഫ N കസ്തുരിസ്വാമി ഇതാക്കെ സൂചിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്.

പി കേളക്കുറുപ്പാണ് ഈ ഗ്രന്ഥം മലയാളത്തിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്തിരിക്കുന്നത്..

704 പേജുകൾ

രാമൻ - രാജകുമാരനും തത്വവും

രാമന് നിഴലായി സീതയും

ഭാരതഗമനം

മിത്രലാഭം

സ്വധാമത്തിലേക്ക്

തുടങ്ങി 32 അദ്ധ്യായങ്ങൾ.

സത്യത്തോട്  ചരിത്രത്തോട് ചേർന്ന് നിൽക്കുന്ന ഒന്നാണ്

രാമകഥാരസവാഹിനി.

ഒരവതാരം ആടിയ ലീലകകളെ കുറിച്ച്

മറ്റൊരു അവതാരം എഴുതിയ പുസ്തകം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 08:43, 15 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== തപോവനം. ==

ശ്രീ സത്യസായി സച്ചരിതത്തിന്റെ പേരാണ്.

എഴുതിയതു്

ശാന്തി ശ്രീ ജന്ധ്യാല വേങ്കടേശ്വര ശാസ്ത്രി.

മലയാള വിവർത്തനം

സായിദാസ്.

288 പേജുകൾ.

ദിവ്യതയിലേക്ക്

ദിവ്യാത്ഭുതങ്ങൾ

ഷിർദ്ദിസായി_പർത്തിസായി

ആതുരസേവാമന്ദിരം

ദു:ഖിതർക്ക് പ്രിയനായി - ആവശ്യക്കാർക്ക് അരികിലായി

തുടങ്ങി 18 അദ്ധ്യായങ്ങൾ ഈ ഗ്രന്ഥത്തിൽ ഉണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 09:13, 15 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== സായി പ്രോട്ടീൻ. ==

പരമ്പരാഗത രീതിയിൽ മില്ലറ്റ് ധാന്യങ്ങൾ കൊണ്ട് ഉണ്ടാക്കുന്ന പ്രതിരോധ പൊടി.

ശ്രീ സത്യസായി സേവാ സമിതികളിലെ വനിതാ വിഭാഗം ആണ് തങ്ങളുടെ സേവാ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഭാഗമായി ഇത് ഉണ്ടാക്കി വിതരണം ചെയ്തു പോരുന്നതു്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:02, 15 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഭഗവാൻ ശ്രീ സത്യസായി ഭജനാവലി. ==

സായി ഭക്തരുടെ കൈ പുസ്തകം.

234 പേജുകൾ

സായി സുപ്രഭാതം

ഗായത്രി മന്ത്രം

സായി ഗായത്രി

ലിംഗാഷ്ടകം

ശാന്തി മന്ത്രം

അഷ്ടോത്തരം

സത്യസായി സഹസ്രനാമാവലി

ആരതി സ്തോത്രം

ഗണേശ ഭജനകൾ

ഗുരു ഭജനകൾ

ദേവി ഭജനകൾ

ശിവഭജനകൾ

ശ്രീരാമ ഭജനകൾ

ശ്രീകൃഷ്ണ ഭജനകൾ

സർവ്വ മത ഭജനകൾ

പൊതുഭജനകൾ

അയ്യപ്പഭജന

മുരുകഭജനകൾ

തുടങ്ങി ഒരു സായി ഭക്തർ അറിഞ്ഞിരിക്കേണ്ട എല്ലാ ഭജനകളും ഈ പുസ്തകത്തിൽ ഉണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:17, 15 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ദീപസ്തംഭം മഹാശ്ചര്യം. ==

ആകാശവാണി കൊച്ചി നിലയത്തിന്റെ ഹൈക്കു സ്ക്രിപ്റ്റ് അവതരണം.

ചെറിയ സംഭാഷണങ്ങളിലൂടെ സരസമായി ചില ചാട്ടുളികൾ സമൂഹത്തിലേക്ക്  നമ്മിലേക്ക് അയയ്ക്കുന്ന പരിപാടി.

മൂനേ മൂന് കഥാപാത്രങ്ങൾ മാത്രം.

അതിലൊന്ന് ചായക്കടയാണന്നു മാത്രം.

രാഖിശ്യം ആണ് ചായക്കട നടത്തുന്നത്.

ചായക്കടക്കാരിയുടെ ഭർത്താവ് കഥാപാത്രത്തെയാണ്

അരുൺ ബാലകൃഷ്ണൻ

അവതരിപ്പിക്കുന്നത്.

ഇതിന്റെ രചന നിർവഹിച്ചിരിക്കുന്നത്

അരുൺ ബാലകൃഷ്ണൻ തന്നെയാണ്.

ഇതിന്റെ രചനയും അവതരണവും കാണുമ്പോൾ നടൻ ശ്രീനിവാസനെ ഓർമ്മവരുന്നു

നല്ല തിരക്കഥകൾ എഴുതാറുള്ള ശ്രീനിവാസൻ അതിൽ നിന്ന് സ്വയം ഏറ്റെടുക്കുന്ന റോൾ മണ്ടത്തരം ആവോളം കാണിക്കുന്ന കഥാപാത്രത്തെ ആയിരിക്കും.

സ്വയം ചെറുതായി മറ്റുള്ളവരെ വലുതാക്കി കാണിക്കാനുള്ള വിശാല മനസ്ക്കത. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 02:30, 16 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== തൽസമയം റിപ്പോർട്ടർ. ==

മാതൃഭൂമി ന്യൂസ് ചനലിന്റെ ജനപ്രിയ പരിപാടി.

ആകാശവാണിയുടെ കൗതുക വാർത്തകളോട് താരതമ്യം ചെയ്യാവുന്ന കാഴ്ചാനുഭവ വാർത്താശകലം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 02:36, 16 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഓടശ്ശേരി കുടുംബ ട്രസ്റ്റ്. ==

ഓടശ്ശേരി കുടുബട്രസ്റ്റ് രൂപീകരണ യോഗം സാഹിത്യകാരൻ

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി ആണ്  ചെട്ടിക്കാട് വെച്ച് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തത്.

മാല്യങ്കര   

കൊടുങ്ങലൂർ

അഞ്ചക്കുളം

ചെറായി 

ചെട്ടിക്കാട് എന്നിവിടങ്ങളിൽ താമസിക്കുന്ന ഓടശ്ശേരി കുടുംബങ്ങളിൽ പെട്ടവർ

ചെട്ടിക്കാട് വെച്ചാണ് ട്രസ്റ്റിന്റെ പ്രവർത്തനത്തിന് തുടക്കം കുറിച്ചത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 08:34, 16 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== മട്ടാഞ്ചേരി. ==

മട്ടാഞ്ചേരി എന്ന് കേൾക്കുമ്പോൾ മനസ്സിലേക്ക് എത്തുന്നത് പഴമയുട പ്രൗ ഡി വിളിച്ചോതുന്ന മട്ടാഞ്ചേരി മാർക്കറ്റാണ്.

സുഗന്ധ വ്യഞ്ജനകളുടെ പറുദീസ.

യൂറോപ്യൻമാരും അറബികളും കച്ചവടത്തിനെത്തിയ മാർക്കറ്റ്.

കൊച്ചിയുടെ മണം സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങളുടെ മണം കൂടിയാണന്ന് മട്ടാഞ്ചേരി മാർക്കറ്റ് ഇന്നും ബോദ്ധ്യമാക്കിതന്നു കൊണ്ടിരിക്കുന്നു.

ഒരിക്കൽ മട്ടാഞ്ചേരി എന്ന പേരുള്ള

മണ്ണുമാന്തിക്കപ്പൽ കൊച്ചിക്കായലിൽ വെച്ച് മുങ്ങി.

ഒരു പാട് വർഷങ്ങളുടെ പ്രയത്നങ്ങൾ കൊണ്ടാണ് ആ മണ്ണുമാന്തിക്കപ്പൽ കായലിൽ നിന്ന് പൊക്കി എടുക്കാൻ തന്നെ സാധിച്ചത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 09:17, 16 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഗ്രാമം നഗരമാകുന്ന അടയാളങ്ങൾ. ==

ഗ്രാമത്തിന്റെ നഗരത്തിലേക്കുള്ള വളർച്ച സ്വാഭാവികമാണെങ്കിൽ കൂടി അത് പെട്ടെന്ന് തിരിച്ചറിയുന്നത് വൻകിട ബിസിനസ്കാരാണ് എന്നതാന്ന് വാസ്തവം.

വൈപ്പിൻകര ഒരിക്കൽ ചെറായി പാലം വഴി മുസരീസ് നഗരവും ആയി ബന്ധം വെച്ചു.

ഗോശ്രീപാലം വഴി പൈതൃക പുരാതന നഗരമായ കൊച്ചിയുമായി കൂട്ടു ചേർന്നു.

അഴീക്കോട് പാലം വഴി അയൽജില്ലയുമായി കൈകോർക്കാൻ പോകുന്നു.

അപ്പൊപിന്നെ

നന്തിലത്ത് ജി മാർട്ട് എങ്ങിനെ ചെറായിൽ ഷോപ്പ് തുറക്കാതിരിക്കും. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:05, 17 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== എന്റെ ഗ്രാമം 2026. ==

ചെറായി

വൈപ്പിൻ കരയുടെ വടക്കെ അറ്റത്തുള്ള പള്ളിപ്പുറം ഗ്രാമ പഞ്ചായത്തിലെ ഒരു ഗ്രാമം.

ചെറായി എന്ന പേര് വന്നതിന് ഒരു കാരണം പറയപെടുന്നത്

ചേറായി എന്ന തറവാട്ടുകാർ ഈ നാട്ടിൽ താമസിച്ചിരുന്നു.ആ പേര് കാലക്രമേണ പറഞ്ഞ് പറഞ്ഞ് ഇങ്ങനെ ആയതാണ്.

ചെറായിയുടെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഭാഗം ദേവസ്വം നട ജംങ്ഷൻ ആണ്.

എറണാകുളത്തു നിന്ന് വരുന്ന വാഹനങ്ങൾ പറവൂർ ഭാഗത്തേക്ക് തിരിഞ്ഞു പോകുന്നത് ഇവിടെ നിന്നാണ്

അതുപോലെ തന്നെ വാഹനങ്ങൾ ഈ ജംങ്ഷനിൽ കൂടി മുനബം    കൊടുങ്ങലൂർ ഭാഗത്തേക്കും വാഹനങ്ങൾ കടന്നുപോകുന്നു. ച[[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 23:41, 19 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) ചെറായി ഗൗരീശ്വര ക്ഷേത്രം ഇവിടെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ശ്രീ നാരായണ ഗുരുദേവനാണ് പ്രതിഷ്ടകർമ്മം നിർവഹിച്ചത്. ജില്ലയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ആനകളെ അണിനിരത്തുന്ന ഉത്സവംഇവിടുത്തെ പ്രത്യേകത തന്നെ. ഇവിടെയാണ് പ്രശസ്തമായ ചെറായി ബീച്ച്.മയ്യാറ്റിൽ സത്യൻ അമച്വർ പരീഷണ നാടകങ്ങളുടെ വൈപ്പിൻകരയുടെ വക്താവായിരുന്നു ഇദ്ദേഹം. നാടകനടൻ രചയിതാവ് സംവിധായകൻ സംഘാടകർ തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ മികവ് പുലർത്തിയിരുന്നു.പഞ്ചായത്ത് സെക്രട്ടറിയായി റിട്ടയർ ചെയ്തു.
ദീർഘകാലം പള്ളിപ്പുറം സഹകരണ ബാങ്കിന്റെ പ്രസിഡന്റ് ആയിരുന്നു
അന്ന് ബാങ്കിന്റെ പ്രവർത്തന പരിധിയിൽ താമസിക്കുന്ന കലാകാരൻമാരെ സംഘടിപ്പിച്ച് സമന്വയ സാംസ്ക്കാരിക വേദി രൂപീകരിച്ച് പ്രവർത്തിച്ചു
cpm പ്രവർത്തകൻ കൂടിയായ ഇദ്ദേഹം പുരോഗമന കലാ സാഹിത്യസംഘം ഏരിയ സെക്രട്ടറിയായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.സഹകരണ രംഗത്തെ കുറിച്ച് ആധികാരികമായ ലേഖനങ്ങൾ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്.

== എന്റെ ഗ്രാമം 2026. ==

എടവനക്കാട്.

വൈപ്പിൻകരയിലെ മധ്യഭാഗത്തുള്ളപഞ്ചായത്ത്.

[[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 07:15, 20 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) സാഹിത്യ സാംസ്ക്കാരിക സിനിമാ മേഖലയിലെ ഒത്തിരിയേറെ പ്രതിഭകൾക്ക് ജന്മം നൽകിയ നാട്.
ഒരുപാട് വർഷങ്ങളുടെ പഴക്കമുള്ള
അണിയിൽ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രം
ST അബ്രോസ്ചർച്ച് തുടങ്ങിയ ദേവാലയങ്ങൾ ഇവിടെ ഉണ്ട്. 
അണിയിൽ മാർക്കറ്റ് ഗ്രൗണ്ട്.
30 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് വരെ വൈപ്പിൻ കരയിലെ പൊതുപരിപാടികളായ ഓണക്കളി മത്സരം സൈക്കിൾ സർക്കസ് മാജിക് ഷോ കവിയരങ്ങ് ആർട്ട്സിനിമാ പ്രദർശനം തെരുവുനാടകം  രാഷ്ട്രീയ വിശദീകരണ യോഗങ്ങൾ ഒക്കെ നടന്നിരുന്ന സ്ഥലം.

കോസ്മോപോളിസ്റ്റിക്കൽ ട്യൂഷൻ സെന്റർ.
ഇന്ന് ട്യൂഷൻ വരെ ബിസിനസ് ആയി മാറിക്കഴിഞ്ഞ കാലത്ത് ട്യൂഷൻ സൗജന്യമായി എടുത്തിരുന്ന ഒരു സ്ഥാപനം ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന് കേൾക്കുമ്പോൾ വിശ്വസിക്കാൻ പ്രയാസം കാണും.
എടവനക്കാട് വാച്ചാക്കൽ കിഴക്ക് ഭാഗത്ത് അങ്ങിനെ ഒരു ട്യൂഷൻ സെന്റർ ഉണ്ടായിരുന്നു.
പഠിക്കാൻ മോശമായ കുട്ടികളോട് സ്ക്കൂൾ അദ്ധ്യാപകർ തന്നെ ഈ ട്യൂഷൻ സെന്റർ സജസ്റ്റ്‌ ചെയ്യാറുണ്ടായിരുന്നു.പ്രത്യേകിച്ച് സാമ്പത്തികമായി താഴ്ന്ന നിലയിൽ ഉള്ള കുട്ടികളോട്.
എടവനക്കാട് KPMHSൽ ആറാം ക്ലാസിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ
എഴുത്തുകാരൻ
സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി
ആ ട്യൂഷൻ സെന്ററിൽ ട്യൂഷന് പോകാറുള്ള ഓർമ്മകൾ പറയാറുണ്ട്. സ അണിയിൽ സിസിലിയൻ പ്ലെയിറ്റ് വർക്ക് ഇവിടെ പ്രധാനമായും നിർമ്മിച്ചിരുന്ന് ചെമ്മീൻകെട്ടുകളിൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന വലിയ ചില്ലുപെട്ടി വിളക്കുകളാണ്. ഇത് ഉണ്ടാക്കുന്ന സ്പെഷലിസ്റ്റ് തന്നെയായിരുന്നു. തീരെ പൊക്കം കുറഞ്ഞ ജോർജ് ചേട്ടൻ.

== മലയാളി മങ്ക. ==

മലയാളതനിമ വിളിച്ചോതുന്ന കേരളത്തിലെ സ്ത്രീകളുടെ ട്രെഡീഷണൽ ഡ്രെസ്സാണ് സെറ്റും സാരിയും

ഇത് സാധാരണ മലയാളികളായ സ്ത്രീകൾ ധരിച്ചു കാണുന്നത് ചിങ്ങമാസത്തിലും കേരളപിറവി ദിനത്തിലുമാണ്.

കേരളത്തിലെ സ്ത്രീകളുടെ മാന്യമായ വസ്ത്രം സാരി തന്നെയാണ്.

നമ്മുടെ പുകൾപെറ്റ കവികളെല്ലാം മലയാള തനിമയുള്ള മലയാളി മങ്കയെ കുറിച്ച് ഏറെ പാടി വെച്ചിട്ടുണ്ട്.

കേരള സാരി ഉടുത്ത് മുടിയിൽ മുല്ലപൂ ചൂടി കാച്ചെണ്ണയുടെ സുഗന്ധം പരിലസിപ്പിക്കുന്ന മലയാള മങ്ക സൗന്ദര്യത്തിന്റെ പര്യായം തന്നെ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 01:00, 21 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)</text>
      <sha1>kd0ncmxird0khtc9sdoftxga8re1836</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660882</id>
      <parentid>4660881</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T00:13:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-43397-96</username>
        <id>221212</id>
      </contributor>
      <comment>/* മലയാളി മങ്ക. */</comment>
      <origin>4660882</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="105559" sha1="fxpfq2hfpj2r8lm0o420svkgtie0qce" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി | സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 02:25, 26 ജൂലൈ 2026 (UTC)

== രവി വാര കുറിമാനങ്ങൾ ഞായറാഴ്ചകളിൽ എഴുതി പ്രസിദ്ധപെടുത്തുന്ന കുറിപ്പുകൾ രവി എന്നാൽ ഞായർ സൂര്യൻ എന്നൊക്കെ അർത്ഥം വരുന്നുണ്ട്. ഞായറാഴ്ചകളിൽ ഉള്ള എഴുത്തുകുത്തുകളൊക്കെ നമുക്ക് ഈ ഗണത്തിൽ പെടുത്താം ==

ഞായറാഴ്ച കുറിപ്പുകൾ [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42780-63|&amp;#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42780-63|talk]]) 04:37, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി
Cinephile plus ൽ രവിവാര കുറിമാനങ്ങൾ എന്ന പേരിൽ
വൈപ്പിൻകരയിലെ സിനിമാക്കാരെ കുറിച്ച് ഒരു പംക്തി എഴുതിവരുന്നു. പഴയകാല സിനിമാനടൻ വിൻസന്റ്
ശങ്കരാടി       സിദ്ധിക്ക്
വ്യാസൻ എടവനക്കാട്   
ഞാറക്കൽ ശ്രീനി തുടങ്ങിയവരെ കുറിച്ച് ഇതിനകം എഴുതിക്കഴിഞ്ഞു. ബെന്നി പി നായരബലത്തെ കുറിച്ചും എഴുതി. മജീദ് എടവനക്കാട് അന്നബെൻ എന്നിവരും രവി വാര കുറിമാനത്തിലെ
സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായിയുടെ എഴുത്തിൽ എത്തിക്കഴിഞ്ഞു.

== മഹാബലി ==

ഓണക്കാലത്ത് കേരളം നന്ദർശിക്കാൻ എത്തുന്ന കേരളം വാണിരുന്ന മഹാരാജാവ്.അസുര ചക്രവർത്തി.ആയോധന കലയിൽ നിപുണൻ. പരമസാത്വികൻ ഈശ്വരവിശ്വാസി വിഷ്ണുഭക്തൻ വിഷ്ണു ഇദ്ദേഹത്തിന് വേണ്ടി സുതലം എന്ന സ്വർഗ്ഗം തന്നെ സൃഷ്ടിച്ചു നൽകി. അല്ലാതെ പാതാളത്തിൽ നിന്നല്ല അദ്ദേഹം ഓണക്കാലത്ത് തന്റെ പ്രജകളെ കാണാൻ എത്തുന്നത്.എക്കാലത്തേയും രാജ്യങ്ങൾക്ക് മാതൃകയായി ഭരിച്ചിരുന്ന ആ രാജാവിനെ ഇനിയെങ്കിലും കുടവയറും കൊബൻ മീശയും ആയിട്ടുള്ള ഒരു രൂപമായി നാം ചിത്രീകരിച്ചു കൂട. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42780-63|&amp;#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42780-63|talk]]) 04:48, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== വാവ ==

വൈപ്പിൻ ആർടിസ്റ്റ് വെൽഫയർ അസോസിയേഷൻ എന്ന കലാ സംഘടനയുടെ ചുരുക്ക പേരാണ് വാവ വിവിധ കലാപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന വൈപ്പിൻ കര നിവാസികളായ 500 കലാ പ്രവർത്തകർ ഇതിൽ അംഗങ്ങളാണ്.വൈപ്പിൻ കരയിലെ വിവിധ പഞ്ചായത്തുകളിൽ വിവിധ യൂണിറ്റുകളായാണ് പ്രവർത്തിച്ചു വരുന്നത്.ആ സ്ഥാനം ഞാറക്കൽ. രക്ഷാധികാരി ബെന്നി P നായരബലം.

പ്രസിഡന്റ് സിപ്പി പള്ളിപ്പുറം

ജനറൽ സെക്രട്ടറി അനിൽ പ്ലാവിൻസ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42780-63|&amp;#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42780-63|talk]]) 04:57, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) വൈപ്പിൻകരയിലെ ചില കലാകാരൻമാർ മലയാള സിനിമാ പ്രവേശനത്തിനുള്ള ചവിട്ടുപടിയായി ഈ സംഘടനയെ ഉപയോഗിച്ച് വരുന്നു. പണ്ട് കൊച്ചിൻ കലാഭവൻ മലയാള സിനിമക്ക് ഒരുപറ്റം നല്ല കലാ പ്രതിഭകളെ നൽകിയതു പോലെ വാവയിൽ നിന്ന് കുറെയേറെ കലാകാരൻമാർ മലയാള സിനിമാലോകത്ത് എത്തിയിട്ടുണ്ട്.
വാവയിലെ അംഗങ്ങൾക്ക് വിഷു കൈനീട്ടം പെൻഷൻ ചികിത്സാ സഹായംഒക്കെ കൊടുത്തു വരുന്നുണ്ട്. വാവ കുട്ടിക്കൂട്ടം എന്ന പേരിൽ കുട്ടികളേയും അംഗങ്ങളായി ചേർക്കുന്നുണ്ട്. ഞാറക്കലിൽ വാവക്ക് ഒരു ലൈബ്രറി ഉണ്ട് .
വർഷംതോറും വാവ കുട്ടികൾക്കായി ചിത്രരചന മത്സരം നടത്താറുണ്ട്.
കുട്ടികളെ വാദ്യ ഉപകരണങ്ങൾ പഠിപ്പിക്കുന്ന ക്ലാസ്സുകളും നടത്തിവരുന്നു.

== നോർത്ത് പറവൂർ സായി സമിതി ==

വടക്കൻ പറവൂർ Kmk കവലക്ക് അടുത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. വ്യാഴാഴ്ചകളിൽ വൈകീട്ട് 6 മണിക്ക് വേദ ജപവും തുടർന്ന് ഭജനയും നടന്നു വരുന്നുണ്ട്. ഞായറാഴ്ചകളിൽ സേവാ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ നടക്കുന്നുണ്ട്. സമിതി കൺവീനർ വിനോദ്

സത്യസായി സമിതി ജില്ലാ പ്രസിഡന്റ് VB മനോജ്   പ്രസിദ്ധ സംഗീതജ്ഞരായ പറവൂർ ശ്രീനിവാസൻ   പറവൂർ രമേശ് സദാശിവ്    സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി തുടങ്ങിയവരും പറവൂർ ശ്രീ സത്യസായി സേവാ സമിതിയിൽ അംഗങ്ങളാണ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42780-63|&amp;#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42780-63|talk]]) 05:11, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== കാനപ്പിള്ളി ക്ഷേത്രം ==

വൈപ്പിൻ കരയിലെ എടവനക്കാട് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കുടുംബ ക്ഷേത്രം. 80 വർഷത്തോളം പഴക്കം ഉണ്ട്.പ്രധാന പ്രതിഷ്ടകൾ അന്നപൂർണേശ്വരി  ഭദ്രകാളി. ഉപപ്രതിഷ്ടകളായി കുറുബ ഭഗവതി കാപ്പിരി വിഷ്ണുമായ  മുത്തപ്പൻ ഗുരുമൂർത്തി തുടങ്ങിയവയാണ്. എടവനക്കാട്  പറവൂർ  കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭാഗത്ത് താമസിക്കുന്ന കാനപ്പിള്ളി കുടുബാംഗങ്ങളുടെ കുടുംബ ക്ഷേത്രമാണ്. പ്രതിഷ്ഠാദിന ഉത്സവത്തിന് 10 ദിവസം മുൻപ് ഉപദേവതകൾക്ക് അരിപ്പൊടി കലിശം നിവേദിക്കുന്നത് പതിവാണ്. തുടർന്ന് ഉത്സവം കഴിയും വരെ കാനപ്പിള്ളി തറവാട്ടിൽ പെട്ട എല്ലാവരും നോമ്പെടുക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42780-63|&amp;#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42780-63|talk]]) 05:27, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)കരിങ്കുട്ടി  അറുകല തുടങ്ങിയ ഉപദേവതമാകരും ക്ഷേത്രത്തിൽ ഉണ്ട്.

== സാഹിത്യ സ്വാശ്രയ സംഘം ==

പറവൂർ സാഹിത്യ പ്രവർത്തക സ്വാശ്രയ സംഘം. പറവൂർ കേന്ദ്രമായി പ്രവർത്തിച്ചു വരുന്ന ഈ സാഹിത്യ സംഘടയിൽ വൈപ്പിൻ    പറവൂർ നിവാസികളായ 25 പേർ അംഗങ്ങളായി ഉണ്ട്. സംഘം വർഷംതോറും സാഹിത്യ ശ്രീ എന്ന പേരിൽ അവാർഡ് നൽകി വരുന്നുണ്ട്. സാഹിത്യശ്രീ എന്ന മിനി മാസികയും പ്രസിദ്ധീകരിച്ച് വരുന്നുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42780-63|&amp;#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42780-63|talk]]) 05:34, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഓലക്കൊട്ടക ==

പണ്ട് സിനിമാ തീയറ്ററുകൾ A B C തുടങ്ങിയ തരം തിരിവോടെ ആയിരുന്നു. A class തീയറ്ററുകളിലായിരുന്നു റീലീസ് പടങ്ങൾ വന്നിരുന്നത്. പിന്നെ അതു് B യിലേക്ക് മാറ്റും C ക്ലാസ് എന്ന ഓലക്കൊട്ടകളിൽ എത്തുമ്പോൾ മാസങ്ങൾ കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ടാകും. എങ്കിലും ചില സിനിമകൾക്ക് റിലീസ് തീയറ്ററുകളിൽ കിട്ടിയതിൽ കൂടുതൽ കളക്ഷൻ ഓലക്കൊട്ടകളിൽ കിട്ടാറുണ്ട്. ഓലകൊട്ടകളിൽ ഏറ്റവും നിരക്ക് കുറവ് തറ ടിക്കറ്റിനാണ്. 25 പൈസ. അതിന് പിറകെ ബെഞ്ച്  പിന്നെ ചാരുബഞ്ച് അതു കഴിഞ്ഞ് കസേര  പിന്നെ കുഷ്യനിട്ട കസേര. തറ ടിക്കറ്റ് കാർ പൂഴി മണ്ണിലാണ് ഇരിക്കേണ്ടത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42711-48|&amp;#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42711-48|talk]]) 13:28, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== വിക്കീപീഡിയ ==

സാഹിത്യരചന തുടങ്ങിയ കാലത്ത് റഫറൻസ് ചെയ്തൊക്കെ എഴുതേണ്ടിവരുമ്പോൾ ലൈബ്രറിയിൽ ചെന്ന് മണിക്കൂറുകളോളം റഫറൻസ് മുറിയിൽ ഇരിക്കാറ് പതിവുണ്ടായിരുന്നു.പക്ഷെ ഇപ്പോൾ അതിന്റെ ആവശ്യമില്ല

വിരൽ തുമ്പിലെ അറിവിന്റെ കലവറയായ വിക്കീപീഡിയ ഉണ്ടല്ലോ.

വിവരങ്ങൾ അപ്ഡേഷൻ നടത്തി ചേർക്കുന്നതുകൊണ്ട് വരും തലമുറ വരെ വിക്കീപീഡിയയെ ഹൃദയത്തോട് ചേർത്തു നിർത്തും. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42711-48|&amp;#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42711-48|talk]]) 13:40, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ആകാശവാണി ==

ഒരു തലമുറയുടെ സമയ ഘടികാരം. ഒരു കാലത്ത് മലയാളികളുടെ ദിനചര്യ വരെ ക്രമീകരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നതു് ആകാശവാണി പരിപാടികളുടെ സമയം നോക്കിയായിരുന്നു. റിസ്റ്റ്‌ വാച്ചിന്റെ സമയം കറക്ട് ചെയ്യാനുള്ള അവസാന വാക്ക് റേഡിയോ ടൈം തന്നെ. ഒരു കാലത്ത് സമ്പന്ന തറവാടുകളിൽ തൊടിയിൽ ഒരു കൊബനാനയും പൂമുഖത്ത് ഈട്ടിത്തടി മേശമേൽ ഒരു വാൽവ് റേഡിയോ ഇതൊക്കെയായിരുന്നു ആഢ്യതയുടെ പര്യായം.

തെറ്റില്ലാതെ മലയാളം പറയാൻ അന്നും ഇന്നും തുണ ആകാശവാണി തന്നെ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42711-48|&amp;#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42711-48|talk]]) 15:21, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ചന്തേരവം ==

നാട്ടു ചന്തകളിൽ ഉള്ള ലേലംവിളി വില പേശലുകൾ സാധനങ്ങളുടെ വിലകൾ വിളിച്ച് പറഞ്ഞ് ചന്തയിൽ എത്തുന്നവരെ ആകർഷിക്കൽ കച്ചവടക്കാർ തമ്മിൽ കച്ചവടംത്തെ ചൊല്ലിയുള്ള തർക്കങ്ങൾഒക്കെ ഇടകലർന്ന് ചന്ത ദിവസം ചന്തയിൽ ഒരു ശബ്ദ കോലാഹലം ഉയരാറുണ്ട്. അതാണ് ചന്തേരവം'. പണ്ടുകാലത്ത് കുട്ടികളെ ഇതൊക്കെ പറഞ്ഞ് കളിയാക്കാറ് പതിവുണ്ട്. അതായത് കടയിൽ പലവ്യജ്ഞനങ്ങൾ വാങ്ങാൻ പോകുന്ന കുട്ടിയോട് 20പൈസക്ക് ചന്തേരവം വാങ്ങി വരാൻ പറയും. ചിലപ്പോൾ കടക്കാരൻ മറുപടി കൊടുക്കുന്നതും അതിനൊക്കെ ചേരും വിധത്തിലായിരിക്കും അതായത്  ചന്തേരവം തീർന്നു പോയി വെള്ളിയാഴ്ച ചന്തക്ക് പോകുമ്പോൾ വാങ്ങീട്ട് വരാം എന്നൊക്കെ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42711-48|&amp;#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42711-48|talk]]) 23:48, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ജല ഗതാഗതം അരനൂറ്റാണ്ട് മുൻബ് ==

പണ്ട് പ്രധാന യാത്രകൾ വെള്ളത്തിലൂടെ ആയിരുന്നു. ദീർഘ ദൂര യാത്രകൾക്ക് വലിയ യാത്രാബോട്ടുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. ചിലതൊക്കെ രണ്ടു നിലകൾ വരെ ഉണ്ടായിരുന്നു.ഫസ്റ്റ്‌ ക്ലാസ് സെക്കന്റ് ക്ലാസ് തരം തിരിവും ഉണ്ടായിരുന്നു.അത്തരത്തിലുള്ള ഒരു ബോട്ടായിരുന്നു എറണാകുളം - കോട്ടപ്പുറം സർവീസ് നടത്തിയിരുന്ന ലോഡ് കൃഷ്ണബോട്ട്. അത്തരം ബോട്ടുകളിൽ മുറുക്കാൻ കടകളും ചായക്കടകളും ഉണ്ടായിരുന്നു. സമയം പോക്കാൻ ചീട്ടുകളി ചെസ്കളി ഓക്കെ ഉണ്ടായിരുന്നു. പഴമക്കാർ അന്നത്തെ ബോട്ട് ചായക്കടയിൽ നിന്ന് കഴിച്ച ചെമ്മീൻ ചേർത്ത പരിപ്പുവടയെക്കുറിച്ച് പറയുണ്ട്. വേലിയേറ്റം കുറഞ്ഞ സമയങ്ങളിൽ ഈ കൂറ്റൻ ബോട്ടുകൾ ജെട്ടിയിലേക്ക് അടുക്കില്ല. അതിന് പരിഹാരമായി പുഴയുടെ നടുക്ക് ബോട്ട് നിർത്തി അവിടെ ഇറങ്ങേണ്ട ആളുകളെ വഞ്ചി ചെന്ന് അതിലേക്ക് ആളുകളെ കയറ്റി ജെട്ടിയിലേക്ക് തത്തിക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42711-48|&amp;#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42711-48|talk]]) 14:27, 4 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)വേളാങ്കണ്ണി   ശ്രീകൃഷ്ണ  ചാമ്പച്ചൻ തുടങ്ങിയ ബോട്ടുകളും സർവീസ് നടത്തിയിരുന്നു.

== ഉള്ളാന്തി പാലം ==

എറണാകുളം മേനക യുടെ അടുത്ത് ഉള്ള പാലം. പണ്ട് പാലങ്ങൾ കുറവായ കാലത്ത് ഈ പാലത്തിലൂടെ ബസ്സിൽ യാത്ര ചെയ്യുമ്പോൾ ഇറക്കത്തിലേക്ക് ഇറങ്ങുമ്പോൾ യാത്രക്കാരുടെ ഉള്ളിൽ ഒരു ആന്തൽ ഉണ്ടാകുമായിരുന്നത്രേ. ഊഞ്ഞാൽ പൊക്കത്തിൽ ആടി താഴേക്ക് വരുമ്പോൾഉള്ള അനുഭവം. ചന്തപ്പാലം എന്നും ഈ പാലത്തിനെ വിളിക്കാറുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42711-48|&amp;#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42711-48|talk]]) 04:55, 5 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== അല്ലായാബൽകടവ്. ==

എറണാകുളം പ്രസ്ക്ലബിന്റെ ഓപ്പൺ എയർ സ്പെയ്സ്. എറണാകുളത്തിന്റെ ഹൃദയമായ മറെെൻഡ്രവ് ൽ പ്രസ്ക്ലബ് റോഡിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42711-48|&amp;#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42711-48|talk]]) 06:49, 5 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഓണ പൂക്കളക്കൂവൽ ==

തൃക്കാക്കരയപ്പോ

എന്റെ പഠിക്കേലും വായോ

ഞാനിട്ട പൂക്കളം കാൺമാനും വായോ

അതേതോ അതെന്തോ

പൂ ഹേയ്.... പൂ ഹേയ്

വാഴ കുലച്ചങ്ങ് വടക്കോട്ടും ചാഞ്ഞേ

വാഴപ്പഴം തിന്നാൻ ചില പിള്ളേരും വന്നേ.

പിള്ളേരെ പിടിക്കാൻ ചില കള്ളേരും വന്നേ

അതേതോ അതെന്തോ

പൂഹേയ്.... പൂഹേയ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42711-48|&amp;#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42711-48|talk]]) 16:02, 5 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഗ്യാപ് ==

കേരളത്തിന്റെ പ്രൈവറ്റ് ബസ്കാർ അവലമ്പിക്കുന്ന സമയ ക്രമീകരണ സംവിധാനം.പിറകിലെ ബസിലെ തൊഴിലാളി മുന്നിൽപോകുന്ന ബസ് കൃത്യ സമയത്താണ് ഓടി കൊണ്ടിരിക്കുന്നത് എന്ന് ചെക്ക് ചെയ്യാനായി മുന്നിലെ ബസിൽ യാത്ര ചെയ്യുന്നു. സമയം പാലിച്ച് ഓടിയില്ലെങ്കിൽ അവർ അപ്പൊ ഇടപെടും. ചില ബസ്സുകൾ തമ്മിലുള്ള ഇടവേള മിനിറ്റുകളുടെ വ്യത്യാസം ഉണ്ടാകുകയുള്ളൂ..അപ്പൊ അവരെ സംബന്ധിച്ച് സെക്കന്റ് പോലും വിലപ്പെട്ടതാണ്. ഇവരുടെയൊക്കെ കൈയിൽ സ്റ്റോപ്പ് വാച്ച് വരെയുണ്ട്. ഒരു സ്റ്റോപ്പിൽ ബസ് നിർത്തി കഴിഞ്ഞ് ആളെക്കയറ്റി പോകാൻ എത്ര സെക്കന്റ് വേണമെന്ന് വരെ തീരുമാന മുണ്ട്. എവിടെയെങ്കിലും ബ്ലോക്ക് കിട്ടിയാൽ മൂനോ നാലോ സ്റ്റോപ്പ് ആളെ എടുക്കാതെ വിട്ടു കൊടുത്ത് ഓടുന്നുണ്ടോ എന്ന് കൂടി ഗ്യാപ് തൊഴിലാളികൾ ശ്രദ്ധിക്കാറുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 23:05, 6 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ദിവ്യാത്മ സൽസംഗ പരമ്പര ==

എഴുത്തുകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി

നോർത്ത് പറവൂർ ക്രി സത്യസായി സേവാ സമിതിയിൽ കോർഡിനേറ്റ് ചെയ്ത 40 വ്യാഴാഴ്ചകളിൽ നീണ്ടു നിന്ന സൽസംഗങ്ങൾ.

15 വയസ്സു മുതൽ 76 വയസ്സു വരെയുള്ള 40 സായി ഭക്തർ തങ്ങളുടെ അനുഭവങ്ങൾ പങ്കിട്ടു... [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 13:17, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഹൃദയത്തിൽ തൊട്ട് ==

ഷിർദ്ദിസായി സച്ചരിതത്തിലെ കഥാപാത്രങ്ങളുടെ ഭക്തി ജീവിതപാതയിൽ അനുകരിച്ച് ജീവിച്ച നോർത്ത് പറവൂർ സത്യസായി സേവാ സമിതിയിലെ സായി ഡിവോട്ടികളെക്കുറിച്ച് സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി

നവ മാധ്യമങ്ങളിൽ എഴുതിയ പരമ്പര. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 13:24, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== പത്രവും പത്രധർമ്മവും. ==

പുരോഗനകലാസാഹിത്യ സംഘം ചെറായി യൂണിറ്റും ചെറായി അഴിക്കോടൻ വായനശാലയും ചേർന്ന് നടത്തിയ നാല് ആഴ്ചകൾ നീണ്ടുനിന്ന സിംപോസിയം.

കോർഡിനേറ്റർ സാഹിത്യകാരൻ

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 14:03, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) സിപ്പിപള്ളിപ്പുറം ഉദ്ഘടകനായിരുന്നു.

== വെള്ളപ്പൊക്കം ==

നദികളിലേയും കായലിലേയും ഇടതോടുകളിലേയും ചെളി നീക്കം ചെയ്താൽ വെള്ളപ്പൊക്കം ഒരു പരിധി വരെ തടയാനാകും.

2018 ലെ പ്രളയത്തിൽ അടിഞ്ഞുകൂടിയ ചെളിയും വൻ മരങ്ങളുടെ അവശിഷ്ടങ്ങളും നീക്കം ചെയ്യണം.

പുതിയ പാലങ്ങൾ പണിയുന്ന സമയത്ത് കായലിലൊക്കെ ബണ്ട് കെട്ടാറുണ്ട്. പക്ഷെ പാലം ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു കഴിഞ്ഞ് വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞാലും ആ ബണ്ടുകളിൽ പലതും നീക്കം ചെയ്യാറില്ല. അതും വെള്ളത്തിന്റെ സ്വഭാവികമായ നീരൊഴുക്കിന് തടസ്സമാകും. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:28, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ലെന്റിംഗ് ലൈബ്രറി മോഹൻ ==

എറണാകുളം പ്രസ് ക്ലബ് റോഡിൽ വൈക്കം മുഹമ്മദ് ബഷീർ ബുക്ക് സ്റ്റാളുമായി താമസിച്ചിരുന്ന കാലത്ത് ബഷീറിന് ഏറെ അടുപ്പമുണ്ടായിരുന്ന ഒരാളാണ് പച്ചാളത്തുകാരനായ മോഹൻ..

അദ്ദേഹം അന്ന് ബഷീറിന്റെ ബുക്ക് സ്റ്റാളിന്റെ അടുത്ത് പലചരക്ക് കട നടത്തിയിരുന്നു.

പിന്നീട് ആ കട ലെന്റിംഗ് ലൈബ്രറിയായി.

ഞാൻ 5 വർഷം മുൻബ് സിറ്റിലൈറ്റ് മാസികയിൽ ബേപ്പൂർ സുൽത്താനെ കുറിച്ച് ഒരു ലേഖനം തയ്യാറേക്കേണ്ട ആവശ്യത്തിലേക്കായി മോഹൻ ചേട്ടനെ ഇന്റർവ്യൂ ചെയ്യുക ഉണ്ടായി. മോഹനേട്ടനെ ബഷീർ ഒരു കൊച്ചനുജനെ പോലെ സ്നേഹിച്ചിരുന്നു.

മലയാളത്തിന്റെ തകഴി ഉൾപെടെയുള്ള എല്ലാ എഴുത്തുകാരേയും അവിടെ വന്നു കണ്ടിട്ടുണ്ടത്രേ. കൂടാതെ സത്യൻ    അടൂർഭാസി തുടങ്ങിയ സിനിമാക്കാരും വരാറുണ്ട്.

ബഷീറിന് ഏറെ അടുപ്പമുണ്ടായിരുന്ന മറ്റൊരാൾ അന്ന് ഏറ്റവും ഇളമുറക്കാരനായ പ്രൊഫ M K സാനുമാഷായിരുന്നു.

മോഹനേട്ടൻ വഴി എനിക്ക് കൊച്ചിയുടെ കഥാകാരൻ എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാവുന്ന

എം എം മേനോനെ പരിചയപെടാനും സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 16:00, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ആൾക്കൂട്ടത്തിൽ നിന്ന് പോസിറ്റീവ് എനർജി സ്വീകരിച്ച് ആയുസ്സ് കൂട്ടിയവർ. ==

സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി സാഹിത്യശ്രീ മാസികയിൽ എഴുതിയ ലേഖനം.

ലേഖനത്തിൽ ഉമ്മൻചാണ്ടി  വി എസ്സ് അച്ചുതാനന്ദൻ  എം ടി വാസുദേവൻ നായർ  പ്രൊഫ എം കെ സാനു  തുടങ്ങിയവരുടെ സമൂഹമായുള്ള ഇടപെടലുകളാണ് പ്രതിപാദിച്ചിരിക്കുന്നതു്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 05:54, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഓർമ്മക്കുടന്ന ==

1062 എഴുത്തുകാരുടെ രചനകളുമായെത്തിയ ഇന്ന് ഇൻലന്റ് മാസികയുടെ 40ാം വാർഷിക പതിപ്പ്. ഇതിൽ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി യുടെ രചന വായിക്കാൻ സാധിക്കും. ഇന്ന് മാസികയുട പത്രാധിപർ 

കവി മണബൂർ രാജൻബാബു ആണ്.. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 06:08, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== തേലതുരുത്തിൽ നിന്നൊരു യാത്ര. ==

മാഞ്ഞാലി ചിന്താ തീയറ്റേഴ്സ് വർഷം തോറും നടത്താനുള്ള ജനകീയ കവിയരങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തപ്പോൾ ആ അനുഭവങ്ങൾ എഴുത്തുകാരൻ

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി ഒരു കഥയാക്കി എഴുതി.

ആ കഥയാണ് തേല തുരുത്തിൽ.... [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 06:29, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== പ്രേമസ്വരൂപലു. ==

ഭഗവാൻ ശ്രീ സത്യസായിബാബയെക്കുറിച്ച്

എഴുത്തുകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി

എഴുതിയ കവിത. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 06:32, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) ഈ കവിത സംഗീതം നൽകി കവയത്രി mc അമ്മിണി ടീച്ചർ ആലപിച്ചി ട്ടുണ്ട്.
പ്രേമസ്വരൂപലു എന്നത് തെലുങ്ക് വാക്കാണ്. തന്റെ ഭക്തരെ ഈ വാക്ക് ഉപയോഗിച്ചാണ് ശ്രീ സത്യസായിബാബ അഭിസംബോധന ചെയ്യാറ് പതിവ്. പ്രേമത്തിന്റെതൽ സ്വരൂപമായ ഭക്തരെ എന്ന് വാക്യാർത്ഥം.

== സാഹിത്യവാരാവലോകനം@100 ==

സാഹിത്യവേദി കോട്ടയം ഓൺലൈൻ ഗ്രൂപ്പിൽ നടത്തിയ സാഹിത്യവാരാവലോകനം. ഞായറാഴ്ച തോറും ആ ഒരാഴ്ചക്കാലത്തെ കഥകളും കവിതകളും അവലോകനം ചെയ്യുന്ന പരിപാടി.

കവിയും ഗാനരചയിതാവുമായ

മേമ്മുറി ശ്രീനിവാസനാണ് അവലോകനം നടത്തിയതു്.

മേമ്മുറി ശ്രീനിവാസന് അസൗകര്യം ഉണ്ടായ ഏതാനും ആഴ്ചകളിൽ ഈ അവലോകനം ഏഴുത്തുകാരൻ

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി

നിർവഹിച്ചു പോന്നു.

മുരളീധരൻ ആനാപ്പുഴ പോലുള്ള കവി ഈ പരിപാടി രാവിലെകൃത്യ വായി കേട്ട് വിലയിരുത്താറുണ്ടായിരുന്നു. രാവിലെ 6 മണിക്ക് തന്നെ ഈ അവലോകനം ഫോണിൽ എത്തിക്കാൻ ശദ്ധിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു.

കട്ടൻ ചായക്കൊപ്പം അല്പം സാഹിത്യ ചെറുകടിയും

എന്നൊക്കെയായിരുന്നു ഈ സാഹിത്യ വിമർശനത്തെ സാഹിത്യ ലോകം വിലയിരുത്തി പോന്നിരുന്നതു്.

സാഹിത്യവേദി കോട്ടയം കോർഡിനേറ്റ് ചെയ്ത് പ്രവർത്തിച്ചു പോരുന്നത് 

ഷിബു രാജ് പണിക്കരാണ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 07:22, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഗംഗ ബോട്ട് ==

വൈപ്പിൻ -  വെല്ലിംഗ്ട്ടൺ ഐലന്റ് - എറണാകുളം റൂട്ടിൽ സർവീസ് നടത്തിയിരുന്ന മരത്തടിയാൽ നിർമ്മിതമായ ജലഗതാഗത വകുപ്പിന്റെ ബോട്ട്.രണ്ടോ മൂന്നോ നിറഞ്ഞു വരുന്ന യാത്രക്കാരെ കൊള്ളിക്കാൻ അത്ര വലുതായിരുന്നു ഗംഗയെന്ന ഫെറി ബോട്ട്. യാത്രക്കാർക്ക് വായിക്കാൻ പത്രമാസികകളും ബോട്ടിൽ ഉണ്ടാകുമായിരുന്നു. ബോട്ട് ഓടിക്കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ ബോട്ടിന്റെ പങ്കയാൽ വെള്ളം കലങ്ങുമ്പോൾ പൊങ്ങി വരുന്ന മീനുകളെ പിടിക്കാർ കടൽ കാക്കകൾ ബോട്ടിനൊപ്പം തോരണം പോലെ പറക്കുന്നത് നല്ല കാഴ്ചയായിരുന്നു. ചിലപ്പോഴൊക്കെ ആ ചെറു മീൻ കൂട്ടങ്ങളെ പിടിക്കാനെത്തുന്ന 2 ഡോൽഫിനുകൾ കുത്തിമറിയുന്നത് കാണാമായിരുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 23:59, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ശ്രീ ഷിർദ്ദി സായി സച്ചരിതം ==

ഹേമദ് പാന്ത് മറാഠിയിൽ എഴുതിയ ഷിർദ്ദി സായിബാബയുടെ ജീവചരിത്രം. ഹേമദ് പാന്തിന്റെ മരണത്തിന് ശേഷമാണ് പുസ്തകം പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടത്.

പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത് B v ദേവ്.

ഇംഗ്ലീഷ് പരിഭാഷ നാഗേഷ് വാസുദേവ് ഗുണാജി .

മലയാള പരിഭാഷ പി സി രാമചന്ദ്ര മേനോൻ. ലോകത്ത് എബാടുമുള്ള വിവിധ രാജ്യക്കാരായ ഭക്തർ ഈ ഗ്രന്ഥം നിത്യ പാരായണം ചെയ്തുവരുന്നു.. ഇതു് 7 ദിവസം കൊണ്ട് ഭക്തിപൂർവ്വം വായിച്ച് പൂർത്തി കരിക്കുന്നവരുടെ ആഗ്രഹം സായിബാബ നടത്തി കൊടുക്കും എന്ന് വിശ്വാസം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 06:45, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ലിഖിത നാമജപം. ==

സായി ഭക്തർ തങ്ങളുടെ നിത്യ സാധനയുടെ ഭാഗമായി ചെയ്യുന്ന കർമ്മം.

ഒരു നോട്ടു പുസ്തകത്തിൽ ഇഷ്ടദേവന്റെ നാമം ഒരു പേജെങ്കിലും ഒരു ദിവസം എഴുതുന്നു. ഒരു പ്രാവിശ്യം നാമം എഴുതുമ്പോൾ കൈകളും മനസ്സും ഹൃദയവും  ചുണ്ടുകളും ഈശ്വരനോട് ഐക്യം പ്രാപിക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 06:54, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== രവിവാര ഹൈക്കു കുറിമാനങ്ങൾ ==

കേരള ബാങ്കിന്റെ ഗ്രൂപ്പുകളിൽ എഴുത്തുകാരൻ 

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി എഴുതിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന 4 വരികളിൽ ഒതുങ്ങുന്ന സാമ്പത്തിക സാംസ്ക്കാരിക കുറിപ്പുകൾ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 03:08, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ശരണാഗതി ==

കുട്ടികൃഷ്ണമാരാരെക്കുറിച്ച് മലയാള വായനക്കാർക്ക് പ്രത്യേകം പരിചയപെടുത്തേണ്ട ആവശ്യം ഇല്ല. ഭാരതപര്യടനം വായിക്കാത്ത മലയാളി എഴുത്തുകാരും കാണില്ല.

മഹാഭാരതത്തെ അധികരിച്ച് ആര് എന്തു് എഴുതാൻ ശ്രമിച്ചാലും അവരൊക്കെ ആദ്യം മറിച്ചു നോക്കാറ് ഭാരത പര്യടനം തന്നെ.

ആ കുട്ടികൃഷ്ണമാരാരുടെ അദ്ധ്യത്മക കൃതിയാണ് ശരണാഗതി.

ഒരു സത്യസായി ഭക്തൻ കൂടിയായ മാരാർ തന്റെ ആദ്ധ്യത്മിക അനുഭവങ്ങൾ ഹൃദയത്തിൽ തട്ടും വിധത്തിൽ കോറിയിട്ടിരിക്കുന്ന ഗ്രന്ഥം.അദ്ധ്യായങ്ങൾ മനനം  ആദ്ധ്യാത്മിക മാർഗ്ഗങ്ങൾ   ശരണാഗതി എന്നിങ്ങനെ മൂനു ഭാഗങ്ങളായി പകുത്തിരിക്കുന്നു.

കൃപാസപ്തകം  ഭ്രൂണഹത്യ   ഭഗവാൻ   സർവ്വാന്തര്യമി  നഗരസങ്കീർത്തനം    എല്ലാംനമ്മൾ തന്നെ    എന്നിങ്ങനെ 81 അദ്ധ്യയങ്ങൾ.

413 പേജുകൾ   1976 ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഒന്നാം പതിപ്പിന്റ വില 80 രൂപ.

പ്രസിദ്ധീകരണം മാരാർ സാഹിത്യ പ്രകാശം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 14:02, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== തൊട്ടൊന്ന് തലോടി ==

നല്ലെഴുത്ത് സാഹിത്യ ഗ്രൂപ്പിൽ എഴുത്തുകാരൻ

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി

ചെയ്തിരുന്ന സാഹിത്യ അവലോകനത്തിന്റെ പേര്

എഴുതി തെളിഞ്ഞവരുടേയും തുടക്കക്കാരുടേയും സാഹിത്യ രചനകൾ തൊട്ടൊന്നു തലോടും വിധത്തിൽ സൗമനസോടെ വിലയിരുത്തിയിരുന്ന പംക്തി. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 14:12, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ജാതി വ്യവസ്ഥിയും കേരള ചരിത്രവും ==

പി കെ ബാലകൃഷ്ണൻ എഴുതിയ പൊടിപ്പും തൊങ്ങലും ചാർത്താത്ത കേരളത്തിന്റെ നേർ ചരിത്രം. കേരളത്തെപ്പറ്റി ആധികാരികമായി പഠിക്കുന്നവർ പേർത്തും പേർത്തും വായിച്ചിരിക്കേണ്ട പുസ്തകം. ഒരു പാട് വിമർശനങ്ങൾ അക്കാലത്ത് ഏറ്റുവാങ്ങിയ പുസ്തകം. അക്കാലത്തെ ജനങ്ങളുടെ ജീവിതം നേരിന്റെ നെറിവോടെ ഈ ചരിത്ര പുസ്തകം കാണിച്ചു തരുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 23:52, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ജേഴ്സി മാറ്റ ചന്ത ==

2026 ലോകകപ്പിനോട് അനുബന്ധിച്ച്

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി

നവ മാധ്യമങ്ങളിൽ എഴുതിയ കഥ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 23:56, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) താരയും ലാമിനും
ഫെയ്സ്ബുക്ക് കമന്റിൽ നിന്നൊരു കഥ
അങ്ങിനെ വീണ്ടും ബ്രസീൽ ഫാനായി
പോയ ബുദ്ധി ആന പിടിച്ചാലും വരില്ല മെസ്സി .
ലാമിനും പൊന്നാപുരം കോട്ടയും

തുടങ്ങിയ കഥകൾ കൂടി ഓൺലൈനിൽ എഴുതി.

== ദൈനംദിന കാഴ്ചകൾ കഥകളാക്കുന്ന എഴുത്തുകാരൻ ==

പത്ര പ്രവർത്തകൻ വി ആർ നോയൽ രാജ്

സാഹിത്യശ്രീ മാസികയിൽ

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായിയെക്കുറിച്ച് എഴുതിയ ജീവചരിത്ര കുറിപ്പിന്റെ തലവാചകം.

ഇദ്ദേഹം ഓൺലൈനിൽ

വ്യക്തി മുദ്രകൾ 43 ൽ

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളിയെക്കുറിച്ച് വ്യക്തമായി പ്രതിപാദിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 00:48, 11 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== N P A ==

നോൺ പെർഫോമിങ്ങ് അസറ്റ്.

ഈ വാക്ക് ബാങ്കിംഗ് ഫീൽഡിലാണ് പൊതുവായി ഉപയോഗിക്കാറ് പതിവ്.

ബാങ്ക് ലോണിന്റെ കുടിശ്ശികയുടെ ഏറ്റക്കുറച്ചലിന്റെ ഗ്രേഡ് ആണ് ഇതുകൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നതു്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:05, 11 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== കാനപ്പിള്ളി സതി സുകുമാരൻ സ്മാരക പുരസ്ക്കാരം. ==

എഴുത്തുകാരൻ

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി

അമ്മയുടെ സ്മരണാർത്ഥം നടത്തുന്ന കാവ്യസായാഹ്നത്തിൽ തെരെത്തെടുക്കപെടുന്ന ഏറ്റവും നല്ല കവിതക്ക് കൊടുക്കുന്ന പുരസ്ക്കാരം.

ചെറായി അഴീക്കോടൻ വായനശാലയുമായി സഹകരിച്ചാണ്

കാനപ്പിള്ളി സതി സുകുമാരൻ സ്മാരക കാവ്യസായാഹ്നം നടത്തി പോരുന്നത്.

m c അമ്മിണി ടീച്ചർ  എടവനക്കാട്

ദേവദാസ് ചേന്ദമംഗലം പറവൂർ 

തുടങ്ങിയ കവികൾ ഈ പുരസ്ക്കാരം നേടിയിട്ടുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:15, 11 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ബലിതർപ്പണം ==

പിതൃബലി എന്നതാണ് ഇതു കൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നതു്.

ഭാരതീയ ഹിന്ദു വിശ്വാസികളുടെ പൗരാണികമായ കർമ്മ ചര്യ.

ഭാരതീയർ ബലി കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്നത് മരിച്ചു പോയ തങ്ങളുടെ ബന്ധുമിത്രാതികൾക്ക് മാത്രമല്ല

സകല ജീവജാലങ്ങൾക്കും എന്തിനു പറയുന്നു വൃക്ഷലതാതികൾക്കും വരെ

ഇത്തരമൊരു മനോഭാവ തുടർച്ച ഭാരതീയർക്ക് മാത്രമേ കാണൂ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 11:31, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== തൊഴുതൊന്ന് ഇരുന്ന്. ==

ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നിന്ന് തൊഴുതിറങ്ങി ഭക്തർ എവിടെയെങ്കിലും അല്പ നേരം വിശ്രമിക്കുനത് കണ്ടിട്ടുണ്ടാകും.

അതിലൊരു വിശ്വാസ പ്രമാണം കൂടി ഉണ്ട്.

നാം ക്ഷേത്രത്തിൽ പോകാൻ തീരുമാനമെടുക്കുമ്പോൾ തന്നെ നാം ആ ക്ഷേത്ര മൂർത്തിയുടെ സംരക്ഷണ വലയത്തിലാകുന്നു.

ക്ഷേത്രദർശനം കഴിയുംവരെ ആ ഈശ്വര ചൈതന്യത്തിന്റെ അനുചരർ നമ്മെ അനുയാത്ര ചെയ്ത് കാത്തുരക്ഷിക്കും.നമ്മുടെ കണ്ണുകൾക്ക് ഗോചരമല്ലാത്ത ശക്തികളിൽ നിന്ന്.

ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് തൊഴുത് ഇറങ്ങി എവിടെയെങ്കിലും ഇരിക്കുന്നതുകാണുമ്പോൾ തങ്ങളുടെ ഡ്യൂട്ടി കഴിഞ്ഞു എന്ന് കരുതി അടുത്ത ഭക്തരെ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് കൂട്ടി കൊണ്ടുവരാനുള്ള തങ്ങളുടെ നിയോഗത്തിലേക്ക് കടക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 11:44, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ആനവാതിൽ. ==

മട്ടാഞ്ചേരിയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന സ്ഥലം.

മട്ടാഞ്ചേരിപാലസ് പണ്ട് ഡച്ച് പാലസായിരുന്നു.

അവിടെവരുന്ന കൊബനാനകൾക്ക് 

സുഗമമായി കടന്നുപോകാൻ കൂറ്റൻ വാതിലുകൾ നിർമ്മിച്ചു. കലാപാടവത്തോടെ.

പിന്നീടത് ചരിത്രത്തിന്റെ ഏടായി മാറി.

കാലക്രമേണ സ്ഥലത്തിന്റെ പേരും ആയി.

മേനക തീയറ്റർ ഉണ്ടായിരുന്ന ഇടം പിൽക്കാലത്ത് മേനക Jn ആയതു പോലെ. ജനത ആശുപത്രി ഉണ്ടായിരുന്ന വൈപ്പിൻ കരയിലെ സ്ഥലം പിൽക്കാലത്ത് ജനത ബസ് സ്റ്റോപ്പ് ആയതു പോലെ.

ആനവാതിൽ കൊച്ചിയുടെ പൈതൃകമായി സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടു പോരുന്നു.

ധാരാളം വിദേശ വിനോദ സഞ്ചാരികൾ ആനവാതിൽ കാണാൻ എത്തി ചേരുന്നുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 13:05, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഓണാഘോഷം@ മറൈൻഡ്രവ്. ==

മറൈൻ ഡ്രവിലെ ഓണാഘോഷം എന്ന് കേൾക്കുമ്പോൾ തന്നെ മറൈൻഡ്രവ് 

G c d a കോംപ്ലക്സിലെ പൂക്കള മത്സരം ഓർമ്മയിലേക്കെത്തും.

നൂറോളം കടകളുള്ള അവിടെ ഓരോ കടകളും മത്സരാടിസ്ഥാനത്തിൽ ഒരുക്കുന്ന പൂക്കളം കാണാൻ മറ്റു ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ളവർ വരെ എത്താറുണ്ട്.

നീണ്ട വിശാലമായ ഇടനാഴികൾ

കായൽ കാറ്റ് ആവോളം അകത്തേക്ക് കടക്കാൻ പാകത്തിനുള്ള കൂറ്റൻ രണ്ട് ഇടനാഴി വാതിലുകൾ.

വടംവലി ഉറിയടി തുടങ്ങിയ കായിക മത്സരങ്ങളും ഓണക്കാലത്ത് ഇവിടെ നടത്തപെടുന്നു.

പാട്ട് മിമിക്രി തുടങ്ങിയ കലകളിലും ഇവിടുത്തെ കടകളിലെ തൊഴിലാളികൾ പിന്നിലല്ല എന്നതു് പരിപാടികൾ കാണുമ്പോൾ ബോധ്യമാകും.

കോയിനുകൾ കൊണ്ടും ക്യാമറകൾ കൊണ്ടും മൊബൈൽ ഫോണുകൾ കൊണ്ടു പോലും പൂക്കളം തീർക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന ഇവരുടെ ആഘോഷങ്ങൾക്ക് 20 വർഷത്തെ പാരമ്പര്യം അവകാശപെടാം.

കൊച്ചിക്കായലിനോട് തൊട്ടുരുമി കിടക്കുന്ന ഈ ഷോപ്പിംഗ് ഇടത്തിന്റെ മറ്റൊരു പ്രത്യേകത സൂപ്പർഹിറ്റുകളായ കുറെ മലയാള ചിത്രങ്ങളുടെ ലൊക്കേഷൻ ആയിട്ടുണ്ട് എന്നുള്ളതാണ്.

അവയിൽ ചിലത്

ഇൻ ഹരിഹർ നഗർ

ഛോട്ടാ മുബൈ

ഡാഡി കൂൾ

പാസഞ്ചർ

സുന്ദരപുരുഷൻ

അന്നയും റസൂലും.

ഡോ കാന്തിനായർ എന്ന ഹോമിയോ ഡോക്ടറുടെ ക്ലിനിക്കും 25 വർഷമായി ഇവിടെ പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നു.

സ്വിസ്സ് ടൈം ഹൗസ് എന്ന വാച്ച് കടയും

അവരുടെ തന്നെ ഇലട്രോണിക് ഷോപ്പും ഈ ഷോപ്പിംഗ് കോബ്ലക്സിന്റെ പെരുമ കൂട്ടുന്നുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 13:40, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) കൊച്ചിയിൽ ആദ്യമായി എക്സ് ലേറ്റർ സ്ഥാപിച്ചത് ഇവിടെയാണ്. അത് കാണാനും അതിൽ കയറാനും ഒരുപാട് ആളുകൾ വരാറുണ്ടായിരുന്നു.

== ജോസഫ് വൈറ്റിലയും ഫാ. ചെറിയാൻ കുനിയൻ തോടത്തും. ==

ജോസഫ് വൈറ്റില സമയം മാസികയുടെ പത്രാധിപർ ആയിരുന്ന സമയത്ത് അദ്ദേഹത്തോട് വളരെ അടുത്ത് ഇടപഴകാൻ സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്റെ ഏതാനും കഥകൾ സമയത്തിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട് .

കഥകളുടെ പോരായ്മകൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി തിരുത്തിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു.

എഴുതി തുടങ്ങുന്ന കാലത്ത് തന്നെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഥ മാതൃഭൂമിയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരുന്നു.

ഒരുപാട് അദ്ദേഹത്തിന്റെ എഴുത്തനുഭവങ്ങൾ പങ്കുവെയ്ക്കാറുണ്ടായിരുന്നു.


ചെറിയാൻ കുനിയൻ തോടത്ത് അച്ചൻ കുടുംബ ദീപം മാസികയുടെ പത്രാധിപർ ആയിരുന്നു.

എന്റെ വളരെയേറ കഥകൾ കുടുംബ ദീപം മാസികയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.

നല്ലൊരു കവിയാണ് അച്ചൻ.

കുടുംബദീപം വർഷംതോറും ഇറക്കിയിരുന്ന വാർഷിക പതിപ്പ് മലയാളത്തിലെ മുൻ നിര ആനുകാലികങ്ങളുടെ വാർഷിക പതിപ്പുകളോട് ഒപ്പം നിൽക്കുന്നതായിരുന്നു.

അതിലും മലയാളത്തിലെ മുൻ നിരഎഴുത്തുകാർക്കൊപ്പം എനിക്കും കുനിയൻ തോടത്ത് അച്ചൻ അവസരം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 23:08, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== പശ്ചിമ കൊച്ചിയിലെ കൗതുകപേരുകൾ. ==

കടവുകൾ

കമാലക്കടവ്

നെല്ല് കടവ്

ചെറളായി കടവ്

മരക്കടവ്.


ചില മുക്കുകൾ

കപ്പലണ്ടി മുക്ക്

അമ്മായി മുക്ക്

പറവാനമുക്ക്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:36, 13 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)കമാലകടവിന് മറ്റൊരു ചരിത്രം കൂടിയുണ്ട്. അവിടെ ആദ്യമായി ചീനവല ഇട്ടു കഴിഞ്ഞ് ആദ്യ കോരിനു തന്നെ ലക്ഷങ്ങളുടെ മീൻ ലഭിച്ചു.
ഇന്നത്തേയും അന്നത്തേയും കബോളനി ലവാരം താരതമ്യം ചെയ്തു നോക്കുമ്പോഴാണ് അറിയുന്നത് 
അന്നത്തെ ലക്ഷങ്ങളുടെ ഇന്നത്തെ വാല്യൂ.

== വഞ്ചി സ്ക്വയർ. ==

എറണാകുളം ഷൺമുഖം റോഡ്  ബാനർജി റോഡുമായി സംഗമിക്കുന്നിടത്ത് സാക്ഷി പറയാനെന്നവണ്ണം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കൊച്ചി കോർപറേഷന്റെ ഓപ്പൺ ഓഡിറ്റോറിയം.

ചെറിയ സമ്മേളനങ്ങൾക്ക് യോജ്യം.

ഇതിന്റെ പ്രത്യേകത ഒരു വലിയ ഓടി വഞ്ചിയുടെ ആകൃതിയിലാണ് ഇതു് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:42, 13 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== സനാതന സാരഥി. ==

ശ്രീ സത്യസായി പബ്ലിക്കേഷൻ സൊസൈറ്റി ഇറക്കുന്ന ആദ്ധ്യത്മിക മാസിക.

ഒരു പരസ്യം പോലുമില്ലാതെ ഇറക്കുന്ന മാസിക.

സത്യസായിബാബയെ കുറിച്ചുള്ള ലേഖനങ്ങൾ

ബാബയുടെ പ്രസംഗങ്ങൾ ഒക്കെ ഇതിൽ വായിക്കാം.

സായിബാബയെപ്പറ്റി അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക്

പഠിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് അതിലേക്കുള്ള ആദ്യ ചവിട്ടുപടിയാണ് ഈ മാസിക.

ഇംഗ്ലീഷ് ഉൾപെടെ ഭാരതത്തിലെ വിവിധ ഭാഷകളിൽ ഈ മാസിക പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നുണ്ട്.

മലയാളത്തിൽ ഇറങ്ങുന്ന മാസികയുടെ പത്രാധിപർ

N സോമശേഖരൻ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 23:30, 13 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== വീഞ്ഞപ്പെട്ടി. ==

ചായപൊടിപ്പെട്ടി എന്നും ഇതിന് വിളിപേരുണ്ട്.

വീഞ്ഞ മരത്തിന്റെ മരപാളികൾ കൊണ്ടാണ് ഇത് ഉണ്ടാക്കുന്നത്.

അതുകൊണ്ട് ഭാരവും തീരെ കുറവ്.

ഉപയോഗം കഴിഞ്ഞാൽ മണ്ണോട് ചേരും.

പ്രകൃതി സൗഹൃദപ്പെട്ടി. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 13:30, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== സഹ്യാദ്രി ക്രെയിൻ. ==


ഗോശ്രീ പാലം പണി നടക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ ഭാഗമായി എത്തിയ കൂറ്റൻ ക്രെയിൻ.

മുബൈയിൽ നിന്നു പ്രത്യേക സുരക്ഷാ ക്രമീകരണങ്ങളോടെ കടൽമാർഗ്ഗമാണ് ഇതു് കൊണ്ടുവന്നത്

കാലാവസ്ഥയും മറ്റും നോക്കി കാറ്റും മഴക്കോളും കുറഞ്ഞ സമയം നോക്കിയായിരുന്നു അതിന്റെ യാത്ര..

അത് കൊച്ചിയോട് അടുത്തപ്പോൾ വളരെ ആഘോഷ പൂർവമാണ് വൈപ്പിൻ നിവാസികൾ സ്വീകരിച്ചത്.

അന്നത് കെട്ടിയിരുന്ന പത്തോളം കോൺക്രീറ്റ് കുറ്റികൾ ആ ഓർമ്മ ഉണർത്തും വിധത്തിൽ മറൈൻഡ്രവിന്റെ വടക്കേ അറ്റത്ത് കായലിനോട് ചേർന്ന് ഇപ്പോഴും കാണാം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 13:44, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== പ്രിയദർശിനി സ്ത്രീ സൗജന്യയാത്ര. ==

വി ഡി സതീശൻ സർക്കാരിന്റെ ജന പ്രിയ സംരഭം.

KSRTC യുടെ ഓർഡിനറി ബസ്സുകളിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് സൗജന്യമായി യാത്ര.

സ്ത്രീകളുടെ സാമ്പത്തിക ക്രയവിക്രയശേഷി കൂട്ടാൻ ഇതു് ഇടയാക്കിക്കഴിഞ്ഞു.

ഇതിന്റെ എഫക്ട് പച്ചക്കറിമാർക്കറ്റിലും പ്രൊവിഷൻ ഷോപ്പുകളിലും

ബേക്കറിയിലും

മൊബൈൽ ഷോപ്പുകളിലും

തട്ടുകടകളിൽ വരെ വന്നു കഴിഞ്ഞു..

ദൂരവ്യാപകമായ ഫലങ്ങൾ സമൂഹത്തിൽ ഉണ്ടാക്കാൻ ഈ പദ്ധതിക്ക് കഴിയും.

മുൻ പ്രധാനമന്ത്രി ഇന്ദിരാഗാന്ധിയുടെ പേരിലാണ് ഇത് നടപ്പാക്കിയത് എന്നതു തന്നെ ഇതിന്റെ പ്രാധാന്യം വെളിവാക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 14:07, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ആന തലപ്പൊക്ക മത്സരം. ==

ചെറായി പൂരത്തോടനുബന്‌ധിച്ച് നടക്കാറുള്ള തിടമ്പ് മത്സരം.

അഥവാ ഏറ്റവും ഉയരമുള്ള ആനയെ കണ്ടെത്തുന്ന മത്സരം.

ചെറായി ഗൗരീശ്വര അബലത്തിലെ ഉത്സവവും അതിനോട് ബന്ധപ്പെട്ട കലാ പരിപാടികളും നടത്തുന്നതു തെക്ക്  വടക്ക് ചേരുവാരങ്ങളാണ്.

ഉത്സവ ദിവസം രാവിലെ 8 മണിക്ക് ഓരോ ചേരുവാരക്കാരും ഓരോ ആനകളെ ഗജമണ്ഡപത്തിൽ എത്തിക്കുന്നു.

ബല്ല് മുഴങ്ങിക്കഴിഞ്ഞ് കൂടുതൽ സമയം തല ഉയർത്തി പിടിച്ച് നിൽക്കുന്ന ആന വിജയിക്കും.

ശ്രീമുരുകന്റെ തിടബ് ഏറ്റാനുള്ള ഭാഗ്യം ലഭിക്കുന്നു.

രണ്ടാം സ്ഥാനക്കാരന് ശിവഭഗവാന്റെ തിടബ് ലഭിക്കും.

ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ ഈ മത്സരം കാണാൻ ഇവിടെ എത്താറുണ്ട്. അതിൽ അയൽ ജില്ലക്കാരും വിദേശികളും പെടും .

ഉത്സവദിവസങ്ങളിൽ ഒരു ദിവസം സാംസ്ക്കാരിക സമ്മേളനത്തിനുള്ളതാണ്.

സുകുമാർ അഴീക്കോടിനെ പോലുള്ള പ്രാസംഗികർ ഇത്തരം സമ്മേളനങ്ങളിൽ എത്തിയിട്ടുണ്ട്.

ചെറായി വിജ്ഞാന വർദ്ധിനി സഭയുടെ വകയാണ് 

ചെറായി ഗൗരീശ്വര ക്ഷേത്രം.

ശിവകുടുബാഗങ്ങൾ ഒന്നിച്ച് വാണരളുന്ന ക്ഷേത്രം.

നവഗ്രഹങ്ങളും

അയ്യപ്പനും ഇവിടെ ഉണ്ട്.

ശ്രീ നാരായണ ഗുരുദേവൻ പ്രതിഷ്ട നിർവഹിച്ച ക്ഷേത്രമാണ്.

ഗുരുദേവൻ ക്ഷേത്രത്തിൽ എത്തിയിരുന്നപ്പോൾ വിശ്രമിച്ചിരുന്ന

ചാരു കസേരയും കട്ടിലും ഇവിടെ സംരക്ഷിച്ച് സൂക്ഷിച്ചു വരുന്നു.

29 ആനകൾ വരെ ഉത്സവത്തിന് അണിനിരന്നിട്ടുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:01, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== വലിയ കൃഷ്ണൻകുട്ടിയും ചെറിയ നാരായണൻകുട്ടിയും. ==

ചെറായി പൂരത്തിന്റെ ആന തലപ്പൊക്ക മത്സരത്തോട് ബന്ധപ്പെട്ട് രണ്ട് ആന കളെ കേന്ദ്ര കഥാപാത്രങ്ങളാക്കി

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി

എഴുതിയ കഥ.

ഈ കഥ ആകാശവാണി കൊച്ചി നിലയം

സാഹിത്യ സുരഭിയിൽ പ്രക്ഷേപണം ചെയ്തു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:15, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== സായി ഭജന. ==

മറ്റു ഭജനകളിൽ നിന്ന് ഏറെ വ്യത്യാസമുള്ളതാണ് സായി ഭജനകൾ.

ഭജന കോർഡിനേറ്റ് ചെയ്യാൻ സത്യസായി സമിതികളിൽ ഭജൻ കോർഡിനേറ്റർ എന്ന ഓഫീസ് ബെയറർ ഉണ്ട്.അദ്ദേഹമാണ് ഓരോരുത്തരും പാടേണ്ട ഭജന സെലക്ട് ചെയ്ത് നിയന്ത്രിച്ചു പോരുന്നത്.

നാലോ അഞ്ചോ വരികളെ പാടുള്ളൂ.

ഭജന എല്ലാവർക്കും ഏറ്റു പാടാൻ തക്കവിധത്തിൽ സിംപിൾ ആയിരിക്കണം.

ആദ്യം വരികൾ ലോ പിച്ചിലും പിന്നീട്ഹൈ പിച്ചിലും പാടാം.

നേരത്തെ ലിസ്റ്റ്‌ ഇട്ടു തന്നെയാണ് സമിതികളിൽ ഭക്തർക്ക് പാടാൻ അവസരം നൽകുന്നത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 16:52, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== പ്രശാന്തി സേവ. ==

പർത്തി സേവയെന്നും പറയാറുണ്ട്.

ഭാരതത്തിലെ സത്യസായി സമിതിയിലെ പ്രവർത്തകർക്ക് വർഷത്തിൽ 2 പ്രാവിശ്യം ഒരാഴ്ച വീതം പുട്ടപർത്തിയിലെ ആശ്രമത്തിൽ സേവാ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് പോകാൻ അവസരം ഉണ്ട്.

ഇതിനെ സായിഭക്തർ പറയുന്നത്

ആദ്ധ്യത്മിക പോസിറ്റീവ് ചാർജ് ചെയ്യാൻ പ്രശാന്തിനിലയത്തിലേക്ക് പോകുന്നു എന്നാണ്.

ഭൂമിയിലെ സ്വർഗം എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാവുന്ന പ്രശാന്തിനിലയത്തിലെ സേവാ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ആരും വേണ്ടെന്ന് വെയ്ക്കാറില്ല.

ഇതിന് ചില തയ്യാറെടുപ്പുകൾ ആവശ്യമുണ്ട്.

അവിടെ എങിനെ പെരുമാറണം തനിക്ക് കിട്ടുന്ന ഡ്യൂട്ടി എങിനെ ചെയ്യണം. ഇതിനൊക്കെ വേണ്ടി ജില്ലകൾ തോറും ബ്രീഫിംഗ് ക്യാബുകൾ നടത്താറുണ്ട്.

ആ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് കൊണ്ടു ചെന്നാലേ സേവാ പ്രവർത്തനം ചെയ്യാൻ അനുമതി ലഭിക്കൂ.

എല്ലാറ്റിനുപരി ഒരോ സമിതി കൺവീനറുടെ അറിവോടെ വേണം പ്രവർത്തകർ പോകേണ്ടത്.

ഡ്യൂട്ടി ചെയ്യുമ്പോൾ സ്ക്കാർഫ് ധരിച്ചിരിക്കണം.

സ്ക്കാർഫ് ധരിച്ച സേവാദൾ പറയുന്നത് അനുസരിക്കാൻഅവിടെ എത്തുന്ന മറ്റു ഭക്തർ ബാദ്ധ്യസ്തരാണ്.

സ്ക്കാർഫ് വളരെ പവിത്രതയോടെയാണ് ധരിക്കുന്ന ആൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത്.

സ്ക്കാർഫ് ധരിച്ചു കൊണ്ട് ഭക്ഷണം കഴിക്കാൻ പാടില്ല.

ഡൂട്ടി കഴിഞ്ഞാൽ ഊരി കൈയിൽ പിടിക്കണം.

അവിടെ താമസിക്കുന്ന ഒരാഴ്ച നമ്മുടെ ദിനചര്യയുടെ താളം മാറും.

ചായക്ക് ക്യൂ നിൽക്കണം

ഭക്ഷണത്തിനും

ഡ്യൂട്ടി ഷിഫ്റ്റ് മാറി മാറി വരും

അതൊക്കെ സഫർ ചെയ്യേണ്ടിവരും.

ഒരിക്കൽ പ്രശാന്തിസേവ സർവീസിന് പോയിട്ടുള്ളവർ അടുത്ത അവസരത്തിനായി കാത്തു കാത്തിരിക്കും. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 17:19, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== രാമകഥാരസവാഹിനി. ==

സായിഭക്തർ കർക്കിടക മാസത്തിൽ ആദ്ധ്യത്മരാമായണത്തോട് ഒപ്പം വായിക്കുന്ന ഗ്രന്ഥം.

ഭഗവാൻ ശ്രീ സത്യസായിബാബ ഏഴരക്കൊല്ലത്തോളം സനാതന സാരഥി മാസികയുടെ തെലുങ്ക് പതിപ്പിൽ എഴുതി പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കൃതി.

ഈ ഗ്രന്ഥത്തെ വായനക്കാർക്ക് പരിചയപ്പെടുത്തി കൊണ്ട്

പ്രൊഫ N കസ്തുരിസ്വാമി ഇതാക്കെ സൂചിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്.

പി കേളക്കുറുപ്പാണ് ഈ ഗ്രന്ഥം മലയാളത്തിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്തിരിക്കുന്നത്..

704 പേജുകൾ

രാമൻ - രാജകുമാരനും തത്വവും

രാമന് നിഴലായി സീതയും

ഭാരതഗമനം

മിത്രലാഭം

സ്വധാമത്തിലേക്ക്

തുടങ്ങി 32 അദ്ധ്യായങ്ങൾ.

സത്യത്തോട്  ചരിത്രത്തോട് ചേർന്ന് നിൽക്കുന്ന ഒന്നാണ്

രാമകഥാരസവാഹിനി.

ഒരവതാരം ആടിയ ലീലകകളെ കുറിച്ച്

മറ്റൊരു അവതാരം എഴുതിയ പുസ്തകം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 08:43, 15 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== തപോവനം. ==

ശ്രീ സത്യസായി സച്ചരിതത്തിന്റെ പേരാണ്.

എഴുതിയതു്

ശാന്തി ശ്രീ ജന്ധ്യാല വേങ്കടേശ്വര ശാസ്ത്രി.

മലയാള വിവർത്തനം

സായിദാസ്.

288 പേജുകൾ.

ദിവ്യതയിലേക്ക്

ദിവ്യാത്ഭുതങ്ങൾ

ഷിർദ്ദിസായി_പർത്തിസായി

ആതുരസേവാമന്ദിരം

ദു:ഖിതർക്ക് പ്രിയനായി - ആവശ്യക്കാർക്ക് അരികിലായി

തുടങ്ങി 18 അദ്ധ്യായങ്ങൾ ഈ ഗ്രന്ഥത്തിൽ ഉണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 09:13, 15 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== സായി പ്രോട്ടീൻ. ==

പരമ്പരാഗത രീതിയിൽ മില്ലറ്റ് ധാന്യങ്ങൾ കൊണ്ട് ഉണ്ടാക്കുന്ന പ്രതിരോധ പൊടി.

ശ്രീ സത്യസായി സേവാ സമിതികളിലെ വനിതാ വിഭാഗം ആണ് തങ്ങളുടെ സേവാ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഭാഗമായി ഇത് ഉണ്ടാക്കി വിതരണം ചെയ്തു പോരുന്നതു്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:02, 15 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഭഗവാൻ ശ്രീ സത്യസായി ഭജനാവലി. ==

സായി ഭക്തരുടെ കൈ പുസ്തകം.

234 പേജുകൾ

സായി സുപ്രഭാതം

ഗായത്രി മന്ത്രം

സായി ഗായത്രി

ലിംഗാഷ്ടകം

ശാന്തി മന്ത്രം

അഷ്ടോത്തരം

സത്യസായി സഹസ്രനാമാവലി

ആരതി സ്തോത്രം

ഗണേശ ഭജനകൾ

ഗുരു ഭജനകൾ

ദേവി ഭജനകൾ

ശിവഭജനകൾ

ശ്രീരാമ ഭജനകൾ

ശ്രീകൃഷ്ണ ഭജനകൾ

സർവ്വ മത ഭജനകൾ

പൊതുഭജനകൾ

അയ്യപ്പഭജന

മുരുകഭജനകൾ

തുടങ്ങി ഒരു സായി ഭക്തർ അറിഞ്ഞിരിക്കേണ്ട എല്ലാ ഭജനകളും ഈ പുസ്തകത്തിൽ ഉണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:17, 15 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ദീപസ്തംഭം മഹാശ്ചര്യം. ==

ആകാശവാണി കൊച്ചി നിലയത്തിന്റെ ഹൈക്കു സ്ക്രിപ്റ്റ് അവതരണം.

ചെറിയ സംഭാഷണങ്ങളിലൂടെ സരസമായി ചില ചാട്ടുളികൾ സമൂഹത്തിലേക്ക്  നമ്മിലേക്ക് അയയ്ക്കുന്ന പരിപാടി.

മൂനേ മൂന് കഥാപാത്രങ്ങൾ മാത്രം.

അതിലൊന്ന് ചായക്കടയാണന്നു മാത്രം.

രാഖിശ്യം ആണ് ചായക്കട നടത്തുന്നത്.

ചായക്കടക്കാരിയുടെ ഭർത്താവ് കഥാപാത്രത്തെയാണ്

അരുൺ ബാലകൃഷ്ണൻ

അവതരിപ്പിക്കുന്നത്.

ഇതിന്റെ രചന നിർവഹിച്ചിരിക്കുന്നത്

അരുൺ ബാലകൃഷ്ണൻ തന്നെയാണ്.

ഇതിന്റെ രചനയും അവതരണവും കാണുമ്പോൾ നടൻ ശ്രീനിവാസനെ ഓർമ്മവരുന്നു

നല്ല തിരക്കഥകൾ എഴുതാറുള്ള ശ്രീനിവാസൻ അതിൽ നിന്ന് സ്വയം ഏറ്റെടുക്കുന്ന റോൾ മണ്ടത്തരം ആവോളം കാണിക്കുന്ന കഥാപാത്രത്തെ ആയിരിക്കും.

സ്വയം ചെറുതായി മറ്റുള്ളവരെ വലുതാക്കി കാണിക്കാനുള്ള വിശാല മനസ്ക്കത. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 02:30, 16 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== തൽസമയം റിപ്പോർട്ടർ. ==

മാതൃഭൂമി ന്യൂസ് ചനലിന്റെ ജനപ്രിയ പരിപാടി.

ആകാശവാണിയുടെ കൗതുക വാർത്തകളോട് താരതമ്യം ചെയ്യാവുന്ന കാഴ്ചാനുഭവ വാർത്താശകലം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 02:36, 16 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഓടശ്ശേരി കുടുംബ ട്രസ്റ്റ്. ==

ഓടശ്ശേരി കുടുബട്രസ്റ്റ് രൂപീകരണ യോഗം സാഹിത്യകാരൻ

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി ആണ്  ചെട്ടിക്കാട് വെച്ച് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തത്.

മാല്യങ്കര   

കൊടുങ്ങലൂർ

അഞ്ചക്കുളം

ചെറായി 

ചെട്ടിക്കാട് എന്നിവിടങ്ങളിൽ താമസിക്കുന്ന ഓടശ്ശേരി കുടുംബങ്ങളിൽ പെട്ടവർ

ചെട്ടിക്കാട് വെച്ചാണ് ട്രസ്റ്റിന്റെ പ്രവർത്തനത്തിന് തുടക്കം കുറിച്ചത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 08:34, 16 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== മട്ടാഞ്ചേരി. ==

മട്ടാഞ്ചേരി എന്ന് കേൾക്കുമ്പോൾ മനസ്സിലേക്ക് എത്തുന്നത് പഴമയുട പ്രൗ ഡി വിളിച്ചോതുന്ന മട്ടാഞ്ചേരി മാർക്കറ്റാണ്.

സുഗന്ധ വ്യഞ്ജനകളുടെ പറുദീസ.

യൂറോപ്യൻമാരും അറബികളും കച്ചവടത്തിനെത്തിയ മാർക്കറ്റ്.

കൊച്ചിയുടെ മണം സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങളുടെ മണം കൂടിയാണന്ന് മട്ടാഞ്ചേരി മാർക്കറ്റ് ഇന്നും ബോദ്ധ്യമാക്കിതന്നു കൊണ്ടിരിക്കുന്നു.

ഒരിക്കൽ മട്ടാഞ്ചേരി എന്ന പേരുള്ള

മണ്ണുമാന്തിക്കപ്പൽ കൊച്ചിക്കായലിൽ വെച്ച് മുങ്ങി.

ഒരു പാട് വർഷങ്ങളുടെ പ്രയത്നങ്ങൾ കൊണ്ടാണ് ആ മണ്ണുമാന്തിക്കപ്പൽ കായലിൽ നിന്ന് പൊക്കി എടുക്കാൻ തന്നെ സാധിച്ചത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 09:17, 16 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഗ്രാമം നഗരമാകുന്ന അടയാളങ്ങൾ. ==

ഗ്രാമത്തിന്റെ നഗരത്തിലേക്കുള്ള വളർച്ച സ്വാഭാവികമാണെങ്കിൽ കൂടി അത് പെട്ടെന്ന് തിരിച്ചറിയുന്നത് വൻകിട ബിസിനസ്കാരാണ് എന്നതാന്ന് വാസ്തവം.

വൈപ്പിൻകര ഒരിക്കൽ ചെറായി പാലം വഴി മുസരീസ് നഗരവും ആയി ബന്ധം വെച്ചു.

ഗോശ്രീപാലം വഴി പൈതൃക പുരാതന നഗരമായ കൊച്ചിയുമായി കൂട്ടു ചേർന്നു.

അഴീക്കോട് പാലം വഴി അയൽജില്ലയുമായി കൈകോർക്കാൻ പോകുന്നു.

അപ്പൊപിന്നെ

നന്തിലത്ത് ജി മാർട്ട് എങ്ങിനെ ചെറായിൽ ഷോപ്പ് തുറക്കാതിരിക്കും. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:05, 17 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== എന്റെ ഗ്രാമം 2026. ==

ചെറായി

വൈപ്പിൻ കരയുടെ വടക്കെ അറ്റത്തുള്ള പള്ളിപ്പുറം ഗ്രാമ പഞ്ചായത്തിലെ ഒരു ഗ്രാമം.

ചെറായി എന്ന പേര് വന്നതിന് ഒരു കാരണം പറയപെടുന്നത്

ചേറായി എന്ന തറവാട്ടുകാർ ഈ നാട്ടിൽ താമസിച്ചിരുന്നു.ആ പേര് കാലക്രമേണ പറഞ്ഞ് പറഞ്ഞ് ഇങ്ങനെ ആയതാണ്.

ചെറായിയുടെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഭാഗം ദേവസ്വം നട ജംങ്ഷൻ ആണ്.

എറണാകുളത്തു നിന്ന് വരുന്ന വാഹനങ്ങൾ പറവൂർ ഭാഗത്തേക്ക് തിരിഞ്ഞു പോകുന്നത് ഇവിടെ നിന്നാണ്

അതുപോലെ തന്നെ വാഹനങ്ങൾ ഈ ജംങ്ഷനിൽ കൂടി മുനബം    കൊടുങ്ങലൂർ ഭാഗത്തേക്കും വാഹനങ്ങൾ കടന്നുപോകുന്നു. ച[[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 23:41, 19 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) ചെറായി ഗൗരീശ്വര ക്ഷേത്രം ഇവിടെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ശ്രീ നാരായണ ഗുരുദേവനാണ് പ്രതിഷ്ടകർമ്മം നിർവഹിച്ചത്. ജില്ലയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ആനകളെ അണിനിരത്തുന്ന ഉത്സവംഇവിടുത്തെ പ്രത്യേകത തന്നെ. ഇവിടെയാണ് പ്രശസ്തമായ ചെറായി ബീച്ച്.മയ്യാറ്റിൽ സത്യൻ അമച്വർ പരീഷണ നാടകങ്ങളുടെ വൈപ്പിൻകരയുടെ വക്താവായിരുന്നു ഇദ്ദേഹം. നാടകനടൻ രചയിതാവ് സംവിധായകൻ സംഘാടകർ തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ മികവ് പുലർത്തിയിരുന്നു.പഞ്ചായത്ത് സെക്രട്ടറിയായി റിട്ടയർ ചെയ്തു.
ദീർഘകാലം പള്ളിപ്പുറം സഹകരണ ബാങ്കിന്റെ പ്രസിഡന്റ് ആയിരുന്നു
അന്ന് ബാങ്കിന്റെ പ്രവർത്തന പരിധിയിൽ താമസിക്കുന്ന കലാകാരൻമാരെ സംഘടിപ്പിച്ച് സമന്വയ സാംസ്ക്കാരിക വേദി രൂപീകരിച്ച് പ്രവർത്തിച്ചു
cpm പ്രവർത്തകൻ കൂടിയായ ഇദ്ദേഹം പുരോഗമന കലാ സാഹിത്യസംഘം ഏരിയ സെക്രട്ടറിയായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.സഹകരണ രംഗത്തെ കുറിച്ച് ആധികാരികമായ ലേഖനങ്ങൾ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്.

== എന്റെ ഗ്രാമം 2026. ==

എടവനക്കാട്.

വൈപ്പിൻകരയിലെ മധ്യഭാഗത്തുള്ളപഞ്ചായത്ത്.

[[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 07:15, 20 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) സാഹിത്യ സാംസ്ക്കാരിക സിനിമാ മേഖലയിലെ ഒത്തിരിയേറെ പ്രതിഭകൾക്ക് ജന്മം നൽകിയ നാട്.
ഒരുപാട് വർഷങ്ങളുടെ പഴക്കമുള്ള
അണിയിൽ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രം
ST അബ്രോസ്ചർച്ച് തുടങ്ങിയ ദേവാലയങ്ങൾ ഇവിടെ ഉണ്ട്. 
അണിയിൽ മാർക്കറ്റ് ഗ്രൗണ്ട്.
30 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് വരെ വൈപ്പിൻ കരയിലെ പൊതുപരിപാടികളായ ഓണക്കളി മത്സരം സൈക്കിൾ സർക്കസ് മാജിക് ഷോ കവിയരങ്ങ് ആർട്ട്സിനിമാ പ്രദർശനം തെരുവുനാടകം  രാഷ്ട്രീയ വിശദീകരണ യോഗങ്ങൾ ഒക്കെ നടന്നിരുന്ന സ്ഥലം.

കോസ്മോപോളിസ്റ്റിക്കൽ ട്യൂഷൻ സെന്റർ.
ഇന്ന് ട്യൂഷൻ വരെ ബിസിനസ് ആയി മാറിക്കഴിഞ്ഞ കാലത്ത് ട്യൂഷൻ സൗജന്യമായി എടുത്തിരുന്ന ഒരു സ്ഥാപനം ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന് കേൾക്കുമ്പോൾ വിശ്വസിക്കാൻ പ്രയാസം കാണും.
എടവനക്കാട് വാച്ചാക്കൽ കിഴക്ക് ഭാഗത്ത് അങ്ങിനെ ഒരു ട്യൂഷൻ സെന്റർ ഉണ്ടായിരുന്നു.
പഠിക്കാൻ മോശമായ കുട്ടികളോട് സ്ക്കൂൾ അദ്ധ്യാപകർ തന്നെ ഈ ട്യൂഷൻ സെന്റർ സജസ്റ്റ്‌ ചെയ്യാറുണ്ടായിരുന്നു.പ്രത്യേകിച്ച് സാമ്പത്തികമായി താഴ്ന്ന നിലയിൽ ഉള്ള കുട്ടികളോട്.
എടവനക്കാട് KPMHSൽ ആറാം ക്ലാസിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ
എഴുത്തുകാരൻ
സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി
ആ ട്യൂഷൻ സെന്ററിൽ ട്യൂഷന് പോകാറുള്ള ഓർമ്മകൾ പറയാറുണ്ട്. സ അണിയിൽ സിസിലിയൻ പ്ലെയിറ്റ് വർക്ക് ഇവിടെ പ്രധാനമായും നിർമ്മിച്ചിരുന്ന് ചെമ്മീൻകെട്ടുകളിൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന വലിയ ചില്ലുപെട്ടി വിളക്കുകളാണ്. ഇത് ഉണ്ടാക്കുന്ന സ്പെഷലിസ്റ്റ് തന്നെയായിരുന്നു. തീരെ പൊക്കം കുറഞ്ഞ ജോർജ് ചേട്ടൻ.

== മലയാളി മങ്ക. ==

മലയാളതനിമ വിളിച്ചോതുന്ന കേരളത്തിലെ സ്ത്രീകളുടെ ട്രെഡീഷണൽ ഡ്രെസ്സാണ് സെറ്റും സാരിയും

ഇത് സാധാരണ മലയാളികളായ സ്ത്രീകൾ ധരിച്ചു കാണുന്നത് ചിങ്ങമാസത്തിലും കേരളപിറവി ദിനത്തിലുമാണ്.

കേരളത്തിലെ സ്ത്രീകളുടെ മാന്യമായ വസ്ത്രം സാരി തന്നെയാണ്.

നമ്മുടെ പുകൾപെറ്റ കവികളെല്ലാം മലയാള തനിമയുള്ള മലയാളി മങ്കയെ കുറിച്ച് ഏറെ പാടി വെച്ചിട്ടുണ്ട്.

കേരള സാരി ഉടുത്ത് മുടിയിൽ മുല്ലപൂ ചൂടി കാച്ചെണ്ണയുടെ സുഗന്ധം പരിലസിപ്പിക്കുന്ന മലയാള മങ്ക സൗന്ദര്യത്തിന്റെ പര്യായം തന്നെ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 01:00, 21 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) വിശേഷാവസരങ്ങളിൽ മുണ്ടും നേരിയതും സ്ത്രീകൾ ധരിക്കാറുണ്ട്. പുരുഷൻമാർ മുണ്ടും ഷർട്ടും.</text>
      <sha1>fxpfq2hfpj2r8lm0o420svkgtie0qce</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660893</id>
      <parentid>4660882</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T02:04:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-43397-96</username>
        <id>221212</id>
      </contributor>
      <comment>/* ശനിദശ. */ പുതിയ ഉപവിഭാഗം</comment>
      <origin>4660893</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="106552" sha1="16de22cu3f12x7s6ffuedzb23p93plt" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി | സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 02:25, 26 ജൂലൈ 2026 (UTC)

== രവി വാര കുറിമാനങ്ങൾ ഞായറാഴ്ചകളിൽ എഴുതി പ്രസിദ്ധപെടുത്തുന്ന കുറിപ്പുകൾ രവി എന്നാൽ ഞായർ സൂര്യൻ എന്നൊക്കെ അർത്ഥം വരുന്നുണ്ട്. ഞായറാഴ്ചകളിൽ ഉള്ള എഴുത്തുകുത്തുകളൊക്കെ നമുക്ക് ഈ ഗണത്തിൽ പെടുത്താം ==

ഞായറാഴ്ച കുറിപ്പുകൾ [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42780-63|&amp;#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42780-63|talk]]) 04:37, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി
Cinephile plus ൽ രവിവാര കുറിമാനങ്ങൾ എന്ന പേരിൽ
വൈപ്പിൻകരയിലെ സിനിമാക്കാരെ കുറിച്ച് ഒരു പംക്തി എഴുതിവരുന്നു. പഴയകാല സിനിമാനടൻ വിൻസന്റ്
ശങ്കരാടി       സിദ്ധിക്ക്
വ്യാസൻ എടവനക്കാട്   
ഞാറക്കൽ ശ്രീനി തുടങ്ങിയവരെ കുറിച്ച് ഇതിനകം എഴുതിക്കഴിഞ്ഞു. ബെന്നി പി നായരബലത്തെ കുറിച്ചും എഴുതി. മജീദ് എടവനക്കാട് അന്നബെൻ എന്നിവരും രവി വാര കുറിമാനത്തിലെ
സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായിയുടെ എഴുത്തിൽ എത്തിക്കഴിഞ്ഞു.

== മഹാബലി ==

ഓണക്കാലത്ത് കേരളം നന്ദർശിക്കാൻ എത്തുന്ന കേരളം വാണിരുന്ന മഹാരാജാവ്.അസുര ചക്രവർത്തി.ആയോധന കലയിൽ നിപുണൻ. പരമസാത്വികൻ ഈശ്വരവിശ്വാസി വിഷ്ണുഭക്തൻ വിഷ്ണു ഇദ്ദേഹത്തിന് വേണ്ടി സുതലം എന്ന സ്വർഗ്ഗം തന്നെ സൃഷ്ടിച്ചു നൽകി. അല്ലാതെ പാതാളത്തിൽ നിന്നല്ല അദ്ദേഹം ഓണക്കാലത്ത് തന്റെ പ്രജകളെ കാണാൻ എത്തുന്നത്.എക്കാലത്തേയും രാജ്യങ്ങൾക്ക് മാതൃകയായി ഭരിച്ചിരുന്ന ആ രാജാവിനെ ഇനിയെങ്കിലും കുടവയറും കൊബൻ മീശയും ആയിട്ടുള്ള ഒരു രൂപമായി നാം ചിത്രീകരിച്ചു കൂട. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42780-63|&amp;#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42780-63|talk]]) 04:48, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== വാവ ==

വൈപ്പിൻ ആർടിസ്റ്റ് വെൽഫയർ അസോസിയേഷൻ എന്ന കലാ സംഘടനയുടെ ചുരുക്ക പേരാണ് വാവ വിവിധ കലാപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന വൈപ്പിൻ കര നിവാസികളായ 500 കലാ പ്രവർത്തകർ ഇതിൽ അംഗങ്ങളാണ്.വൈപ്പിൻ കരയിലെ വിവിധ പഞ്ചായത്തുകളിൽ വിവിധ യൂണിറ്റുകളായാണ് പ്രവർത്തിച്ചു വരുന്നത്.ആ സ്ഥാനം ഞാറക്കൽ. രക്ഷാധികാരി ബെന്നി P നായരബലം.

പ്രസിഡന്റ് സിപ്പി പള്ളിപ്പുറം

ജനറൽ സെക്രട്ടറി അനിൽ പ്ലാവിൻസ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42780-63|&amp;#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42780-63|talk]]) 04:57, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) വൈപ്പിൻകരയിലെ ചില കലാകാരൻമാർ മലയാള സിനിമാ പ്രവേശനത്തിനുള്ള ചവിട്ടുപടിയായി ഈ സംഘടനയെ ഉപയോഗിച്ച് വരുന്നു. പണ്ട് കൊച്ചിൻ കലാഭവൻ മലയാള സിനിമക്ക് ഒരുപറ്റം നല്ല കലാ പ്രതിഭകളെ നൽകിയതു പോലെ വാവയിൽ നിന്ന് കുറെയേറെ കലാകാരൻമാർ മലയാള സിനിമാലോകത്ത് എത്തിയിട്ടുണ്ട്.
വാവയിലെ അംഗങ്ങൾക്ക് വിഷു കൈനീട്ടം പെൻഷൻ ചികിത്സാ സഹായംഒക്കെ കൊടുത്തു വരുന്നുണ്ട്. വാവ കുട്ടിക്കൂട്ടം എന്ന പേരിൽ കുട്ടികളേയും അംഗങ്ങളായി ചേർക്കുന്നുണ്ട്. ഞാറക്കലിൽ വാവക്ക് ഒരു ലൈബ്രറി ഉണ്ട് .
വർഷംതോറും വാവ കുട്ടികൾക്കായി ചിത്രരചന മത്സരം നടത്താറുണ്ട്.
കുട്ടികളെ വാദ്യ ഉപകരണങ്ങൾ പഠിപ്പിക്കുന്ന ക്ലാസ്സുകളും നടത്തിവരുന്നു.

== നോർത്ത് പറവൂർ സായി സമിതി ==

വടക്കൻ പറവൂർ Kmk കവലക്ക് അടുത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. വ്യാഴാഴ്ചകളിൽ വൈകീട്ട് 6 മണിക്ക് വേദ ജപവും തുടർന്ന് ഭജനയും നടന്നു വരുന്നുണ്ട്. ഞായറാഴ്ചകളിൽ സേവാ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ നടക്കുന്നുണ്ട്. സമിതി കൺവീനർ വിനോദ്

സത്യസായി സമിതി ജില്ലാ പ്രസിഡന്റ് VB മനോജ്   പ്രസിദ്ധ സംഗീതജ്ഞരായ പറവൂർ ശ്രീനിവാസൻ   പറവൂർ രമേശ് സദാശിവ്    സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി തുടങ്ങിയവരും പറവൂർ ശ്രീ സത്യസായി സേവാ സമിതിയിൽ അംഗങ്ങളാണ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42780-63|&amp;#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42780-63|talk]]) 05:11, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== കാനപ്പിള്ളി ക്ഷേത്രം ==

വൈപ്പിൻ കരയിലെ എടവനക്കാട് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കുടുംബ ക്ഷേത്രം. 80 വർഷത്തോളം പഴക്കം ഉണ്ട്.പ്രധാന പ്രതിഷ്ടകൾ അന്നപൂർണേശ്വരി  ഭദ്രകാളി. ഉപപ്രതിഷ്ടകളായി കുറുബ ഭഗവതി കാപ്പിരി വിഷ്ണുമായ  മുത്തപ്പൻ ഗുരുമൂർത്തി തുടങ്ങിയവയാണ്. എടവനക്കാട്  പറവൂർ  കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭാഗത്ത് താമസിക്കുന്ന കാനപ്പിള്ളി കുടുബാംഗങ്ങളുടെ കുടുംബ ക്ഷേത്രമാണ്. പ്രതിഷ്ഠാദിന ഉത്സവത്തിന് 10 ദിവസം മുൻപ് ഉപദേവതകൾക്ക് അരിപ്പൊടി കലിശം നിവേദിക്കുന്നത് പതിവാണ്. തുടർന്ന് ഉത്സവം കഴിയും വരെ കാനപ്പിള്ളി തറവാട്ടിൽ പെട്ട എല്ലാവരും നോമ്പെടുക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42780-63|&amp;#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42780-63|talk]]) 05:27, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)കരിങ്കുട്ടി  അറുകല തുടങ്ങിയ ഉപദേവതമാകരും ക്ഷേത്രത്തിൽ ഉണ്ട്.

== സാഹിത്യ സ്വാശ്രയ സംഘം ==

പറവൂർ സാഹിത്യ പ്രവർത്തക സ്വാശ്രയ സംഘം. പറവൂർ കേന്ദ്രമായി പ്രവർത്തിച്ചു വരുന്ന ഈ സാഹിത്യ സംഘടയിൽ വൈപ്പിൻ    പറവൂർ നിവാസികളായ 25 പേർ അംഗങ്ങളായി ഉണ്ട്. സംഘം വർഷംതോറും സാഹിത്യ ശ്രീ എന്ന പേരിൽ അവാർഡ് നൽകി വരുന്നുണ്ട്. സാഹിത്യശ്രീ എന്ന മിനി മാസികയും പ്രസിദ്ധീകരിച്ച് വരുന്നുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42780-63|&amp;#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42780-63|talk]]) 05:34, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഓലക്കൊട്ടക ==

പണ്ട് സിനിമാ തീയറ്ററുകൾ A B C തുടങ്ങിയ തരം തിരിവോടെ ആയിരുന്നു. A class തീയറ്ററുകളിലായിരുന്നു റീലീസ് പടങ്ങൾ വന്നിരുന്നത്. പിന്നെ അതു് B യിലേക്ക് മാറ്റും C ക്ലാസ് എന്ന ഓലക്കൊട്ടകളിൽ എത്തുമ്പോൾ മാസങ്ങൾ കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ടാകും. എങ്കിലും ചില സിനിമകൾക്ക് റിലീസ് തീയറ്ററുകളിൽ കിട്ടിയതിൽ കൂടുതൽ കളക്ഷൻ ഓലക്കൊട്ടകളിൽ കിട്ടാറുണ്ട്. ഓലകൊട്ടകളിൽ ഏറ്റവും നിരക്ക് കുറവ് തറ ടിക്കറ്റിനാണ്. 25 പൈസ. അതിന് പിറകെ ബെഞ്ച്  പിന്നെ ചാരുബഞ്ച് അതു കഴിഞ്ഞ് കസേര  പിന്നെ കുഷ്യനിട്ട കസേര. തറ ടിക്കറ്റ് കാർ പൂഴി മണ്ണിലാണ് ഇരിക്കേണ്ടത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42711-48|&amp;#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42711-48|talk]]) 13:28, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== വിക്കീപീഡിയ ==

സാഹിത്യരചന തുടങ്ങിയ കാലത്ത് റഫറൻസ് ചെയ്തൊക്കെ എഴുതേണ്ടിവരുമ്പോൾ ലൈബ്രറിയിൽ ചെന്ന് മണിക്കൂറുകളോളം റഫറൻസ് മുറിയിൽ ഇരിക്കാറ് പതിവുണ്ടായിരുന്നു.പക്ഷെ ഇപ്പോൾ അതിന്റെ ആവശ്യമില്ല

വിരൽ തുമ്പിലെ അറിവിന്റെ കലവറയായ വിക്കീപീഡിയ ഉണ്ടല്ലോ.

വിവരങ്ങൾ അപ്ഡേഷൻ നടത്തി ചേർക്കുന്നതുകൊണ്ട് വരും തലമുറ വരെ വിക്കീപീഡിയയെ ഹൃദയത്തോട് ചേർത്തു നിർത്തും. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42711-48|&amp;#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42711-48|talk]]) 13:40, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ആകാശവാണി ==

ഒരു തലമുറയുടെ സമയ ഘടികാരം. ഒരു കാലത്ത് മലയാളികളുടെ ദിനചര്യ വരെ ക്രമീകരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നതു് ആകാശവാണി പരിപാടികളുടെ സമയം നോക്കിയായിരുന്നു. റിസ്റ്റ്‌ വാച്ചിന്റെ സമയം കറക്ട് ചെയ്യാനുള്ള അവസാന വാക്ക് റേഡിയോ ടൈം തന്നെ. ഒരു കാലത്ത് സമ്പന്ന തറവാടുകളിൽ തൊടിയിൽ ഒരു കൊബനാനയും പൂമുഖത്ത് ഈട്ടിത്തടി മേശമേൽ ഒരു വാൽവ് റേഡിയോ ഇതൊക്കെയായിരുന്നു ആഢ്യതയുടെ പര്യായം.

തെറ്റില്ലാതെ മലയാളം പറയാൻ അന്നും ഇന്നും തുണ ആകാശവാണി തന്നെ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42711-48|&amp;#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42711-48|talk]]) 15:21, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ചന്തേരവം ==

നാട്ടു ചന്തകളിൽ ഉള്ള ലേലംവിളി വില പേശലുകൾ സാധനങ്ങളുടെ വിലകൾ വിളിച്ച് പറഞ്ഞ് ചന്തയിൽ എത്തുന്നവരെ ആകർഷിക്കൽ കച്ചവടക്കാർ തമ്മിൽ കച്ചവടംത്തെ ചൊല്ലിയുള്ള തർക്കങ്ങൾഒക്കെ ഇടകലർന്ന് ചന്ത ദിവസം ചന്തയിൽ ഒരു ശബ്ദ കോലാഹലം ഉയരാറുണ്ട്. അതാണ് ചന്തേരവം'. പണ്ടുകാലത്ത് കുട്ടികളെ ഇതൊക്കെ പറഞ്ഞ് കളിയാക്കാറ് പതിവുണ്ട്. അതായത് കടയിൽ പലവ്യജ്ഞനങ്ങൾ വാങ്ങാൻ പോകുന്ന കുട്ടിയോട് 20പൈസക്ക് ചന്തേരവം വാങ്ങി വരാൻ പറയും. ചിലപ്പോൾ കടക്കാരൻ മറുപടി കൊടുക്കുന്നതും അതിനൊക്കെ ചേരും വിധത്തിലായിരിക്കും അതായത്  ചന്തേരവം തീർന്നു പോയി വെള്ളിയാഴ്ച ചന്തക്ക് പോകുമ്പോൾ വാങ്ങീട്ട് വരാം എന്നൊക്കെ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42711-48|&amp;#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42711-48|talk]]) 23:48, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ജല ഗതാഗതം അരനൂറ്റാണ്ട് മുൻബ് ==

പണ്ട് പ്രധാന യാത്രകൾ വെള്ളത്തിലൂടെ ആയിരുന്നു. ദീർഘ ദൂര യാത്രകൾക്ക് വലിയ യാത്രാബോട്ടുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. ചിലതൊക്കെ രണ്ടു നിലകൾ വരെ ഉണ്ടായിരുന്നു.ഫസ്റ്റ്‌ ക്ലാസ് സെക്കന്റ് ക്ലാസ് തരം തിരിവും ഉണ്ടായിരുന്നു.അത്തരത്തിലുള്ള ഒരു ബോട്ടായിരുന്നു എറണാകുളം - കോട്ടപ്പുറം സർവീസ് നടത്തിയിരുന്ന ലോഡ് കൃഷ്ണബോട്ട്. അത്തരം ബോട്ടുകളിൽ മുറുക്കാൻ കടകളും ചായക്കടകളും ഉണ്ടായിരുന്നു. സമയം പോക്കാൻ ചീട്ടുകളി ചെസ്കളി ഓക്കെ ഉണ്ടായിരുന്നു. പഴമക്കാർ അന്നത്തെ ബോട്ട് ചായക്കടയിൽ നിന്ന് കഴിച്ച ചെമ്മീൻ ചേർത്ത പരിപ്പുവടയെക്കുറിച്ച് പറയുണ്ട്. വേലിയേറ്റം കുറഞ്ഞ സമയങ്ങളിൽ ഈ കൂറ്റൻ ബോട്ടുകൾ ജെട്ടിയിലേക്ക് അടുക്കില്ല. അതിന് പരിഹാരമായി പുഴയുടെ നടുക്ക് ബോട്ട് നിർത്തി അവിടെ ഇറങ്ങേണ്ട ആളുകളെ വഞ്ചി ചെന്ന് അതിലേക്ക് ആളുകളെ കയറ്റി ജെട്ടിയിലേക്ക് തത്തിക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42711-48|&amp;#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42711-48|talk]]) 14:27, 4 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)വേളാങ്കണ്ണി   ശ്രീകൃഷ്ണ  ചാമ്പച്ചൻ തുടങ്ങിയ ബോട്ടുകളും സർവീസ് നടത്തിയിരുന്നു.

== ഉള്ളാന്തി പാലം ==

എറണാകുളം മേനക യുടെ അടുത്ത് ഉള്ള പാലം. പണ്ട് പാലങ്ങൾ കുറവായ കാലത്ത് ഈ പാലത്തിലൂടെ ബസ്സിൽ യാത്ര ചെയ്യുമ്പോൾ ഇറക്കത്തിലേക്ക് ഇറങ്ങുമ്പോൾ യാത്രക്കാരുടെ ഉള്ളിൽ ഒരു ആന്തൽ ഉണ്ടാകുമായിരുന്നത്രേ. ഊഞ്ഞാൽ പൊക്കത്തിൽ ആടി താഴേക്ക് വരുമ്പോൾഉള്ള അനുഭവം. ചന്തപ്പാലം എന്നും ഈ പാലത്തിനെ വിളിക്കാറുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42711-48|&amp;#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42711-48|talk]]) 04:55, 5 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== അല്ലായാബൽകടവ്. ==

എറണാകുളം പ്രസ്ക്ലബിന്റെ ഓപ്പൺ എയർ സ്പെയ്സ്. എറണാകുളത്തിന്റെ ഹൃദയമായ മറെെൻഡ്രവ് ൽ പ്രസ്ക്ലബ് റോഡിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42711-48|&amp;#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42711-48|talk]]) 06:49, 5 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഓണ പൂക്കളക്കൂവൽ ==

തൃക്കാക്കരയപ്പോ

എന്റെ പഠിക്കേലും വായോ

ഞാനിട്ട പൂക്കളം കാൺമാനും വായോ

അതേതോ അതെന്തോ

പൂ ഹേയ്.... പൂ ഹേയ്

വാഴ കുലച്ചങ്ങ് വടക്കോട്ടും ചാഞ്ഞേ

വാഴപ്പഴം തിന്നാൻ ചില പിള്ളേരും വന്നേ.

പിള്ളേരെ പിടിക്കാൻ ചില കള്ളേരും വന്നേ

അതേതോ അതെന്തോ

പൂഹേയ്.... പൂഹേയ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42711-48|&amp;#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42711-48|talk]]) 16:02, 5 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഗ്യാപ് ==

കേരളത്തിന്റെ പ്രൈവറ്റ് ബസ്കാർ അവലമ്പിക്കുന്ന സമയ ക്രമീകരണ സംവിധാനം.പിറകിലെ ബസിലെ തൊഴിലാളി മുന്നിൽപോകുന്ന ബസ് കൃത്യ സമയത്താണ് ഓടി കൊണ്ടിരിക്കുന്നത് എന്ന് ചെക്ക് ചെയ്യാനായി മുന്നിലെ ബസിൽ യാത്ര ചെയ്യുന്നു. സമയം പാലിച്ച് ഓടിയില്ലെങ്കിൽ അവർ അപ്പൊ ഇടപെടും. ചില ബസ്സുകൾ തമ്മിലുള്ള ഇടവേള മിനിറ്റുകളുടെ വ്യത്യാസം ഉണ്ടാകുകയുള്ളൂ..അപ്പൊ അവരെ സംബന്ധിച്ച് സെക്കന്റ് പോലും വിലപ്പെട്ടതാണ്. ഇവരുടെയൊക്കെ കൈയിൽ സ്റ്റോപ്പ് വാച്ച് വരെയുണ്ട്. ഒരു സ്റ്റോപ്പിൽ ബസ് നിർത്തി കഴിഞ്ഞ് ആളെക്കയറ്റി പോകാൻ എത്ര സെക്കന്റ് വേണമെന്ന് വരെ തീരുമാന മുണ്ട്. എവിടെയെങ്കിലും ബ്ലോക്ക് കിട്ടിയാൽ മൂനോ നാലോ സ്റ്റോപ്പ് ആളെ എടുക്കാതെ വിട്ടു കൊടുത്ത് ഓടുന്നുണ്ടോ എന്ന് കൂടി ഗ്യാപ് തൊഴിലാളികൾ ശ്രദ്ധിക്കാറുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 23:05, 6 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ദിവ്യാത്മ സൽസംഗ പരമ്പര ==

എഴുത്തുകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി

നോർത്ത് പറവൂർ ക്രി സത്യസായി സേവാ സമിതിയിൽ കോർഡിനേറ്റ് ചെയ്ത 40 വ്യാഴാഴ്ചകളിൽ നീണ്ടു നിന്ന സൽസംഗങ്ങൾ.

15 വയസ്സു മുതൽ 76 വയസ്സു വരെയുള്ള 40 സായി ഭക്തർ തങ്ങളുടെ അനുഭവങ്ങൾ പങ്കിട്ടു... [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 13:17, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഹൃദയത്തിൽ തൊട്ട് ==

ഷിർദ്ദിസായി സച്ചരിതത്തിലെ കഥാപാത്രങ്ങളുടെ ഭക്തി ജീവിതപാതയിൽ അനുകരിച്ച് ജീവിച്ച നോർത്ത് പറവൂർ സത്യസായി സേവാ സമിതിയിലെ സായി ഡിവോട്ടികളെക്കുറിച്ച് സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി

നവ മാധ്യമങ്ങളിൽ എഴുതിയ പരമ്പര. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 13:24, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== പത്രവും പത്രധർമ്മവും. ==

പുരോഗനകലാസാഹിത്യ സംഘം ചെറായി യൂണിറ്റും ചെറായി അഴിക്കോടൻ വായനശാലയും ചേർന്ന് നടത്തിയ നാല് ആഴ്ചകൾ നീണ്ടുനിന്ന സിംപോസിയം.

കോർഡിനേറ്റർ സാഹിത്യകാരൻ

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 14:03, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) സിപ്പിപള്ളിപ്പുറം ഉദ്ഘടകനായിരുന്നു.

== വെള്ളപ്പൊക്കം ==

നദികളിലേയും കായലിലേയും ഇടതോടുകളിലേയും ചെളി നീക്കം ചെയ്താൽ വെള്ളപ്പൊക്കം ഒരു പരിധി വരെ തടയാനാകും.

2018 ലെ പ്രളയത്തിൽ അടിഞ്ഞുകൂടിയ ചെളിയും വൻ മരങ്ങളുടെ അവശിഷ്ടങ്ങളും നീക്കം ചെയ്യണം.

പുതിയ പാലങ്ങൾ പണിയുന്ന സമയത്ത് കായലിലൊക്കെ ബണ്ട് കെട്ടാറുണ്ട്. പക്ഷെ പാലം ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു കഴിഞ്ഞ് വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞാലും ആ ബണ്ടുകളിൽ പലതും നീക്കം ചെയ്യാറില്ല. അതും വെള്ളത്തിന്റെ സ്വഭാവികമായ നീരൊഴുക്കിന് തടസ്സമാകും. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:28, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ലെന്റിംഗ് ലൈബ്രറി മോഹൻ ==

എറണാകുളം പ്രസ് ക്ലബ് റോഡിൽ വൈക്കം മുഹമ്മദ് ബഷീർ ബുക്ക് സ്റ്റാളുമായി താമസിച്ചിരുന്ന കാലത്ത് ബഷീറിന് ഏറെ അടുപ്പമുണ്ടായിരുന്ന ഒരാളാണ് പച്ചാളത്തുകാരനായ മോഹൻ..

അദ്ദേഹം അന്ന് ബഷീറിന്റെ ബുക്ക് സ്റ്റാളിന്റെ അടുത്ത് പലചരക്ക് കട നടത്തിയിരുന്നു.

പിന്നീട് ആ കട ലെന്റിംഗ് ലൈബ്രറിയായി.

ഞാൻ 5 വർഷം മുൻബ് സിറ്റിലൈറ്റ് മാസികയിൽ ബേപ്പൂർ സുൽത്താനെ കുറിച്ച് ഒരു ലേഖനം തയ്യാറേക്കേണ്ട ആവശ്യത്തിലേക്കായി മോഹൻ ചേട്ടനെ ഇന്റർവ്യൂ ചെയ്യുക ഉണ്ടായി. മോഹനേട്ടനെ ബഷീർ ഒരു കൊച്ചനുജനെ പോലെ സ്നേഹിച്ചിരുന്നു.

മലയാളത്തിന്റെ തകഴി ഉൾപെടെയുള്ള എല്ലാ എഴുത്തുകാരേയും അവിടെ വന്നു കണ്ടിട്ടുണ്ടത്രേ. കൂടാതെ സത്യൻ    അടൂർഭാസി തുടങ്ങിയ സിനിമാക്കാരും വരാറുണ്ട്.

ബഷീറിന് ഏറെ അടുപ്പമുണ്ടായിരുന്ന മറ്റൊരാൾ അന്ന് ഏറ്റവും ഇളമുറക്കാരനായ പ്രൊഫ M K സാനുമാഷായിരുന്നു.

മോഹനേട്ടൻ വഴി എനിക്ക് കൊച്ചിയുടെ കഥാകാരൻ എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാവുന്ന

എം എം മേനോനെ പരിചയപെടാനും സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 16:00, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ആൾക്കൂട്ടത്തിൽ നിന്ന് പോസിറ്റീവ് എനർജി സ്വീകരിച്ച് ആയുസ്സ് കൂട്ടിയവർ. ==

സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി സാഹിത്യശ്രീ മാസികയിൽ എഴുതിയ ലേഖനം.

ലേഖനത്തിൽ ഉമ്മൻചാണ്ടി  വി എസ്സ് അച്ചുതാനന്ദൻ  എം ടി വാസുദേവൻ നായർ  പ്രൊഫ എം കെ സാനു  തുടങ്ങിയവരുടെ സമൂഹമായുള്ള ഇടപെടലുകളാണ് പ്രതിപാദിച്ചിരിക്കുന്നതു്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 05:54, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഓർമ്മക്കുടന്ന ==

1062 എഴുത്തുകാരുടെ രചനകളുമായെത്തിയ ഇന്ന് ഇൻലന്റ് മാസികയുടെ 40ാം വാർഷിക പതിപ്പ്. ഇതിൽ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി യുടെ രചന വായിക്കാൻ സാധിക്കും. ഇന്ന് മാസികയുട പത്രാധിപർ 

കവി മണബൂർ രാജൻബാബു ആണ്.. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 06:08, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== തേലതുരുത്തിൽ നിന്നൊരു യാത്ര. ==

മാഞ്ഞാലി ചിന്താ തീയറ്റേഴ്സ് വർഷം തോറും നടത്താനുള്ള ജനകീയ കവിയരങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തപ്പോൾ ആ അനുഭവങ്ങൾ എഴുത്തുകാരൻ

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി ഒരു കഥയാക്കി എഴുതി.

ആ കഥയാണ് തേല തുരുത്തിൽ.... [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 06:29, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== പ്രേമസ്വരൂപലു. ==

ഭഗവാൻ ശ്രീ സത്യസായിബാബയെക്കുറിച്ച്

എഴുത്തുകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി

എഴുതിയ കവിത. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 06:32, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) ഈ കവിത സംഗീതം നൽകി കവയത്രി mc അമ്മിണി ടീച്ചർ ആലപിച്ചി ട്ടുണ്ട്.
പ്രേമസ്വരൂപലു എന്നത് തെലുങ്ക് വാക്കാണ്. തന്റെ ഭക്തരെ ഈ വാക്ക് ഉപയോഗിച്ചാണ് ശ്രീ സത്യസായിബാബ അഭിസംബോധന ചെയ്യാറ് പതിവ്. പ്രേമത്തിന്റെതൽ സ്വരൂപമായ ഭക്തരെ എന്ന് വാക്യാർത്ഥം.

== സാഹിത്യവാരാവലോകനം@100 ==

സാഹിത്യവേദി കോട്ടയം ഓൺലൈൻ ഗ്രൂപ്പിൽ നടത്തിയ സാഹിത്യവാരാവലോകനം. ഞായറാഴ്ച തോറും ആ ഒരാഴ്ചക്കാലത്തെ കഥകളും കവിതകളും അവലോകനം ചെയ്യുന്ന പരിപാടി.

കവിയും ഗാനരചയിതാവുമായ

മേമ്മുറി ശ്രീനിവാസനാണ് അവലോകനം നടത്തിയതു്.

മേമ്മുറി ശ്രീനിവാസന് അസൗകര്യം ഉണ്ടായ ഏതാനും ആഴ്ചകളിൽ ഈ അവലോകനം ഏഴുത്തുകാരൻ

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി

നിർവഹിച്ചു പോന്നു.

മുരളീധരൻ ആനാപ്പുഴ പോലുള്ള കവി ഈ പരിപാടി രാവിലെകൃത്യ വായി കേട്ട് വിലയിരുത്താറുണ്ടായിരുന്നു. രാവിലെ 6 മണിക്ക് തന്നെ ഈ അവലോകനം ഫോണിൽ എത്തിക്കാൻ ശദ്ധിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു.

കട്ടൻ ചായക്കൊപ്പം അല്പം സാഹിത്യ ചെറുകടിയും

എന്നൊക്കെയായിരുന്നു ഈ സാഹിത്യ വിമർശനത്തെ സാഹിത്യ ലോകം വിലയിരുത്തി പോന്നിരുന്നതു്.

സാഹിത്യവേദി കോട്ടയം കോർഡിനേറ്റ് ചെയ്ത് പ്രവർത്തിച്ചു പോരുന്നത് 

ഷിബു രാജ് പണിക്കരാണ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 07:22, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഗംഗ ബോട്ട് ==

വൈപ്പിൻ -  വെല്ലിംഗ്ട്ടൺ ഐലന്റ് - എറണാകുളം റൂട്ടിൽ സർവീസ് നടത്തിയിരുന്ന മരത്തടിയാൽ നിർമ്മിതമായ ജലഗതാഗത വകുപ്പിന്റെ ബോട്ട്.രണ്ടോ മൂന്നോ നിറഞ്ഞു വരുന്ന യാത്രക്കാരെ കൊള്ളിക്കാൻ അത്ര വലുതായിരുന്നു ഗംഗയെന്ന ഫെറി ബോട്ട്. യാത്രക്കാർക്ക് വായിക്കാൻ പത്രമാസികകളും ബോട്ടിൽ ഉണ്ടാകുമായിരുന്നു. ബോട്ട് ഓടിക്കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ ബോട്ടിന്റെ പങ്കയാൽ വെള്ളം കലങ്ങുമ്പോൾ പൊങ്ങി വരുന്ന മീനുകളെ പിടിക്കാർ കടൽ കാക്കകൾ ബോട്ടിനൊപ്പം തോരണം പോലെ പറക്കുന്നത് നല്ല കാഴ്ചയായിരുന്നു. ചിലപ്പോഴൊക്കെ ആ ചെറു മീൻ കൂട്ടങ്ങളെ പിടിക്കാനെത്തുന്ന 2 ഡോൽഫിനുകൾ കുത്തിമറിയുന്നത് കാണാമായിരുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 23:59, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ശ്രീ ഷിർദ്ദി സായി സച്ചരിതം ==

ഹേമദ് പാന്ത് മറാഠിയിൽ എഴുതിയ ഷിർദ്ദി സായിബാബയുടെ ജീവചരിത്രം. ഹേമദ് പാന്തിന്റെ മരണത്തിന് ശേഷമാണ് പുസ്തകം പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടത്.

പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത് B v ദേവ്.

ഇംഗ്ലീഷ് പരിഭാഷ നാഗേഷ് വാസുദേവ് ഗുണാജി .

മലയാള പരിഭാഷ പി സി രാമചന്ദ്ര മേനോൻ. ലോകത്ത് എബാടുമുള്ള വിവിധ രാജ്യക്കാരായ ഭക്തർ ഈ ഗ്രന്ഥം നിത്യ പാരായണം ചെയ്തുവരുന്നു.. ഇതു് 7 ദിവസം കൊണ്ട് ഭക്തിപൂർവ്വം വായിച്ച് പൂർത്തി കരിക്കുന്നവരുടെ ആഗ്രഹം സായിബാബ നടത്തി കൊടുക്കും എന്ന് വിശ്വാസം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 06:45, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ലിഖിത നാമജപം. ==

സായി ഭക്തർ തങ്ങളുടെ നിത്യ സാധനയുടെ ഭാഗമായി ചെയ്യുന്ന കർമ്മം.

ഒരു നോട്ടു പുസ്തകത്തിൽ ഇഷ്ടദേവന്റെ നാമം ഒരു പേജെങ്കിലും ഒരു ദിവസം എഴുതുന്നു. ഒരു പ്രാവിശ്യം നാമം എഴുതുമ്പോൾ കൈകളും മനസ്സും ഹൃദയവും  ചുണ്ടുകളും ഈശ്വരനോട് ഐക്യം പ്രാപിക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 06:54, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== രവിവാര ഹൈക്കു കുറിമാനങ്ങൾ ==

കേരള ബാങ്കിന്റെ ഗ്രൂപ്പുകളിൽ എഴുത്തുകാരൻ 

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി എഴുതിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന 4 വരികളിൽ ഒതുങ്ങുന്ന സാമ്പത്തിക സാംസ്ക്കാരിക കുറിപ്പുകൾ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 03:08, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ശരണാഗതി ==

കുട്ടികൃഷ്ണമാരാരെക്കുറിച്ച് മലയാള വായനക്കാർക്ക് പ്രത്യേകം പരിചയപെടുത്തേണ്ട ആവശ്യം ഇല്ല. ഭാരതപര്യടനം വായിക്കാത്ത മലയാളി എഴുത്തുകാരും കാണില്ല.

മഹാഭാരതത്തെ അധികരിച്ച് ആര് എന്തു് എഴുതാൻ ശ്രമിച്ചാലും അവരൊക്കെ ആദ്യം മറിച്ചു നോക്കാറ് ഭാരത പര്യടനം തന്നെ.

ആ കുട്ടികൃഷ്ണമാരാരുടെ അദ്ധ്യത്മക കൃതിയാണ് ശരണാഗതി.

ഒരു സത്യസായി ഭക്തൻ കൂടിയായ മാരാർ തന്റെ ആദ്ധ്യത്മിക അനുഭവങ്ങൾ ഹൃദയത്തിൽ തട്ടും വിധത്തിൽ കോറിയിട്ടിരിക്കുന്ന ഗ്രന്ഥം.അദ്ധ്യായങ്ങൾ മനനം  ആദ്ധ്യാത്മിക മാർഗ്ഗങ്ങൾ   ശരണാഗതി എന്നിങ്ങനെ മൂനു ഭാഗങ്ങളായി പകുത്തിരിക്കുന്നു.

കൃപാസപ്തകം  ഭ്രൂണഹത്യ   ഭഗവാൻ   സർവ്വാന്തര്യമി  നഗരസങ്കീർത്തനം    എല്ലാംനമ്മൾ തന്നെ    എന്നിങ്ങനെ 81 അദ്ധ്യയങ്ങൾ.

413 പേജുകൾ   1976 ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഒന്നാം പതിപ്പിന്റ വില 80 രൂപ.

പ്രസിദ്ധീകരണം മാരാർ സാഹിത്യ പ്രകാശം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 14:02, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== തൊട്ടൊന്ന് തലോടി ==

നല്ലെഴുത്ത് സാഹിത്യ ഗ്രൂപ്പിൽ എഴുത്തുകാരൻ

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി

ചെയ്തിരുന്ന സാഹിത്യ അവലോകനത്തിന്റെ പേര്

എഴുതി തെളിഞ്ഞവരുടേയും തുടക്കക്കാരുടേയും സാഹിത്യ രചനകൾ തൊട്ടൊന്നു തലോടും വിധത്തിൽ സൗമനസോടെ വിലയിരുത്തിയിരുന്ന പംക്തി. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 14:12, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ജാതി വ്യവസ്ഥിയും കേരള ചരിത്രവും ==

പി കെ ബാലകൃഷ്ണൻ എഴുതിയ പൊടിപ്പും തൊങ്ങലും ചാർത്താത്ത കേരളത്തിന്റെ നേർ ചരിത്രം. കേരളത്തെപ്പറ്റി ആധികാരികമായി പഠിക്കുന്നവർ പേർത്തും പേർത്തും വായിച്ചിരിക്കേണ്ട പുസ്തകം. ഒരു പാട് വിമർശനങ്ങൾ അക്കാലത്ത് ഏറ്റുവാങ്ങിയ പുസ്തകം. അക്കാലത്തെ ജനങ്ങളുടെ ജീവിതം നേരിന്റെ നെറിവോടെ ഈ ചരിത്ര പുസ്തകം കാണിച്ചു തരുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 23:52, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ജേഴ്സി മാറ്റ ചന്ത ==

2026 ലോകകപ്പിനോട് അനുബന്ധിച്ച്

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി

നവ മാധ്യമങ്ങളിൽ എഴുതിയ കഥ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 23:56, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) താരയും ലാമിനും
ഫെയ്സ്ബുക്ക് കമന്റിൽ നിന്നൊരു കഥ
അങ്ങിനെ വീണ്ടും ബ്രസീൽ ഫാനായി
പോയ ബുദ്ധി ആന പിടിച്ചാലും വരില്ല മെസ്സി .
ലാമിനും പൊന്നാപുരം കോട്ടയും

തുടങ്ങിയ കഥകൾ കൂടി ഓൺലൈനിൽ എഴുതി.

== ദൈനംദിന കാഴ്ചകൾ കഥകളാക്കുന്ന എഴുത്തുകാരൻ ==

പത്ര പ്രവർത്തകൻ വി ആർ നോയൽ രാജ്

സാഹിത്യശ്രീ മാസികയിൽ

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായിയെക്കുറിച്ച് എഴുതിയ ജീവചരിത്ര കുറിപ്പിന്റെ തലവാചകം.

ഇദ്ദേഹം ഓൺലൈനിൽ

വ്യക്തി മുദ്രകൾ 43 ൽ

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളിയെക്കുറിച്ച് വ്യക്തമായി പ്രതിപാദിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 00:48, 11 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== N P A ==

നോൺ പെർഫോമിങ്ങ് അസറ്റ്.

ഈ വാക്ക് ബാങ്കിംഗ് ഫീൽഡിലാണ് പൊതുവായി ഉപയോഗിക്കാറ് പതിവ്.

ബാങ്ക് ലോണിന്റെ കുടിശ്ശികയുടെ ഏറ്റക്കുറച്ചലിന്റെ ഗ്രേഡ് ആണ് ഇതുകൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നതു്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:05, 11 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== കാനപ്പിള്ളി സതി സുകുമാരൻ സ്മാരക പുരസ്ക്കാരം. ==

എഴുത്തുകാരൻ

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി

അമ്മയുടെ സ്മരണാർത്ഥം നടത്തുന്ന കാവ്യസായാഹ്നത്തിൽ തെരെത്തെടുക്കപെടുന്ന ഏറ്റവും നല്ല കവിതക്ക് കൊടുക്കുന്ന പുരസ്ക്കാരം.

ചെറായി അഴീക്കോടൻ വായനശാലയുമായി സഹകരിച്ചാണ്

കാനപ്പിള്ളി സതി സുകുമാരൻ സ്മാരക കാവ്യസായാഹ്നം നടത്തി പോരുന്നത്.

m c അമ്മിണി ടീച്ചർ  എടവനക്കാട്

ദേവദാസ് ചേന്ദമംഗലം പറവൂർ 

തുടങ്ങിയ കവികൾ ഈ പുരസ്ക്കാരം നേടിയിട്ടുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:15, 11 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ബലിതർപ്പണം ==

പിതൃബലി എന്നതാണ് ഇതു കൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നതു്.

ഭാരതീയ ഹിന്ദു വിശ്വാസികളുടെ പൗരാണികമായ കർമ്മ ചര്യ.

ഭാരതീയർ ബലി കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്നത് മരിച്ചു പോയ തങ്ങളുടെ ബന്ധുമിത്രാതികൾക്ക് മാത്രമല്ല

സകല ജീവജാലങ്ങൾക്കും എന്തിനു പറയുന്നു വൃക്ഷലതാതികൾക്കും വരെ

ഇത്തരമൊരു മനോഭാവ തുടർച്ച ഭാരതീയർക്ക് മാത്രമേ കാണൂ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 11:31, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== തൊഴുതൊന്ന് ഇരുന്ന്. ==

ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നിന്ന് തൊഴുതിറങ്ങി ഭക്തർ എവിടെയെങ്കിലും അല്പ നേരം വിശ്രമിക്കുനത് കണ്ടിട്ടുണ്ടാകും.

അതിലൊരു വിശ്വാസ പ്രമാണം കൂടി ഉണ്ട്.

നാം ക്ഷേത്രത്തിൽ പോകാൻ തീരുമാനമെടുക്കുമ്പോൾ തന്നെ നാം ആ ക്ഷേത്ര മൂർത്തിയുടെ സംരക്ഷണ വലയത്തിലാകുന്നു.

ക്ഷേത്രദർശനം കഴിയുംവരെ ആ ഈശ്വര ചൈതന്യത്തിന്റെ അനുചരർ നമ്മെ അനുയാത്ര ചെയ്ത് കാത്തുരക്ഷിക്കും.നമ്മുടെ കണ്ണുകൾക്ക് ഗോചരമല്ലാത്ത ശക്തികളിൽ നിന്ന്.

ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് തൊഴുത് ഇറങ്ങി എവിടെയെങ്കിലും ഇരിക്കുന്നതുകാണുമ്പോൾ തങ്ങളുടെ ഡ്യൂട്ടി കഴിഞ്ഞു എന്ന് കരുതി അടുത്ത ഭക്തരെ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് കൂട്ടി കൊണ്ടുവരാനുള്ള തങ്ങളുടെ നിയോഗത്തിലേക്ക് കടക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 11:44, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ആനവാതിൽ. ==

മട്ടാഞ്ചേരിയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന സ്ഥലം.

മട്ടാഞ്ചേരിപാലസ് പണ്ട് ഡച്ച് പാലസായിരുന്നു.

അവിടെവരുന്ന കൊബനാനകൾക്ക് 

സുഗമമായി കടന്നുപോകാൻ കൂറ്റൻ വാതിലുകൾ നിർമ്മിച്ചു. കലാപാടവത്തോടെ.

പിന്നീടത് ചരിത്രത്തിന്റെ ഏടായി മാറി.

കാലക്രമേണ സ്ഥലത്തിന്റെ പേരും ആയി.

മേനക തീയറ്റർ ഉണ്ടായിരുന്ന ഇടം പിൽക്കാലത്ത് മേനക Jn ആയതു പോലെ. ജനത ആശുപത്രി ഉണ്ടായിരുന്ന വൈപ്പിൻ കരയിലെ സ്ഥലം പിൽക്കാലത്ത് ജനത ബസ് സ്റ്റോപ്പ് ആയതു പോലെ.

ആനവാതിൽ കൊച്ചിയുടെ പൈതൃകമായി സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടു പോരുന്നു.

ധാരാളം വിദേശ വിനോദ സഞ്ചാരികൾ ആനവാതിൽ കാണാൻ എത്തി ചേരുന്നുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 13:05, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഓണാഘോഷം@ മറൈൻഡ്രവ്. ==

മറൈൻ ഡ്രവിലെ ഓണാഘോഷം എന്ന് കേൾക്കുമ്പോൾ തന്നെ മറൈൻഡ്രവ് 

G c d a കോംപ്ലക്സിലെ പൂക്കള മത്സരം ഓർമ്മയിലേക്കെത്തും.

നൂറോളം കടകളുള്ള അവിടെ ഓരോ കടകളും മത്സരാടിസ്ഥാനത്തിൽ ഒരുക്കുന്ന പൂക്കളം കാണാൻ മറ്റു ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ളവർ വരെ എത്താറുണ്ട്.

നീണ്ട വിശാലമായ ഇടനാഴികൾ

കായൽ കാറ്റ് ആവോളം അകത്തേക്ക് കടക്കാൻ പാകത്തിനുള്ള കൂറ്റൻ രണ്ട് ഇടനാഴി വാതിലുകൾ.

വടംവലി ഉറിയടി തുടങ്ങിയ കായിക മത്സരങ്ങളും ഓണക്കാലത്ത് ഇവിടെ നടത്തപെടുന്നു.

പാട്ട് മിമിക്രി തുടങ്ങിയ കലകളിലും ഇവിടുത്തെ കടകളിലെ തൊഴിലാളികൾ പിന്നിലല്ല എന്നതു് പരിപാടികൾ കാണുമ്പോൾ ബോധ്യമാകും.

കോയിനുകൾ കൊണ്ടും ക്യാമറകൾ കൊണ്ടും മൊബൈൽ ഫോണുകൾ കൊണ്ടു പോലും പൂക്കളം തീർക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന ഇവരുടെ ആഘോഷങ്ങൾക്ക് 20 വർഷത്തെ പാരമ്പര്യം അവകാശപെടാം.

കൊച്ചിക്കായലിനോട് തൊട്ടുരുമി കിടക്കുന്ന ഈ ഷോപ്പിംഗ് ഇടത്തിന്റെ മറ്റൊരു പ്രത്യേകത സൂപ്പർഹിറ്റുകളായ കുറെ മലയാള ചിത്രങ്ങളുടെ ലൊക്കേഷൻ ആയിട്ടുണ്ട് എന്നുള്ളതാണ്.

അവയിൽ ചിലത്

ഇൻ ഹരിഹർ നഗർ

ഛോട്ടാ മുബൈ

ഡാഡി കൂൾ

പാസഞ്ചർ

സുന്ദരപുരുഷൻ

അന്നയും റസൂലും.

ഡോ കാന്തിനായർ എന്ന ഹോമിയോ ഡോക്ടറുടെ ക്ലിനിക്കും 25 വർഷമായി ഇവിടെ പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നു.

സ്വിസ്സ് ടൈം ഹൗസ് എന്ന വാച്ച് കടയും

അവരുടെ തന്നെ ഇലട്രോണിക് ഷോപ്പും ഈ ഷോപ്പിംഗ് കോബ്ലക്സിന്റെ പെരുമ കൂട്ടുന്നുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 13:40, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) കൊച്ചിയിൽ ആദ്യമായി എക്സ് ലേറ്റർ സ്ഥാപിച്ചത് ഇവിടെയാണ്. അത് കാണാനും അതിൽ കയറാനും ഒരുപാട് ആളുകൾ വരാറുണ്ടായിരുന്നു.

== ജോസഫ് വൈറ്റിലയും ഫാ. ചെറിയാൻ കുനിയൻ തോടത്തും. ==

ജോസഫ് വൈറ്റില സമയം മാസികയുടെ പത്രാധിപർ ആയിരുന്ന സമയത്ത് അദ്ദേഹത്തോട് വളരെ അടുത്ത് ഇടപഴകാൻ സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്റെ ഏതാനും കഥകൾ സമയത്തിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട് .

കഥകളുടെ പോരായ്മകൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി തിരുത്തിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു.

എഴുതി തുടങ്ങുന്ന കാലത്ത് തന്നെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഥ മാതൃഭൂമിയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരുന്നു.

ഒരുപാട് അദ്ദേഹത്തിന്റെ എഴുത്തനുഭവങ്ങൾ പങ്കുവെയ്ക്കാറുണ്ടായിരുന്നു.


ചെറിയാൻ കുനിയൻ തോടത്ത് അച്ചൻ കുടുംബ ദീപം മാസികയുടെ പത്രാധിപർ ആയിരുന്നു.

എന്റെ വളരെയേറ കഥകൾ കുടുംബ ദീപം മാസികയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.

നല്ലൊരു കവിയാണ് അച്ചൻ.

കുടുംബദീപം വർഷംതോറും ഇറക്കിയിരുന്ന വാർഷിക പതിപ്പ് മലയാളത്തിലെ മുൻ നിര ആനുകാലികങ്ങളുടെ വാർഷിക പതിപ്പുകളോട് ഒപ്പം നിൽക്കുന്നതായിരുന്നു.

അതിലും മലയാളത്തിലെ മുൻ നിരഎഴുത്തുകാർക്കൊപ്പം എനിക്കും കുനിയൻ തോടത്ത് അച്ചൻ അവസരം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 23:08, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== പശ്ചിമ കൊച്ചിയിലെ കൗതുകപേരുകൾ. ==

കടവുകൾ

കമാലക്കടവ്

നെല്ല് കടവ്

ചെറളായി കടവ്

മരക്കടവ്.


ചില മുക്കുകൾ

കപ്പലണ്ടി മുക്ക്

അമ്മായി മുക്ക്

പറവാനമുക്ക്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:36, 13 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)കമാലകടവിന് മറ്റൊരു ചരിത്രം കൂടിയുണ്ട്. അവിടെ ആദ്യമായി ചീനവല ഇട്ടു കഴിഞ്ഞ് ആദ്യ കോരിനു തന്നെ ലക്ഷങ്ങളുടെ മീൻ ലഭിച്ചു.
ഇന്നത്തേയും അന്നത്തേയും കബോളനി ലവാരം താരതമ്യം ചെയ്തു നോക്കുമ്പോഴാണ് അറിയുന്നത് 
അന്നത്തെ ലക്ഷങ്ങളുടെ ഇന്നത്തെ വാല്യൂ.

== വഞ്ചി സ്ക്വയർ. ==

എറണാകുളം ഷൺമുഖം റോഡ്  ബാനർജി റോഡുമായി സംഗമിക്കുന്നിടത്ത് സാക്ഷി പറയാനെന്നവണ്ണം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കൊച്ചി കോർപറേഷന്റെ ഓപ്പൺ ഓഡിറ്റോറിയം.

ചെറിയ സമ്മേളനങ്ങൾക്ക് യോജ്യം.

ഇതിന്റെ പ്രത്യേകത ഒരു വലിയ ഓടി വഞ്ചിയുടെ ആകൃതിയിലാണ് ഇതു് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:42, 13 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== സനാതന സാരഥി. ==

ശ്രീ സത്യസായി പബ്ലിക്കേഷൻ സൊസൈറ്റി ഇറക്കുന്ന ആദ്ധ്യത്മിക മാസിക.

ഒരു പരസ്യം പോലുമില്ലാതെ ഇറക്കുന്ന മാസിക.

സത്യസായിബാബയെ കുറിച്ചുള്ള ലേഖനങ്ങൾ

ബാബയുടെ പ്രസംഗങ്ങൾ ഒക്കെ ഇതിൽ വായിക്കാം.

സായിബാബയെപ്പറ്റി അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക്

പഠിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് അതിലേക്കുള്ള ആദ്യ ചവിട്ടുപടിയാണ് ഈ മാസിക.

ഇംഗ്ലീഷ് ഉൾപെടെ ഭാരതത്തിലെ വിവിധ ഭാഷകളിൽ ഈ മാസിക പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നുണ്ട്.

മലയാളത്തിൽ ഇറങ്ങുന്ന മാസികയുടെ പത്രാധിപർ

N സോമശേഖരൻ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 23:30, 13 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== വീഞ്ഞപ്പെട്ടി. ==

ചായപൊടിപ്പെട്ടി എന്നും ഇതിന് വിളിപേരുണ്ട്.

വീഞ്ഞ മരത്തിന്റെ മരപാളികൾ കൊണ്ടാണ് ഇത് ഉണ്ടാക്കുന്നത്.

അതുകൊണ്ട് ഭാരവും തീരെ കുറവ്.

ഉപയോഗം കഴിഞ്ഞാൽ മണ്ണോട് ചേരും.

പ്രകൃതി സൗഹൃദപ്പെട്ടി. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 13:30, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== സഹ്യാദ്രി ക്രെയിൻ. ==


ഗോശ്രീ പാലം പണി നടക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ ഭാഗമായി എത്തിയ കൂറ്റൻ ക്രെയിൻ.

മുബൈയിൽ നിന്നു പ്രത്യേക സുരക്ഷാ ക്രമീകരണങ്ങളോടെ കടൽമാർഗ്ഗമാണ് ഇതു് കൊണ്ടുവന്നത്

കാലാവസ്ഥയും മറ്റും നോക്കി കാറ്റും മഴക്കോളും കുറഞ്ഞ സമയം നോക്കിയായിരുന്നു അതിന്റെ യാത്ര..

അത് കൊച്ചിയോട് അടുത്തപ്പോൾ വളരെ ആഘോഷ പൂർവമാണ് വൈപ്പിൻ നിവാസികൾ സ്വീകരിച്ചത്.

അന്നത് കെട്ടിയിരുന്ന പത്തോളം കോൺക്രീറ്റ് കുറ്റികൾ ആ ഓർമ്മ ഉണർത്തും വിധത്തിൽ മറൈൻഡ്രവിന്റെ വടക്കേ അറ്റത്ത് കായലിനോട് ചേർന്ന് ഇപ്പോഴും കാണാം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 13:44, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== പ്രിയദർശിനി സ്ത്രീ സൗജന്യയാത്ര. ==

വി ഡി സതീശൻ സർക്കാരിന്റെ ജന പ്രിയ സംരഭം.

KSRTC യുടെ ഓർഡിനറി ബസ്സുകളിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് സൗജന്യമായി യാത്ര.

സ്ത്രീകളുടെ സാമ്പത്തിക ക്രയവിക്രയശേഷി കൂട്ടാൻ ഇതു് ഇടയാക്കിക്കഴിഞ്ഞു.

ഇതിന്റെ എഫക്ട് പച്ചക്കറിമാർക്കറ്റിലും പ്രൊവിഷൻ ഷോപ്പുകളിലും

ബേക്കറിയിലും

മൊബൈൽ ഷോപ്പുകളിലും

തട്ടുകടകളിൽ വരെ വന്നു കഴിഞ്ഞു..

ദൂരവ്യാപകമായ ഫലങ്ങൾ സമൂഹത്തിൽ ഉണ്ടാക്കാൻ ഈ പദ്ധതിക്ക് കഴിയും.

മുൻ പ്രധാനമന്ത്രി ഇന്ദിരാഗാന്ധിയുടെ പേരിലാണ് ഇത് നടപ്പാക്കിയത് എന്നതു തന്നെ ഇതിന്റെ പ്രാധാന്യം വെളിവാക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 14:07, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ആന തലപ്പൊക്ക മത്സരം. ==

ചെറായി പൂരത്തോടനുബന്‌ധിച്ച് നടക്കാറുള്ള തിടമ്പ് മത്സരം.

അഥവാ ഏറ്റവും ഉയരമുള്ള ആനയെ കണ്ടെത്തുന്ന മത്സരം.

ചെറായി ഗൗരീശ്വര അബലത്തിലെ ഉത്സവവും അതിനോട് ബന്ധപ്പെട്ട കലാ പരിപാടികളും നടത്തുന്നതു തെക്ക്  വടക്ക് ചേരുവാരങ്ങളാണ്.

ഉത്സവ ദിവസം രാവിലെ 8 മണിക്ക് ഓരോ ചേരുവാരക്കാരും ഓരോ ആനകളെ ഗജമണ്ഡപത്തിൽ എത്തിക്കുന്നു.

ബല്ല് മുഴങ്ങിക്കഴിഞ്ഞ് കൂടുതൽ സമയം തല ഉയർത്തി പിടിച്ച് നിൽക്കുന്ന ആന വിജയിക്കും.

ശ്രീമുരുകന്റെ തിടബ് ഏറ്റാനുള്ള ഭാഗ്യം ലഭിക്കുന്നു.

രണ്ടാം സ്ഥാനക്കാരന് ശിവഭഗവാന്റെ തിടബ് ലഭിക്കും.

ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ ഈ മത്സരം കാണാൻ ഇവിടെ എത്താറുണ്ട്. അതിൽ അയൽ ജില്ലക്കാരും വിദേശികളും പെടും .

ഉത്സവദിവസങ്ങളിൽ ഒരു ദിവസം സാംസ്ക്കാരിക സമ്മേളനത്തിനുള്ളതാണ്.

സുകുമാർ അഴീക്കോടിനെ പോലുള്ള പ്രാസംഗികർ ഇത്തരം സമ്മേളനങ്ങളിൽ എത്തിയിട്ടുണ്ട്.

ചെറായി വിജ്ഞാന വർദ്ധിനി സഭയുടെ വകയാണ് 

ചെറായി ഗൗരീശ്വര ക്ഷേത്രം.

ശിവകുടുബാഗങ്ങൾ ഒന്നിച്ച് വാണരളുന്ന ക്ഷേത്രം.

നവഗ്രഹങ്ങളും

അയ്യപ്പനും ഇവിടെ ഉണ്ട്.

ശ്രീ നാരായണ ഗുരുദേവൻ പ്രതിഷ്ട നിർവഹിച്ച ക്ഷേത്രമാണ്.

ഗുരുദേവൻ ക്ഷേത്രത്തിൽ എത്തിയിരുന്നപ്പോൾ വിശ്രമിച്ചിരുന്ന

ചാരു കസേരയും കട്ടിലും ഇവിടെ സംരക്ഷിച്ച് സൂക്ഷിച്ചു വരുന്നു.

29 ആനകൾ വരെ ഉത്സവത്തിന് അണിനിരന്നിട്ടുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:01, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== വലിയ കൃഷ്ണൻകുട്ടിയും ചെറിയ നാരായണൻകുട്ടിയും. ==

ചെറായി പൂരത്തിന്റെ ആന തലപ്പൊക്ക മത്സരത്തോട് ബന്ധപ്പെട്ട് രണ്ട് ആന കളെ കേന്ദ്ര കഥാപാത്രങ്ങളാക്കി

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി

എഴുതിയ കഥ.

ഈ കഥ ആകാശവാണി കൊച്ചി നിലയം

സാഹിത്യ സുരഭിയിൽ പ്രക്ഷേപണം ചെയ്തു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:15, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== സായി ഭജന. ==

മറ്റു ഭജനകളിൽ നിന്ന് ഏറെ വ്യത്യാസമുള്ളതാണ് സായി ഭജനകൾ.

ഭജന കോർഡിനേറ്റ് ചെയ്യാൻ സത്യസായി സമിതികളിൽ ഭജൻ കോർഡിനേറ്റർ എന്ന ഓഫീസ് ബെയറർ ഉണ്ട്.അദ്ദേഹമാണ് ഓരോരുത്തരും പാടേണ്ട ഭജന സെലക്ട് ചെയ്ത് നിയന്ത്രിച്ചു പോരുന്നത്.

നാലോ അഞ്ചോ വരികളെ പാടുള്ളൂ.

ഭജന എല്ലാവർക്കും ഏറ്റു പാടാൻ തക്കവിധത്തിൽ സിംപിൾ ആയിരിക്കണം.

ആദ്യം വരികൾ ലോ പിച്ചിലും പിന്നീട്ഹൈ പിച്ചിലും പാടാം.

നേരത്തെ ലിസ്റ്റ്‌ ഇട്ടു തന്നെയാണ് സമിതികളിൽ ഭക്തർക്ക് പാടാൻ അവസരം നൽകുന്നത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 16:52, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== പ്രശാന്തി സേവ. ==

പർത്തി സേവയെന്നും പറയാറുണ്ട്.

ഭാരതത്തിലെ സത്യസായി സമിതിയിലെ പ്രവർത്തകർക്ക് വർഷത്തിൽ 2 പ്രാവിശ്യം ഒരാഴ്ച വീതം പുട്ടപർത്തിയിലെ ആശ്രമത്തിൽ സേവാ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് പോകാൻ അവസരം ഉണ്ട്.

ഇതിനെ സായിഭക്തർ പറയുന്നത്

ആദ്ധ്യത്മിക പോസിറ്റീവ് ചാർജ് ചെയ്യാൻ പ്രശാന്തിനിലയത്തിലേക്ക് പോകുന്നു എന്നാണ്.

ഭൂമിയിലെ സ്വർഗം എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാവുന്ന പ്രശാന്തിനിലയത്തിലെ സേവാ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ആരും വേണ്ടെന്ന് വെയ്ക്കാറില്ല.

ഇതിന് ചില തയ്യാറെടുപ്പുകൾ ആവശ്യമുണ്ട്.

അവിടെ എങിനെ പെരുമാറണം തനിക്ക് കിട്ടുന്ന ഡ്യൂട്ടി എങിനെ ചെയ്യണം. ഇതിനൊക്കെ വേണ്ടി ജില്ലകൾ തോറും ബ്രീഫിംഗ് ക്യാബുകൾ നടത്താറുണ്ട്.

ആ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് കൊണ്ടു ചെന്നാലേ സേവാ പ്രവർത്തനം ചെയ്യാൻ അനുമതി ലഭിക്കൂ.

എല്ലാറ്റിനുപരി ഒരോ സമിതി കൺവീനറുടെ അറിവോടെ വേണം പ്രവർത്തകർ പോകേണ്ടത്.

ഡ്യൂട്ടി ചെയ്യുമ്പോൾ സ്ക്കാർഫ് ധരിച്ചിരിക്കണം.

സ്ക്കാർഫ് ധരിച്ച സേവാദൾ പറയുന്നത് അനുസരിക്കാൻഅവിടെ എത്തുന്ന മറ്റു ഭക്തർ ബാദ്ധ്യസ്തരാണ്.

സ്ക്കാർഫ് വളരെ പവിത്രതയോടെയാണ് ധരിക്കുന്ന ആൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത്.

സ്ക്കാർഫ് ധരിച്ചു കൊണ്ട് ഭക്ഷണം കഴിക്കാൻ പാടില്ല.

ഡൂട്ടി കഴിഞ്ഞാൽ ഊരി കൈയിൽ പിടിക്കണം.

അവിടെ താമസിക്കുന്ന ഒരാഴ്ച നമ്മുടെ ദിനചര്യയുടെ താളം മാറും.

ചായക്ക് ക്യൂ നിൽക്കണം

ഭക്ഷണത്തിനും

ഡ്യൂട്ടി ഷിഫ്റ്റ് മാറി മാറി വരും

അതൊക്കെ സഫർ ചെയ്യേണ്ടിവരും.

ഒരിക്കൽ പ്രശാന്തിസേവ സർവീസിന് പോയിട്ടുള്ളവർ അടുത്ത അവസരത്തിനായി കാത്തു കാത്തിരിക്കും. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 17:19, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== രാമകഥാരസവാഹിനി. ==

സായിഭക്തർ കർക്കിടക മാസത്തിൽ ആദ്ധ്യത്മരാമായണത്തോട് ഒപ്പം വായിക്കുന്ന ഗ്രന്ഥം.

ഭഗവാൻ ശ്രീ സത്യസായിബാബ ഏഴരക്കൊല്ലത്തോളം സനാതന സാരഥി മാസികയുടെ തെലുങ്ക് പതിപ്പിൽ എഴുതി പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കൃതി.

ഈ ഗ്രന്ഥത്തെ വായനക്കാർക്ക് പരിചയപ്പെടുത്തി കൊണ്ട്

പ്രൊഫ N കസ്തുരിസ്വാമി ഇതാക്കെ സൂചിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്.

പി കേളക്കുറുപ്പാണ് ഈ ഗ്രന്ഥം മലയാളത്തിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്തിരിക്കുന്നത്..

704 പേജുകൾ

രാമൻ - രാജകുമാരനും തത്വവും

രാമന് നിഴലായി സീതയും

ഭാരതഗമനം

മിത്രലാഭം

സ്വധാമത്തിലേക്ക്

തുടങ്ങി 32 അദ്ധ്യായങ്ങൾ.

സത്യത്തോട്  ചരിത്രത്തോട് ചേർന്ന് നിൽക്കുന്ന ഒന്നാണ്

രാമകഥാരസവാഹിനി.

ഒരവതാരം ആടിയ ലീലകകളെ കുറിച്ച്

മറ്റൊരു അവതാരം എഴുതിയ പുസ്തകം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 08:43, 15 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== തപോവനം. ==

ശ്രീ സത്യസായി സച്ചരിതത്തിന്റെ പേരാണ്.

എഴുതിയതു്

ശാന്തി ശ്രീ ജന്ധ്യാല വേങ്കടേശ്വര ശാസ്ത്രി.

മലയാള വിവർത്തനം

സായിദാസ്.

288 പേജുകൾ.

ദിവ്യതയിലേക്ക്

ദിവ്യാത്ഭുതങ്ങൾ

ഷിർദ്ദിസായി_പർത്തിസായി

ആതുരസേവാമന്ദിരം

ദു:ഖിതർക്ക് പ്രിയനായി - ആവശ്യക്കാർക്ക് അരികിലായി

തുടങ്ങി 18 അദ്ധ്യായങ്ങൾ ഈ ഗ്രന്ഥത്തിൽ ഉണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 09:13, 15 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== സായി പ്രോട്ടീൻ. ==

പരമ്പരാഗത രീതിയിൽ മില്ലറ്റ് ധാന്യങ്ങൾ കൊണ്ട് ഉണ്ടാക്കുന്ന പ്രതിരോധ പൊടി.

ശ്രീ സത്യസായി സേവാ സമിതികളിലെ വനിതാ വിഭാഗം ആണ് തങ്ങളുടെ സേവാ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഭാഗമായി ഇത് ഉണ്ടാക്കി വിതരണം ചെയ്തു പോരുന്നതു്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:02, 15 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഭഗവാൻ ശ്രീ സത്യസായി ഭജനാവലി. ==

സായി ഭക്തരുടെ കൈ പുസ്തകം.

234 പേജുകൾ

സായി സുപ്രഭാതം

ഗായത്രി മന്ത്രം

സായി ഗായത്രി

ലിംഗാഷ്ടകം

ശാന്തി മന്ത്രം

അഷ്ടോത്തരം

സത്യസായി സഹസ്രനാമാവലി

ആരതി സ്തോത്രം

ഗണേശ ഭജനകൾ

ഗുരു ഭജനകൾ

ദേവി ഭജനകൾ

ശിവഭജനകൾ

ശ്രീരാമ ഭജനകൾ

ശ്രീകൃഷ്ണ ഭജനകൾ

സർവ്വ മത ഭജനകൾ

പൊതുഭജനകൾ

അയ്യപ്പഭജന

മുരുകഭജനകൾ

തുടങ്ങി ഒരു സായി ഭക്തർ അറിഞ്ഞിരിക്കേണ്ട എല്ലാ ഭജനകളും ഈ പുസ്തകത്തിൽ ഉണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:17, 15 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ദീപസ്തംഭം മഹാശ്ചര്യം. ==

ആകാശവാണി കൊച്ചി നിലയത്തിന്റെ ഹൈക്കു സ്ക്രിപ്റ്റ് അവതരണം.

ചെറിയ സംഭാഷണങ്ങളിലൂടെ സരസമായി ചില ചാട്ടുളികൾ സമൂഹത്തിലേക്ക്  നമ്മിലേക്ക് അയയ്ക്കുന്ന പരിപാടി.

മൂനേ മൂന് കഥാപാത്രങ്ങൾ മാത്രം.

അതിലൊന്ന് ചായക്കടയാണന്നു മാത്രം.

രാഖിശ്യം ആണ് ചായക്കട നടത്തുന്നത്.

ചായക്കടക്കാരിയുടെ ഭർത്താവ് കഥാപാത്രത്തെയാണ്

അരുൺ ബാലകൃഷ്ണൻ

അവതരിപ്പിക്കുന്നത്.

ഇതിന്റെ രചന നിർവഹിച്ചിരിക്കുന്നത്

അരുൺ ബാലകൃഷ്ണൻ തന്നെയാണ്.

ഇതിന്റെ രചനയും അവതരണവും കാണുമ്പോൾ നടൻ ശ്രീനിവാസനെ ഓർമ്മവരുന്നു

നല്ല തിരക്കഥകൾ എഴുതാറുള്ള ശ്രീനിവാസൻ അതിൽ നിന്ന് സ്വയം ഏറ്റെടുക്കുന്ന റോൾ മണ്ടത്തരം ആവോളം കാണിക്കുന്ന കഥാപാത്രത്തെ ആയിരിക്കും.

സ്വയം ചെറുതായി മറ്റുള്ളവരെ വലുതാക്കി കാണിക്കാനുള്ള വിശാല മനസ്ക്കത. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 02:30, 16 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== തൽസമയം റിപ്പോർട്ടർ. ==

മാതൃഭൂമി ന്യൂസ് ചനലിന്റെ ജനപ്രിയ പരിപാടി.

ആകാശവാണിയുടെ കൗതുക വാർത്തകളോട് താരതമ്യം ചെയ്യാവുന്ന കാഴ്ചാനുഭവ വാർത്താശകലം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 02:36, 16 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഓടശ്ശേരി കുടുംബ ട്രസ്റ്റ്. ==

ഓടശ്ശേരി കുടുബട്രസ്റ്റ് രൂപീകരണ യോഗം സാഹിത്യകാരൻ

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി ആണ്  ചെട്ടിക്കാട് വെച്ച് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തത്.

മാല്യങ്കര   

കൊടുങ്ങലൂർ

അഞ്ചക്കുളം

ചെറായി 

ചെട്ടിക്കാട് എന്നിവിടങ്ങളിൽ താമസിക്കുന്ന ഓടശ്ശേരി കുടുംബങ്ങളിൽ പെട്ടവർ

ചെട്ടിക്കാട് വെച്ചാണ് ട്രസ്റ്റിന്റെ പ്രവർത്തനത്തിന് തുടക്കം കുറിച്ചത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 08:34, 16 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== മട്ടാഞ്ചേരി. ==

മട്ടാഞ്ചേരി എന്ന് കേൾക്കുമ്പോൾ മനസ്സിലേക്ക് എത്തുന്നത് പഴമയുട പ്രൗ ഡി വിളിച്ചോതുന്ന മട്ടാഞ്ചേരി മാർക്കറ്റാണ്.

സുഗന്ധ വ്യഞ്ജനകളുടെ പറുദീസ.

യൂറോപ്യൻമാരും അറബികളും കച്ചവടത്തിനെത്തിയ മാർക്കറ്റ്.

കൊച്ചിയുടെ മണം സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങളുടെ മണം കൂടിയാണന്ന് മട്ടാഞ്ചേരി മാർക്കറ്റ് ഇന്നും ബോദ്ധ്യമാക്കിതന്നു കൊണ്ടിരിക്കുന്നു.

ഒരിക്കൽ മട്ടാഞ്ചേരി എന്ന പേരുള്ള

മണ്ണുമാന്തിക്കപ്പൽ കൊച്ചിക്കായലിൽ വെച്ച് മുങ്ങി.

ഒരു പാട് വർഷങ്ങളുടെ പ്രയത്നങ്ങൾ കൊണ്ടാണ് ആ മണ്ണുമാന്തിക്കപ്പൽ കായലിൽ നിന്ന് പൊക്കി എടുക്കാൻ തന്നെ സാധിച്ചത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 09:17, 16 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഗ്രാമം നഗരമാകുന്ന അടയാളങ്ങൾ. ==

ഗ്രാമത്തിന്റെ നഗരത്തിലേക്കുള്ള വളർച്ച സ്വാഭാവികമാണെങ്കിൽ കൂടി അത് പെട്ടെന്ന് തിരിച്ചറിയുന്നത് വൻകിട ബിസിനസ്കാരാണ് എന്നതാന്ന് വാസ്തവം.

വൈപ്പിൻകര ഒരിക്കൽ ചെറായി പാലം വഴി മുസരീസ് നഗരവും ആയി ബന്ധം വെച്ചു.

ഗോശ്രീപാലം വഴി പൈതൃക പുരാതന നഗരമായ കൊച്ചിയുമായി കൂട്ടു ചേർന്നു.

അഴീക്കോട് പാലം വഴി അയൽജില്ലയുമായി കൈകോർക്കാൻ പോകുന്നു.

അപ്പൊപിന്നെ

നന്തിലത്ത് ജി മാർട്ട് എങ്ങിനെ ചെറായിൽ ഷോപ്പ് തുറക്കാതിരിക്കും. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:05, 17 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== എന്റെ ഗ്രാമം 2026. ==

ചെറായി

വൈപ്പിൻ കരയുടെ വടക്കെ അറ്റത്തുള്ള പള്ളിപ്പുറം ഗ്രാമ പഞ്ചായത്തിലെ ഒരു ഗ്രാമം.

ചെറായി എന്ന പേര് വന്നതിന് ഒരു കാരണം പറയപെടുന്നത്

ചേറായി എന്ന തറവാട്ടുകാർ ഈ നാട്ടിൽ താമസിച്ചിരുന്നു.ആ പേര് കാലക്രമേണ പറഞ്ഞ് പറഞ്ഞ് ഇങ്ങനെ ആയതാണ്.

ചെറായിയുടെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഭാഗം ദേവസ്വം നട ജംങ്ഷൻ ആണ്.

എറണാകുളത്തു നിന്ന് വരുന്ന വാഹനങ്ങൾ പറവൂർ ഭാഗത്തേക്ക് തിരിഞ്ഞു പോകുന്നത് ഇവിടെ നിന്നാണ്

അതുപോലെ തന്നെ വാഹനങ്ങൾ ഈ ജംങ്ഷനിൽ കൂടി മുനബം    കൊടുങ്ങലൂർ ഭാഗത്തേക്കും വാഹനങ്ങൾ കടന്നുപോകുന്നു. ച[[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 23:41, 19 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) ചെറായി ഗൗരീശ്വര ക്ഷേത്രം ഇവിടെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ശ്രീ നാരായണ ഗുരുദേവനാണ് പ്രതിഷ്ടകർമ്മം നിർവഹിച്ചത്. ജില്ലയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ആനകളെ അണിനിരത്തുന്ന ഉത്സവംഇവിടുത്തെ പ്രത്യേകത തന്നെ. ഇവിടെയാണ് പ്രശസ്തമായ ചെറായി ബീച്ച്.മയ്യാറ്റിൽ സത്യൻ അമച്വർ പരീഷണ നാടകങ്ങളുടെ വൈപ്പിൻകരയുടെ വക്താവായിരുന്നു ഇദ്ദേഹം. നാടകനടൻ രചയിതാവ് സംവിധായകൻ സംഘാടകർ തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ മികവ് പുലർത്തിയിരുന്നു.പഞ്ചായത്ത് സെക്രട്ടറിയായി റിട്ടയർ ചെയ്തു.
ദീർഘകാലം പള്ളിപ്പുറം സഹകരണ ബാങ്കിന്റെ പ്രസിഡന്റ് ആയിരുന്നു
അന്ന് ബാങ്കിന്റെ പ്രവർത്തന പരിധിയിൽ താമസിക്കുന്ന കലാകാരൻമാരെ സംഘടിപ്പിച്ച് സമന്വയ സാംസ്ക്കാരിക വേദി രൂപീകരിച്ച് പ്രവർത്തിച്ചു
cpm പ്രവർത്തകൻ കൂടിയായ ഇദ്ദേഹം പുരോഗമന കലാ സാഹിത്യസംഘം ഏരിയ സെക്രട്ടറിയായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.സഹകരണ രംഗത്തെ കുറിച്ച് ആധികാരികമായ ലേഖനങ്ങൾ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്.

== എന്റെ ഗ്രാമം 2026. ==

എടവനക്കാട്.

വൈപ്പിൻകരയിലെ മധ്യഭാഗത്തുള്ളപഞ്ചായത്ത്.

[[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 07:15, 20 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) സാഹിത്യ സാംസ്ക്കാരിക സിനിമാ മേഖലയിലെ ഒത്തിരിയേറെ പ്രതിഭകൾക്ക് ജന്മം നൽകിയ നാട്.
ഒരുപാട് വർഷങ്ങളുടെ പഴക്കമുള്ള
അണിയിൽ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രം
ST അബ്രോസ്ചർച്ച് തുടങ്ങിയ ദേവാലയങ്ങൾ ഇവിടെ ഉണ്ട്. 
അണിയിൽ മാർക്കറ്റ് ഗ്രൗണ്ട്.
30 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് വരെ വൈപ്പിൻ കരയിലെ പൊതുപരിപാടികളായ ഓണക്കളി മത്സരം സൈക്കിൾ സർക്കസ് മാജിക് ഷോ കവിയരങ്ങ് ആർട്ട്സിനിമാ പ്രദർശനം തെരുവുനാടകം  രാഷ്ട്രീയ വിശദീകരണ യോഗങ്ങൾ ഒക്കെ നടന്നിരുന്ന സ്ഥലം.

കോസ്മോപോളിസ്റ്റിക്കൽ ട്യൂഷൻ സെന്റർ.
ഇന്ന് ട്യൂഷൻ വരെ ബിസിനസ് ആയി മാറിക്കഴിഞ്ഞ കാലത്ത് ട്യൂഷൻ സൗജന്യമായി എടുത്തിരുന്ന ഒരു സ്ഥാപനം ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന് കേൾക്കുമ്പോൾ വിശ്വസിക്കാൻ പ്രയാസം കാണും.
എടവനക്കാട് വാച്ചാക്കൽ കിഴക്ക് ഭാഗത്ത് അങ്ങിനെ ഒരു ട്യൂഷൻ സെന്റർ ഉണ്ടായിരുന്നു.
പഠിക്കാൻ മോശമായ കുട്ടികളോട് സ്ക്കൂൾ അദ്ധ്യാപകർ തന്നെ ഈ ട്യൂഷൻ സെന്റർ സജസ്റ്റ്‌ ചെയ്യാറുണ്ടായിരുന്നു.പ്രത്യേകിച്ച് സാമ്പത്തികമായി താഴ്ന്ന നിലയിൽ ഉള്ള കുട്ടികളോട്.
എടവനക്കാട് KPMHSൽ ആറാം ക്ലാസിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ
എഴുത്തുകാരൻ
സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി
ആ ട്യൂഷൻ സെന്ററിൽ ട്യൂഷന് പോകാറുള്ള ഓർമ്മകൾ പറയാറുണ്ട്. സ അണിയിൽ സിസിലിയൻ പ്ലെയിറ്റ് വർക്ക് ഇവിടെ പ്രധാനമായും നിർമ്മിച്ചിരുന്ന് ചെമ്മീൻകെട്ടുകളിൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന വലിയ ചില്ലുപെട്ടി വിളക്കുകളാണ്. ഇത് ഉണ്ടാക്കുന്ന സ്പെഷലിസ്റ്റ് തന്നെയായിരുന്നു. തീരെ പൊക്കം കുറഞ്ഞ ജോർജ് ചേട്ടൻ.

== മലയാളി മങ്ക. ==

മലയാളതനിമ വിളിച്ചോതുന്ന കേരളത്തിലെ സ്ത്രീകളുടെ ട്രെഡീഷണൽ ഡ്രെസ്സാണ് സെറ്റും സാരിയും

ഇത് സാധാരണ മലയാളികളായ സ്ത്രീകൾ ധരിച്ചു കാണുന്നത് ചിങ്ങമാസത്തിലും കേരളപിറവി ദിനത്തിലുമാണ്.

കേരളത്തിലെ സ്ത്രീകളുടെ മാന്യമായ വസ്ത്രം സാരി തന്നെയാണ്.

നമ്മുടെ പുകൾപെറ്റ കവികളെല്ലാം മലയാള തനിമയുള്ള മലയാളി മങ്കയെ കുറിച്ച് ഏറെ പാടി വെച്ചിട്ടുണ്ട്.

കേരള സാരി ഉടുത്ത് മുടിയിൽ മുല്ലപൂ ചൂടി കാച്ചെണ്ണയുടെ സുഗന്ധം പരിലസിപ്പിക്കുന്ന മലയാള മങ്ക സൗന്ദര്യത്തിന്റെ പര്യായം തന്നെ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 01:00, 21 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) വിശേഷാവസരങ്ങളിൽ മുണ്ടും നേരിയതും സ്ത്രീകൾ ധരിക്കാറുണ്ട്. പുരുഷൻമാർ മുണ്ടും ഷർട്ടും.

== ശനിദശ. ==

കൊച്ചി ആകാശവാണിയുടെ റേഡിയോ കാർട്ടൂൺ പരമ്പര.

ശനിയാഴ്ചതോറും രാവിലെ 7.20 ന് ഈ ജനപ്രിയ പരിപാടി കേൾക്കാം.

ശബ്ദ കഥാപാത്രങ്ങൾ

പ്രീതി ജോസഫ്

ശശിധരൻ

മാർട്ടിൻ

കുര്യാക്കോസ്

ഹാസ്യത്തിലൂടെ ജനകീയ സാമൂഹിക പ്രശ്നങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന രസകരമായ സ്ക്രിപ്റ്റ് ഇതിന് പിൻബലം നൽകുന്നുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 02:04, 22 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)</text>
      <sha1>16de22cu3f12x7s6ffuedzb23p93plt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4661004</id>
      <parentid>4660893</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T05:19:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-43397-96</username>
        <id>221212</id>
      </contributor>
      <comment>/* കരുത്തല വർത്തമാനങ്ങൾ. */ പുതിയ ഉപവിഭാഗം</comment>
      <origin>4661004</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="108533" sha1="gcxw62rpar6etj87aon3plb6pdhp2m3" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി | സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 02:25, 26 ജൂലൈ 2026 (UTC)

== രവി വാര കുറിമാനങ്ങൾ ഞായറാഴ്ചകളിൽ എഴുതി പ്രസിദ്ധപെടുത്തുന്ന കുറിപ്പുകൾ രവി എന്നാൽ ഞായർ സൂര്യൻ എന്നൊക്കെ അർത്ഥം വരുന്നുണ്ട്. ഞായറാഴ്ചകളിൽ ഉള്ള എഴുത്തുകുത്തുകളൊക്കെ നമുക്ക് ഈ ഗണത്തിൽ പെടുത്താം ==

ഞായറാഴ്ച കുറിപ്പുകൾ [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42780-63|&amp;#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42780-63|talk]]) 04:37, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി
Cinephile plus ൽ രവിവാര കുറിമാനങ്ങൾ എന്ന പേരിൽ
വൈപ്പിൻകരയിലെ സിനിമാക്കാരെ കുറിച്ച് ഒരു പംക്തി എഴുതിവരുന്നു. പഴയകാല സിനിമാനടൻ വിൻസന്റ്
ശങ്കരാടി       സിദ്ധിക്ക്
വ്യാസൻ എടവനക്കാട്   
ഞാറക്കൽ ശ്രീനി തുടങ്ങിയവരെ കുറിച്ച് ഇതിനകം എഴുതിക്കഴിഞ്ഞു. ബെന്നി പി നായരബലത്തെ കുറിച്ചും എഴുതി. മജീദ് എടവനക്കാട് അന്നബെൻ എന്നിവരും രവി വാര കുറിമാനത്തിലെ
സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായിയുടെ എഴുത്തിൽ എത്തിക്കഴിഞ്ഞു.

== മഹാബലി ==

ഓണക്കാലത്ത് കേരളം നന്ദർശിക്കാൻ എത്തുന്ന കേരളം വാണിരുന്ന മഹാരാജാവ്.അസുര ചക്രവർത്തി.ആയോധന കലയിൽ നിപുണൻ. പരമസാത്വികൻ ഈശ്വരവിശ്വാസി വിഷ്ണുഭക്തൻ വിഷ്ണു ഇദ്ദേഹത്തിന് വേണ്ടി സുതലം എന്ന സ്വർഗ്ഗം തന്നെ സൃഷ്ടിച്ചു നൽകി. അല്ലാതെ പാതാളത്തിൽ നിന്നല്ല അദ്ദേഹം ഓണക്കാലത്ത് തന്റെ പ്രജകളെ കാണാൻ എത്തുന്നത്.എക്കാലത്തേയും രാജ്യങ്ങൾക്ക് മാതൃകയായി ഭരിച്ചിരുന്ന ആ രാജാവിനെ ഇനിയെങ്കിലും കുടവയറും കൊബൻ മീശയും ആയിട്ടുള്ള ഒരു രൂപമായി നാം ചിത്രീകരിച്ചു കൂട. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42780-63|&amp;#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42780-63|talk]]) 04:48, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== വാവ ==

വൈപ്പിൻ ആർടിസ്റ്റ് വെൽഫയർ അസോസിയേഷൻ എന്ന കലാ സംഘടനയുടെ ചുരുക്ക പേരാണ് വാവ വിവിധ കലാപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന വൈപ്പിൻ കര നിവാസികളായ 500 കലാ പ്രവർത്തകർ ഇതിൽ അംഗങ്ങളാണ്.വൈപ്പിൻ കരയിലെ വിവിധ പഞ്ചായത്തുകളിൽ വിവിധ യൂണിറ്റുകളായാണ് പ്രവർത്തിച്ചു വരുന്നത്.ആ സ്ഥാനം ഞാറക്കൽ. രക്ഷാധികാരി ബെന്നി P നായരബലം.

പ്രസിഡന്റ് സിപ്പി പള്ളിപ്പുറം

ജനറൽ സെക്രട്ടറി അനിൽ പ്ലാവിൻസ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42780-63|&amp;#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42780-63|talk]]) 04:57, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) വൈപ്പിൻകരയിലെ ചില കലാകാരൻമാർ മലയാള സിനിമാ പ്രവേശനത്തിനുള്ള ചവിട്ടുപടിയായി ഈ സംഘടനയെ ഉപയോഗിച്ച് വരുന്നു. പണ്ട് കൊച്ചിൻ കലാഭവൻ മലയാള സിനിമക്ക് ഒരുപറ്റം നല്ല കലാ പ്രതിഭകളെ നൽകിയതു പോലെ വാവയിൽ നിന്ന് കുറെയേറെ കലാകാരൻമാർ മലയാള സിനിമാലോകത്ത് എത്തിയിട്ടുണ്ട്.
വാവയിലെ അംഗങ്ങൾക്ക് വിഷു കൈനീട്ടം പെൻഷൻ ചികിത്സാ സഹായംഒക്കെ കൊടുത്തു വരുന്നുണ്ട്. വാവ കുട്ടിക്കൂട്ടം എന്ന പേരിൽ കുട്ടികളേയും അംഗങ്ങളായി ചേർക്കുന്നുണ്ട്. ഞാറക്കലിൽ വാവക്ക് ഒരു ലൈബ്രറി ഉണ്ട് .
വർഷംതോറും വാവ കുട്ടികൾക്കായി ചിത്രരചന മത്സരം നടത്താറുണ്ട്.
കുട്ടികളെ വാദ്യ ഉപകരണങ്ങൾ പഠിപ്പിക്കുന്ന ക്ലാസ്സുകളും നടത്തിവരുന്നു.

== നോർത്ത് പറവൂർ സായി സമിതി ==

വടക്കൻ പറവൂർ Kmk കവലക്ക് അടുത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. വ്യാഴാഴ്ചകളിൽ വൈകീട്ട് 6 മണിക്ക് വേദ ജപവും തുടർന്ന് ഭജനയും നടന്നു വരുന്നുണ്ട്. ഞായറാഴ്ചകളിൽ സേവാ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ നടക്കുന്നുണ്ട്. സമിതി കൺവീനർ വിനോദ്

സത്യസായി സമിതി ജില്ലാ പ്രസിഡന്റ് VB മനോജ്   പ്രസിദ്ധ സംഗീതജ്ഞരായ പറവൂർ ശ്രീനിവാസൻ   പറവൂർ രമേശ് സദാശിവ്    സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി തുടങ്ങിയവരും പറവൂർ ശ്രീ സത്യസായി സേവാ സമിതിയിൽ അംഗങ്ങളാണ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42780-63|&amp;#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42780-63|talk]]) 05:11, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== കാനപ്പിള്ളി ക്ഷേത്രം ==

വൈപ്പിൻ കരയിലെ എടവനക്കാട് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കുടുംബ ക്ഷേത്രം. 80 വർഷത്തോളം പഴക്കം ഉണ്ട്.പ്രധാന പ്രതിഷ്ടകൾ അന്നപൂർണേശ്വരി  ഭദ്രകാളി. ഉപപ്രതിഷ്ടകളായി കുറുബ ഭഗവതി കാപ്പിരി വിഷ്ണുമായ  മുത്തപ്പൻ ഗുരുമൂർത്തി തുടങ്ങിയവയാണ്. എടവനക്കാട്  പറവൂർ  കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭാഗത്ത് താമസിക്കുന്ന കാനപ്പിള്ളി കുടുബാംഗങ്ങളുടെ കുടുംബ ക്ഷേത്രമാണ്. പ്രതിഷ്ഠാദിന ഉത്സവത്തിന് 10 ദിവസം മുൻപ് ഉപദേവതകൾക്ക് അരിപ്പൊടി കലിശം നിവേദിക്കുന്നത് പതിവാണ്. തുടർന്ന് ഉത്സവം കഴിയും വരെ കാനപ്പിള്ളി തറവാട്ടിൽ പെട്ട എല്ലാവരും നോമ്പെടുക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42780-63|&amp;#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42780-63|talk]]) 05:27, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)കരിങ്കുട്ടി  അറുകല തുടങ്ങിയ ഉപദേവതമാകരും ക്ഷേത്രത്തിൽ ഉണ്ട്.

== സാഹിത്യ സ്വാശ്രയ സംഘം ==

പറവൂർ സാഹിത്യ പ്രവർത്തക സ്വാശ്രയ സംഘം. പറവൂർ കേന്ദ്രമായി പ്രവർത്തിച്ചു വരുന്ന ഈ സാഹിത്യ സംഘടയിൽ വൈപ്പിൻ    പറവൂർ നിവാസികളായ 25 പേർ അംഗങ്ങളായി ഉണ്ട്. സംഘം വർഷംതോറും സാഹിത്യ ശ്രീ എന്ന പേരിൽ അവാർഡ് നൽകി വരുന്നുണ്ട്. സാഹിത്യശ്രീ എന്ന മിനി മാസികയും പ്രസിദ്ധീകരിച്ച് വരുന്നുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42780-63|&amp;#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42780-63|talk]]) 05:34, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഓലക്കൊട്ടക ==

പണ്ട് സിനിമാ തീയറ്ററുകൾ A B C തുടങ്ങിയ തരം തിരിവോടെ ആയിരുന്നു. A class തീയറ്ററുകളിലായിരുന്നു റീലീസ് പടങ്ങൾ വന്നിരുന്നത്. പിന്നെ അതു് B യിലേക്ക് മാറ്റും C ക്ലാസ് എന്ന ഓലക്കൊട്ടകളിൽ എത്തുമ്പോൾ മാസങ്ങൾ കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ടാകും. എങ്കിലും ചില സിനിമകൾക്ക് റിലീസ് തീയറ്ററുകളിൽ കിട്ടിയതിൽ കൂടുതൽ കളക്ഷൻ ഓലക്കൊട്ടകളിൽ കിട്ടാറുണ്ട്. ഓലകൊട്ടകളിൽ ഏറ്റവും നിരക്ക് കുറവ് തറ ടിക്കറ്റിനാണ്. 25 പൈസ. അതിന് പിറകെ ബെഞ്ച്  പിന്നെ ചാരുബഞ്ച് അതു കഴിഞ്ഞ് കസേര  പിന്നെ കുഷ്യനിട്ട കസേര. തറ ടിക്കറ്റ് കാർ പൂഴി മണ്ണിലാണ് ഇരിക്കേണ്ടത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42711-48|&amp;#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42711-48|talk]]) 13:28, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== വിക്കീപീഡിയ ==

സാഹിത്യരചന തുടങ്ങിയ കാലത്ത് റഫറൻസ് ചെയ്തൊക്കെ എഴുതേണ്ടിവരുമ്പോൾ ലൈബ്രറിയിൽ ചെന്ന് മണിക്കൂറുകളോളം റഫറൻസ് മുറിയിൽ ഇരിക്കാറ് പതിവുണ്ടായിരുന്നു.പക്ഷെ ഇപ്പോൾ അതിന്റെ ആവശ്യമില്ല

വിരൽ തുമ്പിലെ അറിവിന്റെ കലവറയായ വിക്കീപീഡിയ ഉണ്ടല്ലോ.

വിവരങ്ങൾ അപ്ഡേഷൻ നടത്തി ചേർക്കുന്നതുകൊണ്ട് വരും തലമുറ വരെ വിക്കീപീഡിയയെ ഹൃദയത്തോട് ചേർത്തു നിർത്തും. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42711-48|&amp;#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42711-48|talk]]) 13:40, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ആകാശവാണി ==

ഒരു തലമുറയുടെ സമയ ഘടികാരം. ഒരു കാലത്ത് മലയാളികളുടെ ദിനചര്യ വരെ ക്രമീകരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നതു് ആകാശവാണി പരിപാടികളുടെ സമയം നോക്കിയായിരുന്നു. റിസ്റ്റ്‌ വാച്ചിന്റെ സമയം കറക്ട് ചെയ്യാനുള്ള അവസാന വാക്ക് റേഡിയോ ടൈം തന്നെ. ഒരു കാലത്ത് സമ്പന്ന തറവാടുകളിൽ തൊടിയിൽ ഒരു കൊബനാനയും പൂമുഖത്ത് ഈട്ടിത്തടി മേശമേൽ ഒരു വാൽവ് റേഡിയോ ഇതൊക്കെയായിരുന്നു ആഢ്യതയുടെ പര്യായം.

തെറ്റില്ലാതെ മലയാളം പറയാൻ അന്നും ഇന്നും തുണ ആകാശവാണി തന്നെ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42711-48|&amp;#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42711-48|talk]]) 15:21, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ചന്തേരവം ==

നാട്ടു ചന്തകളിൽ ഉള്ള ലേലംവിളി വില പേശലുകൾ സാധനങ്ങളുടെ വിലകൾ വിളിച്ച് പറഞ്ഞ് ചന്തയിൽ എത്തുന്നവരെ ആകർഷിക്കൽ കച്ചവടക്കാർ തമ്മിൽ കച്ചവടംത്തെ ചൊല്ലിയുള്ള തർക്കങ്ങൾഒക്കെ ഇടകലർന്ന് ചന്ത ദിവസം ചന്തയിൽ ഒരു ശബ്ദ കോലാഹലം ഉയരാറുണ്ട്. അതാണ് ചന്തേരവം'. പണ്ടുകാലത്ത് കുട്ടികളെ ഇതൊക്കെ പറഞ്ഞ് കളിയാക്കാറ് പതിവുണ്ട്. അതായത് കടയിൽ പലവ്യജ്ഞനങ്ങൾ വാങ്ങാൻ പോകുന്ന കുട്ടിയോട് 20പൈസക്ക് ചന്തേരവം വാങ്ങി വരാൻ പറയും. ചിലപ്പോൾ കടക്കാരൻ മറുപടി കൊടുക്കുന്നതും അതിനൊക്കെ ചേരും വിധത്തിലായിരിക്കും അതായത്  ചന്തേരവം തീർന്നു പോയി വെള്ളിയാഴ്ച ചന്തക്ക് പോകുമ്പോൾ വാങ്ങീട്ട് വരാം എന്നൊക്കെ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42711-48|&amp;#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42711-48|talk]]) 23:48, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ജല ഗതാഗതം അരനൂറ്റാണ്ട് മുൻബ് ==

പണ്ട് പ്രധാന യാത്രകൾ വെള്ളത്തിലൂടെ ആയിരുന്നു. ദീർഘ ദൂര യാത്രകൾക്ക് വലിയ യാത്രാബോട്ടുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. ചിലതൊക്കെ രണ്ടു നിലകൾ വരെ ഉണ്ടായിരുന്നു.ഫസ്റ്റ്‌ ക്ലാസ് സെക്കന്റ് ക്ലാസ് തരം തിരിവും ഉണ്ടായിരുന്നു.അത്തരത്തിലുള്ള ഒരു ബോട്ടായിരുന്നു എറണാകുളം - കോട്ടപ്പുറം സർവീസ് നടത്തിയിരുന്ന ലോഡ് കൃഷ്ണബോട്ട്. അത്തരം ബോട്ടുകളിൽ മുറുക്കാൻ കടകളും ചായക്കടകളും ഉണ്ടായിരുന്നു. സമയം പോക്കാൻ ചീട്ടുകളി ചെസ്കളി ഓക്കെ ഉണ്ടായിരുന്നു. പഴമക്കാർ അന്നത്തെ ബോട്ട് ചായക്കടയിൽ നിന്ന് കഴിച്ച ചെമ്മീൻ ചേർത്ത പരിപ്പുവടയെക്കുറിച്ച് പറയുണ്ട്. വേലിയേറ്റം കുറഞ്ഞ സമയങ്ങളിൽ ഈ കൂറ്റൻ ബോട്ടുകൾ ജെട്ടിയിലേക്ക് അടുക്കില്ല. അതിന് പരിഹാരമായി പുഴയുടെ നടുക്ക് ബോട്ട് നിർത്തി അവിടെ ഇറങ്ങേണ്ട ആളുകളെ വഞ്ചി ചെന്ന് അതിലേക്ക് ആളുകളെ കയറ്റി ജെട്ടിയിലേക്ക് തത്തിക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42711-48|&amp;#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42711-48|talk]]) 14:27, 4 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)വേളാങ്കണ്ണി   ശ്രീകൃഷ്ണ  ചാമ്പച്ചൻ തുടങ്ങിയ ബോട്ടുകളും സർവീസ് നടത്തിയിരുന്നു.

== ഉള്ളാന്തി പാലം ==

എറണാകുളം മേനക യുടെ അടുത്ത് ഉള്ള പാലം. പണ്ട് പാലങ്ങൾ കുറവായ കാലത്ത് ഈ പാലത്തിലൂടെ ബസ്സിൽ യാത്ര ചെയ്യുമ്പോൾ ഇറക്കത്തിലേക്ക് ഇറങ്ങുമ്പോൾ യാത്രക്കാരുടെ ഉള്ളിൽ ഒരു ആന്തൽ ഉണ്ടാകുമായിരുന്നത്രേ. ഊഞ്ഞാൽ പൊക്കത്തിൽ ആടി താഴേക്ക് വരുമ്പോൾഉള്ള അനുഭവം. ചന്തപ്പാലം എന്നും ഈ പാലത്തിനെ വിളിക്കാറുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42711-48|&amp;#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42711-48|talk]]) 04:55, 5 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== അല്ലായാബൽകടവ്. ==

എറണാകുളം പ്രസ്ക്ലബിന്റെ ഓപ്പൺ എയർ സ്പെയ്സ്. എറണാകുളത്തിന്റെ ഹൃദയമായ മറെെൻഡ്രവ് ൽ പ്രസ്ക്ലബ് റോഡിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42711-48|&amp;#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42711-48|talk]]) 06:49, 5 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഓണ പൂക്കളക്കൂവൽ ==

തൃക്കാക്കരയപ്പോ

എന്റെ പഠിക്കേലും വായോ

ഞാനിട്ട പൂക്കളം കാൺമാനും വായോ

അതേതോ അതെന്തോ

പൂ ഹേയ്.... പൂ ഹേയ്

വാഴ കുലച്ചങ്ങ് വടക്കോട്ടും ചാഞ്ഞേ

വാഴപ്പഴം തിന്നാൻ ചില പിള്ളേരും വന്നേ.

പിള്ളേരെ പിടിക്കാൻ ചില കള്ളേരും വന്നേ

അതേതോ അതെന്തോ

പൂഹേയ്.... പൂഹേയ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42711-48|&amp;#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42711-48|talk]]) 16:02, 5 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഗ്യാപ് ==

കേരളത്തിന്റെ പ്രൈവറ്റ് ബസ്കാർ അവലമ്പിക്കുന്ന സമയ ക്രമീകരണ സംവിധാനം.പിറകിലെ ബസിലെ തൊഴിലാളി മുന്നിൽപോകുന്ന ബസ് കൃത്യ സമയത്താണ് ഓടി കൊണ്ടിരിക്കുന്നത് എന്ന് ചെക്ക് ചെയ്യാനായി മുന്നിലെ ബസിൽ യാത്ര ചെയ്യുന്നു. സമയം പാലിച്ച് ഓടിയില്ലെങ്കിൽ അവർ അപ്പൊ ഇടപെടും. ചില ബസ്സുകൾ തമ്മിലുള്ള ഇടവേള മിനിറ്റുകളുടെ വ്യത്യാസം ഉണ്ടാകുകയുള്ളൂ..അപ്പൊ അവരെ സംബന്ധിച്ച് സെക്കന്റ് പോലും വിലപ്പെട്ടതാണ്. ഇവരുടെയൊക്കെ കൈയിൽ സ്റ്റോപ്പ് വാച്ച് വരെയുണ്ട്. ഒരു സ്റ്റോപ്പിൽ ബസ് നിർത്തി കഴിഞ്ഞ് ആളെക്കയറ്റി പോകാൻ എത്ര സെക്കന്റ് വേണമെന്ന് വരെ തീരുമാന മുണ്ട്. എവിടെയെങ്കിലും ബ്ലോക്ക് കിട്ടിയാൽ മൂനോ നാലോ സ്റ്റോപ്പ് ആളെ എടുക്കാതെ വിട്ടു കൊടുത്ത് ഓടുന്നുണ്ടോ എന്ന് കൂടി ഗ്യാപ് തൊഴിലാളികൾ ശ്രദ്ധിക്കാറുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 23:05, 6 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ദിവ്യാത്മ സൽസംഗ പരമ്പര ==

എഴുത്തുകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി

നോർത്ത് പറവൂർ ക്രി സത്യസായി സേവാ സമിതിയിൽ കോർഡിനേറ്റ് ചെയ്ത 40 വ്യാഴാഴ്ചകളിൽ നീണ്ടു നിന്ന സൽസംഗങ്ങൾ.

15 വയസ്സു മുതൽ 76 വയസ്സു വരെയുള്ള 40 സായി ഭക്തർ തങ്ങളുടെ അനുഭവങ്ങൾ പങ്കിട്ടു... [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 13:17, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഹൃദയത്തിൽ തൊട്ട് ==

ഷിർദ്ദിസായി സച്ചരിതത്തിലെ കഥാപാത്രങ്ങളുടെ ഭക്തി ജീവിതപാതയിൽ അനുകരിച്ച് ജീവിച്ച നോർത്ത് പറവൂർ സത്യസായി സേവാ സമിതിയിലെ സായി ഡിവോട്ടികളെക്കുറിച്ച് സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി

നവ മാധ്യമങ്ങളിൽ എഴുതിയ പരമ്പര. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 13:24, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== പത്രവും പത്രധർമ്മവും. ==

പുരോഗനകലാസാഹിത്യ സംഘം ചെറായി യൂണിറ്റും ചെറായി അഴിക്കോടൻ വായനശാലയും ചേർന്ന് നടത്തിയ നാല് ആഴ്ചകൾ നീണ്ടുനിന്ന സിംപോസിയം.

കോർഡിനേറ്റർ സാഹിത്യകാരൻ

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 14:03, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) സിപ്പിപള്ളിപ്പുറം ഉദ്ഘടകനായിരുന്നു.

== വെള്ളപ്പൊക്കം ==

നദികളിലേയും കായലിലേയും ഇടതോടുകളിലേയും ചെളി നീക്കം ചെയ്താൽ വെള്ളപ്പൊക്കം ഒരു പരിധി വരെ തടയാനാകും.

2018 ലെ പ്രളയത്തിൽ അടിഞ്ഞുകൂടിയ ചെളിയും വൻ മരങ്ങളുടെ അവശിഷ്ടങ്ങളും നീക്കം ചെയ്യണം.

പുതിയ പാലങ്ങൾ പണിയുന്ന സമയത്ത് കായലിലൊക്കെ ബണ്ട് കെട്ടാറുണ്ട്. പക്ഷെ പാലം ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു കഴിഞ്ഞ് വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞാലും ആ ബണ്ടുകളിൽ പലതും നീക്കം ചെയ്യാറില്ല. അതും വെള്ളത്തിന്റെ സ്വഭാവികമായ നീരൊഴുക്കിന് തടസ്സമാകും. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:28, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ലെന്റിംഗ് ലൈബ്രറി മോഹൻ ==

എറണാകുളം പ്രസ് ക്ലബ് റോഡിൽ വൈക്കം മുഹമ്മദ് ബഷീർ ബുക്ക് സ്റ്റാളുമായി താമസിച്ചിരുന്ന കാലത്ത് ബഷീറിന് ഏറെ അടുപ്പമുണ്ടായിരുന്ന ഒരാളാണ് പച്ചാളത്തുകാരനായ മോഹൻ..

അദ്ദേഹം അന്ന് ബഷീറിന്റെ ബുക്ക് സ്റ്റാളിന്റെ അടുത്ത് പലചരക്ക് കട നടത്തിയിരുന്നു.

പിന്നീട് ആ കട ലെന്റിംഗ് ലൈബ്രറിയായി.

ഞാൻ 5 വർഷം മുൻബ് സിറ്റിലൈറ്റ് മാസികയിൽ ബേപ്പൂർ സുൽത്താനെ കുറിച്ച് ഒരു ലേഖനം തയ്യാറേക്കേണ്ട ആവശ്യത്തിലേക്കായി മോഹൻ ചേട്ടനെ ഇന്റർവ്യൂ ചെയ്യുക ഉണ്ടായി. മോഹനേട്ടനെ ബഷീർ ഒരു കൊച്ചനുജനെ പോലെ സ്നേഹിച്ചിരുന്നു.

മലയാളത്തിന്റെ തകഴി ഉൾപെടെയുള്ള എല്ലാ എഴുത്തുകാരേയും അവിടെ വന്നു കണ്ടിട്ടുണ്ടത്രേ. കൂടാതെ സത്യൻ    അടൂർഭാസി തുടങ്ങിയ സിനിമാക്കാരും വരാറുണ്ട്.

ബഷീറിന് ഏറെ അടുപ്പമുണ്ടായിരുന്ന മറ്റൊരാൾ അന്ന് ഏറ്റവും ഇളമുറക്കാരനായ പ്രൊഫ M K സാനുമാഷായിരുന്നു.

മോഹനേട്ടൻ വഴി എനിക്ക് കൊച്ചിയുടെ കഥാകാരൻ എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാവുന്ന

എം എം മേനോനെ പരിചയപെടാനും സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 16:00, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ആൾക്കൂട്ടത്തിൽ നിന്ന് പോസിറ്റീവ് എനർജി സ്വീകരിച്ച് ആയുസ്സ് കൂട്ടിയവർ. ==

സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി സാഹിത്യശ്രീ മാസികയിൽ എഴുതിയ ലേഖനം.

ലേഖനത്തിൽ ഉമ്മൻചാണ്ടി  വി എസ്സ് അച്ചുതാനന്ദൻ  എം ടി വാസുദേവൻ നായർ  പ്രൊഫ എം കെ സാനു  തുടങ്ങിയവരുടെ സമൂഹമായുള്ള ഇടപെടലുകളാണ് പ്രതിപാദിച്ചിരിക്കുന്നതു്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 05:54, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഓർമ്മക്കുടന്ന ==

1062 എഴുത്തുകാരുടെ രചനകളുമായെത്തിയ ഇന്ന് ഇൻലന്റ് മാസികയുടെ 40ാം വാർഷിക പതിപ്പ്. ഇതിൽ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി യുടെ രചന വായിക്കാൻ സാധിക്കും. ഇന്ന് മാസികയുട പത്രാധിപർ 

കവി മണബൂർ രാജൻബാബു ആണ്.. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 06:08, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== തേലതുരുത്തിൽ നിന്നൊരു യാത്ര. ==

മാഞ്ഞാലി ചിന്താ തീയറ്റേഴ്സ് വർഷം തോറും നടത്താനുള്ള ജനകീയ കവിയരങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തപ്പോൾ ആ അനുഭവങ്ങൾ എഴുത്തുകാരൻ

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി ഒരു കഥയാക്കി എഴുതി.

ആ കഥയാണ് തേല തുരുത്തിൽ.... [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 06:29, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== പ്രേമസ്വരൂപലു. ==

ഭഗവാൻ ശ്രീ സത്യസായിബാബയെക്കുറിച്ച്

എഴുത്തുകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി

എഴുതിയ കവിത. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 06:32, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) ഈ കവിത സംഗീതം നൽകി കവയത്രി mc അമ്മിണി ടീച്ചർ ആലപിച്ചി ട്ടുണ്ട്.
പ്രേമസ്വരൂപലു എന്നത് തെലുങ്ക് വാക്കാണ്. തന്റെ ഭക്തരെ ഈ വാക്ക് ഉപയോഗിച്ചാണ് ശ്രീ സത്യസായിബാബ അഭിസംബോധന ചെയ്യാറ് പതിവ്. പ്രേമത്തിന്റെതൽ സ്വരൂപമായ ഭക്തരെ എന്ന് വാക്യാർത്ഥം.

== സാഹിത്യവാരാവലോകനം@100 ==

സാഹിത്യവേദി കോട്ടയം ഓൺലൈൻ ഗ്രൂപ്പിൽ നടത്തിയ സാഹിത്യവാരാവലോകനം. ഞായറാഴ്ച തോറും ആ ഒരാഴ്ചക്കാലത്തെ കഥകളും കവിതകളും അവലോകനം ചെയ്യുന്ന പരിപാടി.

കവിയും ഗാനരചയിതാവുമായ

മേമ്മുറി ശ്രീനിവാസനാണ് അവലോകനം നടത്തിയതു്.

മേമ്മുറി ശ്രീനിവാസന് അസൗകര്യം ഉണ്ടായ ഏതാനും ആഴ്ചകളിൽ ഈ അവലോകനം ഏഴുത്തുകാരൻ

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി

നിർവഹിച്ചു പോന്നു.

മുരളീധരൻ ആനാപ്പുഴ പോലുള്ള കവി ഈ പരിപാടി രാവിലെകൃത്യ വായി കേട്ട് വിലയിരുത്താറുണ്ടായിരുന്നു. രാവിലെ 6 മണിക്ക് തന്നെ ഈ അവലോകനം ഫോണിൽ എത്തിക്കാൻ ശദ്ധിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു.

കട്ടൻ ചായക്കൊപ്പം അല്പം സാഹിത്യ ചെറുകടിയും

എന്നൊക്കെയായിരുന്നു ഈ സാഹിത്യ വിമർശനത്തെ സാഹിത്യ ലോകം വിലയിരുത്തി പോന്നിരുന്നതു്.

സാഹിത്യവേദി കോട്ടയം കോർഡിനേറ്റ് ചെയ്ത് പ്രവർത്തിച്ചു പോരുന്നത് 

ഷിബു രാജ് പണിക്കരാണ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 07:22, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഗംഗ ബോട്ട് ==

വൈപ്പിൻ -  വെല്ലിംഗ്ട്ടൺ ഐലന്റ് - എറണാകുളം റൂട്ടിൽ സർവീസ് നടത്തിയിരുന്ന മരത്തടിയാൽ നിർമ്മിതമായ ജലഗതാഗത വകുപ്പിന്റെ ബോട്ട്.രണ്ടോ മൂന്നോ നിറഞ്ഞു വരുന്ന യാത്രക്കാരെ കൊള്ളിക്കാൻ അത്ര വലുതായിരുന്നു ഗംഗയെന്ന ഫെറി ബോട്ട്. യാത്രക്കാർക്ക് വായിക്കാൻ പത്രമാസികകളും ബോട്ടിൽ ഉണ്ടാകുമായിരുന്നു. ബോട്ട് ഓടിക്കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ ബോട്ടിന്റെ പങ്കയാൽ വെള്ളം കലങ്ങുമ്പോൾ പൊങ്ങി വരുന്ന മീനുകളെ പിടിക്കാർ കടൽ കാക്കകൾ ബോട്ടിനൊപ്പം തോരണം പോലെ പറക്കുന്നത് നല്ല കാഴ്ചയായിരുന്നു. ചിലപ്പോഴൊക്കെ ആ ചെറു മീൻ കൂട്ടങ്ങളെ പിടിക്കാനെത്തുന്ന 2 ഡോൽഫിനുകൾ കുത്തിമറിയുന്നത് കാണാമായിരുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 23:59, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ശ്രീ ഷിർദ്ദി സായി സച്ചരിതം ==

ഹേമദ് പാന്ത് മറാഠിയിൽ എഴുതിയ ഷിർദ്ദി സായിബാബയുടെ ജീവചരിത്രം. ഹേമദ് പാന്തിന്റെ മരണത്തിന് ശേഷമാണ് പുസ്തകം പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടത്.

പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത് B v ദേവ്.

ഇംഗ്ലീഷ് പരിഭാഷ നാഗേഷ് വാസുദേവ് ഗുണാജി .

മലയാള പരിഭാഷ പി സി രാമചന്ദ്ര മേനോൻ. ലോകത്ത് എബാടുമുള്ള വിവിധ രാജ്യക്കാരായ ഭക്തർ ഈ ഗ്രന്ഥം നിത്യ പാരായണം ചെയ്തുവരുന്നു.. ഇതു് 7 ദിവസം കൊണ്ട് ഭക്തിപൂർവ്വം വായിച്ച് പൂർത്തി കരിക്കുന്നവരുടെ ആഗ്രഹം സായിബാബ നടത്തി കൊടുക്കും എന്ന് വിശ്വാസം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 06:45, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ലിഖിത നാമജപം. ==

സായി ഭക്തർ തങ്ങളുടെ നിത്യ സാധനയുടെ ഭാഗമായി ചെയ്യുന്ന കർമ്മം.

ഒരു നോട്ടു പുസ്തകത്തിൽ ഇഷ്ടദേവന്റെ നാമം ഒരു പേജെങ്കിലും ഒരു ദിവസം എഴുതുന്നു. ഒരു പ്രാവിശ്യം നാമം എഴുതുമ്പോൾ കൈകളും മനസ്സും ഹൃദയവും  ചുണ്ടുകളും ഈശ്വരനോട് ഐക്യം പ്രാപിക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 06:54, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== രവിവാര ഹൈക്കു കുറിമാനങ്ങൾ ==

കേരള ബാങ്കിന്റെ ഗ്രൂപ്പുകളിൽ എഴുത്തുകാരൻ 

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി എഴുതിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന 4 വരികളിൽ ഒതുങ്ങുന്ന സാമ്പത്തിക സാംസ്ക്കാരിക കുറിപ്പുകൾ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 03:08, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ശരണാഗതി ==

കുട്ടികൃഷ്ണമാരാരെക്കുറിച്ച് മലയാള വായനക്കാർക്ക് പ്രത്യേകം പരിചയപെടുത്തേണ്ട ആവശ്യം ഇല്ല. ഭാരതപര്യടനം വായിക്കാത്ത മലയാളി എഴുത്തുകാരും കാണില്ല.

മഹാഭാരതത്തെ അധികരിച്ച് ആര് എന്തു് എഴുതാൻ ശ്രമിച്ചാലും അവരൊക്കെ ആദ്യം മറിച്ചു നോക്കാറ് ഭാരത പര്യടനം തന്നെ.

ആ കുട്ടികൃഷ്ണമാരാരുടെ അദ്ധ്യത്മക കൃതിയാണ് ശരണാഗതി.

ഒരു സത്യസായി ഭക്തൻ കൂടിയായ മാരാർ തന്റെ ആദ്ധ്യത്മിക അനുഭവങ്ങൾ ഹൃദയത്തിൽ തട്ടും വിധത്തിൽ കോറിയിട്ടിരിക്കുന്ന ഗ്രന്ഥം.അദ്ധ്യായങ്ങൾ മനനം  ആദ്ധ്യാത്മിക മാർഗ്ഗങ്ങൾ   ശരണാഗതി എന്നിങ്ങനെ മൂനു ഭാഗങ്ങളായി പകുത്തിരിക്കുന്നു.

കൃപാസപ്തകം  ഭ്രൂണഹത്യ   ഭഗവാൻ   സർവ്വാന്തര്യമി  നഗരസങ്കീർത്തനം    എല്ലാംനമ്മൾ തന്നെ    എന്നിങ്ങനെ 81 അദ്ധ്യയങ്ങൾ.

413 പേജുകൾ   1976 ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഒന്നാം പതിപ്പിന്റ വില 80 രൂപ.

പ്രസിദ്ധീകരണം മാരാർ സാഹിത്യ പ്രകാശം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 14:02, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== തൊട്ടൊന്ന് തലോടി ==

നല്ലെഴുത്ത് സാഹിത്യ ഗ്രൂപ്പിൽ എഴുത്തുകാരൻ

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി

ചെയ്തിരുന്ന സാഹിത്യ അവലോകനത്തിന്റെ പേര്

എഴുതി തെളിഞ്ഞവരുടേയും തുടക്കക്കാരുടേയും സാഹിത്യ രചനകൾ തൊട്ടൊന്നു തലോടും വിധത്തിൽ സൗമനസോടെ വിലയിരുത്തിയിരുന്ന പംക്തി. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 14:12, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ജാതി വ്യവസ്ഥിയും കേരള ചരിത്രവും ==

പി കെ ബാലകൃഷ്ണൻ എഴുതിയ പൊടിപ്പും തൊങ്ങലും ചാർത്താത്ത കേരളത്തിന്റെ നേർ ചരിത്രം. കേരളത്തെപ്പറ്റി ആധികാരികമായി പഠിക്കുന്നവർ പേർത്തും പേർത്തും വായിച്ചിരിക്കേണ്ട പുസ്തകം. ഒരു പാട് വിമർശനങ്ങൾ അക്കാലത്ത് ഏറ്റുവാങ്ങിയ പുസ്തകം. അക്കാലത്തെ ജനങ്ങളുടെ ജീവിതം നേരിന്റെ നെറിവോടെ ഈ ചരിത്ര പുസ്തകം കാണിച്ചു തരുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 23:52, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ജേഴ്സി മാറ്റ ചന്ത ==

2026 ലോകകപ്പിനോട് അനുബന്ധിച്ച്

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി

നവ മാധ്യമങ്ങളിൽ എഴുതിയ കഥ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 23:56, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) താരയും ലാമിനും
ഫെയ്സ്ബുക്ക് കമന്റിൽ നിന്നൊരു കഥ
അങ്ങിനെ വീണ്ടും ബ്രസീൽ ഫാനായി
പോയ ബുദ്ധി ആന പിടിച്ചാലും വരില്ല മെസ്സി .
ലാമിനും പൊന്നാപുരം കോട്ടയും

തുടങ്ങിയ കഥകൾ കൂടി ഓൺലൈനിൽ എഴുതി.

== ദൈനംദിന കാഴ്ചകൾ കഥകളാക്കുന്ന എഴുത്തുകാരൻ ==

പത്ര പ്രവർത്തകൻ വി ആർ നോയൽ രാജ്

സാഹിത്യശ്രീ മാസികയിൽ

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായിയെക്കുറിച്ച് എഴുതിയ ജീവചരിത്ര കുറിപ്പിന്റെ തലവാചകം.

ഇദ്ദേഹം ഓൺലൈനിൽ

വ്യക്തി മുദ്രകൾ 43 ൽ

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളിയെക്കുറിച്ച് വ്യക്തമായി പ്രതിപാദിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 00:48, 11 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== N P A ==

നോൺ പെർഫോമിങ്ങ് അസറ്റ്.

ഈ വാക്ക് ബാങ്കിംഗ് ഫീൽഡിലാണ് പൊതുവായി ഉപയോഗിക്കാറ് പതിവ്.

ബാങ്ക് ലോണിന്റെ കുടിശ്ശികയുടെ ഏറ്റക്കുറച്ചലിന്റെ ഗ്രേഡ് ആണ് ഇതുകൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നതു്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:05, 11 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== കാനപ്പിള്ളി സതി സുകുമാരൻ സ്മാരക പുരസ്ക്കാരം. ==

എഴുത്തുകാരൻ

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി

അമ്മയുടെ സ്മരണാർത്ഥം നടത്തുന്ന കാവ്യസായാഹ്നത്തിൽ തെരെത്തെടുക്കപെടുന്ന ഏറ്റവും നല്ല കവിതക്ക് കൊടുക്കുന്ന പുരസ്ക്കാരം.

ചെറായി അഴീക്കോടൻ വായനശാലയുമായി സഹകരിച്ചാണ്

കാനപ്പിള്ളി സതി സുകുമാരൻ സ്മാരക കാവ്യസായാഹ്നം നടത്തി പോരുന്നത്.

m c അമ്മിണി ടീച്ചർ  എടവനക്കാട്

ദേവദാസ് ചേന്ദമംഗലം പറവൂർ 

തുടങ്ങിയ കവികൾ ഈ പുരസ്ക്കാരം നേടിയിട്ടുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:15, 11 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ബലിതർപ്പണം ==

പിതൃബലി എന്നതാണ് ഇതു കൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നതു്.

ഭാരതീയ ഹിന്ദു വിശ്വാസികളുടെ പൗരാണികമായ കർമ്മ ചര്യ.

ഭാരതീയർ ബലി കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്നത് മരിച്ചു പോയ തങ്ങളുടെ ബന്ധുമിത്രാതികൾക്ക് മാത്രമല്ല

സകല ജീവജാലങ്ങൾക്കും എന്തിനു പറയുന്നു വൃക്ഷലതാതികൾക്കും വരെ

ഇത്തരമൊരു മനോഭാവ തുടർച്ച ഭാരതീയർക്ക് മാത്രമേ കാണൂ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 11:31, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== തൊഴുതൊന്ന് ഇരുന്ന്. ==

ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നിന്ന് തൊഴുതിറങ്ങി ഭക്തർ എവിടെയെങ്കിലും അല്പ നേരം വിശ്രമിക്കുനത് കണ്ടിട്ടുണ്ടാകും.

അതിലൊരു വിശ്വാസ പ്രമാണം കൂടി ഉണ്ട്.

നാം ക്ഷേത്രത്തിൽ പോകാൻ തീരുമാനമെടുക്കുമ്പോൾ തന്നെ നാം ആ ക്ഷേത്ര മൂർത്തിയുടെ സംരക്ഷണ വലയത്തിലാകുന്നു.

ക്ഷേത്രദർശനം കഴിയുംവരെ ആ ഈശ്വര ചൈതന്യത്തിന്റെ അനുചരർ നമ്മെ അനുയാത്ര ചെയ്ത് കാത്തുരക്ഷിക്കും.നമ്മുടെ കണ്ണുകൾക്ക് ഗോചരമല്ലാത്ത ശക്തികളിൽ നിന്ന്.

ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് തൊഴുത് ഇറങ്ങി എവിടെയെങ്കിലും ഇരിക്കുന്നതുകാണുമ്പോൾ തങ്ങളുടെ ഡ്യൂട്ടി കഴിഞ്ഞു എന്ന് കരുതി അടുത്ത ഭക്തരെ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് കൂട്ടി കൊണ്ടുവരാനുള്ള തങ്ങളുടെ നിയോഗത്തിലേക്ക് കടക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 11:44, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ആനവാതിൽ. ==

മട്ടാഞ്ചേരിയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന സ്ഥലം.

മട്ടാഞ്ചേരിപാലസ് പണ്ട് ഡച്ച് പാലസായിരുന്നു.

അവിടെവരുന്ന കൊബനാനകൾക്ക് 

സുഗമമായി കടന്നുപോകാൻ കൂറ്റൻ വാതിലുകൾ നിർമ്മിച്ചു. കലാപാടവത്തോടെ.

പിന്നീടത് ചരിത്രത്തിന്റെ ഏടായി മാറി.

കാലക്രമേണ സ്ഥലത്തിന്റെ പേരും ആയി.

മേനക തീയറ്റർ ഉണ്ടായിരുന്ന ഇടം പിൽക്കാലത്ത് മേനക Jn ആയതു പോലെ. ജനത ആശുപത്രി ഉണ്ടായിരുന്ന വൈപ്പിൻ കരയിലെ സ്ഥലം പിൽക്കാലത്ത് ജനത ബസ് സ്റ്റോപ്പ് ആയതു പോലെ.

ആനവാതിൽ കൊച്ചിയുടെ പൈതൃകമായി സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടു പോരുന്നു.

ധാരാളം വിദേശ വിനോദ സഞ്ചാരികൾ ആനവാതിൽ കാണാൻ എത്തി ചേരുന്നുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 13:05, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഓണാഘോഷം@ മറൈൻഡ്രവ്. ==

മറൈൻ ഡ്രവിലെ ഓണാഘോഷം എന്ന് കേൾക്കുമ്പോൾ തന്നെ മറൈൻഡ്രവ് 

G c d a കോംപ്ലക്സിലെ പൂക്കള മത്സരം ഓർമ്മയിലേക്കെത്തും.

നൂറോളം കടകളുള്ള അവിടെ ഓരോ കടകളും മത്സരാടിസ്ഥാനത്തിൽ ഒരുക്കുന്ന പൂക്കളം കാണാൻ മറ്റു ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ളവർ വരെ എത്താറുണ്ട്.

നീണ്ട വിശാലമായ ഇടനാഴികൾ

കായൽ കാറ്റ് ആവോളം അകത്തേക്ക് കടക്കാൻ പാകത്തിനുള്ള കൂറ്റൻ രണ്ട് ഇടനാഴി വാതിലുകൾ.

വടംവലി ഉറിയടി തുടങ്ങിയ കായിക മത്സരങ്ങളും ഓണക്കാലത്ത് ഇവിടെ നടത്തപെടുന്നു.

പാട്ട് മിമിക്രി തുടങ്ങിയ കലകളിലും ഇവിടുത്തെ കടകളിലെ തൊഴിലാളികൾ പിന്നിലല്ല എന്നതു് പരിപാടികൾ കാണുമ്പോൾ ബോധ്യമാകും.

കോയിനുകൾ കൊണ്ടും ക്യാമറകൾ കൊണ്ടും മൊബൈൽ ഫോണുകൾ കൊണ്ടു പോലും പൂക്കളം തീർക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന ഇവരുടെ ആഘോഷങ്ങൾക്ക് 20 വർഷത്തെ പാരമ്പര്യം അവകാശപെടാം.

കൊച്ചിക്കായലിനോട് തൊട്ടുരുമി കിടക്കുന്ന ഈ ഷോപ്പിംഗ് ഇടത്തിന്റെ മറ്റൊരു പ്രത്യേകത സൂപ്പർഹിറ്റുകളായ കുറെ മലയാള ചിത്രങ്ങളുടെ ലൊക്കേഷൻ ആയിട്ടുണ്ട് എന്നുള്ളതാണ്.

അവയിൽ ചിലത്

ഇൻ ഹരിഹർ നഗർ

ഛോട്ടാ മുബൈ

ഡാഡി കൂൾ

പാസഞ്ചർ

സുന്ദരപുരുഷൻ

അന്നയും റസൂലും.

ഡോ കാന്തിനായർ എന്ന ഹോമിയോ ഡോക്ടറുടെ ക്ലിനിക്കും 25 വർഷമായി ഇവിടെ പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നു.

സ്വിസ്സ് ടൈം ഹൗസ് എന്ന വാച്ച് കടയും

അവരുടെ തന്നെ ഇലട്രോണിക് ഷോപ്പും ഈ ഷോപ്പിംഗ് കോബ്ലക്സിന്റെ പെരുമ കൂട്ടുന്നുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 13:40, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) കൊച്ചിയിൽ ആദ്യമായി എക്സ് ലേറ്റർ സ്ഥാപിച്ചത് ഇവിടെയാണ്. അത് കാണാനും അതിൽ കയറാനും ഒരുപാട് ആളുകൾ വരാറുണ്ടായിരുന്നു.

== ജോസഫ് വൈറ്റിലയും ഫാ. ചെറിയാൻ കുനിയൻ തോടത്തും. ==

ജോസഫ് വൈറ്റില സമയം മാസികയുടെ പത്രാധിപർ ആയിരുന്ന സമയത്ത് അദ്ദേഹത്തോട് വളരെ അടുത്ത് ഇടപഴകാൻ സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്റെ ഏതാനും കഥകൾ സമയത്തിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട് .

കഥകളുടെ പോരായ്മകൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി തിരുത്തിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു.

എഴുതി തുടങ്ങുന്ന കാലത്ത് തന്നെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഥ മാതൃഭൂമിയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരുന്നു.

ഒരുപാട് അദ്ദേഹത്തിന്റെ എഴുത്തനുഭവങ്ങൾ പങ്കുവെയ്ക്കാറുണ്ടായിരുന്നു.


ചെറിയാൻ കുനിയൻ തോടത്ത് അച്ചൻ കുടുംബ ദീപം മാസികയുടെ പത്രാധിപർ ആയിരുന്നു.

എന്റെ വളരെയേറ കഥകൾ കുടുംബ ദീപം മാസികയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.

നല്ലൊരു കവിയാണ് അച്ചൻ.

കുടുംബദീപം വർഷംതോറും ഇറക്കിയിരുന്ന വാർഷിക പതിപ്പ് മലയാളത്തിലെ മുൻ നിര ആനുകാലികങ്ങളുടെ വാർഷിക പതിപ്പുകളോട് ഒപ്പം നിൽക്കുന്നതായിരുന്നു.

അതിലും മലയാളത്തിലെ മുൻ നിരഎഴുത്തുകാർക്കൊപ്പം എനിക്കും കുനിയൻ തോടത്ത് അച്ചൻ അവസരം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 23:08, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== പശ്ചിമ കൊച്ചിയിലെ കൗതുകപേരുകൾ. ==

കടവുകൾ

കമാലക്കടവ്

നെല്ല് കടവ്

ചെറളായി കടവ്

മരക്കടവ്.


ചില മുക്കുകൾ

കപ്പലണ്ടി മുക്ക്

അമ്മായി മുക്ക്

പറവാനമുക്ക്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:36, 13 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)കമാലകടവിന് മറ്റൊരു ചരിത്രം കൂടിയുണ്ട്. അവിടെ ആദ്യമായി ചീനവല ഇട്ടു കഴിഞ്ഞ് ആദ്യ കോരിനു തന്നെ ലക്ഷങ്ങളുടെ മീൻ ലഭിച്ചു.
ഇന്നത്തേയും അന്നത്തേയും കബോളനി ലവാരം താരതമ്യം ചെയ്തു നോക്കുമ്പോഴാണ് അറിയുന്നത് 
അന്നത്തെ ലക്ഷങ്ങളുടെ ഇന്നത്തെ വാല്യൂ.

== വഞ്ചി സ്ക്വയർ. ==

എറണാകുളം ഷൺമുഖം റോഡ്  ബാനർജി റോഡുമായി സംഗമിക്കുന്നിടത്ത് സാക്ഷി പറയാനെന്നവണ്ണം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കൊച്ചി കോർപറേഷന്റെ ഓപ്പൺ ഓഡിറ്റോറിയം.

ചെറിയ സമ്മേളനങ്ങൾക്ക് യോജ്യം.

ഇതിന്റെ പ്രത്യേകത ഒരു വലിയ ഓടി വഞ്ചിയുടെ ആകൃതിയിലാണ് ഇതു് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:42, 13 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== സനാതന സാരഥി. ==

ശ്രീ സത്യസായി പബ്ലിക്കേഷൻ സൊസൈറ്റി ഇറക്കുന്ന ആദ്ധ്യത്മിക മാസിക.

ഒരു പരസ്യം പോലുമില്ലാതെ ഇറക്കുന്ന മാസിക.

സത്യസായിബാബയെ കുറിച്ചുള്ള ലേഖനങ്ങൾ

ബാബയുടെ പ്രസംഗങ്ങൾ ഒക്കെ ഇതിൽ വായിക്കാം.

സായിബാബയെപ്പറ്റി അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക്

പഠിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് അതിലേക്കുള്ള ആദ്യ ചവിട്ടുപടിയാണ് ഈ മാസിക.

ഇംഗ്ലീഷ് ഉൾപെടെ ഭാരതത്തിലെ വിവിധ ഭാഷകളിൽ ഈ മാസിക പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നുണ്ട്.

മലയാളത്തിൽ ഇറങ്ങുന്ന മാസികയുടെ പത്രാധിപർ

N സോമശേഖരൻ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 23:30, 13 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== വീഞ്ഞപ്പെട്ടി. ==

ചായപൊടിപ്പെട്ടി എന്നും ഇതിന് വിളിപേരുണ്ട്.

വീഞ്ഞ മരത്തിന്റെ മരപാളികൾ കൊണ്ടാണ് ഇത് ഉണ്ടാക്കുന്നത്.

അതുകൊണ്ട് ഭാരവും തീരെ കുറവ്.

ഉപയോഗം കഴിഞ്ഞാൽ മണ്ണോട് ചേരും.

പ്രകൃതി സൗഹൃദപ്പെട്ടി. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 13:30, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== സഹ്യാദ്രി ക്രെയിൻ. ==


ഗോശ്രീ പാലം പണി നടക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ ഭാഗമായി എത്തിയ കൂറ്റൻ ക്രെയിൻ.

മുബൈയിൽ നിന്നു പ്രത്യേക സുരക്ഷാ ക്രമീകരണങ്ങളോടെ കടൽമാർഗ്ഗമാണ് ഇതു് കൊണ്ടുവന്നത്

കാലാവസ്ഥയും മറ്റും നോക്കി കാറ്റും മഴക്കോളും കുറഞ്ഞ സമയം നോക്കിയായിരുന്നു അതിന്റെ യാത്ര..

അത് കൊച്ചിയോട് അടുത്തപ്പോൾ വളരെ ആഘോഷ പൂർവമാണ് വൈപ്പിൻ നിവാസികൾ സ്വീകരിച്ചത്.

അന്നത് കെട്ടിയിരുന്ന പത്തോളം കോൺക്രീറ്റ് കുറ്റികൾ ആ ഓർമ്മ ഉണർത്തും വിധത്തിൽ മറൈൻഡ്രവിന്റെ വടക്കേ അറ്റത്ത് കായലിനോട് ചേർന്ന് ഇപ്പോഴും കാണാം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 13:44, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== പ്രിയദർശിനി സ്ത്രീ സൗജന്യയാത്ര. ==

വി ഡി സതീശൻ സർക്കാരിന്റെ ജന പ്രിയ സംരഭം.

KSRTC യുടെ ഓർഡിനറി ബസ്സുകളിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് സൗജന്യമായി യാത്ര.

സ്ത്രീകളുടെ സാമ്പത്തിക ക്രയവിക്രയശേഷി കൂട്ടാൻ ഇതു് ഇടയാക്കിക്കഴിഞ്ഞു.

ഇതിന്റെ എഫക്ട് പച്ചക്കറിമാർക്കറ്റിലും പ്രൊവിഷൻ ഷോപ്പുകളിലും

ബേക്കറിയിലും

മൊബൈൽ ഷോപ്പുകളിലും

തട്ടുകടകളിൽ വരെ വന്നു കഴിഞ്ഞു..

ദൂരവ്യാപകമായ ഫലങ്ങൾ സമൂഹത്തിൽ ഉണ്ടാക്കാൻ ഈ പദ്ധതിക്ക് കഴിയും.

മുൻ പ്രധാനമന്ത്രി ഇന്ദിരാഗാന്ധിയുടെ പേരിലാണ് ഇത് നടപ്പാക്കിയത് എന്നതു തന്നെ ഇതിന്റെ പ്രാധാന്യം വെളിവാക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 14:07, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ആന തലപ്പൊക്ക മത്സരം. ==

ചെറായി പൂരത്തോടനുബന്‌ധിച്ച് നടക്കാറുള്ള തിടമ്പ് മത്സരം.

അഥവാ ഏറ്റവും ഉയരമുള്ള ആനയെ കണ്ടെത്തുന്ന മത്സരം.

ചെറായി ഗൗരീശ്വര അബലത്തിലെ ഉത്സവവും അതിനോട് ബന്ധപ്പെട്ട കലാ പരിപാടികളും നടത്തുന്നതു തെക്ക്  വടക്ക് ചേരുവാരങ്ങളാണ്.

ഉത്സവ ദിവസം രാവിലെ 8 മണിക്ക് ഓരോ ചേരുവാരക്കാരും ഓരോ ആനകളെ ഗജമണ്ഡപത്തിൽ എത്തിക്കുന്നു.

ബല്ല് മുഴങ്ങിക്കഴിഞ്ഞ് കൂടുതൽ സമയം തല ഉയർത്തി പിടിച്ച് നിൽക്കുന്ന ആന വിജയിക്കും.

ശ്രീമുരുകന്റെ തിടബ് ഏറ്റാനുള്ള ഭാഗ്യം ലഭിക്കുന്നു.

രണ്ടാം സ്ഥാനക്കാരന് ശിവഭഗവാന്റെ തിടബ് ലഭിക്കും.

ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ ഈ മത്സരം കാണാൻ ഇവിടെ എത്താറുണ്ട്. അതിൽ അയൽ ജില്ലക്കാരും വിദേശികളും പെടും .

ഉത്സവദിവസങ്ങളിൽ ഒരു ദിവസം സാംസ്ക്കാരിക സമ്മേളനത്തിനുള്ളതാണ്.

സുകുമാർ അഴീക്കോടിനെ പോലുള്ള പ്രാസംഗികർ ഇത്തരം സമ്മേളനങ്ങളിൽ എത്തിയിട്ടുണ്ട്.

ചെറായി വിജ്ഞാന വർദ്ധിനി സഭയുടെ വകയാണ് 

ചെറായി ഗൗരീശ്വര ക്ഷേത്രം.

ശിവകുടുബാഗങ്ങൾ ഒന്നിച്ച് വാണരളുന്ന ക്ഷേത്രം.

നവഗ്രഹങ്ങളും

അയ്യപ്പനും ഇവിടെ ഉണ്ട്.

ശ്രീ നാരായണ ഗുരുദേവൻ പ്രതിഷ്ട നിർവഹിച്ച ക്ഷേത്രമാണ്.

ഗുരുദേവൻ ക്ഷേത്രത്തിൽ എത്തിയിരുന്നപ്പോൾ വിശ്രമിച്ചിരുന്ന

ചാരു കസേരയും കട്ടിലും ഇവിടെ സംരക്ഷിച്ച് സൂക്ഷിച്ചു വരുന്നു.

29 ആനകൾ വരെ ഉത്സവത്തിന് അണിനിരന്നിട്ടുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:01, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== വലിയ കൃഷ്ണൻകുട്ടിയും ചെറിയ നാരായണൻകുട്ടിയും. ==

ചെറായി പൂരത്തിന്റെ ആന തലപ്പൊക്ക മത്സരത്തോട് ബന്ധപ്പെട്ട് രണ്ട് ആന കളെ കേന്ദ്ര കഥാപാത്രങ്ങളാക്കി

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി

എഴുതിയ കഥ.

ഈ കഥ ആകാശവാണി കൊച്ചി നിലയം

സാഹിത്യ സുരഭിയിൽ പ്രക്ഷേപണം ചെയ്തു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:15, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== സായി ഭജന. ==

മറ്റു ഭജനകളിൽ നിന്ന് ഏറെ വ്യത്യാസമുള്ളതാണ് സായി ഭജനകൾ.

ഭജന കോർഡിനേറ്റ് ചെയ്യാൻ സത്യസായി സമിതികളിൽ ഭജൻ കോർഡിനേറ്റർ എന്ന ഓഫീസ് ബെയറർ ഉണ്ട്.അദ്ദേഹമാണ് ഓരോരുത്തരും പാടേണ്ട ഭജന സെലക്ട് ചെയ്ത് നിയന്ത്രിച്ചു പോരുന്നത്.

നാലോ അഞ്ചോ വരികളെ പാടുള്ളൂ.

ഭജന എല്ലാവർക്കും ഏറ്റു പാടാൻ തക്കവിധത്തിൽ സിംപിൾ ആയിരിക്കണം.

ആദ്യം വരികൾ ലോ പിച്ചിലും പിന്നീട്ഹൈ പിച്ചിലും പാടാം.

നേരത്തെ ലിസ്റ്റ്‌ ഇട്ടു തന്നെയാണ് സമിതികളിൽ ഭക്തർക്ക് പാടാൻ അവസരം നൽകുന്നത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 16:52, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== പ്രശാന്തി സേവ. ==

പർത്തി സേവയെന്നും പറയാറുണ്ട്.

ഭാരതത്തിലെ സത്യസായി സമിതിയിലെ പ്രവർത്തകർക്ക് വർഷത്തിൽ 2 പ്രാവിശ്യം ഒരാഴ്ച വീതം പുട്ടപർത്തിയിലെ ആശ്രമത്തിൽ സേവാ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് പോകാൻ അവസരം ഉണ്ട്.

ഇതിനെ സായിഭക്തർ പറയുന്നത്

ആദ്ധ്യത്മിക പോസിറ്റീവ് ചാർജ് ചെയ്യാൻ പ്രശാന്തിനിലയത്തിലേക്ക് പോകുന്നു എന്നാണ്.

ഭൂമിയിലെ സ്വർഗം എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാവുന്ന പ്രശാന്തിനിലയത്തിലെ സേവാ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ആരും വേണ്ടെന്ന് വെയ്ക്കാറില്ല.

ഇതിന് ചില തയ്യാറെടുപ്പുകൾ ആവശ്യമുണ്ട്.

അവിടെ എങിനെ പെരുമാറണം തനിക്ക് കിട്ടുന്ന ഡ്യൂട്ടി എങിനെ ചെയ്യണം. ഇതിനൊക്കെ വേണ്ടി ജില്ലകൾ തോറും ബ്രീഫിംഗ് ക്യാബുകൾ നടത്താറുണ്ട്.

ആ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് കൊണ്ടു ചെന്നാലേ സേവാ പ്രവർത്തനം ചെയ്യാൻ അനുമതി ലഭിക്കൂ.

എല്ലാറ്റിനുപരി ഒരോ സമിതി കൺവീനറുടെ അറിവോടെ വേണം പ്രവർത്തകർ പോകേണ്ടത്.

ഡ്യൂട്ടി ചെയ്യുമ്പോൾ സ്ക്കാർഫ് ധരിച്ചിരിക്കണം.

സ്ക്കാർഫ് ധരിച്ച സേവാദൾ പറയുന്നത് അനുസരിക്കാൻഅവിടെ എത്തുന്ന മറ്റു ഭക്തർ ബാദ്ധ്യസ്തരാണ്.

സ്ക്കാർഫ് വളരെ പവിത്രതയോടെയാണ് ധരിക്കുന്ന ആൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത്.

സ്ക്കാർഫ് ധരിച്ചു കൊണ്ട് ഭക്ഷണം കഴിക്കാൻ പാടില്ല.

ഡൂട്ടി കഴിഞ്ഞാൽ ഊരി കൈയിൽ പിടിക്കണം.

അവിടെ താമസിക്കുന്ന ഒരാഴ്ച നമ്മുടെ ദിനചര്യയുടെ താളം മാറും.

ചായക്ക് ക്യൂ നിൽക്കണം

ഭക്ഷണത്തിനും

ഡ്യൂട്ടി ഷിഫ്റ്റ് മാറി മാറി വരും

അതൊക്കെ സഫർ ചെയ്യേണ്ടിവരും.

ഒരിക്കൽ പ്രശാന്തിസേവ സർവീസിന് പോയിട്ടുള്ളവർ അടുത്ത അവസരത്തിനായി കാത്തു കാത്തിരിക്കും. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 17:19, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== രാമകഥാരസവാഹിനി. ==

സായിഭക്തർ കർക്കിടക മാസത്തിൽ ആദ്ധ്യത്മരാമായണത്തോട് ഒപ്പം വായിക്കുന്ന ഗ്രന്ഥം.

ഭഗവാൻ ശ്രീ സത്യസായിബാബ ഏഴരക്കൊല്ലത്തോളം സനാതന സാരഥി മാസികയുടെ തെലുങ്ക് പതിപ്പിൽ എഴുതി പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കൃതി.

ഈ ഗ്രന്ഥത്തെ വായനക്കാർക്ക് പരിചയപ്പെടുത്തി കൊണ്ട്

പ്രൊഫ N കസ്തുരിസ്വാമി ഇതാക്കെ സൂചിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്.

പി കേളക്കുറുപ്പാണ് ഈ ഗ്രന്ഥം മലയാളത്തിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്തിരിക്കുന്നത്..

704 പേജുകൾ

രാമൻ - രാജകുമാരനും തത്വവും

രാമന് നിഴലായി സീതയും

ഭാരതഗമനം

മിത്രലാഭം

സ്വധാമത്തിലേക്ക്

തുടങ്ങി 32 അദ്ധ്യായങ്ങൾ.

സത്യത്തോട്  ചരിത്രത്തോട് ചേർന്ന് നിൽക്കുന്ന ഒന്നാണ്

രാമകഥാരസവാഹിനി.

ഒരവതാരം ആടിയ ലീലകകളെ കുറിച്ച്

മറ്റൊരു അവതാരം എഴുതിയ പുസ്തകം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 08:43, 15 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== തപോവനം. ==

ശ്രീ സത്യസായി സച്ചരിതത്തിന്റെ പേരാണ്.

എഴുതിയതു്

ശാന്തി ശ്രീ ജന്ധ്യാല വേങ്കടേശ്വര ശാസ്ത്രി.

മലയാള വിവർത്തനം

സായിദാസ്.

288 പേജുകൾ.

ദിവ്യതയിലേക്ക്

ദിവ്യാത്ഭുതങ്ങൾ

ഷിർദ്ദിസായി_പർത്തിസായി

ആതുരസേവാമന്ദിരം

ദു:ഖിതർക്ക് പ്രിയനായി - ആവശ്യക്കാർക്ക് അരികിലായി

തുടങ്ങി 18 അദ്ധ്യായങ്ങൾ ഈ ഗ്രന്ഥത്തിൽ ഉണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 09:13, 15 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== സായി പ്രോട്ടീൻ. ==

പരമ്പരാഗത രീതിയിൽ മില്ലറ്റ് ധാന്യങ്ങൾ കൊണ്ട് ഉണ്ടാക്കുന്ന പ്രതിരോധ പൊടി.

ശ്രീ സത്യസായി സേവാ സമിതികളിലെ വനിതാ വിഭാഗം ആണ് തങ്ങളുടെ സേവാ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഭാഗമായി ഇത് ഉണ്ടാക്കി വിതരണം ചെയ്തു പോരുന്നതു്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:02, 15 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഭഗവാൻ ശ്രീ സത്യസായി ഭജനാവലി. ==

സായി ഭക്തരുടെ കൈ പുസ്തകം.

234 പേജുകൾ

സായി സുപ്രഭാതം

ഗായത്രി മന്ത്രം

സായി ഗായത്രി

ലിംഗാഷ്ടകം

ശാന്തി മന്ത്രം

അഷ്ടോത്തരം

സത്യസായി സഹസ്രനാമാവലി

ആരതി സ്തോത്രം

ഗണേശ ഭജനകൾ

ഗുരു ഭജനകൾ

ദേവി ഭജനകൾ

ശിവഭജനകൾ

ശ്രീരാമ ഭജനകൾ

ശ്രീകൃഷ്ണ ഭജനകൾ

സർവ്വ മത ഭജനകൾ

പൊതുഭജനകൾ

അയ്യപ്പഭജന

മുരുകഭജനകൾ

തുടങ്ങി ഒരു സായി ഭക്തർ അറിഞ്ഞിരിക്കേണ്ട എല്ലാ ഭജനകളും ഈ പുസ്തകത്തിൽ ഉണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:17, 15 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ദീപസ്തംഭം മഹാശ്ചര്യം. ==

ആകാശവാണി കൊച്ചി നിലയത്തിന്റെ ഹൈക്കു സ്ക്രിപ്റ്റ് അവതരണം.

ചെറിയ സംഭാഷണങ്ങളിലൂടെ സരസമായി ചില ചാട്ടുളികൾ സമൂഹത്തിലേക്ക്  നമ്മിലേക്ക് അയയ്ക്കുന്ന പരിപാടി.

മൂനേ മൂന് കഥാപാത്രങ്ങൾ മാത്രം.

അതിലൊന്ന് ചായക്കടയാണന്നു മാത്രം.

രാഖിശ്യം ആണ് ചായക്കട നടത്തുന്നത്.

ചായക്കടക്കാരിയുടെ ഭർത്താവ് കഥാപാത്രത്തെയാണ്

അരുൺ ബാലകൃഷ്ണൻ

അവതരിപ്പിക്കുന്നത്.

ഇതിന്റെ രചന നിർവഹിച്ചിരിക്കുന്നത്

അരുൺ ബാലകൃഷ്ണൻ തന്നെയാണ്.

ഇതിന്റെ രചനയും അവതരണവും കാണുമ്പോൾ നടൻ ശ്രീനിവാസനെ ഓർമ്മവരുന്നു

നല്ല തിരക്കഥകൾ എഴുതാറുള്ള ശ്രീനിവാസൻ അതിൽ നിന്ന് സ്വയം ഏറ്റെടുക്കുന്ന റോൾ മണ്ടത്തരം ആവോളം കാണിക്കുന്ന കഥാപാത്രത്തെ ആയിരിക്കും.

സ്വയം ചെറുതായി മറ്റുള്ളവരെ വലുതാക്കി കാണിക്കാനുള്ള വിശാല മനസ്ക്കത. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 02:30, 16 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== തൽസമയം റിപ്പോർട്ടർ. ==

മാതൃഭൂമി ന്യൂസ് ചനലിന്റെ ജനപ്രിയ പരിപാടി.

ആകാശവാണിയുടെ കൗതുക വാർത്തകളോട് താരതമ്യം ചെയ്യാവുന്ന കാഴ്ചാനുഭവ വാർത്താശകലം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 02:36, 16 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഓടശ്ശേരി കുടുംബ ട്രസ്റ്റ്. ==

ഓടശ്ശേരി കുടുബട്രസ്റ്റ് രൂപീകരണ യോഗം സാഹിത്യകാരൻ

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി ആണ്  ചെട്ടിക്കാട് വെച്ച് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തത്.

മാല്യങ്കര   

കൊടുങ്ങലൂർ

അഞ്ചക്കുളം

ചെറായി 

ചെട്ടിക്കാട് എന്നിവിടങ്ങളിൽ താമസിക്കുന്ന ഓടശ്ശേരി കുടുംബങ്ങളിൽ പെട്ടവർ

ചെട്ടിക്കാട് വെച്ചാണ് ട്രസ്റ്റിന്റെ പ്രവർത്തനത്തിന് തുടക്കം കുറിച്ചത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 08:34, 16 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== മട്ടാഞ്ചേരി. ==

മട്ടാഞ്ചേരി എന്ന് കേൾക്കുമ്പോൾ മനസ്സിലേക്ക് എത്തുന്നത് പഴമയുട പ്രൗ ഡി വിളിച്ചോതുന്ന മട്ടാഞ്ചേരി മാർക്കറ്റാണ്.

സുഗന്ധ വ്യഞ്ജനകളുടെ പറുദീസ.

യൂറോപ്യൻമാരും അറബികളും കച്ചവടത്തിനെത്തിയ മാർക്കറ്റ്.

കൊച്ചിയുടെ മണം സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങളുടെ മണം കൂടിയാണന്ന് മട്ടാഞ്ചേരി മാർക്കറ്റ് ഇന്നും ബോദ്ധ്യമാക്കിതന്നു കൊണ്ടിരിക്കുന്നു.

ഒരിക്കൽ മട്ടാഞ്ചേരി എന്ന പേരുള്ള

മണ്ണുമാന്തിക്കപ്പൽ കൊച്ചിക്കായലിൽ വെച്ച് മുങ്ങി.

ഒരു പാട് വർഷങ്ങളുടെ പ്രയത്നങ്ങൾ കൊണ്ടാണ് ആ മണ്ണുമാന്തിക്കപ്പൽ കായലിൽ നിന്ന് പൊക്കി എടുക്കാൻ തന്നെ സാധിച്ചത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 09:17, 16 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഗ്രാമം നഗരമാകുന്ന അടയാളങ്ങൾ. ==

ഗ്രാമത്തിന്റെ നഗരത്തിലേക്കുള്ള വളർച്ച സ്വാഭാവികമാണെങ്കിൽ കൂടി അത് പെട്ടെന്ന് തിരിച്ചറിയുന്നത് വൻകിട ബിസിനസ്കാരാണ് എന്നതാന്ന് വാസ്തവം.

വൈപ്പിൻകര ഒരിക്കൽ ചെറായി പാലം വഴി മുസരീസ് നഗരവും ആയി ബന്ധം വെച്ചു.

ഗോശ്രീപാലം വഴി പൈതൃക പുരാതന നഗരമായ കൊച്ചിയുമായി കൂട്ടു ചേർന്നു.

അഴീക്കോട് പാലം വഴി അയൽജില്ലയുമായി കൈകോർക്കാൻ പോകുന്നു.

അപ്പൊപിന്നെ

നന്തിലത്ത് ജി മാർട്ട് എങ്ങിനെ ചെറായിൽ ഷോപ്പ് തുറക്കാതിരിക്കും. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:05, 17 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== എന്റെ ഗ്രാമം 2026. ==

ചെറായി

വൈപ്പിൻ കരയുടെ വടക്കെ അറ്റത്തുള്ള പള്ളിപ്പുറം ഗ്രാമ പഞ്ചായത്തിലെ ഒരു ഗ്രാമം.

ചെറായി എന്ന പേര് വന്നതിന് ഒരു കാരണം പറയപെടുന്നത്

ചേറായി എന്ന തറവാട്ടുകാർ ഈ നാട്ടിൽ താമസിച്ചിരുന്നു.ആ പേര് കാലക്രമേണ പറഞ്ഞ് പറഞ്ഞ് ഇങ്ങനെ ആയതാണ്.

ചെറായിയുടെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഭാഗം ദേവസ്വം നട ജംങ്ഷൻ ആണ്.

എറണാകുളത്തു നിന്ന് വരുന്ന വാഹനങ്ങൾ പറവൂർ ഭാഗത്തേക്ക് തിരിഞ്ഞു പോകുന്നത് ഇവിടെ നിന്നാണ്

അതുപോലെ തന്നെ വാഹനങ്ങൾ ഈ ജംങ്ഷനിൽ കൂടി മുനബം    കൊടുങ്ങലൂർ ഭാഗത്തേക്കും വാഹനങ്ങൾ കടന്നുപോകുന്നു. ച[[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 23:41, 19 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) ചെറായി ഗൗരീശ്വര ക്ഷേത്രം ഇവിടെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ശ്രീ നാരായണ ഗുരുദേവനാണ് പ്രതിഷ്ടകർമ്മം നിർവഹിച്ചത്. ജില്ലയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ആനകളെ അണിനിരത്തുന്ന ഉത്സവംഇവിടുത്തെ പ്രത്യേകത തന്നെ. ഇവിടെയാണ് പ്രശസ്തമായ ചെറായി ബീച്ച്.മയ്യാറ്റിൽ സത്യൻ അമച്വർ പരീഷണ നാടകങ്ങളുടെ വൈപ്പിൻകരയുടെ വക്താവായിരുന്നു ഇദ്ദേഹം. നാടകനടൻ രചയിതാവ് സംവിധായകൻ സംഘാടകർ തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ മികവ് പുലർത്തിയിരുന്നു.പഞ്ചായത്ത് സെക്രട്ടറിയായി റിട്ടയർ ചെയ്തു.
ദീർഘകാലം പള്ളിപ്പുറം സഹകരണ ബാങ്കിന്റെ പ്രസിഡന്റ് ആയിരുന്നു
അന്ന് ബാങ്കിന്റെ പ്രവർത്തന പരിധിയിൽ താമസിക്കുന്ന കലാകാരൻമാരെ സംഘടിപ്പിച്ച് സമന്വയ സാംസ്ക്കാരിക വേദി രൂപീകരിച്ച് പ്രവർത്തിച്ചു
cpm പ്രവർത്തകൻ കൂടിയായ ഇദ്ദേഹം പുരോഗമന കലാ സാഹിത്യസംഘം ഏരിയ സെക്രട്ടറിയായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.സഹകരണ രംഗത്തെ കുറിച്ച് ആധികാരികമായ ലേഖനങ്ങൾ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്.

== എന്റെ ഗ്രാമം 2026. ==

എടവനക്കാട്.

വൈപ്പിൻകരയിലെ മധ്യഭാഗത്തുള്ളപഞ്ചായത്ത്.

[[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 07:15, 20 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) സാഹിത്യ സാംസ്ക്കാരിക സിനിമാ മേഖലയിലെ ഒത്തിരിയേറെ പ്രതിഭകൾക്ക് ജന്മം നൽകിയ നാട്.
ഒരുപാട് വർഷങ്ങളുടെ പഴക്കമുള്ള
അണിയിൽ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രം
ST അബ്രോസ്ചർച്ച് തുടങ്ങിയ ദേവാലയങ്ങൾ ഇവിടെ ഉണ്ട്. 
അണിയിൽ മാർക്കറ്റ് ഗ്രൗണ്ട്.
30 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് വരെ വൈപ്പിൻ കരയിലെ പൊതുപരിപാടികളായ ഓണക്കളി മത്സരം സൈക്കിൾ സർക്കസ് മാജിക് ഷോ കവിയരങ്ങ് ആർട്ട്സിനിമാ പ്രദർശനം തെരുവുനാടകം  രാഷ്ട്രീയ വിശദീകരണ യോഗങ്ങൾ ഒക്കെ നടന്നിരുന്ന സ്ഥലം.

കോസ്മോപോളിസ്റ്റിക്കൽ ട്യൂഷൻ സെന്റർ.
ഇന്ന് ട്യൂഷൻ വരെ ബിസിനസ് ആയി മാറിക്കഴിഞ്ഞ കാലത്ത് ട്യൂഷൻ സൗജന്യമായി എടുത്തിരുന്ന ഒരു സ്ഥാപനം ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന് കേൾക്കുമ്പോൾ വിശ്വസിക്കാൻ പ്രയാസം കാണും.
എടവനക്കാട് വാച്ചാക്കൽ കിഴക്ക് ഭാഗത്ത് അങ്ങിനെ ഒരു ട്യൂഷൻ സെന്റർ ഉണ്ടായിരുന്നു.
പഠിക്കാൻ മോശമായ കുട്ടികളോട് സ്ക്കൂൾ അദ്ധ്യാപകർ തന്നെ ഈ ട്യൂഷൻ സെന്റർ സജസ്റ്റ്‌ ചെയ്യാറുണ്ടായിരുന്നു.പ്രത്യേകിച്ച് സാമ്പത്തികമായി താഴ്ന്ന നിലയിൽ ഉള്ള കുട്ടികളോട്.
എടവനക്കാട് KPMHSൽ ആറാം ക്ലാസിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ
എഴുത്തുകാരൻ
സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി
ആ ട്യൂഷൻ സെന്ററിൽ ട്യൂഷന് പോകാറുള്ള ഓർമ്മകൾ പറയാറുണ്ട്. സ അണിയിൽ സിസിലിയൻ പ്ലെയിറ്റ് വർക്ക് ഇവിടെ പ്രധാനമായും നിർമ്മിച്ചിരുന്ന് ചെമ്മീൻകെട്ടുകളിൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന വലിയ ചില്ലുപെട്ടി വിളക്കുകളാണ്. ഇത് ഉണ്ടാക്കുന്ന സ്പെഷലിസ്റ്റ് തന്നെയായിരുന്നു. തീരെ പൊക്കം കുറഞ്ഞ ജോർജ് ചേട്ടൻ.

== മലയാളി മങ്ക. ==

മലയാളതനിമ വിളിച്ചോതുന്ന കേരളത്തിലെ സ്ത്രീകളുടെ ട്രെഡീഷണൽ ഡ്രെസ്സാണ് സെറ്റും സാരിയും

ഇത് സാധാരണ മലയാളികളായ സ്ത്രീകൾ ധരിച്ചു കാണുന്നത് ചിങ്ങമാസത്തിലും കേരളപിറവി ദിനത്തിലുമാണ്.

കേരളത്തിലെ സ്ത്രീകളുടെ മാന്യമായ വസ്ത്രം സാരി തന്നെയാണ്.

നമ്മുടെ പുകൾപെറ്റ കവികളെല്ലാം മലയാള തനിമയുള്ള മലയാളി മങ്കയെ കുറിച്ച് ഏറെ പാടി വെച്ചിട്ടുണ്ട്.

കേരള സാരി ഉടുത്ത് മുടിയിൽ മുല്ലപൂ ചൂടി കാച്ചെണ്ണയുടെ സുഗന്ധം പരിലസിപ്പിക്കുന്ന മലയാള മങ്ക സൗന്ദര്യത്തിന്റെ പര്യായം തന്നെ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 01:00, 21 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) വിശേഷാവസരങ്ങളിൽ മുണ്ടും നേരിയതും സ്ത്രീകൾ ധരിക്കാറുണ്ട്. പുരുഷൻമാർ മുണ്ടും ഷർട്ടും.

== ശനിദശ. ==

കൊച്ചി ആകാശവാണിയുടെ റേഡിയോ കാർട്ടൂൺ പരമ്പര.

ശനിയാഴ്ചതോറും രാവിലെ 7.20 ന് ഈ ജനപ്രിയ പരിപാടി കേൾക്കാം.

ശബ്ദ കഥാപാത്രങ്ങൾ

പ്രീതി ജോസഫ്

ശശിധരൻ

മാർട്ടിൻ

കുര്യാക്കോസ്

ഹാസ്യത്തിലൂടെ ജനകീയ സാമൂഹിക പ്രശ്നങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന രസകരമായ സ്ക്രിപ്റ്റ് ഇതിന് പിൻബലം നൽകുന്നുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 02:04, 22 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== കരുത്തല വർത്തമാനങ്ങൾ. ==

ഏകദേശം 60 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപുവരെ ഗ്രാമങ്ങളിലൊക്കെ പ്രധാന രാഷ്ട്രീയ വർത്തമാനങ്ങൾ നടന്നു വരുന്നതൊക്കെ ചായക്കടകളിലും ബാർബർ ഷോപ്പുകടകളിലുംഒക്കെയായിരുന്നു.

അത്തരം പാരമ്പര്യങ്ങൾ ഇപ്പോൾ ചെറായി ഗ്രാമത്തിലും നടന്നു വരുന്നുണ്ട്.

രാവിലെ നടക്കാൻ ഇറങ്ങുന്നവരുടെ ഇടതാവളമാണ് കരുത്തലയിലുള്ള 

RK ടീ ഷോപ്പ്.

അവരുടെയൊക്കെ കാലി ചായയുടെ അകബടിയോടുള്ള വർത്തമാനങ്ങൾ

രാഷ്ട്രീയ സാമൂഹിക വിഷയങ്ങൾ ടച്ച് ചെയ്യാറുണ്ട്.

വൈകുന്നേരങ്ങളിൽ ജീവിത സായം സന്‌ധ്യയിൽ എത്തി നിൽക്കുന്ന പ്രായക്കാർ ചിലർ പതിവായി ഒത്തുകൂടുന്ന ഇടം കരുത്തലയിലെ

അന്നപൂർണേശ്വരി ഹോട്ടൽ.

അവിടെ കൂടുതലായി നടന്നു വരുന്നത്

സമകാലിക രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചകളും

പ്രതിവാദങ്ങളുംഒക്കെയാണ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 05:19, 22 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)</text>
      <sha1>gcxw62rpar6etj87aon3plb6pdhp2m3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4661028</id>
      <parentid>4661004</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T08:20:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-43397-96</username>
        <id>221212</id>
      </contributor>
      <comment>/* ആരും തിരിഞ്ഞു നോക്കാതെ കൊച്ചിയുടെ തീരങ്ങൾ. */ പുതിയ ഉപവിഭാഗം</comment>
      <origin>4661028</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="110523" sha1="pe0cfi2vjllr7c0ffsbm823ahv3uury" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി | സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 02:25, 26 ജൂലൈ 2026 (UTC)

== രവി വാര കുറിമാനങ്ങൾ ഞായറാഴ്ചകളിൽ എഴുതി പ്രസിദ്ധപെടുത്തുന്ന കുറിപ്പുകൾ രവി എന്നാൽ ഞായർ സൂര്യൻ എന്നൊക്കെ അർത്ഥം വരുന്നുണ്ട്. ഞായറാഴ്ചകളിൽ ഉള്ള എഴുത്തുകുത്തുകളൊക്കെ നമുക്ക് ഈ ഗണത്തിൽ പെടുത്താം ==

ഞായറാഴ്ച കുറിപ്പുകൾ [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42780-63|&amp;#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42780-63|talk]]) 04:37, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി
Cinephile plus ൽ രവിവാര കുറിമാനങ്ങൾ എന്ന പേരിൽ
വൈപ്പിൻകരയിലെ സിനിമാക്കാരെ കുറിച്ച് ഒരു പംക്തി എഴുതിവരുന്നു. പഴയകാല സിനിമാനടൻ വിൻസന്റ്
ശങ്കരാടി       സിദ്ധിക്ക്
വ്യാസൻ എടവനക്കാട്   
ഞാറക്കൽ ശ്രീനി തുടങ്ങിയവരെ കുറിച്ച് ഇതിനകം എഴുതിക്കഴിഞ്ഞു. ബെന്നി പി നായരബലത്തെ കുറിച്ചും എഴുതി. മജീദ് എടവനക്കാട് അന്നബെൻ എന്നിവരും രവി വാര കുറിമാനത്തിലെ
സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായിയുടെ എഴുത്തിൽ എത്തിക്കഴിഞ്ഞു.

== മഹാബലി ==

ഓണക്കാലത്ത് കേരളം നന്ദർശിക്കാൻ എത്തുന്ന കേരളം വാണിരുന്ന മഹാരാജാവ്.അസുര ചക്രവർത്തി.ആയോധന കലയിൽ നിപുണൻ. പരമസാത്വികൻ ഈശ്വരവിശ്വാസി വിഷ്ണുഭക്തൻ വിഷ്ണു ഇദ്ദേഹത്തിന് വേണ്ടി സുതലം എന്ന സ്വർഗ്ഗം തന്നെ സൃഷ്ടിച്ചു നൽകി. അല്ലാതെ പാതാളത്തിൽ നിന്നല്ല അദ്ദേഹം ഓണക്കാലത്ത് തന്റെ പ്രജകളെ കാണാൻ എത്തുന്നത്.എക്കാലത്തേയും രാജ്യങ്ങൾക്ക് മാതൃകയായി ഭരിച്ചിരുന്ന ആ രാജാവിനെ ഇനിയെങ്കിലും കുടവയറും കൊബൻ മീശയും ആയിട്ടുള്ള ഒരു രൂപമായി നാം ചിത്രീകരിച്ചു കൂട. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42780-63|&amp;#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42780-63|talk]]) 04:48, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== വാവ ==

വൈപ്പിൻ ആർടിസ്റ്റ് വെൽഫയർ അസോസിയേഷൻ എന്ന കലാ സംഘടനയുടെ ചുരുക്ക പേരാണ് വാവ വിവിധ കലാപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന വൈപ്പിൻ കര നിവാസികളായ 500 കലാ പ്രവർത്തകർ ഇതിൽ അംഗങ്ങളാണ്.വൈപ്പിൻ കരയിലെ വിവിധ പഞ്ചായത്തുകളിൽ വിവിധ യൂണിറ്റുകളായാണ് പ്രവർത്തിച്ചു വരുന്നത്.ആ സ്ഥാനം ഞാറക്കൽ. രക്ഷാധികാരി ബെന്നി P നായരബലം.

പ്രസിഡന്റ് സിപ്പി പള്ളിപ്പുറം

ജനറൽ സെക്രട്ടറി അനിൽ പ്ലാവിൻസ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42780-63|&amp;#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42780-63|talk]]) 04:57, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) വൈപ്പിൻകരയിലെ ചില കലാകാരൻമാർ മലയാള സിനിമാ പ്രവേശനത്തിനുള്ള ചവിട്ടുപടിയായി ഈ സംഘടനയെ ഉപയോഗിച്ച് വരുന്നു. പണ്ട് കൊച്ചിൻ കലാഭവൻ മലയാള സിനിമക്ക് ഒരുപറ്റം നല്ല കലാ പ്രതിഭകളെ നൽകിയതു പോലെ വാവയിൽ നിന്ന് കുറെയേറെ കലാകാരൻമാർ മലയാള സിനിമാലോകത്ത് എത്തിയിട്ടുണ്ട്.
വാവയിലെ അംഗങ്ങൾക്ക് വിഷു കൈനീട്ടം പെൻഷൻ ചികിത്സാ സഹായംഒക്കെ കൊടുത്തു വരുന്നുണ്ട്. വാവ കുട്ടിക്കൂട്ടം എന്ന പേരിൽ കുട്ടികളേയും അംഗങ്ങളായി ചേർക്കുന്നുണ്ട്. ഞാറക്കലിൽ വാവക്ക് ഒരു ലൈബ്രറി ഉണ്ട് .
വർഷംതോറും വാവ കുട്ടികൾക്കായി ചിത്രരചന മത്സരം നടത്താറുണ്ട്.
കുട്ടികളെ വാദ്യ ഉപകരണങ്ങൾ പഠിപ്പിക്കുന്ന ക്ലാസ്സുകളും നടത്തിവരുന്നു.

== നോർത്ത് പറവൂർ സായി സമിതി ==

വടക്കൻ പറവൂർ Kmk കവലക്ക് അടുത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. വ്യാഴാഴ്ചകളിൽ വൈകീട്ട് 6 മണിക്ക് വേദ ജപവും തുടർന്ന് ഭജനയും നടന്നു വരുന്നുണ്ട്. ഞായറാഴ്ചകളിൽ സേവാ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ നടക്കുന്നുണ്ട്. സമിതി കൺവീനർ വിനോദ്

സത്യസായി സമിതി ജില്ലാ പ്രസിഡന്റ് VB മനോജ്   പ്രസിദ്ധ സംഗീതജ്ഞരായ പറവൂർ ശ്രീനിവാസൻ   പറവൂർ രമേശ് സദാശിവ്    സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി തുടങ്ങിയവരും പറവൂർ ശ്രീ സത്യസായി സേവാ സമിതിയിൽ അംഗങ്ങളാണ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42780-63|&amp;#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42780-63|talk]]) 05:11, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== കാനപ്പിള്ളി ക്ഷേത്രം ==

വൈപ്പിൻ കരയിലെ എടവനക്കാട് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കുടുംബ ക്ഷേത്രം. 80 വർഷത്തോളം പഴക്കം ഉണ്ട്.പ്രധാന പ്രതിഷ്ടകൾ അന്നപൂർണേശ്വരി  ഭദ്രകാളി. ഉപപ്രതിഷ്ടകളായി കുറുബ ഭഗവതി കാപ്പിരി വിഷ്ണുമായ  മുത്തപ്പൻ ഗുരുമൂർത്തി തുടങ്ങിയവയാണ്. എടവനക്കാട്  പറവൂർ  കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭാഗത്ത് താമസിക്കുന്ന കാനപ്പിള്ളി കുടുബാംഗങ്ങളുടെ കുടുംബ ക്ഷേത്രമാണ്. പ്രതിഷ്ഠാദിന ഉത്സവത്തിന് 10 ദിവസം മുൻപ് ഉപദേവതകൾക്ക് അരിപ്പൊടി കലിശം നിവേദിക്കുന്നത് പതിവാണ്. തുടർന്ന് ഉത്സവം കഴിയും വരെ കാനപ്പിള്ളി തറവാട്ടിൽ പെട്ട എല്ലാവരും നോമ്പെടുക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42780-63|&amp;#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42780-63|talk]]) 05:27, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)കരിങ്കുട്ടി  അറുകല തുടങ്ങിയ ഉപദേവതമാകരും ക്ഷേത്രത്തിൽ ഉണ്ട്.

== സാഹിത്യ സ്വാശ്രയ സംഘം ==

പറവൂർ സാഹിത്യ പ്രവർത്തക സ്വാശ്രയ സംഘം. പറവൂർ കേന്ദ്രമായി പ്രവർത്തിച്ചു വരുന്ന ഈ സാഹിത്യ സംഘടയിൽ വൈപ്പിൻ    പറവൂർ നിവാസികളായ 25 പേർ അംഗങ്ങളായി ഉണ്ട്. സംഘം വർഷംതോറും സാഹിത്യ ശ്രീ എന്ന പേരിൽ അവാർഡ് നൽകി വരുന്നുണ്ട്. സാഹിത്യശ്രീ എന്ന മിനി മാസികയും പ്രസിദ്ധീകരിച്ച് വരുന്നുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42780-63|&amp;#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42780-63|talk]]) 05:34, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഓലക്കൊട്ടക ==

പണ്ട് സിനിമാ തീയറ്ററുകൾ A B C തുടങ്ങിയ തരം തിരിവോടെ ആയിരുന്നു. A class തീയറ്ററുകളിലായിരുന്നു റീലീസ് പടങ്ങൾ വന്നിരുന്നത്. പിന്നെ അതു് B യിലേക്ക് മാറ്റും C ക്ലാസ് എന്ന ഓലക്കൊട്ടകളിൽ എത്തുമ്പോൾ മാസങ്ങൾ കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ടാകും. എങ്കിലും ചില സിനിമകൾക്ക് റിലീസ് തീയറ്ററുകളിൽ കിട്ടിയതിൽ കൂടുതൽ കളക്ഷൻ ഓലക്കൊട്ടകളിൽ കിട്ടാറുണ്ട്. ഓലകൊട്ടകളിൽ ഏറ്റവും നിരക്ക് കുറവ് തറ ടിക്കറ്റിനാണ്. 25 പൈസ. അതിന് പിറകെ ബെഞ്ച്  പിന്നെ ചാരുബഞ്ച് അതു കഴിഞ്ഞ് കസേര  പിന്നെ കുഷ്യനിട്ട കസേര. തറ ടിക്കറ്റ് കാർ പൂഴി മണ്ണിലാണ് ഇരിക്കേണ്ടത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42711-48|&amp;#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42711-48|talk]]) 13:28, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== വിക്കീപീഡിയ ==

സാഹിത്യരചന തുടങ്ങിയ കാലത്ത് റഫറൻസ് ചെയ്തൊക്കെ എഴുതേണ്ടിവരുമ്പോൾ ലൈബ്രറിയിൽ ചെന്ന് മണിക്കൂറുകളോളം റഫറൻസ് മുറിയിൽ ഇരിക്കാറ് പതിവുണ്ടായിരുന്നു.പക്ഷെ ഇപ്പോൾ അതിന്റെ ആവശ്യമില്ല

വിരൽ തുമ്പിലെ അറിവിന്റെ കലവറയായ വിക്കീപീഡിയ ഉണ്ടല്ലോ.

വിവരങ്ങൾ അപ്ഡേഷൻ നടത്തി ചേർക്കുന്നതുകൊണ്ട് വരും തലമുറ വരെ വിക്കീപീഡിയയെ ഹൃദയത്തോട് ചേർത്തു നിർത്തും. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42711-48|&amp;#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42711-48|talk]]) 13:40, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ആകാശവാണി ==

ഒരു തലമുറയുടെ സമയ ഘടികാരം. ഒരു കാലത്ത് മലയാളികളുടെ ദിനചര്യ വരെ ക്രമീകരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നതു് ആകാശവാണി പരിപാടികളുടെ സമയം നോക്കിയായിരുന്നു. റിസ്റ്റ്‌ വാച്ചിന്റെ സമയം കറക്ട് ചെയ്യാനുള്ള അവസാന വാക്ക് റേഡിയോ ടൈം തന്നെ. ഒരു കാലത്ത് സമ്പന്ന തറവാടുകളിൽ തൊടിയിൽ ഒരു കൊബനാനയും പൂമുഖത്ത് ഈട്ടിത്തടി മേശമേൽ ഒരു വാൽവ് റേഡിയോ ഇതൊക്കെയായിരുന്നു ആഢ്യതയുടെ പര്യായം.

തെറ്റില്ലാതെ മലയാളം പറയാൻ അന്നും ഇന്നും തുണ ആകാശവാണി തന്നെ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42711-48|&amp;#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42711-48|talk]]) 15:21, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ചന്തേരവം ==

നാട്ടു ചന്തകളിൽ ഉള്ള ലേലംവിളി വില പേശലുകൾ സാധനങ്ങളുടെ വിലകൾ വിളിച്ച് പറഞ്ഞ് ചന്തയിൽ എത്തുന്നവരെ ആകർഷിക്കൽ കച്ചവടക്കാർ തമ്മിൽ കച്ചവടംത്തെ ചൊല്ലിയുള്ള തർക്കങ്ങൾഒക്കെ ഇടകലർന്ന് ചന്ത ദിവസം ചന്തയിൽ ഒരു ശബ്ദ കോലാഹലം ഉയരാറുണ്ട്. അതാണ് ചന്തേരവം'. പണ്ടുകാലത്ത് കുട്ടികളെ ഇതൊക്കെ പറഞ്ഞ് കളിയാക്കാറ് പതിവുണ്ട്. അതായത് കടയിൽ പലവ്യജ്ഞനങ്ങൾ വാങ്ങാൻ പോകുന്ന കുട്ടിയോട് 20പൈസക്ക് ചന്തേരവം വാങ്ങി വരാൻ പറയും. ചിലപ്പോൾ കടക്കാരൻ മറുപടി കൊടുക്കുന്നതും അതിനൊക്കെ ചേരും വിധത്തിലായിരിക്കും അതായത്  ചന്തേരവം തീർന്നു പോയി വെള്ളിയാഴ്ച ചന്തക്ക് പോകുമ്പോൾ വാങ്ങീട്ട് വരാം എന്നൊക്കെ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42711-48|&amp;#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42711-48|talk]]) 23:48, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ജല ഗതാഗതം അരനൂറ്റാണ്ട് മുൻബ് ==

പണ്ട് പ്രധാന യാത്രകൾ വെള്ളത്തിലൂടെ ആയിരുന്നു. ദീർഘ ദൂര യാത്രകൾക്ക് വലിയ യാത്രാബോട്ടുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. ചിലതൊക്കെ രണ്ടു നിലകൾ വരെ ഉണ്ടായിരുന്നു.ഫസ്റ്റ്‌ ക്ലാസ് സെക്കന്റ് ക്ലാസ് തരം തിരിവും ഉണ്ടായിരുന്നു.അത്തരത്തിലുള്ള ഒരു ബോട്ടായിരുന്നു എറണാകുളം - കോട്ടപ്പുറം സർവീസ് നടത്തിയിരുന്ന ലോഡ് കൃഷ്ണബോട്ട്. അത്തരം ബോട്ടുകളിൽ മുറുക്കാൻ കടകളും ചായക്കടകളും ഉണ്ടായിരുന്നു. സമയം പോക്കാൻ ചീട്ടുകളി ചെസ്കളി ഓക്കെ ഉണ്ടായിരുന്നു. പഴമക്കാർ അന്നത്തെ ബോട്ട് ചായക്കടയിൽ നിന്ന് കഴിച്ച ചെമ്മീൻ ചേർത്ത പരിപ്പുവടയെക്കുറിച്ച് പറയുണ്ട്. വേലിയേറ്റം കുറഞ്ഞ സമയങ്ങളിൽ ഈ കൂറ്റൻ ബോട്ടുകൾ ജെട്ടിയിലേക്ക് അടുക്കില്ല. അതിന് പരിഹാരമായി പുഴയുടെ നടുക്ക് ബോട്ട് നിർത്തി അവിടെ ഇറങ്ങേണ്ട ആളുകളെ വഞ്ചി ചെന്ന് അതിലേക്ക് ആളുകളെ കയറ്റി ജെട്ടിയിലേക്ക് തത്തിക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42711-48|&amp;#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42711-48|talk]]) 14:27, 4 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)വേളാങ്കണ്ണി   ശ്രീകൃഷ്ണ  ചാമ്പച്ചൻ തുടങ്ങിയ ബോട്ടുകളും സർവീസ് നടത്തിയിരുന്നു.

== ഉള്ളാന്തി പാലം ==

എറണാകുളം മേനക യുടെ അടുത്ത് ഉള്ള പാലം. പണ്ട് പാലങ്ങൾ കുറവായ കാലത്ത് ഈ പാലത്തിലൂടെ ബസ്സിൽ യാത്ര ചെയ്യുമ്പോൾ ഇറക്കത്തിലേക്ക് ഇറങ്ങുമ്പോൾ യാത്രക്കാരുടെ ഉള്ളിൽ ഒരു ആന്തൽ ഉണ്ടാകുമായിരുന്നത്രേ. ഊഞ്ഞാൽ പൊക്കത്തിൽ ആടി താഴേക്ക് വരുമ്പോൾഉള്ള അനുഭവം. ചന്തപ്പാലം എന്നും ഈ പാലത്തിനെ വിളിക്കാറുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42711-48|&amp;#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42711-48|talk]]) 04:55, 5 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== അല്ലായാബൽകടവ്. ==

എറണാകുളം പ്രസ്ക്ലബിന്റെ ഓപ്പൺ എയർ സ്പെയ്സ്. എറണാകുളത്തിന്റെ ഹൃദയമായ മറെെൻഡ്രവ് ൽ പ്രസ്ക്ലബ് റോഡിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42711-48|&amp;#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42711-48|talk]]) 06:49, 5 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഓണ പൂക്കളക്കൂവൽ ==

തൃക്കാക്കരയപ്പോ

എന്റെ പഠിക്കേലും വായോ

ഞാനിട്ട പൂക്കളം കാൺമാനും വായോ

അതേതോ അതെന്തോ

പൂ ഹേയ്.... പൂ ഹേയ്

വാഴ കുലച്ചങ്ങ് വടക്കോട്ടും ചാഞ്ഞേ

വാഴപ്പഴം തിന്നാൻ ചില പിള്ളേരും വന്നേ.

പിള്ളേരെ പിടിക്കാൻ ചില കള്ളേരും വന്നേ

അതേതോ അതെന്തോ

പൂഹേയ്.... പൂഹേയ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-42711-48|&amp;#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-42711-48|talk]]) 16:02, 5 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഗ്യാപ് ==

കേരളത്തിന്റെ പ്രൈവറ്റ് ബസ്കാർ അവലമ്പിക്കുന്ന സമയ ക്രമീകരണ സംവിധാനം.പിറകിലെ ബസിലെ തൊഴിലാളി മുന്നിൽപോകുന്ന ബസ് കൃത്യ സമയത്താണ് ഓടി കൊണ്ടിരിക്കുന്നത് എന്ന് ചെക്ക് ചെയ്യാനായി മുന്നിലെ ബസിൽ യാത്ര ചെയ്യുന്നു. സമയം പാലിച്ച് ഓടിയില്ലെങ്കിൽ അവർ അപ്പൊ ഇടപെടും. ചില ബസ്സുകൾ തമ്മിലുള്ള ഇടവേള മിനിറ്റുകളുടെ വ്യത്യാസം ഉണ്ടാകുകയുള്ളൂ..അപ്പൊ അവരെ സംബന്ധിച്ച് സെക്കന്റ് പോലും വിലപ്പെട്ടതാണ്. ഇവരുടെയൊക്കെ കൈയിൽ സ്റ്റോപ്പ് വാച്ച് വരെയുണ്ട്. ഒരു സ്റ്റോപ്പിൽ ബസ് നിർത്തി കഴിഞ്ഞ് ആളെക്കയറ്റി പോകാൻ എത്ര സെക്കന്റ് വേണമെന്ന് വരെ തീരുമാന മുണ്ട്. എവിടെയെങ്കിലും ബ്ലോക്ക് കിട്ടിയാൽ മൂനോ നാലോ സ്റ്റോപ്പ് ആളെ എടുക്കാതെ വിട്ടു കൊടുത്ത് ഓടുന്നുണ്ടോ എന്ന് കൂടി ഗ്യാപ് തൊഴിലാളികൾ ശ്രദ്ധിക്കാറുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 23:05, 6 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ദിവ്യാത്മ സൽസംഗ പരമ്പര ==

എഴുത്തുകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി

നോർത്ത് പറവൂർ ക്രി സത്യസായി സേവാ സമിതിയിൽ കോർഡിനേറ്റ് ചെയ്ത 40 വ്യാഴാഴ്ചകളിൽ നീണ്ടു നിന്ന സൽസംഗങ്ങൾ.

15 വയസ്സു മുതൽ 76 വയസ്സു വരെയുള്ള 40 സായി ഭക്തർ തങ്ങളുടെ അനുഭവങ്ങൾ പങ്കിട്ടു... [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 13:17, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഹൃദയത്തിൽ തൊട്ട് ==

ഷിർദ്ദിസായി സച്ചരിതത്തിലെ കഥാപാത്രങ്ങളുടെ ഭക്തി ജീവിതപാതയിൽ അനുകരിച്ച് ജീവിച്ച നോർത്ത് പറവൂർ സത്യസായി സേവാ സമിതിയിലെ സായി ഡിവോട്ടികളെക്കുറിച്ച് സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി

നവ മാധ്യമങ്ങളിൽ എഴുതിയ പരമ്പര. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 13:24, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== പത്രവും പത്രധർമ്മവും. ==

പുരോഗനകലാസാഹിത്യ സംഘം ചെറായി യൂണിറ്റും ചെറായി അഴിക്കോടൻ വായനശാലയും ചേർന്ന് നടത്തിയ നാല് ആഴ്ചകൾ നീണ്ടുനിന്ന സിംപോസിയം.

കോർഡിനേറ്റർ സാഹിത്യകാരൻ

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 14:03, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) സിപ്പിപള്ളിപ്പുറം ഉദ്ഘടകനായിരുന്നു.

== വെള്ളപ്പൊക്കം ==

നദികളിലേയും കായലിലേയും ഇടതോടുകളിലേയും ചെളി നീക്കം ചെയ്താൽ വെള്ളപ്പൊക്കം ഒരു പരിധി വരെ തടയാനാകും.

2018 ലെ പ്രളയത്തിൽ അടിഞ്ഞുകൂടിയ ചെളിയും വൻ മരങ്ങളുടെ അവശിഷ്ടങ്ങളും നീക്കം ചെയ്യണം.

പുതിയ പാലങ്ങൾ പണിയുന്ന സമയത്ത് കായലിലൊക്കെ ബണ്ട് കെട്ടാറുണ്ട്. പക്ഷെ പാലം ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു കഴിഞ്ഞ് വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞാലും ആ ബണ്ടുകളിൽ പലതും നീക്കം ചെയ്യാറില്ല. അതും വെള്ളത്തിന്റെ സ്വഭാവികമായ നീരൊഴുക്കിന് തടസ്സമാകും. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:28, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ലെന്റിംഗ് ലൈബ്രറി മോഹൻ ==

എറണാകുളം പ്രസ് ക്ലബ് റോഡിൽ വൈക്കം മുഹമ്മദ് ബഷീർ ബുക്ക് സ്റ്റാളുമായി താമസിച്ചിരുന്ന കാലത്ത് ബഷീറിന് ഏറെ അടുപ്പമുണ്ടായിരുന്ന ഒരാളാണ് പച്ചാളത്തുകാരനായ മോഹൻ..

അദ്ദേഹം അന്ന് ബഷീറിന്റെ ബുക്ക് സ്റ്റാളിന്റെ അടുത്ത് പലചരക്ക് കട നടത്തിയിരുന്നു.

പിന്നീട് ആ കട ലെന്റിംഗ് ലൈബ്രറിയായി.

ഞാൻ 5 വർഷം മുൻബ് സിറ്റിലൈറ്റ് മാസികയിൽ ബേപ്പൂർ സുൽത്താനെ കുറിച്ച് ഒരു ലേഖനം തയ്യാറേക്കേണ്ട ആവശ്യത്തിലേക്കായി മോഹൻ ചേട്ടനെ ഇന്റർവ്യൂ ചെയ്യുക ഉണ്ടായി. മോഹനേട്ടനെ ബഷീർ ഒരു കൊച്ചനുജനെ പോലെ സ്നേഹിച്ചിരുന്നു.

മലയാളത്തിന്റെ തകഴി ഉൾപെടെയുള്ള എല്ലാ എഴുത്തുകാരേയും അവിടെ വന്നു കണ്ടിട്ടുണ്ടത്രേ. കൂടാതെ സത്യൻ    അടൂർഭാസി തുടങ്ങിയ സിനിമാക്കാരും വരാറുണ്ട്.

ബഷീറിന് ഏറെ അടുപ്പമുണ്ടായിരുന്ന മറ്റൊരാൾ അന്ന് ഏറ്റവും ഇളമുറക്കാരനായ പ്രൊഫ M K സാനുമാഷായിരുന്നു.

മോഹനേട്ടൻ വഴി എനിക്ക് കൊച്ചിയുടെ കഥാകാരൻ എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാവുന്ന

എം എം മേനോനെ പരിചയപെടാനും സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 16:00, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ആൾക്കൂട്ടത്തിൽ നിന്ന് പോസിറ്റീവ് എനർജി സ്വീകരിച്ച് ആയുസ്സ് കൂട്ടിയവർ. ==

സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി സാഹിത്യശ്രീ മാസികയിൽ എഴുതിയ ലേഖനം.

ലേഖനത്തിൽ ഉമ്മൻചാണ്ടി  വി എസ്സ് അച്ചുതാനന്ദൻ  എം ടി വാസുദേവൻ നായർ  പ്രൊഫ എം കെ സാനു  തുടങ്ങിയവരുടെ സമൂഹമായുള്ള ഇടപെടലുകളാണ് പ്രതിപാദിച്ചിരിക്കുന്നതു്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 05:54, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഓർമ്മക്കുടന്ന ==

1062 എഴുത്തുകാരുടെ രചനകളുമായെത്തിയ ഇന്ന് ഇൻലന്റ് മാസികയുടെ 40ാം വാർഷിക പതിപ്പ്. ഇതിൽ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി യുടെ രചന വായിക്കാൻ സാധിക്കും. ഇന്ന് മാസികയുട പത്രാധിപർ 

കവി മണബൂർ രാജൻബാബു ആണ്.. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 06:08, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== തേലതുരുത്തിൽ നിന്നൊരു യാത്ര. ==

മാഞ്ഞാലി ചിന്താ തീയറ്റേഴ്സ് വർഷം തോറും നടത്താനുള്ള ജനകീയ കവിയരങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തപ്പോൾ ആ അനുഭവങ്ങൾ എഴുത്തുകാരൻ

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി ഒരു കഥയാക്കി എഴുതി.

ആ കഥയാണ് തേല തുരുത്തിൽ.... [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 06:29, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== പ്രേമസ്വരൂപലു. ==

ഭഗവാൻ ശ്രീ സത്യസായിബാബയെക്കുറിച്ച്

എഴുത്തുകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി

എഴുതിയ കവിത. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 06:32, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) ഈ കവിത സംഗീതം നൽകി കവയത്രി mc അമ്മിണി ടീച്ചർ ആലപിച്ചി ട്ടുണ്ട്.
പ്രേമസ്വരൂപലു എന്നത് തെലുങ്ക് വാക്കാണ്. തന്റെ ഭക്തരെ ഈ വാക്ക് ഉപയോഗിച്ചാണ് ശ്രീ സത്യസായിബാബ അഭിസംബോധന ചെയ്യാറ് പതിവ്. പ്രേമത്തിന്റെതൽ സ്വരൂപമായ ഭക്തരെ എന്ന് വാക്യാർത്ഥം.

== സാഹിത്യവാരാവലോകനം@100 ==

സാഹിത്യവേദി കോട്ടയം ഓൺലൈൻ ഗ്രൂപ്പിൽ നടത്തിയ സാഹിത്യവാരാവലോകനം. ഞായറാഴ്ച തോറും ആ ഒരാഴ്ചക്കാലത്തെ കഥകളും കവിതകളും അവലോകനം ചെയ്യുന്ന പരിപാടി.

കവിയും ഗാനരചയിതാവുമായ

മേമ്മുറി ശ്രീനിവാസനാണ് അവലോകനം നടത്തിയതു്.

മേമ്മുറി ശ്രീനിവാസന് അസൗകര്യം ഉണ്ടായ ഏതാനും ആഴ്ചകളിൽ ഈ അവലോകനം ഏഴുത്തുകാരൻ

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി

നിർവഹിച്ചു പോന്നു.

മുരളീധരൻ ആനാപ്പുഴ പോലുള്ള കവി ഈ പരിപാടി രാവിലെകൃത്യ വായി കേട്ട് വിലയിരുത്താറുണ്ടായിരുന്നു. രാവിലെ 6 മണിക്ക് തന്നെ ഈ അവലോകനം ഫോണിൽ എത്തിക്കാൻ ശദ്ധിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു.

കട്ടൻ ചായക്കൊപ്പം അല്പം സാഹിത്യ ചെറുകടിയും

എന്നൊക്കെയായിരുന്നു ഈ സാഹിത്യ വിമർശനത്തെ സാഹിത്യ ലോകം വിലയിരുത്തി പോന്നിരുന്നതു്.

സാഹിത്യവേദി കോട്ടയം കോർഡിനേറ്റ് ചെയ്ത് പ്രവർത്തിച്ചു പോരുന്നത് 

ഷിബു രാജ് പണിക്കരാണ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 07:22, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഗംഗ ബോട്ട് ==

വൈപ്പിൻ -  വെല്ലിംഗ്ട്ടൺ ഐലന്റ് - എറണാകുളം റൂട്ടിൽ സർവീസ് നടത്തിയിരുന്ന മരത്തടിയാൽ നിർമ്മിതമായ ജലഗതാഗത വകുപ്പിന്റെ ബോട്ട്.രണ്ടോ മൂന്നോ നിറഞ്ഞു വരുന്ന യാത്രക്കാരെ കൊള്ളിക്കാൻ അത്ര വലുതായിരുന്നു ഗംഗയെന്ന ഫെറി ബോട്ട്. യാത്രക്കാർക്ക് വായിക്കാൻ പത്രമാസികകളും ബോട്ടിൽ ഉണ്ടാകുമായിരുന്നു. ബോട്ട് ഓടിക്കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ ബോട്ടിന്റെ പങ്കയാൽ വെള്ളം കലങ്ങുമ്പോൾ പൊങ്ങി വരുന്ന മീനുകളെ പിടിക്കാർ കടൽ കാക്കകൾ ബോട്ടിനൊപ്പം തോരണം പോലെ പറക്കുന്നത് നല്ല കാഴ്ചയായിരുന്നു. ചിലപ്പോഴൊക്കെ ആ ചെറു മീൻ കൂട്ടങ്ങളെ പിടിക്കാനെത്തുന്ന 2 ഡോൽഫിനുകൾ കുത്തിമറിയുന്നത് കാണാമായിരുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 23:59, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ശ്രീ ഷിർദ്ദി സായി സച്ചരിതം ==

ഹേമദ് പാന്ത് മറാഠിയിൽ എഴുതിയ ഷിർദ്ദി സായിബാബയുടെ ജീവചരിത്രം. ഹേമദ് പാന്തിന്റെ മരണത്തിന് ശേഷമാണ് പുസ്തകം പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടത്.

പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത് B v ദേവ്.

ഇംഗ്ലീഷ് പരിഭാഷ നാഗേഷ് വാസുദേവ് ഗുണാജി .

മലയാള പരിഭാഷ പി സി രാമചന്ദ്ര മേനോൻ. ലോകത്ത് എബാടുമുള്ള വിവിധ രാജ്യക്കാരായ ഭക്തർ ഈ ഗ്രന്ഥം നിത്യ പാരായണം ചെയ്തുവരുന്നു.. ഇതു് 7 ദിവസം കൊണ്ട് ഭക്തിപൂർവ്വം വായിച്ച് പൂർത്തി കരിക്കുന്നവരുടെ ആഗ്രഹം സായിബാബ നടത്തി കൊടുക്കും എന്ന് വിശ്വാസം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 06:45, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ലിഖിത നാമജപം. ==

സായി ഭക്തർ തങ്ങളുടെ നിത്യ സാധനയുടെ ഭാഗമായി ചെയ്യുന്ന കർമ്മം.

ഒരു നോട്ടു പുസ്തകത്തിൽ ഇഷ്ടദേവന്റെ നാമം ഒരു പേജെങ്കിലും ഒരു ദിവസം എഴുതുന്നു. ഒരു പ്രാവിശ്യം നാമം എഴുതുമ്പോൾ കൈകളും മനസ്സും ഹൃദയവും  ചുണ്ടുകളും ഈശ്വരനോട് ഐക്യം പ്രാപിക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 06:54, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== രവിവാര ഹൈക്കു കുറിമാനങ്ങൾ ==

കേരള ബാങ്കിന്റെ ഗ്രൂപ്പുകളിൽ എഴുത്തുകാരൻ 

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി എഴുതിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന 4 വരികളിൽ ഒതുങ്ങുന്ന സാമ്പത്തിക സാംസ്ക്കാരിക കുറിപ്പുകൾ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 03:08, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ശരണാഗതി ==

കുട്ടികൃഷ്ണമാരാരെക്കുറിച്ച് മലയാള വായനക്കാർക്ക് പ്രത്യേകം പരിചയപെടുത്തേണ്ട ആവശ്യം ഇല്ല. ഭാരതപര്യടനം വായിക്കാത്ത മലയാളി എഴുത്തുകാരും കാണില്ല.

മഹാഭാരതത്തെ അധികരിച്ച് ആര് എന്തു് എഴുതാൻ ശ്രമിച്ചാലും അവരൊക്കെ ആദ്യം മറിച്ചു നോക്കാറ് ഭാരത പര്യടനം തന്നെ.

ആ കുട്ടികൃഷ്ണമാരാരുടെ അദ്ധ്യത്മക കൃതിയാണ് ശരണാഗതി.

ഒരു സത്യസായി ഭക്തൻ കൂടിയായ മാരാർ തന്റെ ആദ്ധ്യത്മിക അനുഭവങ്ങൾ ഹൃദയത്തിൽ തട്ടും വിധത്തിൽ കോറിയിട്ടിരിക്കുന്ന ഗ്രന്ഥം.അദ്ധ്യായങ്ങൾ മനനം  ആദ്ധ്യാത്മിക മാർഗ്ഗങ്ങൾ   ശരണാഗതി എന്നിങ്ങനെ മൂനു ഭാഗങ്ങളായി പകുത്തിരിക്കുന്നു.

കൃപാസപ്തകം  ഭ്രൂണഹത്യ   ഭഗവാൻ   സർവ്വാന്തര്യമി  നഗരസങ്കീർത്തനം    എല്ലാംനമ്മൾ തന്നെ    എന്നിങ്ങനെ 81 അദ്ധ്യയങ്ങൾ.

413 പേജുകൾ   1976 ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഒന്നാം പതിപ്പിന്റ വില 80 രൂപ.

പ്രസിദ്ധീകരണം മാരാർ സാഹിത്യ പ്രകാശം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 14:02, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== തൊട്ടൊന്ന് തലോടി ==

നല്ലെഴുത്ത് സാഹിത്യ ഗ്രൂപ്പിൽ എഴുത്തുകാരൻ

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി

ചെയ്തിരുന്ന സാഹിത്യ അവലോകനത്തിന്റെ പേര്

എഴുതി തെളിഞ്ഞവരുടേയും തുടക്കക്കാരുടേയും സാഹിത്യ രചനകൾ തൊട്ടൊന്നു തലോടും വിധത്തിൽ സൗമനസോടെ വിലയിരുത്തിയിരുന്ന പംക്തി. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 14:12, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ജാതി വ്യവസ്ഥിയും കേരള ചരിത്രവും ==

പി കെ ബാലകൃഷ്ണൻ എഴുതിയ പൊടിപ്പും തൊങ്ങലും ചാർത്താത്ത കേരളത്തിന്റെ നേർ ചരിത്രം. കേരളത്തെപ്പറ്റി ആധികാരികമായി പഠിക്കുന്നവർ പേർത്തും പേർത്തും വായിച്ചിരിക്കേണ്ട പുസ്തകം. ഒരു പാട് വിമർശനങ്ങൾ അക്കാലത്ത് ഏറ്റുവാങ്ങിയ പുസ്തകം. അക്കാലത്തെ ജനങ്ങളുടെ ജീവിതം നേരിന്റെ നെറിവോടെ ഈ ചരിത്ര പുസ്തകം കാണിച്ചു തരുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 23:52, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ജേഴ്സി മാറ്റ ചന്ത ==

2026 ലോകകപ്പിനോട് അനുബന്ധിച്ച്

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി

നവ മാധ്യമങ്ങളിൽ എഴുതിയ കഥ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 23:56, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) താരയും ലാമിനും
ഫെയ്സ്ബുക്ക് കമന്റിൽ നിന്നൊരു കഥ
അങ്ങിനെ വീണ്ടും ബ്രസീൽ ഫാനായി
പോയ ബുദ്ധി ആന പിടിച്ചാലും വരില്ല മെസ്സി .
ലാമിനും പൊന്നാപുരം കോട്ടയും

തുടങ്ങിയ കഥകൾ കൂടി ഓൺലൈനിൽ എഴുതി.

== ദൈനംദിന കാഴ്ചകൾ കഥകളാക്കുന്ന എഴുത്തുകാരൻ ==

പത്ര പ്രവർത്തകൻ വി ആർ നോയൽ രാജ്

സാഹിത്യശ്രീ മാസികയിൽ

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായിയെക്കുറിച്ച് എഴുതിയ ജീവചരിത്ര കുറിപ്പിന്റെ തലവാചകം.

ഇദ്ദേഹം ഓൺലൈനിൽ

വ്യക്തി മുദ്രകൾ 43 ൽ

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളിയെക്കുറിച്ച് വ്യക്തമായി പ്രതിപാദിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 00:48, 11 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== N P A ==

നോൺ പെർഫോമിങ്ങ് അസറ്റ്.

ഈ വാക്ക് ബാങ്കിംഗ് ഫീൽഡിലാണ് പൊതുവായി ഉപയോഗിക്കാറ് പതിവ്.

ബാങ്ക് ലോണിന്റെ കുടിശ്ശികയുടെ ഏറ്റക്കുറച്ചലിന്റെ ഗ്രേഡ് ആണ് ഇതുകൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നതു്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:05, 11 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== കാനപ്പിള്ളി സതി സുകുമാരൻ സ്മാരക പുരസ്ക്കാരം. ==

എഴുത്തുകാരൻ

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി

അമ്മയുടെ സ്മരണാർത്ഥം നടത്തുന്ന കാവ്യസായാഹ്നത്തിൽ തെരെത്തെടുക്കപെടുന്ന ഏറ്റവും നല്ല കവിതക്ക് കൊടുക്കുന്ന പുരസ്ക്കാരം.

ചെറായി അഴീക്കോടൻ വായനശാലയുമായി സഹകരിച്ചാണ്

കാനപ്പിള്ളി സതി സുകുമാരൻ സ്മാരക കാവ്യസായാഹ്നം നടത്തി പോരുന്നത്.

m c അമ്മിണി ടീച്ചർ  എടവനക്കാട്

ദേവദാസ് ചേന്ദമംഗലം പറവൂർ 

തുടങ്ങിയ കവികൾ ഈ പുരസ്ക്കാരം നേടിയിട്ടുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:15, 11 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ബലിതർപ്പണം ==

പിതൃബലി എന്നതാണ് ഇതു കൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നതു്.

ഭാരതീയ ഹിന്ദു വിശ്വാസികളുടെ പൗരാണികമായ കർമ്മ ചര്യ.

ഭാരതീയർ ബലി കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്നത് മരിച്ചു പോയ തങ്ങളുടെ ബന്ധുമിത്രാതികൾക്ക് മാത്രമല്ല

സകല ജീവജാലങ്ങൾക്കും എന്തിനു പറയുന്നു വൃക്ഷലതാതികൾക്കും വരെ

ഇത്തരമൊരു മനോഭാവ തുടർച്ച ഭാരതീയർക്ക് മാത്രമേ കാണൂ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 11:31, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== തൊഴുതൊന്ന് ഇരുന്ന്. ==

ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നിന്ന് തൊഴുതിറങ്ങി ഭക്തർ എവിടെയെങ്കിലും അല്പ നേരം വിശ്രമിക്കുനത് കണ്ടിട്ടുണ്ടാകും.

അതിലൊരു വിശ്വാസ പ്രമാണം കൂടി ഉണ്ട്.

നാം ക്ഷേത്രത്തിൽ പോകാൻ തീരുമാനമെടുക്കുമ്പോൾ തന്നെ നാം ആ ക്ഷേത്ര മൂർത്തിയുടെ സംരക്ഷണ വലയത്തിലാകുന്നു.

ക്ഷേത്രദർശനം കഴിയുംവരെ ആ ഈശ്വര ചൈതന്യത്തിന്റെ അനുചരർ നമ്മെ അനുയാത്ര ചെയ്ത് കാത്തുരക്ഷിക്കും.നമ്മുടെ കണ്ണുകൾക്ക് ഗോചരമല്ലാത്ത ശക്തികളിൽ നിന്ന്.

ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് തൊഴുത് ഇറങ്ങി എവിടെയെങ്കിലും ഇരിക്കുന്നതുകാണുമ്പോൾ തങ്ങളുടെ ഡ്യൂട്ടി കഴിഞ്ഞു എന്ന് കരുതി അടുത്ത ഭക്തരെ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് കൂട്ടി കൊണ്ടുവരാനുള്ള തങ്ങളുടെ നിയോഗത്തിലേക്ക് കടക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 11:44, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ആനവാതിൽ. ==

മട്ടാഞ്ചേരിയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന സ്ഥലം.

മട്ടാഞ്ചേരിപാലസ് പണ്ട് ഡച്ച് പാലസായിരുന്നു.

അവിടെവരുന്ന കൊബനാനകൾക്ക് 

സുഗമമായി കടന്നുപോകാൻ കൂറ്റൻ വാതിലുകൾ നിർമ്മിച്ചു. കലാപാടവത്തോടെ.

പിന്നീടത് ചരിത്രത്തിന്റെ ഏടായി മാറി.

കാലക്രമേണ സ്ഥലത്തിന്റെ പേരും ആയി.

മേനക തീയറ്റർ ഉണ്ടായിരുന്ന ഇടം പിൽക്കാലത്ത് മേനക Jn ആയതു പോലെ. ജനത ആശുപത്രി ഉണ്ടായിരുന്ന വൈപ്പിൻ കരയിലെ സ്ഥലം പിൽക്കാലത്ത് ജനത ബസ് സ്റ്റോപ്പ് ആയതു പോലെ.

ആനവാതിൽ കൊച്ചിയുടെ പൈതൃകമായി സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടു പോരുന്നു.

ധാരാളം വിദേശ വിനോദ സഞ്ചാരികൾ ആനവാതിൽ കാണാൻ എത്തി ചേരുന്നുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 13:05, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഓണാഘോഷം@ മറൈൻഡ്രവ്. ==

മറൈൻ ഡ്രവിലെ ഓണാഘോഷം എന്ന് കേൾക്കുമ്പോൾ തന്നെ മറൈൻഡ്രവ് 

G c d a കോംപ്ലക്സിലെ പൂക്കള മത്സരം ഓർമ്മയിലേക്കെത്തും.

നൂറോളം കടകളുള്ള അവിടെ ഓരോ കടകളും മത്സരാടിസ്ഥാനത്തിൽ ഒരുക്കുന്ന പൂക്കളം കാണാൻ മറ്റു ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ളവർ വരെ എത്താറുണ്ട്.

നീണ്ട വിശാലമായ ഇടനാഴികൾ

കായൽ കാറ്റ് ആവോളം അകത്തേക്ക് കടക്കാൻ പാകത്തിനുള്ള കൂറ്റൻ രണ്ട് ഇടനാഴി വാതിലുകൾ.

വടംവലി ഉറിയടി തുടങ്ങിയ കായിക മത്സരങ്ങളും ഓണക്കാലത്ത് ഇവിടെ നടത്തപെടുന്നു.

പാട്ട് മിമിക്രി തുടങ്ങിയ കലകളിലും ഇവിടുത്തെ കടകളിലെ തൊഴിലാളികൾ പിന്നിലല്ല എന്നതു് പരിപാടികൾ കാണുമ്പോൾ ബോധ്യമാകും.

കോയിനുകൾ കൊണ്ടും ക്യാമറകൾ കൊണ്ടും മൊബൈൽ ഫോണുകൾ കൊണ്ടു പോലും പൂക്കളം തീർക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന ഇവരുടെ ആഘോഷങ്ങൾക്ക് 20 വർഷത്തെ പാരമ്പര്യം അവകാശപെടാം.

കൊച്ചിക്കായലിനോട് തൊട്ടുരുമി കിടക്കുന്ന ഈ ഷോപ്പിംഗ് ഇടത്തിന്റെ മറ്റൊരു പ്രത്യേകത സൂപ്പർഹിറ്റുകളായ കുറെ മലയാള ചിത്രങ്ങളുടെ ലൊക്കേഷൻ ആയിട്ടുണ്ട് എന്നുള്ളതാണ്.

അവയിൽ ചിലത്

ഇൻ ഹരിഹർ നഗർ

ഛോട്ടാ മുബൈ

ഡാഡി കൂൾ

പാസഞ്ചർ

സുന്ദരപുരുഷൻ

അന്നയും റസൂലും.

ഡോ കാന്തിനായർ എന്ന ഹോമിയോ ഡോക്ടറുടെ ക്ലിനിക്കും 25 വർഷമായി ഇവിടെ പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നു.

സ്വിസ്സ് ടൈം ഹൗസ് എന്ന വാച്ച് കടയും

അവരുടെ തന്നെ ഇലട്രോണിക് ഷോപ്പും ഈ ഷോപ്പിംഗ് കോബ്ലക്സിന്റെ പെരുമ കൂട്ടുന്നുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 13:40, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) കൊച്ചിയിൽ ആദ്യമായി എക്സ് ലേറ്റർ സ്ഥാപിച്ചത് ഇവിടെയാണ്. അത് കാണാനും അതിൽ കയറാനും ഒരുപാട് ആളുകൾ വരാറുണ്ടായിരുന്നു.

== ജോസഫ് വൈറ്റിലയും ഫാ. ചെറിയാൻ കുനിയൻ തോടത്തും. ==

ജോസഫ് വൈറ്റില സമയം മാസികയുടെ പത്രാധിപർ ആയിരുന്ന സമയത്ത് അദ്ദേഹത്തോട് വളരെ അടുത്ത് ഇടപഴകാൻ സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്റെ ഏതാനും കഥകൾ സമയത്തിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട് .

കഥകളുടെ പോരായ്മകൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി തിരുത്തിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു.

എഴുതി തുടങ്ങുന്ന കാലത്ത് തന്നെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഥ മാതൃഭൂമിയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരുന്നു.

ഒരുപാട് അദ്ദേഹത്തിന്റെ എഴുത്തനുഭവങ്ങൾ പങ്കുവെയ്ക്കാറുണ്ടായിരുന്നു.


ചെറിയാൻ കുനിയൻ തോടത്ത് അച്ചൻ കുടുംബ ദീപം മാസികയുടെ പത്രാധിപർ ആയിരുന്നു.

എന്റെ വളരെയേറ കഥകൾ കുടുംബ ദീപം മാസികയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.

നല്ലൊരു കവിയാണ് അച്ചൻ.

കുടുംബദീപം വർഷംതോറും ഇറക്കിയിരുന്ന വാർഷിക പതിപ്പ് മലയാളത്തിലെ മുൻ നിര ആനുകാലികങ്ങളുടെ വാർഷിക പതിപ്പുകളോട് ഒപ്പം നിൽക്കുന്നതായിരുന്നു.

അതിലും മലയാളത്തിലെ മുൻ നിരഎഴുത്തുകാർക്കൊപ്പം എനിക്കും കുനിയൻ തോടത്ത് അച്ചൻ അവസരം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 23:08, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== പശ്ചിമ കൊച്ചിയിലെ കൗതുകപേരുകൾ. ==

കടവുകൾ

കമാലക്കടവ്

നെല്ല് കടവ്

ചെറളായി കടവ്

മരക്കടവ്.


ചില മുക്കുകൾ

കപ്പലണ്ടി മുക്ക്

അമ്മായി മുക്ക്

പറവാനമുക്ക്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:36, 13 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)കമാലകടവിന് മറ്റൊരു ചരിത്രം കൂടിയുണ്ട്. അവിടെ ആദ്യമായി ചീനവല ഇട്ടു കഴിഞ്ഞ് ആദ്യ കോരിനു തന്നെ ലക്ഷങ്ങളുടെ മീൻ ലഭിച്ചു.
ഇന്നത്തേയും അന്നത്തേയും കബോളനി ലവാരം താരതമ്യം ചെയ്തു നോക്കുമ്പോഴാണ് അറിയുന്നത് 
അന്നത്തെ ലക്ഷങ്ങളുടെ ഇന്നത്തെ വാല്യൂ.

== വഞ്ചി സ്ക്വയർ. ==

എറണാകുളം ഷൺമുഖം റോഡ്  ബാനർജി റോഡുമായി സംഗമിക്കുന്നിടത്ത് സാക്ഷി പറയാനെന്നവണ്ണം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കൊച്ചി കോർപറേഷന്റെ ഓപ്പൺ ഓഡിറ്റോറിയം.

ചെറിയ സമ്മേളനങ്ങൾക്ക് യോജ്യം.

ഇതിന്റെ പ്രത്യേകത ഒരു വലിയ ഓടി വഞ്ചിയുടെ ആകൃതിയിലാണ് ഇതു് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:42, 13 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== സനാതന സാരഥി. ==

ശ്രീ സത്യസായി പബ്ലിക്കേഷൻ സൊസൈറ്റി ഇറക്കുന്ന ആദ്ധ്യത്മിക മാസിക.

ഒരു പരസ്യം പോലുമില്ലാതെ ഇറക്കുന്ന മാസിക.

സത്യസായിബാബയെ കുറിച്ചുള്ള ലേഖനങ്ങൾ

ബാബയുടെ പ്രസംഗങ്ങൾ ഒക്കെ ഇതിൽ വായിക്കാം.

സായിബാബയെപ്പറ്റി അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക്

പഠിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് അതിലേക്കുള്ള ആദ്യ ചവിട്ടുപടിയാണ് ഈ മാസിക.

ഇംഗ്ലീഷ് ഉൾപെടെ ഭാരതത്തിലെ വിവിധ ഭാഷകളിൽ ഈ മാസിക പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നുണ്ട്.

മലയാളത്തിൽ ഇറങ്ങുന്ന മാസികയുടെ പത്രാധിപർ

N സോമശേഖരൻ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 23:30, 13 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== വീഞ്ഞപ്പെട്ടി. ==

ചായപൊടിപ്പെട്ടി എന്നും ഇതിന് വിളിപേരുണ്ട്.

വീഞ്ഞ മരത്തിന്റെ മരപാളികൾ കൊണ്ടാണ് ഇത് ഉണ്ടാക്കുന്നത്.

അതുകൊണ്ട് ഭാരവും തീരെ കുറവ്.

ഉപയോഗം കഴിഞ്ഞാൽ മണ്ണോട് ചേരും.

പ്രകൃതി സൗഹൃദപ്പെട്ടി. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 13:30, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== സഹ്യാദ്രി ക്രെയിൻ. ==


ഗോശ്രീ പാലം പണി നടക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ ഭാഗമായി എത്തിയ കൂറ്റൻ ക്രെയിൻ.

മുബൈയിൽ നിന്നു പ്രത്യേക സുരക്ഷാ ക്രമീകരണങ്ങളോടെ കടൽമാർഗ്ഗമാണ് ഇതു് കൊണ്ടുവന്നത്

കാലാവസ്ഥയും മറ്റും നോക്കി കാറ്റും മഴക്കോളും കുറഞ്ഞ സമയം നോക്കിയായിരുന്നു അതിന്റെ യാത്ര..

അത് കൊച്ചിയോട് അടുത്തപ്പോൾ വളരെ ആഘോഷ പൂർവമാണ് വൈപ്പിൻ നിവാസികൾ സ്വീകരിച്ചത്.

അന്നത് കെട്ടിയിരുന്ന പത്തോളം കോൺക്രീറ്റ് കുറ്റികൾ ആ ഓർമ്മ ഉണർത്തും വിധത്തിൽ മറൈൻഡ്രവിന്റെ വടക്കേ അറ്റത്ത് കായലിനോട് ചേർന്ന് ഇപ്പോഴും കാണാം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 13:44, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== പ്രിയദർശിനി സ്ത്രീ സൗജന്യയാത്ര. ==

വി ഡി സതീശൻ സർക്കാരിന്റെ ജന പ്രിയ സംരഭം.

KSRTC യുടെ ഓർഡിനറി ബസ്സുകളിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് സൗജന്യമായി യാത്ര.

സ്ത്രീകളുടെ സാമ്പത്തിക ക്രയവിക്രയശേഷി കൂട്ടാൻ ഇതു് ഇടയാക്കിക്കഴിഞ്ഞു.

ഇതിന്റെ എഫക്ട് പച്ചക്കറിമാർക്കറ്റിലും പ്രൊവിഷൻ ഷോപ്പുകളിലും

ബേക്കറിയിലും

മൊബൈൽ ഷോപ്പുകളിലും

തട്ടുകടകളിൽ വരെ വന്നു കഴിഞ്ഞു..

ദൂരവ്യാപകമായ ഫലങ്ങൾ സമൂഹത്തിൽ ഉണ്ടാക്കാൻ ഈ പദ്ധതിക്ക് കഴിയും.

മുൻ പ്രധാനമന്ത്രി ഇന്ദിരാഗാന്ധിയുടെ പേരിലാണ് ഇത് നടപ്പാക്കിയത് എന്നതു തന്നെ ഇതിന്റെ പ്രാധാന്യം വെളിവാക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 14:07, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ആന തലപ്പൊക്ക മത്സരം. ==

ചെറായി പൂരത്തോടനുബന്‌ധിച്ച് നടക്കാറുള്ള തിടമ്പ് മത്സരം.

അഥവാ ഏറ്റവും ഉയരമുള്ള ആനയെ കണ്ടെത്തുന്ന മത്സരം.

ചെറായി ഗൗരീശ്വര അബലത്തിലെ ഉത്സവവും അതിനോട് ബന്ധപ്പെട്ട കലാ പരിപാടികളും നടത്തുന്നതു തെക്ക്  വടക്ക് ചേരുവാരങ്ങളാണ്.

ഉത്സവ ദിവസം രാവിലെ 8 മണിക്ക് ഓരോ ചേരുവാരക്കാരും ഓരോ ആനകളെ ഗജമണ്ഡപത്തിൽ എത്തിക്കുന്നു.

ബല്ല് മുഴങ്ങിക്കഴിഞ്ഞ് കൂടുതൽ സമയം തല ഉയർത്തി പിടിച്ച് നിൽക്കുന്ന ആന വിജയിക്കും.

ശ്രീമുരുകന്റെ തിടബ് ഏറ്റാനുള്ള ഭാഗ്യം ലഭിക്കുന്നു.

രണ്ടാം സ്ഥാനക്കാരന് ശിവഭഗവാന്റെ തിടബ് ലഭിക്കും.

ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ ഈ മത്സരം കാണാൻ ഇവിടെ എത്താറുണ്ട്. അതിൽ അയൽ ജില്ലക്കാരും വിദേശികളും പെടും .

ഉത്സവദിവസങ്ങളിൽ ഒരു ദിവസം സാംസ്ക്കാരിക സമ്മേളനത്തിനുള്ളതാണ്.

സുകുമാർ അഴീക്കോടിനെ പോലുള്ള പ്രാസംഗികർ ഇത്തരം സമ്മേളനങ്ങളിൽ എത്തിയിട്ടുണ്ട്.

ചെറായി വിജ്ഞാന വർദ്ധിനി സഭയുടെ വകയാണ് 

ചെറായി ഗൗരീശ്വര ക്ഷേത്രം.

ശിവകുടുബാഗങ്ങൾ ഒന്നിച്ച് വാണരളുന്ന ക്ഷേത്രം.

നവഗ്രഹങ്ങളും

അയ്യപ്പനും ഇവിടെ ഉണ്ട്.

ശ്രീ നാരായണ ഗുരുദേവൻ പ്രതിഷ്ട നിർവഹിച്ച ക്ഷേത്രമാണ്.

ഗുരുദേവൻ ക്ഷേത്രത്തിൽ എത്തിയിരുന്നപ്പോൾ വിശ്രമിച്ചിരുന്ന

ചാരു കസേരയും കട്ടിലും ഇവിടെ സംരക്ഷിച്ച് സൂക്ഷിച്ചു വരുന്നു.

29 ആനകൾ വരെ ഉത്സവത്തിന് അണിനിരന്നിട്ടുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:01, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== വലിയ കൃഷ്ണൻകുട്ടിയും ചെറിയ നാരായണൻകുട്ടിയും. ==

ചെറായി പൂരത്തിന്റെ ആന തലപ്പൊക്ക മത്സരത്തോട് ബന്ധപ്പെട്ട് രണ്ട് ആന കളെ കേന്ദ്ര കഥാപാത്രങ്ങളാക്കി

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി

എഴുതിയ കഥ.

ഈ കഥ ആകാശവാണി കൊച്ചി നിലയം

സാഹിത്യ സുരഭിയിൽ പ്രക്ഷേപണം ചെയ്തു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:15, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== സായി ഭജന. ==

മറ്റു ഭജനകളിൽ നിന്ന് ഏറെ വ്യത്യാസമുള്ളതാണ് സായി ഭജനകൾ.

ഭജന കോർഡിനേറ്റ് ചെയ്യാൻ സത്യസായി സമിതികളിൽ ഭജൻ കോർഡിനേറ്റർ എന്ന ഓഫീസ് ബെയറർ ഉണ്ട്.അദ്ദേഹമാണ് ഓരോരുത്തരും പാടേണ്ട ഭജന സെലക്ട് ചെയ്ത് നിയന്ത്രിച്ചു പോരുന്നത്.

നാലോ അഞ്ചോ വരികളെ പാടുള്ളൂ.

ഭജന എല്ലാവർക്കും ഏറ്റു പാടാൻ തക്കവിധത്തിൽ സിംപിൾ ആയിരിക്കണം.

ആദ്യം വരികൾ ലോ പിച്ചിലും പിന്നീട്ഹൈ പിച്ചിലും പാടാം.

നേരത്തെ ലിസ്റ്റ്‌ ഇട്ടു തന്നെയാണ് സമിതികളിൽ ഭക്തർക്ക് പാടാൻ അവസരം നൽകുന്നത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 16:52, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== പ്രശാന്തി സേവ. ==

പർത്തി സേവയെന്നും പറയാറുണ്ട്.

ഭാരതത്തിലെ സത്യസായി സമിതിയിലെ പ്രവർത്തകർക്ക് വർഷത്തിൽ 2 പ്രാവിശ്യം ഒരാഴ്ച വീതം പുട്ടപർത്തിയിലെ ആശ്രമത്തിൽ സേവാ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് പോകാൻ അവസരം ഉണ്ട്.

ഇതിനെ സായിഭക്തർ പറയുന്നത്

ആദ്ധ്യത്മിക പോസിറ്റീവ് ചാർജ് ചെയ്യാൻ പ്രശാന്തിനിലയത്തിലേക്ക് പോകുന്നു എന്നാണ്.

ഭൂമിയിലെ സ്വർഗം എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാവുന്ന പ്രശാന്തിനിലയത്തിലെ സേവാ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ആരും വേണ്ടെന്ന് വെയ്ക്കാറില്ല.

ഇതിന് ചില തയ്യാറെടുപ്പുകൾ ആവശ്യമുണ്ട്.

അവിടെ എങിനെ പെരുമാറണം തനിക്ക് കിട്ടുന്ന ഡ്യൂട്ടി എങിനെ ചെയ്യണം. ഇതിനൊക്കെ വേണ്ടി ജില്ലകൾ തോറും ബ്രീഫിംഗ് ക്യാബുകൾ നടത്താറുണ്ട്.

ആ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് കൊണ്ടു ചെന്നാലേ സേവാ പ്രവർത്തനം ചെയ്യാൻ അനുമതി ലഭിക്കൂ.

എല്ലാറ്റിനുപരി ഒരോ സമിതി കൺവീനറുടെ അറിവോടെ വേണം പ്രവർത്തകർ പോകേണ്ടത്.

ഡ്യൂട്ടി ചെയ്യുമ്പോൾ സ്ക്കാർഫ് ധരിച്ചിരിക്കണം.

സ്ക്കാർഫ് ധരിച്ച സേവാദൾ പറയുന്നത് അനുസരിക്കാൻഅവിടെ എത്തുന്ന മറ്റു ഭക്തർ ബാദ്ധ്യസ്തരാണ്.

സ്ക്കാർഫ് വളരെ പവിത്രതയോടെയാണ് ധരിക്കുന്ന ആൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത്.

സ്ക്കാർഫ് ധരിച്ചു കൊണ്ട് ഭക്ഷണം കഴിക്കാൻ പാടില്ല.

ഡൂട്ടി കഴിഞ്ഞാൽ ഊരി കൈയിൽ പിടിക്കണം.

അവിടെ താമസിക്കുന്ന ഒരാഴ്ച നമ്മുടെ ദിനചര്യയുടെ താളം മാറും.

ചായക്ക് ക്യൂ നിൽക്കണം

ഭക്ഷണത്തിനും

ഡ്യൂട്ടി ഷിഫ്റ്റ് മാറി മാറി വരും

അതൊക്കെ സഫർ ചെയ്യേണ്ടിവരും.

ഒരിക്കൽ പ്രശാന്തിസേവ സർവീസിന് പോയിട്ടുള്ളവർ അടുത്ത അവസരത്തിനായി കാത്തു കാത്തിരിക്കും. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 17:19, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== രാമകഥാരസവാഹിനി. ==

സായിഭക്തർ കർക്കിടക മാസത്തിൽ ആദ്ധ്യത്മരാമായണത്തോട് ഒപ്പം വായിക്കുന്ന ഗ്രന്ഥം.

ഭഗവാൻ ശ്രീ സത്യസായിബാബ ഏഴരക്കൊല്ലത്തോളം സനാതന സാരഥി മാസികയുടെ തെലുങ്ക് പതിപ്പിൽ എഴുതി പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കൃതി.

ഈ ഗ്രന്ഥത്തെ വായനക്കാർക്ക് പരിചയപ്പെടുത്തി കൊണ്ട്

പ്രൊഫ N കസ്തുരിസ്വാമി ഇതാക്കെ സൂചിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്.

പി കേളക്കുറുപ്പാണ് ഈ ഗ്രന്ഥം മലയാളത്തിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്തിരിക്കുന്നത്..

704 പേജുകൾ

രാമൻ - രാജകുമാരനും തത്വവും

രാമന് നിഴലായി സീതയും

ഭാരതഗമനം

മിത്രലാഭം

സ്വധാമത്തിലേക്ക്

തുടങ്ങി 32 അദ്ധ്യായങ്ങൾ.

സത്യത്തോട്  ചരിത്രത്തോട് ചേർന്ന് നിൽക്കുന്ന ഒന്നാണ്

രാമകഥാരസവാഹിനി.

ഒരവതാരം ആടിയ ലീലകകളെ കുറിച്ച്

മറ്റൊരു അവതാരം എഴുതിയ പുസ്തകം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 08:43, 15 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== തപോവനം. ==

ശ്രീ സത്യസായി സച്ചരിതത്തിന്റെ പേരാണ്.

എഴുതിയതു്

ശാന്തി ശ്രീ ജന്ധ്യാല വേങ്കടേശ്വര ശാസ്ത്രി.

മലയാള വിവർത്തനം

സായിദാസ്.

288 പേജുകൾ.

ദിവ്യതയിലേക്ക്

ദിവ്യാത്ഭുതങ്ങൾ

ഷിർദ്ദിസായി_പർത്തിസായി

ആതുരസേവാമന്ദിരം

ദു:ഖിതർക്ക് പ്രിയനായി - ആവശ്യക്കാർക്ക് അരികിലായി

തുടങ്ങി 18 അദ്ധ്യായങ്ങൾ ഈ ഗ്രന്ഥത്തിൽ ഉണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 09:13, 15 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== സായി പ്രോട്ടീൻ. ==

പരമ്പരാഗത രീതിയിൽ മില്ലറ്റ് ധാന്യങ്ങൾ കൊണ്ട് ഉണ്ടാക്കുന്ന പ്രതിരോധ പൊടി.

ശ്രീ സത്യസായി സേവാ സമിതികളിലെ വനിതാ വിഭാഗം ആണ് തങ്ങളുടെ സേവാ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഭാഗമായി ഇത് ഉണ്ടാക്കി വിതരണം ചെയ്തു പോരുന്നതു്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:02, 15 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഭഗവാൻ ശ്രീ സത്യസായി ഭജനാവലി. ==

സായി ഭക്തരുടെ കൈ പുസ്തകം.

234 പേജുകൾ

സായി സുപ്രഭാതം

ഗായത്രി മന്ത്രം

സായി ഗായത്രി

ലിംഗാഷ്ടകം

ശാന്തി മന്ത്രം

അഷ്ടോത്തരം

സത്യസായി സഹസ്രനാമാവലി

ആരതി സ്തോത്രം

ഗണേശ ഭജനകൾ

ഗുരു ഭജനകൾ

ദേവി ഭജനകൾ

ശിവഭജനകൾ

ശ്രീരാമ ഭജനകൾ

ശ്രീകൃഷ്ണ ഭജനകൾ

സർവ്വ മത ഭജനകൾ

പൊതുഭജനകൾ

അയ്യപ്പഭജന

മുരുകഭജനകൾ

തുടങ്ങി ഒരു സായി ഭക്തർ അറിഞ്ഞിരിക്കേണ്ട എല്ലാ ഭജനകളും ഈ പുസ്തകത്തിൽ ഉണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:17, 15 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ദീപസ്തംഭം മഹാശ്ചര്യം. ==

ആകാശവാണി കൊച്ചി നിലയത്തിന്റെ ഹൈക്കു സ്ക്രിപ്റ്റ് അവതരണം.

ചെറിയ സംഭാഷണങ്ങളിലൂടെ സരസമായി ചില ചാട്ടുളികൾ സമൂഹത്തിലേക്ക്  നമ്മിലേക്ക് അയയ്ക്കുന്ന പരിപാടി.

മൂനേ മൂന് കഥാപാത്രങ്ങൾ മാത്രം.

അതിലൊന്ന് ചായക്കടയാണന്നു മാത്രം.

രാഖിശ്യം ആണ് ചായക്കട നടത്തുന്നത്.

ചായക്കടക്കാരിയുടെ ഭർത്താവ് കഥാപാത്രത്തെയാണ്

അരുൺ ബാലകൃഷ്ണൻ

അവതരിപ്പിക്കുന്നത്.

ഇതിന്റെ രചന നിർവഹിച്ചിരിക്കുന്നത്

അരുൺ ബാലകൃഷ്ണൻ തന്നെയാണ്.

ഇതിന്റെ രചനയും അവതരണവും കാണുമ്പോൾ നടൻ ശ്രീനിവാസനെ ഓർമ്മവരുന്നു

നല്ല തിരക്കഥകൾ എഴുതാറുള്ള ശ്രീനിവാസൻ അതിൽ നിന്ന് സ്വയം ഏറ്റെടുക്കുന്ന റോൾ മണ്ടത്തരം ആവോളം കാണിക്കുന്ന കഥാപാത്രത്തെ ആയിരിക്കും.

സ്വയം ചെറുതായി മറ്റുള്ളവരെ വലുതാക്കി കാണിക്കാനുള്ള വിശാല മനസ്ക്കത. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 02:30, 16 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== തൽസമയം റിപ്പോർട്ടർ. ==

മാതൃഭൂമി ന്യൂസ് ചനലിന്റെ ജനപ്രിയ പരിപാടി.

ആകാശവാണിയുടെ കൗതുക വാർത്തകളോട് താരതമ്യം ചെയ്യാവുന്ന കാഴ്ചാനുഭവ വാർത്താശകലം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 02:36, 16 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഓടശ്ശേരി കുടുംബ ട്രസ്റ്റ്. ==

ഓടശ്ശേരി കുടുബട്രസ്റ്റ് രൂപീകരണ യോഗം സാഹിത്യകാരൻ

സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി ആണ്  ചെട്ടിക്കാട് വെച്ച് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തത്.

മാല്യങ്കര   

കൊടുങ്ങലൂർ

അഞ്ചക്കുളം

ചെറായി 

ചെട്ടിക്കാട് എന്നിവിടങ്ങളിൽ താമസിക്കുന്ന ഓടശ്ശേരി കുടുംബങ്ങളിൽ പെട്ടവർ

ചെട്ടിക്കാട് വെച്ചാണ് ട്രസ്റ്റിന്റെ പ്രവർത്തനത്തിന് തുടക്കം കുറിച്ചത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 08:34, 16 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== മട്ടാഞ്ചേരി. ==

മട്ടാഞ്ചേരി എന്ന് കേൾക്കുമ്പോൾ മനസ്സിലേക്ക് എത്തുന്നത് പഴമയുട പ്രൗ ഡി വിളിച്ചോതുന്ന മട്ടാഞ്ചേരി മാർക്കറ്റാണ്.

സുഗന്ധ വ്യഞ്ജനകളുടെ പറുദീസ.

യൂറോപ്യൻമാരും അറബികളും കച്ചവടത്തിനെത്തിയ മാർക്കറ്റ്.

കൊച്ചിയുടെ മണം സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങളുടെ മണം കൂടിയാണന്ന് മട്ടാഞ്ചേരി മാർക്കറ്റ് ഇന്നും ബോദ്ധ്യമാക്കിതന്നു കൊണ്ടിരിക്കുന്നു.

ഒരിക്കൽ മട്ടാഞ്ചേരി എന്ന പേരുള്ള

മണ്ണുമാന്തിക്കപ്പൽ കൊച്ചിക്കായലിൽ വെച്ച് മുങ്ങി.

ഒരു പാട് വർഷങ്ങളുടെ പ്രയത്നങ്ങൾ കൊണ്ടാണ് ആ മണ്ണുമാന്തിക്കപ്പൽ കായലിൽ നിന്ന് പൊക്കി എടുക്കാൻ തന്നെ സാധിച്ചത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 09:17, 16 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ഗ്രാമം നഗരമാകുന്ന അടയാളങ്ങൾ. ==

ഗ്രാമത്തിന്റെ നഗരത്തിലേക്കുള്ള വളർച്ച സ്വാഭാവികമാണെങ്കിൽ കൂടി അത് പെട്ടെന്ന് തിരിച്ചറിയുന്നത് വൻകിട ബിസിനസ്കാരാണ് എന്നതാന്ന് വാസ്തവം.

വൈപ്പിൻകര ഒരിക്കൽ ചെറായി പാലം വഴി മുസരീസ് നഗരവും ആയി ബന്ധം വെച്ചു.

ഗോശ്രീപാലം വഴി പൈതൃക പുരാതന നഗരമായ കൊച്ചിയുമായി കൂട്ടു ചേർന്നു.

അഴീക്കോട് പാലം വഴി അയൽജില്ലയുമായി കൈകോർക്കാൻ പോകുന്നു.

അപ്പൊപിന്നെ

നന്തിലത്ത് ജി മാർട്ട് എങ്ങിനെ ചെറായിൽ ഷോപ്പ് തുറക്കാതിരിക്കും. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 15:05, 17 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== എന്റെ ഗ്രാമം 2026. ==

ചെറായി

വൈപ്പിൻ കരയുടെ വടക്കെ അറ്റത്തുള്ള പള്ളിപ്പുറം ഗ്രാമ പഞ്ചായത്തിലെ ഒരു ഗ്രാമം.

ചെറായി എന്ന പേര് വന്നതിന് ഒരു കാരണം പറയപെടുന്നത്

ചേറായി എന്ന തറവാട്ടുകാർ ഈ നാട്ടിൽ താമസിച്ചിരുന്നു.ആ പേര് കാലക്രമേണ പറഞ്ഞ് പറഞ്ഞ് ഇങ്ങനെ ആയതാണ്.

ചെറായിയുടെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഭാഗം ദേവസ്വം നട ജംങ്ഷൻ ആണ്.

എറണാകുളത്തു നിന്ന് വരുന്ന വാഹനങ്ങൾ പറവൂർ ഭാഗത്തേക്ക് തിരിഞ്ഞു പോകുന്നത് ഇവിടെ നിന്നാണ്

അതുപോലെ തന്നെ വാഹനങ്ങൾ ഈ ജംങ്ഷനിൽ കൂടി മുനബം    കൊടുങ്ങലൂർ ഭാഗത്തേക്കും വാഹനങ്ങൾ കടന്നുപോകുന്നു. ച[[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 23:41, 19 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) ചെറായി ഗൗരീശ്വര ക്ഷേത്രം ഇവിടെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ശ്രീ നാരായണ ഗുരുദേവനാണ് പ്രതിഷ്ടകർമ്മം നിർവഹിച്ചത്. ജില്ലയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ആനകളെ അണിനിരത്തുന്ന ഉത്സവംഇവിടുത്തെ പ്രത്യേകത തന്നെ. ഇവിടെയാണ് പ്രശസ്തമായ ചെറായി ബീച്ച്.മയ്യാറ്റിൽ സത്യൻ അമച്വർ പരീഷണ നാടകങ്ങളുടെ വൈപ്പിൻകരയുടെ വക്താവായിരുന്നു ഇദ്ദേഹം. നാടകനടൻ രചയിതാവ് സംവിധായകൻ സംഘാടകർ തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ മികവ് പുലർത്തിയിരുന്നു.പഞ്ചായത്ത് സെക്രട്ടറിയായി റിട്ടയർ ചെയ്തു.
ദീർഘകാലം പള്ളിപ്പുറം സഹകരണ ബാങ്കിന്റെ പ്രസിഡന്റ് ആയിരുന്നു
അന്ന് ബാങ്കിന്റെ പ്രവർത്തന പരിധിയിൽ താമസിക്കുന്ന കലാകാരൻമാരെ സംഘടിപ്പിച്ച് സമന്വയ സാംസ്ക്കാരിക വേദി രൂപീകരിച്ച് പ്രവർത്തിച്ചു
cpm പ്രവർത്തകൻ കൂടിയായ ഇദ്ദേഹം പുരോഗമന കലാ സാഹിത്യസംഘം ഏരിയ സെക്രട്ടറിയായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.സഹകരണ രംഗത്തെ കുറിച്ച് ആധികാരികമായ ലേഖനങ്ങൾ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്.

== എന്റെ ഗ്രാമം 2026. ==

എടവനക്കാട്.

വൈപ്പിൻകരയിലെ മധ്യഭാഗത്തുള്ളപഞ്ചായത്ത്.

[[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 07:15, 20 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) സാഹിത്യ സാംസ്ക്കാരിക സിനിമാ മേഖലയിലെ ഒത്തിരിയേറെ പ്രതിഭകൾക്ക് ജന്മം നൽകിയ നാട്.
ഒരുപാട് വർഷങ്ങളുടെ പഴക്കമുള്ള
അണിയിൽ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രം
ST അബ്രോസ്ചർച്ച് തുടങ്ങിയ ദേവാലയങ്ങൾ ഇവിടെ ഉണ്ട്. 
അണിയിൽ മാർക്കറ്റ് ഗ്രൗണ്ട്.
30 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് വരെ വൈപ്പിൻ കരയിലെ പൊതുപരിപാടികളായ ഓണക്കളി മത്സരം സൈക്കിൾ സർക്കസ് മാജിക് ഷോ കവിയരങ്ങ് ആർട്ട്സിനിമാ പ്രദർശനം തെരുവുനാടകം  രാഷ്ട്രീയ വിശദീകരണ യോഗങ്ങൾ ഒക്കെ നടന്നിരുന്ന സ്ഥലം.

കോസ്മോപോളിസ്റ്റിക്കൽ ട്യൂഷൻ സെന്റർ.
ഇന്ന് ട്യൂഷൻ വരെ ബിസിനസ് ആയി മാറിക്കഴിഞ്ഞ കാലത്ത് ട്യൂഷൻ സൗജന്യമായി എടുത്തിരുന്ന ഒരു സ്ഥാപനം ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന് കേൾക്കുമ്പോൾ വിശ്വസിക്കാൻ പ്രയാസം കാണും.
എടവനക്കാട് വാച്ചാക്കൽ കിഴക്ക് ഭാഗത്ത് അങ്ങിനെ ഒരു ട്യൂഷൻ സെന്റർ ഉണ്ടായിരുന്നു.
പഠിക്കാൻ മോശമായ കുട്ടികളോട് സ്ക്കൂൾ അദ്ധ്യാപകർ തന്നെ ഈ ട്യൂഷൻ സെന്റർ സജസ്റ്റ്‌ ചെയ്യാറുണ്ടായിരുന്നു.പ്രത്യേകിച്ച് സാമ്പത്തികമായി താഴ്ന്ന നിലയിൽ ഉള്ള കുട്ടികളോട്.
എടവനക്കാട് KPMHSൽ ആറാം ക്ലാസിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ
എഴുത്തുകാരൻ
സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി
ആ ട്യൂഷൻ സെന്ററിൽ ട്യൂഷന് പോകാറുള്ള ഓർമ്മകൾ പറയാറുണ്ട്. സ അണിയിൽ സിസിലിയൻ പ്ലെയിറ്റ് വർക്ക് ഇവിടെ പ്രധാനമായും നിർമ്മിച്ചിരുന്ന് ചെമ്മീൻകെട്ടുകളിൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന വലിയ ചില്ലുപെട്ടി വിളക്കുകളാണ്. ഇത് ഉണ്ടാക്കുന്ന സ്പെഷലിസ്റ്റ് തന്നെയായിരുന്നു. തീരെ പൊക്കം കുറഞ്ഞ ജോർജ് ചേട്ടൻ.

== മലയാളി മങ്ക. ==

മലയാളതനിമ വിളിച്ചോതുന്ന കേരളത്തിലെ സ്ത്രീകളുടെ ട്രെഡീഷണൽ ഡ്രെസ്സാണ് സെറ്റും സാരിയും

ഇത് സാധാരണ മലയാളികളായ സ്ത്രീകൾ ധരിച്ചു കാണുന്നത് ചിങ്ങമാസത്തിലും കേരളപിറവി ദിനത്തിലുമാണ്.

കേരളത്തിലെ സ്ത്രീകളുടെ മാന്യമായ വസ്ത്രം സാരി തന്നെയാണ്.

നമ്മുടെ പുകൾപെറ്റ കവികളെല്ലാം മലയാള തനിമയുള്ള മലയാളി മങ്കയെ കുറിച്ച് ഏറെ പാടി വെച്ചിട്ടുണ്ട്.

കേരള സാരി ഉടുത്ത് മുടിയിൽ മുല്ലപൂ ചൂടി കാച്ചെണ്ണയുടെ സുഗന്ധം പരിലസിപ്പിക്കുന്ന മലയാള മങ്ക സൗന്ദര്യത്തിന്റെ പര്യായം തന്നെ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 01:00, 21 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) വിശേഷാവസരങ്ങളിൽ മുണ്ടും നേരിയതും സ്ത്രീകൾ ധരിക്കാറുണ്ട്. പുരുഷൻമാർ മുണ്ടും ഷർട്ടും.

== ശനിദശ. ==

കൊച്ചി ആകാശവാണിയുടെ റേഡിയോ കാർട്ടൂൺ പരമ്പര.

ശനിയാഴ്ചതോറും രാവിലെ 7.20 ന് ഈ ജനപ്രിയ പരിപാടി കേൾക്കാം.

ശബ്ദ കഥാപാത്രങ്ങൾ

പ്രീതി ജോസഫ്

ശശിധരൻ

മാർട്ടിൻ

കുര്യാക്കോസ്

ഹാസ്യത്തിലൂടെ ജനകീയ സാമൂഹിക പ്രശ്നങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന രസകരമായ സ്ക്രിപ്റ്റ് ഇതിന് പിൻബലം നൽകുന്നുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 02:04, 22 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== കരുത്തല വർത്തമാനങ്ങൾ. ==

ഏകദേശം 60 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപുവരെ ഗ്രാമങ്ങളിലൊക്കെ പ്രധാന രാഷ്ട്രീയ വർത്തമാനങ്ങൾ നടന്നു വരുന്നതൊക്കെ ചായക്കടകളിലും ബാർബർ ഷോപ്പുകടകളിലുംഒക്കെയായിരുന്നു.

അത്തരം പാരമ്പര്യങ്ങൾ ഇപ്പോൾ ചെറായി ഗ്രാമത്തിലും നടന്നു വരുന്നുണ്ട്.

രാവിലെ നടക്കാൻ ഇറങ്ങുന്നവരുടെ ഇടതാവളമാണ് കരുത്തലയിലുള്ള 

RK ടീ ഷോപ്പ്.

അവരുടെയൊക്കെ കാലി ചായയുടെ അകബടിയോടുള്ള വർത്തമാനങ്ങൾ

രാഷ്ട്രീയ സാമൂഹിക വിഷയങ്ങൾ ടച്ച് ചെയ്യാറുണ്ട്.

വൈകുന്നേരങ്ങളിൽ ജീവിത സായം സന്‌ധ്യയിൽ എത്തി നിൽക്കുന്ന പ്രായക്കാർ ചിലർ പതിവായി ഒത്തുകൂടുന്ന ഇടം കരുത്തലയിലെ

അന്നപൂർണേശ്വരി ഹോട്ടൽ.

അവിടെ കൂടുതലായി നടന്നു വരുന്നത്

സമകാലിക രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചകളും

പ്രതിവാദങ്ങളുംഒക്കെയാണ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 05:19, 22 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== ആരും തിരിഞ്ഞു നോക്കാതെ കൊച്ചിയുടെ തീരങ്ങൾ. ==

ബീച്ചുകളിൽ സാധാരണ കൂടുതലായി എത്താറുള്ളത് മറുനാട്ടുകാരാണ്.

അതിൽ കേരളത്തിന് പുറത്തുള്ളവരും

വിദേശികളും കാണും.

പക്ഷെ അവർക്കൊക്കെ ആ ബീച്ചിലെ കടലിന്റെ സ്വഭാവം  തിരകളുടെ പ്രത്യേകത ആഴം കാറ്റിന്റെദിശ സ്വഭാവം ഒക്കെ അറിഞ്ഞു എന്ന് വരില്ല.

ഇതൊന്നും അറിയാതെ കടലിലേക്ക് ഇറങ്ങുമ്പോൾ അപകടത്തിൽ പെടാനുള്ള സാധ്യതയും ഉണ്ട്.

ഇത്തരം വിഷയങ്ങൾ ഉത്തരവാദിത്വപെട്ടവരുടെ ശ്രദ്ധയിൽ പെടുത്താൻ മാതൃഭൂമി പത്രത്തിന്റെ സചിത്ര പരമ്പര വാർത്തകൾ..

ഈ പരമ്പര വാർത്തകളുടെ അണിയറയിൽ പ്രവർത്തിച്ച

സോജൻ വാളൂരാന്

പത്ര പ്രവർത്തനത്തിൽ 30 വർഷത്തെ പരിചയ സമ്പത്ത്.

പി ജി ലാലന് 45 വർഷത്തെ പരിചയം.

വി പി  ശ്രീലന് 35 വർഷത്തെ പത്രപ്രവർത്തന പാരമ്പര്യം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-43397-96|&amp;#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-43397-96|talk]]) 08:20, 22 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)</text>
      <sha1>pe0cfi2vjllr7c0ffsbm823ahv3uury</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Paresh Kumar 1</title>
    <ns>3</ns>
    <id>669681</id>
    <revision>
      <id>4660983</id>
      <parentid>4651408</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T04:26:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>കരട് നാമമേഖലയിലേക്ക് മാറ്റിയ അറിയിപ്പ്</comment>
      <origin>4660983</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8282" sha1="rwmwlkjastc122msqya2fu02b2eq6nn" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: Paresh Kumar 1 | Paresh Kumar 1 | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 09:05, 28 ജൂലൈ 2026 (UTC)

== പഞ്ചപ്രയാഗ് കരട് നാമമേഖലയിലേക്ക് മാറ്റിയിരിക്കുന്നു ==
[[കരട്:പഞ്ചപ്രയാഗ്|പഞ്ചപ്രയാഗ്]] ലേഖനം തുടങ്ങിയതിന് നന്ദി. എന്നാൽ ഈ ലേഖനം നന്നാക്കിയെടുത്ത് വിക്കിപീഡിയ ലേഖനമാക്കാനുള്ള നിലവാരത്തിലാക്കേണ്ടതുകൊണ്ട് തൽക്കാലം ഇത് കരട് നാമമേഖലയിലേക്ക് മാറ്റിയിരിക്കുന്നു. ഇവിടെ ലേഖനം വികസിപ്പിക്കാവുന്നതാണ്. ലേഖനം തയ്യാറായാൽ പുനപരിശോധനക്കുശേഷം പ്രധാന നാമമേഖലയിലേക്ക് മാറ്റുുന്നതാണ്. ലേഖനം നന്നാക്കുമല്ലോ. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 05:06, 21 ജൂലൈ 2026 (UTC)</text>
      <sha1>rwmwlkjastc122msqya2fu02b2eq6nn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/ടാസ്ക് ഫോഴ്സ്</title>
    <ns>4</ns>
    <id>669799</id>
    <revision>
      <id>4660835</id>
      <parentid>4659743</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T13:58:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Netha Hussain</username>
        <id>19313</id>
      </contributor>
      <comment>നാലാം ബാച്ചിന്റെ (AksharaBot പരീക്ഷണ ഓട്ടം) വിവരങ്ങൾ ചേർത്തു</comment>
      <origin>4660835</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16078" sha1="3ibchl1w6wghssrsgku7p8a2xvznzd9" xml:space="preserve">{{Notice|ഇത് [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം|പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണ പദ്ധതിയുടെ]] ടാസ്ക് ഫോഴ്സ് താളാണ്. ചേരുവാനായി [[#പങ്കെടുക്കുന്നവർ|താഴെ ഒപ്പിടൂ]].}}

= പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം: ടാസ്ക് ഫോഴ്സ് =
ഉള്ളടക്കപരിഭാഷ (CX) ഉപകരണം വഴി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട '''12,000-ത്തിലധികം ലേഖനങ്ങൾ''' മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലുണ്ട് ([[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/മുഴുവൻ പട്ടിക|മുഴുവൻ പട്ടിക]]). [[വിക്കിപീഡിയ:യാന്ത്രികവിവർത്തനം|യാന്ത്രികവിവർത്തന നയം]] നിലവിലുണ്ടെങ്കിലും, ഇവയിൽ പലതും വർഷങ്ങളായി പരിശോധിക്കപ്പെടാതെ കിടക്കുന്നു.

നിർമ്മിതബുദ്ധി ഉപയോഗിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ബോട്ടിന്റെ സഹായത്തോടെ ഈ ലേഖനങ്ങളിലെ ഭാഷ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് ആലോചനയുണ്ട്. മലയാളം വിക്കിപീഡിയ സമൂഹത്തിന്റെ അഭിപ്രായം അനുകൂലമായാൽ ഓഗസ്റ്റ് 2026-ഓടുകൂടി ബോട്ട് പ്രവർത്തനക്ഷമമാക്കുന്നതാണ്. ബോട്ടിനെക്കുറിച്ചുള്ള കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ [[ഉപയോക്താവ്:Netha_Hussain/പരിഭാഷ_ശുദ്ധീകരണം|ഇവിടെ കാണാം]].

കാലഹരണപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ, പരസ്പരവിരുദ്ധമായ വസ്തുതകൾ, അവലംബമില്ലാത്ത അവകാശവാദങ്ങൾ, മായ്ക്കേണ്ടത്ര മോശം ലേഖനങ്ങൾ: ഇവയൊന്നും ബോട്ട് തൊടില്ല. ഇവ പരിഹരിക്കാനും, ബോട്ടിന്റെ തിരുത്തുകൾ വിലയിരുത്താനും ഉപയോക്താക്കളുടെ ഒരു സ്ഥിരം സംഘം ആവശ്യമാണ്. അതിനുള്ള ഇടമാണ് ഈ താൾ.

== ചെയ്യാനുള്ള ജോലികൾ ==

{| class=&quot;wikitable&quot;
! # !! ജോലി !! എന്താണ് ചെയ്യേണ്ടത് !! നിലവിലെ സ്ഥിതി
|-
| 1 || '''തിരുത്തുകളുടെ പരിശോധന''' || ബോട്ട്/ഏജന്റ് വരുത്തിയ ഓരോ തിരുത്തിന്റെയും diff നോക്കി അർത്ഥവ്യത്യാസമോ വിവരനഷ്ടമോ ഇല്ലെന്ന് ഉറപ്പാക്കുക. പിശകു കണ്ടാൽ നേരിട്ട് മുൻപ്രാപനം ചെയ്യാം — അതിനെതിരെ തർക്കമുണ്ടാകില്ല. || 800 ലേഖനങ്ങൾ ([[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|പൈലറ്റ്]], [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/രണ്ടാം ബാച്ച്|രണ്ടാം ബാച്ച്]], [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/മൂന്നാം ബാച്ച്|മൂന്നാം ബാച്ച്]], [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/നാലാം ബാച്ച്|നാലാം ബാച്ച്]])
|-
| 2 || '''വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കൽ''' || ഭാഷാതിരുത്തലിനിടെ കണ്ടെത്തി രേഖപ്പെടുത്തിയ, ബോട്ട് മനഃപൂർവ്വം തൊടാത്ത പ്രശ്നങ്ങൾ '''അവലംബസഹിതം''' തിരുത്തുക (കാലഹരണപ്പെട്ട പദവികൾ, മരിച്ചവർ 'ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ' വർഗ്ഗത്തിൽ, ഇൻഫോബോക്സ് പൊരുത്തക്കേടുകൾ തുടങ്ങിയവ). || ഏകദേശം '''101 ലേഖനങ്ങൾ''' ([[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|പൈലറ്റിൽ 41]], [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/രണ്ടാം ബാച്ച്| രണ്ടാം ബാച്ചിൽ 60]], [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/മൂന്നാം ബാച്ച്|മൂന്നാം ബാച്ചിൽ 312]], [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/നാലാം ബാച്ച്|നാലാം ബാച്ചിൽ 65]], പദ്ധതി പുരോഗമിക്കുന്നതിനനുസരിച്ച് കൂടുതൽ ചേർക്കുന്നതായിരിക്കും)
|-
| 3 || '''ഗുരുതരമായ പ്രശ്നങ്ങളുള്ള ലേഖനങ്ങൾ''' || ഭാഷാതിരുത്തൽ കൊണ്ടു മാത്രം ശരിയാകാത്തവ — പൂർണ്ണമായി പുനരെഴുതേണ്ടവയോ, [[വിക്കിപീഡിയ:യാന്ത്രികവിവർത്തനം|നയപ്രകാരം]] മായ്ക്കാൻ നിർദ്ദേശിക്കേണ്ടവയോ — തിരിച്ചറിഞ്ഞ് നടപടിയെടുക്കുക. || ബാച്ചുകൾ പുരോഗമിക്കുന്നതിനനുസരിച്ച് ഇവിടെ അറിയിക്കുന്നതായിരിക്കും
|-
| 4 || '''പഴയ ബാക്‌ലോഗ്''' || [[വിക്കിപീഡിയ:മലയാളത്തിലേക്ക് പരിഭാഷചെയ്യേണ്ട ലേഖനങ്ങൾ|പരിഭാഷചെയ്യേണ്ട ലേഖനങ്ങൾ]] — ക്രമീകരിച്ച പട്ടിക: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/ബാക്‌ലോഗ് പട്ടിക|ബാക്‌ലോഗ് പട്ടിക]] (684-ൽ 502 ലേഖനങ്ങൾ ഇപ്പോഴും നിലവിലുണ്ട്) എന്ന പട്ടികയിൽ 2021 മുതൽ കെട്ടിക്കിടക്കുന്ന ലേഖനങ്ങൾ ഏറ്റെടുത്ത് തീർപ്പാക്കുക (ശുദ്ധീകരിക്കുക അല്ലെങ്കിൽ മായ്ക്കാൻ നിർദ്ദേശിക്കുക). || പട്ടികയിൽ നൂറുകണക്കിന് ഇനങ്ങൾ ഉണ്ട്
|-
| 5 || '''ബോട്ടിനുള്ള ഫീഡ്ബാക്ക്''' || ആവർത്തിച്ചുവരുന്ന പിശകുകൾ, ബോട്ട് വിട്ടുപോകുന്ന കാര്യങ്ങൾ, മെച്ചപ്പെടുത്തേണ്ട നിർദ്ദേശങ്ങൾ — സംവാദത്താളിൽ അറിയിക്കുക. ഇവ ബോട്ടിന്റെ നിർദേശങ്ങളിൽ (പ്രോംറ്റുകളിൽ) ഉൾപ്പെടുത്തും, എന്നിട്ട് വീണ്ടും പൈലറ്റ് ടെസ്റ്റിങ് നടത്തും. || തുടർച്ചയായി നടക്കും
|}

'''ഏതെങ്കിലും ഒരു ജോലി മാത്രം ചെയ്താലും മതി.''' ഒരു ദിവസം അഞ്ചു diff നോക്കുന്നതുപോലും വലിയ സഹായമാണ്.

== ഒരു ജോലി തീർന്നാൽ എങ്ങനെ അടയാളപ്പെടുത്തും? ==

ബോട്ട് കണ്ടെത്തി '''തിരുത്താതെ വിട്ട''' വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ ഓരോ ഫലരേഖയിലും പട്ടികയായി നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ഓരോ വരിയിലും അവസാനം '''തീർത്തോ?''' എന്ന ഒഴിഞ്ഞ ഒരു കള്ളിയുണ്ട്.

# പട്ടികയിൽനിന്ന് ഒരു വരി തിരഞ്ഞെടുക്കുക — കള്ളി ഒഴിഞ്ഞുകിടക്കുന്നവയാണ് ബാക്കിയുള്ളവ.
# ലേഖനത്തിൽ പോയി പ്രശ്നം '''അവലംബസഹിതം''' തിരുത്തുക.
# മടങ്ങിവന്ന് ആ വരിയുടെ അവസാന കള്ളിയിൽ &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{done}} ~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; എന്നു ചേർക്കുക.

പരിശോധിച്ചിട്ട് അതൊരു പ്രശ്നമല്ലെന്നു കണ്ടെത്തിയാൽ തിരുത്തേണ്ടതില്ല; കാരണം ആ കള്ളിയിൽ ചുരുക്കി കുറിച്ചാൽ മതി (ഉദാ. &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;പ്രശ്നമില്ല — ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനമാണ് തെറ്റ് ~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;). തിരുത്തലിന് അവലംബം കഴിയുന്നതും ചേർക്കാൻ ശ്രമിക്കുക; ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനം ഒത്തുനോക്കാനുള്ള പ്രതി മാത്രമാണ്, അവലംബമല്ല.

{| class=&quot;wikitable&quot;
! ഫലരേഖ !! ബാക്കിയുള്ള വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ
|-
| [[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്#ഉപയോക്താക്കൾ പരിശോധിക്കേണ്ട വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ|പൈലറ്റ് (ആദ്യ 100 ലേഖനങ്ങൾ)]] || 41 ഇനങ്ങൾ
|-
| [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/രണ്ടാം ബാച്ച്#ഉപയോക്താക്കൾ പരിശോധിക്കേണ്ട വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ|രണ്ടാം ബാച്ച്  (101-200 ലേഖനങ്ങൾ)]] || 122 ഇനങ്ങൾ (60 ലേഖനങ്ങളിൽ)
|-
| [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/മൂന്നാം ബാച്ച്#ഉപയോക്താക്കൾ പരിശോധിക്കേണ്ട വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ|മൂന്നാം ബാച്ച് (201-700 ലേഖനങ്ങൾ)]] || 2517 ഇനങ്ങൾ (312 ലേഖനങ്ങളിൽ)
|-
| [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/നാലാം ബാച്ച്#ഉപയോക്താക്കൾ പരിശോധിക്കേണ്ട വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ|നാലാം ബാച്ച് (701-800 ലേഖനങ്ങൾ)]] || 309 ഇനങ്ങൾ (65 ലേഖനങ്ങളിൽ)
|}

== പങ്കെടുക്കുന്നവർ ==
# [[User:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;navy&quot;&gt;നത&lt;/font&gt;]] [[User talk:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;purple&quot;&gt;(സംവാദം)&lt;/font&gt;]] 16:59, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) — 1, 2 (ആരോഗ്യം, ജീവചരിത്രം എന്നീ വിഷയങ്ങളിൽ താത്പര്യം)
# [[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|Malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 17:14, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)
# [[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 17:18, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)
# [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 18:54, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)
#[[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;അക്ബറലി&lt;/span&gt;{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]]) 	 04:43, 19 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)
# &lt;!-- ഇവിടെ ഒപ്പിടുക --&gt;

== ബാച്ചുകളുടെ സ്ഥിതി ==

{| class=&quot;wikitable&quot;
! ബാച്ച് !! ലേഖനങ്ങൾ !! തിരുത്തിയത് !! വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ !! സമൂഹപരിശോധന
|-
| [[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|പൈലറ്റ്]] || 100 || 92 || 41 ലേഖനങ്ങളിൽ || {{doing}}
|-
| [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/രണ്ടാം ബാച്ച്|രണ്ടാം ബാച്ച്]] || 100 || 76 || 60 ലേഖനങ്ങളിൽ || {{doing}}
|-
| [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/മൂന്നാം ബാച്ച്|മൂന്നാം ബാച്ച്]] || 500 || 175 || 312 ലേഖനങ്ങളിൽ || {{doing}}
|-
| [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/നാലാം ബാച്ച്|നാലാം ബാച്ച് (AksharaBot പരീക്ഷണ ഓട്ടം)]] || 100 || 52 || 65 ലേഖനങ്ങളിൽ || {{doing}}
|}

== ബന്ധപ്പെട്ട താളുകൾ ==
* [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം|പദ്ധതിത്താൾ]] — ലക്ഷ്യങ്ങളും ഘട്ടങ്ങളും
* [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/രീതിശാസ്ത്രം|രീതിശാസ്ത്രം]] — ബോട്ടിന്റെ നിയന്ത്രണങ്ങളും പരിശോധനകളും
* [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/മുഴുവൻ പട്ടിക|CX ലേഖനങ്ങളുടെ മുഴുവൻ പട്ടിക]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:യാന്ത്രികവിവർത്തനം]] — നയം
* [[വിക്കിപീഡിയ:മലയാളത്തിലേക്ക് പരിഭാഷചെയ്യേണ്ട ലേഖനങ്ങൾ]] — പഴയ ബാക്‌ലോഗ്

[[വർഗ്ഗം:വിക്കിപീഡിയ പദ്ധതികൾ]]</text>
      <sha1>3ibchl1w6wghssrsgku7p8a2xvznzd9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/മൂന്നാം ബാച്ച്</title>
    <ns>4</ns>
    <id>669820</id>
    <revision>
      <id>4660836</id>
      <parentid>4659602</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T13:58:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Netha Hussain</username>
        <id>19313</id>
      </contributor>
      <comment>നാലാം ബാച്ചിന്റെ (AksharaBot പരീക്ഷണ ഓട്ടം) വിവരങ്ങൾ ചേർത്തു</comment>
      <origin>4660836</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12251" sha1="8yn2xadhs24azg7c0selrjvausdhhwv" xml:space="preserve">{{Notice|ഇത് പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണ പദ്ധതിയുടെ മൂന്നാം ബാച്ചിന്റെ ഫലരേഖയാണ്. മാതൃപദ്ധതി: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]]. AI (ക്ലോഡ്) ഏജന്റുകളുടെ സഹായത്തോടെ, ഒരു ഉപയോക്താവിന്റെ മേൽനോട്ടത്തിൽ തയ്യാറാക്കിയത്.}}
= മൂന്നാം ബാച്ച്: അടുത്ത 500 ലേഖനങ്ങളുടെ പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം =

[[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം|പദ്ധതിരേഖയിലെ]] രീതിശാസ്ത്രം അനുസരിച്ച്, പൈലറ്റിലും രണ്ടാം ബാച്ചിലും ഉൾപ്പെടാത്ത അടുത്ത 500 ലേഖനങ്ങളാണ് ഇത്തവണ എടുത്തത് ([[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/മുഴുവൻ പട്ടിക|മുഴുവൻ പട്ടികയിലെ]] ക്രമസംഖ്യ 198–697; യന്ത്രപരിഭാഷ 96.6%–98.3%). ഇവയിൽ '''ഭാഷയും പരിഭാഷാപ്പിശകുകളും മാത്രമാണ്''' നിർമ്മിതബുദ്ധിയുടെ (Claude Opus 5) സഹായത്തോടെ മെച്ചപ്പെടുത്തിയത്; വസ്തുതകൾ, സംഖ്യകൾ, അവലംബങ്ങൾ, ഫലകങ്ങൾ, കണ്ണികൾ, വർഗ്ഗങ്ങൾ എന്നിവ തൊട്ടിട്ടില്ല. ഇംഗ്ലീഷ് മൂലലേഖനം ലഭ്യമായിടത്തെല്ലാം അതുമായി ഒത്തുനോക്കിയാണ് തിരുത്തിയത്. ഓരോ തിരുത്തും രണ്ടു പരിശോധനകൾ — കോഡ് നടത്തുന്ന ഘടനാപരിശോധനയും ആശയപരിശോധനയും — കടന്നശേഷമാണ് സേവ് ചെയ്തിട്ടുള്ളത്. (തയ്യാറാക്കിയത്: 2026 ഓഗസ്റ്റ്.)

== സംഗ്രഹം ==

* ആകെ പരിശോധിച്ചത്: '''500 ലേഖനങ്ങൾ'''
* ഭാഷ തിരുത്തി സേവ് ചെയ്തത്: '''175'''
* ഭാഷ ഇതിനകം മെച്ചമായിരുന്നതിനാൽ തിരുത്തേണ്ടിവരാത്തത്: '''71'''
* പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞതിനാൽ സേവ് ചെയ്യാത്തത്: '''146''' (ഇവ ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കേണ്ടതുണ്ട്)
* തിരിച്ചുവിടൽ താളുകളും വലുപ്പം കൂടിയ ലേഖനവുമായതിനാൽ ഒഴിവാക്കിയത്: '''108'''
* ഉപയോക്താക്കൾക്കായി രേഖപ്പെടുത്തിയ വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ: '''2517''' (312 ലേഖനങ്ങളിൽ)

വരുത്തിയ മാറ്റങ്ങളെല്ലാം ഭാഷാപരം മാത്രമാണ്. ഓരോ തിരുത്തിന്റെയും diff നൽകിയിട്ടുണ്ട് — ആർക്കും അതു പരിശോധിക്കാം, തെറ്റു കണ്ടാൽ ഒറ്റ ക്ലിക്കിൽ മുൻപ്രാപനം ചെയ്യുകയുമാവാം.

== എന്തുകൊണ്ട് ചില തിരുത്തുകൾ തടയപ്പെട്ടു? ==

AI ഭാഷാതിരുത്തൽ നിർദ്ദേശിച്ച 146 ലേഖനങ്ങൾ സേവ് ചെയ്തിട്ടില്ല. രണ്ടു പരിശോധനാ ഘട്ടങ്ങളാണ് അവ തടഞ്ഞത്:

* '''ഘടനാപരിശോധന (കോഡ്) — 60 ലേഖനങ്ങൾ.''' സംഖ്യകൾ, കണ്ണികളുടെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ, ഫലകനാമങ്ങൾ, അവലംബങ്ങൾ, പുറംകണ്ണികൾ എന്നിവ അതേപടി നിലനിൽക്കണമെന്ന് നിർമ്മിതബുദ്ധിയല്ല, കോഡാണ് ഉറപ്പാക്കുന്നത്. ആകെ 345 തവണ സംഖ്യകളിലും 150 തവണ കണ്ണികളുടെ ലക്ഷ്യങ്ങളിലും വ്യത്യാസം കണ്ടെത്തി. ഉദാഹരണം: [[ഈൽകൊ സ്കറ്റോറി]] ലേഖനത്തിൽ വാക്യം സ്വാഭാവികമാക്കിയപ്പോൾ 'മാച്ച്-ദിവസം 6' എന്നതിലെ സംഖ്യ നഷ്ടപ്പെട്ടു; [[പരിപാടൽ]] ലേഖനത്തിൽ &lt;nowiki&gt;[[ഹിന്ദുമതം|ഹിന്ദു]]&lt;/nowiki&gt; എന്ന കണ്ണി ഇല്ലാതായി.
* '''ആശയപരിശോധന — 109 ലേഖനങ്ങൾ''' (570 പ്രത്യേക പ്രശ്നങ്ങൾ, ശരാശരി ഒരു ലേഖനത്തിന് 5.2). ഭാഷ മാത്രം മാറ്റിയോ എന്ന് രണ്ടാമതൊരു AI പരിശോധിക്കുന്നു. ഏറ്റവും കൂടുതൽ കണ്ടത്: മൂലലേഖനത്തിലില്ലാത്ത വിവരം ചേർത്തത് (61 ലേഖനങ്ങൾ), ഭാഷയ്ക്കപ്പുറം വസ്തുതാതിരുത്തൽ നടത്തിയത് (59), ഫലകം/ഇൻഫോബോക്സ് ഉള്ളടക്കം മാറ്റിയത് (48), അർത്ഥവ്യത്യാസം (45), വിവരനഷ്ടം (40), പുതിയ മലയാളം തന്നെ തെറ്റായത് (13).

ഇവയിൽ നല്ലൊരു പങ്കും AI ''ശരിയായ'' തിരുത്ത് നിർദ്ദേശിച്ചതുകൊണ്ടാണ് തടയപ്പെട്ടത് — ഇംഗ്ലീഷ് മൂലലേഖനവുമായി ഒത്തുനോക്കി വസ്തുത തിരുത്താൻ ശ്രമിച്ചത്. പക്ഷേ ഈ പദ്ധതിയുടെ അധികാരപരിധി '''ഭാഷ മാത്രമാണ്''', അതിനാൽ അത്തരം മാറ്റങ്ങൾ ഉപയോക്താക്കളുടെ അനുമതിയില്ലാതെ സേവ് ചെയ്യുന്നില്ല. ഈ ലേഖനങ്ങൾ താഴെ 'കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ്' എന്ന് അടയാളപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്; ആർക്കും അവ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്താം.

== ലേഖനങ്ങളും തിരുത്തുകളും ==

ലേഖനപ്പട്ടിക വലുതായതിനാൽ ഭാഗങ്ങളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു:

* [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/മൂന്നാം ബാച്ച്/1|ലേഖനങ്ങൾ 1–250]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/മൂന്നാം ബാച്ച്/2|ലേഖനങ്ങൾ 251–500]]

== ഉപയോക്താക്കൾ പരിശോധിക്കേണ്ട വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ ==

ഭാഷ തിരുത്തുന്നതിനിടെ കണ്ടെത്തിയ, എന്നാൽ AI മനഃപൂർവ്വം തൊടാത്ത പ്രശ്നങ്ങളാണ് താഴെ. ഇവ അവലംബസഹിതം തിരുത്തേണ്ടത് ഉപയോക്താക്കളാണ്:

'''ഒരു പ്രശ്നം പരിഹരിച്ചാൽ''' ആ വരിയിലെ അവസാന കള്ളിയിൽ &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{done}} ~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; എന്നു ചേർക്കുക — അത്രമാത്രം. പരിശോധിച്ചിട്ട് പ്രശ്നമല്ലെന്നു കണ്ടെത്തിയാൽ അതും ആ കള്ളിയിൽ ചുരുക്കി കുറിക്കുക. വിശദവിവരങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/ടാസ്ക് ഫോഴ്സ്|ടാസ്ക് ഫോഴ്സ്]].

* [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/മൂന്നാം ബാച്ച്/വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ/1|പ്രശ്നങ്ങൾ 1–300]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/മൂന്നാം ബാച്ച്/വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ/2|പ്രശ്നങ്ങൾ 301–600]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/മൂന്നാം ബാച്ച്/വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ/3|പ്രശ്നങ്ങൾ 601–900]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/മൂന്നാം ബാച്ച്/വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ/4|പ്രശ്നങ്ങൾ 901–1200]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/മൂന്നാം ബാച്ച്/വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ/5|പ്രശ്നങ്ങൾ 1201–1500]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/മൂന്നാം ബാച്ച്/വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ/6|പ്രശ്നങ്ങൾ 1501–1800]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/മൂന്നാം ബാച്ച്/വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ/7|പ്രശ്നങ്ങൾ 1801–2100]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/മൂന്നാം ബാച്ച്/വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ/8|പ്രശ്നങ്ങൾ 2101–2400]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/മൂന്നാം ബാച്ച്/വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ/9|പ്രശ്നങ്ങൾ 2401–2517]]

== ഇതും കാണുക ==

* [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/നാലാം ബാച്ച്|നാലാം ബാച്ച് ഫലരേഖ (AksharaBot പരീക്ഷണ ഓട്ടം)]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം|പദ്ധതിരേഖ]]
* [[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|പൈലറ്റ് ഫലരേഖ (ആദ്യ 100)]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/രണ്ടാം ബാച്ച്|രണ്ടാം ബാച്ച് ഫലരേഖ (അടുത്ത 100)]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/രീതിശാസ്ത്രം|രീതിശാസ്ത്രവും സാങ്കേതിക വിവരങ്ങളും]]

[[വർഗ്ഗം:വിക്കിപീഡിയ പദ്ധതികൾ]]</text>
      <sha1>8yn2xadhs24azg7c0selrjvausdhhwv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ആർ. വേദവല്ലി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>670029</id>
    <revision>
      <id>4661023</id>
      <parentid>4655881</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T08:16:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4661023</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4850" sha1="orvs8n1w5yphxjart2bg54sg9xdr8fs" xml:space="preserve">{{Infobox musical artist
| name = ആർ. വേദവല്ലി
| image = R. Vedavalli.jpg
| caption = ആർ. വേദവല്ലി
| background = solo_singer
| birth_name = ആർ. വേദവല്ലി
| birth_date = 1935 (വയസ്സ് 90–91)
| birth_place = [[Mannargudi|മന്നാർഗുഡി]], [[Tamil Nadu|തമിഴ്‌നാട്]], [[India|ഇന്ത്യ]]
| genre = [[Carnatic music|കർണാടക സംഗീതം]], [[Indian classical music|ഇന്ത്യൻ ശാസ്ത്രീയ സംഗീതം]]
| occupation = ഗായിക, സംഗീതജ്ഞ, അധ്യാപിക
| instrument = വോക്കൽ
| years_active = 1950-കളുടെ മധ്യത്തിൽ – നിലവിൽ
| associated_acts = [[Mudicondan Venkatarama Iyer|മുടികൊണ്ടാൻ വെങ്കടരാമ അയ്യർ]]
}}

ഒരു ഇന്ത്യൻ കർണാടക സംഗീതജ്ഞയാണ് '''ആർ. വേദവല്ലി''' (ജനനം: 1935). 2000-ൽ മദ്രാസ് മ്യൂസിക് അക്കാദമി അവരുടെ പരമോന്നത ബഹുമതിയായ [[Sangeetha Kalanidhi|സംഗീത കലാനിധി]] പുരസ്കാരം നൽകി അവരെ ആദരിച്ചു.

== ആദ്യകാല ജീവിതവും പരിശീലനവും ==
തമിഴ്‌നാട്ടിലെ മന്നാർഗുഡിയിൽ ജനിച്ച വേദവല്ലിയുടെ സംഗീത വാസന ചെറുപ്പത്തിൽ തന്നെ മാതാപിതാക്കൾ തിരിച്ചറിഞ്ഞു. മദ്രാസ് മ്യൂസിക് അക്കാദമിയുടെ വിദ്വാൻ കലൈ മദംഗ മധുര സുബ്രഹ്മണ്യ അയ്യർ സ്മാരക മത്സരത്തിൽ വിജയിച്ചതിനെ തുടർന്ന്, പ്രശസ്ത കർണാടക സംഗീതജ്ഞൻ [[Mudicondan Venkatarama Iyer|മുടികൊണ്ടാൻ വെങ്കടരാമ അയ്യരുടെ]] കീഴിൽ ഉന്നത സംഗീത പഠനത്തിനുള്ള സ്കോളർഷിപ്പ് അവർക്ക് ലഭിച്ചു.

== സംഗീത ജീവിതം ==
ചെറുപ്പകാലത്ത് തന്നെ ഭാരതത്തിലുടനീളമുള്ള വേദികളിൽ അവർ കച്ചേരികൾ അവതരിപ്പിച്ചു. കാനഡ, അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ, ബ്രിട്ടൻ, ഫ്രാൻസ് തുടങ്ങി വിവിധ വിദേശ രാജ്യങ്ങളിലും അവർ പര്യടനം നടത്തിയിട്ടുണ്ട്. സംഗീത ഗവേഷക എന്ന നിലയിലും അധ്യാപിക എന്ന നിലയിലും അവർ ശ്രദ്ധേയമായ സംഭാവനകൾ നൽകി. വോക്കൽ സംഗീതം, പഴയ ശൈലിയിലുള്ള അപൂർവ്വ രാഗങ്ങളുടെ സംരക്ഷണം എന്നിവയിൽ അവർക്ക് പ്രത്യേക വൈദഗ്ധ്യമുണ്ട്.

മദ്രാസ് മ്യൂസിക് അക്കാദമിയിലെ ടീച്ചേഴ്‌സ് കോളേജ് ഓഫ് മ്യൂസിക്കിൽ പ്രൊഫസറായും പീഠാധ്യക്ഷയായും അവർ സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്.

== പുരസ്കാരങ്ങൾ ==
* 2000: മദ്രാസ് മ്യൂസിക് അക്കാദമിയുടെ [[Sangeetha Kalanidhi|സംഗീത കലാനിധി]]
* [[Sangeet Natak Akademi Award|സംഗീത നാടക അക്കാദമി പുരസ്കാരം]]
* തമിഴ്‌നാട് സർക്കാരിന്റെ [[Kalaimamani|കലൈമാമണി]] പുരസ്കാരം

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{Reflist}}

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* [https://www.vedavalli.org ആർ. വേദവല്ലിയുടെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
{{സംഗീതകലാനിധി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ}}
[[വർഗ്ഗം:സംഗീതകലാനിധി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>orvs8n1w5yphxjart2bg54sg9xdr8fs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>സോഫിയിവ്ക പാർക്ക്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>670351</id>
    <revision>
      <id>4660838</id>
      <parentid>4658841</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T14:03:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4660838</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24146" sha1="4ye4bi4sy9vnq4tsattkif3t5g3sev1" xml:space="preserve">
{{Infobox protected area|name=സോഫിയീവ്ക|iucn_category=IV|iucn_ref=&lt;!-- images --&gt;|image=13.Парк „Софіївка&quot; з комплексом водойм, паркових будівель, споруд і скульптур.JPG|image_caption=പാർക്കിന്റെ രൂപരേഖ
&lt;!-- map --&gt;|pushpin_map=Ukraine|image_map=|map_size=|map_caption=|pushpin_relief=&lt;!-- location --&gt;|location=ഉമാൻ, ചെർകാസി ഒബ്ലാസ്റ്റ്, ഉക്രെയ്ൻ|nearest_city=|nearest_town=|coordinates={{coord|48|45|51|N|30|14|37|E|scale:100000|display=inline,title}}|coords_ref=&lt;!-- stats --&gt;|length=|length_mi=|length_km=|width=|width_mi=|width_km=|area_km2=1.79|area_ref=|elevation=|elevation_avg=|elevation_min=|elevation_max=|dimensions=|designation=&lt;!-- dates &amp; info --&gt;|authorized=|created=|designated=|established=1991|named_for=|visitation_num=300,000|visitation_year=|visitation_ref=|governing_body=നാഷണൽ അക്കാദമി ഓഫ് സയൻസസ് ഓഫ് ഉക്രെയ്ൻ|administrator=|operator=|owner=&lt;!-- website, embedded --&gt;|website=[http://sofievka.org www.sofiyivka.org.ua]|module=}}

'''സോഫിയീവ്സ്കി പാർക്ക്''' ({{langx|uk|Софіївський парк}}) അല്ലെങ്കിൽ '''സോഫിയീവ്ക പാർക്ക്''' ({{Langx|uk|Парк «Софіївка»|links=no}}; {{langx|pl|Park Zofiówka}}) ഒരു അർബോറേറ്റം (ഒരു തരം സസ്യശാസ്ത്ര ഉദ്യാനം), നാഷണൽ അക്കാദമി ഓഫ് സയൻസസ് ഓഫ് ഉക്രെയ്ൻ (നാസു ബയോളജി വിഭാഗം) കീഴിലുള്ള ഒരു ശാസ്ത്ര-ഗവേഷണ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് എന്നിവയാണ്. കമ്മിയാൻക നദിക്കരികിൽ, മധ്യ ഉക്രെയ്നിലെ ചെർകാസി ഒബ്ലാസ്റ്റിലെ ഉമാൻ നഗരത്തിന് വടക്കുഭാഗത്താണ് ഈ പാർക്ക് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. പാർക്കിലെ ചില പ്രദേശങ്ങൾ ഒരു ഇംഗ്ലീഷ് ഉദ്യാനത്തെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. ഇന്ന് ഈ പാർക്ക് ഒരു ജനപ്രിയ വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രമാണ്, പ്രതിവർഷം 300,000 സന്ദർശകർ ഇവിടെയെത്തുന്നു. 2000 മുതൽ ഇത് ഉക്രെയ്നിലെ ലോക പൈതൃക സ്ഥലങ്ങളുടെ താൽക്കാലിക പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;[https://whc.unesco.org/en/tentativelists/674/ Dendrological Park &quot;Sofijivka&quot;]&lt;/ref&gt;
19-ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിലെ ലോക പൂന്തോട്ട രൂപകൽപ്പനയിലെ മനോഹരമായ ഒരു നാഴികക്കല്ലാണ് സോഫിയീവ്ക. ഈ പാർക്കിൽ 2,000-ൽ അധികം ഇനം മരങ്ങൾ, കുറ്റിച്ചെടികൾ (പ്രാദേശികവും വിദേശീയവുമായവ) എന്നിവയുണ്ട്, അവയിൽ [[ടാക്സോഡിയം]] (മാർഷ് സൈപ്രസ്), [[വെയ്മൗത്ത് പൈൻ]], [[ട്യൂലിപ്പ് മരം]], [[പ്ലാറ്റനസ്]], [[ജിങ്കോ]] തുടങ്ങിയവ ഉൾപ്പെടുന്നു. 

1980 മുതൽ ഈ പാർക്കിലെ ഡയറക്ടർ അക്കാദമി ഓഫ് സയൻസസ് അംഗവും ബയോളജിക്കൽ സയൻസസ് ഡോക്ടറുമായ ഇവാൻ കൊസെങ്കോ ആണ്. 1985-ൽ #2259 എന്ന ചെറിയ ഗ്രഹത്തിന് ഈ പാർക്കിനെ അനുസ്മരിച്ച് &quot;സോഫിയീവ്ക&quot; എന്ന് പേരിട്ടു.{{citation needed|date=January 2015}}

==ചരിത്രം==
[[പ്രമാണം:Roslin Stanisław Szczęsny Potocki.jpg|ലഘുചിത്രം|150px|ഇടത്ത്|[[സ്റ്റാനിസ്ലാവ് ഷെസ്നി പൊട്ടോക്കി]]]]
[[കർഷക പ്രക്ഷോഭം|ഒരു കർഷക പ്രക്ഷോഭത്തിന്]] ശേഷം ഉമാൻ നഗരം പുനർനിർമ്മിച്ച [[പോളിഷ് പ്രഭു]] കൗണ്ട് [[സ്റ്റാനിസ്ലാവ് ഷെസ്നി പൊട്ടോക്കി]] 1796-ൽ ഈ [[ഇംഗ്ലീഷ് ലാൻഡ്സ്കേപ്പ് ഉദ്യാനം]] സ്ഥാപിച്ചു.{{citation needed|date=January 2015}} ആ സമയത്ത് ഉമാൻ നഗരം [[റഷ്യൻ സാമ്രാജ്യം|റഷ്യൻ സാമ്രാജ്യത്തിൽ]] ഉൾപ്പെട്ടതായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന് ഗ്രീക്ക് വംശജയായ ഭാര്യ [[സോഫിയ പൊട്ടോക്ക|സോഫിയോടുള്ള]] സ്നേഹസൂചകമായാണ് പാർക്കിന് ഈ പേര് നൽകിയത്. സ്റ്റാനിസ്ലാവ് പൊട്ടോക്കി ഭാര്യക്ക് ജന്മദിനത്തിൽ നൽകിയ സമ്മാനമായിരുന്നു ഇത്.
[[പ്രമാണം:Sofiivka Logo.png|ലഘുചിത്രം|സോഫിയീവ്ക ലോഗോ]]
ആദ്യത്തെ പാർക്കിന് ഏകദേശം 15 ദശലക്ഷം [[പോളിഷ് സ്ലോട്ടി]] ചിലവ് വന്നതായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു, ഇത് അന്നത്തെ കാലത്ത് വലിയൊരു തുകയായിരുന്നു. യൂറോപ്പിലെമ്പാടുനിന്നും അപൂർവ്വ സസ്യങ്ങൾ ഇറക്കുമതി ചെയ്ത പോളിഷ് മിലിട്ടറി എഞ്ചിനീയർ [[ലുഡ്വിക് മെറ്റ്സെൽ]] ആയിരുന്നു പ്രധാന കരാറുകാരൻ. അദ്ദേഹം പ്രാദേശിക കർഷകത്തൊഴിലാളികളെ പ്രധാന തൊഴിലാളികളായി ഉപയോഗിച്ചു. പാർക്ക് നിർമ്മിച്ച സ്ഥലം നിരവധി കൊക്കകൾ നിറഞ്ഞതും കമ്മിയാൻക നദി കുറുകെ ഒഴുകുന്നതുമായ തികച്ചും അവികസിതമായ ഒരു പ്രദേശമായിരുന്നു. ഈ പാർക്കിലെ പ്രധാന ഭാഗങ്ങൾ ഇതേ നദിക്കരയിലാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്, ഇവിടെ കൃത്രിമ തടാകങ്ങൾ, കുളങ്ങൾ (മുകളിലത്തേത്-8 ഹെക്ടർ, താഴത്തേത്-1.5 ഹെക്ടർ, മറ്റുള്ളവ), വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങൾ (ഏറ്റവും ഉയരമുള്ളതിന് 14 മീറ്റർ ഉയരമുണ്ട്), [[ലോക്ക് (ജലഗതാഗതം)|ലോക്കുകൾ]], ഭൂഗർഭ നദിയായ അക്കീറോൺ (നീളം-224 മീറ്റർ), ജലധാരകൾ തുടങ്ങിയവ കാണാം. പാർക്കിനെയും അതിന് കാരണമായ വ്യക്തിയെയും പ്രശംസിച്ച് കവിതയെഴുതിയ [[സ്റ്റാനിസ്ലാവ് ട്രെംബെക്കി]] ഉദ്ഘാടന ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തു. ഈ പാർക്കിൽ പുരാതന ശൈലിയിലുള്ള നിരവധി ശിൽപങ്ങൾ, കൃത്രിമ പാറക്കെട്ടുകൾ, ഗുഹകൾ, ഗസീബോകൾ എന്നിവയാൽ അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു. 1832-ലെ പോളിഷ് [[നവംബർ പ്രക്ഷോഭം|നവംബർ പ്രക്ഷോഭത്തിന്]] ശേഷം പാർക്ക് സ്വകാര്യ ഉടമസ്ഥതയിൽ നിന്ന് കണ്ടുകെട്ടി കിയെവ് ഔദ്യോഗിക ചേംബറിന് കൈമാറി. അതേ വർഷം [[നിക്കോളാസ് ഒന്നാമൻ|നിക്കോളായ് ഒന്നാമൻ]] ഈ പാർക്ക് ഭാര്യ [[അലക്സാന്ദ്ര ഫിയോഡോറോവ്ന|അലക്സാന്ദ്ര ഫിയോഡോറോവ്നയ്ക്ക്]] സമ്മാനിച്ചു. 1836–59 കാലഘട്ടത്തിൽ മിലിട്ടറി സെറ്റിൽമെന്റ് അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ കീഴിലായിരുന്ന ഈ പാർക്കിൽ വലിയ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തി.

ഇത് ലോകപ്രശസ്തമായ ഗാർഡൻ-പാർക്ക് കലാസൃഷ്ടികളിൽ ഒന്നാണ്. വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങൾ, ജലധാരകൾ, കുളങ്ങൾ, ഒരു കൽത്തോട്ടം എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ നിരവധി മനോഹരമായ പ്രദേശങ്ങൾ ഈ പാർക്കിലുണ്ട്. 18-ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിലോ 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിലോ ഉള്ള യൂറോപ്യൻ ലാൻഡ്സ്കേപ്പ് ഗാർഡൻ രൂപകൽപ്പനയ്ക്ക് ഇന്നുവരെ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ ഉദാഹരണങ്ങളിൽ ഒന്നാണിത്.

വിദഗ്ദ്ധർ, ഇന്റർനെറ്റ് സമൂഹം എന്നിവർ നടത്തിയ വോട്ടെടുപ്പിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ 2007 ഓഗസ്റ്റ് 21-ന് സോഫിയീവ്സ്കി പാർക്ക് [[ഉക്രെയ്നിലെ ഏഴ് അത്ഭുതങ്ങൾ|ഉക്രെയ്നിലെ ഏഴ് അത്ഭുതങ്ങളിൽ]] ഒന്നായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.

==പാർക്കിലെ കാഴ്ചകൾ==
വാസ്തുശില്പി വിഭാവനം ചെയ്തതുപോലെ, ഈ പാർക്ക് [[ഹോമർ|ഹോമർ]] രചിച്ച [[ഒഡീസി]], [[ഇലിയഡ്]] എന്നീ കാവ്യങ്ങളിലെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളെ ചിത്രീകരിക്കുന്നു.
[[പ്രമാണം:Sofievka11.JPG|ലഘുചിത്രം|പ്രധാന കവാടം]]

===തെക്കൻ ഭാഗം===
സഡോവ സ്ട്രീറ്റിലെ &quot;പ്രധാന കവാടത്തിൽ&quot; നിന്നാണ് പാർക്ക് ആരംഭിക്കുന്നത്. പ്രധാന കവാടത്തിന് ശേഷം സെൻട്രൽ ആലി ആരംഭിക്കുന്നു. 1850–1852 കാലഘട്ടത്തിൽ നിർമ്മിച്ച പ്രധാന പ്രവേശന ഗോപുരങ്ങൾ ഇപ്പോഴും അവിടെ നിലനിൽക്കുന്നു. &quot;ദ ഹൗസ് ഓഫ് സയൻസ് ആർട്ട്&quot; എന്ന് ഇപ്പോൾ വിളിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു ടൂറിസ്റ്റ് സർവീസ് സെന്റർ ഇതിനടുത്തുതന്നെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഈ കെട്ടിടത്തിന് തനതായ വാസ്തുവിദ്യയുണ്ട്, മുകളിൽ ഒരു നിരീക്ഷണ കേന്ദ്രവും കാണാം. ഒരു മ്യൂസിയത്തിന് പുറമെ ഈ കെട്ടിടത്തിൽ ഒരു ഹോട്ടൽ, റസ്റ്റോറന്റ്, സോന എന്നിവയുമുണ്ട്. വളരെക്കാലമായി പാർക്കിലേക്കുള്ള പ്രവേശന കവാടം ബ്ലാക്ക് പോപ്ലറുകൾ (ത്രികോണാകൃതിയിലുള്ള മരങ്ങൾ) ഉപയോഗിച്ച് അലങ്കരിച്ചിരുന്നു. &quot;സോഫിയീവ്ക&quot; പാർക്കിൽ നിന്ന് ഈ മരങ്ങൾ റഷ്യൻ സാമ്രാജ്യത്തിലുടനീളം വളരെ ജനപ്രിയമായി മാറി. 1996-ന് മുമ്പ്, പ്രവേശന കവാടത്തിൽ നിന്ന് വലതുവശത്തായി ചെറിയൊരു ചരിത്ര മ്യൂസിയം ഉണ്ടായിരുന്നു. 1957-ൽ നിർമ്മിച്ച ഇത് ഒരു ലബോറട്ടറിയായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. 1980-ന് ശേഷം ഗൈഡുകളെ പരിശീലിപ്പിക്കാനുള്ള മ്യൂസിയമായി ഇത് മാറ്റി. 1996-ൽ എല്ലാ പ്രദർശന വസ്തുക്കളും ഭരണപരമായ കെട്ടിടത്തിലേക്ക് മാറ്റി. മുൻകാല മ്യൂസിയം നിന്നിരുന്ന സ്ഥലത്ത് നിന്ന് ഇപ്പോൾ ഗ്രാനൈറ്റ് പാറക്കെട്ടുകൾ, 1930-കളിൽ ഇവിടെ രൂപപ്പെട്ട ചെറിയ &quot;ജനീവ തടാകം&quot; എന്നിവ നിങ്ങൾക്ക് കാണാൻ കഴിയും.

ജനീവ തടാകത്തിന് മുകളിലുള്ള മൈതാനത്ത് കാവൽക്കാരനായ സൈനികന് വേണ്ടി ഒരു ചെറിയ ഗസീബോ നിർമ്മിച്ചിരുന്നു. ഗസീബോയ്ക്ക് ഒരു കൂണിന് സമാനമായ ആകൃതിയായിരുന്നു, അതിനാൽ പ്രവേശന കവാടത്തിൽ നിന്ന് വലതുവശത്തുള്ള കുന്നിലെ ഈ പ്രദേശത്തെ 'മഷ്റൂം' എന്ന് വിളിക്കുന്നു. 1994-ൽ ഈ ഗസീബോ നവീകരിച്ചു.

[[പ്രമാണം:Yman 116.jpg|ലഘുചിത്രം|ഇടത്ത്|അസംബ്ലി സ്ക്വയർ, അയോണിയൻ കടൽ എന്നിവ കാണാം (അകലെയായി സ്നേക്ക് ഫൗണ്ടൻ, ഫ്ലോറ പവലിയൻ എന്നിവയുണ്ട്)]]
പ്രധാന പാതയ്ക്ക് വലതുവശത്തായി (പ്രധാന കവാടം, ടൈപ്പേർസ്ക് റോക്ക് എന്നിവയ്ക്കിടയിൽ) സൈപ്രസ്, പൈൻ മരങ്ങൾ വളരുന്നുണ്ട്. 1891-ലാണ് ഈ മരങ്ങൾ നട്ടുപിടിപ്പിച്ചത്. രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധം ആരംഭിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ഈ പ്രദേശം &quot;സ്മോൾ സ്വിറ്റ്സർലൻഡ്&quot; എന്നാണ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്.

സ്മോൾ സ്വിറ്റ്സർലൻഡിന് ശേഷം പ്രധാന പാതയ്ക്ക് വലതുവശത്തായാണ് 'ടൈപ്പേർസ്ക് റോക്ക്' സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. പുരാതന റോമിലെ കാപ്പിറ്റോൾ കോട്ടയ്ക്ക് തെക്കുകിഴക്കുള്ള മതിലിനെ അനുസ്മരിച്ചാണ് ഈ പാറയ്ക്ക് പേര് നൽകിയിരിക്കുന്നത്, ഇതിന് മുകളിൽ മരംകൊണ്ടുള്ള ഒരു ഗസീബോയുണ്ട്. പൊട്ടോക്കി ഭരിക്കുന്ന കാലത്ത്, ഇതായിരുന്നു പാർക്കിലെ അവസാന ഭാഗം.

ഫ്ലോറ പവലിയന് മുമ്പായി ഇടതുവശത്ത് ഒരു നീരുറവ കാണാം - &quot;സിൽവർ സോഴ്സസ്&quot;. പ്രകൃതിദത്തമായ ഈ ജലസ്രോതസ്സ് പുരാതന ശൈലിയിൽ അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു, ഇത് 1974-ൽ നിർമ്മിച്ചതാണ്.

പ്രധാന പാത അവസാനിക്കുന്നത് &quot;ഫ്ലോറ പവലിയനിലാണ്&quot;. വിവിധ ദിശകളിലേക്ക് പോകുന്ന നിരവധിയായ റോഡുകൾ ആരംഭിക്കുന്ന സ്ക്വയറിലാണ് ഇത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.

===മധ്യ ഭാഗം===
ഉക്രെയ്നിലെ സോഫിയീവ്കയിലുള്ള മധ്യഭാഗത്തെ രൂപകൽപ്പന പുരാതന ഗ്രീസ്, റോം എന്നിവിടങ്ങളിലെ പുരാണങ്ങളിലെ രംഗങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്, ചില സ്ഥലങ്ങൾ ഗ്രീക്ക് ദേവന്മാർ, വീരന്മാർ, എഴുത്തുകാർ, തത്ത്വചിന്തകർ എന്നിവർ താമസിച്ചിരുന്ന ഇടങ്ങളുടെ അനുകരണമാണ്. നേരെമറിച്ച്, തണ്ടർ ഗ്രോട്ടോ ([[കലിപ്സോ|കലിപ്സോയ്ക്ക്]] സമർപ്പിച്ച ഗുഹ) ജലവിതരണത്തിനുള്ള ഒരു പൈപ്പ് ലൈനാണ്. ആ പ്രദേശം ഹെർമിസ്, വീനസ് പ്രതിമകൾ വെച്ച് അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു.

ഇടതുവശത്തുള്ള കുപിഡ് പ്രതിമയ്ക്ക് കിഴക്കായി ലോക്കെടെക്, നട്ട് എന്നീ ഗുഹകളിലേക്ക് നയിക്കുന്ന ഗ്രാനൈറ്റ് പടികൾ കാണാം. ഉക്രെയ്നിലെ സോഫിയീവ്സ്കി പാർക്ക് നിർമ്മിച്ച ആദ്യ കാലഘട്ടത്തിലാണ് അവ സൃഷ്ടിച്ചത്.

നട്ട് ഗ്രോട്ടോ വലതുവശത്താണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. വാലി ജയന്റ്സ് രൂപകൽപ്പന ഇത് പൂർത്തിയാക്കുന്നു. ഗ്രാനൈറ്റിൽ കൊത്തിയെടുത്തതാണ് ഈ ഗുഹ അല്ലാതെ ലാവയിലല്ല, ഇതിന് അടുത്തായി മൂന്ന് തട്ടുകളുള്ള ഒരു വെള്ളച്ചാട്ടവും നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://unknownukraine.com/sofiyivsky-park-uman-history-architecture-objects/|title=Sofiyivsky Park in Uman: History, architecture, objects &amp;#124; Ineteresting about Ukraine|website=unknownukraine.com|date=2 February 2015|access-date=2026-08-15|archive-date=2023-06-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20230602161536/https://unknownukraine.com/sofiyivsky-park-uman-history-architecture-objects/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==ചിത്രശാല==
&lt;gallery widths=&quot;133px&quot; heights=&quot;130px&quot;&gt;
File:1. Партерний амфітеатр (Тераса троянд), (Умань).JPG
File:Аполлон Флорентійський.jpg
File:Рожевий павільйон. Panorama.jpg
File:Місток в парку.jpg
File:3.5. Тераса Бельв’ю (Гвинтова гірка) P1260422.jpg
File:4. Крітський лабіринт, (парк «Софіївка»), Умань.JPG
File:(Левовий ґрот, Громовий ґрот) P1260593 Ґрот Каліпсо.jpg
&lt;/gallery&gt;

==ഇതും കാണുക==
*[[അന്ന കുസെങ്കോ]]

==അവലംബങ്ങൾ==
{{Reflist}}

==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
* {{commons category-inline}}
* {{Official website|http://sofievka.org }}
* [http://www.mapofukraine.net/uman/map-of-sofievka-park-in-uman.html ഉമാനിലെ സോഫിയീവ്സ്കി പാർക്ക് ഭൂപടം] - www.mapofukraine.net നൽകുന്ന പാർക്ക് സോഫിയീവ്ക സംബന്ധിച്ച വളരെ വിശദമായ 3D ഭൂപടം
* [http://www.wumag.kiev.ua/index2.php?param=pgs20033/36 പാർക്ക് ചരിത്രം]
* {{in lang|pl}} [[കിംഗ്ഡം ഓഫ് പോളണ്ട് ജിയോഗ്രഫിക്കൽ ഡിക്ഷണറി|കിംഗ്ഡം ഓഫ് പോളണ്ട് ജിയോഗ്രഫിക്കൽ ഡിക്ഷണറിയിൽ]] (1895) [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XIV/657 സോഫിയീവ്ക]

{{Arboreta in Ukraine}}
{{Seven Wonders of Ukraine}}
{{National symbols of Ukraine}}
{{Chemical and Biological Institutes of the National Academy of Sciences of Ukraine}}
{{Authority control}}

[[വർഗ്ഗം:ചെർകാസി ഒബ്ലാസ്റ്റ് ഭൂമിശാസ്ത്രം]]
[[വർഗ്ഗം:ഉക്രെയ്നിലെ പാർക്കുകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഉക്രെയ്നിലെ അർബോറേറ്റങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഉക്രെയ്നിലെ സസ്യശാസ്ത്ര ഉദ്യാനങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:നാഷണൽ അക്കാദമി ഓഫ് സയൻസസ് ഓഫ് ഉക്രെയ്ൻ]]
[[വർഗ്ഗം:ഉമാൻ]]
[[വർഗ്ഗം:ഉക്രെയ്നിലെ സംരക്ഷിത പ്രദേശങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ചെർകാസി ഒബ്ലാസ്റ്റിലെ വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:നാസു ജനറൽ ബയോളജി വിഭാഗം]]
[[വർഗ്ഗം:റഷ്യൻ സാമ്രാജ്യത്തിൽ 1796-ൽ സ്ഥാപിച്ചവ]]</text>
      <sha1>4ye4bi4sy9vnq4tsattkif3t5g3sev1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>അഞ്ചാംപീടിക</title>
    <ns>0</ns>
    <id>670393</id>
    <revision>
      <id>4660874</id>
      <parentid>4659570</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T23:22:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4660874</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22610" sha1="qmvqy6lgbpz8j8j6ypx6vyk44z2ysb2" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox ib-settlement vcard&quot;
! colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-above&quot; |&lt;div class=&quot;fn org&quot;&gt;അഞ്ചാംപീടിക&lt;/div&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-subheader&quot; |&lt;div class=&quot;category&quot;&gt;പട്ടണം&lt;/div&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-full-data&quot; |&lt;mapframe zoom=&quot;11&quot; align=&quot;center&quot; frameless=&quot;1&quot; height=&quot;200&quot; width=&quot;250&quot;&gt;[
{&quot;properties&quot;:{&quot;title&quot;:&quot;Anchampeedika, Kannur&quot;,&quot;fill-opacity&quot;:0.1,&quot;stroke&quot;:&quot;#FF0000&quot;,&quot;stroke-width&quot;:2,&quot;fill&quot;:&quot;#606060&quot;},&quot;type&quot;:&quot;ExternalData&quot;,&quot;service&quot;:&quot;geoshape&quot;,&quot;ids&quot;:&quot;Q60749534&quot;},
{&quot;properties&quot;:{&quot;stroke-width&quot;:2,&quot;stroke&quot;:&quot;#FF0000&quot;,&quot;title&quot;:&quot;Anchampeedika, Kannur&quot;},&quot;type&quot;:&quot;ExternalData&quot;,&quot;service&quot;:&quot;geoline&quot;,&quot;ids&quot;:&quot;Q60749534&quot;},
{&quot;type&quot;:&quot;Feature&quot;,&quot;geometry&quot;:{&quot;coordinates&quot;:[75.351041,11.978491],&quot;type&quot;:&quot;Point&quot;},&quot;properties&quot;:{&quot;marker-color&quot;:&quot;#5E74F3&quot;,&quot;title&quot;:&quot;Anchampeedika, Kannur&quot;,&quot;marker-symbol&quot;:&quot;town&quot;}}
]&lt;/mapframe&gt;&lt;div class=&quot;infobox-caption&quot;&gt;അഞ്ചാംപീടികയുടെ പരസ്പരബന്ധിതമായ ഭൂപടം&lt;/div&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-full-data&quot; |കോർഡിനേറ്റുകൾഃ&lt;templatestyles src=&quot;Module:Coordinates/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;span class=&quot;geo-inline&quot;&gt;&lt;span class=&quot;plainlinks nourlexpansion&quot;&gt;[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Anchampeedika,_Kannur&amp;params=11.978491_N_75.351041_E_type:city_region:IN-KL &lt;span class=&quot;geo-nondefault&quot;&gt;&lt;span class=&quot;geo-dms&quot; title=&quot;Maps, aerial photos, and other data for this location&quot;&gt;11°58′43′′N &lt;span class=&quot;longitude&quot;&gt;75°21′04′′E&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;geo-multi-punct&quot;&gt;/&amp;#x2E;&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;geo-default&quot;&gt;&lt;span class=&quot;geo-dec&quot; title=&quot;Maps, aerial photos, and other data for this location&quot;&gt;11.978491 ° N 75.351041 ° E&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;﻿ / &lt;span class=&quot;geo&quot;&gt;11.978491; 75.351041&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;indicator name=&quot;coordinates&quot;&gt;&lt;span id=&quot;coordinates&quot;&gt;[[Geographic coordinate system|Coordinates]]: {{#parsoid�fragment:7}}&lt;span class=&quot;plainlinks nourlexpansion&quot;&gt;[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Anchampeedika,_Kannur&amp;params=11.978491_N_75.351041_E_type:city_region:IN-KL &lt;span class=&quot;geo-nondefault&quot;&gt;&lt;span class=&quot;geo-dms&quot; title=&quot;Maps, aerial photos, and other data for this location&quot;&gt;&lt;span class=&quot;latitude&quot;&gt;11°58′43″N&lt;/span&gt; &lt;span class=&quot;longitude&quot;&gt;75°21′04″E&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;geo-multi-punct&quot;&gt;&amp;#xfeff; / &amp;#xfeff;&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;geo-default&quot;&gt;&lt;span class=&quot;geo-dec&quot; title=&quot;Maps, aerial photos, and other data for this location&quot;&gt;11.978491°N 75.351041°E&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;&amp;#xfeff; / &lt;span class=&quot;geo&quot;&gt;11.978491; 75.351041&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;]&lt;/span&gt;[[Category:Pages using gadget WikiMiniAtlas]]&lt;/span&gt;&lt;/indicator&gt;
|- class=&quot;mergedtoprow&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |രാജ്യം
| class=&quot;infobox-data&quot; |&lt;span class=&quot;flagicon nowrap&quot;&gt;[[File:Flag_of_India.svg|കണ്ണി=|പകരം=|അതിർവര|23x23ബിന്ദു]] &lt;/span&gt;[[ഇന്ത്യ]]
|- class=&quot;mergedrow&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |[[ഇന്ത്യയിലെ സംസ്ഥാനങ്ങളും കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശങ്ങളും|സംസ്ഥാനം]]
| class=&quot;infobox-data&quot; |[[കേരളം]]
|- class=&quot;mergedrow&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |[[ഇന്ത്യയിലെ ജില്ലകളുടെ പട്ടിക|ജില്ല]]
| class=&quot;infobox-data&quot; |[[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ]]
|- class=&quot;mergedtoprow&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |[[താലൂക്ക്]]
| class=&quot;infobox-data&quot; |[[തളിപ്പറമ്പ്]]
|- class=&quot;mergedtoprow&quot;
! colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-header&quot; |സർക്കാർ&lt;div class=&quot;ib-settlement-fn&quot;&gt;&lt;/div&gt;
|- class=&quot;mergedrow&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |• ശരീരം&amp;nbsp;&amp;nbsp;
| class=&quot;infobox-data agent&quot; |മുനിസിപ്പൽ കൌൺസിൽ
|- class=&quot;mergedtoprow&quot;
! colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-header&quot; |പ്രദേശം&lt;div class=&quot;ib-settlement-fn&quot;&gt;&lt;/div&gt;
|- class=&quot;mergedrow&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |&lt;div style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;മൊത്തം&amp;nbsp;&amp;nbsp;&lt;/div&gt;
| class=&quot;infobox-data&quot; |&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;.44 km2 (′ID2] sq mi′&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;
|- class=&quot;mergedtoprow&quot;
! colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-header&quot; |ഭാഷകൾ&lt;div class=&quot;ib-settlement-fn&quot;&gt;&lt;/div&gt;
|- class=&quot;mergedrow&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |• ഔദ്യോഗികം&amp;nbsp;&amp;nbsp;
| class=&quot;infobox-data&quot; |[[മലയാളം]], [[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്]]
|- class=&quot;mergedtoprow&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |[[സമയ മേഖല|സമയ മേഖല&amp;nbsp;]]
| class=&quot;infobox-data&quot; |[[യുടിസി+05:30|യുടിസി + 5:30]] (IST) 
|- class=&quot;mergedtoprow&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |[[പിൻകോഡ്|പിൻ]]
| class=&quot;infobox-data adr&quot; |&lt;div class=&quot;postal-code&quot;&gt;670331&lt;/div&gt;
|- class=&quot;mergedrow&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |ഫോൺ കോഡ്
| class=&quot;infobox-data&quot; |497278****
|- class=&quot;mergedrow&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |ഐഎസ്ഒ 3166 കോഡ്
| class=&quot;infobox-data nickname&quot; |ഐ. എൻ-കെ. എൽ.
|- class=&quot;mergedrow&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |വാഹന രജിസ്ട്രേഷൻ
| class=&quot;infobox-data&quot; |കെ. എൽ-13, കെ. എൻ-59
|- class=&quot;mergedrow&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |[[സ്ത്രീപുരുഷാനുപാതം|ലിംഗാനുപാതം]]
| class=&quot;infobox-data&quot; |1121 ♂/♀[[പെണ്ണ്|Â]]
|- class=&quot;mergedrow&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |[[ഇന്ത്യയുടെ കാലാവസ്ഥ|കാലാവസ്ഥ]]
| class=&quot;infobox-data&quot; |[[ഇന്ത്യയുടെ കാലാവസ്ഥ|സുഖകരം]] &lt;small&gt; ([[കോപ്പൻ കാലാവസ്ഥാ വിഭാഗീകരണ രീതി|കോപ്പൻ]]) &lt;/small&gt; 
|}
കേരളത്തിലെ [[വടക്കേ മലബാർ]] മേഖലയിലെ [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ]] ഒരു പട്ടണമാണ് '''അഞ്ചാംപീടിക'''. [[കണ്ണൂർ കോർപ്പറേഷൻ|കണ്ണൂർ കോർപ്പറേഷനിൽ]] നിന്ന് ഏകദേശം 13.50 കിലോമീറ്റർ അകലെയായി [[തളിപ്പറമ്പ്]] [[നഗരസഭ|മുനിസിപ്പാലിറ്റിയോട്]] ചേർന്നാണ് അഞ്ചാംപീടിക സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.&lt;ref name=&quot;censusindia&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.trend.kerala.gov.in/views/lnkResultsUrban.php|title=New Municipalities of Kerala : Election Results|access-date=2016-03-20|publisher=Trend Kerala – Democracy|archive-url=https://web.archive.org/web/20160312151855/http://www.trend.kerala.gov.in/views/lnkResultsUrban.php|archive-date=12 March 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;KANNUR&quot;&gt;{{Cite web|url=http://kannur.gov.in/village.htm|title=Kannur.gov.in : Villages of Kannur District|access-date=2010-07-07|website=Kannur.gov.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303173033/http://kannur.gov.in/village.htm|archive-date=3 March 2016}}&lt;/ref&gt;&amp;nbsp;

== ഭൂമിശാസ്ത്രം ==
കണ്ണൂർ, തളിപ്പറമ്പ്, ചെറുകുന്ന് എന്നിവയ്ക്കിടയിലുള്ള ഒരു പ്രധാന സ്ഥലത്താണ് അഞ്ചാംപീടികയുടെ നിലനിൽക്കുന്നത്. വടക്ക് മൊറാഴ, തെക്ക് കല്ലിയാശ്ശേരി, പടിഞ്ഞാറ് [[ചെറുകുന്ന്]], [[കണ്ണപുരം]], കിഴക്ക് [[ധർമ്മശാല, കണ്ണൂർ|ധർമ്മശാല]] എന്നിവയാണ് അഞ്ചാപീടികയുടെ അതിർത്തികൾ.&lt;ref name=&quot;District Map&quot;&gt;{{Cite web|url=http://kannur.gov.in/mapkannur.jpg|title=Kannur District Map : Villages of Kannur|access-date=2010-07-07|website=Kannur.gov.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303233120/http://kannur.gov.in/mapkannur.jpg|archive-date=3 March 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Kannur Engg College&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.gcek.ac.in/|title=Govt. College of Engineering Kannur|access-date=2 January 2018|website=Gcek.ac.in}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;University of Kannur&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.kannuruniversity.ac.in/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=154&amp;Itemid=135|title=Mangattuparamba Campus, Kannur University Campus P. O, Kannur - 670 567|access-date=2 January 2018|website=Kannuruniversity.ac.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20170815234602/http://www.kannuruniversity.ac.in/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=154&amp;Itemid=135|archive-date=15 August 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;KAP 4&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.keralapolicehistory.com/kap4.html|title=Kerala Armed Police Battalions|access-date=2 January 2018|website=Keralapolicehistory.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20160307033449/http://www.keralapolicehistory.com/kap4.html|archive-date=7 March 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;KV&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.kvkeltronnagar.com/innerpage.php?pagename=contact|title=Kendriya Vidyalaya Keltron Nagar : Home Page|access-date=2 January 2018|website=Kvkeltronnagar.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20160324190434/http://kvkeltronnagar.com/innerpage.php?pagename=contact|archive-date=24 March 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NIFT Kannur&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.nift.ac.in/kannur/|title=NIFT - Kannur|access-date=21 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20160328092513/http://nift.ac.in/kannur/|archive-date=28 March 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Ayurveda College&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.panchakarma.com/parassinikkadavu-ayurveda-medical-college-hospital-kannur-kerala-p-397.html|title=Parassinikkadavu Ayurveda Medical College &amp; Hospital, Kannur, Kerala - Panchakarma Guide|access-date=2 January 2018|website=Panchakarma.com|archive-date=2017-08-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20170825112302/http://www.panchakarma.com/parassinikkadavu-ayurveda-medical-college-hospital-kannur-kerala-p-397.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;[[പ്രമാണം:ParassinikkadavuValapattamRiver.jpg|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|പാറശ്ശിനിക്കടവിൽനിന്നുള്ള വളപട്ടണം നദിയുടെ മനോഹരമായ കാഴ്ച]]

== ഉത്ഭവം ==
അഞ്ചാംപീടിക എന്ന പേരിൻറെ അർത്ഥം &quot;അഞ്ചാമത്തെ കട&quot; എന്നാണ്. 2010 മുതൽ പട്ടണം വലിയ വളർച്ച കൈവരിച്ചു. രാഷ്ട്രീയ, സാമൂഹിക, സാമ്പത്തിക പരിഷ്കാരങ്ങളുടെ ഒരു സമ്മിശ്രമായിരുന്നു ഈ പട്ടണം.

== ചരിത്രം ==
അഞ്ചാംപീടിക സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പ്രദേശം മുമ്പ് [[കോലത്തിരി രാജവംശം|കോലത്തിരി]] രാജാക്കന്മാരുടെ ഭരണത്തിൻ കീഴിലായിരുന്നു. പിന്നീട് [[ടിപ്പു സുൽത്താൻ]] ഈ പ്രദേശം മൈസൂർ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഭാഗമാക്കി. ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകാലത്ത് ഇത് [[മദ്രാസ് പ്രവിശ്യ|മദ്രാസ് പ്രസിഡൻസിയുടെ]] കീഴിൽ [[മലബാർ ജില്ല|മലബാർ ജില്ലയിലെ]] ചിറയ്ക്കൽ താലൂക്കിന്റെ കീഴിലായി. കേരള സംസ്ഥാന രൂപീകരണത്തിനുശേഷം ഈ പ്രദേശം കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ കല്ല്യാശ്ശേരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിന് കീഴിൽ കൊണ്ടുവന്നു.
[[പ്രമാണം:ParassinikkadavuBridge.jpg|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|ആന്തൂരിനെ മയ്യിൽ, കോലച്ചേരി, നാറാത്ത് എന്നിവയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന പാറശ്ശിനിക്കടവ് പാലം.]]

== ജനസംഖ്യാശാസ്‌ത്രം ==
2011 ലെ ഇന്ത്യാ കാനേഷുമാരി പ്രകാരം, പട്ടണം ഉൾപ്പെടുന്ന ആന്തൂരിലെ ജനസംഖ്യ 36,290 ആയിരുന്നു. അതിൽ 17,154 പുരുഷന്മാരും 19,136 സ്ത്രീകളുമാണുണ്ടായിരുന്നത്.&lt;ref name=&quot;CensusIndia2011&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/3202_PART_B_KANNUR.pdf|title=Census of India 2011 : KERALA|accessdate=2 January 2018|website=Censusindia.gov.in}}&lt;/ref&gt;

ആദ്യകാലത്ത് മൊറാഴ, ആന്തൂർ എന്നീ രണ്ട് ചെറിയ ഗ്രാമങ്ങൾക്കുടി ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു പഞ്ചായത്തായിരുന്നു ആന്തൂർ. 1990 ൽ കേരള സർക്കാർ പുതിയ മുനിസിപ്പാലിറ്റികൾ പ്രഖ്യാപിച്ചപ്പോൾ, പട്ടണം ഉൾപ്പെടുന്ന ആന്തൂർ പഞ്ചായത്തിനെ തളിപ്പറമ്പുമായി ലയിപ്പിച്ച് പുതിയ [[തളിപ്പറമ്പ്]] മുനിസിപ്പാലിറ്റി രൂപീകരിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Taliparamba&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.taliparambamunicipality.in/about|title=ആമുഖം - Thaliparamba Municipality|access-date=2 January 2018|website=Taliparambamunicipality.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20171020145610/http://www.taliparambamunicipality.in/about|archive-date=20 October 2017}}&lt;/ref&gt; പിന്നീട് 2015ൽ കേരള സർക്കാർ ആന്തൂരിനെ തളിപ്പറമ്പിൽ നിന്ന് വേർപെടുത്തി ഒരു സ്വതന്ത്ര മുനിസിപ്പാലിറ്റിയായി മാറ്റി. ജനസംഖ്യയും ജനസാന്ദ്രതയും അനുസരിച്ച് ഒരു മുനിസിപ്പാലിറ്റിയാണ് ആന്തൂരെങ്കിലും  ഒരു ചെറിയ ഗ്രാമത്തിന്റെ സവിശേഷതകളും ഇത് നിലനിർത്തുന്നു. കേരളത്തിലെ [[വടക്കേ മലബാർ|വടക്കൻ മലബാർ]] മേഖലയിലെ [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ]] തളിപ്പറമ്പിനടുത്തുള്ള ദേശീയ പാത-17 ന് സമീപത്താണ് പട്ടണം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.&lt;ref name=&quot;censusindia&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;KANNUR&quot;/&gt;
[[പ്രമാണം:VismayaParkGate.JPG|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|[[വിസ്മയ പാർക്ക്|വിസ്മയ]] ഇൻഫോടെയ്ൻമെന്റ് പാർക്കിന്റെ പ്രവേശന കവാടം]]

== ഭരണസംവിധാനം ==

* ജില്ലഃ [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ]]
* താലൂക്ക്/തഹസിൽഃ [[തളിപ്പറമ്പ്]]
* മുനിസിപ്പാലിറ്റിഃ [[Andur|ആന്തൂർ]]
* ബ്ലോക്ക്ഃ [[തളിപ്പറമ്പ്]]
* നിയമസഭാ മണ്ഡലംഃ [[തളിപ്പറമ്പ്]]
* ലോക്സഭാ മണ്ഡലംഃ [[കണ്ണൂർ ലോക്സഭാമണ്ഡലം|കണ്ണൂർ]] 
* പോലീസ് സ്റ്റേഷൻഃ [[കണ്ണപുരം]]
* ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻഃ [[കണ്ണപുരം]]

== തപാൽ ഓഫീസുകൾ ==

* അഞ്ചാംപീടിക-670331

== ടൂറിസം ==

* വെള്ളിക്കീൽ ഇക്കോ ടൂറിസം പാർക്ക്

== മറ്റ് താൽപ്പര്യമുള്ള സ്ഥലങ്ങൾ ==

* നീലിയാർ കോട്ടം (കണ്ണൂർ സർവകലാശാല പ്രധാന കാമ്പസിന് സമീപം) 
* ഒഴക്രോം ക്ഷേത്രക്കുളം
* മൊറാഴയിലെയും കനൂലിലെയും നെൽവയലുകൾ
* പുന്നക്കുളങ്ങരയുടെ പ്രകൃതി ഭംഗി
* മൊറാഴ, മുത്തുവാനി, മയിലാട് എന്നിവിടങ്ങളിലെ കുന്നുകൾ

== സ്ഥാപനങ്ങൾ ==

* ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് കോ-ഓപ്പറേറ്റീവ് മാനേജ്മെന്റ്, പാറശ്ശിനിക്കടവ്&lt;ref name=&quot;Co-Op Management&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.icmkannur.org/|title=Institute of Cooperative Management Kannur|access-date=2 January 2018|website=Icmkannur.org}}&lt;/ref&gt;
* പറശിനിക്കടവ് ആയുർവേദ മെഡിക്കൽ കോളേജ്&lt;ref name=&quot;Ayurveda College&quot;/&gt;
* [[ധർമ്മശാല, കണ്ണൂർ|മംഗാട്ടുപറമ്പ് ദൂരദർശൻ സ്റ്റേഷൻ]]
* [[ഗവൺമെന്റ് എഞ്ചിനീയറിംഗ് കോളേജ്, കണ്ണൂർ]]&lt;ref name=&quot;Kannur Engg College&quot;/&gt;
* [[നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഫാഷൻ ടെക്നോളജി|നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഫാഷൻ ടെക്നോളജി, കണ്ണൂർ]]&lt;ref name=&quot;NIFT Kannur&quot;/&gt;
* [[കേന്ദ്രീയ വിദ്യാലയം|കേന്ദ്രീയ വിദ്യാലയ കെൽട്രോൺ നഗർ]]&lt;ref name=&quot;KV Keltron Nagar&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.kvkeltronnagar.com/|title=Kendriya Vidyalaya Keltron Nagar :: Home Page|access-date=2 January 2018|website=Kvkeltronnagar.com|archive-date=2023-12-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20231201164814/https://kvkeltronnagar.com/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* [[കേരളത്തിലെ പൊതുമേഖലാസ്ഥാപനങ്ങളുടെ പട്ടിക|കെൽട്രോൺ, കണ്ണൂർ]]
* [[കേരളത്തിലെ പൊതുമേഖലാസ്ഥാപനങ്ങളുടെ പട്ടിക|കേരള ക്ലേസ് ആൻഡ് സെറാമിക് പ്രൊഡക്ട്സ് ലിമിറ്റഡ്]]
* [[കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാല|കണ്ണൂർ സർവകലാശാല പ്രധാന കാമ്പസ്]]&lt;ref name=&quot;University of Kannur&quot;/&gt;

== മതസ്ഥാപനങ്ങൾ ==

* കല്ല്യാശ്ശേരി വട്ടക്കിൽ ശ്രീ മുച്ചിലോട്ട് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം
* കണ്ടംതള്ളി ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രം
* പാറക്കോത്ത് ക്ഷേത്രം
* മൊറാഴ ശിവ ക്ഷേത്രം
* അഞ്ചാപീടിക ജുമാ മസ്ജിദ്
* കപ്പോത്തുകാവു

== ഭരണം ==

* [[നിയമസഭാംഗം|നിയമസഭാംഗം (ഇന്ത്യ)]] -മിസ്റ്റർ '''[[എം. വിജിൻ]]'''
* പാർലമെന്റ് അംഗം- പി.കെ. .മതി ടീച്ചർ 

== ഗതാഗതം ==
ദേശീയ പാത (എൻ. എച്ച്-66) പട്ടണത്തിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 2 കിലോമീറ്ററോളം അകലെയുള്ള കല്ലിയാശ്ശേരി വഴിയാണ് കടന്നുപോകുന്നത്. മംഗലാപുരം, മുംബൈ എന്നിവിടങ്ങളിലേക്ക് ദേശീയപാതയുടെ വടക്കുഭാഗത്തുകൂടി പ്രവേശിക്കാം. കൊച്ചി, തിരുവനന്തപുരം എന്നിവിടങ്ങളിലേക്ക് തെക്കുഭാഗത്തുകൂടിയും പ്രവേശിക്കാം. അഞ്ചാംപീടിക മുതൽ [[കണ്ണൂർ]], [[തളിപ്പറമ്പ്]], [[ചെറുകുന്ന്]] വരെയുള്ള പ്രദേശങ്ങളിലേയ്ക്ക് സ്വകാര്യ ബസ് സർവ്വീസുകളുണ്ട്. മംഗലാപുരം-[[പാലക്കാട്]] പാതയിലെ കണ്ണപുരം, [[പാപ്പിനിശ്ശേരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|പാപ്പിനിശ്ശേരി]] എന്നിവയാണ് പട്ടണത്തോട് ഏറ്റവുമടുത്തുള്ള റെയിൽവേ നിലയങ്ങൾ. പട്ടണത്തിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 38 കിലോമീറ്റോളം അകലെയായി [[കണ്ണൂർ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{കേരളം}}{{കണ്ണൂർ ജില്ല}}{{North Malabar}}{{Places of interest in North Malabar}}
[[വർഗ്ഗം:Coordinates on Wikidata]]
[[വർഗ്ഗം:Articles with short description]]
[[വർഗ്ഗം:കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>qmvqy6lgbpz8j8j6ypx6vyk44z2ysb2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>നാർസിസിസം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>670563</id>
    <revision>
      <id>4660871</id>
      <parentid>4660349</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T22:40:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-45950-13</username>
        <id>221898</id>
      </contributor>
      <origin>4660871</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20775" sha1="lhzkrerk0suirso9e63wsmmj0c6te0w" xml:space="preserve">{{Short description|സ്വയം, ആത്മമൂല്യം, പ്രശംസ, പദവി എന്നിവയെ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്ന വ്യക്തിത്വ സവിശേഷത}}

'''നാർസിസിസം''' ({{lang-en|Narcissism}}) എന്നത് ഒരാളുടെ സ്വയം, ആത്മാഭിമാനം, വ്യക്തിപരമായ പ്രാധാന്യം, അംഗീകാരം, പ്രശംസ, സാമൂഹിക പദവി എന്നിവയോടുള്ള ശക്തമായ ശ്രദ്ധയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഒരു [[വ്യക്തിത്വം|വ്യക്തിത്വ സവിശേഷതയാണ്]]. നാർസിസിസം എല്ലാവരിലും വ്യത്യസ്ത അളവുകളിൽ കാണാവുന്ന ഒരു തുടർച്ചയായ സവിശേഷതയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു; മിതമായ ആത്മവിശ്വാസവും സ്വമൂല്യബോധവും ആരോഗ്യകരമായിരിക്കാം, എന്നാൽ അതിരുകടന്ന അവകാശബോധം, മറ്റുള്ളവരെ ചൂഷണം ചെയ്യൽ, സഹാനുഭൂതിക്കുറവ്, സ്ഥിരമായ പ്രശംസാവശ്യം എന്നിവ വ്യക്തിയുടെയും മറ്റുള്ളവരുടെയും ജീവിതത്തെ പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കാം.&lt;ref name=&quot;Horney&quot;&gt;{{cite book |last1=Levy |first1=Kenneth N. |last2=Reynoso |first2=Joseph S. |last3=Wasserman |first3=Rachel H. |last4=Clarkin |first4=John F. |chapter=Narcissistic Personality Disorder |title=Personality Disorders: Toward the DSM-V |year=2007 |pages=233–278 |doi=10.4135/9781483328980.n9}}&lt;/ref&gt; അതിന്റെ അത്യന്തം രോഗാത്മകമായ അവസ്ഥ നാർസിസിസ്റ്റിക് വ്യക്തിത്വ വൈകല്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കാം.&lt;ref name=&quot;Dashineau2019&quot;&gt;{{cite journal |last1=Dashineau |first1=Samantha C. |last2=Edershile |first2=Elizabeth A. |last3=Simms |first3=Leonard J. |last4=Wright |first4=Aidan G. C. |title=Pathological narcissism and psychosocial functioning |journal=Personality Disorders: Theory, Research, and Treatment |year=2019 |volume=10 |issue=5 |pages=473–478 |doi=10.1037/per0000347 |pmid=31259606 |pmc=6710132}}&lt;/ref&gt;

== സ്വഭാവസവിശേഷതകൾ ==
നാർസിസിസത്തിന്റെ കേന്ദ്രഘടകമായി '''സ്വയംകേന്ദ്രിത കാരണങ്ങളാൽ ചുറ്റുപാടുകൊളോടുള്ള വിരോധാത്മകത''' (self-centred antagonism) അഥവാ '''സ്വയംകേന്ദ്രിത സ്വപ്രാധാന്യം''' (entitled self-importance) നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഇതിൽ സ്വാർത്ഥത, മറ്റുള്ളവരെക്കാൾ പ്രത്യേക പരിഗണന ലഭിക്കണമെന്ന അവകാശബോധം, മറ്റുള്ളവരെ താഴ്ത്തിക്കാണിക്കൽ, വ്യക്തിപരമായ നേട്ടത്തിനായി ആളുകളെ ഉപയോഗിക്കൽ, [[സഹാനുഭൂതി|സഹാനുഭൂതിക്കുറവ്]] എന്നിവ ഉൾപ്പെടാം.&lt;ref name=&quot;Krizan2018&quot;&gt;{{cite journal |last1=Krizan |first1=Zlatan |last2=Herlache |first2=Anne D. |title=The Narcissism Spectrum Model: A Synthetic View of Narcissistic Personality |journal=Personality and Social Psychology Review |year=2018 |volume=22 |issue=1 |pages=3–31 |doi=10.1177/1088868316685018 |pmid=28132598}}&lt;/ref&gt;

നാർസിസിസത്തിന് പ്രധാനമായും രണ്ടു പ്രകടനരൂപങ്ങൾ വിവരിക്കപ്പെടുന്നു. '''ഗ്രാൻഡിയോസ് നാർസിസിസത്തിൽ''' (grandiose narcissism) വ്യക്തിക്ക് സ്വന്തം പ്രത്യേകതയെയും മേന്മയെയും കുറിച്ചുള്ള ശക്തമായ ധാരണ, വിജയം, അധികാരം, പ്രശസ്തി എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള വലിയ ആഗ്രഹങ്ങൾ, സാമൂഹിക ആധിപത്യം, സ്വയംപ്രചാരണം, പ്രദർശനപരമായ പെരുമാറ്റം, പ്രതിഫലം തേടൽ, ചിലപ്പോൾ കൃത്രിമമോ ചൂഷണാത്മകമോ ആയ ബന്ധശൈലി എന്നിവ കാണാം.&lt;ref name=&quot;Krizan2018&quot; /&gt; '''വൾണറബിൾ നാർസിസിസത്തിൽ''' (vulnerable narcissism) അവകാശബോധവും സ്വയംകേന്ദ്രിതത്വവും ഉണ്ടായിരിക്കാമെങ്കിലും, അതോടൊപ്പം അസ്ഥിരമായ ആത്മാഭിമാനം, ലജ്ജ, അപര്യാപ്തതാബോധം, അസൂയ, സാമൂഹിക പിന്മാറ്റം, വിമർശനത്തോടും നിരാകരണത്തോടും അതിസംവേദനക്ഷമത, പ്രശംസയും അംഗീകാരവും ലഭിക്കാനുള്ള ശക്തമായ ആവശ്യം എന്നിവ കൂടുതലായി കാണാം.&lt;ref name=&quot;Kramer2018&quot;&gt;{{cite journal |last1=Kramer |first1=Ueli |last2=Pascual-Leone |first2=Antonio |last3=Rohde |first3=Katrin B. |last4=Sachse |first4=Rainer |title=The role of shame and self-compassion in psychotherapy for narcissistic personality disorder: An exploratory study |journal=Clinical Psychology &amp; Psychotherapy |year=2018 |volume=25 |issue=2 |pages=272–282 |doi=10.1002/cpp.2160 |pmid=29265698}}&lt;/ref&gt;

== മനഃശാസ്ത്രവും പ്രവർത്തനരീതിയും ==
നാർസിസിസത്തെ വിശദീകരിക്കാൻ വ്യത്യസ്ത മനഃശാസ്ത്ര സിദ്ധാന്തങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.

=== ഫ്രോയ്ഡിന്റെ സിദ്ധാന്തം ===
'''സിഗ്മണ്ട് ഫ്രോയ്ഡ്''' (Sigmund Freud) നാർസിസിസത്തെ വ്യക്തിയുടെ മാനസിക ഊർജ്ജം അല്ലെങ്കിൽ ''ലിബിഡോ'' (libido) മറ്റുള്ളവരിലേക്കല്ല, സ്വന്തം സ്വയത്തിലേക്ക് കേന്ദ്രീകരിക്കുന്ന അവസ്ഥയായി വിശദീകരിച്ചു. ശിശുവികാസത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന '''പ്രാഥമിക നാർസിസിസം''' (primary narcissism) സാധാരണ വികസനത്തിന്റെ ഭാഗമാണെന്നും, പുറത്തുള്ള ആളുകളിലേക്കും ബന്ധങ്ങളിലേക്കും നിക്ഷേപിച്ച മാനസിക ഊർജ്ജം പിന്നീട് വീണ്ടും സ്വയത്തിലേക്ക് നിക്ഷേപിക്കപ്പെടുന്നതിനെ '''ദ്വിതീയ നാർസിസിസം''' (secondary narcissism) എന്നും അദ്ദേഹം വിശേഷിപ്പിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Freud1914&quot;&gt;{{cite web |title=On Narcissism, 1914 by Freud |url=https://www.sigmundfreud.net/on-narcissism.jsp |website=SigmundFreud.net}}&lt;/ref&gt;

=== ഹോർണിയുടെ സമീപനം ===
മനഃശാസ്ത്രജ്ഞയായ '''കരൻ ഹോർണി''' (Karen Horney) നാർസിസിസത്തെ ആരോഗ്യകരമായ ആത്മാഭിമാനത്തിൽ നിന്ന് രോഗാത്മകമായ സ്വയംകേന്ദ്രിതത്വത്തിലേക്ക് നീളുന്ന ഒരു '''തുടർച്ച''' (spectrum) ആയി കണ്ടു.&lt;ref name=&quot;Horney&quot; /&gt; ഇതനുസരിച്ച് ആത്മവിശ്വാസമോ സ്വമൂല്യബോധമോ സ്വതവേ രോഗലക്ഷണമല്ല; അവ അതിരുകടന്ന് യാഥാർഥ്യബോധം, ബന്ധങ്ങൾ, സഹാനുഭൂതി എന്നിവയെ തകർക്കുമ്പോഴാണ് അവ രോഗാത്മക സ്വഭാവം കൈക്കൊള്ളുന്നത്.

=== കോഹുട്ടിന്റെ സ്വയം-മനഃശാസ്ത്രം ===
'''ഹൈൻസ് കോഹുട്ട്''' (Heinz Kohut) വികസിപ്പിച്ച മനഃശാസ്ത്ര സമീപനത്തിൽ കുട്ടിയുടെ ആരോഗ്യകരമായ സ്വയംബോധം വികസിക്കാൻ മാതാപിതാക്കളിൽനിന്നും പ്രധാനപ്പെട്ട മറ്റുള്ളവരിൽനിന്നും പ്രതികരണവും അംഗീകാരവും ആദർശവൽക്കരിക്കാൻ കഴിയുന്ന സുരക്ഷിതമായ ബന്ധങ്ങളും ആവശ്യമാണ്. കുട്ടിക്കാലത്തെ ഗ്രാൻഡിയോസിറ്റിയുടെ ചില രൂപങ്ങൾ സാധാരണ മാനസിക വികസനാവശ്യങ്ങൾക്ക് മതിയായ രീതിയിൽ ഏകീകരിക്കപ്പെടാതെ (equilibration) പോകുമ്പോൾ, ആത്മമൂല്യബോധം നിലനിർത്താൻ വ്യക്തി പിന്നീട് മറ്റുള്ളവരുടെ പ്രശംസയെയും ആദർശവൽക്കരണത്തെയും അമിതമായി ആശ്രയിക്കാമെന്നതാണ് ഈ സമീപനത്തിന്റെ ആശയം.&lt;ref name=&quot;Kohut1971&quot;&gt;{{cite book |last=Kohut |first=Heinz |title=The Analysis of the Self |publisher=University of Chicago Press |year=1971 |isbn=978-0-226-45014-8}}&lt;/ref&gt;

=== കേൺബർഗിന്റെ ഒബ്ജക്റ്റ് റിലേഷൻസ് സമീപനം ===
'''ഓട്ടോ കേൺബർഗ്''' (Otto Kernberg) രോഗാത്മക ഗ്രാൻഡിയോസിറ്റിയെ സാധാരണ വികാസത്തിന്റെ ലളിതമായ അവശിഷ്ടമെന്നതിനേക്കാൾ, സ്വയത്തെയും മറ്റുള്ളവരെയും കുറിച്ചുള്ള മനസ്സിലെ പ്രതിനിധാനങ്ങൾ ശരിയായി ഏകീകരിക്കപ്പെടാത്തതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഒരു രോഗാതുരമായ വികലതയായി ആയി കണ്ടു. ഈ സമീപനത്തിൽ വ്യക്തി സ്വന്തം മൂല്യം സംരക്ഷിക്കാൻ സ്വയത്തെ അതിയായി ആദർശവൽക്കരിക്കുകയും മറ്റുള്ളവരെ ആദ്യം ആദർശവൽക്കരിച്ചശേഷം നിരാശയുണ്ടാകുമ്പോൾ താഴ്ത്തിക്കാണിക്കുകയും ചെയ്യാം. '''ആദർശവൽക്കരണം''' (idealization), '''അവമൂല്യനിർണ്ണയം''' (devaluation), '''നിഷേധം''' (denial) തുടങ്ങിയ പ്രതിരോധപ്രക്രിയകൾ ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് വിവരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Siegel2006&quot;&gt;{{cite journal |last=Siegel |first=J. P. |title=Dyadic splitting in partner relational disorders |journal=Journal of Family Psychology |year=2006 |volume=20 |issue=3 |pages=418–422 |doi=10.1037/0893-3200.20.3.418 |pmid=16937998}}&lt;/ref&gt;

=== മില്ലന്റെ സമീപനം ===
വ്യക്തിത്വ സിദ്ധാന്തജ്ഞനായ '''തിയഡോർ മില്ലൻ''' (Theodore Millon) നാർസിസിസ്റ്റിക് വ്യക്തിത്വത്തെ വ്യക്തിയുടെ സ്വഭാവഘടനയും ആദ്യകാല ബന്ധാനുഭവങ്ങളും ചേർന്ന് രൂപപ്പെടുത്താവുന്ന ഒരു '''സ്ഥിരമായ വ്യക്തിത്വരീതിയായി''' കണ്ടു. കോഹുട്ടിനെയും കേൺബർഗിനെയും പോലെ, അസംഘടിതമോ സഹാനുഭൂതിയില്ലാത്തതോ ആയ ആദ്യകാല ബന്ധാനുഭവങ്ങൾ പിന്നീട് ആത്മമൂല്യം നിലനിർത്താൻ മറ്റുള്ളവരെ ഉപയോഗിക്കുന്ന ബന്ധരീതികളുമായി ബന്ധപ്പെടാമെന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ക്ലിനിക്കൽ സമീപനം കരുതി.&lt;ref name=&quot;Millon2004&quot;&gt;{{cite book |last1=Millon |first1=Theodore |last2=Grossman |first2=Seth |last3=Millon |first3=Carrie |last4=Meagher |first4=Sarah |last5=Ramnath |first5=Rowena |title=Personality Disorders in Modern Life |edition=2 |publisher=Wiley |year=2004 |isbn=978-0-471-23734-1}}&lt;/ref&gt;

=== ആധുനിക മാതൃകൾ ===
'''കരോലിൻ മോർഫ്''', '''ഫ്രെഡറിക് റോഡ്‌വാൾട്ട്''' എന്നിവർ അവതരിപ്പിച്ച മാതൃക പ്രകാരം നാർസിസിസ്റ്റിക് പെരുമാറ്റത്തിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങളിൽ ഒന്ന് അനുകൂലമായ സ്വപ്രതിച്ഛായയും ആത്മമൂല്യബോധവും സൃഷ്ടിക്കുകയും സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതാണ്. വ്യക്തി ശ്രദ്ധ, പ്രശംസ, സാമൂഹിക താരതമ്യം, സ്വയംപ്രചാരണം, മറ്റുള്ളവരെ താഴ്ത്തിക്കാണിക്കൽ എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് സ്വന്തം സ്ഥാനം നിയന്ത്രിക്കാൻ ശ്രമിക്കാം.&lt;ref name=&quot;Morf2001&quot;&gt;{{cite journal |last1=Morf |first1=Carolyn C. |last2=Rhodewalt |first2=Frederick |title=Unraveling the Paradoxes of Narcissism: A Dynamic Self-Regulatory Processing Model |journal=Psychological Inquiry |year=2001 |volume=12 |issue=4 |pages=177–196 |doi=10.1207/S15327965PLI1204_1}}&lt;/ref&gt;

ഈ രീതിയിൽ, പ്രശംസയും വിജയവും സ്വപ്രതിച്ഛായയെ ശക്തിപ്പെടുത്തുമ്പോൾ, വിമർശനം, പരാജയം, അവഗണന, സാമൂഹിക നിരാകരണം എന്നിവ '''സ്വയംമൂല്യത്തിനുള്ള ഭീഷണിയായി''' (ego threat) അനുഭവപ്പെടാം. അപ്പോൾ കോപം, ആക്രമണാത്മക പ്രതികരണം, മറ്റുള്ളവരെ കുറ്റപ്പെടുത്തൽ, അവമൂല്യനിർണ്ണയം, പിന്മാറ്റം, അല്ലെങ്കിൽ വീണ്ടും അംഗീകാരം നേടാനുള്ള ശ്രമം തുടങ്ങിയ പ്രതികരണങ്ങൾ ഉണ്ടാകാം.&lt;ref name=&quot;Bushman1998&quot;&gt;{{cite journal |last1=Bushman |first1=Brad J. |last2=Baumeister |first2=Roy F. |title=Threatened egotism, narcissism, self-esteem, and direct and displaced aggression |journal=Journal of Personality and Social Psychology |year=1998 |volume=75 |issue=1 |pages=219–229 |doi=10.1037/0022-3514.75.1.219 |pmid=9686460}}&lt;/ref&gt;

മറ്റൊരു മാതൃക പ്രകാരം ഗ്രാൻഡിയോസ് നാർസിസിസവും വൾണറബിൾ നാർസിസിസവും തമ്മിലുള്ള പൊതുവായ രീതി '''എതിർത്തുള്ള പ്രവർത്തന പ്രതിബദ്ധതയാണ്'''. ഗ്രാൻഡിയോസിറ്റിയിൽ ഇതോടൊപ്പം സാമൂഹിക ധൈര്യം, പ്രതിഫലം തേടൽ, ചൂഷണം ചെയ്യൽ, ആധിപത്യം തുടങ്ങിയ പ്രവണതകൾ/ത്വര കൂടുതലായിരിക്കുമ്പോൾ, വൾണറബിൾ നാർസിസിസത്തിൽ ലജ്ജ, ഭീഷണി-സംവേദനക്ഷമത, സാമൂഹിക പിന്മാറ്റം, പ്രതികരണാത്മക കോപം തുടങ്ങിയ അനഭിലഷണീയമായ വൈകാരിക ഘടകങ്ങൾ കൂടുതലായി കാണാം.&lt;ref name=&quot;Krizan2018&quot; /&gt;

== ഉത്ഭവം ==
നാർസിസിസത്തിന്റെ ഉത്ഭവ കാരണം ഒരൊറ്റ കാരണം കൊണ്ടാണെന്ന് പറയാനാവില്ല, അത് പല മനഃശാസ്ത്രപ്രക്രിയകളോട് പിടഞ്ഞു കിടക്കുന്നു. മാത്രമല്ല, ജനിതക സ്വാധീനങ്ങൾ, സ്വഭാവപരമായ വ്യത്യാസങ്ങൾ, വ്യക്തിഗത ജീവിതാനുഭവങ്ങൾ, ആദ്യകാല ബന്ധങ്ങൾ, സാമൂഹിക പഠനം, മറ്റ് പരിസ്ഥിതിഘടകങ്ങൾ എന്നിവയെ ഗവേഷണം പരിഗണിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;Luo2018&quot;&gt;{{cite book |last1=Luo |first1=Yu L. L. |last2=Cai |first2=Huajian |chapter=The Etiology of Narcissism: A Review of Behavioral Genetic Studies |title=Handbook of Trait Narcissism |publisher=Springer |year=2018 |pages=149–156 |doi=10.1007/978-3-319-92171-6_16}}&lt;/ref&gt; കുട്ടികളെ മറ്റുള്ളവരേക്കാൾ പ്രത്യേകതയുള്ളവരായി മാതാപിതാക്കൾ അമിതമായി വിലയിരുത്തുന്നത് പിന്നീട് നാർസിസിസ്റ്റിക് സവിശേഷതകളുമായി ബന്ധപ്പെടാമെന്ന് ചില പഠനങ്ങൾ കാണിച്ചിട്ടുണ്ട്; സാമൂഹിക വിശകലനവും ഇതിന്റെ ഒരു സാധ്യതയുള്ള പഠനരീതിയായി നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Brummelman2015&quot;&gt;{{cite journal |last1=Brummelman |first1=Eddie |last2=Thomaes |first2=Sander |last3=Nelemans |first3=Stefanie A. |last4=Orobio de Castro |first4=Bram |last5=Overbeek |first5=Geertjan |last6=Bushman |first6=Brad J. |title=Origins of narcissism in children |journal=Proceedings of the National Academy of Sciences |year=2015 |volume=112 |issue=12 |pages=3659–3662 |doi=10.1073/pnas.1420870112 |pmid=25775577 |pmc=4378434}}&lt;/ref&gt;

== കാണുക ==
* [[സഹാനുഭൂതി]]
* [[നാർസിസസ് (ഐതിഹ്യം)]]
* [[സൈക്കോപതി]]

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{Reflist}}

[[വർഗ്ഗം:മനഃശാസ്ത്രം]]</text>
      <sha1>lhzkrerk0suirso9e63wsmmj0c6te0w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660899</id>
      <parentid>4660871</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T02:21:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-45950-13</username>
        <id>221898</id>
      </contributor>
      <origin>4660899</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20807" sha1="tktaoitf1ksctqenqrgt4vbkl5afpud" xml:space="preserve">{{Short description|സ്വയം, ആത്മമൂല്യം, പ്രശംസ, പദവി എന്നിവയെ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്ന വ്യക്തിത്വ സവിശേഷത}}

'''നാർസിസിസം''' ({{lang-en|Narcissism}}) എന്നത് ഒരാളുടെ സ്വയം, ആത്മാഭിമാനം, വ്യക്തിപരമായ പ്രാധാന്യം, അംഗീകാരം, പ്രശംസ, സാമൂഹിക പദവി എന്നിവയോടുള്ള ശക്തമായ ശ്രദ്ധയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഒരു [[വ്യക്തിത്വം|വ്യക്തിത്വ സവിശേഷതയാണ്]]. നാർസിസിസം എല്ലാവരിലും വ്യത്യസ്ത അളവുകളിൽ കാണാവുന്ന ഒരു തുടർച്ചയായ സവിശേഷതയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു; മിതമായ ആത്മവിശ്വാസവും സ്വമൂല്യബോധവും ആരോഗ്യകരമായിരിക്കാം, എന്നാൽ അതിരുകടന്ന അവകാശബോധം, മറ്റുള്ളവരെ ചൂഷണം ചെയ്യൽ, സഹാനുഭൂതിക്കുറവ്, സ്ഥിരമായ ഉറപ്പ് അഥവാ പ്രശംസാവശ്യം എന്നിവ വ്യക്തിയുടെയും മറ്റുള്ളവരുടെയും ജീവിതത്തെ പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കാം.&lt;ref name=&quot;Horney&quot;&gt;{{cite book |last1=Levy |first1=Kenneth N. |last2=Reynoso |first2=Joseph S. |last3=Wasserman |first3=Rachel H. |last4=Clarkin |first4=John F. |chapter=Narcissistic Personality Disorder |title=Personality Disorders: Toward the DSM-V |year=2007 |pages=233–278 |doi=10.4135/9781483328980.n9}}&lt;/ref&gt; അതിന്റെ അത്യന്തം രോഗാത്മകമായ അവസ്ഥ നാർസിസിസ്റ്റിക് വ്യക്തിത്വ വൈകല്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കാം.&lt;ref name=&quot;Dashineau2019&quot;&gt;{{cite journal |last1=Dashineau |first1=Samantha C. |last2=Edershile |first2=Elizabeth A. |last3=Simms |first3=Leonard J. |last4=Wright |first4=Aidan G. C. |title=Pathological narcissism and psychosocial functioning |journal=Personality Disorders: Theory, Research, and Treatment |year=2019 |volume=10 |issue=5 |pages=473–478 |doi=10.1037/per0000347 |pmid=31259606 |pmc=6710132}}&lt;/ref&gt;

== സ്വഭാവസവിശേഷതകൾ ==
നാർസിസിസത്തിന്റെ കേന്ദ്രഘടകമായി '''സ്വയംകേന്ദ്രിത കാരണങ്ങളാൽ ചുറ്റുപാടുകൊളോടുള്ള വിരോധാത്മകത''' (self-centred antagonism) അഥവാ '''സ്വയംകേന്ദ്രിത സ്വപ്രാധാന്യം''' (entitled self-importance) നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഇതിൽ സ്വാർത്ഥത, മറ്റുള്ളവരെക്കാൾ പ്രത്യേക പരിഗണന ലഭിക്കണമെന്ന അവകാശബോധം, മറ്റുള്ളവരെ താഴ്ത്തിക്കാണിക്കൽ, വ്യക്തിപരമായ നേട്ടത്തിനായി ആളുകളെ ഉപയോഗിക്കൽ, [[സഹാനുഭൂതി|സഹാനുഭൂതിക്കുറവ്]] എന്നിവ ഉൾപ്പെടാം.&lt;ref name=&quot;Krizan2018&quot;&gt;{{cite journal |last1=Krizan |first1=Zlatan |last2=Herlache |first2=Anne D. |title=The Narcissism Spectrum Model: A Synthetic View of Narcissistic Personality |journal=Personality and Social Psychology Review |year=2018 |volume=22 |issue=1 |pages=3–31 |doi=10.1177/1088868316685018 |pmid=28132598}}&lt;/ref&gt;

നാർസിസിസത്തിന് പ്രധാനമായും രണ്ടു പ്രകടനരൂപങ്ങൾ വിവരിക്കപ്പെടുന്നു. '''ഗ്രാൻഡിയോസ് നാർസിസിസത്തിൽ''' (grandiose narcissism) വ്യക്തിക്ക് സ്വന്തം പ്രത്യേകതയെയും മേന്മയെയും കുറിച്ചുള്ള ശക്തമായ ധാരണ, വിജയം, അധികാരം, പ്രശസ്തി എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള വലിയ ആഗ്രഹങ്ങൾ, സാമൂഹിക ആധിപത്യം, സ്വയംപ്രചാരണം, പ്രദർശനപരമായ പെരുമാറ്റം, പ്രതിഫലം തേടൽ, ചിലപ്പോൾ കൃത്രിമമോ ചൂഷണാത്മകമോ ആയ ബന്ധശൈലി എന്നിവ കാണാം.&lt;ref name=&quot;Krizan2018&quot; /&gt; '''വൾണറബിൾ നാർസിസിസത്തിൽ''' (vulnerable narcissism) അവകാശബോധവും സ്വയംകേന്ദ്രിതത്വവും ഉണ്ടായിരിക്കാമെങ്കിലും, അതോടൊപ്പം അസ്ഥിരമായ ആത്മാഭിമാനം, ലജ്ജ, അപര്യാപ്തതാബോധം, അസൂയ, സാമൂഹിക പിന്മാറ്റം, വിമർശനത്തോടും നിരാകരണത്തോടും അതിസംവേദനക്ഷമത, പ്രശംസയും അംഗീകാരവും ലഭിക്കാനുള്ള ശക്തമായ ആവശ്യം എന്നിവ കൂടുതലായി കാണാം.&lt;ref name=&quot;Kramer2018&quot;&gt;{{cite journal |last1=Kramer |first1=Ueli |last2=Pascual-Leone |first2=Antonio |last3=Rohde |first3=Katrin B. |last4=Sachse |first4=Rainer |title=The role of shame and self-compassion in psychotherapy for narcissistic personality disorder: An exploratory study |journal=Clinical Psychology &amp; Psychotherapy |year=2018 |volume=25 |issue=2 |pages=272–282 |doi=10.1002/cpp.2160 |pmid=29265698}}&lt;/ref&gt;

== മനഃശാസ്ത്രവും പ്രവർത്തനരീതിയും ==
നാർസിസിസത്തെ വിശദീകരിക്കാൻ വ്യത്യസ്ത മനഃശാസ്ത്ര സിദ്ധാന്തങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.

=== ഫ്രോയ്ഡിന്റെ സിദ്ധാന്തം ===
'''സിഗ്മണ്ട് ഫ്രോയ്ഡ്''' (Sigmund Freud) നാർസിസിസത്തെ വ്യക്തിയുടെ മാനസിക ഊർജ്ജം അല്ലെങ്കിൽ ''ലിബിഡോ'' (libido) മറ്റുള്ളവരിലേക്കല്ല, സ്വന്തം സ്വയത്തിലേക്ക് കേന്ദ്രീകരിക്കുന്ന അവസ്ഥയായി വിശദീകരിച്ചു. ശിശുവികാസത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന '''പ്രാഥമിക നാർസിസിസം''' (primary narcissism) സാധാരണ വികസനത്തിന്റെ ഭാഗമാണെന്നും, പുറത്തുള്ള ആളുകളിലേക്കും ബന്ധങ്ങളിലേക്കും നിക്ഷേപിച്ച മാനസിക ഊർജ്ജം പിന്നീട് വീണ്ടും സ്വയത്തിലേക്ക് നിക്ഷേപിക്കപ്പെടുന്നതിനെ '''ദ്വിതീയ നാർസിസിസം''' (secondary narcissism) എന്നും അദ്ദേഹം വിശേഷിപ്പിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Freud1914&quot;&gt;{{cite web |title=On Narcissism, 1914 by Freud |url=https://www.sigmundfreud.net/on-narcissism.jsp |website=SigmundFreud.net}}&lt;/ref&gt;

=== ഹോർണിയുടെ സമീപനം ===
മനഃശാസ്ത്രജ്ഞയായ '''കരൻ ഹോർണി''' (Karen Horney) നാർസിസിസത്തെ ആരോഗ്യകരമായ ആത്മാഭിമാനത്തിൽ നിന്ന് രോഗാത്മകമായ സ്വയംകേന്ദ്രിതത്വത്തിലേക്ക് നീളുന്ന ഒരു '''തുടർച്ച''' (spectrum) ആയി കണ്ടു.&lt;ref name=&quot;Horney&quot; /&gt; ഇതനുസരിച്ച് ആത്മവിശ്വാസമോ സ്വമൂല്യബോധമോ സ്വതവേ രോഗലക്ഷണമല്ല; അവ അതിരുകടന്ന് യാഥാർഥ്യബോധം, ബന്ധങ്ങൾ, സഹാനുഭൂതി എന്നിവയെ തകർക്കുമ്പോഴാണ് അവ രോഗാത്മക സ്വഭാവം കൈക്കൊള്ളുന്നത്.

=== കോഹുട്ടിന്റെ സ്വയം-മനഃശാസ്ത്രം ===
'''ഹൈൻസ് കോഹുട്ട്''' (Heinz Kohut) വികസിപ്പിച്ച മനഃശാസ്ത്ര സമീപനത്തിൽ കുട്ടിയുടെ ആരോഗ്യകരമായ സ്വയംബോധം വികസിക്കാൻ മാതാപിതാക്കളിൽനിന്നും പ്രധാനപ്പെട്ട മറ്റുള്ളവരിൽനിന്നും പ്രതികരണവും അംഗീകാരവും ആദർശവൽക്കരിക്കാൻ കഴിയുന്ന സുരക്ഷിതമായ ബന്ധങ്ങളും ആവശ്യമാണ്. കുട്ടിക്കാലത്തെ ഗ്രാൻഡിയോസിറ്റിയുടെ ചില രൂപങ്ങൾ സാധാരണ മാനസിക വികസനാവശ്യങ്ങൾക്ക് മതിയായ രീതിയിൽ ഏകീകരിക്കപ്പെടാതെ (equilibration) പോകുമ്പോൾ, ആത്മമൂല്യബോധം നിലനിർത്താൻ വ്യക്തി പിന്നീട് മറ്റുള്ളവരുടെ പ്രശംസയെയും ആദർശവൽക്കരണത്തെയും അമിതമായി ആശ്രയിക്കാമെന്നതാണ് ഈ സമീപനത്തിന്റെ ആശയം.&lt;ref name=&quot;Kohut1971&quot;&gt;{{cite book |last=Kohut |first=Heinz |title=The Analysis of the Self |publisher=University of Chicago Press |year=1971 |isbn=978-0-226-45014-8}}&lt;/ref&gt;

=== കേൺബർഗിന്റെ ഒബ്ജക്റ്റ് റിലേഷൻസ് സമീപനം ===
'''ഓട്ടോ കേൺബർഗ്''' (Otto Kernberg) രോഗാത്മക ഗ്രാൻഡിയോസിറ്റിയെ സാധാരണ വികാസത്തിന്റെ ലളിതമായ അവശിഷ്ടമെന്നതിനേക്കാൾ, സ്വയത്തെയും മറ്റുള്ളവരെയും കുറിച്ചുള്ള മനസ്സിലെ പ്രതിനിധാനങ്ങൾ ശരിയായി ഏകീകരിക്കപ്പെടാത്തതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഒരു രോഗാതുരമായ വികലതയായി ആയി കണ്ടു. ഈ സമീപനത്തിൽ വ്യക്തി സ്വന്തം മൂല്യം സംരക്ഷിക്കാൻ സ്വയത്തെ അതിയായി ആദർശവൽക്കരിക്കുകയും മറ്റുള്ളവരെ ആദ്യം ആദർശവൽക്കരിച്ചശേഷം നിരാശയുണ്ടാകുമ്പോൾ താഴ്ത്തിക്കാണിക്കുകയും ചെയ്യാം. '''ആദർശവൽക്കരണം''' (idealization), '''അവമൂല്യനിർണ്ണയം''' (devaluation), '''നിഷേധം''' (denial) തുടങ്ങിയ പ്രതിരോധപ്രക്രിയകൾ ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് വിവരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Siegel2006&quot;&gt;{{cite journal |last=Siegel |first=J. P. |title=Dyadic splitting in partner relational disorders |journal=Journal of Family Psychology |year=2006 |volume=20 |issue=3 |pages=418–422 |doi=10.1037/0893-3200.20.3.418 |pmid=16937998}}&lt;/ref&gt;

=== മില്ലന്റെ സമീപനം ===
വ്യക്തിത്വ സിദ്ധാന്തജ്ഞനായ '''തിയഡോർ മില്ലൻ''' (Theodore Millon) നാർസിസിസ്റ്റിക് വ്യക്തിത്വത്തെ വ്യക്തിയുടെ സ്വഭാവഘടനയും ആദ്യകാല ബന്ധാനുഭവങ്ങളും ചേർന്ന് രൂപപ്പെടുത്താവുന്ന ഒരു '''സ്ഥിരമായ വ്യക്തിത്വരീതിയായി''' കണ്ടു. കോഹുട്ടിനെയും കേൺബർഗിനെയും പോലെ, അസംഘടിതമോ സഹാനുഭൂതിയില്ലാത്തതോ ആയ ആദ്യകാല ബന്ധാനുഭവങ്ങൾ പിന്നീട് ആത്മമൂല്യം നിലനിർത്താൻ മറ്റുള്ളവരെ ഉപയോഗിക്കുന്ന ബന്ധരീതികളുമായി ബന്ധപ്പെടാമെന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ക്ലിനിക്കൽ സമീപനം കരുതി.&lt;ref name=&quot;Millon2004&quot;&gt;{{cite book |last1=Millon |first1=Theodore |last2=Grossman |first2=Seth |last3=Millon |first3=Carrie |last4=Meagher |first4=Sarah |last5=Ramnath |first5=Rowena |title=Personality Disorders in Modern Life |edition=2 |publisher=Wiley |year=2004 |isbn=978-0-471-23734-1}}&lt;/ref&gt;

=== ആധുനിക മാതൃകൾ ===
'''കരോലിൻ മോർഫ്''', '''ഫ്രെഡറിക് റോഡ്‌വാൾട്ട്''' എന്നിവർ അവതരിപ്പിച്ച മാതൃക പ്രകാരം നാർസിസിസ്റ്റിക് പെരുമാറ്റത്തിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങളിൽ ഒന്ന് അനുകൂലമായ സ്വപ്രതിച്ഛായയും ആത്മമൂല്യബോധവും സൃഷ്ടിക്കുകയും സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതാണ്. വ്യക്തി ശ്രദ്ധ, പ്രശംസ, സാമൂഹിക താരതമ്യം, സ്വയംപ്രചാരണം, മറ്റുള്ളവരെ താഴ്ത്തിക്കാണിക്കൽ എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് സ്വന്തം സ്ഥാനം നിയന്ത്രിക്കാൻ ശ്രമിക്കാം.&lt;ref name=&quot;Morf2001&quot;&gt;{{cite journal |last1=Morf |first1=Carolyn C. |last2=Rhodewalt |first2=Frederick |title=Unraveling the Paradoxes of Narcissism: A Dynamic Self-Regulatory Processing Model |journal=Psychological Inquiry |year=2001 |volume=12 |issue=4 |pages=177–196 |doi=10.1207/S15327965PLI1204_1}}&lt;/ref&gt;

ഈ രീതിയിൽ, പ്രശംസയും വിജയവും സ്വപ്രതിച്ഛായയെ ശക്തിപ്പെടുത്തുമ്പോൾ, വിമർശനം, പരാജയം, അവഗണന, സാമൂഹിക നിരാകരണം എന്നിവ '''സ്വയംമൂല്യത്തിനുള്ള ഭീഷണിയായി''' (ego threat) അനുഭവപ്പെടാം. അപ്പോൾ കോപം, ആക്രമണാത്മക പ്രതികരണം, മറ്റുള്ളവരെ കുറ്റപ്പെടുത്തൽ, അവമൂല്യനിർണ്ണയം, പിന്മാറ്റം, അല്ലെങ്കിൽ വീണ്ടും അംഗീകാരം നേടാനുള്ള ശ്രമം തുടങ്ങിയ പ്രതികരണങ്ങൾ ഉണ്ടാകാം.&lt;ref name=&quot;Bushman1998&quot;&gt;{{cite journal |last1=Bushman |first1=Brad J. |last2=Baumeister |first2=Roy F. |title=Threatened egotism, narcissism, self-esteem, and direct and displaced aggression |journal=Journal of Personality and Social Psychology |year=1998 |volume=75 |issue=1 |pages=219–229 |doi=10.1037/0022-3514.75.1.219 |pmid=9686460}}&lt;/ref&gt;

മറ്റൊരു മാതൃക പ്രകാരം ഗ്രാൻഡിയോസ് നാർസിസിസവും വൾണറബിൾ നാർസിസിസവും തമ്മിലുള്ള പൊതുവായ രീതി '''എതിർത്തുള്ള പ്രവർത്തന പ്രതിബദ്ധതയാണ്'''. ഗ്രാൻഡിയോസിറ്റിയിൽ ഇതോടൊപ്പം സാമൂഹിക ധൈര്യം, പ്രതിഫലം തേടൽ, ചൂഷണം ചെയ്യൽ, ആധിപത്യം തുടങ്ങിയ പ്രവണതകൾ/ത്വര കൂടുതലായിരിക്കുമ്പോൾ, വൾണറബിൾ നാർസിസിസത്തിൽ ലജ്ജ, ഭീഷണി-സംവേദനക്ഷമത, സാമൂഹിക പിന്മാറ്റം, പ്രതികരണാത്മക കോപം തുടങ്ങിയ അനഭിലഷണീയമായ വൈകാരിക ഘടകങ്ങൾ കൂടുതലായി കാണാം.&lt;ref name=&quot;Krizan2018&quot; /&gt;

== ഉത്ഭവം ==
നാർസിസിസത്തിന്റെ ഉത്ഭവ കാരണം ഒരൊറ്റ കാരണം കൊണ്ടാണെന്ന് പറയാനാവില്ല, അത് പല മനഃശാസ്ത്രപ്രക്രിയകളോട് പിടഞ്ഞു കിടക്കുന്നു. മാത്രമല്ല, ജനിതക സ്വാധീനങ്ങൾ, സ്വഭാവപരമായ വ്യത്യാസങ്ങൾ, വ്യക്തിഗത ജീവിതാനുഭവങ്ങൾ, ആദ്യകാല ബന്ധങ്ങൾ, സാമൂഹിക പഠനം, മറ്റ് പരിസ്ഥിതിഘടകങ്ങൾ എന്നിവയെ ഗവേഷണം പരിഗണിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;Luo2018&quot;&gt;{{cite book |last1=Luo |first1=Yu L. L. |last2=Cai |first2=Huajian |chapter=The Etiology of Narcissism: A Review of Behavioral Genetic Studies |title=Handbook of Trait Narcissism |publisher=Springer |year=2018 |pages=149–156 |doi=10.1007/978-3-319-92171-6_16}}&lt;/ref&gt; കുട്ടികളെ മറ്റുള്ളവരേക്കാൾ പ്രത്യേകതയുള്ളവരായി മാതാപിതാക്കൾ അമിതമായി വിലയിരുത്തുന്നത് പിന്നീട് നാർസിസിസ്റ്റിക് സവിശേഷതകളുമായി ബന്ധപ്പെടാമെന്ന് ചില പഠനങ്ങൾ കാണിച്ചിട്ടുണ്ട്; സാമൂഹിക വിശകലനവും ഇതിന്റെ ഒരു സാധ്യതയുള്ള പഠനരീതിയായി നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Brummelman2015&quot;&gt;{{cite journal |last1=Brummelman |first1=Eddie |last2=Thomaes |first2=Sander |last3=Nelemans |first3=Stefanie A. |last4=Orobio de Castro |first4=Bram |last5=Overbeek |first5=Geertjan |last6=Bushman |first6=Brad J. |title=Origins of narcissism in children |journal=Proceedings of the National Academy of Sciences |year=2015 |volume=112 |issue=12 |pages=3659–3662 |doi=10.1073/pnas.1420870112 |pmid=25775577 |pmc=4378434}}&lt;/ref&gt;

== കാണുക ==
* [[സഹാനുഭൂതി]]
* [[നാർസിസസ് (ഐതിഹ്യം)]]
* [[സൈക്കോപതി]]

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{Reflist}}

[[വർഗ്ഗം:മനഃശാസ്ത്രം]]</text>
      <sha1>tktaoitf1ksctqenqrgt4vbkl5afpud</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660901</id>
      <parentid>4660899</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T02:22:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-45950-13</username>
        <id>221898</id>
      </contributor>
      <origin>4660901</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20813" sha1="ghwppjvmbbcdvpgozz6a6ta6a0wo8a1" xml:space="preserve">{{Short description|സ്വയം, ആത്മമൂല്യം, പ്രശംസ, പദവി എന്നിവയെ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്ന വ്യക്തിത്വ സവിശേഷത}}

'''നാർസിസിസം''' ({{lang-en|Narcissism}}) എന്നത് ഒരാളുടെ സ്വയം, ആത്മാഭിമാനം, വ്യക്തിപരമായ പ്രാധാന്യം, അംഗീകാരം, പ്രശംസ, സാമൂഹിക പദവി എന്നിവയോടുള്ള ശക്തമായ ശ്രദ്ധയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഒരു [[വ്യക്തിത്വം|വ്യക്തിത്വ സവിശേഷതയാണ്]]. നാർസിസിസം എല്ലാവരിലും വ്യത്യസ്ത അളവുകളിൽ കാണാവുന്ന ഒരു തുടർച്ചയായ സവിശേഷതയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു; മിതമായ ആത്മവിശ്വാസവും സ്വമൂല്യബോധവും ആരോഗ്യകരമായിരിക്കാം, എന്നാൽ അതിരുകടന്ന അവകാശബോധം, മറ്റുള്ളവരെ ചൂഷണം ചെയ്യൽ, സഹാനുഭൂതിക്കുറവ്, സ്ഥിരമായ ഉറപ്പ് അഥവാ പ്രശംസാവശ്യം എന്നിവ വ്യക്തിയുടെയും മറ്റുള്ളവരുടെയും ജീവിതത്തെ പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കാം.&lt;ref name=&quot;Horney&quot;&gt;{{cite book |last1=Levy |first1=Kenneth N. |last2=Reynoso |first2=Joseph S. |last3=Wasserman |first3=Rachel H. |last4=Clarkin |first4=John F. |chapter=Narcissistic Personality Disorder |title=Personality Disorders: Toward the DSM-V |year=2007 |pages=233–278 |doi=10.4135/9781483328980.n9}}&lt;/ref&gt; അതിന്റെ അത്യന്തം രോഗാത്മകമായ അവസ്ഥ '''നാർസിസിസ്റ്റിക് വ്യക്തിത്വ വൈകല്യവുമായി''' ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കാം.&lt;ref name=&quot;Dashineau2019&quot;&gt;{{cite journal |last1=Dashineau |first1=Samantha C. |last2=Edershile |first2=Elizabeth A. |last3=Simms |first3=Leonard J. |last4=Wright |first4=Aidan G. C. |title=Pathological narcissism and psychosocial functioning |journal=Personality Disorders: Theory, Research, and Treatment |year=2019 |volume=10 |issue=5 |pages=473–478 |doi=10.1037/per0000347 |pmid=31259606 |pmc=6710132}}&lt;/ref&gt;

== സ്വഭാവസവിശേഷതകൾ ==
നാർസിസിസത്തിന്റെ കേന്ദ്രഘടകമായി '''സ്വയംകേന്ദ്രിത കാരണങ്ങളാൽ ചുറ്റുപാടുകൊളോടുള്ള വിരോധാത്മകത''' (self-centred antagonism) അഥവാ '''സ്വയംകേന്ദ്രിത സ്വപ്രാധാന്യം''' (entitled self-importance) നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഇതിൽ സ്വാർത്ഥത, മറ്റുള്ളവരെക്കാൾ പ്രത്യേക പരിഗണന ലഭിക്കണമെന്ന അവകാശബോധം, മറ്റുള്ളവരെ താഴ്ത്തിക്കാണിക്കൽ, വ്യക്തിപരമായ നേട്ടത്തിനായി ആളുകളെ ഉപയോഗിക്കൽ, [[സഹാനുഭൂതി|സഹാനുഭൂതിക്കുറവ്]] എന്നിവ ഉൾപ്പെടാം.&lt;ref name=&quot;Krizan2018&quot;&gt;{{cite journal |last1=Krizan |first1=Zlatan |last2=Herlache |first2=Anne D. |title=The Narcissism Spectrum Model: A Synthetic View of Narcissistic Personality |journal=Personality and Social Psychology Review |year=2018 |volume=22 |issue=1 |pages=3–31 |doi=10.1177/1088868316685018 |pmid=28132598}}&lt;/ref&gt;

നാർസിസിസത്തിന് പ്രധാനമായും രണ്ടു പ്രകടനരൂപങ്ങൾ വിവരിക്കപ്പെടുന്നു. '''ഗ്രാൻഡിയോസ് നാർസിസിസത്തിൽ''' (grandiose narcissism) വ്യക്തിക്ക് സ്വന്തം പ്രത്യേകതയെയും മേന്മയെയും കുറിച്ചുള്ള ശക്തമായ ധാരണ, വിജയം, അധികാരം, പ്രശസ്തി എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള വലിയ ആഗ്രഹങ്ങൾ, സാമൂഹിക ആധിപത്യം, സ്വയംപ്രചാരണം, പ്രദർശനപരമായ പെരുമാറ്റം, പ്രതിഫലം തേടൽ, ചിലപ്പോൾ കൃത്രിമമോ ചൂഷണാത്മകമോ ആയ ബന്ധശൈലി എന്നിവ കാണാം.&lt;ref name=&quot;Krizan2018&quot; /&gt; '''വൾണറബിൾ നാർസിസിസത്തിൽ''' (vulnerable narcissism) അവകാശബോധവും സ്വയംകേന്ദ്രിതത്വവും ഉണ്ടായിരിക്കാമെങ്കിലും, അതോടൊപ്പം അസ്ഥിരമായ ആത്മാഭിമാനം, ലജ്ജ, അപര്യാപ്തതാബോധം, അസൂയ, സാമൂഹിക പിന്മാറ്റം, വിമർശനത്തോടും നിരാകരണത്തോടും അതിസംവേദനക്ഷമത, പ്രശംസയും അംഗീകാരവും ലഭിക്കാനുള്ള ശക്തമായ ആവശ്യം എന്നിവ കൂടുതലായി കാണാം.&lt;ref name=&quot;Kramer2018&quot;&gt;{{cite journal |last1=Kramer |first1=Ueli |last2=Pascual-Leone |first2=Antonio |last3=Rohde |first3=Katrin B. |last4=Sachse |first4=Rainer |title=The role of shame and self-compassion in psychotherapy for narcissistic personality disorder: An exploratory study |journal=Clinical Psychology &amp; Psychotherapy |year=2018 |volume=25 |issue=2 |pages=272–282 |doi=10.1002/cpp.2160 |pmid=29265698}}&lt;/ref&gt;

== മനഃശാസ്ത്രവും പ്രവർത്തനരീതിയും ==
നാർസിസിസത്തെ വിശദീകരിക്കാൻ വ്യത്യസ്ത മനഃശാസ്ത്ര സിദ്ധാന്തങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.

=== ഫ്രോയ്ഡിന്റെ സിദ്ധാന്തം ===
'''സിഗ്മണ്ട് ഫ്രോയ്ഡ്''' (Sigmund Freud) നാർസിസിസത്തെ വ്യക്തിയുടെ മാനസിക ഊർജ്ജം അല്ലെങ്കിൽ ''ലിബിഡോ'' (libido) മറ്റുള്ളവരിലേക്കല്ല, സ്വന്തം സ്വയത്തിലേക്ക് കേന്ദ്രീകരിക്കുന്ന അവസ്ഥയായി വിശദീകരിച്ചു. ശിശുവികാസത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന '''പ്രാഥമിക നാർസിസിസം''' (primary narcissism) സാധാരണ വികസനത്തിന്റെ ഭാഗമാണെന്നും, പുറത്തുള്ള ആളുകളിലേക്കും ബന്ധങ്ങളിലേക്കും നിക്ഷേപിച്ച മാനസിക ഊർജ്ജം പിന്നീട് വീണ്ടും സ്വയത്തിലേക്ക് നിക്ഷേപിക്കപ്പെടുന്നതിനെ '''ദ്വിതീയ നാർസിസിസം''' (secondary narcissism) എന്നും അദ്ദേഹം വിശേഷിപ്പിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Freud1914&quot;&gt;{{cite web |title=On Narcissism, 1914 by Freud |url=https://www.sigmundfreud.net/on-narcissism.jsp |website=SigmundFreud.net}}&lt;/ref&gt;

=== ഹോർണിയുടെ സമീപനം ===
മനഃശാസ്ത്രജ്ഞയായ '''കരൻ ഹോർണി''' (Karen Horney) നാർസിസിസത്തെ ആരോഗ്യകരമായ ആത്മാഭിമാനത്തിൽ നിന്ന് രോഗാത്മകമായ സ്വയംകേന്ദ്രിതത്വത്തിലേക്ക് നീളുന്ന ഒരു '''തുടർച്ച''' (spectrum) ആയി കണ്ടു.&lt;ref name=&quot;Horney&quot; /&gt; ഇതനുസരിച്ച് ആത്മവിശ്വാസമോ സ്വമൂല്യബോധമോ സ്വതവേ രോഗലക്ഷണമല്ല; അവ അതിരുകടന്ന് യാഥാർഥ്യബോധം, ബന്ധങ്ങൾ, സഹാനുഭൂതി എന്നിവയെ തകർക്കുമ്പോഴാണ് അവ രോഗാത്മക സ്വഭാവം കൈക്കൊള്ളുന്നത്.

=== കോഹുട്ടിന്റെ സ്വയം-മനഃശാസ്ത്രം ===
'''ഹൈൻസ് കോഹുട്ട്''' (Heinz Kohut) വികസിപ്പിച്ച മനഃശാസ്ത്ര സമീപനത്തിൽ കുട്ടിയുടെ ആരോഗ്യകരമായ സ്വയംബോധം വികസിക്കാൻ മാതാപിതാക്കളിൽനിന്നും പ്രധാനപ്പെട്ട മറ്റുള്ളവരിൽനിന്നും പ്രതികരണവും അംഗീകാരവും ആദർശവൽക്കരിക്കാൻ കഴിയുന്ന സുരക്ഷിതമായ ബന്ധങ്ങളും ആവശ്യമാണ്. കുട്ടിക്കാലത്തെ ഗ്രാൻഡിയോസിറ്റിയുടെ ചില രൂപങ്ങൾ സാധാരണ മാനസിക വികസനാവശ്യങ്ങൾക്ക് മതിയായ രീതിയിൽ ഏകീകരിക്കപ്പെടാതെ (equilibration) പോകുമ്പോൾ, ആത്മമൂല്യബോധം നിലനിർത്താൻ വ്യക്തി പിന്നീട് മറ്റുള്ളവരുടെ പ്രശംസയെയും ആദർശവൽക്കരണത്തെയും അമിതമായി ആശ്രയിക്കാമെന്നതാണ് ഈ സമീപനത്തിന്റെ ആശയം.&lt;ref name=&quot;Kohut1971&quot;&gt;{{cite book |last=Kohut |first=Heinz |title=The Analysis of the Self |publisher=University of Chicago Press |year=1971 |isbn=978-0-226-45014-8}}&lt;/ref&gt;

=== കേൺബർഗിന്റെ ഒബ്ജക്റ്റ് റിലേഷൻസ് സമീപനം ===
'''ഓട്ടോ കേൺബർഗ്''' (Otto Kernberg) രോഗാത്മക ഗ്രാൻഡിയോസിറ്റിയെ സാധാരണ വികാസത്തിന്റെ ലളിതമായ അവശിഷ്ടമെന്നതിനേക്കാൾ, സ്വയത്തെയും മറ്റുള്ളവരെയും കുറിച്ചുള്ള മനസ്സിലെ പ്രതിനിധാനങ്ങൾ ശരിയായി ഏകീകരിക്കപ്പെടാത്തതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഒരു രോഗാതുരമായ വികലതയായി ആയി കണ്ടു. ഈ സമീപനത്തിൽ വ്യക്തി സ്വന്തം മൂല്യം സംരക്ഷിക്കാൻ സ്വയത്തെ അതിയായി ആദർശവൽക്കരിക്കുകയും മറ്റുള്ളവരെ ആദ്യം ആദർശവൽക്കരിച്ചശേഷം നിരാശയുണ്ടാകുമ്പോൾ താഴ്ത്തിക്കാണിക്കുകയും ചെയ്യാം. '''ആദർശവൽക്കരണം''' (idealization), '''അവമൂല്യനിർണ്ണയം''' (devaluation), '''നിഷേധം''' (denial) തുടങ്ങിയ പ്രതിരോധപ്രക്രിയകൾ ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് വിവരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Siegel2006&quot;&gt;{{cite journal |last=Siegel |first=J. P. |title=Dyadic splitting in partner relational disorders |journal=Journal of Family Psychology |year=2006 |volume=20 |issue=3 |pages=418–422 |doi=10.1037/0893-3200.20.3.418 |pmid=16937998}}&lt;/ref&gt;

=== മില്ലന്റെ സമീപനം ===
വ്യക്തിത്വ സിദ്ധാന്തജ്ഞനായ '''തിയഡോർ മില്ലൻ''' (Theodore Millon) നാർസിസിസ്റ്റിക് വ്യക്തിത്വത്തെ വ്യക്തിയുടെ സ്വഭാവഘടനയും ആദ്യകാല ബന്ധാനുഭവങ്ങളും ചേർന്ന് രൂപപ്പെടുത്താവുന്ന ഒരു '''സ്ഥിരമായ വ്യക്തിത്വരീതിയായി''' കണ്ടു. കോഹുട്ടിനെയും കേൺബർഗിനെയും പോലെ, അസംഘടിതമോ സഹാനുഭൂതിയില്ലാത്തതോ ആയ ആദ്യകാല ബന്ധാനുഭവങ്ങൾ പിന്നീട് ആത്മമൂല്യം നിലനിർത്താൻ മറ്റുള്ളവരെ ഉപയോഗിക്കുന്ന ബന്ധരീതികളുമായി ബന്ധപ്പെടാമെന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ക്ലിനിക്കൽ സമീപനം കരുതി.&lt;ref name=&quot;Millon2004&quot;&gt;{{cite book |last1=Millon |first1=Theodore |last2=Grossman |first2=Seth |last3=Millon |first3=Carrie |last4=Meagher |first4=Sarah |last5=Ramnath |first5=Rowena |title=Personality Disorders in Modern Life |edition=2 |publisher=Wiley |year=2004 |isbn=978-0-471-23734-1}}&lt;/ref&gt;

=== ആധുനിക മാതൃകൾ ===
'''കരോലിൻ മോർഫ്''', '''ഫ്രെഡറിക് റോഡ്‌വാൾട്ട്''' എന്നിവർ അവതരിപ്പിച്ച മാതൃക പ്രകാരം നാർസിസിസ്റ്റിക് പെരുമാറ്റത്തിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങളിൽ ഒന്ന് അനുകൂലമായ സ്വപ്രതിച്ഛായയും ആത്മമൂല്യബോധവും സൃഷ്ടിക്കുകയും സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതാണ്. വ്യക്തി ശ്രദ്ധ, പ്രശംസ, സാമൂഹിക താരതമ്യം, സ്വയംപ്രചാരണം, മറ്റുള്ളവരെ താഴ്ത്തിക്കാണിക്കൽ എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് സ്വന്തം സ്ഥാനം നിയന്ത്രിക്കാൻ ശ്രമിക്കാം.&lt;ref name=&quot;Morf2001&quot;&gt;{{cite journal |last1=Morf |first1=Carolyn C. |last2=Rhodewalt |first2=Frederick |title=Unraveling the Paradoxes of Narcissism: A Dynamic Self-Regulatory Processing Model |journal=Psychological Inquiry |year=2001 |volume=12 |issue=4 |pages=177–196 |doi=10.1207/S15327965PLI1204_1}}&lt;/ref&gt;

ഈ രീതിയിൽ, പ്രശംസയും വിജയവും സ്വപ്രതിച്ഛായയെ ശക്തിപ്പെടുത്തുമ്പോൾ, വിമർശനം, പരാജയം, അവഗണന, സാമൂഹിക നിരാകരണം എന്നിവ '''സ്വയംമൂല്യത്തിനുള്ള ഭീഷണിയായി''' (ego threat) അനുഭവപ്പെടാം. അപ്പോൾ കോപം, ആക്രമണാത്മക പ്രതികരണം, മറ്റുള്ളവരെ കുറ്റപ്പെടുത്തൽ, അവമൂല്യനിർണ്ണയം, പിന്മാറ്റം, അല്ലെങ്കിൽ വീണ്ടും അംഗീകാരം നേടാനുള്ള ശ്രമം തുടങ്ങിയ പ്രതികരണങ്ങൾ ഉണ്ടാകാം.&lt;ref name=&quot;Bushman1998&quot;&gt;{{cite journal |last1=Bushman |first1=Brad J. |last2=Baumeister |first2=Roy F. |title=Threatened egotism, narcissism, self-esteem, and direct and displaced aggression |journal=Journal of Personality and Social Psychology |year=1998 |volume=75 |issue=1 |pages=219–229 |doi=10.1037/0022-3514.75.1.219 |pmid=9686460}}&lt;/ref&gt;

മറ്റൊരു മാതൃക പ്രകാരം ഗ്രാൻഡിയോസ് നാർസിസിസവും വൾണറബിൾ നാർസിസിസവും തമ്മിലുള്ള പൊതുവായ രീതി '''എതിർത്തുള്ള പ്രവർത്തന പ്രതിബദ്ധതയാണ്'''. ഗ്രാൻഡിയോസിറ്റിയിൽ ഇതോടൊപ്പം സാമൂഹിക ധൈര്യം, പ്രതിഫലം തേടൽ, ചൂഷണം ചെയ്യൽ, ആധിപത്യം തുടങ്ങിയ പ്രവണതകൾ/ത്വര കൂടുതലായിരിക്കുമ്പോൾ, വൾണറബിൾ നാർസിസിസത്തിൽ ലജ്ജ, ഭീഷണി-സംവേദനക്ഷമത, സാമൂഹിക പിന്മാറ്റം, പ്രതികരണാത്മക കോപം തുടങ്ങിയ അനഭിലഷണീയമായ വൈകാരിക ഘടകങ്ങൾ കൂടുതലായി കാണാം.&lt;ref name=&quot;Krizan2018&quot; /&gt;

== ഉത്ഭവം ==
നാർസിസിസത്തിന്റെ ഉത്ഭവ കാരണം ഒരൊറ്റ കാരണം കൊണ്ടാണെന്ന് പറയാനാവില്ല, അത് പല മനഃശാസ്ത്രപ്രക്രിയകളോട് പിടഞ്ഞു കിടക്കുന്നു. മാത്രമല്ല, ജനിതക സ്വാധീനങ്ങൾ, സ്വഭാവപരമായ വ്യത്യാസങ്ങൾ, വ്യക്തിഗത ജീവിതാനുഭവങ്ങൾ, ആദ്യകാല ബന്ധങ്ങൾ, സാമൂഹിക പഠനം, മറ്റ് പരിസ്ഥിതിഘടകങ്ങൾ എന്നിവയെ ഗവേഷണം പരിഗണിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;Luo2018&quot;&gt;{{cite book |last1=Luo |first1=Yu L. L. |last2=Cai |first2=Huajian |chapter=The Etiology of Narcissism: A Review of Behavioral Genetic Studies |title=Handbook of Trait Narcissism |publisher=Springer |year=2018 |pages=149–156 |doi=10.1007/978-3-319-92171-6_16}}&lt;/ref&gt; കുട്ടികളെ മറ്റുള്ളവരേക്കാൾ പ്രത്യേകതയുള്ളവരായി മാതാപിതാക്കൾ അമിതമായി വിലയിരുത്തുന്നത് പിന്നീട് നാർസിസിസ്റ്റിക് സവിശേഷതകളുമായി ബന്ധപ്പെടാമെന്ന് ചില പഠനങ്ങൾ കാണിച്ചിട്ടുണ്ട്; സാമൂഹിക വിശകലനവും ഇതിന്റെ ഒരു സാധ്യതയുള്ള പഠനരീതിയായി നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Brummelman2015&quot;&gt;{{cite journal |last1=Brummelman |first1=Eddie |last2=Thomaes |first2=Sander |last3=Nelemans |first3=Stefanie A. |last4=Orobio de Castro |first4=Bram |last5=Overbeek |first5=Geertjan |last6=Bushman |first6=Brad J. |title=Origins of narcissism in children |journal=Proceedings of the National Academy of Sciences |year=2015 |volume=112 |issue=12 |pages=3659–3662 |doi=10.1073/pnas.1420870112 |pmid=25775577 |pmc=4378434}}&lt;/ref&gt;

== കാണുക ==
* [[സഹാനുഭൂതി]]
* [[നാർസിസസ് (ഐതിഹ്യം)]]
* [[സൈക്കോപതി]]

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{Reflist}}

[[വർഗ്ഗം:മനഃശാസ്ത്രം]]</text>
      <sha1>ghwppjvmbbcdvpgozz6a6ta6a0wo8a1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>അച്ച്കോട</title>
    <ns>0</ns>
    <id>670568</id>
    <revision>
      <id>4660873</id>
      <parentid>4660276</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T23:07:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4660873</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20294" sha1="35oet9qre9desvkba0ult4d1x78flr3" xml:space="preserve">{{prettyurl|Achkoda}}{{Infobox settlement
| name                           = അച്ച്കോട 
| native_name                    =  &lt;!-- Please do not add any Indic script in this infobox, per Wikipedia:INDISCRIPT policy --&gt;
| native_name_lang               = 
| other_name                     = 
| nickname                       = 
| settlement_type                = ഗ്രാമം
| image_skyline                  = 
| image_alt                      = 
| image_caption                  = 
| pushpin_map                    = India West Bengal # India
| pushpin_label_position         = right      
| pushpin_map_alt                = 
| pushpin_map_caption            = ഇന്ത്യയിലെ പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ സ്ഥാനം
| coordinates                    = {{coord|23.6385|N|86.6378|E|display=inline,title}}
| subdivision_type               = രാജ്യം
| subdivision_name               = {{flag|India}}   
| subdivision_type1              = [[States and territories of India|സംസ്ഥാനം]]
| subdivision_name1              = [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]]
| subdivision_type2              = [[List of districts of India|ജില്ല]]
| subdivision_name2              = [[Purulia district|പുരുലിയ]]
| established_title              = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date               = 
| founder                        = 
| named_for                      = 
| government_type                = 
| governing_body                 = 
| unit_pref                      = മെട്രിക്
| area_footnotes                 = 
| area_rank                      = 
| area_total_km2                 = 
| elevation_footnotes            = 
| elevation_m                    = 
| population_total               = 1178
| population_as_of               = 2011
| population_rank                = 
| population_density_km2         = auto
| population_demonym             = 
| population_footnotes           = 
| demographics_type1             = ഭാഷകൾ
| demographics1_title1           = ഔദ്യോഗികം
| demographics1_info1            = [[ബംഗാളി ഭാഷ|ബംഗാളി]], [[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്]]
| timezone1                      = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1                    = +5:30
| postal_code_type               = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code                    = 723145
| area_code_type                 = Telephone/[[Subscriber trunk dialing|STD]] code
| area_code                      = 03251
| registration_plate             = 
| blank1_name_sec1               = [[ലോക്സഭാ]] നിയോജകമണ്ഡലം
| blank1_info_sec1               = [[Bankura (Lok Sabha constituency)|ബൻകുര]]
| blank2_name_sec1               =[[വിധാൻസഭ]] നിയോജകമണ്ഡലം
| blank2_info_sec1               = [[രഘുനാഥ്പൂർ, പുരുലിയ (വിധാൻ സഭാ മണ്ഡലം)|രഘുനാഥ്പൂർ]]
| website                        = {{URL|purulia.gov.in/}} 
| footnotes                      = 
}}[[ഇന്ത്യ]]യിലെ [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]] സംസ്ഥാനത്തിലെ [[പുരുലിയ ജില്ല]]യിലെ [[രഘുനാഥ്പൂർ]] താലൂക്കിലെ നെതുരിയ കമ്മ്യൂണിറ്റി ഡെവലപ്‌മെന്റ് ബ്ലോക്കിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു ഗ്രാമമാണ് '''അച്ച്കോട ''' 
== ഭൂമിശാസ്ത്രം ==
{{OSM Location map
| width=450| height=300| zoom=10
| coord={{coord|23|35|0|N|86|41|0|E}}| float=left|caption='''പുരുലിയ ജില്ലയിലെ രഘുനാഥ്പൂർ ഉപവിഭാഗത്തിലെ സ്ഥലങ്ങൾt'''&lt;br/&gt;M: മുനിസിപ്പൽ ടൗൺ, CT: സെൻസസ് ടൗൺ,  R: ഗ്രാമീണ/നഗര കേന്ദ്രം, H: ചരിത്ര/മത കേന്ദ്രം, T: ടൂറിസ്റ്റ് കേന്ദ്രം&lt;br/&gt;ചെറിയ ഭൂപടത്തിലെ സ്ഥലപരിമിതി കാരണം, വലിയ ഭൂപടത്തിലെ യഥാർത്ഥ സ്ഥാനങ്ങൾ അല്പം വ്യത്യാസപ്പെട്ടേക്കാം.
|mark-coord1={{coord|23|36|0|N|86|28|19|E}} | label-pos1=right|label1= Santaldih| numbered1=CT| mark-title1= [[Santaldih]] (CT)|label-color1= #800000 |label-size1=11| mark-size1=12|shape1=l-circle|shape-color1=#A40000|shape-outline1=white|label-offset-x1=2
|mark-coord2={{coord|23|35|5|N|86|28|34|E}} | label-pos2=right|label2=Kanki| numbered2=CT| mark-title2= [[Kanki, Purulia]] (CT)
|mark-coord3={{coord|23|32|50|N|86|31|5|E}} | label-pos3=right|label3=Dubra| numbered3=CT| mark-title3= [[Dubra, Purulia]] (CT)
|mark-coord4={{coord|23|29|52|N|86|33|43|E}} | label-pos4=left|label4=Chapari| numbered4=CT| mark-title4= [[Chapari]] (CT)
|mark-coord5={{coord|23|28|56|N|86|31|32|E}} | label-pos5=left|label5=Shankara| numbered5=CT| mark-title5= [[Shankara, Purulia]] (CT)
|mark-coord6={{coord|23|37|12|N|86|28|19|E}} | label-pos6=left|label6=Nabagram| numbered6=CT| mark-title6= [[Nabagram, Purulia]] (CT)
|mark-coord7={{coord|23|40|48|N|86|48|15|E}} | label-pos7=left|label7=Saltore| numbered7=CT| mark-title7= [[Saltore]] (CT)
|mark-coord8={{coord|23|40|30|N|86|49|10|E}} | label-pos8=top|label8=Hijuli| numbered8=CT| mark-title8= [[Hijuli]] (CT)
|mark-coord9={{coord|23|40|26|N|86|50|15|E}} | label-pos9=right|label9=Parbelia| numbered9=CT| mark-title9= [[Parbelia]] (CT)
|mark-coord10={{coord|23|38|18|N|86|38|16|E}} | label-pos10=right|label10=Achkoda| numbered10=H| mark-title10= Achkoda (H)|shape-color10=black| label-size10=13|label-color10=black &lt;!-- make the subject of the article stand out with black colors --&gt;
|mark-coord11={{coord|23|28|48|N|86|33|37|E}} | label-pos11= right|label11=Anara| numbered11=R| mark-title11= [[Anara, Purulia]] (R) |shape-color11=#C42222
|mark-coord12={{coord|23|37|1|N|86|33|10|E}} | label-pos12=right|label12=Cheliyama| numbered12=R| mark-title12= [[Cheliyama]] (R) |shape-color12=#C42222
|mark-coord13={{coord|23|35|40|N|86|45|31|E}} | label-pos13=left|label13=Gobag| numbered13=R| mark-title13= [[Gobag]] (R) |shape-color13=#C42222
|mark-coord14={{coord|23|31|17|N|86|27|5|E}} | label-pos14=left|label14=Haraktor| numbered14=H| mark-title14= [[Haraktor]] (H) |shape-color14=#AA6666
|mark-coord15={{coord|23|36|29|N|86|47|57|E}} | label-pos15=left|label15=Harmadih| numbered15=R| mark-title15= [[Harmadih]] (R) |shape-color15=#C42222
|mark-coord16={{coord|23|39|40|N|86|49|30|E}} | label-pos16=right|label16=Nituria| numbered16=R| mark-title16= [[Nituria]] (R) |shape-color16=#C42222
|mark-coord17={{coord|23|30|42|N|86|31|12|E}} | label-pos17=right|label17=Para| numbered17=H| mark-title17= [[Para, Purulia]] (H) |shape-color17=#AA6666
|mark-coord18={{coord|23|38|50|N|86|48|30|E}} | label-pos18=right|label18=Sarbari| numbered18=R| mark-title18= [[Sarbari]] (R) |shape-color18=#C42222
|mark-coord19={{coord|23|36|45|N|86|31|25|E}} | label-pos19=left|label19=Usir| numbered19=R| mark-title19= [[Usir]] (R) |shape-color19=#C42222
|mark-coord20={{coord|23|36|10|N|86|33|31|E}} | label-pos20=right|label20=Banda Deul| numbered20=H| mark-title20= [[Banda Deul]] (H)| shape-color20=#AA6666
|mark-coord21={{coord|23|37|30|N|86|46|20|E}} | label-pos21=left|label21= Garh Panchkot| numbered21=H| mark-title21= [[Garh Panchkot]] (H)| shape-color21=#AA6666
|mark-coord22={{coord|23|39|58|N|86|36|23|E}} | label-pos22=right|label22=Telkupi| numbered22=H| mark-title22= [[Telkupi]] (H)| shape-color22=#AA6666
|mark-coord23={{coord|23|34|46|N|86|45|42|E}} | label-pos23=left|label23=Ramkanali| numbered23=R| mark-title23= [[Ramkanali Junction railway station]] (R) |shape-color23=#C42222
|mark-coord24= {{coord|23|36|40|N|86|50|21|E}}| label-pos24=right|label24=Murulia| numbered24=CT| mark-title24= [[Murulia]] (CT)
|mark-coord25= {{coord|23|30|23|N|86|41|37|E}} | label-pos25=right|label25=Arra| numbered25=CT| mark-title25= [[Arra, Purulia|Arra, India]] (CT)
|mark-coord26={{coord|23|29|10|N|86|39|45|E}} | label-pos26=right|label26=Kantaranguri| numbered26=CT| mark-title26= [[Kantaranguri]] (CT)
|mark-coord27={{coord|23|30|10|N|86|40|12|E}} | label-pos27=left|label27=Adra| numbered27=CT| mark-title27= [[Adra, Purulia]] (CT)
|mark-coord28={{coord|23|25|19|N|86|39|43|E}} | label-pos28=right|label28=Lapara| numbered28=CT| mark-title28= [[Lapara, Purulia]] (CT)
|mark-coord29={{coord|23|32|50|N|86|40|12|E}} | label-pos29=top|label29= Raghunathpur| numbered29=M| mark-title29= [[Raghunathpur, Purulia]] (M) |shape-color29=#800000
|mark-coord30={{coord|23|34|30|N|86|50|40|E}} | label-pos30=right|label30=Baranti| numbered30=T| mark-title30= [[Baranti]] (T) |shape-color30=green
|mark-coord31={{coord|23|26|10|N|86|41|0|E}} | label-pos31=right|label31= Kalloli| numbered31=R| mark-title31= [[Kalloli]] (R) |shape-color31=#C42222
|mark-coord32={{coord|23|26|11|N|86|40|13|E}} | label-pos32=left|label32=Kashipur| numbered32=H| mark-title32= [[Kashipur, West Bengal]] (H) |shape-color32=#AA6666
|mark-coord33={{coord|23|38|0|N|86|52|30|E}} | label-pos33=left|label33=Madhukunda| numbered33=R| mark-title33= [[Madhukunda]] (R)|shape-color33=#C42222
|mark-coord34={{coord|23|35|20|N|86|49|27|E}} | label-pos34=right|label34=Muraddi| numbered34=R| mark-title34= [[Muraddi]] (R) |shape-color34=#C42222
|mark-coord35={{coord|23|34|45|N|86|48|24|E}} | label-pos35=bottom|label35=Ramchandrapur| numbered35=R| mark-title35= [[Ramchandrapur, Purulia]] (R) |shape-color35=#C42222
|mark-coord36={{coord|23|31|44|N|86|51|50|E}} | label-pos36=left|label36=Santuri| numbered36=R| mark-title36= [[Santuri, Purulia]] (R) |shape-color36=#C42222
|mark-coord37={{coord|23|32|53|N|86|43|35|E}} | label-pos37=right|label37=Bero| numbered37=R| mark-title37= [[Bero railway station]] (R) |shape-color37=#C42222
|mark-coord38={{coord|23|31|10|N|86|40|51|E}} | label-pos38=right|label38=Joychandi Pahar| numbered38=R| mark-title38= [[Joychandi Pahar]] (R) |shape-color38=#C42222
|mark-coord39={{coord|23.6556|N|86.7486|E}}| label39= Panchet |labela39= Hill| label-color39 = #C42222 | label-angle39=-50| label-pos39=bottom| label-size39=10| mark-size39=0| mark-title39 =none
|mark-coord40={{coord|23.6736|N|86.6886|E}} |label40=Panchet Dam|labela40= Reservoir| label-color40 = #77A1CB| label-angle40=0| label-pos40=top| label-size40=10| mark-size40=0| mark-title40 =none
|mark-coord41={{coord|23.6102|86.9303}}| label41=Damodar River| label-color41 = #77A1CB| label-angle41=5| label-pos41=top| label-size41=10| mark-size41=0| mark-title41 =none
|arc-coordA={{coord|23|40|0|N|86|33|0|E}}|arc-textA= JHARKHAND| arc-text-colorA=hard grey| arc-angleA=-50| arc-gapA=3.5| arc-radiusA=0.43}}
=== സ്ഥാനം ===
അച്ച്കോഡ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് 23.6385°N 86.6378°E എന്ന ഭൂമിശാസ്ത്ര സ്ഥാനത്താണ്.
== പ്രദേശത്തിന്റെ അവലോകനം ==
[[ഛോട്ടാ നാഗ്‌പൂർ പീഠഭൂമി]]യുടെ അടിത്തട്ടിലാണ് പുരുലിയ ജില്ല സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. പൊതുവെ, ഉയർച്ചയും താഴ്ചകളുള്ളതും ചിതറിക്കിടക്കുന്ന കുന്നുകളോടുകൂടിയതുമായ ഭൂപ്രകൃതിയാണ് ഇവിടെ കാണപ്പെടുന്നത്.&lt;ref&gt;Houlton, Sir John, ''Bihar, the Heart of India'', 1949, p. 170, Orient Longmans Ltd.&lt;/ref&gt;ജില്ലയുടെ വടക്കൻ ഭാഗത്താണ് രഘുനാഥ്പൂർ താലൂക്ക്  സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. താലൂക്കിലെ ജനസംഖ്യയുടെ 83.80% ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളിലാണ് താമസിക്കുന്നത്. എന്നിരുന്നാലും, ചില പ്രദേശങ്ങളിൽ നഗരവൽക്കരണം ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. ജനസംഖ്യയുടെ 16.20% നഗരപ്രദേശങ്ങളിലാണ് താമസിക്കുന്നത്. താലൂക്കിൽ 14 സെൻസസ് പട്ടണങ്ങളുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite web |url = http://wbpspm.gov.in/publications/District%20Statistical%20Handbook |title = District Statistical Handbook 2014 Purulia |work = Tables 2.1, 2.2 |publisher = Department of Planning and Statistics, Government of West Bengal |access-date = 12 January 2020 |archive-url = https://web.archive.org/web/20190121045803/http://www.wbpspm.gov.in/publications/District%20Statistical%20Handbook |archive-date = 21 January 2019 |url-status = dead }}&lt;/ref&gt;അനുബന്ധമായി നൽകിയിരിക്കുന്ന ഭൂപടത്തിൽ ഇത് കാണിച്ചിരിക്കുന്നു. [[പർബേലിയ]]യ്ക്ക് ചുറ്റുമുള്ള പ്രദേശത്ത് [[കൽക്കരി]] ഖനനമേഖലയുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite web | url = http://www.easterncoal.gov.in/contactus/cugtel/sripur.pdf | title = Area wise Closed User Group (CUG) Telephone Numbers | work =Sodepur Area | publisher = Eastern Coalfields Limited | access-date = 11 August 2018}}&lt;/ref&gt;500 മെഗാവാട്ട് ശേഷിയുള്ള സന്താൽഡിഹ് താപവൈദ്യുത നിലയം&lt;ref name=santaldih&gt;{{cite web |url = http://stpswbpdcl.n-stars.org/ |title = Santaldih Thermal Power Station - WBPDCL |publisher = WBPDCL |access-date = 2011-08-24 |archive-url = https://web.archive.org/web/20100111024838/http://stpswbpdcl.n-stars.org/ |archive-date = 11 January 2010 |url-status = dead }}&lt;/ref&gt;

ഈ താലൂക്കിന് പുരാതന ക്ഷേത്രങ്ങളുടെ സമ്പന്നമായ പൈതൃകമുണ്ട്. അവയിൽ ചിലത് പതിനൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെയോ അതിനും മുമ്പത്തെയോ കാലഘട്ടത്തിൽപ്പെട്ടവയാണ്. [[ബാൻഡ ഡ്യൂൾ]] ദേശീയ പ്രാധാന്യമുള്ള സ്മാരകമാണ്.&lt;ref&gt;{{cite web | url = https://www.asikolkata.in/purulia.aspx | title = Old temple at Banda (locally known as deul) | publisher = ASI, Kolkata Circle | access-date = 23 January 2020 | archive-date = 2020-02-01 | archive-url = https://web.archive.org/web/20200201064955/https://www.asikolkata.in/purulia.aspx | url-status = dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://asi.nic.in/alphabetical-list-of-monuments-west-bengal/|title=List of Ancient Monuments and Archaeological Sites and Remains of West Bengal - Archaeological Survey of India|publisher= ASI|work= Item no. 134|access-date=25 January 2020}}&lt;/ref&gt; ചരിത്രപരമായി താരതമ്യേന സമീപകാലത്തേതായ പഞ്ചകോട്ട് രാജുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിരവധി കൗതുകകരവും സവിശേഷവുമായ അവശിഷ്ടങ്ങളും ഈ പ്രദേശത്തുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite web | url = http://asianheritagealertiaah.blogspot.in/2011/10/capital-in-shambles-garh-panchakot.html | title = Capital in shambles: Garh Panchakot, Purulia | publisher = Heritage in Peril | access-date = 1 December 2016 | archive-url = https://web.archive.org/web/20161201143747/http://asianheritagealertiaah.blogspot.in/2011/10/capital-in-shambles-garh-panchakot.html | archive-date = 1 December 2016 | url-status = dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web| url = http://www.trekearth.com/gallery/Asia/India/East/West_Bengal/Garpanchkot/photo900506.htm |title = Historical ruins| publisher= Trek Earth | access-date = 1 December 2016}}&lt;/ref&gt;
കുറിപ്പ്: അനുബന്ധമായി നൽകിയിരിക്കുന്ന ഭൂപടത്തിൽ താലൂക്കിലെ ശ്രദ്ധേയമായ ചില സ്ഥലങ്ങൾ കാണിച്ചിരിക്കുന്നു. ഭൂപടത്തിൽ അടയാളപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്ന എല്ലാ സ്ഥലങ്ങളിലേക്കുമുള്ള ലിങ്കുകൾ വലിയ പൂർണ്ണ സ്‌ക്രീൻ ഭൂപടത്തിൽ ലഭ്യമാണ്.
== ജനസംഖ്യാശാസ്ത്രം ==
2011-ലെ ഇന്ത്യൻ സെൻസസ് പ്രകാരം, അച്ച്കോടയിലെ ആകെ ജനസംഖ്യ 1,178 ആയിരുന്നു. ഇതിൽ 596 പേർ (51%) പുരുഷന്മാരും 582 പേർ (49%) സ്ത്രീകളുമായിരുന്നു. 0–6 വയസ്സ് പ്രായപരിധിയിലുള്ള 582 പേർ ഇവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു. അച്ച്കോടയിലെ ആകെ സാക്ഷരരുടെ എണ്ണം 640 ആയിരുന്നു. ഇത് 6 വയസ്സിന് മുകളിലുള്ള ജനസംഖ്യയുടെ 62.75% ആണ്.&lt;ref name=census2011&gt;{{cite web| url = http://censusindia.gov.in/pca/cdb_pca_census/Houselisting-housing-WB.html |title = C.D. Block Wise Primary Census Abstract Data(PCA) | work= West Bengal – District-wise CD Blocks|publisher= Registrar General and Census Commissioner, India  | access-date = 28 January 2020}}&lt;/ref&gt;
== സംസ്കാരം ==
[[ചേലിയാമ]] പോലെ തന്നെ അച്ച്കോടയിലും ചുമരുകളിൽ ടെറാക്കോട്ട അലങ്കാരപ്പണികളുള്ള ആട്ചാല (Aatchala) ശൈലിയിലുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങൾ കാണാം. ഇവയിൽ ഒരു ക്ഷേത്രം രഘുനാഥന് സമർപ്പിച്ചിട്ടുള്ളതാണ്. പ്രദേശത്തെ പ്രാദേശിക ഭൂവുടമയാണ് ഈ ക്ഷേത്രം നിർമ്മിച്ചത്.

മറ്റ് ക്ഷേത്രങ്ങൾ വൈഷ്ണവ സാധകരുടെ ശവകുടീര ക്ഷേത്രങ്ങളാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Heritage Commission, West Bengal |url=https://wbhc.in/home/place_details/ODNkMWYxZThlMGI1OGU4ZTI3ZDZhM2U2YmY3ZGFlYmUyMzJlYzMyZDRmZDRhZDA1OWMxNmE5ZmY1MzM4YmQ5NTc4YWVhMWM1ZDUyZDMyNWIzZDc0MTFmMGMyNzI1MzhjOTM4ZmMyYWU1NTQ1YWQxNzE2MjBlNjI4OTkzYzI4NzRIZFN1Y3haR0NtMnExc0laVW5KTXZ1QWQvNkJVQWp2UHhkTjR5SXdUSENNPQ==}}&lt;/ref&gt;

==അച്ച്കോട  ചിത്ര ഗാലറി==
&lt;gallery widths=&quot;230px&quot; heights=&quot;180px&quot;&gt;
File: Chala temple of Anchkoda in Raghunathpur PS in Purulia 02.jpg|ചാർചല ക്ഷേത്രം
File:Ruined temple in Achkoda at Purulia.jpg|നശിച്ച അച്ചാല ക്ഷേത്രം
File:Back wall of Achkoda temple.jpg|പിൻ ഭിത്തിയിൽ ടെറാക്കോട്ട
&lt;/gallery&gt;
===ടെറാക്കോട്ട കൊത്തുപണികൾ===
&lt;gallery widths=&quot;230px&quot; heights=&quot;180px&quot;&gt;
File: Close up of Terracotta Work On Achkoda Temple.jpg
File:Terracotta panel of the Aat Chala temple of Anchkoda, Raghunathpur, Purulia. 05.jpg
File:Chala temple of Anchkoda in Raghunathpur PS in Purulia 07.jpg
File:Chala temple of Anchkoda in Raghunathpur PS in Purulia 15.jpg
&lt;/gallery&gt;

==അവലംബം==
{{reflist}}

==ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ==
{{commons category inline}}

{{Purulia District}}
{{Temple towns in West Bengal}}

[[വർഗ്ഗം:പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>35oet9qre9desvkba0ult4d1x78flr3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കരട്:പഞ്ചപ്രയാഗ്</title>
    <ns>118</ns>
    <id>670640</id>
    <revision>
      <id>4660981</id>
      <parentid>4660743</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T04:26:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[പഞ്ചപ്രയാഗ്]] എന്ന താൾ [[കരട്:പഞ്ചപ്രയാഗ്]] എന്ന തലക്കെട്ടിലേയ്ക്ക് തിരിച്ചുവിടലില്ലാതെ Ranjithsiji മാറ്റി: ലേഖനവിവരങ്ങൾ ചേ‌ർത്തും വിക്കിവൽക്കരിച്ചും നിലവാരം ഉയർത്തുന്നതിനായി കരട് നാമമേഖലയിലേക്ക് മാറ്റുന്നു</comment>
      <origin>4660743</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3890" sha1="ca4o9976rsivbg0zgc8gscngt6fejte" xml:space="preserve">ഉത്തരാഖണ്ഡിലെ ഗഡ്‌വാൾ മേഖലയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പ്രശസ്തമായ ഒരു ഹൈന്ദവ തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രമാണ് 'പഞ്ച് പ്രയാഗ്'. 'അഞ്ച് സംഗമസ്ഥാനങ്ങൾ' എന്നാണ് ഈ പേരിന്റെ അർത്ഥം; അലകനന്ദാ നദി സമതലങ്ങളിലേക്ക് ഒഴുകുന്നതിനിടയിൽ അഞ്ച് വ്യത്യസ്ത സ്ഥലങ്ങളിൽ മറ്റ് നദികളുമായി ചേരുന്ന സംഗമസ്ഥാനങ്ങളെയാണ് ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. വിഷ്ണുപ്രയാഗ്, നന്ദപ്രയാഗ്, കർണ്ണപ്രയാഗ്, രുദ്രപ്രയാഗ്, ദേവപ്രയാഗ് എന്നിവയാണ് ഈ അഞ്ച് സംഗമസ്ഥാനങ്ങൾ.

സതോപന്ത് ഹിമാനിയിൽ (ഗ്ലേസിയർ) നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ച് സമതലങ്ങളിലേക്ക് ഒഴുകുന്ന അലകനന്ദാ നദി, ഈ അഞ്ച് സ്ഥലങ്ങളിലും മറ്റ് നദികളുമായി സംഗമിച്ച് പവിത്രമായ സംഗമസ്ഥാനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു.

== പഞ്ചപ്രയാഗുകളുടെ പേരുകളും നദികളും ==

* '''വിഷ്ണുപ്രയാഗ്''' = അളകനന്ദ + ധൗലിഗംഗ
* '''നന്ദപ്രയാഗ്''' = അളകനന്ദ + നന്ദാകിനി
* '''കർണപ്രയാഗ്''' = അളകനന്ദ + പിണ്ടാർ
* '''രുദ്രപ്രയാഗ്''' = അളകനന്ദ + മന്ദാകിനി
* '''ദേവപ്രയാഗ്''' = അളകനന്ദ + ഭാഗീരഥി&lt;ref&gt;[https://www.manchalamushafir.com/panch-prayag-in-uttarakhand/ പഞ്ചപ്രയാഗ് എന്ന പേര്]&lt;/ref&gt;

ഈ അഞ്ച് പുണ്യനദികളും അലകനന്ദാ നദിയുമായി പ്രത്യേക സ്ഥലങ്ങളിൽ സംഗമിക്കുന്നു: ആദ്യം വിഷ്ണുപ്രയാഗിൽ ധൗളിഗംഗ അലകനന്ദയുമായി ചേരുന്നു; തുടർന്ന് നന്ദപ്രയാഗിലെത്തുന്ന നദി അവിടെ നന്ദാകിനി നദിയുമായി സംഗമിക്കുന്നു. അവിടെനിന്ന് കർണ്ണപ്രയാഗിലേക്ക് ഒഴുകി പിണ്ഡാർ നദിയുമായും, പിന്നീട് രുദ്രപ്രയാഗിൽ മന്ദാകിനി നദിയുമായും ചേരുന്നു.

അവസാനമായി, ഈ നദികളുടെ സംഗമം ദേവപ്രയാഗിലെത്തുന്നു; ഇവിടെ അലകനന്ദയും ഭാഗീരഥിയും സംഗമിച്ച് പുണ്യനദിയായ ഗംഗ രൂപംകൊള്ളുന്നു. ഗംഗാ നദിയുടെ ഉത്ഭവസ്ഥാനം കൂടിയായ ദേവപ്രയാഗ്, ഉത്തരാഖണ്ഡിലെ 'പഞ്ചപ്രയാഗുകളിൽ' ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ ഒന്നാണ്.&lt;ref&gt;[https://musafirresort.in/panch-prayag/ ഉത്തരാഖണ്ഡിലെ പഞ്ചപ്രയാഗ്]&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>ca4o9976rsivbg0zgc8gscngt6fejte</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660982</id>
      <parentid>4660981</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T04:26:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>കരട് ടെംപ്ലേറ്റ് ചേർത്തു, വർഗ്ഗങ്ങൾ പ്രിഫിക്സ് ചെയ്തു</comment>
      <origin>4660982</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3908" sha1="qiyetpzp54fwzdy8rm2p5utd30rg5u6" xml:space="preserve">{{Draft article}}
ഉത്തരാഖണ്ഡിലെ ഗഡ്‌വാൾ മേഖലയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പ്രശസ്തമായ ഒരു ഹൈന്ദവ തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രമാണ് 'പഞ്ച് പ്രയാഗ്'. 'അഞ്ച് സംഗമസ്ഥാനങ്ങൾ' എന്നാണ് ഈ പേരിന്റെ അർത്ഥം; അലകനന്ദാ നദി സമതലങ്ങളിലേക്ക് ഒഴുകുന്നതിനിടയിൽ അഞ്ച് വ്യത്യസ്ത സ്ഥലങ്ങളിൽ മറ്റ് നദികളുമായി ചേരുന്ന സംഗമസ്ഥാനങ്ങളെയാണ് ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. വിഷ്ണുപ്രയാഗ്, നന്ദപ്രയാഗ്, കർണ്ണപ്രയാഗ്, രുദ്രപ്രയാഗ്, ദേവപ്രയാഗ് എന്നിവയാണ് ഈ അഞ്ച് സംഗമസ്ഥാനങ്ങൾ.

സതോപന്ത് ഹിമാനിയിൽ (ഗ്ലേസിയർ) നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ച് സമതലങ്ങളിലേക്ക് ഒഴുകുന്ന അലകനന്ദാ നദി, ഈ അഞ്ച് സ്ഥലങ്ങളിലും മറ്റ് നദികളുമായി സംഗമിച്ച് പവിത്രമായ സംഗമസ്ഥാനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു.

== പഞ്ചപ്രയാഗുകളുടെ പേരുകളും നദികളും ==

* '''വിഷ്ണുപ്രയാഗ്''' = അളകനന്ദ + ധൗലിഗംഗ
* '''നന്ദപ്രയാഗ്''' = അളകനന്ദ + നന്ദാകിനി
* '''കർണപ്രയാഗ്''' = അളകനന്ദ + പിണ്ടാർ
* '''രുദ്രപ്രയാഗ്''' = അളകനന്ദ + മന്ദാകിനി
* '''ദേവപ്രയാഗ്''' = അളകനന്ദ + ഭാഗീരഥി&lt;ref&gt;[https://www.manchalamushafir.com/panch-prayag-in-uttarakhand/ പഞ്ചപ്രയാഗ് എന്ന പേര്]&lt;/ref&gt;

ഈ അഞ്ച് പുണ്യനദികളും അലകനന്ദാ നദിയുമായി പ്രത്യേക സ്ഥലങ്ങളിൽ സംഗമിക്കുന്നു: ആദ്യം വിഷ്ണുപ്രയാഗിൽ ധൗളിഗംഗ അലകനന്ദയുമായി ചേരുന്നു; തുടർന്ന് നന്ദപ്രയാഗിലെത്തുന്ന നദി അവിടെ നന്ദാകിനി നദിയുമായി സംഗമിക്കുന്നു. അവിടെനിന്ന് കർണ്ണപ്രയാഗിലേക്ക് ഒഴുകി പിണ്ഡാർ നദിയുമായും, പിന്നീട് രുദ്രപ്രയാഗിൽ മന്ദാകിനി നദിയുമായും ചേരുന്നു.

അവസാനമായി, ഈ നദികളുടെ സംഗമം ദേവപ്രയാഗിലെത്തുന്നു; ഇവിടെ അലകനന്ദയും ഭാഗീരഥിയും സംഗമിച്ച് പുണ്യനദിയായ ഗംഗ രൂപംകൊള്ളുന്നു. ഗംഗാ നദിയുടെ ഉത്ഭവസ്ഥാനം കൂടിയായ ദേവപ്രയാഗ്, ഉത്തരാഖണ്ഡിലെ 'പഞ്ചപ്രയാഗുകളിൽ' ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ ഒന്നാണ്.&lt;ref&gt;[https://musafirresort.in/panch-prayag/ ഉത്തരാഖണ്ഡിലെ പഞ്ചപ്രയാഗ്]&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>qiyetpzp54fwzdy8rm2p5utd30rg5u6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Thanseerafayisa u</title>
    <ns>3</ns>
    <id>670644</id>
    <revision>
      <id>4660754</id>
      <timestamp>2026-08-21T12:11:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>സ്വാഗതസംഘം</username>
        <id>39256</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[Template:Welcome|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു</comment>
      <origin>4660754</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6856" sha1="s8atq5inwgd180fq9bq0ziphqu85mkl" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: Thanseerafayisa u | Thanseerafayisa u | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 12:11, 21 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)</text>
      <sha1>s8atq5inwgd180fq9bq0ziphqu85mkl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കരട്:ഓപ്പറേഷൻ സഫെഡ് സാഗർ</title>
    <ns>118</ns>
    <id>670645</id>
    <revision>
      <id>4660814</id>
      <timestamp>2026-08-21T13:05:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>4-RAZOR 01</username>
        <id>178591</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1370461128|Operation Safed Sagar]]&quot; എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്.</comment>
      <origin>4660814</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6861" sha1="8j3a1j49vruuiamnu8kkrcdp5isbre8" xml:space="preserve">
{{Infobox military conflict|conflict=ഓപ്പറേഷൻ സഫേദ് സാഗർ|partof=കാർഗിൽ യുദ്ധം|image=Kashmir Region November 2019.jpg|caption=കശ്മീർ ഭൂപടം|date=3 May – 26 July 1999&lt;br /&gt;({{Age in months, weeks and days|1999-05-03|1999-07-26}})|place=[[ജമ്മു-കശ്മീർ]]|combatant1={{flag|India}}|combatant2={{flag|Pakistan}}|result=ഇന്ത്യൻ വിജയം}}

1999 ലെ കാർഗിൽ യുദ്ധത്തിൽ ഇന്ത്യൻ സൈന്യത്തിന്റെ ഘടകങ്ങളെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന [[ഭാരതീയ വായുസേന|ഇന്ത്യൻ വ്യോമസേന]] സംയുക്ത ആയുധ പ്രവർത്തനത്തിന് നൽകിയ കോഡ് നാമമായിരുന്നു '''ഓപ്പറേഷൻ സഫെഡ് സാഗർ'''  [[ഇന്ത്യാ-പാകിസ്താൻ യുദ്ധം 1971|1971ലെ ഇന്തോ-പാകിസ്ഥാൻ യുദ്ധത്തിന്]] ശേഷം ജമ്മു കശ്മീർ മേഖലയിൽ വലിയ തോതിൽ വ്യോമശക്തി ഉപയോഗിച്ച ആദ്യ വിമാനമാണിത്.&lt;ref name=&quot;indianairforce.nic.in&quot;&gt;{{Cite web|url=http://indianairforce.nic.in/content/op-safed-sagar|title=Op Safed Sagar|website=Indian Air Force|publisher=Government of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20180303074108/http://indianairforce.nic.in/content/op-safed-sagar|archive-date=3 March 2018}}&lt;/ref&gt;  


ഓപ്പറേഷൻ സഫേദ് സാഗറിന്റെ അനന്തരഫലങ്ങൾ 1999ലെ കാർഗിൽ യുദ്ധത്തിൽ ഇന്ത്യയുടെ വലിയ വിജയമായി അടയാളപ്പെടുത്തി. പാകിസ്ഥാൻ നയതന്ത്രപരമായ ഒറ്റപ്പെടൽ നേരിട്ടപ്പോൾ, നിയന്ത്രണരേഖ ലംഘിക്കാത്തതിൽ ഇന്ത്യ സംയമനം പാലിച്ചതിന് അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ പ്രശംസ നേടി.   &lt;sup class=&quot;noprint Inline-Template Template-Fact&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;&amp;#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Citation needed|&lt;span title=&quot;This claim needs references to reliable sources. (August 2021)&quot;&gt;citation needed&lt;/span&gt;]]''&amp;#x5D;&lt;/sup&gt;

ഓപ്പറേഷൻ വിജയ്, ഓപ്പറേഷൻ സഫേദ് സാഗർ എന്നിവയുടെ വിജയകരമായ പൂർത്തീകരണത്തിന്റെ ഭാഗമായി ഇന്ത്യ എല്ലാ വർഷവും ജൂലൈ 26 ന് [[കാർഗിൽ വിജയ് ദിവസ്]] ആഘോഷിക്കുന്നു. സംഘർഷത്തെത്തുടർന്ന് [[ഇന്ത്യൻ സ്പേസ് റിസർച്ച് ഓർഗനൈസേഷൻ|ഇന്ത്യൻ ബഹിരാകാശ ഗവേഷണ സംഘടന]] നാവിക് എന്ന തദ്ദേശീയ [[സാറ്റലൈറ്റ് നാവിഗേറ്റർ|സത്നാവ്]] സംവിധാനത്തിന്റെ വികസനവും ആരംഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/nation/current-affairs/240619/20-years-of-kargil-war-facts-about-the-1999-india-pakistan-conflict.html|title=20 years of Kargil War: Facts about the 1999 India-Pakistan conflict {{!}} 20 years of Kargil War: Facts about the 1999 India-Pakistan conflict|access-date=2026-04-22|last=Chaudhry|first=Gargi|date=2019-06-24|website=Deccan Chronicle|language=en}}&lt;/ref&gt; യുദ്ധത്തിൽ വഹിച്ച പങ്കിനെ മാനിച്ച് വ്യോമസേന പൈലറ്റുമാർക്ക് രണ്ട് വീർ ചക്രങ്ങളും 23 വായുസേന മെഡലുകളും നൽകി ആദരിച്ചു.&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/india/story/how-iafs-air-warriors-helped-turned-the-tide-of-the-kargil-war-331972-2016-07-28|title=How IAF's air warriors helped turn the tide of the Kargil war|access-date=2026-04-22|last=Kumar|first=Ashwini|date=2016-07-28|website=India Today|language=en}}&lt;/ref&gt;{{campaignbox Kargil War}}

== ഗാലറി ==
[[പ്രമാണം:Pakistan_army_in_kargil.jpg|ലഘുചിത്രം|300x300ബിന്ദു|അജയ് അഹൂജയുടെ മിഗ്-21ന്റെ അവശിഷ്ടങ്ങളുമായി പാക് സൈനികർ]]
[[പ്രമാണം:Mirage_2000_Attack_on_Pak_position_1999_Kargil.webm|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|300x300ബിന്ദു|ഇന്ത്യൻ വ്യോമസേനയുടെ മിറാഷ് 2000 പർവതനിരയിലെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ ആക്രമിച്ചു]]
[[പ്രമാണം:An_Indian_Air_Force_video_grab_of_the_first_Paveway_laser-guided_bomb_hitting_Pakistani_bunkers_on_Tiger_Hill,_Kargil_War_1999.jpg|ലഘുചിത്രം|1999ലെ ടൈഗർ ഹിൽ യുദ്ധത്തിൽ ഐഎഎഫ് മിറാഷ് 2000ൽ നിന്നുള്ള സ്ട്രൈക്ക് ഫൂട്ടേജ്]]
[[പ്രമാണം:MiG-23_Bn_Aircraft.jpg|ലഘുചിത്രം|300x300ബിന്ദു|ഓപ്പറേഷൻ സഫേദ് സാഗറിൽ ഉപയോഗിച്ച [[മിഖായോൻ-ഗുരേവിച്ച് മിഗ്-23|മിഗ്-23]] ബിഎൻ]]
[[പ്രമാണം:IAF_Mirage_2000.jpg|ലഘുചിത്രം|300x300ബിന്ദു|കാർഗിൽ യുദ്ധസമയത്ത് വ്യോമസേനയുടെ മിറാഷ് 2000 വിമാനങ്ങൾ വ്യാപകമായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.]]


== ജനപ്രിയ സംസ്കാരത്തിൽ ==
2025 ൽ [[ജിമ്മി ഷെർഗിൽ]] അഭിനയിച്ച സംഭവങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ഓപ്പറേഷൻ സഫെഡ് സാഗർ എന്ന പേരിൽ [[നെറ്റ്ഫ്ലിക്സ്]] ഒരു പരമ്പര പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നു. 2026 ഓഗസ്റ്റ് 7 ന് നെറ്റ്ഫ്ലിക്സിൽ ഈ പരമ്പര പ്രദർശിപ്പിച്ചു.

== പരാമർശങ്ങൾ ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{ഇന്ത്യൻ സൈന്യം}}</text>
      <sha1>8j3a1j49vruuiamnu8kkrcdp5isbre8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660818</id>
      <parentid>4660814</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T13:08:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>4-RAZOR 01</username>
        <id>178591</id>
      </contributor>
      <comment>/* ഗാലറി */</comment>
      <origin>4660818</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6597" sha1="3s4nzn5mznlszs0v05956k6gqpeoxcr" xml:space="preserve">
{{Infobox military conflict|conflict=ഓപ്പറേഷൻ സഫേദ് സാഗർ|partof=കാർഗിൽ യുദ്ധം|image=Kashmir Region November 2019.jpg|caption=കശ്മീർ ഭൂപടം|date=3 May – 26 July 1999&lt;br /&gt;({{Age in months, weeks and days|1999-05-03|1999-07-26}})|place=[[ജമ്മു-കശ്മീർ]]|combatant1={{flag|India}}|combatant2={{flag|Pakistan}}|result=ഇന്ത്യൻ വിജയം}}

1999 ലെ കാർഗിൽ യുദ്ധത്തിൽ ഇന്ത്യൻ സൈന്യത്തിന്റെ ഘടകങ്ങളെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന [[ഭാരതീയ വായുസേന|ഇന്ത്യൻ വ്യോമസേന]] സംയുക്ത ആയുധ പ്രവർത്തനത്തിന് നൽകിയ കോഡ് നാമമായിരുന്നു '''ഓപ്പറേഷൻ സഫെഡ് സാഗർ'''  [[ഇന്ത്യാ-പാകിസ്താൻ യുദ്ധം 1971|1971ലെ ഇന്തോ-പാകിസ്ഥാൻ യുദ്ധത്തിന്]] ശേഷം ജമ്മു കശ്മീർ മേഖലയിൽ വലിയ തോതിൽ വ്യോമശക്തി ഉപയോഗിച്ച ആദ്യ വിമാനമാണിത്.&lt;ref name=&quot;indianairforce.nic.in&quot;&gt;{{Cite web|url=http://indianairforce.nic.in/content/op-safed-sagar|title=Op Safed Sagar|website=Indian Air Force|publisher=Government of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20180303074108/http://indianairforce.nic.in/content/op-safed-sagar|archive-date=3 March 2018}}&lt;/ref&gt;  


ഓപ്പറേഷൻ സഫേദ് സാഗറിന്റെ അനന്തരഫലങ്ങൾ 1999ലെ കാർഗിൽ യുദ്ധത്തിൽ ഇന്ത്യയുടെ വലിയ വിജയമായി അടയാളപ്പെടുത്തി. പാകിസ്ഥാൻ നയതന്ത്രപരമായ ഒറ്റപ്പെടൽ നേരിട്ടപ്പോൾ, നിയന്ത്രണരേഖ ലംഘിക്കാത്തതിൽ ഇന്ത്യ സംയമനം പാലിച്ചതിന് അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ പ്രശംസ നേടി.   &lt;sup class=&quot;noprint Inline-Template Template-Fact&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;&amp;#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Citation needed|&lt;span title=&quot;This claim needs references to reliable sources. (August 2021)&quot;&gt;citation needed&lt;/span&gt;]]''&amp;#x5D;&lt;/sup&gt;

ഓപ്പറേഷൻ വിജയ്, ഓപ്പറേഷൻ സഫേദ് സാഗർ എന്നിവയുടെ വിജയകരമായ പൂർത്തീകരണത്തിന്റെ ഭാഗമായി ഇന്ത്യ എല്ലാ വർഷവും ജൂലൈ 26 ന് [[കാർഗിൽ വിജയ് ദിവസ്]] ആഘോഷിക്കുന്നു. സംഘർഷത്തെത്തുടർന്ന് [[ഇന്ത്യൻ സ്പേസ് റിസർച്ച് ഓർഗനൈസേഷൻ|ഇന്ത്യൻ ബഹിരാകാശ ഗവേഷണ സംഘടന]] നാവിക് എന്ന തദ്ദേശീയ [[സാറ്റലൈറ്റ് നാവിഗേറ്റർ|സത്നാവ്]] സംവിധാനത്തിന്റെ വികസനവും ആരംഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/nation/current-affairs/240619/20-years-of-kargil-war-facts-about-the-1999-india-pakistan-conflict.html|title=20 years of Kargil War: Facts about the 1999 India-Pakistan conflict {{!}} 20 years of Kargil War: Facts about the 1999 India-Pakistan conflict|access-date=2026-04-22|last=Chaudhry|first=Gargi|date=2019-06-24|website=Deccan Chronicle|language=en}}&lt;/ref&gt; യുദ്ധത്തിൽ വഹിച്ച പങ്കിനെ മാനിച്ച് വ്യോമസേന പൈലറ്റുമാർക്ക് രണ്ട് വീർ ചക്രങ്ങളും 23 വായുസേന മെഡലുകളും നൽകി ആദരിച്ചു.&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/india/story/how-iafs-air-warriors-helped-turned-the-tide-of-the-kargil-war-331972-2016-07-28|title=How IAF's air warriors helped turn the tide of the Kargil war|access-date=2026-04-22|last=Kumar|first=Ashwini|date=2016-07-28|website=India Today|language=en}}&lt;/ref&gt;{{campaignbox Kargil War}}

== ഗാലറി ==

&lt;gallery&gt;
പ്രമാണം:Pakistan_army_in_kargil.jpg|അജയ് അഹൂജയുടെ മിഗ്-21ന്റെ അവശിഷ്ടങ്ങളുമായി പാക് സൈനികർ
പ്രമാണം:Mirage_2000_Attack_on_Pak_position_1999_Kargil.webm|ഇന്ത്യൻ വ്യോമസേനയുടെ മിറാഷ് 2000 പർവതനിരയിലെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ ആക്രമിച്ചു
പ്രമാണം:An_Indian_Air_Force_video_grab_of_the_first_Paveway_laser-guided_bomb_hitting_Pakistani_bunkers_on_Tiger_Hill,_Kargil_War_1999.jpg|1999ലെ ടൈഗർ ഹിൽ യുദ്ധത്തിൽ ഐഎഎഫ് മിറാഷ് 2000ൽ നിന്നുള്ള സ്ട്രൈക്ക് ഫൂട്ടേജ്
പ്രമാണം:MiG-23_Bn_Aircraft.jpg|ഓപ്പറേഷൻ സഫേദ് സാഗറിൽ ഉപയോഗിച്ച [[മിഖായോൻ-ഗുരേവിച്ച് മിഗ്-23|മിഗ്-23]] ബിഎൻ
പ്രമാണം:IAF_Mirage_2000.jpg|കാർഗിൽ യുദ്ധസമയത്ത് വ്യോമസേനയുടെ മിറാഷ് 2000 വിമാനങ്ങൾ വ്യാപകമായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.

&lt;/gallery&gt;

== ജനപ്രിയ സംസ്കാരത്തിൽ ==
2025 ൽ [[ജിമ്മി ഷെർഗിൽ]] അഭിനയിച്ച സംഭവങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ഓപ്പറേഷൻ സഫെഡ് സാഗർ എന്ന പേരിൽ [[നെറ്റ്ഫ്ലിക്സ്]] ഒരു പരമ്പര പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നു. 2026 ഓഗസ്റ്റ് 7 ന് നെറ്റ്ഫ്ലിക്സിൽ ഈ പരമ്പര പ്രദർശിപ്പിച്ചു.

== പരാമർശങ്ങൾ ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{ഇന്ത്യൻ സൈന്യം}}</text>
      <sha1>3s4nzn5mznlszs0v05956k6gqpeoxcr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660819</id>
      <parentid>4660818</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T13:08:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>4-RAZOR 01</username>
        <id>178591</id>
      </contributor>
      <comment>/* പരാമർശങ്ങൾ */</comment>
      <origin>4660819</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6521" sha1="m2gzu1hey8a27ef4pw1qiujsrciwdws" xml:space="preserve">
{{Infobox military conflict|conflict=ഓപ്പറേഷൻ സഫേദ് സാഗർ|partof=കാർഗിൽ യുദ്ധം|image=Kashmir Region November 2019.jpg|caption=കശ്മീർ ഭൂപടം|date=3 May – 26 July 1999&lt;br /&gt;({{Age in months, weeks and days|1999-05-03|1999-07-26}})|place=[[ജമ്മു-കശ്മീർ]]|combatant1={{flag|India}}|combatant2={{flag|Pakistan}}|result=ഇന്ത്യൻ വിജയം}}

1999 ലെ കാർഗിൽ യുദ്ധത്തിൽ ഇന്ത്യൻ സൈന്യത്തിന്റെ ഘടകങ്ങളെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന [[ഭാരതീയ വായുസേന|ഇന്ത്യൻ വ്യോമസേന]] സംയുക്ത ആയുധ പ്രവർത്തനത്തിന് നൽകിയ കോഡ് നാമമായിരുന്നു '''ഓപ്പറേഷൻ സഫെഡ് സാഗർ'''  [[ഇന്ത്യാ-പാകിസ്താൻ യുദ്ധം 1971|1971ലെ ഇന്തോ-പാകിസ്ഥാൻ യുദ്ധത്തിന്]] ശേഷം ജമ്മു കശ്മീർ മേഖലയിൽ വലിയ തോതിൽ വ്യോമശക്തി ഉപയോഗിച്ച ആദ്യ വിമാനമാണിത്.&lt;ref name=&quot;indianairforce.nic.in&quot;&gt;{{Cite web|url=http://indianairforce.nic.in/content/op-safed-sagar|title=Op Safed Sagar|website=Indian Air Force|publisher=Government of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20180303074108/http://indianairforce.nic.in/content/op-safed-sagar|archive-date=3 March 2018}}&lt;/ref&gt;  


ഓപ്പറേഷൻ സഫേദ് സാഗറിന്റെ അനന്തരഫലങ്ങൾ 1999ലെ കാർഗിൽ യുദ്ധത്തിൽ ഇന്ത്യയുടെ വലിയ വിജയമായി അടയാളപ്പെടുത്തി. പാകിസ്ഥാൻ നയതന്ത്രപരമായ ഒറ്റപ്പെടൽ നേരിട്ടപ്പോൾ, നിയന്ത്രണരേഖ ലംഘിക്കാത്തതിൽ ഇന്ത്യ സംയമനം പാലിച്ചതിന് അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ പ്രശംസ നേടി.   &lt;sup class=&quot;noprint Inline-Template Template-Fact&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;&amp;#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Citation needed|&lt;span title=&quot;This claim needs references to reliable sources. (August 2021)&quot;&gt;citation needed&lt;/span&gt;]]''&amp;#x5D;&lt;/sup&gt;

ഓപ്പറേഷൻ വിജയ്, ഓപ്പറേഷൻ സഫേദ് സാഗർ എന്നിവയുടെ വിജയകരമായ പൂർത്തീകരണത്തിന്റെ ഭാഗമായി ഇന്ത്യ എല്ലാ വർഷവും ജൂലൈ 26 ന് [[കാർഗിൽ വിജയ് ദിവസ്]] ആഘോഷിക്കുന്നു. സംഘർഷത്തെത്തുടർന്ന് [[ഇന്ത്യൻ സ്പേസ് റിസർച്ച് ഓർഗനൈസേഷൻ|ഇന്ത്യൻ ബഹിരാകാശ ഗവേഷണ സംഘടന]] നാവിക് എന്ന തദ്ദേശീയ [[സാറ്റലൈറ്റ് നാവിഗേറ്റർ|സത്നാവ്]] സംവിധാനത്തിന്റെ വികസനവും ആരംഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/nation/current-affairs/240619/20-years-of-kargil-war-facts-about-the-1999-india-pakistan-conflict.html|title=20 years of Kargil War: Facts about the 1999 India-Pakistan conflict {{!}} 20 years of Kargil War: Facts about the 1999 India-Pakistan conflict|access-date=2026-04-22|last=Chaudhry|first=Gargi|date=2019-06-24|website=Deccan Chronicle|language=en}}&lt;/ref&gt; യുദ്ധത്തിൽ വഹിച്ച പങ്കിനെ മാനിച്ച് വ്യോമസേന പൈലറ്റുമാർക്ക് രണ്ട് വീർ ചക്രങ്ങളും 23 വായുസേന മെഡലുകളും നൽകി ആദരിച്ചു.&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/india/story/how-iafs-air-warriors-helped-turned-the-tide-of-the-kargil-war-331972-2016-07-28|title=How IAF's air warriors helped turn the tide of the Kargil war|access-date=2026-04-22|last=Kumar|first=Ashwini|date=2016-07-28|website=India Today|language=en}}&lt;/ref&gt;{{campaignbox Kargil War}}

== ഗാലറി ==

&lt;gallery&gt;
പ്രമാണം:Pakistan_army_in_kargil.jpg|അജയ് അഹൂജയുടെ മിഗ്-21ന്റെ അവശിഷ്ടങ്ങളുമായി പാക് സൈനികർ
പ്രമാണം:Mirage_2000_Attack_on_Pak_position_1999_Kargil.webm|ഇന്ത്യൻ വ്യോമസേനയുടെ മിറാഷ് 2000 പർവതനിരയിലെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ ആക്രമിച്ചു
പ്രമാണം:An_Indian_Air_Force_video_grab_of_the_first_Paveway_laser-guided_bomb_hitting_Pakistani_bunkers_on_Tiger_Hill,_Kargil_War_1999.jpg|1999ലെ ടൈഗർ ഹിൽ യുദ്ധത്തിൽ ഐഎഎഫ് മിറാഷ് 2000ൽ നിന്നുള്ള സ്ട്രൈക്ക് ഫൂട്ടേജ്
പ്രമാണം:MiG-23_Bn_Aircraft.jpg|ഓപ്പറേഷൻ സഫേദ് സാഗറിൽ ഉപയോഗിച്ച [[മിഖായോൻ-ഗുരേവിച്ച് മിഗ്-23|മിഗ്-23]] ബിഎൻ
പ്രമാണം:IAF_Mirage_2000.jpg|കാർഗിൽ യുദ്ധസമയത്ത് വ്യോമസേനയുടെ മിറാഷ് 2000 വിമാനങ്ങൾ വ്യാപകമായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.

&lt;/gallery&gt;

== ജനപ്രിയ സംസ്കാരത്തിൽ ==
2025 ൽ [[ജിമ്മി ഷെർഗിൽ]] അഭിനയിച്ച സംഭവങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ഓപ്പറേഷൻ സഫെഡ് സാഗർ എന്ന പേരിൽ [[നെറ്റ്ഫ്ലിക്സ്]] ഒരു പരമ്പര പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നു. 2026 ഓഗസ്റ്റ് 7 ന് നെറ്റ്ഫ്ലിക്സിൽ ഈ പരമ്പര പ്രദർശിപ്പിച്ചു.

== പരാമർശങ്ങൾ ==
{{reflist}}</text>
      <sha1>m2gzu1hey8a27ef4pw1qiujsrciwdws</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660820</id>
      <parentid>4660819</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T13:09:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>4-RAZOR 01</username>
        <id>178591</id>
      </contributor>
      <origin>4660820</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6495" sha1="7gxvugta12v11xkx0evza1ch2pxfqvb" xml:space="preserve">
{{Infobox military conflict|conflict=ഓപ്പറേഷൻ സഫേദ് സാഗർ|partof=കാർഗിൽ യുദ്ധം|image=Kashmir Region November 2019.jpg|caption=കശ്മീർ ഭൂപടം|date=3 May – 26 July 1999&lt;br /&gt;({{Age in months, weeks and days|1999-05-03|1999-07-26}})|place=[[ജമ്മു-കശ്മീർ]]|combatant1={{flag|India}}|combatant2={{flag|Pakistan}}|result=ഇന്ത്യൻ വിജയം}}

1999 ലെ കാർഗിൽ യുദ്ധത്തിൽ ഇന്ത്യൻ സൈന്യത്തിന്റെ ഘടകങ്ങളെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന [[ഭാരതീയ വായുസേന|ഇന്ത്യൻ വ്യോമസേന]] സംയുക്ത ആയുധ പ്രവർത്തനത്തിന് നൽകിയ കോഡ് നാമമായിരുന്നു '''ഓപ്പറേഷൻ സഫെഡ് സാഗർ'''  [[ഇന്ത്യാ-പാകിസ്താൻ യുദ്ധം 1971|1971ലെ ഇന്തോ-പാകിസ്ഥാൻ യുദ്ധത്തിന്]] ശേഷം ജമ്മു കശ്മീർ മേഖലയിൽ വലിയ തോതിൽ വ്യോമശക്തി ഉപയോഗിച്ച ആദ്യ വിമാനമാണിത്.&lt;ref name=&quot;indianairforce.nic.in&quot;&gt;{{Cite web|url=http://indianairforce.nic.in/content/op-safed-sagar|title=Op Safed Sagar|website=Indian Air Force|publisher=Government of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20180303074108/http://indianairforce.nic.in/content/op-safed-sagar|archive-date=3 March 2018}}&lt;/ref&gt;  


ഓപ്പറേഷൻ സഫേദ് സാഗറിന്റെ അനന്തരഫലങ്ങൾ 1999ലെ കാർഗിൽ യുദ്ധത്തിൽ ഇന്ത്യയുടെ വലിയ വിജയമായി അടയാളപ്പെടുത്തി. പാകിസ്ഥാൻ നയതന്ത്രപരമായ ഒറ്റപ്പെടൽ നേരിട്ടപ്പോൾ, നിയന്ത്രണരേഖ ലംഘിക്കാത്തതിൽ ഇന്ത്യ സംയമനം പാലിച്ചതിന് അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ പ്രശംസ നേടി.   &lt;sup class=&quot;noprint Inline-Template Template-Fact&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;&amp;#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Citation needed|&lt;span title=&quot;This claim needs references to reliable sources. (August 2021)&quot;&gt;citation needed&lt;/span&gt;]]''&amp;#x5D;&lt;/sup&gt;

ഓപ്പറേഷൻ വിജയ്, ഓപ്പറേഷൻ സഫേദ് സാഗർ എന്നിവയുടെ വിജയകരമായ പൂർത്തീകരണത്തിന്റെ ഭാഗമായി ഇന്ത്യ എല്ലാ വർഷവും ജൂലൈ 26 ന് [[കാർഗിൽ വിജയ് ദിവസ്]] ആഘോഷിക്കുന്നു. സംഘർഷത്തെത്തുടർന്ന് [[ഇന്ത്യൻ സ്പേസ് റിസർച്ച് ഓർഗനൈസേഷൻ|ഇന്ത്യൻ ബഹിരാകാശ ഗവേഷണ സംഘടന]] നാവിക് എന്ന തദ്ദേശീയ [[സാറ്റലൈറ്റ് നാവിഗേറ്റർ|സത്നാവ്]] സംവിധാനത്തിന്റെ വികസനവും ആരംഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/nation/current-affairs/240619/20-years-of-kargil-war-facts-about-the-1999-india-pakistan-conflict.html|title=20 years of Kargil War: Facts about the 1999 India-Pakistan conflict {{!}} 20 years of Kargil War: Facts about the 1999 India-Pakistan conflict|access-date=2026-04-22|last=Chaudhry|first=Gargi|date=2019-06-24|website=Deccan Chronicle|language=en}}&lt;/ref&gt; യുദ്ധത്തിൽ വഹിച്ച പങ്കിനെ മാനിച്ച് വ്യോമസേന പൈലറ്റുമാർക്ക് രണ്ട് വീർ ചക്രങ്ങളും 23 വായുസേന മെഡലുകളും നൽകി ആദരിച്ചു.&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/india/story/how-iafs-air-warriors-helped-turned-the-tide-of-the-kargil-war-331972-2016-07-28|title=How IAF's air warriors helped turn the tide of the Kargil war|access-date=2026-04-22|last=Kumar|first=Ashwini|date=2016-07-28|website=India Today|language=en}}&lt;/ref&gt;

== ഗാലറി ==

&lt;gallery&gt;
പ്രമാണം:Pakistan_army_in_kargil.jpg|അജയ് അഹൂജയുടെ മിഗ്-21ന്റെ അവശിഷ്ടങ്ങളുമായി പാക് സൈനികർ
പ്രമാണം:Mirage_2000_Attack_on_Pak_position_1999_Kargil.webm|ഇന്ത്യൻ വ്യോമസേനയുടെ മിറാഷ് 2000 പർവതനിരയിലെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ ആക്രമിച്ചു
പ്രമാണം:An_Indian_Air_Force_video_grab_of_the_first_Paveway_laser-guided_bomb_hitting_Pakistani_bunkers_on_Tiger_Hill,_Kargil_War_1999.jpg|1999ലെ ടൈഗർ ഹിൽ യുദ്ധത്തിൽ ഐഎഎഫ് മിറാഷ് 2000ൽ നിന്നുള്ള സ്ട്രൈക്ക് ഫൂട്ടേജ്
പ്രമാണം:MiG-23_Bn_Aircraft.jpg|ഓപ്പറേഷൻ സഫേദ് സാഗറിൽ ഉപയോഗിച്ച [[മിഖായോൻ-ഗുരേവിച്ച് മിഗ്-23|മിഗ്-23]] ബിഎൻ
പ്രമാണം:IAF_Mirage_2000.jpg|കാർഗിൽ യുദ്ധസമയത്ത് വ്യോമസേനയുടെ മിറാഷ് 2000 വിമാനങ്ങൾ വ്യാപകമായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.

&lt;/gallery&gt;

== ജനപ്രിയ സംസ്കാരത്തിൽ ==
2025 ൽ [[ജിമ്മി ഷെർഗിൽ]] അഭിനയിച്ച സംഭവങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ഓപ്പറേഷൻ സഫെഡ് സാഗർ എന്ന പേരിൽ [[നെറ്റ്ഫ്ലിക്സ്]] ഒരു പരമ്പര പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നു. 2026 ഓഗസ്റ്റ് 7 ന് നെറ്റ്ഫ്ലിക്സിൽ ഈ പരമ്പര പ്രദർശിപ്പിച്ചു.

== പരാമർശങ്ങൾ ==
{{reflist}}</text>
      <sha1>7gxvugta12v11xkx0evza1ch2pxfqvb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660984</id>
      <parentid>4660820</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T04:26:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[ഓപ്പറേഷൻ സഫെഡ് സാഗർ]] എന്ന താൾ [[കരട്:ഓപ്പറേഷൻ സഫെഡ് സാഗർ]] എന്ന തലക്കെട്ടിലേയ്ക്ക് തിരിച്ചുവിടലില്ലാതെ Ranjithsiji മാറ്റി: ലേഖനത്തിൽ വിവരങ്ങൾ ചേർത്ത് നിലവാരം ഉയർത്തുന്നതിനായി കരട് നാമമേഖലയിലേക്ക് മാറ്റുന്നു</comment>
      <origin>4660820</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6495" sha1="7gxvugta12v11xkx0evza1ch2pxfqvb" xml:space="preserve">
{{Infobox military conflict|conflict=ഓപ്പറേഷൻ സഫേദ് സാഗർ|partof=കാർഗിൽ യുദ്ധം|image=Kashmir Region November 2019.jpg|caption=കശ്മീർ ഭൂപടം|date=3 May – 26 July 1999&lt;br /&gt;({{Age in months, weeks and days|1999-05-03|1999-07-26}})|place=[[ജമ്മു-കശ്മീർ]]|combatant1={{flag|India}}|combatant2={{flag|Pakistan}}|result=ഇന്ത്യൻ വിജയം}}

1999 ലെ കാർഗിൽ യുദ്ധത്തിൽ ഇന്ത്യൻ സൈന്യത്തിന്റെ ഘടകങ്ങളെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന [[ഭാരതീയ വായുസേന|ഇന്ത്യൻ വ്യോമസേന]] സംയുക്ത ആയുധ പ്രവർത്തനത്തിന് നൽകിയ കോഡ് നാമമായിരുന്നു '''ഓപ്പറേഷൻ സഫെഡ് സാഗർ'''  [[ഇന്ത്യാ-പാകിസ്താൻ യുദ്ധം 1971|1971ലെ ഇന്തോ-പാകിസ്ഥാൻ യുദ്ധത്തിന്]] ശേഷം ജമ്മു കശ്മീർ മേഖലയിൽ വലിയ തോതിൽ വ്യോമശക്തി ഉപയോഗിച്ച ആദ്യ വിമാനമാണിത്.&lt;ref name=&quot;indianairforce.nic.in&quot;&gt;{{Cite web|url=http://indianairforce.nic.in/content/op-safed-sagar|title=Op Safed Sagar|website=Indian Air Force|publisher=Government of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20180303074108/http://indianairforce.nic.in/content/op-safed-sagar|archive-date=3 March 2018}}&lt;/ref&gt;  


ഓപ്പറേഷൻ സഫേദ് സാഗറിന്റെ അനന്തരഫലങ്ങൾ 1999ലെ കാർഗിൽ യുദ്ധത്തിൽ ഇന്ത്യയുടെ വലിയ വിജയമായി അടയാളപ്പെടുത്തി. പാകിസ്ഥാൻ നയതന്ത്രപരമായ ഒറ്റപ്പെടൽ നേരിട്ടപ്പോൾ, നിയന്ത്രണരേഖ ലംഘിക്കാത്തതിൽ ഇന്ത്യ സംയമനം പാലിച്ചതിന് അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ പ്രശംസ നേടി.   &lt;sup class=&quot;noprint Inline-Template Template-Fact&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;&amp;#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Citation needed|&lt;span title=&quot;This claim needs references to reliable sources. (August 2021)&quot;&gt;citation needed&lt;/span&gt;]]''&amp;#x5D;&lt;/sup&gt;

ഓപ്പറേഷൻ വിജയ്, ഓപ്പറേഷൻ സഫേദ് സാഗർ എന്നിവയുടെ വിജയകരമായ പൂർത്തീകരണത്തിന്റെ ഭാഗമായി ഇന്ത്യ എല്ലാ വർഷവും ജൂലൈ 26 ന് [[കാർഗിൽ വിജയ് ദിവസ്]] ആഘോഷിക്കുന്നു. സംഘർഷത്തെത്തുടർന്ന് [[ഇന്ത്യൻ സ്പേസ് റിസർച്ച് ഓർഗനൈസേഷൻ|ഇന്ത്യൻ ബഹിരാകാശ ഗവേഷണ സംഘടന]] നാവിക് എന്ന തദ്ദേശീയ [[സാറ്റലൈറ്റ് നാവിഗേറ്റർ|സത്നാവ്]] സംവിധാനത്തിന്റെ വികസനവും ആരംഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/nation/current-affairs/240619/20-years-of-kargil-war-facts-about-the-1999-india-pakistan-conflict.html|title=20 years of Kargil War: Facts about the 1999 India-Pakistan conflict {{!}} 20 years of Kargil War: Facts about the 1999 India-Pakistan conflict|access-date=2026-04-22|last=Chaudhry|first=Gargi|date=2019-06-24|website=Deccan Chronicle|language=en}}&lt;/ref&gt; യുദ്ധത്തിൽ വഹിച്ച പങ്കിനെ മാനിച്ച് വ്യോമസേന പൈലറ്റുമാർക്ക് രണ്ട് വീർ ചക്രങ്ങളും 23 വായുസേന മെഡലുകളും നൽകി ആദരിച്ചു.&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/india/story/how-iafs-air-warriors-helped-turned-the-tide-of-the-kargil-war-331972-2016-07-28|title=How IAF's air warriors helped turn the tide of the Kargil war|access-date=2026-04-22|last=Kumar|first=Ashwini|date=2016-07-28|website=India Today|language=en}}&lt;/ref&gt;

== ഗാലറി ==

&lt;gallery&gt;
പ്രമാണം:Pakistan_army_in_kargil.jpg|അജയ് അഹൂജയുടെ മിഗ്-21ന്റെ അവശിഷ്ടങ്ങളുമായി പാക് സൈനികർ
പ്രമാണം:Mirage_2000_Attack_on_Pak_position_1999_Kargil.webm|ഇന്ത്യൻ വ്യോമസേനയുടെ മിറാഷ് 2000 പർവതനിരയിലെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ ആക്രമിച്ചു
പ്രമാണം:An_Indian_Air_Force_video_grab_of_the_first_Paveway_laser-guided_bomb_hitting_Pakistani_bunkers_on_Tiger_Hill,_Kargil_War_1999.jpg|1999ലെ ടൈഗർ ഹിൽ യുദ്ധത്തിൽ ഐഎഎഫ് മിറാഷ് 2000ൽ നിന്നുള്ള സ്ട്രൈക്ക് ഫൂട്ടേജ്
പ്രമാണം:MiG-23_Bn_Aircraft.jpg|ഓപ്പറേഷൻ സഫേദ് സാഗറിൽ ഉപയോഗിച്ച [[മിഖായോൻ-ഗുരേവിച്ച് മിഗ്-23|മിഗ്-23]] ബിഎൻ
പ്രമാണം:IAF_Mirage_2000.jpg|കാർഗിൽ യുദ്ധസമയത്ത് വ്യോമസേനയുടെ മിറാഷ് 2000 വിമാനങ്ങൾ വ്യാപകമായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.

&lt;/gallery&gt;

== ജനപ്രിയ സംസ്കാരത്തിൽ ==
2025 ൽ [[ജിമ്മി ഷെർഗിൽ]] അഭിനയിച്ച സംഭവങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ഓപ്പറേഷൻ സഫെഡ് സാഗർ എന്ന പേരിൽ [[നെറ്റ്ഫ്ലിക്സ്]] ഒരു പരമ്പര പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നു. 2026 ഓഗസ്റ്റ് 7 ന് നെറ്റ്ഫ്ലിക്സിൽ ഈ പരമ്പര പ്രദർശിപ്പിച്ചു.

== പരാമർശങ്ങൾ ==
{{reflist}}</text>
      <sha1>7gxvugta12v11xkx0evza1ch2pxfqvb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660986</id>
      <parentid>4660984</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T04:26:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>കരട് ടെംപ്ലേറ്റ് ചേർത്തു, വർഗ്ഗങ്ങൾ പ്രിഫിക്സ് ചെയ്തു</comment>
      <origin>4660986</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6513" sha1="9du6spla9uom6b247239rim8139ejn7" xml:space="preserve">{{Draft article}}

{{Infobox military conflict|conflict=ഓപ്പറേഷൻ സഫേദ് സാഗർ|partof=കാർഗിൽ യുദ്ധം|image=Kashmir Region November 2019.jpg|caption=കശ്മീർ ഭൂപടം|date=3 May – 26 July 1999&lt;br /&gt;({{Age in months, weeks and days|1999-05-03|1999-07-26}})|place=[[ജമ്മു-കശ്മീർ]]|combatant1={{flag|India}}|combatant2={{flag|Pakistan}}|result=ഇന്ത്യൻ വിജയം}}

1999 ലെ കാർഗിൽ യുദ്ധത്തിൽ ഇന്ത്യൻ സൈന്യത്തിന്റെ ഘടകങ്ങളെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന [[ഭാരതീയ വായുസേന|ഇന്ത്യൻ വ്യോമസേന]] സംയുക്ത ആയുധ പ്രവർത്തനത്തിന് നൽകിയ കോഡ് നാമമായിരുന്നു '''ഓപ്പറേഷൻ സഫെഡ് സാഗർ'''  [[ഇന്ത്യാ-പാകിസ്താൻ യുദ്ധം 1971|1971ലെ ഇന്തോ-പാകിസ്ഥാൻ യുദ്ധത്തിന്]] ശേഷം ജമ്മു കശ്മീർ മേഖലയിൽ വലിയ തോതിൽ വ്യോമശക്തി ഉപയോഗിച്ച ആദ്യ വിമാനമാണിത്.&lt;ref name=&quot;indianairforce.nic.in&quot;&gt;{{Cite web|url=http://indianairforce.nic.in/content/op-safed-sagar|title=Op Safed Sagar|website=Indian Air Force|publisher=Government of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20180303074108/http://indianairforce.nic.in/content/op-safed-sagar|archive-date=3 March 2018}}&lt;/ref&gt;  


ഓപ്പറേഷൻ സഫേദ് സാഗറിന്റെ അനന്തരഫലങ്ങൾ 1999ലെ കാർഗിൽ യുദ്ധത്തിൽ ഇന്ത്യയുടെ വലിയ വിജയമായി അടയാളപ്പെടുത്തി. പാകിസ്ഥാൻ നയതന്ത്രപരമായ ഒറ്റപ്പെടൽ നേരിട്ടപ്പോൾ, നിയന്ത്രണരേഖ ലംഘിക്കാത്തതിൽ ഇന്ത്യ സംയമനം പാലിച്ചതിന് അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ പ്രശംസ നേടി.   &lt;sup class=&quot;noprint Inline-Template Template-Fact&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;&amp;#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Citation needed|&lt;span title=&quot;This claim needs references to reliable sources. (August 2021)&quot;&gt;citation needed&lt;/span&gt;]]''&amp;#x5D;&lt;/sup&gt;

ഓപ്പറേഷൻ വിജയ്, ഓപ്പറേഷൻ സഫേദ് സാഗർ എന്നിവയുടെ വിജയകരമായ പൂർത്തീകരണത്തിന്റെ ഭാഗമായി ഇന്ത്യ എല്ലാ വർഷവും ജൂലൈ 26 ന് [[കാർഗിൽ വിജയ് ദിവസ്]] ആഘോഷിക്കുന്നു. സംഘർഷത്തെത്തുടർന്ന് [[ഇന്ത്യൻ സ്പേസ് റിസർച്ച് ഓർഗനൈസേഷൻ|ഇന്ത്യൻ ബഹിരാകാശ ഗവേഷണ സംഘടന]] നാവിക് എന്ന തദ്ദേശീയ [[സാറ്റലൈറ്റ് നാവിഗേറ്റർ|സത്നാവ്]] സംവിധാനത്തിന്റെ വികസനവും ആരംഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/nation/current-affairs/240619/20-years-of-kargil-war-facts-about-the-1999-india-pakistan-conflict.html|title=20 years of Kargil War: Facts about the 1999 India-Pakistan conflict {{!}} 20 years of Kargil War: Facts about the 1999 India-Pakistan conflict|access-date=2026-04-22|last=Chaudhry|first=Gargi|date=2019-06-24|website=Deccan Chronicle|language=en}}&lt;/ref&gt; യുദ്ധത്തിൽ വഹിച്ച പങ്കിനെ മാനിച്ച് വ്യോമസേന പൈലറ്റുമാർക്ക് രണ്ട് വീർ ചക്രങ്ങളും 23 വായുസേന മെഡലുകളും നൽകി ആദരിച്ചു.&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/india/story/how-iafs-air-warriors-helped-turned-the-tide-of-the-kargil-war-331972-2016-07-28|title=How IAF's air warriors helped turn the tide of the Kargil war|access-date=2026-04-22|last=Kumar|first=Ashwini|date=2016-07-28|website=India Today|language=en}}&lt;/ref&gt;

== ഗാലറി ==

&lt;gallery&gt;
പ്രമാണം:Pakistan_army_in_kargil.jpg|അജയ് അഹൂജയുടെ മിഗ്-21ന്റെ അവശിഷ്ടങ്ങളുമായി പാക് സൈനികർ
പ്രമാണം:Mirage_2000_Attack_on_Pak_position_1999_Kargil.webm|ഇന്ത്യൻ വ്യോമസേനയുടെ മിറാഷ് 2000 പർവതനിരയിലെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ ആക്രമിച്ചു
പ്രമാണം:An_Indian_Air_Force_video_grab_of_the_first_Paveway_laser-guided_bomb_hitting_Pakistani_bunkers_on_Tiger_Hill,_Kargil_War_1999.jpg|1999ലെ ടൈഗർ ഹിൽ യുദ്ധത്തിൽ ഐഎഎഫ് മിറാഷ് 2000ൽ നിന്നുള്ള സ്ട്രൈക്ക് ഫൂട്ടേജ്
പ്രമാണം:MiG-23_Bn_Aircraft.jpg|ഓപ്പറേഷൻ സഫേദ് സാഗറിൽ ഉപയോഗിച്ച [[മിഖായോൻ-ഗുരേവിച്ച് മിഗ്-23|മിഗ്-23]] ബിഎൻ
പ്രമാണം:IAF_Mirage_2000.jpg|കാർഗിൽ യുദ്ധസമയത്ത് വ്യോമസേനയുടെ മിറാഷ് 2000 വിമാനങ്ങൾ വ്യാപകമായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.

&lt;/gallery&gt;

== ജനപ്രിയ സംസ്കാരത്തിൽ ==
2025 ൽ [[ജിമ്മി ഷെർഗിൽ]] അഭിനയിച്ച സംഭവങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ഓപ്പറേഷൻ സഫെഡ് സാഗർ എന്ന പേരിൽ [[നെറ്റ്ഫ്ലിക്സ്]] ഒരു പരമ്പര പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നു. 2026 ഓഗസ്റ്റ് 7 ന് നെറ്റ്ഫ്ലിക്സിൽ ഈ പരമ്പര പ്രദർശിപ്പിച്ചു.

== പരാമർശങ്ങൾ ==
{{reflist}}</text>
      <sha1>9du6spla9uom6b247239rim8139ejn7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Raagu gr</title>
    <ns>3</ns>
    <id>670646</id>
    <revision>
      <id>4660826</id>
      <timestamp>2026-08-21T13:20:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>സ്വാഗതസംഘം</username>
        <id>39256</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു</comment>
      <origin>4660826</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6838" sha1="pmf2wz0bf8k3vp0vqrdn8w11l2frhu7" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: Raagu gr | Raagu gr | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 13:20, 21 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)</text>
      <sha1>pmf2wz0bf8k3vp0vqrdn8w11l2frhu7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/നാലാം ബാച്ച്/1</title>
    <ns>4</ns>
    <id>670647</id>
    <revision>
      <id>4660830</id>
      <timestamp>2026-08-21T13:58:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Netha Hussain</username>
        <id>19313</id>
      </contributor>
      <comment>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നാലാം ബാച്ച് ഫലരേഖ</comment>
      <origin>4660830</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="67551" sha1="7abny9fs0k2fqzx5cv8eut81j3lxidr" xml:space="preserve">{{Notice|ഇത് [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/നാലാം ബാച്ച്|നാലാം ബാച്ച് ഫലരേഖയുടെ]] ഒരു ഭാഗമാണ്.}}
= നാലാം ബാച്ച് — ലേഖനങ്ങൾ 1–100 =

[[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/നാലാം ബാച്ച്|നാലാം ബാച്ച് ഫലരേഖയുടെ]] ഭാഗമാണ് ഈ താൾ; 1 മുതൽ 100 വരെയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ ഇവിടെ കാണാം. പദ്ധതിയെക്കുറിച്ച് അറിയാൻ [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം|പദ്ധതിരേഖ]] കാണുക.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! # !! ലേഖനം !! മൂലലേഖനം !! diff !! സ്ഥിതി !! മാറ്റങ്ങൾ
|-
| 1 || [[Vidita Vaidya]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല
|-
| 2 || [[രാജീവ് (തമിഴ് നടൻ)]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല
|-
| 3 || [[കലൈഞ്ജർ ടി.വി.]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല
|-
| 4 || [[V. Mohan]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല
|-
| 5 || [[തമിഴ് ബ്രഹ്മി]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല
|-
| 6 || [[Gursaran Talwar]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല
|-
| 7 || [[വിഷ്ണു ഗുപ്ത]] || [[:en:Vishnu Gupta|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660756|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ഇൻഫോബോക്സിലെ ഇംഗ്ലീഷ് വാചകങ്ങൾ മലയാളമാക്കി ('Indian' → 'ഇന്ത്യൻ'); വ്യാകരണം തെറ്റിയ വാക്യങ്ങൾ സ്വാഭാവിക മലയാളത്തിൽ പുനഃരചിച്ചു; 'അവൻ' എന്നത് 'ഇദ്ദേഹം' എന്നാക്കി; 'ട്രമ്പ്' എന്ന അക്ഷരത്തെറ്റ് 'ട്രംപ്' എന്നു തിരുത്തി; 'പരാമർശങ്ങൾ' എന്ന തലക്കെട്ട് 'അവലംബം' എന്നാക്കി.
|-
| 8 || [[കേന്ദ്രപാര ലോകസഭാ മണ്ഡലം .]] || [[:en:Kendrapara Lok Sabha constituency|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660757|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || സ്ഥലനാമ-വ്യക്തിനാമ അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി ('കേന്ദ്രപാറ'→'കേന്ദ്രപാര', 'സമന്താരെ'→'സമന്താരായ്', 'ജനത ഡെബ്'→'ജനതാദൾ'); 'ഡിലിമിറ്റേഷൻ'→'അതിർത്തി പുനർനിർണയം', 'അസംബ്ലി'→'നിയമസഭാ' എന്നിങ്ങനെ മലയാളപദങ്ങളാക്കി; തീയതിശൈലി ('2018 ജൂൺ 14-ന്') ഏകീകരിച്ചു; 'പരാമർശങ്ങൾ' എന്ന തലക്കെട്ട് 'അവലംബം' ആക്കി; അനാവശ്യ ഇടയകലങ്ങൾ നീക്കി.
|-
| 9 || [[ഡോ. രാധാകൃഷ്ണൻ ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] || [[:en:Dr. Radhakrishnan Government Medical College|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660759|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ഇൻഫോബോക്സിലെ അക്ഷരപ്പിശകുകൾ തിരുത്തി ('കോളേജ്e, ഹമിർപൂർ' → 'കോളേജ്, ഹമീർപൂർ'; 'യാദവ്മ' → 'യാദവ്'); 'ഈ കോളേജ്' → 'ഈ കോളേജിനെ' എന്ന വിഭക്തി തിരുത്തി; 'റേഞ്ചുകളിലാണ്' → 'മലനിരകളിലാണ്', 'ഏറ്റെടുക്കുന്നു' → 'നടത്തുന്നു' എന്നിങ്ങനെ പദപ്രയോഗം മെച്ചപ്പെടുത്തി; വാക്യഘടന ലളിതമാക്കി; 'പുറം കണ്ണികൾ' → 'പുറംകണ്ണികൾ' എന്നാക്കി.
|-
| 10 || [[പോഗോ (ടിവി ചാനൽ)]] || [[:en:Pogo (TV channel)|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660760|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || വാക്യഘടനയും പദക്രമവും സ്വാഭാവികമാക്കി; 'ശ്രദ്ധ തിരിക്കുന്നു' എന്നത് 'ശ്രദ്ധ തിരിച്ചു' എന്നു ക്രിയാകാലം തിരുത്തി; 'ബ്ലോഗായി' എന്ന അക്ഷരത്തെറ്റ് 'ബ്ലോക്കായി' എന്നാക്കി; അവലംബത്തിനു മുമ്പുള്ള അനാവശ്യ ഇടങ്ങൾ നീക്കി; 'അവലംബങ്ങൾ' എന്ന തലക്കെട്ട് 'അവലംബം' എന്നാക്കി.
|-
| 11 || [[അൽ ഫാറാബി]] || [[:en:Al-Farabi|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660761|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ഇൻഫോബോക്സിലെ ഇംഗ്ലീഷ് കണ്ണികൾക്ക് മലയാളം പേരുകൾ ചേർത്തു (ഉദാ: 'Damascus'→'ഡമാസ്കസ്', 'aged around 80'→'ഏകദേശം 80 വയസ്സ്'); 'ലഭിച്ചതായി കാണാം'→'രചിച്ചിട്ടുണ്ട്', 'വളരെ കുറഞ്ഞ'→'വളരെ കുറച്ച്', 'അവയുടെ സംരക്ഷണം എന്ന പ്രക്രിയ നടപ്പിലാക്കപ്പെട്ടു'→'അവ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടു' എന്നിങ്ങനെ പ്രയോഗങ്ങൾ സ്വാഭാവികമാക്കി; കൂടിക്കലർന്നിരുന്ന രണ്ട് അവലംബങ്ങൾ വേർതിരിച്ചു ശരിയാക്കി; 'അവലംബങ്ങൾ' എന്ന തലക്കെട്ട് 'അവലംബം' എന്നാക്കി.
|-
| 12 || [[ഒരു യാത്രാമൊഴി]] || [[:en:Oru Yathramozhi|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660762|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || യാന്ത്രികപരിഭാഷാശൈലിയിലുള്ള വാക്യങ്ങൾ സ്വാഭാവിക മലയാളത്തിലാക്കി; 'ഉത്പാദനം', 'പ്രകാശനം' എന്നീ തലക്കെട്ടുകൾ 'നിർമ്മാണം', 'റിലീസ്' എന്നാക്കി; 'പയനതിൻ മോഷി'→'പയണത്തിൻ മൊഴി', 'സുബ്രമണ്യം'→'സുബ്രഹ്മണ്യം' തുടങ്ങിയ പേരുകൾ തിരുത്തി; 'വി.ബി.കെ.' പോലുള്ള ചുരുക്കെഴുത്തുകളിലെയും ചിഹ്നങ്ങളിലെയും അക്ഷരത്തെറ്റുകളും ഏകീകരിച്ചു
|-
| 13 || [[ലോകമാന്യ തിലക് മുനിസിപ്പൽ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ജനറൽ ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Lokmanya Tilak Municipal Medical College and General Hospital|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട്
|-
| 14 || [[ശുഭയാത്ര]] || [[:en:Shubhayathra|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660763|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ആമുഖവാക്യത്തിന്റെ പദക്രമം സ്വാഭാവികമാക്കി; 'തിർക്കഥ'→'തിരക്കഥ', 'മിനുട്ട്'→'മിനിറ്റ്' തുടങ്ങിയ അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി; 'പ്ലോട്ട്'→'കഥാസംഗ്രഹം', 'പാട്ടരങ്ങ്'→'ഗാനങ്ങൾ', 'പരാമർശങ്ങൾ'→'അവലംബം', 'ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ'→'പുറംകണ്ണികൾ' എന്നിങ്ങനെ തലക്കെട്ടുകൾ മാറ്റി; 'രാമന്റെ കുട്ടി'→'രാമന്റെ മകൾ' എന്നു വ്യക്തമാക്കി; വിരാമചിഹ്നങ്ങളും അകലവും ക്രമീകരിച്ചു.
|-
| 15 || [[ശാന്തി വില്യംസ് (നടി)]] || [[:en:Shanthi Williams|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660764|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ഇൻഫോബോക്സ് വിവരങ്ങളും കഥാപാത്രനാമങ്ങളും പട്ടികത്തലക്കെട്ടുകളും ഇംഗ്ലീഷിൽനിന്ന് മലയാളത്തിലാക്കി ('Rani's mother' → 'റാണിയുടെ അമ്മ'); '1970 ൽ' → '1970-ൽ' എന്ന ശൈലി ഏകീകരിച്ചു; 'തമിഴരാസു' → 'തമിഴരശു' അക്ഷരത്തെറ്റും പുരസ്കാരവാക്യത്തിലെ വ്യാകരണവും തിരുത്തി; ശീർഷകങ്ങൾ 'അവലംബം', 'പുറംകണ്ണികൾ' എന്നാക്കി; അവലംബങ്ങൾക്കു മുമ്പുള്ള അനാവശ്യ ഇടം നീക്കി.
|-
| 16 || [[ബൽവന്ത് മോരേശ്വർ പുരന്ദരെ]] || [[:en:Babasaheb Purandare|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660765|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || Infobox-ലെ ഇംഗ്ലീഷ് വിവരങ്ങൾ മലയാളത്തിലാക്കി; 'ജന്ത രാജ'→'ജാനത രാജ', 'മറാത്ത'→'മറാഠ' എന്നിങ്ങനെ പേരുകൾ തിരുത്തി; 'അദ്ദേഹത്ത ആദരിച്ചുെ' പോലുള്ള അക്ഷരപ്പിശകുകളും ചിഹ്നപ്പിഴവുകളും ശരിയാക്കി; അവ്യക്ത വാക്യങ്ങൾ പുനഃക്രമീകരിച്ചു; മരണത്തീയതി 'മരണം:' എന്നു വേർതിരിച്ചു; 'അവളുടെ'→'അവരുടെ'; തലക്കെട്ടുകൾ ('അവലംബം') മാനകമാക്കി.
|-
| 17 || [[മധുരനാരങ്ങ (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Madhura Naranga|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660766|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || 'പ്ലോട്ട്', 'കാസ്റ്റ്', 'ശബ്ദട്രാക്ക്' തുടങ്ങിയ തലക്കെട്ടുകൾ 'കഥാസംഗ്രഹം', 'അഭിനേതാക്കൾ', 'ഗാനങ്ങൾ' എന്നാക്കി; യാന്ത്രികവിവർത്തന വാക്യങ്ങൾ സ്വാഭാവിക മലയാളത്തിലാക്കി ('ഫാമിലി ഡ്രാമ' → 'കുടുംബ ചിത്രം'); 'റഫീഖ്' → 'അഷ്റഫ്', 'സലീമിക്ക' → 'സലിം' എന്നിങ്ങനെ പേരുകൾ ഏകീകരിച്ചു; ഗാനപ്പട്ടികയിലെ അധിക &amp;lt;br /&amp;gt; ടാഗുകളും അവലംബങ്ങൾക്കു മുമ്പുള്ള അനാവശ്യ സ്പേസും നീക്കി.
|-
| 18 || [[Charles R. Drew]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല
|-
| 19 || [[കെ. ലക്ഷ്മണ]] || [[:en:K. Lakshmana|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട്
|-
| 20 || [[കൃഷ്ണപ്പരുന്ത് (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Krishnapparunthu|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660767|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ആമുഖവാക്യത്തിന്റെ ഘടന സ്വാഭാവികമാക്കി മാറ്റിയെഴുതി; 'പൂറംകണ്ണികൾ' എന്ന അക്ഷരത്തെറ്റ് 'പുറംകണ്ണികൾ' എന്നു തിരുത്തി; ഗായകനാമങ്ങൾക്കിടയിൽ കോമ ചേർത്തു; 'പി ജയചന്ദ്രൻ' എന്നത് 'പി. ജയചന്ദ്രൻ' എന്നു ഏകീകരിച്ചു; അക്ഷരവിടവുകൾ ക്രമീകരിച്ചു.
|-
| 21 || [[രാജേന്ദ്ര മെമ്മോറിയൽ റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]] || [[:en:Rajendra Memorial National Institute of Health Research|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660768|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || 'ആരോഗ്യ മന്ത്രാലയം' എന്നത് 'ആരോഗ്യ കുടുംബക്ഷേമ മന്ത്രാലയം' എന്ന് പൂർണ്ണമാക്കി; 'പാറ്റ്ന' എന്നത് 'പട്‌ന' എന്നും 'പ്രസിഡന്റ്' എന്നത് 'രാഷ്ട്രപതി' എന്നും തിരുത്തി; 'ഹർകിരത് സിങ്ങിന്റെ പയനിയർ' പോലുള്ള യാന്ത്രിക വാക്യങ്ങൾ സ്വാഭാവിക മലയാളത്തിലാക്കി; അകലം, ചിഹ്നങ്ങൾ, കണ്ണി-ലേബലുകൾ എന്നിവയും ശരിയാക്കി.
|-
| 22 || [[എയർ ഇന്ത്യാ വിമാനം 1344]] || [[:en:Air India Express Flight 1344|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട്
|-
| 23 || [[Mary Scharlieb]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല
|-
| 24 || [[Sajid Javid]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല
|-
| 25 || [[Jagat Ram]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല
|-
| 26 || [[M]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല
|-
| 27 || [[ഇംഗ കോർട്ടെ]] || [[:en:Inga Koerte|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660769|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || 'ന്യൂറോറഡിയോളജിസ്റ്റ്' എന്നത് 'ന്യൂറോശാസ്ത്രജ്ഞ' എന്നും 'പോസ്റ്റ്-ഡോക്ടറൽ ഫെലോഷിപ്പ്' എന്നത് 'ഹാബിലിറ്റേഷൻ' എന്നും തിരുത്തി; 'കരിയർ' എന്നത് 'ഔദ്യോഗിക ജീവിതം' എന്നാക്കി; 'അവളുടെ' എന്നത് 'തന്റെ' എന്നാക്കി; വാക്യഘടന സ്വാഭാവികമാക്കി; ഇംഗ്ലീഷ് പേരുകൾ മലയാളത്തിലേക്ക് ലിപ്യന്തരണം ചെയ്തു; അവലംബങ്ങൾക്കു മുമ്പുള്ള അനാവശ്യ ഇടങ്ങൾ നീക്കി.
|-
| 28 || [[പ്രഗതി സിംഗ്]] || [[:en:Pragati Singh|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660770|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || 'അസെക്ഷ്വൽ', 'പബ്ലിക് ഹെൽത്ത്' തുടങ്ങിയ ഇംഗ്ലീഷ് പദങ്ങൾ 'അലൈംഗികതാ', 'പൊതുജനാരോഗ്യ' എന്നാക്കി; 'ഉദ്യോഗസ്ഥനും' എന്നത് 'ഉദ്യോഗസ്ഥയും' എന്നും 'അവൾ' എന്നത് 'അവർ' എന്നും തിരുത്തി; '2011 ൽ' → '2011-ൽ' എന്ന രീതിയിൽ ചിഹ്നനവും അവലംബങ്ങൾക്കു മുമ്പുള്ള അധിക ഇടവും ശരിയാക്കി; അവ്യക്തവാക്യങ്ങൾ പുനഃക്രമീകരിച്ചു.
|-
| 29 || [[ഫ്രെഡ്രിക്ക് ഷൗട്ട]] || [[:en:Friedrich Schauta|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660771|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || പേരിന്റെ ലിപ്യന്തരണം ഏകീകരിച്ചു ('ഫ്രെഡറിക്' → 'ഫ്രെഡ്രിക്ക്'); തീയതികൾ മലയാളരീതിയിലാക്കി ('15 ജൂലൈ 1849' → '1849 ജൂലൈ 15'); 'നിർജ്ജലീകരണം' എന്ന തെറ്റായ പരിഭാഷ 'ഉച്ഛേദനം' ആക്കി; 'ഗര്ഭപാത്രവും' → 'ഗർഭപാത്രവും' പോലുള്ള അക്ഷരത്തെറ്റുകളും അകല-ചിഹ്നന പിശകുകളും തിരുത്തി; വാക്യഘടന സ്വാഭാവികമാക്കി.
|-
| 30 || [[കലാൾപട]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല
|-
| 31 || [[ലോക മൃഗദിനം]] || — || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട്
|-
| 32 || [[ഹർറത്  ഖൈബർ]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല
|-
| 33 || [[സത്യസായി സംഘടന]] || [[:en:Sri Sathya Sai International Organization|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട്
|-
| 34 || [[കമ്മിൻസ്]] || [[:en:Cummins|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട്
|-
| 35 || [[ആലമ്പാടി]] || [[:en:Alambadi (cattle)|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660772|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || 'ആലമ്പടി' എന്ന അക്ഷരത്തെറ്റ് 'ആലമ്പാടി' എന്നാക്കി; വാക്യഘടന സ്വാഭാവികമാക്കി ('ഉഴവു മൃഗമായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന' → 'ഉഴവുമൃഗമായാണ് ഇതിനെ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്'); ആവർത്തിച്ച 'വിദേശ വിദേശ' ശരിയാക്കി; 'റേസിംഗ്', 'ക്രോസ്ബ്രെഡ്', 'ബ്രീഡർമാർ' എന്നിവ 'ഓട്ടമത്സരം', 'സങ്കരയിനം', 'കന്നുകാലി വളർത്തുന്നവർ' എന്നാക്കി; 'പരാമർശങ്ങൾ' എന്ന തലക്കെട്ട് 'അവലംബം' ആക്കി.
|-
| 36 || [[ഹരിയാണ്വി പശു]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല
|-
| 37 || [[അമ്മേ ഭഗവതി]] || [[:en:Amme Bhagavathi|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660773|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി ('ചോട്ടാനിക്കര ഭാഗവതി'→'ചോറ്റാനിക്കര ഭഗവതി', 'അമ്മെ'→'അമ്മേ', 'ശിവൻ കുട്ടി'→'ശിവൻകുട്ടി'); ഇംഗ്ലീഷ് പദങ്ങൾ മലയാളമാക്കി ('Devi Productions'→'ദേവി പ്രൊഡക്ഷൻസ്'); വാക്യഘടനയും ചിഹ്നനവും ശരിയാക്കി; തലക്കെട്ടുകൾ 'അവലംബം', 'പുറംകണ്ണികൾ' എന്നാക്കി.
|-
| 38 || [[ശിവതാണ്ഡവം (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Siva Thandavum|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660775|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || 'ജെ വില്യംസ്' എന്നത് 'ജെ. വില്യംസ്' എന്ന് കുത്ത് ചേർത്തു; 'കമലഹാസൻ' എന്ന പ്രദർശനനാമം 'കമൽ ഹാസൻ' എന്ന് ഏകീകരിച്ചു; 'പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ' എന്ന തലക്കെട്ട് 'പുറംകണ്ണികൾ' എന്നാക്കി.
|-
| 39 || [[നാഗാലാൻഡിലെ ജില്ലകളുടെ പട്ടിക]] || [[:en:List of districts of Nagaland|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660776|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ഇംഗ്ലീഷ് പദങ്ങൾ മലയാളമാക്കി ('Seat'→'ആസ്ഥാനം', 'Zünheboto'→'സുൻഹെബോട്ടോ'); ജില്ലാനാമങ്ങൾ ശരിയാക്കി ('ത്സെമിനി'→'ത്സെമിനിയു', 'നോക്ലക്'→'നോക്‌ലാക്ക്'); ആമുഖത്തിലെ അബദ്ധപ്പട്ടിക 'വോക്‌ബോഹെറ്റോ, വോക്‌ബോഹാ, വോ' എന്നത് 'വോഖ, സുൻഹെബോട്ടോ' എന്നാക്കി; 'കൊത്തിയെടുത്ത' എന്ന പദാനുപദ പ്രയോഗം 'വേർപെടുത്തി' എന്നാക്കി; വാക്യഘടനയും ചിഹ്നനവും മെച്ചപ്പെടുത്തി.
|-
| 40 || [[സിവിൽ ഹോസ്പിറ്റൽ, ഐസ്വാൾ]] || [[:en:Civil Hospital, Aizawl|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട്
|-
| 41 || [[കുർദ്ദിഷ് സിനിമ]] || [[:en:Kurdish cinema|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660777|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || യന്ത്രവിവർത്തനത്തിലെ അവ്യക്ത വാക്യങ്ങൾ പുനഃക്രമീകരിച്ചു; പേരുകളുടെ ലിപ്യന്തരണം ശരിയാക്കി ('യെൽമാസ് ഗാനി' → 'യിൽമാസ് ഗുനെയ്', 'കാസിം Öz' → 'കാസിം ഓസ്'); ചലച്ചിത്രനാമങ്ങൾ തിരുത്തി ('വോഡ്ക നാരങ്ങ' → 'വോഡ്ക ലെമൺ'); 'സംസ്ഥാനം' എന്നത് 'രാഷ്ട്രം/ഭരണകൂടം' ആക്കി; 'ഭൂമി' അവാർഡ് 'എമ്മി' ആക്കി; 'പരാമർശങ്ങൾ' എന്ന തലക്കെട്ട് 'അവലംബം' ആക്കി.
|-
| 42 || [[കോ ഫി ഫി ലേ]] || [[:en:Ko Phi Phi Le|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660778|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി ('ചതരുശ്ര' → 'ചതുരശ്ര', 'ഫോർഡ്' → 'ഫ്യോർഡ്'); ദ്വീപിന്റെ പേര് 'കോ ഫി ഫൈ ലെ' എന്നതിൽ നിന്ന് 'കോ ഫി ഫി ലേ' എന്ന് ഏകീകരിച്ചു; 'കുറഞ്ഞ വേലിയേറ്റം' 'വേലിയിറക്ക'മാക്കി; 'ട്വന്റ്റീത് ഫോക്സ് സെഞ്ച്വറി' 'ട്വന്റിയത്ത് സെഞ്ച്വറി ഫോക്സ്' ആക്കി; വാക്യഘടനയും ചിഹ്നനവും അനാവശ്യ ഇടങ്ങളും ശരിയാക്കി.
|-
| 43 || [[തേനി മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] || [[:en:Theni Medical College|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660779|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ഇൻഫോബോക്സിലെ ഇംഗ്ലീഷ് പദങ്ങൾ മലയാളമാക്കി ('Rural'→'ഗ്രാമീണം', '100 per year'→'പ്രതിവർഷം 100'); അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി ('ഗവണ്മെന്റ്'→'ഗവൺമെന്റ്', 'ഡർമെറ്റോളജി'→'ഡെർമറ്റോളജി'); ചുരുക്കെഴുത്തുകൾ മലയാളലിപിയിലാക്കി ('OG'→'ഒ.ജി.', 'ART'→'എ.ആർ.ടി.'); 'NH 85' ദേശീയപാത 85 എന്നാക്കി; വാക്യഘടനയും ചിഹ്നനവും മെച്ചപ്പെടുത്തി; ഒഴിഞ്ഞ ബുള്ളറ്റ് നീക്കി.
|-
| 44 || [[മുഹമ്മദ് ബിൻ അബ്ദുൾ അസീസ് അൽ സൗദ്]] || [[:en:Muhammad bin Abdulaziz Al Saud|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660780|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || തെറ്റായ പരിഭാഷകൾ തിരുത്തി ('മാറ്റിവയ്ക്കുകയും' → 'അത് മാനിക്കുകയും'; 'ഓഫീസ് സ്ഥാപിച്ചു' → 'പദവി നിലവിൽ വന്നു'; 'മനുഷ്യസ്‌നേഹി' → 'ജീവകാരുണ്യപ്രവർത്തകൻ'); ഇംഗ്ലീഷ് അടിക്കുറിപ്പുകൾ മലയാളത്തിലാക്കി; ക്രിയാകാലം തിരുത്തി ('മകനാണ്' → 'മകനായിരുന്നു'); അവലംബങ്ങൾക്കു മുമ്പുള്ള അധിക ഇടങ്ങളും ചിഹ്നങ്ങളും വാക്യഘടനയും ശരിയാക്കി
|-
| 45 || [[Ranbaxy Laboratories]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല
|-
| 46 || [[ഒറീസയിലെ ജില്ലകളുടെ പട്ടിക]] || [[:en:List of districts of Odisha|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660781|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || പട്ടികയിലെ ഇംഗ്ലീഷ് ജില്ലാനാമങ്ങളും തലക്കെട്ടുകളും മലയാളത്തിലാക്കി; 'സെൻട്രൽ', 'സതേൺ' എന്നിവ 'മധ്യ', 'തെക്കൻ' ആക്കി; 'ഒറീസയെ' → 'ഒഡീഷയെ', 'സംബൽപൂർ' → 'സംബാൽപൂർ', 'ദിയോഗർ' → 'ദേബാഗർ' എന്നിങ്ങനെ സ്ഥലനാമങ്ങൾ ഏകീകരിച്ചു; ആവർത്തിച്ച കുത്തുകളും ഇടകലർന്ന വാക്യങ്ങളും തിരുത്തി വ്യക്തമാക്കി.
|-
| 47 || [[19019/19020 ബാന്ദ്ര ടെർമിനസ് - ഡറാഡൂൺ എക്സ്പ്രസ്]] || [[:en:Bandra Terminus–Haridwar Express|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട്
|-
| 48 || [[അരുണാചൽ ഈസ്റ്റ് ലോക്സഭാ മണ്ഡലം .]] || [[:en:Arunachal East Lok Sabha constituency|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660782|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || തെറ്റായ ലിപ്യന്തരണങ്ങൾ ശരിയാക്കി ('തുതിന്ഗ്' → 'ടുട്ടിങ്', 'ഛൊവ്കമ്' → 'ചൗഖാം'); 'സ്വതന്ത്രം' എന്നത് 'സ്വതന്ത്രൻ' ആക്കി; അനാവശ്യ ബോൾഡും ബ്രാക്കറ്റും നീക്കി വാക്യഘടന മെച്ചപ്പെടുത്തി; 'പരാമർശങ്ങൾ', 'ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ' എന്നിവ 'അവലംബം', 'പുറംകണ്ണികൾ' എന്നീ മാനക തലക്കെട്ടുകളാക്കി.
|-
| 49 || [[Birendra Nath Mallick]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല
|-
| 50 || [[കോറി തിരവെട്ടി]] || [[:en:Cory's shearwater|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660783|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || യാന്ത്രികവിവർത്തനപ്പിഴവുകൾ തിരുത്തി ('വിമാനത്തിൽ' → 'പറക്കുന്നതിനിടെ', 'നേരിയ മലിനീകരണം' → 'പ്രകാശ മലിനീകരണം'); 'ഷിയർവാട്ടർ', 'ശെഅര്വതെര്' എന്നിവ 'തിരവെട്ടി' ആക്കി; ഇംഗ്ലീഷ് അടിക്കുറിപ്പുകളും അവശിഷ്ട ഇംഗ്ലീഷ് വാക്യങ്ങളും മലയാളത്തിലാക്കി; വ്യാകരണവും വാക്യഘടനയും ശരിയാക്കി.
|-
| 51 || [[വില്യം സ്മെല്ലി (ഒബ്സ്റ്റട്രീഷൻ)]] || [[:en:William Smellie (obstetrician)|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660785|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || സ്ഥലനാമങ്ങളുടെ ലിപ്യന്തരണം ശരിയാക്കി ('ലനർക്ക്'→'ലാനാർക്ക്', 'വിഷാ'→'വിഷോ'); 'കരിയർ'→'ഔദ്യോഗിക ജീവിതം' പോലുള്ള ഇംഗ്ലീഷ് കടങ്ങൾ മാറ്റി; തെറ്റായ പരിഭാഷകൾ തിരുത്തി ('അനുചിതമല്ലെന്ന്'→'അനുചിതമാണെന്ന്'); തീയതിക്രമം മലയാളരീതിയിലാക്കി; വാക്യഘടന സ്വാഭാവികമാക്കി; അവലംബങ്ങൾക്കു മുമ്പുള്ള അനാവശ്യ ഇടം നീക്കി.
|-
| 52 || [[സിൽഹെറ്റ് വിമൻസ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] || [[:en:Sylhet Women's Medical College|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660786|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || 'മെഡിക്കൽ സ്കൂളാണ്' എന്നത് 'മെഡിക്കൽ കോളേജാണ്' എന്നും 'സ്ത്രീ വിദ്യാർത്ഥികൾ' എന്നത് 'വിദ്യാർത്ഥിനികൾ' എന്നും തിരുത്തി; 'സെൻട്രൽ' എന്നത് 'മധ്യ' എന്നാക്കി; വാക്യഘടന സ്വാഭാവികമാക്കി; അധിക ഇടങ്ങളും അവലംബങ്ങൾക്കു മുമ്പുള്ള ഇടങ്ങളും നീക്കി; 'റഫറൻസുകൾ', 'ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ' എന്നിവ 'അവലംബം', 'പുറംകണ്ണികൾ' എന്ന മലയാളം ശീർഷകങ്ങളാക്കി.
|-
| 53 || [[കാർട്ടൂൺ നെറ്റ്‌വർക്ക്]] || [[:en:Cartoon Network|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട്
|-
| 54 || [[തിരുനെൽവേലി മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] || [[:en:Tirunelveli Medical College|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660787|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || 'ടൈപ്പ്'→'തരം', 'എംബ്ലം'→'ചിഹ്നം' എന്നിങ്ങനെ ഇംഗ്ലീഷ് പദങ്ങൾ മലയാളമാക്കി; 'പത്തോളജി'→'പാത്തോളജി', 'ടീച്ചനോളജി'→'ടെക്നോളജി' എന്നീ അക്ഷരത്തെറ്റുകളും 'മധുര'→'മധുരൈ', 'പാളയംകോട്ട'→'പാളയംകോട്ടൈ' എന്നീ സ്ഥലനാമങ്ങളും തിരുത്തി; വാക്യഘടന മെച്ചപ്പെടുത്തി; ചിഹ്നനവും ഇടയകലവും ക്രമീകരിച്ചു.
|-
| 55 || [[C. Balakrishnan]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല
|-
| 56 || [[ആനി ഗ്രീനൗ]] || [[:en:Anne Greenough|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660788|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ജനനത്തീയതിയുടെ വാക്യഘടന സ്വാഭാവികമാക്കി ('ജനനം ഓഗസ്റ്റ് 1954' → '1954 ഓഗസ്റ്റിൽ ... ജനനം'); നീണ്ട ആമുഖവാക്യം രണ്ടായി പിരിച്ചെഴുതി; 'അടയാളങ്ങൾ' → 'സൂചകങ്ങൾ' എന്ന പദം മാറ്റി; അവലംബങ്ങൾ വാക്യാന്ത്യത്തിലേക്ക് മാറ്റി അകലം ക്രമീകരിച്ചു; 'റഫറൻസുകൾ' → 'അവലംബം' എന്നിങ്ങനെ തലക്കെട്ടുകൾ മലയാളീകരിച്ചു.
|-
| 57 || [[യൂറോപ്യൻ സൊസൈറ്റി ഓഫ് ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ഓങ്കോളജി]] || [[:en:European Society of Gynaecological Oncology|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട്
|-
| 58 || [[റോക്ക് &amp; റോൾ  (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Rock n' Roll (2007 film)|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660789|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || 'പ്ലോട്ട്', 'പരാമർശങ്ങൾ' എന്നീ തലക്കെട്ടുകൾ 'ഇതിവൃത്തം', 'അവലംബം' ആക്കി; 'ക um മുദി' → 'കൗമുദി', 'out ട്ട് and ട്ട്' തുടങ്ങിയ യന്ത്രവിവർത്തനപ്പിശകുകൾ തിരുത്തി; 'മിനുട്ട്' → 'മിനിറ്റ്', 'ചന്ദമമ' → 'ചന്ദമാമ' എന്നിങ്ങനെ അക്ഷരത്തെറ്റുകളും ക്രിയാരൂപങ്ങളും ചിഹ്നന-അകല പിശകുകളും ശരിയാക്കി; വികലമായ വാക്യങ്ങൾ സ്വാഭാവിക മലയാളത്തിലാക്കി.
|-
| 59 || [[കോവ ലക്ഷ്മി]] || [[:en:Kova Laxmi|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660790|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || 'കരിയർ' എന്ന തലക്കെട്ട് 'ഔദ്യോഗിക ജീവിതം' എന്നാക്കി; 'സമിതിയിൽ' എന്നത് 'സമിതിയുടെ സ്ഥാനാർത്ഥിയായി' എന്നു വിഭക്തി തിരുത്തി; '2014 ൽ' എന്നത് '2014-ൽ' എന്നാക്കി; വാക്യഘടന സ്വാഭാവികമാക്കി; അവലംബങ്ങൾക്കു മുമ്പുള്ള അനാവശ്യ ഇടയകലം നീക്കി.
|-
| 60 || [[ഗവണ്മെന്റ് റോയപ്പേട്ട ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Government Royapettah Hospital|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട്
|-
| 61 || [[ഫ്ലോറന്റീനോ പെരസ്]] || [[:en:Florentino Pérez|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660792|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ഇൻഫോബോക്സിലെ ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഗങ്ങൾ മലയാളത്തിലാക്കി; 'പെരെസ്' → 'പെരസ്', 'ഗ്രുപ്സോ' → 'ഗ്രൂപോ' എന്നിങ്ങനെ പേരുകൾ ഏകീകരിച്ചു; '1979 ൽ' → '1979-ൽ' രീതിയിൽ തീയതിരൂപങ്ങൾ ശരിയാക്കി; ചിഹ്നങ്ങൾക്കു മുമ്പുള്ള അനാവശ്യ ഇടങ്ങളും &amp;nbsp;-കളും നീക്കി; വാക്യഘടന സ്വാഭാവികമാക്കി.
|-
| 62 || [[മനസ്സൊരു മഹാസമുദ്രം]] || — || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660793|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || 'മലയാളം ഭാഷാ ചിത്രമാണ്' എന്നത് 'മലയാള ഭാഷാ ചലച്ചിത്രമാണ്' എന്ന് സ്വാഭാവികമാക്കി; 'ഗാനങ്ങളെഴുതി എന്നതും' 'ഗാനങ്ങളെഴുതിയെന്നതും' എന്ന് സന്ധി ചേർത്തു; കണ്ണികൾക്കും ചിഹ്നങ്ങൾക്കും ഇടയിലെ അകലപ്പിഴവുകൾ ശരിയാക്കി; 'കെ ജെ യേശുദാസ്' കണ്ണിയുടെ പ്രദർശനരൂപം 'കെ.ജെ. യേശുദാസ്' എന്നാക്കി.
|-
| 63 || [[കഞ്ചിക്കോട് തീവണ്ടിനിലയം]] || [[:en:Kanjikode railway station|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660794|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || വ്യാകരണം തകർന്ന വാക്യഘടന ശരിയാക്കി ('ഒരു ആണ് റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിൽ ൽ' → 'ഒരു റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനാണ്'); 'ആൻഡ്' എന്ന ഇംഗ്ലീഷ് കടംവാങ്ങൽ ഒഴിവാക്കി; വിഭക്തിരൂപങ്ങൾ ചേർത്തു ('കേരള' → 'കേരളത്തിലെ', 'ഡിവിഷന്റെ കീഴിലാണ്'); കോഡ് 'കെ.ജെ.കെ.ഡി.' എന്നാക്കി; നീണ്ട വാക്യം രണ്ടായി വിഭജിച്ചു.
|-
| 64 || [[O]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല
|-
| 65 || [[Pradeep Seth]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല
|-
| 66 || [[V]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല
|-
| 67 || [[Y. D. Sharma (professor)]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല
|-
| 68 || [[ലിസ്സി]] || [[:en:Lissy (actress)|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട്
|-
| 69 || [[ശ്രീകാന്ത് ജിച്കർ]] || [[:en:Shrikant Jichkar|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660795|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || കുഴഞ്ഞുമറിഞ്ഞ വാക്യങ്ങൾ വ്യക്തമായി മാറ്റിയെഴുതി; '20 ഡിഗ്രി നേടി' എന്നത് '20 ബിരുദങ്ങൾ നേടി' എന്നാക്കി; 'വയസു' 'വയസ്സ്' എന്ന് തിരുത്തി; 'മരിച്ചു' 'അന്തരിച്ചു' എന്നാക്കി; 'പരാമർശങ്ങൾ', 'ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ' എന്നീ തലക്കെട്ടുകൾ 'അവലംബം', 'പുറംകണ്ണികൾ' എന്നാക്കി; അവലംബങ്ങൾക്കു മുമ്പുള്ള അനാവശ്യ ഇടം നീക്കി.
|-
| 70 || [[ഭൂത രാജകുമരി]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല
|-
| 71 || [[ഉക്ബ ഇബ്നു അമീർ]] || [[:en:Uqba ibn Amir|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660796|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || തെറ്റായ പദങ്ങൾ തിരുത്തി ('മുലെതെഎര്' → 'കോവർകഴുതയെ തെളിച്ചിരുന്നയാൾ', 'rരോഗിയായ' → 'അന്തരിച്ച'); 'അവൻ' മാറ്റി 'അദ്ദേഹം' ആക്കി; വാക്യഘടന സ്വാഭാവികമാക്കി; 'ഖുറാൻ' → 'ഖുർആൻ'; അധിക ഇടങ്ങളും ശൂന്യ ലിസ്റ്റ് ഇനങ്ങളും നീക്കി; ഫുസ്തത്തിലെ ശവകുടീരവാക്യം പുനഃക്രമീകരിച്ചു.
|-
| 72 || [[പോച്ച ബ്രഹ്മാനന്ദ റെഡ്ഡി]] || [[:en:Pocha Brahmananda Reddy|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660797|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || 'ഉയ്യാൽ വാഡ' 'ഉയ്യാലവാഡ' എന്നും 'bi ദ്യോഗിക' 'ഔദ്യോഗിക' എന്നും അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി; 'രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ' 'രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകൻ' എന്നാക്കി; 'പരാമർശങ്ങൾ', 'ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ' എന്നിവ 'അവലംബം', 'പുറംകണ്ണികൾ' എന്ന ശീർഷകങ്ങളാക്കി; 'എസ്.പി.വൈ. റെഡ്ഡി', 'വൈ.എസ്.ആർ.', '2019-ലെ' എന്നിങ്ങനെ എഴുത്തുരീതി ഏകീകരിച്ചു; അവലംബങ്ങൾക്കു മുമ്പുള്ള അനാവശ്യ ഇടങ്ങൾ നീക്കി.
|-
| 73 || [[ബെസ്സി മോസസ്]] || [[:en:Bessie Moses|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട്
|-
| 74 || [[കുരിശുയുദ്ധം (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Kurishuyudham|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660798|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || അഭിനേതാക്കളുടെ പട്ടികയിലെ വാക്യഘടന ഏകീകരിച്ചു ('ജെയിം' → 'ജെയിംസായി', 'പിതാവ്' → 'ഫാദർ'); അപൂർണനാമങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കി ('സി.ഐ.' → 'സി.ഐ. പോൾ'); യന്ത്രവിവർത്തനപ്പിഴവുകൾ തിരുത്തി ('ഇല്ല.' → 'നമ്പർ', 'നീളം' → 'ദൈർഘ്യം'); തലക്കെട്ടുകൾ മലയാളരീതിയിലാക്കി ('ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ' → 'പുറംകണ്ണികൾ'); ഇനിഷ്യലുകളും ഗാനത്തലക്കെട്ടുകളും ശരിയാക്കി.
|-
| 75 || [[Pasteur Institute]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല
|-
| 76 || [[ബേക്കർ മെമ്മോറിയൽ ഗേൾസ് ഹൈസ്ക്കൂൾ]] || — || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660799|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || വാക്യഘടന മലയാളരീതിയിലാക്കി ('സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത് കോട്ടയം, കേരളം, ഇന്ത്യ' → 'ഇന്ത്യയിലെ കേരളത്തിലെ കോട്ടയത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന'); അപൂർണ്ണവാക്യങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കി; 'പരാമർശങ്ങൾ' → 'അവലംബം', 'ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ' → 'പുറംകണ്ണികൾ' എന്നിങ്ങനെ തലക്കെട്ടുകൾ ശരിയാക്കി; '1819ൽ' → '1819-ൽ' എന്നിങ്ങനെ തീയതിരൂപങ്ങൾ ഏകീകരിച്ചു; 'കോട്ടയത്തിലും' → 'കോട്ടയത്തും' പോലുള്ള വിഭക്തിപ്പിശകുകൾ തിരുത്തി.
|-
| 77 || [[ഹംസഗീത]] || [[:en:Hamsa Gita|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട്
|-
| 78 || [[കടലുണ്ടി–വള്ളിക്കുന്ന് കമ്മ്യൂണിറ്റി റിസർവ്]] || [[:en:Kadalundi–Vallikkunnu Community Reserve|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660800|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || സമാസപദങ്ങൾ ചേർത്തെഴുതി ('പക്ഷി സങ്കേതം'→'പക്ഷിസങ്കേതം', 'ദേശാടന പക്ഷികൾ'→'ദേശാടനപ്പക്ഷികൾ'); കർമ്മവിഭക്തി ചേർത്തു ('പ്രകൃതിവിഭവങ്ങൾ'→'പ്രകൃതിവിഭവങ്ങളെ', 'ജലപക്ഷികൾ'→'ജലപക്ഷികളെ'); 'കടലുണ്ടി നദി' 'കടലുണ്ടിപ്പുഴ' എന്നാക്കി; 'നരവംശ സമ്മർദ്ദം' 'മാനുഷിക സമ്മർദ്ദം' എന്നു തിരുത്തി; '2007 ലെ', '110 ഓളം' എന്നിവയിൽ ഹൈഫൻ ചേർത്തു.
|-
| 79 || [[Deepak T. Nair]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല
|-
| 80 || [[ഗർഭാവസ്ഥയിലെ തൈറോയ്ഡ് രോഗം]] || [[:en:Thyroid disease in pregnancy|en]] || — || കൈകാര്യം ചെയ്യാനായില്ല || സാങ്കേതിക തകരാറു മൂലം ഈ ലേഖനം കൈകാര്യം ചെയ്യാനായില്ല
|-
| 81 || [[മർജോറി ഡാൽഗാർനോ]] || [[:en:Marjorie Dalgarno|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660801|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || 'അവൾ' എന്ന പ്രയോഗം 'അവർ' എന്നാക്കി; 'ഡാൽഗാർണോ', 'ഡൽഗാർനോ' എന്നീ അക്ഷരവ്യത്യാസങ്ങൾ 'ഡാൽഗാർനോ' എന്നു ഏകീകരിച്ചു; 'പുതിയ പരിശീലനം' എന്ന തെറ്റായ പരിഭാഷ 'പ്രാക്ടീസ്' എന്നാക്കി; 'ഹോസ്പിറ്റൽ അവർ നടത്തുകയും' എന്നത് 'ഹോസ്പിറ്റലിൽ വെച്ച്' എന്നു വിഭക്തി ചേർത്തു തിരുത്തി; 'റഫറൻസുകൾ' എന്ന തലക്കെട്ട് 'അവലംബം' എന്നാക്കി; വാക്യഘടന സ്വാഭാവികമാക്കി.
|-
| 82 || [[മഴവിൽക്കാവടി]] || [[:en:Mazhavilkavadi|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട്
|-
| 83 || [[മാങ്ങോട്ട് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം]] || [[:en:Mangottu Bhagavathi Temple|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട്
|-
| 84 || [[V. S. Sangwan]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല
|-
| 85 || [[Richard P. Lifton]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല
|-
| 86 || [[Right to property]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല
|-
| 87 || [[അബ്രഹാം കുഴിക്കാലായിൽ]] || [[:en:Kuzhikalail M. Abraham|en]] || — || കൈകാര്യം ചെയ്യാനായില്ല || സാങ്കേതിക തകരാറു മൂലം ഈ ലേഖനം കൈകാര്യം ചെയ്യാനായില്ല
|-
| 88 || [[ഒങ്കോൾ പശു]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല
|-
| 89 || [[ഒരു രാഗം പല താളം]] || [[:en:Oru Raagam Pala Thaalam|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660802|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || 'തേടിവണ്ണ' എന്നത് 'തേടിവന്ന' എന്ന് അക്ഷരത്തെറ്റ് തിരുത്തി; 'റീമേക്ക് ആയിരുന്നു' എന്നത് 'റീമേക്കായിരുന്നു' എന്ന് ചേർത്തെഴുതി; 'മലയാളം ഭാഷാ' എന്നത് 'മലയാളഭാഷാ' എന്നാക്കി; അവലംബങ്ങൾ വിരാമചിഹ്നത്തിനു ശേഷം ചേർത്ത് അധിക ഇടങ്ങൾ നീക്കി; ഇൻഫോബോക്സിലെ ഒഴിഞ്ഞ കണ്ണിയും അധിക കോമകളും തലക്കെട്ടിലെ അധിക ഇടവും നീക്കി.
|-
| 90 || [[ഹെക്സാഡെക്കേയ്ൻ]] || [[:en:Hexadecane|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660803|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || കടുപ്പിക്കൽ ലേഖനനാമത്തിലേക്ക് മാറ്റി; നീണ്ട വാക്യം രണ്ടായി വിഭജിച്ച് വ്യക്തമാക്കി; 'ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ' എന്നത് 'പുറംകണ്ണികൾ' എന്നാക്കി; 'ഹെക്സാഡെകെയ്ൻ' എന്ന അക്ഷരപ്പിശക് 'ഹെക്സാഡെക്കേയ്ൻ' എന്ന് തിരുത്തി; 'സാങ്കേതികത' എന്നത് 'സാങ്കേതികവിദ്യ' എന്നാക്കി; അനാവശ്യ ബുള്ളറ്റും അധിക ഇടങ്ങളും നീക്കി.
|-
| 91 || [[പ്രേം നസീറിനെ കാണ്മാനില്ല]] || [[:en:Prem Nazirine Kanmanilla|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660804|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || യാന്ത്രികപരിഭാഷാ പിശകുകൾ തിരുത്തി ('തട്ടിപ്പുകാരൻ' → 'തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകുന്നയാൾ', 'വിഡ് ness ിത്തം' → 'വിഡ്ഢിത്തം'); ഇംഗ്ലീഷ് കണ്ണിപ്പേരുകൾ മലയാളമാക്കി (India → ഇന്ത്യ); തലക്കെട്ടുകൾ മാനകമാക്കി ('പ്ലോട്ട്' → 'കഥാസംഗ്രഹം', 'പരാമർശങ്ങൾ' → 'അവലംബം'); പേരുകൾ തിരുത്തി (പി.ജി. വിശ്വംഭരൻ, 'പ്രതികരണം'); വാക്യഘടനയും ചിഹ്നനവും മെച്ചപ്പെടുത്തി.
|-
| 92 || [[ഫ്രഗേറിയ നീൽജെറെൻസിസ്]] || [[:en:Fragaria nilgerrensis|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660805|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ടാക്സോബോക്സിലെ ഇംഗ്ലീഷ് തലക്കെട്ടുകൾ മലയാളത്തിലാക്കി ('Kingdom'→'സാമ്രാജ്യം', 'Family'→'കുടുംബം'); 'റഫറൻസുകൾ'→'അവലംബം'; 'തെക്ക്'→'തെക്കൻ', 'കാട്ടു സ്ട്രോബെറി'→'കാട്ടുസ്ട്രോബെറി' എന്നിങ്ങനെ പദശുദ്ധി വരുത്തി; ക്രോമസോം വാക്യം വ്യക്തമാക്കി മാറ്റിയെഴുതി; 'ഫ്രഗാരിയ'→'ഫ്രഗേറിയ' ഏകീകരിച്ചു; അനാവശ്യ ഇടങ്ങളും ചിഹ്നപ്പിഴവുകളും നീക്കി.
|-
| 93 || [[ലേബർ ഇൻഡക്ഷൻ]] || [[:en:Labor induction|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660806|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ഭാഷാപരമായ തിരുത്തലുകൾ; വിശദാംശങ്ങൾക്ക് diff കാണുക
|-
| 94 || [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, നാഗ്പൂർ]] || [[:en:Indira Gandhi Government Medical College, Nagpur|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660807|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || യാന്ത്രികപരിഭാഷാ പിഴവുകൾ തിരുത്തി ('ടൈപ്പ് ചെയ്യുക'→'തരം', 'അർബൻ'→'നഗരം', 'റേഡിയേട്ടറി ഡയറിക്‌സറി'→'റേഡിയോ ഡയഗ്നോസിസ്' തുടങ്ങിയവ); സ്ഥാപനനാമം 'ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ് &amp; ഹോസ്പിറ്റൽ' എന്ന് ഏകീകരിച്ചു; 'സെൻട്രൽ'→'മധ്യ' എന്നാക്കി; വാക്യഘടനയും പദക്രമവും ('ജനങ്ങളുടെ) സേവനം ചെയ്യുന്നു') സ്വാഭാവികമാക്കി.
|-
| 95 || [[മധുരൈ മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] || [[:en:Madurai Medical College|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660808|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || 'മെഡിക്കൽ സ്കൂളാണ്' എന്നത് 'മെഡിക്കൽ കോളേജാണ്' എന്നാക്കി; 'ത്രിതീയ' എന്നത് 'തൃതീയ' എന്നും 'പത്മനാബ' എന്നത് 'പത്മനാഭ' എന്നും അക്ഷരത്തെറ്റ് തിരുത്തി; 'പ്രിൻസിപ്പലുമാണ്' എന്നത് 'പ്രിൻസിപ്പലുമായിരുന്നു' എന്ന് ക്രിയാകാലം ശരിയാക്കി; 'അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്തു' എന്നത് 'അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്യപ്പെട്ടു' എന്നാക്കി; വാക്യഘടന കൂടുതൽ സ്വാഭാവികമാക്കി.
|-
| 96 || [[ദൃശ്യം (ചലച്ചിത്ര പരമ്പര)]] || [[:en:Drishyam (film series)|en]] || — || കൈകാര്യം ചെയ്യാനായില്ല || സാങ്കേതിക തകരാറു മൂലം ഈ ലേഖനം കൈകാര്യം ചെയ്യാനായില്ല
|-
| 97 || [[ജോസഫ് ആഷർമാൻ]] || [[:en:Joseph Asherman|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660809|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ഇംഗ്ലീഷ് വാക്ക് മലയാളമാക്കി ('Israeli' → 'ഇസ്രായേലി'); തെറ്റായ പരിഭാഷകൾ തിരുത്തി ('രോഗശമനം' → 'ക്യൂററ്റേജ്', 'നടന്റെ' → 'നാഥൻ'); വാക്യഘടന സ്വാഭാവികമാക്കി; ശീർഷകങ്ങൾ മാനകമാക്കി ('ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ' → 'പുറംകണ്ണികൾ', 'റഫറൻസുകൾ' → 'അവലംബം'); 'അദ്ദേഹ' → 'അദ്ദേഹം' പോലുള്ള അക്ഷരത്തെറ്റുകളും ചിഹ്നന-അകല പിഴവുകളും 1948/1950 വർഷസൂചനയുടെ സ്ഥാനവും തിരുത്തി.
|-
| 98 || [[ഡേവിഡ് ഡേവിഡ് മിസ്റ്റർ ഡേവിഡ്]] || [[:en:David David Mr. David|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660810|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || തലക്കെട്ട് 'പ്ലോട്ട്' എന്നത് 'കഥാസംഗ്രഹം' ആക്കി; അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി ('യാദൃശ്ചികമായി'→'യാദൃച്ഛികമായി', 'ചികിൽസ'→'ചികിത്സ', 'സിദ്ദിക്ക്'→'സിദ്ദിഖ്'); യാന്ത്രികപരിഭാഷാ ശൈലി സ്വാഭാവിക മലയാളമാക്കി ('ടീ എസ്റ്റേറ്റ്'→'തേയിലത്തോട്ടം'); വാക്യഘടനയും ചിഹ്നനവും മെച്ചപ്പെടുത്തി; വിട്ടുപോയ വലയവും ഗായകനാമങ്ങൾക്കിടയിലെ കോമയും ചേർത്തു.
|-
| 99 || [[നികിത കനാനി]] || [[:en:Nikita Kanani|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660811|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || 'അവൾ' എന്നത് 'അവർ' ആക്കി ഏകീകരിച്ചു; 'കരിയർ'→'ഔദ്യോഗിക ജീവിതം', 'റഫറൻസുകൾ'→'അവലംബം', 'ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ'→'പുറംകണ്ണികൾ' എന്നിങ്ങനെ തലക്കെട്ടുകൾ മലയാളമാക്കി; 'ബിരുദാനന്തര ബിരുദം'→'ബിരുദാനന്തര സർട്ടിഫിക്കറ്റ്', 'രണ്ടാം സ്ഥാനം'→'ഡെപ്യൂട്ടേഷൻ വ്യവസ്ഥയിൽ' എന്നീ പരിഭാഷപ്പിശകുകൾ തിരുത്തി; ഉദ്ധരണിചിഹ്നങ്ങളും അവലംബങ്ങൾക്കു മുമ്പുള്ള അധിക ഇടങ്ങളും ശരിയാക്കി; വാക്യങ്ങൾ സ്വാഭാവിക മലയാളത്തിലാക്കി.
|-
| 100 || [[സിറിയയുടെ സംസ്കാരം]] || [[:en:Culture of Syria|en]] || — || കൈകാര്യം ചെയ്യാനായില്ല || സാങ്കേതിക തകരാറു മൂലം ഈ ലേഖനം കൈകാര്യം ചെയ്യാനായില്ല
|}

[[വർഗ്ഗം:വിക്കിപീഡിയ പദ്ധതികൾ]]</text>
      <sha1>7abny9fs0k2fqzx5cv8eut81j3lxidr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/നാലാം ബാച്ച്/വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ/1</title>
    <ns>4</ns>
    <id>670648</id>
    <revision>
      <id>4660831</id>
      <timestamp>2026-08-21T13:58:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Netha Hussain</username>
        <id>19313</id>
      </contributor>
      <comment>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നാലാം ബാച്ച് ഫലരേഖ</comment>
      <origin>4660831</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="169784" sha1="d1u9w8fl3g6zj9uxd6cbt2yzquu53yv" xml:space="preserve">{{Notice|ഇത് [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/നാലാം ബാച്ച്|നാലാം ബാച്ച് ഫലരേഖയുടെ]] ഉപതാളാണ്.}}
= നാലാം ബാച്ച് — ഉപയോക്താക്കൾ പരിശോധിക്കേണ്ട വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ (1–300) =

ഭാഷാതിരുത്തലിനിടെ കണ്ടെത്തിയതും AI മനഃപൂർവ്വം തൊടാത്തതുമായ പ്രശ്നങ്ങളാണ് ഇവ; ഇവ തിരുത്തേണ്ടത് ഉപയോക്താക്കളാണ്. മാതൃതാൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/നാലാം ബാച്ച്|നാലാം ബാച്ച് ഫലരേഖ]].

'''ഒരു പ്രശ്നം പരിഹരിച്ചാൽ''' ആ വരിയിലെ അവസാന കള്ളിയിൽ &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{done}} ~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; എന്നു ചേർക്കുക. പരിശോധിച്ചിട്ട് അതൊരു പ്രശ്നമല്ലെന്നു കണ്ടാൽ അക്കാര്യവും അവിടെത്തന്നെ ചുരുക്കി കുറിക്കുക.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! # !! ലേഖനം !! പ്രശ്നം !! style=&quot;width:11em&quot; | തീർത്തോ?
|-
| 1 || [[വിഷ്ണു ഗുപ്ത]] || ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിലെ Vishnu Gupta ലേഖനം 'Hindu Sena' ലേഖനത്തിലേക്കുള്ള റീഡയറക്ടാക്കി മാറ്റിയിട്ടുണ്ട്; അവിടെ സ്വതന്ത്ര ലേഖനത്തിനുള്ള ശ്രദ്ധേയത ഇല്ലെന്നു വിലയിരുത്തിയതിനാൽ, മലയാളം ലേഖനത്തിന്റെ ശ്രദ്ധേയതയും ഉള്ളടക്കവും എഡിറ്റോറിയൽ പരിശോധനയ്ക്കു വിധേയമാക്കേണ്ടതുണ്ട്. || 
|-
| 2 || [[വിഷ്ണു ഗുപ്ത]] || പഴയ പതിപ്പിലെ അവ്യക്തമായ വാചകത്തിൽ ഒരിടത്ത് 'ഹിന്ദു ശിവസേന' എന്നുണ്ടായിരുന്നു; പുതിയ പതിപ്പ് അതിനെ 'ഹിന്ദു സേന' എന്നാണു വായിച്ചെടുത്തത്. ഉദ്ദേശിച്ച സംഘടന അതുതന്നെയാകാനാണു സാധ്യതയെങ്കിലും, ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനം ഇപ്പോൾ റീഡയറക്ട് മാത്രമായതിനാൽ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ പട്ടിക (ട്രംപിനു വേണ്ടിയുള്ള പ്രചാരണം, പാകിസ്താൻ ഇന്റർനാഷണൽ എയർലൈൻസ് ഓഫീസ് ആക്രമണം, ആം ആദ്മി പാർട്ടി ഓഫീസ് ആക്രമണം, ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസിനെതിരായ പ്രതിഷേധം) അവലംബങ്ങളുമായി ഒത്തുനോക്കി ഒരാൾ സ്ഥിരീകരിക്കണം. || 
|-
| 3 || [[വിഷ്ണു ഗുപ്ത]] || ലേഖനത്തിലെ വിവരങ്ങൾ ഏകദേശം 2015–2016 കാലത്തേതാണ്; വ്യക്തിയെയും സംഘടനയെയും കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ കാലഹരണപ്പെട്ടിരിക്കാം. || 
|-
| 4 || [[കേന്ദ്രപാര ലോകസഭാ മണ്ഡലം .]] || ലേഖനം കാലഹരണപ്പെട്ടതാണ്: 2024-ലെ ലോകസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ബി.ജെ.പി. സ്ഥാനാർത്ഥിയായി ബൈജയന്ത് പാണ്ഡ വിജയിച്ച വിവരം ചേർത്തിട്ടില്ല; അംഗങ്ങളുടെ പട്ടിക 2019-ൽ അവസാനിക്കുന്നു. || 
|-
| 5 || [[കേന്ദ്രപാര ലോകസഭാ മണ്ഡലം .]] || 1991-ലെ കക്ഷി 'ജനത ഡെബ്' എന്ന് തെറ്റായി രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നത് 'ജനതാദൾ' (Janata Dal) എന്ന് തിരുത്തിയിട്ടുണ്ട്; ഈ തിരുത്തൽ ഒരു ഉപയോക്താവ് പരിശോധിച്ച് സ്ഥിരീകരിക്കുന്നത് നന്നായിരിക്കും. || 
|-
| 6 || [[കേന്ദ്രപാര ലോകസഭാ മണ്ഡലം .]] || വർഗ്ഗം ഇപ്പോഴും 'ഒറീസയിലുള്ള ലോകസഭാമണ്ഡലങ്ങൾ' എന്ന പഴയ പേരിലാണ്; സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ഇപ്പോഴത്തെ ഔദ്യോഗിക നാമം ഒഡീഷ ആണ്. || 
|-
| 7 || [[ഡോ. രാധാകൃഷ്ണൻ ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] || മലയാളം ഇൻഫോബോക്സിലെ പ്രിൻസിപ്പൽ (ഡോ. (പ്രൊഫ.) സുമൻ യാദവ്) ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലെ Dr. Ramesh Bharti എന്നതുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നില്ല; ഇംഗ്ലീഷിലില്ലാത്ത സൂപ്രണ്ട് (ഡോ. അനിൽകുമാർ വർമ) എന്ന വിവരവും ഉണ്ട് — ഔദ്യോഗിക വിവരങ്ങളുമായി പരിശോധിക്കണം. || 
|-
| 8 || [[ഡോ. രാധാകൃഷ്ണൻ ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] || ഹമീർപൂർ-നദൗൺ റോഡിലെ കാമ്പസ് നിർമ്മാണം നടക്കുന്നു എന്ന പ്രസ്താവന 2018-ലേതാണ്; നിലവിലെ സ്ഥിതി കാലഹരണപ്പെട്ടതാകാം — പരിശോധന ആവശ്യമാണ്. || 
|-
| 9 || [[ഡോ. രാധാകൃഷ്ണൻ ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] || ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽ അഫിലിയേഷനുകളിൽ നാഷണൽ മെഡിക്കൽ കമ്മീഷനും (NMC) ഉൾപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിലും മലയാളം ഇൻഫോബോക്സിൽ അടൽ മെഡിക്കൽ ആൻഡ് റിസർച്ച് യൂണിവേഴ്സിറ്റി (AMRU) മാത്രമേ നൽകിയിട്ടുള്ളൂ — മുൻപേയുള്ള വിട്ടുപോകൽ. || 
|-
| 10 || [[ഡോ. രാധാകൃഷ്ണൻ ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] || എംബിബിഎസ് കോഴ്സ് 2018-ൽ ആരംഭിച്ചു എന്നാണ് ലേഖനത്തിൽ; ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിൽ 2018 ഓഗസ്റ്റ് എന്ന് കൃത്യമായി പറയുന്നു — ചെറിയ കൃത്യതക്കുറവ്. || 
|-
| 11 || [[ഡോ. രാധാകൃഷ്ണൻ ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] || &lt;nowiki&gt;[[വർഗ്ഗം:Coordinates on Wikidata]]&lt;/nowiki&gt; എന്ന ട്രാക്കിംഗ് വർഗ്ഗം കൈകൊണ്ട് ചേർത്തതാണ്; പല വിക്കികളിലും ഇത് നേരിട്ട് ചേർക്കേണ്ടതല്ല — ഒരു എഡിറ്റർ പരിശോധിക്കുന്നത് നന്നാകും. || 
|-
| 12 || [[പോഗോ (ടിവി ചാനൽ)]] || ഉടമസ്ഥത കാലഹരണപ്പെട്ടതാണ്: AT&amp;T-യുടെ വാർണർമീഡിയ എന്നാണ് ലേഖനത്തിൽ; 2022-ലെ ലയനത്തിനു ശേഷം ഉടമ Warner Bros. Discovery India ആണ്. || 
|-
| 13 || [[പോഗോ (ടിവി ചാനൽ)]] || ഇൻഫോബോക്സിലെ 'Coming Soon In Nepal' കാലഹരണപ്പെട്ടു; നേപ്പാളിലും ഭൂട്ടാനിലും സമയാധിഷ്ഠിത ബ്ലോക്കായി പോഗോ ഇപ്പോൾ ലഭ്യമാണ്. || 
|-
| 14 || [[പോഗോ (ടിവി ചാനൽ)]] || 2013 ഫെബ്രുവരിയിൽ ബംഗ്ലാദേശ് സർക്കാർ പോഗോയുടെ സംപ്രേഷണം നിരോധിച്ചിട്ടും ഇൻഫോബോക്സിൽ ബംഗ്ലാദേശ് ലഭ്യതാ പ്രദേശമായി ഇപ്പോഴും കാണിക്കുന്നു. || 
|-
| 15 || [[പോഗോ (ടിവി ചാനൽ)]] || തായ്‌ലൻഡിലെ 'രണ്ട് മണിക്കൂർ ബ്ലോക്ക്' എന്ന വിവരത്തിന് ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിൽ പിന്തുണയില്ല; അവിടെ ദൈർഘ്യം പറയാതെ 'ബ്ലോക്ക്' എന്നു മാത്രമേയുള്ളൂ. || 
|-
| 16 || [[പോഗോ (ടിവി ചാനൽ)]] || 2020 ഡിസംബറിലെ TRP വിവരം കാലഹരണപ്പെട്ടതാകാം; 2013-നു ശേഷമുള്ള ചരിത്രം (റീബ്രാൻഡിംഗ്, Ekans, Little Singham തുടങ്ങിയ പുതിയ പരിപാടികൾ) മലയാളം ലേഖനത്തിൽ ഇല്ല. || 
|-
| 17 || [[പോഗോ (ടിവി ചാനൽ)]] || 'അവലംബം' വിഭാഗത്തിൽ &amp;#123;&amp;#123;Reflist&amp;#125;&amp;#125;/&amp;lt;references/&amp;gt; ഇല്ല; 'പ്രോഗ്രാമിംഗ്' വിഭാഗം ശൂന്യമാണ്; 'ഇതും കാണുക' വിഭാഗത്തിലെ പല കണ്ണികളും നിലവിലില്ലാത്ത ലേഖനങ്ങളിലേക്കാണ്. || 
|-
| 18 || [[അൽ ഫാറാബി]] || ആമുഖത്തിൽ ജനനവർഷം 'c. 872' എന്നാണ്; ഇൻഫോബോക്സിലും ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിലും c. 870 എന്നാണ് — ആന്തരിക പൊരുത്തക്കേടുണ്ട്, 872 തെറ്റാകാൻ സാധ്യത. || 
|-
| 19 || [[അൽ ഫാറാബി]] || പഴയ പാഠത്തിൽ സൈദ് അൽ അന്തലൂസിയുടെ ജീവചരിത്രം 'ലഭിച്ചതായി കാണാം' എന്നായിരുന്നു; ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സ് പ്രകാരം അദ്ദേഹം അൽ ഫാറാബിയുടെ ജീവചരിത്രം എഴുതുകയാണ് ചെയ്തത്. പുതിയ 'രചിച്ചിട്ടുണ്ട്' എന്ന തിരുത്ത് സ്രോതസ്സിനോട് യോജിക്കുന്നെങ്കിലും ഉദ്ദേശിച്ച അർത്ഥം ഒരാൾ സ്ഥിരീകരിക്കേണ്ടതാണ്. || 
|-
| 20 || [[അൽ ഫാറാബി]] || പഴയ അവലംബപ്പട്ടികയിൽ Reisman, Habib Hassan Touma എന്നിവരുടെ എൻട്രികൾ കൂടിക്കലർന്ന് വികലമായിരുന്നു; പുതിയ പതിപ്പിൽ രണ്ടായി വേർതിരിച്ചിട്ടുണ്ട് — രണ്ട് അവലംബങ്ങളും ശരിയാണെന്ന് ഒരാൾ പരിശോധിക്കുന്നത് നല്ലതാണ്. || 
|-
| 21 || [[അൽ ഫാറാബി]] || ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തെ അപേക്ഷിച്ച് മലയാളം ലേഖനം വളരെ ചെറുതാണ്; ജീവചരിത്ര വിവരങ്ങൾ, ജന്മദേശത്തെക്കുറിച്ചുള്ള തർക്കം, മതവിശ്വാസങ്ങൾ, കിതാബ് അൽ-മൂസീഖി അൽ-കബീർ പോലുള്ള കൃതികൾ എന്നിവ ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; ഇംഗ്ലീഷ് ആമുഖം ഊന്നിപ്പറയുന്ന സംഗീതശാസ്ത്രജ്ഞൻ എന്ന വിശേഷണവും ഇല്ല. || 
|-
| 22 || [[അൽ ഫാറാബി]] || 'All articles with unsourced statements', 'Pages with unreviewed translations' എന്നീ പരിപാലന വർഗ്ഗങ്ങൾ ലേഖനത്തിൽ അവശേഷിക്കുന്നു; അൽ കിന്ദിയുടെ സ്വാധീനം സംബന്ധിച്ച &amp;#123;&amp;#123;Citation needed&amp;#125;&amp;#125; ഫലകവും പരിഹരിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. || 
|-
| 23 || [[ഒരു യാത്രാമൊഴി]] || ഇംഗ്ലീഷ് അവലംബം (Deccan Chronicle) പ്രകാരം തമിഴ് മൊഴിമാറ്റം 2017-ലാണ് പുറത്തിറങ്ങിയത്; ഈ വർഷം പഴയതിലും പുതിയതിലുമായ മലയാളം ലേഖനത്തിൽ പരാമർശിച്ചിട്ടില്ല. || 
|-
| 24 || [[ഒരു യാത്രാമൊഴി]] || കഥാസാരത്തിൽ പിതാവിനെ 'സമ്പന്നനായ വ്യാപാരി' എന്നു വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു; ലേഖനത്തിലും ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിലും അനന്ത സുബ്രഹ്മണ്യം സർക്കാർ കരാറുകാരനാണ്. മകൻ പിതാവിനെ കൊല്ലുമെന്ന ഭയത്തോടെ അമ്മ മരിക്കുന്നു എന്ന ഇംഗ്ലീഷ് കഥാസാരത്തിലെ വിവരം മലയാളം കഥാസാരത്തിൽ ഇല്ല. || 
|-
| 25 || [[ഒരു യാത്രാമൊഴി]] || അഭിനേതാക്കളുടെ പട്ടിക ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനവുമായി ചില ഇടങ്ങളിൽ പൊരുത്തപ്പെടുന്നില്ല: പ്രകാശ് രാജിന്റെ വേഷം ഇവിടെ 'സത്യ', ഇംഗ്ലീഷിൽ 'Chandran'; നെടുമുടി വേണു 'അപ്പു' എന്നാണ്, ഇംഗ്ലീഷിൽ 'Appu Nair'; കനകലത ഇംഗ്ലീഷ് പട്ടികയിൽ ഇല്ല; ഇംഗ്ലീഷ് പട്ടികയിലുള്ള ചിലർ (എം.ജി. സോമന്റെ വേഷം, കെ.ആർ. വത്സല, ജയരാജ് വാര്യർ തുടങ്ങിയവർ) ഇവിടെ ഇല്ല അല്ലെങ്കിൽ വേഷം രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല. || 
|-
| 26 || [[ഒരു യാത്രാമൊഴി]] || റിലീസ് ഭാഗത്തെ Deccan Chronicle അവലംബം തലക്കെട്ടോ തീയതിയോ ആർക്കൈവ് വിവരങ്ങളോ ഇല്ലാത്ത വെറും യു.ആർ.എൽ. മാത്രമാണ്; ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽ ഇത് പൂർണ്ണമായി ഫോർമാറ്റ് ചെയ്ത അവലംബമാണ്. || 
|-
| 27 || [[ലോകമാന്യ തിലക് മുനിസിപ്പൽ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ജനറൽ ഹോസ്പിറ്റൽ]] || ബിരുദാനന്തര പ്രവേശനം: ലേഖനത്തിൽ 'പ്രതിവർഷം 150-ലധികം' എന്നാണ്; ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സ് പ്രകാരം പ്രതിവർഷം 190 ബിരുദാനന്തര വിദ്യാർത്ഥികളാണ്. || 
|-
| 28 || [[ലോകമാന്യ തിലക് മുനിസിപ്പൽ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ജനറൽ ഹോസ്പിറ്റൽ]] || ഡീൻ വിവരം കാലഹരണപ്പെട്ടതാണ്: ലേഖനത്തിൽ ഡോ. മോഹൻ ജോഷി എന്നാണ്; ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിലെ ഇൻഫോബോക്സിൽ ഡോ. Pramod Ingale ആണ് നിലവിലെ ഡീൻ. || 
|-
| 29 || [[ലോകമാന്യ തിലക് മുനിസിപ്പൽ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ജനറൽ ഹോസ്പിറ്റൽ]] || അംഗീകാര സ്ഥാപനം കാലഹരണപ്പെട്ടതാണ്: മെഡിക്കൽ കൗൺസിൽ ഓഫ് ഇന്ത്യ നിലവിലില്ല; ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സ് പ്രകാരം നാഷണൽ മെഡിക്കൽ കമ്മീഷന്റെ അംഗീകാരമാണുള്ളത്. || 
|-
| 30 || [[ലോകമാന്യ തിലക് മുനിസിപ്പൽ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ജനറൽ ഹോസ്പിറ്റൽ]] || കിടക്കകളുടെ എണ്ണത്തിൽ പൊരുത്തക്കേട്: ഇംഗ്ലീഷ് ഇൻഫോബോക്സിൽ 1,850 കിടക്കകൾ എന്നുണ്ട്; രണ്ട് ലേഖനങ്ങളിലും '1,400-ലധികം' എന്നാണ്. || 
|-
| 31 || [[ലോകമാന്യ തിലക് മുനിസിപ്പൽ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ജനറൽ ഹോസ്പിറ്റൽ]] || 'കഴിഞ്ഞ 65 വർഷമായി' എന്ന പ്രയോഗം പഴയ സ്രോതസ്സിൽ നിന്ന് പകർത്തിയതും കാലഹരണപ്പെട്ടതുമാണ്; 1947-ലെ സ്ഥാപനം കണക്കാക്കിയാൽ 2026-ൽ ഏകദേശം 79 വർഷമാകും. || 
|-
| 32 || [[ലോകമാന്യ തിലക് മുനിസിപ്പൽ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ജനറൽ ഹോസ്പിറ്റൽ]] || ട്രോമ സെന്റർ അവകാശവാദങ്ങൾ, ആദ്യ മുലപ്പാൽ ബാങ്ക്/സ്കിൻ ബാങ്ക്/കൊറോണറി സ്റ്റെന്റിംഗ്, ഒപിഡി കണക്കുകൾ തുടങ്ങിയ അവലംബമില്ലാത്ത പ്രചാരണസ്വഭാവമുള്ള ഖണ്ഡികകൾ ലേഖനത്തിലുണ്ട്; ഇവ നിലവിലെ ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലില്ല, അതിലെ നേട്ടങ്ങൾ വിഭാഗം തന്നെ &amp;#123;&amp;#123;Promotional section&amp;#125;&amp;#125;, &amp;#123;&amp;#123;More citations needed&amp;#125;&amp;#125; ടാഗുകളോടെയാണ്. || 
|-
| 33 || [[ശുഭയാത്ര]] || റിലീസ് തീയതിയിൽ പൊരുത്തക്കേട്: മലയാളം ഇൻഫോബോക്സിൽ 1990 ഡിസംബർ 17 എന്നും ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽ 1990 ഓഗസ്റ്റ് 30 എന്നും കാണുന്നു. || 
|-
| 34 || [[ശുഭയാത്ര]] || ചിത്രം 1990-ലേതായിട്ടും '1996-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ' എന്ന വർഗ്ഗം ലേഖനത്തിലുണ്ട്; 1990-ലെ വർഗ്ഗവും ഉള്ളതിനാൽ 1996-ലേത് തെറ്റാകാനാണ് സാധ്യത. || 
|-
| 35 || [[ശുഭയാത്ര]] || രചയിതാവിന്റെ കാര്യത്തിൽ പൊരുത്തക്കേട്: മലയാളം ലേഖനത്തിൽ തിരക്കഥയും സംഭാഷണവും രഞ്ജിത്തിനും കഥ പി.ആർ. നാഥനും എന്നു പറയുമ്പോൾ, ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനം പി.ആർ. നാഥനെ മാത്രമേ രചയിതാവായി പറയുന്നുള്ളൂ; മലയാളം ഇൻഫോബോക്സിൽ തിരക്കഥയും സംഭാഷണവും പി.ആർ. നാഥന്റെ പേരിലായതിനാൽ ലേഖനത്തിന്റെ ആമുഖവുമായി വൈരുദ്ധ്യമുണ്ട്. ഉപയോക്താക്കൾ പരിശോധിക്കണം. || 
|-
| 36 || [[ശുഭയാത്ര]] || ഇൻഫോബോക്സിലെ ചിത്രത്തിന്റെ ഫയൽനാമം (Shubhayatra.jpg) ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിലേതിൽ (Shubhayathra 1992.jpg) നിന്നു വ്യത്യസ്തമാണ്; പ്രാദേശിക ഫയൽ നിലവിലുണ്ടോയെന്നും ശരിയാണോയെന്നും പരിശോധിക്കണം. || 
|-
| 37 || [[ശാന്തി വില്യംസ് (നടി)]] || years_active '1970-ഇതുവരെ' എന്നാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്; ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സ് പ്രകാരം 1970–1980, 1993–ഇതുവരെ എന്നിങ്ങനെയാണ് (1980-കൾ മുതൽ 1990-കളുടെ തുടക്കം വരെ കരിയർ ഇടവേളയുണ്ടായിരുന്നു). || 
|-
| 38 || [[ശാന്തി വില്യംസ് (നടി)]] || 'Naan Avalai Sandhitha Pothu' (2019) ഇപ്പോഴും 'ചിത്രീകരണത്തിൽ' എന്നാണ് രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്; ചിത്രം എന്നേ പൂർത്തിയായി/പുറത്തിറങ്ങിക്കഴിഞ്ഞു. || 
|-
| 39 || [[ശാന്തി വില്യംസ് (നടി)]] || 'Pandiyan Stores' '2018 – ഇതുവരെ' എന്നു നൽകിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സ് പ്രകാരം അത് 2023-ൽ അവസാനിച്ചു; '2019 – ഇതുവരെ' എന്ന ബ്ലോക്കും (Azhagu, Kanmani, Chandralekha, Poove Sempoove, Raja Magal) കാലഹരണപ്പെട്ടതാണ് — ഉദാഹരണത്തിന് Chandralekha 2022-ലും Raja Magal 2020-ലും അവസാനിച്ചു. || 
|-
| 40 || [[ശാന്തി വില്യംസ് (നടി)]] || പല ടെലിവിഷൻ വിവരങ്ങളും ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നില്ല: Chithi 1999–2001 (ഇംഗ്ലീഷിൽ 2000–2001), Minnukettu 2007–2010 (ഇംഗ്ലീഷിൽ 2004–2009), Rekka Katti Parakkudhu Manasu 2017–2019 (ഇംഗ്ലീഷിൽ 2017–2018); Bandham-ലെ വേഷം താമരൈ (ഇംഗ്ലീഷിൽ Thaamirabarani), Thangam-ലെ വേഷം 'അയ്യായുടെ നാത്തൂൻ' (ഇംഗ്ലീഷിൽ Avudaiammal), Uravugal-ലെ വേഷം സുധ (ഇംഗ്ലീഷിൽ Mangalam Natarajan), Thirumalai-ലെ വേഷം 'തിരുമലൈയുടെ അമ്മ' (ഇംഗ്ലീഷിൽ Anju Mahendran-ന്റെ അമ്മ). || 
|-
| 41 || [[ശാന്തി വില്യംസ് (നടി)]] || ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിലുള്ള പിൽക്കാല ചിത്രങ്ങളും സീരിയലുകളും (ഉദാ: Ainthu Unarvugal 2021, Rudhran 2023; Senthoora Poove, Magarasi, Meera, Deivam Thantha Poove, Kaliveedu, Pudhu Vasantham, Kanmani Anbudan, Meenakshi Sundaram) പട്ടികകളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല. || 
|-
| 42 || [[ശാന്തി വില്യംസ് (നടി)]] || അച്ഛൻ തൃശ്ശൂർ സ്വദേശിയും അമ്മ പാലക്കാട് സ്വദേശിയുമായിരുന്നു എന്ന ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിലെ സ്വകാര്യജീവിത വിവരം ലേഖനത്തിലില്ല (പുതിയ പതിപ്പിൽ വന്ന പിഴവല്ല, നേരത്തേയുള്ള വിട്ടുപോകലാണ്). || 
|-
| 43 || [[ബൽവന്ത് മോരേശ്വർ പുരന്ദരെ]] || 2021 നവംബർ 15-ന് അന്തരിച്ചിട്ടും 'ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ' എന്ന വർഗ്ഗം നിലനിൽക്കുന്നു; പകരം '2021-ൽ മരിച്ചവർ' വേണം. || 
|-
| 44 || [[ബൽവന്ത് മോരേശ്വർ പുരന്ദരെ]] || Infobox-ൽ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർക്കുള്ള &amp;#123;&amp;#123;birth date and age&amp;#125;&amp;#125; ഫലകമാണ്; മരണത്തീയതിയും (15 നവംബർ 2021) മരണസ്ഥലവും (പൂനെ) ചേർത്തിട്ടില്ല. || 
|-
| 45 || [[ബൽവന്ത് മോരേശ്വർ പുരന്ദരെ]] || നാടകം 864 തവണ അരങ്ങേറി എന്ന കണക്ക് കാലഹരണപ്പെട്ടതാണ്; ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനപ്രകാരം 1000-ത്തിലധികം തവണ അരങ്ങേറിയിട്ടുണ്ട്. || 
|-
| 46 || [[ബൽവന്ത് മോരേശ്വർ പുരന്ദരെ]] || മരണവിവരം (ന്യുമോണിയ ബാധിച്ച് 99-ാം വയസ്സിൽ പൂനെയിലെ ആശുപത്രിയിൽ) ലേഖനത്തിൽ ഒരിടത്തും വിശദീകരിച്ചിട്ടില്ല. || 
|-
| 47 || [[ബൽവന്ത് മോരേശ്വർ പുരന്ദരെ]] || വിഷയവ്യക്തി മരിച്ചിട്ടും മക്കളെക്കുറിച്ച് 'ഉണ്ട്', 'സജീവമാണ്' എന്നീ വർത്തമാനകാല പ്രയോഗങ്ങൾ തുടരുന്നു. || 
|-
| 48 || [[ബൽവന്ത് മോരേശ്വർ പുരന്ദരെ]] || നാഗപഞ്ചമി ദിവസത്തെ ജനനം, ആന്ധ്രാപ്രദേശ്/ഗോവ പരാമർശം, ശിവസേനയിലെ മാധവ് ദേശ്പാണ്ഡെ/മാധവ് മെഹെർ പരാമർശം എന്നിവയ്ക്ക് അവലംബമില്ല; ഇവ ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലുമില്ല. || 
|-
| 49 || [[ബൽവന്ത് മോരേശ്വർ പുരന്ദരെ]] || Infobox-ലെ occupation-ൽ 'നോവലിസ്റ്റ്' എന്നതിന് പിൻബലമില്ല; ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനപ്രകാരം ചരിത്രകാരൻ, എഴുത്തുകാരൻ, പ്രഭാഷകൻ എന്നിവയാണ്. || 
|-
| 50 || [[ബൽവന്ത് മോരേശ്വർ പുരന്ദരെ]] || 2015-ലെ മഹാരാഷ്ട്ര ഭൂഷൺ, 2007-08-ലെ കാളിദാസ് സമ്മാൻ എന്നിവ infobox-ലെ awards-ൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല. || 
|-
| 51 || [[മധുരനാരങ്ങ (ചലച്ചിത്രം)]] || ഇൻഫോബോക്സ് &amp;#123;&amp;#123;Infobox Hollywood cartoon&amp;#125;&amp;#125; ആണ് ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നത്; ചലച്ചിത്ര ഇൻഫോബോക്സല്ല. ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലുള്ള അഭിനേതാക്കൾ, കഥ, തിരക്കഥ, സംഗീതം, ഛായാഗ്രഹണം, ചിത്രസംയോജനം, റിലീസ് തീയതി തുടങ്ങിയ വിവരങ്ങൾ ഇല്ല — പഴയ പതിപ്പിൽ നിന്ന് തുടരുന്ന പ്രശ്നം. || 
|-
| 52 || [[മധുരനാരങ്ങ (ചലച്ചിത്രം)]] || എല്ലാ ഗാനങ്ങളുടെയും വരികൾ രാജീവ് നായർ എഴുതിയതെന്നാണ് ലേഖനം പറയുന്നത്; എന്നാൽ ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിൽ സന്തോഷ് വർമ്മ, രാജീവ് നായർ, വി.ആർ. സന്തോഷ്, ശ്രീകുമാർ നായർ, വിവേക് എന്നിങ്ങനെ ഒന്നിലധികം ഗാനരചയിതാക്കളുണ്ട്; ഗാനപ്പട്ടികയിൽ ഗാനരചയിതാവിന്റെ കോളവുമില്ല. || 
|-
| 53 || [[മധുരനാരങ്ങ (ചലച്ചിത്രം)]] || പഴയ പതിപ്പിൽ മിഥുൻ രമേഷിന്റെ കഥാപാത്രം 'റഫീഖ്' എന്നായിരുന്നു; കഥാസംഗ്രഹവും ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സും പറയുന്നത് അഷ്റഫ് എന്നാണ്. പുതിയ പതിപ്പിൽ 'അഷ്റഫ്' എന്ന് തിരുത്തിയിട്ടുണ്ട് — എഡിറ്റർമാർ പരിശോധിക്കുന്നത് നന്നാകും. || 
|-
| 54 || [[മധുരനാരങ്ങ (ചലച്ചിത്രം)]] || ആമുഖത്തിൽ റൊമാന്റിക് കുടുംബ ചിത്രമെന്ന് പറയുമ്പോൾ ലേഖനം 'ഇന്ത്യൻ ഹാസ്യ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ' എന്ന വർഗ്ഗത്തിലാണ്; ഇതേ പൊരുത്തക്കേട് ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിന്റെ വർഗ്ഗങ്ങളിലുമുണ്ട്. || 
|-
| 55 || [[മധുരനാരങ്ങ (ചലച്ചിത്രം)]] || 'കങ്കണങ്ങളിൽ' എന്ന ഗാനശീർഷകം 'Kankankalil' എന്നതിന്റെ സംശയാസ്പദമായ ലിപ്യന്തരണമാണ് ('കൺകണങ്ങളിൽ' ആകാം); പഴയ പതിപ്പിൽ നിന്ന് മാറ്റമില്ലാതെ തുടരുന്നു — യഥാർത്ഥ ഗാനവുമായി ഒത്തുനോക്കേണ്ടതാണ്. || 
|-
| 56 || [[കെ. ലക്ഷ്മണ]] || ലേഖനത്തിൽ 'ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ' എന്ന വർഗ്ഗമുണ്ട് (ജനനം 1935, ഏകദേശം 91 വയസ്സ്); കെ. ലക്ഷ്മണ മരിച്ചതായുള്ള വാർത്തകൾ പരിശോധിച്ച് വർഗ്ഗം ആവശ്യമെങ്കിൽ പുതുക്കണം. || 
|-
| 57 || [[കെ. ലക്ഷ്മണ]] || ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തെ അപേക്ഷിച്ച് മലയാളം ലേഖനം അപൂർണ്ണമാണ്: പട്ടികജാതി പശ്ചാത്തലവും നേരിട്ട് നിയമിതരായ ആദ്യ ഡിവൈഎസ്പിമാരിൽ ഒരാളായിരുന്നതും, അടിയന്തരാവസ്ഥക്കാലത്ത് കോഴിക്കോട് ജില്ലാ എസ്പി ആയിരുന്നതും, നക്സലൈറ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെയും ജന്മി വാസുദേവ അഡിഗയെ വർഗീസ് വധിച്ചതിന്റെയും പശ്ചാത്തലവിവരങ്ങളും വിട്ടുപോയിട്ടുണ്ട്. || 
|-
| 58 || [[കെ. ലക്ഷ്മണ]] || പഴയ പാഠത്തിലെ 'ഈ വർഷം ഏപ്രിലിൽ' എന്നത് 2010-ലെ വാർത്തകളിൽ നിന്ന് പകർത്തിയതാണ്; വിചാരണ തുടങ്ങിയ വിവരം തിരികെ ചേർക്കുന്നെങ്കിൽ 2010 എന്ന വർഷം വ്യക്തമാക്കി അവലംബം നൽകണം. || 
|-
| 59 || [[കെ. ലക്ഷ്മണ]] || നായർ, വിജയൻ, ലക്ഷ്മണ എന്നിവർക്കെതിരെ സിബിഐ കുറ്റപത്രം സമർപ്പിച്ചു എന്നു മാത്രമേ ലേഖനത്തിലുള്ളൂ; ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിലെ തീയതി (1999 മാർച്ച്, സിജെഎം കോടതിയിൽ) വിട്ടുപോയിട്ടുണ്ട്. || 
|-
| 60 || [[കൃഷ്ണപ്പരുന്ത് (ചലച്ചിത്രം)]] || നിർമ്മാതാവിന്റെ പേരിൽ പൊരുത്തക്കേട്: മലയാളം ലേഖനത്തിൽ ബാബു ജോർജ്ജ് എന്നാണ്; ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിലെ വിവരണത്തിൽ Babu Varghese Nambiaparambil എന്നും, ഇൻഫോബോക്സിലെ നിർമ്മാതാവ് ഫീൽഡ് 'tom' എന്നു നശീകരണത്തിനിരയായതായും കാണുന്നു. || 
|-
| 61 || [[കൃഷ്ണപ്പരുന്ത് (ചലച്ചിത്രം)]] || 'മകര മാസത്തിലെ' എന്ന ഗാനത്തിന്റെ ഗായകരിൽ പൊരുത്തക്കേട്: ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിൽ K. J. Yesudas, P. Susheela എന്നിവർക്കു ക്രെഡിറ്റ് നൽകിയിരിക്കുന്നു; മലയാളം പട്ടികയിൽ പി. സുശീല മാത്രമേ ഉള്ളൂ. || 
|-
| 62 || [[കൃഷ്ണപ്പരുന്ത് (ചലച്ചിത്രം)]] || വിതരണക്കാരിൽ പൊരുത്തക്കേട്: മലയാളം ഇൻഫോബോക്സിൽ എക്സൽ ഫിലിം ഡിസ്ട്രിബ്യൂട്ടേഴ്സ് എന്നാണ്; ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിൽ Navabhavana Films സ്റ്റുഡിയോയും വിതരണക്കാരുമായി രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. || 
|-
| 63 || [[കൃഷ്ണപ്പരുന്ത് (ചലച്ചിത്രം)]] || മലയാളം താരനിരയിലുള്ള ജഗന്നാഥ വർമ്മ, ലക്ഷ്മിശ്രീ, തൃശൂർ എൽസി, ഗ്രേസി എന്നിവർ ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിന്റെ താരനിരയിൽ ഇല്ല; m3db-യിൽ നിന്നാകാമെങ്കിലും പരിശോധിക്കേണ്ടതാണ്. || 
|-
| 64 || [[രാജേന്ദ്ര മെമ്മോറിയൽ റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]] || ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സ് പ്രകാരം സ്ഥാപനത്തിന്റെ പേര് 'ICMR–Rajendra Memorial National Institute of Health Research' (ICMR-RM NIHR) എന്ന് മാറ്റിയിട്ടുണ്ട്; മലയാളം ലേഖനത്തിൽ ഇപ്പോഴും പഴയ പേരായ 'Rajendra Memorial Research Institute of Medical Sciences' (ICMR-RMRIMS) മാത്രമാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. || 
|-
| 65 || [[രാജേന്ദ്ര മെമ്മോറിയൽ റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]] || ലേഖനത്തിൽ ഇൻലൈൻ അവലംബങ്ങളൊന്നുമില്ല (&amp;#123;&amp;#123;Reflist&amp;#125;&amp;#125; ശൂന്യമാണ്); ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനം ആമുഖത്തിലെ വിവരങ്ങൾക്ക് സ്ഥാപനത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ് അവലംബമായി നൽകുന്നുണ്ട്. || 
|-
| 66 || [[രാജേന്ദ്ര മെമ്മോറിയൽ റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]] || 'ഇതും കാണുക' ഭാഗത്തെ കണ്ണിക്ക് പഴയ പതിപ്പിൽ സ്ഥാപനത്തിന്റെ മുൻ പേരായ 'ഡെസേർട്ട് മെഡിസിൻ റിസർച്ച് സെന്റർ' എന്നായിരുന്നു ലേബൽ; പുതിയ പതിപ്പിൽ ലക്ഷ്യലേഖനത്തിന്റെ പേരിനനുസരിച്ച് തിരുത്തിയെങ്കിലും ഏത് പേരാണ് ഉചിതമെന്ന് എഡിറ്റർമാർ പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്. || 
|-
| 67 || [[രാജേന്ദ്ര മെമ്മോറിയൽ റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]] || 'വർഗ്ഗം:Coordinates on Wikidata' എന്ന മെയിന്റനൻസ്/ട്രാക്കിംഗ് വർഗ്ഗം സാധാരണ വർഗ്ഗമായി ചേർത്തിരിക്കുന്നു; ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലുള്ള ഉള്ളടക്ക വർഗ്ഗങ്ങൾ (ഉദാ: 1963-ൽ സ്ഥാപിതമായവ, ICMR സ്ഥാപനങ്ങൾ) മലയാളം ലേഖനത്തിൽ ഇല്ല. || 
|-
| 68 || [[എയർ ഇന്ത്യാ വിമാനം 1344]] || മരണ-പരിക്ക് കണക്കുകൾ കാലഹരണപ്പെട്ടതാണ്: ലേഖനത്തിൽ 18 മരണം, 137 പേർക്ക് പരിക്ക്, 166 രക്ഷപ്പെട്ടവർ എന്നുണ്ട്; അന്തിമ അന്വേഷണ റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം 21 മരണം (19 യാത്രക്കാരും രണ്ട് പൈലറ്റുമാരും), 110 പേർക്ക് പരിക്ക്, 169 രക്ഷപ്പെട്ടവർ എന്നാണ്. || 
|-
| 69 || [[എയർ ഇന്ത്യാ വിമാനം 1344]] || 'അന്വേഷണം നടക്കുന്നു' എന്നത് കാലഹരണപ്പെട്ടു: 2021 ഓഗസ്റ്റിൽ AAIB അന്തിമ റിപ്പോർട്ട് പുറത്തിറക്കി; പൈലറ്റ് പിഴവാണു കാരണമെന്നാണ് കണ്ടെത്തൽ. 'അന്വേഷണം' വിഭാഗം ഇതനുസരിച്ച് പുതുക്കണം. || 
|-
| 70 || [[എയർ ഇന്ത്യാ വിമാനം 1344]] || യാത്രക്കാരുടെ എണ്ണം ലേഖനത്തിനുള്ളിൽ പരസ്പരവിരുദ്ധം: ഇൻഫോബോക്സിൽ 190, ആമുഖത്തിൽ 185 യാത്രക്കാരും ആറ് ജീവനക്കാരും (ആകെ 191), 'അപകടത്തിൽപ്പെട്ടവർ' വിഭാഗത്തിൽ 189; ശരിയായ കണക്ക് 184 യാത്രക്കാരും 6 ജീവനക്കാരും (ആകെ 190) ആണ്. || 
|-
| 71 || [[എയർ ഇന്ത്യാ വിമാനം 1344]] || പുറപ്പെടൽ സമയം ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനവുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നില്ല: മലയാളം ലേഖനത്തിൽ 18:14 IST (13:14 UTC); ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനപ്രകാരം 14:14 GST (10:14 UTC) ആണ്. || 
|-
| 72 || [[എയർ ഇന്ത്യാ വിമാനം 1344]] || ഇൻഫോബോക്സ് ചിത്രത്തിന്റെ ഫയൽനാമം 737-8HJ വകഭേദത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു; അപകടത്തിൽപ്പെട്ട VT-AXH (737-8HG) തന്നെയാണോ ചിത്രത്തിലുള്ളതെന്ന് പരിശോധിക്കണം (ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനം 2018-ലെ VT-AXH ചിത്രമാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്). || 
|-
| 73 || [[എയർ ഇന്ത്യാ വിമാനം 1344]] || ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലുള്ള പ്രധാന വിവരങ്ങൾ ഇവിടെ ഇല്ല: രണ്ട് ലാൻഡിംഗ് ശ്രമങ്ങൾ റദ്ദാക്കിയത്, ടേബിൾടോപ്പ് റൺവേയുടെ അപകടസാധ്യതയെക്കുറിച്ചുള്ള മുന്നറിയിപ്പുകൾ, അന്തിമ റിപ്പോർട്ടിലെ കണ്ടെത്തലുകൾ എന്നിവ ചേർക്കുന്നത് പരിഗണിക്കാം (ഭാഷാത്തിരുത്തലിന്റെ പരിധിക്കു പുറത്ത്). || 
|-
| 74 || [[ഇംഗ കോർട്ടെ]] || ആദ്യപതിപ്പിൽ 'ന്യൂറോറഡിയോളജിസ്റ്റ്' എന്നും 2013-ൽ 'പോസ്റ്റ്-ഡോക്ടറൽ ഫെലോഷിപ്പ്' നേടിയെന്നും ഉണ്ടായിരുന്നത് ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിനു വിരുദ്ധമായിരുന്നു (ന്യൂറോശാസ്ത്രജ്ഞ; ഹാബിലിറ്റേഷൻ); പുതിയ പതിപ്പിൽ ഇവ തിരുത്തിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ഭാഷാശുദ്ധീകരണത്തിന്റെ പരിധിയിൽ ഈ വസ്തുതാതിരുത്തലുകൾ ഉദ്ദേശിച്ചതാണോ എന്ന് എഡിറ്റർമാർ പരിശോധിക്കണം. || 
|-
| 75 || [[ഇംഗ കോർട്ടെ]] || 'നിലവിലെ സ്ഥാനങ്ങൾ' എന്ന ഭാഗം കാലഹരണപ്പെട്ടതാണ്: 03/2019–02/2024 കാലയളവിലെ ERC സ്റ്റാർട്ടിംഗ് ഗ്രാന്റും 01/2017–06/2020 കാലയളവിലെ ERA-NET കൺസോർഷ്യവും ഇതിനകം അവസാനിച്ചതിനാൽ അവ ഇനി 'നിലവിലുള്ള' സ്ഥാനങ്ങളല്ല. || 
|-
| 76 || [[ഇംഗ കോർട്ടെ]] || LMU-വിലും ഹാർവാർഡിലും അവർ 'നിലവിൽ' പ്രവർത്തിക്കുന്നു എന്ന ആമുഖവാക്യത്തിന്റെ അവലംബങ്ങൾ 2020-ലേതാണ് (പലതും ഇപ്പോൾ പ്രവർത്തിക്കാത്ത ലിങ്കുകൾ); ഇത് വീണ്ടും പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്. || 
|-
| 77 || [[ഇംഗ കോർട്ടെ]] || ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനവുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ മലയാളം പതിപ്പിൽ &amp;#123;&amp;#123;Authority control&amp;#125;&amp;#125;, &amp;#123;&amp;#123;DEFAULTSORT&amp;#125;&amp;#125;, ചില വർഗ്ഗങ്ങൾ (വനിതാ റേഡിയോളജിസ്റ്റുകൾ, LMU മ്യൂണിക്ക് പൂർവ്വവിദ്യാർത്ഥികൾ, ജനനവർഷം ലഭ്യമല്ലാത്തവർ തുടങ്ങിയവ) എന്നിവ ഇല്ല; 2021-ലെ പ്രിൻസസ് തെരേസ് വോൺ ബയേൺ അവാർഡിന്റെ അവലംബം തീയതിയില്ലാത്ത അപൂർണ്ണ അവലംബമാണ്. || 
|-
| 78 || [[പ്രഗതി സിംഗ്]] || 2019-ലെ ബിബിസി 100 വനിതകളുടെ പട്ടികയെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രസ്താവനയ്ക്ക് ബിബിസി വാർത്താ അവലംബം (bbc.com/news/world-50042279) മലയാളം ലേഖനത്തിൽ ഇല്ല; Vice/India Today/Indian Women Blog അവലംബങ്ങൾ മാത്രമാണുള്ളത്. || 
|-
| 79 || [[പ്രഗതി സിംഗ്]] || ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തെ അപേക്ഷിച്ച് മലയാളം ലേഖനം കാലഹരണപ്പെട്ടതാണ്; അലൈംഗികതയെക്കുറിച്ചുള്ള പാശ്ചാത്യ-ഇന്ത്യൻ ധാരണകളിലെ വ്യത്യാസങ്ങൾ സംബന്ധിച്ച 2023-ലെ Aze അഭിമുഖത്തിലെ വിവരങ്ങൾ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല. || 
|-
| 80 || [[പ്രഗതി സിംഗ്]] || കരിയർ വിഭാഗത്തിലെ അവസാന വാക്യത്തിന് (ശിൽപശാലകൾ മെഡിക്കൽ കോളേജുകളിൽ എത്തിക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യം) മലയാളം ലേഖനത്തിൽ അവലംബമില്ല; ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനം ഇതിന് The Hindu-വിലെ 'Taking off the invisibility cloak' എന്ന ലേഖനം അവലംബമാക്കുന്നു. || 
|-
| 81 || [[പ്രഗതി സിംഗ്]] || &amp;lt;ref&amp;gt; ടാഗുകൾക്കുള്ളിൽ VisualEditor പേസ്റ്റിൽ നിന്നുള്ള &amp;lt;cite&amp;gt;/&amp;lt;span&amp;gt; HTML അവശിഷ്ടങ്ങളും &lt;nowiki&gt;[[Category:CS1 maint: uses authors parameter]]&lt;/nowiki&gt; ടാഗുകളും പഴയതും പുതിയതുമായ പതിപ്പുകളിൽ നിലനിൽക്കുന്നു; ഒരു എഡിറ്റർ ഈ അവലംബങ്ങൾ ശരിയായി വൃത്തിയാക്കേണ്ടതുണ്ട്. || 
|-
| 82 || [[ഫ്രെഡ്രിക്ക് ഷൗട്ട]] || 'Grundriss der operativen Geburtshilfe' എന്നതിൽ '1896-ലെ പതിപ്പ് 13' എന്നാണുള്ളത്; ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സ് പ്രകാരം അത് മൂന്നാം പതിപ്പാണ് (വിയന്ന, ലീപ്സിഗ്, 1896); പഴയ പതിപ്പിൽനിന്ന് അതേപടി തുടരുന്ന പിശകാണിത്. || 
|-
| 83 || [[ഫ്രെഡ്രിക്ക് ഷൗട്ട]] || 'Lehrbuch der gesamten Gynäkologie' എന്നതിന്റെ വർഷക്രമം '1895-1894' എന്ന് വിപരീതമായി, യുക്തിരഹിതമാണ്; ഈ അക്ഷരത്തെറ്റ് ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിലുമുണ്ട്. || 
|-
| 84 || [[ഫ്രെഡ്രിക്ക് ഷൗട്ട]] || Tabulae gynaecologicae എന്ന ഇനത്തിലെ ഫ്രിറ്റ്സ് ഹിറ്റ്ഷ്മാന്റെ ജീവിതകാലം '(1870-1926)' ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിൽ ഇല്ല; ലേഖനത്തിൽ അവലംബവുമില്ല. || 
|-
| 85 || [[ഫ്രെഡ്രിക്ക് ഷൗട്ട]] || ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലുള്ള 'Associated eponyms' വിഭാഗവും ബാഹ്യകണ്ണി അവലംബങ്ങളും (Who Named It, AEIOU) മിക്ക വർഗ്ഗങ്ങളും മലയാളം ലേഖനത്തിൽ ഇല്ല; ഇത് ഈ തിരുത്തിന്റെ പിഴവല്ല, ഉപയോക്താക്കൾ പരിഹരിക്കേണ്ട ഉള്ളടക്കവിടവാണ്. || 
|-
| 86 || [[ലോക മൃഗദിനം]] || ഇൻഫോബോക്സിലെ അടിക്കുറിപ്പിൽ 'ഇംഗ്ലീഷിലുള്ള ലോക മൃഗദിന ലോഗോ' എന്നു പറയുന്നുണ്ടെങ്കിലും ഇൻഫോബോക്സിൽ ചിത്രമൊന്നും ഇല്ല. || 
|-
| 87 || [[ലോക മൃഗദിനം]] || ഇൻഫോബോക്സ് ശരിയായ ഫലകത്തിനു പകരം ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിൽനിന്ന് പകർത്തിയ അസംസ്കൃത വിക്കിപ്പട്ടികയാണ്; മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ നിലവിലില്ലാത്ത [[October 4]], [[Feast of Saint Francis]] എന്നീ കണ്ണികളും ഇംഗ്ലീഷ് മെയിന്റനൻസ് വർഗ്ഗങ്ങളും അതിൽ അവശേഷിക്കുന്നു (രണ്ടു പതിപ്പിലും മുമ്പേയുള്ളത്). || 
|-
| 88 || [[ലോക മൃഗദിനം]] || ഹെൻറിച്ച് സിമ്മർമാനെ 'സൈനോളജിസ്റ്റ്' എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്; ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിൽ അദ്ദേഹം 'Mensch und Hund' മാസികയുടെ എഴുത്തുകാരനും പ്രസാധകനുമായാണ് വിവരിക്കപ്പെടുന്നത് — ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സുമായി ഒത്തുനോക്കേണ്ടതാണ്. || 
|-
| 89 || [[ലോക മൃഗദിനം]] || ചരിത്രവിഭാഗത്തിന്റെ അവലംബങ്ങളിൽ freshnew.in പോലുള്ള വിശ്വാസ്യത കുറഞ്ഞ സ്രോതസ്സുകൾ ഉൾപ്പെടുന്നു; ഇവയ്ക്കു പകരം മെച്ചപ്പെട്ട അവലംബങ്ങൾ ചേർക്കുന്നത് പരിഗണിക്കേണ്ടതാണ്. || 
|-
| 90 || [[സത്യസായി സംഘടന]] || ഇൻഫോബോക്സിൽ സ്ഥാപിതവർഷം 1960 എന്നാണ്; നിലവിലെ ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനപ്രകാരം സംഘടന രൂപീകൃതമായത് 1965-ലാണ്. || 
|-
| 91 || [[സത്യസായി സംഘടന]] || 130 രാജ്യങ്ങളിലായി 1,200 കേന്ദ്രങ്ങൾ എന്നാണ് ലേഖനത്തിൽ; നിലവിലെ ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനപ്രകാരം 120 രാജ്യങ്ങളിലായി 1,969 കേന്ദ്രങ്ങളാണ്. || 
|-
| 92 || [[സത്യസായി സംഘടന]] || ഇൻഫോബോക്സിൽ ആസ്ഥാനം പ്രശാന്തി നിലയം, ഇന്ത്യ എന്നു നൽകിയിരിക്കുന്നു; നിലവിലെ ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനപ്രകാരം സംഘടനയ്ക്ക് ഒറ്റ ആസ്ഥാനമില്ല, ലോകവ്യാപകമായാണ് പ്രവർത്തനം. || 
|-
| 93 || [[സത്യസായി സംഘടന]] || നിമിഷ് പാണ്ഡ്യ (ഇന്ത്യൻ സംഘടനയുടെ പ്രസിഡന്റ്), ഡോ. നരേന്ദ്രനാഥ് റെഡ്ഡി (അന്താരാഷ്ട്ര ചെയർപേഴ്‌സൺ) എന്നിവരെ 'ഇപ്പോഴത്തെ' ഭാരവാഹികളായി പറയുന്നത് കാലഹരണപ്പെട്ടതാകാം; നിലവിലെ ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽ ഈ പേരുകളില്ല. || 
|-
| 94 || [[സത്യസായി സംഘടന]] || ലേഖനം ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിന്റെ വളരെ പഴയ പതിപ്പിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയതാണ്; ഫിജി/കെനിയ/മഡഗാസ്കർ മെഡിക്കൽ ക്യാമ്പുകൾ, ശ്രീലങ്കയിലെ ഹോസ്പിസ്, 33 രാജ്യങ്ങളിലെ സ്കൂളുകൾ, സമ്മേളനങ്ങൾ തുടങ്ങിയ പുതിയ വിവരങ്ങൾ ചേർത്ത് കാലികമാക്കേണ്ടതുണ്ട്. || 
|-
| 95 || [[സത്യസായി സംഘടന]] || പഴയ പാഠത്തിലെ 'വികസിത ഗ്രാമങ്ങൾ' എന്നത് തെറ്റായ യാന്ത്രികവിവർത്തനമായിരുന്നു; ഗ്രാമവികസനം ത്വരിതപ്പെടുത്താൻ ഗ്രാമങ്ങളെ ദത്തെടുക്കുക എന്നതാണ് ഇംഗ്ലീഷ് മൂലത്തിന്റെ ഉദ്ദേശ്യം; പുതിയ പതിപ്പ് ആ അർത്ഥം പിന്തുടരുന്നു. || 
|-
| 96 || [[സത്യസായി സംഘടന]] || 'Pages with unreviewed translations' എന്ന പരിപാലന വർഗ്ഗം ലേഖനത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നു; വിവർത്തനം പരിശോധിച്ചശേഷം അത് നീക്കം ചെയ്യേണ്ടതാണ്. || 
|-
| 97 || [[കമ്മിൻസ്]] || ഇൻഫോബോക്സിലും ആമുഖത്തിലും 2018-ലെ കണക്കുകളാണുള്ളത് (വരുമാനം 23.77 ബില്യൺ ഡോളർ, ~58,600 ജീവനക്കാർ, ~6,000 ഡീലർമാർ, ചെയർമാനും സിഇഒയുമായി Tom Linebarger); നിലവിലെ ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽ 2025-ലെ കണക്കുകളും (വരുമാനം 33.67 ബില്യൺ ഡോളർ, 67,400 ജീവനക്കാർ, ~7,200 ഡീലർമാർ) പ്രസിഡന്റും സിഇഒയുമായി Jennifer Rumsey-യുമാണ്; ഇൻഫോബോക്സിൽ William Glanton Irwin സഹസ്ഥാപകനായി ചേർക്കപ്പെട്ടിട്ടുമുണ്ട്. || 
|-
| 98 || [[കമ്മിൻസ്]] || ഓനനെ ഏറ്റെടുക്കൽ 1990-ൽ തുടങ്ങിയെന്നാണ് ലേഖനത്തിൽ; ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സ് പ്രകാരം അത് 1986-ൽ തുടങ്ങി 1992-ൽ പൂർത്തിയായി. || 
|-
| 99 || [[കമ്മിൻസ്]] || പൂനെയിലെ സാങ്കേതിക കേന്ദ്രം 'നിർമ്മിക്കുന്നു' എന്നും 2,000-ലധികം എഞ്ചിനീയർമാരുണ്ടെന്നും ലേഖനം പറയുന്നു; ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സ് പ്രകാരം അതിന്റെ (CTCI) നിർമ്മാണം പൂർത്തിയായി, 2,500-ലധികം എഞ്ചിനീയർമാരാണുള്ളത്. || 
|-
| 100 || [[കമ്മിൻസ്]] || സ്കോട്ട്ലൻഡിലെ ഷോട്ട്സ് പ്ലാന്റ് 1996-ൽ അടച്ചുപൂട്ടിയെന്ന ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലെ വിവരം മലയാളം ലേഖനത്തിൽ ഇല്ല. || 
|-
| 101 || [[കമ്മിൻസ്]] || ഉൽപ്പന്നപ്പട്ടിക കാലഹരണപ്പെട്ടതാണ്: ISL, ISL G, ISM, ISX G, ISX 15 തുടങ്ങിയവ ഇംഗ്ലീഷിൽ നിർത്തലാക്കിയവയായി രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു; പുതിയ B-സീരീസ്/L-സീരീസ് എഞ്ചിനുകളും ഭാവി എഞ്ചിനുകളായ X15N, X15H-ഉം ISB 4.5-ഉം പട്ടികയിൽ ഇല്ല. || 
|-
| 102 || [[കമ്മിൻസ്]] || ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലെ പ്രധാന പുതിയ ഉള്ളടക്കങ്ങൾ ഇല്ല: 1998-ലെ EPA പിഴ, 2023 ഡിസംബറിലെ 1.675 ബില്യൺ ഡോളർ Clean Air Act പിഴ, Accelera by Cummins യൂണിറ്റ് (2023), 2022-ൽ ഏറ്റെടുത്ത Cummins Valvetrain Technologies / Jacobs Vehicle Systems, Beijing Foton Cummins സംയുക്തസംരംഭം, Meritor/Hydrogenics/Westport ഉപകമ്പനികൾ. || 
|-
| 103 || [[കമ്മിൻസ്]] || 'See also' തലക്കെട്ടില്ലാതെ ടെക് മഹീന്ദ്ര, ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേ, ടാറ്റ മോട്ടോഴ്‌സ്, സെൻട്രൽ ജപ്പാൻ റെയിൽവേ കമ്പനി തുടങ്ങിയവയുടെ ഒരു അസ്ഥാനത്തുള്ള പട്ടിക രണ്ട് പതിപ്പുകളിലും കൺസെപ്റ്റ് വാഹന ഭാഗത്തിനു കീഴിൽ കിടക്കുന്നു. || 
|-
| 104 || [[കമ്മിൻസ്]] || 'Pages using deprecated image syntax', 'Pages with unreviewed translations' എന്നീ പരിപാലന വർഗ്ഗങ്ങൾ രണ്ട് പതിപ്പുകളിലും ലേഖനവർഗ്ഗങ്ങളായി നേരിട്ട് ചേർത്തിരിക്കുന്നു. || 
|-
| 105 || [[ആലമ്പാടി]] || ഇൻഫോബോക്സിലെ image പരാമീറ്ററിൽ ഒരു ഇൻസ്റ്റാഗ്രാം URL (https://www.instagram.com/p/BsUmXbpnFp0/) ആണുള്ളത്; ഇത് സാധുവായ വിക്കി ചിത്രഫയലല്ലാത്തതിനാൽ പ്രദർശിപ്പിക്കപ്പെടില്ല — നീക്കം ചെയ്യുകയോ കോമൺസിലെ ചിത്രം ചേർക്കുകയോ വേണം (&amp;#123;&amp;#123;Needs Image&amp;#125;&amp;#125; ഫലകം ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്). || 
|-
| 106 || [[ആലമ്പാടി]] || URL അടുത്ത വരിയിലേക്ക് പൈപ്പില്ലാതെ നീളുന്നതിനാൽ image_size വരി image പരാമീറ്ററിൽ ലയിച്ച്, പഴയ പതിപ്പിൽ നിന്ന് തുടരുന്ന തകരാറുള്ള ഫലക വാക്യഘടന നിലനിൽക്കുന്നു. || 
|-
| 107 || [[ആലമ്പാടി]] || ഇനത്തിന് ഏതാണ്ട് വംശനാശം സംഭവിച്ചതായി ലേഖനത്തിൽ പറയുന്നുണ്ടെങ്കിലും ഇൻഫോബോക്സിലെ status പരാമീറ്റർ ശൂന്യമാണ്; വിശ്വസനീയ സ്രോതസ്സിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഒരു ഉപയോക്താവിന് ഇത് പൂരിപ്പിക്കാവുന്നതാണ്. || 
|-
| 108 || [[ആലമ്പാടി]] || റെയ്‌ക്ല ഓട്ടമത്സര നിരോധനമാണ് വംശനാശത്തിന് കാരണമെന്ന അവകാശവാദം കർഷകരുടെ പരാതികളെ മാത്രം അടിസ്ഥാനമാക്കിയതും ഇംഗ്ലീഷ് പതിപ്പിലും അവലംബമില്ലാത്തതുമാണ്; അവലംബം ചേർക്കേണ്ടതായേക്കാം. || 
|-
| 109 || [[അമ്മേ ഭഗവതി]] || [[India]], [[Malayalam Language]] തുടങ്ങിയ കണ്ണികൾ ഇംഗ്ലീഷ് തലക്കെട്ടുകളിലേക്കാണ്; [[എം‌എസ് വിശ്വനാഥന്റെ]] എന്ന കണ്ണി സംബന്ധികാരൂപത്തിലുള്ള തലക്കെട്ടിലേക്കായതിനാൽ ചുവന്ന കണ്ണിയാകാം — ഇവ പഴയ പതിപ്പിലും ഉണ്ടായിരുന്നു || 
|-
| 110 || [[അമ്മേ ഭഗവതി]] || ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനപ്രകാരം ബേബി ശാലിനി ദുർഗ്ഗയായും ബാല്യകാല ചോറ്റാനിക്കര ദേവിയായും അഭിനയിച്ചു; മലയാളം താരനിരയിൽ ദുർഗ്ഗ എന്ന വേഷം മാത്രമേ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളൂ || 
|-
| 111 || [[അമ്മേ ഭഗവതി]] || എം.ജി. സോമൻ (പോലീസ് ഓഫീസർ), ഇന്നസെന്റ്, പൂജപ്പുര രവി (പാപ്പച്ചൻ), ലളിതശ്രീ എന്നിവരുടെ വേഷവിവരങ്ങൾ ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലുണ്ടെങ്കിലും മലയാളം താരനിരയിൽ പല വേഷക്കോളങ്ങളും ശൂന്യമാണ് || 
|-
| 112 || [[അമ്മേ ഭഗവതി]] || ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലുള്ള കഥാസാരം (Plot) വിഭാഗം മലയാളം ലേഖനത്തിൽ ഇല്ല || 
|-
| 113 || [[ശിവതാണ്ഡവം (ചലച്ചിത്രം)]] || കമൽ ഹാസൻ ആദ്യമായി മലയാളത്തിൽ റെക്കോർഡ് ചെയ്ത ഗാനം ഈ ചിത്രത്തിലാണെങ്കിലും 'Peethaambaraa Oh Krishnaa' എന്ന ആ ഗാനത്തിന്റെ വരികൾ ഇംഗ്ലീഷിലായിരുന്നുവെന്നാണ് ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനം പറയുന്നത്; 'മലയാള വരികൾ' എന്ന പ്രയോഗം തെറ്റിദ്ധാരണാജനകമാണ്; Rediff അവലംബവും ചേർത്തിട്ടില്ല. || 
|-
| 114 || [[ശിവതാണ്ഡവം (ചലച്ചിത്രം)]] || ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലെ Release വിഭാഗത്തിലുള്ള വിവരങ്ങൾ — 1977 ഫെബ്രുവരി 3-ലെ റിലീസ് തീയതിയുടെ അവലംബവും ചിത്രത്തിന്റെ അന്തിമ ദൈർഘ്യം 3462.04 മീറ്റർ ആണെന്ന Gazette of India വിവരവും — മലയാളം ലേഖനത്തിൽ ഇല്ല. || 
|-
| 115 || [[ശിവതാണ്ഡവം (ചലച്ചിത്രം)]] || 'പീതാംബരാ ഓ കൃഷ്ണാ' എന്ന ഗാനം രചിച്ചത് എം.ബി. ശ്രീനിവാസനും മറ്റു ഗാനങ്ങൾ പെരുമ്പുഴ ഗോപാലകൃഷ്ണനുമാണെന്ന് ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനം പറയുമ്പോൾ, എല്ലാ ഗാനങ്ങളും പെരുമ്പുഴ ഗോപാലകൃഷ്ണൻ രചിച്ചതായാണ് മലയാളം ലേഖനത്തിലെ ആമുഖവാചകം സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. || 
|-
| 116 || [[നാഗാലാൻഡിലെ ജില്ലകളുടെ പട്ടിക]] || ലേഖനത്തിൽ 16 ജില്ലകൾ എന്നാണെങ്കിലും 2024 ഒക്ടോബർ മുതൽ 17 ജില്ലകളുണ്ട് — ഫെക്ക് ജില്ലയുടെ ഉപവിഭാഗമായിരുന്ന മേലൂരി പൂർണ ജില്ലയായി ഉയർത്തപ്പെട്ടു; മേലൂരി ഇപ്പോഴും 'നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ട ജില്ലകൾ' എന്ന ഭാഗത്ത് മാത്രമാണുള്ളത്, ആമുഖത്തിലും ഇൻഫോബോക്സിലെ എണ്ണത്തിലും പട്ടികയിലും ഇല്ല. || 
|-
| 117 || [[നാഗാലാൻഡിലെ ജില്ലകളുടെ പട്ടിക]] || പട്ടികയിൽ നോക്‌ലാക്ക് ജില്ലയുടെ രൂപീകരണവർഷം 2017 എന്നാണ്; എന്നാൽ ലേഖനത്തിലെ വിവരണപ്രകാരം ജില്ല രൂപീകൃതമായത് 2021 ജനുവരി 20-നാണ് — 2017 പ്രഖ്യാപനത്തിന്റെ തീയതി മാത്രമാണ്. || 
|-
| 118 || [[നാഗാലാൻഡിലെ ജില്ലകളുടെ പട്ടിക]] || പട്ടികയിലെ ലോങ്‌ലെങിന്റെ വിസ്തീർണവും (562 km²) ഉയരവും (1,066 m) ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിലെ കണക്കുകളുമായി (885 km², 1,100 m) പൊരുത്തപ്പെടുന്നില്ല. || 
|-
| 119 || [[നാഗാലാൻഡിലെ ജില്ലകളുടെ പട്ടിക]] || നിയുലാൻഡ്, ഷമാറ്റോർ ജില്ലകളുടെ വിസ്തീർണം 'n/a' എന്നാണ് കൊടുത്തിരിക്കുന്നത്; ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിൽ യഥാക്രമം 440 km², 410 km² എന്നു നൽകിയിട്ടുണ്ട്. || 
|-
| 120 || [[നാഗാലാൻഡിലെ ജില്ലകളുടെ പട്ടിക]] || ആമുഖത്തിൽ 'ത്സെമിനിയു' എന്ന പേര് തെറ്റായി [[നോക്‌ലാക്ക്]] എന്ന ലേഖനത്തിലേക്കാണ് കണ്ണിചേർത്തിരിക്കുന്നത് — പഴയ പതിപ്പിൽ നിന്നു തുടരുന്ന പിഴവ്. || 
|-
| 121 || [[നാഗാലാൻഡിലെ ജില്ലകളുടെ പട്ടിക]] || ഇൻഫോബോക്സിലെ കണ്ണി ഇംഗ്ലീഷ് തലക്കെട്ടായ [[Nagaland]] ആണ്; മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ അതിനു പകരം [[നാഗാലാ‌ൻഡ്]] എന്നതിലേക്കു ചൂണ്ടണം (നേരത്തേയുള്ള പ്രശ്നം). || 
|-
| 122 || [[നാഗാലാൻഡിലെ ജില്ലകളുടെ പട്ടിക]] || ഭരണസംബന്ധമായ പുതിയ ഉള്ളടക്കവും (സ്റ്റേറ്റ് കമ്മീഷണർ, പരമ്പരാഗത കോടതികൾ, ഗോത്ര അധികാരസ്ഥാപനങ്ങൾ, FNTA) വിപുലീകരിച്ച 'പുതിയ ജില്ലകൾക്കായുള്ള ആവശ്യങ്ങൾ' വിഭാഗവും ലേഖനത്തിലില്ല — ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിന്റെ വളരെ പഴയ ഒരു പതിപ്പിനെയാണ് ഇതു പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നത്. || 
|-
| 123 || [[സിവിൽ ഹോസ്പിറ്റൽ, ഐസ്വാൾ]] || ഇൻഫോബോക്സിലെ വെബ്സൈറ്റ് (http://civilhospitalaizawl.org/edu.htm) ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലെ ഔദ്യോഗിക സൈറ്റായ https://cha.mizoram.gov.in/ ൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണ്; അത് കാലഹരണപ്പെട്ടതോ പ്രവർത്തനരഹിതമോ ആണെന്ന് തോന്നുന്നു. || 
|-
| 124 || [[സിവിൽ ഹോസ്പിറ്റൽ, ഐസ്വാൾ]] || കുടിയേറ്റത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വാക്യത്തിൽ ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിലുള്ള 'ജോലി തേടി' എന്ന ഭാഗം വിട്ടുപോയിട്ടുണ്ട്; ഈ വിട്ടുപോകൽ പഴയ പതിപ്പിലും ഉണ്ടായിരുന്നതാണ്. || 
|-
| 125 || [[സിവിൽ ഹോസ്പിറ്റൽ, ഐസ്വാൾ]] || മലയാളം ലേഖനത്തിൽ ഒരു വർഗ്ഗം മാത്രമേയുള്ളൂ; ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽ Hospitals in Mizoram, Aizawl, Research institutes in Mizoram, 1896 establishments in India എന്നിങ്ങനെ പല വർഗ്ഗങ്ങളുണ്ട്; ഈ കുറവ് തിരുത്തലിനു മുമ്പേ ഉള്ളതാണ്. || 
|-
| 126 || [[കുർദ്ദിഷ് സിനിമ]] || ആദ്യ കുർദിഷ് ചിത്രം 'സാരെ' 1926-ലേതെന്ന് ആമുഖം പറയുന്നു; ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിന്റെ ചരിത്രവിഭാഗം 1927-ലെ നിശ്ശബ്ദചിത്രം എന്നാണ് പറയുന്നത് (ഇംഗ്ലീഷ് പട്ടികയിൽ 1926 എന്നും കാണുന്നു) — വർഷം പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്. || 
|-
| 127 || [[കുർദ്ദിഷ് സിനിമ]] || 1984-ൽ പാരീസിലെ യിൽമാസ് ഗുനെയുടെ മരണം കുർദിഷ് സിനിമയുടെ അവസാനമായി കരുതപ്പെട്ടു എന്ന പ്രസ്താവന ഇപ്പോഴത്തെ ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലില്ല; അതിന് അവലംബവുമില്ല. || 
|-
| 128 || [[കുർദ്ദിഷ് സിനിമ]] || 1991 വരെ കുർദുകൾക്ക് മാതൃഭാഷ സംസാരിക്കാൻ അനുവാദമില്ലായിരുന്നു എന്നത് തുർക്കിയിൽ മാത്രം ബാധകമായിരുന്നു എന്ന കാര്യം ലേഖനത്തിൽ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടില്ല; ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സ് അത് വ്യക്തമായി പറയുന്നുണ്ട്. || 
|-
| 129 || [[കുർദ്ദിഷ് സിനിമ]] || 'സാരെ' ചിത്രീകരിച്ചത് സോവിയറ്റ് അർമേനിയയിലാണെന്നാണ് ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സ് പറയുന്നത്; യെസീദി പ്രണയകഥ, 1915-ലെ പശ്ചാത്തലം തുടങ്ങിയ വിവരങ്ങളും മലയാളം ലേഖനത്തിൽ ഇല്ല. || 
|-
| 130 || [[കുർദ്ദിഷ് സിനിമ]] || ലേഖനം ഇംഗ്ലീഷ് പതിപ്പിനെ അപേക്ഷിച്ച് ഗണ്യമായി കാലഹരണപ്പെട്ടതാണ്: 1933-ലെ 'ക്രദർ-എസിദ്നർ' ചിത്രം, റോജാവ ഫിലിം കമ്യൂൺ (2014), റോജാവ ഫിലിം അക്കാദമി, 'വെജീന കുർദ്', കുർദിഷ് ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവൽ ബെർലിൻ, പാശ്ചാത്യ ഡോക്യുമെന്ററികളെക്കുറിച്ചുള്ള വിമർശനവിഭാഗം, 2020–2024 കാലത്തെ നിരവധി ചിത്രങ്ങൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല. || 
|-
| 131 || [[കുർദ്ദിഷ് സിനിമ]] || ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽ പ്രശസ്ത കുർദിഷ് സംവിധായകരിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ള ബിന ഖെറെദാഖി (Bina Qeredaxi) എന്ന പേര് മലയാളം പതിപ്പിന്റെ പഴയതിലും പുതിയതിലും ഇല്ല. || 
|-
| 132 || [[കുർദ്ദിഷ് സിനിമ]] || 'ഡയറക്ടർമാർ' പട്ടികയിൽ 'യക്സൽ യാവൂസ്' രണ്ടുതവണ ആവർത്തിക്കുന്നു; പ്രധാനമായും നടനായി അറിയപ്പെടുന്ന നസ്മി കിരികിനെയും സംവിധായകനായി ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. || 
|-
| 133 || [[കുർദ്ദിഷ് സിനിമ]] || 'Pages with unreviewed translations' എന്ന പരിപാലന വർഗ്ഗം ലേഖനത്തിൽ തുടരുന്നു; അവലോകനത്തിനുശേഷം ഒരു എഡിറ്റർക്ക് അത് നീക്കം ചെയ്യാവുന്നതാണ്. || 
|-
| 134 || [[കോ ഫി ഫി ലേ]] || വിസ്തീർണ്ണം 6.6 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ എന്നത് ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലെ 2 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നില്ല; പഴയ പതിപ്പിലെ ഈ തെറ്റ് പുതിയ പതിപ്പിലും തുടരുന്നു. || 
|-
| 135 || [[കോ ഫി ഫി ലേ]] || ദി ബീച്ച് ചലച്ചിത്രം 1999 ഫെബ്രുവരിയിൽ പുറത്തിറങ്ങി എന്നു പറയുന്നു; ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സ് പ്രകാരം ചിത്രീകരണം 1999-ലും റിലീസ് 2000 ഫെബ്രുവരിയിലുമാണ്. || 
|-
| 136 || [[കോ ഫി ഫി ലേ]] || സുപ്രീം കോടതി വിധിയുടെ വർഷം (2006) ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിലുണ്ടെങ്കിലും മലയാളം ലേഖനത്തിൽ ഇല്ല. || 
|-
| 137 || [[കോ ഫി ഫി ലേ]] || ലേഖനം കാലഹരണപ്പെട്ടതാണ്: 2018-ലെ മായ ബേ അടച്ചിടൽ, പവിഴപ്പുറ്റ് പുനഃസ്ഥാപനം, 2022-ലെ പുനഃതുറക്കൽ എന്നിവ ഇല്ല; വിനോദസഞ്ചാരികളിൽ 77% വിദേശികളാണെന്ന വിവരവും വിട്ടുപോയിട്ടുണ്ട്. || 
|-
| 138 || [[കോ ഫി ഫി ലേ]] || രണ്ട് അവലംബങ്ങൾ ഉള്ളടക്കമില്ലാത്ത ഒഴിഞ്ഞ &amp;#123;&amp;#123;Cite news&amp;#125;&amp;#125; ടെംപ്ലേറ്റുകളാണ്; ഇത് രണ്ടു പതിപ്പിലും ഒരുപോലെയാണ്. || 
|-
| 139 || [[തേനി മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] || ഇൻഫോബോക്സിലെ ഡീൻ Prof. Dr. Thirunavukkarasu എന്നത് കാലഹരണപ്പെട്ടതാണ്; ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനപ്രകാരം നിലവിലെ ഡീൻ Dr. S. Muthu Chitra ആണ്. || 
|-
| 140 || [[തേനി മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] || എംസിഐ അംഗീകാരം എന്നത് പഴയ വിവരമാണ്; 2020 മുതൽ അംഗീകാരം National Medical Commission (NMC)-ന്റേതാണ് — ഇൻഫോബോക്സിലും ഖണ്ഡികയിലും പുതുക്കണം. || 
|-
| 141 || [[തേനി മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] || ഇൻഫോബോക്സിലെ വെബ്സൈറ്റ് www.tmctheni.ac.in പ്രവർത്തനരഹിതമായിരിക്കാം; ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനപ്രകാരം പുതിയ വെബ്സൈറ്റ് www.tgmchen.ac.in ആണ്. || 
|-
| 142 || [[തേനി മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] || 2016–2023 കാലത്തെ സംഭവങ്ങൾ (MRI സ്കാനർ, NEET ആൾമാറാട്ടക്കേസ്, കോവിഡ് മോർച്ചറി വിവാദം, ഹൈക്കോടതി അന്വേഷണ ഉത്തരവ്, ഡീൻ സസ്പെൻഷൻ, 2022-ലെ എമർജൻസി മെഡിസിൻ പി.ജി. കോഴ്സ്) ലേഖനത്തിൽ ഇല്ല; കാലികമാക്കണം. || 
|-
| 143 || [[തേനി മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] || വകുപ്പുകളുടെ പട്ടികയിൽ [[ശസ്ത്രക്രിയ]] രണ്ടു തവണ ആവർത്തിക്കുന്നു. || 
|-
| 144 || [[തേനി മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] || ലേഖനത്തിൽ ഒരു വർഗ്ഗം മാത്രമേയുള്ളൂ; തേനി ജില്ല, 2004-ൽ സ്ഥാപിതം തുടങ്ങിയ വർഗ്ഗങ്ങൾ കൂടി ചേർക്കാം. || 
|-
| 145 || [[മുഹമ്മദ് ബിൻ അബ്ദുൾ അസീസ് അൽ സൗദ്]] || ചെറുമകൻ മുഹമ്മദ് ബിൻ അബ്ദുൽ അസീസ് ബിൻ മുഹമ്മദ് ജിസാൻ പ്രവിശ്യയുടെ ഡെപ്യൂട്ടി ഗവർണറായത് 'മെയ് മാസത്തിൽ' എന്നു മാത്രമേ പറയുന്നുള്ളൂ; ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിൽ മെയ് 2017 എന്ന് വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഈ വിട്ടുപോകൽ തിരുത്തലിനു മുമ്പേ ഉള്ളതാണ്. || 
|-
| 146 || [[മുഹമ്മദ് ബിൻ അബ്ദുൾ അസീസ് അൽ സൗദ്]] || &lt;nowiki&gt;[[വർഗ്ഗം:Pages with unreviewed translations]]&lt;/nowiki&gt; എന്ന പരിപാലന വർഗ്ഗവും &lt;nowiki&gt;[[Category:Pages using multiple image with auto scaled images]]&lt;/nowiki&gt; എന്ന സ്വയമേവ ചേർന്ന വർഗ്ഗവും ലേഖനത്തിൽ അവശേഷിക്കുന്നു; പരിഭാഷാ പരിശോധനയ്ക്കു ശേഷം ഇവ നീക്കം ചെയ്യണം. || 
|-
| 147 || [[മുഹമ്മദ് ബിൻ അബ്ദുൾ അസീസ് അൽ സൗദ്]] || ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിലെ ചില വിവരങ്ങൾ ലേഖനത്തിൽ ഇല്ല — ഉദാഹരണത്തിന്, മിഷാൽ ബിൻത് ഫഹദിനെ ശിക്ഷിച്ചതിന്റെ കാരണങ്ങളും (കുടുംബത്തിന് അപമാനം വരുത്തിയെന്ന ആരോപണവും രാജകീയ വിവാഹ ഉത്തരവ് ധിക്കരിച്ചതും) വെപ്പാട്ടിമാരെക്കുറിച്ചുള്ള പരാമർശവും വിട്ടുപോയിരിക്കുന്നു. ഈ വിട്ടുപോകലുകൾ പഴയ പതിപ്പിലും ഉണ്ടായിരുന്നു. || 
|-
| 148 || [[മുഹമ്മദ് ബിൻ അബ്ദുൾ അസീസ് അൽ സൗദ്]] || പഴയ പതിപ്പിൽ 'deferred to' എന്നത് 'മാറ്റിവയ്ക്കുകയും' എന്ന് തെറ്റായി പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയിരുന്നു; ചർച്ചിലുമായുള്ള കൂടിക്കാഴ്ചയുടെ വാക്യത്തിൽ മൻസൂർ രാജകുമാരനെ വിട്ടുകളഞ്ഞിരുന്നു. പുതിയ പതിപ്പ് ഇവ രണ്ടും ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിന് അനുസൃതമായി തിരുത്തി — ഇവ പുതിയ ഉള്ളടക്കമല്ല, സ്രോതസ്സിനോട് വിശ്വസ്തമായ തിരുത്തലുകളാണെന്ന് പരിശോധകർ അറിയാൻ വേണ്ടി മാത്രം രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. || 
|-
| 149 || [[ഒറീസയിലെ ജില്ലകളുടെ പട്ടിക]] || ലേഖനത്തിന്റെ തലക്കെട്ടിലും വർഗ്ഗങ്ങളിലും പഴയ 'ഒറീസ' എന്ന രൂപമാണ് ഉള്ളത്; ഉള്ളടക്കത്തിൽ 'ഒഡീഷ' എന്നായതിനാൽ തലക്കെട്ടും വർഗ്ഗങ്ങളും ഔദ്യോഗിക നാമത്തിലേക്ക് ഏകീകരിക്കേണ്ടതുണ്ട്. || 
|-
| 150 || [[ഒറീസയിലെ ജില്ലകളുടെ പട്ടിക]] || 'നിർദ്ദിഷ്ട ജില്ലകൾ' എന്ന ഭാഗത്തെ ഏഴ് ജില്ലകളുടെ പട്ടികയ്ക്ക് അവലംബമില്ല; ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിന്റെ നിലവിലെ പതിപ്പിൽ ഈ പട്ടികയില്ലാത്തതിനാൽ ഇത് കാലഹരണപ്പെട്ട ഊഹാപോഹമാകാം. || 
|-
| 151 || [[ഒറീസയിലെ ജില്ലകളുടെ പട്ടിക]] || നിർദ്ദിഷ്ട ജില്ലകളുടെ ഭാഗത്തുള്ള '&amp;lt;nowiki&amp;gt;&amp;lt;/br&amp;gt;&amp;lt;/nowiki&amp;gt;' എന്ന തെറ്റായ മാർക്ക്അപ്പ് രണ്ട് പതിപ്പുകളിലും ഉള്ളതാണ്; ഇത് അക്ഷരരൂപത്തിൽ പ്രദർശിപ്പിക്കപ്പെടുന്നതിനാൽ യഥാർത്ഥ വരിമുറിക്കലുകളോ പട്ടികയോ ആക്കി മാറ്റണം. || 
|-
| 152 || [[ഒറീസയിലെ ജില്ലകളുടെ പട്ടിക]] || ഇൻഫോബോക്സ് (പേര്, അടിക്കുറിപ്പ്, ജനസംഖ്യാ-വിസ്തീർണ്ണ പരിധികൾ, ഉപവിഭാഗ ലേബലുകൾ) പൂർണ്ണമായും ഇംഗ്ലീഷിലാണ്; ഇത് മലയാളത്തിലാക്കേണ്ടതുണ്ട്. || 
|-
| 153 || [[ഒറീസയിലെ ജില്ലകളുടെ പട്ടിക]] || ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലുള്ള 'രൂപീകരണ ദിനം' എന്ന നിര ജില്ലാ പട്ടികയിൽ ഇല്ല; ചരിത്രവിഭാഗവും സബ്-ഡിവിഷൻ/നഗരസഭ/ബ്ലോക്ക് പട്ടികകളും ഇല്ലാത്തതിനാൽ മലയാളം ലേഖനം ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിനെക്കാൾ അപൂർണ്ണമാണ്. || 
|-
| 154 || [[അരുണാചൽ ഈസ്റ്റ് ലോക്സഭാ മണ്ഡലം .]] || പാർലമെന്റ് അംഗങ്ങളുടെ പട്ടിക 2019-ൽ അവസാനിക്കുന്നു; ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലുള്ള 2024-ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം (തപിർ ഗാവോ, ബി.ജെ.പി., 1,45,581 വോട്ട്) ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല. || 
|-
| 155 || [[അരുണാചൽ ഈസ്റ്റ് ലോക്സഭാ മണ്ഡലം .]] || 1951–1977 കാലത്തെ നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ട അംഗങ്ങൾ (Chow Khamoon Gohain, Daying Ering, Chow Chandret Gohain), തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലവിവരങ്ങൾ, വോട്ടർമാരുടെ എണ്ണം (3,75,310) എന്നിവ മലയാളം ലേഖനത്തിൽ ഇല്ല. || 
|-
| 156 || [[അരുണാചൽ ഈസ്റ്റ് ലോക്സഭാ മണ്ഡലം .]] || പുറംകണ്ണിയായ indiaelections2014.info ലിങ്ക് 2019-ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഷെഡ്യൂളിലേക്കുള്ളതാണ്; അത് ഇപ്പോഴും പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ടോ, പ്രസക്തമാണോ എന്ന് പരിശോധിക്കണം. || 
|-
| 157 || [[കോറി തിരവെട്ടി]] || ഇൻഫോബോക്സിലെ ഐ.യു.സി.എൻ. അവലംബം പഴയതാണ് (2013.2 പതിപ്പ്, 2012-ലെ വിലയിരുത്തൽ); ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനം ഇപ്പോൾ 2018-ലെ വിലയിരുത്തലാണ് (e.T22732244A132661794, doi:10.2305/IUCN.UK.2018-2.RLTS.T22732244A132661794.en) ഉദ്ധരിക്കുന്നത്. || 
|-
| 158 || [[കോറി തിരവെട്ടി]] || ആമുഖവാക്യത്തിന് അവലംബമായി നൽകിയിരിക്കുന്ന ജോബ്ലിങ്ങിന്റെ 'Helm Dictionary of Scientific Bird Names' ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽ പേരിന്റെ ഉത്ഭവത്തെ മാത്രമേ പിന്തുണയ്ക്കുന്നുള്ളൂ; ആമുഖത്തിന് പുതിയ അവലംബം കണ്ടെത്തേണ്ടതുണ്ട്. || 
|-
| 159 || [[കോറി തിരവെട്ടി]] || ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലെ ടാക്സോണമി വിശദാംശങ്ങൾ (1881-ൽ ചാത്തം ദ്വീപിനടുത്തുനിന്നുള്ള മാതൃകയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി കോറി നടത്തിയ ഔപചാരിക വിവരണം, 1915-ൽ മാത്യൂസും ഐർഡേലും കലോനെക്ട്രിസ് ജനുസ്സിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയത്, ഏകരൂപ (monotypic) പദവി) ലേഖനത്തിലില്ല; സ്കോപോളി/കോറി വേർതിരിവ് ഇപ്പോഴും പഴയ 'സി. ഡി. ഡയോമെഡിയ / സി. ഡി. ബോറാലിസ്' ഉപജാതി ചട്ടക്കൂടിലാണ് അവലംബങ്ങളില്ലാതെ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നത്. || 
|-
| 160 || [[കോറി തിരവെട്ടി]] || ചിറകിന്റെ അടിഭാഗത്തെ പാറ്റേൺ കൊണ്ടാണ് രണ്ട് ജീവിവർഗ്ഗങ്ങളെ ഏറ്റവും നന്നായി തിരിച്ചറിയുന്നതെന്ന അവകാശവാദവും തടിച്ച കൊക്കിനെക്കുറിച്ചുള്ള താരതമ്യവും നിലവിലെ ഇംഗ്ലീഷ് അവലംബത്തിലില്ല; മലയാളം ലേഖനത്തിൽ ഇവയ്ക്ക് അവലംബവുമില്ല. || 
|-
| 161 || [[വില്യം സ്മെല്ലി (ഒബ്സ്റ്റട്രീഷൻ)]] || ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലെ 'Controversy' ഭാഗം (2010-ലെ ഡോൺ ഷെൽട്ടന്റെ കൊലപാതക ആരോപണങ്ങളും അവയുടെ ഖണ്ഡനവും) മലയാളം പരിഭാഷയിൽ രണ്ടു പതിപ്പിലും പൂർണ്ണമായി വിട്ടുപോയിരിക്കുന്നു; പരിഭാഷ അപൂർണ്ണമാണ്. || 
|-
| 162 || [[വില്യം സ്മെല്ലി (ഒബ്സ്റ്റട്രീഷൻ)]] || ലാനാർക്ക് ശ്മശാനത്തിൽ ശവകുടീരം ഇപ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്നു എന്ന പ്രസ്താവനയ്ക്ക് മലയാളം ലേഖനത്തിൽ അവലംബമില്ല; ഇംഗ്ലീഷ് മൂലത്തിൽ ഈ വാക്യത്തിന് അവലംബം ചേർത്തിട്ടുണ്ട്. || 
|-
| 163 || [[വില്യം സ്മെല്ലി (ഒബ്സ്റ്റട്രീഷൻ)]] || ഷാർലറ്റ് രാജ്ഞിയെ 'ജോർജ്ജ് മൂന്നാമൻ രാജാവിന്റെ ഭാര്യ' എന്ന് വിശദീകരിക്കുന്ന കൂട്ടിച്ചേർക്കൽ ശരിയാണെങ്കിലും ഇംഗ്ലീഷ് മൂലത്തിൽ ഇല്ലാത്തതാണ്. || 
|-
| 164 || [[വില്യം സ്മെല്ലി (ഒബ്സ്റ്റട്രീഷൻ)]] || പഴയ പതിപ്പിൽ ഇംഗ്ലീഷ് മൂലത്തിന് വിരുദ്ധമായ പല തെറ്റായ പരിഭാഷകളും ഉണ്ടായിരുന്നു (ഉദാ: 'അനുചിതമല്ലെന്ന്' എന്ന വിപരീതാർത്ഥം, ബ്രീച്ച് പ്രസവത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അവ്യക്ത വാക്യം, ഛായാചിത്രം സ്മെല്ലി തന്നെ വരച്ചു എന്ന ഉറപ്പിച്ച പ്രസ്താവന, വസതി 'ഉണ്ടായിരുന്നു' എന്നത് 'പണികഴിപ്പിച്ചു' എന്നതിനു പകരം); പുതിയ പതിപ്പിൽ ഇവയെല്ലാം മൂലത്തിനനുസൃതമായി തിരുത്തിയിട്ടുണ്ട്. || 
|-
| 165 || [[വില്യം സ്മെല്ലി (ഒബ്സ്റ്റട്രീഷൻ)]] || ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലെ പല വർഗ്ഗങ്ങളും (18-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ സ്കോട്ടിഷ് ഡോക്ടർമാർ, ഗ്ലാസ്ഗോ സർവകലാശാലാ പൂർവവിദ്യാർത്ഥികൾ, സ്കോട്ടിഷ് പ്രസവചികിത്സകർ, ലാനാർക്കിൽ നിന്നുള്ളവർ, ലാനാർക്ക് ഗ്രാമർ സ്കൂൾ വിദ്യാർത്ഥികൾ) Glaister 1894 'കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്' എൻട്രിയും മലയാളം ലേഖനത്തിൽ രണ്ടു പതിപ്പിലും ഇല്ല. || 
|-
| 166 || [[സിൽഹെറ്റ് വിമൻസ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] || 'വനിതകൾക്കായുള്ള ബംഗ്ലാദേശിലെ രണ്ടാമത്തെ മികച്ച മെഡിക്കൽ കോളേജ്', '2020-ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം സിൽഹെറ്റ് ഡിവിഷനിലെ മുൻനിര സ്വകാര്യ മെഡിക്കൽ കോളേജ്' എന്നീ അവകാശവാദങ്ങൾ ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലില്ല; പ്രവർത്തനരഹിതമായ ഒരു പ്രമോഷണൽ റാങ്കിംഗ് വെബ്സൈറ്റ് (medcollegebd.com) മാത്രമാണ് അവലംബം, റാങ്കിംഗിനെ 'സെൻസസ്' എന്നു വിളിക്കുന്നതും തെറ്റാണ്; ഉപയോക്താക്കൾ പരിശോധിക്കേണ്ടതാണ്. || 
|-
| 167 || [[സിൽഹെറ്റ് വിമൻസ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] || ലേഖനത്തിലുള്ള ഏക വർഗ്ഗം &lt;nowiki&gt;[[വർഗ്ഗം:Coordinates on Wikidata]]&lt;/nowiki&gt; ആണ്; ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലെ ഉള്ളടക്ക വർഗ്ഗങ്ങൾ (ബംഗ്ലാദേശിലെ മെഡിക്കൽ കോളേജുകൾ, സിൽഹെറ്റിലെ വിദ്യാഭ്യാസം, 2005-ലെ സ്ഥാപനങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ) പഴയതിലും പുതിയതിലും ഇല്ല. || 
|-
| 168 || [[സിൽഹെറ്റ് വിമൻസ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] || ഇൻഫോബോക്സിലെ കണക്കുകൾ കാലഹരണപ്പെട്ടതാണ്: അധ്യാപകർ 118 (2014), വിദ്യാർത്ഥികൾ 500; പ്രവേശന പരിധി (2020), ഫീസ് (2014) എന്നിവയും ഇപ്പോൾ നിലവിലുള്ളതാകണമെന്നില്ല. || 
|-
| 169 || [[സിൽഹെറ്റ് വിമൻസ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] || അഫിലിയേഷൻ 2019-ൽ സിൽഹെറ്റ് മെഡിക്കൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റിക്ക് (SMU) മാറിയെന്ന് ലേഖനത്തിൽ പറയുന്നുണ്ടെങ്കിലും, അക്കാദമിക് വിഭാഗത്തിൽ എംബിബിഎസ് ബിരുദം ഇപ്പോഴും SUST-ൽ നിന്നാണെന്നു തുടരുന്നു; ഈ പൊരുത്തക്കേട് ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലുമുണ്ട്. || 
|-
| 170 || [[കാർട്ടൂൺ നെറ്റ്‌വർക്ക്]] || ലേഖനം കാർട്ടൂൺ നെറ്റ്‌വർക്ക് ഇന്ത്യയെക്കുറിച്ചാണെങ്കിലും നൽകിയ ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സ് അമേരിക്കൻ ചാനലിന്റെ ലേഖനമാണ്; അതിനാൽ 1995 മെയ് 1-ലെ ആരംഭം ഉൾപ്പെടെയുള്ള വസ്തുതകൾ ഇംഗ്ലീഷ് 'Cartoon Network (Indian TV channel)' ലേഖനവുമായി ഒത്തുനോക്കി പരിശോധിക്കണം. || 
|-
| 171 || [[കാർട്ടൂൺ നെറ്റ്‌വർക്ക്]] || ഉടമസ്ഥതാവിവരം (AT&amp;T / WarnerMedia India Private Limited, WarnerMedia Entertainment Networks Asia Pacific) കാലഹരണപ്പെട്ടതാണ്; 2022 ഏപ്രിൽ മുതൽ മാതൃകമ്പനി Warner Bros. Discovery ആണ്. || 
|-
| 172 || [[കാർട്ടൂൺ നെറ്റ്‌വർക്ക്]] || പഴയ ആമുഖത്തിലെ 'ഒരു ആണ് ... ചാനലാണ്' എന്ന ഇരട്ട ക്രിയാരൂപമുള്ള വികലവാക്യം എവിടെയെങ്കിലും നിലനിർത്തുന്നുണ്ടെങ്കിൽ വ്യാകരണപരമായി തിരുത്തണം. || 
|-
| 173 || [[കാർട്ടൂൺ നെറ്റ്‌വർക്ക്]] || &lt;nowiki&gt;[[വർഗ്ഗം:Pages with unreviewed translations]]&lt;/nowiki&gt; എന്ന പരിപാലനവർഗ്ഗം ലേഖനത്തിൽ അവശേഷിക്കുന്നു; വിവർത്തനം ഇതുവരെ ഉപയോക്താക്കളുടെ പരിശോധനയ്ക്ക് വിധേയമായിട്ടില്ലെന്ന് ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. || 
|-
| 174 || [[കാർട്ടൂൺ നെറ്റ്‌വർക്ക്]] || വർത്തമാനകാലത്തിൽ എഴുതിയ പ്രസ്താവനകൾ (കാർട്ടൂൺ നെറ്റ്‌വർക്ക് HD+ ലഭ്യത, പോഗോയുടെ പ്രോഗ്രാമിംഗ് നയം, ടാറ്റ സ്കൈയിലെ CN+ സേവനം) ഏകദേശം 2021-ലെ വിവരങ്ങളാണ്; അവ കാലഹരണപ്പെട്ടിരിക്കാം. || 
|-
| 175 || [[തിരുനെൽവേലി മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] || ഇൻഫോബോക്സിൽ '58 വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ്' എന്ന് ഹാർഡ്-കോഡ് ചെയ്തിരിക്കുന്നത് കാലഹരണപ്പെട്ടു (1965-ൽ സ്ഥാപിതം, ഇപ്പോൾ ഏകദേശം 61 വർഷം); സ്വയം അപ്ഡേറ്റാകുന്ന ഫലകം ഉപയോഗിക്കണം. || 
|-
| 176 || [[തിരുനെൽവേലി മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] || ഡീനായി മലയാളം ലേഖനത്തിൽ ഡോ. എം. രവിചന്ദ്രൻ എന്നും ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽ Dr. C. Revathy എന്നും കാണുന്നു; നിലവിലുള്ള ഡീൻ ആരെന്ന് പരിശോധിക്കണം. || 
|-
| 177 || [[തിരുനെൽവേലി മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] || ക്യാമ്പസ് വിസ്തൃതി മലയാളം ലേഖനത്തിലും ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിന്റെ ഉള്ളടക്കത്തിലും 286 ഏക്കർ എന്നാണെങ്കിലും ഇംഗ്ലീഷ് ഇൻഫോബോക്സിൽ 350 ഏക്കർ എന്നു കാണുന്നു; ശരിയായ കണക്ക് ഉറപ്പാക്കണം. || 
|-
| 178 || [[തിരുനെൽവേലി മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] || 'പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ' വിഭാഗം ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലില്ല; പട്ടികയ്ക്ക് അലുമ്നി വെബ്സൈറ്റ് മാത്രമാണ് അവലംബം — സ്വതന്ത്ര അവലംബങ്ങൾ ആവശ്യമാണ്. || 
|-
| 179 || [[തിരുനെൽവേലി മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] || പഴയ പതിപ്പിലെ 'ഡിആർടിടി' എന്ന ചുരുക്കെഴുത്ത് ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിലെ 'DMRT'-യുമായി പൊരുത്തപ്പെടാത്തതിനാൽ 'ഡിഎംആർടി' എന്നു തിരുത്തിയിട്ടുണ്ട്; ഇതു ശരിയായ ചുരുക്കെഴുത്താണെന്ന് സ്ഥിരീകരിക്കണം. || 
|-
| 180 || [[ആനി ഗ്രീനൗ]] || ആമുഖത്തിലെ അവസാന വാക്യത്തിൽ 'ഗ്രീനൗ' എന്ന പേര് നിയോനറ്റോളജി ലേഖനത്തിലേക്കാണ് കണ്ണി ചേർത്തിരിക്കുന്നത്; ഈ തെറ്റായ കണ്ണി നീക്കം ചെയ്യുകയോ ശരിയായ ലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് മാറ്റുകയോ വേണം. || 
|-
| 181 || [[ആനി ഗ്രീനൗ]] || ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലുള്ള പല വിവരങ്ങളും — കേംബ്രിഡ്ജ്/യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജ് ലണ്ടൻ വിദ്യാഭ്യാസം, NIHR പീഡിയാട്രിക്സ് സ്പെഷ്യാലിറ്റി ഗ്രൂപ്പ് ചെയർ സ്ഥാനം, 2019 വരെ RCPCH വൈസ് പ്രസിഡന്റ് പദവി, 2017-ലെ George N. Papanicolaou Humanitarian Award, ജെയിംസ് സ്പെൻസ് മെഡൽ RCPCH-ന്റെ പരമോന്നത ബഹുമതിയാണെന്ന വിവരം — മലയാളം ലേഖനത്തിൽ ഇല്ല; ലേഖനം വിപുലീകരിക്കാവുന്നതാണ്. || 
|-
| 182 || [[യൂറോപ്യൻ സൊസൈറ്റി ഓഫ് ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ഓങ്കോളജി]] || അംഗസംഖ്യയിൽ പൊരുത്തക്കേട്: മലയാളം ലേഖനത്തിൽ 2,600-ലധികം അംഗങ്ങൾ എന്നും ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിൽ 3,000-ലധികം എന്നും (ഇംഗ്ലീഷ് ഇൻഫോബോക്സിൽ &amp;gt; 1,000) കാണുന്നു; മലയാളത്തിലെ കണക്ക് കാലഹരണപ്പെട്ടതാകാം. || 
|-
| 183 || [[യൂറോപ്യൻ സൊസൈറ്റി ഓഫ് ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ഓങ്കോളജി]] || ഇൻഫോബോക്സിലെ പ്രസിഡന്റ്: മലയാളം ലേഖനത്തിൽ നിക്കോൾ കോൺസിൻ എന്നാണെങ്കിലും നിലവിലെ ഇംഗ്ലീഷ് ഇൻഫോബോക്സിൽ 'Calvin Hu', പദവി 'Classic' എന്നു കാണുന്നു — ഇംഗ്ലീഷ് ഇൻഫോബോക്സ് നശീകരണത്തിന് ഇരയായതായി തോന്നുന്നു; നിലവിലെ ESGO പ്രസിഡന്റിനെ വിശ്വസനീയ സ്രോതസ്സ് ഉപയോഗിച്ച് പരിശോധിക്കണം. || 
|-
| 184 || [[യൂറോപ്യൻ സൊസൈറ്റി ഓഫ് ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ഓങ്കോളജി]] || ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിലുള്ള പുതിയ ഉള്ളടക്കം മലയാളം ലേഖനത്തിൽ ഇല്ല: അവാർഡുകൾ വിഭാഗം (2017-ൽ ഏർപ്പെടുത്തിയ Helga Salvesen Award), അണ്ഡാശയ/എൻഡോമെട്രിയൽ/സെർവിക്കൽ കാൻസർ ശസ്ത്രക്രിയാ കേന്ദ്രങ്ങൾക്കുള്ള അക്രഡിറ്റേഷൻ പദ്ധതിയെക്കുറിച്ചുള്ള വാക്യം എന്നിവ; പെഡ്രോ റാമിറസിന്റെ ചീഫ് എഡിറ്റർ സ്ഥാനത്തിന്റെ അവലംബം 2022-ലെ ആർക്കൈവ് ആയതിനാൽ പുതുക്കേണ്ടി വന്നേക്കാം. || 
|-
| 185 || [[യൂറോപ്യൻ സൊസൈറ്റി ഓഫ് ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ഓങ്കോളജി]] || 'ദൗത്യം' വിഭാഗവും അതിന്റെ അവലംബവും മലയാളം ലേഖനത്തിൽ മാത്രമേയുള്ളൂ, നിലവിലെ ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിൽ ഇല്ല; അവലംബമായി നൽകിയ esgo.org-ലെ പഴയ URL പ്രവർത്തനരഹിതമാകാൻ സാധ്യതയുണ്ട്, ആർക്കൈവ് ലിങ്കുമില്ല. || 
|-
| 186 || [[റോക്ക് &amp; റോൾ  (ചലച്ചിത്രം)]] || ആമുഖത്തിൽ ആറ് സംഗീതജ്ഞരുടെ കഥയെന്ന് പറയുന്നു; ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനപ്രകാരം ഏഴ് സംഗീതജ്ഞരാണ്. || 
|-
| 187 || [[റോക്ക് &amp; റോൾ  (ചലച്ചിത്രം)]] || ഇൻഫോബോക്സിലെ റിലീസ് തീയതി 2007 നവംബർ 16 ആണ്; ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനപ്രകാരം ദീപാവലിയോടനുബന്ധിച്ച് 2007 നവംബർ 9-നാണ് ചിത്രം പുറത്തിറങ്ങിയത്. || 
|-
| 188 || [[റോക്ക് &amp; റോൾ  (ചലച്ചിത്രം)]] || ഇൻഫോബോക്സിൽ ദൈർഘ്യം 137 മിനിറ്റ് എന്നാണ്; ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽ 140 മിനിറ്റ് എന്നു നൽകിയിരിക്കുന്നു. || 
|-
| 189 || [[റോക്ക് &amp; റോൾ  (ചലച്ചിത്രം)]] || ശ്വേതാ മേനോന്റെ കഥാപാത്രം മീനാക്ഷി എന്നാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്; ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽ Eleena എന്നാണ്. || 
|-
| 190 || [[റോക്ക് &amp; റോൾ  (ചലച്ചിത്രം)]] || 'ചന്ദമാമ' ഗാനത്തിന്റെ ഗായകരായി അനിത ഷൈക്, റിബു എന്നിവരെ മാത്രമാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്; ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽ Anitha Shaiq, Rija, M. G. Sreekumar എന്നിവരാണ് ('റിബു' 'Rija'-യുടെ വികലരൂപമാകാം; എം. ജി. ശ്രീകുമാർ വിട്ടുപോയിട്ടുണ്ട്). || 
|-
| 191 || [[റോക്ക് &amp; റോൾ  (ചലച്ചിത്രം)]] || അനിൽ മുരളിയുടെ കഥാപാത്രം 'നാടാർ' എന്നാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്; ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽ പോലീസ് ഇൻസ്പെക്ടറുടെ പേര് Satheeshan എന്നാണ്. || 
|-
| 192 || [[റോക്ക് &amp; റോൾ  (ചലച്ചിത്രം)]] || മനോജ് കെ. ജയന്റെ കഥാപാത്രത്തെ ചന്ദ്രമൗലിയുടെ സുഹൃത്ത് സൈദാപേട്ട് ഗിരി എന്നു മാത്രമേ വിവരിക്കുന്നുള്ളൂ; ഗായകനാകാൻ മോഹിച്ച് പിന്നീട് ഡോൺ ആയ ആളെന്നാണ് ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനം പറയുന്നത്. || 
|-
| 193 || [[റോക്ക് &amp; റോൾ  (ചലച്ചിത്രം)]] || ചിത്രത്തിന് പിൽക്കാലത്ത് ലഭിച്ച കൾട്ട് പദവിയെക്കുറിച്ചോ സുരാജ് വെഞ്ഞാറമൂടിന്റെ പ്രശംസ നേടിയ അതിഥിവേഷത്തെക്കുറിച്ചോ ലേഖനത്തിൽ പരാമർശമില്ല (ഉള്ളടക്കക്കുറവ്, തെറ്റല്ല). || 
|-
| 194 || [[കോവ ലക്ഷ്മി]] || ലേഖനം കാലഹരണപ്പെട്ടതാണ്: ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനപ്രകാരം കോവ ലക്ഷ്മി 2023-ലെ ആസിഫാബാദ് തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വിജയിച്ച് 2023–2028 കാലയളവിലെ എംഎൽഎയാണ്; മലയാളം ലേഖനത്തിൽ 2014-ലെ വിജയം മാത്രമേ പരാമർശിക്കുന്നുള്ളൂ. || 
|-
| 195 || [[കോവ ലക്ഷ്മി]] || പാർട്ടിയുടെ പേര് കാലഹരണപ്പെട്ടതാണ്: തെലങ്കാന രാഷ്ട്ര സമിതി (TRS) ഇപ്പോൾ ഭാരത് രാഷ്ട്ര സമിതി (BRS) ആണ്; മലയാളം ലേഖനത്തിലും ഇൻഫോബോക്സിലും ഇപ്പോഴും TRS ആണ്. || 
|-
| 196 || [[കോവ ലക്ഷ്മി]] || ജനനസ്ഥലത്തിൽ പൊരുത്തക്കേട്: മലയാളം ലേഖനത്തിൽ കൊമാരാം ഭീമിലാണ് ജനിച്ചതെന്നു പറയുന്നു; ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽ Asifabad എന്നും ഇൻഫോബോക്സിൽ Adilabad എന്നുമാണ് (ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽത്തന്നെ ഈ പൊരുത്തക്കേടുണ്ട്). || 
|-
| 197 || [[കോവ ലക്ഷ്മി]] || ഇൻഫോബോക്സിൽ termstart=1 എന്നത് അർത്ഥശൂന്യമാണ്; ഇംഗ്ലീഷ് ഇൻഫോബോക്സിൽ term_start=2023, office=Member of the Telangana Legislative Assembly എന്നിവയുണ്ട്; മലയാളം ഇൻഫോബോക്സിൽ office ഒഴിഞ്ഞുകിടക്കുന്നു. || 
|-
| 198 || [[ഗവണ്മെന്റ് റോയപ്പേട്ട ഹോസ്പിറ്റൽ]] || 'ഭാവി പദ്ധതികൾ' വിഭാഗത്തിൽ 2011-ലെ പദ്ധതികൾ (ട്രോമ ബ്ലോക്കിലെ അധിക നിലകൾ, സീറോ ഡിലേ വാർഡ്, കാഷ്വാലിറ്റി വാർഡ് നവീകരണം) ഇപ്പോഴും വരാനിരിക്കുന്നവയായി വിവരിക്കുന്നു; ഒരു ദശകത്തിലേറെ പഴക്കമുള്ള ഈ വിവരം ഭൂതകാലത്തിലാക്കുകയോ പുതുക്കുകയോ വേണം. || 
|-
| 199 || [[ഗവണ്മെന്റ് റോയപ്പേട്ട ഹോസ്പിറ്റൽ]] || ഇൻഫോബോക്സിൽ പഴയ ടെംപ്ലേറ്റിലെ ഇംഗ്ലീഷ് പാരാമീറ്റർ നാമങ്ങളും (Name, Org/Group, Beds മുതലായവ) ആവർത്തിച്ച ശൂന്യമായ 'Coordinates' പാരാമീറ്ററും അധികമായ '&amp;#124;&amp;#125;&amp;#125;' അടയാളവുമുണ്ട്; ഇവ മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ ശരിയായി പ്രദർശിപ്പിക്കപ്പെടണമെന്നില്ല (പഴയ പതിപ്പിൽ തന്നെയുള്ളത്). || 
|-
| 200 || [[ഗവണ്മെന്റ് റോയപ്പേട്ട ഹോസ്പിറ്റൽ]] || 712 കിടക്കകൾ എന്ന കണക്ക് 2013-ലെ (ഇപ്പോൾ ലഭ്യമല്ലാത്ത, ആർക്കൈവ് ചെയ്ത) TNHealth പേജിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയതാണ്; ഇത് കാലഹരണപ്പെട്ടതാകാം. || 
|-
| 201 || [[ഫ്ലോറന്റീനോ പെരസ്]] || ലേഖനം 2015 ജനുവരിയിലെ ഓഡെഗാഡ് സൈനിംഗ് വരെയുള്ള വിവരങ്ങളേ ഉൾക്കൊള്ളുന്നുള്ളൂ; 2016–2018-ലെ തുടർച്ചയായ മൂന്ന് ചാമ്പ്യൻസ് ലീഗ് കിരീടങ്ങൾ, പിന്നീടുള്ള ലാ ലിഗ–ചാമ്പ്യൻസ് ലീഗ് വിജയങ്ങൾ, 2021-ലെ യൂറോപ്യൻ സൂപ്പർ ലീഗ് ചെയർമാൻസ്ഥാനം, പുനഃതിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ (ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സ് പ്രകാരം ഒടുവിലത്തേത് 2026 ജൂണിൽ) എന്നിവ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല. || 
|-
| 202 || [[ഫ്ലോറന്റീനോ പെരസ്]] || ഗ്രൂപോ എസി‌എസിന് 2.1 ബില്യൺ ഡോളർ ആസ്തിയുണ്ടെന്ന് ലേഖനം പറയുന്നു; എന്നാൽ ഉദ്ധരിച്ച ഫോർബ്സ് സ്രോതസ്സ് പെരസിന്റെ വ്യക്തിഗത ആസ്തിയെക്കുറിച്ചാണ് (ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനപ്രകാരം 2.5 ബില്യൺ ഡോളർ); ഇൻഫോബോക്സിൽ 2.3 ബില്യൺ ഡോളർ (ഫെബ്രുവരി 2019) എന്നു വേറെയും കാണുന്നതിനാൽ കണക്കുകൾ പരസ്പരവിരുദ്ധവും കാലഹരണപ്പെട്ടതുമാണ്. || 
|-
| 203 || [[ഫ്ലോറന്റീനോ പെരസ്]] || ഒ.സി.പി കൺസ്ട്രൂഷ്യോൺസിൽ 'വൈസ് പ്രസിഡന്റ്' ആയും 1997-ൽ എസി‌എസിൽ 'പ്രസിഡന്റ്' ആയും തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു എന്നാണ് ലേഖനം; ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിൽ യഥാക്രമം 'വൈസ് ചെയർമാൻ', 'ചെയർമാൻ' എന്നാണ്. || 
|-
| 204 || [[ഫ്ലോറന്റീനോ പെരസ്]] || ഇൻഫോബോക്സിലെ ജനനസ്ഥലത്തിൽ 'സ്പെയിൻ' എന്നു കാണിക്കുന്ന കണ്ണി [[Francoist Spain]]-ലേക്കാണ് പോകുന്നത്; ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനം സാധാരണ സ്പെയിൻ ലേഖനത്തിലേക്കാണ് കണ്ണി നൽകുന്നത്. || 
|-
| 205 || [[ഫ്ലോറന്റീനോ പെരസ്]] || ഇൻഫോബോക്സിലെ ചിത്രവും അടിക്കുറിപ്പും (2022) നിലവിലെ ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലെ 2024-ലെ ചിത്രത്തിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണ്; 'നിർജ്ജീവ ബാഹ്യകണ്ണികളുള്ള ലേഖനങ്ങൾ', 'പരിശോധിക്കാത്ത പരിഭാഷകളുള്ള താളുകൾ' എന്നീ പരിപാലനവർഗ്ഗങ്ങൾ സ്രോതസ്സുകളുടെ മാനുഷിക പുനഃപരിശോധന ആവശ്യമാണെന്നു സൂചിപ്പിക്കുന്നു. || 
|-
| 206 || [[മനസ്സൊരു മഹാസമുദ്രം]] || ഇൻഫോബോക്സിൽ സുകുമാരൻ പ്രധാന താരമായി കൊടുത്തിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ആമുഖത്തിലോ താരനിര പട്ടികയിലോ പരാമർശമില്ല; സ്ഥിരീകരിക്കണം. || 
|-
| 207 || [[മനസ്സൊരു മഹാസമുദ്രം]] || താരനിര, ഗാനങ്ങൾ എന്നീ തലക്കെട്ടുകളിലെ cite web ഫലകങ്ങളിൽ publisher പരാമീറ്റർ രണ്ടുതവണ നൽകിയിരിക്കുന്നു; ഈ പിഴവ് രണ്ട് പതിപ്പുകളിലും തുടരുന്നു. || 
|-
| 208 || [[മനസ്സൊരു മഹാസമുദ്രം]] || 'വർഗ്ഗം:മമ്മുട്ടി-സീമ ജോഡി' എന്നതിൽ 'മമ്മൂട്ടി' എന്ന പേര് 'മമ്മുട്ടി' എന്ന് തെറ്റായി എഴുതിയിരിക്കുന്നു; നിലവിലുള്ള വർഗ്ഗനാമമാണെങ്കിൽ മാറ്റേണ്ടതില്ല. || 
|-
| 209 || [[കഞ്ചിക്കോട് തീവണ്ടിനിലയം]] || ഇൻഫോബോക്സിൽ 'electrified = No' എന്നുണ്ടെങ്കിലും കഞ്ചിക്കോട് വഴിയുള്ള ജൊലാർപേട്ട–ഷൊർണൂർ പാത പിന്നീട് വൈദ്യുതീകരിച്ചതിനാൽ ഈ വിവരം കാലഹരണപ്പെട്ടതാകാം. || 
|-
| 210 || [[കഞ്ചിക്കോട് തീവണ്ടിനിലയം]] || ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനപ്രകാരം ഇത് NSG–6 വിഭാഗം സ്റ്റേഷനാണ് (ദക്ഷിണ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ പട്ടിക, 2023 അവലംബം); മലയാളം ലേഖനത്തിൽ അവലംബങ്ങളൊന്നുമില്ല, NSG വിഭാഗം പരാമർശിച്ചിട്ടുമില്ല — അവലംബം ചേർക്കാവുന്നതാണ്. || 
|-
| 211 || [[കഞ്ചിക്കോട് തീവണ്ടിനിലയം]] || 'കഞ്ചിക്കോട് റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ' എന്ന ബദൽ ബോൾഡ് നാമം ആമുഖത്തിൽനിന്ന് നീക്കം ചെയ്തു; വിവരനഷ്ടമില്ലെങ്കിലും പര്യായമായി തിരികെ ചേർക്കുന്നത് പരിഗണിക്കാം. || 
|-
| 212 || [[കഞ്ചിക്കോട് തീവണ്ടിനിലയം]] || 'Source: Google Maps' എന്നു രേഖപ്പെടുത്തിയ വലിയ സേലം–പാലക്കാട് റൂട്ട്മാപ്പ് HTML പട്ടിക &amp;#123;&amp;#123;Salem–Palakkad sector&amp;#125;&amp;#125; ഫലകത്തിന്റെ ആവർത്തനവും അവലംബരഹിതവുമാണ്; ഫലകം നിലനിർത്തി പട്ടിക നീക്കുന്നത് പരിഗണിക്കാം. || 
|-
| 213 || [[ലിസ്സി]] || ഇൻഫോബോക്സിലെ ജനനത്തീയതി (1967 ഫെബ്രുവരി 3) പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി മാത്രമാണ് ആധാരം; ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽ ജനനവർഷം നൽകിയിട്ടില്ലാത്തതിനാൽ തീയതിയും '1967-ൽ ജനിച്ചവർ' വർഗ്ഗവും പരിശോധിക്കണം. || 
|-
| 214 || [[ലിസ്സി]] || അഭിനയജീവിതം തുടങ്ങിയത് പതിനാറാം വയസ്സിൽ എന്ന് ഈ ലേഖനത്തിലും 15-ാം വയസ്സിൽ എന്ന് ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലും — ഈ വൈരുദ്ധ്യം പരിഹരിക്കണം. || 
|-
| 215 || [[ലിസ്സി]] || 2016-ലെ വിവാഹമോചനവും 2026-ലെ വിവാഹമില്ലാത്ത ഒന്നിച്ചുതാമസവും ലേഖനത്തിലുണ്ടെങ്കിലും ഇൻഫോബോക്സിൽ പ്രിയദർശനെ ഇപ്പോഴും ഭർത്താവായി കാണിക്കുന്നു; ഇത് പുതുക്കണം. || 
|-
| 216 || [[ലിസ്സി]] || കന്നഡ ചിത്രം അശ്വമേധ (1990, ഗീതാഞ്ജലി എന്ന പേരിൽ), ഹിന്ദി ചിത്രം സാഗർ (1985), അണ്ണാമലൈ സർവകലാശാലയിൽനിന്ന് വിദൂരവിദ്യാഭ്യാസം വഴി മനഃശാസ്ത്രത്തിൽ നേടിയ ബിരുദാനന്തരബിരുദം എന്നിവ മലയാളം ലേഖനത്തിൽ ഇല്ല. || 
|-
| 217 || [[ലിസ്സി]] || 2018-ലെ തെലുങ്ക് ചിത്രം ചൽ മോഹൻ രംഗയിലൂടെ അഭിനയരംഗത്ത് തിരിച്ചെത്തിയ വിവരം ലേഖനഗദ്യത്തിൽ പരാമർശിക്കുന്നില്ല. || 
|-
| 218 || [[ശ്രീകാന്ത് ജിച്കർ]] || മഹാരാഷ്ട്ര നിയമസഭാംഗത്വം 1982–85 എന്നാണ് ലേഖനത്തിൽ; ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സ് പ്രകാരം എംഎൽഎ കാലാവധി 1980–1985 ആണ്. || 
|-
| 219 || [[ശ്രീകാന്ത് ജിച്കർ]] || സാന്ദിപനി സ്കൂൾ സ്ഥാപിച്ച വർഷം ലേഖനത്തിൽ 1992 എന്നാണ്; ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിൽ ജീവചരിത്രഭാഗത്ത് 1992-ഉം ജീവകാരുണ്യഭാഗത്ത് 1993-ഉം കാണുന്നതിനാൽ ശരിയായ വർഷം പരിശോധിക്കണം. || 
|-
| 220 || [[ശ്രീകാന്ത് ജിച്കർ]] || പഴയ പാഠത്തിലെ 'ശക്തനായ' മന്ത്രി എന്ന വിശേഷണം ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിൽ ഇല്ലാത്ത അഭിപ്രായപ്രകടനമായിരുന്നു; പുതിയ പതിപ്പിൽ അത് ഒഴിവാക്കിയത് സ്രോതസ്സിനോട് യോജിക്കുന്നു. || 
|-
| 221 || [[ശ്രീകാന്ത് ജിച്കർ]] || ലിംക ബുക്ക് ഓഫ് റെക്കോർഡ്സ് അവകാശവാദത്തിനും 52,000 പുസ്തകങ്ങളുള്ള സ്വകാര്യ ലൈബ്രറി എന്ന അവകാശവാദത്തിനും ഇരു പതിപ്പുകളിലും അവലംബമില്ല; നിലവിലെ ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലും ഇവ കാണുന്നില്ല. || 
|-
| 222 || [[ശ്രീകാന്ത് ജിച്കർ]] || ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ എംഎൽഎ എന്ന റെക്കോർഡ് 2025 നവംബറിൽ 25-ാം വയസ്സിൽ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട മൈഥിലി ഠാകുറിന് ലഭിച്ചതായി ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനം പറയുന്നു; ജിച്കറുടെ റെക്കോർഡ് ഇപ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്നു എന്ന ധ്വനിയാണ് മലയാളം ലേഖനത്തിൽ. || 
|-
| 223 || [[ശ്രീകാന്ത് ജിച്കർ]] || ഇൻഫോബോക്സിൽ ഭാര്യയുടെ പേര് 'Rajeshri Jichkar' എന്നാണ്; ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽ 'Rajashri Jichkar' എന്നാണ്. 'Piku' എന്ന ജനനനാമത്തിന് ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിൽ പിന്തുണയില്ല. || 
|-
| 224 || [[ശ്രീകാന്ത് ജിച്കർ]] || ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലെ അവലംബസഹിതമുള്ള വിവരങ്ങൾ (കോണ്ഡാലിക്കടുത്തുവച്ചുള്ള അപകടമരണവും ബന്ധുവിന് പരിക്കേറ്റതും, 1998-ലും 2004-ലും ലോക്സഭയിലേക്കുള്ള പരാജയപ്പെട്ട മത്സരങ്ങൾ, ശ്രീകാന്ത് ജിച്കർ ഫൗണ്ടേഷൻ / സീറോ ഗ്രാവിറ്റി ഫൗണ്ടേഷൻ) മലയാളം ലേഖനത്തിൽ ഇല്ല; ഇംഗ്ലീഷ് ഇൻഫോബോക്സിലുള്ള പദവി-കാലാവധി വിവരങ്ങളും മലയാളം ഇൻഫോബോക്സിൽ ഇല്ല. || 
|-
| 225 || [[ഉക്ബ ഇബ്നു അമീർ]] || ഇൻഫോബോക്സിലും ആമുഖത്തിലും ഗവർണർ കാലം 665–667 എന്നാണെങ്കിലും, ലേഖനഭാഗത്ത് (Kennedy പ്രകാരം) 664-ൽ നിയമിതനായി 669-ൽ മാറ്റപ്പെട്ടു എന്നാണ്; ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിൽ നിന്നു തന്നെ വന്ന പൊരുത്തക്കേടാണിത്. || 
|-
| 226 || [[ഉക്ബ ഇബ്നു അമീർ]] || 'അറേബ്യയിലുമുള്ള' എന്ന വാക്ക് [[അൽ ജസീറ]] ലേഖനത്തിലേക്കാണ് കണ്ണി ചേർത്തിരിക്കുന്നത്; ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സ് അറേബ്യൻ ഉപദ്വീപിലേക്കാണ് കണ്ണി നൽകുന്നത്. തെറ്റായ ലക്ഷ്യത്തിലേക്കാകാൻ സാധ്യതയുള്ള ഈ കണ്ണി ഒരു എഡിറ്റർ പരിശോധിക്കണം. || 
|-
| 227 || [[ഉക്ബ ഇബ്നു അമീർ]] || പഴയ പതിപ്പിലെ 'രോഗിയായ സഹോദരൻ' എന്നത് തെറ്റായ പരിഭാഷയായിരുന്നു; പുതിയ 'അന്തരിച്ച സഹോദരൻ' ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിനോട് യോജിക്കുന്നു — ഈ അർത്ഥമാറ്റം തിരുത്തലാണ്, പിശകല്ല. || 
|-
| 228 || [[ഉക്ബ ഇബ്നു അമീർ]] || ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിന്റെ ചെറിയൊരു ഭാഗം മാത്രമേ മലയാളം ലേഖനം ഉൾക്കൊള്ളുന്നുള്ളൂ (പേര്, ജീവിതം, ലെവന്റ്/ഈജിപ്ത് കീഴടക്കലുകൾ, അന്ത്യോപദേശങ്ങൾ എന്നീ ഭാഗങ്ങൾ ഇല്ല); വിപുലീകരണം എഡിറ്റർമാർക്ക് പരിഗണിക്കാം. || 
|-
| 229 || [[പോച്ച ബ്രഹ്മാനന്ദ റെഡ്ഡി]] || ഇൻഫോബോക്സിൽ എസ്.പി.വൈ. റെഡ്ഡിയെ പിൻഗാമിയായി കാണിക്കുന്നു; ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സ് പ്രകാരം അദ്ദേഹം മുൻഗാമിയാണ്, യഥാർത്ഥ പിൻഗാമി (2024-ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിനു ശേഷം) Byreddy Shabari ആണ്. || 
|-
| 230 || [[പോച്ച ബ്രഹ്മാനന്ദ റെഡ്ഡി]] || ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സ് പ്രകാരം ലോക്സഭാ കാലാവധി 2024-ൽ അവസാനിച്ചെങ്കിലും, ലേഖനവും ഇൻഫോബോക്സും അദ്ദേഹത്തെ ഇപ്പോഴും സിറ്റിംഗ് എം.പി. ആയി അവതരിപ്പിക്കുന്നു; കാലാവധി അവസാനിച്ച വിവരം ചേർത്തിട്ടില്ല. || 
|-
| 231 || [[പോച്ച ബ്രഹ്മാനന്ദ റെഡ്ഡി]] || ഇൻഫോബോക്സിൽ ജീവിതപങ്കാളിയുടെ സ്ഥാനത്ത് പേരിനു പകരം '1' എന്ന എണ്ണം മാത്രമാണുള്ളത്; ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സ് പ്രകാരം പേര് Pocha Ramapullamma എന്നാണ്. || 
|-
| 232 || [[പോച്ച ബ്രഹ്മാനന്ദ റെഡ്ഡി]] || &lt;nowiki&gt;[[വർഗ്ഗം:Pages with unreviewed translations]]&lt;/nowiki&gt; എന്ന പരിപാലന വർഗ്ഗം ലേഖനത്തിലുണ്ട്; ഉപയോക്താക്കളുടെ പരിശോധന പൂർത്തിയായാൽ അതു നീക്കം ചെയ്യണം. || 
|-
| 233 || [[ബെസ്സി മോസസ്]] || ജോൺസ് ഹോപ്കിൻസ് മെഡിക്കൽ സ്കൂളിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടിയ വർഷം (ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സ് പ്രകാരം 1922) മലയാളം ലേഖനത്തിൽ ഇല്ല; ആ വസ്തുതയ്ക്കുള്ള Klapper (Jewish Women's Archive) അവലംബവും വിട്ടുപോയിരിക്കുന്നു. || 
|-
| 234 || [[ബെസ്സി മോസസ്]] || ബ്യൂറോ ഒരു പൊതുജനാരോഗ്യ ഗവേഷണ സംരംഭമായി സ്ഥാപിതമായത് 'രോഗികളെ റഫർ ചെയ്യുന്നതിന് കർശന നിയമങ്ങളോടെ' ആയിരുന്നുവെന്ന ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിലെ ഭാഗം മലയാളം ലേഖനത്തിൽ ഇല്ല (പഴയ പതിപ്പിലും ഇല്ലായിരുന്നു). || 
|-
| 235 || [[ബെസ്സി മോസസ്]] || ഇൻഫോബോക്സിലെ ചിത്രം (Bessie_Moses.jpg) ലേഖനത്തിൽ ഇല്ല; ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലുള്ള മിക്ക വർഗ്ഗങ്ങളും (ഉദാ. Goucher College alumni, American gynecologists, American birth control activists) ഇല്ല — മൂന്ന് വർഗ്ഗങ്ങൾ മാത്രമേയുള്ളൂ. || 
|-
| 236 || [[ബെസ്സി മോസസ്]] || ഗ്രന്ഥസൂചിയിലെ Jewish Women's Archive കണ്ണിയിൽ ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിൽ ഇല്ലാത്ത '%5B%5D' എന്ന അധികഭാഗം ഉള്ളതിനാൽ കണ്ണി തകരാറിലാണ് (മുമ്പേയുള്ള പ്രശ്നം). || 
|-
| 237 || [[ബെസ്സി മോസസ്]] || ഇംഗ്ലീഷിൽ നിന്നുള്ള അപൂർണ്ണ പരിഭാഷയാണെന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്ന മെയിന്റനൻസ് ഫലകം (2023 ഫെബ്രുവരി തീയതിയിൽ) ലേഖനത്തിലുണ്ട്; ശുദ്ധീകരണത്തിനു ശേഷം അത് ഇനിയും ആവശ്യമാണോ എന്ന് ഒരു ഉപയോക്താവ് പുനഃപരിശോധിക്കേണ്ടതാണ്. || 
|-
| 238 || [[കുരിശുയുദ്ധം (ചലച്ചിത്രം)]] || ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിൽ ജോസ് പ്രകാശിന്റെ കഥാപാത്രം 'ഫാദർ ബെർണാഡ്' ആണ്; മലയാളത്തിൽ രണ്ടു പതിപ്പിലും ഫെർണാണ്ടസ് — പരിശോധന ആവശ്യം. || 
|-
| 239 || [[കുരിശുയുദ്ധം (ചലച്ചിത്രം)]] || ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിൽ മോഹൻലാലിന്റെ കഥാപാത്രം 'ജെറി' ആണ്; മലയാളത്തിൽ ജോണി — പരിശോധന ആവശ്യം. || 
|-
| 240 || [[കുരിശുയുദ്ധം (ചലച്ചിത്രം)]] || ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിൽ സന്തോഷിന്റെ കഥാപാത്രം 'സൈമൺ' ആണ്; മലയാളലേഖനത്തിൽ ഗുണ്ട എന്നു മാത്രം — പരിശോധന ആവശ്യം. || 
|-
| 241 || [[കുരിശുയുദ്ധം (ചലച്ചിത്രം)]] || ഇൻഫോബോക്സിൽ വിതരണക്കാർ Pushpa Movie Productions എന്നാണ്; ഇംഗ്ലീഷ് ഇൻഫോബോക്സിൽ 'Soori Release' എന്നാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. || 
|-
| 242 || [[കുരിശുയുദ്ധം (ചലച്ചിത്രം)]] || ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിൽ പൂർണനാമങ്ങളുണ്ട്: പ്രതാപചന്ദ്രൻ 'ഡോക്ടർ ചാൾസ്' ആയും ജഗന്നാഥ വർമ്മ 'ഡി.ഐ.ജി. സാജൻ വർഗീസ്' ആയും; മലയാളത്തിൽ ഡോക്ടർ, ഡി.ഐ.ജി. എന്നു മാത്രമേ ഉള്ളൂ. || 
|-
| 243 || [[കുരിശുയുദ്ധം (ചലച്ചിത്രം)]] || 'എന്നിവരാണ്' എന്ന വാക്ക് ശ്രീവിദ്യയുടെ ലേഖനത്തിലേക്കു കണ്ണിചേർക്കുന്ന പഴയ പിഴവ് ([[ശ്രീവിദ്യ&amp;#124;എന്നിവരാണ്]]) ആമുഖത്തിൽ ഇപ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്നു; പുതിയ പതിപ്പിൽ വന്നതല്ല. || 
|-
| 244 || [[കുരിശുയുദ്ധം (ചലച്ചിത്രം)]] || ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സ് ചിത്രത്തെ ഹൊറർ ചിത്രമായി വർഗീകരിക്കുന്നു; മലയാളലേഖനത്തിൽ ഈ വിഭാഗം പരാമർശിക്കുകയോ അതിന്റെ വർഗം ചേർക്കുകയോ ചെയ്തിട്ടില്ല. || 
|-
| 245 || [[ബേക്കർ മെമ്മോറിയൽ ഗേൾസ് ഹൈസ്ക്കൂൾ]] || ലേഖനത്തിൽ സ്കൂൾ സ്ഥാപിതമായത് 1819-ൽ എന്നു പറയുമ്പോൾ ഇൻഫോബോക്സിലും ('start date and age&amp;#124;1820') വർഗ്ഗത്തിലും 1820 എന്നാണ്; ഈ വൈരുദ്ധ്യം രണ്ടു പതിപ്പിലുമുണ്ട്, ഉപയോക്താക്കൾ പരിശോധിക്കണം. || 
|-
| 246 || [[ബേക്കർ മെമ്മോറിയൽ ഗേൾസ് ഹൈസ്ക്കൂൾ]] || വർഗ്ഗങ്ങൾ തെറ്റായ രൂപത്തിലാണ്: &lt;nowiki&gt;[[വർഗ്ഗം:Category:...]]&lt;/nowiki&gt; എന്നിങ്ങനെ അധികമായ 'Category:' ഉപസർഗ്ഗം ഉള്ളതിനാൽ അവ യഥാർത്ഥ വർഗ്ഗങ്ങളിലേക്ക് എത്തുന്നില്ല; മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ ഇംഗ്ലീഷ് വർഗ്ഗനാമങ്ങളുമാണ്. || 
|-
| 247 || [[ബേക്കർ മെമ്മോറിയൽ ഗേൾസ് ഹൈസ്ക്കൂൾ]] || ഇൻഫോബോക്സിലെ കോഓർഡിനേറ്റുകളിൽ '&amp;lt;!-- FIXME: Please verify and confirm --&amp;gt;' എന്ന പരിഹരിക്കപ്പെടാത്ത കുറിപ്പ് രണ്ടു പതിപ്പിലും നിലനിൽക്കുന്നു. || 
|-
| 248 || [[ബേക്കർ മെമ്മോറിയൽ ഗേൾസ് ഹൈസ്ക്കൂൾ]] || അവലംബം എന്ന വിഭാഗമുണ്ടെങ്കിലും ലേഖനത്തിൽ ഒരു അവലംബവും ചേർത്തിട്ടില്ല; ഏക പുറംകണ്ണി (bakergirlshss.in) 2015-ലെ ആർക്കൈവ് ആണ്, തത്സമയ സൈറ്റ് പ്രവർത്തനരഹിതമായിരിക്കാം. || 
|-
| 249 || [[ഹംസഗീത]] || ലേഖനത്തിൽ '1000-ലധികം ശ്ലോകങ്ങൾ' എന്നാണ്; ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിൽ ആകെ 1100 ശ്ലോകങ്ങൾ എന്ന് കൃത്യമായി പറയുന്നു. || 
|-
| 250 || [[ഹംസഗീത]] || ഹംസം 'യഥാർത്ഥത്തിൽ കുറിത്തലയൻ വാത്ത (Anser indicus) ആണ്' എന്ന വാദം നിലവിലെ ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലില്ല; അവിടെ swan/mute swan എന്നു മാത്രമാണ്, അതും &amp;#123;&amp;#123;Citation needed&amp;#125;&amp;#125; ടാഗോടെ — ഈ വാചകം അവലംബരഹിതമാണ്. || 
|-
| 251 || [[ഹംസഗീത]] || ഹെയ് ഉദ്ധരണിയിൽ ദത്താത്രേയനെ 'മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ അവതാരം' എന്നു പറയുന്നു; ഇംഗ്ലീഷ് മൂലത്തിൽ 'ത്രിമൂർത്തികളുടെ അവതാരം' (an incarnation of Trimurti) എന്നാണ് — പഴയ പതിപ്പിൽ നിന്നേയുള്ള വിവർത്തനപ്പിഴവ്. || 
|-
| 252 || [[ഹംസഗീത]] || പരമഹംസയുടെ 'Ekam SAT 5' ലേഖനത്തിൽ 2008-ലേതായി രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു; ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിൽ ഇത് തീയതിയില്ലാത്തതാണ് (undated). scribd കണ്ണിയും ഇംഗ്ലീഷിലെ archive.org കണ്ണിയും വ്യത്യസ്തമാണ്; മലയാളത്തിലേത് പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണിയായി ടാഗ് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. || 
|-
| 253 || [[ഹംസഗീത]] || മിക്ക അവലംബങ്ങളിലും 'Source: (accessed: ...)' ഭാഗത്ത് URL-ഉം ISBN-ഉം നഷ്ടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; ഇംഗ്ലീഷ് പതിപ്പിൽ നിന്ന് ഇവ പുനഃസ്ഥാപിക്കാവുന്നതാണ്. || 
|-
| 254 || [[ഹംസഗീത]] || 'വർഗ്ഗം:Pages with unreviewed translations' ഇപ്പോഴും ലേഖനത്തിലുണ്ട്; ഭാഷാശുദ്ധീകരണത്തിനു ശേഷം ഇത് നീക്കം ചെയ്യണോ എന്ന് ഒരു എഡിറ്റർ പരിശോധിക്കണം. || 
|-
| 255 || [[കടലുണ്ടി–വള്ളിക്കുന്ന് കമ്മ്യൂണിറ്റി റിസർവ്]] || ഇൻഫോബോക്സിൽ സ്ഥാപിതവർഷം 1976 എന്നാണ്; ലേഖനവും ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സും പറയുന്നത് 2007 ഒക്ടോബർ 17 എന്നായതിനാൽ ഇൻഫോബോക്സിലെ വർഷം തെറ്റാണ്. || 
|-
| 256 || [[കടലുണ്ടി–വള്ളിക്കുന്ന് കമ്മ്യൂണിറ്റി റിസർവ്]] || ആമുഖത്തിൽ 'കേരള' എന്ന വാക്ക് [[കേരളം]] എന്നതിനു പകരം [[ദക്ഷിണേന്ത്യ]] എന്ന താളിലേക്കാണ് കണ്ണി ചേർത്തിരിക്കുന്നത്; ഇരു പതിപ്പുകളിലും ഈ തെറ്റായ കണ്ണിയുണ്ട്. || 
|-
| 257 || [[കടലുണ്ടി–വള്ളിക്കുന്ന് കമ്മ്യൂണിറ്റി റിസർവ്]] || ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിൽ അക്ഷാംശ-രേഖാംശങ്ങൾ (11°08′21.6″N 75°49′52.4″E) നൽകിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ഇൻഫോബോക്സിലെ കോർഡിനേറ്റ്സ് ഫീൽഡ് ശൂന്യമാണ്. || 
|-
| 258 || [[കടലുണ്ടി–വള്ളിക്കുന്ന് കമ്മ്യൂണിറ്റി റിസർവ്]] || OnManorama അവലംബം &amp;#123;&amp;#123;പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി&amp;#125;&amp;#125; എന്നു അടയാളപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു; ആർക്കൈവ് URL ലഭ്യമല്ല. || 
|-
| 259 || [[മർജോറി ഡാൽഗാർനോ]] || &amp;lt;ref name=&quot;aus&quot; /&amp;gt; എന്ന അവലംബം ലേഖനത്തിൽ ഒരിടത്തും നിർവചിച്ചിട്ടില്ല (ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽ ഇത് The Australian, 5 മാർച്ച് 2011 എന്ന ഉദ്ധരണിയാണ്); പഴയതിലും പുതിയതിലും ഇത് സൈറ്റേഷൻ പിശകുണ്ടാക്കുന്നതിനാൽ പൂർണ്ണ അവലംബം ചേർക്കണം. || 
|-
| 260 || [[മർജോറി ഡാൽഗാർനോ]] || വീട്ടിലെ എക്സ്-റേ പ്രാക്ടീസ്, 1939-ലെ ആശുപത്രി നിയമനങ്ങൾ, 1950-കളുടെ തുടക്കത്തിലെ ആദ്യ മാമോഗ്രാം, ദേശീയ സ്ക്രീനിംഗ് പരിപാടി എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രസ്താവനകൾക്ക് ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽ അവലംബമുണ്ടെങ്കിലും മലയാളം ലേഖനത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന അവലംബമില്ല. || 
|-
| 261 || [[മർജോറി ഡാൽഗാർനോ]] || രണ്ടാമത്തെ അവലംബത്തിനുള്ളിൽ VisualEditor കോപ്പി-പേസ്റ്റിൽ നിന്നു വന്ന HTML അവശിഷ്ടം (&amp;lt;cite&amp;gt;...&amp;lt;/cite&amp;gt; മാർക്കപ്പ്) ഉദ്ധരണി ഇരട്ടിപ്പിക്കുന്നു; ഒരു എഡിറ്റർ ഇത് നീക്കം ചെയ്യണം. || 
|-
| 262 || [[മർജോറി ഡാൽഗാർനോ]] || &amp;#123;&amp;#123;Authority control&amp;#125;&amp;#125; ഫലകവും ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലുള്ള ചില വർഗ്ഗങ്ങളും (ഉദാ: Australian radiologists, women radiologists) മലയാളം ലേഖനത്തിൽ ഇല്ല; ഇവ ചേർക്കുന്നത് പരിഗണിക്കാം. || 
|-
| 263 || [[മഴവിൽക്കാവടി]] || ആമുഖത്തിലും ഗാനങ്ങൾ വിഭാഗത്തിലും ഈണം രവീന്ദ്രൻ എന്നു പറയുമ്പോൾ, infobox-ലും പുരസ്കാര വിഭാഗത്തിലും (ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലും) സംഗീതം ജോൺസൺ ആണ് — ഈ വൈരുദ്ധ്യം പരിശോധിക്കണം. || 
|-
| 264 || [[മഴവിൽക്കാവടി]] || Infobox-ലെ design = ഗായത്രി അശോകൻ, distributor = സെൻട്രൽ പിക്ചേഴ്സ് എന്നിവയും 1989-11-06 എന്ന കൃത്യമായ റിലീസ് തീയതിയും ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലില്ലാത്തതും അവലംബമില്ലാത്തതുമായ വിവരങ്ങളാണ്. || 
|-
| 265 || [[മഴവിൽക്കാവടി]] || 'ശ്രീനിവാസൻ അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ' എന്ന വർഗ്ഗം ഉണ്ടെങ്കിലും താരനിരയിലോ ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലെ പട്ടികയിലോ ശ്രീനിവാസൻ ഇല്ല — വർഗ്ഗം തെറ്റാകാൻ സാധ്യത. || 
|-
| 266 || [[മഴവിൽക്കാവടി]] || ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനപ്രകാരം ശങ്കരൻകുട്ടി മേനോൻ അനുസരിക്കാത്തവരെ മർദ്ദിക്കുകയാണ് (assault); മലയാളം പതിപ്പിൽ 'അപമാനിക്കുക' എന്നാണ് — മുമ്പേയുള്ള ഈ അർത്ഥവ്യത്യാസം പരിശോധിക്കണം. || 
|-
| 267 || [[ഒരു രാഗം പല താളം]] || ഇൻഫോബോക്സിൽ നിർമ്മാതാവായി ശ്രീവിദ്യ മാത്രമേ ഉള്ളൂ; ലേഖനത്തിലും ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലും ശ്രീവിദ്യയും ജോർജ്ജ് തോമസും ചേർന്ന് നിർമ്മിച്ചതായാണ് പറയുന്നത്. || 
|-
| 268 || [[ഒരു രാഗം പല താളം]] || ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനപ്രകാരം സ്റ്റുഡിയോ 'TV Movies' ആണ്; ഇൻഫോബോക്സിലെ studio=മെരിലാൻഡ് ഔട്ട്ഡോർ യൂണിറ്റ്, banner=ടി വി മൂവീസ് എന്നിവ ഇതുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നില്ല. || 
|-
| 269 || [[ഒരു രാഗം പല താളം]] || താരനിരയിലെ 'അനിൽ', 'സുനിൽ' എന്നിവർ ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലെ താരനിരയിൽ ഇല്ല; ഇംഗ്ലീഷിലുള്ള Vazhoor Rajan മലയാളം താരനിരയിൽ ഇല്ല; 'അനിൽ', 'സുനിൽ' കണ്ണികൾ അവ്യക്തവുമാണ്. || 
|-
| 270 || [[ഒരു രാഗം പല താളം]] || ആലയമണി 1962-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ തമിഴ് ചിത്രമാണെന്ന വിവരം ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലുണ്ടെങ്കിലും മലയാളം ലേഖനത്തിൽ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടില്ല. || 
|-
| 271 || [[ഹെക്സാഡെക്കേയ്ൻ]] || കെംബോക്സിലെ വിലകൾ ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലെ സ്രോതസ്സുകളുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നില്ല: സ്വയംജ്വലന താപനില 215 °C (ഇംഗ്ലീഷിൽ 202 °C), ഫ്ലാഷ് പോയിന്റ് 135 °C (136 °C), ദ്രവണാങ്കം 18 °C (18.18 °C), തിളനില 287 °C (286.9 °C), അപവർത്തനാങ്കം 1.434 (1.4329), GHS അപായവാചകം H315 (H304); ഇവ ഈ തിരുത്തിന് മുമ്പുതന്നെ ഉണ്ടായിരുന്നവയാണ്. || 
|-
| 272 || [[ഹെക്സാഡെക്കേയ്ൻ]] || ലേഖനം ഹെക്സാഡെക്കേയ്നെ വെറും 'രാസസംയുക്തം' എന്ന് മാത്രമേ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നുള്ളൂ; ഇത് ഒരു ആൽക്കെയ്ൻ ഹൈഡ്രോകാർബണാണെന്നും 'സെറ്റേയ്ൻ' (cetane) എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്നുവെന്നും സെറ്റേയ്ൻ സംഖ്യയുടെ പ്രാധാന്യവും ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലുള്ളത് മലയാളം ലേഖനത്തിൽ പരാമർശിക്കുന്നില്ല. || 
|-
| 273 || [[ഹെക്സാഡെക്കേയ്ൻ]] || കെംബോക്സിൽ ImageFile2 ആയി 'Hexadecane 3d.gif' ആണ് ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നത്; ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽ 'Hexadecane 3d.png' ആണുള്ളത്; GIF ഫയൽ കോമൺസിൽ ഇപ്പോൾ നിലവിലുണ്ടാകണമെന്നില്ല. || 
|-
| 274 || [[പ്രേം നസീറിനെ കാണ്മാനില്ല]] || വർഗ്ഗീകരണത്തിൽ വൈരുദ്ധ്യം: '1983-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ', '1984-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ' എന്നീ രണ്ട് വർഗ്ഗങ്ങളും ലേഖനത്തിലുണ്ട്; ഇൻഫോബോക്സിലും ആമുഖത്തിലും റിലീസ് തീയതി 1983 നവംബർ 25 ആണ് (ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലും ഇതേ വൈരുദ്ധ്യമുണ്ട്). || 
|-
| 275 || [[പ്രേം നസീറിനെ കാണ്മാനില്ല]] || ഇന്നസെന്റ് നിർമ്മാതാവായിരുന്നത് '1970-കളിലും 1980-കളുടെ തുടക്കത്തിലും' ആണെന്നാണ് ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സ്; മലയാളം ലേഖനം '1980-കളിൽ' എന്നു മാത്രമേ പറയുന്നുള്ളൂ. || 
|-
| 276 || [[പ്രേം നസീറിനെ കാണ്മാനില്ല]] || ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സ് പ്രകാരം 'Producer Mamachan' എന്ന നിർമ്മാതാവ് കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ചത് കൃഷ്ണൻകുട്ടി നായരാണ്; ഇന്നസെന്റ് സ്വന്തം വേഷത്തിലാണ് അഭിനയിച്ചത്. അതിനാൽ പ്രേം നവാസിനോട് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്ന നിർമ്മാതാവ് ഇന്നസെന്റ് ആണെന്ന കഥാസംഗ്രഹത്തിലെ പ്രസ്താവന ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നില്ല. || 
|-
| 277 || [[പ്രേം നസീറിനെ കാണ്മാനില്ല]] || താരനിര പട്ടികയിൽ ക്രമനമ്പറുകൾ (12, 13) ആവർത്തിക്കുന്നു; ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലുള്ള ഭരത് ഗോപി, അരൺമുള പൊന്നമ്മ, റീന, കനകലത തുടങ്ങിയ താരങ്ങൾ മലയാളം പട്ടികയിൽ ഇല്ല. || 
|-
| 278 || [[ഫ്രഗേറിയ നീൽജെറെൻസിസ്]] || 'രുചികരമല്ലാത്ത സ്വാദായതിനാൽ' വാണിജ്യമൂല്യമില്ല എന്ന പ്രസ്താവനയ്ക്ക് ഉദ്ധരിച്ച ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിൽ പിന്തുണയില്ല; സ്രോതസ്സ് പറയുന്നത് പീച്ചിന്റെ രുചി ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു എന്നാണ്. ഈ പ്രയോഗം തിരുത്തലിനു മുമ്പേ ഉള്ളതാണ്; സ്രോതസ്സുമായി ഒത്തുനോക്കണം. || 
|-
| 279 || [[ഫ്രഗേറിയ നീൽജെറെൻസിസ്]] || '2 ജോഡി' ക്രോമസോമുകൾ എന്ന പ്രയോഗം ശാസ്ത്രീയമായി കൃത്യമല്ല: 14 ക്രോമസോമുകളുള്ള ഡിപ്ലോയിഡിന് 7 ക്രോമസോമുകളുടെ രണ്ട് സെറ്റുകളാണ് (അതായത് 7 ജോഡികൾ) ഉള്ളത്, 2 ജോഡികളല്ല. || 
|-
| 280 || [[ഫ്രഗേറിയ നീൽജെറെൻസിസ്]] || അവലംബ വിഭാഗത്തിന്റെ തലക്കെട്ടുണ്ടെങ്കിലും &amp;#123;&amp;#123;Reflist&amp;#125;&amp;#125; അല്ലെങ്കിൽ &amp;lt;references /&amp;gt; ടാഗ് ലേഖനത്തിലില്ല; അതിനാൽ അടിക്കുറിപ്പുകൾ ശരിയായി പ്രദർശിപ്പിക്കപ്പെടണമെന്നില്ല. ഇത് മുമ്പേ ഉള്ള പ്രശ്നമാണ്. || 
|-
| 281 || [[ഫ്രഗേറിയ നീൽജെറെൻസിസ്]] || &amp;#123;&amp;#123;Speciesbox&amp;#125;&amp;#125; ഫലകത്തിനൊപ്പം കൈകൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച ടാക്സോബോക്സ് പട്ടികയും ലേഖനത്തിലുണ്ട്; ഇത് ഇൻഫോബോക്സിന്റെ ആവർത്തനമായതിനാൽ ഒരു എഡിറ്റർ ആ പട്ടിക നീക്കം ചെയ്യുന്നത് പരിഗണിക്കാം. || 
|-
| 282 || [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, നാഗ്പൂർ]] || ബിരുദാനന്തര വിഷയപ്പട്ടികയിൽ ഓർത്തോപീഡിക്‌സ് രണ്ടുതവണ ആവർത്തിക്കുന്നു; ഈ ആവർത്തനം ഇംഗ്ലീഷ് മൂലലേഖനത്തിലുമുണ്ട്. || 
|-
| 283 || [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, നാഗ്പൂർ]] || എം.ബി.ബി.എസ് സീറ്റുകളുടെ എണ്ണം (200) 2019–2020 വർഷത്തെ കണക്കാണ്; അവലംബമായ മെഡിക്കൽ കൗൺസിൽ ഓഫ് ഇന്ത്യ ലിങ്ക് 2016-ലെ ആർക്കൈവിൽ നിന്നുള്ള നിർജ്ജീവ കണ്ണിയാണ്, എംസിഐ-ക്ക് പകരം ഇപ്പോൾ നാഷണൽ മെഡിക്കൽ കമ്മീഷനാണ് നിലവിലുള്ളത്. || 
|-
| 284 || [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, നാഗ്പൂർ]] || പഴയ അക്കാദമിക്സ് ഭാഗത്തെ വികലമായ യാന്ത്രികപരിഭാഷാ വിഷയനാമങ്ങൾ ('റേഡിയേട്ടറി ഡയറിക്‌സറി', 'ഗൈഡിയോസിസ്‌റോളജി', 'റീപൈറിയോസിസ്') ഇംഗ്ലീഷ് മൂലം നോക്കി തിരുത്തിയിട്ടുണ്ട് (ജനറൽ സർജറി, ഒബ്സ്റ്റട്രിക്സ് &amp; ഗൈനക്കോളജി, റേഡിയോ ഡയഗ്നോസിസ്, റെസ്പിറേറ്ററി മെഡിസിൻ); പുനഃസ്ഥാപിച്ച പട്ടിക ഒരാൾ പരിശോധിക്കണം. || 
|-
| 285 || [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, നാഗ്പൂർ]] || മലയാളം ലേഖനത്തിൽ ഒരു വർഗ്ഗം മാത്രമേയുള്ളൂ (മഹാരാഷ്ട്രയിലെ മെഡിക്കൽ കോളേജുകൾ); ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽ കൂടുതൽ വർഗ്ഗങ്ങളുണ്ട്, എന്നാൽ അവിടത്തെ 'Indian organisations established in 1947' എന്ന വർഗ്ഗം 1968-ലെ സ്ഥാപനവർഷവുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നില്ല. || 
|-
| 286 || [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, നാഗ്പൂർ]] || ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽ &amp;#123;&amp;#123;disputed&amp;#125;&amp;#125; ടാഗും ഒരു എം.ആർ.ഐ സ്കാൻ പരസ്യക്കണ്ണിയടക്കമുള്ള പ്രചാരണസ്വഭാവമുള്ള ഉള്ളടക്കവുമുള്ളതിനാൽ, വസ്തുതകൾ ഒത്തുനോക്കുമ്പോൾ ഇംഗ്ലീഷ് മൂലം സൂക്ഷ്മതയോടെ ഉപയോഗിക്കണം. || 
|-
| 287 || [[മധുരൈ മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] || ഇൻഫോബോക്സിൽ ഡീൻ 'Dr. A.Rathinavel MS, MCh' എന്നാണ്; ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽ 'Dr. Arul Kumar Sundaresh' എന്നും — ഇവയിലൊന്ന് കാലഹരണപ്പെട്ടതാണ്. || 
|-
| 288 || [[മധുരൈ മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] || ഇൻഫോബോക്സിലെ വെബ്സൈറ്റ് http://www.mdmc.ac.in/ എന്നാണ്; ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽ http://www.mdmc.tn.gov.in/ എന്നാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. || 
|-
| 289 || [[മധുരൈ മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] || ആശുപത്രി അധ്യാപന ആശുപത്രിയായത് ആമുഖത്തിൽ 1954-ൽ എന്നും 'ക്ലിനിക്കൽ സേവനങ്ങൾ' ഭാഗത്ത് 1956-ൽ എന്നും പറയുന്നു — ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലുമുള്ള ആന്തരിക വൈരുദ്ധ്യമാണിത്. || 
|-
| 290 || [[മധുരൈ മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] || ക്യാമ്പസ് വിസ്തീർണ്ണം ഇൻഫോബോക്സിൽ 18.39 ഏക്കർ എന്നും ലേഖനഭാഗത്ത് 18.93 ഏക്കർ എന്നും പൊരുത്തക്കേടുണ്ട് — ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലും ഇതേ പിഴവുണ്ട്. || 
|-
| 291 || [[മധുരൈ മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] || ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലെ ദി ഹിന്ദു (2015, 2013) അവലംബങ്ങൾ മലയാളം ലേഖനത്തിലില്ല; &amp;lt;references /&amp;gt; ഭാഗം ശൂന്യമാണ്; ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ അവലംബം നഷ്ടപ്പെട്ട സ്ഥാനത്ത് ഒഴിഞ്ഞ ബുള്ളറ്റ് ('* ') അവശേഷിക്കുന്നു — ഇവയെല്ലാം പഴയ പതിപ്പിലേ ഉള്ളതാണ്. || 
|-
| 292 || [[മധുരൈ മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] || 1961-ൽ മെഡിക്കൽ കൗൺസിൽ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ അംഗീകാരം ലഭിച്ചെന്ന് പറയുന്നുണ്ടെങ്കിലും, അത് ഇപ്പോൾ നാഷണൽ മെഡിക്കൽ കമ്മീഷൻ ആണെന്ന് ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലേതുപോലെ സൂചിപ്പിക്കുന്നില്ല. || 
|-
| 293 || [[മധുരൈ മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] || thehindu.com-ലെ ('water-beds-donated-to-grh') അവലംബം ഫോർമാറ്റ് ചെയ്യാത്ത നഗ്ന യുആർഎൽ ആണ്; പ്രവർത്തനരഹിതമായിരിക്കാനും സാധ്യതയുണ്ട് — ഇത് മുൻപേ ഉള്ളതാണ്. || 
|-
| 294 || [[ജോസഫ് ആഷർമാൻ]] || പഴയ പതിപ്പിൽ 'curettage' എന്നത് 'രോഗശമനം' എന്നും 'Natan' എന്നത് 'നടന്റെ' എന്നും തെറ്റായി പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയിരുന്നു; പുതിയ പതിപ്പിൽ ഇവ 'ക്യൂററ്റേജ്', 'നാഥൻ' എന്നിങ്ങനെ തിരുത്തിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ലിപ്യന്തരണം ഒരാൾ പരിശോധിക്കുന്നത് നന്നായിരിക്കും. || 
|-
| 295 || [[ജോസഫ് ആഷർമാൻ]] || ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിലെ പരിപാലന വർഗ്ഗമായ &lt;nowiki&gt;[[Category:Articles with hCards]]&lt;/nowiki&gt; രണ്ട് പതിപ്പുകളിലും ലേഖനത്തിനുള്ളിൽ ഉണ്ട്; ഇത് മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ ആവശ്യമില്ല. || 
|-
| 296 || [[ജോസഫ് ആഷർമാൻ]] || ഇൻഫോബോക്സിലെ nationality കണ്ണിയുടെ ലക്ഷ്യം [[Israelis]] എന്ന ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയ തലക്കെട്ടാണ്; മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ ഇത് ചുവന്ന കണ്ണിയാകാൻ സാധ്യതയുണ്ട് (രണ്ട് പതിപ്പുകളിലും ഉണ്ട്). || 
|-
| 297 || [[ജോസഫ് ആഷർമാൻ]] || ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലുള്ള പല വർഗ്ഗങ്ങളും (ഉദാ: People from Příbram District, Burials at Nahalat Yitzhak Cemetery, Israeli gynaecologists, Israeli people of Czech descent) മലയാളം ലേഖനത്തിൽ ഇല്ല. || 
|-
| 298 || [[ജോസഫ് ആഷർമാൻ]] || ഇൻഫോബോക്സിലെ ജീവിതപങ്കാളിയുടെ പേര് (&amp;#123;&amp;#123;marriage&amp;#124;Malka Vilner&amp;#124;1921&amp;#125;&amp;#125;) രണ്ട് പതിപ്പുകളിലും ലിപ്യന്തരണം ചെയ്യാതെ കിടക്കുന്നു. || 
|-
| 299 || [[ഡേവിഡ് ഡേവിഡ് മിസ്റ്റർ ഡേവിഡ്]] || കഥാസംഗ്രഹത്തിൽ ആന്തരിക വൈരുദ്ധ്യം: ശിവശങ്കരനെ സിംഗിന്റെ ആളുകൾ കൊന്നതായി പറഞ്ഞശേഷം, അടുത്ത വാക്യത്തിൽ ശിവശങ്കരൻ ജയനെ കണ്ടുമുട്ടി സിംഗിന്റെ കൈകൾ തകർക്കുന്നതായി വരുന്നു; ഈ പിഴവ് ഇംഗ്ലീഷ് മൂലലേഖനത്തിൽ തന്നെയുള്ളതാണ് (സന്ദർഭമനുസരിച്ച് അത് ഡേവിഡ്/ജയൻ ആകേണ്ടതാണ്). || 
|-
| 300 || [[ഡേവിഡ് ഡേവിഡ് മിസ്റ്റർ ഡേവിഡ്]] || സംഗീതം രവീന്ദ്രന്റേതായിട്ടും ലേഖനം 'ജോൺസൺ സംഗീതം പകർന്ന ചലച്ചിത്രങ്ങൾ', 'ബിച്ചുതിരുമല- ജോൺസൺ ഗാനങ്ങൾ' എന്നീ വർഗ്ഗങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു — തെറ്റായ വർഗ്ഗീകരണം. || 
|}

[[വർഗ്ഗം:വിക്കിപീഡിയ പദ്ധതികൾ]]</text>
      <sha1>d1u9w8fl3g6zj9uxd6cbt2yzquu53yv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/നാലാം ബാച്ച്/വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ/2</title>
    <ns>4</ns>
    <id>670649</id>
    <revision>
      <id>4660832</id>
      <timestamp>2026-08-21T13:58:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Netha Hussain</username>
        <id>19313</id>
      </contributor>
      <comment>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നാലാം ബാച്ച് ഫലരേഖ</comment>
      <origin>4660832</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5715" sha1="n0v97u8ck40e4i9dks6gryc7g5px9zo" xml:space="preserve">{{Notice|ഇത് [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/നാലാം ബാച്ച്|നാലാം ബാച്ച് ഫലരേഖയുടെ]] ഉപതാളാണ്.}}
= നാലാം ബാച്ച് — ഉപയോക്താക്കൾ പരിശോധിക്കേണ്ട വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ (301–309) =

ഭാഷാതിരുത്തലിനിടെ കണ്ടെത്തിയതും AI മനഃപൂർവ്വം തൊടാത്തതുമായ പ്രശ്നങ്ങളാണ് ഇവ; ഇവ തിരുത്തേണ്ടത് ഉപയോക്താക്കളാണ്. മാതൃതാൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/നാലാം ബാച്ച്|നാലാം ബാച്ച് ഫലരേഖ]].

'''ഒരു പ്രശ്നം പരിഹരിച്ചാൽ''' ആ വരിയിലെ അവസാന കള്ളിയിൽ &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{done}} ~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; എന്നു ചേർക്കുക. പരിശോധിച്ചിട്ട് അതൊരു പ്രശ്നമല്ലെന്നു കണ്ടാൽ അക്കാര്യവും അവിടെത്തന്നെ ചുരുക്കി കുറിക്കുക.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! # !! ലേഖനം !! പ്രശ്നം !! style=&quot;width:11em&quot; | തീർത്തോ?
|-
| 301 || [[ഡേവിഡ് ഡേവിഡ് മിസ്റ്റർ ഡേവിഡ്]] || ഇൻഫോബോക്സ് ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനവുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നില്ല: ഛായാഗ്രഹണത്തിൽ സന്തോഷ് ശിവൻ വിട്ടുപോയിരിക്കുന്നു (ഇംഗ്ലീഷിൽ Santhosh Sivan-ഉം Anandakkuttan-ഉം); വിതരണം 'സേഫ് റിലീസ്' എന്നാണ്, ഇംഗ്ലീഷിൽ 'Sukumaran R.'; studio ഒഴിഞ്ഞുകിടക്കുന്നു. || 
|-
| 302 || [[ഡേവിഡ് ഡേവിഡ് മിസ്റ്റർ ഡേവിഡ്]] || ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനപ്രകാരം മുരളിയുടെ കഥാപാത്രം 'Mr. David (Shivashankaran)' ആണ്; മലയാളം താരനിരയിൽ 'ഡേവിഡ് (ശിവശങ്കരൻ)' എന്നു മാത്രമേയുള്ളൂ. || 
|-
| 303 || [[ഡേവിഡ് ഡേവിഡ് മിസ്റ്റർ ഡേവിഡ്]] || താരനിര പട്ടികയിൽ ക്രമനമ്പർ 15 ആറു വരികളിൽ ആവർത്തിക്കുന്നു (ടി പി രാധാമണി മുതൽ വിചിത്ര വരെ). || 
|-
| 304 || [[ഡേവിഡ് ഡേവിഡ് മിസ്റ്റർ ഡേവിഡ്]] || ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽ ദേവൻ (മോഹൻ), പറവൂർ ഭരതൻ (ദാസ്), ത്യാഗരാജൻ (സിംഗ്) എന്നിവരുടെ വേഷങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും മലയാളം താരനിരയിൽ ഇവരുടെ വേഷം ഒഴിഞ്ഞുകിടക്കുന്നു. || 
|-
| 305 || [[നികിത കനാനി]] || 'postgraduate certificate' എന്നത് 'ബിരുദാനന്തര ബിരുദം' എന്നും 'seconded post' എന്നത് 'രണ്ടാം സ്ഥാനം' എന്നും പഴയ പതിപ്പിൽ തെറ്റായി പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയിരുന്നു; പുതിയ പതിപ്പിൽ ഇവ ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിനനുസരിച്ച് തിരുത്തിയിട്ടുണ്ട്. || 
|-
| 306 || [[നികിത കനാനി]] || ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലെ 'Personal life' ഭാഗം (ഒരു മകനും മകളുമുണ്ട് എന്ന വിവരം) മലയാളം ലേഖനത്തിൽ ആദ്യമേ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല. || 
|-
| 307 || [[നികിത കനാനി]] || ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലെ ചില അവലംബങ്ങൾ (London Gazette, Pulse Today എന്നിവയിൽ നിന്നുള്ളവ) മലയാളം പതിപ്പിൽ വിട്ടുപോയിട്ടുണ്ട്; ചില വാക്യങ്ങൾ അവലംബമില്ലാതെ നിൽക്കുന്നു. || 
|-
| 308 || [[നികിത കനാനി]] || &lt;nowiki&gt;[[Category:Articles with hCards]]&lt;/nowiki&gt; എന്ന ഇംഗ്ലീഷ് വർഗ്ഗം മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ അസാധുവായ പരിഭാഷാ അവശിഷ്ടമാണ്; അതു നീക്കം ചെയ്യുന്നത് പരിഗണിക്കാം. || 
|-
| 309 || [[നികിത കനാനി]] || ലേഖനത്തിലെ ഏറ്റവും പുതിയ വിവരം 2022 ജൂലൈയിലേതാണ്; നിലവിലെ പദവി പരിശോധിച്ച് ലേഖനം കാലികമാക്കേണ്ടതുണ്ട്. || 
|}

[[വർഗ്ഗം:വിക്കിപീഡിയ പദ്ധതികൾ]]</text>
      <sha1>n0v97u8ck40e4i9dks6gryc7g5px9zo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/നാലാം ബാച്ച്</title>
    <ns>4</ns>
    <id>670650</id>
    <revision>
      <id>4660833</id>
      <timestamp>2026-08-21T13:58:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Netha Hussain</username>
        <id>19313</id>
      </contributor>
      <comment>പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നാലാം ബാച്ച് ഫലരേഖ</comment>
      <origin>4660833</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="76498" sha1="9iliwlrxc6sgpbew1lbdmdka92ifqbm" xml:space="preserve">{{Notice|ഇത് പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണ പദ്ധതിയുടെ നാലാം ബാച്ച് ഫലരേഖയാണ്. മാതൃപദ്ധതി: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]]. AI (ക്ലോഡ്) ഏജന്റുകളുടെ സഹായത്തോടെ, ഒരു ഉപയോക്താവിന്റെ മേൽനോട്ടത്തിൽ തയ്യാറാക്കിയത്.}}
= നാലാം ബാച്ച്: 100 ലേഖനങ്ങളുടെ പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം =

[[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം|പദ്ധതിരേഖയിലെ]] രീതിശാസ്ത്രം അനുസരിച്ച്, മുൻ ബാച്ചുകളിൽ ഉൾപ്പെടാത്ത അടുത്ത 100 ലേഖനങ്ങളാണ് ഇത്തവണ എടുത്തത് ([[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/മുഴുവൻ പട്ടിക|മുഴുവൻ പട്ടികയിലെ]] ക്രമസംഖ്യ 698–797; യന്ത്രപരിഭാഷ 96.2%–96.6%). ഇവയിൽ '''ഭാഷയും പരിഭാഷാപ്പിശകുകളും മാത്രമാണ്''' നിർമ്മിതബുദ്ധിയുടെ (Claude Fable 5) സഹായത്തോടെ മെച്ചപ്പെടുത്തിയത്; വസ്തുതകൾ, സംഖ്യകൾ, അവലംബങ്ങൾ, ഫലകങ്ങൾ, കണ്ണികൾ, വർഗ്ഗങ്ങൾ എന്നിവ തൊട്ടിട്ടില്ല. ഇംഗ്ലീഷ് മൂലലേഖനം ലഭ്യമായിടത്തെല്ലാം അതുമായി ഒത്തുനോക്കിയാണ് തിരുത്തിയത്. ഓരോ തിരുത്തും രണ്ടു പരിശോധനകൾ — കോഡ് നടത്തുന്ന ഘടനാപരിശോധനയും സ്വതന്ത്രമായ AI-പരിശോധനയും — കടന്നശേഷമാണ് സേവ് ചെയ്തിട്ടുള്ളത്. (തയ്യാറാക്കിയത്: 2026 ഓഗസ്റ്റ്.) ഈ ബാച്ചിലെ തിരുത്തുകൾ [[ഉപയോക്താവ്:AksharaBot|AksharaBot]] എന്ന യന്ത്ര അക്കൗണ്ടിൽനിന്നാണ് സേവ് ചെയ്തത് — [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രം/അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷകൾ/പുതിയ അപേക്ഷകൾ#AksharaBot|യന്ത്ര അംഗീകാര അപേക്ഷയിൽ]] 2026 ഓഗസ്റ്റ് 20-ന് അനുവദിച്ച പരീക്ഷണ ഓട്ടം അനുസരിച്ച്, ബോട്ട് ഫ്ലാഗ് ഇല്ലാതെ.

== സംഗ്രഹം ==

* ആകെ പരിശോധിച്ചത്: '''100 ലേഖനങ്ങൾ'''
* ഭാഷ തിരുത്തി സേവ് ചെയ്തത്: '''52'''
* ഭാഷ ഇതിനകം മെച്ചമായിരുന്നതിനാൽ തിരുത്തേണ്ടിവരാത്തത്: '''0'''
* പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞതിനാൽ സേവ് ചെയ്യാത്തത്: '''16''' (ഇവ ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കേണ്ടതുണ്ട്)
* തിരിച്ചുവിടൽ താളുകളും വലുപ്പം കൂടിയ ലേഖനങ്ങളുമായതിനാൽ ഒഴിവാക്കിയത്: '''32'''
* ഉപയോക്താക്കൾക്കായി രേഖപ്പെടുത്തിയ വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ: '''309''' (65 ലേഖനങ്ങളിൽ)

വരുത്തിയ മാറ്റങ്ങളെല്ലാം ഭാഷാപരം മാത്രമാണ്. ഓരോ തിരുത്തിന്റെയും diff നൽകിയിട്ടുണ്ട് — ആർക്കും അതു പരിശോധിക്കാം, തെറ്റു കണ്ടാൽ ഒറ്റ ക്ലിക്കിൽ മുൻപ്രാപനം ചെയ്യുകയുമാവാം.

== എന്തുകൊണ്ട് ചില തിരുത്തുകൾ തടയപ്പെട്ടു? ==

AI ഭാഷാതിരുത്തൽ നിർദ്ദേശിച്ച 16 ലേഖനങ്ങൾ സേവ് ചെയ്തിട്ടില്ല. രണ്ടു പരിശോധനാ ഘട്ടങ്ങളാണ് അവ തടഞ്ഞത്:

* '''ഘടനാപരിശോധന (കോഡ്) — 12 ലേഖനങ്ങൾ.''' സംഖ്യകൾ, കണ്ണികളുടെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ, ഫലകനാമങ്ങൾ, അവലംബങ്ങൾ, പുറംകണ്ണികൾ എന്നിവ അതേപടി നിലനിൽക്കണമെന്ന് നിർമ്മിതബുദ്ധിയല്ല, കോഡാണ് ഉറപ്പാക്കുന്നത്. ആകെ 99 തവണ സംഖ്യകളിലും 24 തവണ കണ്ണികളുടെ ലക്ഷ്യങ്ങളിലും വ്യത്യാസം കണ്ടെത്തി.
* '''സ്വതന്ത്ര AI-പരിശോധന — 7 ലേഖനങ്ങൾ''' (15 പ്രത്യേക പ്രശ്നങ്ങൾ, ശരാശരി ഒരു ലേഖനത്തിന് 2.1). ഭാഷ മാത്രം മാറ്റിയോ എന്ന് രണ്ടാമതൊരു AI പരിശോധിക്കുന്നു. ഏറ്റവും കൂടുതൽ കണ്ടത്: മൂലലേഖനത്തിലില്ലാത്ത വിവരം ചേർത്തത് (3 ലേഖനങ്ങൾ), ഭാഷയ്ക്കപ്പുറം വസ്തുതാതിരുത്തൽ നടത്തിയത് (1), ഫലകം/ഇൻഫോബോക്സ് ഉള്ളടക്കം മാറ്റിയത് (4), അർത്ഥവ്യത്യാസം (1), വിവരനഷ്ടം (1), പുതിയ മലയാളം തന്നെ തെറ്റായത് (0).

ഇവയിൽ നല്ലൊരു പങ്കും AI ''ശരിയായ'' തിരുത്ത് നിർദ്ദേശിച്ചതുകൊണ്ടാണ് തടയപ്പെട്ടത് — ഇംഗ്ലീഷ് മൂലലേഖനവുമായി ഒത്തുനോക്കി വസ്തുത തിരുത്താൻ ശ്രമിച്ചത്. പക്ഷേ ഈ പദ്ധതിയുടെ അധികാരപരിധി '''ഭാഷ മാത്രമാണ്''', അതിനാൽ അത്തരം മാറ്റങ്ങൾ മനുഷ്യാനുമതിയില്ലാതെ സേവ് ചെയ്യുന്നില്ല. ഈ ലേഖനങ്ങൾ 'കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ്' എന്ന് അടയാളപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്; ആർക്കും അവ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്താം.

== ലേഖനങ്ങളും തിരുത്തുകളും ==

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! # !! ലേഖനം !! മൂലലേഖനം !! diff !! സ്ഥിതി !! മാറ്റങ്ങൾ
|-
| 1 || [[Vidita Vaidya]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല
|-
| 2 || [[രാജീവ് (തമിഴ് നടൻ)]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല
|-
| 3 || [[കലൈഞ്ജർ ടി.വി.]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല
|-
| 4 || [[V. Mohan]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല
|-
| 5 || [[തമിഴ് ബ്രഹ്മി]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല
|-
| 6 || [[Gursaran Talwar]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല
|-
| 7 || [[വിഷ്ണു ഗുപ്ത]] || [[:en:Vishnu Gupta|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660756|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ഇൻഫോബോക്സിലെ ഇംഗ്ലീഷ് വാചകങ്ങൾ മലയാളമാക്കി ('Indian' → 'ഇന്ത്യൻ'); വ്യാകരണം തെറ്റിയ വാക്യങ്ങൾ സ്വാഭാവിക മലയാളത്തിൽ പുനഃരചിച്ചു; 'അവൻ' എന്നത് 'ഇദ്ദേഹം' എന്നാക്കി; 'ട്രമ്പ്' എന്ന അക്ഷരത്തെറ്റ് 'ട്രംപ്' എന്നു തിരുത്തി; 'പരാമർശങ്ങൾ' എന്ന തലക്കെട്ട് 'അവലംബം' എന്നാക്കി.
|-
| 8 || [[കേന്ദ്രപാര ലോകസഭാ മണ്ഡലം .]] || [[:en:Kendrapara Lok Sabha constituency|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660757|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || സ്ഥലനാമ-വ്യക്തിനാമ അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി ('കേന്ദ്രപാറ'→'കേന്ദ്രപാര', 'സമന്താരെ'→'സമന്താരായ്', 'ജനത ഡെബ്'→'ജനതാദൾ'); 'ഡിലിമിറ്റേഷൻ'→'അതിർത്തി പുനർനിർണയം', 'അസംബ്ലി'→'നിയമസഭാ' എന്നിങ്ങനെ മലയാളപദങ്ങളാക്കി; തീയതിശൈലി ('2018 ജൂൺ 14-ന്') ഏകീകരിച്ചു; 'പരാമർശങ്ങൾ' എന്ന തലക്കെട്ട് 'അവലംബം' ആക്കി; അനാവശ്യ ഇടയകലങ്ങൾ നീക്കി.
|-
| 9 || [[ഡോ. രാധാകൃഷ്ണൻ ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] || [[:en:Dr. Radhakrishnan Government Medical College|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660759|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ഇൻഫോബോക്സിലെ അക്ഷരപ്പിശകുകൾ തിരുത്തി ('കോളേജ്e, ഹമിർപൂർ' → 'കോളേജ്, ഹമീർപൂർ'; 'യാദവ്മ' → 'യാദവ്'); 'ഈ കോളേജ്' → 'ഈ കോളേജിനെ' എന്ന വിഭക്തി തിരുത്തി; 'റേഞ്ചുകളിലാണ്' → 'മലനിരകളിലാണ്', 'ഏറ്റെടുക്കുന്നു' → 'നടത്തുന്നു' എന്നിങ്ങനെ പദപ്രയോഗം മെച്ചപ്പെടുത്തി; വാക്യഘടന ലളിതമാക്കി; 'പുറം കണ്ണികൾ' → 'പുറംകണ്ണികൾ' എന്നാക്കി.
|-
| 10 || [[പോഗോ (ടിവി ചാനൽ)]] || [[:en:Pogo (TV channel)|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660760|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || വാക്യഘടനയും പദക്രമവും സ്വാഭാവികമാക്കി; 'ശ്രദ്ധ തിരിക്കുന്നു' എന്നത് 'ശ്രദ്ധ തിരിച്ചു' എന്നു ക്രിയാകാലം തിരുത്തി; 'ബ്ലോഗായി' എന്ന അക്ഷരത്തെറ്റ് 'ബ്ലോക്കായി' എന്നാക്കി; അവലംബത്തിനു മുമ്പുള്ള അനാവശ്യ ഇടങ്ങൾ നീക്കി; 'അവലംബങ്ങൾ' എന്ന തലക്കെട്ട് 'അവലംബം' എന്നാക്കി.
|-
| 11 || [[അൽ ഫാറാബി]] || [[:en:Al-Farabi|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660761|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ഇൻഫോബോക്സിലെ ഇംഗ്ലീഷ് കണ്ണികൾക്ക് മലയാളം പേരുകൾ ചേർത്തു (ഉദാ: 'Damascus'→'ഡമാസ്കസ്', 'aged around 80'→'ഏകദേശം 80 വയസ്സ്'); 'ലഭിച്ചതായി കാണാം'→'രചിച്ചിട്ടുണ്ട്', 'വളരെ കുറഞ്ഞ'→'വളരെ കുറച്ച്', 'അവയുടെ സംരക്ഷണം എന്ന പ്രക്രിയ നടപ്പിലാക്കപ്പെട്ടു'→'അവ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടു' എന്നിങ്ങനെ പ്രയോഗങ്ങൾ സ്വാഭാവികമാക്കി; കൂടിക്കലർന്നിരുന്ന രണ്ട് അവലംബങ്ങൾ വേർതിരിച്ചു ശരിയാക്കി; 'അവലംബങ്ങൾ' എന്ന തലക്കെട്ട് 'അവലംബം' എന്നാക്കി.
|-
| 12 || [[ഒരു യാത്രാമൊഴി]] || [[:en:Oru Yathramozhi|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660762|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || യാന്ത്രികപരിഭാഷാശൈലിയിലുള്ള വാക്യങ്ങൾ സ്വാഭാവിക മലയാളത്തിലാക്കി; 'ഉത്പാദനം', 'പ്രകാശനം' എന്നീ തലക്കെട്ടുകൾ 'നിർമ്മാണം', 'റിലീസ്' എന്നാക്കി; 'പയനതിൻ മോഷി'→'പയണത്തിൻ മൊഴി', 'സുബ്രമണ്യം'→'സുബ്രഹ്മണ്യം' തുടങ്ങിയ പേരുകൾ തിരുത്തി; 'വി.ബി.കെ.' പോലുള്ള ചുരുക്കെഴുത്തുകളിലെയും ചിഹ്നങ്ങളിലെയും അക്ഷരത്തെറ്റുകളും ഏകീകരിച്ചു
|-
| 13 || [[ലോകമാന്യ തിലക് മുനിസിപ്പൽ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ജനറൽ ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Lokmanya Tilak Municipal Medical College and General Hospital|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട്
|-
| 14 || [[ശുഭയാത്ര]] || [[:en:Shubhayathra|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660763|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ആമുഖവാക്യത്തിന്റെ പദക്രമം സ്വാഭാവികമാക്കി; 'തിർക്കഥ'→'തിരക്കഥ', 'മിനുട്ട്'→'മിനിറ്റ്' തുടങ്ങിയ അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി; 'പ്ലോട്ട്'→'കഥാസംഗ്രഹം', 'പാട്ടരങ്ങ്'→'ഗാനങ്ങൾ', 'പരാമർശങ്ങൾ'→'അവലംബം', 'ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ'→'പുറംകണ്ണികൾ' എന്നിങ്ങനെ തലക്കെട്ടുകൾ മാറ്റി; 'രാമന്റെ കുട്ടി'→'രാമന്റെ മകൾ' എന്നു വ്യക്തമാക്കി; വിരാമചിഹ്നങ്ങളും അകലവും ക്രമീകരിച്ചു.
|-
| 15 || [[ശാന്തി വില്യംസ് (നടി)]] || [[:en:Shanthi Williams|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660764|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ഇൻഫോബോക്സ് വിവരങ്ങളും കഥാപാത്രനാമങ്ങളും പട്ടികത്തലക്കെട്ടുകളും ഇംഗ്ലീഷിൽനിന്ന് മലയാളത്തിലാക്കി ('Rani's mother' → 'റാണിയുടെ അമ്മ'); '1970 ൽ' → '1970-ൽ' എന്ന ശൈലി ഏകീകരിച്ചു; 'തമിഴരാസു' → 'തമിഴരശു' അക്ഷരത്തെറ്റും പുരസ്കാരവാക്യത്തിലെ വ്യാകരണവും തിരുത്തി; ശീർഷകങ്ങൾ 'അവലംബം', 'പുറംകണ്ണികൾ' എന്നാക്കി; അവലംബങ്ങൾക്കു മുമ്പുള്ള അനാവശ്യ ഇടം നീക്കി.
|-
| 16 || [[ബൽവന്ത് മോരേശ്വർ പുരന്ദരെ]] || [[:en:Babasaheb Purandare|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660765|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || Infobox-ലെ ഇംഗ്ലീഷ് വിവരങ്ങൾ മലയാളത്തിലാക്കി; 'ജന്ത രാജ'→'ജാനത രാജ', 'മറാത്ത'→'മറാഠ' എന്നിങ്ങനെ പേരുകൾ തിരുത്തി; 'അദ്ദേഹത്ത ആദരിച്ചുെ' പോലുള്ള അക്ഷരപ്പിശകുകളും ചിഹ്നപ്പിഴവുകളും ശരിയാക്കി; അവ്യക്ത വാക്യങ്ങൾ പുനഃക്രമീകരിച്ചു; മരണത്തീയതി 'മരണം:' എന്നു വേർതിരിച്ചു; 'അവളുടെ'→'അവരുടെ'; തലക്കെട്ടുകൾ ('അവലംബം') മാനകമാക്കി.
|-
| 17 || [[മധുരനാരങ്ങ (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Madhura Naranga|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660766|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || 'പ്ലോട്ട്', 'കാസ്റ്റ്', 'ശബ്ദട്രാക്ക്' തുടങ്ങിയ തലക്കെട്ടുകൾ 'കഥാസംഗ്രഹം', 'അഭിനേതാക്കൾ', 'ഗാനങ്ങൾ' എന്നാക്കി; യാന്ത്രികവിവർത്തന വാക്യങ്ങൾ സ്വാഭാവിക മലയാളത്തിലാക്കി ('ഫാമിലി ഡ്രാമ' → 'കുടുംബ ചിത്രം'); 'റഫീഖ്' → 'അഷ്റഫ്', 'സലീമിക്ക' → 'സലിം' എന്നിങ്ങനെ പേരുകൾ ഏകീകരിച്ചു; ഗാനപ്പട്ടികയിലെ അധിക &amp;lt;br /&amp;gt; ടാഗുകളും അവലംബങ്ങൾക്കു മുമ്പുള്ള അനാവശ്യ സ്പേസും നീക്കി.
|-
| 18 || [[Charles R. Drew]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല
|-
| 19 || [[കെ. ലക്ഷ്മണ]] || [[:en:K. Lakshmana|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട്
|-
| 20 || [[കൃഷ്ണപ്പരുന്ത് (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Krishnapparunthu|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660767|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ആമുഖവാക്യത്തിന്റെ ഘടന സ്വാഭാവികമാക്കി മാറ്റിയെഴുതി; 'പൂറംകണ്ണികൾ' എന്ന അക്ഷരത്തെറ്റ് 'പുറംകണ്ണികൾ' എന്നു തിരുത്തി; ഗായകനാമങ്ങൾക്കിടയിൽ കോമ ചേർത്തു; 'പി ജയചന്ദ്രൻ' എന്നത് 'പി. ജയചന്ദ്രൻ' എന്നു ഏകീകരിച്ചു; അക്ഷരവിടവുകൾ ക്രമീകരിച്ചു.
|-
| 21 || [[രാജേന്ദ്ര മെമ്മോറിയൽ റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]] || [[:en:Rajendra Memorial National Institute of Health Research|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660768|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || 'ആരോഗ്യ മന്ത്രാലയം' എന്നത് 'ആരോഗ്യ കുടുംബക്ഷേമ മന്ത്രാലയം' എന്ന് പൂർണ്ണമാക്കി; 'പാറ്റ്ന' എന്നത് 'പട്‌ന' എന്നും 'പ്രസിഡന്റ്' എന്നത് 'രാഷ്ട്രപതി' എന്നും തിരുത്തി; 'ഹർകിരത് സിങ്ങിന്റെ പയനിയർ' പോലുള്ള യാന്ത്രിക വാക്യങ്ങൾ സ്വാഭാവിക മലയാളത്തിലാക്കി; അകലം, ചിഹ്നങ്ങൾ, കണ്ണി-ലേബലുകൾ എന്നിവയും ശരിയാക്കി.
|-
| 22 || [[എയർ ഇന്ത്യാ വിമാനം 1344]] || [[:en:Air India Express Flight 1344|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട്
|-
| 23 || [[Mary Scharlieb]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല
|-
| 24 || [[Sajid Javid]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല
|-
| 25 || [[Jagat Ram]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല
|-
| 26 || [[M]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല
|-
| 27 || [[ഇംഗ കോർട്ടെ]] || [[:en:Inga Koerte|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660769|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || 'ന്യൂറോറഡിയോളജിസ്റ്റ്' എന്നത് 'ന്യൂറോശാസ്ത്രജ്ഞ' എന്നും 'പോസ്റ്റ്-ഡോക്ടറൽ ഫെലോഷിപ്പ്' എന്നത് 'ഹാബിലിറ്റേഷൻ' എന്നും തിരുത്തി; 'കരിയർ' എന്നത് 'ഔദ്യോഗിക ജീവിതം' എന്നാക്കി; 'അവളുടെ' എന്നത് 'തന്റെ' എന്നാക്കി; വാക്യഘടന സ്വാഭാവികമാക്കി; ഇംഗ്ലീഷ് പേരുകൾ മലയാളത്തിലേക്ക് ലിപ്യന്തരണം ചെയ്തു; അവലംബങ്ങൾക്കു മുമ്പുള്ള അനാവശ്യ ഇടങ്ങൾ നീക്കി.
|-
| 28 || [[പ്രഗതി സിംഗ്]] || [[:en:Pragati Singh|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660770|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || 'അസെക്ഷ്വൽ', 'പബ്ലിക് ഹെൽത്ത്' തുടങ്ങിയ ഇംഗ്ലീഷ് പദങ്ങൾ 'അലൈംഗികതാ', 'പൊതുജനാരോഗ്യ' എന്നാക്കി; 'ഉദ്യോഗസ്ഥനും' എന്നത് 'ഉദ്യോഗസ്ഥയും' എന്നും 'അവൾ' എന്നത് 'അവർ' എന്നും തിരുത്തി; '2011 ൽ' → '2011-ൽ' എന്ന രീതിയിൽ ചിഹ്നനവും അവലംബങ്ങൾക്കു മുമ്പുള്ള അധിക ഇടവും ശരിയാക്കി; അവ്യക്തവാക്യങ്ങൾ പുനഃക്രമീകരിച്ചു.
|-
| 29 || [[ഫ്രെഡ്രിക്ക് ഷൗട്ട]] || [[:en:Friedrich Schauta|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660771|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || പേരിന്റെ ലിപ്യന്തരണം ഏകീകരിച്ചു ('ഫ്രെഡറിക്' → 'ഫ്രെഡ്രിക്ക്'); തീയതികൾ മലയാളരീതിയിലാക്കി ('15 ജൂലൈ 1849' → '1849 ജൂലൈ 15'); 'നിർജ്ജലീകരണം' എന്ന തെറ്റായ പരിഭാഷ 'ഉച്ഛേദനം' ആക്കി; 'ഗര്ഭപാത്രവും' → 'ഗർഭപാത്രവും' പോലുള്ള അക്ഷരത്തെറ്റുകളും അകല-ചിഹ്നന പിശകുകളും തിരുത്തി; വാക്യഘടന സ്വാഭാവികമാക്കി.
|-
| 30 || [[കലാൾപട]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല
|-
| 31 || [[ലോക മൃഗദിനം]] || — || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട്
|-
| 32 || [[ഹർറത്  ഖൈബർ]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല
|-
| 33 || [[സത്യസായി സംഘടന]] || [[:en:Sri Sathya Sai International Organization|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട്
|-
| 34 || [[കമ്മിൻസ്]] || [[:en:Cummins|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട്
|-
| 35 || [[ആലമ്പാടി]] || [[:en:Alambadi (cattle)|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660772|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || 'ആലമ്പടി' എന്ന അക്ഷരത്തെറ്റ് 'ആലമ്പാടി' എന്നാക്കി; വാക്യഘടന സ്വാഭാവികമാക്കി ('ഉഴവു മൃഗമായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന' → 'ഉഴവുമൃഗമായാണ് ഇതിനെ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്'); ആവർത്തിച്ച 'വിദേശ വിദേശ' ശരിയാക്കി; 'റേസിംഗ്', 'ക്രോസ്ബ്രെഡ്', 'ബ്രീഡർമാർ' എന്നിവ 'ഓട്ടമത്സരം', 'സങ്കരയിനം', 'കന്നുകാലി വളർത്തുന്നവർ' എന്നാക്കി; 'പരാമർശങ്ങൾ' എന്ന തലക്കെട്ട് 'അവലംബം' ആക്കി.
|-
| 36 || [[ഹരിയാണ്വി പശു]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല
|-
| 37 || [[അമ്മേ ഭഗവതി]] || [[:en:Amme Bhagavathi|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660773|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി ('ചോട്ടാനിക്കര ഭാഗവതി'→'ചോറ്റാനിക്കര ഭഗവതി', 'അമ്മെ'→'അമ്മേ', 'ശിവൻ കുട്ടി'→'ശിവൻകുട്ടി'); ഇംഗ്ലീഷ് പദങ്ങൾ മലയാളമാക്കി ('Devi Productions'→'ദേവി പ്രൊഡക്ഷൻസ്'); വാക്യഘടനയും ചിഹ്നനവും ശരിയാക്കി; തലക്കെട്ടുകൾ 'അവലംബം', 'പുറംകണ്ണികൾ' എന്നാക്കി.
|-
| 38 || [[ശിവതാണ്ഡവം (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Siva Thandavum|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660775|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || 'ജെ വില്യംസ്' എന്നത് 'ജെ. വില്യംസ്' എന്ന് കുത്ത് ചേർത്തു; 'കമലഹാസൻ' എന്ന പ്രദർശനനാമം 'കമൽ ഹാസൻ' എന്ന് ഏകീകരിച്ചു; 'പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ' എന്ന തലക്കെട്ട് 'പുറംകണ്ണികൾ' എന്നാക്കി.
|-
| 39 || [[നാഗാലാൻഡിലെ ജില്ലകളുടെ പട്ടിക]] || [[:en:List of districts of Nagaland|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660776|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ഇംഗ്ലീഷ് പദങ്ങൾ മലയാളമാക്കി ('Seat'→'ആസ്ഥാനം', 'Zünheboto'→'സുൻഹെബോട്ടോ'); ജില്ലാനാമങ്ങൾ ശരിയാക്കി ('ത്സെമിനി'→'ത്സെമിനിയു', 'നോക്ലക്'→'നോക്‌ലാക്ക്'); ആമുഖത്തിലെ അബദ്ധപ്പട്ടിക 'വോക്‌ബോഹെറ്റോ, വോക്‌ബോഹാ, വോ' എന്നത് 'വോഖ, സുൻഹെബോട്ടോ' എന്നാക്കി; 'കൊത്തിയെടുത്ത' എന്ന പദാനുപദ പ്രയോഗം 'വേർപെടുത്തി' എന്നാക്കി; വാക്യഘടനയും ചിഹ്നനവും മെച്ചപ്പെടുത്തി.
|-
| 40 || [[സിവിൽ ഹോസ്പിറ്റൽ, ഐസ്വാൾ]] || [[:en:Civil Hospital, Aizawl|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട്
|-
| 41 || [[കുർദ്ദിഷ് സിനിമ]] || [[:en:Kurdish cinema|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660777|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || യന്ത്രവിവർത്തനത്തിലെ അവ്യക്ത വാക്യങ്ങൾ പുനഃക്രമീകരിച്ചു; പേരുകളുടെ ലിപ്യന്തരണം ശരിയാക്കി ('യെൽമാസ് ഗാനി' → 'യിൽമാസ് ഗുനെയ്', 'കാസിം Öz' → 'കാസിം ഓസ്'); ചലച്ചിത്രനാമങ്ങൾ തിരുത്തി ('വോഡ്ക നാരങ്ങ' → 'വോഡ്ക ലെമൺ'); 'സംസ്ഥാനം' എന്നത് 'രാഷ്ട്രം/ഭരണകൂടം' ആക്കി; 'ഭൂമി' അവാർഡ് 'എമ്മി' ആക്കി; 'പരാമർശങ്ങൾ' എന്ന തലക്കെട്ട് 'അവലംബം' ആക്കി.
|-
| 42 || [[കോ ഫി ഫി ലേ]] || [[:en:Ko Phi Phi Le|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660778|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി ('ചതരുശ്ര' → 'ചതുരശ്ര', 'ഫോർഡ്' → 'ഫ്യോർഡ്'); ദ്വീപിന്റെ പേര് 'കോ ഫി ഫൈ ലെ' എന്നതിൽ നിന്ന് 'കോ ഫി ഫി ലേ' എന്ന് ഏകീകരിച്ചു; 'കുറഞ്ഞ വേലിയേറ്റം' 'വേലിയിറക്ക'മാക്കി; 'ട്വന്റ്റീത് ഫോക്സ് സെഞ്ച്വറി' 'ട്വന്റിയത്ത് സെഞ്ച്വറി ഫോക്സ്' ആക്കി; വാക്യഘടനയും ചിഹ്നനവും അനാവശ്യ ഇടങ്ങളും ശരിയാക്കി.
|-
| 43 || [[തേനി മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] || [[:en:Theni Medical College|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660779|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ഇൻഫോബോക്സിലെ ഇംഗ്ലീഷ് പദങ്ങൾ മലയാളമാക്കി ('Rural'→'ഗ്രാമീണം', '100 per year'→'പ്രതിവർഷം 100'); അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി ('ഗവണ്മെന്റ്'→'ഗവൺമെന്റ്', 'ഡർമെറ്റോളജി'→'ഡെർമറ്റോളജി'); ചുരുക്കെഴുത്തുകൾ മലയാളലിപിയിലാക്കി ('OG'→'ഒ.ജി.', 'ART'→'എ.ആർ.ടി.'); 'NH 85' ദേശീയപാത 85 എന്നാക്കി; വാക്യഘടനയും ചിഹ്നനവും മെച്ചപ്പെടുത്തി; ഒഴിഞ്ഞ ബുള്ളറ്റ് നീക്കി.
|-
| 44 || [[മുഹമ്മദ് ബിൻ അബ്ദുൾ അസീസ് അൽ സൗദ്]] || [[:en:Muhammad bin Abdulaziz Al Saud|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660780|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || തെറ്റായ പരിഭാഷകൾ തിരുത്തി ('മാറ്റിവയ്ക്കുകയും' → 'അത് മാനിക്കുകയും'; 'ഓഫീസ് സ്ഥാപിച്ചു' → 'പദവി നിലവിൽ വന്നു'; 'മനുഷ്യസ്‌നേഹി' → 'ജീവകാരുണ്യപ്രവർത്തകൻ'); ഇംഗ്ലീഷ് അടിക്കുറിപ്പുകൾ മലയാളത്തിലാക്കി; ക്രിയാകാലം തിരുത്തി ('മകനാണ്' → 'മകനായിരുന്നു'); അവലംബങ്ങൾക്കു മുമ്പുള്ള അധിക ഇടങ്ങളും ചിഹ്നങ്ങളും വാക്യഘടനയും ശരിയാക്കി
|-
| 45 || [[Ranbaxy Laboratories]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല
|-
| 46 || [[ഒറീസയിലെ ജില്ലകളുടെ പട്ടിക]] || [[:en:List of districts of Odisha|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660781|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || പട്ടികയിലെ ഇംഗ്ലീഷ് ജില്ലാനാമങ്ങളും തലക്കെട്ടുകളും മലയാളത്തിലാക്കി; 'സെൻട്രൽ', 'സതേൺ' എന്നിവ 'മധ്യ', 'തെക്കൻ' ആക്കി; 'ഒറീസയെ' → 'ഒഡീഷയെ', 'സംബൽപൂർ' → 'സംബാൽപൂർ', 'ദിയോഗർ' → 'ദേബാഗർ' എന്നിങ്ങനെ സ്ഥലനാമങ്ങൾ ഏകീകരിച്ചു; ആവർത്തിച്ച കുത്തുകളും ഇടകലർന്ന വാക്യങ്ങളും തിരുത്തി വ്യക്തമാക്കി.
|-
| 47 || [[19019/19020 ബാന്ദ്ര ടെർമിനസ് - ഡറാഡൂൺ എക്സ്പ്രസ്]] || [[:en:Bandra Terminus–Haridwar Express|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട്
|-
| 48 || [[അരുണാചൽ ഈസ്റ്റ് ലോക്സഭാ മണ്ഡലം .]] || [[:en:Arunachal East Lok Sabha constituency|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660782|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || തെറ്റായ ലിപ്യന്തരണങ്ങൾ ശരിയാക്കി ('തുതിന്ഗ്' → 'ടുട്ടിങ്', 'ഛൊവ്കമ്' → 'ചൗഖാം'); 'സ്വതന്ത്രം' എന്നത് 'സ്വതന്ത്രൻ' ആക്കി; അനാവശ്യ ബോൾഡും ബ്രാക്കറ്റും നീക്കി വാക്യഘടന മെച്ചപ്പെടുത്തി; 'പരാമർശങ്ങൾ', 'ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ' എന്നിവ 'അവലംബം', 'പുറംകണ്ണികൾ' എന്നീ മാനക തലക്കെട്ടുകളാക്കി.
|-
| 49 || [[Birendra Nath Mallick]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല
|-
| 50 || [[കോറി തിരവെട്ടി]] || [[:en:Cory's shearwater|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660783|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || യാന്ത്രികവിവർത്തനപ്പിഴവുകൾ തിരുത്തി ('വിമാനത്തിൽ' → 'പറക്കുന്നതിനിടെ', 'നേരിയ മലിനീകരണം' → 'പ്രകാശ മലിനീകരണം'); 'ഷിയർവാട്ടർ', 'ശെഅര്വതെര്' എന്നിവ 'തിരവെട്ടി' ആക്കി; ഇംഗ്ലീഷ് അടിക്കുറിപ്പുകളും അവശിഷ്ട ഇംഗ്ലീഷ് വാക്യങ്ങളും മലയാളത്തിലാക്കി; വ്യാകരണവും വാക്യഘടനയും ശരിയാക്കി.
|-
| 51 || [[വില്യം സ്മെല്ലി (ഒബ്സ്റ്റട്രീഷൻ)]] || [[:en:William Smellie (obstetrician)|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660785|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || സ്ഥലനാമങ്ങളുടെ ലിപ്യന്തരണം ശരിയാക്കി ('ലനർക്ക്'→'ലാനാർക്ക്', 'വിഷാ'→'വിഷോ'); 'കരിയർ'→'ഔദ്യോഗിക ജീവിതം' പോലുള്ള ഇംഗ്ലീഷ് കടങ്ങൾ മാറ്റി; തെറ്റായ പരിഭാഷകൾ തിരുത്തി ('അനുചിതമല്ലെന്ന്'→'അനുചിതമാണെന്ന്'); തീയതിക്രമം മലയാളരീതിയിലാക്കി; വാക്യഘടന സ്വാഭാവികമാക്കി; അവലംബങ്ങൾക്കു മുമ്പുള്ള അനാവശ്യ ഇടം നീക്കി.
|-
| 52 || [[സിൽഹെറ്റ് വിമൻസ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] || [[:en:Sylhet Women's Medical College|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660786|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || 'മെഡിക്കൽ സ്കൂളാണ്' എന്നത് 'മെഡിക്കൽ കോളേജാണ്' എന്നും 'സ്ത്രീ വിദ്യാർത്ഥികൾ' എന്നത് 'വിദ്യാർത്ഥിനികൾ' എന്നും തിരുത്തി; 'സെൻട്രൽ' എന്നത് 'മധ്യ' എന്നാക്കി; വാക്യഘടന സ്വാഭാവികമാക്കി; അധിക ഇടങ്ങളും അവലംബങ്ങൾക്കു മുമ്പുള്ള ഇടങ്ങളും നീക്കി; 'റഫറൻസുകൾ', 'ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ' എന്നിവ 'അവലംബം', 'പുറംകണ്ണികൾ' എന്ന മലയാളം ശീർഷകങ്ങളാക്കി.
|-
| 53 || [[കാർട്ടൂൺ നെറ്റ്‌വർക്ക്]] || [[:en:Cartoon Network|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട്
|-
| 54 || [[തിരുനെൽവേലി മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] || [[:en:Tirunelveli Medical College|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660787|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || 'ടൈപ്പ്'→'തരം', 'എംബ്ലം'→'ചിഹ്നം' എന്നിങ്ങനെ ഇംഗ്ലീഷ് പദങ്ങൾ മലയാളമാക്കി; 'പത്തോളജി'→'പാത്തോളജി', 'ടീച്ചനോളജി'→'ടെക്നോളജി' എന്നീ അക്ഷരത്തെറ്റുകളും 'മധുര'→'മധുരൈ', 'പാളയംകോട്ട'→'പാളയംകോട്ടൈ' എന്നീ സ്ഥലനാമങ്ങളും തിരുത്തി; വാക്യഘടന മെച്ചപ്പെടുത്തി; ചിഹ്നനവും ഇടയകലവും ക്രമീകരിച്ചു.
|-
| 55 || [[C. Balakrishnan]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല
|-
| 56 || [[ആനി ഗ്രീനൗ]] || [[:en:Anne Greenough|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660788|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ജനനത്തീയതിയുടെ വാക്യഘടന സ്വാഭാവികമാക്കി ('ജനനം ഓഗസ്റ്റ് 1954' → '1954 ഓഗസ്റ്റിൽ ... ജനനം'); നീണ്ട ആമുഖവാക്യം രണ്ടായി പിരിച്ചെഴുതി; 'അടയാളങ്ങൾ' → 'സൂചകങ്ങൾ' എന്ന പദം മാറ്റി; അവലംബങ്ങൾ വാക്യാന്ത്യത്തിലേക്ക് മാറ്റി അകലം ക്രമീകരിച്ചു; 'റഫറൻസുകൾ' → 'അവലംബം' എന്നിങ്ങനെ തലക്കെട്ടുകൾ മലയാളീകരിച്ചു.
|-
| 57 || [[യൂറോപ്യൻ സൊസൈറ്റി ഓഫ് ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ഓങ്കോളജി]] || [[:en:European Society of Gynaecological Oncology|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട്
|-
| 58 || [[റോക്ക് &amp; റോൾ  (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Rock n' Roll (2007 film)|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660789|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || 'പ്ലോട്ട്', 'പരാമർശങ്ങൾ' എന്നീ തലക്കെട്ടുകൾ 'ഇതിവൃത്തം', 'അവലംബം' ആക്കി; 'ക um മുദി' → 'കൗമുദി', 'out ട്ട് and ട്ട്' തുടങ്ങിയ യന്ത്രവിവർത്തനപ്പിശകുകൾ തിരുത്തി; 'മിനുട്ട്' → 'മിനിറ്റ്', 'ചന്ദമമ' → 'ചന്ദമാമ' എന്നിങ്ങനെ അക്ഷരത്തെറ്റുകളും ക്രിയാരൂപങ്ങളും ചിഹ്നന-അകല പിശകുകളും ശരിയാക്കി; വികലമായ വാക്യങ്ങൾ സ്വാഭാവിക മലയാളത്തിലാക്കി.
|-
| 59 || [[കോവ ലക്ഷ്മി]] || [[:en:Kova Laxmi|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660790|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || 'കരിയർ' എന്ന തലക്കെട്ട് 'ഔദ്യോഗിക ജീവിതം' എന്നാക്കി; 'സമിതിയിൽ' എന്നത് 'സമിതിയുടെ സ്ഥാനാർത്ഥിയായി' എന്നു വിഭക്തി തിരുത്തി; '2014 ൽ' എന്നത് '2014-ൽ' എന്നാക്കി; വാക്യഘടന സ്വാഭാവികമാക്കി; അവലംബങ്ങൾക്കു മുമ്പുള്ള അനാവശ്യ ഇടയകലം നീക്കി.
|-
| 60 || [[ഗവണ്മെന്റ് റോയപ്പേട്ട ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Government Royapettah Hospital|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട്
|-
| 61 || [[ഫ്ലോറന്റീനോ പെരസ്]] || [[:en:Florentino Pérez|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660792|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ഇൻഫോബോക്സിലെ ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഗങ്ങൾ മലയാളത്തിലാക്കി; 'പെരെസ്' → 'പെരസ്', 'ഗ്രുപ്സോ' → 'ഗ്രൂപോ' എന്നിങ്ങനെ പേരുകൾ ഏകീകരിച്ചു; '1979 ൽ' → '1979-ൽ' രീതിയിൽ തീയതിരൂപങ്ങൾ ശരിയാക്കി; ചിഹ്നങ്ങൾക്കു മുമ്പുള്ള അനാവശ്യ ഇടങ്ങളും &amp;nbsp;-കളും നീക്കി; വാക്യഘടന സ്വാഭാവികമാക്കി.
|-
| 62 || [[മനസ്സൊരു മഹാസമുദ്രം]] || — || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660793|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || 'മലയാളം ഭാഷാ ചിത്രമാണ്' എന്നത് 'മലയാള ഭാഷാ ചലച്ചിത്രമാണ്' എന്ന് സ്വാഭാവികമാക്കി; 'ഗാനങ്ങളെഴുതി എന്നതും' 'ഗാനങ്ങളെഴുതിയെന്നതും' എന്ന് സന്ധി ചേർത്തു; കണ്ണികൾക്കും ചിഹ്നങ്ങൾക്കും ഇടയിലെ അകലപ്പിഴവുകൾ ശരിയാക്കി; 'കെ ജെ യേശുദാസ്' കണ്ണിയുടെ പ്രദർശനരൂപം 'കെ.ജെ. യേശുദാസ്' എന്നാക്കി.
|-
| 63 || [[കഞ്ചിക്കോട് തീവണ്ടിനിലയം]] || [[:en:Kanjikode railway station|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660794|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || വ്യാകരണം തകർന്ന വാക്യഘടന ശരിയാക്കി ('ഒരു ആണ് റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിൽ ൽ' → 'ഒരു റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനാണ്'); 'ആൻഡ്' എന്ന ഇംഗ്ലീഷ് കടംവാങ്ങൽ ഒഴിവാക്കി; വിഭക്തിരൂപങ്ങൾ ചേർത്തു ('കേരള' → 'കേരളത്തിലെ', 'ഡിവിഷന്റെ കീഴിലാണ്'); കോഡ് 'കെ.ജെ.കെ.ഡി.' എന്നാക്കി; നീണ്ട വാക്യം രണ്ടായി വിഭജിച്ചു.
|-
| 64 || [[O]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല
|-
| 65 || [[Pradeep Seth]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല
|-
| 66 || [[V]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല
|-
| 67 || [[Y. D. Sharma (professor)]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല
|-
| 68 || [[ലിസ്സി]] || [[:en:Lissy (actress)|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട്
|-
| 69 || [[ശ്രീകാന്ത് ജിച്കർ]] || [[:en:Shrikant Jichkar|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660795|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || കുഴഞ്ഞുമറിഞ്ഞ വാക്യങ്ങൾ വ്യക്തമായി മാറ്റിയെഴുതി; '20 ഡിഗ്രി നേടി' എന്നത് '20 ബിരുദങ്ങൾ നേടി' എന്നാക്കി; 'വയസു' 'വയസ്സ്' എന്ന് തിരുത്തി; 'മരിച്ചു' 'അന്തരിച്ചു' എന്നാക്കി; 'പരാമർശങ്ങൾ', 'ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ' എന്നീ തലക്കെട്ടുകൾ 'അവലംബം', 'പുറംകണ്ണികൾ' എന്നാക്കി; അവലംബങ്ങൾക്കു മുമ്പുള്ള അനാവശ്യ ഇടം നീക്കി.
|-
| 70 || [[ഭൂത രാജകുമരി]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല
|-
| 71 || [[ഉക്ബ ഇബ്നു അമീർ]] || [[:en:Uqba ibn Amir|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660796|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || തെറ്റായ പദങ്ങൾ തിരുത്തി ('മുലെതെഎര്' → 'കോവർകഴുതയെ തെളിച്ചിരുന്നയാൾ', 'rരോഗിയായ' → 'അന്തരിച്ച'); 'അവൻ' മാറ്റി 'അദ്ദേഹം' ആക്കി; വാക്യഘടന സ്വാഭാവികമാക്കി; 'ഖുറാൻ' → 'ഖുർആൻ'; അധിക ഇടങ്ങളും ശൂന്യ ലിസ്റ്റ് ഇനങ്ങളും നീക്കി; ഫുസ്തത്തിലെ ശവകുടീരവാക്യം പുനഃക്രമീകരിച്ചു.
|-
| 72 || [[പോച്ച ബ്രഹ്മാനന്ദ റെഡ്ഡി]] || [[:en:Pocha Brahmananda Reddy|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660797|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || 'ഉയ്യാൽ വാഡ' 'ഉയ്യാലവാഡ' എന്നും 'bi ദ്യോഗിക' 'ഔദ്യോഗിക' എന്നും അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി; 'രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ' 'രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകൻ' എന്നാക്കി; 'പരാമർശങ്ങൾ', 'ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ' എന്നിവ 'അവലംബം', 'പുറംകണ്ണികൾ' എന്ന ശീർഷകങ്ങളാക്കി; 'എസ്.പി.വൈ. റെഡ്ഡി', 'വൈ.എസ്.ആർ.', '2019-ലെ' എന്നിങ്ങനെ എഴുത്തുരീതി ഏകീകരിച്ചു; അവലംബങ്ങൾക്കു മുമ്പുള്ള അനാവശ്യ ഇടങ്ങൾ നീക്കി.
|-
| 73 || [[ബെസ്സി മോസസ്]] || [[:en:Bessie Moses|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട്
|-
| 74 || [[കുരിശുയുദ്ധം (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Kurishuyudham|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660798|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || അഭിനേതാക്കളുടെ പട്ടികയിലെ വാക്യഘടന ഏകീകരിച്ചു ('ജെയിം' → 'ജെയിംസായി', 'പിതാവ്' → 'ഫാദർ'); അപൂർണനാമങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കി ('സി.ഐ.' → 'സി.ഐ. പോൾ'); യന്ത്രവിവർത്തനപ്പിഴവുകൾ തിരുത്തി ('ഇല്ല.' → 'നമ്പർ', 'നീളം' → 'ദൈർഘ്യം'); തലക്കെട്ടുകൾ മലയാളരീതിയിലാക്കി ('ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ' → 'പുറംകണ്ണികൾ'); ഇനിഷ്യലുകളും ഗാനത്തലക്കെട്ടുകളും ശരിയാക്കി.
|-
| 75 || [[Pasteur Institute]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല
|-
| 76 || [[ബേക്കർ മെമ്മോറിയൽ ഗേൾസ് ഹൈസ്ക്കൂൾ]] || — || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660799|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || വാക്യഘടന മലയാളരീതിയിലാക്കി ('സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത് കോട്ടയം, കേരളം, ഇന്ത്യ' → 'ഇന്ത്യയിലെ കേരളത്തിലെ കോട്ടയത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന'); അപൂർണ്ണവാക്യങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കി; 'പരാമർശങ്ങൾ' → 'അവലംബം', 'ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ' → 'പുറംകണ്ണികൾ' എന്നിങ്ങനെ തലക്കെട്ടുകൾ ശരിയാക്കി; '1819ൽ' → '1819-ൽ' എന്നിങ്ങനെ തീയതിരൂപങ്ങൾ ഏകീകരിച്ചു; 'കോട്ടയത്തിലും' → 'കോട്ടയത്തും' പോലുള്ള വിഭക്തിപ്പിശകുകൾ തിരുത്തി.
|-
| 77 || [[ഹംസഗീത]] || [[:en:Hamsa Gita|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട്
|-
| 78 || [[കടലുണ്ടി–വള്ളിക്കുന്ന് കമ്മ്യൂണിറ്റി റിസർവ്]] || [[:en:Kadalundi–Vallikkunnu Community Reserve|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660800|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || സമാസപദങ്ങൾ ചേർത്തെഴുതി ('പക്ഷി സങ്കേതം'→'പക്ഷിസങ്കേതം', 'ദേശാടന പക്ഷികൾ'→'ദേശാടനപ്പക്ഷികൾ'); കർമ്മവിഭക്തി ചേർത്തു ('പ്രകൃതിവിഭവങ്ങൾ'→'പ്രകൃതിവിഭവങ്ങളെ', 'ജലപക്ഷികൾ'→'ജലപക്ഷികളെ'); 'കടലുണ്ടി നദി' 'കടലുണ്ടിപ്പുഴ' എന്നാക്കി; 'നരവംശ സമ്മർദ്ദം' 'മാനുഷിക സമ്മർദ്ദം' എന്നു തിരുത്തി; '2007 ലെ', '110 ഓളം' എന്നിവയിൽ ഹൈഫൻ ചേർത്തു.
|-
| 79 || [[Deepak T. Nair]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല
|-
| 80 || [[ഗർഭാവസ്ഥയിലെ തൈറോയ്ഡ് രോഗം]] || [[:en:Thyroid disease in pregnancy|en]] || — || കൈകാര്യം ചെയ്യാനായില്ല || സാങ്കേതിക തകരാറു മൂലം ഈ ലേഖനം കൈകാര്യം ചെയ്യാനായില്ല
|-
| 81 || [[മർജോറി ഡാൽഗാർനോ]] || [[:en:Marjorie Dalgarno|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660801|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || 'അവൾ' എന്ന പ്രയോഗം 'അവർ' എന്നാക്കി; 'ഡാൽഗാർണോ', 'ഡൽഗാർനോ' എന്നീ അക്ഷരവ്യത്യാസങ്ങൾ 'ഡാൽഗാർനോ' എന്നു ഏകീകരിച്ചു; 'പുതിയ പരിശീലനം' എന്ന തെറ്റായ പരിഭാഷ 'പ്രാക്ടീസ്' എന്നാക്കി; 'ഹോസ്പിറ്റൽ അവർ നടത്തുകയും' എന്നത് 'ഹോസ്പിറ്റലിൽ വെച്ച്' എന്നു വിഭക്തി ചേർത്തു തിരുത്തി; 'റഫറൻസുകൾ' എന്ന തലക്കെട്ട് 'അവലംബം' എന്നാക്കി; വാക്യഘടന സ്വാഭാവികമാക്കി.
|-
| 82 || [[മഴവിൽക്കാവടി]] || [[:en:Mazhavilkavadi|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട്
|-
| 83 || [[മാങ്ങോട്ട് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം]] || [[:en:Mangottu Bhagavathi Temple|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട്
|-
| 84 || [[V. S. Sangwan]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല
|-
| 85 || [[Richard P. Lifton]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല
|-
| 86 || [[Right to property]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല
|-
| 87 || [[അബ്രഹാം കുഴിക്കാലായിൽ]] || [[:en:Kuzhikalail M. Abraham|en]] || — || കൈകാര്യം ചെയ്യാനായില്ല || സാങ്കേതിക തകരാറു മൂലം ഈ ലേഖനം കൈകാര്യം ചെയ്യാനായില്ല
|-
| 88 || [[ഒങ്കോൾ പശു]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല
|-
| 89 || [[ഒരു രാഗം പല താളം]] || [[:en:Oru Raagam Pala Thaalam|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660802|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || 'തേടിവണ്ണ' എന്നത് 'തേടിവന്ന' എന്ന് അക്ഷരത്തെറ്റ് തിരുത്തി; 'റീമേക്ക് ആയിരുന്നു' എന്നത് 'റീമേക്കായിരുന്നു' എന്ന് ചേർത്തെഴുതി; 'മലയാളം ഭാഷാ' എന്നത് 'മലയാളഭാഷാ' എന്നാക്കി; അവലംബങ്ങൾ വിരാമചിഹ്നത്തിനു ശേഷം ചേർത്ത് അധിക ഇടങ്ങൾ നീക്കി; ഇൻഫോബോക്സിലെ ഒഴിഞ്ഞ കണ്ണിയും അധിക കോമകളും തലക്കെട്ടിലെ അധിക ഇടവും നീക്കി.
|-
| 90 || [[ഹെക്സാഡെക്കേയ്ൻ]] || [[:en:Hexadecane|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660803|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || കടുപ്പിക്കൽ ലേഖനനാമത്തിലേക്ക് മാറ്റി; നീണ്ട വാക്യം രണ്ടായി വിഭജിച്ച് വ്യക്തമാക്കി; 'ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ' എന്നത് 'പുറംകണ്ണികൾ' എന്നാക്കി; 'ഹെക്സാഡെകെയ്ൻ' എന്ന അക്ഷരപ്പിശക് 'ഹെക്സാഡെക്കേയ്ൻ' എന്ന് തിരുത്തി; 'സാങ്കേതികത' എന്നത് 'സാങ്കേതികവിദ്യ' എന്നാക്കി; അനാവശ്യ ബുള്ളറ്റും അധിക ഇടങ്ങളും നീക്കി.
|-
| 91 || [[പ്രേം നസീറിനെ കാണ്മാനില്ല]] || [[:en:Prem Nazirine Kanmanilla|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660804|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || യാന്ത്രികപരിഭാഷാ പിശകുകൾ തിരുത്തി ('തട്ടിപ്പുകാരൻ' → 'തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകുന്നയാൾ', 'വിഡ് ness ിത്തം' → 'വിഡ്ഢിത്തം'); ഇംഗ്ലീഷ് കണ്ണിപ്പേരുകൾ മലയാളമാക്കി (India → ഇന്ത്യ); തലക്കെട്ടുകൾ മാനകമാക്കി ('പ്ലോട്ട്' → 'കഥാസംഗ്രഹം', 'പരാമർശങ്ങൾ' → 'അവലംബം'); പേരുകൾ തിരുത്തി (പി.ജി. വിശ്വംഭരൻ, 'പ്രതികരണം'); വാക്യഘടനയും ചിഹ്നനവും മെച്ചപ്പെടുത്തി.
|-
| 92 || [[ഫ്രഗേറിയ നീൽജെറെൻസിസ്]] || [[:en:Fragaria nilgerrensis|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660805|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ടാക്സോബോക്സിലെ ഇംഗ്ലീഷ് തലക്കെട്ടുകൾ മലയാളത്തിലാക്കി ('Kingdom'→'സാമ്രാജ്യം', 'Family'→'കുടുംബം'); 'റഫറൻസുകൾ'→'അവലംബം'; 'തെക്ക്'→'തെക്കൻ', 'കാട്ടു സ്ട്രോബെറി'→'കാട്ടുസ്ട്രോബെറി' എന്നിങ്ങനെ പദശുദ്ധി വരുത്തി; ക്രോമസോം വാക്യം വ്യക്തമാക്കി മാറ്റിയെഴുതി; 'ഫ്രഗാരിയ'→'ഫ്രഗേറിയ' ഏകീകരിച്ചു; അനാവശ്യ ഇടങ്ങളും ചിഹ്നപ്പിഴവുകളും നീക്കി.
|-
| 93 || [[ലേബർ ഇൻഡക്ഷൻ]] || [[:en:Labor induction|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660806|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ഭാഷാപരമായ തിരുത്തലുകൾ; വിശദാംശങ്ങൾക്ക് diff കാണുക
|-
| 94 || [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, നാഗ്പൂർ]] || [[:en:Indira Gandhi Government Medical College, Nagpur|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660807|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || യാന്ത്രികപരിഭാഷാ പിഴവുകൾ തിരുത്തി ('ടൈപ്പ് ചെയ്യുക'→'തരം', 'അർബൻ'→'നഗരം', 'റേഡിയേട്ടറി ഡയറിക്‌സറി'→'റേഡിയോ ഡയഗ്നോസിസ്' തുടങ്ങിയവ); സ്ഥാപനനാമം 'ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ് &amp; ഹോസ്പിറ്റൽ' എന്ന് ഏകീകരിച്ചു; 'സെൻട്രൽ'→'മധ്യ' എന്നാക്കി; വാക്യഘടനയും പദക്രമവും ('ജനങ്ങളുടെ) സേവനം ചെയ്യുന്നു') സ്വാഭാവികമാക്കി.
|-
| 95 || [[മധുരൈ മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] || [[:en:Madurai Medical College|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660808|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || 'മെഡിക്കൽ സ്കൂളാണ്' എന്നത് 'മെഡിക്കൽ കോളേജാണ്' എന്നാക്കി; 'ത്രിതീയ' എന്നത് 'തൃതീയ' എന്നും 'പത്മനാബ' എന്നത് 'പത്മനാഭ' എന്നും അക്ഷരത്തെറ്റ് തിരുത്തി; 'പ്രിൻസിപ്പലുമാണ്' എന്നത് 'പ്രിൻസിപ്പലുമായിരുന്നു' എന്ന് ക്രിയാകാലം ശരിയാക്കി; 'അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്തു' എന്നത് 'അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്യപ്പെട്ടു' എന്നാക്കി; വാക്യഘടന കൂടുതൽ സ്വാഭാവികമാക്കി.
|-
| 96 || [[ദൃശ്യം (ചലച്ചിത്ര പരമ്പര)]] || [[:en:Drishyam (film series)|en]] || — || കൈകാര്യം ചെയ്യാനായില്ല || സാങ്കേതിക തകരാറു മൂലം ഈ ലേഖനം കൈകാര്യം ചെയ്യാനായില്ല
|-
| 97 || [[ജോസഫ് ആഷർമാൻ]] || [[:en:Joseph Asherman|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660809|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ഇംഗ്ലീഷ് വാക്ക് മലയാളമാക്കി ('Israeli' → 'ഇസ്രായേലി'); തെറ്റായ പരിഭാഷകൾ തിരുത്തി ('രോഗശമനം' → 'ക്യൂററ്റേജ്', 'നടന്റെ' → 'നാഥൻ'); വാക്യഘടന സ്വാഭാവികമാക്കി; ശീർഷകങ്ങൾ മാനകമാക്കി ('ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ' → 'പുറംകണ്ണികൾ', 'റഫറൻസുകൾ' → 'അവലംബം'); 'അദ്ദേഹ' → 'അദ്ദേഹം' പോലുള്ള അക്ഷരത്തെറ്റുകളും ചിഹ്നന-അകല പിഴവുകളും 1948/1950 വർഷസൂചനയുടെ സ്ഥാനവും തിരുത്തി.
|-
| 98 || [[ഡേവിഡ് ഡേവിഡ് മിസ്റ്റർ ഡേവിഡ്]] || [[:en:David David Mr. David|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660810|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || തലക്കെട്ട് 'പ്ലോട്ട്' എന്നത് 'കഥാസംഗ്രഹം' ആക്കി; അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി ('യാദൃശ്ചികമായി'→'യാദൃച്ഛികമായി', 'ചികിൽസ'→'ചികിത്സ', 'സിദ്ദിക്ക്'→'സിദ്ദിഖ്'); യാന്ത്രികപരിഭാഷാ ശൈലി സ്വാഭാവിക മലയാളമാക്കി ('ടീ എസ്റ്റേറ്റ്'→'തേയിലത്തോട്ടം'); വാക്യഘടനയും ചിഹ്നനവും മെച്ചപ്പെടുത്തി; വിട്ടുപോയ വലയവും ഗായകനാമങ്ങൾക്കിടയിലെ കോമയും ചേർത്തു.
|-
| 99 || [[നികിത കനാനി]] || [[:en:Nikita Kanani|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4660811|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || 'അവൾ' എന്നത് 'അവർ' ആക്കി ഏകീകരിച്ചു; 'കരിയർ'→'ഔദ്യോഗിക ജീവിതം', 'റഫറൻസുകൾ'→'അവലംബം', 'ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ'→'പുറംകണ്ണികൾ' എന്നിങ്ങനെ തലക്കെട്ടുകൾ മലയാളമാക്കി; 'ബിരുദാനന്തര ബിരുദം'→'ബിരുദാനന്തര സർട്ടിഫിക്കറ്റ്', 'രണ്ടാം സ്ഥാനം'→'ഡെപ്യൂട്ടേഷൻ വ്യവസ്ഥയിൽ' എന്നീ പരിഭാഷപ്പിശകുകൾ തിരുത്തി; ഉദ്ധരണിചിഹ്നങ്ങളും അവലംബങ്ങൾക്കു മുമ്പുള്ള അധിക ഇടങ്ങളും ശരിയാക്കി; വാക്യങ്ങൾ സ്വാഭാവിക മലയാളത്തിലാക്കി.
|-
| 100 || [[സിറിയയുടെ സംസ്കാരം]] || [[:en:Culture of Syria|en]] || — || കൈകാര്യം ചെയ്യാനായില്ല || സാങ്കേതിക തകരാറു മൂലം ഈ ലേഖനം കൈകാര്യം ചെയ്യാനായില്ല
|}

== ഉപയോക്താക്കൾ പരിശോധിക്കേണ്ട വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ ==

ഭാഷ തിരുത്തുന്നതിനിടെ കണ്ടെത്തിയ, എന്നാൽ AI മനഃപൂർവ്വം തൊടാത്ത പ്രശ്നങ്ങളാണ് താഴെ. ഇവ അവലംബസഹിതം തിരുത്തേണ്ടത് ഉപയോക്താക്കളാണ്:

'''ഒരു പ്രശ്നം പരിഹരിച്ചാൽ''' ആ വരിയിലെ അവസാന കള്ളിയിൽ &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{done}} ~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; എന്നു ചേർക്കുക — അത്രമാത്രം. പരിശോധിച്ചിട്ട് പ്രശ്നമല്ലെന്നു കണ്ടെത്തിയാൽ അതും ആ കള്ളിയിൽ ചുരുക്കി കുറിക്കുക. വിശദവിവരങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/ടാസ്ക് ഫോഴ്സ്|ടാസ്ക് ഫോഴ്സ്]].

* [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/നാലാം ബാച്ച്/വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ/1|പ്രശ്നങ്ങൾ 1–300]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/നാലാം ബാച്ച്/വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ/2|പ്രശ്നങ്ങൾ 301–309]]

== ഇതും കാണുക ==

* [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം|പദ്ധതിരേഖ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/രീതിശാസ്ത്രം|രീതിശാസ്ത്രവും സാങ്കേതിക വിവരങ്ങളും]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/ടാസ്ക് ഫോഴ്സ്|ടാസ്ക് ഫോഴ്സ്]]

[[വർഗ്ഗം:വിക്കിപീഡിയ പദ്ധതികൾ]]</text>
      <sha1>9iliwlrxc6sgpbew1lbdmdka92ifqbm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവ്:Gouddha</title>
    <ns>2</ns>
    <id>670651</id>
    <revision>
      <id>4660841</id>
      <timestamp>2026-08-21T14:58:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gouddha</username>
        <id>221883</id>
      </contributor>
      <comment>'സന്യ കല്ലിങ്കൽ  '''സന്യ കല്ലിങ്കൽ''' (ചിന്നു) കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള ഒരു പ്രമുഖ വനിതാ '''ഫോറെൻസിക് ഫൊട്ടോഗ്രാഫർ''', '''സിനിമാറ്റോഗ്രാഫർ''', '''സംവിധായിക''' എന്നീ നിലകളിൽ ശ്ര...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു</comment>
      <origin>4660841</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7444" sha1="bmytngv0vy189rozomv1etfpl1gwwai" xml:space="preserve">സന്യ കല്ലിങ്കൽ

'''സന്യ കല്ലിങ്കൽ''' (ചിന്നു) കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള ഒരു പ്രമുഖ വനിതാ '''ഫോറെൻസിക് ഫൊട്ടോഗ്രാഫർ''', '''സിനിമാറ്റോഗ്രാഫർ''', '''സംവിധായിക''' എന്നീ നിലകളിൽ ശ്രദ്ധേയയായ വ്യക്തിയാണ്. പരമ്പരാഗതമായി പുരുഷന്മാർ കൂടുതലായി കൈകാര്യം ചെയ്തിരുന്ന ഫോറെൻസിക് ഫൊട്ടോഗ്രഫി മേഖലയിലേക്ക് കടന്നുവന്ന ചുരുക്കം ചില വനിതകളിൽ ഒരാളാണ് ഇവർ. 

വ്യക്തിജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും

* '''സ്വദേശം:''' പാവറട്ടി, തൃശ്ശൂർ, കേരളം.
* '''വിദ്യാഭ്യാസം:''' ക്രിസ്റ്റ് കിംഗ് കോൺവെന്റ് ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂൾ പാവറട്ടി, ജെ.ജെ. കോളേജ് ഓഫ് ആർട്സ്.
* '''ഗുരു:''' പ്രശസ്ത ഫൊട്ടോഗ്രാഫർ രാജൻ ചെമ്പകശ്ശേരിയുടെ കീഴിലാണ് ഫൊട്ടോഗ്രഫിയിലെ പ്രായോഗിക പാഠങ്ങൾ അഭ്യസിച്ചത്.
* കരിയർ പതിനാറാം വയസ്സിൽ സുഹൃത്തുക്കളുടെ കൊടാക് ക്യാമറയിലൂടെയാണ് ഫൊട്ടോഗ്രഫിയിലേക്ക് കടന്നുവന്നത്. പിന്നീട് ഫൊട്ടോഗ്രഫിയോടുള്ള താല്പര്യം കാരണം ഔദ്യോഗിക പഠനം പാതിവഴിയിൽ ഉപേക്ഷിച്ച് ഈ മേഖലയിൽ പൂർണ്ണസമയമായി വ്യാപൃതയായി. [1]
** '''ഫോറെൻസിക് ഫൊട്ടോഗ്രഫി:''' ക്രൈം സീനുകൾ, പോസ്റ്റുമോർട്ടം പ്രക്രിയകൾ, പൊള്ളലേറ്റതും മുറിവേറ്റതുമായ ശരീരഭാഗങ്ങൾ എന്നിവ കൃത്യതയോടെ ക്യാമറയിൽ പകർത്തുന്ന വെല്ലുവിളി നിറഞ്ഞ മേഖലയിൽ ഇവർ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. [1]
** '''സിനിമാറ്റോഗ്രഫിയും സംവിധാനവും:''' ആൽബം ഗാനങ്ങൾ, ഹ്രസ്വചിത്രങ്ങൾ എന്നിവയുടെ ക്യാമറ ചലിപ്പിക്കുകയും സംവിധാനം ചെയ്യുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. റഫീഖ് അഹമ്മദിന്റെ വരികൾക്ക് ദൃശ്യാവിഷ്കാരം നൽകിയ '''&quot;അത്രയും&quot;''', '''&quot;ചെണ്ടുമല്ലി&quot;''' തുടങ്ങിയ ആൽബങ്ങൾ ഇവരുടെ ശ്രദ്ധേയമായ വർക്കുകളാണ്. [1]
** '''വെഡ്ഡിംഗ് ഫൊട്ടോഗ്രഫി:''' 'ചിന്നൂസ് സ്റ്റുഡിയോ' (Chinnu's Studio) എന്ന പേരിൽ വെഡ്ഡിംഗ് ഫൊട്ടോഗ്രഫി, പോർട്രെയ്റ്റ് രംഗത്തും സജീവമാണ്.
** '''സന്യ കല്ലിങ്കലിന്റെ അഭിമുഖവും കരിയർ വിശേഷങ്ങളും തമിഴിലെ പ്രമുഖ മാധ്യമമായ ആനന്ദ വികടൻ (Ananda Vikatan) മാസികയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു വന്നിട്ടുണ്ട്.''' കേരളത്തിലെ ഒരു വനിത അത്രയെളുപ്പം ആരും കടന്നുചെല്ലാത്ത വെല്ലുവിളി നിറഞ്ഞ '''ഫോറെൻസിക് ഫൊട്ടോഗ്രഫി''' എന്ന മേഖലയിൽ തന്റേതായ ഇടം കണ്ടെത്തിയത് തമിഴ്നാട്ടിലും വലിയ ശ്രദ്ധ നേടിയിരുന്നു. മോർച്ചറികളിലെ പോസ്റ്റുമോർട്ടം ചിത്രീകരണങ്ങളും ക്രൈം സീൻ ഫൊട്ടോഗ്രഫിയും കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന അവരുടെ ധീരമായ കരിയർ ചോയ്സിനെ മുൻനിർത്തിയാണ് വികടൻ ഗ്രൂപ്പ് അവരുടെ ഫീച്ചർ ആർട്ടിക്കിൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്.ഇതിനുപുറമേ മലയാളത്തിലെ പ്രമുഖ മാധ്യമങ്ങളായ മനോരമ ഓൺലൈൻ (Manorama Online), മാതൃഭൂമി എന്നിവയിലും ഇവരെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രത്യേക ഫീച്ചറുകൾ വന്നിട്ടുണ്ട്.                                                                                                                                                                      പ്രധാന മ്യൂസിക് ആൽബങ്ങൾ
*** '''അത്രയും (Athrayum):''' പ്രശസ്ത കവിയും ഗാനരചയിതാവുമായ '''റഫീഖ് അഹമ്മദിന്റെ''' വരികൾക്ക് സന്യ കല്ലിങ്കൽ ദൃശ്യാവിഷ്കാരം നൽകിയ മനോഹരമായ ആൽബമാണിത്. ഈ ആൽബത്തിന്റെ സംവിധാനവും ക്യാമറയും നിർവ്വഹിച്ചത് സന്യയാണ്.
*** '''ചെണ്ടുമല്ലി (Chendumalli):''' റഫീഖ് അഹമ്മദിന്റെ തന്നെ വരികളിൽ ഒരുങ്ങിയ മറ്റൊരു ശ്രദ്ധേയമായ ആൽബം. പ്രകൃതിയുടെ ഭംഗിയും പ്രണയവും ഇഴചേർത്ത ഈ ദൃശ്യാവിഷ്കാരം ഏറെ പ്രശംസ പിടിച്ചുപറ്റിയിരുന്നു.                                                                                                                                                    ഫിലോസഫി
** ''&quot;എന്നെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഫൊട്ടോഗ്രഫി എന്നത് ജീവിതത്തിന്റെ പുസ്തകമാണ്, ക്യാമറ അറിവിന്റെയും കലയുടെയും ഒരു ഉപകരണമാണ്&quot;'' എന്നതാണ് ഇവരുടെ ഔദ്യോഗിക ജീവിത പ്രമാണം.</text>
      <sha1>bmytngv0vy189rozomv1etfpl1gwwai</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660843</id>
      <parentid>4660841</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T14:59:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gouddha</username>
        <id>221883</id>
      </contributor>
      <origin>4660843</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7434" sha1="ennjaigh1tpkv327tz3o75boh2c6oiv" xml:space="preserve">സന്യ കല്ലിങ്കൽ

'''സന്യ കല്ലിങ്കൽ''' (ചിന്നു) കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള ഒരു പ്രമുഖ വനിതാ '''ഫോറെൻസിക് ഫൊട്ടോഗ്രാഫർ''', '''സിനിമാറ്റോഗ്രാഫർ''', '''സംവിധായിക''' എന്നീ നിലകളിൽ ശ്രദ്ധേയയായ വ്യക്തിയാണ്. പരമ്പരാഗതമായി പുരുഷന്മാർ കൂടുതലായി കൈകാര്യം ചെയ്തിരുന്ന ഫോറെൻസിക് ഫൊട്ടോഗ്രഫി മേഖലയിലേക്ക് കടന്നുവന്ന ചുരുക്കം ചില വനിതകളിൽ ഒരാളാണ് ഇവർ. 

വ്യക്തിജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും

* '''സ്വദേശം:''' പാവറട്ടി, തൃശ്ശൂർ, കേരളം.
* '''വിദ്യാഭ്യാസം:''' ക്രിസ്റ്റ് കിംഗ് കോൺവെന്റ് ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂൾ പാവറട്ടി, ജെ.ജെ. കോളേജ് ഓഫ് ആർട്സ്.
* '''ഗുരു:''' പ്രശസ്ത ഫൊട്ടോഗ്രാഫർ രാജൻ ചെമ്പകശ്ശേരിയുടെ കീഴിലാണ് ഫൊട്ടോഗ്രഫിയിലെ പ്രായോഗിക പാഠങ്ങൾ അഭ്യസിച്ചത്.
* കരിയർ പതിനാറാം വയസ്സിൽ സുഹൃത്തുക്കളുടെ കൊടാക് ക്യാമറയിലൂടെയാണ് ഫൊട്ടോഗ്രഫിയിലേക്ക് കടന്നുവന്നത്. പിന്നീട് ഫൊട്ടോഗ്രഫിയോടുള്ള താല്പര്യം കാരണം ഔദ്യോഗിക പഠനം പാതിവഴിയിൽ ഉപേക്ഷിച്ച് ഈ മേഖലയിൽ പൂർണ്ണസമയമായി വ്യാപൃതയായി.
** '''ഫോറെൻസിക് ഫൊട്ടോഗ്രഫി:''' ക്രൈം സീനുകൾ, പോസ്റ്റുമോർട്ടം പ്രക്രിയകൾ, പൊള്ളലേറ്റതും മുറിവേറ്റതുമായ ശരീരഭാഗങ്ങൾ എന്നിവ കൃത്യതയോടെ ക്യാമറയിൽ പകർത്തുന്ന വെല്ലുവിളി നിറഞ്ഞ മേഖലയിൽ ഇവർ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
** '''സിനിമാറ്റോഗ്രഫിയും സംവിധാനവും:''' ആൽബം ഗാനങ്ങൾ, ഹ്രസ്വചിത്രങ്ങൾ എന്നിവയുടെ ക്യാമറ ചലിപ്പിക്കുകയും സംവിധാനം ചെയ്യുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. റഫീഖ് അഹമ്മദിന്റെ വരികൾക്ക് ദൃശ്യാവിഷ്കാരം നൽകിയ '''&quot;അത്രയും&quot;''', '''&quot;ചെണ്ടുമല്ലി&quot;''' തുടങ്ങിയ ആൽബങ്ങൾ ഇവരുടെ ശ്രദ്ധേയമായ വർക്കുകളാണ്.
** '''വെഡ്ഡിംഗ് ഫൊട്ടോഗ്രഫി:''' 'ചിന്നൂസ് സ്റ്റുഡിയോ' (Chinnu's Studio) എന്ന പേരിൽ വെഡ്ഡിംഗ് ഫൊട്ടോഗ്രഫി, പോർട്രെയ്റ്റ് രംഗത്തും സജീവമാണ്.
** '''സന്യ കല്ലിങ്കലിന്റെ അഭിമുഖവും കരിയർ വിശേഷങ്ങളും തമിഴിലെ പ്രമുഖ മാധ്യമമായ ആനന്ദ വികടൻ (Ananda Vikatan) മാസികയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു വന്നിട്ടുണ്ട്.''' കേരളത്തിലെ ഒരു വനിത അത്രയെളുപ്പം ആരും കടന്നുചെല്ലാത്ത വെല്ലുവിളി നിറഞ്ഞ '''ഫോറെൻസിക് ഫൊട്ടോഗ്രഫി''' എന്ന മേഖലയിൽ തന്റേതായ ഇടം കണ്ടെത്തിയത് തമിഴ്നാട്ടിലും വലിയ ശ്രദ്ധ നേടിയിരുന്നു. മോർച്ചറികളിലെ പോസ്റ്റുമോർട്ടം ചിത്രീകരണങ്ങളും ക്രൈം സീൻ ഫൊട്ടോഗ്രഫിയും കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന അവരുടെ ധീരമായ കരിയർ ചോയ്സിനെ മുൻനിർത്തിയാണ് വികടൻ ഗ്രൂപ്പ് അവരുടെ ഫീച്ചർ ആർട്ടിക്കിൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്.ഇതിനുപുറമേ മലയാളത്തിലെ പ്രമുഖ മാധ്യമങ്ങളായ മനോരമ ഓൺലൈൻ (Manorama Online), മാതൃഭൂമി എന്നിവയിലും ഇവരെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രത്യേക ഫീച്ചറുകൾ വന്നിട്ടുണ്ട്.                                                                                                                                                                        പ്രധാന മ്യൂസിക് ആൽബങ്ങൾ
*** '''അത്രയും (Athrayum):''' പ്രശസ്ത കവിയും ഗാനരചയിതാവുമായ '''റഫീഖ് അഹമ്മദിന്റെ''' വരികൾക്ക് സന്യ കല്ലിങ്കൽ ദൃശ്യാവിഷ്കാരം നൽകിയ മനോഹരമായ ആൽബമാണിത്. ഈ ആൽബത്തിന്റെ സംവിധാനവും ക്യാമറയും നിർവ്വഹിച്ചത് സന്യയാണ്.
*** '''ചെണ്ടുമല്ലി (Chendumalli):''' റഫീഖ് അഹമ്മദിന്റെ തന്നെ വരികളിൽ ഒരുങ്ങിയ മറ്റൊരു ശ്രദ്ധേയമായ ആൽബം. പ്രകൃതിയുടെ ഭംഗിയും പ്രണയവും ഇഴചേർത്ത ഈ ദൃശ്യാവിഷ്കാരം ഏറെ പ്രശംസ പിടിച്ചുപറ്റിയിരുന്നു.                                                                                                                                                    ഫിലോസഫി
** ''&quot;എന്നെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഫൊട്ടോഗ്രഫി എന്നത് ജീവിതത്തിന്റെ പുസ്തകമാണ്, ക്യാമറ അറിവിന്റെയും കലയുടെയും ഒരു ഉപകരണമാണ്&quot;'' എന്നതാണ് ഇവരുടെ ഔദ്യോഗിക ജീവിത പ്രമാണം.</text>
      <sha1>ennjaigh1tpkv327tz3o75boh2c6oiv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Gouddha</title>
    <ns>3</ns>
    <id>670652</id>
    <revision>
      <id>4660842</id>
      <timestamp>2026-08-21T14:58:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>സ്വാഗതസംഘം</username>
        <id>39256</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു</comment>
      <origin>4660842</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6836" sha1="diwpgx6byi530xhclmao3x1r8ua5pr2" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: Gouddha | Gouddha | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 14:58, 21 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)</text>
      <sha1>diwpgx6byi530xhclmao3x1r8ua5pr2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:吉国章吾</title>
    <ns>3</ns>
    <id>670653</id>
    <redirect title="ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Teixun" />
    <revision>
      <id>4660845</id>
      <timestamp>2026-08-21T15:49:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Manchiu</username>
        <id>12858</id>
      </contributor>
      <comment>Manchiu എന്ന ഉപയോക്താവ് [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:吉国章吾]] എന്ന താൾ [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Teixun]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു: &quot;[[Special:CentralAuth/吉国章吾|吉国章吾]]&quot; എന്ന ഉപയോക്താവിനെ &quot;[[Special:CentralAuth/Teixun|Teixun]]&quot; എന്നു പേരുമാറ്റിയപ്പോൾ താൾ കൂടെ സ്വയം മാറിയിട്ടുണ്ട്.</comment>
      <origin>4660845</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="113" sha1="7l5ho6w6e1q4bfbx6yad4io3jj1nwqi" xml:space="preserve">#തിരിച്ചുവിടുക [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Teixun]]</text>
      <sha1>7l5ho6w6e1q4bfbx6yad4io3jj1nwqi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sixaxis</title>
    <ns>3</ns>
    <id>670654</id>
    <redirect title="ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:ReXLer" />
    <revision>
      <id>4660847</id>
      <timestamp>2026-08-21T16:07:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Cabayi</username>
        <id>70216</id>
      </contributor>
      <comment>Cabayi എന്ന ഉപയോക്താവ് [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sixaxis]] എന്ന താൾ [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:ReXLer]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു: &quot;[[Special:CentralAuth/Sixaxis|Sixaxis]]&quot; എന്ന ഉപയോക്താവിനെ &quot;[[Special:CentralAuth/ReXLer|ReXLer]]&quot; എന്നു പേരുമാറ്റിയപ്പോൾ താൾ കൂടെ സ്വയം മാറിയിട്ടുണ്ട്.</comment>
      <origin>4660847</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="113" sha1="t80ouqay320acymi64g1l1e46i6y5jj" xml:space="preserve">#തിരിച്ചുവിടുക [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:ReXLer]]</text>
      <sha1>t80ouqay320acymi64g1l1e46i6y5jj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കട്ടച്ചിറ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>670655</id>
    <revision>
      <id>4660848</id>
      <timestamp>2026-08-21T16:23:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <comment>'കേരളത്തിലെ [[കോട്ടയം|കോട്ടയം ജില്ലയിലെ]] [[ഏറ്റുമാനൂർ ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|ഏറ്റുമാനൂർ ബ്ലോക്കിലെ]] ഏറ്റുമാനൂർ ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|ഏറ്റുമാനൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു</comment>
      <origin>4660848</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1107" sha1="qd6htlrmgecwwj4sdebe8l4a8n390fu" xml:space="preserve">കേരളത്തിലെ [[കോട്ടയം|കോട്ടയം ജില്ലയിലെ]] [[ഏറ്റുമാനൂർ ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|ഏറ്റുമാനൂർ ബ്ലോക്കിലെ]] [[ഏറ്റുമാനൂർ ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|ഏറ്റുമാനൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിൻ്റെ കീഴിലുള്ള]] ഒരു ചെറിയ ഗ്രാമമാണ് '''കട്ടച്ചിറ'''. കോട്ടയം നഗരതിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 15 കിലോമീറ്റർ വടക്കായാണ് ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഏറ്റുമാനൂരിൽ നിന്ന് ഇവിടേയ്ക്ക് 9 കിലോമീറ്റർ ദൂരവും സംസ്ഥാന തലസ്ഥാനമായ തിരുവനന്തപുരത്ത് നിന്ന് 160 കി.മീ. ദൂരവുമുണ്ട്.

== അവലംബം ==</text>
      <sha1>qd6htlrmgecwwj4sdebe8l4a8n390fu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660852</id>
      <parentid>4660848</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T16:33:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4660852</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1601" sha1="tknlb5uecg3fdgc6ujm0crkfu1tb97t" xml:space="preserve">കേരളത്തിലെ [[കോട്ടയം|കോട്ടയം ജില്ലയിലെ]] [[ഏറ്റുമാനൂർ ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|ഏറ്റുമാനൂർ ബ്ലോക്കിലെ]] [[ഏറ്റുമാനൂർ ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|ഏറ്റുമാനൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിൻ്റെ കീഴിലുള്ള]] ഒരു ചെറിയ ഗ്രാമമാണ് '''കട്ടച്ചിറ'''. കോട്ടയം നഗരതിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 15 കിലോമീറ്റർ വടക്കായാണ് ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഏറ്റുമാനൂരിൽ നിന്ന് ഇവിടേയ്ക്ക് 9 കിലോമീറ്റർ ദൂരവും സംസ്ഥാന തലസ്ഥാനമായ തിരുവനന്തപുരത്ത് നിന്ന് 160 കി.മീ. ദൂരവുമുണ്ട്. മുമ്പ് ഈ ഗ്രാമത്തിൽ ധാരാളമായി [[ഇഷ്ടിക|ഇഷ്ടികക്കളങ്ങളും]] മേച്ചിലോട് നിർമ്മിക്കുന്ന ഫാക്ടറികളും നിലനിന്നിരുന്നു. [[മീനച്ചിലാർ|മീനച്ചിലാർ]] ഈ ഗ്രാമത്തിന് സമീപത്തുകൂടിയാണ് ഒഴുകുന്നത്.

== അവലംബം ==</text>
      <sha1>tknlb5uecg3fdgc6ujm0crkfu1tb97t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660856</id>
      <parentid>4660852</parentid>
      <timestamp>2026-08-21T17:25:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4660856</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5093" sha1="084p391iyhbyug718u6vbihezsjznel" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name                            = കട്ടച്ചിറ
| other_name                      = 
| nickname                        = 
| settlement_type                 = ഗ്രാമം
| image_skyline                   = 
| image_alt                       = 
| image_caption                   = 
| pushpin_map                     = India Kerala#India
| pushpin_label_position          = right
| pushpin_map_alt                 = 
| pushpin_map_caption             = Location in Kerala, India
| coordinates                     = {{coord|9.67399|N|76.59552|E|display=inline,title}}
| subdivision_type                = Country
| subdivision_name                = {{flag|ഇന്ത്യ}}
| subdivision_type1               = [[States and territories of India|State]]
| subdivision_name1               = [[കേരളം]]
| subdivision_type2               = [[List of districts of India|District]]
| subdivision_name2               = [[Kottayam district|കോട്ടയം]]
| established_title               = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date                = 
| founder                         = 
| named_for                       = 
| government_type                 = 
| governing_body                  = 
| unit_pref                       = Metric
| area_footnotes                  = 
| area_rank                       = 
| area_total_km2                  = 
| elevation_footnotes             = 
| elevation_m                     = 
| population_total                = 
| population_as_of                = 
| population_rank                 = 
| population_density_km2          = auto
| population_demonym              = 
| population_footnotes            = 
| demographics_type1              = Languages
| demographics1_title1            = Official
| demographics1_info1             = [[Malayalam language|മലയാളം]], [[English language|ഇംഗ്ലീഷ്]]
| timezone1                       = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1                     = +5:30
| postal_code_type                = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code                     = 686572 
| area_code_type                  = Telephone code
| area_code                       = 04822
| registration_plate              = കെ.എൽ.-35
| blank1_name_sec1                = Coastline
| blank1_info_sec1                = {{Convert|0|km|mi}}
| blank2_name_sec1                = Nearest city
| blank2_info_sec1                = കിടങ്ങൂർ, പാല
| blank3_name_sec1                = [[Lok Sabha]] constituency
| blank3_info_sec1                = കോട്ടയം
| blank1_name_sec2                = [[Climate of India|Climate]]
| blank1_info_sec2                = [[Climatic regions of India|Tropical monsoon]] &lt;small&gt;([[Köppen climate classification|Köppen]])&lt;/small&gt;
| blank2_name_sec2                = Avg. summer temperature
| blank2_info_sec2                = {{convert|35|°C|°F}}
| blank3_name_sec2                = Avg. winter temperature
| blank3_info_sec2                = {{convert|27|°C|°F}}
| website                         = 
| footnotes                       = 
}}
കേരളത്തിലെ [[കോട്ടയം|കോട്ടയം ജില്ലയിലെ]] [[ഏറ്റുമാനൂർ ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|ഏറ്റുമാനൂർ ബ്ലോക്കിലെ]] [[ഏറ്റുമാനൂർ ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|ഏറ്റുമാനൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിൻ്റെ കീഴിലുള്ള]] ഒരു ചെറിയ ഗ്രാമമാണ് '''കട്ടച്ചിറ'''. കോട്ടയം നഗരതിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 15 കിലോമീറ്റർ വടക്കായാണ് ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഏറ്റുമാനൂരിൽ നിന്ന് ഇവിടേയ്ക്ക് 9 കിലോമീറ്റർ ദൂരവും സംസ്ഥാന തലസ്ഥാനമായ തിരുവനന്തപുരത്ത് നിന്ന് 160 കി.മീ. ദൂരവുമുണ്ട്. മുമ്പ് ഈ ഗ്രാമത്തിൽ ധാരാളമായി [[ഇഷ്ടിക|ഇഷ്ടികക്കളങ്ങളും]] മേച്ചിലോട് നിർമ്മിക്കുന്ന ഫാക്ടറികളും നിലനിന്നിരുന്നു. [[മീനച്ചിലാർ|മീനച്ചിലാർ]] ഈ ഗ്രാമത്തിന് സമീപത്തുകൂടിയാണ് ഒഴുകുന്നത്. [[കടപ്ലാമറ്റം]], കാണക്കാരി, [[ഏറ്റുമാനൂർ]], തെള്ളകം, മുത്തോലി എന്നിവ കട്ടച്ചിറയുടെ സമീപ ഗ്രാമങ്ങളും പട്ടണങ്ങളുമാണ്.

== അവലംബം ==
{{കോട്ടയം ജില്ല}}</text>
      <sha1>084p391iyhbyug718u6vbihezsjznel</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Farsina thasni</title>
    <ns>3</ns>
    <id>670656</id>
    <revision>
      <id>4660858</id>
      <timestamp>2026-08-21T17:45:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>സ്വാഗതസംഘം</username>
        <id>39256</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[Template:Welcome|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു</comment>
      <origin>4660858</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6850" sha1="s598pkwgmu7bcqxo3pfo1kdh05vrmhm" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: Farsina thasni | Farsina thasni | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 17:45, 21 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)</text>
      <sha1>s598pkwgmu7bcqxo3pfo1kdh05vrmhm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Thasniiiiii</title>
    <ns>3</ns>
    <id>670657</id>
    <revision>
      <id>4660859</id>
      <timestamp>2026-08-21T17:47:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>സ്വാഗതസംഘം</username>
        <id>39256</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[Template:Welcome|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു</comment>
      <origin>4660859</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6844" sha1="8pgy3y0vphfh7v460ut6jrje24ik4ks" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: Thasniiiiii | Thasniiiiii | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 17:47, 21 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)</text>
      <sha1>8pgy3y0vphfh7v460ut6jrje24ik4ks</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>പീറ്റർ ഹാൻ കോങ്-റിയൽ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>670658</id>
    <revision>
      <id>4660862</id>
      <timestamp>2026-08-21T19:18:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TheGreatEditor024</username>
        <id>211141</id>
      </contributor>
      <comment>''''പീറ്റർ ഹാൻ കോങ്-റിയൽ''' (കൊറിയൻ: 한공렬; ഫെബ്രുവരി 3, 1913 – 1973) [[ദക്ഷിണ കൊറിയ|ദക്ഷിണ കൊറിയൻ]] [[കത്തോലിക്കാസഭ|കത്തോലിക്കാ സഭയുടെ]] ഒരു പുരോഹിതനായിരുന്നു, ജിയോഞ്ചു രൂപതയുട...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു</comment>
      <origin>4660862</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2739" sha1="l6r90ue4v7t4t268gyigf4cozp5f409" xml:space="preserve">'''പീറ്റർ ഹാൻ കോങ്-റിയൽ''' (കൊറിയൻ: 한공렬; ഫെബ്രുവരി 3, 1913 – 1973) [[ദക്ഷിണ കൊറിയ|ദക്ഷിണ കൊറിയൻ]] [[കത്തോലിക്കാസഭ|കത്തോലിക്കാ സഭയുടെ]] ഒരു പുരോഹിതനായിരുന്നു, ജിയോഞ്ചു രൂപതയുടെ നാലാമത്തെ ബിഷപ്പായും ഗ്വാങ്ജു അതിരൂപതയുടെ ആറാമത്തെ ബിഷപ്പായും അദ്ദേഹം സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.olcgs.org/gratitude-and-growth-six-decades-of-good-shepherd-mission-in-korea/|title=Gratitude and Growth: Six Decades of Good Shepherd Mission in Korea – Our Lady of Charity of the Good Shepherd|access-date=2026-08-02|language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== ആദ്യകാല ജീവിതം ==
1913 ഫെബ്രുവരി 3 ന് [[ജപ്പാൻ|ജാപ്പനീസ് സാമ്രാജ്യത്തിലെ]] [[കൊറിയ]]&lt;nowiki/&gt;യിലെ ഇഞ്ചിയോണിലാണ് അദ്ദേഹം ജനിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://gwangju.grandculture.net/gwangju/index/GC60002011|title=한공렬 - 디지털광주문화대전|access-date=2026-08-02|website=gwangju.grandculture.net}}&lt;/ref&gt; 1933 ൽ ജിയോങ്‌ബോക്ക് മിഡിൽ സ്‌കൂളിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടിയ അദ്ദേഹം 1939 ൽ സേക്രഡ് ഹാർട്ട് സെമിനാരിയിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടി. 1939 ജൂൺ 24 ന് മിയോങ്‌ഡോങ് കത്തീഡ്രലിൽ പുരോഹിതനായി അഭിഷിക്തനായി. 1961 ൽ ​​സുങ്‌ഷിൻ സർവകലാശാലയുടെ ഡീനായിരിക്കെ ജിയോഞ്ജു ബിഷപ്പായി നിയമിതനായി. 1971 ജൂലൈ 14 ന് ഗ്വാങ്‌ജു [[ആർച്ചുബിഷപ്പ്|ആർച്ച്ബിഷപ്പായി]] നിയമിതനായി. 1973 ൽ മിയോങ്‌ഡോങ് സെന്റ് മേരീസ് ആശുപത്രിയിൽ വച്ച് അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.catholictimes.org/article/202008130234995|title=한공렬 대주교 선종에 충격받은 전주교구 표정들|access-date=2026-08-02|last=가톨릭신문|website=가톨릭신문|language=ko}}&lt;/ref&gt;

== അവലംബം ==</text>
      <sha1>l6r90ue4v7t4t268gyigf4cozp5f409</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>തിരിൽ ബ്യൂ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>670659</id>
    <revision>
      <id>4660864</id>
      <timestamp>2026-08-21T19:24:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TheGreatEditor024</username>
        <id>211141</id>
      </contributor>
      <comment>Translated from [[en:Tiril Bue]]</comment>
      <origin>4660864</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1520" sha1="qe7hraxwigqf6bldfdobiliqhag3s6q" xml:space="preserve">{{Infobox sailor|header_color=lightblue|name=തിരിൽ ബ്യൂ|image=|image_size=|caption=|birth_name=|full_name=|nickname=|nationality=Norwegian|residence=|birth_date={{birth date and age|1993|04|26|df=y}}|birth_place=|death_date=|death_place=|height=|weight=|website=|country=|sport=Sailing|event=[[Laser Radial]]|college_team=|club=|team=|turned_pro=|coach=|retired=|coaching=|worlds=|regionals=|nationals=|olympics=|paralympics=|highest_ranking=|personal_best=|medal_templates=}}'''ടിറിൽ ബ്യൂ''' (ജനനം 26 ഏപ്രിൽ 1993) ഒരു നോർവീജിയൻ മത്സര നാവികയാണ്.

2016 ലെ റിയോ ഡി ജനീറോയിൽ നടന്ന സമ്മർ ഒളിമ്പിക്സിൽ ലേസർ റേഡിയൽ ക്ലാസിൽ മത്സരിക്കാൻ അവർ യോഗ്യത നേടി.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.olympiatoppen.no/om_olympiatoppen/aktuelt/page8586.html|title=Olympiatoppen tok ut 19 utøvere i siste uttak til Paralympics og OL i Rio|accessdate=27 July 2016|last=Lea|first=Halvor|date=15 July 2016|publisher=Olympiatoppen|language=Norwegian}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=Frykter søppel og bakterier i OL-banen i Rio|language=Norwegian|url=http://www.budstikka.no/sport/tiril-bue/seiling/frykter-soppel-og-bakterier-i-ol-banen-i-rio/s/5-55-344785|first=Tor Bjørnar|last=Holmlund|newspaper=Budstikka|date=27 July 2016|accessdate=27 July 2016}}&lt;/ref&gt;

== അവലംബം ==</text>
      <sha1>qe7hraxwigqf6bldfdobiliqhag3s6q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ചറൈഡിയോ ജില്ല</title>
    <ns>0</ns>
    <id>670660</id>
    <revision>
      <id>4660877</id>
      <timestamp>2026-08-22T00:00:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <comment>'{{prettyurl|Charaideo district}}{{Infobox settlement | name               = Charaideo district | native_name        =  | native_name_lang   = as | other_name         =  | settlement_type    = [[List of districts of Assam|District]] of [[Assam]] | image_skyline      = MAIDAM1.JPG | image_alt          =  | image_caption      = Maidam of Ahom Kings | nickname           =  | mapframe = | mapframe-point = none | image_map...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു</comment>
      <origin>4660877</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14134" sha1="qwnblx0jktday19i051s18b861ickzm" xml:space="preserve">{{prettyurl|Charaideo district}}{{Infobox settlement
| name               = Charaideo district
| native_name        = 
| native_name_lang   = as
| other_name         = 
| settlement_type    = [[List of districts of Assam|District]] of [[Assam]]
| image_skyline      = MAIDAM1.JPG
| image_alt          = 
| image_caption      = Maidam of Ahom Kings
| nickname           = 
| mapframe =
| mapframe-point = none
| image_map          = Charaideo in Assam (India).svg
| map_alt            = 
| map_caption        = Location in Assam
| coordinates        = 
| subdivision_type   = Country
| subdivision_name   = {{flag|India}}
| subdivision_type1  = [[States and territories of India|State]]
| subdivision_name1  = [[Assam]]
| subdivision_type2  = [[Divisions of Assam|Division]]
| subdivision_name2  = [[Upper Assam Division|Upper Assam]]
| established_date   = 2015
| founder            = 
| seat_type          = Headquarters
| seat               = [[Sonari]]
| government_footnotes = 
| leader_title       = [[Lok Sabha|Lok Sabha constituencies]]
| leader_name        = [[Jorhat (Lok Sabha constituency)|Jorhat]]
| leader_title1      = [[Vidhan Sabha|Vidhan Sabha constituencies]]
| leader_name1       = [[Mahmara (Vidhan Sabha constituency)|Mahmara]], [[Sonari (Vidhan Sabha constituency)|Sonari]]
| leader_title2      = 
| leader_name2       = 
| unit_pref          = Metric&lt;!-- or US or UK --&gt;
| area_footnotes     = 
| area_rank          = 
| area_total_km2     = 1300
| elevation_footnotes = 
| elevation_m        = 
| population_total   = 471418
| population_as_of   = 2011
| population_rank    = 
| population_density_km2 = auto
| population_demonym = 
| population_footnotes = 
| demographics_type1 = Languages
| demographics1_title1 = Official
| demographics1_info1 = [[Assamese language|Assamese]]
| timezone1          = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1        = +5:30
| postal_code_type   = &lt;!-- [[Postal Index Number|PIN]] --&gt;
| postal_code        = 
| registration_plate = AS 33
| website            = {{URL|https://charaideo.assam.gov.in/}}
| footnotes          = 
| official_name      = 
}}
[[ഇന്ത്യ]]യിലെ [[അസം]] സംസ്ഥാനത്തിലുള്ള ഭരണപരമായ ഒരു ജില്ലയാണ് '''ചറൈഡിയോ ജില്ല'''. ഈ ജില്ലയെ അസമിന്റെ അന്നത്തെ മുഖ്യമന്ത്രി തരുൺ ഗോഗോയ് 2015 ഓഗസ്റ്റ് 15-ന് ഔദ്യോഗികമായി സംസ്ഥാനത്തെ പുതിയ ഒരു ജില്ലയായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.&lt;ref&gt;[http://zeenews.india.com/news/assam/assam-gets-five-more-districts_1647470.html Assam gets five more districts]&lt;/ref&gt; [[ശിവസാഗർ ജില്ല]]യിൽ നിന്നാണ് ചറൈഡിയോ ജില്ല രൂപീകരിച്ചത്. ഇത് അപ്പർ അസം ഡിവിഷന്റെ കീഴിലാണ്. &lt;ref&gt;[http://www.assaminfo.com/tourist-places/9/charaideo-maidams.htm Charaideo commonly known as pyramids of Assam]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.eastern-today.com/entries/blog/preparations-afoot-for-inauguration-of-charaideo-district-at-sonari reparations afoot for inauguration of Charaideo district at Sonari]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/Palasbari-incensed-over-choice-of-district-HQ/articleshow/51759563.cms Palasbari incensed over choice of district HQ]&lt;/ref&gt; അഹോം രാജവംശത്തിന്റെ ആദ്യ തലസ്ഥാനമായിരുന്നു ചറൈഡിയോ. ഇവിടെയുള്ള അഹോം രാജാക്കന്മാരുടെ ശവകുടീരങ്ങൾ മൈദാം (Maidams) എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഇത് [[യുനെസ്കോ]]യുടെ ലോകപൈതൃക പട്ടികയിൽ ഇടം നേടിയിട്ടുണ്ട്.
== പദോൽപ്പത്തി ==
ചറൈഡിയോ സ്ഥാപിച്ചത് ആദ്യത്തെ അഹോം രാജാവായ ചാവ്ലുങ് സുകാഫ ആയിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Gogoi |first1=Padmeswar |title=The Tai and the Tai kingdoms: with a fuller treatment of the Tai-Ahom kingdom in the Brahmaputra Valley |date=1968 |publisher=Dept. of Publication, [[Gauhati University]] |pages=264 &amp; 265 |url=https://books.google.com/books?id=rIduAAAAMAAJ |language=en}}&lt;/ref&gt; ചറൈഡിയോ  എന്ന പേര് Che Rai Doi അല്ലെങ്കിൽ Doi Che Rai എന്ന തായ്-അഹോം പദത്തിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിച്ചത്. ഇതിന്റെ അർത്ഥം “കുന്നുകളിലെ തിളങ്ങുന്ന നഗരം” എന്നാണ്. Che-Rai-Doi എന്ന പദം പിന്നീട് അസമീസ് ഭാഷാരൂപത്തിലേക്ക് മാറി ചറൈഡിയോ അല്ലെങ്കിൽ ചറൈ-ഖൊറോങ് എന്നായി.&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Gohain |first1=Birendra Kr |title=Origin of the Tai and Chao Lung Hsukapha: A Historical Perspective |date=1999 |publisher=Omsons Publications |pages=72 &amp; 73 |url=https://books.google.com/books?id=k01uAAAAMAAJ |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Bezbaruah |first1=Ranju |last2=Banerjee |first2=Dipankar |last3=Research |first3=Indian Council of Historical |title=North-East India: interpreting the sources of its history |date=2008 |publisher=[[Indian Council of Historical Research]] |isbn=9788173052958 |pages=117 |url=https://books.google.com/books?id=inwMAQAAMAAJ |language=en}}&lt;/ref&gt;
== ചരിത്രം ==
സുകാഫയുടെ വരവിന് മുമ്പ്, മൊറാൻ, ബൊറാഹി, ചുടിയ തുടങ്ങിയ പ്രാദേശിക ഗോത്രവിഭാഗങ്ങൾ ആരാധനയ്ക്കായി ഈ സ്ഥലം ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{harvcol|Dutta|1985|p=50}}&lt;/ref&gt;

ചറൈഡിയോ എന്ന പ്രദേശം 1253-ൽ ആദ്യത്തെ അഹോം രാജാവായ ചാവോ ലുങ് സിയു-കാ-ഫ സ്ഥാപിച്ച അഹോം രാജ്യത്തിന്റെ തലസ്ഥാനമായിരുന്നു. ചറൈഡിയോയിലെ കുന്നിൻപ്രദേശങ്ങളിലുള്ള അഹോം രാജാക്കന്മാരുടെയും രാജ്ഞിമാരുടെയും മൈദാമുകൾ (ശവകുടീര കുന്നുകൾ) ചെറിയ പിരമിഡുകളുടെ ആകൃതിയോട് സാമ്യമുള്ളവയാണ്. ഈ പ്രദേശത്ത് ചില പുരാവസ്തു ഗവേഷണങ്ങൾ നടന്നിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, മോഷ്ടാക്കളുടെ ആക്രമണവും ഇവിടെ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. ഈ പ്രദേശത്തെ യുനെസ്കോയുടെ ലോക പൈതൃക പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തണമെന്ന ആവശ്യം ഉയർന്നിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.telegraphindia.com/1030301/asp/northeast/story_1720984.asp|archive-url=https://web.archive.org/web/20110525195131/http://www.telegraphindia.com/1030301/asp/northeast/story_1720984.asp|url-status=dead|archive-date=May 25, 2011|title=Bounty hunters beat ASI to tombs|author1=Dutta, Pullock  |author2=Das, Ripunjoy|date=2003-03-01|accessdate=2007-12-06|location=Calcutta, India|work=The Telegraph}}&lt;/ref&gt; 

സുദാങ്ഫാ (1397–1407)യുടെ ഭരണകാലത്ത്, താരതമ്യേന ചെറിയ അഹോം രാജ്യം ഇന്നത്തെ [[അപ്പർ ബർമ്മ]]യിലെ ഒരു ഷാൻ സംസ്ഥാനമായ [[മോങ് ക്വാങ്]] ആക്രമിച്ചു. ജനറൽ [[ടാ-ചിൻ-പാവോ]]യുടെ നേതൃത്വത്തിൽ അയച്ച മോങ് ക്വാങ് സൈന്യം [[ടിപാം]] വരെ മുന്നേറിയെങ്കിലും പിന്നീട് പരാജയപ്പെടുകയും [[ഖാം ജാങ്]] പ്രദേശം വരെ പിന്തിരിപ്പിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.telegraphindia.com/1060119/asp/northeast/story_5737072.asp|archive-url=https://web.archive.org/web/20110525195155/http://www.telegraphindia.com/1060119/asp/northeast/story_5737072.asp|url-status=dead|archive-date=May 25, 2011| title=Saving Ahom kingdom - Local youths push for Unesco tag to protect Charaideo |author=Das, Ripunjoy |date=2006-01-19| accessdate=2007-12-06 |location=Calcutta, India |work=The Telegraph}}&lt;/ref&gt;

ഇരു സൈന്യങ്ങളുടെയും സേനാനായകർ നോങ് ജേക്ക് തടാകത്തിന്റെ തീരത്ത് സമാധാന ഉടമ്പടി നടത്തി. തായ് ആചാരപ്രകാരം, അവർ തടാകത്തിൽ കൈകൾ മുക്കി. പട്കൈ മലനിരകളിൽ ഇരു രാജ്യങ്ങളുടെയും അതിർത്തി നിശ്ചയിച്ചു.{{sfn|Phukan|1991|p=891}}
== ജനസംഖ്യാശാസ്‌ത്രം ==
{{bar box
|title=Religions in Charaideo district (2011)&lt;ref name=&quot;Religion&quot;&gt;{{cite web |date=2011 |title=Table C-01 Population By Religion: Assam |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/11365/download/14478/DDW18C-01%20MDDS.XLS |website=census.gov.in |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}&lt;/ref&gt;
|titlebar=#Fcd116
|left1=Religion
|right1=Percent
|float=left
|bars=
{{bar percent|[[Hinduism in Assam|Hinduism]]|darkorange|88.00}}
{{bar percent|[[Christianity in Assam|Christianity]]|dodgerblue|5.24}}
{{bar percent|[[Islam in Assam|Islam]]|green|4.58}}
{{bar percent|Other &lt;small&gt;(tribal religion)&lt;/small&gt;|chartreuse|1.25}}
{{bar percent|[[Buddhism]]|yellow|0.72}}
{{bar percent|Other or not stated|black|0.21}}
}}
ജില്ലയിലെ ആകെ ജനസംഖ്യ 4,71,418 ആണ്. ഇതിൽ 29,723 പേർ (6.31%) നഗരപ്രദേശങ്ങളിലാണ് താമസിക്കുന്നത്.&lt;ref name=&quot;districtcensus&quot;&gt;{{Cite web |date=2011 |title=District Census Handbook: Sivasagar |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/240/download/610/DH_2011_1812_PART_A_DCHB_SIVASAGAR.pdf |website=censusindia.gov.in |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}&lt;/ref&gt; ചറൈഡിയോയിലെ ലിംഗാനുപാതം 1000 പുരുഷന്മാർക്ക് 955 സ്ത്രീകൾ എന്നതാണ്. പട്ടികജാതിക്കാരും പട്ടികവർഗക്കാരും യഥാക്രമം 7,643 (1.62%) പേരും 11,909 (2.53%) പേരുമാണ് ജനസംഖ്യയിൽ ഉൾപ്പെടുന്നത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Charaideo at a glance {{!}} Charaideo District {{!}} Government Of Assam, India|url=https://charaideo.gov.in/portlets/charaideo-at-a-glance|access-date=2020-11-09|website=charaideo.gov.in|archive-date=2021-01-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20210117192204/https://charaideo.gov.in/portlets/charaideo-at-a-glance|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
{{Pie chart
|caption = Languages of Charaideo district (2011)&lt;ref name=&quot;languages&quot;/&gt;
|label1 = [[Assamese language|Assamese]] |value1 = 75.64 |color1 = purple
|label2 = [[Sadri language|Sadri]] |value2 = 7.64 |color2 = burlywood
|label3 = [[Bengali language|Bengali]] |value3 = 4.22 |color3 = orchid
|label4 = [[Odia language|Odia]] |value4 = 3.20 |color4 = firebrick
|label5 = [[Hindi]] |value5 = 1.92 |color5 = orange
|label6 = 'Other' Hindi |value6 = 1.80 |color6 = deeppink
|label7 = [[Nepali language|Nepali]] |value7 = 1.38 |color7 = pink
|label8 = Others |value8 = 4.20 |color8 = grey
|thumb=left
}}
2011-ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം, ജനസംഖ്യയിലെ 75.64% പേർ അസമീസ്, 7.64% പേർ സദ്രി, 4.22% പേർ ബംഗാളി, 3.20% പേർ ഒഡിയ, 1.92% പേർ ഹിന്ദി, 1.38% പേർ നേപ്പാളി എന്നീ ഭാഷകൾ സംസാരിച്ചിരുന്നു. ജനസംഖ്യയിലെ 1.80% പേർ ഹിന്ദിയുടെ കീഴിൽ ‘മറ്റ്’ ഭാഷകൾ സംസാരിച്ചിരുന്നതായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;languages&quot;&gt;{{cite web |date=2011 |title=Table C-16 Population By Mother Tongue: Assam |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/10195/download/13307/DDW-C16-STMT-MDDS-1800.XLSX |website=censusindia.gov.in |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}&lt;/ref&gt;
== കുറിപ്പുകൾ==
{{reflist}}

==അവലംബം==
{{refbegin}}
* {{Citation |last=Dutta |first=Sristidhar |title=The Mataks and their Kingdom |publisher=Chugh Publications |place=Allahabad |year=1985}}
* {{Cite journal| last = Phukan| first=J. N.| title = Relations of the Ahom kings of Assam with those of Mong Mao (in Yunnan, China) and of Mong Kwang (Mogaung in Myanmar) | journal= Proceedings of the Indian History Congress| volume=52 | year=1991| pages= 888–893| jstor=44142722|issn=2249-1937}}
{{refend}}

==ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ==
* [https://charaideo.assam.gov.in/ Charaideo District Official website]

{{coord|26.933|94.7481|display=title}}
{{Assam}}</text>
      <sha1>qwnblx0jktday19i051s18b861ickzm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660878</id>
      <parentid>4660877</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T00:02:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[വർഗ്ഗം:ആസാമിലെ ജില്ലകൾ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച്</comment>
      <origin>4660878</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14202" sha1="ghk4ttaz1rluwv856ub5e8dfu7yf8q4" xml:space="preserve">{{prettyurl|Charaideo district}}{{Infobox settlement
| name               = Charaideo district
| native_name        = 
| native_name_lang   = as
| other_name         = 
| settlement_type    = [[List of districts of Assam|District]] of [[Assam]]
| image_skyline      = MAIDAM1.JPG
| image_alt          = 
| image_caption      = Maidam of Ahom Kings
| nickname           = 
| mapframe =
| mapframe-point = none
| image_map          = Charaideo in Assam (India).svg
| map_alt            = 
| map_caption        = Location in Assam
| coordinates        = 
| subdivision_type   = Country
| subdivision_name   = {{flag|India}}
| subdivision_type1  = [[States and territories of India|State]]
| subdivision_name1  = [[Assam]]
| subdivision_type2  = [[Divisions of Assam|Division]]
| subdivision_name2  = [[Upper Assam Division|Upper Assam]]
| established_date   = 2015
| founder            = 
| seat_type          = Headquarters
| seat               = [[Sonari]]
| government_footnotes = 
| leader_title       = [[Lok Sabha|Lok Sabha constituencies]]
| leader_name        = [[Jorhat (Lok Sabha constituency)|Jorhat]]
| leader_title1      = [[Vidhan Sabha|Vidhan Sabha constituencies]]
| leader_name1       = [[Mahmara (Vidhan Sabha constituency)|Mahmara]], [[Sonari (Vidhan Sabha constituency)|Sonari]]
| leader_title2      = 
| leader_name2       = 
| unit_pref          = Metric&lt;!-- or US or UK --&gt;
| area_footnotes     = 
| area_rank          = 
| area_total_km2     = 1300
| elevation_footnotes = 
| elevation_m        = 
| population_total   = 471418
| population_as_of   = 2011
| population_rank    = 
| population_density_km2 = auto
| population_demonym = 
| population_footnotes = 
| demographics_type1 = Languages
| demographics1_title1 = Official
| demographics1_info1 = [[Assamese language|Assamese]]
| timezone1          = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1        = +5:30
| postal_code_type   = &lt;!-- [[Postal Index Number|PIN]] --&gt;
| postal_code        = 
| registration_plate = AS 33
| website            = {{URL|https://charaideo.assam.gov.in/}}
| footnotes          = 
| official_name      = 
}}
[[ഇന്ത്യ]]യിലെ [[അസം]] സംസ്ഥാനത്തിലുള്ള ഭരണപരമായ ഒരു ജില്ലയാണ് '''ചറൈഡിയോ ജില്ല'''. ഈ ജില്ലയെ അസമിന്റെ അന്നത്തെ മുഖ്യമന്ത്രി തരുൺ ഗോഗോയ് 2015 ഓഗസ്റ്റ് 15-ന് ഔദ്യോഗികമായി സംസ്ഥാനത്തെ പുതിയ ഒരു ജില്ലയായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.&lt;ref&gt;[http://zeenews.india.com/news/assam/assam-gets-five-more-districts_1647470.html Assam gets five more districts]&lt;/ref&gt; [[ശിവസാഗർ ജില്ല]]യിൽ നിന്നാണ് ചറൈഡിയോ ജില്ല രൂപീകരിച്ചത്. ഇത് അപ്പർ അസം ഡിവിഷന്റെ കീഴിലാണ്. &lt;ref&gt;[http://www.assaminfo.com/tourist-places/9/charaideo-maidams.htm Charaideo commonly known as pyramids of Assam]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.eastern-today.com/entries/blog/preparations-afoot-for-inauguration-of-charaideo-district-at-sonari reparations afoot for inauguration of Charaideo district at Sonari]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/Palasbari-incensed-over-choice-of-district-HQ/articleshow/51759563.cms Palasbari incensed over choice of district HQ]&lt;/ref&gt; അഹോം രാജവംശത്തിന്റെ ആദ്യ തലസ്ഥാനമായിരുന്നു ചറൈഡിയോ. ഇവിടെയുള്ള അഹോം രാജാക്കന്മാരുടെ ശവകുടീരങ്ങൾ മൈദാം (Maidams) എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഇത് [[യുനെസ്കോ]]യുടെ ലോകപൈതൃക പട്ടികയിൽ ഇടം നേടിയിട്ടുണ്ട്.
== പദോൽപ്പത്തി ==
ചറൈഡിയോ സ്ഥാപിച്ചത് ആദ്യത്തെ അഹോം രാജാവായ ചാവ്ലുങ് സുകാഫ ആയിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Gogoi |first1=Padmeswar |title=The Tai and the Tai kingdoms: with a fuller treatment of the Tai-Ahom kingdom in the Brahmaputra Valley |date=1968 |publisher=Dept. of Publication, [[Gauhati University]] |pages=264 &amp; 265 |url=https://books.google.com/books?id=rIduAAAAMAAJ |language=en}}&lt;/ref&gt; ചറൈഡിയോ  എന്ന പേര് Che Rai Doi അല്ലെങ്കിൽ Doi Che Rai എന്ന തായ്-അഹോം പദത്തിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിച്ചത്. ഇതിന്റെ അർത്ഥം “കുന്നുകളിലെ തിളങ്ങുന്ന നഗരം” എന്നാണ്. Che-Rai-Doi എന്ന പദം പിന്നീട് അസമീസ് ഭാഷാരൂപത്തിലേക്ക് മാറി ചറൈഡിയോ അല്ലെങ്കിൽ ചറൈ-ഖൊറോങ് എന്നായി.&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Gohain |first1=Birendra Kr |title=Origin of the Tai and Chao Lung Hsukapha: A Historical Perspective |date=1999 |publisher=Omsons Publications |pages=72 &amp; 73 |url=https://books.google.com/books?id=k01uAAAAMAAJ |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Bezbaruah |first1=Ranju |last2=Banerjee |first2=Dipankar |last3=Research |first3=Indian Council of Historical |title=North-East India: interpreting the sources of its history |date=2008 |publisher=[[Indian Council of Historical Research]] |isbn=9788173052958 |pages=117 |url=https://books.google.com/books?id=inwMAQAAMAAJ |language=en}}&lt;/ref&gt;
== ചരിത്രം ==
സുകാഫയുടെ വരവിന് മുമ്പ്, മൊറാൻ, ബൊറാഹി, ചുടിയ തുടങ്ങിയ പ്രാദേശിക ഗോത്രവിഭാഗങ്ങൾ ആരാധനയ്ക്കായി ഈ സ്ഥലം ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{harvcol|Dutta|1985|p=50}}&lt;/ref&gt;

ചറൈഡിയോ എന്ന പ്രദേശം 1253-ൽ ആദ്യത്തെ അഹോം രാജാവായ ചാവോ ലുങ് സിയു-കാ-ഫ സ്ഥാപിച്ച അഹോം രാജ്യത്തിന്റെ തലസ്ഥാനമായിരുന്നു. ചറൈഡിയോയിലെ കുന്നിൻപ്രദേശങ്ങളിലുള്ള അഹോം രാജാക്കന്മാരുടെയും രാജ്ഞിമാരുടെയും മൈദാമുകൾ (ശവകുടീര കുന്നുകൾ) ചെറിയ പിരമിഡുകളുടെ ആകൃതിയോട് സാമ്യമുള്ളവയാണ്. ഈ പ്രദേശത്ത് ചില പുരാവസ്തു ഗവേഷണങ്ങൾ നടന്നിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, മോഷ്ടാക്കളുടെ ആക്രമണവും ഇവിടെ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. ഈ പ്രദേശത്തെ യുനെസ്കോയുടെ ലോക പൈതൃക പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തണമെന്ന ആവശ്യം ഉയർന്നിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.telegraphindia.com/1030301/asp/northeast/story_1720984.asp|archive-url=https://web.archive.org/web/20110525195131/http://www.telegraphindia.com/1030301/asp/northeast/story_1720984.asp|url-status=dead|archive-date=May 25, 2011|title=Bounty hunters beat ASI to tombs|author1=Dutta, Pullock  |author2=Das, Ripunjoy|date=2003-03-01|accessdate=2007-12-06|location=Calcutta, India|work=The Telegraph}}&lt;/ref&gt; 

സുദാങ്ഫാ (1397–1407)യുടെ ഭരണകാലത്ത്, താരതമ്യേന ചെറിയ അഹോം രാജ്യം ഇന്നത്തെ [[അപ്പർ ബർമ്മ]]യിലെ ഒരു ഷാൻ സംസ്ഥാനമായ [[മോങ് ക്വാങ്]] ആക്രമിച്ചു. ജനറൽ [[ടാ-ചിൻ-പാവോ]]യുടെ നേതൃത്വത്തിൽ അയച്ച മോങ് ക്വാങ് സൈന്യം [[ടിപാം]] വരെ മുന്നേറിയെങ്കിലും പിന്നീട് പരാജയപ്പെടുകയും [[ഖാം ജാങ്]] പ്രദേശം വരെ പിന്തിരിപ്പിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.telegraphindia.com/1060119/asp/northeast/story_5737072.asp|archive-url=https://web.archive.org/web/20110525195155/http://www.telegraphindia.com/1060119/asp/northeast/story_5737072.asp|url-status=dead|archive-date=May 25, 2011| title=Saving Ahom kingdom - Local youths push for Unesco tag to protect Charaideo |author=Das, Ripunjoy |date=2006-01-19| accessdate=2007-12-06 |location=Calcutta, India |work=The Telegraph}}&lt;/ref&gt;

ഇരു സൈന്യങ്ങളുടെയും സേനാനായകർ നോങ് ജേക്ക് തടാകത്തിന്റെ തീരത്ത് സമാധാന ഉടമ്പടി നടത്തി. തായ് ആചാരപ്രകാരം, അവർ തടാകത്തിൽ കൈകൾ മുക്കി. പട്കൈ മലനിരകളിൽ ഇരു രാജ്യങ്ങളുടെയും അതിർത്തി നിശ്ചയിച്ചു.{{sfn|Phukan|1991|p=891}}
== ജനസംഖ്യാശാസ്‌ത്രം ==
{{bar box
|title=Religions in Charaideo district (2011)&lt;ref name=&quot;Religion&quot;&gt;{{cite web |date=2011 |title=Table C-01 Population By Religion: Assam |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/11365/download/14478/DDW18C-01%20MDDS.XLS |website=census.gov.in |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}&lt;/ref&gt;
|titlebar=#Fcd116
|left1=Religion
|right1=Percent
|float=left
|bars=
{{bar percent|[[Hinduism in Assam|Hinduism]]|darkorange|88.00}}
{{bar percent|[[Christianity in Assam|Christianity]]|dodgerblue|5.24}}
{{bar percent|[[Islam in Assam|Islam]]|green|4.58}}
{{bar percent|Other &lt;small&gt;(tribal religion)&lt;/small&gt;|chartreuse|1.25}}
{{bar percent|[[Buddhism]]|yellow|0.72}}
{{bar percent|Other or not stated|black|0.21}}
}}
ജില്ലയിലെ ആകെ ജനസംഖ്യ 4,71,418 ആണ്. ഇതിൽ 29,723 പേർ (6.31%) നഗരപ്രദേശങ്ങളിലാണ് താമസിക്കുന്നത്.&lt;ref name=&quot;districtcensus&quot;&gt;{{Cite web |date=2011 |title=District Census Handbook: Sivasagar |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/240/download/610/DH_2011_1812_PART_A_DCHB_SIVASAGAR.pdf |website=censusindia.gov.in |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}&lt;/ref&gt; ചറൈഡിയോയിലെ ലിംഗാനുപാതം 1000 പുരുഷന്മാർക്ക് 955 സ്ത്രീകൾ എന്നതാണ്. പട്ടികജാതിക്കാരും പട്ടികവർഗക്കാരും യഥാക്രമം 7,643 (1.62%) പേരും 11,909 (2.53%) പേരുമാണ് ജനസംഖ്യയിൽ ഉൾപ്പെടുന്നത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Charaideo at a glance {{!}} Charaideo District {{!}} Government Of Assam, India|url=https://charaideo.gov.in/portlets/charaideo-at-a-glance|access-date=2020-11-09|website=charaideo.gov.in|archive-date=2021-01-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20210117192204/https://charaideo.gov.in/portlets/charaideo-at-a-glance|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
{{Pie chart
|caption = Languages of Charaideo district (2011)&lt;ref name=&quot;languages&quot;/&gt;
|label1 = [[Assamese language|Assamese]] |value1 = 75.64 |color1 = purple
|label2 = [[Sadri language|Sadri]] |value2 = 7.64 |color2 = burlywood
|label3 = [[Bengali language|Bengali]] |value3 = 4.22 |color3 = orchid
|label4 = [[Odia language|Odia]] |value4 = 3.20 |color4 = firebrick
|label5 = [[Hindi]] |value5 = 1.92 |color5 = orange
|label6 = 'Other' Hindi |value6 = 1.80 |color6 = deeppink
|label7 = [[Nepali language|Nepali]] |value7 = 1.38 |color7 = pink
|label8 = Others |value8 = 4.20 |color8 = grey
|thumb=left
}}
2011-ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം, ജനസംഖ്യയിലെ 75.64% പേർ അസമീസ്, 7.64% പേർ സദ്രി, 4.22% പേർ ബംഗാളി, 3.20% പേർ ഒഡിയ, 1.92% പേർ ഹിന്ദി, 1.38% പേർ നേപ്പാളി എന്നീ ഭാഷകൾ സംസാരിച്ചിരുന്നു. ജനസംഖ്യയിലെ 1.80% പേർ ഹിന്ദിയുടെ കീഴിൽ ‘മറ്റ്’ ഭാഷകൾ സംസാരിച്ചിരുന്നതായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;languages&quot;&gt;{{cite web |date=2011 |title=Table C-16 Population By Mother Tongue: Assam |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/10195/download/13307/DDW-C16-STMT-MDDS-1800.XLSX |website=censusindia.gov.in |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}&lt;/ref&gt;
== കുറിപ്പുകൾ==
{{reflist}}

==അവലംബം==
{{refbegin}}
* {{Citation |last=Dutta |first=Sristidhar |title=The Mataks and their Kingdom |publisher=Chugh Publications |place=Allahabad |year=1985}}
* {{Cite journal| last = Phukan| first=J. N.| title = Relations of the Ahom kings of Assam with those of Mong Mao (in Yunnan, China) and of Mong Kwang (Mogaung in Myanmar) | journal= Proceedings of the Indian History Congress| volume=52 | year=1991| pages= 888–893| jstor=44142722|issn=2249-1937}}
{{refend}}

==ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ==
* [https://charaideo.assam.gov.in/ Charaideo District Official website]

{{coord|26.933|94.7481|display=title}}
{{Assam}}

[[വർഗ്ഗം:ആസാമിലെ ജില്ലകൾ]]</text>
      <sha1>ghk4ttaz1rluwv856ub5e8dfu7yf8q4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660880</id>
      <parentid>4660878</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T00:03:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <origin>4660880</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14206" sha1="a9jxf0n2kwpvrv9eg5cww6xqtecj1i5" xml:space="preserve">{{prettyurl|Charaideo district}}{{Infobox settlement
| name               = Charaideo district
| native_name        = 
| native_name_lang   = as
| other_name         = 
| settlement_type    = [[List of districts of Assam|District]] of [[Assam]]
| image_skyline      = MAIDAM1.JPG
| image_alt          = 
| image_caption      = Maidam of Ahom Kings
| nickname           = 
| mapframe =
| mapframe-point = none
| image_map          = Charaideo in Assam (India).svg
| map_alt            = 
| map_caption        = Location in Assam
| coordinates        = 
| subdivision_type   = Country
| subdivision_name   = {{flag|India}}
| subdivision_type1  = [[States and territories of India|State]]
| subdivision_name1  = [[Assam]]
| subdivision_type2  = [[Divisions of Assam|Division]]
| subdivision_name2  = [[Upper Assam Division|Upper Assam]]
| established_date   = 2015
| founder            = 
| seat_type          = Headquarters
| seat               = [[Sonari]]
| government_footnotes = 
| leader_title       = [[Lok Sabha|Lok Sabha constituencies]]
| leader_name        = [[Jorhat (Lok Sabha constituency)|Jorhat]]
| leader_title1      = [[Vidhan Sabha|Vidhan Sabha constituencies]]
| leader_name1       = [[Mahmara (Vidhan Sabha constituency)|Mahmara]], [[Sonari (Vidhan Sabha constituency)|Sonari]]
| leader_title2      = 
| leader_name2       = 
| unit_pref          = Metric&lt;!-- or US or UK --&gt;
| area_footnotes     = 
| area_rank          = 
| area_total_km2     = 1300
| elevation_footnotes = 
| elevation_m        = 
| population_total   = 471418
| population_as_of   = 2011
| population_rank    = 
| population_density_km2 = auto
| population_demonym = 
| population_footnotes = 
| demographics_type1 = Languages
| demographics1_title1 = Official
| demographics1_info1 = [[Assamese language|Assamese]]
| timezone1          = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1        = +5:30
| postal_code_type   = &lt;!-- [[Postal Index Number|PIN]] --&gt;
| postal_code        = 
| registration_plate = AS 33
| website            = {{URL|https://charaideo.assam.gov.in/}}
| footnotes          = 
| official_name      = 
}}
[[ഇന്ത്യ]]യിലെ [[അസം]] സംസ്ഥാനത്തിലുള്ള ഭരണപരമായ ഒരു ജില്ലയാണ് '''ചറൈഡിയോ ജില്ല'''. ഈ ജില്ലയെ അസമിന്റെ അന്നത്തെ മുഖ്യമന്ത്രി തരുൺ ഗോഗോയ് 2015 ഓഗസ്റ്റ് 15-ന് ഔദ്യോഗികമായി സംസ്ഥാനത്തെ പുതിയ ഒരു ജില്ലയായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.&lt;ref&gt;[http://zeenews.india.com/news/assam/assam-gets-five-more-districts_1647470.html Assam gets five more districts]&lt;/ref&gt; [[ശിവസാഗർ ജില്ല]]യിൽ നിന്നാണ് ചറൈഡിയോ ജില്ല രൂപീകരിച്ചത്. ഇത് [[അപ്പർ അസം]] ഡിവിഷന്റെ കീഴിലാണ്. &lt;ref&gt;[http://www.assaminfo.com/tourist-places/9/charaideo-maidams.htm Charaideo commonly known as pyramids of Assam]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.eastern-today.com/entries/blog/preparations-afoot-for-inauguration-of-charaideo-district-at-sonari reparations afoot for inauguration of Charaideo district at Sonari]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/Palasbari-incensed-over-choice-of-district-HQ/articleshow/51759563.cms Palasbari incensed over choice of district HQ]&lt;/ref&gt; അഹോം രാജവംശത്തിന്റെ ആദ്യ തലസ്ഥാനമായിരുന്നു ചറൈഡിയോ. ഇവിടെയുള്ള അഹോം രാജാക്കന്മാരുടെ ശവകുടീരങ്ങൾ മൈദാം (Maidams) എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഇത് [[യുനെസ്കോ]]യുടെ ലോകപൈതൃക പട്ടികയിൽ ഇടം നേടിയിട്ടുണ്ട്.
== പദോൽപ്പത്തി ==
ചറൈഡിയോ സ്ഥാപിച്ചത് ആദ്യത്തെ അഹോം രാജാവായ ചാവ്ലുങ് സുകാഫ ആയിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Gogoi |first1=Padmeswar |title=The Tai and the Tai kingdoms: with a fuller treatment of the Tai-Ahom kingdom in the Brahmaputra Valley |date=1968 |publisher=Dept. of Publication, [[Gauhati University]] |pages=264 &amp; 265 |url=https://books.google.com/books?id=rIduAAAAMAAJ |language=en}}&lt;/ref&gt; ചറൈഡിയോ  എന്ന പേര് Che Rai Doi അല്ലെങ്കിൽ Doi Che Rai എന്ന തായ്-അഹോം പദത്തിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിച്ചത്. ഇതിന്റെ അർത്ഥം “കുന്നുകളിലെ തിളങ്ങുന്ന നഗരം” എന്നാണ്. Che-Rai-Doi എന്ന പദം പിന്നീട് അസമീസ് ഭാഷാരൂപത്തിലേക്ക് മാറി ചറൈഡിയോ അല്ലെങ്കിൽ ചറൈ-ഖൊറോങ് എന്നായി.&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Gohain |first1=Birendra Kr |title=Origin of the Tai and Chao Lung Hsukapha: A Historical Perspective |date=1999 |publisher=Omsons Publications |pages=72 &amp; 73 |url=https://books.google.com/books?id=k01uAAAAMAAJ |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Bezbaruah |first1=Ranju |last2=Banerjee |first2=Dipankar |last3=Research |first3=Indian Council of Historical |title=North-East India: interpreting the sources of its history |date=2008 |publisher=[[Indian Council of Historical Research]] |isbn=9788173052958 |pages=117 |url=https://books.google.com/books?id=inwMAQAAMAAJ |language=en}}&lt;/ref&gt;
== ചരിത്രം ==
സുകാഫയുടെ വരവിന് മുമ്പ്, മൊറാൻ, ബൊറാഹി, ചുടിയ തുടങ്ങിയ പ്രാദേശിക ഗോത്രവിഭാഗങ്ങൾ ആരാധനയ്ക്കായി ഈ സ്ഥലം ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{harvcol|Dutta|1985|p=50}}&lt;/ref&gt;

ചറൈഡിയോ എന്ന പ്രദേശം 1253-ൽ ആദ്യത്തെ അഹോം രാജാവായ ചാവോ ലുങ് സിയു-കാ-ഫ സ്ഥാപിച്ച അഹോം രാജ്യത്തിന്റെ തലസ്ഥാനമായിരുന്നു. ചറൈഡിയോയിലെ കുന്നിൻപ്രദേശങ്ങളിലുള്ള അഹോം രാജാക്കന്മാരുടെയും രാജ്ഞിമാരുടെയും മൈദാമുകൾ (ശവകുടീര കുന്നുകൾ) ചെറിയ പിരമിഡുകളുടെ ആകൃതിയോട് സാമ്യമുള്ളവയാണ്. ഈ പ്രദേശത്ത് ചില പുരാവസ്തു ഗവേഷണങ്ങൾ നടന്നിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, മോഷ്ടാക്കളുടെ ആക്രമണവും ഇവിടെ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. ഈ പ്രദേശത്തെ യുനെസ്കോയുടെ ലോക പൈതൃക പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തണമെന്ന ആവശ്യം ഉയർന്നിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.telegraphindia.com/1030301/asp/northeast/story_1720984.asp|archive-url=https://web.archive.org/web/20110525195131/http://www.telegraphindia.com/1030301/asp/northeast/story_1720984.asp|url-status=dead|archive-date=May 25, 2011|title=Bounty hunters beat ASI to tombs|author1=Dutta, Pullock  |author2=Das, Ripunjoy|date=2003-03-01|accessdate=2007-12-06|location=Calcutta, India|work=The Telegraph}}&lt;/ref&gt; 

സുദാങ്ഫാ (1397–1407)യുടെ ഭരണകാലത്ത്, താരതമ്യേന ചെറിയ അഹോം രാജ്യം ഇന്നത്തെ [[അപ്പർ ബർമ്മ]]യിലെ ഒരു ഷാൻ സംസ്ഥാനമായ [[മോങ് ക്വാങ്]] ആക്രമിച്ചു. ജനറൽ [[ടാ-ചിൻ-പാവോ]]യുടെ നേതൃത്വത്തിൽ അയച്ച മോങ് ക്വാങ് സൈന്യം [[ടിപാം]] വരെ മുന്നേറിയെങ്കിലും പിന്നീട് പരാജയപ്പെടുകയും [[ഖാം ജാങ്]] പ്രദേശം വരെ പിന്തിരിപ്പിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.telegraphindia.com/1060119/asp/northeast/story_5737072.asp|archive-url=https://web.archive.org/web/20110525195155/http://www.telegraphindia.com/1060119/asp/northeast/story_5737072.asp|url-status=dead|archive-date=May 25, 2011| title=Saving Ahom kingdom - Local youths push for Unesco tag to protect Charaideo |author=Das, Ripunjoy |date=2006-01-19| accessdate=2007-12-06 |location=Calcutta, India |work=The Telegraph}}&lt;/ref&gt;

ഇരു സൈന്യങ്ങളുടെയും സേനാനായകർ നോങ് ജേക്ക് തടാകത്തിന്റെ തീരത്ത് സമാധാന ഉടമ്പടി നടത്തി. തായ് ആചാരപ്രകാരം, അവർ തടാകത്തിൽ കൈകൾ മുക്കി. പട്കൈ മലനിരകളിൽ ഇരു രാജ്യങ്ങളുടെയും അതിർത്തി നിശ്ചയിച്ചു.{{sfn|Phukan|1991|p=891}}
== ജനസംഖ്യാശാസ്‌ത്രം ==
{{bar box
|title=Religions in Charaideo district (2011)&lt;ref name=&quot;Religion&quot;&gt;{{cite web |date=2011 |title=Table C-01 Population By Religion: Assam |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/11365/download/14478/DDW18C-01%20MDDS.XLS |website=census.gov.in |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}&lt;/ref&gt;
|titlebar=#Fcd116
|left1=Religion
|right1=Percent
|float=left
|bars=
{{bar percent|[[Hinduism in Assam|Hinduism]]|darkorange|88.00}}
{{bar percent|[[Christianity in Assam|Christianity]]|dodgerblue|5.24}}
{{bar percent|[[Islam in Assam|Islam]]|green|4.58}}
{{bar percent|Other &lt;small&gt;(tribal religion)&lt;/small&gt;|chartreuse|1.25}}
{{bar percent|[[Buddhism]]|yellow|0.72}}
{{bar percent|Other or not stated|black|0.21}}
}}
ജില്ലയിലെ ആകെ ജനസംഖ്യ 4,71,418 ആണ്. ഇതിൽ 29,723 പേർ (6.31%) നഗരപ്രദേശങ്ങളിലാണ് താമസിക്കുന്നത്.&lt;ref name=&quot;districtcensus&quot;&gt;{{Cite web |date=2011 |title=District Census Handbook: Sivasagar |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/240/download/610/DH_2011_1812_PART_A_DCHB_SIVASAGAR.pdf |website=censusindia.gov.in |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}&lt;/ref&gt; ചറൈഡിയോയിലെ ലിംഗാനുപാതം 1000 പുരുഷന്മാർക്ക് 955 സ്ത്രീകൾ എന്നതാണ്. പട്ടികജാതിക്കാരും പട്ടികവർഗക്കാരും യഥാക്രമം 7,643 (1.62%) പേരും 11,909 (2.53%) പേരുമാണ് ജനസംഖ്യയിൽ ഉൾപ്പെടുന്നത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Charaideo at a glance {{!}} Charaideo District {{!}} Government Of Assam, India|url=https://charaideo.gov.in/portlets/charaideo-at-a-glance|access-date=2020-11-09|website=charaideo.gov.in|archive-date=2021-01-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20210117192204/https://charaideo.gov.in/portlets/charaideo-at-a-glance|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
{{Pie chart
|caption = Languages of Charaideo district (2011)&lt;ref name=&quot;languages&quot;/&gt;
|label1 = [[Assamese language|Assamese]] |value1 = 75.64 |color1 = purple
|label2 = [[Sadri language|Sadri]] |value2 = 7.64 |color2 = burlywood
|label3 = [[Bengali language|Bengali]] |value3 = 4.22 |color3 = orchid
|label4 = [[Odia language|Odia]] |value4 = 3.20 |color4 = firebrick
|label5 = [[Hindi]] |value5 = 1.92 |color5 = orange
|label6 = 'Other' Hindi |value6 = 1.80 |color6 = deeppink
|label7 = [[Nepali language|Nepali]] |value7 = 1.38 |color7 = pink
|label8 = Others |value8 = 4.20 |color8 = grey
|thumb=left
}}
2011-ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം, ജനസംഖ്യയിലെ 75.64% പേർ അസമീസ്, 7.64% പേർ സദ്രി, 4.22% പേർ ബംഗാളി, 3.20% പേർ ഒഡിയ, 1.92% പേർ ഹിന്ദി, 1.38% പേർ നേപ്പാളി എന്നീ ഭാഷകൾ സംസാരിച്ചിരുന്നു. ജനസംഖ്യയിലെ 1.80% പേർ ഹിന്ദിയുടെ കീഴിൽ ‘മറ്റ്’ ഭാഷകൾ സംസാരിച്ചിരുന്നതായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;languages&quot;&gt;{{cite web |date=2011 |title=Table C-16 Population By Mother Tongue: Assam |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/10195/download/13307/DDW-C16-STMT-MDDS-1800.XLSX |website=censusindia.gov.in |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}&lt;/ref&gt;
== കുറിപ്പുകൾ==
{{reflist}}

==അവലംബം==
{{refbegin}}
* {{Citation |last=Dutta |first=Sristidhar |title=The Mataks and their Kingdom |publisher=Chugh Publications |place=Allahabad |year=1985}}
* {{Cite journal| last = Phukan| first=J. N.| title = Relations of the Ahom kings of Assam with those of Mong Mao (in Yunnan, China) and of Mong Kwang (Mogaung in Myanmar) | journal= Proceedings of the Indian History Congress| volume=52 | year=1991| pages= 888–893| jstor=44142722|issn=2249-1937}}
{{refend}}

==ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ==
* [https://charaideo.assam.gov.in/ Charaideo District Official website]

{{coord|26.933|94.7481|display=title}}
{{Assam}}

[[വർഗ്ഗം:ആസാമിലെ ജില്ലകൾ]]</text>
      <sha1>a9jxf0n2kwpvrv9eg5cww6xqtecj1i5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660883</id>
      <parentid>4660880</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T00:14:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <origin>4660883</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14537" sha1="i9xjb7uevv2o0154mjy1poxgmtaq1ar" xml:space="preserve">{{prettyurl|Charaideo district}}{{Infobox settlement
| name               = ചാറൈഡിയോ ജില്ല
| native_name        = 
| native_name_lang   = as
| other_name         = 
| settlement_type    = [[List of districts of Assam|[[ആസാമിലെ]] ജില്ല]]
| image_skyline      = MAIDAM1.JPG
| image_alt          = 
| image_caption      = അഹോം രാജാക്കന്മാരുടെ മൈദാം
| nickname           = 
| mapframe =
| mapframe-point = none
| image_map          = Charaideo in Assam (India).svg
| map_alt            = 
| map_caption        = ആസാമിലെ സ്ഥാനം
| coordinates        = 
| subdivision_type   = രാജ്യം
| subdivision_name   = {{flag|India}}
| subdivision_type1  = [[States and territories of India|സംസ്ഥാനം]]
| subdivision_name1  = [[അസം]]
| subdivision_type2  = [[Divisions of Assam|ഡിവിഷൻ]]
| subdivision_name2  = [[Upper Assam Division|അപ്പർ ആസാം]]
| established_date   = 2015
| founder            = 
| seat_type          = ആസ്ഥാനം
| seat               = [[സൊനാരി]]
| government_footnotes = 
| leader_title       = [[Lok Sabha|ലോക്‌സഭാ മണ്ഡലങ്ങൾ]]
| leader_name        = [[Jorhat (Lok Sabha constituency)|ജോർഹട്ട്]]
| leader_title1      = [[Vidhan Sabha|വിധാൻ സഭാ മണ്ഡലങ്ങൾ]]
| leader_name1       = [[Mahmara (Vidhan Sabha constituency)|മഹ്മറ]], [[Sonari (Vidhan Sabha constituency)|സൊനാരി]]
| leader_title2      = 
| leader_name2       = 
| unit_pref          = Metric&lt;!-- or US or UK --&gt;
| area_footnotes     = 
| area_rank          = 
| area_total_km2     = 1300
| elevation_footnotes = 
| elevation_m        = 
| population_total   = 471418
| population_as_of   = 2011
| population_rank    = 
| population_density_km2 = auto
| population_demonym = 
| population_footnotes = 
| demographics_type1 = ഭാഷകൾ
| demographics1_title1 = ഔദ്യോഗികം
| demographics1_info1 = [[Assamese language|ആസാമീസ്]]
| timezone1          = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1        = +5:30
| postal_code_type   = &lt;!-- [[Postal Index Number|PIN]] --&gt;
| postal_code        = 
| registration_plate = AS 33
| website            = {{URL|https://charaideo.assam.gov.in/}}
| footnotes          = 
| official_name      = 
}}
[[ഇന്ത്യ]]യിലെ [[അസം]] സംസ്ഥാനത്തിലുള്ള ഭരണപരമായ ഒരു ജില്ലയാണ് '''ചറൈഡിയോ ജില്ല'''. ഈ ജില്ലയെ അസമിന്റെ അന്നത്തെ മുഖ്യമന്ത്രി തരുൺ ഗോഗോയ് 2015 ഓഗസ്റ്റ് 15-ന് ഔദ്യോഗികമായി സംസ്ഥാനത്തെ പുതിയ ഒരു ജില്ലയായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.&lt;ref&gt;[http://zeenews.india.com/news/assam/assam-gets-five-more-districts_1647470.html Assam gets five more districts]&lt;/ref&gt; [[ശിവസാഗർ ജില്ല]]യിൽ നിന്നാണ് ചറൈഡിയോ ജില്ല രൂപീകരിച്ചത്. ഇത് [[അപ്പർ അസം]] ഡിവിഷന്റെ കീഴിലാണ്. &lt;ref&gt;[http://www.assaminfo.com/tourist-places/9/charaideo-maidams.htm Charaideo commonly known as pyramids of Assam]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.eastern-today.com/entries/blog/preparations-afoot-for-inauguration-of-charaideo-district-at-sonari reparations afoot for inauguration of Charaideo district at Sonari]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/Palasbari-incensed-over-choice-of-district-HQ/articleshow/51759563.cms Palasbari incensed over choice of district HQ]&lt;/ref&gt; അഹോം രാജവംശത്തിന്റെ ആദ്യ തലസ്ഥാനമായിരുന്നു ചറൈഡിയോ. ഇവിടെയുള്ള അഹോം രാജാക്കന്മാരുടെ ശവകുടീരങ്ങൾ മൈദാം (Maidams) എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഇത് [[യുനെസ്കോ]]യുടെ ലോകപൈതൃക പട്ടികയിൽ ഇടം നേടിയിട്ടുണ്ട്.
== പദോൽപ്പത്തി ==
ചറൈഡിയോ സ്ഥാപിച്ചത് ആദ്യത്തെ അഹോം രാജാവായ ചാവ്ലുങ് സുകാഫ ആയിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Gogoi |first1=Padmeswar |title=The Tai and the Tai kingdoms: with a fuller treatment of the Tai-Ahom kingdom in the Brahmaputra Valley |date=1968 |publisher=Dept. of Publication, [[Gauhati University]] |pages=264 &amp; 265 |url=https://books.google.com/books?id=rIduAAAAMAAJ |language=en}}&lt;/ref&gt; ചറൈഡിയോ  എന്ന പേര് Che Rai Doi അല്ലെങ്കിൽ Doi Che Rai എന്ന തായ്-അഹോം പദത്തിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിച്ചത്. ഇതിന്റെ അർത്ഥം “കുന്നുകളിലെ തിളങ്ങുന്ന നഗരം” എന്നാണ്. Che-Rai-Doi എന്ന പദം പിന്നീട് അസമീസ് ഭാഷാരൂപത്തിലേക്ക് മാറി ചറൈഡിയോ അല്ലെങ്കിൽ ചറൈ-ഖൊറോങ് എന്നായി.&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Gohain |first1=Birendra Kr |title=Origin of the Tai and Chao Lung Hsukapha: A Historical Perspective |date=1999 |publisher=Omsons Publications |pages=72 &amp; 73 |url=https://books.google.com/books?id=k01uAAAAMAAJ |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Bezbaruah |first1=Ranju |last2=Banerjee |first2=Dipankar |last3=Research |first3=Indian Council of Historical |title=North-East India: interpreting the sources of its history |date=2008 |publisher=[[Indian Council of Historical Research]] |isbn=9788173052958 |pages=117 |url=https://books.google.com/books?id=inwMAQAAMAAJ |language=en}}&lt;/ref&gt;
== ചരിത്രം ==
സുകാഫയുടെ വരവിന് മുമ്പ്, മൊറാൻ, ബൊറാഹി, ചുടിയ തുടങ്ങിയ പ്രാദേശിക ഗോത്രവിഭാഗങ്ങൾ ആരാധനയ്ക്കായി ഈ സ്ഥലം ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{harvcol|Dutta|1985|p=50}}&lt;/ref&gt;

ചറൈഡിയോ എന്ന പ്രദേശം 1253-ൽ ആദ്യത്തെ അഹോം രാജാവായ ചാവോ ലുങ് സിയു-കാ-ഫ സ്ഥാപിച്ച അഹോം രാജ്യത്തിന്റെ തലസ്ഥാനമായിരുന്നു. ചറൈഡിയോയിലെ കുന്നിൻപ്രദേശങ്ങളിലുള്ള അഹോം രാജാക്കന്മാരുടെയും രാജ്ഞിമാരുടെയും മൈദാമുകൾ (ശവകുടീര കുന്നുകൾ) ചെറിയ പിരമിഡുകളുടെ ആകൃതിയോട് സാമ്യമുള്ളവയാണ്. ഈ പ്രദേശത്ത് ചില പുരാവസ്തു ഗവേഷണങ്ങൾ നടന്നിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, മോഷ്ടാക്കളുടെ ആക്രമണവും ഇവിടെ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. ഈ പ്രദേശത്തെ യുനെസ്കോയുടെ ലോക പൈതൃക പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തണമെന്ന ആവശ്യം ഉയർന്നിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.telegraphindia.com/1030301/asp/northeast/story_1720984.asp|archive-url=https://web.archive.org/web/20110525195131/http://www.telegraphindia.com/1030301/asp/northeast/story_1720984.asp|url-status=dead|archive-date=May 25, 2011|title=Bounty hunters beat ASI to tombs|author1=Dutta, Pullock  |author2=Das, Ripunjoy|date=2003-03-01|accessdate=2007-12-06|location=Calcutta, India|work=The Telegraph}}&lt;/ref&gt; 

സുദാങ്ഫാ (1397–1407)യുടെ ഭരണകാലത്ത്, താരതമ്യേന ചെറിയ അഹോം രാജ്യം ഇന്നത്തെ [[അപ്പർ ബർമ്മ]]യിലെ ഒരു ഷാൻ സംസ്ഥാനമായ [[മോങ് ക്വാങ്]] ആക്രമിച്ചു. ജനറൽ [[ടാ-ചിൻ-പാവോ]]യുടെ നേതൃത്വത്തിൽ അയച്ച മോങ് ക്വാങ് സൈന്യം [[ടിപാം]] വരെ മുന്നേറിയെങ്കിലും പിന്നീട് പരാജയപ്പെടുകയും [[ഖാം ജാങ്]] പ്രദേശം വരെ പിന്തിരിപ്പിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.telegraphindia.com/1060119/asp/northeast/story_5737072.asp|archive-url=https://web.archive.org/web/20110525195155/http://www.telegraphindia.com/1060119/asp/northeast/story_5737072.asp|url-status=dead|archive-date=May 25, 2011| title=Saving Ahom kingdom - Local youths push for Unesco tag to protect Charaideo |author=Das, Ripunjoy |date=2006-01-19| accessdate=2007-12-06 |location=Calcutta, India |work=The Telegraph}}&lt;/ref&gt;

ഇരു സൈന്യങ്ങളുടെയും സേനാനായകർ നോങ് ജേക്ക് തടാകത്തിന്റെ തീരത്ത് സമാധാന ഉടമ്പടി നടത്തി. തായ് ആചാരപ്രകാരം, അവർ തടാകത്തിൽ കൈകൾ മുക്കി. പട്കൈ മലനിരകളിൽ ഇരു രാജ്യങ്ങളുടെയും അതിർത്തി നിശ്ചയിച്ചു.{{sfn|Phukan|1991|p=891}}
== ജനസംഖ്യാശാസ്‌ത്രം ==
{{bar box
|title=Religions in Charaideo district (2011)&lt;ref name=&quot;Religion&quot;&gt;{{cite web |date=2011 |title=Table C-01 Population By Religion: Assam |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/11365/download/14478/DDW18C-01%20MDDS.XLS |website=census.gov.in |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}&lt;/ref&gt;
|titlebar=#Fcd116
|left1=Religion
|right1=Percent
|float=left
|bars=
{{bar percent|[[Hinduism in Assam|Hinduism]]|darkorange|88.00}}
{{bar percent|[[Christianity in Assam|Christianity]]|dodgerblue|5.24}}
{{bar percent|[[Islam in Assam|Islam]]|green|4.58}}
{{bar percent|Other &lt;small&gt;(tribal religion)&lt;/small&gt;|chartreuse|1.25}}
{{bar percent|[[Buddhism]]|yellow|0.72}}
{{bar percent|Other or not stated|black|0.21}}
}}
ജില്ലയിലെ ആകെ ജനസംഖ്യ 4,71,418 ആണ്. ഇതിൽ 29,723 പേർ (6.31%) നഗരപ്രദേശങ്ങളിലാണ് താമസിക്കുന്നത്.&lt;ref name=&quot;districtcensus&quot;&gt;{{Cite web |date=2011 |title=District Census Handbook: Sivasagar |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/240/download/610/DH_2011_1812_PART_A_DCHB_SIVASAGAR.pdf |website=censusindia.gov.in |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}&lt;/ref&gt; ചറൈഡിയോയിലെ ലിംഗാനുപാതം 1000 പുരുഷന്മാർക്ക് 955 സ്ത്രീകൾ എന്നതാണ്. പട്ടികജാതിക്കാരും പട്ടികവർഗക്കാരും യഥാക്രമം 7,643 (1.62%) പേരും 11,909 (2.53%) പേരുമാണ് ജനസംഖ്യയിൽ ഉൾപ്പെടുന്നത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Charaideo at a glance {{!}} Charaideo District {{!}} Government Of Assam, India|url=https://charaideo.gov.in/portlets/charaideo-at-a-glance|access-date=2020-11-09|website=charaideo.gov.in|archive-date=2021-01-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20210117192204/https://charaideo.gov.in/portlets/charaideo-at-a-glance|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
{{Pie chart
|caption = Languages of Charaideo district (2011)&lt;ref name=&quot;languages&quot;/&gt;
|label1 = [[Assamese language|Assamese]] |value1 = 75.64 |color1 = purple
|label2 = [[Sadri language|Sadri]] |value2 = 7.64 |color2 = burlywood
|label3 = [[Bengali language|Bengali]] |value3 = 4.22 |color3 = orchid
|label4 = [[Odia language|Odia]] |value4 = 3.20 |color4 = firebrick
|label5 = [[Hindi]] |value5 = 1.92 |color5 = orange
|label6 = 'Other' Hindi |value6 = 1.80 |color6 = deeppink
|label7 = [[Nepali language|Nepali]] |value7 = 1.38 |color7 = pink
|label8 = Others |value8 = 4.20 |color8 = grey
|thumb=left
}}
2011-ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം, ജനസംഖ്യയിലെ 75.64% പേർ അസമീസ്, 7.64% പേർ സദ്രി, 4.22% പേർ ബംഗാളി, 3.20% പേർ ഒഡിയ, 1.92% പേർ ഹിന്ദി, 1.38% പേർ നേപ്പാളി എന്നീ ഭാഷകൾ സംസാരിച്ചിരുന്നു. ജനസംഖ്യയിലെ 1.80% പേർ ഹിന്ദിയുടെ കീഴിൽ ‘മറ്റ്’ ഭാഷകൾ സംസാരിച്ചിരുന്നതായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;languages&quot;&gt;{{cite web |date=2011 |title=Table C-16 Population By Mother Tongue: Assam |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/10195/download/13307/DDW-C16-STMT-MDDS-1800.XLSX |website=censusindia.gov.in |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}&lt;/ref&gt;
== കുറിപ്പുകൾ==
{{reflist}}

==അവലംബം==
{{refbegin}}
* {{Citation |last=Dutta |first=Sristidhar |title=The Mataks and their Kingdom |publisher=Chugh Publications |place=Allahabad |year=1985}}
* {{Cite journal| last = Phukan| first=J. N.| title = Relations of the Ahom kings of Assam with those of Mong Mao (in Yunnan, China) and of Mong Kwang (Mogaung in Myanmar) | journal= Proceedings of the Indian History Congress| volume=52 | year=1991| pages= 888–893| jstor=44142722|issn=2249-1937}}
{{refend}}

==ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ==
* [https://charaideo.assam.gov.in/ Charaideo District Official website]

{{coord|26.933|94.7481|display=title}}
{{Assam}}

[[വർഗ്ഗം:ആസാമിലെ ജില്ലകൾ]]</text>
      <sha1>i9xjb7uevv2o0154mjy1poxgmtaq1ar</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Charaideo district</title>
    <ns>0</ns>
    <id>670661</id>
    <redirect title="ചറൈഡിയോ ജില്ല" />
    <revision>
      <id>4660879</id>
      <timestamp>2026-08-22T00:03:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <comment>[[ചറൈഡിയോ ജില്ല]] എന്ന താളിലേക്ക് തിരിച്ചുവിടുന്നു</comment>
      <origin>4660879</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="81" sha1="i5eu8yt0pkrkde8jhtwhqdomgwfbgke" xml:space="preserve">#തിരിച്ചുവിടുക[[ചറൈഡിയോ ജില്ല]]</text>
      <sha1>i5eu8yt0pkrkde8jhtwhqdomgwfbgke</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>അപ്പർ അസം ഡിവിഷൻ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>670662</id>
    <revision>
      <id>4660884</id>
      <timestamp>2026-08-22T00:40:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <comment>'{{prettyurl|Charaideo district}}{{Infobox settlement | name                   = അപ്പർ അസം ഡിവിഷൻ | official_name          =  | native_name            =  | other_name             =  | settlement_type        = [[Divisions of India|ഡിവിഷൻ]] &lt;!-- images, nickname, motto --&gt; | image_skyline          = Jorhat Baruah Chariali.jpg | image_caption          = ആസാമിലെ മൂ...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു</comment>
      <origin>4660884</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17491" sha1="3v2sk0aghudlx57izg6aondeyxzyk51" xml:space="preserve">{{prettyurl|Charaideo district}}{{Infobox settlement
| name                   = അപ്പർ അസം ഡിവിഷൻ
| official_name          = 
| native_name            = 
| other_name             = 
| settlement_type        = [[Divisions of India|ഡിവിഷൻ]]
&lt;!-- images, nickname, motto --&gt;
| image_skyline          = Jorhat Baruah Chariali.jpg
| image_caption          = ആസാമിലെ മൂന്നാമത്തെ വലിയ നഗരമായ ജോർഹട്ട്
| image_flag             = 
| image_shield           = 
| motto                  = 
| nickname               = 
| etymology              = &lt;!-- location --&gt;
| subdivision_type       = രാജ്യം
| subdivision_name       = [[ഇന്ത്യ]]
| subdivision_type1      = സംസ്ഥാനം
| subdivision_name1      = [[അസം]]
| subdivision_type2      = 
| subdivision_name2      = 
| subdivision_type3      = 
| subdivision_name3      = 
| subdivision_type4      = 
| subdivision_name4      = &lt;!-- maps and coordinates --&gt;
| image_map              = Divisions of Assam.svg
| map_caption            = ആസാമിലെ അഞ്ച് ഡിവിഷനുകൾ
| pushpin_map            = 
| pushpin_relief         = 
| pushpin_map_caption    = 
| coordinates            = 
| coordinates_footnotes  = &lt;!-- seat --&gt;
| seat                   = 
| seat_type              = &lt;!-- established --&gt;
| established_title      = 
| established_date       = &lt;!-- area --&gt;
| area_footnotes         = 
| area_total_km2         = 
| area_total_sq_mi       = 
| area_land_sq_mi        = 
| area_water_sq_mi       = &lt;!-- elevation --&gt;
| elevation_footnotes    = 
| elevation_m            = 
| elevation_ft           = &lt;!-- population --&gt;
| population_as_of       = 2021
| population_footnotes   = 
| population_total       = 7.69 million
| population_density_km2 = auto
| population_density_sq_mi = 
| population_demonym     = &lt;!-- time zone(s) --&gt;
| timezone1              = UTC +05:30 ([[Indian Standard Time|IST]])
| utc_offset1            = 
| timezone1_DST          = 
| utc_offset1_DST        = &lt;!-- postal codes, area code --&gt;
| postal_code_type       = 
| postal_code            = 
| area_code_type         = 
| area_code              = 
| geocode                = 
| iso_code               = &lt;!-- website, footnotes --&gt;
| website                = 
| footnotes              = 
}}അസം സംസ്ഥാനത്തിലെ ഒരു ഭരണവിഭാഗമാണ് '''അപ്പർ അസം ഡിവിഷൻ'''  ഉജാനിദേശ് അല്ലെങ്കിൽ 'സൗമർപിത്ത്' എന്നും ഇവിടം അറിയപ്പെടുന്നു. ബ്രഹ്മപുത്ര താഴ്‌വരയുടെ മുകൾഭാഗത്തായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന, വിഭജിക്കപ്പെടാത്ത ലഖിംപൂർ, ശിവസാഗർ (മുമ്പ് ശിവസാഗർ എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്) ജില്ലകൾ ഉൾപ്പെടുന്നതാണ് ഈ ഭരണവിഭാഗം. 

മറ്റ് ഭരണവിഭാഗങ്ങൾ ലോവർ അസം, നോർത്ത് അസം, ഹിൽസ് ആൻഡ് ബറാക് വാലി എന്നിവയാണ്. ഈ ഭരണവിഭാഗം ഒരു കമ്മീഷണറുടെ അധികാരപരിധിയിലാണ്. ജോർഹട്ട്, ദിബ്രുഗഡ്, തിൻസുകിയ, ശിവസാഗർ, ഗോലാഘട്ട്, ധേമാജി, ലഖിംപൂർ, മജുലി, [[ചറൈഡിയോ ജില്ല|ചറൈഡിയോ ]] തുടങ്ങിയ ജില്ലകൾ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ആദ്യകാലത്ത് 7 ജില്ലകൾ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്ന അപ്പർ അസം ഡിവിഷനിൽ ഇപ്പോൾ 10 ജില്ലകളാണ് ഉള്ളത്. അവ ശിവസാഗർ, ജോർഹാട്, ദിബ്രുഗഡ്, ധേമാജി, ഗോലാഘട്ട്, ചറൈദിയോ, ലഖിംപൂർ, മാജുലി, ബിശ്വനാഥ്, ടിൻസുകിയ എന്നിവയാണ്. ചറൈഡിയോയും മാജുലിയും 2016-ൽ ജില്ലാപദവി ലഭിച്ച ഏറ്റവും പുതിയ ജില്ലകളാണ്.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.eastern-today.com/entries/blog/preparations-afoot-for-inauguration-of-charaideo-district-at-sonari|title=Preparations afoot for inauguration of Charaideo district at Sonari, ''The Eastern Today''|work=ET Correspondent|date=10 February 2016|archive-date=18 July 2021|access-date=11 July 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20210718081936/http://www.eastern-today.com/entries/blog/preparations-afoot-for-inauguration-of-charaideo-district-at-sonari|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news | url=http://hindustantimes.com/indianews/assam-majuli-to-become-india-s-first-river-island-district/story-hzFoxSUxh3IpRpSeIqrhtM.html| title=Assam: Majuli becomes 1st river island district of India| work=[[Hindustan Times]] | date=27 June 2016| access-date=28 June 2016| location=[[Guwahati]]}}&lt;/ref&gt;

ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തീർണ്ണത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഈ മേഖലയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ജില്ലകൾ ഗോലാഘട്ടും ടിൻസുകിയയും ആണ്. ഇവയ്ക്ക് യഥാക്രമം 1987-ലും 1989-ലും ജില്ലാപദവി ലഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Statoids&quot;&gt;{{cite web | url = http://www.statoids.com/yin.html | title = Districts of India | access-date = 2011-10-11 | last = Law | first = Gwillim | date = 2011-09-25 | work = Statoids}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url =http://www.assaminfo.com/districts/|title=Various Districts in Assam}}&lt;/ref&gt;ജോർഹാട്, ഗോലാഘട്ട്, ദിബ്രുഗഡ് എന്നിവ ഈ മേഖലയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്നതും തുടർച്ചയായി ജനവാസമുള്ളതുമായ നഗരകേന്ദ്രങ്ങളാണ് (മുനിസിപ്പൽ പ്രദേശങ്ങൾ).{{ref|1|1}} Golaghat{{ref|2|2}} 1947-ലെ ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന് മുമ്പുതന്നെ ഇവിടങ്ങളിലെ തദ്ദേശസ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങൾ രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://books.google.com/books?id=gZmusO1pWjUC|title=Quit India Movement In Assam|first=Anil Kumar|last=Sharma|date=1 January 2007|publisher=Mittal Publications|access-date=5 August 2016|via=Google Books}}&lt;/ref&gt; 

ജോർഹാട് അസമിലെ ഏറ്റവും വികസിത നഗരങ്ങളിൽ രണ്ടാം സ്ഥാനത്തുള്ള നഗരമാണ്. 2025 ജനുവരി 26-ന്, അസം മുഖ്യമന്ത്രി ശ്രീ [[ഹിമന്ത ബിശ്വ ശർമ്മ]] ദിബ്രുഗഡിനെ അസമിന്റെ രണ്ടാമത്തെ തലസ്ഥാനമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. നിലവിൽ ഇത് അപ്പർ അസം ഡിവിഷന്റെ ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. അപ്പർ അസത്തിലെ മറ്റ് പ്രധാന നഗരങ്ങളിൽ ടിൻസുകിയ, [[ശിവസാഗർ (നഗരം)|ശിവസാഗർ]], ലഖിംപൂർ, ധേമാജി തുടങ്ങിയവ ഉൾപ്പെടുന്നു. അപ്പർ അസം മേഖലയെ വിപുലമായി പരിഗണിക്കുമ്പോൾ സോണിത്പൂർ ജില്ലയും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. കൽക്കരി, പെട്രോളിയം, പ്രകൃതിവാതകം തുടങ്ങിയ പ്രകൃതിവിഭവങ്ങളാലും വിശാലമായ തേയിലത്തോട്ടങ്ങളാലും സമ്പന്നമായ അസം സംസ്ഥാനത്തിലെ ഏറ്റവും ഉൽപ്പാദനക്ഷമമായ പ്രദേശമാണ് ഈ മേഖല.
ചരിത്രം
മധ്യകാലഘട്ടം
ചുടിയ രാജ്യം

മധ്യകാലഘട്ടത്തിലെ ചുടിയ രാജ്യം ബ്രഹ്മപുത്ര നദിയുടെ തീരത്തായിരുന്നു സ്ഥിതി ചെയ്തിരുന്നത്. ഇന്നത്തെ വടക്കുകിഴക്കൻ അസമിലും, ഇന്നത്തെ അരുണാചൽ പ്രദേശിലെ സമതലപ്രദേശങ്ങളിലും മലനിരകളുടെ താഴ്‌വാരങ്ങളിലും ഭരണം നടത്തിയിരുന്ന ശക്തമായ ഒരു രാജ്യമായിരുന്നു ഇത്. സാദിയ ആയിരുന്നു ഇതിന്റെ തലസ്ഥാനം.

ഇന്നത്തെ അസമിലെ ലഖിംപൂർ, ധേമാജി, ടിൻസുകിയ, ദിബ്രുഗഡ് എന്നീ ജില്ലകളുടെ ഏതാണ്ട് മുഴുവൻ പ്രദേശങ്ങളും കൂടാതെ സോണിത്പൂർ, ഗോലാഘട്ട്, ജോർഹാട്, ശിവസാഗർ എന്നീ ജില്ലകളുടെ ചില ഭാഗങ്ങളും ഈ രാജ്യം നിയന്ത്രിച്ചിരുന്നു. അരുണാചൽ പ്രദേശിൽ, അസമിനോട് അതിർത്തി പങ്കിടുന്ന ജില്ലകളും ചുടിയ രാജ്യത്തിന്റെ അധീനതയിലായിരുന്നു.
== അഹോം രാജ്യം ==
അഹോം രാജ്യം അസമിലെ ബ്രഹ്മപുത്ര താഴ്‌വരയിൽ നിലനിന്നിരുന്ന ഒരു രാജ്യമായിരുന്നു. ഏകദേശം 600 വർഷത്തോളം ഇത് സ്വതന്ത്രാധികാരം നിലനിർത്തുകയും വടക്കുകിഴക്കൻ ഇന്ത്യയിലെ മുഗൾ വ്യാപനത്തെ വിജയകരമായി ചെറുക്കുകയും ചെയ്തു. മോങ് മാവോയിൽ നിന്നുള്ള തായ് രാജകുമാരനായ സുകാഫ സ്ഥാപിച്ച ഈ രാജ്യം [[ബ്രഹ്മപുത്ര നദി]]യുടെ മേൽത്തട്ടുകളിൽ ഒരു മോങ് എന്ന നിലയിലാണ് ആരംഭിച്ചത്. 16-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ സുഹുങ്മുങിന്റെ ഭരണകാലത്ത് ചുടിയ രാജ്യം പിടിച്ചടക്കുകയും കച്ചാരി രാജ്യത്തിന്റെ ചില ഭാഗങ്ങൾ കൂട്ടിച്ചേർക്കുകയും ചെയ്തതോടെ അഹോം രാജ്യം അതിവേഗം വികസിച്ചു. ഇതിന്റെ ഫലമായി രാജ്യം ബഹുജാതീയ സ്വഭാവമുള്ളതായി മാറി. [[മൊആമോറിയ കലാപം]] ശക്തിപ്രാപിച്ചതോടെ അഹോം രാജ്യം ദുർബലമായി. തുടർന്ന് തുടർച്ചയായ ബർമീസ് അധിനിവേശങ്ങൾക്ക് രാജ്യം കീഴടങ്ങി. ഒന്നാം ആംഗ്ലോ-ബർമീസ് യുദ്ധത്തിൽ ബർമീസ് സൈന്യം പരാജയപ്പെട്ടതിനെത്തുടർന്ന്, 1826-ലെ [[യാൻഡാബോ ഉടമ്പടി]] പ്രകാരം രാജ്യത്തിന്റെ നിയന്ത്രണം ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ (ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനി) കൈകളിലേക്ക് മാറുകയും ചെയ്തു.
== ജനസംഖ്യാശാസ്ത്രം ==
അസമിലെ ആകെ ജനസംഖ്യയുടെ 28 ശതമാനം, അതായത് ഏകദേശം 76.9 ലക്ഷം പേർ, അപ്പർ അസം ഡിവിഷനിലാണ് താമസിക്കുന്നത്. ഇവരിൽ ഏകദേശം 90 ശതമാനം പേരും ഹിന്ദുമതം പിന്തുടരുന്നു. 90 ശതമാനത്തിലധികം പേർ അസമീസ് ഭാഷ സംസാരിക്കുന്നു. അപ്പർ അസമിലെ പ്രധാന സമുദായങ്ങളിൽ അഹോം, ചുടിയ, തേയിലത്തോട്ട തൊഴിലാളി ഗോത്രങ്ങൾ, മിഷിംഗ്, സോനോവാൽ കച്ചാരി, മൊറാൻ, മാതക്, ദേവോരി, തേംഗൽ കച്ചാരി എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു. ഇതിനുപുറമെ, ഗോറിയ, മോറിയ തുടങ്ങിയ തദ്ദേശീയ അസമീസ് മുസ്ലിം സമുദായങ്ങളും ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളായി ഈ പ്രദേശത്ത് താമസിച്ചുവരുന്നു.
== ഗാലറി==
&lt;gallery&gt;
Dibrugarh_Night_View.jpg|{{center|Dibrugarh &lt;br&gt;&lt;small&gt;''ദിബ്രുഗഡിന്റെ രാത്രി കാഴ്ച''&lt;/small&gt;}}
Jorhat.jpg|{{center|Jorhat &lt;br&gt;&lt;small&gt;''ജോർഹട്ടിന്റെ വൈകുന്നേര കാഴ്ച''&lt;/small&gt;}}
City_Skyline_-_Golaghat.png|{{center|Golaghat &lt;br&gt;&lt;small&gt;''ഗോലാഘട്ട് സെൻട്രലിന്റെ ആകാശരേഖ (west)''&lt;/small&gt;}}
GNB_Road_and_Ranghr_Complex.jpg|{{center|Tinsukia &lt;br&gt;&lt;small&gt;''ടിൻസുകിയയിലെ ജി. എൻ. ബി. റോഡിന്റെ വൈകുന്നേര കാഴ്ച.''&lt;/small&gt;}}
&lt;/gallery&gt;[[File:Jorhat Night View.png | thumb | right | alt=Jorhat, the 2nd biggest city of Assam | ആസാമിലെ രണ്ടാമത്തെ വലിയ നഗരമായ ജോർഹട്ട്]]

== കുറിപ്പുകൾ==
{{refbegin}}
*{{note|1|1}}&amp;nbsp; Formation of Dibrugarh municipal region, 1873.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://dibrugarhmunicipality.org.in/|title=Dibrugarh Municipal Board|access-date=2017-07-11|archive-date=2016-06-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20160611150105/http://dibrugarhmunicipality.org.in/|url-status=dead}}
&lt;/ref&gt;
*{{note|2|2}}&amp;nbsp; Formation of Golaghat municipal region, 1920.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.telegraphindia.com/1150119/jsp/northeast/story_9079.jsp#.V0OXAZMrIcg|archive-url=https://web.archive.org/web/20150630120603/http://www.telegraphindia.com/1150119/jsp/northeast/story_9079.jsp#.V0OXAZMrIcg|url-status=dead|archive-date=June 30, 2015|title=AGP lists civic poll candidates (Golaghat Municipal Board)|access-date=5 August 2016}}&lt;/ref&gt;
*{{note|3|3}}&amp;nbsp; Formation of Jorhat municipal region, 1909.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jorhatmunicipalboard.org/jorhat_municipal_board.php|title=Jorhat Municipal Board(JBM), Jorhat, Assam|access-date=2016-08-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20160327181336/http://jorhatmunicipalboard.org/jorhat_municipal_board.php|archive-date=2016-03-27|url-status=usurped}}&lt;/ref&gt;
{{refend}}

==കുറിപ്പുകൾ==
{{reflist}}

==അവലംബം==
* {{citation |last=Nag |first=Sajal |chapter=Devour thy Neighbour: Foreign Invasions and the Decline of States in Eighteenth Century North East India |editor=Tejimala Gurung |title=The Falling Polities: Crisis and Decline of States in North-East India in the Eighteenth Century |publisher=DVS Publishers |year=2018 |isbn=9789385839122 |chapter-url=https://www.academia.edu/38831733/Burmese_invasion |via=academia.edu}}
* {{Cite journal| last = Phukan| first=J. N.| title = Relations of the Ahom kings of Assam with those of Mong Mao (in Yunnan, China) and of Mong Kwang (Mogaung in Myanmar) | journal= Proceedings of the Indian History Congress| volume=52 | year=1991| pages= 888–893| jstor=44142722|issn=2249-1937}}
*{{cite book
  | first = Leslie
  | last = Shakespear
  | title = History of Upper Assam, Upper Burmah and Northeast Frontier.
  | year = 1914
  | publisher = Cambridge University Press.
    }}
*{{cite book|last=Gogoi|first=Padmeswar|title=The political expansion of the Mao Shans|year=1956}}</text>
      <sha1>3v2sk0aghudlx57izg6aondeyxzyk51</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660885</id>
      <parentid>4660884</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T00:44:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <origin>4660885</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17493" sha1="o4hzcb6dik6is5f30ealopki6zkdvoa" xml:space="preserve">{{prettyurl|Upper Assam division}}{{Infobox settlement
| name                   = അപ്പർ അസം ഡിവിഷൻ
| official_name          = 
| native_name            = 
| other_name             = 
| settlement_type        = [[Divisions of India|ഡിവിഷൻ]]
&lt;!-- images, nickname, motto --&gt;
| image_skyline          = Jorhat Baruah Chariali.jpg
| image_caption          = ആസാമിലെ മൂന്നാമത്തെ വലിയ നഗരമായ ജോർഹട്ട്
| image_flag             = 
| image_shield           = 
| motto                  = 
| nickname               = 
| etymology              = &lt;!-- location --&gt;
| subdivision_type       = രാജ്യം
| subdivision_name       = [[ഇന്ത്യ]]
| subdivision_type1      = സംസ്ഥാനം
| subdivision_name1      = [[അസം]]
| subdivision_type2      = 
| subdivision_name2      = 
| subdivision_type3      = 
| subdivision_name3      = 
| subdivision_type4      = 
| subdivision_name4      = &lt;!-- maps and coordinates --&gt;
| image_map              = Divisions of Assam.svg
| map_caption            = ആസാമിലെ അഞ്ച് ഡിവിഷനുകൾ
| pushpin_map            = 
| pushpin_relief         = 
| pushpin_map_caption    = 
| coordinates            = 
| coordinates_footnotes  = &lt;!-- seat --&gt;
| seat                   = 
| seat_type              = &lt;!-- established --&gt;
| established_title      = 
| established_date       = &lt;!-- area --&gt;
| area_footnotes         = 
| area_total_km2         = 
| area_total_sq_mi       = 
| area_land_sq_mi        = 
| area_water_sq_mi       = &lt;!-- elevation --&gt;
| elevation_footnotes    = 
| elevation_m            = 
| elevation_ft           = &lt;!-- population --&gt;
| population_as_of       = 2021
| population_footnotes   = 
| population_total       = 7.69 million
| population_density_km2 = auto
| population_density_sq_mi = 
| population_demonym     = &lt;!-- time zone(s) --&gt;
| timezone1              = UTC +05:30 ([[Indian Standard Time|IST]])
| utc_offset1            = 
| timezone1_DST          = 
| utc_offset1_DST        = &lt;!-- postal codes, area code --&gt;
| postal_code_type       = 
| postal_code            = 
| area_code_type         = 
| area_code              = 
| geocode                = 
| iso_code               = &lt;!-- website, footnotes --&gt;
| website                = 
| footnotes              = 
}}അസം സംസ്ഥാനത്തിലെ ഒരു ഭരണവിഭാഗമാണ് '''അപ്പർ അസം ഡിവിഷൻ'''  ഉജാനിദേശ് അല്ലെങ്കിൽ 'സൗമർപിത്ത്' എന്നും ഇവിടം അറിയപ്പെടുന്നു. ബ്രഹ്മപുത്ര താഴ്‌വരയുടെ മുകൾഭാഗത്തായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന, വിഭജിക്കപ്പെടാത്ത ലഖിംപൂർ, ശിവസാഗർ (മുമ്പ് ശിവസാഗർ എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്) ജില്ലകൾ ഉൾപ്പെടുന്നതാണ് ഈ ഭരണവിഭാഗം. 

മറ്റ് ഭരണവിഭാഗങ്ങൾ ലോവർ അസം, നോർത്ത് അസം, ഹിൽസ് ആൻഡ് ബറാക് വാലി എന്നിവയാണ്. ഈ ഭരണവിഭാഗം ഒരു കമ്മീഷണറുടെ അധികാരപരിധിയിലാണ്. ജോർഹട്ട്, ദിബ്രുഗഡ്, തിൻസുകിയ, ശിവസാഗർ, ഗോലാഘട്ട്, ധേമാജി, ലഖിംപൂർ, മജുലി, [[ചറൈഡിയോ ജില്ല|ചറൈഡിയോ ]] തുടങ്ങിയ ജില്ലകൾ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ആദ്യകാലത്ത് 7 ജില്ലകൾ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്ന അപ്പർ അസം ഡിവിഷനിൽ ഇപ്പോൾ 10 ജില്ലകളാണ് ഉള്ളത്. അവ ശിവസാഗർ, ജോർഹാട്, ദിബ്രുഗഡ്, ധേമാജി, ഗോലാഘട്ട്, ചറൈദിയോ, ലഖിംപൂർ, മാജുലി, ബിശ്വനാഥ്, ടിൻസുകിയ എന്നിവയാണ്. ചറൈഡിയോയും മാജുലിയും 2016-ൽ ജില്ലാപദവി ലഭിച്ച ഏറ്റവും പുതിയ ജില്ലകളാണ്.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.eastern-today.com/entries/blog/preparations-afoot-for-inauguration-of-charaideo-district-at-sonari|title=Preparations afoot for inauguration of Charaideo district at Sonari, ''The Eastern Today''|work=ET Correspondent|date=10 February 2016|archive-date=18 July 2021|access-date=11 July 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20210718081936/http://www.eastern-today.com/entries/blog/preparations-afoot-for-inauguration-of-charaideo-district-at-sonari|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news | url=http://hindustantimes.com/indianews/assam-majuli-to-become-india-s-first-river-island-district/story-hzFoxSUxh3IpRpSeIqrhtM.html| title=Assam: Majuli becomes 1st river island district of India| work=[[Hindustan Times]] | date=27 June 2016| access-date=28 June 2016| location=[[Guwahati]]}}&lt;/ref&gt;

ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തീർണ്ണത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഈ മേഖലയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ജില്ലകൾ ഗോലാഘട്ടും ടിൻസുകിയയും ആണ്. ഇവയ്ക്ക് യഥാക്രമം 1987-ലും 1989-ലും ജില്ലാപദവി ലഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Statoids&quot;&gt;{{cite web | url = http://www.statoids.com/yin.html | title = Districts of India | access-date = 2011-10-11 | last = Law | first = Gwillim | date = 2011-09-25 | work = Statoids}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url =http://www.assaminfo.com/districts/|title=Various Districts in Assam}}&lt;/ref&gt;ജോർഹാട്, ഗോലാഘട്ട്, ദിബ്രുഗഡ് എന്നിവ ഈ മേഖലയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്നതും തുടർച്ചയായി ജനവാസമുള്ളതുമായ നഗരകേന്ദ്രങ്ങളാണ് (മുനിസിപ്പൽ പ്രദേശങ്ങൾ).{{ref|1|1}} Golaghat{{ref|2|2}} 1947-ലെ ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന് മുമ്പുതന്നെ ഇവിടങ്ങളിലെ തദ്ദേശസ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങൾ രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://books.google.com/books?id=gZmusO1pWjUC|title=Quit India Movement In Assam|first=Anil Kumar|last=Sharma|date=1 January 2007|publisher=Mittal Publications|access-date=5 August 2016|via=Google Books}}&lt;/ref&gt; 

ജോർഹാട് അസമിലെ ഏറ്റവും വികസിത നഗരങ്ങളിൽ രണ്ടാം സ്ഥാനത്തുള്ള നഗരമാണ്. 2025 ജനുവരി 26-ന്, അസം മുഖ്യമന്ത്രി ശ്രീ [[ഹിമന്ത ബിശ്വ ശർമ്മ]] ദിബ്രുഗഡിനെ അസമിന്റെ രണ്ടാമത്തെ തലസ്ഥാനമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. നിലവിൽ ഇത് അപ്പർ അസം ഡിവിഷന്റെ ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. അപ്പർ അസത്തിലെ മറ്റ് പ്രധാന നഗരങ്ങളിൽ ടിൻസുകിയ, [[ശിവസാഗർ (നഗരം)|ശിവസാഗർ]], ലഖിംപൂർ, ധേമാജി തുടങ്ങിയവ ഉൾപ്പെടുന്നു. അപ്പർ അസം മേഖലയെ വിപുലമായി പരിഗണിക്കുമ്പോൾ സോണിത്പൂർ ജില്ലയും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. കൽക്കരി, പെട്രോളിയം, പ്രകൃതിവാതകം തുടങ്ങിയ പ്രകൃതിവിഭവങ്ങളാലും വിശാലമായ തേയിലത്തോട്ടങ്ങളാലും സമ്പന്നമായ അസം സംസ്ഥാനത്തിലെ ഏറ്റവും ഉൽപ്പാദനക്ഷമമായ പ്രദേശമാണ് ഈ മേഖല.
ചരിത്രം
മധ്യകാലഘട്ടം
ചുടിയ രാജ്യം

മധ്യകാലഘട്ടത്തിലെ ചുടിയ രാജ്യം ബ്രഹ്മപുത്ര നദിയുടെ തീരത്തായിരുന്നു സ്ഥിതി ചെയ്തിരുന്നത്. ഇന്നത്തെ വടക്കുകിഴക്കൻ അസമിലും, ഇന്നത്തെ അരുണാചൽ പ്രദേശിലെ സമതലപ്രദേശങ്ങളിലും മലനിരകളുടെ താഴ്‌വാരങ്ങളിലും ഭരണം നടത്തിയിരുന്ന ശക്തമായ ഒരു രാജ്യമായിരുന്നു ഇത്. സാദിയ ആയിരുന്നു ഇതിന്റെ തലസ്ഥാനം.

ഇന്നത്തെ അസമിലെ ലഖിംപൂർ, ധേമാജി, ടിൻസുകിയ, ദിബ്രുഗഡ് എന്നീ ജില്ലകളുടെ ഏതാണ്ട് മുഴുവൻ പ്രദേശങ്ങളും കൂടാതെ സോണിത്പൂർ, ഗോലാഘട്ട്, ജോർഹാട്, ശിവസാഗർ എന്നീ ജില്ലകളുടെ ചില ഭാഗങ്ങളും ഈ രാജ്യം നിയന്ത്രിച്ചിരുന്നു. അരുണാചൽ പ്രദേശിൽ, അസമിനോട് അതിർത്തി പങ്കിടുന്ന ജില്ലകളും ചുടിയ രാജ്യത്തിന്റെ അധീനതയിലായിരുന്നു.
== അഹോം രാജ്യം ==
അഹോം രാജ്യം അസമിലെ ബ്രഹ്മപുത്ര താഴ്‌വരയിൽ നിലനിന്നിരുന്ന ഒരു രാജ്യമായിരുന്നു. ഏകദേശം 600 വർഷത്തോളം ഇത് സ്വതന്ത്രാധികാരം നിലനിർത്തുകയും വടക്കുകിഴക്കൻ ഇന്ത്യയിലെ മുഗൾ വ്യാപനത്തെ വിജയകരമായി ചെറുക്കുകയും ചെയ്തു. മോങ് മാവോയിൽ നിന്നുള്ള തായ് രാജകുമാരനായ സുകാഫ സ്ഥാപിച്ച ഈ രാജ്യം [[ബ്രഹ്മപുത്ര നദി]]യുടെ മേൽത്തട്ടുകളിൽ ഒരു മോങ് എന്ന നിലയിലാണ് ആരംഭിച്ചത്. 16-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ സുഹുങ്മുങിന്റെ ഭരണകാലത്ത് ചുടിയ രാജ്യം പിടിച്ചടക്കുകയും കച്ചാരി രാജ്യത്തിന്റെ ചില ഭാഗങ്ങൾ കൂട്ടിച്ചേർക്കുകയും ചെയ്തതോടെ അഹോം രാജ്യം അതിവേഗം വികസിച്ചു. ഇതിന്റെ ഫലമായി രാജ്യം ബഹുജാതീയ സ്വഭാവമുള്ളതായി മാറി. [[മൊആമോറിയ കലാപം]] ശക്തിപ്രാപിച്ചതോടെ അഹോം രാജ്യം ദുർബലമായി. തുടർന്ന് തുടർച്ചയായ ബർമീസ് അധിനിവേശങ്ങൾക്ക് രാജ്യം കീഴടങ്ങി. ഒന്നാം ആംഗ്ലോ-ബർമീസ് യുദ്ധത്തിൽ ബർമീസ് സൈന്യം പരാജയപ്പെട്ടതിനെത്തുടർന്ന്, 1826-ലെ [[യാൻഡാബോ ഉടമ്പടി]] പ്രകാരം രാജ്യത്തിന്റെ നിയന്ത്രണം ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ (ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനി) കൈകളിലേക്ക് മാറുകയും ചെയ്തു.
== ജനസംഖ്യാശാസ്ത്രം ==
അസമിലെ ആകെ ജനസംഖ്യയുടെ 28 ശതമാനം, അതായത് ഏകദേശം 76.9 ലക്ഷം പേർ, അപ്പർ അസം ഡിവിഷനിലാണ് താമസിക്കുന്നത്. ഇവരിൽ ഏകദേശം 90 ശതമാനം പേരും ഹിന്ദുമതം പിന്തുടരുന്നു. 90 ശതമാനത്തിലധികം പേർ അസമീസ് ഭാഷ സംസാരിക്കുന്നു. അപ്പർ അസമിലെ പ്രധാന സമുദായങ്ങളിൽ അഹോം, ചുടിയ, തേയിലത്തോട്ട തൊഴിലാളി ഗോത്രങ്ങൾ, മിഷിംഗ്, സോനോവാൽ കച്ചാരി, മൊറാൻ, മാതക്, ദേവോരി, തേംഗൽ കച്ചാരി എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു. ഇതിനുപുറമെ, ഗോറിയ, മോറിയ തുടങ്ങിയ തദ്ദേശീയ അസമീസ് മുസ്ലിം സമുദായങ്ങളും ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളായി ഈ പ്രദേശത്ത് താമസിച്ചുവരുന്നു.
== ഗാലറി==
&lt;gallery&gt;
Dibrugarh_Night_View.jpg|{{center|Dibrugarh &lt;br&gt;&lt;small&gt;''ദിബ്രുഗഡിന്റെ രാത്രി കാഴ്ച''&lt;/small&gt;}}
Jorhat.jpg|{{center|Jorhat &lt;br&gt;&lt;small&gt;''ജോർഹട്ടിന്റെ വൈകുന്നേര കാഴ്ച''&lt;/small&gt;}}
City_Skyline_-_Golaghat.png|{{center|Golaghat &lt;br&gt;&lt;small&gt;''ഗോലാഘട്ട് സെൻട്രലിന്റെ ആകാശരേഖ (west)''&lt;/small&gt;}}
GNB_Road_and_Ranghr_Complex.jpg|{{center|Tinsukia &lt;br&gt;&lt;small&gt;''ടിൻസുകിയയിലെ ജി. എൻ. ബി. റോഡിന്റെ വൈകുന്നേര കാഴ്ച.''&lt;/small&gt;}}
&lt;/gallery&gt;[[File:Jorhat Night View.png | thumb | right | alt=Jorhat, the 2nd biggest city of Assam | ആസാമിലെ രണ്ടാമത്തെ വലിയ നഗരമായ ജോർഹട്ട്]]

== കുറിപ്പുകൾ==
{{refbegin}}
*{{note|1|1}}&amp;nbsp; Formation of Dibrugarh municipal region, 1873.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://dibrugarhmunicipality.org.in/|title=Dibrugarh Municipal Board|access-date=2017-07-11|archive-date=2016-06-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20160611150105/http://dibrugarhmunicipality.org.in/|url-status=dead}}
&lt;/ref&gt;
*{{note|2|2}}&amp;nbsp; Formation of Golaghat municipal region, 1920.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.telegraphindia.com/1150119/jsp/northeast/story_9079.jsp#.V0OXAZMrIcg|archive-url=https://web.archive.org/web/20150630120603/http://www.telegraphindia.com/1150119/jsp/northeast/story_9079.jsp#.V0OXAZMrIcg|url-status=dead|archive-date=June 30, 2015|title=AGP lists civic poll candidates (Golaghat Municipal Board)|access-date=5 August 2016}}&lt;/ref&gt;
*{{note|3|3}}&amp;nbsp; Formation of Jorhat municipal region, 1909.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jorhatmunicipalboard.org/jorhat_municipal_board.php|title=Jorhat Municipal Board(JBM), Jorhat, Assam|access-date=2016-08-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20160327181336/http://jorhatmunicipalboard.org/jorhat_municipal_board.php|archive-date=2016-03-27|url-status=usurped}}&lt;/ref&gt;
{{refend}}

==കുറിപ്പുകൾ==
{{reflist}}

==അവലംബം==
* {{citation |last=Nag |first=Sajal |chapter=Devour thy Neighbour: Foreign Invasions and the Decline of States in Eighteenth Century North East India |editor=Tejimala Gurung |title=The Falling Polities: Crisis and Decline of States in North-East India in the Eighteenth Century |publisher=DVS Publishers |year=2018 |isbn=9789385839122 |chapter-url=https://www.academia.edu/38831733/Burmese_invasion |via=academia.edu}}
* {{Cite journal| last = Phukan| first=J. N.| title = Relations of the Ahom kings of Assam with those of Mong Mao (in Yunnan, China) and of Mong Kwang (Mogaung in Myanmar) | journal= Proceedings of the Indian History Congress| volume=52 | year=1991| pages= 888–893| jstor=44142722|issn=2249-1937}}
*{{cite book
  | first = Leslie
  | last = Shakespear
  | title = History of Upper Assam, Upper Burmah and Northeast Frontier.
  | year = 1914
  | publisher = Cambridge University Press.
    }}
*{{cite book|last=Gogoi|first=Padmeswar|title=The political expansion of the Mao Shans|year=1956}}</text>
      <sha1>o4hzcb6dik6is5f30ealopki6zkdvoa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660886</id>
      <parentid>4660885</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T00:45:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <origin>4660886</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17387" sha1="6mfzx6dp4halk2ja1c76jbhiq6nyyeh" xml:space="preserve">{{prettyurl|Upper Assam division}}{{Infobox settlement
| name                   = അപ്പർ അസം ഡിവിഷൻ
| official_name          = 
| native_name            = 
| other_name             = 
| settlement_type        = [[Divisions of India|ഡിവിഷൻ]]
&lt;!-- images, nickname, motto --&gt;
| image_skyline          = Jorhat Baruah Chariali.jpg
| image_caption          = ആസാമിലെ മൂന്നാമത്തെ വലിയ നഗരമായ ജോർഹട്ട്
| image_flag             = 
| image_shield           = 
| motto                  = 
| nickname               = 
| etymology              = &lt;!-- location --&gt;
| subdivision_type       = രാജ്യം
| subdivision_name       = [[ഇന്ത്യ]]
| subdivision_type1      = സംസ്ഥാനം
| subdivision_name1      = [[അസം]]
| subdivision_type2      = 
| subdivision_name2      = 
| subdivision_type3      = 
| subdivision_name3      = 
| subdivision_type4      = 
| subdivision_name4      = &lt;!-- maps and coordinates --&gt;
| image_map              = Divisions of Assam.svg
| map_caption            = ആസാമിലെ അഞ്ച് ഡിവിഷനുകൾ
| pushpin_map            = 
| pushpin_relief         = 
| pushpin_map_caption    = 
| coordinates            = 
| coordinates_footnotes  = &lt;!-- seat --&gt;
| seat                   = 
| seat_type              = &lt;!-- established --&gt;
| established_title      = 
| established_date       = &lt;!-- area --&gt;
| area_footnotes         = 
| area_total_km2         = 
| area_total_sq_mi       = 
| area_land_sq_mi        = 
| area_water_sq_mi       = &lt;!-- elevation --&gt;
| elevation_footnotes    = 
| elevation_m            = 
| elevation_ft           = &lt;!-- population --&gt;
| population_as_of       = 2021
| population_footnotes   = 
| population_total       = 7.69 million
| population_density_km2 = auto
| population_density_sq_mi = 
| population_demonym     = &lt;!-- time zone(s) --&gt;
| timezone1              = UTC +05:30 ([[Indian Standard Time|IST]])
| utc_offset1            = 
| timezone1_DST          = 
| utc_offset1_DST        = &lt;!-- postal codes, area code --&gt;
| postal_code_type       = 
| postal_code            = 
| area_code_type         = 
| area_code              = 
| geocode                = 
| iso_code               = &lt;!-- website, footnotes --&gt;
| website                = 
| footnotes              = 
}}അസം സംസ്ഥാനത്തിലെ ഒരു ഭരണവിഭാഗമാണ് '''അപ്പർ അസം ഡിവിഷൻ'''  ഉജാനിദേശ് അല്ലെങ്കിൽ 'സൗമർപിത്ത്' എന്നും ഇവിടം അറിയപ്പെടുന്നു. ബ്രഹ്മപുത്ര താഴ്‌വരയുടെ മുകൾഭാഗത്തായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന, വിഭജിക്കപ്പെടാത്ത ലഖിംപൂർ, [[ശിവസാഗർ ജില്ല]]കൾ ഉൾപ്പെടുന്നതാണ് ഈ ഭരണവിഭാഗം. 

മറ്റ് ഭരണവിഭാഗങ്ങൾ ലോവർ അസം, നോർത്ത് അസം, ഹിൽസ് ആൻഡ് ബറാക് വാലി എന്നിവയാണ്. ഈ ഭരണവിഭാഗം ഒരു കമ്മീഷണറുടെ അധികാരപരിധിയിലാണ്. ജോർഹട്ട്, ദിബ്രുഗഡ്, തിൻസുകിയ, ശിവസാഗർ, ഗോലാഘട്ട്, ധേമാജി, ലഖിംപൂർ, മജുലി, [[ചറൈഡിയോ ജില്ല|ചറൈഡിയോ ]] തുടങ്ങിയ ജില്ലകൾ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ആദ്യകാലത്ത് 7 ജില്ലകൾ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്ന അപ്പർ അസം ഡിവിഷനിൽ ഇപ്പോൾ 10 ജില്ലകളാണ് ഉള്ളത്. അവ ശിവസാഗർ, ജോർഹാട്, ദിബ്രുഗഡ്, ധേമാജി, ഗോലാഘട്ട്, ചറൈദിയോ, ലഖിംപൂർ, മാജുലി, ബിശ്വനാഥ്, ടിൻസുകിയ എന്നിവയാണ്. ചറൈഡിയോയും മാജുലിയും 2016-ൽ ജില്ലാപദവി ലഭിച്ച ഏറ്റവും പുതിയ ജില്ലകളാണ്.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.eastern-today.com/entries/blog/preparations-afoot-for-inauguration-of-charaideo-district-at-sonari|title=Preparations afoot for inauguration of Charaideo district at Sonari, ''The Eastern Today''|work=ET Correspondent|date=10 February 2016|archive-date=18 July 2021|access-date=11 July 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20210718081936/http://www.eastern-today.com/entries/blog/preparations-afoot-for-inauguration-of-charaideo-district-at-sonari|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news | url=http://hindustantimes.com/indianews/assam-majuli-to-become-india-s-first-river-island-district/story-hzFoxSUxh3IpRpSeIqrhtM.html| title=Assam: Majuli becomes 1st river island district of India| work=[[Hindustan Times]] | date=27 June 2016| access-date=28 June 2016| location=[[Guwahati]]}}&lt;/ref&gt;

ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തീർണ്ണത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഈ മേഖലയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ജില്ലകൾ ഗോലാഘട്ടും ടിൻസുകിയയും ആണ്. ഇവയ്ക്ക് യഥാക്രമം 1987-ലും 1989-ലും ജില്ലാപദവി ലഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Statoids&quot;&gt;{{cite web | url = http://www.statoids.com/yin.html | title = Districts of India | access-date = 2011-10-11 | last = Law | first = Gwillim | date = 2011-09-25 | work = Statoids}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url =http://www.assaminfo.com/districts/|title=Various Districts in Assam}}&lt;/ref&gt;ജോർഹാട്, ഗോലാഘട്ട്, ദിബ്രുഗഡ് എന്നിവ ഈ മേഖലയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്നതും തുടർച്ചയായി ജനവാസമുള്ളതുമായ നഗരകേന്ദ്രങ്ങളാണ് (മുനിസിപ്പൽ പ്രദേശങ്ങൾ).{{ref|1|1}} Golaghat{{ref|2|2}} 1947-ലെ ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന് മുമ്പുതന്നെ ഇവിടങ്ങളിലെ തദ്ദേശസ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങൾ രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://books.google.com/books?id=gZmusO1pWjUC|title=Quit India Movement In Assam|first=Anil Kumar|last=Sharma|date=1 January 2007|publisher=Mittal Publications|access-date=5 August 2016|via=Google Books}}&lt;/ref&gt; 

ജോർഹാട് അസമിലെ ഏറ്റവും വികസിത നഗരങ്ങളിൽ രണ്ടാം സ്ഥാനത്തുള്ള നഗരമാണ്. 2025 ജനുവരി 26-ന്, അസം മുഖ്യമന്ത്രി ശ്രീ [[ഹിമന്ത ബിശ്വ ശർമ്മ]] ദിബ്രുഗഡിനെ അസമിന്റെ രണ്ടാമത്തെ തലസ്ഥാനമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. നിലവിൽ ഇത് അപ്പർ അസം ഡിവിഷന്റെ ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. അപ്പർ അസത്തിലെ മറ്റ് പ്രധാന നഗരങ്ങളിൽ ടിൻസുകിയ, [[ശിവസാഗർ (നഗരം)|ശിവസാഗർ]], ലഖിംപൂർ, ധേമാജി തുടങ്ങിയവ ഉൾപ്പെടുന്നു. അപ്പർ അസം മേഖലയെ വിപുലമായി പരിഗണിക്കുമ്പോൾ സോണിത്പൂർ ജില്ലയും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. കൽക്കരി, പെട്രോളിയം, പ്രകൃതിവാതകം തുടങ്ങിയ പ്രകൃതിവിഭവങ്ങളാലും വിശാലമായ തേയിലത്തോട്ടങ്ങളാലും സമ്പന്നമായ അസം സംസ്ഥാനത്തിലെ ഏറ്റവും ഉൽപ്പാദനക്ഷമമായ പ്രദേശമാണ് ഈ മേഖല.
ചരിത്രം
മധ്യകാലഘട്ടം
ചുടിയ രാജ്യം

മധ്യകാലഘട്ടത്തിലെ ചുടിയ രാജ്യം ബ്രഹ്മപുത്ര നദിയുടെ തീരത്തായിരുന്നു സ്ഥിതി ചെയ്തിരുന്നത്. ഇന്നത്തെ വടക്കുകിഴക്കൻ അസമിലും, ഇന്നത്തെ അരുണാചൽ പ്രദേശിലെ സമതലപ്രദേശങ്ങളിലും മലനിരകളുടെ താഴ്‌വാരങ്ങളിലും ഭരണം നടത്തിയിരുന്ന ശക്തമായ ഒരു രാജ്യമായിരുന്നു ഇത്. സാദിയ ആയിരുന്നു ഇതിന്റെ തലസ്ഥാനം.

ഇന്നത്തെ അസമിലെ ലഖിംപൂർ, ധേമാജി, ടിൻസുകിയ, ദിബ്രുഗഡ് എന്നീ ജില്ലകളുടെ ഏതാണ്ട് മുഴുവൻ പ്രദേശങ്ങളും കൂടാതെ സോണിത്പൂർ, ഗോലാഘട്ട്, ജോർഹാട്, ശിവസാഗർ എന്നീ ജില്ലകളുടെ ചില ഭാഗങ്ങളും ഈ രാജ്യം നിയന്ത്രിച്ചിരുന്നു. അരുണാചൽ പ്രദേശിൽ, അസമിനോട് അതിർത്തി പങ്കിടുന്ന ജില്ലകളും ചുടിയ രാജ്യത്തിന്റെ അധീനതയിലായിരുന്നു.
== അഹോം രാജ്യം ==
അഹോം രാജ്യം അസമിലെ ബ്രഹ്മപുത്ര താഴ്‌വരയിൽ നിലനിന്നിരുന്ന ഒരു രാജ്യമായിരുന്നു. ഏകദേശം 600 വർഷത്തോളം ഇത് സ്വതന്ത്രാധികാരം നിലനിർത്തുകയും വടക്കുകിഴക്കൻ ഇന്ത്യയിലെ മുഗൾ വ്യാപനത്തെ വിജയകരമായി ചെറുക്കുകയും ചെയ്തു. മോങ് മാവോയിൽ നിന്നുള്ള തായ് രാജകുമാരനായ സുകാഫ സ്ഥാപിച്ച ഈ രാജ്യം [[ബ്രഹ്മപുത്ര നദി]]യുടെ മേൽത്തട്ടുകളിൽ ഒരു മോങ് എന്ന നിലയിലാണ് ആരംഭിച്ചത്. 16-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ സുഹുങ്മുങിന്റെ ഭരണകാലത്ത് ചുടിയ രാജ്യം പിടിച്ചടക്കുകയും കച്ചാരി രാജ്യത്തിന്റെ ചില ഭാഗങ്ങൾ കൂട്ടിച്ചേർക്കുകയും ചെയ്തതോടെ അഹോം രാജ്യം അതിവേഗം വികസിച്ചു. ഇതിന്റെ ഫലമായി രാജ്യം ബഹുജാതീയ സ്വഭാവമുള്ളതായി മാറി. [[മൊആമോറിയ കലാപം]] ശക്തിപ്രാപിച്ചതോടെ അഹോം രാജ്യം ദുർബലമായി. തുടർന്ന് തുടർച്ചയായ ബർമീസ് അധിനിവേശങ്ങൾക്ക് രാജ്യം കീഴടങ്ങി. ഒന്നാം ആംഗ്ലോ-ബർമീസ് യുദ്ധത്തിൽ ബർമീസ് സൈന്യം പരാജയപ്പെട്ടതിനെത്തുടർന്ന്, 1826-ലെ [[യാൻഡാബോ ഉടമ്പടി]] പ്രകാരം രാജ്യത്തിന്റെ നിയന്ത്രണം ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ (ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനി) കൈകളിലേക്ക് മാറുകയും ചെയ്തു.
== ജനസംഖ്യാശാസ്ത്രം ==
അസമിലെ ആകെ ജനസംഖ്യയുടെ 28 ശതമാനം, അതായത് ഏകദേശം 76.9 ലക്ഷം പേർ, അപ്പർ അസം ഡിവിഷനിലാണ് താമസിക്കുന്നത്. ഇവരിൽ ഏകദേശം 90 ശതമാനം പേരും ഹിന്ദുമതം പിന്തുടരുന്നു. 90 ശതമാനത്തിലധികം പേർ അസമീസ് ഭാഷ സംസാരിക്കുന്നു. അപ്പർ അസമിലെ പ്രധാന സമുദായങ്ങളിൽ അഹോം, ചുടിയ, തേയിലത്തോട്ട തൊഴിലാളി ഗോത്രങ്ങൾ, മിഷിംഗ്, സോനോവാൽ കച്ചാരി, മൊറാൻ, മാതക്, ദേവോരി, തേംഗൽ കച്ചാരി എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു. ഇതിനുപുറമെ, ഗോറിയ, മോറിയ തുടങ്ങിയ തദ്ദേശീയ അസമീസ് മുസ്ലിം സമുദായങ്ങളും ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളായി ഈ പ്രദേശത്ത് താമസിച്ചുവരുന്നു.
== ഗാലറി==
&lt;gallery&gt;
Dibrugarh_Night_View.jpg|{{center|Dibrugarh &lt;br&gt;&lt;small&gt;''ദിബ്രുഗഡിന്റെ രാത്രി കാഴ്ച''&lt;/small&gt;}}
Jorhat.jpg|{{center|Jorhat &lt;br&gt;&lt;small&gt;''ജോർഹട്ടിന്റെ വൈകുന്നേര കാഴ്ച''&lt;/small&gt;}}
City_Skyline_-_Golaghat.png|{{center|Golaghat &lt;br&gt;&lt;small&gt;''ഗോലാഘട്ട് സെൻട്രലിന്റെ ആകാശരേഖ (west)''&lt;/small&gt;}}
GNB_Road_and_Ranghr_Complex.jpg|{{center|Tinsukia &lt;br&gt;&lt;small&gt;''ടിൻസുകിയയിലെ ജി. എൻ. ബി. റോഡിന്റെ വൈകുന്നേര കാഴ്ച.''&lt;/small&gt;}}
&lt;/gallery&gt;[[File:Jorhat Night View.png | thumb | right | alt=Jorhat, the 2nd biggest city of Assam | ആസാമിലെ രണ്ടാമത്തെ വലിയ നഗരമായ ജോർഹട്ട്]]

== കുറിപ്പുകൾ==
{{refbegin}}
*{{note|1|1}}&amp;nbsp; Formation of Dibrugarh municipal region, 1873.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://dibrugarhmunicipality.org.in/|title=Dibrugarh Municipal Board|access-date=2017-07-11|archive-date=2016-06-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20160611150105/http://dibrugarhmunicipality.org.in/|url-status=dead}}
&lt;/ref&gt;
*{{note|2|2}}&amp;nbsp; Formation of Golaghat municipal region, 1920.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.telegraphindia.com/1150119/jsp/northeast/story_9079.jsp#.V0OXAZMrIcg|archive-url=https://web.archive.org/web/20150630120603/http://www.telegraphindia.com/1150119/jsp/northeast/story_9079.jsp#.V0OXAZMrIcg|url-status=dead|archive-date=June 30, 2015|title=AGP lists civic poll candidates (Golaghat Municipal Board)|access-date=5 August 2016}}&lt;/ref&gt;
*{{note|3|3}}&amp;nbsp; Formation of Jorhat municipal region, 1909.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jorhatmunicipalboard.org/jorhat_municipal_board.php|title=Jorhat Municipal Board(JBM), Jorhat, Assam|access-date=2016-08-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20160327181336/http://jorhatmunicipalboard.org/jorhat_municipal_board.php|archive-date=2016-03-27|url-status=usurped}}&lt;/ref&gt;
{{refend}}

==കുറിപ്പുകൾ==
{{reflist}}

==അവലംബം==
* {{citation |last=Nag |first=Sajal |chapter=Devour thy Neighbour: Foreign Invasions and the Decline of States in Eighteenth Century North East India |editor=Tejimala Gurung |title=The Falling Polities: Crisis and Decline of States in North-East India in the Eighteenth Century |publisher=DVS Publishers |year=2018 |isbn=9789385839122 |chapter-url=https://www.academia.edu/38831733/Burmese_invasion |via=academia.edu}}
* {{Cite journal| last = Phukan| first=J. N.| title = Relations of the Ahom kings of Assam with those of Mong Mao (in Yunnan, China) and of Mong Kwang (Mogaung in Myanmar) | journal= Proceedings of the Indian History Congress| volume=52 | year=1991| pages= 888–893| jstor=44142722|issn=2249-1937}}
*{{cite book
  | first = Leslie
  | last = Shakespear
  | title = History of Upper Assam, Upper Burmah and Northeast Frontier.
  | year = 1914
  | publisher = Cambridge University Press.
    }}
*{{cite book|last=Gogoi|first=Padmeswar|title=The political expansion of the Mao Shans|year=1956}}</text>
      <sha1>6mfzx6dp4halk2ja1c76jbhiq6nyyeh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660888</id>
      <parentid>4660886</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T00:50:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[വർഗ്ഗം:ആസാം]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച്</comment>
      <origin>4660888</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17424" sha1="i6w8mz62p9txkq2wlvfomhjoniq8xhj" xml:space="preserve">{{prettyurl|Upper Assam division}}{{Infobox settlement
| name                   = അപ്പർ അസം ഡിവിഷൻ
| official_name          = 
| native_name            = 
| other_name             = 
| settlement_type        = [[Divisions of India|ഡിവിഷൻ]]
&lt;!-- images, nickname, motto --&gt;
| image_skyline          = Jorhat Baruah Chariali.jpg
| image_caption          = ആസാമിലെ മൂന്നാമത്തെ വലിയ നഗരമായ ജോർഹട്ട്
| image_flag             = 
| image_shield           = 
| motto                  = 
| nickname               = 
| etymology              = &lt;!-- location --&gt;
| subdivision_type       = രാജ്യം
| subdivision_name       = [[ഇന്ത്യ]]
| subdivision_type1      = സംസ്ഥാനം
| subdivision_name1      = [[അസം]]
| subdivision_type2      = 
| subdivision_name2      = 
| subdivision_type3      = 
| subdivision_name3      = 
| subdivision_type4      = 
| subdivision_name4      = &lt;!-- maps and coordinates --&gt;
| image_map              = Divisions of Assam.svg
| map_caption            = ആസാമിലെ അഞ്ച് ഡിവിഷനുകൾ
| pushpin_map            = 
| pushpin_relief         = 
| pushpin_map_caption    = 
| coordinates            = 
| coordinates_footnotes  = &lt;!-- seat --&gt;
| seat                   = 
| seat_type              = &lt;!-- established --&gt;
| established_title      = 
| established_date       = &lt;!-- area --&gt;
| area_footnotes         = 
| area_total_km2         = 
| area_total_sq_mi       = 
| area_land_sq_mi        = 
| area_water_sq_mi       = &lt;!-- elevation --&gt;
| elevation_footnotes    = 
| elevation_m            = 
| elevation_ft           = &lt;!-- population --&gt;
| population_as_of       = 2021
| population_footnotes   = 
| population_total       = 7.69 million
| population_density_km2 = auto
| population_density_sq_mi = 
| population_demonym     = &lt;!-- time zone(s) --&gt;
| timezone1              = UTC +05:30 ([[Indian Standard Time|IST]])
| utc_offset1            = 
| timezone1_DST          = 
| utc_offset1_DST        = &lt;!-- postal codes, area code --&gt;
| postal_code_type       = 
| postal_code            = 
| area_code_type         = 
| area_code              = 
| geocode                = 
| iso_code               = &lt;!-- website, footnotes --&gt;
| website                = 
| footnotes              = 
}}അസം സംസ്ഥാനത്തിലെ ഒരു ഭരണവിഭാഗമാണ് '''അപ്പർ അസം ഡിവിഷൻ'''  ഉജാനിദേശ് അല്ലെങ്കിൽ 'സൗമർപിത്ത്' എന്നും ഇവിടം അറിയപ്പെടുന്നു. ബ്രഹ്മപുത്ര താഴ്‌വരയുടെ മുകൾഭാഗത്തായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന, വിഭജിക്കപ്പെടാത്ത ലഖിംപൂർ, [[ശിവസാഗർ ജില്ല]]കൾ ഉൾപ്പെടുന്നതാണ് ഈ ഭരണവിഭാഗം. 

മറ്റ് ഭരണവിഭാഗങ്ങൾ ലോവർ അസം, നോർത്ത് അസം, ഹിൽസ് ആൻഡ് ബറാക് വാലി എന്നിവയാണ്. ഈ ഭരണവിഭാഗം ഒരു കമ്മീഷണറുടെ അധികാരപരിധിയിലാണ്. ജോർഹട്ട്, ദിബ്രുഗഡ്, തിൻസുകിയ, ശിവസാഗർ, ഗോലാഘട്ട്, ധേമാജി, ലഖിംപൂർ, മജുലി, [[ചറൈഡിയോ ജില്ല|ചറൈഡിയോ ]] തുടങ്ങിയ ജില്ലകൾ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ആദ്യകാലത്ത് 7 ജില്ലകൾ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്ന അപ്പർ അസം ഡിവിഷനിൽ ഇപ്പോൾ 10 ജില്ലകളാണ് ഉള്ളത്. അവ ശിവസാഗർ, ജോർഹാട്, ദിബ്രുഗഡ്, ധേമാജി, ഗോലാഘട്ട്, ചറൈദിയോ, ലഖിംപൂർ, മാജുലി, ബിശ്വനാഥ്, ടിൻസുകിയ എന്നിവയാണ്. ചറൈഡിയോയും മാജുലിയും 2016-ൽ ജില്ലാപദവി ലഭിച്ച ഏറ്റവും പുതിയ ജില്ലകളാണ്.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.eastern-today.com/entries/blog/preparations-afoot-for-inauguration-of-charaideo-district-at-sonari|title=Preparations afoot for inauguration of Charaideo district at Sonari, ''The Eastern Today''|work=ET Correspondent|date=10 February 2016|archive-date=18 July 2021|access-date=11 July 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20210718081936/http://www.eastern-today.com/entries/blog/preparations-afoot-for-inauguration-of-charaideo-district-at-sonari|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news | url=http://hindustantimes.com/indianews/assam-majuli-to-become-india-s-first-river-island-district/story-hzFoxSUxh3IpRpSeIqrhtM.html| title=Assam: Majuli becomes 1st river island district of India| work=[[Hindustan Times]] | date=27 June 2016| access-date=28 June 2016| location=[[Guwahati]]}}&lt;/ref&gt;

ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തീർണ്ണത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഈ മേഖലയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ജില്ലകൾ ഗോലാഘട്ടും ടിൻസുകിയയും ആണ്. ഇവയ്ക്ക് യഥാക്രമം 1987-ലും 1989-ലും ജില്ലാപദവി ലഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Statoids&quot;&gt;{{cite web | url = http://www.statoids.com/yin.html | title = Districts of India | access-date = 2011-10-11 | last = Law | first = Gwillim | date = 2011-09-25 | work = Statoids}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url =http://www.assaminfo.com/districts/|title=Various Districts in Assam}}&lt;/ref&gt;ജോർഹാട്, ഗോലാഘട്ട്, ദിബ്രുഗഡ് എന്നിവ ഈ മേഖലയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്നതും തുടർച്ചയായി ജനവാസമുള്ളതുമായ നഗരകേന്ദ്രങ്ങളാണ് (മുനിസിപ്പൽ പ്രദേശങ്ങൾ).{{ref|1|1}} Golaghat{{ref|2|2}} 1947-ലെ ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന് മുമ്പുതന്നെ ഇവിടങ്ങളിലെ തദ്ദേശസ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങൾ രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://books.google.com/books?id=gZmusO1pWjUC|title=Quit India Movement In Assam|first=Anil Kumar|last=Sharma|date=1 January 2007|publisher=Mittal Publications|access-date=5 August 2016|via=Google Books}}&lt;/ref&gt; 

ജോർഹാട് അസമിലെ ഏറ്റവും വികസിത നഗരങ്ങളിൽ രണ്ടാം സ്ഥാനത്തുള്ള നഗരമാണ്. 2025 ജനുവരി 26-ന്, അസം മുഖ്യമന്ത്രി ശ്രീ [[ഹിമന്ത ബിശ്വ ശർമ്മ]] ദിബ്രുഗഡിനെ അസമിന്റെ രണ്ടാമത്തെ തലസ്ഥാനമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. നിലവിൽ ഇത് അപ്പർ അസം ഡിവിഷന്റെ ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. അപ്പർ അസത്തിലെ മറ്റ് പ്രധാന നഗരങ്ങളിൽ ടിൻസുകിയ, [[ശിവസാഗർ (നഗരം)|ശിവസാഗർ]], ലഖിംപൂർ, ധേമാജി തുടങ്ങിയവ ഉൾപ്പെടുന്നു. അപ്പർ അസം മേഖലയെ വിപുലമായി പരിഗണിക്കുമ്പോൾ സോണിത്പൂർ ജില്ലയും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. കൽക്കരി, പെട്രോളിയം, പ്രകൃതിവാതകം തുടങ്ങിയ പ്രകൃതിവിഭവങ്ങളാലും വിശാലമായ തേയിലത്തോട്ടങ്ങളാലും സമ്പന്നമായ അസം സംസ്ഥാനത്തിലെ ഏറ്റവും ഉൽപ്പാദനക്ഷമമായ പ്രദേശമാണ് ഈ മേഖല.
ചരിത്രം
മധ്യകാലഘട്ടം
ചുടിയ രാജ്യം

മധ്യകാലഘട്ടത്തിലെ ചുടിയ രാജ്യം ബ്രഹ്മപുത്ര നദിയുടെ തീരത്തായിരുന്നു സ്ഥിതി ചെയ്തിരുന്നത്. ഇന്നത്തെ വടക്കുകിഴക്കൻ അസമിലും, ഇന്നത്തെ അരുണാചൽ പ്രദേശിലെ സമതലപ്രദേശങ്ങളിലും മലനിരകളുടെ താഴ്‌വാരങ്ങളിലും ഭരണം നടത്തിയിരുന്ന ശക്തമായ ഒരു രാജ്യമായിരുന്നു ഇത്. സാദിയ ആയിരുന്നു ഇതിന്റെ തലസ്ഥാനം.

ഇന്നത്തെ അസമിലെ ലഖിംപൂർ, ധേമാജി, ടിൻസുകിയ, ദിബ്രുഗഡ് എന്നീ ജില്ലകളുടെ ഏതാണ്ട് മുഴുവൻ പ്രദേശങ്ങളും കൂടാതെ സോണിത്പൂർ, ഗോലാഘട്ട്, ജോർഹാട്, ശിവസാഗർ എന്നീ ജില്ലകളുടെ ചില ഭാഗങ്ങളും ഈ രാജ്യം നിയന്ത്രിച്ചിരുന്നു. അരുണാചൽ പ്രദേശിൽ, അസമിനോട് അതിർത്തി പങ്കിടുന്ന ജില്ലകളും ചുടിയ രാജ്യത്തിന്റെ അധീനതയിലായിരുന്നു.
== അഹോം രാജ്യം ==
അഹോം രാജ്യം അസമിലെ ബ്രഹ്മപുത്ര താഴ്‌വരയിൽ നിലനിന്നിരുന്ന ഒരു രാജ്യമായിരുന്നു. ഏകദേശം 600 വർഷത്തോളം ഇത് സ്വതന്ത്രാധികാരം നിലനിർത്തുകയും വടക്കുകിഴക്കൻ ഇന്ത്യയിലെ മുഗൾ വ്യാപനത്തെ വിജയകരമായി ചെറുക്കുകയും ചെയ്തു. മോങ് മാവോയിൽ നിന്നുള്ള തായ് രാജകുമാരനായ സുകാഫ സ്ഥാപിച്ച ഈ രാജ്യം [[ബ്രഹ്മപുത്ര നദി]]യുടെ മേൽത്തട്ടുകളിൽ ഒരു മോങ് എന്ന നിലയിലാണ് ആരംഭിച്ചത്. 16-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ സുഹുങ്മുങിന്റെ ഭരണകാലത്ത് ചുടിയ രാജ്യം പിടിച്ചടക്കുകയും കച്ചാരി രാജ്യത്തിന്റെ ചില ഭാഗങ്ങൾ കൂട്ടിച്ചേർക്കുകയും ചെയ്തതോടെ അഹോം രാജ്യം അതിവേഗം വികസിച്ചു. ഇതിന്റെ ഫലമായി രാജ്യം ബഹുജാതീയ സ്വഭാവമുള്ളതായി മാറി. [[മൊആമോറിയ കലാപം]] ശക്തിപ്രാപിച്ചതോടെ അഹോം രാജ്യം ദുർബലമായി. തുടർന്ന് തുടർച്ചയായ ബർമീസ് അധിനിവേശങ്ങൾക്ക് രാജ്യം കീഴടങ്ങി. ഒന്നാം ആംഗ്ലോ-ബർമീസ് യുദ്ധത്തിൽ ബർമീസ് സൈന്യം പരാജയപ്പെട്ടതിനെത്തുടർന്ന്, 1826-ലെ [[യാൻഡാബോ ഉടമ്പടി]] പ്രകാരം രാജ്യത്തിന്റെ നിയന്ത്രണം ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ (ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനി) കൈകളിലേക്ക് മാറുകയും ചെയ്തു.
== ജനസംഖ്യാശാസ്ത്രം ==
അസമിലെ ആകെ ജനസംഖ്യയുടെ 28 ശതമാനം, അതായത് ഏകദേശം 76.9 ലക്ഷം പേർ, അപ്പർ അസം ഡിവിഷനിലാണ് താമസിക്കുന്നത്. ഇവരിൽ ഏകദേശം 90 ശതമാനം പേരും ഹിന്ദുമതം പിന്തുടരുന്നു. 90 ശതമാനത്തിലധികം പേർ അസമീസ് ഭാഷ സംസാരിക്കുന്നു. അപ്പർ അസമിലെ പ്രധാന സമുദായങ്ങളിൽ അഹോം, ചുടിയ, തേയിലത്തോട്ട തൊഴിലാളി ഗോത്രങ്ങൾ, മിഷിംഗ്, സോനോവാൽ കച്ചാരി, മൊറാൻ, മാതക്, ദേവോരി, തേംഗൽ കച്ചാരി എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു. ഇതിനുപുറമെ, ഗോറിയ, മോറിയ തുടങ്ങിയ തദ്ദേശീയ അസമീസ് മുസ്ലിം സമുദായങ്ങളും ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളായി ഈ പ്രദേശത്ത് താമസിച്ചുവരുന്നു.
== ഗാലറി==
&lt;gallery&gt;
Dibrugarh_Night_View.jpg|{{center|Dibrugarh &lt;br&gt;&lt;small&gt;''ദിബ്രുഗഡിന്റെ രാത്രി കാഴ്ച''&lt;/small&gt;}}
Jorhat.jpg|{{center|Jorhat &lt;br&gt;&lt;small&gt;''ജോർഹട്ടിന്റെ വൈകുന്നേര കാഴ്ച''&lt;/small&gt;}}
City_Skyline_-_Golaghat.png|{{center|Golaghat &lt;br&gt;&lt;small&gt;''ഗോലാഘട്ട് സെൻട്രലിന്റെ ആകാശരേഖ (west)''&lt;/small&gt;}}
GNB_Road_and_Ranghr_Complex.jpg|{{center|Tinsukia &lt;br&gt;&lt;small&gt;''ടിൻസുകിയയിലെ ജി. എൻ. ബി. റോഡിന്റെ വൈകുന്നേര കാഴ്ച.''&lt;/small&gt;}}
&lt;/gallery&gt;[[File:Jorhat Night View.png | thumb | right | alt=Jorhat, the 2nd biggest city of Assam | ആസാമിലെ രണ്ടാമത്തെ വലിയ നഗരമായ ജോർഹട്ട്]]

== കുറിപ്പുകൾ==
{{refbegin}}
*{{note|1|1}}&amp;nbsp; Formation of Dibrugarh municipal region, 1873.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://dibrugarhmunicipality.org.in/|title=Dibrugarh Municipal Board|access-date=2017-07-11|archive-date=2016-06-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20160611150105/http://dibrugarhmunicipality.org.in/|url-status=dead}}
&lt;/ref&gt;
*{{note|2|2}}&amp;nbsp; Formation of Golaghat municipal region, 1920.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.telegraphindia.com/1150119/jsp/northeast/story_9079.jsp#.V0OXAZMrIcg|archive-url=https://web.archive.org/web/20150630120603/http://www.telegraphindia.com/1150119/jsp/northeast/story_9079.jsp#.V0OXAZMrIcg|url-status=dead|archive-date=June 30, 2015|title=AGP lists civic poll candidates (Golaghat Municipal Board)|access-date=5 August 2016}}&lt;/ref&gt;
*{{note|3|3}}&amp;nbsp; Formation of Jorhat municipal region, 1909.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jorhatmunicipalboard.org/jorhat_municipal_board.php|title=Jorhat Municipal Board(JBM), Jorhat, Assam|access-date=2016-08-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20160327181336/http://jorhatmunicipalboard.org/jorhat_municipal_board.php|archive-date=2016-03-27|url-status=usurped}}&lt;/ref&gt;
{{refend}}

==കുറിപ്പുകൾ==
{{reflist}}

==അവലംബം==
* {{citation |last=Nag |first=Sajal |chapter=Devour thy Neighbour: Foreign Invasions and the Decline of States in Eighteenth Century North East India |editor=Tejimala Gurung |title=The Falling Polities: Crisis and Decline of States in North-East India in the Eighteenth Century |publisher=DVS Publishers |year=2018 |isbn=9789385839122 |chapter-url=https://www.academia.edu/38831733/Burmese_invasion |via=academia.edu}}
* {{Cite journal| last = Phukan| first=J. N.| title = Relations of the Ahom kings of Assam with those of Mong Mao (in Yunnan, China) and of Mong Kwang (Mogaung in Myanmar) | journal= Proceedings of the Indian History Congress| volume=52 | year=1991| pages= 888–893| jstor=44142722|issn=2249-1937}}
*{{cite book
  | first = Leslie
  | last = Shakespear
  | title = History of Upper Assam, Upper Burmah and Northeast Frontier.
  | year = 1914
  | publisher = Cambridge University Press.
    }}
*{{cite book|last=Gogoi|first=Padmeswar|title=The political expansion of the Mao Shans|year=1956}}

[[വർഗ്ഗം:ആസാം]]</text>
      <sha1>i6w8mz62p9txkq2wlvfomhjoniq8xhj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660889</id>
      <parentid>4660888</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T00:53:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <origin>4660889</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17465" sha1="dga75plnl5tdvuk7w9rja2y0donu53e" xml:space="preserve">{{prettyurl|Upper Assam division}}{{Infobox settlement
| name                   = അപ്പർ അസം ഡിവിഷൻ
| official_name          = 
| native_name            = 
| other_name             = 
| settlement_type        = [[Divisions of India|ഡിവിഷൻ]]
&lt;!-- images, nickname, motto --&gt;
| image_skyline          = Jorhat Baruah Chariali.jpg
| image_caption          = ആസാമിലെ മൂന്നാമത്തെ വലിയ നഗരമായ ജോർഹട്ട്
| image_flag             = 
| image_shield           = 
| motto                  = 
| nickname               = 
| etymology              = &lt;!-- location --&gt;
| subdivision_type       = രാജ്യം
| subdivision_name       = [[ഇന്ത്യ]]
| subdivision_type1      = സംസ്ഥാനം
| subdivision_name1      = [[അസം]]
| subdivision_type2      = 
| subdivision_name2      = 
| subdivision_type3      = 
| subdivision_name3      = 
| subdivision_type4      = 
| subdivision_name4      = &lt;!-- maps and coordinates --&gt;
| image_map              = Divisions of Assam.svg
| map_caption            = ആസാമിലെ അഞ്ച് ഡിവിഷനുകൾ
| pushpin_map            = 
| pushpin_relief         = 
| pushpin_map_caption    = 
| coordinates            = 
| coordinates_footnotes  = &lt;!-- seat --&gt;
| seat                   = 
| seat_type              = &lt;!-- established --&gt;
| established_title      = 
| established_date       = &lt;!-- area --&gt;
| area_footnotes         = 
| area_total_km2         = 
| area_total_sq_mi       = 
| area_land_sq_mi        = 
| area_water_sq_mi       = &lt;!-- elevation --&gt;
| elevation_footnotes    = 
| elevation_m            = 
| elevation_ft           = &lt;!-- population --&gt;
| population_as_of       = 2021
| population_footnotes   = 
| population_total       = 7.69 million
| population_density_km2 = auto
| population_density_sq_mi = 
| population_demonym     = &lt;!-- time zone(s) --&gt;
| timezone1              = UTC +05:30 ([[Indian Standard Time|IST]])
| utc_offset1            = 
| timezone1_DST          = 
| utc_offset1_DST        = &lt;!-- postal codes, area code --&gt;
| postal_code_type       = 
| postal_code            = 
| area_code_type         = 
| area_code              = 
| geocode                = 
| iso_code               = &lt;!-- website, footnotes --&gt;
| website                = 
| footnotes              = 
}}[[അസം]] സംസ്ഥാനത്തിലെ ഒരു ഭരണവിഭാഗമാണ് '''അപ്പർ അസം ഡിവിഷൻ'''  ഉജാനിദേശ് അല്ലെങ്കിൽ ചരിത്രപരമായി 'സൗമർപിത്ത്' എന്നും ഇവിടം അറിയപ്പെടുന്നു. ബ്രഹ്മപുത്ര താഴ്‌വരയുടെ മുകൾഭാഗത്തായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന, വിഭജിക്കപ്പെടാത്ത ലഖിംപൂർ, [[ശിവസാഗർ ജില്ല]]കൾ ഉൾപ്പെടുന്നതാണ് ഈ ഭരണവിഭാഗം. 

മറ്റ് ഭരണവിഭാഗങ്ങൾ ലോവർ അസം, നോർത്ത് അസം, ഹിൽസ് ആൻഡ് ബറാക് വാലി എന്നിവയാണ്. ഈ ഭരണവിഭാഗം ഒരു കമ്മീഷണറുടെ അധികാരപരിധിയിലാണ്. ജോർഹട്ട്, ദിബ്രുഗഡ്, തിൻസുകിയ, ശിവസാഗർ, ഗോലാഘട്ട്, ധേമാജി, ലഖിംപൂർ, മജുലി, [[ചറൈഡിയോ ജില്ല|ചറൈഡിയോ ]] തുടങ്ങിയ ജില്ലകൾ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ആദ്യകാലത്ത് 7 ജില്ലകൾ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്ന അപ്പർ അസം ഡിവിഷനിൽ ഇപ്പോൾ 10 ജില്ലകളാണ് ഉള്ളത്. അവ ശിവസാഗർ, ജോർഹാട്, ദിബ്രുഗഡ്, ധേമാജി, ഗോലാഘട്ട്, ചറൈദിയോ, ലഖിംപൂർ, മാജുലി, ബിശ്വനാഥ്, ടിൻസുകിയ എന്നിവയാണ്. ചറൈഡിയോയും മാജുലിയും 2016-ൽ ജില്ലാപദവി ലഭിച്ച ഏറ്റവും പുതിയ ജില്ലകളാണ്.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.eastern-today.com/entries/blog/preparations-afoot-for-inauguration-of-charaideo-district-at-sonari|title=Preparations afoot for inauguration of Charaideo district at Sonari, ''The Eastern Today''|work=ET Correspondent|date=10 February 2016|archive-date=18 July 2021|access-date=11 July 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20210718081936/http://www.eastern-today.com/entries/blog/preparations-afoot-for-inauguration-of-charaideo-district-at-sonari|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news | url=http://hindustantimes.com/indianews/assam-majuli-to-become-india-s-first-river-island-district/story-hzFoxSUxh3IpRpSeIqrhtM.html| title=Assam: Majuli becomes 1st river island district of India| work=[[Hindustan Times]] | date=27 June 2016| access-date=28 June 2016| location=[[Guwahati]]}}&lt;/ref&gt;

ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തീർണ്ണത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഈ മേഖലയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ജില്ലകൾ ഗോലാഘട്ടും ടിൻസുകിയയും ആണ്. ഇവയ്ക്ക് യഥാക്രമം 1987-ലും 1989-ലും ജില്ലാപദവി ലഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Statoids&quot;&gt;{{cite web | url = http://www.statoids.com/yin.html | title = Districts of India | access-date = 2011-10-11 | last = Law | first = Gwillim | date = 2011-09-25 | work = Statoids}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url =http://www.assaminfo.com/districts/|title=Various Districts in Assam}}&lt;/ref&gt;ജോർഹാട്, ഗോലാഘട്ട്, ദിബ്രുഗഡ് എന്നിവ ഈ മേഖലയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്നതും തുടർച്ചയായി ജനവാസമുള്ളതുമായ നഗരകേന്ദ്രങ്ങളാണ് (മുനിസിപ്പൽ പ്രദേശങ്ങൾ).{{ref|1|1}} Golaghat{{ref|2|2}} 1947-ലെ ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന് മുമ്പുതന്നെ ഇവിടങ്ങളിലെ തദ്ദേശസ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങൾ രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://books.google.com/books?id=gZmusO1pWjUC|title=Quit India Movement In Assam|first=Anil Kumar|last=Sharma|date=1 January 2007|publisher=Mittal Publications|access-date=5 August 2016|via=Google Books}}&lt;/ref&gt; 

ജോർഹാട് അസമിലെ ഏറ്റവും വികസിത നഗരങ്ങളിൽ രണ്ടാം സ്ഥാനത്തുള്ള നഗരമാണ്. 2025 ജനുവരി 26-ന്, അസം മുഖ്യമന്ത്രി ശ്രീ [[ഹിമന്ത ബിശ്വ ശർമ്മ]] ദിബ്രുഗഡിനെ അസമിന്റെ രണ്ടാമത്തെ തലസ്ഥാനമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. നിലവിൽ ഇത് അപ്പർ അസം ഡിവിഷന്റെ ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. അപ്പർ അസത്തിലെ മറ്റ് പ്രധാന നഗരങ്ങളിൽ ടിൻസുകിയ, [[ശിവസാഗർ (നഗരം)|ശിവസാഗർ]], ലഖിംപൂർ, ധേമാജി തുടങ്ങിയവ ഉൾപ്പെടുന്നു. അപ്പർ അസം മേഖലയെ വിപുലമായി പരിഗണിക്കുമ്പോൾ സോണിത്പൂർ ജില്ലയും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. കൽക്കരി, പെട്രോളിയം, പ്രകൃതിവാതകം തുടങ്ങിയ പ്രകൃതിവിഭവങ്ങളാലും വിശാലമായ തേയിലത്തോട്ടങ്ങളാലും സമ്പന്നമായ അസം സംസ്ഥാനത്തിലെ ഏറ്റവും ഉൽപ്പാദനക്ഷമമായ പ്രദേശമാണ് ഈ മേഖല.
ചരിത്രം
മധ്യകാലഘട്ടം
ചുടിയ രാജ്യം

മധ്യകാലഘട്ടത്തിലെ ചുടിയ രാജ്യം ബ്രഹ്മപുത്ര നദിയുടെ തീരത്തായിരുന്നു സ്ഥിതി ചെയ്തിരുന്നത്. ഇന്നത്തെ വടക്കുകിഴക്കൻ അസമിലും, ഇന്നത്തെ അരുണാചൽ പ്രദേശിലെ സമതലപ്രദേശങ്ങളിലും മലനിരകളുടെ താഴ്‌വാരങ്ങളിലും ഭരണം നടത്തിയിരുന്ന ശക്തമായ ഒരു രാജ്യമായിരുന്നു ഇത്. സാദിയ ആയിരുന്നു ഇതിന്റെ തലസ്ഥാനം.

ഇന്നത്തെ അസമിലെ ലഖിംപൂർ, ധേമാജി, ടിൻസുകിയ, ദിബ്രുഗഡ് എന്നീ ജില്ലകളുടെ ഏതാണ്ട് മുഴുവൻ പ്രദേശങ്ങളും കൂടാതെ സോണിത്പൂർ, ഗോലാഘട്ട്, ജോർഹാട്, ശിവസാഗർ എന്നീ ജില്ലകളുടെ ചില ഭാഗങ്ങളും ഈ രാജ്യം നിയന്ത്രിച്ചിരുന്നു. അരുണാചൽ പ്രദേശിൽ, അസമിനോട് അതിർത്തി പങ്കിടുന്ന ജില്ലകളും ചുടിയ രാജ്യത്തിന്റെ അധീനതയിലായിരുന്നു.
== അഹോം രാജ്യം ==
അഹോം രാജ്യം അസമിലെ ബ്രഹ്മപുത്ര താഴ്‌വരയിൽ നിലനിന്നിരുന്ന ഒരു രാജ്യമായിരുന്നു. ഏകദേശം 600 വർഷത്തോളം ഇത് സ്വതന്ത്രാധികാരം നിലനിർത്തുകയും വടക്കുകിഴക്കൻ ഇന്ത്യയിലെ മുഗൾ വ്യാപനത്തെ വിജയകരമായി ചെറുക്കുകയും ചെയ്തു. മോങ് മാവോയിൽ നിന്നുള്ള തായ് രാജകുമാരനായ സുകാഫ സ്ഥാപിച്ച ഈ രാജ്യം [[ബ്രഹ്മപുത്ര നദി]]യുടെ മേൽത്തട്ടുകളിൽ ഒരു മോങ് എന്ന നിലയിലാണ് ആരംഭിച്ചത്. 16-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ സുഹുങ്മുങിന്റെ ഭരണകാലത്ത് ചുടിയ രാജ്യം പിടിച്ചടക്കുകയും കച്ചാരി രാജ്യത്തിന്റെ ചില ഭാഗങ്ങൾ കൂട്ടിച്ചേർക്കുകയും ചെയ്തതോടെ അഹോം രാജ്യം അതിവേഗം വികസിച്ചു. ഇതിന്റെ ഫലമായി രാജ്യം ബഹുജാതീയ സ്വഭാവമുള്ളതായി മാറി. [[മൊആമോറിയ കലാപം]] ശക്തിപ്രാപിച്ചതോടെ അഹോം രാജ്യം ദുർബലമായി. തുടർന്ന് തുടർച്ചയായ ബർമീസ് അധിനിവേശങ്ങൾക്ക് രാജ്യം കീഴടങ്ങി. ഒന്നാം ആംഗ്ലോ-ബർമീസ് യുദ്ധത്തിൽ ബർമീസ് സൈന്യം പരാജയപ്പെട്ടതിനെത്തുടർന്ന്, 1826-ലെ [[യാൻഡാബോ ഉടമ്പടി]] പ്രകാരം രാജ്യത്തിന്റെ നിയന്ത്രണം ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ (ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനി) കൈകളിലേക്ക് മാറുകയും ചെയ്തു.
== ജനസംഖ്യാശാസ്ത്രം ==
അസമിലെ ആകെ ജനസംഖ്യയുടെ 28 ശതമാനം, അതായത് ഏകദേശം 76.9 ലക്ഷം പേർ, അപ്പർ അസം ഡിവിഷനിലാണ് താമസിക്കുന്നത്. ഇവരിൽ ഏകദേശം 90 ശതമാനം പേരും ഹിന്ദുമതം പിന്തുടരുന്നു. 90 ശതമാനത്തിലധികം പേർ അസമീസ് ഭാഷ സംസാരിക്കുന്നു. അപ്പർ അസമിലെ പ്രധാന സമുദായങ്ങളിൽ അഹോം, ചുടിയ, തേയിലത്തോട്ട തൊഴിലാളി ഗോത്രങ്ങൾ, മിഷിംഗ്, സോനോവാൽ കച്ചാരി, മൊറാൻ, മാതക്, ദേവോരി, തേംഗൽ കച്ചാരി എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു. ഇതിനുപുറമെ, ഗോറിയ, മോറിയ തുടങ്ങിയ തദ്ദേശീയ അസമീസ് മുസ്ലിം സമുദായങ്ങളും ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളായി ഈ പ്രദേശത്ത് താമസിച്ചുവരുന്നു.
== ഗാലറി==
&lt;gallery&gt;
Dibrugarh_Night_View.jpg|{{center|Dibrugarh &lt;br&gt;&lt;small&gt;''ദിബ്രുഗഡിന്റെ രാത്രി കാഴ്ച''&lt;/small&gt;}}
Jorhat.jpg|{{center|Jorhat &lt;br&gt;&lt;small&gt;''ജോർഹട്ടിന്റെ വൈകുന്നേര കാഴ്ച''&lt;/small&gt;}}
City_Skyline_-_Golaghat.png|{{center|Golaghat &lt;br&gt;&lt;small&gt;''ഗോലാഘട്ട് സെൻട്രലിന്റെ ആകാശരേഖ (west)''&lt;/small&gt;}}
GNB_Road_and_Ranghr_Complex.jpg|{{center|Tinsukia &lt;br&gt;&lt;small&gt;''ടിൻസുകിയയിലെ ജി. എൻ. ബി. റോഡിന്റെ വൈകുന്നേര കാഴ്ച.''&lt;/small&gt;}}
&lt;/gallery&gt;[[File:Jorhat Night View.png | thumb | right | alt=Jorhat, the 2nd biggest city of Assam | ആസാമിലെ രണ്ടാമത്തെ വലിയ നഗരമായ ജോർഹട്ട്]]

== കുറിപ്പുകൾ==
{{refbegin}}
*{{note|1|1}}&amp;nbsp; Formation of Dibrugarh municipal region, 1873.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://dibrugarhmunicipality.org.in/|title=Dibrugarh Municipal Board|access-date=2017-07-11|archive-date=2016-06-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20160611150105/http://dibrugarhmunicipality.org.in/|url-status=dead}}
&lt;/ref&gt;
*{{note|2|2}}&amp;nbsp; Formation of Golaghat municipal region, 1920.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.telegraphindia.com/1150119/jsp/northeast/story_9079.jsp#.V0OXAZMrIcg|archive-url=https://web.archive.org/web/20150630120603/http://www.telegraphindia.com/1150119/jsp/northeast/story_9079.jsp#.V0OXAZMrIcg|url-status=dead|archive-date=June 30, 2015|title=AGP lists civic poll candidates (Golaghat Municipal Board)|access-date=5 August 2016}}&lt;/ref&gt;
*{{note|3|3}}&amp;nbsp; Formation of Jorhat municipal region, 1909.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jorhatmunicipalboard.org/jorhat_municipal_board.php|title=Jorhat Municipal Board(JBM), Jorhat, Assam|access-date=2016-08-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20160327181336/http://jorhatmunicipalboard.org/jorhat_municipal_board.php|archive-date=2016-03-27|url-status=usurped}}&lt;/ref&gt;
{{refend}}

==കുറിപ്പുകൾ==
{{reflist}}

==അവലംബം==
* {{citation |last=Nag |first=Sajal |chapter=Devour thy Neighbour: Foreign Invasions and the Decline of States in Eighteenth Century North East India |editor=Tejimala Gurung |title=The Falling Polities: Crisis and Decline of States in North-East India in the Eighteenth Century |publisher=DVS Publishers |year=2018 |isbn=9789385839122 |chapter-url=https://www.academia.edu/38831733/Burmese_invasion |via=academia.edu}}
* {{Cite journal| last = Phukan| first=J. N.| title = Relations of the Ahom kings of Assam with those of Mong Mao (in Yunnan, China) and of Mong Kwang (Mogaung in Myanmar) | journal= Proceedings of the Indian History Congress| volume=52 | year=1991| pages= 888–893| jstor=44142722|issn=2249-1937}}
*{{cite book
  | first = Leslie
  | last = Shakespear
  | title = History of Upper Assam, Upper Burmah and Northeast Frontier.
  | year = 1914
  | publisher = Cambridge University Press.
    }}
*{{cite book|last=Gogoi|first=Padmeswar|title=The political expansion of the Mao Shans|year=1956}}

[[വർഗ്ഗം:ആസാം]]</text>
      <sha1>dga75plnl5tdvuk7w9rja2y0donu53e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660890</id>
      <parentid>4660889</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T00:54:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <origin>4660890</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17466" sha1="tr3h2l4tqv32uei394r9li03xnqgkez" xml:space="preserve">{{prettyurl|Upper Assam division}}{{Infobox settlement
| name                   = അപ്പർ അസം ഡിവിഷൻ
| official_name          = 
| native_name            = 
| other_name             = 
| settlement_type        = [[Divisions of India|ഡിവിഷൻ]]
&lt;!-- images, nickname, motto --&gt;
| image_skyline          = Jorhat Baruah Chariali.jpg
| image_caption          = ആസാമിലെ മൂന്നാമത്തെ വലിയ നഗരമായ ജോർഹട്ട്
| image_flag             = 
| image_shield           = 
| motto                  = 
| nickname               = 
| etymology              = &lt;!-- location --&gt;
| subdivision_type       = രാജ്യം
| subdivision_name       = [[ഇന്ത്യ]]
| subdivision_type1      = സംസ്ഥാനം
| subdivision_name1      = [[അസം]]
| subdivision_type2      = 
| subdivision_name2      = 
| subdivision_type3      = 
| subdivision_name3      = 
| subdivision_type4      = 
| subdivision_name4      = &lt;!-- maps and coordinates --&gt;
| image_map              = Divisions of Assam.svg
| map_caption            = ആസാമിലെ അഞ്ച് ഡിവിഷനുകൾ
| pushpin_map            = 
| pushpin_relief         = 
| pushpin_map_caption    = 
| coordinates            = 
| coordinates_footnotes  = &lt;!-- seat --&gt;
| seat                   = 
| seat_type              = &lt;!-- established --&gt;
| established_title      = 
| established_date       = &lt;!-- area --&gt;
| area_footnotes         = 
| area_total_km2         = 
| area_total_sq_mi       = 
| area_land_sq_mi        = 
| area_water_sq_mi       = &lt;!-- elevation --&gt;
| elevation_footnotes    = 
| elevation_m            = 
| elevation_ft           = &lt;!-- population --&gt;
| population_as_of       = 2021
| population_footnotes   = 
| population_total       = 7.69 million
| population_density_km2 = auto
| population_density_sq_mi = 
| population_demonym     = &lt;!-- time zone(s) --&gt;
| timezone1              = UTC +05:30 ([[Indian Standard Time|IST]])
| utc_offset1            = 
| timezone1_DST          = 
| utc_offset1_DST        = &lt;!-- postal codes, area code --&gt;
| postal_code_type       = 
| postal_code            = 
| area_code_type         = 
| area_code              = 
| geocode                = 
| iso_code               = &lt;!-- website, footnotes --&gt;
| website                = 
| footnotes              = 
}}[[അസം]] സംസ്ഥാനത്തിലെ ഒരു ഭരണവിഭാഗമാണ് '''അപ്പർ അസം ഡിവിഷൻ'''.  ഉജാനിദേശ് അല്ലെങ്കിൽ ചരിത്രപരമായി 'സൗമർപിത്ത്' എന്നും ഇവിടം അറിയപ്പെടുന്നു. ബ്രഹ്മപുത്ര താഴ്‌വരയുടെ മുകൾഭാഗത്തായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന, വിഭജിക്കപ്പെടാത്ത ലഖിംപൂർ, [[ശിവസാഗർ ജില്ല]]കൾ ഉൾപ്പെടുന്നതാണ് ഈ ഭരണവിഭാഗം. 

മറ്റ് ഭരണവിഭാഗങ്ങൾ ലോവർ അസം, നോർത്ത് അസം, ഹിൽസ് ആൻഡ് ബറാക് വാലി എന്നിവയാണ്. ഈ ഭരണവിഭാഗം ഒരു കമ്മീഷണറുടെ അധികാരപരിധിയിലാണ്. ജോർഹട്ട്, ദിബ്രുഗഡ്, തിൻസുകിയ, ശിവസാഗർ, ഗോലാഘട്ട്, ധേമാജി, ലഖിംപൂർ, മജുലി, [[ചറൈഡിയോ ജില്ല|ചറൈഡിയോ ]] തുടങ്ങിയ ജില്ലകൾ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ആദ്യകാലത്ത് 7 ജില്ലകൾ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്ന അപ്പർ അസം ഡിവിഷനിൽ ഇപ്പോൾ 10 ജില്ലകളാണ് ഉള്ളത്. അവ ശിവസാഗർ, ജോർഹാട്, ദിബ്രുഗഡ്, ധേമാജി, ഗോലാഘട്ട്, ചറൈദിയോ, ലഖിംപൂർ, മാജുലി, ബിശ്വനാഥ്, ടിൻസുകിയ എന്നിവയാണ്. ചറൈഡിയോയും മാജുലിയും 2016-ൽ ജില്ലാപദവി ലഭിച്ച ഏറ്റവും പുതിയ ജില്ലകളാണ്.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.eastern-today.com/entries/blog/preparations-afoot-for-inauguration-of-charaideo-district-at-sonari|title=Preparations afoot for inauguration of Charaideo district at Sonari, ''The Eastern Today''|work=ET Correspondent|date=10 February 2016|archive-date=18 July 2021|access-date=11 July 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20210718081936/http://www.eastern-today.com/entries/blog/preparations-afoot-for-inauguration-of-charaideo-district-at-sonari|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news | url=http://hindustantimes.com/indianews/assam-majuli-to-become-india-s-first-river-island-district/story-hzFoxSUxh3IpRpSeIqrhtM.html| title=Assam: Majuli becomes 1st river island district of India| work=[[Hindustan Times]] | date=27 June 2016| access-date=28 June 2016| location=[[Guwahati]]}}&lt;/ref&gt;

ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തീർണ്ണത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഈ മേഖലയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ജില്ലകൾ ഗോലാഘട്ടും ടിൻസുകിയയും ആണ്. ഇവയ്ക്ക് യഥാക്രമം 1987-ലും 1989-ലും ജില്ലാപദവി ലഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Statoids&quot;&gt;{{cite web | url = http://www.statoids.com/yin.html | title = Districts of India | access-date = 2011-10-11 | last = Law | first = Gwillim | date = 2011-09-25 | work = Statoids}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url =http://www.assaminfo.com/districts/|title=Various Districts in Assam}}&lt;/ref&gt;ജോർഹാട്, ഗോലാഘട്ട്, ദിബ്രുഗഡ് എന്നിവ ഈ മേഖലയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്നതും തുടർച്ചയായി ജനവാസമുള്ളതുമായ നഗരകേന്ദ്രങ്ങളാണ് (മുനിസിപ്പൽ പ്രദേശങ്ങൾ).{{ref|1|1}} Golaghat{{ref|2|2}} 1947-ലെ ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന് മുമ്പുതന്നെ ഇവിടങ്ങളിലെ തദ്ദേശസ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങൾ രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://books.google.com/books?id=gZmusO1pWjUC|title=Quit India Movement In Assam|first=Anil Kumar|last=Sharma|date=1 January 2007|publisher=Mittal Publications|access-date=5 August 2016|via=Google Books}}&lt;/ref&gt; 

ജോർഹാട് അസമിലെ ഏറ്റവും വികസിത നഗരങ്ങളിൽ രണ്ടാം സ്ഥാനത്തുള്ള നഗരമാണ്. 2025 ജനുവരി 26-ന്, അസം മുഖ്യമന്ത്രി ശ്രീ [[ഹിമന്ത ബിശ്വ ശർമ്മ]] ദിബ്രുഗഡിനെ അസമിന്റെ രണ്ടാമത്തെ തലസ്ഥാനമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. നിലവിൽ ഇത് അപ്പർ അസം ഡിവിഷന്റെ ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. അപ്പർ അസത്തിലെ മറ്റ് പ്രധാന നഗരങ്ങളിൽ ടിൻസുകിയ, [[ശിവസാഗർ (നഗരം)|ശിവസാഗർ]], ലഖിംപൂർ, ധേമാജി തുടങ്ങിയവ ഉൾപ്പെടുന്നു. അപ്പർ അസം മേഖലയെ വിപുലമായി പരിഗണിക്കുമ്പോൾ സോണിത്പൂർ ജില്ലയും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. കൽക്കരി, പെട്രോളിയം, പ്രകൃതിവാതകം തുടങ്ങിയ പ്രകൃതിവിഭവങ്ങളാലും വിശാലമായ തേയിലത്തോട്ടങ്ങളാലും സമ്പന്നമായ അസം സംസ്ഥാനത്തിലെ ഏറ്റവും ഉൽപ്പാദനക്ഷമമായ പ്രദേശമാണ് ഈ മേഖല.
ചരിത്രം
മധ്യകാലഘട്ടം
ചുടിയ രാജ്യം

മധ്യകാലഘട്ടത്തിലെ ചുടിയ രാജ്യം ബ്രഹ്മപുത്ര നദിയുടെ തീരത്തായിരുന്നു സ്ഥിതി ചെയ്തിരുന്നത്. ഇന്നത്തെ വടക്കുകിഴക്കൻ അസമിലും, ഇന്നത്തെ അരുണാചൽ പ്രദേശിലെ സമതലപ്രദേശങ്ങളിലും മലനിരകളുടെ താഴ്‌വാരങ്ങളിലും ഭരണം നടത്തിയിരുന്ന ശക്തമായ ഒരു രാജ്യമായിരുന്നു ഇത്. സാദിയ ആയിരുന്നു ഇതിന്റെ തലസ്ഥാനം.

ഇന്നത്തെ അസമിലെ ലഖിംപൂർ, ധേമാജി, ടിൻസുകിയ, ദിബ്രുഗഡ് എന്നീ ജില്ലകളുടെ ഏതാണ്ട് മുഴുവൻ പ്രദേശങ്ങളും കൂടാതെ സോണിത്പൂർ, ഗോലാഘട്ട്, ജോർഹാട്, ശിവസാഗർ എന്നീ ജില്ലകളുടെ ചില ഭാഗങ്ങളും ഈ രാജ്യം നിയന്ത്രിച്ചിരുന്നു. അരുണാചൽ പ്രദേശിൽ, അസമിനോട് അതിർത്തി പങ്കിടുന്ന ജില്ലകളും ചുടിയ രാജ്യത്തിന്റെ അധീനതയിലായിരുന്നു.
== അഹോം രാജ്യം ==
അഹോം രാജ്യം അസമിലെ ബ്രഹ്മപുത്ര താഴ്‌വരയിൽ നിലനിന്നിരുന്ന ഒരു രാജ്യമായിരുന്നു. ഏകദേശം 600 വർഷത്തോളം ഇത് സ്വതന്ത്രാധികാരം നിലനിർത്തുകയും വടക്കുകിഴക്കൻ ഇന്ത്യയിലെ മുഗൾ വ്യാപനത്തെ വിജയകരമായി ചെറുക്കുകയും ചെയ്തു. മോങ് മാവോയിൽ നിന്നുള്ള തായ് രാജകുമാരനായ സുകാഫ സ്ഥാപിച്ച ഈ രാജ്യം [[ബ്രഹ്മപുത്ര നദി]]യുടെ മേൽത്തട്ടുകളിൽ ഒരു മോങ് എന്ന നിലയിലാണ് ആരംഭിച്ചത്. 16-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ സുഹുങ്മുങിന്റെ ഭരണകാലത്ത് ചുടിയ രാജ്യം പിടിച്ചടക്കുകയും കച്ചാരി രാജ്യത്തിന്റെ ചില ഭാഗങ്ങൾ കൂട്ടിച്ചേർക്കുകയും ചെയ്തതോടെ അഹോം രാജ്യം അതിവേഗം വികസിച്ചു. ഇതിന്റെ ഫലമായി രാജ്യം ബഹുജാതീയ സ്വഭാവമുള്ളതായി മാറി. [[മൊആമോറിയ കലാപം]] ശക്തിപ്രാപിച്ചതോടെ അഹോം രാജ്യം ദുർബലമായി. തുടർന്ന് തുടർച്ചയായ ബർമീസ് അധിനിവേശങ്ങൾക്ക് രാജ്യം കീഴടങ്ങി. ഒന്നാം ആംഗ്ലോ-ബർമീസ് യുദ്ധത്തിൽ ബർമീസ് സൈന്യം പരാജയപ്പെട്ടതിനെത്തുടർന്ന്, 1826-ലെ [[യാൻഡാബോ ഉടമ്പടി]] പ്രകാരം രാജ്യത്തിന്റെ നിയന്ത്രണം ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ (ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനി) കൈകളിലേക്ക് മാറുകയും ചെയ്തു.
== ജനസംഖ്യാശാസ്ത്രം ==
അസമിലെ ആകെ ജനസംഖ്യയുടെ 28 ശതമാനം, അതായത് ഏകദേശം 76.9 ലക്ഷം പേർ, അപ്പർ അസം ഡിവിഷനിലാണ് താമസിക്കുന്നത്. ഇവരിൽ ഏകദേശം 90 ശതമാനം പേരും ഹിന്ദുമതം പിന്തുടരുന്നു. 90 ശതമാനത്തിലധികം പേർ അസമീസ് ഭാഷ സംസാരിക്കുന്നു. അപ്പർ അസമിലെ പ്രധാന സമുദായങ്ങളിൽ അഹോം, ചുടിയ, തേയിലത്തോട്ട തൊഴിലാളി ഗോത്രങ്ങൾ, മിഷിംഗ്, സോനോവാൽ കച്ചാരി, മൊറാൻ, മാതക്, ദേവോരി, തേംഗൽ കച്ചാരി എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു. ഇതിനുപുറമെ, ഗോറിയ, മോറിയ തുടങ്ങിയ തദ്ദേശീയ അസമീസ് മുസ്ലിം സമുദായങ്ങളും ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളായി ഈ പ്രദേശത്ത് താമസിച്ചുവരുന്നു.
== ഗാലറി==
&lt;gallery&gt;
Dibrugarh_Night_View.jpg|{{center|Dibrugarh &lt;br&gt;&lt;small&gt;''ദിബ്രുഗഡിന്റെ രാത്രി കാഴ്ച''&lt;/small&gt;}}
Jorhat.jpg|{{center|Jorhat &lt;br&gt;&lt;small&gt;''ജോർഹട്ടിന്റെ വൈകുന്നേര കാഴ്ച''&lt;/small&gt;}}
City_Skyline_-_Golaghat.png|{{center|Golaghat &lt;br&gt;&lt;small&gt;''ഗോലാഘട്ട് സെൻട്രലിന്റെ ആകാശരേഖ (west)''&lt;/small&gt;}}
GNB_Road_and_Ranghr_Complex.jpg|{{center|Tinsukia &lt;br&gt;&lt;small&gt;''ടിൻസുകിയയിലെ ജി. എൻ. ബി. റോഡിന്റെ വൈകുന്നേര കാഴ്ച.''&lt;/small&gt;}}
&lt;/gallery&gt;[[File:Jorhat Night View.png | thumb | right | alt=Jorhat, the 2nd biggest city of Assam | ആസാമിലെ രണ്ടാമത്തെ വലിയ നഗരമായ ജോർഹട്ട്]]

== കുറിപ്പുകൾ==
{{refbegin}}
*{{note|1|1}}&amp;nbsp; Formation of Dibrugarh municipal region, 1873.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://dibrugarhmunicipality.org.in/|title=Dibrugarh Municipal Board|access-date=2017-07-11|archive-date=2016-06-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20160611150105/http://dibrugarhmunicipality.org.in/|url-status=dead}}
&lt;/ref&gt;
*{{note|2|2}}&amp;nbsp; Formation of Golaghat municipal region, 1920.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.telegraphindia.com/1150119/jsp/northeast/story_9079.jsp#.V0OXAZMrIcg|archive-url=https://web.archive.org/web/20150630120603/http://www.telegraphindia.com/1150119/jsp/northeast/story_9079.jsp#.V0OXAZMrIcg|url-status=dead|archive-date=June 30, 2015|title=AGP lists civic poll candidates (Golaghat Municipal Board)|access-date=5 August 2016}}&lt;/ref&gt;
*{{note|3|3}}&amp;nbsp; Formation of Jorhat municipal region, 1909.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jorhatmunicipalboard.org/jorhat_municipal_board.php|title=Jorhat Municipal Board(JBM), Jorhat, Assam|access-date=2016-08-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20160327181336/http://jorhatmunicipalboard.org/jorhat_municipal_board.php|archive-date=2016-03-27|url-status=usurped}}&lt;/ref&gt;
{{refend}}

==കുറിപ്പുകൾ==
{{reflist}}

==അവലംബം==
* {{citation |last=Nag |first=Sajal |chapter=Devour thy Neighbour: Foreign Invasions and the Decline of States in Eighteenth Century North East India |editor=Tejimala Gurung |title=The Falling Polities: Crisis and Decline of States in North-East India in the Eighteenth Century |publisher=DVS Publishers |year=2018 |isbn=9789385839122 |chapter-url=https://www.academia.edu/38831733/Burmese_invasion |via=academia.edu}}
* {{Cite journal| last = Phukan| first=J. N.| title = Relations of the Ahom kings of Assam with those of Mong Mao (in Yunnan, China) and of Mong Kwang (Mogaung in Myanmar) | journal= Proceedings of the Indian History Congress| volume=52 | year=1991| pages= 888–893| jstor=44142722|issn=2249-1937}}
*{{cite book
  | first = Leslie
  | last = Shakespear
  | title = History of Upper Assam, Upper Burmah and Northeast Frontier.
  | year = 1914
  | publisher = Cambridge University Press.
    }}
*{{cite book|last=Gogoi|first=Padmeswar|title=The political expansion of the Mao Shans|year=1956}}

[[വർഗ്ഗം:ആസാം]]</text>
      <sha1>tr3h2l4tqv32uei394r9li03xnqgkez</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Upper Assam division</title>
    <ns>0</ns>
    <id>670663</id>
    <redirect title="അപ്പർ അസം ഡിവിഷൻ" />
    <revision>
      <id>4660887</id>
      <timestamp>2026-08-22T00:46:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <comment>[[അപ്പർ അസം ഡിവിഷൻ]] എന്ന താളിലേക്ക് തിരിച്ചുവിടുന്നു</comment>
      <origin>4660887</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="88" sha1="brjf5fy63l6vcsvmeyzh8ri9ux1lrbv" xml:space="preserve">#തിരിച്ചുവിടുക[[അപ്പർ അസം ഡിവിഷൻ]]</text>
      <sha1>brjf5fy63l6vcsvmeyzh8ri9ux1lrbv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Anniesjose</title>
    <ns>3</ns>
    <id>670664</id>
    <revision>
      <id>4660892</id>
      <timestamp>2026-08-22T01:42:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>സ്വാഗതസംഘം</username>
        <id>39256</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു</comment>
      <origin>4660892</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6842" sha1="38uy1nlkjfuyb9ue29tok01c9jmr3hw" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: Anniesjose | Anniesjose | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 01:42, 22 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)</text>
      <sha1>38uy1nlkjfuyb9ue29tok01c9jmr3hw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>670665</id>
    <revision>
      <id>4660894</id>
      <timestamp>2026-08-22T02:13:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1370561255|Bethlehem Kudumba Unit]]&quot; എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്.</comment>
      <origin>4660894</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9587" sha1="e435hvx4i749pd4ulxk0r99otyokr5m" xml:space="preserve">{{Infobox film
| name           = Bethlehem Kudumba Unit
| image          = Bethlehem Kudumba Unit Movie Poster.jpg
| caption        = Theatrical release poster
| director       = [[Girish A. D.]]
| producer       = [[Fahadh Faasil]]&lt;br&gt;[[Dileesh Pothan]]&lt;br&gt;[[Syam Pushkaran]]
| writer         = {{ubl | Girish A. D. | Kiran Josey}}
| starring       = [[Nivin Pauly]]&lt;br&gt;[[Mamitha Baiju]]
| music          = [[Vishnu Vijay]]
| cinematography = Ajmal Sabu
| editing        = Akash Joseph Varghese
| studio         = {{plainlist|
*Bhavana Studios
*[[Working Class Hero (film production company)|Working Class Hero]]
*[[Fahadh Faasil|Fahadh Faasil and Friends]]
}}
| distributor    = Bhavana Release
| released       = {{Film date|2026|08|21|df=y}}
| runtime        = 155 minutes&lt;ref&gt;{{Cite web |date=17 August 2026 |title=''Bethlehem Kudumba Unit'' (12A) |url=https://www.ifco.ie/en/ifco/pages/4867E399003A1F7D |access-date=17 August 2026 |publisher=[[Irish Film Classification Office]] |language=en}}&lt;/ref&gt;
| country        = India
| language       = Malayalam
}}2026ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാള റൊമാന്റിക് കോമഡി ചിത്രമാണ് '''ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റ്'''. ഗിരീഷ് എ. ഡിയാണ് ഈ ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. ഭാവന സ്റ്റുഡിയോസ്, [[ഫഹദ് ഫാസിൽ]], [[ദിലീഷ് പോത്തൻ]], [[ശ്യാം പുഷ്കരൻ]] എന്നിവർ ചേർന്നാണ് ഈ ചിത്രം നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്.  [[നിവിൻ പോളി]], [[മമിത ബൈജു|മമത ബൈജു]] എന്നിവരാണ് ഈ ചിത്രത്തിലെ പ്രധാന താരങ്ങൾ. 

== അഭിനേതാക്കൾ ==

* ജസ്റ്റിൻ ഡേവിസ് ആയി [[നിവിൻ പോളി]]
* ജസ്റ്റിന്റെ പ്രണയിനിയായ ആഷ്ലിയായി [[മമിത ബൈജു|മമത ബൈജു]]
* ജസ്റ്റിന്റെ ഇളയ സഹോദരൻ ജോയൽ ഡേവിസ് ആയി [[സംഗീത് പ്രതാപ്]]
* ഗ്ലിക്സൺ, ജസ്റ്റിൻ, ജോയലിന്റെ സുഹൃത്ത് എന്നീ കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിക്കുന്ന റോഷൻ ഷാനവാസ്
* ഹരിയായി [[ശ്യാം മോഹൻ]]
* ജസ്റ്റിന്റെ സുഹൃത്തും സഹപ്രവർത്തകനുമായ ജോണിയായി [[സുരേഷ് കൃഷ്ണ]]
* ആഷ്ലിയുടെ അമ്മാവനായി [[വിനയ് ഫോർട്ട്]]
* ജസ്റ്റിന്റെ ആദ്യ കസിൻ രേഷ്മയായി [[സൃന്ദ|ശ്രീന്ദ]]
* ജസ്റ്റിന്റെ ബന്ധുവായ റിയയായി മീനാക്ഷി രവീന്ദ്രൻ
* പ്രിയ എസ് ബാബു
* ജസ്റ്റിന്റെ അമ്മായിയായ സിസ്റ്റർ കുഞ്ഞൌണ്ടിയായി [[ബിന്ദു പണിക്കർ]]
* ഷമീർ ഖാൻ
* ഹരിയുടെ സഹോദരിയായ സ്യൂജ്യയായി പാർവതി അയ്യപ്പദാസ്
* വിനീത് വിശ്വം നടൻ
* ഹരിയുടെ ബന്ധുവായ ദേവദത്ത് ആയി ജാസർ
* ആഷ്ലിയുടെ പിതാവായ തങ്കച്ചനായി ജയശങ്കർ
* ജസ്റ്റിന്റെ പിതാവായ ഡേവിസ് ആയി വെട്ടുക്കിളി പ്രകാശ്
* ജസ്റ്റിന്റെ അമ്മയായി തങ്കം മോഹൻ
* മഞ്ജുശ്രീ
*

== നിർമ്മാണം ==

=== പ്രഖ്യാപനം ===
2025 ജൂലൈയിൽ ഭാവന സ്റ്റുഡിയോസ് നിർമ്മിക്കുന്ന ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. [[ഗിരീഷ് എ.ഡി.|ഗിരീഷ് എ. ഡി.]] സംവിധാനം ചെയ്യുന്ന ഈ ചിത്രത്തിൽ അഭിനേതാക്കളായ [[നിവിൻ പോളി]],[[മമിത ബൈജു|മമത ബൈജു]] എന്നിവർ അഭിനയിക്കുമെന്ന് മാധ്യമ റിപ്പോർട്ടുകൾ പറയുന്നു.

=== ചിത്രീകരണം ===
അഭിനേതാക്കളും അണിയറപ്രവർത്തകരും പങ്കെടുത്ത ഒരു ലോഞ്ച് ചടങ്ങിനെത്തുടർന്ന് 2026 ജനുവരിയിൽ [[കൊച്ചി]] പ്രധാന ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചു. ഛായാഗ്രാഹകൻ അജ്മൽ സാബു, എഡിറ്റർ ആകാശ് ജോസഫ് വർഗീസ്, സംഗീതസംവിധായകൻ [[വിഷ്ണു വിജയ്]] എന്നിവർ സാങ്കേതിക സംഘത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.

== സംഗീതം ==
[[വിഷ്ണു വിജയ്]] ഈണമിട്ട ഗാനങ്ങളും പശ്ചാത്തലസംഗീതവും ചിത്രത്തിനുണ്ട്. ചിത്രത്തിലെ ആദ്യഗാനമായ മാന്ത്രികം 2026 ജൂലൈ 24ന് പുറത്തിറങ്ങി. രണ്ടാമത്തെ സിംഗിൾ ഇല്ലേ ഇല്ല 2026 ഓഗസ്റ്റ് 10 ന് പുറത്തിറങ്ങി.{{Track listing
| headline      = Track listing
| extra_column  = Singer(s)
| title1        = Illey Illa
| length1       = 2:31
| lyrics1       = [[Suhail Koya]]
| extra1        = [[Kapil Kapilan]]
| title2        = Maanthrikam
| length2       = 3:17
| lyrics2       = [[Vinayak Sasikumar]]
| extra2        = [[M. G. Sreekumar]]
}}

== മാർക്കറ്റിംഗ് ==
മുഴുവൻ അഭിനേതാക്കളും അണിയറപ്രവർത്തകരും രസകരമായ കളികളോടെയും ഓണസാദ്യയോടെയും ഓണം ആഘോഷിച്ചു. സിനിമ പുറത്തിറങ്ങുന്നതിന് മുമ്പ് അവർ അതിന്റെ വീഡിയോ ബെത്‌ലഹേം ഓണം എന്ന പേരിൽ പുറത്തിറക്കി. സിനിമയുടെ പ്രചാരണത്തിനായി ടീം സാധാരണ അഭിമുഖങ്ങളിൽ നിന്നും പത്രസമ്മേളനങ്ങളിൽ നിന്നും വിട്ടുനിന്നു.

== റിലീസ് ==
2026 ഓഗസ്റ്റ് 21ന് ഓണം ഉത്സവത്തോടനുബന്ധിച്ച് ചിത്രം പുറത്തിറങ്ങി. ചിത്രത്തിന് പ്രേക്ഷകരിൽ നിന്ന് നല്ല പ്രതികരണമാണ് ലഭിച്ചത്.

== പരാമർശങ്ങൾ ==
{{Reflist|refs=&lt;ref name=&quot;mathrubhumi2025&quot;&gt;{{Cite web |url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/news/bethlehem-kudumba-unit-nivin-pauly-mamitha-baiju-romcom-bhavana-studios-w2yj7c |title=Nivin Pauly, Mamitha, Girish AD and Fahadh Faasil join for new rom-com ‘Bethlehem Kudumba Unit’ |publisher=Mathrubhumi English |date=3 July 2025 |access-date=20 February 2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;theweek2025&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.theweek.in/news/entertainment/2025/07/04/bethlehem-kudumba-unit-nivin-pauly-and-mamitha-baiju-to-lead-bhavana-studio |title='Bethlehem Kudumba Unit': Nivin Pauly and Mamitha Baiju to lead Bhavana Studios’ next |publisher=The Week |date=4 July 2025 |access-date=20 February 2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;onmanorama2026&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2026/01/02/nivin-pauly-bethlehem-kudumba-unit-girish-ad-mamitha-baiju |title=Nivin Pauly and Mamitha Baiju join forces with ‘Premalu’ team for ‘Bethlehem Kudumba Unit’ |publisher=Onmanorama |date=2 January 2026 |access-date=20 February 2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;filmfare2026&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.filmfare.com/news/south/nivin-pauly-and-mamitha-baiju-team-up-with-girish-ad-for-bethlehem-kudumba-unit-80607.html |title=Nivin Pauly and Mamitha Baiju Team Up With Girish AD for ‘Bethlehem Kudumba Unit’ |publisher=Filmfare |date=2 January 2026 |access-date=20 February 2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;timesofindia2026&quot;&gt;{{Cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/mamitha-baiju-and-nivin-paulys-bethlehem-kudumba-unit-go-on-floors/articleshow/117000121.cms |title=Mamitha Baiju and Nivin Pauly’s ‘Bethlehem Kudumba Unit’ goes on floors |publisher=The Times of India |date=3 January 2026 |access-date=20 February 2026}}&lt;/ref&gt;}}
[[വർഗ്ഗം:Short description is different from Wikidata]]
[[വർഗ്ഗം:Articles with short description]]</text>
      <sha1>e435hvx4i749pd4ulxk0r99otyokr5m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660895</id>
      <parentid>4660894</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T02:14:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>ലേഖനം നന്നാക്കാനുള്ള ചെറുതിരുത്തലുകൾ</comment>
      <origin>4660895</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9479" sha1="emi3n7wu5ystxads5wtr8tf59tw9n91" xml:space="preserve">{{Infobox film
| name           = Bethlehem Kudumba Unit
| image          = Bethlehem Kudumba Unit Movie Poster.jpg
| caption        = Theatrical release poster
| director       = [[Girish A. D.]]
| producer       = [[Fahadh Faasil]]&lt;br&gt;[[Dileesh Pothan]]&lt;br&gt;[[Syam Pushkaran]]
| writer         = {{ubl | Girish A. D. | Kiran Josey}}
| starring       = [[Nivin Pauly]]&lt;br&gt;[[Mamitha Baiju]]
| music          = [[Vishnu Vijay]]
| cinematography = Ajmal Sabu
| editing        = Akash Joseph Varghese
| studio         = {{plainlist|
*Bhavana Studios
*[[Working Class Hero (film production company)|Working Class Hero]]
*[[Fahadh Faasil|Fahadh Faasil and Friends]]
}}
| distributor    = Bhavana Release
| released       = {{Film date|2026|08|21|df=y}}
| runtime        = 155 minutes&lt;ref&gt;{{Cite web |date=17 August 2026 |title=''Bethlehem Kudumba Unit'' (12A) |url=https://www.ifco.ie/en/ifco/pages/4867E399003A1F7D |access-date=17 August 2026 |publisher=[[Irish Film Classification Office]] |language=en}}&lt;/ref&gt;
| country        = India
| language       = Malayalam
}}2026ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാള റൊമാന്റിക് കോമഡി ചിത്രമാണ് '''ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റ്'''. ഗിരീഷ് എ. ഡിയാണ് ഈ ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. ഭാവന സ്റ്റുഡിയോസ്, [[ഫഹദ് ഫാസിൽ]], [[ദിലീഷ് പോത്തൻ]], [[ശ്യാം പുഷ്കരൻ]] എന്നിവർ ചേർന്നാണ് ഈ ചിത്രം നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്.  [[നിവിൻ പോളി]], [[മമിത ബൈജു|മമത ബൈജു]] എന്നിവരാണ് ഈ ചിത്രത്തിലെ പ്രധാന താരങ്ങൾ. 

== അഭിനേതാക്കൾ ==

* [[നിവിൻ പോളി]] - ജസ്റ്റിൻ ഡേവിസ്
* [[മമിത ബൈജു|മമത ബൈജു]] - ജസ്റ്റിന്റെ പ്രണയിനിയായ ആഷ്‌ലി
* [[സംഗീത് പ്രതാപ്]] - ജസ്റ്റിന്റെ ഇളയ സഹോദരൻ ജോയൽ ഡേവിസ് 
* റോഷൻ ഷാനവാസ് - ഗ്ലിക്സൺ, ജസ്റ്റിന്റെയും ജോയലിന്റെയും സുഹൃത്ത് 
* [[ശ്യാം മോഹൻ]] - ഹരി
* ജസ്റ്റിന്റെ സുഹൃത്തും സഹപ്രവർത്തകനുമായ ജോണിയായി [[സുരേഷ് കൃഷ്ണ]]
* ആഷ്ലിയുടെ അമ്മാവനായി [[വിനയ് ഫോർട്ട്]]
* ജസ്റ്റിന്റെ ആദ്യ കസിൻ രേഷ്മയായി [[സൃന്ദ|ശ്രീന്ദ]]
* ജസ്റ്റിന്റെ ബന്ധുവായ റിയയായി മീനാക്ഷി രവീന്ദ്രൻ
* പ്രിയ എസ് ബാബു
* ജസ്റ്റിന്റെ അമ്മായിയായ സിസ്റ്റർ കുഞ്ഞൌണ്ടിയായി [[ബിന്ദു പണിക്കർ]]
* ഷമീർ ഖാൻ
* ഹരിയുടെ സഹോദരിയായ സ്യൂജ്യയായി പാർവതി അയ്യപ്പദാസ്
* വിനീത് വിശ്വം നടൻ
* ഹരിയുടെ ബന്ധുവായ ദേവദത്ത് ആയി ജാസർ
* ആഷ്ലിയുടെ പിതാവായ തങ്കച്ചനായി ജയശങ്കർ
* ജസ്റ്റിന്റെ പിതാവായ ഡേവിസ് ആയി വെട്ടുക്കിളി പ്രകാശ്
* ജസ്റ്റിന്റെ അമ്മയായി തങ്കം മോഹൻ
* മഞ്ജുശ്രീ
*

== നിർമ്മാണം ==

=== പ്രഖ്യാപനം ===
2025 ജൂലൈയിൽ ഭാവന സ്റ്റുഡിയോസ് നിർമ്മിക്കുന്ന ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. [[ഗിരീഷ് എ.ഡി.|ഗിരീഷ് എ. ഡി.]] സംവിധാനം ചെയ്യുന്ന ഈ ചിത്രത്തിൽ അഭിനേതാക്കളായ [[നിവിൻ പോളി]],[[മമിത ബൈജു|മമത ബൈജു]] എന്നിവർ അഭിനയിക്കുമെന്ന് മാധ്യമ റിപ്പോർട്ടുകൾ പറയുന്നു.

=== ചിത്രീകരണം ===
അഭിനേതാക്കളും അണിയറപ്രവർത്തകരും പങ്കെടുത്ത ഒരു ലോഞ്ച് ചടങ്ങിനെത്തുടർന്ന് 2026 ജനുവരിയിൽ [[കൊച്ചി]] പ്രധാന ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചു. ഛായാഗ്രാഹകൻ അജ്മൽ സാബു, എഡിറ്റർ ആകാശ് ജോസഫ് വർഗീസ്, സംഗീതസംവിധായകൻ [[വിഷ്ണു വിജയ്]] എന്നിവർ സാങ്കേതിക സംഘത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.

== സംഗീതം ==
[[വിഷ്ണു വിജയ്]] ഈണമിട്ട ഗാനങ്ങളും പശ്ചാത്തലസംഗീതവും ചിത്രത്തിനുണ്ട്. ചിത്രത്തിലെ ആദ്യഗാനമായ മാന്ത്രികം 2026 ജൂലൈ 24ന് പുറത്തിറങ്ങി. രണ്ടാമത്തെ സിംഗിൾ ഇല്ലേ ഇല്ല 2026 ഓഗസ്റ്റ് 10 ന് പുറത്തിറങ്ങി.{{Track listing
| headline      = Track listing
| extra_column  = Singer(s)
| title1        = Illey Illa
| length1       = 2:31
| lyrics1       = [[Suhail Koya]]
| extra1        = [[Kapil Kapilan]]
| title2        = Maanthrikam
| length2       = 3:17
| lyrics2       = [[Vinayak Sasikumar]]
| extra2        = [[M. G. Sreekumar]]
}}

== മാർക്കറ്റിംഗ് ==
മുഴുവൻ അഭിനേതാക്കളും അണിയറപ്രവർത്തകരും രസകരമായ കളികളോടെയും ഓണസാദ്യയോടെയും ഓണം ആഘോഷിച്ചു. സിനിമ പുറത്തിറങ്ങുന്നതിന് മുമ്പ് അവർ അതിന്റെ വീഡിയോ ബെത്‌ലഹേം ഓണം എന്ന പേരിൽ പുറത്തിറക്കി. സിനിമയുടെ പ്രചാരണത്തിനായി ടീം സാധാരണ അഭിമുഖങ്ങളിൽ നിന്നും പത്രസമ്മേളനങ്ങളിൽ നിന്നും വിട്ടുനിന്നു.

== റിലീസ് ==
2026 ഓഗസ്റ്റ് 21ന് ഓണം ഉത്സവത്തോടനുബന്ധിച്ച് ചിത്രം പുറത്തിറങ്ങി. ചിത്രത്തിന് പ്രേക്ഷകരിൽ നിന്ന് നല്ല പ്രതികരണമാണ് ലഭിച്ചത്.

== പരാമർശങ്ങൾ ==
{{Reflist|refs=&lt;ref name=&quot;mathrubhumi2025&quot;&gt;{{Cite web |url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/news/bethlehem-kudumba-unit-nivin-pauly-mamitha-baiju-romcom-bhavana-studios-w2yj7c |title=Nivin Pauly, Mamitha, Girish AD and Fahadh Faasil join for new rom-com ‘Bethlehem Kudumba Unit’ |publisher=Mathrubhumi English |date=3 July 2025 |access-date=20 February 2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;theweek2025&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.theweek.in/news/entertainment/2025/07/04/bethlehem-kudumba-unit-nivin-pauly-and-mamitha-baiju-to-lead-bhavana-studio |title='Bethlehem Kudumba Unit': Nivin Pauly and Mamitha Baiju to lead Bhavana Studios’ next |publisher=The Week |date=4 July 2025 |access-date=20 February 2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;onmanorama2026&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2026/01/02/nivin-pauly-bethlehem-kudumba-unit-girish-ad-mamitha-baiju |title=Nivin Pauly and Mamitha Baiju join forces with ‘Premalu’ team for ‘Bethlehem Kudumba Unit’ |publisher=Onmanorama |date=2 January 2026 |access-date=20 February 2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;filmfare2026&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.filmfare.com/news/south/nivin-pauly-and-mamitha-baiju-team-up-with-girish-ad-for-bethlehem-kudumba-unit-80607.html |title=Nivin Pauly and Mamitha Baiju Team Up With Girish AD for ‘Bethlehem Kudumba Unit’ |publisher=Filmfare |date=2 January 2026 |access-date=20 February 2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;timesofindia2026&quot;&gt;{{Cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/mamitha-baiju-and-nivin-paulys-bethlehem-kudumba-unit-go-on-floors/articleshow/117000121.cms |title=Mamitha Baiju and Nivin Pauly’s ‘Bethlehem Kudumba Unit’ goes on floors |publisher=The Times of India |date=3 January 2026 |access-date=20 February 2026}}&lt;/ref&gt;}}
[[വർഗ്ഗം:Short description is different from Wikidata]]
[[വർഗ്ഗം:Articles with short description]]</text>
      <sha1>emi3n7wu5ystxads5wtr8tf59tw9n91</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660896</id>
      <parentid>4660895</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T02:16:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>/* അഭിനേതാക്കൾ */</comment>
      <origin>4660896</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9363" sha1="tl526fddoprtfm8ewcwbfiygvsc38fv" xml:space="preserve">{{Infobox film
| name           = Bethlehem Kudumba Unit
| image          = Bethlehem Kudumba Unit Movie Poster.jpg
| caption        = Theatrical release poster
| director       = [[Girish A. D.]]
| producer       = [[Fahadh Faasil]]&lt;br&gt;[[Dileesh Pothan]]&lt;br&gt;[[Syam Pushkaran]]
| writer         = {{ubl | Girish A. D. | Kiran Josey}}
| starring       = [[Nivin Pauly]]&lt;br&gt;[[Mamitha Baiju]]
| music          = [[Vishnu Vijay]]
| cinematography = Ajmal Sabu
| editing        = Akash Joseph Varghese
| studio         = {{plainlist|
*Bhavana Studios
*[[Working Class Hero (film production company)|Working Class Hero]]
*[[Fahadh Faasil|Fahadh Faasil and Friends]]
}}
| distributor    = Bhavana Release
| released       = {{Film date|2026|08|21|df=y}}
| runtime        = 155 minutes&lt;ref&gt;{{Cite web |date=17 August 2026 |title=''Bethlehem Kudumba Unit'' (12A) |url=https://www.ifco.ie/en/ifco/pages/4867E399003A1F7D |access-date=17 August 2026 |publisher=[[Irish Film Classification Office]] |language=en}}&lt;/ref&gt;
| country        = India
| language       = Malayalam
}}2026ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാള റൊമാന്റിക് കോമഡി ചിത്രമാണ് '''ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റ്'''. ഗിരീഷ് എ. ഡിയാണ് ഈ ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. ഭാവന സ്റ്റുഡിയോസ്, [[ഫഹദ് ഫാസിൽ]], [[ദിലീഷ് പോത്തൻ]], [[ശ്യാം പുഷ്കരൻ]] എന്നിവർ ചേർന്നാണ് ഈ ചിത്രം നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്.  [[നിവിൻ പോളി]], [[മമിത ബൈജു|മമത ബൈജു]] എന്നിവരാണ് ഈ ചിത്രത്തിലെ പ്രധാന താരങ്ങൾ. 

== അഭിനേതാക്കൾ ==

* [[നിവിൻ പോളി]] - ജസ്റ്റിൻ ഡേവിസ്
* [[മമിത ബൈജു|മമത ബൈജു]] - ജസ്റ്റിന്റെ പ്രണയിനിയായ ആഷ്‌ലി
* [[സംഗീത് പ്രതാപ്]] - ജസ്റ്റിന്റെ ഇളയ സഹോദരൻ ജോയൽ ഡേവിസ് 
* റോഷൻ ഷാനവാസ് - ഗ്ലിക്സൺ, ജസ്റ്റിന്റെയും ജോയലിന്റെയും സുഹൃത്ത് 
* [[ശ്യാം മോഹൻ]] - ഹരി
*  [[സുരേഷ് കൃഷ്ണ]] - ജസ്റ്റിന്റെ സുഹൃത്തും സഹപ്രവർത്തകനും
*  [[വിനയ് ഫോർട്ട്]] - ആഷ്ലിയുടെ അമ്മാവൻ
*  [[സൃന്ദ|ശ്രീന്ദ]] - ജസ്റ്റിന്റെ ആദ്യ കസിൻ രേഷമ
*  മീനാക്ഷി രവീന്ദ്രൻ - ജസ്റ്റിന്റെ ബന്ധുവായ റിയ
* പ്രിയ എസ് ബാബു
*  [[ബിന്ദു പണിക്കർ]] - ജസ്റ്റിന്റെ അമ്മായിയായ സിസ്റ്റർ കുഞ്ഞൌണ്ടി
* ഷമീർ ഖാൻ
*  പാർവതി അയ്യപ്പദാസ് - ഹരിയുടെ സഹോദരിയായ സ്യൂജ്യ
* വിനീത് വിശ്വം 
*  ജാസർ - ഹരിയുടെ ബന്ധുവായ ദേവദത്ത്
*  ജയശങ്കർ -  തങ്കച്ചൻ, ആഷ്ലിയുടെ പിതാവ്
*  വെട്ടുക്കിളി പ്രകാശ് - ഡേവിസ്, ജസ്റ്റിന്റെ പിതാവ്
*  തങ്കം മോഹൻ - ജസ്റ്റിന്റെ അമ്മ
* മഞ്ജുശ്രീ

== നിർമ്മാണം ==

=== പ്രഖ്യാപനം ===
2025 ജൂലൈയിൽ ഭാവന സ്റ്റുഡിയോസ് നിർമ്മിക്കുന്ന ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. [[ഗിരീഷ് എ.ഡി.|ഗിരീഷ് എ. ഡി.]] സംവിധാനം ചെയ്യുന്ന ഈ ചിത്രത്തിൽ അഭിനേതാക്കളായ [[നിവിൻ പോളി]],[[മമിത ബൈജു|മമത ബൈജു]] എന്നിവർ അഭിനയിക്കുമെന്ന് മാധ്യമ റിപ്പോർട്ടുകൾ പറയുന്നു.

=== ചിത്രീകരണം ===
അഭിനേതാക്കളും അണിയറപ്രവർത്തകരും പങ്കെടുത്ത ഒരു ലോഞ്ച് ചടങ്ങിനെത്തുടർന്ന് 2026 ജനുവരിയിൽ [[കൊച്ചി]] പ്രധാന ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചു. ഛായാഗ്രാഹകൻ അജ്മൽ സാബു, എഡിറ്റർ ആകാശ് ജോസഫ് വർഗീസ്, സംഗീതസംവിധായകൻ [[വിഷ്ണു വിജയ്]] എന്നിവർ സാങ്കേതിക സംഘത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.

== സംഗീതം ==
[[വിഷ്ണു വിജയ്]] ഈണമിട്ട ഗാനങ്ങളും പശ്ചാത്തലസംഗീതവും ചിത്രത്തിനുണ്ട്. ചിത്രത്തിലെ ആദ്യഗാനമായ മാന്ത്രികം 2026 ജൂലൈ 24ന് പുറത്തിറങ്ങി. രണ്ടാമത്തെ സിംഗിൾ ഇല്ലേ ഇല്ല 2026 ഓഗസ്റ്റ് 10 ന് പുറത്തിറങ്ങി.{{Track listing
| headline      = Track listing
| extra_column  = Singer(s)
| title1        = Illey Illa
| length1       = 2:31
| lyrics1       = [[Suhail Koya]]
| extra1        = [[Kapil Kapilan]]
| title2        = Maanthrikam
| length2       = 3:17
| lyrics2       = [[Vinayak Sasikumar]]
| extra2        = [[M. G. Sreekumar]]
}}

== മാർക്കറ്റിംഗ് ==
മുഴുവൻ അഭിനേതാക്കളും അണിയറപ്രവർത്തകരും രസകരമായ കളികളോടെയും ഓണസാദ്യയോടെയും ഓണം ആഘോഷിച്ചു. സിനിമ പുറത്തിറങ്ങുന്നതിന് മുമ്പ് അവർ അതിന്റെ വീഡിയോ ബെത്‌ലഹേം ഓണം എന്ന പേരിൽ പുറത്തിറക്കി. സിനിമയുടെ പ്രചാരണത്തിനായി ടീം സാധാരണ അഭിമുഖങ്ങളിൽ നിന്നും പത്രസമ്മേളനങ്ങളിൽ നിന്നും വിട്ടുനിന്നു.

== റിലീസ് ==
2026 ഓഗസ്റ്റ് 21ന് ഓണം ഉത്സവത്തോടനുബന്ധിച്ച് ചിത്രം പുറത്തിറങ്ങി. ചിത്രത്തിന് പ്രേക്ഷകരിൽ നിന്ന് നല്ല പ്രതികരണമാണ് ലഭിച്ചത്.

== പരാമർശങ്ങൾ ==
{{Reflist|refs=&lt;ref name=&quot;mathrubhumi2025&quot;&gt;{{Cite web |url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/news/bethlehem-kudumba-unit-nivin-pauly-mamitha-baiju-romcom-bhavana-studios-w2yj7c |title=Nivin Pauly, Mamitha, Girish AD and Fahadh Faasil join for new rom-com ‘Bethlehem Kudumba Unit’ |publisher=Mathrubhumi English |date=3 July 2025 |access-date=20 February 2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;theweek2025&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.theweek.in/news/entertainment/2025/07/04/bethlehem-kudumba-unit-nivin-pauly-and-mamitha-baiju-to-lead-bhavana-studio |title='Bethlehem Kudumba Unit': Nivin Pauly and Mamitha Baiju to lead Bhavana Studios’ next |publisher=The Week |date=4 July 2025 |access-date=20 February 2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;onmanorama2026&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2026/01/02/nivin-pauly-bethlehem-kudumba-unit-girish-ad-mamitha-baiju |title=Nivin Pauly and Mamitha Baiju join forces with ‘Premalu’ team for ‘Bethlehem Kudumba Unit’ |publisher=Onmanorama |date=2 January 2026 |access-date=20 February 2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;filmfare2026&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.filmfare.com/news/south/nivin-pauly-and-mamitha-baiju-team-up-with-girish-ad-for-bethlehem-kudumba-unit-80607.html |title=Nivin Pauly and Mamitha Baiju Team Up With Girish AD for ‘Bethlehem Kudumba Unit’ |publisher=Filmfare |date=2 January 2026 |access-date=20 February 2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;timesofindia2026&quot;&gt;{{Cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/mamitha-baiju-and-nivin-paulys-bethlehem-kudumba-unit-go-on-floors/articleshow/117000121.cms |title=Mamitha Baiju and Nivin Pauly’s ‘Bethlehem Kudumba Unit’ goes on floors |publisher=The Times of India |date=3 January 2026 |access-date=20 February 2026}}&lt;/ref&gt;}}
[[വർഗ്ഗം:Short description is different from Wikidata]]
[[വർഗ്ഗം:Articles with short description]]</text>
      <sha1>tl526fddoprtfm8ewcwbfiygvsc38fv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660897</id>
      <parentid>4660896</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T02:17:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>/* പരാമർശങ്ങൾ */</comment>
      <origin>4660897</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9360" sha1="4t0dzh51a2o9ji4y58aciuyvpdo9e72" xml:space="preserve">{{Infobox film
| name           = Bethlehem Kudumba Unit
| image          = Bethlehem Kudumba Unit Movie Poster.jpg
| caption        = Theatrical release poster
| director       = [[Girish A. D.]]
| producer       = [[Fahadh Faasil]]&lt;br&gt;[[Dileesh Pothan]]&lt;br&gt;[[Syam Pushkaran]]
| writer         = {{ubl | Girish A. D. | Kiran Josey}}
| starring       = [[Nivin Pauly]]&lt;br&gt;[[Mamitha Baiju]]
| music          = [[Vishnu Vijay]]
| cinematography = Ajmal Sabu
| editing        = Akash Joseph Varghese
| studio         = {{plainlist|
*Bhavana Studios
*[[Working Class Hero (film production company)|Working Class Hero]]
*[[Fahadh Faasil|Fahadh Faasil and Friends]]
}}
| distributor    = Bhavana Release
| released       = {{Film date|2026|08|21|df=y}}
| runtime        = 155 minutes&lt;ref&gt;{{Cite web |date=17 August 2026 |title=''Bethlehem Kudumba Unit'' (12A) |url=https://www.ifco.ie/en/ifco/pages/4867E399003A1F7D |access-date=17 August 2026 |publisher=[[Irish Film Classification Office]] |language=en}}&lt;/ref&gt;
| country        = India
| language       = Malayalam
}}2026ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാള റൊമാന്റിക് കോമഡി ചിത്രമാണ് '''ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റ്'''. ഗിരീഷ് എ. ഡിയാണ് ഈ ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. ഭാവന സ്റ്റുഡിയോസ്, [[ഫഹദ് ഫാസിൽ]], [[ദിലീഷ് പോത്തൻ]], [[ശ്യാം പുഷ്കരൻ]] എന്നിവർ ചേർന്നാണ് ഈ ചിത്രം നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്.  [[നിവിൻ പോളി]], [[മമിത ബൈജു|മമത ബൈജു]] എന്നിവരാണ് ഈ ചിത്രത്തിലെ പ്രധാന താരങ്ങൾ. 

== അഭിനേതാക്കൾ ==

* [[നിവിൻ പോളി]] - ജസ്റ്റിൻ ഡേവിസ്
* [[മമിത ബൈജു|മമത ബൈജു]] - ജസ്റ്റിന്റെ പ്രണയിനിയായ ആഷ്‌ലി
* [[സംഗീത് പ്രതാപ്]] - ജസ്റ്റിന്റെ ഇളയ സഹോദരൻ ജോയൽ ഡേവിസ് 
* റോഷൻ ഷാനവാസ് - ഗ്ലിക്സൺ, ജസ്റ്റിന്റെയും ജോയലിന്റെയും സുഹൃത്ത് 
* [[ശ്യാം മോഹൻ]] - ഹരി
*  [[സുരേഷ് കൃഷ്ണ]] - ജസ്റ്റിന്റെ സുഹൃത്തും സഹപ്രവർത്തകനും
*  [[വിനയ് ഫോർട്ട്]] - ആഷ്ലിയുടെ അമ്മാവൻ
*  [[സൃന്ദ|ശ്രീന്ദ]] - ജസ്റ്റിന്റെ ആദ്യ കസിൻ രേഷമ
*  മീനാക്ഷി രവീന്ദ്രൻ - ജസ്റ്റിന്റെ ബന്ധുവായ റിയ
* പ്രിയ എസ് ബാബു
*  [[ബിന്ദു പണിക്കർ]] - ജസ്റ്റിന്റെ അമ്മായിയായ സിസ്റ്റർ കുഞ്ഞൌണ്ടി
* ഷമീർ ഖാൻ
*  പാർവതി അയ്യപ്പദാസ് - ഹരിയുടെ സഹോദരിയായ സ്യൂജ്യ
* വിനീത് വിശ്വം 
*  ജാസർ - ഹരിയുടെ ബന്ധുവായ ദേവദത്ത്
*  ജയശങ്കർ -  തങ്കച്ചൻ, ആഷ്ലിയുടെ പിതാവ്
*  വെട്ടുക്കിളി പ്രകാശ് - ഡേവിസ്, ജസ്റ്റിന്റെ പിതാവ്
*  തങ്കം മോഹൻ - ജസ്റ്റിന്റെ അമ്മ
* മഞ്ജുശ്രീ

== നിർമ്മാണം ==

=== പ്രഖ്യാപനം ===
2025 ജൂലൈയിൽ ഭാവന സ്റ്റുഡിയോസ് നിർമ്മിക്കുന്ന ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. [[ഗിരീഷ് എ.ഡി.|ഗിരീഷ് എ. ഡി.]] സംവിധാനം ചെയ്യുന്ന ഈ ചിത്രത്തിൽ അഭിനേതാക്കളായ [[നിവിൻ പോളി]],[[മമിത ബൈജു|മമത ബൈജു]] എന്നിവർ അഭിനയിക്കുമെന്ന് മാധ്യമ റിപ്പോർട്ടുകൾ പറയുന്നു.

=== ചിത്രീകരണം ===
അഭിനേതാക്കളും അണിയറപ്രവർത്തകരും പങ്കെടുത്ത ഒരു ലോഞ്ച് ചടങ്ങിനെത്തുടർന്ന് 2026 ജനുവരിയിൽ [[കൊച്ചി]] പ്രധാന ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചു. ഛായാഗ്രാഹകൻ അജ്മൽ സാബു, എഡിറ്റർ ആകാശ് ജോസഫ് വർഗീസ്, സംഗീതസംവിധായകൻ [[വിഷ്ണു വിജയ്]] എന്നിവർ സാങ്കേതിക സംഘത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.

== സംഗീതം ==
[[വിഷ്ണു വിജയ്]] ഈണമിട്ട ഗാനങ്ങളും പശ്ചാത്തലസംഗീതവും ചിത്രത്തിനുണ്ട്. ചിത്രത്തിലെ ആദ്യഗാനമായ മാന്ത്രികം 2026 ജൂലൈ 24ന് പുറത്തിറങ്ങി. രണ്ടാമത്തെ സിംഗിൾ ഇല്ലേ ഇല്ല 2026 ഓഗസ്റ്റ് 10 ന് പുറത്തിറങ്ങി.{{Track listing
| headline      = Track listing
| extra_column  = Singer(s)
| title1        = Illey Illa
| length1       = 2:31
| lyrics1       = [[Suhail Koya]]
| extra1        = [[Kapil Kapilan]]
| title2        = Maanthrikam
| length2       = 3:17
| lyrics2       = [[Vinayak Sasikumar]]
| extra2        = [[M. G. Sreekumar]]
}}

== മാർക്കറ്റിംഗ് ==
മുഴുവൻ അഭിനേതാക്കളും അണിയറപ്രവർത്തകരും രസകരമായ കളികളോടെയും ഓണസാദ്യയോടെയും ഓണം ആഘോഷിച്ചു. സിനിമ പുറത്തിറങ്ങുന്നതിന് മുമ്പ് അവർ അതിന്റെ വീഡിയോ ബെത്‌ലഹേം ഓണം എന്ന പേരിൽ പുറത്തിറക്കി. സിനിമയുടെ പ്രചാരണത്തിനായി ടീം സാധാരണ അഭിമുഖങ്ങളിൽ നിന്നും പത്രസമ്മേളനങ്ങളിൽ നിന്നും വിട്ടുനിന്നു.

== റിലീസ് ==
2026 ഓഗസ്റ്റ് 21ന് ഓണം ഉത്സവത്തോടനുബന്ധിച്ച് ചിത്രം പുറത്തിറങ്ങി. ചിത്രത്തിന് പ്രേക്ഷകരിൽ നിന്ന് നല്ല പ്രതികരണമാണ് ലഭിച്ചത്.

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{Reflist|refs=&lt;ref name=&quot;mathrubhumi2025&quot;&gt;{{Cite web |url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/news/bethlehem-kudumba-unit-nivin-pauly-mamitha-baiju-romcom-bhavana-studios-w2yj7c |title=Nivin Pauly, Mamitha, Girish AD and Fahadh Faasil join for new rom-com ‘Bethlehem Kudumba Unit’ |publisher=Mathrubhumi English |date=3 July 2025 |access-date=20 February 2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;theweek2025&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.theweek.in/news/entertainment/2025/07/04/bethlehem-kudumba-unit-nivin-pauly-and-mamitha-baiju-to-lead-bhavana-studio |title='Bethlehem Kudumba Unit': Nivin Pauly and Mamitha Baiju to lead Bhavana Studios’ next |publisher=The Week |date=4 July 2025 |access-date=20 February 2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;onmanorama2026&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2026/01/02/nivin-pauly-bethlehem-kudumba-unit-girish-ad-mamitha-baiju |title=Nivin Pauly and Mamitha Baiju join forces with ‘Premalu’ team for ‘Bethlehem Kudumba Unit’ |publisher=Onmanorama |date=2 January 2026 |access-date=20 February 2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;filmfare2026&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.filmfare.com/news/south/nivin-pauly-and-mamitha-baiju-team-up-with-girish-ad-for-bethlehem-kudumba-unit-80607.html |title=Nivin Pauly and Mamitha Baiju Team Up With Girish AD for ‘Bethlehem Kudumba Unit’ |publisher=Filmfare |date=2 January 2026 |access-date=20 February 2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;timesofindia2026&quot;&gt;{{Cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/mamitha-baiju-and-nivin-paulys-bethlehem-kudumba-unit-go-on-floors/articleshow/117000121.cms |title=Mamitha Baiju and Nivin Pauly’s ‘Bethlehem Kudumba Unit’ goes on floors |publisher=The Times of India |date=3 January 2026 |access-date=20 February 2026}}&lt;/ref&gt;}}
[[വർഗ്ഗം:Short description is different from Wikidata]]
[[വർഗ്ഗം:Articles with short description]]</text>
      <sha1>4t0dzh51a2o9ji4y58aciuyvpdo9e72</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660898</id>
      <parentid>4660897</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T02:20:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>fix references</comment>
      <origin>4660898</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11122" sha1="e1ejj3axolpq4v27v2ku1cp1e18czbx" xml:space="preserve">{{Infobox film
| name           = Bethlehem Kudumba Unit
| image          = Bethlehem Kudumba Unit Movie Poster.jpg
| caption        = Theatrical release poster
| director       = [[Girish A. D.]]
| producer       = [[Fahadh Faasil]]&lt;br&gt;[[Dileesh Pothan]]&lt;br&gt;[[Syam Pushkaran]]
| writer         = {{ubl | Girish A. D. | Kiran Josey}}
| starring       = [[Nivin Pauly]]&lt;br&gt;[[Mamitha Baiju]]
| music          = [[Vishnu Vijay]]
| cinematography = Ajmal Sabu
| editing        = Akash Joseph Varghese
| studio         = {{plainlist|
*Bhavana Studios
*[[Working Class Hero (film production company)|Working Class Hero]]
*[[Fahadh Faasil|Fahadh Faasil and Friends]]
}}
| distributor    = Bhavana Release
| released       = {{Film date|2026|08|21|df=y}}
| runtime        = 155 minutes&lt;ref&gt;{{Cite web |date=17 August 2026 |title=''Bethlehem Kudumba Unit'' (12A) |url=https://www.ifco.ie/en/ifco/pages/4867E399003A1F7D |access-date=17 August 2026 |publisher=[[Irish Film Classification Office]] |language=en}}&lt;/ref&gt;
| country        = India
| language       = Malayalam
}}2026ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാള റൊമാന്റിക് കോമഡി ചിത്രമാണ് '''ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റ്'''. ഗിരീഷ് എ. ഡിയാണ് ഈ ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. ഭാവന സ്റ്റുഡിയോസ്, [[ഫഹദ് ഫാസിൽ]], [[ദിലീഷ് പോത്തൻ]], [[ശ്യാം പുഷ്കരൻ]] എന്നിവർ ചേർന്നാണ് ഈ ചിത്രം നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്.  [[നിവിൻ പോളി]], [[മമിത ബൈജു|മമത ബൈജു]] എന്നിവരാണ് ഈ ചിത്രത്തിലെ പ്രധാന താരങ്ങൾ. &lt;ref name=&quot;mathrubhumi2025&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;theweek2025&quot;/&gt;

== അഭിനേതാക്കൾ ==

* [[നിവിൻ പോളി]] - ജസ്റ്റിൻ ഡേവിസ്
* [[മമിത ബൈജു|മമത ബൈജു]] - ജസ്റ്റിന്റെ പ്രണയിനിയായ ആഷ്‌ലി
* [[സംഗീത് പ്രതാപ്]] - ജസ്റ്റിന്റെ ഇളയ സഹോദരൻ ജോയൽ ഡേവിസ് 
* റോഷൻ ഷാനവാസ് - ഗ്ലിക്സൺ, ജസ്റ്റിന്റെയും ജോയലിന്റെയും സുഹൃത്ത് 
* [[ശ്യാം മോഹൻ]] - ഹരി
*  [[സുരേഷ് കൃഷ്ണ]] - ജസ്റ്റിന്റെ സുഹൃത്തും സഹപ്രവർത്തകനും
*  [[വിനയ് ഫോർട്ട്]] - ആഷ്ലിയുടെ അമ്മാവൻ
*  [[സൃന്ദ|ശ്രീന്ദ]] - ജസ്റ്റിന്റെ ആദ്യ കസിൻ രേഷമ
*  മീനാക്ഷി രവീന്ദ്രൻ - ജസ്റ്റിന്റെ ബന്ധുവായ റിയ
* പ്രിയ എസ് ബാബു
*  [[ബിന്ദു പണിക്കർ]] - ജസ്റ്റിന്റെ അമ്മായിയായ സിസ്റ്റർ കുഞ്ഞൌണ്ടി
* ഷമീർ ഖാൻ
*  പാർവതി അയ്യപ്പദാസ് - ഹരിയുടെ സഹോദരിയായ സ്യൂജ്യ
* വിനീത് വിശ്വം 
*  ജാസർ - ഹരിയുടെ ബന്ധുവായ ദേവദത്ത്
*  ജയശങ്കർ -  തങ്കച്ചൻ, ആഷ്ലിയുടെ പിതാവ്
*  വെട്ടുക്കിളി പ്രകാശ് - ഡേവിസ്, ജസ്റ്റിന്റെ പിതാവ്
*  തങ്കം മോഹൻ - ജസ്റ്റിന്റെ അമ്മ
* മഞ്ജുശ്രീ

== നിർമ്മാണം ==

=== പ്രഖ്യാപനം ===
2025 ജൂലൈയിൽ ഭാവന സ്റ്റുഡിയോസ് നിർമ്മിക്കുന്ന ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. [[ഗിരീഷ് എ.ഡി.|ഗിരീഷ് എ. ഡി.]] സംവിധാനം ചെയ്യുന്ന ഈ ചിത്രത്തിൽ അഭിനേതാക്കളായ [[നിവിൻ പോളി]],[[മമിത ബൈജു|മമത ബൈജു]] എന്നിവർ അഭിനയിക്കുമെന്ന് മാധ്യമ റിപ്പോർട്ടുകൾ പറയുന്നു.&lt;ref name=&quot;theweek2025&quot;/&gt;

=== ചിത്രീകരണം ===
അഭിനേതാക്കളും അണിയറപ്രവർത്തകരും പങ്കെടുത്ത ഒരു ലോഞ്ച് ചടങ്ങിനെത്തുടർന്ന് 2026 ജനുവരിയിൽ [[കൊച്ചി]] പ്രധാന ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചു. ഛായാഗ്രാഹകൻ അജ്മൽ സാബു, എഡിറ്റർ ആകാശ് ജോസഫ് വർഗീസ്, സംഗീതസംവിധായകൻ [[വിഷ്ണു വിജയ്]] എന്നിവർ സാങ്കേതിക സംഘത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;filmfare2026&quot;/&gt;

== സംഗീതം ==
[[വിഷ്ണു വിജയ്]] ഈണമിട്ട ഗാനങ്ങളും പശ്ചാത്തലസംഗീതവും ചിത്രത്തിനുണ്ട്. ചിത്രത്തിലെ ആദ്യഗാനമായ മാന്ത്രികം 2026 ജൂലൈ 24ന് പുറത്തിറങ്ങി. രണ്ടാമത്തെ സിംഗിൾ ഇല്ലേ ഇല്ല 2026 ഓഗസ്റ്റ് 10 ന് പുറത്തിറങ്ങി.{{Track listing
| headline      = Track listing
| extra_column  = Singer(s)
| title1        = Illey Illa
| length1       = 2:31
| lyrics1       = [[Suhail Koya]]
| extra1        = [[Kapil Kapilan]]
| title2        = Maanthrikam
| length2       = 3:17
| lyrics2       = [[Vinayak Sasikumar]]
| extra2        = [[M. G. Sreekumar]]
}}

== മാർക്കറ്റിംഗ് ==
മുഴുവൻ അഭിനേതാക്കളും അണിയറപ്രവർത്തകരും രസകരമായ കളികളോടെയും ഓണസാദ്യയോടെയും ഓണം ആഘോഷിച്ചു. സിനിമ പുറത്തിറങ്ങുന്നതിന് മുമ്പ് അവർ അതിന്റെ വീഡിയോ ബെത്‌ലഹേം ഓണം എന്ന പേരിൽ പുറത്തിറക്കി.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.mathrubhumi.com/amp/movies-music/news/bethlehem-kudumba-unit-onam-celebration-nivin-pauly-mamitha-baiju-fahadh-faasil-girish-ad-l5h9h1zf | title=ഈ കഥ പലർക്കും റിലേറ്റ് ചെയ്യാനാകും’; ഫഹദിനെ ട്രോളി ശ്യാം പുഷ്കരൻ, പൊട്ടിച്ചിരിച്ച് നിവിനും മമിതയും | date=20 August 2026 | access-date=21 August 2026 | work=Mathrubhumi News}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.asianetnews.com/amp/entertainment-news/nivin-pauly-movie-bethlehem-kudumba-unit-crew-celebrate-onam-articleshow-gkfuxgp | title=ഓണം പൊടിപൂരമാക്കി ‘ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റ്’ | date=20 August 2026 | access-date=21 August 2026 | work=Asianet News}}&lt;/ref&gt;  സിനിമയുടെ പ്രചാരണത്തിനായി ടീം സാധാരണ അഭിമുഖങ്ങളിൽ നിന്നും പത്രസമ്മേളനങ്ങളിൽ നിന്നും വിട്ടുനിന്നു.

== റിലീസ് ==
2026 ഓഗസ്റ്റ് 21ന് ഓണം ഉത്സവത്തോടനുബന്ധിച്ച് ചിത്രം പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2026-07-18 |title=Nivin Pauly film ‘Bethlehem Kudumba Unit’ to reach theatres on August 21 |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/nivin-paulys-bethlehem-kundumba-unit-hits-theaters-on-august-21/article71237329.ece |access-date=2026-08-08 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2026-07-18 |title=‘Bethlehem Kudumba Unit’: Nivin Pauly and Mamitha Baiju’s romantic drama locks theatrical release date |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/bethlehem-kudumba-unit-nivin-pauly-and-mamitha-baijus-romantic-drama-locks-theatrical-release-date/articleshow/132476800.cms |access-date=2026-08-08 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}&lt;/ref&gt; ചിത്രത്തിന് പ്രേക്ഷകരിൽ നിന്ന് നല്ല പ്രതികരണമാണ് ലഭിച്ചത്.

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{Reflist|refs=
&lt;ref name=&quot;mathrubhumi2025&quot;&gt;{{Cite web |url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/news/bethlehem-kudumba-unit-nivin-pauly-mamitha-baiju-romcom-bhavana-studios-w2yj7c |title=Nivin Pauly, Mamitha, Girish AD and Fahadh Faasil join for new rom-com ‘Bethlehem Kudumba Unit’ |publisher=Mathrubhumi English |date=3 July 2025 |access-date=20 February 2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;theweek2025&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.theweek.in/news/entertainment/2025/07/04/bethlehem-kudumba-unit-nivin-pauly-and-mamitha-baiju-to-lead-bhavana-studio |title='Bethlehem Kudumba Unit': Nivin Pauly and Mamitha Baiju to lead Bhavana Studios’ next |publisher=The Week |date=4 July 2025 |access-date=20 February 2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;onmanorama2026&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2026/01/02/nivin-pauly-bethlehem-kudumba-unit-girish-ad-mamitha-baiju |title=Nivin Pauly and Mamitha Baiju join forces with ‘Premalu’ team for ‘Bethlehem Kudumba Unit’ |publisher=Onmanorama |date=2 January 2026 |access-date=20 February 2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;filmfare2026&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.filmfare.com/news/south/nivin-pauly-and-mamitha-baiju-team-up-with-girish-ad-for-bethlehem-kudumba-unit-80607.html |title=Nivin Pauly and Mamitha Baiju Team Up With Girish AD for ‘Bethlehem Kudumba Unit’ |publisher=Filmfare |date=2 January 2026 |access-date=20 February 2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;timesofindia2026&quot;&gt;{{Cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/mamitha-baiju-and-nivin-paulys-bethlehem-kudumba-unit-go-on-floors/articleshow/117000121.cms |title=Mamitha Baiju and Nivin Pauly’s ‘Bethlehem Kudumba Unit’ goes on floors |publisher=The Times of India |date=3 January 2026 |access-date=20 February 2026}}&lt;/ref&gt;
}}
[[വർഗ്ഗം:Short description is different from Wikidata]]
[[വർഗ്ഗം:Articles with short description]]</text>
      <sha1>e1ejj3axolpq4v27v2ku1cp1e18czbx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660900</id>
      <parentid>4660898</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T02:21:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>fix error</comment>
      <origin>4660900</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11180" sha1="aq14y0qhu78coja1c7l5xfsr5te7rui" xml:space="preserve">{{Infobox film
| name           = Bethlehem Kudumba Unit
| image          = Bethlehem Kudumba Unit Movie Poster.jpg
| caption        = Theatrical release poster
| director       = [[Girish A. D.]]
| producer       = [[Fahadh Faasil]]&lt;br&gt;[[Dileesh Pothan]]&lt;br&gt;[[Syam Pushkaran]]
| writer         = {{ubl | Girish A. D. | Kiran Josey}}
| starring       = [[Nivin Pauly]]&lt;br&gt;[[Mamitha Baiju]]
| music          = [[Vishnu Vijay]]
| cinematography = Ajmal Sabu
| editing        = Akash Joseph Varghese
| studio         = {{plainlist|
*Bhavana Studios
*[[Working Class Hero (film production company)|Working Class Hero]]
*[[Fahadh Faasil|Fahadh Faasil and Friends]]
}}
| distributor    = Bhavana Release
| released       = {{Film date|2026|08|21|df=y}}
| runtime        = 155 minutes&lt;ref&gt;{{Cite web |date=17 August 2026 |title=''Bethlehem Kudumba Unit'' (12A) |url=https://www.ifco.ie/en/ifco/pages/4867E399003A1F7D |access-date=17 August 2026 |publisher=[[Irish Film Classification Office]] |language=en}}&lt;/ref&gt;
| country        = India
| language       = Malayalam
}}2026ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാള റൊമാന്റിക് കോമഡി ചിത്രമാണ് '''ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റ്'''. ഗിരീഷ് എ. ഡിയാണ് ഈ ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. ഭാവന സ്റ്റുഡിയോസ്, [[ഫഹദ് ഫാസിൽ]], [[ദിലീഷ് പോത്തൻ]], [[ശ്യാം പുഷ്കരൻ]] എന്നിവർ ചേർന്നാണ് ഈ ചിത്രം നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്.  [[നിവിൻ പോളി]], [[മമിത ബൈജു|മമത ബൈജു]] എന്നിവരാണ് ഈ ചിത്രത്തിലെ പ്രധാന താരങ്ങൾ. &lt;ref name=&quot;mathrubhumi2025&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;theweek2025&quot;/&gt;

== അഭിനേതാക്കൾ ==

* [[നിവിൻ പോളി]] - ജസ്റ്റിൻ ഡേവിസ്
* [[മമിത ബൈജു|മമത ബൈജു]] - ജസ്റ്റിന്റെ പ്രണയിനിയായ ആഷ്‌ലി
* [[സംഗീത് പ്രതാപ്]] - ജസ്റ്റിന്റെ ഇളയ സഹോദരൻ ജോയൽ ഡേവിസ് 
* റോഷൻ ഷാനവാസ് - ഗ്ലിക്സൺ, ജസ്റ്റിന്റെയും ജോയലിന്റെയും സുഹൃത്ത് 
* [[ശ്യാം മോഹൻ]] - ഹരി
*  [[സുരേഷ് കൃഷ്ണ]] - ജസ്റ്റിന്റെ സുഹൃത്തും സഹപ്രവർത്തകനും
*  [[വിനയ് ഫോർട്ട്]] - ആഷ്ലിയുടെ അമ്മാവൻ
*  [[സൃന്ദ|ശ്രീന്ദ]] - ജസ്റ്റിന്റെ ആദ്യ കസിൻ രേഷമ
*  മീനാക്ഷി രവീന്ദ്രൻ - ജസ്റ്റിന്റെ ബന്ധുവായ റിയ
* പ്രിയ എസ് ബാബു
*  [[ബിന്ദു പണിക്കർ]] - ജസ്റ്റിന്റെ അമ്മായിയായ സിസ്റ്റർ കുഞ്ഞൌണ്ടി
* ഷമീർ ഖാൻ
*  പാർവതി അയ്യപ്പദാസ് - ഹരിയുടെ സഹോദരിയായ സ്യൂജ്യ
* വിനീത് വിശ്വം 
*  ജാസർ - ഹരിയുടെ ബന്ധുവായ ദേവദത്ത്
*  ജയശങ്കർ -  തങ്കച്ചൻ, ആഷ്ലിയുടെ പിതാവ്
*  വെട്ടുക്കിളി പ്രകാശ് - ഡേവിസ്, ജസ്റ്റിന്റെ പിതാവ്
*  തങ്കം മോഹൻ - ജസ്റ്റിന്റെ അമ്മ
* മഞ്ജുശ്രീ

== നിർമ്മാണം ==

=== പ്രഖ്യാപനം ===
2025 ജൂലൈയിൽ ഭാവന സ്റ്റുഡിയോസ് നിർമ്മിക്കുന്ന ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. [[ഗിരീഷ് എ.ഡി.|ഗിരീഷ് എ. ഡി.]] സംവിധാനം ചെയ്യുന്ന ഈ ചിത്രത്തിൽ അഭിനേതാക്കളായ [[നിവിൻ പോളി]],[[മമിത ബൈജു|മമത ബൈജു]] എന്നിവർ അഭിനയിക്കുമെന്ന് മാധ്യമ റിപ്പോർട്ടുകൾ പറയുന്നു.&lt;ref name=&quot;theweek2025&quot;/&gt;

=== ചിത്രീകരണം ===
അഭിനേതാക്കളും അണിയറപ്രവർത്തകരും പങ്കെടുത്ത ഒരു ലോഞ്ച് ചടങ്ങിനെത്തുടർന്ന് 2026 ജനുവരിയിൽ [[കൊച്ചി]] പ്രധാന ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;onmanorama2026&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;timesofindia2026&quot;/&gt; ഛായാഗ്രാഹകൻ അജ്മൽ സാബു, എഡിറ്റർ ആകാശ് ജോസഫ് വർഗീസ്, സംഗീതസംവിധായകൻ [[വിഷ്ണു വിജയ്]] എന്നിവർ സാങ്കേതിക സംഘത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;filmfare2026&quot;/&gt;

== സംഗീതം ==
[[വിഷ്ണു വിജയ്]] ഈണമിട്ട ഗാനങ്ങളും പശ്ചാത്തലസംഗീതവും ചിത്രത്തിനുണ്ട്. ചിത്രത്തിലെ ആദ്യഗാനമായ മാന്ത്രികം 2026 ജൂലൈ 24ന് പുറത്തിറങ്ങി. രണ്ടാമത്തെ സിംഗിൾ ഇല്ലേ ഇല്ല 2026 ഓഗസ്റ്റ് 10 ന് പുറത്തിറങ്ങി.{{Track listing
| headline      = Track listing
| extra_column  = Singer(s)
| title1        = Illey Illa
| length1       = 2:31
| lyrics1       = [[Suhail Koya]]
| extra1        = [[Kapil Kapilan]]
| title2        = Maanthrikam
| length2       = 3:17
| lyrics2       = [[Vinayak Sasikumar]]
| extra2        = [[M. G. Sreekumar]]
}}

== മാർക്കറ്റിംഗ് ==
മുഴുവൻ അഭിനേതാക്കളും അണിയറപ്രവർത്തകരും രസകരമായ കളികളോടെയും ഓണസാദ്യയോടെയും ഓണം ആഘോഷിച്ചു. സിനിമ പുറത്തിറങ്ങുന്നതിന് മുമ്പ് അവർ അതിന്റെ വീഡിയോ ബെത്‌ലഹേം ഓണം എന്ന പേരിൽ പുറത്തിറക്കി.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.mathrubhumi.com/amp/movies-music/news/bethlehem-kudumba-unit-onam-celebration-nivin-pauly-mamitha-baiju-fahadh-faasil-girish-ad-l5h9h1zf | title=ഈ കഥ പലർക്കും റിലേറ്റ് ചെയ്യാനാകും’; ഫഹദിനെ ട്രോളി ശ്യാം പുഷ്കരൻ, പൊട്ടിച്ചിരിച്ച് നിവിനും മമിതയും | date=20 August 2026 | access-date=21 August 2026 | work=Mathrubhumi News}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.asianetnews.com/amp/entertainment-news/nivin-pauly-movie-bethlehem-kudumba-unit-crew-celebrate-onam-articleshow-gkfuxgp | title=ഓണം പൊടിപൂരമാക്കി ‘ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റ്’ | date=20 August 2026 | access-date=21 August 2026 | work=Asianet News}}&lt;/ref&gt;  സിനിമയുടെ പ്രചാരണത്തിനായി ടീം സാധാരണ അഭിമുഖങ്ങളിൽ നിന്നും പത്രസമ്മേളനങ്ങളിൽ നിന്നും വിട്ടുനിന്നു.

== റിലീസ് ==
2026 ഓഗസ്റ്റ് 21ന് ഓണം ഉത്സവത്തോടനുബന്ധിച്ച് ചിത്രം പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2026-07-18 |title=Nivin Pauly film ‘Bethlehem Kudumba Unit’ to reach theatres on August 21 |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/nivin-paulys-bethlehem-kundumba-unit-hits-theaters-on-august-21/article71237329.ece |access-date=2026-08-08 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2026-07-18 |title=‘Bethlehem Kudumba Unit’: Nivin Pauly and Mamitha Baiju’s romantic drama locks theatrical release date |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/bethlehem-kudumba-unit-nivin-pauly-and-mamitha-baijus-romantic-drama-locks-theatrical-release-date/articleshow/132476800.cms |access-date=2026-08-08 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}&lt;/ref&gt; ചിത്രത്തിന് പ്രേക്ഷകരിൽ നിന്ന് നല്ല പ്രതികരണമാണ് ലഭിച്ചത്.

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{Reflist|refs=
&lt;ref name=&quot;mathrubhumi2025&quot;&gt;{{Cite web |url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/news/bethlehem-kudumba-unit-nivin-pauly-mamitha-baiju-romcom-bhavana-studios-w2yj7c |title=Nivin Pauly, Mamitha, Girish AD and Fahadh Faasil join for new rom-com ‘Bethlehem Kudumba Unit’ |publisher=Mathrubhumi English |date=3 July 2025 |access-date=20 February 2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;theweek2025&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.theweek.in/news/entertainment/2025/07/04/bethlehem-kudumba-unit-nivin-pauly-and-mamitha-baiju-to-lead-bhavana-studio |title='Bethlehem Kudumba Unit': Nivin Pauly and Mamitha Baiju to lead Bhavana Studios’ next |publisher=The Week |date=4 July 2025 |access-date=20 February 2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;onmanorama2026&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2026/01/02/nivin-pauly-bethlehem-kudumba-unit-girish-ad-mamitha-baiju |title=Nivin Pauly and Mamitha Baiju join forces with ‘Premalu’ team for ‘Bethlehem Kudumba Unit’ |publisher=Onmanorama |date=2 January 2026 |access-date=20 February 2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;filmfare2026&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.filmfare.com/news/south/nivin-pauly-and-mamitha-baiju-team-up-with-girish-ad-for-bethlehem-kudumba-unit-80607.html |title=Nivin Pauly and Mamitha Baiju Team Up With Girish AD for ‘Bethlehem Kudumba Unit’ |publisher=Filmfare |date=2 January 2026 |access-date=20 February 2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;timesofindia2026&quot;&gt;{{Cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/mamitha-baiju-and-nivin-paulys-bethlehem-kudumba-unit-go-on-floors/articleshow/117000121.cms |title=Mamitha Baiju and Nivin Pauly’s ‘Bethlehem Kudumba Unit’ goes on floors |publisher=The Times of India |date=3 January 2026 |access-date=20 February 2026}}&lt;/ref&gt;
}}
[[വർഗ്ഗം:Short description is different from Wikidata]]
[[വർഗ്ഗം:Articles with short description]]</text>
      <sha1>aq14y0qhu78coja1c7l5xfsr5te7rui</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660902</id>
      <parentid>4660900</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T02:40:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4660902</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11443" sha1="rhs8k7hfr4etarf4m3en2smbmphkzwu" xml:space="preserve">{{Infobox film
| name           = ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റ്
| image          = Bethlehem Kudumba Unit Movie Poster.jpg
| caption        = Theatrical release poster
| director       = [[ഗിരീഷ് എ. ഡി.]]
| producer       = [[Fahadh Faasil]]&lt;br&gt;[[Dileesh Pothan]]&lt;br&gt;[[Syam Pushkaran]]
| writer         = {{ubl | Girish A. D. | കിരൺ ജോസി}}
| starring       = [[നിവിൻ പോളി]]&lt;br&gt;[[മമിത ബൈജു]]
| music          = [[വിഷ്ണു വിജയ്]]
| cinematography = അജ്മൽ സാബു
| editing        = കാശ് ജോസഫ് വർഗീസ്
| studio         = {{plainlist|
*Bhavana Studios
*[[Working Class Hero (film production company)|Working Class Hero]]
*[[Fahadh Faasil|Fahadh Faasil and Friends]]
}}
| distributor    = ഭാവന റിലീസ്
| released       = {{Film date|2026|08|21|df=y}}
| runtime        = 155 മിനിട്ട്&lt;ref&gt;{{Cite web |date=17 August 2026 |title=''Bethlehem Kudumba Unit'' (12A) |url=https://www.ifco.ie/en/ifco/pages/4867E399003A1F7D |access-date=17 August 2026 |publisher=[[Irish Film Classification Office]] |language=en}}&lt;/ref&gt;
| country        = ഇന്ത്യ
| language       = മലയാളം
}}2026ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാള റൊമാന്റിക് കോമഡി ചിത്രമാണ് '''ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റ്'''. ഗിരീഷ് എ. ഡിയാണ് ഈ ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. ഭാവന സ്റ്റുഡിയോസിന്റെ ബാനറിൽ, [[ഫഹദ് ഫാസിൽ]], [[ദിലീഷ് പോത്തൻ]], [[ശ്യാം പുഷ്കരൻ]] എന്നിവർ ചേർന്നാണ് ഈ ചിത്രം നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്.  [[നിവിൻ പോളി]], [[മമിത ബൈജു|മമത ബൈജു]] എന്നിവരാണ് ഈ ചിത്രത്തിലെ പ്രധാന താരങ്ങൾ. &lt;ref name=&quot;mathrubhumi2025&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;theweek2025&quot;/&gt;

== അഭിനേതാക്കൾ ==

* [[നിവിൻ പോളി]] - ജസ്റ്റിൻ ഡേവിസ്
* [[മമിത ബൈജു|മമത ബൈജു]] - ജസ്റ്റിന്റെ പ്രണയിനിയായ ആഷ്‌ലി
* [[സംഗീത് പ്രതാപ്]] - ജസ്റ്റിന്റെ ഇളയ സഹോദരൻ ജോയൽ ഡേവിസ് 
* റോഷൻ ഷാനവാസ് - ഗ്ലിക്സൺ, ജസ്റ്റിന്റെയും ജോയലിന്റെയും സുഹൃത്ത് 
* [[ശ്യാം മോഹൻ]] - ഹരി
*  [[സുരേഷ് കൃഷ്ണ]] - ജസ്റ്റിന്റെ സുഹൃത്തും സഹപ്രവർത്തകനും
*  [[വിനയ് ഫോർട്ട്]] - ആഷ്ലിയുടെ അമ്മാവൻ
*  [[സൃന്ദ|ശ്രീന്ദ]] - ജസ്റ്റിന്റെ ആദ്യ കസിൻ രേഷമ
*  മീനാക്ഷി രവീന്ദ്രൻ - ജസ്റ്റിന്റെ ബന്ധുവായ റിയ
* പ്രിയ എസ് ബാബു
*  [[ബിന്ദു പണിക്കർ]] - ജസ്റ്റിന്റെ അമ്മായിയായ സിസ്റ്റർ കുഞ്ഞൌണ്ടി
* ഷമീർ ഖാൻ
*  പാർവതി അയ്യപ്പദാസ് - ഹരിയുടെ സഹോദരിയായ സ്യൂജ്യ
* വിനീത് വിശ്വം 
*  ജാസർ - ഹരിയുടെ ബന്ധുവായ ദേവദത്ത്
*  ജയശങ്കർ -  തങ്കച്ചൻ, ആഷ്ലിയുടെ പിതാവ്
*  വെട്ടുക്കിളി പ്രകാശ് - ഡേവിസ്, ജസ്റ്റിന്റെ പിതാവ്
*  തങ്കം മോഹൻ - ജസ്റ്റിന്റെ അമ്മ
* മഞ്ജുശ്രീ

== നിർമ്മാണം ==

=== പ്രഖ്യാപനം ===
2025 ജൂലൈയിൽ ഭാവന സ്റ്റുഡിയോസ് നിർമ്മിക്കുന്ന ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. [[ഗിരീഷ് എ.ഡി.|ഗിരീഷ് എ. ഡി.]] സംവിധാനം ചെയ്യുന്ന ഈ ചിത്രത്തിൽ അഭിനേതാക്കളായ [[നിവിൻ പോളി]],[[മമിത ബൈജു|മമത ബൈജു]] എന്നിവർ അഭിനയിക്കുമെന്ന് മാധ്യമ റിപ്പോർട്ടുകൾ പറയുന്നു.&lt;ref name=&quot;theweek2025&quot;/&gt;

=== ചിത്രീകരണം ===
അഭിനേതാക്കളും അണിയറപ്രവർത്തകരും പങ്കെടുത്ത ഒരു ലോഞ്ച് ചടങ്ങിനെത്തുടർന്ന് 2026 ജനുവരിയിൽ [[കൊച്ചി]] പ്രധാന ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;onmanorama2026&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;timesofindia2026&quot;/&gt; ഛായാഗ്രാഹകൻ അജ്മൽ സാബു, എഡിറ്റർ ആകാശ് ജോസഫ് വർഗീസ്, സംഗീതസംവിധായകൻ [[വിഷ്ണു വിജയ്]] എന്നിവർ സാങ്കേതിക സംഘത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;filmfare2026&quot;/&gt;

== സംഗീതം ==
[[വിഷ്ണു വിജയ്]] ഈണമിട്ട ഗാനങ്ങളും പശ്ചാത്തലസംഗീതവും ചിത്രത്തിനുണ്ട്. ചിത്രത്തിലെ ആദ്യഗാനമായ മാന്ത്രികം 2026 ജൂലൈ 24ന് പുറത്തിറങ്ങി. രണ്ടാമത്തെ സിംഗിൾ ഇല്ലേ ഇല്ല 2026 ഓഗസ്റ്റ് 10 ന് പുറത്തിറങ്ങി.{{Track listing
| headline      = Track listing
| extra_column  = Singer(s)
| title1        = Illey Illa
| length1       = 2:31
| lyrics1       = [[Suhail Koya]]
| extra1        = [[Kapil Kapilan]]
| title2        = Maanthrikam
| length2       = 3:17
| lyrics2       = [[Vinayak Sasikumar]]
| extra2        = [[M. G. Sreekumar]]
}}

== മാർക്കറ്റിംഗ് ==
മുഴുവൻ അഭിനേതാക്കളും അണിയറപ്രവർത്തകരും രസകരമായ കളികളോടെയും ഓണസാദ്യയോടെയും ഓണം ആഘോഷിച്ചു. സിനിമ പുറത്തിറങ്ങുന്നതിന് മുമ്പ് അവർ അതിന്റെ വീഡിയോ ബെത്‌ലഹേം ഓണം എന്ന പേരിൽ പുറത്തിറക്കി.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.mathrubhumi.com/amp/movies-music/news/bethlehem-kudumba-unit-onam-celebration-nivin-pauly-mamitha-baiju-fahadh-faasil-girish-ad-l5h9h1zf | title=ഈ കഥ പലർക്കും റിലേറ്റ് ചെയ്യാനാകും’; ഫഹദിനെ ട്രോളി ശ്യാം പുഷ്കരൻ, പൊട്ടിച്ചിരിച്ച് നിവിനും മമിതയും | date=20 August 2026 | access-date=21 August 2026 | work=Mathrubhumi News}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.asianetnews.com/amp/entertainment-news/nivin-pauly-movie-bethlehem-kudumba-unit-crew-celebrate-onam-articleshow-gkfuxgp | title=ഓണം പൊടിപൂരമാക്കി ‘ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റ്’ | date=20 August 2026 | access-date=21 August 2026 | work=Asianet News}}&lt;/ref&gt;  സിനിമയുടെ പ്രചാരണത്തിനായി ടീം സാധാരണ അഭിമുഖങ്ങളിൽ നിന്നും പത്രസമ്മേളനങ്ങളിൽ നിന്നും വിട്ടുനിന്നു.

== റിലീസ് ==
2026 ഓഗസ്റ്റ് 21ന് ഓണം ഉത്സവത്തോടനുബന്ധിച്ച് ചിത്രം പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2026-07-18 |title=Nivin Pauly film ‘Bethlehem Kudumba Unit’ to reach theatres on August 21 |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/nivin-paulys-bethlehem-kundumba-unit-hits-theaters-on-august-21/article71237329.ece |access-date=2026-08-08 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2026-07-18 |title=‘Bethlehem Kudumba Unit’: Nivin Pauly and Mamitha Baiju’s romantic drama locks theatrical release date |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/bethlehem-kudumba-unit-nivin-pauly-and-mamitha-baijus-romantic-drama-locks-theatrical-release-date/articleshow/132476800.cms |access-date=2026-08-08 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}&lt;/ref&gt; ചിത്രത്തിന് പ്രേക്ഷകരിൽ നിന്ന് നല്ല പ്രതികരണമാണ് ലഭിച്ചത്.

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{Reflist|refs=
&lt;ref name=&quot;mathrubhumi2025&quot;&gt;{{Cite web |url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/news/bethlehem-kudumba-unit-nivin-pauly-mamitha-baiju-romcom-bhavana-studios-w2yj7c |title=Nivin Pauly, Mamitha, Girish AD and Fahadh Faasil join for new rom-com ‘Bethlehem Kudumba Unit’ |publisher=Mathrubhumi English |date=3 July 2025 |access-date=20 February 2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;theweek2025&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.theweek.in/news/entertainment/2025/07/04/bethlehem-kudumba-unit-nivin-pauly-and-mamitha-baiju-to-lead-bhavana-studio |title='Bethlehem Kudumba Unit': Nivin Pauly and Mamitha Baiju to lead Bhavana Studios’ next |publisher=The Week |date=4 July 2025 |access-date=20 February 2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;onmanorama2026&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2026/01/02/nivin-pauly-bethlehem-kudumba-unit-girish-ad-mamitha-baiju |title=Nivin Pauly and Mamitha Baiju join forces with ‘Premalu’ team for ‘Bethlehem Kudumba Unit’ |publisher=Onmanorama |date=2 January 2026 |access-date=20 February 2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;filmfare2026&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.filmfare.com/news/south/nivin-pauly-and-mamitha-baiju-team-up-with-girish-ad-for-bethlehem-kudumba-unit-80607.html |title=Nivin Pauly and Mamitha Baiju Team Up With Girish AD for ‘Bethlehem Kudumba Unit’ |publisher=Filmfare |date=2 January 2026 |access-date=20 February 2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;timesofindia2026&quot;&gt;{{Cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/mamitha-baiju-and-nivin-paulys-bethlehem-kudumba-unit-go-on-floors/articleshow/117000121.cms |title=Mamitha Baiju and Nivin Pauly’s ‘Bethlehem Kudumba Unit’ goes on floors |publisher=The Times of India |date=3 January 2026 |access-date=20 February 2026}}&lt;/ref&gt;
}}
[[വർഗ്ഗം:Short description is different from Wikidata]]
[[വർഗ്ഗം:Articles with short description]]</text>
      <sha1>rhs8k7hfr4etarf4m3en2smbmphkzwu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660903</id>
      <parentid>4660902</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T02:41:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4660903</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11504" sha1="84gza2zw8si2tz17icss98k9i2xc5um" xml:space="preserve">{{Infobox film
| name           = ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റ്
| image          = Bethlehem Kudumba Unit Movie Poster.jpg
| caption        = Theatrical release poster
| director       = [[ഗിരീഷ് എ. ഡി.]]
| producer       = [[ഫഹദ് ഫാസിൽ]]&lt;br&gt;[[ദിലീഷ് പോത്തൻ]]&lt;br&gt;[[ശ്യാം പുഷ്കരൻ]]
| writer         = {{ubl | Girish A. D. | കിരൺ ജോസി}}
| starring       = [[നിവിൻ പോളി]]&lt;br&gt;[[മമിത ബൈജു]]
| music          = [[വിഷ്ണു വിജയ്]]
| cinematography = അജ്മൽ സാബു
| editing        = കാശ് ജോസഫ് വർഗീസ്
| studio         = {{plainlist|
*Bhavana Studios
*[[Working Class Hero (film production company)|Working Class Hero]]
*[[Fahadh Faasil|Fahadh Faasil and Friends]]
}}
| distributor    = ഭാവന റിലീസ്
| released       = {{Film date|2026|08|21|df=y}}
| runtime        = 155 മിനിട്ട്&lt;ref&gt;{{Cite web |date=17 August 2026 |title=''Bethlehem Kudumba Unit'' (12A) |url=https://www.ifco.ie/en/ifco/pages/4867E399003A1F7D |access-date=17 August 2026 |publisher=[[Irish Film Classification Office]] |language=en}}&lt;/ref&gt;
| country        = ഇന്ത്യ
| language       = മലയാളം
}}2026ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാള റൊമാന്റിക് കോമഡി ചിത്രമാണ് '''ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റ്'''. ഗിരീഷ് എ. ഡിയാണ് ഈ ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. ഭാവന സ്റ്റുഡിയോസിന്റെ ബാനറിൽ, [[ഫഹദ് ഫാസിൽ]], [[ദിലീഷ് പോത്തൻ]], [[ശ്യാം പുഷ്കരൻ]] എന്നിവർ ചേർന്നാണ് ഈ ചിത്രം നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്.  [[നിവിൻ പോളി]], [[മമിത ബൈജു|മമത ബൈജു]] എന്നിവരാണ് ഈ ചിത്രത്തിലെ പ്രധാന താരങ്ങൾ. &lt;ref name=&quot;mathrubhumi2025&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;theweek2025&quot;/&gt;

== അഭിനേതാക്കൾ ==

* [[നിവിൻ പോളി]] - ജസ്റ്റിൻ ഡേവിസ്
* [[മമിത ബൈജു|മമത ബൈജു]] - ജസ്റ്റിന്റെ പ്രണയിനിയായ ആഷ്‌ലി
* [[സംഗീത് പ്രതാപ്]] - ജസ്റ്റിന്റെ ഇളയ സഹോദരൻ ജോയൽ ഡേവിസ് 
* റോഷൻ ഷാനവാസ് - ഗ്ലിക്സൺ, ജസ്റ്റിന്റെയും ജോയലിന്റെയും സുഹൃത്ത് 
* [[ശ്യാം മോഹൻ]] - ഹരി
*  [[സുരേഷ് കൃഷ്ണ]] - ജസ്റ്റിന്റെ സുഹൃത്തും സഹപ്രവർത്തകനും
*  [[വിനയ് ഫോർട്ട്]] - ആഷ്ലിയുടെ അമ്മാവൻ
*  [[സൃന്ദ|ശ്രീന്ദ]] - ജസ്റ്റിന്റെ ആദ്യ കസിൻ രേഷമ
*  മീനാക്ഷി രവീന്ദ്രൻ - ജസ്റ്റിന്റെ ബന്ധുവായ റിയ
* പ്രിയ എസ് ബാബു
*  [[ബിന്ദു പണിക്കർ]] - ജസ്റ്റിന്റെ അമ്മായിയായ സിസ്റ്റർ കുഞ്ഞൌണ്ടി
* ഷമീർ ഖാൻ
*  പാർവതി അയ്യപ്പദാസ് - ഹരിയുടെ സഹോദരിയായ സ്യൂജ്യ
* വിനീത് വിശ്വം 
*  ജാസർ - ഹരിയുടെ ബന്ധുവായ ദേവദത്ത്
*  ജയശങ്കർ -  തങ്കച്ചൻ, ആഷ്ലിയുടെ പിതാവ്
*  വെട്ടുക്കിളി പ്രകാശ് - ഡേവിസ്, ജസ്റ്റിന്റെ പിതാവ്
*  തങ്കം മോഹൻ - ജസ്റ്റിന്റെ അമ്മ
* മഞ്ജുശ്രീ

== നിർമ്മാണം ==

=== പ്രഖ്യാപനം ===
2025 ജൂലൈയിൽ ഭാവന സ്റ്റുഡിയോസ് നിർമ്മിക്കുന്ന ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. [[ഗിരീഷ് എ.ഡി.|ഗിരീഷ് എ. ഡി.]] സംവിധാനം ചെയ്യുന്ന ഈ ചിത്രത്തിൽ അഭിനേതാക്കളായ [[നിവിൻ പോളി]],[[മമിത ബൈജു|മമത ബൈജു]] എന്നിവർ അഭിനയിക്കുമെന്ന് മാധ്യമ റിപ്പോർട്ടുകൾ പറയുന്നു.&lt;ref name=&quot;theweek2025&quot;/&gt;

=== ചിത്രീകരണം ===
അഭിനേതാക്കളും അണിയറപ്രവർത്തകരും പങ്കെടുത്ത ഒരു ലോഞ്ച് ചടങ്ങിനെത്തുടർന്ന് 2026 ജനുവരിയിൽ [[കൊച്ചി]] പ്രധാന ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;onmanorama2026&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;timesofindia2026&quot;/&gt; ഛായാഗ്രാഹകൻ അജ്മൽ സാബു, എഡിറ്റർ ആകാശ് ജോസഫ് വർഗീസ്, സംഗീതസംവിധായകൻ [[വിഷ്ണു വിജയ്]] എന്നിവർ സാങ്കേതിക സംഘത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;filmfare2026&quot;/&gt;

== സംഗീതം ==
[[വിഷ്ണു വിജയ്]] ഈണമിട്ട ഗാനങ്ങളും പശ്ചാത്തലസംഗീതവും ചിത്രത്തിനുണ്ട്. ചിത്രത്തിലെ ആദ്യഗാനമായ മാന്ത്രികം 2026 ജൂലൈ 24ന് പുറത്തിറങ്ങി. രണ്ടാമത്തെ സിംഗിൾ ഇല്ലേ ഇല്ല 2026 ഓഗസ്റ്റ് 10 ന് പുറത്തിറങ്ങി.{{Track listing
| headline      = Track listing
| extra_column  = Singer(s)
| title1        = Illey Illa
| length1       = 2:31
| lyrics1       = [[Suhail Koya]]
| extra1        = [[Kapil Kapilan]]
| title2        = Maanthrikam
| length2       = 3:17
| lyrics2       = [[Vinayak Sasikumar]]
| extra2        = [[M. G. Sreekumar]]
}}

== മാർക്കറ്റിംഗ് ==
മുഴുവൻ അഭിനേതാക്കളും അണിയറപ്രവർത്തകരും രസകരമായ കളികളോടെയും ഓണസാദ്യയോടെയും ഓണം ആഘോഷിച്ചു. സിനിമ പുറത്തിറങ്ങുന്നതിന് മുമ്പ് അവർ അതിന്റെ വീഡിയോ ബെത്‌ലഹേം ഓണം എന്ന പേരിൽ പുറത്തിറക്കി.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.mathrubhumi.com/amp/movies-music/news/bethlehem-kudumba-unit-onam-celebration-nivin-pauly-mamitha-baiju-fahadh-faasil-girish-ad-l5h9h1zf | title=ഈ കഥ പലർക്കും റിലേറ്റ് ചെയ്യാനാകും’; ഫഹദിനെ ട്രോളി ശ്യാം പുഷ്കരൻ, പൊട്ടിച്ചിരിച്ച് നിവിനും മമിതയും | date=20 August 2026 | access-date=21 August 2026 | work=Mathrubhumi News}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.asianetnews.com/amp/entertainment-news/nivin-pauly-movie-bethlehem-kudumba-unit-crew-celebrate-onam-articleshow-gkfuxgp | title=ഓണം പൊടിപൂരമാക്കി ‘ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റ്’ | date=20 August 2026 | access-date=21 August 2026 | work=Asianet News}}&lt;/ref&gt;  സിനിമയുടെ പ്രചാരണത്തിനായി ടീം സാധാരണ അഭിമുഖങ്ങളിൽ നിന്നും പത്രസമ്മേളനങ്ങളിൽ നിന്നും വിട്ടുനിന്നു.

== റിലീസ് ==
2026 ഓഗസ്റ്റ് 21ന് ഓണം ഉത്സവത്തോടനുബന്ധിച്ച് ചിത്രം പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2026-07-18 |title=Nivin Pauly film ‘Bethlehem Kudumba Unit’ to reach theatres on August 21 |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/nivin-paulys-bethlehem-kundumba-unit-hits-theaters-on-august-21/article71237329.ece |access-date=2026-08-08 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2026-07-18 |title=‘Bethlehem Kudumba Unit’: Nivin Pauly and Mamitha Baiju’s romantic drama locks theatrical release date |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/bethlehem-kudumba-unit-nivin-pauly-and-mamitha-baijus-romantic-drama-locks-theatrical-release-date/articleshow/132476800.cms |access-date=2026-08-08 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}&lt;/ref&gt; ചിത്രത്തിന് പ്രേക്ഷകരിൽ നിന്ന് നല്ല പ്രതികരണമാണ് ലഭിച്ചത്.

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{Reflist|refs=
&lt;ref name=&quot;mathrubhumi2025&quot;&gt;{{Cite web |url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/news/bethlehem-kudumba-unit-nivin-pauly-mamitha-baiju-romcom-bhavana-studios-w2yj7c |title=Nivin Pauly, Mamitha, Girish AD and Fahadh Faasil join for new rom-com ‘Bethlehem Kudumba Unit’ |publisher=Mathrubhumi English |date=3 July 2025 |access-date=20 February 2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;theweek2025&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.theweek.in/news/entertainment/2025/07/04/bethlehem-kudumba-unit-nivin-pauly-and-mamitha-baiju-to-lead-bhavana-studio |title='Bethlehem Kudumba Unit': Nivin Pauly and Mamitha Baiju to lead Bhavana Studios’ next |publisher=The Week |date=4 July 2025 |access-date=20 February 2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;onmanorama2026&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2026/01/02/nivin-pauly-bethlehem-kudumba-unit-girish-ad-mamitha-baiju |title=Nivin Pauly and Mamitha Baiju join forces with ‘Premalu’ team for ‘Bethlehem Kudumba Unit’ |publisher=Onmanorama |date=2 January 2026 |access-date=20 February 2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;filmfare2026&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.filmfare.com/news/south/nivin-pauly-and-mamitha-baiju-team-up-with-girish-ad-for-bethlehem-kudumba-unit-80607.html |title=Nivin Pauly and Mamitha Baiju Team Up With Girish AD for ‘Bethlehem Kudumba Unit’ |publisher=Filmfare |date=2 January 2026 |access-date=20 February 2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;timesofindia2026&quot;&gt;{{Cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/mamitha-baiju-and-nivin-paulys-bethlehem-kudumba-unit-go-on-floors/articleshow/117000121.cms |title=Mamitha Baiju and Nivin Pauly’s ‘Bethlehem Kudumba Unit’ goes on floors |publisher=The Times of India |date=3 January 2026 |access-date=20 February 2026}}&lt;/ref&gt;
}}
[[വർഗ്ഗം:Short description is different from Wikidata]]
[[വർഗ്ഗം:Articles with short description]]</text>
      <sha1>84gza2zw8si2tz17icss98k9i2xc5um</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660943</id>
      <parentid>4660903</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T02:59:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>add pu</comment>
      <origin>4660943</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11534" sha1="c55y5ybcillm67wbgxi4x1dnolrwvzj" xml:space="preserve">{{PU|Bethlehem Kudumba Unit}}
{{Infobox film
| name           = ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റ്
| image          = Bethlehem Kudumba Unit Movie Poster.jpg
| caption        = Theatrical release poster
| director       = [[ഗിരീഷ് എ. ഡി.]]
| producer       = [[ഫഹദ് ഫാസിൽ]]&lt;br&gt;[[ദിലീഷ് പോത്തൻ]]&lt;br&gt;[[ശ്യാം പുഷ്കരൻ]]
| writer         = {{ubl | Girish A. D. | കിരൺ ജോസി}}
| starring       = [[നിവിൻ പോളി]]&lt;br&gt;[[മമിത ബൈജു]]
| music          = [[വിഷ്ണു വിജയ്]]
| cinematography = അജ്മൽ സാബു
| editing        = കാശ് ജോസഫ് വർഗീസ്
| studio         = {{plainlist|
*Bhavana Studios
*[[Working Class Hero (film production company)|Working Class Hero]]
*[[Fahadh Faasil|Fahadh Faasil and Friends]]
}}
| distributor    = ഭാവന റിലീസ്
| released       = {{Film date|2026|08|21|df=y}}
| runtime        = 155 മിനിട്ട്&lt;ref&gt;{{Cite web |date=17 August 2026 |title=''Bethlehem Kudumba Unit'' (12A) |url=https://www.ifco.ie/en/ifco/pages/4867E399003A1F7D |access-date=17 August 2026 |publisher=[[Irish Film Classification Office]] |language=en}}&lt;/ref&gt;
| country        = ഇന്ത്യ
| language       = മലയാളം
}}2026ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാള റൊമാന്റിക് കോമഡി ചിത്രമാണ് '''ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റ്'''. ഗിരീഷ് എ. ഡിയാണ് ഈ ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. ഭാവന സ്റ്റുഡിയോസിന്റെ ബാനറിൽ, [[ഫഹദ് ഫാസിൽ]], [[ദിലീഷ് പോത്തൻ]], [[ശ്യാം പുഷ്കരൻ]] എന്നിവർ ചേർന്നാണ് ഈ ചിത്രം നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്.  [[നിവിൻ പോളി]], [[മമിത ബൈജു|മമത ബൈജു]] എന്നിവരാണ് ഈ ചിത്രത്തിലെ പ്രധാന താരങ്ങൾ. &lt;ref name=&quot;mathrubhumi2025&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;theweek2025&quot;/&gt;

== അഭിനേതാക്കൾ ==

* [[നിവിൻ പോളി]] - ജസ്റ്റിൻ ഡേവിസ്
* [[മമിത ബൈജു|മമത ബൈജു]] - ജസ്റ്റിന്റെ പ്രണയിനിയായ ആഷ്‌ലി
* [[സംഗീത് പ്രതാപ്]] - ജസ്റ്റിന്റെ ഇളയ സഹോദരൻ ജോയൽ ഡേവിസ് 
* റോഷൻ ഷാനവാസ് - ഗ്ലിക്സൺ, ജസ്റ്റിന്റെയും ജോയലിന്റെയും സുഹൃത്ത് 
* [[ശ്യാം മോഹൻ]] - ഹരി
*  [[സുരേഷ് കൃഷ്ണ]] - ജസ്റ്റിന്റെ സുഹൃത്തും സഹപ്രവർത്തകനും
*  [[വിനയ് ഫോർട്ട്]] - ആഷ്ലിയുടെ അമ്മാവൻ
*  [[സൃന്ദ|ശ്രീന്ദ]] - ജസ്റ്റിന്റെ ആദ്യ കസിൻ രേഷമ
*  മീനാക്ഷി രവീന്ദ്രൻ - ജസ്റ്റിന്റെ ബന്ധുവായ റിയ
* പ്രിയ എസ് ബാബു
*  [[ബിന്ദു പണിക്കർ]] - ജസ്റ്റിന്റെ അമ്മായിയായ സിസ്റ്റർ കുഞ്ഞൌണ്ടി
* ഷമീർ ഖാൻ
*  പാർവതി അയ്യപ്പദാസ് - ഹരിയുടെ സഹോദരിയായ സ്യൂജ്യ
* വിനീത് വിശ്വം 
*  ജാസർ - ഹരിയുടെ ബന്ധുവായ ദേവദത്ത്
*  ജയശങ്കർ -  തങ്കച്ചൻ, ആഷ്ലിയുടെ പിതാവ്
*  വെട്ടുക്കിളി പ്രകാശ് - ഡേവിസ്, ജസ്റ്റിന്റെ പിതാവ്
*  തങ്കം മോഹൻ - ജസ്റ്റിന്റെ അമ്മ
* മഞ്ജുശ്രീ

== നിർമ്മാണം ==

=== പ്രഖ്യാപനം ===
2025 ജൂലൈയിൽ ഭാവന സ്റ്റുഡിയോസ് നിർമ്മിക്കുന്ന ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. [[ഗിരീഷ് എ.ഡി.|ഗിരീഷ് എ. ഡി.]] സംവിധാനം ചെയ്യുന്ന ഈ ചിത്രത്തിൽ അഭിനേതാക്കളായ [[നിവിൻ പോളി]],[[മമിത ബൈജു|മമത ബൈജു]] എന്നിവർ അഭിനയിക്കുമെന്ന് മാധ്യമ റിപ്പോർട്ടുകൾ പറയുന്നു.&lt;ref name=&quot;theweek2025&quot;/&gt;

=== ചിത്രീകരണം ===
അഭിനേതാക്കളും അണിയറപ്രവർത്തകരും പങ്കെടുത്ത ഒരു ലോഞ്ച് ചടങ്ങിനെത്തുടർന്ന് 2026 ജനുവരിയിൽ [[കൊച്ചി]] പ്രധാന ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;onmanorama2026&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;timesofindia2026&quot;/&gt; ഛായാഗ്രാഹകൻ അജ്മൽ സാബു, എഡിറ്റർ ആകാശ് ജോസഫ് വർഗീസ്, സംഗീതസംവിധായകൻ [[വിഷ്ണു വിജയ്]] എന്നിവർ സാങ്കേതിക സംഘത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;filmfare2026&quot;/&gt;

== സംഗീതം ==
[[വിഷ്ണു വിജയ്]] ഈണമിട്ട ഗാനങ്ങളും പശ്ചാത്തലസംഗീതവും ചിത്രത്തിനുണ്ട്. ചിത്രത്തിലെ ആദ്യഗാനമായ മാന്ത്രികം 2026 ജൂലൈ 24ന് പുറത്തിറങ്ങി. രണ്ടാമത്തെ സിംഗിൾ ഇല്ലേ ഇല്ല 2026 ഓഗസ്റ്റ് 10 ന് പുറത്തിറങ്ങി.{{Track listing
| headline      = Track listing
| extra_column  = Singer(s)
| title1        = Illey Illa
| length1       = 2:31
| lyrics1       = [[Suhail Koya]]
| extra1        = [[Kapil Kapilan]]
| title2        = Maanthrikam
| length2       = 3:17
| lyrics2       = [[Vinayak Sasikumar]]
| extra2        = [[M. G. Sreekumar]]
}}

== മാർക്കറ്റിംഗ് ==
മുഴുവൻ അഭിനേതാക്കളും അണിയറപ്രവർത്തകരും രസകരമായ കളികളോടെയും ഓണസാദ്യയോടെയും ഓണം ആഘോഷിച്ചു. സിനിമ പുറത്തിറങ്ങുന്നതിന് മുമ്പ് അവർ അതിന്റെ വീഡിയോ ബെത്‌ലഹേം ഓണം എന്ന പേരിൽ പുറത്തിറക്കി.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.mathrubhumi.com/amp/movies-music/news/bethlehem-kudumba-unit-onam-celebration-nivin-pauly-mamitha-baiju-fahadh-faasil-girish-ad-l5h9h1zf | title=ഈ കഥ പലർക്കും റിലേറ്റ് ചെയ്യാനാകും’; ഫഹദിനെ ട്രോളി ശ്യാം പുഷ്കരൻ, പൊട്ടിച്ചിരിച്ച് നിവിനും മമിതയും | date=20 August 2026 | access-date=21 August 2026 | work=Mathrubhumi News}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.asianetnews.com/amp/entertainment-news/nivin-pauly-movie-bethlehem-kudumba-unit-crew-celebrate-onam-articleshow-gkfuxgp | title=ഓണം പൊടിപൂരമാക്കി ‘ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റ്’ | date=20 August 2026 | access-date=21 August 2026 | work=Asianet News}}&lt;/ref&gt;  സിനിമയുടെ പ്രചാരണത്തിനായി ടീം സാധാരണ അഭിമുഖങ്ങളിൽ നിന്നും പത്രസമ്മേളനങ്ങളിൽ നിന്നും വിട്ടുനിന്നു.

== റിലീസ് ==
2026 ഓഗസ്റ്റ് 21ന് ഓണം ഉത്സവത്തോടനുബന്ധിച്ച് ചിത്രം പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2026-07-18 |title=Nivin Pauly film ‘Bethlehem Kudumba Unit’ to reach theatres on August 21 |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/nivin-paulys-bethlehem-kundumba-unit-hits-theaters-on-august-21/article71237329.ece |access-date=2026-08-08 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2026-07-18 |title=‘Bethlehem Kudumba Unit’: Nivin Pauly and Mamitha Baiju’s romantic drama locks theatrical release date |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/bethlehem-kudumba-unit-nivin-pauly-and-mamitha-baijus-romantic-drama-locks-theatrical-release-date/articleshow/132476800.cms |access-date=2026-08-08 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}&lt;/ref&gt; ചിത്രത്തിന് പ്രേക്ഷകരിൽ നിന്ന് നല്ല പ്രതികരണമാണ് ലഭിച്ചത്.

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{Reflist|refs=
&lt;ref name=&quot;mathrubhumi2025&quot;&gt;{{Cite web |url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/news/bethlehem-kudumba-unit-nivin-pauly-mamitha-baiju-romcom-bhavana-studios-w2yj7c |title=Nivin Pauly, Mamitha, Girish AD and Fahadh Faasil join for new rom-com ‘Bethlehem Kudumba Unit’ |publisher=Mathrubhumi English |date=3 July 2025 |access-date=20 February 2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;theweek2025&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.theweek.in/news/entertainment/2025/07/04/bethlehem-kudumba-unit-nivin-pauly-and-mamitha-baiju-to-lead-bhavana-studio |title='Bethlehem Kudumba Unit': Nivin Pauly and Mamitha Baiju to lead Bhavana Studios’ next |publisher=The Week |date=4 July 2025 |access-date=20 February 2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;onmanorama2026&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2026/01/02/nivin-pauly-bethlehem-kudumba-unit-girish-ad-mamitha-baiju |title=Nivin Pauly and Mamitha Baiju join forces with ‘Premalu’ team for ‘Bethlehem Kudumba Unit’ |publisher=Onmanorama |date=2 January 2026 |access-date=20 February 2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;filmfare2026&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.filmfare.com/news/south/nivin-pauly-and-mamitha-baiju-team-up-with-girish-ad-for-bethlehem-kudumba-unit-80607.html |title=Nivin Pauly and Mamitha Baiju Team Up With Girish AD for ‘Bethlehem Kudumba Unit’ |publisher=Filmfare |date=2 January 2026 |access-date=20 February 2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;timesofindia2026&quot;&gt;{{Cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/mamitha-baiju-and-nivin-paulys-bethlehem-kudumba-unit-go-on-floors/articleshow/117000121.cms |title=Mamitha Baiju and Nivin Pauly’s ‘Bethlehem Kudumba Unit’ goes on floors |publisher=The Times of India |date=3 January 2026 |access-date=20 February 2026}}&lt;/ref&gt;
}}
[[വർഗ്ഗം:Short description is different from Wikidata]]
[[വർഗ്ഗം:Articles with short description]]</text>
      <sha1>c55y5ybcillm67wbgxi4x1dnolrwvzj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660945</id>
      <parentid>4660943</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T02:59:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>ലേഖനം നന്നാക്കാനുള്ള ചെറുതിരുത്തലുകൾ</comment>
      <origin>4660945</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11569" sha1="lk4030foiu834njmy74gmpj2elcgw7t" xml:space="preserve">{{PU|Bethlehem Kudumba Unit}}
{{Infobox film
| name           = ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റ്
| image          = Bethlehem Kudumba Unit Movie Poster.jpg
| caption        = Theatrical release poster
| director       = [[ഗിരീഷ് എ. ഡി.]]
| producer       = [[ഫഹദ് ഫാസിൽ]]&lt;br&gt;[[ദിലീഷ് പോത്തൻ]]&lt;br&gt;[[ശ്യാം പുഷ്കരൻ]]
| writer         = {{ubl | Girish A. D. | കിരൺ ജോസി}}
| starring       = [[നിവിൻ പോളി]]&lt;br&gt;[[മമിത ബൈജു]]
| music          = [[വിഷ്ണു വിജയ്]]
| cinematography = അജ്മൽ സാബു
| editing        = കാശ് ജോസഫ് വർഗീസ്
| studio         = {{plainlist|
*Bhavana Studios
*[[Working Class Hero (film production company)|Working Class Hero]]
*[[Fahadh Faasil|Fahadh Faasil and Friends]]
}}
| distributor    = ഭാവന റിലീസ്
| released       = {{Film date|2026|08|21|df=y}}
| runtime        = 155 മിനിട്ട്&lt;ref&gt;{{Cite web |date=17 August 2026 |title=''Bethlehem Kudumba Unit'' (12A) |url=https://www.ifco.ie/en/ifco/pages/4867E399003A1F7D |access-date=17 August 2026 |publisher=[[Irish Film Classification Office]] |language=en}}&lt;/ref&gt;
| country        = ഇന്ത്യ
| language       = മലയാളം
}}2026ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാള റൊമാന്റിക് കോമഡി ചിത്രമാണ് '''ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റ്'''. [[ഗിരീഷ് എ.ഡി.|ഗിരീഷ് എ. ഡിയാണ്]] ഈ ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. ഭാവന സ്റ്റുഡിയോസിന്റെ ബാനറിൽ, [[ഫഹദ് ഫാസിൽ]], [[ദിലീഷ് പോത്തൻ]], [[ശ്യാം പുഷ്കരൻ]] എന്നിവർ ചേർന്നാണ് ഈ ചിത്രം നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്.  [[നിവിൻ പോളി]], [[മമിത ബൈജു|മമത ബൈജു]] എന്നിവരാണ് ഈ ചിത്രത്തിലെ പ്രധാന താരങ്ങൾ. &lt;ref name=&quot;mathrubhumi2025&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;theweek2025&quot;/&gt;

== അഭിനേതാക്കൾ ==

* [[നിവിൻ പോളി]] - ജസ്റ്റിൻ ഡേവിസ്
* [[മമിത ബൈജു|മമത ബൈജു]] - ജസ്റ്റിന്റെ പ്രണയിനിയായ ആഷ്‌ലി
* [[സംഗീത് പ്രതാപ്]] - ജസ്റ്റിന്റെ ഇളയ സഹോദരൻ ജോയൽ ഡേവിസ് 
* റോഷൻ ഷാനവാസ് - ഗ്ലിക്സൺ, ജസ്റ്റിന്റെയും ജോയലിന്റെയും സുഹൃത്ത് 
* [[ശ്യാം മോഹൻ]] - ഹരി
*  [[സുരേഷ് കൃഷ്ണ]] - ജസ്റ്റിന്റെ സുഹൃത്തും സഹപ്രവർത്തകനും
*  [[വിനയ് ഫോർട്ട്]] - ആഷ്ലിയുടെ അമ്മാവൻ
*  [[സൃന്ദ|ശ്രീന്ദ]] - ജസ്റ്റിന്റെ ആദ്യ കസിൻ രേഷമ
*  മീനാക്ഷി രവീന്ദ്രൻ - ജസ്റ്റിന്റെ ബന്ധുവായ റിയ
* പ്രിയ എസ് ബാബു
*  [[ബിന്ദു പണിക്കർ]] - ജസ്റ്റിന്റെ അമ്മായിയായ സിസ്റ്റർ കുഞ്ഞൌണ്ടി
* ഷമീർ ഖാൻ
*  പാർവതി അയ്യപ്പദാസ് - ഹരിയുടെ സഹോദരിയായ സ്യൂജ്യ
* വിനീത് വിശ്വം 
*  ജാസർ - ഹരിയുടെ ബന്ധുവായ ദേവദത്ത്
*  ജയശങ്കർ -  തങ്കച്ചൻ, ആഷ്ലിയുടെ പിതാവ്
*  വെട്ടുക്കിളി പ്രകാശ് - ഡേവിസ്, ജസ്റ്റിന്റെ പിതാവ്
*  തങ്കം മോഹൻ - ജസ്റ്റിന്റെ അമ്മ
* മഞ്ജുശ്രീ

== നിർമ്മാണം ==

=== പ്രഖ്യാപനം ===
2025 ജൂലൈയിൽ ഭാവന സ്റ്റുഡിയോസ് നിർമ്മിക്കുന്ന ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. [[ഗിരീഷ് എ.ഡി.|ഗിരീഷ് എ. ഡി.]] സംവിധാനം ചെയ്യുന്ന ഈ ചിത്രത്തിൽ അഭിനേതാക്കളായ [[നിവിൻ പോളി]],[[മമിത ബൈജു|മമത ബൈജു]] എന്നിവർ അഭിനയിക്കുമെന്ന് മാധ്യമ റിപ്പോർട്ടുകൾ പറയുന്നു.&lt;ref name=&quot;theweek2025&quot;/&gt;

=== ചിത്രീകരണം ===
അഭിനേതാക്കളും അണിയറപ്രവർത്തകരും പങ്കെടുത്ത ഒരു ലോഞ്ച് ചടങ്ങിനെത്തുടർന്ന് 2026 ജനുവരിയിൽ [[കൊച്ചി]] പ്രധാന ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;onmanorama2026&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;timesofindia2026&quot;/&gt; ഛായാഗ്രാഹകൻ അജ്മൽ സാബു, എഡിറ്റർ ആകാശ് ജോസഫ് വർഗീസ്, സംഗീതസംവിധായകൻ [[വിഷ്ണു വിജയ്]] എന്നിവർ സാങ്കേതിക സംഘത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;filmfare2026&quot;/&gt;

== സംഗീതം ==
[[വിഷ്ണു വിജയ്]] ഈണമിട്ട ഗാനങ്ങളും പശ്ചാത്തലസംഗീതവും ചിത്രത്തിനുണ്ട്. ചിത്രത്തിലെ ആദ്യഗാനമായ മാന്ത്രികം 2026 ജൂലൈ 24ന് പുറത്തിറങ്ങി. രണ്ടാമത്തെ സിംഗിൾ ഇല്ലേ ഇല്ല 2026 ഓഗസ്റ്റ് 10 ന് പുറത്തിറങ്ങി.{{Track listing
| headline      = Track listing
| extra_column  = Singer(s)
| title1        = Illey Illa
| length1       = 2:31
| lyrics1       = [[Suhail Koya]]
| extra1        = [[Kapil Kapilan]]
| title2        = Maanthrikam
| length2       = 3:17
| lyrics2       = [[Vinayak Sasikumar]]
| extra2        = [[M. G. Sreekumar]]
}}

== മാർക്കറ്റിംഗ് ==
മുഴുവൻ അഭിനേതാക്കളും അണിയറപ്രവർത്തകരും രസകരമായ കളികളോടെയും ഓണസാദ്യയോടെയും ഓണം ആഘോഷിച്ചു. സിനിമ പുറത്തിറങ്ങുന്നതിന് മുമ്പ് അവർ അതിന്റെ വീഡിയോ ബെത്‌ലഹേം ഓണം എന്ന പേരിൽ പുറത്തിറക്കി.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.mathrubhumi.com/amp/movies-music/news/bethlehem-kudumba-unit-onam-celebration-nivin-pauly-mamitha-baiju-fahadh-faasil-girish-ad-l5h9h1zf | title=ഈ കഥ പലർക്കും റിലേറ്റ് ചെയ്യാനാകും’; ഫഹദിനെ ട്രോളി ശ്യാം പുഷ്കരൻ, പൊട്ടിച്ചിരിച്ച് നിവിനും മമിതയും | date=20 August 2026 | access-date=21 August 2026 | work=Mathrubhumi News}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.asianetnews.com/amp/entertainment-news/nivin-pauly-movie-bethlehem-kudumba-unit-crew-celebrate-onam-articleshow-gkfuxgp | title=ഓണം പൊടിപൂരമാക്കി ‘ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റ്’ | date=20 August 2026 | access-date=21 August 2026 | work=Asianet News}}&lt;/ref&gt;  സിനിമയുടെ പ്രചാരണത്തിനായി ടീം സാധാരണ അഭിമുഖങ്ങളിൽ നിന്നും പത്രസമ്മേളനങ്ങളിൽ നിന്നും വിട്ടുനിന്നു.

== റിലീസ് ==
2026 ഓഗസ്റ്റ് 21ന് ഓണം ഉത്സവത്തോടനുബന്ധിച്ച് ചിത്രം പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2026-07-18 |title=Nivin Pauly film ‘Bethlehem Kudumba Unit’ to reach theatres on August 21 |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/nivin-paulys-bethlehem-kundumba-unit-hits-theaters-on-august-21/article71237329.ece |access-date=2026-08-08 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2026-07-18 |title=‘Bethlehem Kudumba Unit’: Nivin Pauly and Mamitha Baiju’s romantic drama locks theatrical release date |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/bethlehem-kudumba-unit-nivin-pauly-and-mamitha-baijus-romantic-drama-locks-theatrical-release-date/articleshow/132476800.cms |access-date=2026-08-08 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}&lt;/ref&gt; ചിത്രത്തിന് പ്രേക്ഷകരിൽ നിന്ന് നല്ല പ്രതികരണമാണ് ലഭിച്ചത്.

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{Reflist|refs=
&lt;ref name=&quot;mathrubhumi2025&quot;&gt;{{Cite web |url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/news/bethlehem-kudumba-unit-nivin-pauly-mamitha-baiju-romcom-bhavana-studios-w2yj7c |title=Nivin Pauly, Mamitha, Girish AD and Fahadh Faasil join for new rom-com ‘Bethlehem Kudumba Unit’ |publisher=Mathrubhumi English |date=3 July 2025 |access-date=20 February 2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;theweek2025&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.theweek.in/news/entertainment/2025/07/04/bethlehem-kudumba-unit-nivin-pauly-and-mamitha-baiju-to-lead-bhavana-studio |title='Bethlehem Kudumba Unit': Nivin Pauly and Mamitha Baiju to lead Bhavana Studios’ next |publisher=The Week |date=4 July 2025 |access-date=20 February 2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;onmanorama2026&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2026/01/02/nivin-pauly-bethlehem-kudumba-unit-girish-ad-mamitha-baiju |title=Nivin Pauly and Mamitha Baiju join forces with ‘Premalu’ team for ‘Bethlehem Kudumba Unit’ |publisher=Onmanorama |date=2 January 2026 |access-date=20 February 2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;filmfare2026&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.filmfare.com/news/south/nivin-pauly-and-mamitha-baiju-team-up-with-girish-ad-for-bethlehem-kudumba-unit-80607.html |title=Nivin Pauly and Mamitha Baiju Team Up With Girish AD for ‘Bethlehem Kudumba Unit’ |publisher=Filmfare |date=2 January 2026 |access-date=20 February 2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;timesofindia2026&quot;&gt;{{Cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/mamitha-baiju-and-nivin-paulys-bethlehem-kudumba-unit-go-on-floors/articleshow/117000121.cms |title=Mamitha Baiju and Nivin Pauly’s ‘Bethlehem Kudumba Unit’ goes on floors |publisher=The Times of India |date=3 January 2026 |access-date=20 February 2026}}&lt;/ref&gt;
}}
[[വർഗ്ഗം:Short description is different from Wikidata]]
[[വർഗ്ഗം:Articles with short description]]</text>
      <sha1>lk4030foiu834njmy74gmpj2elcgw7t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660946</id>
      <parentid>4660945</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T03:00:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>അക്ഷരത്തെറ്റ് തിരുത്തി</comment>
      <origin>4660946</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11569" sha1="oozrvd291vjrtdwvfqy3o2zq61k6hss" xml:space="preserve">{{PU|Bethlehem Kudumba Unit}}
{{Infobox film
| name           = ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റ്
| image          = Bethlehem Kudumba Unit Movie Poster.jpg
| caption        = Theatrical release poster
| director       = [[ഗിരീഷ് എ. ഡി.]]
| producer       = [[ഫഹദ് ഫാസിൽ]]&lt;br&gt;[[ദിലീഷ് പോത്തൻ]]&lt;br&gt;[[ശ്യാം പുഷ്കരൻ]]
| writer         = {{ubl | Girish A. D. | കിരൺ ജോസി}}
| starring       = [[നിവിൻ പോളി]]&lt;br&gt;[[മമിത ബൈജു]]
| music          = [[വിഷ്ണു വിജയ്]]
| cinematography = അജ്മൽ സാബു
| editing        = കാശ് ജോസഫ് വർഗീസ്
| studio         = {{plainlist|
*Bhavana Studios
*[[Working Class Hero (film production company)|Working Class Hero]]
*[[Fahadh Faasil|Fahadh Faasil and Friends]]
}}
| distributor    = ഭാവന റിലീസ്
| released       = {{Film date|2026|08|21|df=y}}
| runtime        = 155 മിനിട്ട്&lt;ref&gt;{{Cite web |date=17 August 2026 |title=''Bethlehem Kudumba Unit'' (12A) |url=https://www.ifco.ie/en/ifco/pages/4867E399003A1F7D |access-date=17 August 2026 |publisher=[[Irish Film Classification Office]] |language=en}}&lt;/ref&gt;
| country        = ഇന്ത്യ
| language       = മലയാളം
}}2026ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാള റൊമാന്റിക് കോമഡി ചിത്രമാണ് '''ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റ്'''. [[ഗിരീഷ് എ.ഡി.|ഗിരീഷ് എ. ഡിയാണ്]] ഈ ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. ഭാവന സ്റ്റുഡിയോസിന്റെ ബാനറിൽ, [[ഫഹദ് ഫാസിൽ]], [[ദിലീഷ് പോത്തൻ]], [[ശ്യാം പുഷ്കരൻ]] എന്നിവർ ചേർന്നാണ് ഈ ചിത്രം നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്.  [[നിവിൻ പോളി]], [[മമിത ബൈജു|മമത ബൈജു]] എന്നിവരാണ് ഈ ചിത്രത്തിലെ പ്രധാന താരങ്ങൾ. &lt;ref name=&quot;mathrubhumi2025&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;theweek2025&quot;/&gt;

== അഭിനേതാക്കൾ ==

* [[നിവിൻ പോളി]] - ജസ്റ്റിൻ ഡേവിസ്
* [[മമിത ബൈജു|മമത ബൈജു]] - ജസ്റ്റിന്റെ പ്രണയിനിയായ ആഷ്‌ലി
* [[സംഗീത് പ്രതാപ്]] - ജസ്റ്റിന്റെ ഇളയ സഹോദരൻ ജോയൽ ഡേവിസ് 
* റോഷൻ ഷാനവാസ് - ഗ്ലിക്സൺ, ജസ്റ്റിന്റെയും ജോയലിന്റെയും സുഹൃത്ത് 
* [[ശ്യാം മോഹൻ]] - ഹരി
*  [[സുരേഷ് കൃഷ്ണ]] - ജസ്റ്റിന്റെ സുഹൃത്തും സഹപ്രവർത്തകനും
*  [[വിനയ് ഫോർട്ട്]] - ആഷ്ലിയുടെ അമ്മാവൻ
*  [[സൃന്ദ|ശ്രീന്ദ]] - ജസ്റ്റിന്റെ ആദ്യ കസിൻ രേഷമ
*  മീനാക്ഷി രവീന്ദ്രൻ - ജസ്റ്റിന്റെ ബന്ധുവായ റിയ
* പ്രിയ എസ് ബാബു
*  [[ബിന്ദു പണിക്കർ]] - ജസ്റ്റിന്റെ അമ്മായിയായ സിസ്റ്റർ കുഞ്ഞൌണ്ടി
* ഷമീർ ഖാൻ
*  പാർവതി അയ്യപ്പദാസ് - ഹരിയുടെ സഹോദരിയായ സായൂജ്യ
* വിനീത് വിശ്വം 
*  ജാസർ - ഹരിയുടെ ബന്ധുവായ ദേവദത്ത്
*  ജയശങ്കർ -  തങ്കച്ചൻ, ആഷ്ലിയുടെ പിതാവ്
*  വെട്ടുക്കിളി പ്രകാശ് - ഡേവിസ്, ജസ്റ്റിന്റെ പിതാവ്
*  തങ്കം മോഹൻ - ജസ്റ്റിന്റെ അമ്മ
* മഞ്ജുശ്രീ

== നിർമ്മാണം ==

=== പ്രഖ്യാപനം ===
2025 ജൂലൈയിൽ ഭാവന സ്റ്റുഡിയോസ് നിർമ്മിക്കുന്ന ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. [[ഗിരീഷ് എ.ഡി.|ഗിരീഷ് എ. ഡി.]] സംവിധാനം ചെയ്യുന്ന ഈ ചിത്രത്തിൽ അഭിനേതാക്കളായ [[നിവിൻ പോളി]],[[മമിത ബൈജു|മമത ബൈജു]] എന്നിവർ അഭിനയിക്കുമെന്ന് മാധ്യമ റിപ്പോർട്ടുകൾ പറയുന്നു.&lt;ref name=&quot;theweek2025&quot;/&gt;

=== ചിത്രീകരണം ===
അഭിനേതാക്കളും അണിയറപ്രവർത്തകരും പങ്കെടുത്ത ഒരു ലോഞ്ച് ചടങ്ങിനെത്തുടർന്ന് 2026 ജനുവരിയിൽ [[കൊച്ചി]] പ്രധാന ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;onmanorama2026&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;timesofindia2026&quot;/&gt; ഛായാഗ്രാഹകൻ അജ്മൽ സാബു, എഡിറ്റർ ആകാശ് ജോസഫ് വർഗീസ്, സംഗീതസംവിധായകൻ [[വിഷ്ണു വിജയ്]] എന്നിവർ സാങ്കേതിക സംഘത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;filmfare2026&quot;/&gt;

== സംഗീതം ==
[[വിഷ്ണു വിജയ്]] ഈണമിട്ട ഗാനങ്ങളും പശ്ചാത്തലസംഗീതവും ചിത്രത്തിനുണ്ട്. ചിത്രത്തിലെ ആദ്യഗാനമായ മാന്ത്രികം 2026 ജൂലൈ 24ന് പുറത്തിറങ്ങി. രണ്ടാമത്തെ സിംഗിൾ ഇല്ലേ ഇല്ല 2026 ഓഗസ്റ്റ് 10 ന് പുറത്തിറങ്ങി.{{Track listing
| headline      = Track listing
| extra_column  = Singer(s)
| title1        = Illey Illa
| length1       = 2:31
| lyrics1       = [[Suhail Koya]]
| extra1        = [[Kapil Kapilan]]
| title2        = Maanthrikam
| length2       = 3:17
| lyrics2       = [[Vinayak Sasikumar]]
| extra2        = [[M. G. Sreekumar]]
}}

== മാർക്കറ്റിംഗ് ==
മുഴുവൻ അഭിനേതാക്കളും അണിയറപ്രവർത്തകരും രസകരമായ കളികളോടെയും ഓണസാദ്യയോടെയും ഓണം ആഘോഷിച്ചു. സിനിമ പുറത്തിറങ്ങുന്നതിന് മുമ്പ് അവർ അതിന്റെ വീഡിയോ ബെത്‌ലഹേം ഓണം എന്ന പേരിൽ പുറത്തിറക്കി.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.mathrubhumi.com/amp/movies-music/news/bethlehem-kudumba-unit-onam-celebration-nivin-pauly-mamitha-baiju-fahadh-faasil-girish-ad-l5h9h1zf | title=ഈ കഥ പലർക്കും റിലേറ്റ് ചെയ്യാനാകും’; ഫഹദിനെ ട്രോളി ശ്യാം പുഷ്കരൻ, പൊട്ടിച്ചിരിച്ച് നിവിനും മമിതയും | date=20 August 2026 | access-date=21 August 2026 | work=Mathrubhumi News}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.asianetnews.com/amp/entertainment-news/nivin-pauly-movie-bethlehem-kudumba-unit-crew-celebrate-onam-articleshow-gkfuxgp | title=ഓണം പൊടിപൂരമാക്കി ‘ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റ്’ | date=20 August 2026 | access-date=21 August 2026 | work=Asianet News}}&lt;/ref&gt;  സിനിമയുടെ പ്രചാരണത്തിനായി ടീം സാധാരണ അഭിമുഖങ്ങളിൽ നിന്നും പത്രസമ്മേളനങ്ങളിൽ നിന്നും വിട്ടുനിന്നു.

== റിലീസ് ==
2026 ഓഗസ്റ്റ് 21ന് ഓണം ഉത്സവത്തോടനുബന്ധിച്ച് ചിത്രം പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2026-07-18 |title=Nivin Pauly film ‘Bethlehem Kudumba Unit’ to reach theatres on August 21 |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/nivin-paulys-bethlehem-kundumba-unit-hits-theaters-on-august-21/article71237329.ece |access-date=2026-08-08 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2026-07-18 |title=‘Bethlehem Kudumba Unit’: Nivin Pauly and Mamitha Baiju’s romantic drama locks theatrical release date |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/bethlehem-kudumba-unit-nivin-pauly-and-mamitha-baijus-romantic-drama-locks-theatrical-release-date/articleshow/132476800.cms |access-date=2026-08-08 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}&lt;/ref&gt; ചിത്രത്തിന് പ്രേക്ഷകരിൽ നിന്ന് നല്ല പ്രതികരണമാണ് ലഭിച്ചത്.

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{Reflist|refs=
&lt;ref name=&quot;mathrubhumi2025&quot;&gt;{{Cite web |url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/news/bethlehem-kudumba-unit-nivin-pauly-mamitha-baiju-romcom-bhavana-studios-w2yj7c |title=Nivin Pauly, Mamitha, Girish AD and Fahadh Faasil join for new rom-com ‘Bethlehem Kudumba Unit’ |publisher=Mathrubhumi English |date=3 July 2025 |access-date=20 February 2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;theweek2025&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.theweek.in/news/entertainment/2025/07/04/bethlehem-kudumba-unit-nivin-pauly-and-mamitha-baiju-to-lead-bhavana-studio |title='Bethlehem Kudumba Unit': Nivin Pauly and Mamitha Baiju to lead Bhavana Studios’ next |publisher=The Week |date=4 July 2025 |access-date=20 February 2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;onmanorama2026&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2026/01/02/nivin-pauly-bethlehem-kudumba-unit-girish-ad-mamitha-baiju |title=Nivin Pauly and Mamitha Baiju join forces with ‘Premalu’ team for ‘Bethlehem Kudumba Unit’ |publisher=Onmanorama |date=2 January 2026 |access-date=20 February 2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;filmfare2026&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.filmfare.com/news/south/nivin-pauly-and-mamitha-baiju-team-up-with-girish-ad-for-bethlehem-kudumba-unit-80607.html |title=Nivin Pauly and Mamitha Baiju Team Up With Girish AD for ‘Bethlehem Kudumba Unit’ |publisher=Filmfare |date=2 January 2026 |access-date=20 February 2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;timesofindia2026&quot;&gt;{{Cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/mamitha-baiju-and-nivin-paulys-bethlehem-kudumba-unit-go-on-floors/articleshow/117000121.cms |title=Mamitha Baiju and Nivin Pauly’s ‘Bethlehem Kudumba Unit’ goes on floors |publisher=The Times of India |date=3 January 2026 |access-date=20 February 2026}}&lt;/ref&gt;
}}
[[വർഗ്ഗം:Short description is different from Wikidata]]
[[വർഗ്ഗം:Articles with short description]]</text>
      <sha1>oozrvd291vjrtdwvfqy3o2zq61k6hss</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660947</id>
      <parentid>4660946</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T03:01:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>/* സംഗീതം */</comment>
      <origin>4660947</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11710" sha1="idir50tdrlbei5zfhuit0vr1p3lprfb" xml:space="preserve">{{PU|Bethlehem Kudumba Unit}}
{{Infobox film
| name           = ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റ്
| image          = Bethlehem Kudumba Unit Movie Poster.jpg
| caption        = Theatrical release poster
| director       = [[ഗിരീഷ് എ. ഡി.]]
| producer       = [[ഫഹദ് ഫാസിൽ]]&lt;br&gt;[[ദിലീഷ് പോത്തൻ]]&lt;br&gt;[[ശ്യാം പുഷ്കരൻ]]
| writer         = {{ubl | Girish A. D. | കിരൺ ജോസി}}
| starring       = [[നിവിൻ പോളി]]&lt;br&gt;[[മമിത ബൈജു]]
| music          = [[വിഷ്ണു വിജയ്]]
| cinematography = അജ്മൽ സാബു
| editing        = കാശ് ജോസഫ് വർഗീസ്
| studio         = {{plainlist|
*Bhavana Studios
*[[Working Class Hero (film production company)|Working Class Hero]]
*[[Fahadh Faasil|Fahadh Faasil and Friends]]
}}
| distributor    = ഭാവന റിലീസ്
| released       = {{Film date|2026|08|21|df=y}}
| runtime        = 155 മിനിട്ട്&lt;ref&gt;{{Cite web |date=17 August 2026 |title=''Bethlehem Kudumba Unit'' (12A) |url=https://www.ifco.ie/en/ifco/pages/4867E399003A1F7D |access-date=17 August 2026 |publisher=[[Irish Film Classification Office]] |language=en}}&lt;/ref&gt;
| country        = ഇന്ത്യ
| language       = മലയാളം
}}2026ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാള റൊമാന്റിക് കോമഡി ചിത്രമാണ് '''ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റ്'''. [[ഗിരീഷ് എ.ഡി.|ഗിരീഷ് എ. ഡിയാണ്]] ഈ ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. ഭാവന സ്റ്റുഡിയോസിന്റെ ബാനറിൽ, [[ഫഹദ് ഫാസിൽ]], [[ദിലീഷ് പോത്തൻ]], [[ശ്യാം പുഷ്കരൻ]] എന്നിവർ ചേർന്നാണ് ഈ ചിത്രം നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്.  [[നിവിൻ പോളി]], [[മമിത ബൈജു|മമത ബൈജു]] എന്നിവരാണ് ഈ ചിത്രത്തിലെ പ്രധാന താരങ്ങൾ. &lt;ref name=&quot;mathrubhumi2025&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;theweek2025&quot;/&gt;

== അഭിനേതാക്കൾ ==

* [[നിവിൻ പോളി]] - ജസ്റ്റിൻ ഡേവിസ്
* [[മമിത ബൈജു|മമത ബൈജു]] - ജസ്റ്റിന്റെ പ്രണയിനിയായ ആഷ്‌ലി
* [[സംഗീത് പ്രതാപ്]] - ജസ്റ്റിന്റെ ഇളയ സഹോദരൻ ജോയൽ ഡേവിസ് 
* റോഷൻ ഷാനവാസ് - ഗ്ലിക്സൺ, ജസ്റ്റിന്റെയും ജോയലിന്റെയും സുഹൃത്ത് 
* [[ശ്യാം മോഹൻ]] - ഹരി
*  [[സുരേഷ് കൃഷ്ണ]] - ജസ്റ്റിന്റെ സുഹൃത്തും സഹപ്രവർത്തകനും
*  [[വിനയ് ഫോർട്ട്]] - ആഷ്ലിയുടെ അമ്മാവൻ
*  [[സൃന്ദ|ശ്രീന്ദ]] - ജസ്റ്റിന്റെ ആദ്യ കസിൻ രേഷമ
*  മീനാക്ഷി രവീന്ദ്രൻ - ജസ്റ്റിന്റെ ബന്ധുവായ റിയ
* പ്രിയ എസ് ബാബു
*  [[ബിന്ദു പണിക്കർ]] - ജസ്റ്റിന്റെ അമ്മായിയായ സിസ്റ്റർ കുഞ്ഞൌണ്ടി
* ഷമീർ ഖാൻ
*  പാർവതി അയ്യപ്പദാസ് - ഹരിയുടെ സഹോദരിയായ സായൂജ്യ
* വിനീത് വിശ്വം 
*  ജാസർ - ഹരിയുടെ ബന്ധുവായ ദേവദത്ത്
*  ജയശങ്കർ -  തങ്കച്ചൻ, ആഷ്ലിയുടെ പിതാവ്
*  വെട്ടുക്കിളി പ്രകാശ് - ഡേവിസ്, ജസ്റ്റിന്റെ പിതാവ്
*  തങ്കം മോഹൻ - ജസ്റ്റിന്റെ അമ്മ
* മഞ്ജുശ്രീ

== നിർമ്മാണം ==

=== പ്രഖ്യാപനം ===
2025 ജൂലൈയിൽ ഭാവന സ്റ്റുഡിയോസ് നിർമ്മിക്കുന്ന ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. [[ഗിരീഷ് എ.ഡി.|ഗിരീഷ് എ. ഡി.]] സംവിധാനം ചെയ്യുന്ന ഈ ചിത്രത്തിൽ അഭിനേതാക്കളായ [[നിവിൻ പോളി]],[[മമിത ബൈജു|മമത ബൈജു]] എന്നിവർ അഭിനയിക്കുമെന്ന് മാധ്യമ റിപ്പോർട്ടുകൾ പറയുന്നു.&lt;ref name=&quot;theweek2025&quot;/&gt;

=== ചിത്രീകരണം ===
അഭിനേതാക്കളും അണിയറപ്രവർത്തകരും പങ്കെടുത്ത ഒരു ലോഞ്ച് ചടങ്ങിനെത്തുടർന്ന് 2026 ജനുവരിയിൽ [[കൊച്ചി]] പ്രധാന ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;onmanorama2026&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;timesofindia2026&quot;/&gt; ഛായാഗ്രാഹകൻ അജ്മൽ സാബു, എഡിറ്റർ ആകാശ് ജോസഫ് വർഗീസ്, സംഗീതസംവിധായകൻ [[വിഷ്ണു വിജയ്]] എന്നിവർ സാങ്കേതിക സംഘത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;filmfare2026&quot;/&gt;

== സംഗീതം ==
[[വിഷ്ണു വിജയ്]] ഈണമിട്ട ഗാനങ്ങളും പശ്ചാത്തലസംഗീതവും ചിത്രത്തിനുണ്ട്. ചിത്രത്തിലെ ആദ്യഗാനമായ മാന്ത്രികം 2026 ജൂലൈ 24ന് പുറത്തിറങ്ങി. രണ്ടാമത്തെ സിംഗിൾ ഇല്ലേ ഇല്ല 2026 ഓഗസ്റ്റ് 10 ന് പുറത്തിറങ്ങി.{{Track listing
| headline      = Track listing
| extra_column  = പാട്ടുകാർ
| title1        = ഇല്ലേ ഇല്ല
| length1       = 2:31
| lyrics1       = [[സുഹൈൽ കോയ]]
| extra1        = [[കപിൽ കപിലൻ]]
| title2        = മാന്ത്രികം
| length2       = 3:17
| lyrics2       = [[വിനായക് ശശികുമാർ]]
| extra2        = [[എം. ജി. ശ്രീകുമാർ]]
}}

== മാർക്കറ്റിംഗ് ==
മുഴുവൻ അഭിനേതാക്കളും അണിയറപ്രവർത്തകരും രസകരമായ കളികളോടെയും ഓണസാദ്യയോടെയും ഓണം ആഘോഷിച്ചു. സിനിമ പുറത്തിറങ്ങുന്നതിന് മുമ്പ് അവർ അതിന്റെ വീഡിയോ ബെത്‌ലഹേം ഓണം എന്ന പേരിൽ പുറത്തിറക്കി.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.mathrubhumi.com/amp/movies-music/news/bethlehem-kudumba-unit-onam-celebration-nivin-pauly-mamitha-baiju-fahadh-faasil-girish-ad-l5h9h1zf | title=ഈ കഥ പലർക്കും റിലേറ്റ് ചെയ്യാനാകും’; ഫഹദിനെ ട്രോളി ശ്യാം പുഷ്കരൻ, പൊട്ടിച്ചിരിച്ച് നിവിനും മമിതയും | date=20 August 2026 | access-date=21 August 2026 | work=Mathrubhumi News}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.asianetnews.com/amp/entertainment-news/nivin-pauly-movie-bethlehem-kudumba-unit-crew-celebrate-onam-articleshow-gkfuxgp | title=ഓണം പൊടിപൂരമാക്കി ‘ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റ്’ | date=20 August 2026 | access-date=21 August 2026 | work=Asianet News}}&lt;/ref&gt;  സിനിമയുടെ പ്രചാരണത്തിനായി ടീം സാധാരണ അഭിമുഖങ്ങളിൽ നിന്നും പത്രസമ്മേളനങ്ങളിൽ നിന്നും വിട്ടുനിന്നു.

== റിലീസ് ==
2026 ഓഗസ്റ്റ് 21ന് ഓണം ഉത്സവത്തോടനുബന്ധിച്ച് ചിത്രം പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2026-07-18 |title=Nivin Pauly film ‘Bethlehem Kudumba Unit’ to reach theatres on August 21 |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/nivin-paulys-bethlehem-kundumba-unit-hits-theaters-on-august-21/article71237329.ece |access-date=2026-08-08 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2026-07-18 |title=‘Bethlehem Kudumba Unit’: Nivin Pauly and Mamitha Baiju’s romantic drama locks theatrical release date |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/bethlehem-kudumba-unit-nivin-pauly-and-mamitha-baijus-romantic-drama-locks-theatrical-release-date/articleshow/132476800.cms |access-date=2026-08-08 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}&lt;/ref&gt; ചിത്രത്തിന് പ്രേക്ഷകരിൽ നിന്ന് നല്ല പ്രതികരണമാണ് ലഭിച്ചത്.

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{Reflist|refs=
&lt;ref name=&quot;mathrubhumi2025&quot;&gt;{{Cite web |url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/news/bethlehem-kudumba-unit-nivin-pauly-mamitha-baiju-romcom-bhavana-studios-w2yj7c |title=Nivin Pauly, Mamitha, Girish AD and Fahadh Faasil join for new rom-com ‘Bethlehem Kudumba Unit’ |publisher=Mathrubhumi English |date=3 July 2025 |access-date=20 February 2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;theweek2025&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.theweek.in/news/entertainment/2025/07/04/bethlehem-kudumba-unit-nivin-pauly-and-mamitha-baiju-to-lead-bhavana-studio |title='Bethlehem Kudumba Unit': Nivin Pauly and Mamitha Baiju to lead Bhavana Studios’ next |publisher=The Week |date=4 July 2025 |access-date=20 February 2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;onmanorama2026&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2026/01/02/nivin-pauly-bethlehem-kudumba-unit-girish-ad-mamitha-baiju |title=Nivin Pauly and Mamitha Baiju join forces with ‘Premalu’ team for ‘Bethlehem Kudumba Unit’ |publisher=Onmanorama |date=2 January 2026 |access-date=20 February 2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;filmfare2026&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.filmfare.com/news/south/nivin-pauly-and-mamitha-baiju-team-up-with-girish-ad-for-bethlehem-kudumba-unit-80607.html |title=Nivin Pauly and Mamitha Baiju Team Up With Girish AD for ‘Bethlehem Kudumba Unit’ |publisher=Filmfare |date=2 January 2026 |access-date=20 February 2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;timesofindia2026&quot;&gt;{{Cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/mamitha-baiju-and-nivin-paulys-bethlehem-kudumba-unit-go-on-floors/articleshow/117000121.cms |title=Mamitha Baiju and Nivin Pauly’s ‘Bethlehem Kudumba Unit’ goes on floors |publisher=The Times of India |date=3 January 2026 |access-date=20 February 2026}}&lt;/ref&gt;
}}
[[വർഗ്ഗം:Short description is different from Wikidata]]
[[വർഗ്ഗം:Articles with short description]]</text>
      <sha1>idir50tdrlbei5zfhuit0vr1p3lprfb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഖലീഫഃ ദി റൂളർ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>670666</id>
    <revision>
      <id>4660904</id>
      <timestamp>2026-08-22T02:42:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1370536761|Khalifa: The Ruler]]&quot; എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്.</comment>
      <origin>4660904</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23542" sha1="exyotw0l2vpv6jnhs84yaqd6zx826mc" xml:space="preserve">
{{Infobox film
| name           = Khalifa
| image          = Khalifa film 2026 poster.jpg
| caption        = Theatrical release poster
| director       = [[Vysakh]]
| producer       = Jinu V. Abraham&lt;br /&gt;Suraj Kumar
| writer         = Jinu V. Abraham
| starring       = [[Prithviraj Sukumaran]]&lt;br /&gt;[[Neil Nitin Mukesh]]&lt;br /&gt;[[Malvika Sharma]]&lt;br /&gt;[[Shammi Thilakan]]&lt;br /&gt;[[Indrans]]
| music          = [[Jakes Bejoy]]
| cinematography = [[Jomon T. John]]
| editing        = [[Chaman Chacko]]
| studio         = Jiinu Abraham Innovations
| distributor    = [[Aashirvad Cinemas|Aashirvad Release]] (Kerala)&lt;br /&gt;Jiinu Abraham Innovations (Overseas)
| released       = {{Film date|2026|08|20|df=y}}
| runtime        = 159 minutes&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=14 August 2026 |title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' cleared for release with U/A certificate |url=https://ianslive.in/prithviraj-starrer-khalifa-cleared-for-release-with-ua-certificate--20260814134749 |work=IANS Live}}&lt;/ref&gt;
| country        = India
| language       = Malayalam
}}2026 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാള ഭാഷാ ആക്ഷൻ ത്രില്ലർ ചിത്രമാണ് '''ഖലീഫഃ ദി റൂളർ'''. [[വൈശാഖ്|വൈശാഖാണ്]] ഈ ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തത്.  ജിനു വി. എബ്രഹാം തിരക്കഥയെഴുതിയ ഈ ചിത്രം ജിനു വി. എബ്രഹാമും സൂരജ് കുമാറും ചേർന്നാണ് നിർമ്മിച്ചത്. {{Efn|With the tagline '''''Vengeance will be written in Gold'''''.&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=16 October 2025 |title=Khalifa Glimpse: Prithviraj Sukumaran plays a gang boss in first glimpse of Vyshakh’s slick action epic |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/khalifa-glimpse-prithviraj-sukumaran-plays-a-gang-boss-in-first-glimpse-of-vyshakhs-slick-action-epic-10310137/ |website=The Indian Express}}&lt;/ref&gt;}}&lt;ref name=&quot;TH&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/khalifa-prithviraj-sukumarans-action-thriller-to-release-on-this-date/article71276302.ece|title=‘Khalifa’: Prithviraj Sukumaran’s action thriller to release on this date|access-date=28 July 2026|website=The Hindu}}&lt;/ref&gt; രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു പരമ്പരയുടെ ആദ്യ ഭാഗമായി ഉദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ള ഈ ചിത്രത്തിൽ [[പൃഥ്വിരാജ്|പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] പ്രധാന കഥാപാത്രമായി അഭിനയിക്കുന്നു, [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]], [[മാളവിക ശർമ്മ]], [[ഷമ്മി തിലകൻ]], [[ഇന്ദ്രൻസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]] എന്നിവർ അതിഥി വേഷങ്ങളിൽ എത്തുന്നു.

പ്രധാന ചിത്രീകരണം 2025 ജൂലൈയിൽ ആരംഭിച്ച് 2026 ജൂണിൽ അവസാനിച്ചു. [[കേരളം]], [[ലണ്ടൻ]], [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു ചിത്രീകരണം. [[ജോമോൻ ടി. ജോൺ]], [[ചമൻ ചാക്കോ]], ജേക്സ് ബിജോയ്, യാനിക് ബെൻ, ചേതൻ ഡിസൂസ, സാൻഡി എന്നിവർ യഥാക്രമം ചിത്രത്തിൻ്റെ ഛായാഗ്രഹണം, എഡിറ്റിംഗ്, സംഗീതം, ആക്ഷൻ, നൃത്തസംവിധാനം എന്നിവ നിർവഹിക്കുന്നു.

2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് ''ഖലീഫ'' തിയേറ്ററുകളിൽ പുറത്തിറങ്ങി. തീയറ്ററുകളിൽ നിന്ന് ചിത്രത്തിന് സമ്മിശ്ര പ്രതികരണമാണ് ലഭിച്ചത്. 1980 കളിലെയും 1990 കളിലും പുറത്തിറങ്ങിയ ഗുണ്ടാസംഘങ്ങളുടെ സിനിമകളെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന തരം ചിത്രം എന്ന വിമർശനം ഈ ചിത്രത്തിന് ലഭിച്ചു. എന്നാൽ പൃഥ്വിരാജിന്റെ പ്രകടനത്തിന് വ്യാപക പ്രശംസ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/khalifa-x-review-social-media-reaction-prithviraj-sukumaran-style-cant-save-this-predictable-and-flat-film-2975770-2026-08-20|title=Khalifa X review: Prithviraj's style can't save this 'predictable and flat' film|access-date=2026-08-20|last=|first=|date=2026-08-20|website=India Today|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mensxp.com/entertainment/regional/185397-khalifa-audience-review-prithviraj-sukumaran-film-cliched-below-average-thriller.html|title=Khalifa Audience Review: Prithviraj Sukumaran’s Film is a ‘Clichéd, Below-Average’ Thriller|access-date=2026-08-20|date=2026-08-20|website=MensXP|language=en-IN}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theweek.in/review/movies/2026/08/20/khalifa-malayalam-film-review.html|title=‘Khalifa’ review: A mostly dull gangster drama heavily reliant on a rousing last-minute superstar cameo to revive it|access-date=2026-08-20|website=@theweek|language=en}}&lt;/ref&gt;

== പ്ലോട്ട് ==
കോഴിക്കോട് കൊടുവള്ളിയിൽ നിന്നുള്ള അമർ അലി എന്ന നിഷ്കളങ്കനായ യുവാവ് ഒരു ടെക്സ്റ്റൈൽ കട നടത്തുകയും പിതാവ് യൂനുസ് അലി, അമ്മ നൂർജഹാൻ എന്നിവരോടൊപ്പം താമസിക്കുകയും ആമിർ ഫിസയെ വിവാഹം കഴിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.സാഹചര്യങ്ങൾ അമീറിനെ കേരളത്തിലെ സ്വർണ്ണക്കടത്ത് റാക്കറ്റിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും അദ്ദേഹം തന്റെ മുത്തച്ഛൻ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി അഥവാ ബാബയെപ്പോലെ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരനായി മാറുകയും ചെയ്യുന്നു.അദ്ദേഹം തൻ്റെ ജീവിതകഥ മാറ്റുന്നു, ബാക്കി സിനിമ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരൻ്റെ കഥ പറയുന്നു.

== കാസ്റ്റ് ==
{{Cast listing|* [[Prithviraj Sukumaran]] as Mambaraykkal Aamir Ali
* [[Neil Nitin Mukesh]] as Harris Basheer
* [[Malvika Sharma]] as Fiza Ali, Aamir's wife
* [[Shammi Thilakan]] as [[Party Secretary]] Punnavel Raghavan, Harris' ally
* [[Indrans]] as Hamsa, Younus' right-hand and Ahmed Ali's ally
* [[Renji Panicker]] as Mambaraykkal Younus Ali, Aamir's father and Ahmed Ali's son
* [[Mohini (Tamil actress)|Mohini]] as Noorjahan Ali, Aamir's mother and Younus Ali's wife
* [[Shivajith]] as Vinayakan Raghavan, Raghavan's elder son
* [[Suresh Oberoi]] as Seitraj Singh &quot;Seittuji&quot;, Ahmed Ali's old friend and Aamir's mentor
* [[Sanju Sivram]] as Samad &quot;Sami&quot;, Aamir's best friend
* [[Mahesh]] as Katt Arabi
* [[Sadiq (Indian actor)|Sadiq]]
* [[Sudheer Karamana]] as a police officer
* [[Sijoy Varghese]]
* [[Aruldoss]]
* Ranjith Velayudhan
* Pasupathi Raj as Custom Officer Veeraswami, Seittuji's old friend
* Nisthar Sait as Jail Superintendent
* James Eliya as Jail Subordinate
* Rajesh Babu as Judge
* [[John Vijay]] as [[Home Minister]] Selvam
* [[Shawar Ali]]
* Leya Mammen
* Kyraa Vasudevan as Vyshnavi Ramachandran
* Master Nafash as Rushin Ali, Aamir's son
* Shine Varghese as Sudhip, Aamir's right-hand
* Anand Manmadhan as Rahim, Aamir's ally
* Don Michael as Vivek Raghavan, Raghavan's younger son
; Guest appearances
* [[Mohanlal]] as Mambaraykkal Ahmed Ali alias &quot;Baba&quot;, Aamir's grandfather and Younus' father
* [[Tovino Thomas]] as Iver Alexander, Ahmed Ali's assasin
* [[Soubin Shahir]] as Viktor Kennedy, Ahmed Ali's right-hand}}

== ഉൽപ്പാദനം ==

=== വികസനം ===
2022 ഒക്ടോബറിൽ ടൈറ്റിൽ സഹിതം ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, വൈശാഖിന്  ടർബോ എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ സംവിധാനവും പൃഥിരാജിന് വിലായത് ബുദ്ധ, എൽ 2 എംപുരാൻ എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയവും ഉള്ളതുകൊണ്ട് ഈ ചിത്രത്തിന്റെ ചിത്രീകരണം വൈകി.&lt;ref name=&quot;THR&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporterindia.com/features/insight/prithviraj-sukumarans-khalifa-to-begin-shoot-three-years-after-first-announcement|title=Prithviraj Sukumaran's ‘Khalifa’ To Begin Shoot Three Years After First Announcement|access-date=25 July 2025|website=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt; 15 വർഷത്തിനുശേഷം പൃഥ്വിരാജും സംവിധായകൻ വൈശാഖും വീണ്ടും ഒന്നിക്കുന്നുവെന്ന പ്രത്യേകത ഈ സിനിമയ്ക്കുണ്ട്. വൈശാഖിന്റെ ആദ്യ ചിത്രമായ ''[[പോക്കിരിരാജ|പോക്കിരി രാജ]]'' (2010) ആയിരുന്നു ഇവരുടെ അവസാന സഹകരണം. 2025 ജൂലൈയിലാണ് ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി ആരംഭിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|title=Prithviraj Sukumaran-Vysakh film Khalifa begins|access-date=16 August 2026|date=16 July 2025|website=Cinema Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20250812192105/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|archive-date=12 August 2025}}&lt;/ref&gt; 2025 ഡിസംബറിൽ [[മോഹൻലാൽ]] ഒരു അതിഥി വേഷം ചെയ്യുമെന്ന് സ്ഥിരീകരിച്ചു. രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു ചലച്ചിത്ര പരമ്പരയിലെ ആദ്യ ചിത്രമായിരിക്കും ഇതെന്നും രണ്ടാം ഭാഗം മോഹൻലാലിൻ്റെ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി എന്ന കഥാപാത്രത്തെ ഒരു പൂർണ്ണമായ വേഷത്തിൽ കേന്ദ്രീകരിക്കാനും ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതാണെന്നും വെളിപ്പെടുത്തി. ഈ ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] മലയാളത്തിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dtnext.in/entertainment/cinema/neil-nitin-mukesh-makes-malayalam-debut-with-prithviraj-starrer-khalifa|title=Neil Nitin Mukesh makes Malayalam debut with Prithviraj-starrer 'Khalifa'|access-date=15 January 2026|website=[[DT Next]]}}&lt;/ref&gt;

=== ചിത്രീകരണം ===
2025 ജൂലൈയിൽ പ്രധാന ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;THR&quot; /&gt; ആദ്യ ഷെഡ്യൂൾ ലണ്ടനിൽ ചിത്രീകരിക്കുകയും ഓഗസ്റ്റിൽ പൂർത്തിയാക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/prithviraj-sukumaran-completes-shooting-for-his-portions-in-uk-schedule-of-vysakhs-khalifa/articleshow/123310163.cms|title=Prithviraj Sukumaran completes shooting for his portions in UK schedule of Vysakh's 'Khalifa'|access-date=14 August 2025|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt; [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലും ചിത്രം ചിത്രീകരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/news/prithviraj-starrer-khalifa-to-be-shot-in-dubai-nepal-kerala-c9020352|title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' to be shot in Dubai, Nepal, Kerala|access-date=18 October 2022|website=Mathrubhumi}}&lt;/ref&gt; 2026 ജനുവരി 13ന് മോഹൻലാൽ [[കൊച്ചി|കൊച്ചിയിൽ]] തൻ്റെ ഭാഗത്തിൻ്റെ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയാക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.zoomtventertainment.com/south/mohanlal-cameo-khalifa-part-1-intro-article-153448653|title=Mohanlal Finishes Filming His Cameo in Prithviraj Sukumaran's Khalifa Part One – According to Reports|access-date=14 January 2026|website=Zoom}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂൺ 22-ന് സിനിമയുടെ മുഴുവൻ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയായി. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2026/Jun/23/prithvirajs-khalifa-wraps-filming|title=Prithviraj's Khalifa wraps filming|access-date=16 August 2026|date=23 June 2026|website=Cinema Express|language=en}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂലൈ അവസാനത്തോടെ ഡബ്ബിംഗ് പൂർത്തിയായി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/mohanlal-completes-khalifa-part-1-dubbing-kavin-welcomes-twins-and-urvashi-returns-to-kannada-cinema-top-5-south-stories-of-the-day/articleshow/132744553.cms|title=Mohanlal completes 'Khalifa: Part 1' dubbing, Kavin welcomes twins, and Urvashi returns to Kannada cinema: Top 5 South stories of the day|access-date=30 July 2026|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt;

== ശബ്ദരേഖ ==
&lt;templatestyles src=&quot;Plainlist/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Infobox album
| name         = Khalifa
| type         = [[Soundtrack album]]
| artist       = [[Jakes Bejoy]]
| cover        = 
| alt          = 
| released     = 12 August 2026
| recorded     = 
| venue        = 
| studio       = *Mindscore Studio, [[Cochin]]
*Mystic's Room, [[Chennai]]
*MLounge, Cochin
*AR Musicals, [[Bengaluru]]
| genre        = [[Feature film soundtrack]]
| length       = 28:31
| language     = [[Malayalam language|Malayalam]]
| label        = [[Sony Music Entertainment|Sony Music]]
| producer     = [[Jakes Bejoy]]&lt;br /&gt;Joel Johns&lt;br /&gt;Agastya Raag
| prev_title   = [[Thudakkam]]
| prev_year    = 2026
| year         = 2026
| next_title   = [[I'm Game]]
| next_year    = 2026
| misc         = 
}}
ചിത്രത്തിൻ്റെ ഗാനങ്ങളും പശ്ചാത്തലസംഗീതവും രചിച്ചത് ജേക്സ് ബിജോയ് ആണ്, അങ്ങനെ പൃഥ്വിരാജുമായുള്ള അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പത്താമത്തെ സഹകരണമായി ഇത് അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/news/khalifa-not-just-prithviraj-lokah-composer-jakes-bejoy-also-impresses-in-banger-of-a-glimpse/9a7ad10c2a63|title=Khalifa: Not just Prithviraj, Lokah composer Jakes Bejoy also impresses in banger of a glimpse - ‘Next Rs 300 crore loading’|access-date=16 October 2025|website=OTTPlay}}&lt;/ref&gt; സിദ് ശ്രീറാമും മുഹമ്മദ് മക്ബൂൽ മൻസൂറും ചേർന്ന് ആലപിച്ച &quot;അസലയവാലെ&quot; എന്ന ആദ്യഗാനം 2026 ജൂലൈ 20ന് പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2026/Jul/21/malayalamnews2026jul20malvika-sharma-to-star-in-prithviraj-sukumaran-starrer-khalifa-first-single-on-the-way|title=Malvika Sharma to star in Prithviraj Sukumaran-starrer Khalifa; first single on the way|access-date=21 July 2026|website=The New Indian Express}}&lt;/ref&gt; 2026 ഓഗസ്റ്റ് 12-ന് മുഴുവൻ ആൽബവും പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://open.spotify.com/album/5gYZ5RbAYv3N6Xrdf9NQOs?si=YqV4XYKURTevmMXDaRfwWA&amp;utm_source=copy-link&amp;sci=spotify%3Acard-config%3A7eRqxC1UsNTIJcfRLhvQ6Y|title=Khalifa (Original Motion Picture Soundtrack)|access-date=12 August 2026|publisher=Spotify}}&lt;/ref&gt;{{Track listing
| headline      = Track listing
| extra_column  = Singer(s)
| total_length  = 33:13
| title1        = Asalayavale
| length1       = 5:00
| lyrics1       = [[Muthu]]
| extra1        = [[Sid Sriram]], [[Mohammed Maqbool Mansoor]]
| title2        = Mathara
| length2       = 4:12
| lyrics2       = Muthu
| extra2        = [[Jakes Bejoy]], [[Shreya Ghoshal]], K.C. Balasarangan, Mohammed Maqbool Mansoor
| title3        = Bhranthayal
| length3       = 4:51
| lyrics3       = Unmesh Unnikrishnan
| extra3        = Jubair Salim, K.S. Harisankar
| title4        = Kissayariyathe
| length4       = 4:18
| lyrics4       = [[Rafeeq Ahamed]]
| extra4        = Anila Rajeev, K.C. Balasarangan
| title5        = Salamathali
| length5       = 2:45
| lyrics5       = Muthu
| extra5        = Akhil J. Chand, Mohammed Maqbool Mansoor
| title6        = The Bloodline
| length6       = 2:23
| lyrics6       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra6        = Jakes Bejoy, JOKER390P, [[chorus (song)|chorus]]
| title7        = Asalayavale (V2)
| length7       = 5:02
| lyrics7       = Muthu
| extra7        = Hanan Shah, Fathima Jabbar, Mohammed Maqbool Mansoor
| title8        = The Bloodline
| length8       = 2:52
| lyrics8       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra8        = Jakes Bejoy, JOKER360P, [[chorus (song)|chorus]]
| title9        = Rise of Ali
| length9       = 2:30
| lyrics9       = Mu.Ri
| extra9        = Joel James, JOKER360P, chorus
}}

== റിലീസ് ==

=== തീയറ്റർ റിലീസ്. ===
2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് [[മലയാളം]], [[തമിഴ്]], [[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുങ്ക്]], [[ഹിന്ദി]] ഭാഷകൾക്കൊപ്പം ലോകമെമ്പാടും റിലീസ് ചെയ്ത ''ഖലീഫ'' മലയാള ചിത്രമായ ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റുിന് എതിരായാണ് പുറത്തിറങ്ങിയത്.&lt;ref name=&quot;TH&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/prithviraj-sukumaran-wraps-shooting-of-khalifa-film-to-release-worldwide-on-august-20-2026-article-13956002.html|title=Prithviraj Sukumaran wraps shooting of Khalifa; Film to release worldwide on August 20, 2026|last=Gavankar|first=Vaishnavi|date=22 June 2026|website=MoneyControl}}&lt;/ref&gt;

== സ്വീകരണം ==

=== വിമർശനാത്മക പ്രതികരണം ===
''ഖലീഫ''യ്ക്ക് നിരൂപകരിൽ നിന്ന് സമ്മിശ്രവും പ്രതികൂലവുമായ അവലോകനങ്ങൾ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.m9.news/tamil-movie-news/khalifa-mixed-reviews-box-office-risk/|title=Khalifa: Prithviraj Sukumaran’s 3rd Disaster in a Row?|access-date=2026-08-20|last=Jhansi|date=2026-08-20|website=M9.news|language=en-US}}&lt;/ref&gt; ദി ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസിലെ ആനന്ദു സുരേഷ് ചിത്രത്തിന് 2/5 റേറ്റിംഗ് നൽകി, ആഴമില്ലാത്ത തിരക്കഥയുള്ള ഒരു ഉപരിതല നാടകമായി ചിത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിച്ചു, എന്നിരുന്നാലും അദ്ദേഹം ചിത്രത്തിന്റെ സ്റ്റണ്ടുകളെയും ദൃശ്യങ്ങളെയും പ്രശംസിച്ചു. &quot;ഉദ്ദേശിച്ച വൈകാരികമായ ആകർഷണമോ പ്രതീക്ഷിച്ച ആവേശമോ&quot; ഇല്ലാത്ത ഒരു പഴയ കള്ളക്കടത്ത് നാടകമാണ് ചിത്രമെന്ന് ദി ഹിന്ദുവിലെ എസ്. ആർ. പ്രവീൺ വിശേഷിപ്പിച്ചു.  ചിത്രത്തിൻറെ വിഷ്വലുകൾ, ആക്ഷൻ കൊറിയോഗ്രാഫി, പശ്ചാത്തലസംഗീതം എന്നിവയെ പ്രശംസിച്ചുവെങ്കിലും ഈ ചിത്രത്തെ &quot;പ്രവചനാതീതമായ ഒരു കഥ&quot; എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുകയും അത് ഒരു ഹൈ നൽകാൻ പാടുപെടുകയും ചെയ്തതായി ഈസ്റ്റേൺ ഐയുടെ ഗായത്രി കല്ലൂക്കാരൻ വിശേഷിപ്പിച്ചു.

== രണ്ടാംഭാഗം ==
[[പൃഥ്വിരാജ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]] പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള പരമ്പരയുടെ രണ്ടാം ഭാഗം ഖലീഫഃ ദി ലെഗസി എന്ന പേരിൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു, അതിൽ ആദ്യ ഭാഗത്തിലെ അവരുടെ വേഷങ്ങൾ ആവർത്തിക്കും.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/en/cinema/cine-news/makers-of-khalifa-announces-sequel-1794305|title=After ‘Khalifa’, comes ‘Khalifa II: The Legacy’; makers announce Part 2|access-date=20 August 2026|website=[[Kerala Kaumudi]]}}&lt;/ref&gt;

== കുറിപ്പുകൾ ==
{{Notelist}}

== പരാമർശങ്ങൾ ==

== ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ ==

* {{IMDb title|22797990}}
{{Prithviraj Sukumaran}}
[[വർഗ്ഗം:Articles with hAudio microformats]]</text>
      <sha1>exyotw0l2vpv6jnhs84yaqd6zx826mc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660905</id>
      <parentid>4660904</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T02:43:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>ലേഖനം നന്നാക്കാനുള്ള ചെറുതിരുത്തലുകൾ</comment>
      <origin>4660905</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23556" sha1="ga12lsj6qx889or45tpakmonax5nbt8" xml:space="preserve">
{{Infobox film
| name           = Khalifa
| image          = Khalifa film 2026 poster.jpg
| caption        = Theatrical release poster
| director       = [[Vysakh]]
| producer       = Jinu V. Abraham&lt;br /&gt;Suraj Kumar
| writer         = Jinu V. Abraham
| starring       = [[Prithviraj Sukumaran]]&lt;br /&gt;[[Neil Nitin Mukesh]]&lt;br /&gt;[[Malvika Sharma]]&lt;br /&gt;[[Shammi Thilakan]]&lt;br /&gt;[[Indrans]]
| music          = [[Jakes Bejoy]]
| cinematography = [[Jomon T. John]]
| editing        = [[Chaman Chacko]]
| studio         = Jiinu Abraham Innovations
| distributor    = [[Aashirvad Cinemas|Aashirvad Release]] (Kerala)&lt;br /&gt;Jiinu Abraham Innovations (Overseas)
| released       = {{Film date|2026|08|20|df=y}}
| runtime        = 159 minutes&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=14 August 2026 |title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' cleared for release with U/A certificate |url=https://ianslive.in/prithviraj-starrer-khalifa-cleared-for-release-with-ua-certificate--20260814134749 |work=IANS Live}}&lt;/ref&gt;
| country        = India
| language       = Malayalam
}}2026 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാള ആക്ഷൻ ത്രില്ലർ ചിത്രമാണ് '''ഖലീഫഃ ദി റൂളർ'''. [[വൈശാഖ്|വൈശാഖാണ്]] ഈ ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തത്.  ജിനു വി. എബ്രഹാം തിരക്കഥയെഴുതിയ ഈ ചിത്രം ജിനു വി. എബ്രഹാമും സൂരജ് കുമാറും ചേർന്നാണ് നിർമ്മിച്ചത്. {{Efn|With the tagline '''''Vengeance will be written in Gold'''''.&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=16 October 2025 |title=Khalifa Glimpse: Prithviraj Sukumaran plays a gang boss in first glimpse of Vyshakh’s slick action epic |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/khalifa-glimpse-prithviraj-sukumaran-plays-a-gang-boss-in-first-glimpse-of-vyshakhs-slick-action-epic-10310137/ |website=The Indian Express}}&lt;/ref&gt;}}&lt;ref name=&quot;TH&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/khalifa-prithviraj-sukumarans-action-thriller-to-release-on-this-date/article71276302.ece|title=‘Khalifa’: Prithviraj Sukumaran’s action thriller to release on this date|access-date=28 July 2026|website=The Hindu}}&lt;/ref&gt; രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു പരമ്പരയുടെ ആദ്യ ഭാഗമായി ഉദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ള ഈ ചിത്രത്തിൽ [[പൃഥ്വിരാജ്|പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] പ്രധാന കഥാപാത്രമായി അഭിനയിക്കുന്നു, [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]], [[മാളവിക ശർമ്മ]], [[ഷമ്മി തിലകൻ]], [[ഇന്ദ്രൻസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]] എന്നിവർ അതിഥി വേഷങ്ങളിൽ എത്തുന്നു.

പ്രധാന ചിത്രീകരണം 2025 ജൂലൈയിൽ ആരംഭിച്ച് 2026 ജൂണിൽ അവസാനിച്ചു. [[കേരളം]], [[ലണ്ടൻ]], [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു ചിത്രീകരണം. [[ജോമോൻ ടി. ജോൺ]], [[ചമൻ ചാക്കോ]], ജേക്സ് ബിജോയ്, യാനിക് ബെൻ, ചേതൻ ഡിസൂസ, സാൻഡി എന്നിവർ യഥാക്രമം ചിത്രത്തിൻ്റെ ഛായാഗ്രഹണം, എഡിറ്റിംഗ്, സംഗീതം, ആക്ഷൻ, നൃത്തസംവിധാനം എന്നിവ നിർവഹിക്കുന്നു.

2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് ''ഖലീഫ'' തിയേറ്ററുകളിൽ പുറത്തിറങ്ങി. തീയറ്ററുകളിൽ നിന്ന് ചിത്രത്തിന് സമ്മിശ്ര പ്രതികരണമാണ് ലഭിച്ചത്. 1980 കളിലെയും 1990 കളിലും പുറത്തിറങ്ങിയ ഗുണ്ടാസംഘങ്ങളുടെ സിനിമകളെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന തരം ചിത്രം എന്ന വിമർശനം ഈ ചിത്രത്തിന് ലഭിച്ചു. എന്നാൽ പൃഥ്വിരാജിന്റെ പ്രകടനത്തിന് വ്യാപക പ്രശംസ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/khalifa-x-review-social-media-reaction-prithviraj-sukumaran-style-cant-save-this-predictable-and-flat-film-2975770-2026-08-20|title=Khalifa X review: Prithviraj's style can't save this 'predictable and flat' film|access-date=2026-08-20|last=|first=|date=2026-08-20|website=India Today|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mensxp.com/entertainment/regional/185397-khalifa-audience-review-prithviraj-sukumaran-film-cliched-below-average-thriller.html|title=Khalifa Audience Review: Prithviraj Sukumaran’s Film is a ‘Clichéd, Below-Average’ Thriller|access-date=2026-08-20|date=2026-08-20|website=MensXP|language=en-IN}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theweek.in/review/movies/2026/08/20/khalifa-malayalam-film-review.html|title=‘Khalifa’ review: A mostly dull gangster drama heavily reliant on a rousing last-minute superstar cameo to revive it|access-date=2026-08-20|website=@theweek|language=en}}&lt;/ref&gt;

== കഥാസാരം ==
കോഴിക്കോട് കൊടുവള്ളിയിൽ നിന്നുള്ള അമർ അലി എന്ന നിഷ്കളങ്കനായ യുവാവ് ഒരു ടെക്സ്റ്റൈൽ കട നടത്തുകയും പിതാവ് യൂനുസ് അലി, അമ്മ നൂർജഹാൻ എന്നിവരോടൊപ്പം താമസിക്കുകയും ആമിർ ഫിസയെ വിവാഹം കഴിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.സാഹചര്യങ്ങൾ അമീറിനെ കേരളത്തിലെ സ്വർണ്ണക്കടത്ത് റാക്കറ്റിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും അദ്ദേഹം തന്റെ മുത്തച്ഛൻ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി അഥവാ ബാബയെപ്പോലെ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരനായി മാറുകയും ചെയ്യുന്നു.അദ്ദേഹം തൻ്റെ ജീവിതകഥ മാറ്റുന്നു, ബാക്കി സിനിമ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരൻ്റെ കഥ പറയുന്നു.

== അഭിനേതാക്കൾ ==
{{Cast listing|* [[Prithviraj Sukumaran]] as Mambaraykkal Aamir Ali
* [[Neil Nitin Mukesh]] as Harris Basheer
* [[Malvika Sharma]] as Fiza Ali, Aamir's wife
* [[Shammi Thilakan]] as [[Party Secretary]] Punnavel Raghavan, Harris' ally
* [[Indrans]] as Hamsa, Younus' right-hand and Ahmed Ali's ally
* [[Renji Panicker]] as Mambaraykkal Younus Ali, Aamir's father and Ahmed Ali's son
* [[Mohini (Tamil actress)|Mohini]] as Noorjahan Ali, Aamir's mother and Younus Ali's wife
* [[Shivajith]] as Vinayakan Raghavan, Raghavan's elder son
* [[Suresh Oberoi]] as Seitraj Singh &quot;Seittuji&quot;, Ahmed Ali's old friend and Aamir's mentor
* [[Sanju Sivram]] as Samad &quot;Sami&quot;, Aamir's best friend
* [[Mahesh]] as Katt Arabi
* [[Sadiq (Indian actor)|Sadiq]]
* [[Sudheer Karamana]] as a police officer
* [[Sijoy Varghese]]
* [[Aruldoss]]
* Ranjith Velayudhan
* Pasupathi Raj as Custom Officer Veeraswami, Seittuji's old friend
* Nisthar Sait as Jail Superintendent
* James Eliya as Jail Subordinate
* Rajesh Babu as Judge
* [[John Vijay]] as [[Home Minister]] Selvam
* [[Shawar Ali]]
* Leya Mammen
* Kyraa Vasudevan as Vyshnavi Ramachandran
* Master Nafash as Rushin Ali, Aamir's son
* Shine Varghese as Sudhip, Aamir's right-hand
* Anand Manmadhan as Rahim, Aamir's ally
* Don Michael as Vivek Raghavan, Raghavan's younger son
; Guest appearances
* [[Mohanlal]] as Mambaraykkal Ahmed Ali alias &quot;Baba&quot;, Aamir's grandfather and Younus' father
* [[Tovino Thomas]] as Iver Alexander, Ahmed Ali's assasin
* [[Soubin Shahir]] as Viktor Kennedy, Ahmed Ali's right-hand}}

== നിർമ്മാണം ==

=== വികസനം ===
2022 ഒക്ടോബറിൽ ടൈറ്റിൽ സഹിതം ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, വൈശാഖിന്  ടർബോ എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ സംവിധാനവും പൃഥിരാജിന് വിലായത് ബുദ്ധ, എൽ 2 എംപുരാൻ എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയവും ഉള്ളതുകൊണ്ട് ഈ ചിത്രത്തിന്റെ ചിത്രീകരണം വൈകി.&lt;ref name=&quot;THR&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporterindia.com/features/insight/prithviraj-sukumarans-khalifa-to-begin-shoot-three-years-after-first-announcement|title=Prithviraj Sukumaran's ‘Khalifa’ To Begin Shoot Three Years After First Announcement|access-date=25 July 2025|website=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt; 15 വർഷത്തിനുശേഷം പൃഥ്വിരാജും സംവിധായകൻ വൈശാഖും വീണ്ടും ഒന്നിക്കുന്നുവെന്ന പ്രത്യേകത ഈ സിനിമയ്ക്കുണ്ട്. വൈശാഖിന്റെ ആദ്യ ചിത്രമായ ''[[പോക്കിരിരാജ|പോക്കിരി രാജ]]'' (2010) ആയിരുന്നു ഇവരുടെ അവസാന സഹകരണം. 2025 ജൂലൈയിലാണ് ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി ആരംഭിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|title=Prithviraj Sukumaran-Vysakh film Khalifa begins|access-date=16 August 2026|date=16 July 2025|website=Cinema Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20250812192105/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|archive-date=12 August 2025}}&lt;/ref&gt; 2025 ഡിസംബറിൽ [[മോഹൻലാൽ]] ഒരു അതിഥി വേഷം ചെയ്യുമെന്ന് സ്ഥിരീകരിച്ചു. രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു ചലച്ചിത്ര പരമ്പരയിലെ ആദ്യ ചിത്രമായിരിക്കും ഇതെന്നും രണ്ടാം ഭാഗം മോഹൻലാലിൻ്റെ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി എന്ന കഥാപാത്രത്തെ ഒരു പൂർണ്ണമായ വേഷത്തിൽ കേന്ദ്രീകരിക്കാനും ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതാണെന്നും വെളിപ്പെടുത്തി. ഈ ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] മലയാളത്തിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dtnext.in/entertainment/cinema/neil-nitin-mukesh-makes-malayalam-debut-with-prithviraj-starrer-khalifa|title=Neil Nitin Mukesh makes Malayalam debut with Prithviraj-starrer 'Khalifa'|access-date=15 January 2026|website=[[DT Next]]}}&lt;/ref&gt;

=== ചിത്രീകരണം ===
2025 ജൂലൈയിൽ പ്രധാന ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;THR&quot; /&gt; ആദ്യ ഷെഡ്യൂൾ ലണ്ടനിൽ ചിത്രീകരിക്കുകയും ഓഗസ്റ്റിൽ പൂർത്തിയാക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/prithviraj-sukumaran-completes-shooting-for-his-portions-in-uk-schedule-of-vysakhs-khalifa/articleshow/123310163.cms|title=Prithviraj Sukumaran completes shooting for his portions in UK schedule of Vysakh's 'Khalifa'|access-date=14 August 2025|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt; [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലും ചിത്രം ചിത്രീകരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/news/prithviraj-starrer-khalifa-to-be-shot-in-dubai-nepal-kerala-c9020352|title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' to be shot in Dubai, Nepal, Kerala|access-date=18 October 2022|website=Mathrubhumi}}&lt;/ref&gt; 2026 ജനുവരി 13ന് മോഹൻലാൽ [[കൊച്ചി|കൊച്ചിയിൽ]] തൻ്റെ ഭാഗത്തിൻ്റെ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയാക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.zoomtventertainment.com/south/mohanlal-cameo-khalifa-part-1-intro-article-153448653|title=Mohanlal Finishes Filming His Cameo in Prithviraj Sukumaran's Khalifa Part One – According to Reports|access-date=14 January 2026|website=Zoom}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂൺ 22-ന് സിനിമയുടെ മുഴുവൻ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയായി. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2026/Jun/23/prithvirajs-khalifa-wraps-filming|title=Prithviraj's Khalifa wraps filming|access-date=16 August 2026|date=23 June 2026|website=Cinema Express|language=en}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂലൈ അവസാനത്തോടെ ഡബ്ബിംഗ് പൂർത്തിയായി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/mohanlal-completes-khalifa-part-1-dubbing-kavin-welcomes-twins-and-urvashi-returns-to-kannada-cinema-top-5-south-stories-of-the-day/articleshow/132744553.cms|title=Mohanlal completes 'Khalifa: Part 1' dubbing, Kavin welcomes twins, and Urvashi returns to Kannada cinema: Top 5 South stories of the day|access-date=30 July 2026|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt;

== ശബ്ദരേഖ ==
&lt;templatestyles src=&quot;Plainlist/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Infobox album
| name         = Khalifa
| type         = [[Soundtrack album]]
| artist       = [[Jakes Bejoy]]
| cover        = 
| alt          = 
| released     = 12 August 2026
| recorded     = 
| venue        = 
| studio       = *Mindscore Studio, [[Cochin]]
*Mystic's Room, [[Chennai]]
*MLounge, Cochin
*AR Musicals, [[Bengaluru]]
| genre        = [[Feature film soundtrack]]
| length       = 28:31
| language     = [[Malayalam language|Malayalam]]
| label        = [[Sony Music Entertainment|Sony Music]]
| producer     = [[Jakes Bejoy]]&lt;br /&gt;Joel Johns&lt;br /&gt;Agastya Raag
| prev_title   = [[Thudakkam]]
| prev_year    = 2026
| year         = 2026
| next_title   = [[I'm Game]]
| next_year    = 2026
| misc         = 
}}
ചിത്രത്തിൻ്റെ ഗാനങ്ങളും പശ്ചാത്തലസംഗീതവും രചിച്ചത് ജേക്സ് ബിജോയ് ആണ്, അങ്ങനെ പൃഥ്വിരാജുമായുള്ള അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പത്താമത്തെ സഹകരണമായി ഇത് അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/news/khalifa-not-just-prithviraj-lokah-composer-jakes-bejoy-also-impresses-in-banger-of-a-glimpse/9a7ad10c2a63|title=Khalifa: Not just Prithviraj, Lokah composer Jakes Bejoy also impresses in banger of a glimpse - ‘Next Rs 300 crore loading’|access-date=16 October 2025|website=OTTPlay}}&lt;/ref&gt; സിദ് ശ്രീറാമും മുഹമ്മദ് മക്ബൂൽ മൻസൂറും ചേർന്ന് ആലപിച്ച &quot;അസലയവാലെ&quot; എന്ന ആദ്യഗാനം 2026 ജൂലൈ 20ന് പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2026/Jul/21/malayalamnews2026jul20malvika-sharma-to-star-in-prithviraj-sukumaran-starrer-khalifa-first-single-on-the-way|title=Malvika Sharma to star in Prithviraj Sukumaran-starrer Khalifa; first single on the way|access-date=21 July 2026|website=The New Indian Express}}&lt;/ref&gt; 2026 ഓഗസ്റ്റ് 12-ന് മുഴുവൻ ആൽബവും പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://open.spotify.com/album/5gYZ5RbAYv3N6Xrdf9NQOs?si=YqV4XYKURTevmMXDaRfwWA&amp;utm_source=copy-link&amp;sci=spotify%3Acard-config%3A7eRqxC1UsNTIJcfRLhvQ6Y|title=Khalifa (Original Motion Picture Soundtrack)|access-date=12 August 2026|publisher=Spotify}}&lt;/ref&gt;{{Track listing
| headline      = Track listing
| extra_column  = Singer(s)
| total_length  = 33:13
| title1        = Asalayavale
| length1       = 5:00
| lyrics1       = [[Muthu]]
| extra1        = [[Sid Sriram]], [[Mohammed Maqbool Mansoor]]
| title2        = Mathara
| length2       = 4:12
| lyrics2       = Muthu
| extra2        = [[Jakes Bejoy]], [[Shreya Ghoshal]], K.C. Balasarangan, Mohammed Maqbool Mansoor
| title3        = Bhranthayal
| length3       = 4:51
| lyrics3       = Unmesh Unnikrishnan
| extra3        = Jubair Salim, K.S. Harisankar
| title4        = Kissayariyathe
| length4       = 4:18
| lyrics4       = [[Rafeeq Ahamed]]
| extra4        = Anila Rajeev, K.C. Balasarangan
| title5        = Salamathali
| length5       = 2:45
| lyrics5       = Muthu
| extra5        = Akhil J. Chand, Mohammed Maqbool Mansoor
| title6        = The Bloodline
| length6       = 2:23
| lyrics6       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra6        = Jakes Bejoy, JOKER390P, [[chorus (song)|chorus]]
| title7        = Asalayavale (V2)
| length7       = 5:02
| lyrics7       = Muthu
| extra7        = Hanan Shah, Fathima Jabbar, Mohammed Maqbool Mansoor
| title8        = The Bloodline
| length8       = 2:52
| lyrics8       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra8        = Jakes Bejoy, JOKER360P, [[chorus (song)|chorus]]
| title9        = Rise of Ali
| length9       = 2:30
| lyrics9       = Mu.Ri
| extra9        = Joel James, JOKER360P, chorus
}}

== റിലീസ് ==

=== തീയറ്റർ റിലീസ്. ===
2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് [[മലയാളം]], [[തമിഴ്]], [[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുങ്ക്]], [[ഹിന്ദി]] ഭാഷകൾക്കൊപ്പം ലോകമെമ്പാടും റിലീസ് ചെയ്ത ''ഖലീഫ'' മലയാള ചിത്രമായ ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റുിന് എതിരായാണ് പുറത്തിറങ്ങിയത്.&lt;ref name=&quot;TH&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/prithviraj-sukumaran-wraps-shooting-of-khalifa-film-to-release-worldwide-on-august-20-2026-article-13956002.html|title=Prithviraj Sukumaran wraps shooting of Khalifa; Film to release worldwide on August 20, 2026|last=Gavankar|first=Vaishnavi|date=22 June 2026|website=MoneyControl}}&lt;/ref&gt;

== സ്വീകരണം ==

=== വിമർശനാത്മക പ്രതികരണം ===
''ഖലീഫ''യ്ക്ക് നിരൂപകരിൽ നിന്ന് സമ്മിശ്രവും പ്രതികൂലവുമായ അവലോകനങ്ങൾ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.m9.news/tamil-movie-news/khalifa-mixed-reviews-box-office-risk/|title=Khalifa: Prithviraj Sukumaran’s 3rd Disaster in a Row?|access-date=2026-08-20|last=Jhansi|date=2026-08-20|website=M9.news|language=en-US}}&lt;/ref&gt; ദി ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസിലെ ആനന്ദു സുരേഷ് ചിത്രത്തിന് 2/5 റേറ്റിംഗ് നൽകി, ആഴമില്ലാത്ത തിരക്കഥയുള്ള ഒരു ഉപരിതല നാടകമായി ചിത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിച്ചു, എന്നിരുന്നാലും അദ്ദേഹം ചിത്രത്തിന്റെ സ്റ്റണ്ടുകളെയും ദൃശ്യങ്ങളെയും പ്രശംസിച്ചു. &quot;ഉദ്ദേശിച്ച വൈകാരികമായ ആകർഷണമോ പ്രതീക്ഷിച്ച ആവേശമോ&quot; ഇല്ലാത്ത ഒരു പഴയ കള്ളക്കടത്ത് നാടകമാണ് ചിത്രമെന്ന് ദി ഹിന്ദുവിലെ എസ്. ആർ. പ്രവീൺ വിശേഷിപ്പിച്ചു.  ചിത്രത്തിൻറെ വിഷ്വലുകൾ, ആക്ഷൻ കൊറിയോഗ്രാഫി, പശ്ചാത്തലസംഗീതം എന്നിവയെ പ്രശംസിച്ചുവെങ്കിലും ഈ ചിത്രത്തെ &quot;പ്രവചനാതീതമായ ഒരു കഥ&quot; എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുകയും അത് ഒരു ഹൈ നൽകാൻ പാടുപെടുകയും ചെയ്തതായി ഈസ്റ്റേൺ ഐയുടെ ഗായത്രി കല്ലൂക്കാരൻ വിശേഷിപ്പിച്ചു.

== രണ്ടാംഭാഗം ==
[[പൃഥ്വിരാജ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]] പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള പരമ്പരയുടെ രണ്ടാം ഭാഗം ഖലീഫഃ ദി ലെഗസി എന്ന പേരിൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു, അതിൽ ആദ്യ ഭാഗത്തിലെ അവരുടെ വേഷങ്ങൾ ആവർത്തിക്കും.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/en/cinema/cine-news/makers-of-khalifa-announces-sequel-1794305|title=After ‘Khalifa’, comes ‘Khalifa II: The Legacy’; makers announce Part 2|access-date=20 August 2026|website=[[Kerala Kaumudi]]}}&lt;/ref&gt;

== കുറിപ്പുകൾ ==
{{Notelist}}

== അവലംബങ്ങൾ ==

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==

* {{IMDb title|22797990}}
{{Prithviraj Sukumaran}}
[[വർഗ്ഗം:Articles with hAudio microformats]]</text>
      <sha1>ga12lsj6qx889or45tpakmonax5nbt8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660908</id>
      <parentid>4660905</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T02:46:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>/* അഭിനേതാക്കൾ */</comment>
      <origin>4660908</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23625" sha1="gcx1tmp3xono0qmhfqwdesyspsukes5" xml:space="preserve">
{{Infobox film
| name           = Khalifa
| image          = Khalifa film 2026 poster.jpg
| caption        = Theatrical release poster
| director       = [[Vysakh]]
| producer       = Jinu V. Abraham&lt;br /&gt;Suraj Kumar
| writer         = Jinu V. Abraham
| starring       = [[Prithviraj Sukumaran]]&lt;br /&gt;[[Neil Nitin Mukesh]]&lt;br /&gt;[[Malvika Sharma]]&lt;br /&gt;[[Shammi Thilakan]]&lt;br /&gt;[[Indrans]]
| music          = [[Jakes Bejoy]]
| cinematography = [[Jomon T. John]]
| editing        = [[Chaman Chacko]]
| studio         = Jiinu Abraham Innovations
| distributor    = [[Aashirvad Cinemas|Aashirvad Release]] (Kerala)&lt;br /&gt;Jiinu Abraham Innovations (Overseas)
| released       = {{Film date|2026|08|20|df=y}}
| runtime        = 159 minutes&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=14 August 2026 |title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' cleared for release with U/A certificate |url=https://ianslive.in/prithviraj-starrer-khalifa-cleared-for-release-with-ua-certificate--20260814134749 |work=IANS Live}}&lt;/ref&gt;
| country        = India
| language       = Malayalam
}}2026 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാള ആക്ഷൻ ത്രില്ലർ ചിത്രമാണ് '''ഖലീഫഃ ദി റൂളർ'''. [[വൈശാഖ്|വൈശാഖാണ്]] ഈ ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തത്.  ജിനു വി. എബ്രഹാം തിരക്കഥയെഴുതിയ ഈ ചിത്രം ജിനു വി. എബ്രഹാമും സൂരജ് കുമാറും ചേർന്നാണ് നിർമ്മിച്ചത്. {{Efn|With the tagline '''''Vengeance will be written in Gold'''''.&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=16 October 2025 |title=Khalifa Glimpse: Prithviraj Sukumaran plays a gang boss in first glimpse of Vyshakh’s slick action epic |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/khalifa-glimpse-prithviraj-sukumaran-plays-a-gang-boss-in-first-glimpse-of-vyshakhs-slick-action-epic-10310137/ |website=The Indian Express}}&lt;/ref&gt;}}&lt;ref name=&quot;TH&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/khalifa-prithviraj-sukumarans-action-thriller-to-release-on-this-date/article71276302.ece|title=‘Khalifa’: Prithviraj Sukumaran’s action thriller to release on this date|access-date=28 July 2026|website=The Hindu}}&lt;/ref&gt; രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു പരമ്പരയുടെ ആദ്യ ഭാഗമായി ഉദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ള ഈ ചിത്രത്തിൽ [[പൃഥ്വിരാജ്|പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] പ്രധാന കഥാപാത്രമായി അഭിനയിക്കുന്നു, [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]], [[മാളവിക ശർമ്മ]], [[ഷമ്മി തിലകൻ]], [[ഇന്ദ്രൻസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]] എന്നിവർ അതിഥി വേഷങ്ങളിൽ എത്തുന്നു.

പ്രധാന ചിത്രീകരണം 2025 ജൂലൈയിൽ ആരംഭിച്ച് 2026 ജൂണിൽ അവസാനിച്ചു. [[കേരളം]], [[ലണ്ടൻ]], [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു ചിത്രീകരണം. [[ജോമോൻ ടി. ജോൺ]], [[ചമൻ ചാക്കോ]], ജേക്സ് ബിജോയ്, യാനിക് ബെൻ, ചേതൻ ഡിസൂസ, സാൻഡി എന്നിവർ യഥാക്രമം ചിത്രത്തിൻ്റെ ഛായാഗ്രഹണം, എഡിറ്റിംഗ്, സംഗീതം, ആക്ഷൻ, നൃത്തസംവിധാനം എന്നിവ നിർവഹിക്കുന്നു.

2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് ''ഖലീഫ'' തിയേറ്ററുകളിൽ പുറത്തിറങ്ങി. തീയറ്ററുകളിൽ നിന്ന് ചിത്രത്തിന് സമ്മിശ്ര പ്രതികരണമാണ് ലഭിച്ചത്. 1980 കളിലെയും 1990 കളിലും പുറത്തിറങ്ങിയ ഗുണ്ടാസംഘങ്ങളുടെ സിനിമകളെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന തരം ചിത്രം എന്ന വിമർശനം ഈ ചിത്രത്തിന് ലഭിച്ചു. എന്നാൽ പൃഥ്വിരാജിന്റെ പ്രകടനത്തിന് വ്യാപക പ്രശംസ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/khalifa-x-review-social-media-reaction-prithviraj-sukumaran-style-cant-save-this-predictable-and-flat-film-2975770-2026-08-20|title=Khalifa X review: Prithviraj's style can't save this 'predictable and flat' film|access-date=2026-08-20|last=|first=|date=2026-08-20|website=India Today|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mensxp.com/entertainment/regional/185397-khalifa-audience-review-prithviraj-sukumaran-film-cliched-below-average-thriller.html|title=Khalifa Audience Review: Prithviraj Sukumaran’s Film is a ‘Clichéd, Below-Average’ Thriller|access-date=2026-08-20|date=2026-08-20|website=MensXP|language=en-IN}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theweek.in/review/movies/2026/08/20/khalifa-malayalam-film-review.html|title=‘Khalifa’ review: A mostly dull gangster drama heavily reliant on a rousing last-minute superstar cameo to revive it|access-date=2026-08-20|website=@theweek|language=en}}&lt;/ref&gt;

== കഥാസാരം ==
കോഴിക്കോട് കൊടുവള്ളിയിൽ നിന്നുള്ള അമർ അലി എന്ന നിഷ്കളങ്കനായ യുവാവ് ഒരു ടെക്സ്റ്റൈൽ കട നടത്തുകയും പിതാവ് യൂനുസ് അലി, അമ്മ നൂർജഹാൻ എന്നിവരോടൊപ്പം താമസിക്കുകയും ആമിർ ഫിസയെ വിവാഹം കഴിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.സാഹചര്യങ്ങൾ അമീറിനെ കേരളത്തിലെ സ്വർണ്ണക്കടത്ത് റാക്കറ്റിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും അദ്ദേഹം തന്റെ മുത്തച്ഛൻ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി അഥവാ ബാബയെപ്പോലെ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരനായി മാറുകയും ചെയ്യുന്നു.അദ്ദേഹം തൻ്റെ ജീവിതകഥ മാറ്റുന്നു, ബാക്കി സിനിമ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരൻ്റെ കഥ പറയുന്നു.

== അഭിനേതാക്കൾ ==
{{Cast listing|
* [[പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ ആമിർ അലി
* [[Neil Nitin Mukesh]] as Harris Basheer
* [[Malvika Sharma]] as Fiza Ali, Aamir's wife
* [[Shammi Thilakan]] as [[Party Secretary]] Punnavel Raghavan, Harris' ally
* [[Indrans]] as Hamsa, Younus' right-hand and Ahmed Ali's ally
* [[Renji Panicker]] as Mambaraykkal Younus Ali, Aamir's father and Ahmed Ali's son
* [[Mohini (Tamil actress)|Mohini]] as Noorjahan Ali, Aamir's mother and Younus Ali's wife
* [[Shivajith]] as Vinayakan Raghavan, Raghavan's elder son
* [[Suresh Oberoi]] as Seitraj Singh &quot;Seittuji&quot;, Ahmed Ali's old friend and Aamir's mentor
* [[Sanju Sivram]] as Samad &quot;Sami&quot;, Aamir's best friend
* [[Mahesh]] as Katt Arabi
* [[Sadiq (Indian actor)|Sadiq]]
* [[Sudheer Karamana]] as a police officer
* [[Sijoy Varghese]]
* [[Aruldoss]]
* Ranjith Velayudhan
* Pasupathi Raj as Custom Officer Veeraswami, Seittuji's old friend
* Nisthar Sait as Jail Superintendent
* James Eliya as Jail Subordinate
* Rajesh Babu as Judge
* [[John Vijay]] as [[Home Minister]] Selvam
* [[Shawar Ali]]
* Leya Mammen
* Kyraa Vasudevan as Vyshnavi Ramachandran
* Master Nafash as Rushin Ali, Aamir's son
* Shine Varghese as Sudhip, Aamir's right-hand
* Anand Manmadhan as Rahim, Aamir's ally
* Don Michael as Vivek Raghavan, Raghavan's younger son
; Guest appearances
* [[Mohanlal]] as Mambaraykkal Ahmed Ali alias &quot;Baba&quot;, Aamir's grandfather and Younus' father
* [[Tovino Thomas]] as Iver Alexander, Ahmed Ali's assasin
* [[Soubin Shahir]] as Viktor Kennedy, Ahmed Ali's right-hand}}

== നിർമ്മാണം ==

=== വികസനം ===
2022 ഒക്ടോബറിൽ ടൈറ്റിൽ സഹിതം ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, വൈശാഖിന്  ടർബോ എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ സംവിധാനവും പൃഥിരാജിന് വിലായത് ബുദ്ധ, എൽ 2 എംപുരാൻ എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയവും ഉള്ളതുകൊണ്ട് ഈ ചിത്രത്തിന്റെ ചിത്രീകരണം വൈകി.&lt;ref name=&quot;THR&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporterindia.com/features/insight/prithviraj-sukumarans-khalifa-to-begin-shoot-three-years-after-first-announcement|title=Prithviraj Sukumaran's ‘Khalifa’ To Begin Shoot Three Years After First Announcement|access-date=25 July 2025|website=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt; 15 വർഷത്തിനുശേഷം പൃഥ്വിരാജും സംവിധായകൻ വൈശാഖും വീണ്ടും ഒന്നിക്കുന്നുവെന്ന പ്രത്യേകത ഈ സിനിമയ്ക്കുണ്ട്. വൈശാഖിന്റെ ആദ്യ ചിത്രമായ ''[[പോക്കിരിരാജ|പോക്കിരി രാജ]]'' (2010) ആയിരുന്നു ഇവരുടെ അവസാന സഹകരണം. 2025 ജൂലൈയിലാണ് ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി ആരംഭിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|title=Prithviraj Sukumaran-Vysakh film Khalifa begins|access-date=16 August 2026|date=16 July 2025|website=Cinema Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20250812192105/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|archive-date=12 August 2025}}&lt;/ref&gt; 2025 ഡിസംബറിൽ [[മോഹൻലാൽ]] ഒരു അതിഥി വേഷം ചെയ്യുമെന്ന് സ്ഥിരീകരിച്ചു. രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു ചലച്ചിത്ര പരമ്പരയിലെ ആദ്യ ചിത്രമായിരിക്കും ഇതെന്നും രണ്ടാം ഭാഗം മോഹൻലാലിൻ്റെ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി എന്ന കഥാപാത്രത്തെ ഒരു പൂർണ്ണമായ വേഷത്തിൽ കേന്ദ്രീകരിക്കാനും ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതാണെന്നും വെളിപ്പെടുത്തി. ഈ ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] മലയാളത്തിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dtnext.in/entertainment/cinema/neil-nitin-mukesh-makes-malayalam-debut-with-prithviraj-starrer-khalifa|title=Neil Nitin Mukesh makes Malayalam debut with Prithviraj-starrer 'Khalifa'|access-date=15 January 2026|website=[[DT Next]]}}&lt;/ref&gt;

=== ചിത്രീകരണം ===
2025 ജൂലൈയിൽ പ്രധാന ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;THR&quot; /&gt; ആദ്യ ഷെഡ്യൂൾ ലണ്ടനിൽ ചിത്രീകരിക്കുകയും ഓഗസ്റ്റിൽ പൂർത്തിയാക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/prithviraj-sukumaran-completes-shooting-for-his-portions-in-uk-schedule-of-vysakhs-khalifa/articleshow/123310163.cms|title=Prithviraj Sukumaran completes shooting for his portions in UK schedule of Vysakh's 'Khalifa'|access-date=14 August 2025|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt; [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലും ചിത്രം ചിത്രീകരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/news/prithviraj-starrer-khalifa-to-be-shot-in-dubai-nepal-kerala-c9020352|title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' to be shot in Dubai, Nepal, Kerala|access-date=18 October 2022|website=Mathrubhumi}}&lt;/ref&gt; 2026 ജനുവരി 13ന് മോഹൻലാൽ [[കൊച്ചി|കൊച്ചിയിൽ]] തൻ്റെ ഭാഗത്തിൻ്റെ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയാക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.zoomtventertainment.com/south/mohanlal-cameo-khalifa-part-1-intro-article-153448653|title=Mohanlal Finishes Filming His Cameo in Prithviraj Sukumaran's Khalifa Part One – According to Reports|access-date=14 January 2026|website=Zoom}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂൺ 22-ന് സിനിമയുടെ മുഴുവൻ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയായി. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2026/Jun/23/prithvirajs-khalifa-wraps-filming|title=Prithviraj's Khalifa wraps filming|access-date=16 August 2026|date=23 June 2026|website=Cinema Express|language=en}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂലൈ അവസാനത്തോടെ ഡബ്ബിംഗ് പൂർത്തിയായി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/mohanlal-completes-khalifa-part-1-dubbing-kavin-welcomes-twins-and-urvashi-returns-to-kannada-cinema-top-5-south-stories-of-the-day/articleshow/132744553.cms|title=Mohanlal completes 'Khalifa: Part 1' dubbing, Kavin welcomes twins, and Urvashi returns to Kannada cinema: Top 5 South stories of the day|access-date=30 July 2026|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt;

== ശബ്ദരേഖ ==
&lt;templatestyles src=&quot;Plainlist/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Infobox album
| name         = Khalifa
| type         = [[Soundtrack album]]
| artist       = [[Jakes Bejoy]]
| cover        = 
| alt          = 
| released     = 12 August 2026
| recorded     = 
| venue        = 
| studio       = *Mindscore Studio, [[Cochin]]
*Mystic's Room, [[Chennai]]
*MLounge, Cochin
*AR Musicals, [[Bengaluru]]
| genre        = [[Feature film soundtrack]]
| length       = 28:31
| language     = [[Malayalam language|Malayalam]]
| label        = [[Sony Music Entertainment|Sony Music]]
| producer     = [[Jakes Bejoy]]&lt;br /&gt;Joel Johns&lt;br /&gt;Agastya Raag
| prev_title   = [[Thudakkam]]
| prev_year    = 2026
| year         = 2026
| next_title   = [[I'm Game]]
| next_year    = 2026
| misc         = 
}}
ചിത്രത്തിൻ്റെ ഗാനങ്ങളും പശ്ചാത്തലസംഗീതവും രചിച്ചത് ജേക്സ് ബിജോയ് ആണ്, അങ്ങനെ പൃഥ്വിരാജുമായുള്ള അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പത്താമത്തെ സഹകരണമായി ഇത് അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/news/khalifa-not-just-prithviraj-lokah-composer-jakes-bejoy-also-impresses-in-banger-of-a-glimpse/9a7ad10c2a63|title=Khalifa: Not just Prithviraj, Lokah composer Jakes Bejoy also impresses in banger of a glimpse - ‘Next Rs 300 crore loading’|access-date=16 October 2025|website=OTTPlay}}&lt;/ref&gt; സിദ് ശ്രീറാമും മുഹമ്മദ് മക്ബൂൽ മൻസൂറും ചേർന്ന് ആലപിച്ച &quot;അസലയവാലെ&quot; എന്ന ആദ്യഗാനം 2026 ജൂലൈ 20ന് പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2026/Jul/21/malayalamnews2026jul20malvika-sharma-to-star-in-prithviraj-sukumaran-starrer-khalifa-first-single-on-the-way|title=Malvika Sharma to star in Prithviraj Sukumaran-starrer Khalifa; first single on the way|access-date=21 July 2026|website=The New Indian Express}}&lt;/ref&gt; 2026 ഓഗസ്റ്റ് 12-ന് മുഴുവൻ ആൽബവും പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://open.spotify.com/album/5gYZ5RbAYv3N6Xrdf9NQOs?si=YqV4XYKURTevmMXDaRfwWA&amp;utm_source=copy-link&amp;sci=spotify%3Acard-config%3A7eRqxC1UsNTIJcfRLhvQ6Y|title=Khalifa (Original Motion Picture Soundtrack)|access-date=12 August 2026|publisher=Spotify}}&lt;/ref&gt;{{Track listing
| headline      = Track listing
| extra_column  = Singer(s)
| total_length  = 33:13
| title1        = Asalayavale
| length1       = 5:00
| lyrics1       = [[Muthu]]
| extra1        = [[Sid Sriram]], [[Mohammed Maqbool Mansoor]]
| title2        = Mathara
| length2       = 4:12
| lyrics2       = Muthu
| extra2        = [[Jakes Bejoy]], [[Shreya Ghoshal]], K.C. Balasarangan, Mohammed Maqbool Mansoor
| title3        = Bhranthayal
| length3       = 4:51
| lyrics3       = Unmesh Unnikrishnan
| extra3        = Jubair Salim, K.S. Harisankar
| title4        = Kissayariyathe
| length4       = 4:18
| lyrics4       = [[Rafeeq Ahamed]]
| extra4        = Anila Rajeev, K.C. Balasarangan
| title5        = Salamathali
| length5       = 2:45
| lyrics5       = Muthu
| extra5        = Akhil J. Chand, Mohammed Maqbool Mansoor
| title6        = The Bloodline
| length6       = 2:23
| lyrics6       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra6        = Jakes Bejoy, JOKER390P, [[chorus (song)|chorus]]
| title7        = Asalayavale (V2)
| length7       = 5:02
| lyrics7       = Muthu
| extra7        = Hanan Shah, Fathima Jabbar, Mohammed Maqbool Mansoor
| title8        = The Bloodline
| length8       = 2:52
| lyrics8       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra8        = Jakes Bejoy, JOKER360P, [[chorus (song)|chorus]]
| title9        = Rise of Ali
| length9       = 2:30
| lyrics9       = Mu.Ri
| extra9        = Joel James, JOKER360P, chorus
}}

== റിലീസ് ==

=== തീയറ്റർ റിലീസ്. ===
2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് [[മലയാളം]], [[തമിഴ്]], [[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുങ്ക്]], [[ഹിന്ദി]] ഭാഷകൾക്കൊപ്പം ലോകമെമ്പാടും റിലീസ് ചെയ്ത ''ഖലീഫ'' മലയാള ചിത്രമായ ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റുിന് എതിരായാണ് പുറത്തിറങ്ങിയത്.&lt;ref name=&quot;TH&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/prithviraj-sukumaran-wraps-shooting-of-khalifa-film-to-release-worldwide-on-august-20-2026-article-13956002.html|title=Prithviraj Sukumaran wraps shooting of Khalifa; Film to release worldwide on August 20, 2026|last=Gavankar|first=Vaishnavi|date=22 June 2026|website=MoneyControl}}&lt;/ref&gt;

== സ്വീകരണം ==

=== വിമർശനാത്മക പ്രതികരണം ===
''ഖലീഫ''യ്ക്ക് നിരൂപകരിൽ നിന്ന് സമ്മിശ്രവും പ്രതികൂലവുമായ അവലോകനങ്ങൾ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.m9.news/tamil-movie-news/khalifa-mixed-reviews-box-office-risk/|title=Khalifa: Prithviraj Sukumaran’s 3rd Disaster in a Row?|access-date=2026-08-20|last=Jhansi|date=2026-08-20|website=M9.news|language=en-US}}&lt;/ref&gt; ദി ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസിലെ ആനന്ദു സുരേഷ് ചിത്രത്തിന് 2/5 റേറ്റിംഗ് നൽകി, ആഴമില്ലാത്ത തിരക്കഥയുള്ള ഒരു ഉപരിതല നാടകമായി ചിത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിച്ചു, എന്നിരുന്നാലും അദ്ദേഹം ചിത്രത്തിന്റെ സ്റ്റണ്ടുകളെയും ദൃശ്യങ്ങളെയും പ്രശംസിച്ചു. &quot;ഉദ്ദേശിച്ച വൈകാരികമായ ആകർഷണമോ പ്രതീക്ഷിച്ച ആവേശമോ&quot; ഇല്ലാത്ത ഒരു പഴയ കള്ളക്കടത്ത് നാടകമാണ് ചിത്രമെന്ന് ദി ഹിന്ദുവിലെ എസ്. ആർ. പ്രവീൺ വിശേഷിപ്പിച്ചു.  ചിത്രത്തിൻറെ വിഷ്വലുകൾ, ആക്ഷൻ കൊറിയോഗ്രാഫി, പശ്ചാത്തലസംഗീതം എന്നിവയെ പ്രശംസിച്ചുവെങ്കിലും ഈ ചിത്രത്തെ &quot;പ്രവചനാതീതമായ ഒരു കഥ&quot; എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുകയും അത് ഒരു ഹൈ നൽകാൻ പാടുപെടുകയും ചെയ്തതായി ഈസ്റ്റേൺ ഐയുടെ ഗായത്രി കല്ലൂക്കാരൻ വിശേഷിപ്പിച്ചു.

== രണ്ടാംഭാഗം ==
[[പൃഥ്വിരാജ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]] പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള പരമ്പരയുടെ രണ്ടാം ഭാഗം ഖലീഫഃ ദി ലെഗസി എന്ന പേരിൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു, അതിൽ ആദ്യ ഭാഗത്തിലെ അവരുടെ വേഷങ്ങൾ ആവർത്തിക്കും.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/en/cinema/cine-news/makers-of-khalifa-announces-sequel-1794305|title=After ‘Khalifa’, comes ‘Khalifa II: The Legacy’; makers announce Part 2|access-date=20 August 2026|website=[[Kerala Kaumudi]]}}&lt;/ref&gt;

== കുറിപ്പുകൾ ==
{{Notelist}}

== അവലംബങ്ങൾ ==

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==

* {{IMDb title|22797990}}
{{Prithviraj Sukumaran}}
[[വർഗ്ഗം:Articles with hAudio microformats]]</text>
      <sha1>gcx1tmp3xono0qmhfqwdesyspsukes5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660909</id>
      <parentid>4660908</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T02:47:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>/* അഭിനേതാക്കൾ */</comment>
      <origin>4660909</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23668" sha1="makuu9wb5vbvc382o1o5l2erz9jnx89" xml:space="preserve">
{{Infobox film
| name           = Khalifa
| image          = Khalifa film 2026 poster.jpg
| caption        = Theatrical release poster
| director       = [[Vysakh]]
| producer       = Jinu V. Abraham&lt;br /&gt;Suraj Kumar
| writer         = Jinu V. Abraham
| starring       = [[Prithviraj Sukumaran]]&lt;br /&gt;[[Neil Nitin Mukesh]]&lt;br /&gt;[[Malvika Sharma]]&lt;br /&gt;[[Shammi Thilakan]]&lt;br /&gt;[[Indrans]]
| music          = [[Jakes Bejoy]]
| cinematography = [[Jomon T. John]]
| editing        = [[Chaman Chacko]]
| studio         = Jiinu Abraham Innovations
| distributor    = [[Aashirvad Cinemas|Aashirvad Release]] (Kerala)&lt;br /&gt;Jiinu Abraham Innovations (Overseas)
| released       = {{Film date|2026|08|20|df=y}}
| runtime        = 159 minutes&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=14 August 2026 |title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' cleared for release with U/A certificate |url=https://ianslive.in/prithviraj-starrer-khalifa-cleared-for-release-with-ua-certificate--20260814134749 |work=IANS Live}}&lt;/ref&gt;
| country        = India
| language       = Malayalam
}}2026 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാള ആക്ഷൻ ത്രില്ലർ ചിത്രമാണ് '''ഖലീഫഃ ദി റൂളർ'''. [[വൈശാഖ്|വൈശാഖാണ്]] ഈ ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തത്.  ജിനു വി. എബ്രഹാം തിരക്കഥയെഴുതിയ ഈ ചിത്രം ജിനു വി. എബ്രഹാമും സൂരജ് കുമാറും ചേർന്നാണ് നിർമ്മിച്ചത്. {{Efn|With the tagline '''''Vengeance will be written in Gold'''''.&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=16 October 2025 |title=Khalifa Glimpse: Prithviraj Sukumaran plays a gang boss in first glimpse of Vyshakh’s slick action epic |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/khalifa-glimpse-prithviraj-sukumaran-plays-a-gang-boss-in-first-glimpse-of-vyshakhs-slick-action-epic-10310137/ |website=The Indian Express}}&lt;/ref&gt;}}&lt;ref name=&quot;TH&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/khalifa-prithviraj-sukumarans-action-thriller-to-release-on-this-date/article71276302.ece|title=‘Khalifa’: Prithviraj Sukumaran’s action thriller to release on this date|access-date=28 July 2026|website=The Hindu}}&lt;/ref&gt; രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു പരമ്പരയുടെ ആദ്യ ഭാഗമായി ഉദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ള ഈ ചിത്രത്തിൽ [[പൃഥ്വിരാജ്|പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] പ്രധാന കഥാപാത്രമായി അഭിനയിക്കുന്നു, [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]], [[മാളവിക ശർമ്മ]], [[ഷമ്മി തിലകൻ]], [[ഇന്ദ്രൻസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]] എന്നിവർ അതിഥി വേഷങ്ങളിൽ എത്തുന്നു.

പ്രധാന ചിത്രീകരണം 2025 ജൂലൈയിൽ ആരംഭിച്ച് 2026 ജൂണിൽ അവസാനിച്ചു. [[കേരളം]], [[ലണ്ടൻ]], [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു ചിത്രീകരണം. [[ജോമോൻ ടി. ജോൺ]], [[ചമൻ ചാക്കോ]], ജേക്സ് ബിജോയ്, യാനിക് ബെൻ, ചേതൻ ഡിസൂസ, സാൻഡി എന്നിവർ യഥാക്രമം ചിത്രത്തിൻ്റെ ഛായാഗ്രഹണം, എഡിറ്റിംഗ്, സംഗീതം, ആക്ഷൻ, നൃത്തസംവിധാനം എന്നിവ നിർവഹിക്കുന്നു.

2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് ''ഖലീഫ'' തിയേറ്ററുകളിൽ പുറത്തിറങ്ങി. തീയറ്ററുകളിൽ നിന്ന് ചിത്രത്തിന് സമ്മിശ്ര പ്രതികരണമാണ് ലഭിച്ചത്. 1980 കളിലെയും 1990 കളിലും പുറത്തിറങ്ങിയ ഗുണ്ടാസംഘങ്ങളുടെ സിനിമകളെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന തരം ചിത്രം എന്ന വിമർശനം ഈ ചിത്രത്തിന് ലഭിച്ചു. എന്നാൽ പൃഥ്വിരാജിന്റെ പ്രകടനത്തിന് വ്യാപക പ്രശംസ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/khalifa-x-review-social-media-reaction-prithviraj-sukumaran-style-cant-save-this-predictable-and-flat-film-2975770-2026-08-20|title=Khalifa X review: Prithviraj's style can't save this 'predictable and flat' film|access-date=2026-08-20|last=|first=|date=2026-08-20|website=India Today|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mensxp.com/entertainment/regional/185397-khalifa-audience-review-prithviraj-sukumaran-film-cliched-below-average-thriller.html|title=Khalifa Audience Review: Prithviraj Sukumaran’s Film is a ‘Clichéd, Below-Average’ Thriller|access-date=2026-08-20|date=2026-08-20|website=MensXP|language=en-IN}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theweek.in/review/movies/2026/08/20/khalifa-malayalam-film-review.html|title=‘Khalifa’ review: A mostly dull gangster drama heavily reliant on a rousing last-minute superstar cameo to revive it|access-date=2026-08-20|website=@theweek|language=en}}&lt;/ref&gt;

== കഥാസാരം ==
കോഴിക്കോട് കൊടുവള്ളിയിൽ നിന്നുള്ള അമർ അലി എന്ന നിഷ്കളങ്കനായ യുവാവ് ഒരു ടെക്സ്റ്റൈൽ കട നടത്തുകയും പിതാവ് യൂനുസ് അലി, അമ്മ നൂർജഹാൻ എന്നിവരോടൊപ്പം താമസിക്കുകയും ആമിർ ഫിസയെ വിവാഹം കഴിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.സാഹചര്യങ്ങൾ അമീറിനെ കേരളത്തിലെ സ്വർണ്ണക്കടത്ത് റാക്കറ്റിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും അദ്ദേഹം തന്റെ മുത്തച്ഛൻ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി അഥവാ ബാബയെപ്പോലെ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരനായി മാറുകയും ചെയ്യുന്നു.അദ്ദേഹം തൻ്റെ ജീവിതകഥ മാറ്റുന്നു, ബാക്കി സിനിമ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരൻ്റെ കഥ പറയുന്നു.

== അഭിനേതാക്കൾ ==
{{Cast listing|
* [[പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ ആമിർ അലി
* [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] - ഹാരിസ് ബഷീർ
* [[Malvika Sharma]] as Fiza Ali, Aamir's wife
* [[Shammi Thilakan]] as [[Party Secretary]] Punnavel Raghavan, Harris' ally
* [[Indrans]] as Hamsa, Younus' right-hand and Ahmed Ali's ally
* [[Renji Panicker]] as Mambaraykkal Younus Ali, Aamir's father and Ahmed Ali's son
* [[Mohini (Tamil actress)|Mohini]] as Noorjahan Ali, Aamir's mother and Younus Ali's wife
* [[Shivajith]] as Vinayakan Raghavan, Raghavan's elder son
* [[Suresh Oberoi]] as Seitraj Singh &quot;Seittuji&quot;, Ahmed Ali's old friend and Aamir's mentor
* [[Sanju Sivram]] as Samad &quot;Sami&quot;, Aamir's best friend
* [[Mahesh]] as Katt Arabi
* [[Sadiq (Indian actor)|Sadiq]]
* [[Sudheer Karamana]] as a police officer
* [[Sijoy Varghese]]
* [[Aruldoss]]
* Ranjith Velayudhan
* Pasupathi Raj as Custom Officer Veeraswami, Seittuji's old friend
* Nisthar Sait as Jail Superintendent
* James Eliya as Jail Subordinate
* Rajesh Babu as Judge
* [[John Vijay]] as [[Home Minister]] Selvam
* [[Shawar Ali]]
* Leya Mammen
* Kyraa Vasudevan as Vyshnavi Ramachandran
* Master Nafash as Rushin Ali, Aamir's son
* Shine Varghese as Sudhip, Aamir's right-hand
* Anand Manmadhan as Rahim, Aamir's ally
* Don Michael as Vivek Raghavan, Raghavan's younger son
; Guest appearances
* [[Mohanlal]] as Mambaraykkal Ahmed Ali alias &quot;Baba&quot;, Aamir's grandfather and Younus' father
* [[Tovino Thomas]] as Iver Alexander, Ahmed Ali's assasin
* [[Soubin Shahir]] as Viktor Kennedy, Ahmed Ali's right-hand}}

== നിർമ്മാണം ==

=== വികസനം ===
2022 ഒക്ടോബറിൽ ടൈറ്റിൽ സഹിതം ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, വൈശാഖിന്  ടർബോ എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ സംവിധാനവും പൃഥിരാജിന് വിലായത് ബുദ്ധ, എൽ 2 എംപുരാൻ എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയവും ഉള്ളതുകൊണ്ട് ഈ ചിത്രത്തിന്റെ ചിത്രീകരണം വൈകി.&lt;ref name=&quot;THR&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporterindia.com/features/insight/prithviraj-sukumarans-khalifa-to-begin-shoot-three-years-after-first-announcement|title=Prithviraj Sukumaran's ‘Khalifa’ To Begin Shoot Three Years After First Announcement|access-date=25 July 2025|website=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt; 15 വർഷത്തിനുശേഷം പൃഥ്വിരാജും സംവിധായകൻ വൈശാഖും വീണ്ടും ഒന്നിക്കുന്നുവെന്ന പ്രത്യേകത ഈ സിനിമയ്ക്കുണ്ട്. വൈശാഖിന്റെ ആദ്യ ചിത്രമായ ''[[പോക്കിരിരാജ|പോക്കിരി രാജ]]'' (2010) ആയിരുന്നു ഇവരുടെ അവസാന സഹകരണം. 2025 ജൂലൈയിലാണ് ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി ആരംഭിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|title=Prithviraj Sukumaran-Vysakh film Khalifa begins|access-date=16 August 2026|date=16 July 2025|website=Cinema Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20250812192105/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|archive-date=12 August 2025}}&lt;/ref&gt; 2025 ഡിസംബറിൽ [[മോഹൻലാൽ]] ഒരു അതിഥി വേഷം ചെയ്യുമെന്ന് സ്ഥിരീകരിച്ചു. രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു ചലച്ചിത്ര പരമ്പരയിലെ ആദ്യ ചിത്രമായിരിക്കും ഇതെന്നും രണ്ടാം ഭാഗം മോഹൻലാലിൻ്റെ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി എന്ന കഥാപാത്രത്തെ ഒരു പൂർണ്ണമായ വേഷത്തിൽ കേന്ദ്രീകരിക്കാനും ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതാണെന്നും വെളിപ്പെടുത്തി. ഈ ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] മലയാളത്തിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dtnext.in/entertainment/cinema/neil-nitin-mukesh-makes-malayalam-debut-with-prithviraj-starrer-khalifa|title=Neil Nitin Mukesh makes Malayalam debut with Prithviraj-starrer 'Khalifa'|access-date=15 January 2026|website=[[DT Next]]}}&lt;/ref&gt;

=== ചിത്രീകരണം ===
2025 ജൂലൈയിൽ പ്രധാന ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;THR&quot; /&gt; ആദ്യ ഷെഡ്യൂൾ ലണ്ടനിൽ ചിത്രീകരിക്കുകയും ഓഗസ്റ്റിൽ പൂർത്തിയാക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/prithviraj-sukumaran-completes-shooting-for-his-portions-in-uk-schedule-of-vysakhs-khalifa/articleshow/123310163.cms|title=Prithviraj Sukumaran completes shooting for his portions in UK schedule of Vysakh's 'Khalifa'|access-date=14 August 2025|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt; [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലും ചിത്രം ചിത്രീകരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/news/prithviraj-starrer-khalifa-to-be-shot-in-dubai-nepal-kerala-c9020352|title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' to be shot in Dubai, Nepal, Kerala|access-date=18 October 2022|website=Mathrubhumi}}&lt;/ref&gt; 2026 ജനുവരി 13ന് മോഹൻലാൽ [[കൊച്ചി|കൊച്ചിയിൽ]] തൻ്റെ ഭാഗത്തിൻ്റെ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയാക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.zoomtventertainment.com/south/mohanlal-cameo-khalifa-part-1-intro-article-153448653|title=Mohanlal Finishes Filming His Cameo in Prithviraj Sukumaran's Khalifa Part One – According to Reports|access-date=14 January 2026|website=Zoom}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂൺ 22-ന് സിനിമയുടെ മുഴുവൻ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയായി. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2026/Jun/23/prithvirajs-khalifa-wraps-filming|title=Prithviraj's Khalifa wraps filming|access-date=16 August 2026|date=23 June 2026|website=Cinema Express|language=en}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂലൈ അവസാനത്തോടെ ഡബ്ബിംഗ് പൂർത്തിയായി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/mohanlal-completes-khalifa-part-1-dubbing-kavin-welcomes-twins-and-urvashi-returns-to-kannada-cinema-top-5-south-stories-of-the-day/articleshow/132744553.cms|title=Mohanlal completes 'Khalifa: Part 1' dubbing, Kavin welcomes twins, and Urvashi returns to Kannada cinema: Top 5 South stories of the day|access-date=30 July 2026|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt;

== ശബ്ദരേഖ ==
&lt;templatestyles src=&quot;Plainlist/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Infobox album
| name         = Khalifa
| type         = [[Soundtrack album]]
| artist       = [[Jakes Bejoy]]
| cover        = 
| alt          = 
| released     = 12 August 2026
| recorded     = 
| venue        = 
| studio       = *Mindscore Studio, [[Cochin]]
*Mystic's Room, [[Chennai]]
*MLounge, Cochin
*AR Musicals, [[Bengaluru]]
| genre        = [[Feature film soundtrack]]
| length       = 28:31
| language     = [[Malayalam language|Malayalam]]
| label        = [[Sony Music Entertainment|Sony Music]]
| producer     = [[Jakes Bejoy]]&lt;br /&gt;Joel Johns&lt;br /&gt;Agastya Raag
| prev_title   = [[Thudakkam]]
| prev_year    = 2026
| year         = 2026
| next_title   = [[I'm Game]]
| next_year    = 2026
| misc         = 
}}
ചിത്രത്തിൻ്റെ ഗാനങ്ങളും പശ്ചാത്തലസംഗീതവും രചിച്ചത് ജേക്സ് ബിജോയ് ആണ്, അങ്ങനെ പൃഥ്വിരാജുമായുള്ള അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പത്താമത്തെ സഹകരണമായി ഇത് അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/news/khalifa-not-just-prithviraj-lokah-composer-jakes-bejoy-also-impresses-in-banger-of-a-glimpse/9a7ad10c2a63|title=Khalifa: Not just Prithviraj, Lokah composer Jakes Bejoy also impresses in banger of a glimpse - ‘Next Rs 300 crore loading’|access-date=16 October 2025|website=OTTPlay}}&lt;/ref&gt; സിദ് ശ്രീറാമും മുഹമ്മദ് മക്ബൂൽ മൻസൂറും ചേർന്ന് ആലപിച്ച &quot;അസലയവാലെ&quot; എന്ന ആദ്യഗാനം 2026 ജൂലൈ 20ന് പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2026/Jul/21/malayalamnews2026jul20malvika-sharma-to-star-in-prithviraj-sukumaran-starrer-khalifa-first-single-on-the-way|title=Malvika Sharma to star in Prithviraj Sukumaran-starrer Khalifa; first single on the way|access-date=21 July 2026|website=The New Indian Express}}&lt;/ref&gt; 2026 ഓഗസ്റ്റ് 12-ന് മുഴുവൻ ആൽബവും പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://open.spotify.com/album/5gYZ5RbAYv3N6Xrdf9NQOs?si=YqV4XYKURTevmMXDaRfwWA&amp;utm_source=copy-link&amp;sci=spotify%3Acard-config%3A7eRqxC1UsNTIJcfRLhvQ6Y|title=Khalifa (Original Motion Picture Soundtrack)|access-date=12 August 2026|publisher=Spotify}}&lt;/ref&gt;{{Track listing
| headline      = Track listing
| extra_column  = Singer(s)
| total_length  = 33:13
| title1        = Asalayavale
| length1       = 5:00
| lyrics1       = [[Muthu]]
| extra1        = [[Sid Sriram]], [[Mohammed Maqbool Mansoor]]
| title2        = Mathara
| length2       = 4:12
| lyrics2       = Muthu
| extra2        = [[Jakes Bejoy]], [[Shreya Ghoshal]], K.C. Balasarangan, Mohammed Maqbool Mansoor
| title3        = Bhranthayal
| length3       = 4:51
| lyrics3       = Unmesh Unnikrishnan
| extra3        = Jubair Salim, K.S. Harisankar
| title4        = Kissayariyathe
| length4       = 4:18
| lyrics4       = [[Rafeeq Ahamed]]
| extra4        = Anila Rajeev, K.C. Balasarangan
| title5        = Salamathali
| length5       = 2:45
| lyrics5       = Muthu
| extra5        = Akhil J. Chand, Mohammed Maqbool Mansoor
| title6        = The Bloodline
| length6       = 2:23
| lyrics6       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra6        = Jakes Bejoy, JOKER390P, [[chorus (song)|chorus]]
| title7        = Asalayavale (V2)
| length7       = 5:02
| lyrics7       = Muthu
| extra7        = Hanan Shah, Fathima Jabbar, Mohammed Maqbool Mansoor
| title8        = The Bloodline
| length8       = 2:52
| lyrics8       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra8        = Jakes Bejoy, JOKER360P, [[chorus (song)|chorus]]
| title9        = Rise of Ali
| length9       = 2:30
| lyrics9       = Mu.Ri
| extra9        = Joel James, JOKER360P, chorus
}}

== റിലീസ് ==

=== തീയറ്റർ റിലീസ്. ===
2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് [[മലയാളം]], [[തമിഴ്]], [[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുങ്ക്]], [[ഹിന്ദി]] ഭാഷകൾക്കൊപ്പം ലോകമെമ്പാടും റിലീസ് ചെയ്ത ''ഖലീഫ'' മലയാള ചിത്രമായ ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റുിന് എതിരായാണ് പുറത്തിറങ്ങിയത്.&lt;ref name=&quot;TH&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/prithviraj-sukumaran-wraps-shooting-of-khalifa-film-to-release-worldwide-on-august-20-2026-article-13956002.html|title=Prithviraj Sukumaran wraps shooting of Khalifa; Film to release worldwide on August 20, 2026|last=Gavankar|first=Vaishnavi|date=22 June 2026|website=MoneyControl}}&lt;/ref&gt;

== സ്വീകരണം ==

=== വിമർശനാത്മക പ്രതികരണം ===
''ഖലീഫ''യ്ക്ക് നിരൂപകരിൽ നിന്ന് സമ്മിശ്രവും പ്രതികൂലവുമായ അവലോകനങ്ങൾ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.m9.news/tamil-movie-news/khalifa-mixed-reviews-box-office-risk/|title=Khalifa: Prithviraj Sukumaran’s 3rd Disaster in a Row?|access-date=2026-08-20|last=Jhansi|date=2026-08-20|website=M9.news|language=en-US}}&lt;/ref&gt; ദി ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസിലെ ആനന്ദു സുരേഷ് ചിത്രത്തിന് 2/5 റേറ്റിംഗ് നൽകി, ആഴമില്ലാത്ത തിരക്കഥയുള്ള ഒരു ഉപരിതല നാടകമായി ചിത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിച്ചു, എന്നിരുന്നാലും അദ്ദേഹം ചിത്രത്തിന്റെ സ്റ്റണ്ടുകളെയും ദൃശ്യങ്ങളെയും പ്രശംസിച്ചു. &quot;ഉദ്ദേശിച്ച വൈകാരികമായ ആകർഷണമോ പ്രതീക്ഷിച്ച ആവേശമോ&quot; ഇല്ലാത്ത ഒരു പഴയ കള്ളക്കടത്ത് നാടകമാണ് ചിത്രമെന്ന് ദി ഹിന്ദുവിലെ എസ്. ആർ. പ്രവീൺ വിശേഷിപ്പിച്ചു.  ചിത്രത്തിൻറെ വിഷ്വലുകൾ, ആക്ഷൻ കൊറിയോഗ്രാഫി, പശ്ചാത്തലസംഗീതം എന്നിവയെ പ്രശംസിച്ചുവെങ്കിലും ഈ ചിത്രത്തെ &quot;പ്രവചനാതീതമായ ഒരു കഥ&quot; എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുകയും അത് ഒരു ഹൈ നൽകാൻ പാടുപെടുകയും ചെയ്തതായി ഈസ്റ്റേൺ ഐയുടെ ഗായത്രി കല്ലൂക്കാരൻ വിശേഷിപ്പിച്ചു.

== രണ്ടാംഭാഗം ==
[[പൃഥ്വിരാജ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]] പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള പരമ്പരയുടെ രണ്ടാം ഭാഗം ഖലീഫഃ ദി ലെഗസി എന്ന പേരിൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു, അതിൽ ആദ്യ ഭാഗത്തിലെ അവരുടെ വേഷങ്ങൾ ആവർത്തിക്കും.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/en/cinema/cine-news/makers-of-khalifa-announces-sequel-1794305|title=After ‘Khalifa’, comes ‘Khalifa II: The Legacy’; makers announce Part 2|access-date=20 August 2026|website=[[Kerala Kaumudi]]}}&lt;/ref&gt;

== കുറിപ്പുകൾ ==
{{Notelist}}

== അവലംബങ്ങൾ ==

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==

* {{IMDb title|22797990}}
{{Prithviraj Sukumaran}}
[[വർഗ്ഗം:Articles with hAudio microformats]]</text>
      <sha1>makuu9wb5vbvc382o1o5l2erz9jnx89</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660910</id>
      <parentid>4660909</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T02:47:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>/* അഭിനേതാക്കൾ */</comment>
      <origin>4660910</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23723" sha1="a6qwuijydjp2ys2chprsfrf81u3vazo" xml:space="preserve">
{{Infobox film
| name           = Khalifa
| image          = Khalifa film 2026 poster.jpg
| caption        = Theatrical release poster
| director       = [[Vysakh]]
| producer       = Jinu V. Abraham&lt;br /&gt;Suraj Kumar
| writer         = Jinu V. Abraham
| starring       = [[Prithviraj Sukumaran]]&lt;br /&gt;[[Neil Nitin Mukesh]]&lt;br /&gt;[[Malvika Sharma]]&lt;br /&gt;[[Shammi Thilakan]]&lt;br /&gt;[[Indrans]]
| music          = [[Jakes Bejoy]]
| cinematography = [[Jomon T. John]]
| editing        = [[Chaman Chacko]]
| studio         = Jiinu Abraham Innovations
| distributor    = [[Aashirvad Cinemas|Aashirvad Release]] (Kerala)&lt;br /&gt;Jiinu Abraham Innovations (Overseas)
| released       = {{Film date|2026|08|20|df=y}}
| runtime        = 159 minutes&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=14 August 2026 |title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' cleared for release with U/A certificate |url=https://ianslive.in/prithviraj-starrer-khalifa-cleared-for-release-with-ua-certificate--20260814134749 |work=IANS Live}}&lt;/ref&gt;
| country        = India
| language       = Malayalam
}}2026 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാള ആക്ഷൻ ത്രില്ലർ ചിത്രമാണ് '''ഖലീഫഃ ദി റൂളർ'''. [[വൈശാഖ്|വൈശാഖാണ്]] ഈ ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തത്.  ജിനു വി. എബ്രഹാം തിരക്കഥയെഴുതിയ ഈ ചിത്രം ജിനു വി. എബ്രഹാമും സൂരജ് കുമാറും ചേർന്നാണ് നിർമ്മിച്ചത്. {{Efn|With the tagline '''''Vengeance will be written in Gold'''''.&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=16 October 2025 |title=Khalifa Glimpse: Prithviraj Sukumaran plays a gang boss in first glimpse of Vyshakh’s slick action epic |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/khalifa-glimpse-prithviraj-sukumaran-plays-a-gang-boss-in-first-glimpse-of-vyshakhs-slick-action-epic-10310137/ |website=The Indian Express}}&lt;/ref&gt;}}&lt;ref name=&quot;TH&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/khalifa-prithviraj-sukumarans-action-thriller-to-release-on-this-date/article71276302.ece|title=‘Khalifa’: Prithviraj Sukumaran’s action thriller to release on this date|access-date=28 July 2026|website=The Hindu}}&lt;/ref&gt; രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു പരമ്പരയുടെ ആദ്യ ഭാഗമായി ഉദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ള ഈ ചിത്രത്തിൽ [[പൃഥ്വിരാജ്|പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] പ്രധാന കഥാപാത്രമായി അഭിനയിക്കുന്നു, [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]], [[മാളവിക ശർമ്മ]], [[ഷമ്മി തിലകൻ]], [[ഇന്ദ്രൻസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]] എന്നിവർ അതിഥി വേഷങ്ങളിൽ എത്തുന്നു.

പ്രധാന ചിത്രീകരണം 2025 ജൂലൈയിൽ ആരംഭിച്ച് 2026 ജൂണിൽ അവസാനിച്ചു. [[കേരളം]], [[ലണ്ടൻ]], [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു ചിത്രീകരണം. [[ജോമോൻ ടി. ജോൺ]], [[ചമൻ ചാക്കോ]], ജേക്സ് ബിജോയ്, യാനിക് ബെൻ, ചേതൻ ഡിസൂസ, സാൻഡി എന്നിവർ യഥാക്രമം ചിത്രത്തിൻ്റെ ഛായാഗ്രഹണം, എഡിറ്റിംഗ്, സംഗീതം, ആക്ഷൻ, നൃത്തസംവിധാനം എന്നിവ നിർവഹിക്കുന്നു.

2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് ''ഖലീഫ'' തിയേറ്ററുകളിൽ പുറത്തിറങ്ങി. തീയറ്ററുകളിൽ നിന്ന് ചിത്രത്തിന് സമ്മിശ്ര പ്രതികരണമാണ് ലഭിച്ചത്. 1980 കളിലെയും 1990 കളിലും പുറത്തിറങ്ങിയ ഗുണ്ടാസംഘങ്ങളുടെ സിനിമകളെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന തരം ചിത്രം എന്ന വിമർശനം ഈ ചിത്രത്തിന് ലഭിച്ചു. എന്നാൽ പൃഥ്വിരാജിന്റെ പ്രകടനത്തിന് വ്യാപക പ്രശംസ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/khalifa-x-review-social-media-reaction-prithviraj-sukumaran-style-cant-save-this-predictable-and-flat-film-2975770-2026-08-20|title=Khalifa X review: Prithviraj's style can't save this 'predictable and flat' film|access-date=2026-08-20|last=|first=|date=2026-08-20|website=India Today|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mensxp.com/entertainment/regional/185397-khalifa-audience-review-prithviraj-sukumaran-film-cliched-below-average-thriller.html|title=Khalifa Audience Review: Prithviraj Sukumaran’s Film is a ‘Clichéd, Below-Average’ Thriller|access-date=2026-08-20|date=2026-08-20|website=MensXP|language=en-IN}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theweek.in/review/movies/2026/08/20/khalifa-malayalam-film-review.html|title=‘Khalifa’ review: A mostly dull gangster drama heavily reliant on a rousing last-minute superstar cameo to revive it|access-date=2026-08-20|website=@theweek|language=en}}&lt;/ref&gt;

== കഥാസാരം ==
കോഴിക്കോട് കൊടുവള്ളിയിൽ നിന്നുള്ള അമർ അലി എന്ന നിഷ്കളങ്കനായ യുവാവ് ഒരു ടെക്സ്റ്റൈൽ കട നടത്തുകയും പിതാവ് യൂനുസ് അലി, അമ്മ നൂർജഹാൻ എന്നിവരോടൊപ്പം താമസിക്കുകയും ആമിർ ഫിസയെ വിവാഹം കഴിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.സാഹചര്യങ്ങൾ അമീറിനെ കേരളത്തിലെ സ്വർണ്ണക്കടത്ത് റാക്കറ്റിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും അദ്ദേഹം തന്റെ മുത്തച്ഛൻ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി അഥവാ ബാബയെപ്പോലെ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരനായി മാറുകയും ചെയ്യുന്നു.അദ്ദേഹം തൻ്റെ ജീവിതകഥ മാറ്റുന്നു, ബാക്കി സിനിമ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരൻ്റെ കഥ പറയുന്നു.

== അഭിനേതാക്കൾ ==
{{Cast listing|
* [[പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ ആമിർ അലി
* [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] - ഹാരിസ് ബഷീർ
* [[മാൾവിക ശർമ]] - ഫിസ അലി, ആമിറിന്റെ ഭാര്യ
* [[Shammi Thilakan]] as [[Party Secretary]] Punnavel Raghavan, Harris' ally
* [[Indrans]] as Hamsa, Younus' right-hand and Ahmed Ali's ally
* [[Renji Panicker]] as Mambaraykkal Younus Ali, Aamir's father and Ahmed Ali's son
* [[Mohini (Tamil actress)|Mohini]] as Noorjahan Ali, Aamir's mother and Younus Ali's wife
* [[Shivajith]] as Vinayakan Raghavan, Raghavan's elder son
* [[Suresh Oberoi]] as Seitraj Singh &quot;Seittuji&quot;, Ahmed Ali's old friend and Aamir's mentor
* [[Sanju Sivram]] as Samad &quot;Sami&quot;, Aamir's best friend
* [[Mahesh]] as Katt Arabi
* [[Sadiq (Indian actor)|Sadiq]]
* [[Sudheer Karamana]] as a police officer
* [[Sijoy Varghese]]
* [[Aruldoss]]
* Ranjith Velayudhan
* Pasupathi Raj as Custom Officer Veeraswami, Seittuji's old friend
* Nisthar Sait as Jail Superintendent
* James Eliya as Jail Subordinate
* Rajesh Babu as Judge
* [[John Vijay]] as [[Home Minister]] Selvam
* [[Shawar Ali]]
* Leya Mammen
* Kyraa Vasudevan as Vyshnavi Ramachandran
* Master Nafash as Rushin Ali, Aamir's son
* Shine Varghese as Sudhip, Aamir's right-hand
* Anand Manmadhan as Rahim, Aamir's ally
* Don Michael as Vivek Raghavan, Raghavan's younger son
; Guest appearances
* [[Mohanlal]] as Mambaraykkal Ahmed Ali alias &quot;Baba&quot;, Aamir's grandfather and Younus' father
* [[Tovino Thomas]] as Iver Alexander, Ahmed Ali's assasin
* [[Soubin Shahir]] as Viktor Kennedy, Ahmed Ali's right-hand}}

== നിർമ്മാണം ==

=== വികസനം ===
2022 ഒക്ടോബറിൽ ടൈറ്റിൽ സഹിതം ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, വൈശാഖിന്  ടർബോ എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ സംവിധാനവും പൃഥിരാജിന് വിലായത് ബുദ്ധ, എൽ 2 എംപുരാൻ എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയവും ഉള്ളതുകൊണ്ട് ഈ ചിത്രത്തിന്റെ ചിത്രീകരണം വൈകി.&lt;ref name=&quot;THR&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporterindia.com/features/insight/prithviraj-sukumarans-khalifa-to-begin-shoot-three-years-after-first-announcement|title=Prithviraj Sukumaran's ‘Khalifa’ To Begin Shoot Three Years After First Announcement|access-date=25 July 2025|website=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt; 15 വർഷത്തിനുശേഷം പൃഥ്വിരാജും സംവിധായകൻ വൈശാഖും വീണ്ടും ഒന്നിക്കുന്നുവെന്ന പ്രത്യേകത ഈ സിനിമയ്ക്കുണ്ട്. വൈശാഖിന്റെ ആദ്യ ചിത്രമായ ''[[പോക്കിരിരാജ|പോക്കിരി രാജ]]'' (2010) ആയിരുന്നു ഇവരുടെ അവസാന സഹകരണം. 2025 ജൂലൈയിലാണ് ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി ആരംഭിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|title=Prithviraj Sukumaran-Vysakh film Khalifa begins|access-date=16 August 2026|date=16 July 2025|website=Cinema Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20250812192105/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|archive-date=12 August 2025}}&lt;/ref&gt; 2025 ഡിസംബറിൽ [[മോഹൻലാൽ]] ഒരു അതിഥി വേഷം ചെയ്യുമെന്ന് സ്ഥിരീകരിച്ചു. രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു ചലച്ചിത്ര പരമ്പരയിലെ ആദ്യ ചിത്രമായിരിക്കും ഇതെന്നും രണ്ടാം ഭാഗം മോഹൻലാലിൻ്റെ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി എന്ന കഥാപാത്രത്തെ ഒരു പൂർണ്ണമായ വേഷത്തിൽ കേന്ദ്രീകരിക്കാനും ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതാണെന്നും വെളിപ്പെടുത്തി. ഈ ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] മലയാളത്തിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dtnext.in/entertainment/cinema/neil-nitin-mukesh-makes-malayalam-debut-with-prithviraj-starrer-khalifa|title=Neil Nitin Mukesh makes Malayalam debut with Prithviraj-starrer 'Khalifa'|access-date=15 January 2026|website=[[DT Next]]}}&lt;/ref&gt;

=== ചിത്രീകരണം ===
2025 ജൂലൈയിൽ പ്രധാന ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;THR&quot; /&gt; ആദ്യ ഷെഡ്യൂൾ ലണ്ടനിൽ ചിത്രീകരിക്കുകയും ഓഗസ്റ്റിൽ പൂർത്തിയാക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/prithviraj-sukumaran-completes-shooting-for-his-portions-in-uk-schedule-of-vysakhs-khalifa/articleshow/123310163.cms|title=Prithviraj Sukumaran completes shooting for his portions in UK schedule of Vysakh's 'Khalifa'|access-date=14 August 2025|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt; [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലും ചിത്രം ചിത്രീകരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/news/prithviraj-starrer-khalifa-to-be-shot-in-dubai-nepal-kerala-c9020352|title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' to be shot in Dubai, Nepal, Kerala|access-date=18 October 2022|website=Mathrubhumi}}&lt;/ref&gt; 2026 ജനുവരി 13ന് മോഹൻലാൽ [[കൊച്ചി|കൊച്ചിയിൽ]] തൻ്റെ ഭാഗത്തിൻ്റെ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയാക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.zoomtventertainment.com/south/mohanlal-cameo-khalifa-part-1-intro-article-153448653|title=Mohanlal Finishes Filming His Cameo in Prithviraj Sukumaran's Khalifa Part One – According to Reports|access-date=14 January 2026|website=Zoom}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂൺ 22-ന് സിനിമയുടെ മുഴുവൻ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയായി. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2026/Jun/23/prithvirajs-khalifa-wraps-filming|title=Prithviraj's Khalifa wraps filming|access-date=16 August 2026|date=23 June 2026|website=Cinema Express|language=en}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂലൈ അവസാനത്തോടെ ഡബ്ബിംഗ് പൂർത്തിയായി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/mohanlal-completes-khalifa-part-1-dubbing-kavin-welcomes-twins-and-urvashi-returns-to-kannada-cinema-top-5-south-stories-of-the-day/articleshow/132744553.cms|title=Mohanlal completes 'Khalifa: Part 1' dubbing, Kavin welcomes twins, and Urvashi returns to Kannada cinema: Top 5 South stories of the day|access-date=30 July 2026|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt;

== ശബ്ദരേഖ ==
&lt;templatestyles src=&quot;Plainlist/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Infobox album
| name         = Khalifa
| type         = [[Soundtrack album]]
| artist       = [[Jakes Bejoy]]
| cover        = 
| alt          = 
| released     = 12 August 2026
| recorded     = 
| venue        = 
| studio       = *Mindscore Studio, [[Cochin]]
*Mystic's Room, [[Chennai]]
*MLounge, Cochin
*AR Musicals, [[Bengaluru]]
| genre        = [[Feature film soundtrack]]
| length       = 28:31
| language     = [[Malayalam language|Malayalam]]
| label        = [[Sony Music Entertainment|Sony Music]]
| producer     = [[Jakes Bejoy]]&lt;br /&gt;Joel Johns&lt;br /&gt;Agastya Raag
| prev_title   = [[Thudakkam]]
| prev_year    = 2026
| year         = 2026
| next_title   = [[I'm Game]]
| next_year    = 2026
| misc         = 
}}
ചിത്രത്തിൻ്റെ ഗാനങ്ങളും പശ്ചാത്തലസംഗീതവും രചിച്ചത് ജേക്സ് ബിജോയ് ആണ്, അങ്ങനെ പൃഥ്വിരാജുമായുള്ള അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പത്താമത്തെ സഹകരണമായി ഇത് അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/news/khalifa-not-just-prithviraj-lokah-composer-jakes-bejoy-also-impresses-in-banger-of-a-glimpse/9a7ad10c2a63|title=Khalifa: Not just Prithviraj, Lokah composer Jakes Bejoy also impresses in banger of a glimpse - ‘Next Rs 300 crore loading’|access-date=16 October 2025|website=OTTPlay}}&lt;/ref&gt; സിദ് ശ്രീറാമും മുഹമ്മദ് മക്ബൂൽ മൻസൂറും ചേർന്ന് ആലപിച്ച &quot;അസലയവാലെ&quot; എന്ന ആദ്യഗാനം 2026 ജൂലൈ 20ന് പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2026/Jul/21/malayalamnews2026jul20malvika-sharma-to-star-in-prithviraj-sukumaran-starrer-khalifa-first-single-on-the-way|title=Malvika Sharma to star in Prithviraj Sukumaran-starrer Khalifa; first single on the way|access-date=21 July 2026|website=The New Indian Express}}&lt;/ref&gt; 2026 ഓഗസ്റ്റ് 12-ന് മുഴുവൻ ആൽബവും പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://open.spotify.com/album/5gYZ5RbAYv3N6Xrdf9NQOs?si=YqV4XYKURTevmMXDaRfwWA&amp;utm_source=copy-link&amp;sci=spotify%3Acard-config%3A7eRqxC1UsNTIJcfRLhvQ6Y|title=Khalifa (Original Motion Picture Soundtrack)|access-date=12 August 2026|publisher=Spotify}}&lt;/ref&gt;{{Track listing
| headline      = Track listing
| extra_column  = Singer(s)
| total_length  = 33:13
| title1        = Asalayavale
| length1       = 5:00
| lyrics1       = [[Muthu]]
| extra1        = [[Sid Sriram]], [[Mohammed Maqbool Mansoor]]
| title2        = Mathara
| length2       = 4:12
| lyrics2       = Muthu
| extra2        = [[Jakes Bejoy]], [[Shreya Ghoshal]], K.C. Balasarangan, Mohammed Maqbool Mansoor
| title3        = Bhranthayal
| length3       = 4:51
| lyrics3       = Unmesh Unnikrishnan
| extra3        = Jubair Salim, K.S. Harisankar
| title4        = Kissayariyathe
| length4       = 4:18
| lyrics4       = [[Rafeeq Ahamed]]
| extra4        = Anila Rajeev, K.C. Balasarangan
| title5        = Salamathali
| length5       = 2:45
| lyrics5       = Muthu
| extra5        = Akhil J. Chand, Mohammed Maqbool Mansoor
| title6        = The Bloodline
| length6       = 2:23
| lyrics6       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra6        = Jakes Bejoy, JOKER390P, [[chorus (song)|chorus]]
| title7        = Asalayavale (V2)
| length7       = 5:02
| lyrics7       = Muthu
| extra7        = Hanan Shah, Fathima Jabbar, Mohammed Maqbool Mansoor
| title8        = The Bloodline
| length8       = 2:52
| lyrics8       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra8        = Jakes Bejoy, JOKER360P, [[chorus (song)|chorus]]
| title9        = Rise of Ali
| length9       = 2:30
| lyrics9       = Mu.Ri
| extra9        = Joel James, JOKER360P, chorus
}}

== റിലീസ് ==

=== തീയറ്റർ റിലീസ്. ===
2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് [[മലയാളം]], [[തമിഴ്]], [[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുങ്ക്]], [[ഹിന്ദി]] ഭാഷകൾക്കൊപ്പം ലോകമെമ്പാടും റിലീസ് ചെയ്ത ''ഖലീഫ'' മലയാള ചിത്രമായ ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റുിന് എതിരായാണ് പുറത്തിറങ്ങിയത്.&lt;ref name=&quot;TH&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/prithviraj-sukumaran-wraps-shooting-of-khalifa-film-to-release-worldwide-on-august-20-2026-article-13956002.html|title=Prithviraj Sukumaran wraps shooting of Khalifa; Film to release worldwide on August 20, 2026|last=Gavankar|first=Vaishnavi|date=22 June 2026|website=MoneyControl}}&lt;/ref&gt;

== സ്വീകരണം ==

=== വിമർശനാത്മക പ്രതികരണം ===
''ഖലീഫ''യ്ക്ക് നിരൂപകരിൽ നിന്ന് സമ്മിശ്രവും പ്രതികൂലവുമായ അവലോകനങ്ങൾ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.m9.news/tamil-movie-news/khalifa-mixed-reviews-box-office-risk/|title=Khalifa: Prithviraj Sukumaran’s 3rd Disaster in a Row?|access-date=2026-08-20|last=Jhansi|date=2026-08-20|website=M9.news|language=en-US}}&lt;/ref&gt; ദി ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസിലെ ആനന്ദു സുരേഷ് ചിത്രത്തിന് 2/5 റേറ്റിംഗ് നൽകി, ആഴമില്ലാത്ത തിരക്കഥയുള്ള ഒരു ഉപരിതല നാടകമായി ചിത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിച്ചു, എന്നിരുന്നാലും അദ്ദേഹം ചിത്രത്തിന്റെ സ്റ്റണ്ടുകളെയും ദൃശ്യങ്ങളെയും പ്രശംസിച്ചു. &quot;ഉദ്ദേശിച്ച വൈകാരികമായ ആകർഷണമോ പ്രതീക്ഷിച്ച ആവേശമോ&quot; ഇല്ലാത്ത ഒരു പഴയ കള്ളക്കടത്ത് നാടകമാണ് ചിത്രമെന്ന് ദി ഹിന്ദുവിലെ എസ്. ആർ. പ്രവീൺ വിശേഷിപ്പിച്ചു.  ചിത്രത്തിൻറെ വിഷ്വലുകൾ, ആക്ഷൻ കൊറിയോഗ്രാഫി, പശ്ചാത്തലസംഗീതം എന്നിവയെ പ്രശംസിച്ചുവെങ്കിലും ഈ ചിത്രത്തെ &quot;പ്രവചനാതീതമായ ഒരു കഥ&quot; എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുകയും അത് ഒരു ഹൈ നൽകാൻ പാടുപെടുകയും ചെയ്തതായി ഈസ്റ്റേൺ ഐയുടെ ഗായത്രി കല്ലൂക്കാരൻ വിശേഷിപ്പിച്ചു.

== രണ്ടാംഭാഗം ==
[[പൃഥ്വിരാജ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]] പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള പരമ്പരയുടെ രണ്ടാം ഭാഗം ഖലീഫഃ ദി ലെഗസി എന്ന പേരിൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു, അതിൽ ആദ്യ ഭാഗത്തിലെ അവരുടെ വേഷങ്ങൾ ആവർത്തിക്കും.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/en/cinema/cine-news/makers-of-khalifa-announces-sequel-1794305|title=After ‘Khalifa’, comes ‘Khalifa II: The Legacy’; makers announce Part 2|access-date=20 August 2026|website=[[Kerala Kaumudi]]}}&lt;/ref&gt;

== കുറിപ്പുകൾ ==
{{Notelist}}

== അവലംബങ്ങൾ ==

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==

* {{IMDb title|22797990}}
{{Prithviraj Sukumaran}}
[[വർഗ്ഗം:Articles with hAudio microformats]]</text>
      <sha1>a6qwuijydjp2ys2chprsfrf81u3vazo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660911</id>
      <parentid>4660910</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T02:47:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>/* അഭിനേതാക്കൾ */</comment>
      <origin>4660911</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23841" sha1="mmqqh8zs1t78f0w8ik0ydx7ng17zzyz" xml:space="preserve">
{{Infobox film
| name           = Khalifa
| image          = Khalifa film 2026 poster.jpg
| caption        = Theatrical release poster
| director       = [[Vysakh]]
| producer       = Jinu V. Abraham&lt;br /&gt;Suraj Kumar
| writer         = Jinu V. Abraham
| starring       = [[Prithviraj Sukumaran]]&lt;br /&gt;[[Neil Nitin Mukesh]]&lt;br /&gt;[[Malvika Sharma]]&lt;br /&gt;[[Shammi Thilakan]]&lt;br /&gt;[[Indrans]]
| music          = [[Jakes Bejoy]]
| cinematography = [[Jomon T. John]]
| editing        = [[Chaman Chacko]]
| studio         = Jiinu Abraham Innovations
| distributor    = [[Aashirvad Cinemas|Aashirvad Release]] (Kerala)&lt;br /&gt;Jiinu Abraham Innovations (Overseas)
| released       = {{Film date|2026|08|20|df=y}}
| runtime        = 159 minutes&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=14 August 2026 |title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' cleared for release with U/A certificate |url=https://ianslive.in/prithviraj-starrer-khalifa-cleared-for-release-with-ua-certificate--20260814134749 |work=IANS Live}}&lt;/ref&gt;
| country        = India
| language       = Malayalam
}}2026 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാള ആക്ഷൻ ത്രില്ലർ ചിത്രമാണ് '''ഖലീഫഃ ദി റൂളർ'''. [[വൈശാഖ്|വൈശാഖാണ്]] ഈ ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തത്.  ജിനു വി. എബ്രഹാം തിരക്കഥയെഴുതിയ ഈ ചിത്രം ജിനു വി. എബ്രഹാമും സൂരജ് കുമാറും ചേർന്നാണ് നിർമ്മിച്ചത്. {{Efn|With the tagline '''''Vengeance will be written in Gold'''''.&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=16 October 2025 |title=Khalifa Glimpse: Prithviraj Sukumaran plays a gang boss in first glimpse of Vyshakh’s slick action epic |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/khalifa-glimpse-prithviraj-sukumaran-plays-a-gang-boss-in-first-glimpse-of-vyshakhs-slick-action-epic-10310137/ |website=The Indian Express}}&lt;/ref&gt;}}&lt;ref name=&quot;TH&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/khalifa-prithviraj-sukumarans-action-thriller-to-release-on-this-date/article71276302.ece|title=‘Khalifa’: Prithviraj Sukumaran’s action thriller to release on this date|access-date=28 July 2026|website=The Hindu}}&lt;/ref&gt; രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു പരമ്പരയുടെ ആദ്യ ഭാഗമായി ഉദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ള ഈ ചിത്രത്തിൽ [[പൃഥ്വിരാജ്|പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] പ്രധാന കഥാപാത്രമായി അഭിനയിക്കുന്നു, [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]], [[മാളവിക ശർമ്മ]], [[ഷമ്മി തിലകൻ]], [[ഇന്ദ്രൻസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]] എന്നിവർ അതിഥി വേഷങ്ങളിൽ എത്തുന്നു.

പ്രധാന ചിത്രീകരണം 2025 ജൂലൈയിൽ ആരംഭിച്ച് 2026 ജൂണിൽ അവസാനിച്ചു. [[കേരളം]], [[ലണ്ടൻ]], [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു ചിത്രീകരണം. [[ജോമോൻ ടി. ജോൺ]], [[ചമൻ ചാക്കോ]], ജേക്സ് ബിജോയ്, യാനിക് ബെൻ, ചേതൻ ഡിസൂസ, സാൻഡി എന്നിവർ യഥാക്രമം ചിത്രത്തിൻ്റെ ഛായാഗ്രഹണം, എഡിറ്റിംഗ്, സംഗീതം, ആക്ഷൻ, നൃത്തസംവിധാനം എന്നിവ നിർവഹിക്കുന്നു.

2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് ''ഖലീഫ'' തിയേറ്ററുകളിൽ പുറത്തിറങ്ങി. തീയറ്ററുകളിൽ നിന്ന് ചിത്രത്തിന് സമ്മിശ്ര പ്രതികരണമാണ് ലഭിച്ചത്. 1980 കളിലെയും 1990 കളിലും പുറത്തിറങ്ങിയ ഗുണ്ടാസംഘങ്ങളുടെ സിനിമകളെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന തരം ചിത്രം എന്ന വിമർശനം ഈ ചിത്രത്തിന് ലഭിച്ചു. എന്നാൽ പൃഥ്വിരാജിന്റെ പ്രകടനത്തിന് വ്യാപക പ്രശംസ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/khalifa-x-review-social-media-reaction-prithviraj-sukumaran-style-cant-save-this-predictable-and-flat-film-2975770-2026-08-20|title=Khalifa X review: Prithviraj's style can't save this 'predictable and flat' film|access-date=2026-08-20|last=|first=|date=2026-08-20|website=India Today|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mensxp.com/entertainment/regional/185397-khalifa-audience-review-prithviraj-sukumaran-film-cliched-below-average-thriller.html|title=Khalifa Audience Review: Prithviraj Sukumaran’s Film is a ‘Clichéd, Below-Average’ Thriller|access-date=2026-08-20|date=2026-08-20|website=MensXP|language=en-IN}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theweek.in/review/movies/2026/08/20/khalifa-malayalam-film-review.html|title=‘Khalifa’ review: A mostly dull gangster drama heavily reliant on a rousing last-minute superstar cameo to revive it|access-date=2026-08-20|website=@theweek|language=en}}&lt;/ref&gt;

== കഥാസാരം ==
കോഴിക്കോട് കൊടുവള്ളിയിൽ നിന്നുള്ള അമർ അലി എന്ന നിഷ്കളങ്കനായ യുവാവ് ഒരു ടെക്സ്റ്റൈൽ കട നടത്തുകയും പിതാവ് യൂനുസ് അലി, അമ്മ നൂർജഹാൻ എന്നിവരോടൊപ്പം താമസിക്കുകയും ആമിർ ഫിസയെ വിവാഹം കഴിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.സാഹചര്യങ്ങൾ അമീറിനെ കേരളത്തിലെ സ്വർണ്ണക്കടത്ത് റാക്കറ്റിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും അദ്ദേഹം തന്റെ മുത്തച്ഛൻ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി അഥവാ ബാബയെപ്പോലെ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരനായി മാറുകയും ചെയ്യുന്നു.അദ്ദേഹം തൻ്റെ ജീവിതകഥ മാറ്റുന്നു, ബാക്കി സിനിമ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരൻ്റെ കഥ പറയുന്നു.

== അഭിനേതാക്കൾ ==
{{Cast listing|
* [[പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ ആമിർ അലി
* [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] - ഹാരിസ് ബഷീർ
* [[മാളവിക ശർമ]] - ഫിസ അലി, ആമിറിന്റെ ഭാര്യ
* [[ഷമ്മി തിലകൻ]] - [[പാർട്ടി സെക്രട്ടറി]] പുന്നവേൽ രാഘവൻ, ഹാരിസിന്റെ കൂട്ടാളി
* [[Indrans]] as Hamsa, Younus' right-hand and Ahmed Ali's ally
* [[Renji Panicker]] as Mambaraykkal Younus Ali, Aamir's father and Ahmed Ali's son
* [[Mohini (Tamil actress)|Mohini]] as Noorjahan Ali, Aamir's mother and Younus Ali's wife
* [[Shivajith]] as Vinayakan Raghavan, Raghavan's elder son
* [[Suresh Oberoi]] as Seitraj Singh &quot;Seittuji&quot;, Ahmed Ali's old friend and Aamir's mentor
* [[Sanju Sivram]] as Samad &quot;Sami&quot;, Aamir's best friend
* [[Mahesh]] as Katt Arabi
* [[Sadiq (Indian actor)|Sadiq]]
* [[Sudheer Karamana]] as a police officer
* [[Sijoy Varghese]]
* [[Aruldoss]]
* Ranjith Velayudhan
* Pasupathi Raj as Custom Officer Veeraswami, Seittuji's old friend
* Nisthar Sait as Jail Superintendent
* James Eliya as Jail Subordinate
* Rajesh Babu as Judge
* [[John Vijay]] as [[Home Minister]] Selvam
* [[Shawar Ali]]
* Leya Mammen
* Kyraa Vasudevan as Vyshnavi Ramachandran
* Master Nafash as Rushin Ali, Aamir's son
* Shine Varghese as Sudhip, Aamir's right-hand
* Anand Manmadhan as Rahim, Aamir's ally
* Don Michael as Vivek Raghavan, Raghavan's younger son
; Guest appearances
* [[Mohanlal]] as Mambaraykkal Ahmed Ali alias &quot;Baba&quot;, Aamir's grandfather and Younus' father
* [[Tovino Thomas]] as Iver Alexander, Ahmed Ali's assasin
* [[Soubin Shahir]] as Viktor Kennedy, Ahmed Ali's right-hand}}

== നിർമ്മാണം ==

=== വികസനം ===
2022 ഒക്ടോബറിൽ ടൈറ്റിൽ സഹിതം ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, വൈശാഖിന്  ടർബോ എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ സംവിധാനവും പൃഥിരാജിന് വിലായത് ബുദ്ധ, എൽ 2 എംപുരാൻ എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയവും ഉള്ളതുകൊണ്ട് ഈ ചിത്രത്തിന്റെ ചിത്രീകരണം വൈകി.&lt;ref name=&quot;THR&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporterindia.com/features/insight/prithviraj-sukumarans-khalifa-to-begin-shoot-three-years-after-first-announcement|title=Prithviraj Sukumaran's ‘Khalifa’ To Begin Shoot Three Years After First Announcement|access-date=25 July 2025|website=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt; 15 വർഷത്തിനുശേഷം പൃഥ്വിരാജും സംവിധായകൻ വൈശാഖും വീണ്ടും ഒന്നിക്കുന്നുവെന്ന പ്രത്യേകത ഈ സിനിമയ്ക്കുണ്ട്. വൈശാഖിന്റെ ആദ്യ ചിത്രമായ ''[[പോക്കിരിരാജ|പോക്കിരി രാജ]]'' (2010) ആയിരുന്നു ഇവരുടെ അവസാന സഹകരണം. 2025 ജൂലൈയിലാണ് ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി ആരംഭിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|title=Prithviraj Sukumaran-Vysakh film Khalifa begins|access-date=16 August 2026|date=16 July 2025|website=Cinema Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20250812192105/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|archive-date=12 August 2025}}&lt;/ref&gt; 2025 ഡിസംബറിൽ [[മോഹൻലാൽ]] ഒരു അതിഥി വേഷം ചെയ്യുമെന്ന് സ്ഥിരീകരിച്ചു. രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു ചലച്ചിത്ര പരമ്പരയിലെ ആദ്യ ചിത്രമായിരിക്കും ഇതെന്നും രണ്ടാം ഭാഗം മോഹൻലാലിൻ്റെ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി എന്ന കഥാപാത്രത്തെ ഒരു പൂർണ്ണമായ വേഷത്തിൽ കേന്ദ്രീകരിക്കാനും ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതാണെന്നും വെളിപ്പെടുത്തി. ഈ ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] മലയാളത്തിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dtnext.in/entertainment/cinema/neil-nitin-mukesh-makes-malayalam-debut-with-prithviraj-starrer-khalifa|title=Neil Nitin Mukesh makes Malayalam debut with Prithviraj-starrer 'Khalifa'|access-date=15 January 2026|website=[[DT Next]]}}&lt;/ref&gt;

=== ചിത്രീകരണം ===
2025 ജൂലൈയിൽ പ്രധാന ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;THR&quot; /&gt; ആദ്യ ഷെഡ്യൂൾ ലണ്ടനിൽ ചിത്രീകരിക്കുകയും ഓഗസ്റ്റിൽ പൂർത്തിയാക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/prithviraj-sukumaran-completes-shooting-for-his-portions-in-uk-schedule-of-vysakhs-khalifa/articleshow/123310163.cms|title=Prithviraj Sukumaran completes shooting for his portions in UK schedule of Vysakh's 'Khalifa'|access-date=14 August 2025|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt; [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലും ചിത്രം ചിത്രീകരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/news/prithviraj-starrer-khalifa-to-be-shot-in-dubai-nepal-kerala-c9020352|title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' to be shot in Dubai, Nepal, Kerala|access-date=18 October 2022|website=Mathrubhumi}}&lt;/ref&gt; 2026 ജനുവരി 13ന് മോഹൻലാൽ [[കൊച്ചി|കൊച്ചിയിൽ]] തൻ്റെ ഭാഗത്തിൻ്റെ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയാക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.zoomtventertainment.com/south/mohanlal-cameo-khalifa-part-1-intro-article-153448653|title=Mohanlal Finishes Filming His Cameo in Prithviraj Sukumaran's Khalifa Part One – According to Reports|access-date=14 January 2026|website=Zoom}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂൺ 22-ന് സിനിമയുടെ മുഴുവൻ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയായി. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2026/Jun/23/prithvirajs-khalifa-wraps-filming|title=Prithviraj's Khalifa wraps filming|access-date=16 August 2026|date=23 June 2026|website=Cinema Express|language=en}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂലൈ അവസാനത്തോടെ ഡബ്ബിംഗ് പൂർത്തിയായി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/mohanlal-completes-khalifa-part-1-dubbing-kavin-welcomes-twins-and-urvashi-returns-to-kannada-cinema-top-5-south-stories-of-the-day/articleshow/132744553.cms|title=Mohanlal completes 'Khalifa: Part 1' dubbing, Kavin welcomes twins, and Urvashi returns to Kannada cinema: Top 5 South stories of the day|access-date=30 July 2026|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt;

== ശബ്ദരേഖ ==
&lt;templatestyles src=&quot;Plainlist/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Infobox album
| name         = Khalifa
| type         = [[Soundtrack album]]
| artist       = [[Jakes Bejoy]]
| cover        = 
| alt          = 
| released     = 12 August 2026
| recorded     = 
| venue        = 
| studio       = *Mindscore Studio, [[Cochin]]
*Mystic's Room, [[Chennai]]
*MLounge, Cochin
*AR Musicals, [[Bengaluru]]
| genre        = [[Feature film soundtrack]]
| length       = 28:31
| language     = [[Malayalam language|Malayalam]]
| label        = [[Sony Music Entertainment|Sony Music]]
| producer     = [[Jakes Bejoy]]&lt;br /&gt;Joel Johns&lt;br /&gt;Agastya Raag
| prev_title   = [[Thudakkam]]
| prev_year    = 2026
| year         = 2026
| next_title   = [[I'm Game]]
| next_year    = 2026
| misc         = 
}}
ചിത്രത്തിൻ്റെ ഗാനങ്ങളും പശ്ചാത്തലസംഗീതവും രചിച്ചത് ജേക്സ് ബിജോയ് ആണ്, അങ്ങനെ പൃഥ്വിരാജുമായുള്ള അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പത്താമത്തെ സഹകരണമായി ഇത് അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/news/khalifa-not-just-prithviraj-lokah-composer-jakes-bejoy-also-impresses-in-banger-of-a-glimpse/9a7ad10c2a63|title=Khalifa: Not just Prithviraj, Lokah composer Jakes Bejoy also impresses in banger of a glimpse - ‘Next Rs 300 crore loading’|access-date=16 October 2025|website=OTTPlay}}&lt;/ref&gt; സിദ് ശ്രീറാമും മുഹമ്മദ് മക്ബൂൽ മൻസൂറും ചേർന്ന് ആലപിച്ച &quot;അസലയവാലെ&quot; എന്ന ആദ്യഗാനം 2026 ജൂലൈ 20ന് പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2026/Jul/21/malayalamnews2026jul20malvika-sharma-to-star-in-prithviraj-sukumaran-starrer-khalifa-first-single-on-the-way|title=Malvika Sharma to star in Prithviraj Sukumaran-starrer Khalifa; first single on the way|access-date=21 July 2026|website=The New Indian Express}}&lt;/ref&gt; 2026 ഓഗസ്റ്റ് 12-ന് മുഴുവൻ ആൽബവും പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://open.spotify.com/album/5gYZ5RbAYv3N6Xrdf9NQOs?si=YqV4XYKURTevmMXDaRfwWA&amp;utm_source=copy-link&amp;sci=spotify%3Acard-config%3A7eRqxC1UsNTIJcfRLhvQ6Y|title=Khalifa (Original Motion Picture Soundtrack)|access-date=12 August 2026|publisher=Spotify}}&lt;/ref&gt;{{Track listing
| headline      = Track listing
| extra_column  = Singer(s)
| total_length  = 33:13
| title1        = Asalayavale
| length1       = 5:00
| lyrics1       = [[Muthu]]
| extra1        = [[Sid Sriram]], [[Mohammed Maqbool Mansoor]]
| title2        = Mathara
| length2       = 4:12
| lyrics2       = Muthu
| extra2        = [[Jakes Bejoy]], [[Shreya Ghoshal]], K.C. Balasarangan, Mohammed Maqbool Mansoor
| title3        = Bhranthayal
| length3       = 4:51
| lyrics3       = Unmesh Unnikrishnan
| extra3        = Jubair Salim, K.S. Harisankar
| title4        = Kissayariyathe
| length4       = 4:18
| lyrics4       = [[Rafeeq Ahamed]]
| extra4        = Anila Rajeev, K.C. Balasarangan
| title5        = Salamathali
| length5       = 2:45
| lyrics5       = Muthu
| extra5        = Akhil J. Chand, Mohammed Maqbool Mansoor
| title6        = The Bloodline
| length6       = 2:23
| lyrics6       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra6        = Jakes Bejoy, JOKER390P, [[chorus (song)|chorus]]
| title7        = Asalayavale (V2)
| length7       = 5:02
| lyrics7       = Muthu
| extra7        = Hanan Shah, Fathima Jabbar, Mohammed Maqbool Mansoor
| title8        = The Bloodline
| length8       = 2:52
| lyrics8       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra8        = Jakes Bejoy, JOKER360P, [[chorus (song)|chorus]]
| title9        = Rise of Ali
| length9       = 2:30
| lyrics9       = Mu.Ri
| extra9        = Joel James, JOKER360P, chorus
}}

== റിലീസ് ==

=== തീയറ്റർ റിലീസ്. ===
2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് [[മലയാളം]], [[തമിഴ്]], [[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുങ്ക്]], [[ഹിന്ദി]] ഭാഷകൾക്കൊപ്പം ലോകമെമ്പാടും റിലീസ് ചെയ്ത ''ഖലീഫ'' മലയാള ചിത്രമായ ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റുിന് എതിരായാണ് പുറത്തിറങ്ങിയത്.&lt;ref name=&quot;TH&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/prithviraj-sukumaran-wraps-shooting-of-khalifa-film-to-release-worldwide-on-august-20-2026-article-13956002.html|title=Prithviraj Sukumaran wraps shooting of Khalifa; Film to release worldwide on August 20, 2026|last=Gavankar|first=Vaishnavi|date=22 June 2026|website=MoneyControl}}&lt;/ref&gt;

== സ്വീകരണം ==

=== വിമർശനാത്മക പ്രതികരണം ===
''ഖലീഫ''യ്ക്ക് നിരൂപകരിൽ നിന്ന് സമ്മിശ്രവും പ്രതികൂലവുമായ അവലോകനങ്ങൾ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.m9.news/tamil-movie-news/khalifa-mixed-reviews-box-office-risk/|title=Khalifa: Prithviraj Sukumaran’s 3rd Disaster in a Row?|access-date=2026-08-20|last=Jhansi|date=2026-08-20|website=M9.news|language=en-US}}&lt;/ref&gt; ദി ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസിലെ ആനന്ദു സുരേഷ് ചിത്രത്തിന് 2/5 റേറ്റിംഗ് നൽകി, ആഴമില്ലാത്ത തിരക്കഥയുള്ള ഒരു ഉപരിതല നാടകമായി ചിത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിച്ചു, എന്നിരുന്നാലും അദ്ദേഹം ചിത്രത്തിന്റെ സ്റ്റണ്ടുകളെയും ദൃശ്യങ്ങളെയും പ്രശംസിച്ചു. &quot;ഉദ്ദേശിച്ച വൈകാരികമായ ആകർഷണമോ പ്രതീക്ഷിച്ച ആവേശമോ&quot; ഇല്ലാത്ത ഒരു പഴയ കള്ളക്കടത്ത് നാടകമാണ് ചിത്രമെന്ന് ദി ഹിന്ദുവിലെ എസ്. ആർ. പ്രവീൺ വിശേഷിപ്പിച്ചു.  ചിത്രത്തിൻറെ വിഷ്വലുകൾ, ആക്ഷൻ കൊറിയോഗ്രാഫി, പശ്ചാത്തലസംഗീതം എന്നിവയെ പ്രശംസിച്ചുവെങ്കിലും ഈ ചിത്രത്തെ &quot;പ്രവചനാതീതമായ ഒരു കഥ&quot; എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുകയും അത് ഒരു ഹൈ നൽകാൻ പാടുപെടുകയും ചെയ്തതായി ഈസ്റ്റേൺ ഐയുടെ ഗായത്രി കല്ലൂക്കാരൻ വിശേഷിപ്പിച്ചു.

== രണ്ടാംഭാഗം ==
[[പൃഥ്വിരാജ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]] പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള പരമ്പരയുടെ രണ്ടാം ഭാഗം ഖലീഫഃ ദി ലെഗസി എന്ന പേരിൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു, അതിൽ ആദ്യ ഭാഗത്തിലെ അവരുടെ വേഷങ്ങൾ ആവർത്തിക്കും.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/en/cinema/cine-news/makers-of-khalifa-announces-sequel-1794305|title=After ‘Khalifa’, comes ‘Khalifa II: The Legacy’; makers announce Part 2|access-date=20 August 2026|website=[[Kerala Kaumudi]]}}&lt;/ref&gt;

== കുറിപ്പുകൾ ==
{{Notelist}}

== അവലംബങ്ങൾ ==

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==

* {{IMDb title|22797990}}
{{Prithviraj Sukumaran}}
[[വർഗ്ഗം:Articles with hAudio microformats]]</text>
      <sha1>mmqqh8zs1t78f0w8ik0ydx7ng17zzyz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660912</id>
      <parentid>4660911</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T02:47:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>/* അഭിനേതാക്കൾ */</comment>
      <origin>4660912</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23958" sha1="9vqxh62f162jltb3emwwrbnl6v4d92u" xml:space="preserve">
{{Infobox film
| name           = Khalifa
| image          = Khalifa film 2026 poster.jpg
| caption        = Theatrical release poster
| director       = [[Vysakh]]
| producer       = Jinu V. Abraham&lt;br /&gt;Suraj Kumar
| writer         = Jinu V. Abraham
| starring       = [[Prithviraj Sukumaran]]&lt;br /&gt;[[Neil Nitin Mukesh]]&lt;br /&gt;[[Malvika Sharma]]&lt;br /&gt;[[Shammi Thilakan]]&lt;br /&gt;[[Indrans]]
| music          = [[Jakes Bejoy]]
| cinematography = [[Jomon T. John]]
| editing        = [[Chaman Chacko]]
| studio         = Jiinu Abraham Innovations
| distributor    = [[Aashirvad Cinemas|Aashirvad Release]] (Kerala)&lt;br /&gt;Jiinu Abraham Innovations (Overseas)
| released       = {{Film date|2026|08|20|df=y}}
| runtime        = 159 minutes&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=14 August 2026 |title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' cleared for release with U/A certificate |url=https://ianslive.in/prithviraj-starrer-khalifa-cleared-for-release-with-ua-certificate--20260814134749 |work=IANS Live}}&lt;/ref&gt;
| country        = India
| language       = Malayalam
}}2026 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാള ആക്ഷൻ ത്രില്ലർ ചിത്രമാണ് '''ഖലീഫഃ ദി റൂളർ'''. [[വൈശാഖ്|വൈശാഖാണ്]] ഈ ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തത്.  ജിനു വി. എബ്രഹാം തിരക്കഥയെഴുതിയ ഈ ചിത്രം ജിനു വി. എബ്രഹാമും സൂരജ് കുമാറും ചേർന്നാണ് നിർമ്മിച്ചത്. {{Efn|With the tagline '''''Vengeance will be written in Gold'''''.&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=16 October 2025 |title=Khalifa Glimpse: Prithviraj Sukumaran plays a gang boss in first glimpse of Vyshakh’s slick action epic |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/khalifa-glimpse-prithviraj-sukumaran-plays-a-gang-boss-in-first-glimpse-of-vyshakhs-slick-action-epic-10310137/ |website=The Indian Express}}&lt;/ref&gt;}}&lt;ref name=&quot;TH&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/khalifa-prithviraj-sukumarans-action-thriller-to-release-on-this-date/article71276302.ece|title=‘Khalifa’: Prithviraj Sukumaran’s action thriller to release on this date|access-date=28 July 2026|website=The Hindu}}&lt;/ref&gt; രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു പരമ്പരയുടെ ആദ്യ ഭാഗമായി ഉദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ള ഈ ചിത്രത്തിൽ [[പൃഥ്വിരാജ്|പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] പ്രധാന കഥാപാത്രമായി അഭിനയിക്കുന്നു, [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]], [[മാളവിക ശർമ്മ]], [[ഷമ്മി തിലകൻ]], [[ഇന്ദ്രൻസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]] എന്നിവർ അതിഥി വേഷങ്ങളിൽ എത്തുന്നു.

പ്രധാന ചിത്രീകരണം 2025 ജൂലൈയിൽ ആരംഭിച്ച് 2026 ജൂണിൽ അവസാനിച്ചു. [[കേരളം]], [[ലണ്ടൻ]], [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു ചിത്രീകരണം. [[ജോമോൻ ടി. ജോൺ]], [[ചമൻ ചാക്കോ]], ജേക്സ് ബിജോയ്, യാനിക് ബെൻ, ചേതൻ ഡിസൂസ, സാൻഡി എന്നിവർ യഥാക്രമം ചിത്രത്തിൻ്റെ ഛായാഗ്രഹണം, എഡിറ്റിംഗ്, സംഗീതം, ആക്ഷൻ, നൃത്തസംവിധാനം എന്നിവ നിർവഹിക്കുന്നു.

2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് ''ഖലീഫ'' തിയേറ്ററുകളിൽ പുറത്തിറങ്ങി. തീയറ്ററുകളിൽ നിന്ന് ചിത്രത്തിന് സമ്മിശ്ര പ്രതികരണമാണ് ലഭിച്ചത്. 1980 കളിലെയും 1990 കളിലും പുറത്തിറങ്ങിയ ഗുണ്ടാസംഘങ്ങളുടെ സിനിമകളെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന തരം ചിത്രം എന്ന വിമർശനം ഈ ചിത്രത്തിന് ലഭിച്ചു. എന്നാൽ പൃഥ്വിരാജിന്റെ പ്രകടനത്തിന് വ്യാപക പ്രശംസ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/khalifa-x-review-social-media-reaction-prithviraj-sukumaran-style-cant-save-this-predictable-and-flat-film-2975770-2026-08-20|title=Khalifa X review: Prithviraj's style can't save this 'predictable and flat' film|access-date=2026-08-20|last=|first=|date=2026-08-20|website=India Today|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mensxp.com/entertainment/regional/185397-khalifa-audience-review-prithviraj-sukumaran-film-cliched-below-average-thriller.html|title=Khalifa Audience Review: Prithviraj Sukumaran’s Film is a ‘Clichéd, Below-Average’ Thriller|access-date=2026-08-20|date=2026-08-20|website=MensXP|language=en-IN}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theweek.in/review/movies/2026/08/20/khalifa-malayalam-film-review.html|title=‘Khalifa’ review: A mostly dull gangster drama heavily reliant on a rousing last-minute superstar cameo to revive it|access-date=2026-08-20|website=@theweek|language=en}}&lt;/ref&gt;

== കഥാസാരം ==
കോഴിക്കോട് കൊടുവള്ളിയിൽ നിന്നുള്ള അമർ അലി എന്ന നിഷ്കളങ്കനായ യുവാവ് ഒരു ടെക്സ്റ്റൈൽ കട നടത്തുകയും പിതാവ് യൂനുസ് അലി, അമ്മ നൂർജഹാൻ എന്നിവരോടൊപ്പം താമസിക്കുകയും ആമിർ ഫിസയെ വിവാഹം കഴിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.സാഹചര്യങ്ങൾ അമീറിനെ കേരളത്തിലെ സ്വർണ്ണക്കടത്ത് റാക്കറ്റിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും അദ്ദേഹം തന്റെ മുത്തച്ഛൻ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി അഥവാ ബാബയെപ്പോലെ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരനായി മാറുകയും ചെയ്യുന്നു.അദ്ദേഹം തൻ്റെ ജീവിതകഥ മാറ്റുന്നു, ബാക്കി സിനിമ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരൻ്റെ കഥ പറയുന്നു.

== അഭിനേതാക്കൾ ==
{{Cast listing|
* [[പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ ആമിർ അലി
* [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] - ഹാരിസ് ബഷീർ
* [[മാളവിക ശർമ]] - ഫിസ അലി, ആമിറിന്റെ ഭാര്യ
* [[ഷമ്മി തിലകൻ]] - [[പാർട്ടി സെക്രട്ടറി]] പുന്നവേൽ രാഘവൻ, ഹാരിസിന്റെ കൂട്ടാളി
* [[ഇന്ദ്രൻസ്]] - ഹംസ, യൂനുസിന്റെ വലംകൈയും അഹമ്മദ് അലിയുടെ കൂട്ടാളിയും
* [[Renji Panicker]] as Mambaraykkal Younus Ali, Aamir's father and Ahmed Ali's son
* [[Mohini (Tamil actress)|Mohini]] as Noorjahan Ali, Aamir's mother and Younus Ali's wife
* [[Shivajith]] as Vinayakan Raghavan, Raghavan's elder son
* [[Suresh Oberoi]] as Seitraj Singh &quot;Seittuji&quot;, Ahmed Ali's old friend and Aamir's mentor
* [[Sanju Sivram]] as Samad &quot;Sami&quot;, Aamir's best friend
* [[Mahesh]] as Katt Arabi
* [[Sadiq (Indian actor)|Sadiq]]
* [[Sudheer Karamana]] as a police officer
* [[Sijoy Varghese]]
* [[Aruldoss]]
* Ranjith Velayudhan
* Pasupathi Raj as Custom Officer Veeraswami, Seittuji's old friend
* Nisthar Sait as Jail Superintendent
* James Eliya as Jail Subordinate
* Rajesh Babu as Judge
* [[John Vijay]] as [[Home Minister]] Selvam
* [[Shawar Ali]]
* Leya Mammen
* Kyraa Vasudevan as Vyshnavi Ramachandran
* Master Nafash as Rushin Ali, Aamir's son
* Shine Varghese as Sudhip, Aamir's right-hand
* Anand Manmadhan as Rahim, Aamir's ally
* Don Michael as Vivek Raghavan, Raghavan's younger son
; Guest appearances
* [[Mohanlal]] as Mambaraykkal Ahmed Ali alias &quot;Baba&quot;, Aamir's grandfather and Younus' father
* [[Tovino Thomas]] as Iver Alexander, Ahmed Ali's assasin
* [[Soubin Shahir]] as Viktor Kennedy, Ahmed Ali's right-hand}}

== നിർമ്മാണം ==

=== വികസനം ===
2022 ഒക്ടോബറിൽ ടൈറ്റിൽ സഹിതം ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, വൈശാഖിന്  ടർബോ എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ സംവിധാനവും പൃഥിരാജിന് വിലായത് ബുദ്ധ, എൽ 2 എംപുരാൻ എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയവും ഉള്ളതുകൊണ്ട് ഈ ചിത്രത്തിന്റെ ചിത്രീകരണം വൈകി.&lt;ref name=&quot;THR&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporterindia.com/features/insight/prithviraj-sukumarans-khalifa-to-begin-shoot-three-years-after-first-announcement|title=Prithviraj Sukumaran's ‘Khalifa’ To Begin Shoot Three Years After First Announcement|access-date=25 July 2025|website=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt; 15 വർഷത്തിനുശേഷം പൃഥ്വിരാജും സംവിധായകൻ വൈശാഖും വീണ്ടും ഒന്നിക്കുന്നുവെന്ന പ്രത്യേകത ഈ സിനിമയ്ക്കുണ്ട്. വൈശാഖിന്റെ ആദ്യ ചിത്രമായ ''[[പോക്കിരിരാജ|പോക്കിരി രാജ]]'' (2010) ആയിരുന്നു ഇവരുടെ അവസാന സഹകരണം. 2025 ജൂലൈയിലാണ് ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി ആരംഭിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|title=Prithviraj Sukumaran-Vysakh film Khalifa begins|access-date=16 August 2026|date=16 July 2025|website=Cinema Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20250812192105/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|archive-date=12 August 2025}}&lt;/ref&gt; 2025 ഡിസംബറിൽ [[മോഹൻലാൽ]] ഒരു അതിഥി വേഷം ചെയ്യുമെന്ന് സ്ഥിരീകരിച്ചു. രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു ചലച്ചിത്ര പരമ്പരയിലെ ആദ്യ ചിത്രമായിരിക്കും ഇതെന്നും രണ്ടാം ഭാഗം മോഹൻലാലിൻ്റെ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി എന്ന കഥാപാത്രത്തെ ഒരു പൂർണ്ണമായ വേഷത്തിൽ കേന്ദ്രീകരിക്കാനും ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതാണെന്നും വെളിപ്പെടുത്തി. ഈ ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] മലയാളത്തിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dtnext.in/entertainment/cinema/neil-nitin-mukesh-makes-malayalam-debut-with-prithviraj-starrer-khalifa|title=Neil Nitin Mukesh makes Malayalam debut with Prithviraj-starrer 'Khalifa'|access-date=15 January 2026|website=[[DT Next]]}}&lt;/ref&gt;

=== ചിത്രീകരണം ===
2025 ജൂലൈയിൽ പ്രധാന ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;THR&quot; /&gt; ആദ്യ ഷെഡ്യൂൾ ലണ്ടനിൽ ചിത്രീകരിക്കുകയും ഓഗസ്റ്റിൽ പൂർത്തിയാക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/prithviraj-sukumaran-completes-shooting-for-his-portions-in-uk-schedule-of-vysakhs-khalifa/articleshow/123310163.cms|title=Prithviraj Sukumaran completes shooting for his portions in UK schedule of Vysakh's 'Khalifa'|access-date=14 August 2025|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt; [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലും ചിത്രം ചിത്രീകരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/news/prithviraj-starrer-khalifa-to-be-shot-in-dubai-nepal-kerala-c9020352|title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' to be shot in Dubai, Nepal, Kerala|access-date=18 October 2022|website=Mathrubhumi}}&lt;/ref&gt; 2026 ജനുവരി 13ന് മോഹൻലാൽ [[കൊച്ചി|കൊച്ചിയിൽ]] തൻ്റെ ഭാഗത്തിൻ്റെ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയാക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.zoomtventertainment.com/south/mohanlal-cameo-khalifa-part-1-intro-article-153448653|title=Mohanlal Finishes Filming His Cameo in Prithviraj Sukumaran's Khalifa Part One – According to Reports|access-date=14 January 2026|website=Zoom}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂൺ 22-ന് സിനിമയുടെ മുഴുവൻ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയായി. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2026/Jun/23/prithvirajs-khalifa-wraps-filming|title=Prithviraj's Khalifa wraps filming|access-date=16 August 2026|date=23 June 2026|website=Cinema Express|language=en}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂലൈ അവസാനത്തോടെ ഡബ്ബിംഗ് പൂർത്തിയായി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/mohanlal-completes-khalifa-part-1-dubbing-kavin-welcomes-twins-and-urvashi-returns-to-kannada-cinema-top-5-south-stories-of-the-day/articleshow/132744553.cms|title=Mohanlal completes 'Khalifa: Part 1' dubbing, Kavin welcomes twins, and Urvashi returns to Kannada cinema: Top 5 South stories of the day|access-date=30 July 2026|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt;

== ശബ്ദരേഖ ==
&lt;templatestyles src=&quot;Plainlist/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Infobox album
| name         = Khalifa
| type         = [[Soundtrack album]]
| artist       = [[Jakes Bejoy]]
| cover        = 
| alt          = 
| released     = 12 August 2026
| recorded     = 
| venue        = 
| studio       = *Mindscore Studio, [[Cochin]]
*Mystic's Room, [[Chennai]]
*MLounge, Cochin
*AR Musicals, [[Bengaluru]]
| genre        = [[Feature film soundtrack]]
| length       = 28:31
| language     = [[Malayalam language|Malayalam]]
| label        = [[Sony Music Entertainment|Sony Music]]
| producer     = [[Jakes Bejoy]]&lt;br /&gt;Joel Johns&lt;br /&gt;Agastya Raag
| prev_title   = [[Thudakkam]]
| prev_year    = 2026
| year         = 2026
| next_title   = [[I'm Game]]
| next_year    = 2026
| misc         = 
}}
ചിത്രത്തിൻ്റെ ഗാനങ്ങളും പശ്ചാത്തലസംഗീതവും രചിച്ചത് ജേക്സ് ബിജോയ് ആണ്, അങ്ങനെ പൃഥ്വിരാജുമായുള്ള അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പത്താമത്തെ സഹകരണമായി ഇത് അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/news/khalifa-not-just-prithviraj-lokah-composer-jakes-bejoy-also-impresses-in-banger-of-a-glimpse/9a7ad10c2a63|title=Khalifa: Not just Prithviraj, Lokah composer Jakes Bejoy also impresses in banger of a glimpse - ‘Next Rs 300 crore loading’|access-date=16 October 2025|website=OTTPlay}}&lt;/ref&gt; സിദ് ശ്രീറാമും മുഹമ്മദ് മക്ബൂൽ മൻസൂറും ചേർന്ന് ആലപിച്ച &quot;അസലയവാലെ&quot; എന്ന ആദ്യഗാനം 2026 ജൂലൈ 20ന് പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2026/Jul/21/malayalamnews2026jul20malvika-sharma-to-star-in-prithviraj-sukumaran-starrer-khalifa-first-single-on-the-way|title=Malvika Sharma to star in Prithviraj Sukumaran-starrer Khalifa; first single on the way|access-date=21 July 2026|website=The New Indian Express}}&lt;/ref&gt; 2026 ഓഗസ്റ്റ് 12-ന് മുഴുവൻ ആൽബവും പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://open.spotify.com/album/5gYZ5RbAYv3N6Xrdf9NQOs?si=YqV4XYKURTevmMXDaRfwWA&amp;utm_source=copy-link&amp;sci=spotify%3Acard-config%3A7eRqxC1UsNTIJcfRLhvQ6Y|title=Khalifa (Original Motion Picture Soundtrack)|access-date=12 August 2026|publisher=Spotify}}&lt;/ref&gt;{{Track listing
| headline      = Track listing
| extra_column  = Singer(s)
| total_length  = 33:13
| title1        = Asalayavale
| length1       = 5:00
| lyrics1       = [[Muthu]]
| extra1        = [[Sid Sriram]], [[Mohammed Maqbool Mansoor]]
| title2        = Mathara
| length2       = 4:12
| lyrics2       = Muthu
| extra2        = [[Jakes Bejoy]], [[Shreya Ghoshal]], K.C. Balasarangan, Mohammed Maqbool Mansoor
| title3        = Bhranthayal
| length3       = 4:51
| lyrics3       = Unmesh Unnikrishnan
| extra3        = Jubair Salim, K.S. Harisankar
| title4        = Kissayariyathe
| length4       = 4:18
| lyrics4       = [[Rafeeq Ahamed]]
| extra4        = Anila Rajeev, K.C. Balasarangan
| title5        = Salamathali
| length5       = 2:45
| lyrics5       = Muthu
| extra5        = Akhil J. Chand, Mohammed Maqbool Mansoor
| title6        = The Bloodline
| length6       = 2:23
| lyrics6       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra6        = Jakes Bejoy, JOKER390P, [[chorus (song)|chorus]]
| title7        = Asalayavale (V2)
| length7       = 5:02
| lyrics7       = Muthu
| extra7        = Hanan Shah, Fathima Jabbar, Mohammed Maqbool Mansoor
| title8        = The Bloodline
| length8       = 2:52
| lyrics8       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra8        = Jakes Bejoy, JOKER360P, [[chorus (song)|chorus]]
| title9        = Rise of Ali
| length9       = 2:30
| lyrics9       = Mu.Ri
| extra9        = Joel James, JOKER360P, chorus
}}

== റിലീസ് ==

=== തീയറ്റർ റിലീസ്. ===
2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് [[മലയാളം]], [[തമിഴ്]], [[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുങ്ക്]], [[ഹിന്ദി]] ഭാഷകൾക്കൊപ്പം ലോകമെമ്പാടും റിലീസ് ചെയ്ത ''ഖലീഫ'' മലയാള ചിത്രമായ ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റുിന് എതിരായാണ് പുറത്തിറങ്ങിയത്.&lt;ref name=&quot;TH&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/prithviraj-sukumaran-wraps-shooting-of-khalifa-film-to-release-worldwide-on-august-20-2026-article-13956002.html|title=Prithviraj Sukumaran wraps shooting of Khalifa; Film to release worldwide on August 20, 2026|last=Gavankar|first=Vaishnavi|date=22 June 2026|website=MoneyControl}}&lt;/ref&gt;

== സ്വീകരണം ==

=== വിമർശനാത്മക പ്രതികരണം ===
''ഖലീഫ''യ്ക്ക് നിരൂപകരിൽ നിന്ന് സമ്മിശ്രവും പ്രതികൂലവുമായ അവലോകനങ്ങൾ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.m9.news/tamil-movie-news/khalifa-mixed-reviews-box-office-risk/|title=Khalifa: Prithviraj Sukumaran’s 3rd Disaster in a Row?|access-date=2026-08-20|last=Jhansi|date=2026-08-20|website=M9.news|language=en-US}}&lt;/ref&gt; ദി ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസിലെ ആനന്ദു സുരേഷ് ചിത്രത്തിന് 2/5 റേറ്റിംഗ് നൽകി, ആഴമില്ലാത്ത തിരക്കഥയുള്ള ഒരു ഉപരിതല നാടകമായി ചിത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിച്ചു, എന്നിരുന്നാലും അദ്ദേഹം ചിത്രത്തിന്റെ സ്റ്റണ്ടുകളെയും ദൃശ്യങ്ങളെയും പ്രശംസിച്ചു. &quot;ഉദ്ദേശിച്ച വൈകാരികമായ ആകർഷണമോ പ്രതീക്ഷിച്ച ആവേശമോ&quot; ഇല്ലാത്ത ഒരു പഴയ കള്ളക്കടത്ത് നാടകമാണ് ചിത്രമെന്ന് ദി ഹിന്ദുവിലെ എസ്. ആർ. പ്രവീൺ വിശേഷിപ്പിച്ചു.  ചിത്രത്തിൻറെ വിഷ്വലുകൾ, ആക്ഷൻ കൊറിയോഗ്രാഫി, പശ്ചാത്തലസംഗീതം എന്നിവയെ പ്രശംസിച്ചുവെങ്കിലും ഈ ചിത്രത്തെ &quot;പ്രവചനാതീതമായ ഒരു കഥ&quot; എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുകയും അത് ഒരു ഹൈ നൽകാൻ പാടുപെടുകയും ചെയ്തതായി ഈസ്റ്റേൺ ഐയുടെ ഗായത്രി കല്ലൂക്കാരൻ വിശേഷിപ്പിച്ചു.

== രണ്ടാംഭാഗം ==
[[പൃഥ്വിരാജ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]] പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള പരമ്പരയുടെ രണ്ടാം ഭാഗം ഖലീഫഃ ദി ലെഗസി എന്ന പേരിൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു, അതിൽ ആദ്യ ഭാഗത്തിലെ അവരുടെ വേഷങ്ങൾ ആവർത്തിക്കും.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/en/cinema/cine-news/makers-of-khalifa-announces-sequel-1794305|title=After ‘Khalifa’, comes ‘Khalifa II: The Legacy’; makers announce Part 2|access-date=20 August 2026|website=[[Kerala Kaumudi]]}}&lt;/ref&gt;

== കുറിപ്പുകൾ ==
{{Notelist}}

== അവലംബങ്ങൾ ==

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==

* {{IMDb title|22797990}}
{{Prithviraj Sukumaran}}
[[വർഗ്ഗം:Articles with hAudio microformats]]</text>
      <sha1>9vqxh62f162jltb3emwwrbnl6v4d92u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660913</id>
      <parentid>4660912</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T02:48:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>/* അഭിനേതാക്കൾ */</comment>
      <origin>4660913</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24094" sha1="p9g99qd2a2xkbpedg7qnnedbdwbd0et" xml:space="preserve">
{{Infobox film
| name           = Khalifa
| image          = Khalifa film 2026 poster.jpg
| caption        = Theatrical release poster
| director       = [[Vysakh]]
| producer       = Jinu V. Abraham&lt;br /&gt;Suraj Kumar
| writer         = Jinu V. Abraham
| starring       = [[Prithviraj Sukumaran]]&lt;br /&gt;[[Neil Nitin Mukesh]]&lt;br /&gt;[[Malvika Sharma]]&lt;br /&gt;[[Shammi Thilakan]]&lt;br /&gt;[[Indrans]]
| music          = [[Jakes Bejoy]]
| cinematography = [[Jomon T. John]]
| editing        = [[Chaman Chacko]]
| studio         = Jiinu Abraham Innovations
| distributor    = [[Aashirvad Cinemas|Aashirvad Release]] (Kerala)&lt;br /&gt;Jiinu Abraham Innovations (Overseas)
| released       = {{Film date|2026|08|20|df=y}}
| runtime        = 159 minutes&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=14 August 2026 |title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' cleared for release with U/A certificate |url=https://ianslive.in/prithviraj-starrer-khalifa-cleared-for-release-with-ua-certificate--20260814134749 |work=IANS Live}}&lt;/ref&gt;
| country        = India
| language       = Malayalam
}}2026 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാള ആക്ഷൻ ത്രില്ലർ ചിത്രമാണ് '''ഖലീഫഃ ദി റൂളർ'''. [[വൈശാഖ്|വൈശാഖാണ്]] ഈ ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തത്.  ജിനു വി. എബ്രഹാം തിരക്കഥയെഴുതിയ ഈ ചിത്രം ജിനു വി. എബ്രഹാമും സൂരജ് കുമാറും ചേർന്നാണ് നിർമ്മിച്ചത്. {{Efn|With the tagline '''''Vengeance will be written in Gold'''''.&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=16 October 2025 |title=Khalifa Glimpse: Prithviraj Sukumaran plays a gang boss in first glimpse of Vyshakh’s slick action epic |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/khalifa-glimpse-prithviraj-sukumaran-plays-a-gang-boss-in-first-glimpse-of-vyshakhs-slick-action-epic-10310137/ |website=The Indian Express}}&lt;/ref&gt;}}&lt;ref name=&quot;TH&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/khalifa-prithviraj-sukumarans-action-thriller-to-release-on-this-date/article71276302.ece|title=‘Khalifa’: Prithviraj Sukumaran’s action thriller to release on this date|access-date=28 July 2026|website=The Hindu}}&lt;/ref&gt; രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു പരമ്പരയുടെ ആദ്യ ഭാഗമായി ഉദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ള ഈ ചിത്രത്തിൽ [[പൃഥ്വിരാജ്|പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] പ്രധാന കഥാപാത്രമായി അഭിനയിക്കുന്നു, [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]], [[മാളവിക ശർമ്മ]], [[ഷമ്മി തിലകൻ]], [[ഇന്ദ്രൻസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]] എന്നിവർ അതിഥി വേഷങ്ങളിൽ എത്തുന്നു.

പ്രധാന ചിത്രീകരണം 2025 ജൂലൈയിൽ ആരംഭിച്ച് 2026 ജൂണിൽ അവസാനിച്ചു. [[കേരളം]], [[ലണ്ടൻ]], [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു ചിത്രീകരണം. [[ജോമോൻ ടി. ജോൺ]], [[ചമൻ ചാക്കോ]], ജേക്സ് ബിജോയ്, യാനിക് ബെൻ, ചേതൻ ഡിസൂസ, സാൻഡി എന്നിവർ യഥാക്രമം ചിത്രത്തിൻ്റെ ഛായാഗ്രഹണം, എഡിറ്റിംഗ്, സംഗീതം, ആക്ഷൻ, നൃത്തസംവിധാനം എന്നിവ നിർവഹിക്കുന്നു.

2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് ''ഖലീഫ'' തിയേറ്ററുകളിൽ പുറത്തിറങ്ങി. തീയറ്ററുകളിൽ നിന്ന് ചിത്രത്തിന് സമ്മിശ്ര പ്രതികരണമാണ് ലഭിച്ചത്. 1980 കളിലെയും 1990 കളിലും പുറത്തിറങ്ങിയ ഗുണ്ടാസംഘങ്ങളുടെ സിനിമകളെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന തരം ചിത്രം എന്ന വിമർശനം ഈ ചിത്രത്തിന് ലഭിച്ചു. എന്നാൽ പൃഥ്വിരാജിന്റെ പ്രകടനത്തിന് വ്യാപക പ്രശംസ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/khalifa-x-review-social-media-reaction-prithviraj-sukumaran-style-cant-save-this-predictable-and-flat-film-2975770-2026-08-20|title=Khalifa X review: Prithviraj's style can't save this 'predictable and flat' film|access-date=2026-08-20|last=|first=|date=2026-08-20|website=India Today|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mensxp.com/entertainment/regional/185397-khalifa-audience-review-prithviraj-sukumaran-film-cliched-below-average-thriller.html|title=Khalifa Audience Review: Prithviraj Sukumaran’s Film is a ‘Clichéd, Below-Average’ Thriller|access-date=2026-08-20|date=2026-08-20|website=MensXP|language=en-IN}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theweek.in/review/movies/2026/08/20/khalifa-malayalam-film-review.html|title=‘Khalifa’ review: A mostly dull gangster drama heavily reliant on a rousing last-minute superstar cameo to revive it|access-date=2026-08-20|website=@theweek|language=en}}&lt;/ref&gt;

== കഥാസാരം ==
കോഴിക്കോട് കൊടുവള്ളിയിൽ നിന്നുള്ള അമർ അലി എന്ന നിഷ്കളങ്കനായ യുവാവ് ഒരു ടെക്സ്റ്റൈൽ കട നടത്തുകയും പിതാവ് യൂനുസ് അലി, അമ്മ നൂർജഹാൻ എന്നിവരോടൊപ്പം താമസിക്കുകയും ആമിർ ഫിസയെ വിവാഹം കഴിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.സാഹചര്യങ്ങൾ അമീറിനെ കേരളത്തിലെ സ്വർണ്ണക്കടത്ത് റാക്കറ്റിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും അദ്ദേഹം തന്റെ മുത്തച്ഛൻ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി അഥവാ ബാബയെപ്പോലെ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരനായി മാറുകയും ചെയ്യുന്നു.അദ്ദേഹം തൻ്റെ ജീവിതകഥ മാറ്റുന്നു, ബാക്കി സിനിമ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരൻ്റെ കഥ പറയുന്നു.

== അഭിനേതാക്കൾ ==
{{Cast listing|
* [[പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ ആമിർ അലി
* [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] - ഹാരിസ് ബഷീർ
* [[മാളവിക ശർമ]] - ഫിസ അലി, ആമിറിന്റെ ഭാര്യ
* [[ഷമ്മി തിലകൻ]] - [[പാർട്ടി സെക്രട്ടറി]] പുന്നവേൽ രാഘവൻ, ഹാരിസിന്റെ കൂട്ടാളി
* [[ഇന്ദ്രൻസ്]] - ഹംസ, യൂനുസിന്റെ വലംകൈയും അഹമ്മദ് അലിയുടെ കൂട്ടാളിയും
* [[രഞ്ജി പണിക്കർ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ യൂനുസ് അലി, ആമിറിന്റെ പിതാവും അഹമ്മദ് അലിയുടെ മകനും
* [[Mohini (Tamil actress)|Mohini]] as Noorjahan Ali, Aamir's mother and Younus Ali's wife
* [[Shivajith]] as Vinayakan Raghavan, Raghavan's elder son
* [[Suresh Oberoi]] as Seitraj Singh &quot;Seittuji&quot;, Ahmed Ali's old friend and Aamir's mentor
* [[Sanju Sivram]] as Samad &quot;Sami&quot;, Aamir's best friend
* [[Mahesh]] as Katt Arabi
* [[Sadiq (Indian actor)|Sadiq]]
* [[Sudheer Karamana]] as a police officer
* [[Sijoy Varghese]]
* [[Aruldoss]]
* Ranjith Velayudhan
* Pasupathi Raj as Custom Officer Veeraswami, Seittuji's old friend
* Nisthar Sait as Jail Superintendent
* James Eliya as Jail Subordinate
* Rajesh Babu as Judge
* [[John Vijay]] as [[Home Minister]] Selvam
* [[Shawar Ali]]
* Leya Mammen
* Kyraa Vasudevan as Vyshnavi Ramachandran
* Master Nafash as Rushin Ali, Aamir's son
* Shine Varghese as Sudhip, Aamir's right-hand
* Anand Manmadhan as Rahim, Aamir's ally
* Don Michael as Vivek Raghavan, Raghavan's younger son
; Guest appearances
* [[Mohanlal]] as Mambaraykkal Ahmed Ali alias &quot;Baba&quot;, Aamir's grandfather and Younus' father
* [[Tovino Thomas]] as Iver Alexander, Ahmed Ali's assasin
* [[Soubin Shahir]] as Viktor Kennedy, Ahmed Ali's right-hand}}

== നിർമ്മാണം ==

=== വികസനം ===
2022 ഒക്ടോബറിൽ ടൈറ്റിൽ സഹിതം ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, വൈശാഖിന്  ടർബോ എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ സംവിധാനവും പൃഥിരാജിന് വിലായത് ബുദ്ധ, എൽ 2 എംപുരാൻ എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയവും ഉള്ളതുകൊണ്ട് ഈ ചിത്രത്തിന്റെ ചിത്രീകരണം വൈകി.&lt;ref name=&quot;THR&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporterindia.com/features/insight/prithviraj-sukumarans-khalifa-to-begin-shoot-three-years-after-first-announcement|title=Prithviraj Sukumaran's ‘Khalifa’ To Begin Shoot Three Years After First Announcement|access-date=25 July 2025|website=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt; 15 വർഷത്തിനുശേഷം പൃഥ്വിരാജും സംവിധായകൻ വൈശാഖും വീണ്ടും ഒന്നിക്കുന്നുവെന്ന പ്രത്യേകത ഈ സിനിമയ്ക്കുണ്ട്. വൈശാഖിന്റെ ആദ്യ ചിത്രമായ ''[[പോക്കിരിരാജ|പോക്കിരി രാജ]]'' (2010) ആയിരുന്നു ഇവരുടെ അവസാന സഹകരണം. 2025 ജൂലൈയിലാണ് ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി ആരംഭിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|title=Prithviraj Sukumaran-Vysakh film Khalifa begins|access-date=16 August 2026|date=16 July 2025|website=Cinema Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20250812192105/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|archive-date=12 August 2025}}&lt;/ref&gt; 2025 ഡിസംബറിൽ [[മോഹൻലാൽ]] ഒരു അതിഥി വേഷം ചെയ്യുമെന്ന് സ്ഥിരീകരിച്ചു. രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു ചലച്ചിത്ര പരമ്പരയിലെ ആദ്യ ചിത്രമായിരിക്കും ഇതെന്നും രണ്ടാം ഭാഗം മോഹൻലാലിൻ്റെ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി എന്ന കഥാപാത്രത്തെ ഒരു പൂർണ്ണമായ വേഷത്തിൽ കേന്ദ്രീകരിക്കാനും ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതാണെന്നും വെളിപ്പെടുത്തി. ഈ ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] മലയാളത്തിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dtnext.in/entertainment/cinema/neil-nitin-mukesh-makes-malayalam-debut-with-prithviraj-starrer-khalifa|title=Neil Nitin Mukesh makes Malayalam debut with Prithviraj-starrer 'Khalifa'|access-date=15 January 2026|website=[[DT Next]]}}&lt;/ref&gt;

=== ചിത്രീകരണം ===
2025 ജൂലൈയിൽ പ്രധാന ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;THR&quot; /&gt; ആദ്യ ഷെഡ്യൂൾ ലണ്ടനിൽ ചിത്രീകരിക്കുകയും ഓഗസ്റ്റിൽ പൂർത്തിയാക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/prithviraj-sukumaran-completes-shooting-for-his-portions-in-uk-schedule-of-vysakhs-khalifa/articleshow/123310163.cms|title=Prithviraj Sukumaran completes shooting for his portions in UK schedule of Vysakh's 'Khalifa'|access-date=14 August 2025|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt; [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലും ചിത്രം ചിത്രീകരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/news/prithviraj-starrer-khalifa-to-be-shot-in-dubai-nepal-kerala-c9020352|title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' to be shot in Dubai, Nepal, Kerala|access-date=18 October 2022|website=Mathrubhumi}}&lt;/ref&gt; 2026 ജനുവരി 13ന് മോഹൻലാൽ [[കൊച്ചി|കൊച്ചിയിൽ]] തൻ്റെ ഭാഗത്തിൻ്റെ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയാക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.zoomtventertainment.com/south/mohanlal-cameo-khalifa-part-1-intro-article-153448653|title=Mohanlal Finishes Filming His Cameo in Prithviraj Sukumaran's Khalifa Part One – According to Reports|access-date=14 January 2026|website=Zoom}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂൺ 22-ന് സിനിമയുടെ മുഴുവൻ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയായി. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2026/Jun/23/prithvirajs-khalifa-wraps-filming|title=Prithviraj's Khalifa wraps filming|access-date=16 August 2026|date=23 June 2026|website=Cinema Express|language=en}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂലൈ അവസാനത്തോടെ ഡബ്ബിംഗ് പൂർത്തിയായി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/mohanlal-completes-khalifa-part-1-dubbing-kavin-welcomes-twins-and-urvashi-returns-to-kannada-cinema-top-5-south-stories-of-the-day/articleshow/132744553.cms|title=Mohanlal completes 'Khalifa: Part 1' dubbing, Kavin welcomes twins, and Urvashi returns to Kannada cinema: Top 5 South stories of the day|access-date=30 July 2026|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt;

== ശബ്ദരേഖ ==
&lt;templatestyles src=&quot;Plainlist/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Infobox album
| name         = Khalifa
| type         = [[Soundtrack album]]
| artist       = [[Jakes Bejoy]]
| cover        = 
| alt          = 
| released     = 12 August 2026
| recorded     = 
| venue        = 
| studio       = *Mindscore Studio, [[Cochin]]
*Mystic's Room, [[Chennai]]
*MLounge, Cochin
*AR Musicals, [[Bengaluru]]
| genre        = [[Feature film soundtrack]]
| length       = 28:31
| language     = [[Malayalam language|Malayalam]]
| label        = [[Sony Music Entertainment|Sony Music]]
| producer     = [[Jakes Bejoy]]&lt;br /&gt;Joel Johns&lt;br /&gt;Agastya Raag
| prev_title   = [[Thudakkam]]
| prev_year    = 2026
| year         = 2026
| next_title   = [[I'm Game]]
| next_year    = 2026
| misc         = 
}}
ചിത്രത്തിൻ്റെ ഗാനങ്ങളും പശ്ചാത്തലസംഗീതവും രചിച്ചത് ജേക്സ് ബിജോയ് ആണ്, അങ്ങനെ പൃഥ്വിരാജുമായുള്ള അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പത്താമത്തെ സഹകരണമായി ഇത് അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/news/khalifa-not-just-prithviraj-lokah-composer-jakes-bejoy-also-impresses-in-banger-of-a-glimpse/9a7ad10c2a63|title=Khalifa: Not just Prithviraj, Lokah composer Jakes Bejoy also impresses in banger of a glimpse - ‘Next Rs 300 crore loading’|access-date=16 October 2025|website=OTTPlay}}&lt;/ref&gt; സിദ് ശ്രീറാമും മുഹമ്മദ് മക്ബൂൽ മൻസൂറും ചേർന്ന് ആലപിച്ച &quot;അസലയവാലെ&quot; എന്ന ആദ്യഗാനം 2026 ജൂലൈ 20ന് പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2026/Jul/21/malayalamnews2026jul20malvika-sharma-to-star-in-prithviraj-sukumaran-starrer-khalifa-first-single-on-the-way|title=Malvika Sharma to star in Prithviraj Sukumaran-starrer Khalifa; first single on the way|access-date=21 July 2026|website=The New Indian Express}}&lt;/ref&gt; 2026 ഓഗസ്റ്റ് 12-ന് മുഴുവൻ ആൽബവും പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://open.spotify.com/album/5gYZ5RbAYv3N6Xrdf9NQOs?si=YqV4XYKURTevmMXDaRfwWA&amp;utm_source=copy-link&amp;sci=spotify%3Acard-config%3A7eRqxC1UsNTIJcfRLhvQ6Y|title=Khalifa (Original Motion Picture Soundtrack)|access-date=12 August 2026|publisher=Spotify}}&lt;/ref&gt;{{Track listing
| headline      = Track listing
| extra_column  = Singer(s)
| total_length  = 33:13
| title1        = Asalayavale
| length1       = 5:00
| lyrics1       = [[Muthu]]
| extra1        = [[Sid Sriram]], [[Mohammed Maqbool Mansoor]]
| title2        = Mathara
| length2       = 4:12
| lyrics2       = Muthu
| extra2        = [[Jakes Bejoy]], [[Shreya Ghoshal]], K.C. Balasarangan, Mohammed Maqbool Mansoor
| title3        = Bhranthayal
| length3       = 4:51
| lyrics3       = Unmesh Unnikrishnan
| extra3        = Jubair Salim, K.S. Harisankar
| title4        = Kissayariyathe
| length4       = 4:18
| lyrics4       = [[Rafeeq Ahamed]]
| extra4        = Anila Rajeev, K.C. Balasarangan
| title5        = Salamathali
| length5       = 2:45
| lyrics5       = Muthu
| extra5        = Akhil J. Chand, Mohammed Maqbool Mansoor
| title6        = The Bloodline
| length6       = 2:23
| lyrics6       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra6        = Jakes Bejoy, JOKER390P, [[chorus (song)|chorus]]
| title7        = Asalayavale (V2)
| length7       = 5:02
| lyrics7       = Muthu
| extra7        = Hanan Shah, Fathima Jabbar, Mohammed Maqbool Mansoor
| title8        = The Bloodline
| length8       = 2:52
| lyrics8       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra8        = Jakes Bejoy, JOKER360P, [[chorus (song)|chorus]]
| title9        = Rise of Ali
| length9       = 2:30
| lyrics9       = Mu.Ri
| extra9        = Joel James, JOKER360P, chorus
}}

== റിലീസ് ==

=== തീയറ്റർ റിലീസ്. ===
2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് [[മലയാളം]], [[തമിഴ്]], [[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുങ്ക്]], [[ഹിന്ദി]] ഭാഷകൾക്കൊപ്പം ലോകമെമ്പാടും റിലീസ് ചെയ്ത ''ഖലീഫ'' മലയാള ചിത്രമായ ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റുിന് എതിരായാണ് പുറത്തിറങ്ങിയത്.&lt;ref name=&quot;TH&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/prithviraj-sukumaran-wraps-shooting-of-khalifa-film-to-release-worldwide-on-august-20-2026-article-13956002.html|title=Prithviraj Sukumaran wraps shooting of Khalifa; Film to release worldwide on August 20, 2026|last=Gavankar|first=Vaishnavi|date=22 June 2026|website=MoneyControl}}&lt;/ref&gt;

== സ്വീകരണം ==

=== വിമർശനാത്മക പ്രതികരണം ===
''ഖലീഫ''യ്ക്ക് നിരൂപകരിൽ നിന്ന് സമ്മിശ്രവും പ്രതികൂലവുമായ അവലോകനങ്ങൾ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.m9.news/tamil-movie-news/khalifa-mixed-reviews-box-office-risk/|title=Khalifa: Prithviraj Sukumaran’s 3rd Disaster in a Row?|access-date=2026-08-20|last=Jhansi|date=2026-08-20|website=M9.news|language=en-US}}&lt;/ref&gt; ദി ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസിലെ ആനന്ദു സുരേഷ് ചിത്രത്തിന് 2/5 റേറ്റിംഗ് നൽകി, ആഴമില്ലാത്ത തിരക്കഥയുള്ള ഒരു ഉപരിതല നാടകമായി ചിത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിച്ചു, എന്നിരുന്നാലും അദ്ദേഹം ചിത്രത്തിന്റെ സ്റ്റണ്ടുകളെയും ദൃശ്യങ്ങളെയും പ്രശംസിച്ചു. &quot;ഉദ്ദേശിച്ച വൈകാരികമായ ആകർഷണമോ പ്രതീക്ഷിച്ച ആവേശമോ&quot; ഇല്ലാത്ത ഒരു പഴയ കള്ളക്കടത്ത് നാടകമാണ് ചിത്രമെന്ന് ദി ഹിന്ദുവിലെ എസ്. ആർ. പ്രവീൺ വിശേഷിപ്പിച്ചു.  ചിത്രത്തിൻറെ വിഷ്വലുകൾ, ആക്ഷൻ കൊറിയോഗ്രാഫി, പശ്ചാത്തലസംഗീതം എന്നിവയെ പ്രശംസിച്ചുവെങ്കിലും ഈ ചിത്രത്തെ &quot;പ്രവചനാതീതമായ ഒരു കഥ&quot; എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുകയും അത് ഒരു ഹൈ നൽകാൻ പാടുപെടുകയും ചെയ്തതായി ഈസ്റ്റേൺ ഐയുടെ ഗായത്രി കല്ലൂക്കാരൻ വിശേഷിപ്പിച്ചു.

== രണ്ടാംഭാഗം ==
[[പൃഥ്വിരാജ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]] പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള പരമ്പരയുടെ രണ്ടാം ഭാഗം ഖലീഫഃ ദി ലെഗസി എന്ന പേരിൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു, അതിൽ ആദ്യ ഭാഗത്തിലെ അവരുടെ വേഷങ്ങൾ ആവർത്തിക്കും.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/en/cinema/cine-news/makers-of-khalifa-announces-sequel-1794305|title=After ‘Khalifa’, comes ‘Khalifa II: The Legacy’; makers announce Part 2|access-date=20 August 2026|website=[[Kerala Kaumudi]]}}&lt;/ref&gt;

== കുറിപ്പുകൾ ==
{{Notelist}}

== അവലംബങ്ങൾ ==

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==

* {{IMDb title|22797990}}
{{Prithviraj Sukumaran}}
[[വർഗ്ഗം:Articles with hAudio microformats]]</text>
      <sha1>p9g99qd2a2xkbpedg7qnnedbdwbd0et</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660914</id>
      <parentid>4660913</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T02:48:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>/* അഭിനേതാക്കൾ */</comment>
      <origin>4660914</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24226" sha1="otvwksc2m2ob5tnvi63m6svyuqqfacl" xml:space="preserve">
{{Infobox film
| name           = Khalifa
| image          = Khalifa film 2026 poster.jpg
| caption        = Theatrical release poster
| director       = [[Vysakh]]
| producer       = Jinu V. Abraham&lt;br /&gt;Suraj Kumar
| writer         = Jinu V. Abraham
| starring       = [[Prithviraj Sukumaran]]&lt;br /&gt;[[Neil Nitin Mukesh]]&lt;br /&gt;[[Malvika Sharma]]&lt;br /&gt;[[Shammi Thilakan]]&lt;br /&gt;[[Indrans]]
| music          = [[Jakes Bejoy]]
| cinematography = [[Jomon T. John]]
| editing        = [[Chaman Chacko]]
| studio         = Jiinu Abraham Innovations
| distributor    = [[Aashirvad Cinemas|Aashirvad Release]] (Kerala)&lt;br /&gt;Jiinu Abraham Innovations (Overseas)
| released       = {{Film date|2026|08|20|df=y}}
| runtime        = 159 minutes&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=14 August 2026 |title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' cleared for release with U/A certificate |url=https://ianslive.in/prithviraj-starrer-khalifa-cleared-for-release-with-ua-certificate--20260814134749 |work=IANS Live}}&lt;/ref&gt;
| country        = India
| language       = Malayalam
}}2026 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാള ആക്ഷൻ ത്രില്ലർ ചിത്രമാണ് '''ഖലീഫഃ ദി റൂളർ'''. [[വൈശാഖ്|വൈശാഖാണ്]] ഈ ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തത്.  ജിനു വി. എബ്രഹാം തിരക്കഥയെഴുതിയ ഈ ചിത്രം ജിനു വി. എബ്രഹാമും സൂരജ് കുമാറും ചേർന്നാണ് നിർമ്മിച്ചത്. {{Efn|With the tagline '''''Vengeance will be written in Gold'''''.&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=16 October 2025 |title=Khalifa Glimpse: Prithviraj Sukumaran plays a gang boss in first glimpse of Vyshakh’s slick action epic |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/khalifa-glimpse-prithviraj-sukumaran-plays-a-gang-boss-in-first-glimpse-of-vyshakhs-slick-action-epic-10310137/ |website=The Indian Express}}&lt;/ref&gt;}}&lt;ref name=&quot;TH&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/khalifa-prithviraj-sukumarans-action-thriller-to-release-on-this-date/article71276302.ece|title=‘Khalifa’: Prithviraj Sukumaran’s action thriller to release on this date|access-date=28 July 2026|website=The Hindu}}&lt;/ref&gt; രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു പരമ്പരയുടെ ആദ്യ ഭാഗമായി ഉദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ള ഈ ചിത്രത്തിൽ [[പൃഥ്വിരാജ്|പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] പ്രധാന കഥാപാത്രമായി അഭിനയിക്കുന്നു, [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]], [[മാളവിക ശർമ്മ]], [[ഷമ്മി തിലകൻ]], [[ഇന്ദ്രൻസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]] എന്നിവർ അതിഥി വേഷങ്ങളിൽ എത്തുന്നു.

പ്രധാന ചിത്രീകരണം 2025 ജൂലൈയിൽ ആരംഭിച്ച് 2026 ജൂണിൽ അവസാനിച്ചു. [[കേരളം]], [[ലണ്ടൻ]], [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു ചിത്രീകരണം. [[ജോമോൻ ടി. ജോൺ]], [[ചമൻ ചാക്കോ]], ജേക്സ് ബിജോയ്, യാനിക് ബെൻ, ചേതൻ ഡിസൂസ, സാൻഡി എന്നിവർ യഥാക്രമം ചിത്രത്തിൻ്റെ ഛായാഗ്രഹണം, എഡിറ്റിംഗ്, സംഗീതം, ആക്ഷൻ, നൃത്തസംവിധാനം എന്നിവ നിർവഹിക്കുന്നു.

2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് ''ഖലീഫ'' തിയേറ്ററുകളിൽ പുറത്തിറങ്ങി. തീയറ്ററുകളിൽ നിന്ന് ചിത്രത്തിന് സമ്മിശ്ര പ്രതികരണമാണ് ലഭിച്ചത്. 1980 കളിലെയും 1990 കളിലും പുറത്തിറങ്ങിയ ഗുണ്ടാസംഘങ്ങളുടെ സിനിമകളെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന തരം ചിത്രം എന്ന വിമർശനം ഈ ചിത്രത്തിന് ലഭിച്ചു. എന്നാൽ പൃഥ്വിരാജിന്റെ പ്രകടനത്തിന് വ്യാപക പ്രശംസ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/khalifa-x-review-social-media-reaction-prithviraj-sukumaran-style-cant-save-this-predictable-and-flat-film-2975770-2026-08-20|title=Khalifa X review: Prithviraj's style can't save this 'predictable and flat' film|access-date=2026-08-20|last=|first=|date=2026-08-20|website=India Today|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mensxp.com/entertainment/regional/185397-khalifa-audience-review-prithviraj-sukumaran-film-cliched-below-average-thriller.html|title=Khalifa Audience Review: Prithviraj Sukumaran’s Film is a ‘Clichéd, Below-Average’ Thriller|access-date=2026-08-20|date=2026-08-20|website=MensXP|language=en-IN}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theweek.in/review/movies/2026/08/20/khalifa-malayalam-film-review.html|title=‘Khalifa’ review: A mostly dull gangster drama heavily reliant on a rousing last-minute superstar cameo to revive it|access-date=2026-08-20|website=@theweek|language=en}}&lt;/ref&gt;

== കഥാസാരം ==
കോഴിക്കോട് കൊടുവള്ളിയിൽ നിന്നുള്ള അമർ അലി എന്ന നിഷ്കളങ്കനായ യുവാവ് ഒരു ടെക്സ്റ്റൈൽ കട നടത്തുകയും പിതാവ് യൂനുസ് അലി, അമ്മ നൂർജഹാൻ എന്നിവരോടൊപ്പം താമസിക്കുകയും ആമിർ ഫിസയെ വിവാഹം കഴിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.സാഹചര്യങ്ങൾ അമീറിനെ കേരളത്തിലെ സ്വർണ്ണക്കടത്ത് റാക്കറ്റിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും അദ്ദേഹം തന്റെ മുത്തച്ഛൻ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി അഥവാ ബാബയെപ്പോലെ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരനായി മാറുകയും ചെയ്യുന്നു.അദ്ദേഹം തൻ്റെ ജീവിതകഥ മാറ്റുന്നു, ബാക്കി സിനിമ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരൻ്റെ കഥ പറയുന്നു.

== അഭിനേതാക്കൾ ==
{{Cast listing|
* [[പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ ആമിർ അലി
* [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] - ഹാരിസ് ബഷീർ
* [[മാളവിക ശർമ]] - ഫിസ അലി, ആമിറിന്റെ ഭാര്യ
* [[ഷമ്മി തിലകൻ]] - [[പാർട്ടി സെക്രട്ടറി]] പുന്നവേൽ രാഘവൻ, ഹാരിസിന്റെ കൂട്ടാളി
* [[ഇന്ദ്രൻസ്]] - ഹംസ, യൂനുസിന്റെ വലംകൈയും അഹമ്മദ് അലിയുടെ കൂട്ടാളിയും
* [[രഞ്ജി പണിക്കർ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ യൂനുസ് അലി, ആമിറിന്റെ പിതാവും അഹമ്മദ് അലിയുടെ മകനും
* [[മോഹിനി (തമിഴ് നടി)|മോഹിനി]] - നൂർജഹാൻ അലി, ആമിറിന്റെ മാതാവും യൂനുസ് അലിയുടെ ഭാര്യയും
* [[Shivajith]] as Vinayakan Raghavan, Raghavan's elder son
* [[Suresh Oberoi]] as Seitraj Singh &quot;Seittuji&quot;, Ahmed Ali's old friend and Aamir's mentor
* [[Sanju Sivram]] as Samad &quot;Sami&quot;, Aamir's best friend
* [[Mahesh]] as Katt Arabi
* [[Sadiq (Indian actor)|Sadiq]]
* [[Sudheer Karamana]] as a police officer
* [[Sijoy Varghese]]
* [[Aruldoss]]
* Ranjith Velayudhan
* Pasupathi Raj as Custom Officer Veeraswami, Seittuji's old friend
* Nisthar Sait as Jail Superintendent
* James Eliya as Jail Subordinate
* Rajesh Babu as Judge
* [[John Vijay]] as [[Home Minister]] Selvam
* [[Shawar Ali]]
* Leya Mammen
* Kyraa Vasudevan as Vyshnavi Ramachandran
* Master Nafash as Rushin Ali, Aamir's son
* Shine Varghese as Sudhip, Aamir's right-hand
* Anand Manmadhan as Rahim, Aamir's ally
* Don Michael as Vivek Raghavan, Raghavan's younger son
; Guest appearances
* [[Mohanlal]] as Mambaraykkal Ahmed Ali alias &quot;Baba&quot;, Aamir's grandfather and Younus' father
* [[Tovino Thomas]] as Iver Alexander, Ahmed Ali's assasin
* [[Soubin Shahir]] as Viktor Kennedy, Ahmed Ali's right-hand}}

== നിർമ്മാണം ==

=== വികസനം ===
2022 ഒക്ടോബറിൽ ടൈറ്റിൽ സഹിതം ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, വൈശാഖിന്  ടർബോ എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ സംവിധാനവും പൃഥിരാജിന് വിലായത് ബുദ്ധ, എൽ 2 എംപുരാൻ എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയവും ഉള്ളതുകൊണ്ട് ഈ ചിത്രത്തിന്റെ ചിത്രീകരണം വൈകി.&lt;ref name=&quot;THR&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporterindia.com/features/insight/prithviraj-sukumarans-khalifa-to-begin-shoot-three-years-after-first-announcement|title=Prithviraj Sukumaran's ‘Khalifa’ To Begin Shoot Three Years After First Announcement|access-date=25 July 2025|website=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt; 15 വർഷത്തിനുശേഷം പൃഥ്വിരാജും സംവിധായകൻ വൈശാഖും വീണ്ടും ഒന്നിക്കുന്നുവെന്ന പ്രത്യേകത ഈ സിനിമയ്ക്കുണ്ട്. വൈശാഖിന്റെ ആദ്യ ചിത്രമായ ''[[പോക്കിരിരാജ|പോക്കിരി രാജ]]'' (2010) ആയിരുന്നു ഇവരുടെ അവസാന സഹകരണം. 2025 ജൂലൈയിലാണ് ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി ആരംഭിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|title=Prithviraj Sukumaran-Vysakh film Khalifa begins|access-date=16 August 2026|date=16 July 2025|website=Cinema Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20250812192105/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|archive-date=12 August 2025}}&lt;/ref&gt; 2025 ഡിസംബറിൽ [[മോഹൻലാൽ]] ഒരു അതിഥി വേഷം ചെയ്യുമെന്ന് സ്ഥിരീകരിച്ചു. രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു ചലച്ചിത്ര പരമ്പരയിലെ ആദ്യ ചിത്രമായിരിക്കും ഇതെന്നും രണ്ടാം ഭാഗം മോഹൻലാലിൻ്റെ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി എന്ന കഥാപാത്രത്തെ ഒരു പൂർണ്ണമായ വേഷത്തിൽ കേന്ദ്രീകരിക്കാനും ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതാണെന്നും വെളിപ്പെടുത്തി. ഈ ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] മലയാളത്തിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dtnext.in/entertainment/cinema/neil-nitin-mukesh-makes-malayalam-debut-with-prithviraj-starrer-khalifa|title=Neil Nitin Mukesh makes Malayalam debut with Prithviraj-starrer 'Khalifa'|access-date=15 January 2026|website=[[DT Next]]}}&lt;/ref&gt;

=== ചിത്രീകരണം ===
2025 ജൂലൈയിൽ പ്രധാന ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;THR&quot; /&gt; ആദ്യ ഷെഡ്യൂൾ ലണ്ടനിൽ ചിത്രീകരിക്കുകയും ഓഗസ്റ്റിൽ പൂർത്തിയാക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/prithviraj-sukumaran-completes-shooting-for-his-portions-in-uk-schedule-of-vysakhs-khalifa/articleshow/123310163.cms|title=Prithviraj Sukumaran completes shooting for his portions in UK schedule of Vysakh's 'Khalifa'|access-date=14 August 2025|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt; [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലും ചിത്രം ചിത്രീകരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/news/prithviraj-starrer-khalifa-to-be-shot-in-dubai-nepal-kerala-c9020352|title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' to be shot in Dubai, Nepal, Kerala|access-date=18 October 2022|website=Mathrubhumi}}&lt;/ref&gt; 2026 ജനുവരി 13ന് മോഹൻലാൽ [[കൊച്ചി|കൊച്ചിയിൽ]] തൻ്റെ ഭാഗത്തിൻ്റെ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയാക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.zoomtventertainment.com/south/mohanlal-cameo-khalifa-part-1-intro-article-153448653|title=Mohanlal Finishes Filming His Cameo in Prithviraj Sukumaran's Khalifa Part One – According to Reports|access-date=14 January 2026|website=Zoom}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂൺ 22-ന് സിനിമയുടെ മുഴുവൻ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയായി. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2026/Jun/23/prithvirajs-khalifa-wraps-filming|title=Prithviraj's Khalifa wraps filming|access-date=16 August 2026|date=23 June 2026|website=Cinema Express|language=en}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂലൈ അവസാനത്തോടെ ഡബ്ബിംഗ് പൂർത്തിയായി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/mohanlal-completes-khalifa-part-1-dubbing-kavin-welcomes-twins-and-urvashi-returns-to-kannada-cinema-top-5-south-stories-of-the-day/articleshow/132744553.cms|title=Mohanlal completes 'Khalifa: Part 1' dubbing, Kavin welcomes twins, and Urvashi returns to Kannada cinema: Top 5 South stories of the day|access-date=30 July 2026|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt;

== ശബ്ദരേഖ ==
&lt;templatestyles src=&quot;Plainlist/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Infobox album
| name         = Khalifa
| type         = [[Soundtrack album]]
| artist       = [[Jakes Bejoy]]
| cover        = 
| alt          = 
| released     = 12 August 2026
| recorded     = 
| venue        = 
| studio       = *Mindscore Studio, [[Cochin]]
*Mystic's Room, [[Chennai]]
*MLounge, Cochin
*AR Musicals, [[Bengaluru]]
| genre        = [[Feature film soundtrack]]
| length       = 28:31
| language     = [[Malayalam language|Malayalam]]
| label        = [[Sony Music Entertainment|Sony Music]]
| producer     = [[Jakes Bejoy]]&lt;br /&gt;Joel Johns&lt;br /&gt;Agastya Raag
| prev_title   = [[Thudakkam]]
| prev_year    = 2026
| year         = 2026
| next_title   = [[I'm Game]]
| next_year    = 2026
| misc         = 
}}
ചിത്രത്തിൻ്റെ ഗാനങ്ങളും പശ്ചാത്തലസംഗീതവും രചിച്ചത് ജേക്സ് ബിജോയ് ആണ്, അങ്ങനെ പൃഥ്വിരാജുമായുള്ള അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പത്താമത്തെ സഹകരണമായി ഇത് അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/news/khalifa-not-just-prithviraj-lokah-composer-jakes-bejoy-also-impresses-in-banger-of-a-glimpse/9a7ad10c2a63|title=Khalifa: Not just Prithviraj, Lokah composer Jakes Bejoy also impresses in banger of a glimpse - ‘Next Rs 300 crore loading’|access-date=16 October 2025|website=OTTPlay}}&lt;/ref&gt; സിദ് ശ്രീറാമും മുഹമ്മദ് മക്ബൂൽ മൻസൂറും ചേർന്ന് ആലപിച്ച &quot;അസലയവാലെ&quot; എന്ന ആദ്യഗാനം 2026 ജൂലൈ 20ന് പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2026/Jul/21/malayalamnews2026jul20malvika-sharma-to-star-in-prithviraj-sukumaran-starrer-khalifa-first-single-on-the-way|title=Malvika Sharma to star in Prithviraj Sukumaran-starrer Khalifa; first single on the way|access-date=21 July 2026|website=The New Indian Express}}&lt;/ref&gt; 2026 ഓഗസ്റ്റ് 12-ന് മുഴുവൻ ആൽബവും പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://open.spotify.com/album/5gYZ5RbAYv3N6Xrdf9NQOs?si=YqV4XYKURTevmMXDaRfwWA&amp;utm_source=copy-link&amp;sci=spotify%3Acard-config%3A7eRqxC1UsNTIJcfRLhvQ6Y|title=Khalifa (Original Motion Picture Soundtrack)|access-date=12 August 2026|publisher=Spotify}}&lt;/ref&gt;{{Track listing
| headline      = Track listing
| extra_column  = Singer(s)
| total_length  = 33:13
| title1        = Asalayavale
| length1       = 5:00
| lyrics1       = [[Muthu]]
| extra1        = [[Sid Sriram]], [[Mohammed Maqbool Mansoor]]
| title2        = Mathara
| length2       = 4:12
| lyrics2       = Muthu
| extra2        = [[Jakes Bejoy]], [[Shreya Ghoshal]], K.C. Balasarangan, Mohammed Maqbool Mansoor
| title3        = Bhranthayal
| length3       = 4:51
| lyrics3       = Unmesh Unnikrishnan
| extra3        = Jubair Salim, K.S. Harisankar
| title4        = Kissayariyathe
| length4       = 4:18
| lyrics4       = [[Rafeeq Ahamed]]
| extra4        = Anila Rajeev, K.C. Balasarangan
| title5        = Salamathali
| length5       = 2:45
| lyrics5       = Muthu
| extra5        = Akhil J. Chand, Mohammed Maqbool Mansoor
| title6        = The Bloodline
| length6       = 2:23
| lyrics6       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra6        = Jakes Bejoy, JOKER390P, [[chorus (song)|chorus]]
| title7        = Asalayavale (V2)
| length7       = 5:02
| lyrics7       = Muthu
| extra7        = Hanan Shah, Fathima Jabbar, Mohammed Maqbool Mansoor
| title8        = The Bloodline
| length8       = 2:52
| lyrics8       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra8        = Jakes Bejoy, JOKER360P, [[chorus (song)|chorus]]
| title9        = Rise of Ali
| length9       = 2:30
| lyrics9       = Mu.Ri
| extra9        = Joel James, JOKER360P, chorus
}}

== റിലീസ് ==

=== തീയറ്റർ റിലീസ്. ===
2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് [[മലയാളം]], [[തമിഴ്]], [[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുങ്ക്]], [[ഹിന്ദി]] ഭാഷകൾക്കൊപ്പം ലോകമെമ്പാടും റിലീസ് ചെയ്ത ''ഖലീഫ'' മലയാള ചിത്രമായ ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റുിന് എതിരായാണ് പുറത്തിറങ്ങിയത്.&lt;ref name=&quot;TH&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/prithviraj-sukumaran-wraps-shooting-of-khalifa-film-to-release-worldwide-on-august-20-2026-article-13956002.html|title=Prithviraj Sukumaran wraps shooting of Khalifa; Film to release worldwide on August 20, 2026|last=Gavankar|first=Vaishnavi|date=22 June 2026|website=MoneyControl}}&lt;/ref&gt;

== സ്വീകരണം ==

=== വിമർശനാത്മക പ്രതികരണം ===
''ഖലീഫ''യ്ക്ക് നിരൂപകരിൽ നിന്ന് സമ്മിശ്രവും പ്രതികൂലവുമായ അവലോകനങ്ങൾ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.m9.news/tamil-movie-news/khalifa-mixed-reviews-box-office-risk/|title=Khalifa: Prithviraj Sukumaran’s 3rd Disaster in a Row?|access-date=2026-08-20|last=Jhansi|date=2026-08-20|website=M9.news|language=en-US}}&lt;/ref&gt; ദി ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസിലെ ആനന്ദു സുരേഷ് ചിത്രത്തിന് 2/5 റേറ്റിംഗ് നൽകി, ആഴമില്ലാത്ത തിരക്കഥയുള്ള ഒരു ഉപരിതല നാടകമായി ചിത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിച്ചു, എന്നിരുന്നാലും അദ്ദേഹം ചിത്രത്തിന്റെ സ്റ്റണ്ടുകളെയും ദൃശ്യങ്ങളെയും പ്രശംസിച്ചു. &quot;ഉദ്ദേശിച്ച വൈകാരികമായ ആകർഷണമോ പ്രതീക്ഷിച്ച ആവേശമോ&quot; ഇല്ലാത്ത ഒരു പഴയ കള്ളക്കടത്ത് നാടകമാണ് ചിത്രമെന്ന് ദി ഹിന്ദുവിലെ എസ്. ആർ. പ്രവീൺ വിശേഷിപ്പിച്ചു.  ചിത്രത്തിൻറെ വിഷ്വലുകൾ, ആക്ഷൻ കൊറിയോഗ്രാഫി, പശ്ചാത്തലസംഗീതം എന്നിവയെ പ്രശംസിച്ചുവെങ്കിലും ഈ ചിത്രത്തെ &quot;പ്രവചനാതീതമായ ഒരു കഥ&quot; എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുകയും അത് ഒരു ഹൈ നൽകാൻ പാടുപെടുകയും ചെയ്തതായി ഈസ്റ്റേൺ ഐയുടെ ഗായത്രി കല്ലൂക്കാരൻ വിശേഷിപ്പിച്ചു.

== രണ്ടാംഭാഗം ==
[[പൃഥ്വിരാജ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]] പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള പരമ്പരയുടെ രണ്ടാം ഭാഗം ഖലീഫഃ ദി ലെഗസി എന്ന പേരിൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു, അതിൽ ആദ്യ ഭാഗത്തിലെ അവരുടെ വേഷങ്ങൾ ആവർത്തിക്കും.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/en/cinema/cine-news/makers-of-khalifa-announces-sequel-1794305|title=After ‘Khalifa’, comes ‘Khalifa II: The Legacy’; makers announce Part 2|access-date=20 August 2026|website=[[Kerala Kaumudi]]}}&lt;/ref&gt;

== കുറിപ്പുകൾ ==
{{Notelist}}

== അവലംബങ്ങൾ ==

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==

* {{IMDb title|22797990}}
{{Prithviraj Sukumaran}}
[[വർഗ്ഗം:Articles with hAudio microformats]]</text>
      <sha1>otvwksc2m2ob5tnvi63m6svyuqqfacl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660915</id>
      <parentid>4660914</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T02:49:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>/* അഭിനേതാക്കൾ */</comment>
      <origin>4660915</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24210" sha1="tuveinyeavqsasdas1ebzlrdji055po" xml:space="preserve">
{{Infobox film
| name           = Khalifa
| image          = Khalifa film 2026 poster.jpg
| caption        = Theatrical release poster
| director       = [[Vysakh]]
| producer       = Jinu V. Abraham&lt;br /&gt;Suraj Kumar
| writer         = Jinu V. Abraham
| starring       = [[Prithviraj Sukumaran]]&lt;br /&gt;[[Neil Nitin Mukesh]]&lt;br /&gt;[[Malvika Sharma]]&lt;br /&gt;[[Shammi Thilakan]]&lt;br /&gt;[[Indrans]]
| music          = [[Jakes Bejoy]]
| cinematography = [[Jomon T. John]]
| editing        = [[Chaman Chacko]]
| studio         = Jiinu Abraham Innovations
| distributor    = [[Aashirvad Cinemas|Aashirvad Release]] (Kerala)&lt;br /&gt;Jiinu Abraham Innovations (Overseas)
| released       = {{Film date|2026|08|20|df=y}}
| runtime        = 159 minutes&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=14 August 2026 |title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' cleared for release with U/A certificate |url=https://ianslive.in/prithviraj-starrer-khalifa-cleared-for-release-with-ua-certificate--20260814134749 |work=IANS Live}}&lt;/ref&gt;
| country        = India
| language       = Malayalam
}}2026 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാള ആക്ഷൻ ത്രില്ലർ ചിത്രമാണ് '''ഖലീഫഃ ദി റൂളർ'''. [[വൈശാഖ്|വൈശാഖാണ്]] ഈ ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തത്.  ജിനു വി. എബ്രഹാം തിരക്കഥയെഴുതിയ ഈ ചിത്രം ജിനു വി. എബ്രഹാമും സൂരജ് കുമാറും ചേർന്നാണ് നിർമ്മിച്ചത്. {{Efn|With the tagline '''''Vengeance will be written in Gold'''''.&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=16 October 2025 |title=Khalifa Glimpse: Prithviraj Sukumaran plays a gang boss in first glimpse of Vyshakh’s slick action epic |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/khalifa-glimpse-prithviraj-sukumaran-plays-a-gang-boss-in-first-glimpse-of-vyshakhs-slick-action-epic-10310137/ |website=The Indian Express}}&lt;/ref&gt;}}&lt;ref name=&quot;TH&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/khalifa-prithviraj-sukumarans-action-thriller-to-release-on-this-date/article71276302.ece|title=‘Khalifa’: Prithviraj Sukumaran’s action thriller to release on this date|access-date=28 July 2026|website=The Hindu}}&lt;/ref&gt; രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു പരമ്പരയുടെ ആദ്യ ഭാഗമായി ഉദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ള ഈ ചിത്രത്തിൽ [[പൃഥ്വിരാജ്|പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] പ്രധാന കഥാപാത്രമായി അഭിനയിക്കുന്നു, [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]], [[മാളവിക ശർമ്മ]], [[ഷമ്മി തിലകൻ]], [[ഇന്ദ്രൻസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]] എന്നിവർ അതിഥി വേഷങ്ങളിൽ എത്തുന്നു.

പ്രധാന ചിത്രീകരണം 2025 ജൂലൈയിൽ ആരംഭിച്ച് 2026 ജൂണിൽ അവസാനിച്ചു. [[കേരളം]], [[ലണ്ടൻ]], [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു ചിത്രീകരണം. [[ജോമോൻ ടി. ജോൺ]], [[ചമൻ ചാക്കോ]], ജേക്സ് ബിജോയ്, യാനിക് ബെൻ, ചേതൻ ഡിസൂസ, സാൻഡി എന്നിവർ യഥാക്രമം ചിത്രത്തിൻ്റെ ഛായാഗ്രഹണം, എഡിറ്റിംഗ്, സംഗീതം, ആക്ഷൻ, നൃത്തസംവിധാനം എന്നിവ നിർവഹിക്കുന്നു.

2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് ''ഖലീഫ'' തിയേറ്ററുകളിൽ പുറത്തിറങ്ങി. തീയറ്ററുകളിൽ നിന്ന് ചിത്രത്തിന് സമ്മിശ്ര പ്രതികരണമാണ് ലഭിച്ചത്. 1980 കളിലെയും 1990 കളിലും പുറത്തിറങ്ങിയ ഗുണ്ടാസംഘങ്ങളുടെ സിനിമകളെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന തരം ചിത്രം എന്ന വിമർശനം ഈ ചിത്രത്തിന് ലഭിച്ചു. എന്നാൽ പൃഥ്വിരാജിന്റെ പ്രകടനത്തിന് വ്യാപക പ്രശംസ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/khalifa-x-review-social-media-reaction-prithviraj-sukumaran-style-cant-save-this-predictable-and-flat-film-2975770-2026-08-20|title=Khalifa X review: Prithviraj's style can't save this 'predictable and flat' film|access-date=2026-08-20|last=|first=|date=2026-08-20|website=India Today|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mensxp.com/entertainment/regional/185397-khalifa-audience-review-prithviraj-sukumaran-film-cliched-below-average-thriller.html|title=Khalifa Audience Review: Prithviraj Sukumaran’s Film is a ‘Clichéd, Below-Average’ Thriller|access-date=2026-08-20|date=2026-08-20|website=MensXP|language=en-IN}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theweek.in/review/movies/2026/08/20/khalifa-malayalam-film-review.html|title=‘Khalifa’ review: A mostly dull gangster drama heavily reliant on a rousing last-minute superstar cameo to revive it|access-date=2026-08-20|website=@theweek|language=en}}&lt;/ref&gt;

== കഥാസാരം ==
കോഴിക്കോട് കൊടുവള്ളിയിൽ നിന്നുള്ള അമർ അലി എന്ന നിഷ്കളങ്കനായ യുവാവ് ഒരു ടെക്സ്റ്റൈൽ കട നടത്തുകയും പിതാവ് യൂനുസ് അലി, അമ്മ നൂർജഹാൻ എന്നിവരോടൊപ്പം താമസിക്കുകയും ആമിർ ഫിസയെ വിവാഹം കഴിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.സാഹചര്യങ്ങൾ അമീറിനെ കേരളത്തിലെ സ്വർണ്ണക്കടത്ത് റാക്കറ്റിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും അദ്ദേഹം തന്റെ മുത്തച്ഛൻ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി അഥവാ ബാബയെപ്പോലെ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരനായി മാറുകയും ചെയ്യുന്നു.അദ്ദേഹം തൻ്റെ ജീവിതകഥ മാറ്റുന്നു, ബാക്കി സിനിമ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരൻ്റെ കഥ പറയുന്നു.

== അഭിനേതാക്കൾ ==
{{Cast listing|
* [[പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ ആമിർ അലി
* [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] - ഹാരിസ് ബഷീർ
* [[മാളവിക ശർമ]] - ഫിസ അലി, ആമിറിന്റെ ഭാര്യ
* [[ഷമ്മി തിലകൻ]] - [[പാർട്ടി സെക്രട്ടറി]] പുന്നവേൽ രാഘവൻ, ഹാരിസിന്റെ കൂട്ടാളി
* [[ഇന്ദ്രൻസ്]] - ഹംസ, യൂനുസിന്റെ വലംകൈയും അഹമ്മദ് അലിയുടെ കൂട്ടാളിയും
* [[രഞ്ജി പണിക്കർ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ യൂനുസ് അലി, ആമിറിന്റെ പിതാവും അഹമ്മദ് അലിയുടെ മകനും
* [[മോഹിനി (നടി)|മോഹിനി]] - നൂർജഹാൻ അലി, ആമിറിന്റെ മാതാവും യൂനുസ് അലിയുടെ ഭാര്യയും
* [[Shivajith]] as Vinayakan Raghavan, Raghavan's elder son
* [[Suresh Oberoi]] as Seitraj Singh &quot;Seittuji&quot;, Ahmed Ali's old friend and Aamir's mentor
* [[Sanju Sivram]] as Samad &quot;Sami&quot;, Aamir's best friend
* [[Mahesh]] as Katt Arabi
* [[Sadiq (Indian actor)|Sadiq]]
* [[Sudheer Karamana]] as a police officer
* [[Sijoy Varghese]]
* [[Aruldoss]]
* Ranjith Velayudhan
* Pasupathi Raj as Custom Officer Veeraswami, Seittuji's old friend
* Nisthar Sait as Jail Superintendent
* James Eliya as Jail Subordinate
* Rajesh Babu as Judge
* [[John Vijay]] as [[Home Minister]] Selvam
* [[Shawar Ali]]
* Leya Mammen
* Kyraa Vasudevan as Vyshnavi Ramachandran
* Master Nafash as Rushin Ali, Aamir's son
* Shine Varghese as Sudhip, Aamir's right-hand
* Anand Manmadhan as Rahim, Aamir's ally
* Don Michael as Vivek Raghavan, Raghavan's younger son
; Guest appearances
* [[Mohanlal]] as Mambaraykkal Ahmed Ali alias &quot;Baba&quot;, Aamir's grandfather and Younus' father
* [[Tovino Thomas]] as Iver Alexander, Ahmed Ali's assasin
* [[Soubin Shahir]] as Viktor Kennedy, Ahmed Ali's right-hand}}

== നിർമ്മാണം ==

=== വികസനം ===
2022 ഒക്ടോബറിൽ ടൈറ്റിൽ സഹിതം ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, വൈശാഖിന്  ടർബോ എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ സംവിധാനവും പൃഥിരാജിന് വിലായത് ബുദ്ധ, എൽ 2 എംപുരാൻ എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയവും ഉള്ളതുകൊണ്ട് ഈ ചിത്രത്തിന്റെ ചിത്രീകരണം വൈകി.&lt;ref name=&quot;THR&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporterindia.com/features/insight/prithviraj-sukumarans-khalifa-to-begin-shoot-three-years-after-first-announcement|title=Prithviraj Sukumaran's ‘Khalifa’ To Begin Shoot Three Years After First Announcement|access-date=25 July 2025|website=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt; 15 വർഷത്തിനുശേഷം പൃഥ്വിരാജും സംവിധായകൻ വൈശാഖും വീണ്ടും ഒന്നിക്കുന്നുവെന്ന പ്രത്യേകത ഈ സിനിമയ്ക്കുണ്ട്. വൈശാഖിന്റെ ആദ്യ ചിത്രമായ ''[[പോക്കിരിരാജ|പോക്കിരി രാജ]]'' (2010) ആയിരുന്നു ഇവരുടെ അവസാന സഹകരണം. 2025 ജൂലൈയിലാണ് ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി ആരംഭിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|title=Prithviraj Sukumaran-Vysakh film Khalifa begins|access-date=16 August 2026|date=16 July 2025|website=Cinema Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20250812192105/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|archive-date=12 August 2025}}&lt;/ref&gt; 2025 ഡിസംബറിൽ [[മോഹൻലാൽ]] ഒരു അതിഥി വേഷം ചെയ്യുമെന്ന് സ്ഥിരീകരിച്ചു. രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു ചലച്ചിത്ര പരമ്പരയിലെ ആദ്യ ചിത്രമായിരിക്കും ഇതെന്നും രണ്ടാം ഭാഗം മോഹൻലാലിൻ്റെ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി എന്ന കഥാപാത്രത്തെ ഒരു പൂർണ്ണമായ വേഷത്തിൽ കേന്ദ്രീകരിക്കാനും ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതാണെന്നും വെളിപ്പെടുത്തി. ഈ ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] മലയാളത്തിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dtnext.in/entertainment/cinema/neil-nitin-mukesh-makes-malayalam-debut-with-prithviraj-starrer-khalifa|title=Neil Nitin Mukesh makes Malayalam debut with Prithviraj-starrer 'Khalifa'|access-date=15 January 2026|website=[[DT Next]]}}&lt;/ref&gt;

=== ചിത്രീകരണം ===
2025 ജൂലൈയിൽ പ്രധാന ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;THR&quot; /&gt; ആദ്യ ഷെഡ്യൂൾ ലണ്ടനിൽ ചിത്രീകരിക്കുകയും ഓഗസ്റ്റിൽ പൂർത്തിയാക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/prithviraj-sukumaran-completes-shooting-for-his-portions-in-uk-schedule-of-vysakhs-khalifa/articleshow/123310163.cms|title=Prithviraj Sukumaran completes shooting for his portions in UK schedule of Vysakh's 'Khalifa'|access-date=14 August 2025|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt; [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലും ചിത്രം ചിത്രീകരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/news/prithviraj-starrer-khalifa-to-be-shot-in-dubai-nepal-kerala-c9020352|title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' to be shot in Dubai, Nepal, Kerala|access-date=18 October 2022|website=Mathrubhumi}}&lt;/ref&gt; 2026 ജനുവരി 13ന് മോഹൻലാൽ [[കൊച്ചി|കൊച്ചിയിൽ]] തൻ്റെ ഭാഗത്തിൻ്റെ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയാക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.zoomtventertainment.com/south/mohanlal-cameo-khalifa-part-1-intro-article-153448653|title=Mohanlal Finishes Filming His Cameo in Prithviraj Sukumaran's Khalifa Part One – According to Reports|access-date=14 January 2026|website=Zoom}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂൺ 22-ന് സിനിമയുടെ മുഴുവൻ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയായി. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2026/Jun/23/prithvirajs-khalifa-wraps-filming|title=Prithviraj's Khalifa wraps filming|access-date=16 August 2026|date=23 June 2026|website=Cinema Express|language=en}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂലൈ അവസാനത്തോടെ ഡബ്ബിംഗ് പൂർത്തിയായി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/mohanlal-completes-khalifa-part-1-dubbing-kavin-welcomes-twins-and-urvashi-returns-to-kannada-cinema-top-5-south-stories-of-the-day/articleshow/132744553.cms|title=Mohanlal completes 'Khalifa: Part 1' dubbing, Kavin welcomes twins, and Urvashi returns to Kannada cinema: Top 5 South stories of the day|access-date=30 July 2026|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt;

== ശബ്ദരേഖ ==
&lt;templatestyles src=&quot;Plainlist/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Infobox album
| name         = Khalifa
| type         = [[Soundtrack album]]
| artist       = [[Jakes Bejoy]]
| cover        = 
| alt          = 
| released     = 12 August 2026
| recorded     = 
| venue        = 
| studio       = *Mindscore Studio, [[Cochin]]
*Mystic's Room, [[Chennai]]
*MLounge, Cochin
*AR Musicals, [[Bengaluru]]
| genre        = [[Feature film soundtrack]]
| length       = 28:31
| language     = [[Malayalam language|Malayalam]]
| label        = [[Sony Music Entertainment|Sony Music]]
| producer     = [[Jakes Bejoy]]&lt;br /&gt;Joel Johns&lt;br /&gt;Agastya Raag
| prev_title   = [[Thudakkam]]
| prev_year    = 2026
| year         = 2026
| next_title   = [[I'm Game]]
| next_year    = 2026
| misc         = 
}}
ചിത്രത്തിൻ്റെ ഗാനങ്ങളും പശ്ചാത്തലസംഗീതവും രചിച്ചത് ജേക്സ് ബിജോയ് ആണ്, അങ്ങനെ പൃഥ്വിരാജുമായുള്ള അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പത്താമത്തെ സഹകരണമായി ഇത് അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/news/khalifa-not-just-prithviraj-lokah-composer-jakes-bejoy-also-impresses-in-banger-of-a-glimpse/9a7ad10c2a63|title=Khalifa: Not just Prithviraj, Lokah composer Jakes Bejoy also impresses in banger of a glimpse - ‘Next Rs 300 crore loading’|access-date=16 October 2025|website=OTTPlay}}&lt;/ref&gt; സിദ് ശ്രീറാമും മുഹമ്മദ് മക്ബൂൽ മൻസൂറും ചേർന്ന് ആലപിച്ച &quot;അസലയവാലെ&quot; എന്ന ആദ്യഗാനം 2026 ജൂലൈ 20ന് പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2026/Jul/21/malayalamnews2026jul20malvika-sharma-to-star-in-prithviraj-sukumaran-starrer-khalifa-first-single-on-the-way|title=Malvika Sharma to star in Prithviraj Sukumaran-starrer Khalifa; first single on the way|access-date=21 July 2026|website=The New Indian Express}}&lt;/ref&gt; 2026 ഓഗസ്റ്റ് 12-ന് മുഴുവൻ ആൽബവും പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://open.spotify.com/album/5gYZ5RbAYv3N6Xrdf9NQOs?si=YqV4XYKURTevmMXDaRfwWA&amp;utm_source=copy-link&amp;sci=spotify%3Acard-config%3A7eRqxC1UsNTIJcfRLhvQ6Y|title=Khalifa (Original Motion Picture Soundtrack)|access-date=12 August 2026|publisher=Spotify}}&lt;/ref&gt;{{Track listing
| headline      = Track listing
| extra_column  = Singer(s)
| total_length  = 33:13
| title1        = Asalayavale
| length1       = 5:00
| lyrics1       = [[Muthu]]
| extra1        = [[Sid Sriram]], [[Mohammed Maqbool Mansoor]]
| title2        = Mathara
| length2       = 4:12
| lyrics2       = Muthu
| extra2        = [[Jakes Bejoy]], [[Shreya Ghoshal]], K.C. Balasarangan, Mohammed Maqbool Mansoor
| title3        = Bhranthayal
| length3       = 4:51
| lyrics3       = Unmesh Unnikrishnan
| extra3        = Jubair Salim, K.S. Harisankar
| title4        = Kissayariyathe
| length4       = 4:18
| lyrics4       = [[Rafeeq Ahamed]]
| extra4        = Anila Rajeev, K.C. Balasarangan
| title5        = Salamathali
| length5       = 2:45
| lyrics5       = Muthu
| extra5        = Akhil J. Chand, Mohammed Maqbool Mansoor
| title6        = The Bloodline
| length6       = 2:23
| lyrics6       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra6        = Jakes Bejoy, JOKER390P, [[chorus (song)|chorus]]
| title7        = Asalayavale (V2)
| length7       = 5:02
| lyrics7       = Muthu
| extra7        = Hanan Shah, Fathima Jabbar, Mohammed Maqbool Mansoor
| title8        = The Bloodline
| length8       = 2:52
| lyrics8       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra8        = Jakes Bejoy, JOKER360P, [[chorus (song)|chorus]]
| title9        = Rise of Ali
| length9       = 2:30
| lyrics9       = Mu.Ri
| extra9        = Joel James, JOKER360P, chorus
}}

== റിലീസ് ==

=== തീയറ്റർ റിലീസ്. ===
2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് [[മലയാളം]], [[തമിഴ്]], [[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുങ്ക്]], [[ഹിന്ദി]] ഭാഷകൾക്കൊപ്പം ലോകമെമ്പാടും റിലീസ് ചെയ്ത ''ഖലീഫ'' മലയാള ചിത്രമായ ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റുിന് എതിരായാണ് പുറത്തിറങ്ങിയത്.&lt;ref name=&quot;TH&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/prithviraj-sukumaran-wraps-shooting-of-khalifa-film-to-release-worldwide-on-august-20-2026-article-13956002.html|title=Prithviraj Sukumaran wraps shooting of Khalifa; Film to release worldwide on August 20, 2026|last=Gavankar|first=Vaishnavi|date=22 June 2026|website=MoneyControl}}&lt;/ref&gt;

== സ്വീകരണം ==

=== വിമർശനാത്മക പ്രതികരണം ===
''ഖലീഫ''യ്ക്ക് നിരൂപകരിൽ നിന്ന് സമ്മിശ്രവും പ്രതികൂലവുമായ അവലോകനങ്ങൾ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.m9.news/tamil-movie-news/khalifa-mixed-reviews-box-office-risk/|title=Khalifa: Prithviraj Sukumaran’s 3rd Disaster in a Row?|access-date=2026-08-20|last=Jhansi|date=2026-08-20|website=M9.news|language=en-US}}&lt;/ref&gt; ദി ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസിലെ ആനന്ദു സുരേഷ് ചിത്രത്തിന് 2/5 റേറ്റിംഗ് നൽകി, ആഴമില്ലാത്ത തിരക്കഥയുള്ള ഒരു ഉപരിതല നാടകമായി ചിത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിച്ചു, എന്നിരുന്നാലും അദ്ദേഹം ചിത്രത്തിന്റെ സ്റ്റണ്ടുകളെയും ദൃശ്യങ്ങളെയും പ്രശംസിച്ചു. &quot;ഉദ്ദേശിച്ച വൈകാരികമായ ആകർഷണമോ പ്രതീക്ഷിച്ച ആവേശമോ&quot; ഇല്ലാത്ത ഒരു പഴയ കള്ളക്കടത്ത് നാടകമാണ് ചിത്രമെന്ന് ദി ഹിന്ദുവിലെ എസ്. ആർ. പ്രവീൺ വിശേഷിപ്പിച്ചു.  ചിത്രത്തിൻറെ വിഷ്വലുകൾ, ആക്ഷൻ കൊറിയോഗ്രാഫി, പശ്ചാത്തലസംഗീതം എന്നിവയെ പ്രശംസിച്ചുവെങ്കിലും ഈ ചിത്രത്തെ &quot;പ്രവചനാതീതമായ ഒരു കഥ&quot; എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുകയും അത് ഒരു ഹൈ നൽകാൻ പാടുപെടുകയും ചെയ്തതായി ഈസ്റ്റേൺ ഐയുടെ ഗായത്രി കല്ലൂക്കാരൻ വിശേഷിപ്പിച്ചു.

== രണ്ടാംഭാഗം ==
[[പൃഥ്വിരാജ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]] പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള പരമ്പരയുടെ രണ്ടാം ഭാഗം ഖലീഫഃ ദി ലെഗസി എന്ന പേരിൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു, അതിൽ ആദ്യ ഭാഗത്തിലെ അവരുടെ വേഷങ്ങൾ ആവർത്തിക്കും.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/en/cinema/cine-news/makers-of-khalifa-announces-sequel-1794305|title=After ‘Khalifa’, comes ‘Khalifa II: The Legacy’; makers announce Part 2|access-date=20 August 2026|website=[[Kerala Kaumudi]]}}&lt;/ref&gt;

== കുറിപ്പുകൾ ==
{{Notelist}}

== അവലംബങ്ങൾ ==

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==

* {{IMDb title|22797990}}
{{Prithviraj Sukumaran}}
[[വർഗ്ഗം:Articles with hAudio microformats]]</text>
      <sha1>tuveinyeavqsasdas1ebzlrdji055po</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660916</id>
      <parentid>4660915</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T02:49:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>/* അഭിനേതാക്കൾ */</comment>
      <origin>4660916</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24276" sha1="7w8ldtg8rcjrhz62q0j24ivbgu16u9u" xml:space="preserve">
{{Infobox film
| name           = Khalifa
| image          = Khalifa film 2026 poster.jpg
| caption        = Theatrical release poster
| director       = [[Vysakh]]
| producer       = Jinu V. Abraham&lt;br /&gt;Suraj Kumar
| writer         = Jinu V. Abraham
| starring       = [[Prithviraj Sukumaran]]&lt;br /&gt;[[Neil Nitin Mukesh]]&lt;br /&gt;[[Malvika Sharma]]&lt;br /&gt;[[Shammi Thilakan]]&lt;br /&gt;[[Indrans]]
| music          = [[Jakes Bejoy]]
| cinematography = [[Jomon T. John]]
| editing        = [[Chaman Chacko]]
| studio         = Jiinu Abraham Innovations
| distributor    = [[Aashirvad Cinemas|Aashirvad Release]] (Kerala)&lt;br /&gt;Jiinu Abraham Innovations (Overseas)
| released       = {{Film date|2026|08|20|df=y}}
| runtime        = 159 minutes&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=14 August 2026 |title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' cleared for release with U/A certificate |url=https://ianslive.in/prithviraj-starrer-khalifa-cleared-for-release-with-ua-certificate--20260814134749 |work=IANS Live}}&lt;/ref&gt;
| country        = India
| language       = Malayalam
}}2026 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാള ആക്ഷൻ ത്രില്ലർ ചിത്രമാണ് '''ഖലീഫഃ ദി റൂളർ'''. [[വൈശാഖ്|വൈശാഖാണ്]] ഈ ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തത്.  ജിനു വി. എബ്രഹാം തിരക്കഥയെഴുതിയ ഈ ചിത്രം ജിനു വി. എബ്രഹാമും സൂരജ് കുമാറും ചേർന്നാണ് നിർമ്മിച്ചത്. {{Efn|With the tagline '''''Vengeance will be written in Gold'''''.&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=16 October 2025 |title=Khalifa Glimpse: Prithviraj Sukumaran plays a gang boss in first glimpse of Vyshakh’s slick action epic |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/khalifa-glimpse-prithviraj-sukumaran-plays-a-gang-boss-in-first-glimpse-of-vyshakhs-slick-action-epic-10310137/ |website=The Indian Express}}&lt;/ref&gt;}}&lt;ref name=&quot;TH&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/khalifa-prithviraj-sukumarans-action-thriller-to-release-on-this-date/article71276302.ece|title=‘Khalifa’: Prithviraj Sukumaran’s action thriller to release on this date|access-date=28 July 2026|website=The Hindu}}&lt;/ref&gt; രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു പരമ്പരയുടെ ആദ്യ ഭാഗമായി ഉദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ള ഈ ചിത്രത്തിൽ [[പൃഥ്വിരാജ്|പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] പ്രധാന കഥാപാത്രമായി അഭിനയിക്കുന്നു, [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]], [[മാളവിക ശർമ്മ]], [[ഷമ്മി തിലകൻ]], [[ഇന്ദ്രൻസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]] എന്നിവർ അതിഥി വേഷങ്ങളിൽ എത്തുന്നു.

പ്രധാന ചിത്രീകരണം 2025 ജൂലൈയിൽ ആരംഭിച്ച് 2026 ജൂണിൽ അവസാനിച്ചു. [[കേരളം]], [[ലണ്ടൻ]], [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു ചിത്രീകരണം. [[ജോമോൻ ടി. ജോൺ]], [[ചമൻ ചാക്കോ]], ജേക്സ് ബിജോയ്, യാനിക് ബെൻ, ചേതൻ ഡിസൂസ, സാൻഡി എന്നിവർ യഥാക്രമം ചിത്രത്തിൻ്റെ ഛായാഗ്രഹണം, എഡിറ്റിംഗ്, സംഗീതം, ആക്ഷൻ, നൃത്തസംവിധാനം എന്നിവ നിർവഹിക്കുന്നു.

2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് ''ഖലീഫ'' തിയേറ്ററുകളിൽ പുറത്തിറങ്ങി. തീയറ്ററുകളിൽ നിന്ന് ചിത്രത്തിന് സമ്മിശ്ര പ്രതികരണമാണ് ലഭിച്ചത്. 1980 കളിലെയും 1990 കളിലും പുറത്തിറങ്ങിയ ഗുണ്ടാസംഘങ്ങളുടെ സിനിമകളെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന തരം ചിത്രം എന്ന വിമർശനം ഈ ചിത്രത്തിന് ലഭിച്ചു. എന്നാൽ പൃഥ്വിരാജിന്റെ പ്രകടനത്തിന് വ്യാപക പ്രശംസ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/khalifa-x-review-social-media-reaction-prithviraj-sukumaran-style-cant-save-this-predictable-and-flat-film-2975770-2026-08-20|title=Khalifa X review: Prithviraj's style can't save this 'predictable and flat' film|access-date=2026-08-20|last=|first=|date=2026-08-20|website=India Today|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mensxp.com/entertainment/regional/185397-khalifa-audience-review-prithviraj-sukumaran-film-cliched-below-average-thriller.html|title=Khalifa Audience Review: Prithviraj Sukumaran’s Film is a ‘Clichéd, Below-Average’ Thriller|access-date=2026-08-20|date=2026-08-20|website=MensXP|language=en-IN}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theweek.in/review/movies/2026/08/20/khalifa-malayalam-film-review.html|title=‘Khalifa’ review: A mostly dull gangster drama heavily reliant on a rousing last-minute superstar cameo to revive it|access-date=2026-08-20|website=@theweek|language=en}}&lt;/ref&gt;

== കഥാസാരം ==
കോഴിക്കോട് കൊടുവള്ളിയിൽ നിന്നുള്ള അമർ അലി എന്ന നിഷ്കളങ്കനായ യുവാവ് ഒരു ടെക്സ്റ്റൈൽ കട നടത്തുകയും പിതാവ് യൂനുസ് അലി, അമ്മ നൂർജഹാൻ എന്നിവരോടൊപ്പം താമസിക്കുകയും ആമിർ ഫിസയെ വിവാഹം കഴിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.സാഹചര്യങ്ങൾ അമീറിനെ കേരളത്തിലെ സ്വർണ്ണക്കടത്ത് റാക്കറ്റിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും അദ്ദേഹം തന്റെ മുത്തച്ഛൻ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി അഥവാ ബാബയെപ്പോലെ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരനായി മാറുകയും ചെയ്യുന്നു.അദ്ദേഹം തൻ്റെ ജീവിതകഥ മാറ്റുന്നു, ബാക്കി സിനിമ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരൻ്റെ കഥ പറയുന്നു.

== അഭിനേതാക്കൾ ==
{{Cast listing|
* [[പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ ആമിർ അലി
* [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] - ഹാരിസ് ബഷീർ
* [[മാളവിക ശർമ]] - ഫിസ അലി, ആമിറിന്റെ ഭാര്യ
* [[ഷമ്മി തിലകൻ]] - [[പാർട്ടി സെക്രട്ടറി]] പുന്നവേൽ രാഘവൻ, ഹാരിസിന്റെ കൂട്ടാളി
* [[ഇന്ദ്രൻസ്]] - ഹംസ, യൂനുസിന്റെ വലംകൈയും അഹമ്മദ് അലിയുടെ കൂട്ടാളിയും
* [[രഞ്ജി പണിക്കർ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ യൂനുസ് അലി, ആമിറിന്റെ പിതാവും അഹമ്മദ് അലിയുടെ മകനും
* [[മോഹിനി (നടി)|മോഹിനി]] - നൂർജഹാൻ അലി, ആമിറിന്റെ മാതാവും യൂനുസ് അലിയുടെ ഭാര്യയും
* [[ശിവജിത്ത്]] - വിനായകൻ രാഘവൻ, രാഘവന്റെ മൂത്ത മകൻ
* [[Suresh Oberoi]] as Seitraj Singh &quot;Seittuji&quot;, Ahmed Ali's old friend and Aamir's mentor
* [[Sanju Sivram]] as Samad &quot;Sami&quot;, Aamir's best friend
* [[Mahesh]] as Katt Arabi
* [[Sadiq (Indian actor)|Sadiq]]
* [[Sudheer Karamana]] as a police officer
* [[Sijoy Varghese]]
* [[Aruldoss]]
* Ranjith Velayudhan
* Pasupathi Raj as Custom Officer Veeraswami, Seittuji's old friend
* Nisthar Sait as Jail Superintendent
* James Eliya as Jail Subordinate
* Rajesh Babu as Judge
* [[John Vijay]] as [[Home Minister]] Selvam
* [[Shawar Ali]]
* Leya Mammen
* Kyraa Vasudevan as Vyshnavi Ramachandran
* Master Nafash as Rushin Ali, Aamir's son
* Shine Varghese as Sudhip, Aamir's right-hand
* Anand Manmadhan as Rahim, Aamir's ally
* Don Michael as Vivek Raghavan, Raghavan's younger son
; Guest appearances
* [[Mohanlal]] as Mambaraykkal Ahmed Ali alias &quot;Baba&quot;, Aamir's grandfather and Younus' father
* [[Tovino Thomas]] as Iver Alexander, Ahmed Ali's assasin
* [[Soubin Shahir]] as Viktor Kennedy, Ahmed Ali's right-hand}}

== നിർമ്മാണം ==

=== വികസനം ===
2022 ഒക്ടോബറിൽ ടൈറ്റിൽ സഹിതം ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, വൈശാഖിന്  ടർബോ എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ സംവിധാനവും പൃഥിരാജിന് വിലായത് ബുദ്ധ, എൽ 2 എംപുരാൻ എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയവും ഉള്ളതുകൊണ്ട് ഈ ചിത്രത്തിന്റെ ചിത്രീകരണം വൈകി.&lt;ref name=&quot;THR&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporterindia.com/features/insight/prithviraj-sukumarans-khalifa-to-begin-shoot-three-years-after-first-announcement|title=Prithviraj Sukumaran's ‘Khalifa’ To Begin Shoot Three Years After First Announcement|access-date=25 July 2025|website=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt; 15 വർഷത്തിനുശേഷം പൃഥ്വിരാജും സംവിധായകൻ വൈശാഖും വീണ്ടും ഒന്നിക്കുന്നുവെന്ന പ്രത്യേകത ഈ സിനിമയ്ക്കുണ്ട്. വൈശാഖിന്റെ ആദ്യ ചിത്രമായ ''[[പോക്കിരിരാജ|പോക്കിരി രാജ]]'' (2010) ആയിരുന്നു ഇവരുടെ അവസാന സഹകരണം. 2025 ജൂലൈയിലാണ് ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി ആരംഭിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|title=Prithviraj Sukumaran-Vysakh film Khalifa begins|access-date=16 August 2026|date=16 July 2025|website=Cinema Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20250812192105/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|archive-date=12 August 2025}}&lt;/ref&gt; 2025 ഡിസംബറിൽ [[മോഹൻലാൽ]] ഒരു അതിഥി വേഷം ചെയ്യുമെന്ന് സ്ഥിരീകരിച്ചു. രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു ചലച്ചിത്ര പരമ്പരയിലെ ആദ്യ ചിത്രമായിരിക്കും ഇതെന്നും രണ്ടാം ഭാഗം മോഹൻലാലിൻ്റെ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി എന്ന കഥാപാത്രത്തെ ഒരു പൂർണ്ണമായ വേഷത്തിൽ കേന്ദ്രീകരിക്കാനും ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതാണെന്നും വെളിപ്പെടുത്തി. ഈ ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] മലയാളത്തിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dtnext.in/entertainment/cinema/neil-nitin-mukesh-makes-malayalam-debut-with-prithviraj-starrer-khalifa|title=Neil Nitin Mukesh makes Malayalam debut with Prithviraj-starrer 'Khalifa'|access-date=15 January 2026|website=[[DT Next]]}}&lt;/ref&gt;

=== ചിത്രീകരണം ===
2025 ജൂലൈയിൽ പ്രധാന ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;THR&quot; /&gt; ആദ്യ ഷെഡ്യൂൾ ലണ്ടനിൽ ചിത്രീകരിക്കുകയും ഓഗസ്റ്റിൽ പൂർത്തിയാക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/prithviraj-sukumaran-completes-shooting-for-his-portions-in-uk-schedule-of-vysakhs-khalifa/articleshow/123310163.cms|title=Prithviraj Sukumaran completes shooting for his portions in UK schedule of Vysakh's 'Khalifa'|access-date=14 August 2025|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt; [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലും ചിത്രം ചിത്രീകരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/news/prithviraj-starrer-khalifa-to-be-shot-in-dubai-nepal-kerala-c9020352|title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' to be shot in Dubai, Nepal, Kerala|access-date=18 October 2022|website=Mathrubhumi}}&lt;/ref&gt; 2026 ജനുവരി 13ന് മോഹൻലാൽ [[കൊച്ചി|കൊച്ചിയിൽ]] തൻ്റെ ഭാഗത്തിൻ്റെ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയാക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.zoomtventertainment.com/south/mohanlal-cameo-khalifa-part-1-intro-article-153448653|title=Mohanlal Finishes Filming His Cameo in Prithviraj Sukumaran's Khalifa Part One – According to Reports|access-date=14 January 2026|website=Zoom}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂൺ 22-ന് സിനിമയുടെ മുഴുവൻ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയായി. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2026/Jun/23/prithvirajs-khalifa-wraps-filming|title=Prithviraj's Khalifa wraps filming|access-date=16 August 2026|date=23 June 2026|website=Cinema Express|language=en}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂലൈ അവസാനത്തോടെ ഡബ്ബിംഗ് പൂർത്തിയായി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/mohanlal-completes-khalifa-part-1-dubbing-kavin-welcomes-twins-and-urvashi-returns-to-kannada-cinema-top-5-south-stories-of-the-day/articleshow/132744553.cms|title=Mohanlal completes 'Khalifa: Part 1' dubbing, Kavin welcomes twins, and Urvashi returns to Kannada cinema: Top 5 South stories of the day|access-date=30 July 2026|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt;

== ശബ്ദരേഖ ==
&lt;templatestyles src=&quot;Plainlist/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Infobox album
| name         = Khalifa
| type         = [[Soundtrack album]]
| artist       = [[Jakes Bejoy]]
| cover        = 
| alt          = 
| released     = 12 August 2026
| recorded     = 
| venue        = 
| studio       = *Mindscore Studio, [[Cochin]]
*Mystic's Room, [[Chennai]]
*MLounge, Cochin
*AR Musicals, [[Bengaluru]]
| genre        = [[Feature film soundtrack]]
| length       = 28:31
| language     = [[Malayalam language|Malayalam]]
| label        = [[Sony Music Entertainment|Sony Music]]
| producer     = [[Jakes Bejoy]]&lt;br /&gt;Joel Johns&lt;br /&gt;Agastya Raag
| prev_title   = [[Thudakkam]]
| prev_year    = 2026
| year         = 2026
| next_title   = [[I'm Game]]
| next_year    = 2026
| misc         = 
}}
ചിത്രത്തിൻ്റെ ഗാനങ്ങളും പശ്ചാത്തലസംഗീതവും രചിച്ചത് ജേക്സ് ബിജോയ് ആണ്, അങ്ങനെ പൃഥ്വിരാജുമായുള്ള അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പത്താമത്തെ സഹകരണമായി ഇത് അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/news/khalifa-not-just-prithviraj-lokah-composer-jakes-bejoy-also-impresses-in-banger-of-a-glimpse/9a7ad10c2a63|title=Khalifa: Not just Prithviraj, Lokah composer Jakes Bejoy also impresses in banger of a glimpse - ‘Next Rs 300 crore loading’|access-date=16 October 2025|website=OTTPlay}}&lt;/ref&gt; സിദ് ശ്രീറാമും മുഹമ്മദ് മക്ബൂൽ മൻസൂറും ചേർന്ന് ആലപിച്ച &quot;അസലയവാലെ&quot; എന്ന ആദ്യഗാനം 2026 ജൂലൈ 20ന് പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2026/Jul/21/malayalamnews2026jul20malvika-sharma-to-star-in-prithviraj-sukumaran-starrer-khalifa-first-single-on-the-way|title=Malvika Sharma to star in Prithviraj Sukumaran-starrer Khalifa; first single on the way|access-date=21 July 2026|website=The New Indian Express}}&lt;/ref&gt; 2026 ഓഗസ്റ്റ് 12-ന് മുഴുവൻ ആൽബവും പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://open.spotify.com/album/5gYZ5RbAYv3N6Xrdf9NQOs?si=YqV4XYKURTevmMXDaRfwWA&amp;utm_source=copy-link&amp;sci=spotify%3Acard-config%3A7eRqxC1UsNTIJcfRLhvQ6Y|title=Khalifa (Original Motion Picture Soundtrack)|access-date=12 August 2026|publisher=Spotify}}&lt;/ref&gt;{{Track listing
| headline      = Track listing
| extra_column  = Singer(s)
| total_length  = 33:13
| title1        = Asalayavale
| length1       = 5:00
| lyrics1       = [[Muthu]]
| extra1        = [[Sid Sriram]], [[Mohammed Maqbool Mansoor]]
| title2        = Mathara
| length2       = 4:12
| lyrics2       = Muthu
| extra2        = [[Jakes Bejoy]], [[Shreya Ghoshal]], K.C. Balasarangan, Mohammed Maqbool Mansoor
| title3        = Bhranthayal
| length3       = 4:51
| lyrics3       = Unmesh Unnikrishnan
| extra3        = Jubair Salim, K.S. Harisankar
| title4        = Kissayariyathe
| length4       = 4:18
| lyrics4       = [[Rafeeq Ahamed]]
| extra4        = Anila Rajeev, K.C. Balasarangan
| title5        = Salamathali
| length5       = 2:45
| lyrics5       = Muthu
| extra5        = Akhil J. Chand, Mohammed Maqbool Mansoor
| title6        = The Bloodline
| length6       = 2:23
| lyrics6       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra6        = Jakes Bejoy, JOKER390P, [[chorus (song)|chorus]]
| title7        = Asalayavale (V2)
| length7       = 5:02
| lyrics7       = Muthu
| extra7        = Hanan Shah, Fathima Jabbar, Mohammed Maqbool Mansoor
| title8        = The Bloodline
| length8       = 2:52
| lyrics8       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra8        = Jakes Bejoy, JOKER360P, [[chorus (song)|chorus]]
| title9        = Rise of Ali
| length9       = 2:30
| lyrics9       = Mu.Ri
| extra9        = Joel James, JOKER360P, chorus
}}

== റിലീസ് ==

=== തീയറ്റർ റിലീസ്. ===
2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് [[മലയാളം]], [[തമിഴ്]], [[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുങ്ക്]], [[ഹിന്ദി]] ഭാഷകൾക്കൊപ്പം ലോകമെമ്പാടും റിലീസ് ചെയ്ത ''ഖലീഫ'' മലയാള ചിത്രമായ ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റുിന് എതിരായാണ് പുറത്തിറങ്ങിയത്.&lt;ref name=&quot;TH&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/prithviraj-sukumaran-wraps-shooting-of-khalifa-film-to-release-worldwide-on-august-20-2026-article-13956002.html|title=Prithviraj Sukumaran wraps shooting of Khalifa; Film to release worldwide on August 20, 2026|last=Gavankar|first=Vaishnavi|date=22 June 2026|website=MoneyControl}}&lt;/ref&gt;

== സ്വീകരണം ==

=== വിമർശനാത്മക പ്രതികരണം ===
''ഖലീഫ''യ്ക്ക് നിരൂപകരിൽ നിന്ന് സമ്മിശ്രവും പ്രതികൂലവുമായ അവലോകനങ്ങൾ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.m9.news/tamil-movie-news/khalifa-mixed-reviews-box-office-risk/|title=Khalifa: Prithviraj Sukumaran’s 3rd Disaster in a Row?|access-date=2026-08-20|last=Jhansi|date=2026-08-20|website=M9.news|language=en-US}}&lt;/ref&gt; ദി ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസിലെ ആനന്ദു സുരേഷ് ചിത്രത്തിന് 2/5 റേറ്റിംഗ് നൽകി, ആഴമില്ലാത്ത തിരക്കഥയുള്ള ഒരു ഉപരിതല നാടകമായി ചിത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിച്ചു, എന്നിരുന്നാലും അദ്ദേഹം ചിത്രത്തിന്റെ സ്റ്റണ്ടുകളെയും ദൃശ്യങ്ങളെയും പ്രശംസിച്ചു. &quot;ഉദ്ദേശിച്ച വൈകാരികമായ ആകർഷണമോ പ്രതീക്ഷിച്ച ആവേശമോ&quot; ഇല്ലാത്ത ഒരു പഴയ കള്ളക്കടത്ത് നാടകമാണ് ചിത്രമെന്ന് ദി ഹിന്ദുവിലെ എസ്. ആർ. പ്രവീൺ വിശേഷിപ്പിച്ചു.  ചിത്രത്തിൻറെ വിഷ്വലുകൾ, ആക്ഷൻ കൊറിയോഗ്രാഫി, പശ്ചാത്തലസംഗീതം എന്നിവയെ പ്രശംസിച്ചുവെങ്കിലും ഈ ചിത്രത്തെ &quot;പ്രവചനാതീതമായ ഒരു കഥ&quot; എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുകയും അത് ഒരു ഹൈ നൽകാൻ പാടുപെടുകയും ചെയ്തതായി ഈസ്റ്റേൺ ഐയുടെ ഗായത്രി കല്ലൂക്കാരൻ വിശേഷിപ്പിച്ചു.

== രണ്ടാംഭാഗം ==
[[പൃഥ്വിരാജ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]] പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള പരമ്പരയുടെ രണ്ടാം ഭാഗം ഖലീഫഃ ദി ലെഗസി എന്ന പേരിൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു, അതിൽ ആദ്യ ഭാഗത്തിലെ അവരുടെ വേഷങ്ങൾ ആവർത്തിക്കും.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/en/cinema/cine-news/makers-of-khalifa-announces-sequel-1794305|title=After ‘Khalifa’, comes ‘Khalifa II: The Legacy’; makers announce Part 2|access-date=20 August 2026|website=[[Kerala Kaumudi]]}}&lt;/ref&gt;

== കുറിപ്പുകൾ ==
{{Notelist}}

== അവലംബങ്ങൾ ==

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==

* {{IMDb title|22797990}}
{{Prithviraj Sukumaran}}
[[വർഗ്ഗം:Articles with hAudio microformats]]</text>
      <sha1>7w8ldtg8rcjrhz62q0j24ivbgu16u9u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660917</id>
      <parentid>4660916</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T02:49:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>/* അഭിനേതാക്കൾ */</comment>
      <origin>4660917</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24463" sha1="gczusq2lt4tna8lfj5ii7ahqr6qinsz" xml:space="preserve">
{{Infobox film
| name           = Khalifa
| image          = Khalifa film 2026 poster.jpg
| caption        = Theatrical release poster
| director       = [[Vysakh]]
| producer       = Jinu V. Abraham&lt;br /&gt;Suraj Kumar
| writer         = Jinu V. Abraham
| starring       = [[Prithviraj Sukumaran]]&lt;br /&gt;[[Neil Nitin Mukesh]]&lt;br /&gt;[[Malvika Sharma]]&lt;br /&gt;[[Shammi Thilakan]]&lt;br /&gt;[[Indrans]]
| music          = [[Jakes Bejoy]]
| cinematography = [[Jomon T. John]]
| editing        = [[Chaman Chacko]]
| studio         = Jiinu Abraham Innovations
| distributor    = [[Aashirvad Cinemas|Aashirvad Release]] (Kerala)&lt;br /&gt;Jiinu Abraham Innovations (Overseas)
| released       = {{Film date|2026|08|20|df=y}}
| runtime        = 159 minutes&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=14 August 2026 |title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' cleared for release with U/A certificate |url=https://ianslive.in/prithviraj-starrer-khalifa-cleared-for-release-with-ua-certificate--20260814134749 |work=IANS Live}}&lt;/ref&gt;
| country        = India
| language       = Malayalam
}}2026 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാള ആക്ഷൻ ത്രില്ലർ ചിത്രമാണ് '''ഖലീഫഃ ദി റൂളർ'''. [[വൈശാഖ്|വൈശാഖാണ്]] ഈ ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തത്.  ജിനു വി. എബ്രഹാം തിരക്കഥയെഴുതിയ ഈ ചിത്രം ജിനു വി. എബ്രഹാമും സൂരജ് കുമാറും ചേർന്നാണ് നിർമ്മിച്ചത്. {{Efn|With the tagline '''''Vengeance will be written in Gold'''''.&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=16 October 2025 |title=Khalifa Glimpse: Prithviraj Sukumaran plays a gang boss in first glimpse of Vyshakh’s slick action epic |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/khalifa-glimpse-prithviraj-sukumaran-plays-a-gang-boss-in-first-glimpse-of-vyshakhs-slick-action-epic-10310137/ |website=The Indian Express}}&lt;/ref&gt;}}&lt;ref name=&quot;TH&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/khalifa-prithviraj-sukumarans-action-thriller-to-release-on-this-date/article71276302.ece|title=‘Khalifa’: Prithviraj Sukumaran’s action thriller to release on this date|access-date=28 July 2026|website=The Hindu}}&lt;/ref&gt; രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു പരമ്പരയുടെ ആദ്യ ഭാഗമായി ഉദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ള ഈ ചിത്രത്തിൽ [[പൃഥ്വിരാജ്|പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] പ്രധാന കഥാപാത്രമായി അഭിനയിക്കുന്നു, [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]], [[മാളവിക ശർമ്മ]], [[ഷമ്മി തിലകൻ]], [[ഇന്ദ്രൻസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]] എന്നിവർ അതിഥി വേഷങ്ങളിൽ എത്തുന്നു.

പ്രധാന ചിത്രീകരണം 2025 ജൂലൈയിൽ ആരംഭിച്ച് 2026 ജൂണിൽ അവസാനിച്ചു. [[കേരളം]], [[ലണ്ടൻ]], [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു ചിത്രീകരണം. [[ജോമോൻ ടി. ജോൺ]], [[ചമൻ ചാക്കോ]], ജേക്സ് ബിജോയ്, യാനിക് ബെൻ, ചേതൻ ഡിസൂസ, സാൻഡി എന്നിവർ യഥാക്രമം ചിത്രത്തിൻ്റെ ഛായാഗ്രഹണം, എഡിറ്റിംഗ്, സംഗീതം, ആക്ഷൻ, നൃത്തസംവിധാനം എന്നിവ നിർവഹിക്കുന്നു.

2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് ''ഖലീഫ'' തിയേറ്ററുകളിൽ പുറത്തിറങ്ങി. തീയറ്ററുകളിൽ നിന്ന് ചിത്രത്തിന് സമ്മിശ്ര പ്രതികരണമാണ് ലഭിച്ചത്. 1980 കളിലെയും 1990 കളിലും പുറത്തിറങ്ങിയ ഗുണ്ടാസംഘങ്ങളുടെ സിനിമകളെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന തരം ചിത്രം എന്ന വിമർശനം ഈ ചിത്രത്തിന് ലഭിച്ചു. എന്നാൽ പൃഥ്വിരാജിന്റെ പ്രകടനത്തിന് വ്യാപക പ്രശംസ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/khalifa-x-review-social-media-reaction-prithviraj-sukumaran-style-cant-save-this-predictable-and-flat-film-2975770-2026-08-20|title=Khalifa X review: Prithviraj's style can't save this 'predictable and flat' film|access-date=2026-08-20|last=|first=|date=2026-08-20|website=India Today|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mensxp.com/entertainment/regional/185397-khalifa-audience-review-prithviraj-sukumaran-film-cliched-below-average-thriller.html|title=Khalifa Audience Review: Prithviraj Sukumaran’s Film is a ‘Clichéd, Below-Average’ Thriller|access-date=2026-08-20|date=2026-08-20|website=MensXP|language=en-IN}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theweek.in/review/movies/2026/08/20/khalifa-malayalam-film-review.html|title=‘Khalifa’ review: A mostly dull gangster drama heavily reliant on a rousing last-minute superstar cameo to revive it|access-date=2026-08-20|website=@theweek|language=en}}&lt;/ref&gt;

== കഥാസാരം ==
കോഴിക്കോട് കൊടുവള്ളിയിൽ നിന്നുള്ള അമർ അലി എന്ന നിഷ്കളങ്കനായ യുവാവ് ഒരു ടെക്സ്റ്റൈൽ കട നടത്തുകയും പിതാവ് യൂനുസ് അലി, അമ്മ നൂർജഹാൻ എന്നിവരോടൊപ്പം താമസിക്കുകയും ആമിർ ഫിസയെ വിവാഹം കഴിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.സാഹചര്യങ്ങൾ അമീറിനെ കേരളത്തിലെ സ്വർണ്ണക്കടത്ത് റാക്കറ്റിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും അദ്ദേഹം തന്റെ മുത്തച്ഛൻ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി അഥവാ ബാബയെപ്പോലെ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരനായി മാറുകയും ചെയ്യുന്നു.അദ്ദേഹം തൻ്റെ ജീവിതകഥ മാറ്റുന്നു, ബാക്കി സിനിമ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരൻ്റെ കഥ പറയുന്നു.

== അഭിനേതാക്കൾ ==
{{Cast listing|
* [[പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ ആമിർ അലി
* [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] - ഹാരിസ് ബഷീർ
* [[മാളവിക ശർമ]] - ഫിസ അലി, ആമിറിന്റെ ഭാര്യ
* [[ഷമ്മി തിലകൻ]] - [[പാർട്ടി സെക്രട്ടറി]] പുന്നവേൽ രാഘവൻ, ഹാരിസിന്റെ കൂട്ടാളി
* [[ഇന്ദ്രൻസ്]] - ഹംസ, യൂനുസിന്റെ വലംകൈയും അഹമ്മദ് അലിയുടെ കൂട്ടാളിയും
* [[രഞ്ജി പണിക്കർ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ യൂനുസ് അലി, ആമിറിന്റെ പിതാവും അഹമ്മദ് അലിയുടെ മകനും
* [[മോഹിനി (നടി)|മോഹിനി]] - നൂർജഹാൻ അലി, ആമിറിന്റെ മാതാവും യൂനുസ് അലിയുടെ ഭാര്യയും
* [[ശിവജിത്ത്]] - വിനായകൻ രാഘവൻ, രാഘവന്റെ മൂത്ത മകൻ
* [[സുരേഷ് ഒബ്‌റോയ്]] - സെയ്ത്‌രാജ് സിങ് എന്ന &quot;സെയ്ത്തുജി&quot;, അഹമ്മദ് അലിയുടെ പഴയ സുഹൃത്തും ആമിറിന്റെ ഗുരുവും
* [[Sanju Sivram]] as Samad &quot;Sami&quot;, Aamir's best friend
* [[Mahesh]] as Katt Arabi
* [[Sadiq (Indian actor)|Sadiq]]
* [[Sudheer Karamana]] as a police officer
* [[Sijoy Varghese]]
* [[Aruldoss]]
* Ranjith Velayudhan
* Pasupathi Raj as Custom Officer Veeraswami, Seittuji's old friend
* Nisthar Sait as Jail Superintendent
* James Eliya as Jail Subordinate
* Rajesh Babu as Judge
* [[John Vijay]] as [[Home Minister]] Selvam
* [[Shawar Ali]]
* Leya Mammen
* Kyraa Vasudevan as Vyshnavi Ramachandran
* Master Nafash as Rushin Ali, Aamir's son
* Shine Varghese as Sudhip, Aamir's right-hand
* Anand Manmadhan as Rahim, Aamir's ally
* Don Michael as Vivek Raghavan, Raghavan's younger son
; Guest appearances
* [[Mohanlal]] as Mambaraykkal Ahmed Ali alias &quot;Baba&quot;, Aamir's grandfather and Younus' father
* [[Tovino Thomas]] as Iver Alexander, Ahmed Ali's assasin
* [[Soubin Shahir]] as Viktor Kennedy, Ahmed Ali's right-hand}}

== നിർമ്മാണം ==

=== വികസനം ===
2022 ഒക്ടോബറിൽ ടൈറ്റിൽ സഹിതം ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, വൈശാഖിന്  ടർബോ എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ സംവിധാനവും പൃഥിരാജിന് വിലായത് ബുദ്ധ, എൽ 2 എംപുരാൻ എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയവും ഉള്ളതുകൊണ്ട് ഈ ചിത്രത്തിന്റെ ചിത്രീകരണം വൈകി.&lt;ref name=&quot;THR&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporterindia.com/features/insight/prithviraj-sukumarans-khalifa-to-begin-shoot-three-years-after-first-announcement|title=Prithviraj Sukumaran's ‘Khalifa’ To Begin Shoot Three Years After First Announcement|access-date=25 July 2025|website=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt; 15 വർഷത്തിനുശേഷം പൃഥ്വിരാജും സംവിധായകൻ വൈശാഖും വീണ്ടും ഒന്നിക്കുന്നുവെന്ന പ്രത്യേകത ഈ സിനിമയ്ക്കുണ്ട്. വൈശാഖിന്റെ ആദ്യ ചിത്രമായ ''[[പോക്കിരിരാജ|പോക്കിരി രാജ]]'' (2010) ആയിരുന്നു ഇവരുടെ അവസാന സഹകരണം. 2025 ജൂലൈയിലാണ് ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി ആരംഭിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|title=Prithviraj Sukumaran-Vysakh film Khalifa begins|access-date=16 August 2026|date=16 July 2025|website=Cinema Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20250812192105/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|archive-date=12 August 2025}}&lt;/ref&gt; 2025 ഡിസംബറിൽ [[മോഹൻലാൽ]] ഒരു അതിഥി വേഷം ചെയ്യുമെന്ന് സ്ഥിരീകരിച്ചു. രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു ചലച്ചിത്ര പരമ്പരയിലെ ആദ്യ ചിത്രമായിരിക്കും ഇതെന്നും രണ്ടാം ഭാഗം മോഹൻലാലിൻ്റെ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി എന്ന കഥാപാത്രത്തെ ഒരു പൂർണ്ണമായ വേഷത്തിൽ കേന്ദ്രീകരിക്കാനും ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതാണെന്നും വെളിപ്പെടുത്തി. ഈ ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] മലയാളത്തിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dtnext.in/entertainment/cinema/neil-nitin-mukesh-makes-malayalam-debut-with-prithviraj-starrer-khalifa|title=Neil Nitin Mukesh makes Malayalam debut with Prithviraj-starrer 'Khalifa'|access-date=15 January 2026|website=[[DT Next]]}}&lt;/ref&gt;

=== ചിത്രീകരണം ===
2025 ജൂലൈയിൽ പ്രധാന ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;THR&quot; /&gt; ആദ്യ ഷെഡ്യൂൾ ലണ്ടനിൽ ചിത്രീകരിക്കുകയും ഓഗസ്റ്റിൽ പൂർത്തിയാക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/prithviraj-sukumaran-completes-shooting-for-his-portions-in-uk-schedule-of-vysakhs-khalifa/articleshow/123310163.cms|title=Prithviraj Sukumaran completes shooting for his portions in UK schedule of Vysakh's 'Khalifa'|access-date=14 August 2025|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt; [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലും ചിത്രം ചിത്രീകരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/news/prithviraj-starrer-khalifa-to-be-shot-in-dubai-nepal-kerala-c9020352|title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' to be shot in Dubai, Nepal, Kerala|access-date=18 October 2022|website=Mathrubhumi}}&lt;/ref&gt; 2026 ജനുവരി 13ന് മോഹൻലാൽ [[കൊച്ചി|കൊച്ചിയിൽ]] തൻ്റെ ഭാഗത്തിൻ്റെ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയാക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.zoomtventertainment.com/south/mohanlal-cameo-khalifa-part-1-intro-article-153448653|title=Mohanlal Finishes Filming His Cameo in Prithviraj Sukumaran's Khalifa Part One – According to Reports|access-date=14 January 2026|website=Zoom}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂൺ 22-ന് സിനിമയുടെ മുഴുവൻ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയായി. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2026/Jun/23/prithvirajs-khalifa-wraps-filming|title=Prithviraj's Khalifa wraps filming|access-date=16 August 2026|date=23 June 2026|website=Cinema Express|language=en}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂലൈ അവസാനത്തോടെ ഡബ്ബിംഗ് പൂർത്തിയായി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/mohanlal-completes-khalifa-part-1-dubbing-kavin-welcomes-twins-and-urvashi-returns-to-kannada-cinema-top-5-south-stories-of-the-day/articleshow/132744553.cms|title=Mohanlal completes 'Khalifa: Part 1' dubbing, Kavin welcomes twins, and Urvashi returns to Kannada cinema: Top 5 South stories of the day|access-date=30 July 2026|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt;

== ശബ്ദരേഖ ==
&lt;templatestyles src=&quot;Plainlist/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Infobox album
| name         = Khalifa
| type         = [[Soundtrack album]]
| artist       = [[Jakes Bejoy]]
| cover        = 
| alt          = 
| released     = 12 August 2026
| recorded     = 
| venue        = 
| studio       = *Mindscore Studio, [[Cochin]]
*Mystic's Room, [[Chennai]]
*MLounge, Cochin
*AR Musicals, [[Bengaluru]]
| genre        = [[Feature film soundtrack]]
| length       = 28:31
| language     = [[Malayalam language|Malayalam]]
| label        = [[Sony Music Entertainment|Sony Music]]
| producer     = [[Jakes Bejoy]]&lt;br /&gt;Joel Johns&lt;br /&gt;Agastya Raag
| prev_title   = [[Thudakkam]]
| prev_year    = 2026
| year         = 2026
| next_title   = [[I'm Game]]
| next_year    = 2026
| misc         = 
}}
ചിത്രത്തിൻ്റെ ഗാനങ്ങളും പശ്ചാത്തലസംഗീതവും രചിച്ചത് ജേക്സ് ബിജോയ് ആണ്, അങ്ങനെ പൃഥ്വിരാജുമായുള്ള അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പത്താമത്തെ സഹകരണമായി ഇത് അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/news/khalifa-not-just-prithviraj-lokah-composer-jakes-bejoy-also-impresses-in-banger-of-a-glimpse/9a7ad10c2a63|title=Khalifa: Not just Prithviraj, Lokah composer Jakes Bejoy also impresses in banger of a glimpse - ‘Next Rs 300 crore loading’|access-date=16 October 2025|website=OTTPlay}}&lt;/ref&gt; സിദ് ശ്രീറാമും മുഹമ്മദ് മക്ബൂൽ മൻസൂറും ചേർന്ന് ആലപിച്ച &quot;അസലയവാലെ&quot; എന്ന ആദ്യഗാനം 2026 ജൂലൈ 20ന് പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2026/Jul/21/malayalamnews2026jul20malvika-sharma-to-star-in-prithviraj-sukumaran-starrer-khalifa-first-single-on-the-way|title=Malvika Sharma to star in Prithviraj Sukumaran-starrer Khalifa; first single on the way|access-date=21 July 2026|website=The New Indian Express}}&lt;/ref&gt; 2026 ഓഗസ്റ്റ് 12-ന് മുഴുവൻ ആൽബവും പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://open.spotify.com/album/5gYZ5RbAYv3N6Xrdf9NQOs?si=YqV4XYKURTevmMXDaRfwWA&amp;utm_source=copy-link&amp;sci=spotify%3Acard-config%3A7eRqxC1UsNTIJcfRLhvQ6Y|title=Khalifa (Original Motion Picture Soundtrack)|access-date=12 August 2026|publisher=Spotify}}&lt;/ref&gt;{{Track listing
| headline      = Track listing
| extra_column  = Singer(s)
| total_length  = 33:13
| title1        = Asalayavale
| length1       = 5:00
| lyrics1       = [[Muthu]]
| extra1        = [[Sid Sriram]], [[Mohammed Maqbool Mansoor]]
| title2        = Mathara
| length2       = 4:12
| lyrics2       = Muthu
| extra2        = [[Jakes Bejoy]], [[Shreya Ghoshal]], K.C. Balasarangan, Mohammed Maqbool Mansoor
| title3        = Bhranthayal
| length3       = 4:51
| lyrics3       = Unmesh Unnikrishnan
| extra3        = Jubair Salim, K.S. Harisankar
| title4        = Kissayariyathe
| length4       = 4:18
| lyrics4       = [[Rafeeq Ahamed]]
| extra4        = Anila Rajeev, K.C. Balasarangan
| title5        = Salamathali
| length5       = 2:45
| lyrics5       = Muthu
| extra5        = Akhil J. Chand, Mohammed Maqbool Mansoor
| title6        = The Bloodline
| length6       = 2:23
| lyrics6       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra6        = Jakes Bejoy, JOKER390P, [[chorus (song)|chorus]]
| title7        = Asalayavale (V2)
| length7       = 5:02
| lyrics7       = Muthu
| extra7        = Hanan Shah, Fathima Jabbar, Mohammed Maqbool Mansoor
| title8        = The Bloodline
| length8       = 2:52
| lyrics8       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra8        = Jakes Bejoy, JOKER360P, [[chorus (song)|chorus]]
| title9        = Rise of Ali
| length9       = 2:30
| lyrics9       = Mu.Ri
| extra9        = Joel James, JOKER360P, chorus
}}

== റിലീസ് ==

=== തീയറ്റർ റിലീസ്. ===
2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് [[മലയാളം]], [[തമിഴ്]], [[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുങ്ക്]], [[ഹിന്ദി]] ഭാഷകൾക്കൊപ്പം ലോകമെമ്പാടും റിലീസ് ചെയ്ത ''ഖലീഫ'' മലയാള ചിത്രമായ ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റുിന് എതിരായാണ് പുറത്തിറങ്ങിയത്.&lt;ref name=&quot;TH&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/prithviraj-sukumaran-wraps-shooting-of-khalifa-film-to-release-worldwide-on-august-20-2026-article-13956002.html|title=Prithviraj Sukumaran wraps shooting of Khalifa; Film to release worldwide on August 20, 2026|last=Gavankar|first=Vaishnavi|date=22 June 2026|website=MoneyControl}}&lt;/ref&gt;

== സ്വീകരണം ==

=== വിമർശനാത്മക പ്രതികരണം ===
''ഖലീഫ''യ്ക്ക് നിരൂപകരിൽ നിന്ന് സമ്മിശ്രവും പ്രതികൂലവുമായ അവലോകനങ്ങൾ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.m9.news/tamil-movie-news/khalifa-mixed-reviews-box-office-risk/|title=Khalifa: Prithviraj Sukumaran’s 3rd Disaster in a Row?|access-date=2026-08-20|last=Jhansi|date=2026-08-20|website=M9.news|language=en-US}}&lt;/ref&gt; ദി ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസിലെ ആനന്ദു സുരേഷ് ചിത്രത്തിന് 2/5 റേറ്റിംഗ് നൽകി, ആഴമില്ലാത്ത തിരക്കഥയുള്ള ഒരു ഉപരിതല നാടകമായി ചിത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിച്ചു, എന്നിരുന്നാലും അദ്ദേഹം ചിത്രത്തിന്റെ സ്റ്റണ്ടുകളെയും ദൃശ്യങ്ങളെയും പ്രശംസിച്ചു. &quot;ഉദ്ദേശിച്ച വൈകാരികമായ ആകർഷണമോ പ്രതീക്ഷിച്ച ആവേശമോ&quot; ഇല്ലാത്ത ഒരു പഴയ കള്ളക്കടത്ത് നാടകമാണ് ചിത്രമെന്ന് ദി ഹിന്ദുവിലെ എസ്. ആർ. പ്രവീൺ വിശേഷിപ്പിച്ചു.  ചിത്രത്തിൻറെ വിഷ്വലുകൾ, ആക്ഷൻ കൊറിയോഗ്രാഫി, പശ്ചാത്തലസംഗീതം എന്നിവയെ പ്രശംസിച്ചുവെങ്കിലും ഈ ചിത്രത്തെ &quot;പ്രവചനാതീതമായ ഒരു കഥ&quot; എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുകയും അത് ഒരു ഹൈ നൽകാൻ പാടുപെടുകയും ചെയ്തതായി ഈസ്റ്റേൺ ഐയുടെ ഗായത്രി കല്ലൂക്കാരൻ വിശേഷിപ്പിച്ചു.

== രണ്ടാംഭാഗം ==
[[പൃഥ്വിരാജ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]] പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള പരമ്പരയുടെ രണ്ടാം ഭാഗം ഖലീഫഃ ദി ലെഗസി എന്ന പേരിൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു, അതിൽ ആദ്യ ഭാഗത്തിലെ അവരുടെ വേഷങ്ങൾ ആവർത്തിക്കും.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/en/cinema/cine-news/makers-of-khalifa-announces-sequel-1794305|title=After ‘Khalifa’, comes ‘Khalifa II: The Legacy’; makers announce Part 2|access-date=20 August 2026|website=[[Kerala Kaumudi]]}}&lt;/ref&gt;

== കുറിപ്പുകൾ ==
{{Notelist}}

== അവലംബങ്ങൾ ==

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==

* {{IMDb title|22797990}}
{{Prithviraj Sukumaran}}
[[വർഗ്ഗം:Articles with hAudio microformats]]</text>
      <sha1>gczusq2lt4tna8lfj5ii7ahqr6qinsz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660918</id>
      <parentid>4660917</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T02:49:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>/* അഭിനേതാക്കൾ */</comment>
      <origin>4660918</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24558" sha1="a5benft1avk80t6slc5cip3tm6a72zd" xml:space="preserve">
{{Infobox film
| name           = Khalifa
| image          = Khalifa film 2026 poster.jpg
| caption        = Theatrical release poster
| director       = [[Vysakh]]
| producer       = Jinu V. Abraham&lt;br /&gt;Suraj Kumar
| writer         = Jinu V. Abraham
| starring       = [[Prithviraj Sukumaran]]&lt;br /&gt;[[Neil Nitin Mukesh]]&lt;br /&gt;[[Malvika Sharma]]&lt;br /&gt;[[Shammi Thilakan]]&lt;br /&gt;[[Indrans]]
| music          = [[Jakes Bejoy]]
| cinematography = [[Jomon T. John]]
| editing        = [[Chaman Chacko]]
| studio         = Jiinu Abraham Innovations
| distributor    = [[Aashirvad Cinemas|Aashirvad Release]] (Kerala)&lt;br /&gt;Jiinu Abraham Innovations (Overseas)
| released       = {{Film date|2026|08|20|df=y}}
| runtime        = 159 minutes&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=14 August 2026 |title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' cleared for release with U/A certificate |url=https://ianslive.in/prithviraj-starrer-khalifa-cleared-for-release-with-ua-certificate--20260814134749 |work=IANS Live}}&lt;/ref&gt;
| country        = India
| language       = Malayalam
}}2026 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാള ആക്ഷൻ ത്രില്ലർ ചിത്രമാണ് '''ഖലീഫഃ ദി റൂളർ'''. [[വൈശാഖ്|വൈശാഖാണ്]] ഈ ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തത്.  ജിനു വി. എബ്രഹാം തിരക്കഥയെഴുതിയ ഈ ചിത്രം ജിനു വി. എബ്രഹാമും സൂരജ് കുമാറും ചേർന്നാണ് നിർമ്മിച്ചത്. {{Efn|With the tagline '''''Vengeance will be written in Gold'''''.&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=16 October 2025 |title=Khalifa Glimpse: Prithviraj Sukumaran plays a gang boss in first glimpse of Vyshakh’s slick action epic |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/khalifa-glimpse-prithviraj-sukumaran-plays-a-gang-boss-in-first-glimpse-of-vyshakhs-slick-action-epic-10310137/ |website=The Indian Express}}&lt;/ref&gt;}}&lt;ref name=&quot;TH&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/khalifa-prithviraj-sukumarans-action-thriller-to-release-on-this-date/article71276302.ece|title=‘Khalifa’: Prithviraj Sukumaran’s action thriller to release on this date|access-date=28 July 2026|website=The Hindu}}&lt;/ref&gt; രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു പരമ്പരയുടെ ആദ്യ ഭാഗമായി ഉദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ള ഈ ചിത്രത്തിൽ [[പൃഥ്വിരാജ്|പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] പ്രധാന കഥാപാത്രമായി അഭിനയിക്കുന്നു, [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]], [[മാളവിക ശർമ്മ]], [[ഷമ്മി തിലകൻ]], [[ഇന്ദ്രൻസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]] എന്നിവർ അതിഥി വേഷങ്ങളിൽ എത്തുന്നു.

പ്രധാന ചിത്രീകരണം 2025 ജൂലൈയിൽ ആരംഭിച്ച് 2026 ജൂണിൽ അവസാനിച്ചു. [[കേരളം]], [[ലണ്ടൻ]], [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു ചിത്രീകരണം. [[ജോമോൻ ടി. ജോൺ]], [[ചമൻ ചാക്കോ]], ജേക്സ് ബിജോയ്, യാനിക് ബെൻ, ചേതൻ ഡിസൂസ, സാൻഡി എന്നിവർ യഥാക്രമം ചിത്രത്തിൻ്റെ ഛായാഗ്രഹണം, എഡിറ്റിംഗ്, സംഗീതം, ആക്ഷൻ, നൃത്തസംവിധാനം എന്നിവ നിർവഹിക്കുന്നു.

2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് ''ഖലീഫ'' തിയേറ്ററുകളിൽ പുറത്തിറങ്ങി. തീയറ്ററുകളിൽ നിന്ന് ചിത്രത്തിന് സമ്മിശ്ര പ്രതികരണമാണ് ലഭിച്ചത്. 1980 കളിലെയും 1990 കളിലും പുറത്തിറങ്ങിയ ഗുണ്ടാസംഘങ്ങളുടെ സിനിമകളെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന തരം ചിത്രം എന്ന വിമർശനം ഈ ചിത്രത്തിന് ലഭിച്ചു. എന്നാൽ പൃഥ്വിരാജിന്റെ പ്രകടനത്തിന് വ്യാപക പ്രശംസ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/khalifa-x-review-social-media-reaction-prithviraj-sukumaran-style-cant-save-this-predictable-and-flat-film-2975770-2026-08-20|title=Khalifa X review: Prithviraj's style can't save this 'predictable and flat' film|access-date=2026-08-20|last=|first=|date=2026-08-20|website=India Today|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mensxp.com/entertainment/regional/185397-khalifa-audience-review-prithviraj-sukumaran-film-cliched-below-average-thriller.html|title=Khalifa Audience Review: Prithviraj Sukumaran’s Film is a ‘Clichéd, Below-Average’ Thriller|access-date=2026-08-20|date=2026-08-20|website=MensXP|language=en-IN}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theweek.in/review/movies/2026/08/20/khalifa-malayalam-film-review.html|title=‘Khalifa’ review: A mostly dull gangster drama heavily reliant on a rousing last-minute superstar cameo to revive it|access-date=2026-08-20|website=@theweek|language=en}}&lt;/ref&gt;

== കഥാസാരം ==
കോഴിക്കോട് കൊടുവള്ളിയിൽ നിന്നുള്ള അമർ അലി എന്ന നിഷ്കളങ്കനായ യുവാവ് ഒരു ടെക്സ്റ്റൈൽ കട നടത്തുകയും പിതാവ് യൂനുസ് അലി, അമ്മ നൂർജഹാൻ എന്നിവരോടൊപ്പം താമസിക്കുകയും ആമിർ ഫിസയെ വിവാഹം കഴിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.സാഹചര്യങ്ങൾ അമീറിനെ കേരളത്തിലെ സ്വർണ്ണക്കടത്ത് റാക്കറ്റിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും അദ്ദേഹം തന്റെ മുത്തച്ഛൻ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി അഥവാ ബാബയെപ്പോലെ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരനായി മാറുകയും ചെയ്യുന്നു.അദ്ദേഹം തൻ്റെ ജീവിതകഥ മാറ്റുന്നു, ബാക്കി സിനിമ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരൻ്റെ കഥ പറയുന്നു.

== അഭിനേതാക്കൾ ==
{{Cast listing|
* [[പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ ആമിർ അലി
* [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] - ഹാരിസ് ബഷീർ
* [[മാളവിക ശർമ]] - ഫിസ അലി, ആമിറിന്റെ ഭാര്യ
* [[ഷമ്മി തിലകൻ]] - [[പാർട്ടി സെക്രട്ടറി]] പുന്നവേൽ രാഘവൻ, ഹാരിസിന്റെ കൂട്ടാളി
* [[ഇന്ദ്രൻസ്]] - ഹംസ, യൂനുസിന്റെ വലംകൈയും അഹമ്മദ് അലിയുടെ കൂട്ടാളിയും
* [[രഞ്ജി പണിക്കർ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ യൂനുസ് അലി, ആമിറിന്റെ പിതാവും അഹമ്മദ് അലിയുടെ മകനും
* [[മോഹിനി (നടി)|മോഹിനി]] - നൂർജഹാൻ അലി, ആമിറിന്റെ മാതാവും യൂനുസ് അലിയുടെ ഭാര്യയും
* [[ശിവജിത്ത്]] - വിനായകൻ രാഘവൻ, രാഘവന്റെ മൂത്ത മകൻ
* [[സുരേഷ് ഒബ്‌റോയ്]] - സെയ്ത്‌രാജ് സിങ് എന്ന &quot;സെയ്ത്തുജി&quot;, അഹമ്മദ് അലിയുടെ പഴയ സുഹൃത്തും ആമിറിന്റെ ഗുരുവും
* [[സഞ്ജു ശിവറാം]] - സമദ് എന്ന &quot;സാമി&quot;, ആമിറിന്റെ ഉറ്റ സുഹൃത്ത്
* [[Mahesh]] as Katt Arabi
* [[Sadiq (Indian actor)|Sadiq]]
* [[Sudheer Karamana]] as a police officer
* [[Sijoy Varghese]]
* [[Aruldoss]]
* Ranjith Velayudhan
* Pasupathi Raj as Custom Officer Veeraswami, Seittuji's old friend
* Nisthar Sait as Jail Superintendent
* James Eliya as Jail Subordinate
* Rajesh Babu as Judge
* [[John Vijay]] as [[Home Minister]] Selvam
* [[Shawar Ali]]
* Leya Mammen
* Kyraa Vasudevan as Vyshnavi Ramachandran
* Master Nafash as Rushin Ali, Aamir's son
* Shine Varghese as Sudhip, Aamir's right-hand
* Anand Manmadhan as Rahim, Aamir's ally
* Don Michael as Vivek Raghavan, Raghavan's younger son
; Guest appearances
* [[Mohanlal]] as Mambaraykkal Ahmed Ali alias &quot;Baba&quot;, Aamir's grandfather and Younus' father
* [[Tovino Thomas]] as Iver Alexander, Ahmed Ali's assasin
* [[Soubin Shahir]] as Viktor Kennedy, Ahmed Ali's right-hand}}

== നിർമ്മാണം ==

=== വികസനം ===
2022 ഒക്ടോബറിൽ ടൈറ്റിൽ സഹിതം ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, വൈശാഖിന്  ടർബോ എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ സംവിധാനവും പൃഥിരാജിന് വിലായത് ബുദ്ധ, എൽ 2 എംപുരാൻ എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയവും ഉള്ളതുകൊണ്ട് ഈ ചിത്രത്തിന്റെ ചിത്രീകരണം വൈകി.&lt;ref name=&quot;THR&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporterindia.com/features/insight/prithviraj-sukumarans-khalifa-to-begin-shoot-three-years-after-first-announcement|title=Prithviraj Sukumaran's ‘Khalifa’ To Begin Shoot Three Years After First Announcement|access-date=25 July 2025|website=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt; 15 വർഷത്തിനുശേഷം പൃഥ്വിരാജും സംവിധായകൻ വൈശാഖും വീണ്ടും ഒന്നിക്കുന്നുവെന്ന പ്രത്യേകത ഈ സിനിമയ്ക്കുണ്ട്. വൈശാഖിന്റെ ആദ്യ ചിത്രമായ ''[[പോക്കിരിരാജ|പോക്കിരി രാജ]]'' (2010) ആയിരുന്നു ഇവരുടെ അവസാന സഹകരണം. 2025 ജൂലൈയിലാണ് ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി ആരംഭിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|title=Prithviraj Sukumaran-Vysakh film Khalifa begins|access-date=16 August 2026|date=16 July 2025|website=Cinema Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20250812192105/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|archive-date=12 August 2025}}&lt;/ref&gt; 2025 ഡിസംബറിൽ [[മോഹൻലാൽ]] ഒരു അതിഥി വേഷം ചെയ്യുമെന്ന് സ്ഥിരീകരിച്ചു. രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു ചലച്ചിത്ര പരമ്പരയിലെ ആദ്യ ചിത്രമായിരിക്കും ഇതെന്നും രണ്ടാം ഭാഗം മോഹൻലാലിൻ്റെ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി എന്ന കഥാപാത്രത്തെ ഒരു പൂർണ്ണമായ വേഷത്തിൽ കേന്ദ്രീകരിക്കാനും ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതാണെന്നും വെളിപ്പെടുത്തി. ഈ ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] മലയാളത്തിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dtnext.in/entertainment/cinema/neil-nitin-mukesh-makes-malayalam-debut-with-prithviraj-starrer-khalifa|title=Neil Nitin Mukesh makes Malayalam debut with Prithviraj-starrer 'Khalifa'|access-date=15 January 2026|website=[[DT Next]]}}&lt;/ref&gt;

=== ചിത്രീകരണം ===
2025 ജൂലൈയിൽ പ്രധാന ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;THR&quot; /&gt; ആദ്യ ഷെഡ്യൂൾ ലണ്ടനിൽ ചിത്രീകരിക്കുകയും ഓഗസ്റ്റിൽ പൂർത്തിയാക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/prithviraj-sukumaran-completes-shooting-for-his-portions-in-uk-schedule-of-vysakhs-khalifa/articleshow/123310163.cms|title=Prithviraj Sukumaran completes shooting for his portions in UK schedule of Vysakh's 'Khalifa'|access-date=14 August 2025|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt; [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലും ചിത്രം ചിത്രീകരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/news/prithviraj-starrer-khalifa-to-be-shot-in-dubai-nepal-kerala-c9020352|title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' to be shot in Dubai, Nepal, Kerala|access-date=18 October 2022|website=Mathrubhumi}}&lt;/ref&gt; 2026 ജനുവരി 13ന് മോഹൻലാൽ [[കൊച്ചി|കൊച്ചിയിൽ]] തൻ്റെ ഭാഗത്തിൻ്റെ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയാക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.zoomtventertainment.com/south/mohanlal-cameo-khalifa-part-1-intro-article-153448653|title=Mohanlal Finishes Filming His Cameo in Prithviraj Sukumaran's Khalifa Part One – According to Reports|access-date=14 January 2026|website=Zoom}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂൺ 22-ന് സിനിമയുടെ മുഴുവൻ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയായി. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2026/Jun/23/prithvirajs-khalifa-wraps-filming|title=Prithviraj's Khalifa wraps filming|access-date=16 August 2026|date=23 June 2026|website=Cinema Express|language=en}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂലൈ അവസാനത്തോടെ ഡബ്ബിംഗ് പൂർത്തിയായി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/mohanlal-completes-khalifa-part-1-dubbing-kavin-welcomes-twins-and-urvashi-returns-to-kannada-cinema-top-5-south-stories-of-the-day/articleshow/132744553.cms|title=Mohanlal completes 'Khalifa: Part 1' dubbing, Kavin welcomes twins, and Urvashi returns to Kannada cinema: Top 5 South stories of the day|access-date=30 July 2026|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt;

== ശബ്ദരേഖ ==
&lt;templatestyles src=&quot;Plainlist/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Infobox album
| name         = Khalifa
| type         = [[Soundtrack album]]
| artist       = [[Jakes Bejoy]]
| cover        = 
| alt          = 
| released     = 12 August 2026
| recorded     = 
| venue        = 
| studio       = *Mindscore Studio, [[Cochin]]
*Mystic's Room, [[Chennai]]
*MLounge, Cochin
*AR Musicals, [[Bengaluru]]
| genre        = [[Feature film soundtrack]]
| length       = 28:31
| language     = [[Malayalam language|Malayalam]]
| label        = [[Sony Music Entertainment|Sony Music]]
| producer     = [[Jakes Bejoy]]&lt;br /&gt;Joel Johns&lt;br /&gt;Agastya Raag
| prev_title   = [[Thudakkam]]
| prev_year    = 2026
| year         = 2026
| next_title   = [[I'm Game]]
| next_year    = 2026
| misc         = 
}}
ചിത്രത്തിൻ്റെ ഗാനങ്ങളും പശ്ചാത്തലസംഗീതവും രചിച്ചത് ജേക്സ് ബിജോയ് ആണ്, അങ്ങനെ പൃഥ്വിരാജുമായുള്ള അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പത്താമത്തെ സഹകരണമായി ഇത് അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/news/khalifa-not-just-prithviraj-lokah-composer-jakes-bejoy-also-impresses-in-banger-of-a-glimpse/9a7ad10c2a63|title=Khalifa: Not just Prithviraj, Lokah composer Jakes Bejoy also impresses in banger of a glimpse - ‘Next Rs 300 crore loading’|access-date=16 October 2025|website=OTTPlay}}&lt;/ref&gt; സിദ് ശ്രീറാമും മുഹമ്മദ് മക്ബൂൽ മൻസൂറും ചേർന്ന് ആലപിച്ച &quot;അസലയവാലെ&quot; എന്ന ആദ്യഗാനം 2026 ജൂലൈ 20ന് പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2026/Jul/21/malayalamnews2026jul20malvika-sharma-to-star-in-prithviraj-sukumaran-starrer-khalifa-first-single-on-the-way|title=Malvika Sharma to star in Prithviraj Sukumaran-starrer Khalifa; first single on the way|access-date=21 July 2026|website=The New Indian Express}}&lt;/ref&gt; 2026 ഓഗസ്റ്റ് 12-ന് മുഴുവൻ ആൽബവും പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://open.spotify.com/album/5gYZ5RbAYv3N6Xrdf9NQOs?si=YqV4XYKURTevmMXDaRfwWA&amp;utm_source=copy-link&amp;sci=spotify%3Acard-config%3A7eRqxC1UsNTIJcfRLhvQ6Y|title=Khalifa (Original Motion Picture Soundtrack)|access-date=12 August 2026|publisher=Spotify}}&lt;/ref&gt;{{Track listing
| headline      = Track listing
| extra_column  = Singer(s)
| total_length  = 33:13
| title1        = Asalayavale
| length1       = 5:00
| lyrics1       = [[Muthu]]
| extra1        = [[Sid Sriram]], [[Mohammed Maqbool Mansoor]]
| title2        = Mathara
| length2       = 4:12
| lyrics2       = Muthu
| extra2        = [[Jakes Bejoy]], [[Shreya Ghoshal]], K.C. Balasarangan, Mohammed Maqbool Mansoor
| title3        = Bhranthayal
| length3       = 4:51
| lyrics3       = Unmesh Unnikrishnan
| extra3        = Jubair Salim, K.S. Harisankar
| title4        = Kissayariyathe
| length4       = 4:18
| lyrics4       = [[Rafeeq Ahamed]]
| extra4        = Anila Rajeev, K.C. Balasarangan
| title5        = Salamathali
| length5       = 2:45
| lyrics5       = Muthu
| extra5        = Akhil J. Chand, Mohammed Maqbool Mansoor
| title6        = The Bloodline
| length6       = 2:23
| lyrics6       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra6        = Jakes Bejoy, JOKER390P, [[chorus (song)|chorus]]
| title7        = Asalayavale (V2)
| length7       = 5:02
| lyrics7       = Muthu
| extra7        = Hanan Shah, Fathima Jabbar, Mohammed Maqbool Mansoor
| title8        = The Bloodline
| length8       = 2:52
| lyrics8       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra8        = Jakes Bejoy, JOKER360P, [[chorus (song)|chorus]]
| title9        = Rise of Ali
| length9       = 2:30
| lyrics9       = Mu.Ri
| extra9        = Joel James, JOKER360P, chorus
}}

== റിലീസ് ==

=== തീയറ്റർ റിലീസ്. ===
2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് [[മലയാളം]], [[തമിഴ്]], [[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുങ്ക്]], [[ഹിന്ദി]] ഭാഷകൾക്കൊപ്പം ലോകമെമ്പാടും റിലീസ് ചെയ്ത ''ഖലീഫ'' മലയാള ചിത്രമായ ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റുിന് എതിരായാണ് പുറത്തിറങ്ങിയത്.&lt;ref name=&quot;TH&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/prithviraj-sukumaran-wraps-shooting-of-khalifa-film-to-release-worldwide-on-august-20-2026-article-13956002.html|title=Prithviraj Sukumaran wraps shooting of Khalifa; Film to release worldwide on August 20, 2026|last=Gavankar|first=Vaishnavi|date=22 June 2026|website=MoneyControl}}&lt;/ref&gt;

== സ്വീകരണം ==

=== വിമർശനാത്മക പ്രതികരണം ===
''ഖലീഫ''യ്ക്ക് നിരൂപകരിൽ നിന്ന് സമ്മിശ്രവും പ്രതികൂലവുമായ അവലോകനങ്ങൾ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.m9.news/tamil-movie-news/khalifa-mixed-reviews-box-office-risk/|title=Khalifa: Prithviraj Sukumaran’s 3rd Disaster in a Row?|access-date=2026-08-20|last=Jhansi|date=2026-08-20|website=M9.news|language=en-US}}&lt;/ref&gt; ദി ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസിലെ ആനന്ദു സുരേഷ് ചിത്രത്തിന് 2/5 റേറ്റിംഗ് നൽകി, ആഴമില്ലാത്ത തിരക്കഥയുള്ള ഒരു ഉപരിതല നാടകമായി ചിത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിച്ചു, എന്നിരുന്നാലും അദ്ദേഹം ചിത്രത്തിന്റെ സ്റ്റണ്ടുകളെയും ദൃശ്യങ്ങളെയും പ്രശംസിച്ചു. &quot;ഉദ്ദേശിച്ച വൈകാരികമായ ആകർഷണമോ പ്രതീക്ഷിച്ച ആവേശമോ&quot; ഇല്ലാത്ത ഒരു പഴയ കള്ളക്കടത്ത് നാടകമാണ് ചിത്രമെന്ന് ദി ഹിന്ദുവിലെ എസ്. ആർ. പ്രവീൺ വിശേഷിപ്പിച്ചു.  ചിത്രത്തിൻറെ വിഷ്വലുകൾ, ആക്ഷൻ കൊറിയോഗ്രാഫി, പശ്ചാത്തലസംഗീതം എന്നിവയെ പ്രശംസിച്ചുവെങ്കിലും ഈ ചിത്രത്തെ &quot;പ്രവചനാതീതമായ ഒരു കഥ&quot; എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുകയും അത് ഒരു ഹൈ നൽകാൻ പാടുപെടുകയും ചെയ്തതായി ഈസ്റ്റേൺ ഐയുടെ ഗായത്രി കല്ലൂക്കാരൻ വിശേഷിപ്പിച്ചു.

== രണ്ടാംഭാഗം ==
[[പൃഥ്വിരാജ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]] പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള പരമ്പരയുടെ രണ്ടാം ഭാഗം ഖലീഫഃ ദി ലെഗസി എന്ന പേരിൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു, അതിൽ ആദ്യ ഭാഗത്തിലെ അവരുടെ വേഷങ്ങൾ ആവർത്തിക്കും.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/en/cinema/cine-news/makers-of-khalifa-announces-sequel-1794305|title=After ‘Khalifa’, comes ‘Khalifa II: The Legacy’; makers announce Part 2|access-date=20 August 2026|website=[[Kerala Kaumudi]]}}&lt;/ref&gt;

== കുറിപ്പുകൾ ==
{{Notelist}}

== അവലംബങ്ങൾ ==

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==

* {{IMDb title|22797990}}
{{Prithviraj Sukumaran}}
[[വർഗ്ഗം:Articles with hAudio microformats]]</text>
      <sha1>a5benft1avk80t6slc5cip3tm6a72zd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660919</id>
      <parentid>4660918</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T02:50:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>/* അഭിനേതാക്കൾ */</comment>
      <origin>4660919</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24584" sha1="luokf8m4vtrrd9pm88adcka2eyogcg1" xml:space="preserve">
{{Infobox film
| name           = Khalifa
| image          = Khalifa film 2026 poster.jpg
| caption        = Theatrical release poster
| director       = [[Vysakh]]
| producer       = Jinu V. Abraham&lt;br /&gt;Suraj Kumar
| writer         = Jinu V. Abraham
| starring       = [[Prithviraj Sukumaran]]&lt;br /&gt;[[Neil Nitin Mukesh]]&lt;br /&gt;[[Malvika Sharma]]&lt;br /&gt;[[Shammi Thilakan]]&lt;br /&gt;[[Indrans]]
| music          = [[Jakes Bejoy]]
| cinematography = [[Jomon T. John]]
| editing        = [[Chaman Chacko]]
| studio         = Jiinu Abraham Innovations
| distributor    = [[Aashirvad Cinemas|Aashirvad Release]] (Kerala)&lt;br /&gt;Jiinu Abraham Innovations (Overseas)
| released       = {{Film date|2026|08|20|df=y}}
| runtime        = 159 minutes&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=14 August 2026 |title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' cleared for release with U/A certificate |url=https://ianslive.in/prithviraj-starrer-khalifa-cleared-for-release-with-ua-certificate--20260814134749 |work=IANS Live}}&lt;/ref&gt;
| country        = India
| language       = Malayalam
}}2026 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാള ആക്ഷൻ ത്രില്ലർ ചിത്രമാണ് '''ഖലീഫഃ ദി റൂളർ'''. [[വൈശാഖ്|വൈശാഖാണ്]] ഈ ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തത്.  ജിനു വി. എബ്രഹാം തിരക്കഥയെഴുതിയ ഈ ചിത്രം ജിനു വി. എബ്രഹാമും സൂരജ് കുമാറും ചേർന്നാണ് നിർമ്മിച്ചത്. {{Efn|With the tagline '''''Vengeance will be written in Gold'''''.&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=16 October 2025 |title=Khalifa Glimpse: Prithviraj Sukumaran plays a gang boss in first glimpse of Vyshakh’s slick action epic |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/khalifa-glimpse-prithviraj-sukumaran-plays-a-gang-boss-in-first-glimpse-of-vyshakhs-slick-action-epic-10310137/ |website=The Indian Express}}&lt;/ref&gt;}}&lt;ref name=&quot;TH&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/khalifa-prithviraj-sukumarans-action-thriller-to-release-on-this-date/article71276302.ece|title=‘Khalifa’: Prithviraj Sukumaran’s action thriller to release on this date|access-date=28 July 2026|website=The Hindu}}&lt;/ref&gt; രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു പരമ്പരയുടെ ആദ്യ ഭാഗമായി ഉദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ള ഈ ചിത്രത്തിൽ [[പൃഥ്വിരാജ്|പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] പ്രധാന കഥാപാത്രമായി അഭിനയിക്കുന്നു, [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]], [[മാളവിക ശർമ്മ]], [[ഷമ്മി തിലകൻ]], [[ഇന്ദ്രൻസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]] എന്നിവർ അതിഥി വേഷങ്ങളിൽ എത്തുന്നു.

പ്രധാന ചിത്രീകരണം 2025 ജൂലൈയിൽ ആരംഭിച്ച് 2026 ജൂണിൽ അവസാനിച്ചു. [[കേരളം]], [[ലണ്ടൻ]], [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു ചിത്രീകരണം. [[ജോമോൻ ടി. ജോൺ]], [[ചമൻ ചാക്കോ]], ജേക്സ് ബിജോയ്, യാനിക് ബെൻ, ചേതൻ ഡിസൂസ, സാൻഡി എന്നിവർ യഥാക്രമം ചിത്രത്തിൻ്റെ ഛായാഗ്രഹണം, എഡിറ്റിംഗ്, സംഗീതം, ആക്ഷൻ, നൃത്തസംവിധാനം എന്നിവ നിർവഹിക്കുന്നു.

2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് ''ഖലീഫ'' തിയേറ്ററുകളിൽ പുറത്തിറങ്ങി. തീയറ്ററുകളിൽ നിന്ന് ചിത്രത്തിന് സമ്മിശ്ര പ്രതികരണമാണ് ലഭിച്ചത്. 1980 കളിലെയും 1990 കളിലും പുറത്തിറങ്ങിയ ഗുണ്ടാസംഘങ്ങളുടെ സിനിമകളെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന തരം ചിത്രം എന്ന വിമർശനം ഈ ചിത്രത്തിന് ലഭിച്ചു. എന്നാൽ പൃഥ്വിരാജിന്റെ പ്രകടനത്തിന് വ്യാപക പ്രശംസ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/khalifa-x-review-social-media-reaction-prithviraj-sukumaran-style-cant-save-this-predictable-and-flat-film-2975770-2026-08-20|title=Khalifa X review: Prithviraj's style can't save this 'predictable and flat' film|access-date=2026-08-20|last=|first=|date=2026-08-20|website=India Today|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mensxp.com/entertainment/regional/185397-khalifa-audience-review-prithviraj-sukumaran-film-cliched-below-average-thriller.html|title=Khalifa Audience Review: Prithviraj Sukumaran’s Film is a ‘Clichéd, Below-Average’ Thriller|access-date=2026-08-20|date=2026-08-20|website=MensXP|language=en-IN}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theweek.in/review/movies/2026/08/20/khalifa-malayalam-film-review.html|title=‘Khalifa’ review: A mostly dull gangster drama heavily reliant on a rousing last-minute superstar cameo to revive it|access-date=2026-08-20|website=@theweek|language=en}}&lt;/ref&gt;

== കഥാസാരം ==
കോഴിക്കോട് കൊടുവള്ളിയിൽ നിന്നുള്ള അമർ അലി എന്ന നിഷ്കളങ്കനായ യുവാവ് ഒരു ടെക്സ്റ്റൈൽ കട നടത്തുകയും പിതാവ് യൂനുസ് അലി, അമ്മ നൂർജഹാൻ എന്നിവരോടൊപ്പം താമസിക്കുകയും ആമിർ ഫിസയെ വിവാഹം കഴിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.സാഹചര്യങ്ങൾ അമീറിനെ കേരളത്തിലെ സ്വർണ്ണക്കടത്ത് റാക്കറ്റിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും അദ്ദേഹം തന്റെ മുത്തച്ഛൻ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി അഥവാ ബാബയെപ്പോലെ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരനായി മാറുകയും ചെയ്യുന്നു.അദ്ദേഹം തൻ്റെ ജീവിതകഥ മാറ്റുന്നു, ബാക്കി സിനിമ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരൻ്റെ കഥ പറയുന്നു.

== അഭിനേതാക്കൾ ==
{{Cast listing|
* [[പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ ആമിർ അലി
* [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] - ഹാരിസ് ബഷീർ
* [[മാളവിക ശർമ]] - ഫിസ അലി, ആമിറിന്റെ ഭാര്യ
* [[ഷമ്മി തിലകൻ]] - [[പാർട്ടി സെക്രട്ടറി]] പുന്നവേൽ രാഘവൻ, ഹാരിസിന്റെ കൂട്ടാളി
* [[ഇന്ദ്രൻസ്]] - ഹംസ, യൂനുസിന്റെ വലംകൈയും അഹമ്മദ് അലിയുടെ കൂട്ടാളിയും
* [[രഞ്ജി പണിക്കർ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ യൂനുസ് അലി, ആമിറിന്റെ പിതാവും അഹമ്മദ് അലിയുടെ മകനും
* [[മോഹിനി (നടി)|മോഹിനി]] - നൂർജഹാൻ അലി, ആമിറിന്റെ മാതാവും യൂനുസ് അലിയുടെ ഭാര്യയും
* [[ശിവജിത്ത്]] - വിനായകൻ രാഘവൻ, രാഘവന്റെ മൂത്ത മകൻ
* [[സുരേഷ് ഒബ്‌റോയ്]] - സെയ്ത്‌രാജ് സിങ് എന്ന &quot;സെയ്ത്തുജി&quot;, അഹമ്മദ് അലിയുടെ പഴയ സുഹൃത്തും ആമിറിന്റെ ഗുരുവും
* [[സഞ്ജു ശിവറാം]] - സമദ് എന്ന &quot;സാമി&quot;, ആമിറിന്റെ ഉറ്റ സുഹൃത്ത്
* [[മഹേഷ്]] - കട്ട് അറബി
* [[Sadiq (Indian actor)|Sadiq]]
* [[Sudheer Karamana]] as a police officer
* [[Sijoy Varghese]]
* [[Aruldoss]]
* Ranjith Velayudhan
* Pasupathi Raj as Custom Officer Veeraswami, Seittuji's old friend
* Nisthar Sait as Jail Superintendent
* James Eliya as Jail Subordinate
* Rajesh Babu as Judge
* [[John Vijay]] as [[Home Minister]] Selvam
* [[Shawar Ali]]
* Leya Mammen
* Kyraa Vasudevan as Vyshnavi Ramachandran
* Master Nafash as Rushin Ali, Aamir's son
* Shine Varghese as Sudhip, Aamir's right-hand
* Anand Manmadhan as Rahim, Aamir's ally
* Don Michael as Vivek Raghavan, Raghavan's younger son
; Guest appearances
* [[Mohanlal]] as Mambaraykkal Ahmed Ali alias &quot;Baba&quot;, Aamir's grandfather and Younus' father
* [[Tovino Thomas]] as Iver Alexander, Ahmed Ali's assasin
* [[Soubin Shahir]] as Viktor Kennedy, Ahmed Ali's right-hand}}

== നിർമ്മാണം ==

=== വികസനം ===
2022 ഒക്ടോബറിൽ ടൈറ്റിൽ സഹിതം ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, വൈശാഖിന്  ടർബോ എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ സംവിധാനവും പൃഥിരാജിന് വിലായത് ബുദ്ധ, എൽ 2 എംപുരാൻ എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയവും ഉള്ളതുകൊണ്ട് ഈ ചിത്രത്തിന്റെ ചിത്രീകരണം വൈകി.&lt;ref name=&quot;THR&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporterindia.com/features/insight/prithviraj-sukumarans-khalifa-to-begin-shoot-three-years-after-first-announcement|title=Prithviraj Sukumaran's ‘Khalifa’ To Begin Shoot Three Years After First Announcement|access-date=25 July 2025|website=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt; 15 വർഷത്തിനുശേഷം പൃഥ്വിരാജും സംവിധായകൻ വൈശാഖും വീണ്ടും ഒന്നിക്കുന്നുവെന്ന പ്രത്യേകത ഈ സിനിമയ്ക്കുണ്ട്. വൈശാഖിന്റെ ആദ്യ ചിത്രമായ ''[[പോക്കിരിരാജ|പോക്കിരി രാജ]]'' (2010) ആയിരുന്നു ഇവരുടെ അവസാന സഹകരണം. 2025 ജൂലൈയിലാണ് ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി ആരംഭിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|title=Prithviraj Sukumaran-Vysakh film Khalifa begins|access-date=16 August 2026|date=16 July 2025|website=Cinema Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20250812192105/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|archive-date=12 August 2025}}&lt;/ref&gt; 2025 ഡിസംബറിൽ [[മോഹൻലാൽ]] ഒരു അതിഥി വേഷം ചെയ്യുമെന്ന് സ്ഥിരീകരിച്ചു. രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു ചലച്ചിത്ര പരമ്പരയിലെ ആദ്യ ചിത്രമായിരിക്കും ഇതെന്നും രണ്ടാം ഭാഗം മോഹൻലാലിൻ്റെ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി എന്ന കഥാപാത്രത്തെ ഒരു പൂർണ്ണമായ വേഷത്തിൽ കേന്ദ്രീകരിക്കാനും ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതാണെന്നും വെളിപ്പെടുത്തി. ഈ ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] മലയാളത്തിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dtnext.in/entertainment/cinema/neil-nitin-mukesh-makes-malayalam-debut-with-prithviraj-starrer-khalifa|title=Neil Nitin Mukesh makes Malayalam debut with Prithviraj-starrer 'Khalifa'|access-date=15 January 2026|website=[[DT Next]]}}&lt;/ref&gt;

=== ചിത്രീകരണം ===
2025 ജൂലൈയിൽ പ്രധാന ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;THR&quot; /&gt; ആദ്യ ഷെഡ്യൂൾ ലണ്ടനിൽ ചിത്രീകരിക്കുകയും ഓഗസ്റ്റിൽ പൂർത്തിയാക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/prithviraj-sukumaran-completes-shooting-for-his-portions-in-uk-schedule-of-vysakhs-khalifa/articleshow/123310163.cms|title=Prithviraj Sukumaran completes shooting for his portions in UK schedule of Vysakh's 'Khalifa'|access-date=14 August 2025|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt; [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലും ചിത്രം ചിത്രീകരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/news/prithviraj-starrer-khalifa-to-be-shot-in-dubai-nepal-kerala-c9020352|title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' to be shot in Dubai, Nepal, Kerala|access-date=18 October 2022|website=Mathrubhumi}}&lt;/ref&gt; 2026 ജനുവരി 13ന് മോഹൻലാൽ [[കൊച്ചി|കൊച്ചിയിൽ]] തൻ്റെ ഭാഗത്തിൻ്റെ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയാക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.zoomtventertainment.com/south/mohanlal-cameo-khalifa-part-1-intro-article-153448653|title=Mohanlal Finishes Filming His Cameo in Prithviraj Sukumaran's Khalifa Part One – According to Reports|access-date=14 January 2026|website=Zoom}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂൺ 22-ന് സിനിമയുടെ മുഴുവൻ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയായി. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2026/Jun/23/prithvirajs-khalifa-wraps-filming|title=Prithviraj's Khalifa wraps filming|access-date=16 August 2026|date=23 June 2026|website=Cinema Express|language=en}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂലൈ അവസാനത്തോടെ ഡബ്ബിംഗ് പൂർത്തിയായി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/mohanlal-completes-khalifa-part-1-dubbing-kavin-welcomes-twins-and-urvashi-returns-to-kannada-cinema-top-5-south-stories-of-the-day/articleshow/132744553.cms|title=Mohanlal completes 'Khalifa: Part 1' dubbing, Kavin welcomes twins, and Urvashi returns to Kannada cinema: Top 5 South stories of the day|access-date=30 July 2026|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt;

== ശബ്ദരേഖ ==
&lt;templatestyles src=&quot;Plainlist/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Infobox album
| name         = Khalifa
| type         = [[Soundtrack album]]
| artist       = [[Jakes Bejoy]]
| cover        = 
| alt          = 
| released     = 12 August 2026
| recorded     = 
| venue        = 
| studio       = *Mindscore Studio, [[Cochin]]
*Mystic's Room, [[Chennai]]
*MLounge, Cochin
*AR Musicals, [[Bengaluru]]
| genre        = [[Feature film soundtrack]]
| length       = 28:31
| language     = [[Malayalam language|Malayalam]]
| label        = [[Sony Music Entertainment|Sony Music]]
| producer     = [[Jakes Bejoy]]&lt;br /&gt;Joel Johns&lt;br /&gt;Agastya Raag
| prev_title   = [[Thudakkam]]
| prev_year    = 2026
| year         = 2026
| next_title   = [[I'm Game]]
| next_year    = 2026
| misc         = 
}}
ചിത്രത്തിൻ്റെ ഗാനങ്ങളും പശ്ചാത്തലസംഗീതവും രചിച്ചത് ജേക്സ് ബിജോയ് ആണ്, അങ്ങനെ പൃഥ്വിരാജുമായുള്ള അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പത്താമത്തെ സഹകരണമായി ഇത് അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/news/khalifa-not-just-prithviraj-lokah-composer-jakes-bejoy-also-impresses-in-banger-of-a-glimpse/9a7ad10c2a63|title=Khalifa: Not just Prithviraj, Lokah composer Jakes Bejoy also impresses in banger of a glimpse - ‘Next Rs 300 crore loading’|access-date=16 October 2025|website=OTTPlay}}&lt;/ref&gt; സിദ് ശ്രീറാമും മുഹമ്മദ് മക്ബൂൽ മൻസൂറും ചേർന്ന് ആലപിച്ച &quot;അസലയവാലെ&quot; എന്ന ആദ്യഗാനം 2026 ജൂലൈ 20ന് പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2026/Jul/21/malayalamnews2026jul20malvika-sharma-to-star-in-prithviraj-sukumaran-starrer-khalifa-first-single-on-the-way|title=Malvika Sharma to star in Prithviraj Sukumaran-starrer Khalifa; first single on the way|access-date=21 July 2026|website=The New Indian Express}}&lt;/ref&gt; 2026 ഓഗസ്റ്റ് 12-ന് മുഴുവൻ ആൽബവും പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://open.spotify.com/album/5gYZ5RbAYv3N6Xrdf9NQOs?si=YqV4XYKURTevmMXDaRfwWA&amp;utm_source=copy-link&amp;sci=spotify%3Acard-config%3A7eRqxC1UsNTIJcfRLhvQ6Y|title=Khalifa (Original Motion Picture Soundtrack)|access-date=12 August 2026|publisher=Spotify}}&lt;/ref&gt;{{Track listing
| headline      = Track listing
| extra_column  = Singer(s)
| total_length  = 33:13
| title1        = Asalayavale
| length1       = 5:00
| lyrics1       = [[Muthu]]
| extra1        = [[Sid Sriram]], [[Mohammed Maqbool Mansoor]]
| title2        = Mathara
| length2       = 4:12
| lyrics2       = Muthu
| extra2        = [[Jakes Bejoy]], [[Shreya Ghoshal]], K.C. Balasarangan, Mohammed Maqbool Mansoor
| title3        = Bhranthayal
| length3       = 4:51
| lyrics3       = Unmesh Unnikrishnan
| extra3        = Jubair Salim, K.S. Harisankar
| title4        = Kissayariyathe
| length4       = 4:18
| lyrics4       = [[Rafeeq Ahamed]]
| extra4        = Anila Rajeev, K.C. Balasarangan
| title5        = Salamathali
| length5       = 2:45
| lyrics5       = Muthu
| extra5        = Akhil J. Chand, Mohammed Maqbool Mansoor
| title6        = The Bloodline
| length6       = 2:23
| lyrics6       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra6        = Jakes Bejoy, JOKER390P, [[chorus (song)|chorus]]
| title7        = Asalayavale (V2)
| length7       = 5:02
| lyrics7       = Muthu
| extra7        = Hanan Shah, Fathima Jabbar, Mohammed Maqbool Mansoor
| title8        = The Bloodline
| length8       = 2:52
| lyrics8       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra8        = Jakes Bejoy, JOKER360P, [[chorus (song)|chorus]]
| title9        = Rise of Ali
| length9       = 2:30
| lyrics9       = Mu.Ri
| extra9        = Joel James, JOKER360P, chorus
}}

== റിലീസ് ==

=== തീയറ്റർ റിലീസ്. ===
2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് [[മലയാളം]], [[തമിഴ്]], [[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുങ്ക്]], [[ഹിന്ദി]] ഭാഷകൾക്കൊപ്പം ലോകമെമ്പാടും റിലീസ് ചെയ്ത ''ഖലീഫ'' മലയാള ചിത്രമായ ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റുിന് എതിരായാണ് പുറത്തിറങ്ങിയത്.&lt;ref name=&quot;TH&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/prithviraj-sukumaran-wraps-shooting-of-khalifa-film-to-release-worldwide-on-august-20-2026-article-13956002.html|title=Prithviraj Sukumaran wraps shooting of Khalifa; Film to release worldwide on August 20, 2026|last=Gavankar|first=Vaishnavi|date=22 June 2026|website=MoneyControl}}&lt;/ref&gt;

== സ്വീകരണം ==

=== വിമർശനാത്മക പ്രതികരണം ===
''ഖലീഫ''യ്ക്ക് നിരൂപകരിൽ നിന്ന് സമ്മിശ്രവും പ്രതികൂലവുമായ അവലോകനങ്ങൾ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.m9.news/tamil-movie-news/khalifa-mixed-reviews-box-office-risk/|title=Khalifa: Prithviraj Sukumaran’s 3rd Disaster in a Row?|access-date=2026-08-20|last=Jhansi|date=2026-08-20|website=M9.news|language=en-US}}&lt;/ref&gt; ദി ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസിലെ ആനന്ദു സുരേഷ് ചിത്രത്തിന് 2/5 റേറ്റിംഗ് നൽകി, ആഴമില്ലാത്ത തിരക്കഥയുള്ള ഒരു ഉപരിതല നാടകമായി ചിത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിച്ചു, എന്നിരുന്നാലും അദ്ദേഹം ചിത്രത്തിന്റെ സ്റ്റണ്ടുകളെയും ദൃശ്യങ്ങളെയും പ്രശംസിച്ചു. &quot;ഉദ്ദേശിച്ച വൈകാരികമായ ആകർഷണമോ പ്രതീക്ഷിച്ച ആവേശമോ&quot; ഇല്ലാത്ത ഒരു പഴയ കള്ളക്കടത്ത് നാടകമാണ് ചിത്രമെന്ന് ദി ഹിന്ദുവിലെ എസ്. ആർ. പ്രവീൺ വിശേഷിപ്പിച്ചു.  ചിത്രത്തിൻറെ വിഷ്വലുകൾ, ആക്ഷൻ കൊറിയോഗ്രാഫി, പശ്ചാത്തലസംഗീതം എന്നിവയെ പ്രശംസിച്ചുവെങ്കിലും ഈ ചിത്രത്തെ &quot;പ്രവചനാതീതമായ ഒരു കഥ&quot; എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുകയും അത് ഒരു ഹൈ നൽകാൻ പാടുപെടുകയും ചെയ്തതായി ഈസ്റ്റേൺ ഐയുടെ ഗായത്രി കല്ലൂക്കാരൻ വിശേഷിപ്പിച്ചു.

== രണ്ടാംഭാഗം ==
[[പൃഥ്വിരാജ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]] പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള പരമ്പരയുടെ രണ്ടാം ഭാഗം ഖലീഫഃ ദി ലെഗസി എന്ന പേരിൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു, അതിൽ ആദ്യ ഭാഗത്തിലെ അവരുടെ വേഷങ്ങൾ ആവർത്തിക്കും.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/en/cinema/cine-news/makers-of-khalifa-announces-sequel-1794305|title=After ‘Khalifa’, comes ‘Khalifa II: The Legacy’; makers announce Part 2|access-date=20 August 2026|website=[[Kerala Kaumudi]]}}&lt;/ref&gt;

== കുറിപ്പുകൾ ==
{{Notelist}}

== അവലംബങ്ങൾ ==

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==

* {{IMDb title|22797990}}
{{Prithviraj Sukumaran}}
[[വർഗ്ഗം:Articles with hAudio microformats]]</text>
      <sha1>luokf8m4vtrrd9pm88adcka2eyogcg1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660920</id>
      <parentid>4660919</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T02:50:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>/* അഭിനേതാക്കൾ */</comment>
      <origin>4660920</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24594" sha1="d3h5xeer2ay4t0x3vy2ejnbwcbwfywt" xml:space="preserve">
{{Infobox film
| name           = Khalifa
| image          = Khalifa film 2026 poster.jpg
| caption        = Theatrical release poster
| director       = [[Vysakh]]
| producer       = Jinu V. Abraham&lt;br /&gt;Suraj Kumar
| writer         = Jinu V. Abraham
| starring       = [[Prithviraj Sukumaran]]&lt;br /&gt;[[Neil Nitin Mukesh]]&lt;br /&gt;[[Malvika Sharma]]&lt;br /&gt;[[Shammi Thilakan]]&lt;br /&gt;[[Indrans]]
| music          = [[Jakes Bejoy]]
| cinematography = [[Jomon T. John]]
| editing        = [[Chaman Chacko]]
| studio         = Jiinu Abraham Innovations
| distributor    = [[Aashirvad Cinemas|Aashirvad Release]] (Kerala)&lt;br /&gt;Jiinu Abraham Innovations (Overseas)
| released       = {{Film date|2026|08|20|df=y}}
| runtime        = 159 minutes&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=14 August 2026 |title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' cleared for release with U/A certificate |url=https://ianslive.in/prithviraj-starrer-khalifa-cleared-for-release-with-ua-certificate--20260814134749 |work=IANS Live}}&lt;/ref&gt;
| country        = India
| language       = Malayalam
}}2026 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാള ആക്ഷൻ ത്രില്ലർ ചിത്രമാണ് '''ഖലീഫഃ ദി റൂളർ'''. [[വൈശാഖ്|വൈശാഖാണ്]] ഈ ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തത്.  ജിനു വി. എബ്രഹാം തിരക്കഥയെഴുതിയ ഈ ചിത്രം ജിനു വി. എബ്രഹാമും സൂരജ് കുമാറും ചേർന്നാണ് നിർമ്മിച്ചത്. {{Efn|With the tagline '''''Vengeance will be written in Gold'''''.&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=16 October 2025 |title=Khalifa Glimpse: Prithviraj Sukumaran plays a gang boss in first glimpse of Vyshakh’s slick action epic |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/khalifa-glimpse-prithviraj-sukumaran-plays-a-gang-boss-in-first-glimpse-of-vyshakhs-slick-action-epic-10310137/ |website=The Indian Express}}&lt;/ref&gt;}}&lt;ref name=&quot;TH&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/khalifa-prithviraj-sukumarans-action-thriller-to-release-on-this-date/article71276302.ece|title=‘Khalifa’: Prithviraj Sukumaran’s action thriller to release on this date|access-date=28 July 2026|website=The Hindu}}&lt;/ref&gt; രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു പരമ്പരയുടെ ആദ്യ ഭാഗമായി ഉദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ള ഈ ചിത്രത്തിൽ [[പൃഥ്വിരാജ്|പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] പ്രധാന കഥാപാത്രമായി അഭിനയിക്കുന്നു, [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]], [[മാളവിക ശർമ്മ]], [[ഷമ്മി തിലകൻ]], [[ഇന്ദ്രൻസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]] എന്നിവർ അതിഥി വേഷങ്ങളിൽ എത്തുന്നു.

പ്രധാന ചിത്രീകരണം 2025 ജൂലൈയിൽ ആരംഭിച്ച് 2026 ജൂണിൽ അവസാനിച്ചു. [[കേരളം]], [[ലണ്ടൻ]], [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു ചിത്രീകരണം. [[ജോമോൻ ടി. ജോൺ]], [[ചമൻ ചാക്കോ]], ജേക്സ് ബിജോയ്, യാനിക് ബെൻ, ചേതൻ ഡിസൂസ, സാൻഡി എന്നിവർ യഥാക്രമം ചിത്രത്തിൻ്റെ ഛായാഗ്രഹണം, എഡിറ്റിംഗ്, സംഗീതം, ആക്ഷൻ, നൃത്തസംവിധാനം എന്നിവ നിർവഹിക്കുന്നു.

2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് ''ഖലീഫ'' തിയേറ്ററുകളിൽ പുറത്തിറങ്ങി. തീയറ്ററുകളിൽ നിന്ന് ചിത്രത്തിന് സമ്മിശ്ര പ്രതികരണമാണ് ലഭിച്ചത്. 1980 കളിലെയും 1990 കളിലും പുറത്തിറങ്ങിയ ഗുണ്ടാസംഘങ്ങളുടെ സിനിമകളെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന തരം ചിത്രം എന്ന വിമർശനം ഈ ചിത്രത്തിന് ലഭിച്ചു. എന്നാൽ പൃഥ്വിരാജിന്റെ പ്രകടനത്തിന് വ്യാപക പ്രശംസ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/khalifa-x-review-social-media-reaction-prithviraj-sukumaran-style-cant-save-this-predictable-and-flat-film-2975770-2026-08-20|title=Khalifa X review: Prithviraj's style can't save this 'predictable and flat' film|access-date=2026-08-20|last=|first=|date=2026-08-20|website=India Today|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mensxp.com/entertainment/regional/185397-khalifa-audience-review-prithviraj-sukumaran-film-cliched-below-average-thriller.html|title=Khalifa Audience Review: Prithviraj Sukumaran’s Film is a ‘Clichéd, Below-Average’ Thriller|access-date=2026-08-20|date=2026-08-20|website=MensXP|language=en-IN}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theweek.in/review/movies/2026/08/20/khalifa-malayalam-film-review.html|title=‘Khalifa’ review: A mostly dull gangster drama heavily reliant on a rousing last-minute superstar cameo to revive it|access-date=2026-08-20|website=@theweek|language=en}}&lt;/ref&gt;

== കഥാസാരം ==
കോഴിക്കോട് കൊടുവള്ളിയിൽ നിന്നുള്ള അമർ അലി എന്ന നിഷ്കളങ്കനായ യുവാവ് ഒരു ടെക്സ്റ്റൈൽ കട നടത്തുകയും പിതാവ് യൂനുസ് അലി, അമ്മ നൂർജഹാൻ എന്നിവരോടൊപ്പം താമസിക്കുകയും ആമിർ ഫിസയെ വിവാഹം കഴിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.സാഹചര്യങ്ങൾ അമീറിനെ കേരളത്തിലെ സ്വർണ്ണക്കടത്ത് റാക്കറ്റിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും അദ്ദേഹം തന്റെ മുത്തച്ഛൻ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി അഥവാ ബാബയെപ്പോലെ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരനായി മാറുകയും ചെയ്യുന്നു.അദ്ദേഹം തൻ്റെ ജീവിതകഥ മാറ്റുന്നു, ബാക്കി സിനിമ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരൻ്റെ കഥ പറയുന്നു.

== അഭിനേതാക്കൾ ==
{{Cast listing|
* [[പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ ആമിർ അലി
* [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] - ഹാരിസ് ബഷീർ
* [[മാളവിക ശർമ]] - ഫിസ അലി, ആമിറിന്റെ ഭാര്യ
* [[ഷമ്മി തിലകൻ]] - [[പാർട്ടി സെക്രട്ടറി]] പുന്നവേൽ രാഘവൻ, ഹാരിസിന്റെ കൂട്ടാളി
* [[ഇന്ദ്രൻസ്]] - ഹംസ, യൂനുസിന്റെ വലംകൈയും അഹമ്മദ് അലിയുടെ കൂട്ടാളിയും
* [[രഞ്ജി പണിക്കർ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ യൂനുസ് അലി, ആമിറിന്റെ പിതാവും അഹമ്മദ് അലിയുടെ മകനും
* [[മോഹിനി (നടി)|മോഹിനി]] - നൂർജഹാൻ അലി, ആമിറിന്റെ മാതാവും യൂനുസ് അലിയുടെ ഭാര്യയും
* [[ശിവജിത്ത്]] - വിനായകൻ രാഘവൻ, രാഘവന്റെ മൂത്ത മകൻ
* [[സുരേഷ് ഒബ്‌റോയ്]] - സെയ്ത്‌രാജ് സിങ് എന്ന &quot;സെയ്ത്തുജി&quot;, അഹമ്മദ് അലിയുടെ പഴയ സുഹൃത്തും ആമിറിന്റെ ഗുരുവും
* [[സഞ്ജു ശിവറാം]] - സമദ് എന്ന &quot;സാമി&quot;, ആമിറിന്റെ ഉറ്റ സുഹൃത്ത്
* [[മഹേഷ്]] - കട്ട് അറബി
* [[സാദിഖ് (നടൻ)|Sadiq]]
* [[Sudheer Karamana]] as a police officer
* [[Sijoy Varghese]]
* [[Aruldoss]]
* Ranjith Velayudhan
* Pasupathi Raj as Custom Officer Veeraswami, Seittuji's old friend
* Nisthar Sait as Jail Superintendent
* James Eliya as Jail Subordinate
* Rajesh Babu as Judge
* [[John Vijay]] as [[Home Minister]] Selvam
* [[Shawar Ali]]
* Leya Mammen
* Kyraa Vasudevan as Vyshnavi Ramachandran
* Master Nafash as Rushin Ali, Aamir's son
* Shine Varghese as Sudhip, Aamir's right-hand
* Anand Manmadhan as Rahim, Aamir's ally
* Don Michael as Vivek Raghavan, Raghavan's younger son
; Guest appearances
* [[Mohanlal]] as Mambaraykkal Ahmed Ali alias &quot;Baba&quot;, Aamir's grandfather and Younus' father
* [[Tovino Thomas]] as Iver Alexander, Ahmed Ali's assasin
* [[Soubin Shahir]] as Viktor Kennedy, Ahmed Ali's right-hand}}

== നിർമ്മാണം ==

=== വികസനം ===
2022 ഒക്ടോബറിൽ ടൈറ്റിൽ സഹിതം ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, വൈശാഖിന്  ടർബോ എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ സംവിധാനവും പൃഥിരാജിന് വിലായത് ബുദ്ധ, എൽ 2 എംപുരാൻ എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയവും ഉള്ളതുകൊണ്ട് ഈ ചിത്രത്തിന്റെ ചിത്രീകരണം വൈകി.&lt;ref name=&quot;THR&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporterindia.com/features/insight/prithviraj-sukumarans-khalifa-to-begin-shoot-three-years-after-first-announcement|title=Prithviraj Sukumaran's ‘Khalifa’ To Begin Shoot Three Years After First Announcement|access-date=25 July 2025|website=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt; 15 വർഷത്തിനുശേഷം പൃഥ്വിരാജും സംവിധായകൻ വൈശാഖും വീണ്ടും ഒന്നിക്കുന്നുവെന്ന പ്രത്യേകത ഈ സിനിമയ്ക്കുണ്ട്. വൈശാഖിന്റെ ആദ്യ ചിത്രമായ ''[[പോക്കിരിരാജ|പോക്കിരി രാജ]]'' (2010) ആയിരുന്നു ഇവരുടെ അവസാന സഹകരണം. 2025 ജൂലൈയിലാണ് ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി ആരംഭിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|title=Prithviraj Sukumaran-Vysakh film Khalifa begins|access-date=16 August 2026|date=16 July 2025|website=Cinema Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20250812192105/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|archive-date=12 August 2025}}&lt;/ref&gt; 2025 ഡിസംബറിൽ [[മോഹൻലാൽ]] ഒരു അതിഥി വേഷം ചെയ്യുമെന്ന് സ്ഥിരീകരിച്ചു. രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു ചലച്ചിത്ര പരമ്പരയിലെ ആദ്യ ചിത്രമായിരിക്കും ഇതെന്നും രണ്ടാം ഭാഗം മോഹൻലാലിൻ്റെ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി എന്ന കഥാപാത്രത്തെ ഒരു പൂർണ്ണമായ വേഷത്തിൽ കേന്ദ്രീകരിക്കാനും ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതാണെന്നും വെളിപ്പെടുത്തി. ഈ ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] മലയാളത്തിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dtnext.in/entertainment/cinema/neil-nitin-mukesh-makes-malayalam-debut-with-prithviraj-starrer-khalifa|title=Neil Nitin Mukesh makes Malayalam debut with Prithviraj-starrer 'Khalifa'|access-date=15 January 2026|website=[[DT Next]]}}&lt;/ref&gt;

=== ചിത്രീകരണം ===
2025 ജൂലൈയിൽ പ്രധാന ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;THR&quot; /&gt; ആദ്യ ഷെഡ്യൂൾ ലണ്ടനിൽ ചിത്രീകരിക്കുകയും ഓഗസ്റ്റിൽ പൂർത്തിയാക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/prithviraj-sukumaran-completes-shooting-for-his-portions-in-uk-schedule-of-vysakhs-khalifa/articleshow/123310163.cms|title=Prithviraj Sukumaran completes shooting for his portions in UK schedule of Vysakh's 'Khalifa'|access-date=14 August 2025|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt; [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലും ചിത്രം ചിത്രീകരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/news/prithviraj-starrer-khalifa-to-be-shot-in-dubai-nepal-kerala-c9020352|title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' to be shot in Dubai, Nepal, Kerala|access-date=18 October 2022|website=Mathrubhumi}}&lt;/ref&gt; 2026 ജനുവരി 13ന് മോഹൻലാൽ [[കൊച്ചി|കൊച്ചിയിൽ]] തൻ്റെ ഭാഗത്തിൻ്റെ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയാക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.zoomtventertainment.com/south/mohanlal-cameo-khalifa-part-1-intro-article-153448653|title=Mohanlal Finishes Filming His Cameo in Prithviraj Sukumaran's Khalifa Part One – According to Reports|access-date=14 January 2026|website=Zoom}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂൺ 22-ന് സിനിമയുടെ മുഴുവൻ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയായി. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2026/Jun/23/prithvirajs-khalifa-wraps-filming|title=Prithviraj's Khalifa wraps filming|access-date=16 August 2026|date=23 June 2026|website=Cinema Express|language=en}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂലൈ അവസാനത്തോടെ ഡബ്ബിംഗ് പൂർത്തിയായി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/mohanlal-completes-khalifa-part-1-dubbing-kavin-welcomes-twins-and-urvashi-returns-to-kannada-cinema-top-5-south-stories-of-the-day/articleshow/132744553.cms|title=Mohanlal completes 'Khalifa: Part 1' dubbing, Kavin welcomes twins, and Urvashi returns to Kannada cinema: Top 5 South stories of the day|access-date=30 July 2026|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt;

== ശബ്ദരേഖ ==
&lt;templatestyles src=&quot;Plainlist/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Infobox album
| name         = Khalifa
| type         = [[Soundtrack album]]
| artist       = [[Jakes Bejoy]]
| cover        = 
| alt          = 
| released     = 12 August 2026
| recorded     = 
| venue        = 
| studio       = *Mindscore Studio, [[Cochin]]
*Mystic's Room, [[Chennai]]
*MLounge, Cochin
*AR Musicals, [[Bengaluru]]
| genre        = [[Feature film soundtrack]]
| length       = 28:31
| language     = [[Malayalam language|Malayalam]]
| label        = [[Sony Music Entertainment|Sony Music]]
| producer     = [[Jakes Bejoy]]&lt;br /&gt;Joel Johns&lt;br /&gt;Agastya Raag
| prev_title   = [[Thudakkam]]
| prev_year    = 2026
| year         = 2026
| next_title   = [[I'm Game]]
| next_year    = 2026
| misc         = 
}}
ചിത്രത്തിൻ്റെ ഗാനങ്ങളും പശ്ചാത്തലസംഗീതവും രചിച്ചത് ജേക്സ് ബിജോയ് ആണ്, അങ്ങനെ പൃഥ്വിരാജുമായുള്ള അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പത്താമത്തെ സഹകരണമായി ഇത് അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/news/khalifa-not-just-prithviraj-lokah-composer-jakes-bejoy-also-impresses-in-banger-of-a-glimpse/9a7ad10c2a63|title=Khalifa: Not just Prithviraj, Lokah composer Jakes Bejoy also impresses in banger of a glimpse - ‘Next Rs 300 crore loading’|access-date=16 October 2025|website=OTTPlay}}&lt;/ref&gt; സിദ് ശ്രീറാമും മുഹമ്മദ് മക്ബൂൽ മൻസൂറും ചേർന്ന് ആലപിച്ച &quot;അസലയവാലെ&quot; എന്ന ആദ്യഗാനം 2026 ജൂലൈ 20ന് പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2026/Jul/21/malayalamnews2026jul20malvika-sharma-to-star-in-prithviraj-sukumaran-starrer-khalifa-first-single-on-the-way|title=Malvika Sharma to star in Prithviraj Sukumaran-starrer Khalifa; first single on the way|access-date=21 July 2026|website=The New Indian Express}}&lt;/ref&gt; 2026 ഓഗസ്റ്റ് 12-ന് മുഴുവൻ ആൽബവും പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://open.spotify.com/album/5gYZ5RbAYv3N6Xrdf9NQOs?si=YqV4XYKURTevmMXDaRfwWA&amp;utm_source=copy-link&amp;sci=spotify%3Acard-config%3A7eRqxC1UsNTIJcfRLhvQ6Y|title=Khalifa (Original Motion Picture Soundtrack)|access-date=12 August 2026|publisher=Spotify}}&lt;/ref&gt;{{Track listing
| headline      = Track listing
| extra_column  = Singer(s)
| total_length  = 33:13
| title1        = Asalayavale
| length1       = 5:00
| lyrics1       = [[Muthu]]
| extra1        = [[Sid Sriram]], [[Mohammed Maqbool Mansoor]]
| title2        = Mathara
| length2       = 4:12
| lyrics2       = Muthu
| extra2        = [[Jakes Bejoy]], [[Shreya Ghoshal]], K.C. Balasarangan, Mohammed Maqbool Mansoor
| title3        = Bhranthayal
| length3       = 4:51
| lyrics3       = Unmesh Unnikrishnan
| extra3        = Jubair Salim, K.S. Harisankar
| title4        = Kissayariyathe
| length4       = 4:18
| lyrics4       = [[Rafeeq Ahamed]]
| extra4        = Anila Rajeev, K.C. Balasarangan
| title5        = Salamathali
| length5       = 2:45
| lyrics5       = Muthu
| extra5        = Akhil J. Chand, Mohammed Maqbool Mansoor
| title6        = The Bloodline
| length6       = 2:23
| lyrics6       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra6        = Jakes Bejoy, JOKER390P, [[chorus (song)|chorus]]
| title7        = Asalayavale (V2)
| length7       = 5:02
| lyrics7       = Muthu
| extra7        = Hanan Shah, Fathima Jabbar, Mohammed Maqbool Mansoor
| title8        = The Bloodline
| length8       = 2:52
| lyrics8       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra8        = Jakes Bejoy, JOKER360P, [[chorus (song)|chorus]]
| title9        = Rise of Ali
| length9       = 2:30
| lyrics9       = Mu.Ri
| extra9        = Joel James, JOKER360P, chorus
}}

== റിലീസ് ==

=== തീയറ്റർ റിലീസ്. ===
2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് [[മലയാളം]], [[തമിഴ്]], [[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുങ്ക്]], [[ഹിന്ദി]] ഭാഷകൾക്കൊപ്പം ലോകമെമ്പാടും റിലീസ് ചെയ്ത ''ഖലീഫ'' മലയാള ചിത്രമായ ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റുിന് എതിരായാണ് പുറത്തിറങ്ങിയത്.&lt;ref name=&quot;TH&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/prithviraj-sukumaran-wraps-shooting-of-khalifa-film-to-release-worldwide-on-august-20-2026-article-13956002.html|title=Prithviraj Sukumaran wraps shooting of Khalifa; Film to release worldwide on August 20, 2026|last=Gavankar|first=Vaishnavi|date=22 June 2026|website=MoneyControl}}&lt;/ref&gt;

== സ്വീകരണം ==

=== വിമർശനാത്മക പ്രതികരണം ===
''ഖലീഫ''യ്ക്ക് നിരൂപകരിൽ നിന്ന് സമ്മിശ്രവും പ്രതികൂലവുമായ അവലോകനങ്ങൾ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.m9.news/tamil-movie-news/khalifa-mixed-reviews-box-office-risk/|title=Khalifa: Prithviraj Sukumaran’s 3rd Disaster in a Row?|access-date=2026-08-20|last=Jhansi|date=2026-08-20|website=M9.news|language=en-US}}&lt;/ref&gt; ദി ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസിലെ ആനന്ദു സുരേഷ് ചിത്രത്തിന് 2/5 റേറ്റിംഗ് നൽകി, ആഴമില്ലാത്ത തിരക്കഥയുള്ള ഒരു ഉപരിതല നാടകമായി ചിത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിച്ചു, എന്നിരുന്നാലും അദ്ദേഹം ചിത്രത്തിന്റെ സ്റ്റണ്ടുകളെയും ദൃശ്യങ്ങളെയും പ്രശംസിച്ചു. &quot;ഉദ്ദേശിച്ച വൈകാരികമായ ആകർഷണമോ പ്രതീക്ഷിച്ച ആവേശമോ&quot; ഇല്ലാത്ത ഒരു പഴയ കള്ളക്കടത്ത് നാടകമാണ് ചിത്രമെന്ന് ദി ഹിന്ദുവിലെ എസ്. ആർ. പ്രവീൺ വിശേഷിപ്പിച്ചു.  ചിത്രത്തിൻറെ വിഷ്വലുകൾ, ആക്ഷൻ കൊറിയോഗ്രാഫി, പശ്ചാത്തലസംഗീതം എന്നിവയെ പ്രശംസിച്ചുവെങ്കിലും ഈ ചിത്രത്തെ &quot;പ്രവചനാതീതമായ ഒരു കഥ&quot; എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുകയും അത് ഒരു ഹൈ നൽകാൻ പാടുപെടുകയും ചെയ്തതായി ഈസ്റ്റേൺ ഐയുടെ ഗായത്രി കല്ലൂക്കാരൻ വിശേഷിപ്പിച്ചു.

== രണ്ടാംഭാഗം ==
[[പൃഥ്വിരാജ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]] പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള പരമ്പരയുടെ രണ്ടാം ഭാഗം ഖലീഫഃ ദി ലെഗസി എന്ന പേരിൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു, അതിൽ ആദ്യ ഭാഗത്തിലെ അവരുടെ വേഷങ്ങൾ ആവർത്തിക്കും.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/en/cinema/cine-news/makers-of-khalifa-announces-sequel-1794305|title=After ‘Khalifa’, comes ‘Khalifa II: The Legacy’; makers announce Part 2|access-date=20 August 2026|website=[[Kerala Kaumudi]]}}&lt;/ref&gt;

== കുറിപ്പുകൾ ==
{{Notelist}}

== അവലംബങ്ങൾ ==

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==

* {{IMDb title|22797990}}
{{Prithviraj Sukumaran}}
[[വർഗ്ഗം:Articles with hAudio microformats]]</text>
      <sha1>d3h5xeer2ay4t0x3vy2ejnbwcbwfywt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660921</id>
      <parentid>4660920</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T02:50:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>/* അഭിനേതാക്കൾ */</comment>
      <origin>4660921</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24648" sha1="apv9tbplmysm2v2832idbcscrhso6hg" xml:space="preserve">
{{Infobox film
| name           = Khalifa
| image          = Khalifa film 2026 poster.jpg
| caption        = Theatrical release poster
| director       = [[Vysakh]]
| producer       = Jinu V. Abraham&lt;br /&gt;Suraj Kumar
| writer         = Jinu V. Abraham
| starring       = [[Prithviraj Sukumaran]]&lt;br /&gt;[[Neil Nitin Mukesh]]&lt;br /&gt;[[Malvika Sharma]]&lt;br /&gt;[[Shammi Thilakan]]&lt;br /&gt;[[Indrans]]
| music          = [[Jakes Bejoy]]
| cinematography = [[Jomon T. John]]
| editing        = [[Chaman Chacko]]
| studio         = Jiinu Abraham Innovations
| distributor    = [[Aashirvad Cinemas|Aashirvad Release]] (Kerala)&lt;br /&gt;Jiinu Abraham Innovations (Overseas)
| released       = {{Film date|2026|08|20|df=y}}
| runtime        = 159 minutes&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=14 August 2026 |title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' cleared for release with U/A certificate |url=https://ianslive.in/prithviraj-starrer-khalifa-cleared-for-release-with-ua-certificate--20260814134749 |work=IANS Live}}&lt;/ref&gt;
| country        = India
| language       = Malayalam
}}2026 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാള ആക്ഷൻ ത്രില്ലർ ചിത്രമാണ് '''ഖലീഫഃ ദി റൂളർ'''. [[വൈശാഖ്|വൈശാഖാണ്]] ഈ ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തത്.  ജിനു വി. എബ്രഹാം തിരക്കഥയെഴുതിയ ഈ ചിത്രം ജിനു വി. എബ്രഹാമും സൂരജ് കുമാറും ചേർന്നാണ് നിർമ്മിച്ചത്. {{Efn|With the tagline '''''Vengeance will be written in Gold'''''.&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=16 October 2025 |title=Khalifa Glimpse: Prithviraj Sukumaran plays a gang boss in first glimpse of Vyshakh’s slick action epic |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/khalifa-glimpse-prithviraj-sukumaran-plays-a-gang-boss-in-first-glimpse-of-vyshakhs-slick-action-epic-10310137/ |website=The Indian Express}}&lt;/ref&gt;}}&lt;ref name=&quot;TH&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/khalifa-prithviraj-sukumarans-action-thriller-to-release-on-this-date/article71276302.ece|title=‘Khalifa’: Prithviraj Sukumaran’s action thriller to release on this date|access-date=28 July 2026|website=The Hindu}}&lt;/ref&gt; രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു പരമ്പരയുടെ ആദ്യ ഭാഗമായി ഉദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ള ഈ ചിത്രത്തിൽ [[പൃഥ്വിരാജ്|പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] പ്രധാന കഥാപാത്രമായി അഭിനയിക്കുന്നു, [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]], [[മാളവിക ശർമ്മ]], [[ഷമ്മി തിലകൻ]], [[ഇന്ദ്രൻസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]] എന്നിവർ അതിഥി വേഷങ്ങളിൽ എത്തുന്നു.

പ്രധാന ചിത്രീകരണം 2025 ജൂലൈയിൽ ആരംഭിച്ച് 2026 ജൂണിൽ അവസാനിച്ചു. [[കേരളം]], [[ലണ്ടൻ]], [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു ചിത്രീകരണം. [[ജോമോൻ ടി. ജോൺ]], [[ചമൻ ചാക്കോ]], ജേക്സ് ബിജോയ്, യാനിക് ബെൻ, ചേതൻ ഡിസൂസ, സാൻഡി എന്നിവർ യഥാക്രമം ചിത്രത്തിൻ്റെ ഛായാഗ്രഹണം, എഡിറ്റിംഗ്, സംഗീതം, ആക്ഷൻ, നൃത്തസംവിധാനം എന്നിവ നിർവഹിക്കുന്നു.

2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് ''ഖലീഫ'' തിയേറ്ററുകളിൽ പുറത്തിറങ്ങി. തീയറ്ററുകളിൽ നിന്ന് ചിത്രത്തിന് സമ്മിശ്ര പ്രതികരണമാണ് ലഭിച്ചത്. 1980 കളിലെയും 1990 കളിലും പുറത്തിറങ്ങിയ ഗുണ്ടാസംഘങ്ങളുടെ സിനിമകളെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന തരം ചിത്രം എന്ന വിമർശനം ഈ ചിത്രത്തിന് ലഭിച്ചു. എന്നാൽ പൃഥ്വിരാജിന്റെ പ്രകടനത്തിന് വ്യാപക പ്രശംസ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/khalifa-x-review-social-media-reaction-prithviraj-sukumaran-style-cant-save-this-predictable-and-flat-film-2975770-2026-08-20|title=Khalifa X review: Prithviraj's style can't save this 'predictable and flat' film|access-date=2026-08-20|last=|first=|date=2026-08-20|website=India Today|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mensxp.com/entertainment/regional/185397-khalifa-audience-review-prithviraj-sukumaran-film-cliched-below-average-thriller.html|title=Khalifa Audience Review: Prithviraj Sukumaran’s Film is a ‘Clichéd, Below-Average’ Thriller|access-date=2026-08-20|date=2026-08-20|website=MensXP|language=en-IN}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theweek.in/review/movies/2026/08/20/khalifa-malayalam-film-review.html|title=‘Khalifa’ review: A mostly dull gangster drama heavily reliant on a rousing last-minute superstar cameo to revive it|access-date=2026-08-20|website=@theweek|language=en}}&lt;/ref&gt;

== കഥാസാരം ==
കോഴിക്കോട് കൊടുവള്ളിയിൽ നിന്നുള്ള അമർ അലി എന്ന നിഷ്കളങ്കനായ യുവാവ് ഒരു ടെക്സ്റ്റൈൽ കട നടത്തുകയും പിതാവ് യൂനുസ് അലി, അമ്മ നൂർജഹാൻ എന്നിവരോടൊപ്പം താമസിക്കുകയും ആമിർ ഫിസയെ വിവാഹം കഴിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.സാഹചര്യങ്ങൾ അമീറിനെ കേരളത്തിലെ സ്വർണ്ണക്കടത്ത് റാക്കറ്റിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും അദ്ദേഹം തന്റെ മുത്തച്ഛൻ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി അഥവാ ബാബയെപ്പോലെ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരനായി മാറുകയും ചെയ്യുന്നു.അദ്ദേഹം തൻ്റെ ജീവിതകഥ മാറ്റുന്നു, ബാക്കി സിനിമ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരൻ്റെ കഥ പറയുന്നു.

== അഭിനേതാക്കൾ ==
{{Cast listing|
* [[പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ ആമിർ അലി
* [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] - ഹാരിസ് ബഷീർ
* [[മാളവിക ശർമ]] - ഫിസ അലി, ആമിറിന്റെ ഭാര്യ
* [[ഷമ്മി തിലകൻ]] - [[പാർട്ടി സെക്രട്ടറി]] പുന്നവേൽ രാഘവൻ, ഹാരിസിന്റെ കൂട്ടാളി
* [[ഇന്ദ്രൻസ്]] - ഹംസ, യൂനുസിന്റെ വലംകൈയും അഹമ്മദ് അലിയുടെ കൂട്ടാളിയും
* [[രഞ്ജി പണിക്കർ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ യൂനുസ് അലി, ആമിറിന്റെ പിതാവും അഹമ്മദ് അലിയുടെ മകനും
* [[മോഹിനി (നടി)|മോഹിനി]] - നൂർജഹാൻ അലി, ആമിറിന്റെ മാതാവും യൂനുസ് അലിയുടെ ഭാര്യയും
* [[ശിവജിത്ത്]] - വിനായകൻ രാഘവൻ, രാഘവന്റെ മൂത്ത മകൻ
* [[സുരേഷ് ഒബ്‌റോയ്]] - സെയ്ത്‌രാജ് സിങ് എന്ന &quot;സെയ്ത്തുജി&quot;, അഹമ്മദ് അലിയുടെ പഴയ സുഹൃത്തും ആമിറിന്റെ ഗുരുവും
* [[സഞ്ജു ശിവറാം]] - സമദ് എന്ന &quot;സാമി&quot;, ആമിറിന്റെ ഉറ്റ സുഹൃത്ത്
* [[മഹേഷ്]] - കട്ട് അറബി
* [[സാദിഖ് (നടൻ)|Sadiq]]
* [[സുധീർ കരമന]] - ഒരു പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ
* [[Sijoy Varghese]]
* [[Aruldoss]]
* Ranjith Velayudhan
* Pasupathi Raj as Custom Officer Veeraswami, Seittuji's old friend
* Nisthar Sait as Jail Superintendent
* James Eliya as Jail Subordinate
* Rajesh Babu as Judge
* [[John Vijay]] as [[Home Minister]] Selvam
* [[Shawar Ali]]
* Leya Mammen
* Kyraa Vasudevan as Vyshnavi Ramachandran
* Master Nafash as Rushin Ali, Aamir's son
* Shine Varghese as Sudhip, Aamir's right-hand
* Anand Manmadhan as Rahim, Aamir's ally
* Don Michael as Vivek Raghavan, Raghavan's younger son
; Guest appearances
* [[Mohanlal]] as Mambaraykkal Ahmed Ali alias &quot;Baba&quot;, Aamir's grandfather and Younus' father
* [[Tovino Thomas]] as Iver Alexander, Ahmed Ali's assasin
* [[Soubin Shahir]] as Viktor Kennedy, Ahmed Ali's right-hand}}

== നിർമ്മാണം ==

=== വികസനം ===
2022 ഒക്ടോബറിൽ ടൈറ്റിൽ സഹിതം ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, വൈശാഖിന്  ടർബോ എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ സംവിധാനവും പൃഥിരാജിന് വിലായത് ബുദ്ധ, എൽ 2 എംപുരാൻ എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയവും ഉള്ളതുകൊണ്ട് ഈ ചിത്രത്തിന്റെ ചിത്രീകരണം വൈകി.&lt;ref name=&quot;THR&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporterindia.com/features/insight/prithviraj-sukumarans-khalifa-to-begin-shoot-three-years-after-first-announcement|title=Prithviraj Sukumaran's ‘Khalifa’ To Begin Shoot Three Years After First Announcement|access-date=25 July 2025|website=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt; 15 വർഷത്തിനുശേഷം പൃഥ്വിരാജും സംവിധായകൻ വൈശാഖും വീണ്ടും ഒന്നിക്കുന്നുവെന്ന പ്രത്യേകത ഈ സിനിമയ്ക്കുണ്ട്. വൈശാഖിന്റെ ആദ്യ ചിത്രമായ ''[[പോക്കിരിരാജ|പോക്കിരി രാജ]]'' (2010) ആയിരുന്നു ഇവരുടെ അവസാന സഹകരണം. 2025 ജൂലൈയിലാണ് ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി ആരംഭിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|title=Prithviraj Sukumaran-Vysakh film Khalifa begins|access-date=16 August 2026|date=16 July 2025|website=Cinema Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20250812192105/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|archive-date=12 August 2025}}&lt;/ref&gt; 2025 ഡിസംബറിൽ [[മോഹൻലാൽ]] ഒരു അതിഥി വേഷം ചെയ്യുമെന്ന് സ്ഥിരീകരിച്ചു. രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു ചലച്ചിത്ര പരമ്പരയിലെ ആദ്യ ചിത്രമായിരിക്കും ഇതെന്നും രണ്ടാം ഭാഗം മോഹൻലാലിൻ്റെ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി എന്ന കഥാപാത്രത്തെ ഒരു പൂർണ്ണമായ വേഷത്തിൽ കേന്ദ്രീകരിക്കാനും ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതാണെന്നും വെളിപ്പെടുത്തി. ഈ ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] മലയാളത്തിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dtnext.in/entertainment/cinema/neil-nitin-mukesh-makes-malayalam-debut-with-prithviraj-starrer-khalifa|title=Neil Nitin Mukesh makes Malayalam debut with Prithviraj-starrer 'Khalifa'|access-date=15 January 2026|website=[[DT Next]]}}&lt;/ref&gt;

=== ചിത്രീകരണം ===
2025 ജൂലൈയിൽ പ്രധാന ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;THR&quot; /&gt; ആദ്യ ഷെഡ്യൂൾ ലണ്ടനിൽ ചിത്രീകരിക്കുകയും ഓഗസ്റ്റിൽ പൂർത്തിയാക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/prithviraj-sukumaran-completes-shooting-for-his-portions-in-uk-schedule-of-vysakhs-khalifa/articleshow/123310163.cms|title=Prithviraj Sukumaran completes shooting for his portions in UK schedule of Vysakh's 'Khalifa'|access-date=14 August 2025|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt; [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലും ചിത്രം ചിത്രീകരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/news/prithviraj-starrer-khalifa-to-be-shot-in-dubai-nepal-kerala-c9020352|title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' to be shot in Dubai, Nepal, Kerala|access-date=18 October 2022|website=Mathrubhumi}}&lt;/ref&gt; 2026 ജനുവരി 13ന് മോഹൻലാൽ [[കൊച്ചി|കൊച്ചിയിൽ]] തൻ്റെ ഭാഗത്തിൻ്റെ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയാക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.zoomtventertainment.com/south/mohanlal-cameo-khalifa-part-1-intro-article-153448653|title=Mohanlal Finishes Filming His Cameo in Prithviraj Sukumaran's Khalifa Part One – According to Reports|access-date=14 January 2026|website=Zoom}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂൺ 22-ന് സിനിമയുടെ മുഴുവൻ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയായി. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2026/Jun/23/prithvirajs-khalifa-wraps-filming|title=Prithviraj's Khalifa wraps filming|access-date=16 August 2026|date=23 June 2026|website=Cinema Express|language=en}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂലൈ അവസാനത്തോടെ ഡബ്ബിംഗ് പൂർത്തിയായി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/mohanlal-completes-khalifa-part-1-dubbing-kavin-welcomes-twins-and-urvashi-returns-to-kannada-cinema-top-5-south-stories-of-the-day/articleshow/132744553.cms|title=Mohanlal completes 'Khalifa: Part 1' dubbing, Kavin welcomes twins, and Urvashi returns to Kannada cinema: Top 5 South stories of the day|access-date=30 July 2026|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt;

== ശബ്ദരേഖ ==
&lt;templatestyles src=&quot;Plainlist/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Infobox album
| name         = Khalifa
| type         = [[Soundtrack album]]
| artist       = [[Jakes Bejoy]]
| cover        = 
| alt          = 
| released     = 12 August 2026
| recorded     = 
| venue        = 
| studio       = *Mindscore Studio, [[Cochin]]
*Mystic's Room, [[Chennai]]
*MLounge, Cochin
*AR Musicals, [[Bengaluru]]
| genre        = [[Feature film soundtrack]]
| length       = 28:31
| language     = [[Malayalam language|Malayalam]]
| label        = [[Sony Music Entertainment|Sony Music]]
| producer     = [[Jakes Bejoy]]&lt;br /&gt;Joel Johns&lt;br /&gt;Agastya Raag
| prev_title   = [[Thudakkam]]
| prev_year    = 2026
| year         = 2026
| next_title   = [[I'm Game]]
| next_year    = 2026
| misc         = 
}}
ചിത്രത്തിൻ്റെ ഗാനങ്ങളും പശ്ചാത്തലസംഗീതവും രചിച്ചത് ജേക്സ് ബിജോയ് ആണ്, അങ്ങനെ പൃഥ്വിരാജുമായുള്ള അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പത്താമത്തെ സഹകരണമായി ഇത് അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/news/khalifa-not-just-prithviraj-lokah-composer-jakes-bejoy-also-impresses-in-banger-of-a-glimpse/9a7ad10c2a63|title=Khalifa: Not just Prithviraj, Lokah composer Jakes Bejoy also impresses in banger of a glimpse - ‘Next Rs 300 crore loading’|access-date=16 October 2025|website=OTTPlay}}&lt;/ref&gt; സിദ് ശ്രീറാമും മുഹമ്മദ് മക്ബൂൽ മൻസൂറും ചേർന്ന് ആലപിച്ച &quot;അസലയവാലെ&quot; എന്ന ആദ്യഗാനം 2026 ജൂലൈ 20ന് പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2026/Jul/21/malayalamnews2026jul20malvika-sharma-to-star-in-prithviraj-sukumaran-starrer-khalifa-first-single-on-the-way|title=Malvika Sharma to star in Prithviraj Sukumaran-starrer Khalifa; first single on the way|access-date=21 July 2026|website=The New Indian Express}}&lt;/ref&gt; 2026 ഓഗസ്റ്റ് 12-ന് മുഴുവൻ ആൽബവും പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://open.spotify.com/album/5gYZ5RbAYv3N6Xrdf9NQOs?si=YqV4XYKURTevmMXDaRfwWA&amp;utm_source=copy-link&amp;sci=spotify%3Acard-config%3A7eRqxC1UsNTIJcfRLhvQ6Y|title=Khalifa (Original Motion Picture Soundtrack)|access-date=12 August 2026|publisher=Spotify}}&lt;/ref&gt;{{Track listing
| headline      = Track listing
| extra_column  = Singer(s)
| total_length  = 33:13
| title1        = Asalayavale
| length1       = 5:00
| lyrics1       = [[Muthu]]
| extra1        = [[Sid Sriram]], [[Mohammed Maqbool Mansoor]]
| title2        = Mathara
| length2       = 4:12
| lyrics2       = Muthu
| extra2        = [[Jakes Bejoy]], [[Shreya Ghoshal]], K.C. Balasarangan, Mohammed Maqbool Mansoor
| title3        = Bhranthayal
| length3       = 4:51
| lyrics3       = Unmesh Unnikrishnan
| extra3        = Jubair Salim, K.S. Harisankar
| title4        = Kissayariyathe
| length4       = 4:18
| lyrics4       = [[Rafeeq Ahamed]]
| extra4        = Anila Rajeev, K.C. Balasarangan
| title5        = Salamathali
| length5       = 2:45
| lyrics5       = Muthu
| extra5        = Akhil J. Chand, Mohammed Maqbool Mansoor
| title6        = The Bloodline
| length6       = 2:23
| lyrics6       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra6        = Jakes Bejoy, JOKER390P, [[chorus (song)|chorus]]
| title7        = Asalayavale (V2)
| length7       = 5:02
| lyrics7       = Muthu
| extra7        = Hanan Shah, Fathima Jabbar, Mohammed Maqbool Mansoor
| title8        = The Bloodline
| length8       = 2:52
| lyrics8       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra8        = Jakes Bejoy, JOKER360P, [[chorus (song)|chorus]]
| title9        = Rise of Ali
| length9       = 2:30
| lyrics9       = Mu.Ri
| extra9        = Joel James, JOKER360P, chorus
}}

== റിലീസ് ==

=== തീയറ്റർ റിലീസ്. ===
2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് [[മലയാളം]], [[തമിഴ്]], [[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുങ്ക്]], [[ഹിന്ദി]] ഭാഷകൾക്കൊപ്പം ലോകമെമ്പാടും റിലീസ് ചെയ്ത ''ഖലീഫ'' മലയാള ചിത്രമായ ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റുിന് എതിരായാണ് പുറത്തിറങ്ങിയത്.&lt;ref name=&quot;TH&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/prithviraj-sukumaran-wraps-shooting-of-khalifa-film-to-release-worldwide-on-august-20-2026-article-13956002.html|title=Prithviraj Sukumaran wraps shooting of Khalifa; Film to release worldwide on August 20, 2026|last=Gavankar|first=Vaishnavi|date=22 June 2026|website=MoneyControl}}&lt;/ref&gt;

== സ്വീകരണം ==

=== വിമർശനാത്മക പ്രതികരണം ===
''ഖലീഫ''യ്ക്ക് നിരൂപകരിൽ നിന്ന് സമ്മിശ്രവും പ്രതികൂലവുമായ അവലോകനങ്ങൾ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.m9.news/tamil-movie-news/khalifa-mixed-reviews-box-office-risk/|title=Khalifa: Prithviraj Sukumaran’s 3rd Disaster in a Row?|access-date=2026-08-20|last=Jhansi|date=2026-08-20|website=M9.news|language=en-US}}&lt;/ref&gt; ദി ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസിലെ ആനന്ദു സുരേഷ് ചിത്രത്തിന് 2/5 റേറ്റിംഗ് നൽകി, ആഴമില്ലാത്ത തിരക്കഥയുള്ള ഒരു ഉപരിതല നാടകമായി ചിത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിച്ചു, എന്നിരുന്നാലും അദ്ദേഹം ചിത്രത്തിന്റെ സ്റ്റണ്ടുകളെയും ദൃശ്യങ്ങളെയും പ്രശംസിച്ചു. &quot;ഉദ്ദേശിച്ച വൈകാരികമായ ആകർഷണമോ പ്രതീക്ഷിച്ച ആവേശമോ&quot; ഇല്ലാത്ത ഒരു പഴയ കള്ളക്കടത്ത് നാടകമാണ് ചിത്രമെന്ന് ദി ഹിന്ദുവിലെ എസ്. ആർ. പ്രവീൺ വിശേഷിപ്പിച്ചു.  ചിത്രത്തിൻറെ വിഷ്വലുകൾ, ആക്ഷൻ കൊറിയോഗ്രാഫി, പശ്ചാത്തലസംഗീതം എന്നിവയെ പ്രശംസിച്ചുവെങ്കിലും ഈ ചിത്രത്തെ &quot;പ്രവചനാതീതമായ ഒരു കഥ&quot; എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുകയും അത് ഒരു ഹൈ നൽകാൻ പാടുപെടുകയും ചെയ്തതായി ഈസ്റ്റേൺ ഐയുടെ ഗായത്രി കല്ലൂക്കാരൻ വിശേഷിപ്പിച്ചു.

== രണ്ടാംഭാഗം ==
[[പൃഥ്വിരാജ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]] പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള പരമ്പരയുടെ രണ്ടാം ഭാഗം ഖലീഫഃ ദി ലെഗസി എന്ന പേരിൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു, അതിൽ ആദ്യ ഭാഗത്തിലെ അവരുടെ വേഷങ്ങൾ ആവർത്തിക്കും.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/en/cinema/cine-news/makers-of-khalifa-announces-sequel-1794305|title=After ‘Khalifa’, comes ‘Khalifa II: The Legacy’; makers announce Part 2|access-date=20 August 2026|website=[[Kerala Kaumudi]]}}&lt;/ref&gt;

== കുറിപ്പുകൾ ==
{{Notelist}}

== അവലംബങ്ങൾ ==

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==

* {{IMDb title|22797990}}
{{Prithviraj Sukumaran}}
[[വർഗ്ഗം:Articles with hAudio microformats]]</text>
      <sha1>apv9tbplmysm2v2832idbcscrhso6hg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660922</id>
      <parentid>4660921</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T02:51:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>/* അഭിനേതാക്കൾ */</comment>
      <origin>4660922</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24684" sha1="mujfbuu29im2nixhllcmhrwt5zgdla7" xml:space="preserve">
{{Infobox film
| name           = Khalifa
| image          = Khalifa film 2026 poster.jpg
| caption        = Theatrical release poster
| director       = [[Vysakh]]
| producer       = Jinu V. Abraham&lt;br /&gt;Suraj Kumar
| writer         = Jinu V. Abraham
| starring       = [[Prithviraj Sukumaran]]&lt;br /&gt;[[Neil Nitin Mukesh]]&lt;br /&gt;[[Malvika Sharma]]&lt;br /&gt;[[Shammi Thilakan]]&lt;br /&gt;[[Indrans]]
| music          = [[Jakes Bejoy]]
| cinematography = [[Jomon T. John]]
| editing        = [[Chaman Chacko]]
| studio         = Jiinu Abraham Innovations
| distributor    = [[Aashirvad Cinemas|Aashirvad Release]] (Kerala)&lt;br /&gt;Jiinu Abraham Innovations (Overseas)
| released       = {{Film date|2026|08|20|df=y}}
| runtime        = 159 minutes&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=14 August 2026 |title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' cleared for release with U/A certificate |url=https://ianslive.in/prithviraj-starrer-khalifa-cleared-for-release-with-ua-certificate--20260814134749 |work=IANS Live}}&lt;/ref&gt;
| country        = India
| language       = Malayalam
}}2026 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാള ആക്ഷൻ ത്രില്ലർ ചിത്രമാണ് '''ഖലീഫഃ ദി റൂളർ'''. [[വൈശാഖ്|വൈശാഖാണ്]] ഈ ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തത്.  ജിനു വി. എബ്രഹാം തിരക്കഥയെഴുതിയ ഈ ചിത്രം ജിനു വി. എബ്രഹാമും സൂരജ് കുമാറും ചേർന്നാണ് നിർമ്മിച്ചത്. {{Efn|With the tagline '''''Vengeance will be written in Gold'''''.&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=16 October 2025 |title=Khalifa Glimpse: Prithviraj Sukumaran plays a gang boss in first glimpse of Vyshakh’s slick action epic |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/khalifa-glimpse-prithviraj-sukumaran-plays-a-gang-boss-in-first-glimpse-of-vyshakhs-slick-action-epic-10310137/ |website=The Indian Express}}&lt;/ref&gt;}}&lt;ref name=&quot;TH&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/khalifa-prithviraj-sukumarans-action-thriller-to-release-on-this-date/article71276302.ece|title=‘Khalifa’: Prithviraj Sukumaran’s action thriller to release on this date|access-date=28 July 2026|website=The Hindu}}&lt;/ref&gt; രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു പരമ്പരയുടെ ആദ്യ ഭാഗമായി ഉദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ള ഈ ചിത്രത്തിൽ [[പൃഥ്വിരാജ്|പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] പ്രധാന കഥാപാത്രമായി അഭിനയിക്കുന്നു, [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]], [[മാളവിക ശർമ്മ]], [[ഷമ്മി തിലകൻ]], [[ഇന്ദ്രൻസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]] എന്നിവർ അതിഥി വേഷങ്ങളിൽ എത്തുന്നു.

പ്രധാന ചിത്രീകരണം 2025 ജൂലൈയിൽ ആരംഭിച്ച് 2026 ജൂണിൽ അവസാനിച്ചു. [[കേരളം]], [[ലണ്ടൻ]], [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു ചിത്രീകരണം. [[ജോമോൻ ടി. ജോൺ]], [[ചമൻ ചാക്കോ]], ജേക്സ് ബിജോയ്, യാനിക് ബെൻ, ചേതൻ ഡിസൂസ, സാൻഡി എന്നിവർ യഥാക്രമം ചിത്രത്തിൻ്റെ ഛായാഗ്രഹണം, എഡിറ്റിംഗ്, സംഗീതം, ആക്ഷൻ, നൃത്തസംവിധാനം എന്നിവ നിർവഹിക്കുന്നു.

2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് ''ഖലീഫ'' തിയേറ്ററുകളിൽ പുറത്തിറങ്ങി. തീയറ്ററുകളിൽ നിന്ന് ചിത്രത്തിന് സമ്മിശ്ര പ്രതികരണമാണ് ലഭിച്ചത്. 1980 കളിലെയും 1990 കളിലും പുറത്തിറങ്ങിയ ഗുണ്ടാസംഘങ്ങളുടെ സിനിമകളെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന തരം ചിത്രം എന്ന വിമർശനം ഈ ചിത്രത്തിന് ലഭിച്ചു. എന്നാൽ പൃഥ്വിരാജിന്റെ പ്രകടനത്തിന് വ്യാപക പ്രശംസ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/khalifa-x-review-social-media-reaction-prithviraj-sukumaran-style-cant-save-this-predictable-and-flat-film-2975770-2026-08-20|title=Khalifa X review: Prithviraj's style can't save this 'predictable and flat' film|access-date=2026-08-20|last=|first=|date=2026-08-20|website=India Today|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mensxp.com/entertainment/regional/185397-khalifa-audience-review-prithviraj-sukumaran-film-cliched-below-average-thriller.html|title=Khalifa Audience Review: Prithviraj Sukumaran’s Film is a ‘Clichéd, Below-Average’ Thriller|access-date=2026-08-20|date=2026-08-20|website=MensXP|language=en-IN}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theweek.in/review/movies/2026/08/20/khalifa-malayalam-film-review.html|title=‘Khalifa’ review: A mostly dull gangster drama heavily reliant on a rousing last-minute superstar cameo to revive it|access-date=2026-08-20|website=@theweek|language=en}}&lt;/ref&gt;

== കഥാസാരം ==
കോഴിക്കോട് കൊടുവള്ളിയിൽ നിന്നുള്ള അമർ അലി എന്ന നിഷ്കളങ്കനായ യുവാവ് ഒരു ടെക്സ്റ്റൈൽ കട നടത്തുകയും പിതാവ് യൂനുസ് അലി, അമ്മ നൂർജഹാൻ എന്നിവരോടൊപ്പം താമസിക്കുകയും ആമിർ ഫിസയെ വിവാഹം കഴിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.സാഹചര്യങ്ങൾ അമീറിനെ കേരളത്തിലെ സ്വർണ്ണക്കടത്ത് റാക്കറ്റിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും അദ്ദേഹം തന്റെ മുത്തച്ഛൻ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി അഥവാ ബാബയെപ്പോലെ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരനായി മാറുകയും ചെയ്യുന്നു.അദ്ദേഹം തൻ്റെ ജീവിതകഥ മാറ്റുന്നു, ബാക്കി സിനിമ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരൻ്റെ കഥ പറയുന്നു.

== അഭിനേതാക്കൾ ==
{{Cast listing|
* [[പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ ആമിർ അലി
* [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] - ഹാരിസ് ബഷീർ
* [[മാളവിക ശർമ]] - ഫിസ അലി, ആമിറിന്റെ ഭാര്യ
* [[ഷമ്മി തിലകൻ]] - [[പാർട്ടി സെക്രട്ടറി]] പുന്നവേൽ രാഘവൻ, ഹാരിസിന്റെ കൂട്ടാളി
* [[ഇന്ദ്രൻസ്]] - ഹംസ, യൂനുസിന്റെ വലംകൈയും അഹമ്മദ് അലിയുടെ കൂട്ടാളിയും
* [[രഞ്ജി പണിക്കർ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ യൂനുസ് അലി, ആമിറിന്റെ പിതാവും അഹമ്മദ് അലിയുടെ മകനും
* [[മോഹിനി (നടി)|മോഹിനി]] - നൂർജഹാൻ അലി, ആമിറിന്റെ മാതാവും യൂനുസ് അലിയുടെ ഭാര്യയും
* [[ശിവജിത്ത്]] - വിനായകൻ രാഘവൻ, രാഘവന്റെ മൂത്ത മകൻ
* [[സുരേഷ് ഒബ്‌റോയ്]] - സെയ്ത്‌രാജ് സിങ് എന്ന &quot;സെയ്ത്തുജി&quot;, അഹമ്മദ് അലിയുടെ പഴയ സുഹൃത്തും ആമിറിന്റെ ഗുരുവും
* [[സഞ്ജു ശിവറാം]] - സമദ് എന്ന &quot;സാമി&quot;, ആമിറിന്റെ ഉറ്റ സുഹൃത്ത്
* [[മഹേഷ്]] - കട്ട് അറബി
* [[സാദിഖ് (നടൻ)|സാദിഖ്]]
* [[സുധീർ കരമന]] - ഒരു പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ
* [[സിജോയ് വർഗീസ്]]
* [[Aruldoss]]
* Ranjith Velayudhan
* Pasupathi Raj as Custom Officer Veeraswami, Seittuji's old friend
* Nisthar Sait as Jail Superintendent
* James Eliya as Jail Subordinate
* Rajesh Babu as Judge
* [[John Vijay]] as [[Home Minister]] Selvam
* [[Shawar Ali]]
* Leya Mammen
* Kyraa Vasudevan as Vyshnavi Ramachandran
* Master Nafash as Rushin Ali, Aamir's son
* Shine Varghese as Sudhip, Aamir's right-hand
* Anand Manmadhan as Rahim, Aamir's ally
* Don Michael as Vivek Raghavan, Raghavan's younger son
; Guest appearances
* [[Mohanlal]] as Mambaraykkal Ahmed Ali alias &quot;Baba&quot;, Aamir's grandfather and Younus' father
* [[Tovino Thomas]] as Iver Alexander, Ahmed Ali's assasin
* [[Soubin Shahir]] as Viktor Kennedy, Ahmed Ali's right-hand}}

== നിർമ്മാണം ==

=== വികസനം ===
2022 ഒക്ടോബറിൽ ടൈറ്റിൽ സഹിതം ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, വൈശാഖിന്  ടർബോ എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ സംവിധാനവും പൃഥിരാജിന് വിലായത് ബുദ്ധ, എൽ 2 എംപുരാൻ എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയവും ഉള്ളതുകൊണ്ട് ഈ ചിത്രത്തിന്റെ ചിത്രീകരണം വൈകി.&lt;ref name=&quot;THR&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporterindia.com/features/insight/prithviraj-sukumarans-khalifa-to-begin-shoot-three-years-after-first-announcement|title=Prithviraj Sukumaran's ‘Khalifa’ To Begin Shoot Three Years After First Announcement|access-date=25 July 2025|website=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt; 15 വർഷത്തിനുശേഷം പൃഥ്വിരാജും സംവിധായകൻ വൈശാഖും വീണ്ടും ഒന്നിക്കുന്നുവെന്ന പ്രത്യേകത ഈ സിനിമയ്ക്കുണ്ട്. വൈശാഖിന്റെ ആദ്യ ചിത്രമായ ''[[പോക്കിരിരാജ|പോക്കിരി രാജ]]'' (2010) ആയിരുന്നു ഇവരുടെ അവസാന സഹകരണം. 2025 ജൂലൈയിലാണ് ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി ആരംഭിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|title=Prithviraj Sukumaran-Vysakh film Khalifa begins|access-date=16 August 2026|date=16 July 2025|website=Cinema Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20250812192105/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|archive-date=12 August 2025}}&lt;/ref&gt; 2025 ഡിസംബറിൽ [[മോഹൻലാൽ]] ഒരു അതിഥി വേഷം ചെയ്യുമെന്ന് സ്ഥിരീകരിച്ചു. രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു ചലച്ചിത്ര പരമ്പരയിലെ ആദ്യ ചിത്രമായിരിക്കും ഇതെന്നും രണ്ടാം ഭാഗം മോഹൻലാലിൻ്റെ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി എന്ന കഥാപാത്രത്തെ ഒരു പൂർണ്ണമായ വേഷത്തിൽ കേന്ദ്രീകരിക്കാനും ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതാണെന്നും വെളിപ്പെടുത്തി. ഈ ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] മലയാളത്തിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dtnext.in/entertainment/cinema/neil-nitin-mukesh-makes-malayalam-debut-with-prithviraj-starrer-khalifa|title=Neil Nitin Mukesh makes Malayalam debut with Prithviraj-starrer 'Khalifa'|access-date=15 January 2026|website=[[DT Next]]}}&lt;/ref&gt;

=== ചിത്രീകരണം ===
2025 ജൂലൈയിൽ പ്രധാന ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;THR&quot; /&gt; ആദ്യ ഷെഡ്യൂൾ ലണ്ടനിൽ ചിത്രീകരിക്കുകയും ഓഗസ്റ്റിൽ പൂർത്തിയാക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/prithviraj-sukumaran-completes-shooting-for-his-portions-in-uk-schedule-of-vysakhs-khalifa/articleshow/123310163.cms|title=Prithviraj Sukumaran completes shooting for his portions in UK schedule of Vysakh's 'Khalifa'|access-date=14 August 2025|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt; [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലും ചിത്രം ചിത്രീകരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/news/prithviraj-starrer-khalifa-to-be-shot-in-dubai-nepal-kerala-c9020352|title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' to be shot in Dubai, Nepal, Kerala|access-date=18 October 2022|website=Mathrubhumi}}&lt;/ref&gt; 2026 ജനുവരി 13ന് മോഹൻലാൽ [[കൊച്ചി|കൊച്ചിയിൽ]] തൻ്റെ ഭാഗത്തിൻ്റെ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയാക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.zoomtventertainment.com/south/mohanlal-cameo-khalifa-part-1-intro-article-153448653|title=Mohanlal Finishes Filming His Cameo in Prithviraj Sukumaran's Khalifa Part One – According to Reports|access-date=14 January 2026|website=Zoom}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂൺ 22-ന് സിനിമയുടെ മുഴുവൻ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയായി. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2026/Jun/23/prithvirajs-khalifa-wraps-filming|title=Prithviraj's Khalifa wraps filming|access-date=16 August 2026|date=23 June 2026|website=Cinema Express|language=en}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂലൈ അവസാനത്തോടെ ഡബ്ബിംഗ് പൂർത്തിയായി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/mohanlal-completes-khalifa-part-1-dubbing-kavin-welcomes-twins-and-urvashi-returns-to-kannada-cinema-top-5-south-stories-of-the-day/articleshow/132744553.cms|title=Mohanlal completes 'Khalifa: Part 1' dubbing, Kavin welcomes twins, and Urvashi returns to Kannada cinema: Top 5 South stories of the day|access-date=30 July 2026|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt;

== ശബ്ദരേഖ ==
&lt;templatestyles src=&quot;Plainlist/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Infobox album
| name         = Khalifa
| type         = [[Soundtrack album]]
| artist       = [[Jakes Bejoy]]
| cover        = 
| alt          = 
| released     = 12 August 2026
| recorded     = 
| venue        = 
| studio       = *Mindscore Studio, [[Cochin]]
*Mystic's Room, [[Chennai]]
*MLounge, Cochin
*AR Musicals, [[Bengaluru]]
| genre        = [[Feature film soundtrack]]
| length       = 28:31
| language     = [[Malayalam language|Malayalam]]
| label        = [[Sony Music Entertainment|Sony Music]]
| producer     = [[Jakes Bejoy]]&lt;br /&gt;Joel Johns&lt;br /&gt;Agastya Raag
| prev_title   = [[Thudakkam]]
| prev_year    = 2026
| year         = 2026
| next_title   = [[I'm Game]]
| next_year    = 2026
| misc         = 
}}
ചിത്രത്തിൻ്റെ ഗാനങ്ങളും പശ്ചാത്തലസംഗീതവും രചിച്ചത് ജേക്സ് ബിജോയ് ആണ്, അങ്ങനെ പൃഥ്വിരാജുമായുള്ള അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പത്താമത്തെ സഹകരണമായി ഇത് അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/news/khalifa-not-just-prithviraj-lokah-composer-jakes-bejoy-also-impresses-in-banger-of-a-glimpse/9a7ad10c2a63|title=Khalifa: Not just Prithviraj, Lokah composer Jakes Bejoy also impresses in banger of a glimpse - ‘Next Rs 300 crore loading’|access-date=16 October 2025|website=OTTPlay}}&lt;/ref&gt; സിദ് ശ്രീറാമും മുഹമ്മദ് മക്ബൂൽ മൻസൂറും ചേർന്ന് ആലപിച്ച &quot;അസലയവാലെ&quot; എന്ന ആദ്യഗാനം 2026 ജൂലൈ 20ന് പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2026/Jul/21/malayalamnews2026jul20malvika-sharma-to-star-in-prithviraj-sukumaran-starrer-khalifa-first-single-on-the-way|title=Malvika Sharma to star in Prithviraj Sukumaran-starrer Khalifa; first single on the way|access-date=21 July 2026|website=The New Indian Express}}&lt;/ref&gt; 2026 ഓഗസ്റ്റ് 12-ന് മുഴുവൻ ആൽബവും പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://open.spotify.com/album/5gYZ5RbAYv3N6Xrdf9NQOs?si=YqV4XYKURTevmMXDaRfwWA&amp;utm_source=copy-link&amp;sci=spotify%3Acard-config%3A7eRqxC1UsNTIJcfRLhvQ6Y|title=Khalifa (Original Motion Picture Soundtrack)|access-date=12 August 2026|publisher=Spotify}}&lt;/ref&gt;{{Track listing
| headline      = Track listing
| extra_column  = Singer(s)
| total_length  = 33:13
| title1        = Asalayavale
| length1       = 5:00
| lyrics1       = [[Muthu]]
| extra1        = [[Sid Sriram]], [[Mohammed Maqbool Mansoor]]
| title2        = Mathara
| length2       = 4:12
| lyrics2       = Muthu
| extra2        = [[Jakes Bejoy]], [[Shreya Ghoshal]], K.C. Balasarangan, Mohammed Maqbool Mansoor
| title3        = Bhranthayal
| length3       = 4:51
| lyrics3       = Unmesh Unnikrishnan
| extra3        = Jubair Salim, K.S. Harisankar
| title4        = Kissayariyathe
| length4       = 4:18
| lyrics4       = [[Rafeeq Ahamed]]
| extra4        = Anila Rajeev, K.C. Balasarangan
| title5        = Salamathali
| length5       = 2:45
| lyrics5       = Muthu
| extra5        = Akhil J. Chand, Mohammed Maqbool Mansoor
| title6        = The Bloodline
| length6       = 2:23
| lyrics6       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra6        = Jakes Bejoy, JOKER390P, [[chorus (song)|chorus]]
| title7        = Asalayavale (V2)
| length7       = 5:02
| lyrics7       = Muthu
| extra7        = Hanan Shah, Fathima Jabbar, Mohammed Maqbool Mansoor
| title8        = The Bloodline
| length8       = 2:52
| lyrics8       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra8        = Jakes Bejoy, JOKER360P, [[chorus (song)|chorus]]
| title9        = Rise of Ali
| length9       = 2:30
| lyrics9       = Mu.Ri
| extra9        = Joel James, JOKER360P, chorus
}}

== റിലീസ് ==

=== തീയറ്റർ റിലീസ്. ===
2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് [[മലയാളം]], [[തമിഴ്]], [[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുങ്ക്]], [[ഹിന്ദി]] ഭാഷകൾക്കൊപ്പം ലോകമെമ്പാടും റിലീസ് ചെയ്ത ''ഖലീഫ'' മലയാള ചിത്രമായ ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റുിന് എതിരായാണ് പുറത്തിറങ്ങിയത്.&lt;ref name=&quot;TH&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/prithviraj-sukumaran-wraps-shooting-of-khalifa-film-to-release-worldwide-on-august-20-2026-article-13956002.html|title=Prithviraj Sukumaran wraps shooting of Khalifa; Film to release worldwide on August 20, 2026|last=Gavankar|first=Vaishnavi|date=22 June 2026|website=MoneyControl}}&lt;/ref&gt;

== സ്വീകരണം ==

=== വിമർശനാത്മക പ്രതികരണം ===
''ഖലീഫ''യ്ക്ക് നിരൂപകരിൽ നിന്ന് സമ്മിശ്രവും പ്രതികൂലവുമായ അവലോകനങ്ങൾ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.m9.news/tamil-movie-news/khalifa-mixed-reviews-box-office-risk/|title=Khalifa: Prithviraj Sukumaran’s 3rd Disaster in a Row?|access-date=2026-08-20|last=Jhansi|date=2026-08-20|website=M9.news|language=en-US}}&lt;/ref&gt; ദി ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസിലെ ആനന്ദു സുരേഷ് ചിത്രത്തിന് 2/5 റേറ്റിംഗ് നൽകി, ആഴമില്ലാത്ത തിരക്കഥയുള്ള ഒരു ഉപരിതല നാടകമായി ചിത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിച്ചു, എന്നിരുന്നാലും അദ്ദേഹം ചിത്രത്തിന്റെ സ്റ്റണ്ടുകളെയും ദൃശ്യങ്ങളെയും പ്രശംസിച്ചു. &quot;ഉദ്ദേശിച്ച വൈകാരികമായ ആകർഷണമോ പ്രതീക്ഷിച്ച ആവേശമോ&quot; ഇല്ലാത്ത ഒരു പഴയ കള്ളക്കടത്ത് നാടകമാണ് ചിത്രമെന്ന് ദി ഹിന്ദുവിലെ എസ്. ആർ. പ്രവീൺ വിശേഷിപ്പിച്ചു.  ചിത്രത്തിൻറെ വിഷ്വലുകൾ, ആക്ഷൻ കൊറിയോഗ്രാഫി, പശ്ചാത്തലസംഗീതം എന്നിവയെ പ്രശംസിച്ചുവെങ്കിലും ഈ ചിത്രത്തെ &quot;പ്രവചനാതീതമായ ഒരു കഥ&quot; എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുകയും അത് ഒരു ഹൈ നൽകാൻ പാടുപെടുകയും ചെയ്തതായി ഈസ്റ്റേൺ ഐയുടെ ഗായത്രി കല്ലൂക്കാരൻ വിശേഷിപ്പിച്ചു.

== രണ്ടാംഭാഗം ==
[[പൃഥ്വിരാജ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]] പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള പരമ്പരയുടെ രണ്ടാം ഭാഗം ഖലീഫഃ ദി ലെഗസി എന്ന പേരിൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു, അതിൽ ആദ്യ ഭാഗത്തിലെ അവരുടെ വേഷങ്ങൾ ആവർത്തിക്കും.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/en/cinema/cine-news/makers-of-khalifa-announces-sequel-1794305|title=After ‘Khalifa’, comes ‘Khalifa II: The Legacy’; makers announce Part 2|access-date=20 August 2026|website=[[Kerala Kaumudi]]}}&lt;/ref&gt;

== കുറിപ്പുകൾ ==
{{Notelist}}

== അവലംബങ്ങൾ ==

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==

* {{IMDb title|22797990}}
{{Prithviraj Sukumaran}}
[[വർഗ്ഗം:Articles with hAudio microformats]]</text>
      <sha1>mujfbuu29im2nixhllcmhrwt5zgdla7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660923</id>
      <parentid>4660922</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T02:51:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>/* അഭിനേതാക്കൾ */</comment>
      <origin>4660923</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24700" sha1="c2pm4kslu458ctusiwboq068dy4nr6o" xml:space="preserve">
{{Infobox film
| name           = Khalifa
| image          = Khalifa film 2026 poster.jpg
| caption        = Theatrical release poster
| director       = [[Vysakh]]
| producer       = Jinu V. Abraham&lt;br /&gt;Suraj Kumar
| writer         = Jinu V. Abraham
| starring       = [[Prithviraj Sukumaran]]&lt;br /&gt;[[Neil Nitin Mukesh]]&lt;br /&gt;[[Malvika Sharma]]&lt;br /&gt;[[Shammi Thilakan]]&lt;br /&gt;[[Indrans]]
| music          = [[Jakes Bejoy]]
| cinematography = [[Jomon T. John]]
| editing        = [[Chaman Chacko]]
| studio         = Jiinu Abraham Innovations
| distributor    = [[Aashirvad Cinemas|Aashirvad Release]] (Kerala)&lt;br /&gt;Jiinu Abraham Innovations (Overseas)
| released       = {{Film date|2026|08|20|df=y}}
| runtime        = 159 minutes&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=14 August 2026 |title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' cleared for release with U/A certificate |url=https://ianslive.in/prithviraj-starrer-khalifa-cleared-for-release-with-ua-certificate--20260814134749 |work=IANS Live}}&lt;/ref&gt;
| country        = India
| language       = Malayalam
}}2026 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാള ആക്ഷൻ ത്രില്ലർ ചിത്രമാണ് '''ഖലീഫഃ ദി റൂളർ'''. [[വൈശാഖ്|വൈശാഖാണ്]] ഈ ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തത്.  ജിനു വി. എബ്രഹാം തിരക്കഥയെഴുതിയ ഈ ചിത്രം ജിനു വി. എബ്രഹാമും സൂരജ് കുമാറും ചേർന്നാണ് നിർമ്മിച്ചത്. {{Efn|With the tagline '''''Vengeance will be written in Gold'''''.&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=16 October 2025 |title=Khalifa Glimpse: Prithviraj Sukumaran plays a gang boss in first glimpse of Vyshakh’s slick action epic |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/khalifa-glimpse-prithviraj-sukumaran-plays-a-gang-boss-in-first-glimpse-of-vyshakhs-slick-action-epic-10310137/ |website=The Indian Express}}&lt;/ref&gt;}}&lt;ref name=&quot;TH&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/khalifa-prithviraj-sukumarans-action-thriller-to-release-on-this-date/article71276302.ece|title=‘Khalifa’: Prithviraj Sukumaran’s action thriller to release on this date|access-date=28 July 2026|website=The Hindu}}&lt;/ref&gt; രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു പരമ്പരയുടെ ആദ്യ ഭാഗമായി ഉദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ള ഈ ചിത്രത്തിൽ [[പൃഥ്വിരാജ്|പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] പ്രധാന കഥാപാത്രമായി അഭിനയിക്കുന്നു, [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]], [[മാളവിക ശർമ്മ]], [[ഷമ്മി തിലകൻ]], [[ഇന്ദ്രൻസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]] എന്നിവർ അതിഥി വേഷങ്ങളിൽ എത്തുന്നു.

പ്രധാന ചിത്രീകരണം 2025 ജൂലൈയിൽ ആരംഭിച്ച് 2026 ജൂണിൽ അവസാനിച്ചു. [[കേരളം]], [[ലണ്ടൻ]], [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു ചിത്രീകരണം. [[ജോമോൻ ടി. ജോൺ]], [[ചമൻ ചാക്കോ]], ജേക്സ് ബിജോയ്, യാനിക് ബെൻ, ചേതൻ ഡിസൂസ, സാൻഡി എന്നിവർ യഥാക്രമം ചിത്രത്തിൻ്റെ ഛായാഗ്രഹണം, എഡിറ്റിംഗ്, സംഗീതം, ആക്ഷൻ, നൃത്തസംവിധാനം എന്നിവ നിർവഹിക്കുന്നു.

2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് ''ഖലീഫ'' തിയേറ്ററുകളിൽ പുറത്തിറങ്ങി. തീയറ്ററുകളിൽ നിന്ന് ചിത്രത്തിന് സമ്മിശ്ര പ്രതികരണമാണ് ലഭിച്ചത്. 1980 കളിലെയും 1990 കളിലും പുറത്തിറങ്ങിയ ഗുണ്ടാസംഘങ്ങളുടെ സിനിമകളെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന തരം ചിത്രം എന്ന വിമർശനം ഈ ചിത്രത്തിന് ലഭിച്ചു. എന്നാൽ പൃഥ്വിരാജിന്റെ പ്രകടനത്തിന് വ്യാപക പ്രശംസ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/khalifa-x-review-social-media-reaction-prithviraj-sukumaran-style-cant-save-this-predictable-and-flat-film-2975770-2026-08-20|title=Khalifa X review: Prithviraj's style can't save this 'predictable and flat' film|access-date=2026-08-20|last=|first=|date=2026-08-20|website=India Today|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mensxp.com/entertainment/regional/185397-khalifa-audience-review-prithviraj-sukumaran-film-cliched-below-average-thriller.html|title=Khalifa Audience Review: Prithviraj Sukumaran’s Film is a ‘Clichéd, Below-Average’ Thriller|access-date=2026-08-20|date=2026-08-20|website=MensXP|language=en-IN}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theweek.in/review/movies/2026/08/20/khalifa-malayalam-film-review.html|title=‘Khalifa’ review: A mostly dull gangster drama heavily reliant on a rousing last-minute superstar cameo to revive it|access-date=2026-08-20|website=@theweek|language=en}}&lt;/ref&gt;

== കഥാസാരം ==
കോഴിക്കോട് കൊടുവള്ളിയിൽ നിന്നുള്ള അമർ അലി എന്ന നിഷ്കളങ്കനായ യുവാവ് ഒരു ടെക്സ്റ്റൈൽ കട നടത്തുകയും പിതാവ് യൂനുസ് അലി, അമ്മ നൂർജഹാൻ എന്നിവരോടൊപ്പം താമസിക്കുകയും ആമിർ ഫിസയെ വിവാഹം കഴിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.സാഹചര്യങ്ങൾ അമീറിനെ കേരളത്തിലെ സ്വർണ്ണക്കടത്ത് റാക്കറ്റിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും അദ്ദേഹം തന്റെ മുത്തച്ഛൻ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി അഥവാ ബാബയെപ്പോലെ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരനായി മാറുകയും ചെയ്യുന്നു.അദ്ദേഹം തൻ്റെ ജീവിതകഥ മാറ്റുന്നു, ബാക്കി സിനിമ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരൻ്റെ കഥ പറയുന്നു.

== അഭിനേതാക്കൾ ==
{{Cast listing|
* [[പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ ആമിർ അലി
* [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] - ഹാരിസ് ബഷീർ
* [[മാളവിക ശർമ]] - ഫിസ അലി, ആമിറിന്റെ ഭാര്യ
* [[ഷമ്മി തിലകൻ]] - [[പാർട്ടി സെക്രട്ടറി]] പുന്നവേൽ രാഘവൻ, ഹാരിസിന്റെ കൂട്ടാളി
* [[ഇന്ദ്രൻസ്]] - ഹംസ, യൂനുസിന്റെ വലംകൈയും അഹമ്മദ് അലിയുടെ കൂട്ടാളിയും
* [[രഞ്ജി പണിക്കർ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ യൂനുസ് അലി, ആമിറിന്റെ പിതാവും അഹമ്മദ് അലിയുടെ മകനും
* [[മോഹിനി (നടി)|മോഹിനി]] - നൂർജഹാൻ അലി, ആമിറിന്റെ മാതാവും യൂനുസ് അലിയുടെ ഭാര്യയും
* [[ശിവജിത്ത്]] - വിനായകൻ രാഘവൻ, രാഘവന്റെ മൂത്ത മകൻ
* [[സുരേഷ് ഒബ്‌റോയ്]] - സെയ്ത്‌രാജ് സിങ് എന്ന &quot;സെയ്ത്തുജി&quot;, അഹമ്മദ് അലിയുടെ പഴയ സുഹൃത്തും ആമിറിന്റെ ഗുരുവും
* [[സഞ്ജു ശിവറാം]] - സമദ് എന്ന &quot;സാമി&quot;, ആമിറിന്റെ ഉറ്റ സുഹൃത്ത്
* [[മഹേഷ്]] - കട്ട് അറബി
* [[സാദിഖ് (നടൻ)|സാദിഖ്]]
* [[സുധീർ കരമന]] - ഒരു പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ
* [[സിജോയ് വർഗീസ്]]
* [[അരുൾദാസ്]]
* Ranjith Velayudhan
* Pasupathi Raj as Custom Officer Veeraswami, Seittuji's old friend
* Nisthar Sait as Jail Superintendent
* James Eliya as Jail Subordinate
* Rajesh Babu as Judge
* [[John Vijay]] as [[Home Minister]] Selvam
* [[Shawar Ali]]
* Leya Mammen
* Kyraa Vasudevan as Vyshnavi Ramachandran
* Master Nafash as Rushin Ali, Aamir's son
* Shine Varghese as Sudhip, Aamir's right-hand
* Anand Manmadhan as Rahim, Aamir's ally
* Don Michael as Vivek Raghavan, Raghavan's younger son
; Guest appearances
* [[Mohanlal]] as Mambaraykkal Ahmed Ali alias &quot;Baba&quot;, Aamir's grandfather and Younus' father
* [[Tovino Thomas]] as Iver Alexander, Ahmed Ali's assasin
* [[Soubin Shahir]] as Viktor Kennedy, Ahmed Ali's right-hand}}

== നിർമ്മാണം ==

=== വികസനം ===
2022 ഒക്ടോബറിൽ ടൈറ്റിൽ സഹിതം ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, വൈശാഖിന്  ടർബോ എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ സംവിധാനവും പൃഥിരാജിന് വിലായത് ബുദ്ധ, എൽ 2 എംപുരാൻ എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയവും ഉള്ളതുകൊണ്ട് ഈ ചിത്രത്തിന്റെ ചിത്രീകരണം വൈകി.&lt;ref name=&quot;THR&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporterindia.com/features/insight/prithviraj-sukumarans-khalifa-to-begin-shoot-three-years-after-first-announcement|title=Prithviraj Sukumaran's ‘Khalifa’ To Begin Shoot Three Years After First Announcement|access-date=25 July 2025|website=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt; 15 വർഷത്തിനുശേഷം പൃഥ്വിരാജും സംവിധായകൻ വൈശാഖും വീണ്ടും ഒന്നിക്കുന്നുവെന്ന പ്രത്യേകത ഈ സിനിമയ്ക്കുണ്ട്. വൈശാഖിന്റെ ആദ്യ ചിത്രമായ ''[[പോക്കിരിരാജ|പോക്കിരി രാജ]]'' (2010) ആയിരുന്നു ഇവരുടെ അവസാന സഹകരണം. 2025 ജൂലൈയിലാണ് ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി ആരംഭിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|title=Prithviraj Sukumaran-Vysakh film Khalifa begins|access-date=16 August 2026|date=16 July 2025|website=Cinema Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20250812192105/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|archive-date=12 August 2025}}&lt;/ref&gt; 2025 ഡിസംബറിൽ [[മോഹൻലാൽ]] ഒരു അതിഥി വേഷം ചെയ്യുമെന്ന് സ്ഥിരീകരിച്ചു. രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു ചലച്ചിത്ര പരമ്പരയിലെ ആദ്യ ചിത്രമായിരിക്കും ഇതെന്നും രണ്ടാം ഭാഗം മോഹൻലാലിൻ്റെ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി എന്ന കഥാപാത്രത്തെ ഒരു പൂർണ്ണമായ വേഷത്തിൽ കേന്ദ്രീകരിക്കാനും ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതാണെന്നും വെളിപ്പെടുത്തി. ഈ ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] മലയാളത്തിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dtnext.in/entertainment/cinema/neil-nitin-mukesh-makes-malayalam-debut-with-prithviraj-starrer-khalifa|title=Neil Nitin Mukesh makes Malayalam debut with Prithviraj-starrer 'Khalifa'|access-date=15 January 2026|website=[[DT Next]]}}&lt;/ref&gt;

=== ചിത്രീകരണം ===
2025 ജൂലൈയിൽ പ്രധാന ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;THR&quot; /&gt; ആദ്യ ഷെഡ്യൂൾ ലണ്ടനിൽ ചിത്രീകരിക്കുകയും ഓഗസ്റ്റിൽ പൂർത്തിയാക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/prithviraj-sukumaran-completes-shooting-for-his-portions-in-uk-schedule-of-vysakhs-khalifa/articleshow/123310163.cms|title=Prithviraj Sukumaran completes shooting for his portions in UK schedule of Vysakh's 'Khalifa'|access-date=14 August 2025|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt; [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലും ചിത്രം ചിത്രീകരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/news/prithviraj-starrer-khalifa-to-be-shot-in-dubai-nepal-kerala-c9020352|title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' to be shot in Dubai, Nepal, Kerala|access-date=18 October 2022|website=Mathrubhumi}}&lt;/ref&gt; 2026 ജനുവരി 13ന് മോഹൻലാൽ [[കൊച്ചി|കൊച്ചിയിൽ]] തൻ്റെ ഭാഗത്തിൻ്റെ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയാക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.zoomtventertainment.com/south/mohanlal-cameo-khalifa-part-1-intro-article-153448653|title=Mohanlal Finishes Filming His Cameo in Prithviraj Sukumaran's Khalifa Part One – According to Reports|access-date=14 January 2026|website=Zoom}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂൺ 22-ന് സിനിമയുടെ മുഴുവൻ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയായി. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2026/Jun/23/prithvirajs-khalifa-wraps-filming|title=Prithviraj's Khalifa wraps filming|access-date=16 August 2026|date=23 June 2026|website=Cinema Express|language=en}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂലൈ അവസാനത്തോടെ ഡബ്ബിംഗ് പൂർത്തിയായി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/mohanlal-completes-khalifa-part-1-dubbing-kavin-welcomes-twins-and-urvashi-returns-to-kannada-cinema-top-5-south-stories-of-the-day/articleshow/132744553.cms|title=Mohanlal completes 'Khalifa: Part 1' dubbing, Kavin welcomes twins, and Urvashi returns to Kannada cinema: Top 5 South stories of the day|access-date=30 July 2026|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt;

== ശബ്ദരേഖ ==
&lt;templatestyles src=&quot;Plainlist/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Infobox album
| name         = Khalifa
| type         = [[Soundtrack album]]
| artist       = [[Jakes Bejoy]]
| cover        = 
| alt          = 
| released     = 12 August 2026
| recorded     = 
| venue        = 
| studio       = *Mindscore Studio, [[Cochin]]
*Mystic's Room, [[Chennai]]
*MLounge, Cochin
*AR Musicals, [[Bengaluru]]
| genre        = [[Feature film soundtrack]]
| length       = 28:31
| language     = [[Malayalam language|Malayalam]]
| label        = [[Sony Music Entertainment|Sony Music]]
| producer     = [[Jakes Bejoy]]&lt;br /&gt;Joel Johns&lt;br /&gt;Agastya Raag
| prev_title   = [[Thudakkam]]
| prev_year    = 2026
| year         = 2026
| next_title   = [[I'm Game]]
| next_year    = 2026
| misc         = 
}}
ചിത്രത്തിൻ്റെ ഗാനങ്ങളും പശ്ചാത്തലസംഗീതവും രചിച്ചത് ജേക്സ് ബിജോയ് ആണ്, അങ്ങനെ പൃഥ്വിരാജുമായുള്ള അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പത്താമത്തെ സഹകരണമായി ഇത് അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/news/khalifa-not-just-prithviraj-lokah-composer-jakes-bejoy-also-impresses-in-banger-of-a-glimpse/9a7ad10c2a63|title=Khalifa: Not just Prithviraj, Lokah composer Jakes Bejoy also impresses in banger of a glimpse - ‘Next Rs 300 crore loading’|access-date=16 October 2025|website=OTTPlay}}&lt;/ref&gt; സിദ് ശ്രീറാമും മുഹമ്മദ് മക്ബൂൽ മൻസൂറും ചേർന്ന് ആലപിച്ച &quot;അസലയവാലെ&quot; എന്ന ആദ്യഗാനം 2026 ജൂലൈ 20ന് പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2026/Jul/21/malayalamnews2026jul20malvika-sharma-to-star-in-prithviraj-sukumaran-starrer-khalifa-first-single-on-the-way|title=Malvika Sharma to star in Prithviraj Sukumaran-starrer Khalifa; first single on the way|access-date=21 July 2026|website=The New Indian Express}}&lt;/ref&gt; 2026 ഓഗസ്റ്റ് 12-ന് മുഴുവൻ ആൽബവും പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://open.spotify.com/album/5gYZ5RbAYv3N6Xrdf9NQOs?si=YqV4XYKURTevmMXDaRfwWA&amp;utm_source=copy-link&amp;sci=spotify%3Acard-config%3A7eRqxC1UsNTIJcfRLhvQ6Y|title=Khalifa (Original Motion Picture Soundtrack)|access-date=12 August 2026|publisher=Spotify}}&lt;/ref&gt;{{Track listing
| headline      = Track listing
| extra_column  = Singer(s)
| total_length  = 33:13
| title1        = Asalayavale
| length1       = 5:00
| lyrics1       = [[Muthu]]
| extra1        = [[Sid Sriram]], [[Mohammed Maqbool Mansoor]]
| title2        = Mathara
| length2       = 4:12
| lyrics2       = Muthu
| extra2        = [[Jakes Bejoy]], [[Shreya Ghoshal]], K.C. Balasarangan, Mohammed Maqbool Mansoor
| title3        = Bhranthayal
| length3       = 4:51
| lyrics3       = Unmesh Unnikrishnan
| extra3        = Jubair Salim, K.S. Harisankar
| title4        = Kissayariyathe
| length4       = 4:18
| lyrics4       = [[Rafeeq Ahamed]]
| extra4        = Anila Rajeev, K.C. Balasarangan
| title5        = Salamathali
| length5       = 2:45
| lyrics5       = Muthu
| extra5        = Akhil J. Chand, Mohammed Maqbool Mansoor
| title6        = The Bloodline
| length6       = 2:23
| lyrics6       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra6        = Jakes Bejoy, JOKER390P, [[chorus (song)|chorus]]
| title7        = Asalayavale (V2)
| length7       = 5:02
| lyrics7       = Muthu
| extra7        = Hanan Shah, Fathima Jabbar, Mohammed Maqbool Mansoor
| title8        = The Bloodline
| length8       = 2:52
| lyrics8       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra8        = Jakes Bejoy, JOKER360P, [[chorus (song)|chorus]]
| title9        = Rise of Ali
| length9       = 2:30
| lyrics9       = Mu.Ri
| extra9        = Joel James, JOKER360P, chorus
}}

== റിലീസ് ==

=== തീയറ്റർ റിലീസ്. ===
2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് [[മലയാളം]], [[തമിഴ്]], [[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുങ്ക്]], [[ഹിന്ദി]] ഭാഷകൾക്കൊപ്പം ലോകമെമ്പാടും റിലീസ് ചെയ്ത ''ഖലീഫ'' മലയാള ചിത്രമായ ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റുിന് എതിരായാണ് പുറത്തിറങ്ങിയത്.&lt;ref name=&quot;TH&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/prithviraj-sukumaran-wraps-shooting-of-khalifa-film-to-release-worldwide-on-august-20-2026-article-13956002.html|title=Prithviraj Sukumaran wraps shooting of Khalifa; Film to release worldwide on August 20, 2026|last=Gavankar|first=Vaishnavi|date=22 June 2026|website=MoneyControl}}&lt;/ref&gt;

== സ്വീകരണം ==

=== വിമർശനാത്മക പ്രതികരണം ===
''ഖലീഫ''യ്ക്ക് നിരൂപകരിൽ നിന്ന് സമ്മിശ്രവും പ്രതികൂലവുമായ അവലോകനങ്ങൾ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.m9.news/tamil-movie-news/khalifa-mixed-reviews-box-office-risk/|title=Khalifa: Prithviraj Sukumaran’s 3rd Disaster in a Row?|access-date=2026-08-20|last=Jhansi|date=2026-08-20|website=M9.news|language=en-US}}&lt;/ref&gt; ദി ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസിലെ ആനന്ദു സുരേഷ് ചിത്രത്തിന് 2/5 റേറ്റിംഗ് നൽകി, ആഴമില്ലാത്ത തിരക്കഥയുള്ള ഒരു ഉപരിതല നാടകമായി ചിത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിച്ചു, എന്നിരുന്നാലും അദ്ദേഹം ചിത്രത്തിന്റെ സ്റ്റണ്ടുകളെയും ദൃശ്യങ്ങളെയും പ്രശംസിച്ചു. &quot;ഉദ്ദേശിച്ച വൈകാരികമായ ആകർഷണമോ പ്രതീക്ഷിച്ച ആവേശമോ&quot; ഇല്ലാത്ത ഒരു പഴയ കള്ളക്കടത്ത് നാടകമാണ് ചിത്രമെന്ന് ദി ഹിന്ദുവിലെ എസ്. ആർ. പ്രവീൺ വിശേഷിപ്പിച്ചു.  ചിത്രത്തിൻറെ വിഷ്വലുകൾ, ആക്ഷൻ കൊറിയോഗ്രാഫി, പശ്ചാത്തലസംഗീതം എന്നിവയെ പ്രശംസിച്ചുവെങ്കിലും ഈ ചിത്രത്തെ &quot;പ്രവചനാതീതമായ ഒരു കഥ&quot; എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുകയും അത് ഒരു ഹൈ നൽകാൻ പാടുപെടുകയും ചെയ്തതായി ഈസ്റ്റേൺ ഐയുടെ ഗായത്രി കല്ലൂക്കാരൻ വിശേഷിപ്പിച്ചു.

== രണ്ടാംഭാഗം ==
[[പൃഥ്വിരാജ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]] പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള പരമ്പരയുടെ രണ്ടാം ഭാഗം ഖലീഫഃ ദി ലെഗസി എന്ന പേരിൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു, അതിൽ ആദ്യ ഭാഗത്തിലെ അവരുടെ വേഷങ്ങൾ ആവർത്തിക്കും.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/en/cinema/cine-news/makers-of-khalifa-announces-sequel-1794305|title=After ‘Khalifa’, comes ‘Khalifa II: The Legacy’; makers announce Part 2|access-date=20 August 2026|website=[[Kerala Kaumudi]]}}&lt;/ref&gt;

== കുറിപ്പുകൾ ==
{{Notelist}}

== അവലംബങ്ങൾ ==

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==

* {{IMDb title|22797990}}
{{Prithviraj Sukumaran}}
[[വർഗ്ഗം:Articles with hAudio microformats]]</text>
      <sha1>c2pm4kslu458ctusiwboq068dy4nr6o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660924</id>
      <parentid>4660923</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T02:51:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>/* അഭിനേതാക്കൾ */</comment>
      <origin>4660924</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24734" sha1="11nwsnoh6rh7en37yonq90sxlvmld01" xml:space="preserve">
{{Infobox film
| name           = Khalifa
| image          = Khalifa film 2026 poster.jpg
| caption        = Theatrical release poster
| director       = [[Vysakh]]
| producer       = Jinu V. Abraham&lt;br /&gt;Suraj Kumar
| writer         = Jinu V. Abraham
| starring       = [[Prithviraj Sukumaran]]&lt;br /&gt;[[Neil Nitin Mukesh]]&lt;br /&gt;[[Malvika Sharma]]&lt;br /&gt;[[Shammi Thilakan]]&lt;br /&gt;[[Indrans]]
| music          = [[Jakes Bejoy]]
| cinematography = [[Jomon T. John]]
| editing        = [[Chaman Chacko]]
| studio         = Jiinu Abraham Innovations
| distributor    = [[Aashirvad Cinemas|Aashirvad Release]] (Kerala)&lt;br /&gt;Jiinu Abraham Innovations (Overseas)
| released       = {{Film date|2026|08|20|df=y}}
| runtime        = 159 minutes&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=14 August 2026 |title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' cleared for release with U/A certificate |url=https://ianslive.in/prithviraj-starrer-khalifa-cleared-for-release-with-ua-certificate--20260814134749 |work=IANS Live}}&lt;/ref&gt;
| country        = India
| language       = Malayalam
}}2026 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാള ആക്ഷൻ ത്രില്ലർ ചിത്രമാണ് '''ഖലീഫഃ ദി റൂളർ'''. [[വൈശാഖ്|വൈശാഖാണ്]] ഈ ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തത്.  ജിനു വി. എബ്രഹാം തിരക്കഥയെഴുതിയ ഈ ചിത്രം ജിനു വി. എബ്രഹാമും സൂരജ് കുമാറും ചേർന്നാണ് നിർമ്മിച്ചത്. {{Efn|With the tagline '''''Vengeance will be written in Gold'''''.&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=16 October 2025 |title=Khalifa Glimpse: Prithviraj Sukumaran plays a gang boss in first glimpse of Vyshakh’s slick action epic |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/khalifa-glimpse-prithviraj-sukumaran-plays-a-gang-boss-in-first-glimpse-of-vyshakhs-slick-action-epic-10310137/ |website=The Indian Express}}&lt;/ref&gt;}}&lt;ref name=&quot;TH&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/khalifa-prithviraj-sukumarans-action-thriller-to-release-on-this-date/article71276302.ece|title=‘Khalifa’: Prithviraj Sukumaran’s action thriller to release on this date|access-date=28 July 2026|website=The Hindu}}&lt;/ref&gt; രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു പരമ്പരയുടെ ആദ്യ ഭാഗമായി ഉദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ള ഈ ചിത്രത്തിൽ [[പൃഥ്വിരാജ്|പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] പ്രധാന കഥാപാത്രമായി അഭിനയിക്കുന്നു, [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]], [[മാളവിക ശർമ്മ]], [[ഷമ്മി തിലകൻ]], [[ഇന്ദ്രൻസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]] എന്നിവർ അതിഥി വേഷങ്ങളിൽ എത്തുന്നു.

പ്രധാന ചിത്രീകരണം 2025 ജൂലൈയിൽ ആരംഭിച്ച് 2026 ജൂണിൽ അവസാനിച്ചു. [[കേരളം]], [[ലണ്ടൻ]], [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു ചിത്രീകരണം. [[ജോമോൻ ടി. ജോൺ]], [[ചമൻ ചാക്കോ]], ജേക്സ് ബിജോയ്, യാനിക് ബെൻ, ചേതൻ ഡിസൂസ, സാൻഡി എന്നിവർ യഥാക്രമം ചിത്രത്തിൻ്റെ ഛായാഗ്രഹണം, എഡിറ്റിംഗ്, സംഗീതം, ആക്ഷൻ, നൃത്തസംവിധാനം എന്നിവ നിർവഹിക്കുന്നു.

2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് ''ഖലീഫ'' തിയേറ്ററുകളിൽ പുറത്തിറങ്ങി. തീയറ്ററുകളിൽ നിന്ന് ചിത്രത്തിന് സമ്മിശ്ര പ്രതികരണമാണ് ലഭിച്ചത്. 1980 കളിലെയും 1990 കളിലും പുറത്തിറങ്ങിയ ഗുണ്ടാസംഘങ്ങളുടെ സിനിമകളെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന തരം ചിത്രം എന്ന വിമർശനം ഈ ചിത്രത്തിന് ലഭിച്ചു. എന്നാൽ പൃഥ്വിരാജിന്റെ പ്രകടനത്തിന് വ്യാപക പ്രശംസ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/khalifa-x-review-social-media-reaction-prithviraj-sukumaran-style-cant-save-this-predictable-and-flat-film-2975770-2026-08-20|title=Khalifa X review: Prithviraj's style can't save this 'predictable and flat' film|access-date=2026-08-20|last=|first=|date=2026-08-20|website=India Today|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mensxp.com/entertainment/regional/185397-khalifa-audience-review-prithviraj-sukumaran-film-cliched-below-average-thriller.html|title=Khalifa Audience Review: Prithviraj Sukumaran’s Film is a ‘Clichéd, Below-Average’ Thriller|access-date=2026-08-20|date=2026-08-20|website=MensXP|language=en-IN}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theweek.in/review/movies/2026/08/20/khalifa-malayalam-film-review.html|title=‘Khalifa’ review: A mostly dull gangster drama heavily reliant on a rousing last-minute superstar cameo to revive it|access-date=2026-08-20|website=@theweek|language=en}}&lt;/ref&gt;

== കഥാസാരം ==
കോഴിക്കോട് കൊടുവള്ളിയിൽ നിന്നുള്ള അമർ അലി എന്ന നിഷ്കളങ്കനായ യുവാവ് ഒരു ടെക്സ്റ്റൈൽ കട നടത്തുകയും പിതാവ് യൂനുസ് അലി, അമ്മ നൂർജഹാൻ എന്നിവരോടൊപ്പം താമസിക്കുകയും ആമിർ ഫിസയെ വിവാഹം കഴിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.സാഹചര്യങ്ങൾ അമീറിനെ കേരളത്തിലെ സ്വർണ്ണക്കടത്ത് റാക്കറ്റിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും അദ്ദേഹം തന്റെ മുത്തച്ഛൻ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി അഥവാ ബാബയെപ്പോലെ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരനായി മാറുകയും ചെയ്യുന്നു.അദ്ദേഹം തൻ്റെ ജീവിതകഥ മാറ്റുന്നു, ബാക്കി സിനിമ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരൻ്റെ കഥ പറയുന്നു.

== അഭിനേതാക്കൾ ==
{{Cast listing|
* [[പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ ആമിർ അലി
* [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] - ഹാരിസ് ബഷീർ
* [[മാളവിക ശർമ]] - ഫിസ അലി, ആമിറിന്റെ ഭാര്യ
* [[ഷമ്മി തിലകൻ]] - [[പാർട്ടി സെക്രട്ടറി]] പുന്നവേൽ രാഘവൻ, ഹാരിസിന്റെ കൂട്ടാളി
* [[ഇന്ദ്രൻസ്]] - ഹംസ, യൂനുസിന്റെ വലംകൈയും അഹമ്മദ് അലിയുടെ കൂട്ടാളിയും
* [[രഞ്ജി പണിക്കർ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ യൂനുസ് അലി, ആമിറിന്റെ പിതാവും അഹമ്മദ് അലിയുടെ മകനും
* [[മോഹിനി (നടി)|മോഹിനി]] - നൂർജഹാൻ അലി, ആമിറിന്റെ മാതാവും യൂനുസ് അലിയുടെ ഭാര്യയും
* [[ശിവജിത്ത്]] - വിനായകൻ രാഘവൻ, രാഘവന്റെ മൂത്ത മകൻ
* [[സുരേഷ് ഒബ്‌റോയ്]] - സെയ്ത്‌രാജ് സിങ് എന്ന &quot;സെയ്ത്തുജി&quot;, അഹമ്മദ് അലിയുടെ പഴയ സുഹൃത്തും ആമിറിന്റെ ഗുരുവും
* [[സഞ്ജു ശിവറാം]] - സമദ് എന്ന &quot;സാമി&quot;, ആമിറിന്റെ ഉറ്റ സുഹൃത്ത്
* [[മഹേഷ്]] - കട്ട് അറബി
* [[സാദിഖ് (നടൻ)|സാദിഖ്]]
* [[സുധീർ കരമന]] - ഒരു പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ
* [[സിജോയ് വർഗീസ്]]
* [[അരുൾദാസ്]]
* രഞ്ജിത്ത് വേലായുധൻ
* Pasupathi Raj as Custom Officer Veeraswami, Seittuji's old friend
* Nisthar Sait as Jail Superintendent
* James Eliya as Jail Subordinate
* Rajesh Babu as Judge
* [[John Vijay]] as [[Home Minister]] Selvam
* [[Shawar Ali]]
* Leya Mammen
* Kyraa Vasudevan as Vyshnavi Ramachandran
* Master Nafash as Rushin Ali, Aamir's son
* Shine Varghese as Sudhip, Aamir's right-hand
* Anand Manmadhan as Rahim, Aamir's ally
* Don Michael as Vivek Raghavan, Raghavan's younger son
; Guest appearances
* [[Mohanlal]] as Mambaraykkal Ahmed Ali alias &quot;Baba&quot;, Aamir's grandfather and Younus' father
* [[Tovino Thomas]] as Iver Alexander, Ahmed Ali's assasin
* [[Soubin Shahir]] as Viktor Kennedy, Ahmed Ali's right-hand}}

== നിർമ്മാണം ==

=== വികസനം ===
2022 ഒക്ടോബറിൽ ടൈറ്റിൽ സഹിതം ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, വൈശാഖിന്  ടർബോ എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ സംവിധാനവും പൃഥിരാജിന് വിലായത് ബുദ്ധ, എൽ 2 എംപുരാൻ എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയവും ഉള്ളതുകൊണ്ട് ഈ ചിത്രത്തിന്റെ ചിത്രീകരണം വൈകി.&lt;ref name=&quot;THR&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporterindia.com/features/insight/prithviraj-sukumarans-khalifa-to-begin-shoot-three-years-after-first-announcement|title=Prithviraj Sukumaran's ‘Khalifa’ To Begin Shoot Three Years After First Announcement|access-date=25 July 2025|website=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt; 15 വർഷത്തിനുശേഷം പൃഥ്വിരാജും സംവിധായകൻ വൈശാഖും വീണ്ടും ഒന്നിക്കുന്നുവെന്ന പ്രത്യേകത ഈ സിനിമയ്ക്കുണ്ട്. വൈശാഖിന്റെ ആദ്യ ചിത്രമായ ''[[പോക്കിരിരാജ|പോക്കിരി രാജ]]'' (2010) ആയിരുന്നു ഇവരുടെ അവസാന സഹകരണം. 2025 ജൂലൈയിലാണ് ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി ആരംഭിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|title=Prithviraj Sukumaran-Vysakh film Khalifa begins|access-date=16 August 2026|date=16 July 2025|website=Cinema Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20250812192105/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|archive-date=12 August 2025}}&lt;/ref&gt; 2025 ഡിസംബറിൽ [[മോഹൻലാൽ]] ഒരു അതിഥി വേഷം ചെയ്യുമെന്ന് സ്ഥിരീകരിച്ചു. രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു ചലച്ചിത്ര പരമ്പരയിലെ ആദ്യ ചിത്രമായിരിക്കും ഇതെന്നും രണ്ടാം ഭാഗം മോഹൻലാലിൻ്റെ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി എന്ന കഥാപാത്രത്തെ ഒരു പൂർണ്ണമായ വേഷത്തിൽ കേന്ദ്രീകരിക്കാനും ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതാണെന്നും വെളിപ്പെടുത്തി. ഈ ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] മലയാളത്തിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dtnext.in/entertainment/cinema/neil-nitin-mukesh-makes-malayalam-debut-with-prithviraj-starrer-khalifa|title=Neil Nitin Mukesh makes Malayalam debut with Prithviraj-starrer 'Khalifa'|access-date=15 January 2026|website=[[DT Next]]}}&lt;/ref&gt;

=== ചിത്രീകരണം ===
2025 ജൂലൈയിൽ പ്രധാന ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;THR&quot; /&gt; ആദ്യ ഷെഡ്യൂൾ ലണ്ടനിൽ ചിത്രീകരിക്കുകയും ഓഗസ്റ്റിൽ പൂർത്തിയാക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/prithviraj-sukumaran-completes-shooting-for-his-portions-in-uk-schedule-of-vysakhs-khalifa/articleshow/123310163.cms|title=Prithviraj Sukumaran completes shooting for his portions in UK schedule of Vysakh's 'Khalifa'|access-date=14 August 2025|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt; [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലും ചിത്രം ചിത്രീകരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/news/prithviraj-starrer-khalifa-to-be-shot-in-dubai-nepal-kerala-c9020352|title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' to be shot in Dubai, Nepal, Kerala|access-date=18 October 2022|website=Mathrubhumi}}&lt;/ref&gt; 2026 ജനുവരി 13ന് മോഹൻലാൽ [[കൊച്ചി|കൊച്ചിയിൽ]] തൻ്റെ ഭാഗത്തിൻ്റെ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയാക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.zoomtventertainment.com/south/mohanlal-cameo-khalifa-part-1-intro-article-153448653|title=Mohanlal Finishes Filming His Cameo in Prithviraj Sukumaran's Khalifa Part One – According to Reports|access-date=14 January 2026|website=Zoom}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂൺ 22-ന് സിനിമയുടെ മുഴുവൻ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയായി. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2026/Jun/23/prithvirajs-khalifa-wraps-filming|title=Prithviraj's Khalifa wraps filming|access-date=16 August 2026|date=23 June 2026|website=Cinema Express|language=en}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂലൈ അവസാനത്തോടെ ഡബ്ബിംഗ് പൂർത്തിയായി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/mohanlal-completes-khalifa-part-1-dubbing-kavin-welcomes-twins-and-urvashi-returns-to-kannada-cinema-top-5-south-stories-of-the-day/articleshow/132744553.cms|title=Mohanlal completes 'Khalifa: Part 1' dubbing, Kavin welcomes twins, and Urvashi returns to Kannada cinema: Top 5 South stories of the day|access-date=30 July 2026|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt;

== ശബ്ദരേഖ ==
&lt;templatestyles src=&quot;Plainlist/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Infobox album
| name         = Khalifa
| type         = [[Soundtrack album]]
| artist       = [[Jakes Bejoy]]
| cover        = 
| alt          = 
| released     = 12 August 2026
| recorded     = 
| venue        = 
| studio       = *Mindscore Studio, [[Cochin]]
*Mystic's Room, [[Chennai]]
*MLounge, Cochin
*AR Musicals, [[Bengaluru]]
| genre        = [[Feature film soundtrack]]
| length       = 28:31
| language     = [[Malayalam language|Malayalam]]
| label        = [[Sony Music Entertainment|Sony Music]]
| producer     = [[Jakes Bejoy]]&lt;br /&gt;Joel Johns&lt;br /&gt;Agastya Raag
| prev_title   = [[Thudakkam]]
| prev_year    = 2026
| year         = 2026
| next_title   = [[I'm Game]]
| next_year    = 2026
| misc         = 
}}
ചിത്രത്തിൻ്റെ ഗാനങ്ങളും പശ്ചാത്തലസംഗീതവും രചിച്ചത് ജേക്സ് ബിജോയ് ആണ്, അങ്ങനെ പൃഥ്വിരാജുമായുള്ള അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പത്താമത്തെ സഹകരണമായി ഇത് അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/news/khalifa-not-just-prithviraj-lokah-composer-jakes-bejoy-also-impresses-in-banger-of-a-glimpse/9a7ad10c2a63|title=Khalifa: Not just Prithviraj, Lokah composer Jakes Bejoy also impresses in banger of a glimpse - ‘Next Rs 300 crore loading’|access-date=16 October 2025|website=OTTPlay}}&lt;/ref&gt; സിദ് ശ്രീറാമും മുഹമ്മദ് മക്ബൂൽ മൻസൂറും ചേർന്ന് ആലപിച്ച &quot;അസലയവാലെ&quot; എന്ന ആദ്യഗാനം 2026 ജൂലൈ 20ന് പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2026/Jul/21/malayalamnews2026jul20malvika-sharma-to-star-in-prithviraj-sukumaran-starrer-khalifa-first-single-on-the-way|title=Malvika Sharma to star in Prithviraj Sukumaran-starrer Khalifa; first single on the way|access-date=21 July 2026|website=The New Indian Express}}&lt;/ref&gt; 2026 ഓഗസ്റ്റ് 12-ന് മുഴുവൻ ആൽബവും പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://open.spotify.com/album/5gYZ5RbAYv3N6Xrdf9NQOs?si=YqV4XYKURTevmMXDaRfwWA&amp;utm_source=copy-link&amp;sci=spotify%3Acard-config%3A7eRqxC1UsNTIJcfRLhvQ6Y|title=Khalifa (Original Motion Picture Soundtrack)|access-date=12 August 2026|publisher=Spotify}}&lt;/ref&gt;{{Track listing
| headline      = Track listing
| extra_column  = Singer(s)
| total_length  = 33:13
| title1        = Asalayavale
| length1       = 5:00
| lyrics1       = [[Muthu]]
| extra1        = [[Sid Sriram]], [[Mohammed Maqbool Mansoor]]
| title2        = Mathara
| length2       = 4:12
| lyrics2       = Muthu
| extra2        = [[Jakes Bejoy]], [[Shreya Ghoshal]], K.C. Balasarangan, Mohammed Maqbool Mansoor
| title3        = Bhranthayal
| length3       = 4:51
| lyrics3       = Unmesh Unnikrishnan
| extra3        = Jubair Salim, K.S. Harisankar
| title4        = Kissayariyathe
| length4       = 4:18
| lyrics4       = [[Rafeeq Ahamed]]
| extra4        = Anila Rajeev, K.C. Balasarangan
| title5        = Salamathali
| length5       = 2:45
| lyrics5       = Muthu
| extra5        = Akhil J. Chand, Mohammed Maqbool Mansoor
| title6        = The Bloodline
| length6       = 2:23
| lyrics6       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra6        = Jakes Bejoy, JOKER390P, [[chorus (song)|chorus]]
| title7        = Asalayavale (V2)
| length7       = 5:02
| lyrics7       = Muthu
| extra7        = Hanan Shah, Fathima Jabbar, Mohammed Maqbool Mansoor
| title8        = The Bloodline
| length8       = 2:52
| lyrics8       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra8        = Jakes Bejoy, JOKER360P, [[chorus (song)|chorus]]
| title9        = Rise of Ali
| length9       = 2:30
| lyrics9       = Mu.Ri
| extra9        = Joel James, JOKER360P, chorus
}}

== റിലീസ് ==

=== തീയറ്റർ റിലീസ്. ===
2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് [[മലയാളം]], [[തമിഴ്]], [[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുങ്ക്]], [[ഹിന്ദി]] ഭാഷകൾക്കൊപ്പം ലോകമെമ്പാടും റിലീസ് ചെയ്ത ''ഖലീഫ'' മലയാള ചിത്രമായ ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റുിന് എതിരായാണ് പുറത്തിറങ്ങിയത്.&lt;ref name=&quot;TH&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/prithviraj-sukumaran-wraps-shooting-of-khalifa-film-to-release-worldwide-on-august-20-2026-article-13956002.html|title=Prithviraj Sukumaran wraps shooting of Khalifa; Film to release worldwide on August 20, 2026|last=Gavankar|first=Vaishnavi|date=22 June 2026|website=MoneyControl}}&lt;/ref&gt;

== സ്വീകരണം ==

=== വിമർശനാത്മക പ്രതികരണം ===
''ഖലീഫ''യ്ക്ക് നിരൂപകരിൽ നിന്ന് സമ്മിശ്രവും പ്രതികൂലവുമായ അവലോകനങ്ങൾ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.m9.news/tamil-movie-news/khalifa-mixed-reviews-box-office-risk/|title=Khalifa: Prithviraj Sukumaran’s 3rd Disaster in a Row?|access-date=2026-08-20|last=Jhansi|date=2026-08-20|website=M9.news|language=en-US}}&lt;/ref&gt; ദി ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസിലെ ആനന്ദു സുരേഷ് ചിത്രത്തിന് 2/5 റേറ്റിംഗ് നൽകി, ആഴമില്ലാത്ത തിരക്കഥയുള്ള ഒരു ഉപരിതല നാടകമായി ചിത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിച്ചു, എന്നിരുന്നാലും അദ്ദേഹം ചിത്രത്തിന്റെ സ്റ്റണ്ടുകളെയും ദൃശ്യങ്ങളെയും പ്രശംസിച്ചു. &quot;ഉദ്ദേശിച്ച വൈകാരികമായ ആകർഷണമോ പ്രതീക്ഷിച്ച ആവേശമോ&quot; ഇല്ലാത്ത ഒരു പഴയ കള്ളക്കടത്ത് നാടകമാണ് ചിത്രമെന്ന് ദി ഹിന്ദുവിലെ എസ്. ആർ. പ്രവീൺ വിശേഷിപ്പിച്ചു.  ചിത്രത്തിൻറെ വിഷ്വലുകൾ, ആക്ഷൻ കൊറിയോഗ്രാഫി, പശ്ചാത്തലസംഗീതം എന്നിവയെ പ്രശംസിച്ചുവെങ്കിലും ഈ ചിത്രത്തെ &quot;പ്രവചനാതീതമായ ഒരു കഥ&quot; എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുകയും അത് ഒരു ഹൈ നൽകാൻ പാടുപെടുകയും ചെയ്തതായി ഈസ്റ്റേൺ ഐയുടെ ഗായത്രി കല്ലൂക്കാരൻ വിശേഷിപ്പിച്ചു.

== രണ്ടാംഭാഗം ==
[[പൃഥ്വിരാജ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]] പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള പരമ്പരയുടെ രണ്ടാം ഭാഗം ഖലീഫഃ ദി ലെഗസി എന്ന പേരിൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു, അതിൽ ആദ്യ ഭാഗത്തിലെ അവരുടെ വേഷങ്ങൾ ആവർത്തിക്കും.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/en/cinema/cine-news/makers-of-khalifa-announces-sequel-1794305|title=After ‘Khalifa’, comes ‘Khalifa II: The Legacy’; makers announce Part 2|access-date=20 August 2026|website=[[Kerala Kaumudi]]}}&lt;/ref&gt;

== കുറിപ്പുകൾ ==
{{Notelist}}

== അവലംബങ്ങൾ ==

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==

* {{IMDb title|22797990}}
{{Prithviraj Sukumaran}}
[[വർഗ്ഗം:Articles with hAudio microformats]]</text>
      <sha1>11nwsnoh6rh7en37yonq90sxlvmld01</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660925</id>
      <parentid>4660924</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T02:51:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>/* അഭിനേതാക്കൾ */</comment>
      <origin>4660925</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24853" sha1="i6t914ymsrtmcslpf1xp0j0fjx35h36" xml:space="preserve">
{{Infobox film
| name           = Khalifa
| image          = Khalifa film 2026 poster.jpg
| caption        = Theatrical release poster
| director       = [[Vysakh]]
| producer       = Jinu V. Abraham&lt;br /&gt;Suraj Kumar
| writer         = Jinu V. Abraham
| starring       = [[Prithviraj Sukumaran]]&lt;br /&gt;[[Neil Nitin Mukesh]]&lt;br /&gt;[[Malvika Sharma]]&lt;br /&gt;[[Shammi Thilakan]]&lt;br /&gt;[[Indrans]]
| music          = [[Jakes Bejoy]]
| cinematography = [[Jomon T. John]]
| editing        = [[Chaman Chacko]]
| studio         = Jiinu Abraham Innovations
| distributor    = [[Aashirvad Cinemas|Aashirvad Release]] (Kerala)&lt;br /&gt;Jiinu Abraham Innovations (Overseas)
| released       = {{Film date|2026|08|20|df=y}}
| runtime        = 159 minutes&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=14 August 2026 |title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' cleared for release with U/A certificate |url=https://ianslive.in/prithviraj-starrer-khalifa-cleared-for-release-with-ua-certificate--20260814134749 |work=IANS Live}}&lt;/ref&gt;
| country        = India
| language       = Malayalam
}}2026 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാള ആക്ഷൻ ത്രില്ലർ ചിത്രമാണ് '''ഖലീഫഃ ദി റൂളർ'''. [[വൈശാഖ്|വൈശാഖാണ്]] ഈ ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തത്.  ജിനു വി. എബ്രഹാം തിരക്കഥയെഴുതിയ ഈ ചിത്രം ജിനു വി. എബ്രഹാമും സൂരജ് കുമാറും ചേർന്നാണ് നിർമ്മിച്ചത്. {{Efn|With the tagline '''''Vengeance will be written in Gold'''''.&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=16 October 2025 |title=Khalifa Glimpse: Prithviraj Sukumaran plays a gang boss in first glimpse of Vyshakh’s slick action epic |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/khalifa-glimpse-prithviraj-sukumaran-plays-a-gang-boss-in-first-glimpse-of-vyshakhs-slick-action-epic-10310137/ |website=The Indian Express}}&lt;/ref&gt;}}&lt;ref name=&quot;TH&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/khalifa-prithviraj-sukumarans-action-thriller-to-release-on-this-date/article71276302.ece|title=‘Khalifa’: Prithviraj Sukumaran’s action thriller to release on this date|access-date=28 July 2026|website=The Hindu}}&lt;/ref&gt; രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു പരമ്പരയുടെ ആദ്യ ഭാഗമായി ഉദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ള ഈ ചിത്രത്തിൽ [[പൃഥ്വിരാജ്|പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] പ്രധാന കഥാപാത്രമായി അഭിനയിക്കുന്നു, [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]], [[മാളവിക ശർമ്മ]], [[ഷമ്മി തിലകൻ]], [[ഇന്ദ്രൻസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]] എന്നിവർ അതിഥി വേഷങ്ങളിൽ എത്തുന്നു.

പ്രധാന ചിത്രീകരണം 2025 ജൂലൈയിൽ ആരംഭിച്ച് 2026 ജൂണിൽ അവസാനിച്ചു. [[കേരളം]], [[ലണ്ടൻ]], [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു ചിത്രീകരണം. [[ജോമോൻ ടി. ജോൺ]], [[ചമൻ ചാക്കോ]], ജേക്സ് ബിജോയ്, യാനിക് ബെൻ, ചേതൻ ഡിസൂസ, സാൻഡി എന്നിവർ യഥാക്രമം ചിത്രത്തിൻ്റെ ഛായാഗ്രഹണം, എഡിറ്റിംഗ്, സംഗീതം, ആക്ഷൻ, നൃത്തസംവിധാനം എന്നിവ നിർവഹിക്കുന്നു.

2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് ''ഖലീഫ'' തിയേറ്ററുകളിൽ പുറത്തിറങ്ങി. തീയറ്ററുകളിൽ നിന്ന് ചിത്രത്തിന് സമ്മിശ്ര പ്രതികരണമാണ് ലഭിച്ചത്. 1980 കളിലെയും 1990 കളിലും പുറത്തിറങ്ങിയ ഗുണ്ടാസംഘങ്ങളുടെ സിനിമകളെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന തരം ചിത്രം എന്ന വിമർശനം ഈ ചിത്രത്തിന് ലഭിച്ചു. എന്നാൽ പൃഥ്വിരാജിന്റെ പ്രകടനത്തിന് വ്യാപക പ്രശംസ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/khalifa-x-review-social-media-reaction-prithviraj-sukumaran-style-cant-save-this-predictable-and-flat-film-2975770-2026-08-20|title=Khalifa X review: Prithviraj's style can't save this 'predictable and flat' film|access-date=2026-08-20|last=|first=|date=2026-08-20|website=India Today|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mensxp.com/entertainment/regional/185397-khalifa-audience-review-prithviraj-sukumaran-film-cliched-below-average-thriller.html|title=Khalifa Audience Review: Prithviraj Sukumaran’s Film is a ‘Clichéd, Below-Average’ Thriller|access-date=2026-08-20|date=2026-08-20|website=MensXP|language=en-IN}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theweek.in/review/movies/2026/08/20/khalifa-malayalam-film-review.html|title=‘Khalifa’ review: A mostly dull gangster drama heavily reliant on a rousing last-minute superstar cameo to revive it|access-date=2026-08-20|website=@theweek|language=en}}&lt;/ref&gt;

== കഥാസാരം ==
കോഴിക്കോട് കൊടുവള്ളിയിൽ നിന്നുള്ള അമർ അലി എന്ന നിഷ്കളങ്കനായ യുവാവ് ഒരു ടെക്സ്റ്റൈൽ കട നടത്തുകയും പിതാവ് യൂനുസ് അലി, അമ്മ നൂർജഹാൻ എന്നിവരോടൊപ്പം താമസിക്കുകയും ആമിർ ഫിസയെ വിവാഹം കഴിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.സാഹചര്യങ്ങൾ അമീറിനെ കേരളത്തിലെ സ്വർണ്ണക്കടത്ത് റാക്കറ്റിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും അദ്ദേഹം തന്റെ മുത്തച്ഛൻ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി അഥവാ ബാബയെപ്പോലെ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരനായി മാറുകയും ചെയ്യുന്നു.അദ്ദേഹം തൻ്റെ ജീവിതകഥ മാറ്റുന്നു, ബാക്കി സിനിമ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരൻ്റെ കഥ പറയുന്നു.

== അഭിനേതാക്കൾ ==
{{Cast listing|
* [[പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ ആമിർ അലി
* [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] - ഹാരിസ് ബഷീർ
* [[മാളവിക ശർമ]] - ഫിസ അലി, ആമിറിന്റെ ഭാര്യ
* [[ഷമ്മി തിലകൻ]] - [[പാർട്ടി സെക്രട്ടറി]] പുന്നവേൽ രാഘവൻ, ഹാരിസിന്റെ കൂട്ടാളി
* [[ഇന്ദ്രൻസ്]] - ഹംസ, യൂനുസിന്റെ വലംകൈയും അഹമ്മദ് അലിയുടെ കൂട്ടാളിയും
* [[രഞ്ജി പണിക്കർ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ യൂനുസ് അലി, ആമിറിന്റെ പിതാവും അഹമ്മദ് അലിയുടെ മകനും
* [[മോഹിനി (നടി)|മോഹിനി]] - നൂർജഹാൻ അലി, ആമിറിന്റെ മാതാവും യൂനുസ് അലിയുടെ ഭാര്യയും
* [[ശിവജിത്ത്]] - വിനായകൻ രാഘവൻ, രാഘവന്റെ മൂത്ത മകൻ
* [[സുരേഷ് ഒബ്‌റോയ്]] - സെയ്ത്‌രാജ് സിങ് എന്ന &quot;സെയ്ത്തുജി&quot;, അഹമ്മദ് അലിയുടെ പഴയ സുഹൃത്തും ആമിറിന്റെ ഗുരുവും
* [[സഞ്ജു ശിവറാം]] - സമദ് എന്ന &quot;സാമി&quot;, ആമിറിന്റെ ഉറ്റ സുഹൃത്ത്
* [[മഹേഷ്]] - കട്ട് അറബി
* [[സാദിഖ് (നടൻ)|സാദിഖ്]]
* [[സുധീർ കരമന]] - ഒരു പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ
* [[സിജോയ് വർഗീസ്]]
* [[അരുൾദാസ്]]
* രഞ്ജിത്ത് വേലായുധൻ
* പശുപതി രാജ് - കസ്റ്റംസ് ഓഫീസർ വീരസ്വാമി, സെയ്ത്തുജിയുടെ പഴയ സുഹൃത്ത്
* Nisthar Sait as Jail Superintendent
* James Eliya as Jail Subordinate
* Rajesh Babu as Judge
* [[John Vijay]] as [[Home Minister]] Selvam
* [[Shawar Ali]]
* Leya Mammen
* Kyraa Vasudevan as Vyshnavi Ramachandran
* Master Nafash as Rushin Ali, Aamir's son
* Shine Varghese as Sudhip, Aamir's right-hand
* Anand Manmadhan as Rahim, Aamir's ally
* Don Michael as Vivek Raghavan, Raghavan's younger son
; Guest appearances
* [[Mohanlal]] as Mambaraykkal Ahmed Ali alias &quot;Baba&quot;, Aamir's grandfather and Younus' father
* [[Tovino Thomas]] as Iver Alexander, Ahmed Ali's assasin
* [[Soubin Shahir]] as Viktor Kennedy, Ahmed Ali's right-hand}}

== നിർമ്മാണം ==

=== വികസനം ===
2022 ഒക്ടോബറിൽ ടൈറ്റിൽ സഹിതം ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, വൈശാഖിന്  ടർബോ എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ സംവിധാനവും പൃഥിരാജിന് വിലായത് ബുദ്ധ, എൽ 2 എംപുരാൻ എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയവും ഉള്ളതുകൊണ്ട് ഈ ചിത്രത്തിന്റെ ചിത്രീകരണം വൈകി.&lt;ref name=&quot;THR&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporterindia.com/features/insight/prithviraj-sukumarans-khalifa-to-begin-shoot-three-years-after-first-announcement|title=Prithviraj Sukumaran's ‘Khalifa’ To Begin Shoot Three Years After First Announcement|access-date=25 July 2025|website=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt; 15 വർഷത്തിനുശേഷം പൃഥ്വിരാജും സംവിധായകൻ വൈശാഖും വീണ്ടും ഒന്നിക്കുന്നുവെന്ന പ്രത്യേകത ഈ സിനിമയ്ക്കുണ്ട്. വൈശാഖിന്റെ ആദ്യ ചിത്രമായ ''[[പോക്കിരിരാജ|പോക്കിരി രാജ]]'' (2010) ആയിരുന്നു ഇവരുടെ അവസാന സഹകരണം. 2025 ജൂലൈയിലാണ് ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി ആരംഭിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|title=Prithviraj Sukumaran-Vysakh film Khalifa begins|access-date=16 August 2026|date=16 July 2025|website=Cinema Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20250812192105/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|archive-date=12 August 2025}}&lt;/ref&gt; 2025 ഡിസംബറിൽ [[മോഹൻലാൽ]] ഒരു അതിഥി വേഷം ചെയ്യുമെന്ന് സ്ഥിരീകരിച്ചു. രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു ചലച്ചിത്ര പരമ്പരയിലെ ആദ്യ ചിത്രമായിരിക്കും ഇതെന്നും രണ്ടാം ഭാഗം മോഹൻലാലിൻ്റെ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി എന്ന കഥാപാത്രത്തെ ഒരു പൂർണ്ണമായ വേഷത്തിൽ കേന്ദ്രീകരിക്കാനും ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതാണെന്നും വെളിപ്പെടുത്തി. ഈ ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] മലയാളത്തിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dtnext.in/entertainment/cinema/neil-nitin-mukesh-makes-malayalam-debut-with-prithviraj-starrer-khalifa|title=Neil Nitin Mukesh makes Malayalam debut with Prithviraj-starrer 'Khalifa'|access-date=15 January 2026|website=[[DT Next]]}}&lt;/ref&gt;

=== ചിത്രീകരണം ===
2025 ജൂലൈയിൽ പ്രധാന ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;THR&quot; /&gt; ആദ്യ ഷെഡ്യൂൾ ലണ്ടനിൽ ചിത്രീകരിക്കുകയും ഓഗസ്റ്റിൽ പൂർത്തിയാക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/prithviraj-sukumaran-completes-shooting-for-his-portions-in-uk-schedule-of-vysakhs-khalifa/articleshow/123310163.cms|title=Prithviraj Sukumaran completes shooting for his portions in UK schedule of Vysakh's 'Khalifa'|access-date=14 August 2025|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt; [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലും ചിത്രം ചിത്രീകരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/news/prithviraj-starrer-khalifa-to-be-shot-in-dubai-nepal-kerala-c9020352|title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' to be shot in Dubai, Nepal, Kerala|access-date=18 October 2022|website=Mathrubhumi}}&lt;/ref&gt; 2026 ജനുവരി 13ന് മോഹൻലാൽ [[കൊച്ചി|കൊച്ചിയിൽ]] തൻ്റെ ഭാഗത്തിൻ്റെ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയാക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.zoomtventertainment.com/south/mohanlal-cameo-khalifa-part-1-intro-article-153448653|title=Mohanlal Finishes Filming His Cameo in Prithviraj Sukumaran's Khalifa Part One – According to Reports|access-date=14 January 2026|website=Zoom}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂൺ 22-ന് സിനിമയുടെ മുഴുവൻ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയായി. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2026/Jun/23/prithvirajs-khalifa-wraps-filming|title=Prithviraj's Khalifa wraps filming|access-date=16 August 2026|date=23 June 2026|website=Cinema Express|language=en}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂലൈ അവസാനത്തോടെ ഡബ്ബിംഗ് പൂർത്തിയായി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/mohanlal-completes-khalifa-part-1-dubbing-kavin-welcomes-twins-and-urvashi-returns-to-kannada-cinema-top-5-south-stories-of-the-day/articleshow/132744553.cms|title=Mohanlal completes 'Khalifa: Part 1' dubbing, Kavin welcomes twins, and Urvashi returns to Kannada cinema: Top 5 South stories of the day|access-date=30 July 2026|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt;

== ശബ്ദരേഖ ==
&lt;templatestyles src=&quot;Plainlist/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Infobox album
| name         = Khalifa
| type         = [[Soundtrack album]]
| artist       = [[Jakes Bejoy]]
| cover        = 
| alt          = 
| released     = 12 August 2026
| recorded     = 
| venue        = 
| studio       = *Mindscore Studio, [[Cochin]]
*Mystic's Room, [[Chennai]]
*MLounge, Cochin
*AR Musicals, [[Bengaluru]]
| genre        = [[Feature film soundtrack]]
| length       = 28:31
| language     = [[Malayalam language|Malayalam]]
| label        = [[Sony Music Entertainment|Sony Music]]
| producer     = [[Jakes Bejoy]]&lt;br /&gt;Joel Johns&lt;br /&gt;Agastya Raag
| prev_title   = [[Thudakkam]]
| prev_year    = 2026
| year         = 2026
| next_title   = [[I'm Game]]
| next_year    = 2026
| misc         = 
}}
ചിത്രത്തിൻ്റെ ഗാനങ്ങളും പശ്ചാത്തലസംഗീതവും രചിച്ചത് ജേക്സ് ബിജോയ് ആണ്, അങ്ങനെ പൃഥ്വിരാജുമായുള്ള അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പത്താമത്തെ സഹകരണമായി ഇത് അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/news/khalifa-not-just-prithviraj-lokah-composer-jakes-bejoy-also-impresses-in-banger-of-a-glimpse/9a7ad10c2a63|title=Khalifa: Not just Prithviraj, Lokah composer Jakes Bejoy also impresses in banger of a glimpse - ‘Next Rs 300 crore loading’|access-date=16 October 2025|website=OTTPlay}}&lt;/ref&gt; സിദ് ശ്രീറാമും മുഹമ്മദ് മക്ബൂൽ മൻസൂറും ചേർന്ന് ആലപിച്ച &quot;അസലയവാലെ&quot; എന്ന ആദ്യഗാനം 2026 ജൂലൈ 20ന് പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2026/Jul/21/malayalamnews2026jul20malvika-sharma-to-star-in-prithviraj-sukumaran-starrer-khalifa-first-single-on-the-way|title=Malvika Sharma to star in Prithviraj Sukumaran-starrer Khalifa; first single on the way|access-date=21 July 2026|website=The New Indian Express}}&lt;/ref&gt; 2026 ഓഗസ്റ്റ് 12-ന് മുഴുവൻ ആൽബവും പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://open.spotify.com/album/5gYZ5RbAYv3N6Xrdf9NQOs?si=YqV4XYKURTevmMXDaRfwWA&amp;utm_source=copy-link&amp;sci=spotify%3Acard-config%3A7eRqxC1UsNTIJcfRLhvQ6Y|title=Khalifa (Original Motion Picture Soundtrack)|access-date=12 August 2026|publisher=Spotify}}&lt;/ref&gt;{{Track listing
| headline      = Track listing
| extra_column  = Singer(s)
| total_length  = 33:13
| title1        = Asalayavale
| length1       = 5:00
| lyrics1       = [[Muthu]]
| extra1        = [[Sid Sriram]], [[Mohammed Maqbool Mansoor]]
| title2        = Mathara
| length2       = 4:12
| lyrics2       = Muthu
| extra2        = [[Jakes Bejoy]], [[Shreya Ghoshal]], K.C. Balasarangan, Mohammed Maqbool Mansoor
| title3        = Bhranthayal
| length3       = 4:51
| lyrics3       = Unmesh Unnikrishnan
| extra3        = Jubair Salim, K.S. Harisankar
| title4        = Kissayariyathe
| length4       = 4:18
| lyrics4       = [[Rafeeq Ahamed]]
| extra4        = Anila Rajeev, K.C. Balasarangan
| title5        = Salamathali
| length5       = 2:45
| lyrics5       = Muthu
| extra5        = Akhil J. Chand, Mohammed Maqbool Mansoor
| title6        = The Bloodline
| length6       = 2:23
| lyrics6       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra6        = Jakes Bejoy, JOKER390P, [[chorus (song)|chorus]]
| title7        = Asalayavale (V2)
| length7       = 5:02
| lyrics7       = Muthu
| extra7        = Hanan Shah, Fathima Jabbar, Mohammed Maqbool Mansoor
| title8        = The Bloodline
| length8       = 2:52
| lyrics8       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra8        = Jakes Bejoy, JOKER360P, [[chorus (song)|chorus]]
| title9        = Rise of Ali
| length9       = 2:30
| lyrics9       = Mu.Ri
| extra9        = Joel James, JOKER360P, chorus
}}

== റിലീസ് ==

=== തീയറ്റർ റിലീസ്. ===
2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് [[മലയാളം]], [[തമിഴ്]], [[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുങ്ക്]], [[ഹിന്ദി]] ഭാഷകൾക്കൊപ്പം ലോകമെമ്പാടും റിലീസ് ചെയ്ത ''ഖലീഫ'' മലയാള ചിത്രമായ ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റുിന് എതിരായാണ് പുറത്തിറങ്ങിയത്.&lt;ref name=&quot;TH&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/prithviraj-sukumaran-wraps-shooting-of-khalifa-film-to-release-worldwide-on-august-20-2026-article-13956002.html|title=Prithviraj Sukumaran wraps shooting of Khalifa; Film to release worldwide on August 20, 2026|last=Gavankar|first=Vaishnavi|date=22 June 2026|website=MoneyControl}}&lt;/ref&gt;

== സ്വീകരണം ==

=== വിമർശനാത്മക പ്രതികരണം ===
''ഖലീഫ''യ്ക്ക് നിരൂപകരിൽ നിന്ന് സമ്മിശ്രവും പ്രതികൂലവുമായ അവലോകനങ്ങൾ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.m9.news/tamil-movie-news/khalifa-mixed-reviews-box-office-risk/|title=Khalifa: Prithviraj Sukumaran’s 3rd Disaster in a Row?|access-date=2026-08-20|last=Jhansi|date=2026-08-20|website=M9.news|language=en-US}}&lt;/ref&gt; ദി ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസിലെ ആനന്ദു സുരേഷ് ചിത്രത്തിന് 2/5 റേറ്റിംഗ് നൽകി, ആഴമില്ലാത്ത തിരക്കഥയുള്ള ഒരു ഉപരിതല നാടകമായി ചിത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിച്ചു, എന്നിരുന്നാലും അദ്ദേഹം ചിത്രത്തിന്റെ സ്റ്റണ്ടുകളെയും ദൃശ്യങ്ങളെയും പ്രശംസിച്ചു. &quot;ഉദ്ദേശിച്ച വൈകാരികമായ ആകർഷണമോ പ്രതീക്ഷിച്ച ആവേശമോ&quot; ഇല്ലാത്ത ഒരു പഴയ കള്ളക്കടത്ത് നാടകമാണ് ചിത്രമെന്ന് ദി ഹിന്ദുവിലെ എസ്. ആർ. പ്രവീൺ വിശേഷിപ്പിച്ചു.  ചിത്രത്തിൻറെ വിഷ്വലുകൾ, ആക്ഷൻ കൊറിയോഗ്രാഫി, പശ്ചാത്തലസംഗീതം എന്നിവയെ പ്രശംസിച്ചുവെങ്കിലും ഈ ചിത്രത്തെ &quot;പ്രവചനാതീതമായ ഒരു കഥ&quot; എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുകയും അത് ഒരു ഹൈ നൽകാൻ പാടുപെടുകയും ചെയ്തതായി ഈസ്റ്റേൺ ഐയുടെ ഗായത്രി കല്ലൂക്കാരൻ വിശേഷിപ്പിച്ചു.

== രണ്ടാംഭാഗം ==
[[പൃഥ്വിരാജ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]] പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള പരമ്പരയുടെ രണ്ടാം ഭാഗം ഖലീഫഃ ദി ലെഗസി എന്ന പേരിൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു, അതിൽ ആദ്യ ഭാഗത്തിലെ അവരുടെ വേഷങ്ങൾ ആവർത്തിക്കും.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/en/cinema/cine-news/makers-of-khalifa-announces-sequel-1794305|title=After ‘Khalifa’, comes ‘Khalifa II: The Legacy’; makers announce Part 2|access-date=20 August 2026|website=[[Kerala Kaumudi]]}}&lt;/ref&gt;

== കുറിപ്പുകൾ ==
{{Notelist}}

== അവലംബങ്ങൾ ==

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==

* {{IMDb title|22797990}}
{{Prithviraj Sukumaran}}
[[വർഗ്ഗം:Articles with hAudio microformats]]</text>
      <sha1>i6t914ymsrtmcslpf1xp0j0fjx35h36</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660926</id>
      <parentid>4660925</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T02:51:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>/* അഭിനേതാക്കൾ */</comment>
      <origin>4660926</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24907" sha1="aa192901qx3xv6so8cw5q0jgwo624sb" xml:space="preserve">
{{Infobox film
| name           = Khalifa
| image          = Khalifa film 2026 poster.jpg
| caption        = Theatrical release poster
| director       = [[Vysakh]]
| producer       = Jinu V. Abraham&lt;br /&gt;Suraj Kumar
| writer         = Jinu V. Abraham
| starring       = [[Prithviraj Sukumaran]]&lt;br /&gt;[[Neil Nitin Mukesh]]&lt;br /&gt;[[Malvika Sharma]]&lt;br /&gt;[[Shammi Thilakan]]&lt;br /&gt;[[Indrans]]
| music          = [[Jakes Bejoy]]
| cinematography = [[Jomon T. John]]
| editing        = [[Chaman Chacko]]
| studio         = Jiinu Abraham Innovations
| distributor    = [[Aashirvad Cinemas|Aashirvad Release]] (Kerala)&lt;br /&gt;Jiinu Abraham Innovations (Overseas)
| released       = {{Film date|2026|08|20|df=y}}
| runtime        = 159 minutes&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=14 August 2026 |title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' cleared for release with U/A certificate |url=https://ianslive.in/prithviraj-starrer-khalifa-cleared-for-release-with-ua-certificate--20260814134749 |work=IANS Live}}&lt;/ref&gt;
| country        = India
| language       = Malayalam
}}2026 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാള ആക്ഷൻ ത്രില്ലർ ചിത്രമാണ് '''ഖലീഫഃ ദി റൂളർ'''. [[വൈശാഖ്|വൈശാഖാണ്]] ഈ ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തത്.  ജിനു വി. എബ്രഹാം തിരക്കഥയെഴുതിയ ഈ ചിത്രം ജിനു വി. എബ്രഹാമും സൂരജ് കുമാറും ചേർന്നാണ് നിർമ്മിച്ചത്. {{Efn|With the tagline '''''Vengeance will be written in Gold'''''.&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=16 October 2025 |title=Khalifa Glimpse: Prithviraj Sukumaran plays a gang boss in first glimpse of Vyshakh’s slick action epic |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/khalifa-glimpse-prithviraj-sukumaran-plays-a-gang-boss-in-first-glimpse-of-vyshakhs-slick-action-epic-10310137/ |website=The Indian Express}}&lt;/ref&gt;}}&lt;ref name=&quot;TH&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/khalifa-prithviraj-sukumarans-action-thriller-to-release-on-this-date/article71276302.ece|title=‘Khalifa’: Prithviraj Sukumaran’s action thriller to release on this date|access-date=28 July 2026|website=The Hindu}}&lt;/ref&gt; രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു പരമ്പരയുടെ ആദ്യ ഭാഗമായി ഉദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ള ഈ ചിത്രത്തിൽ [[പൃഥ്വിരാജ്|പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] പ്രധാന കഥാപാത്രമായി അഭിനയിക്കുന്നു, [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]], [[മാളവിക ശർമ്മ]], [[ഷമ്മി തിലകൻ]], [[ഇന്ദ്രൻസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]] എന്നിവർ അതിഥി വേഷങ്ങളിൽ എത്തുന്നു.

പ്രധാന ചിത്രീകരണം 2025 ജൂലൈയിൽ ആരംഭിച്ച് 2026 ജൂണിൽ അവസാനിച്ചു. [[കേരളം]], [[ലണ്ടൻ]], [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു ചിത്രീകരണം. [[ജോമോൻ ടി. ജോൺ]], [[ചമൻ ചാക്കോ]], ജേക്സ് ബിജോയ്, യാനിക് ബെൻ, ചേതൻ ഡിസൂസ, സാൻഡി എന്നിവർ യഥാക്രമം ചിത്രത്തിൻ്റെ ഛായാഗ്രഹണം, എഡിറ്റിംഗ്, സംഗീതം, ആക്ഷൻ, നൃത്തസംവിധാനം എന്നിവ നിർവഹിക്കുന്നു.

2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് ''ഖലീഫ'' തിയേറ്ററുകളിൽ പുറത്തിറങ്ങി. തീയറ്ററുകളിൽ നിന്ന് ചിത്രത്തിന് സമ്മിശ്ര പ്രതികരണമാണ് ലഭിച്ചത്. 1980 കളിലെയും 1990 കളിലും പുറത്തിറങ്ങിയ ഗുണ്ടാസംഘങ്ങളുടെ സിനിമകളെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന തരം ചിത്രം എന്ന വിമർശനം ഈ ചിത്രത്തിന് ലഭിച്ചു. എന്നാൽ പൃഥ്വിരാജിന്റെ പ്രകടനത്തിന് വ്യാപക പ്രശംസ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/khalifa-x-review-social-media-reaction-prithviraj-sukumaran-style-cant-save-this-predictable-and-flat-film-2975770-2026-08-20|title=Khalifa X review: Prithviraj's style can't save this 'predictable and flat' film|access-date=2026-08-20|last=|first=|date=2026-08-20|website=India Today|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mensxp.com/entertainment/regional/185397-khalifa-audience-review-prithviraj-sukumaran-film-cliched-below-average-thriller.html|title=Khalifa Audience Review: Prithviraj Sukumaran’s Film is a ‘Clichéd, Below-Average’ Thriller|access-date=2026-08-20|date=2026-08-20|website=MensXP|language=en-IN}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theweek.in/review/movies/2026/08/20/khalifa-malayalam-film-review.html|title=‘Khalifa’ review: A mostly dull gangster drama heavily reliant on a rousing last-minute superstar cameo to revive it|access-date=2026-08-20|website=@theweek|language=en}}&lt;/ref&gt;

== കഥാസാരം ==
കോഴിക്കോട് കൊടുവള്ളിയിൽ നിന്നുള്ള അമർ അലി എന്ന നിഷ്കളങ്കനായ യുവാവ് ഒരു ടെക്സ്റ്റൈൽ കട നടത്തുകയും പിതാവ് യൂനുസ് അലി, അമ്മ നൂർജഹാൻ എന്നിവരോടൊപ്പം താമസിക്കുകയും ആമിർ ഫിസയെ വിവാഹം കഴിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.സാഹചര്യങ്ങൾ അമീറിനെ കേരളത്തിലെ സ്വർണ്ണക്കടത്ത് റാക്കറ്റിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും അദ്ദേഹം തന്റെ മുത്തച്ഛൻ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി അഥവാ ബാബയെപ്പോലെ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരനായി മാറുകയും ചെയ്യുന്നു.അദ്ദേഹം തൻ്റെ ജീവിതകഥ മാറ്റുന്നു, ബാക്കി സിനിമ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരൻ്റെ കഥ പറയുന്നു.

== അഭിനേതാക്കൾ ==
{{Cast listing|
* [[പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ ആമിർ അലി
* [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] - ഹാരിസ് ബഷീർ
* [[മാളവിക ശർമ]] - ഫിസ അലി, ആമിറിന്റെ ഭാര്യ
* [[ഷമ്മി തിലകൻ]] - [[പാർട്ടി സെക്രട്ടറി]] പുന്നവേൽ രാഘവൻ, ഹാരിസിന്റെ കൂട്ടാളി
* [[ഇന്ദ്രൻസ്]] - ഹംസ, യൂനുസിന്റെ വലംകൈയും അഹമ്മദ് അലിയുടെ കൂട്ടാളിയും
* [[രഞ്ജി പണിക്കർ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ യൂനുസ് അലി, ആമിറിന്റെ പിതാവും അഹമ്മദ് അലിയുടെ മകനും
* [[മോഹിനി (നടി)|മോഹിനി]] - നൂർജഹാൻ അലി, ആമിറിന്റെ മാതാവും യൂനുസ് അലിയുടെ ഭാര്യയും
* [[ശിവജിത്ത്]] - വിനായകൻ രാഘവൻ, രാഘവന്റെ മൂത്ത മകൻ
* [[സുരേഷ് ഒബ്‌റോയ്]] - സെയ്ത്‌രാജ് സിങ് എന്ന &quot;സെയ്ത്തുജി&quot;, അഹമ്മദ് അലിയുടെ പഴയ സുഹൃത്തും ആമിറിന്റെ ഗുരുവും
* [[സഞ്ജു ശിവറാം]] - സമദ് എന്ന &quot;സാമി&quot;, ആമിറിന്റെ ഉറ്റ സുഹൃത്ത്
* [[മഹേഷ്]] - കട്ട് അറബി
* [[സാദിഖ് (നടൻ)|സാദിഖ്]]
* [[സുധീർ കരമന]] - ഒരു പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ
* [[സിജോയ് വർഗീസ്]]
* [[അരുൾദാസ്]]
* രഞ്ജിത്ത് വേലായുധൻ
* പശുപതി രാജ് - കസ്റ്റംസ് ഓഫീസർ വീരസ്വാമി, സെയ്ത്തുജിയുടെ പഴയ സുഹൃത്ത്
* നിസ്താർ സെയ്ത്ത് - ജയിൽ സൂപ്രണ്ട്
* James Eliya as Jail Subordinate
* Rajesh Babu as Judge
* [[John Vijay]] as [[Home Minister]] Selvam
* [[Shawar Ali]]
* Leya Mammen
* Kyraa Vasudevan as Vyshnavi Ramachandran
* Master Nafash as Rushin Ali, Aamir's son
* Shine Varghese as Sudhip, Aamir's right-hand
* Anand Manmadhan as Rahim, Aamir's ally
* Don Michael as Vivek Raghavan, Raghavan's younger son
; Guest appearances
* [[Mohanlal]] as Mambaraykkal Ahmed Ali alias &quot;Baba&quot;, Aamir's grandfather and Younus' father
* [[Tovino Thomas]] as Iver Alexander, Ahmed Ali's assasin
* [[Soubin Shahir]] as Viktor Kennedy, Ahmed Ali's right-hand}}

== നിർമ്മാണം ==

=== വികസനം ===
2022 ഒക്ടോബറിൽ ടൈറ്റിൽ സഹിതം ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, വൈശാഖിന്  ടർബോ എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ സംവിധാനവും പൃഥിരാജിന് വിലായത് ബുദ്ധ, എൽ 2 എംപുരാൻ എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയവും ഉള്ളതുകൊണ്ട് ഈ ചിത്രത്തിന്റെ ചിത്രീകരണം വൈകി.&lt;ref name=&quot;THR&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporterindia.com/features/insight/prithviraj-sukumarans-khalifa-to-begin-shoot-three-years-after-first-announcement|title=Prithviraj Sukumaran's ‘Khalifa’ To Begin Shoot Three Years After First Announcement|access-date=25 July 2025|website=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt; 15 വർഷത്തിനുശേഷം പൃഥ്വിരാജും സംവിധായകൻ വൈശാഖും വീണ്ടും ഒന്നിക്കുന്നുവെന്ന പ്രത്യേകത ഈ സിനിമയ്ക്കുണ്ട്. വൈശാഖിന്റെ ആദ്യ ചിത്രമായ ''[[പോക്കിരിരാജ|പോക്കിരി രാജ]]'' (2010) ആയിരുന്നു ഇവരുടെ അവസാന സഹകരണം. 2025 ജൂലൈയിലാണ് ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി ആരംഭിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|title=Prithviraj Sukumaran-Vysakh film Khalifa begins|access-date=16 August 2026|date=16 July 2025|website=Cinema Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20250812192105/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|archive-date=12 August 2025}}&lt;/ref&gt; 2025 ഡിസംബറിൽ [[മോഹൻലാൽ]] ഒരു അതിഥി വേഷം ചെയ്യുമെന്ന് സ്ഥിരീകരിച്ചു. രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു ചലച്ചിത്ര പരമ്പരയിലെ ആദ്യ ചിത്രമായിരിക്കും ഇതെന്നും രണ്ടാം ഭാഗം മോഹൻലാലിൻ്റെ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി എന്ന കഥാപാത്രത്തെ ഒരു പൂർണ്ണമായ വേഷത്തിൽ കേന്ദ്രീകരിക്കാനും ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതാണെന്നും വെളിപ്പെടുത്തി. ഈ ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] മലയാളത്തിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dtnext.in/entertainment/cinema/neil-nitin-mukesh-makes-malayalam-debut-with-prithviraj-starrer-khalifa|title=Neil Nitin Mukesh makes Malayalam debut with Prithviraj-starrer 'Khalifa'|access-date=15 January 2026|website=[[DT Next]]}}&lt;/ref&gt;

=== ചിത്രീകരണം ===
2025 ജൂലൈയിൽ പ്രധാന ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;THR&quot; /&gt; ആദ്യ ഷെഡ്യൂൾ ലണ്ടനിൽ ചിത്രീകരിക്കുകയും ഓഗസ്റ്റിൽ പൂർത്തിയാക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/prithviraj-sukumaran-completes-shooting-for-his-portions-in-uk-schedule-of-vysakhs-khalifa/articleshow/123310163.cms|title=Prithviraj Sukumaran completes shooting for his portions in UK schedule of Vysakh's 'Khalifa'|access-date=14 August 2025|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt; [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലും ചിത്രം ചിത്രീകരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/news/prithviraj-starrer-khalifa-to-be-shot-in-dubai-nepal-kerala-c9020352|title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' to be shot in Dubai, Nepal, Kerala|access-date=18 October 2022|website=Mathrubhumi}}&lt;/ref&gt; 2026 ജനുവരി 13ന് മോഹൻലാൽ [[കൊച്ചി|കൊച്ചിയിൽ]] തൻ്റെ ഭാഗത്തിൻ്റെ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയാക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.zoomtventertainment.com/south/mohanlal-cameo-khalifa-part-1-intro-article-153448653|title=Mohanlal Finishes Filming His Cameo in Prithviraj Sukumaran's Khalifa Part One – According to Reports|access-date=14 January 2026|website=Zoom}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂൺ 22-ന് സിനിമയുടെ മുഴുവൻ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയായി. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2026/Jun/23/prithvirajs-khalifa-wraps-filming|title=Prithviraj's Khalifa wraps filming|access-date=16 August 2026|date=23 June 2026|website=Cinema Express|language=en}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂലൈ അവസാനത്തോടെ ഡബ്ബിംഗ് പൂർത്തിയായി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/mohanlal-completes-khalifa-part-1-dubbing-kavin-welcomes-twins-and-urvashi-returns-to-kannada-cinema-top-5-south-stories-of-the-day/articleshow/132744553.cms|title=Mohanlal completes 'Khalifa: Part 1' dubbing, Kavin welcomes twins, and Urvashi returns to Kannada cinema: Top 5 South stories of the day|access-date=30 July 2026|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt;

== ശബ്ദരേഖ ==
&lt;templatestyles src=&quot;Plainlist/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Infobox album
| name         = Khalifa
| type         = [[Soundtrack album]]
| artist       = [[Jakes Bejoy]]
| cover        = 
| alt          = 
| released     = 12 August 2026
| recorded     = 
| venue        = 
| studio       = *Mindscore Studio, [[Cochin]]
*Mystic's Room, [[Chennai]]
*MLounge, Cochin
*AR Musicals, [[Bengaluru]]
| genre        = [[Feature film soundtrack]]
| length       = 28:31
| language     = [[Malayalam language|Malayalam]]
| label        = [[Sony Music Entertainment|Sony Music]]
| producer     = [[Jakes Bejoy]]&lt;br /&gt;Joel Johns&lt;br /&gt;Agastya Raag
| prev_title   = [[Thudakkam]]
| prev_year    = 2026
| year         = 2026
| next_title   = [[I'm Game]]
| next_year    = 2026
| misc         = 
}}
ചിത്രത്തിൻ്റെ ഗാനങ്ങളും പശ്ചാത്തലസംഗീതവും രചിച്ചത് ജേക്സ് ബിജോയ് ആണ്, അങ്ങനെ പൃഥ്വിരാജുമായുള്ള അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പത്താമത്തെ സഹകരണമായി ഇത് അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/news/khalifa-not-just-prithviraj-lokah-composer-jakes-bejoy-also-impresses-in-banger-of-a-glimpse/9a7ad10c2a63|title=Khalifa: Not just Prithviraj, Lokah composer Jakes Bejoy also impresses in banger of a glimpse - ‘Next Rs 300 crore loading’|access-date=16 October 2025|website=OTTPlay}}&lt;/ref&gt; സിദ് ശ്രീറാമും മുഹമ്മദ് മക്ബൂൽ മൻസൂറും ചേർന്ന് ആലപിച്ച &quot;അസലയവാലെ&quot; എന്ന ആദ്യഗാനം 2026 ജൂലൈ 20ന് പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2026/Jul/21/malayalamnews2026jul20malvika-sharma-to-star-in-prithviraj-sukumaran-starrer-khalifa-first-single-on-the-way|title=Malvika Sharma to star in Prithviraj Sukumaran-starrer Khalifa; first single on the way|access-date=21 July 2026|website=The New Indian Express}}&lt;/ref&gt; 2026 ഓഗസ്റ്റ് 12-ന് മുഴുവൻ ആൽബവും പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://open.spotify.com/album/5gYZ5RbAYv3N6Xrdf9NQOs?si=YqV4XYKURTevmMXDaRfwWA&amp;utm_source=copy-link&amp;sci=spotify%3Acard-config%3A7eRqxC1UsNTIJcfRLhvQ6Y|title=Khalifa (Original Motion Picture Soundtrack)|access-date=12 August 2026|publisher=Spotify}}&lt;/ref&gt;{{Track listing
| headline      = Track listing
| extra_column  = Singer(s)
| total_length  = 33:13
| title1        = Asalayavale
| length1       = 5:00
| lyrics1       = [[Muthu]]
| extra1        = [[Sid Sriram]], [[Mohammed Maqbool Mansoor]]
| title2        = Mathara
| length2       = 4:12
| lyrics2       = Muthu
| extra2        = [[Jakes Bejoy]], [[Shreya Ghoshal]], K.C. Balasarangan, Mohammed Maqbool Mansoor
| title3        = Bhranthayal
| length3       = 4:51
| lyrics3       = Unmesh Unnikrishnan
| extra3        = Jubair Salim, K.S. Harisankar
| title4        = Kissayariyathe
| length4       = 4:18
| lyrics4       = [[Rafeeq Ahamed]]
| extra4        = Anila Rajeev, K.C. Balasarangan
| title5        = Salamathali
| length5       = 2:45
| lyrics5       = Muthu
| extra5        = Akhil J. Chand, Mohammed Maqbool Mansoor
| title6        = The Bloodline
| length6       = 2:23
| lyrics6       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra6        = Jakes Bejoy, JOKER390P, [[chorus (song)|chorus]]
| title7        = Asalayavale (V2)
| length7       = 5:02
| lyrics7       = Muthu
| extra7        = Hanan Shah, Fathima Jabbar, Mohammed Maqbool Mansoor
| title8        = The Bloodline
| length8       = 2:52
| lyrics8       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra8        = Jakes Bejoy, JOKER360P, [[chorus (song)|chorus]]
| title9        = Rise of Ali
| length9       = 2:30
| lyrics9       = Mu.Ri
| extra9        = Joel James, JOKER360P, chorus
}}

== റിലീസ് ==

=== തീയറ്റർ റിലീസ്. ===
2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് [[മലയാളം]], [[തമിഴ്]], [[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുങ്ക്]], [[ഹിന്ദി]] ഭാഷകൾക്കൊപ്പം ലോകമെമ്പാടും റിലീസ് ചെയ്ത ''ഖലീഫ'' മലയാള ചിത്രമായ ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റുിന് എതിരായാണ് പുറത്തിറങ്ങിയത്.&lt;ref name=&quot;TH&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/prithviraj-sukumaran-wraps-shooting-of-khalifa-film-to-release-worldwide-on-august-20-2026-article-13956002.html|title=Prithviraj Sukumaran wraps shooting of Khalifa; Film to release worldwide on August 20, 2026|last=Gavankar|first=Vaishnavi|date=22 June 2026|website=MoneyControl}}&lt;/ref&gt;

== സ്വീകരണം ==

=== വിമർശനാത്മക പ്രതികരണം ===
''ഖലീഫ''യ്ക്ക് നിരൂപകരിൽ നിന്ന് സമ്മിശ്രവും പ്രതികൂലവുമായ അവലോകനങ്ങൾ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.m9.news/tamil-movie-news/khalifa-mixed-reviews-box-office-risk/|title=Khalifa: Prithviraj Sukumaran’s 3rd Disaster in a Row?|access-date=2026-08-20|last=Jhansi|date=2026-08-20|website=M9.news|language=en-US}}&lt;/ref&gt; ദി ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസിലെ ആനന്ദു സുരേഷ് ചിത്രത്തിന് 2/5 റേറ്റിംഗ് നൽകി, ആഴമില്ലാത്ത തിരക്കഥയുള്ള ഒരു ഉപരിതല നാടകമായി ചിത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിച്ചു, എന്നിരുന്നാലും അദ്ദേഹം ചിത്രത്തിന്റെ സ്റ്റണ്ടുകളെയും ദൃശ്യങ്ങളെയും പ്രശംസിച്ചു. &quot;ഉദ്ദേശിച്ച വൈകാരികമായ ആകർഷണമോ പ്രതീക്ഷിച്ച ആവേശമോ&quot; ഇല്ലാത്ത ഒരു പഴയ കള്ളക്കടത്ത് നാടകമാണ് ചിത്രമെന്ന് ദി ഹിന്ദുവിലെ എസ്. ആർ. പ്രവീൺ വിശേഷിപ്പിച്ചു.  ചിത്രത്തിൻറെ വിഷ്വലുകൾ, ആക്ഷൻ കൊറിയോഗ്രാഫി, പശ്ചാത്തലസംഗീതം എന്നിവയെ പ്രശംസിച്ചുവെങ്കിലും ഈ ചിത്രത്തെ &quot;പ്രവചനാതീതമായ ഒരു കഥ&quot; എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുകയും അത് ഒരു ഹൈ നൽകാൻ പാടുപെടുകയും ചെയ്തതായി ഈസ്റ്റേൺ ഐയുടെ ഗായത്രി കല്ലൂക്കാരൻ വിശേഷിപ്പിച്ചു.

== രണ്ടാംഭാഗം ==
[[പൃഥ്വിരാജ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]] പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള പരമ്പരയുടെ രണ്ടാം ഭാഗം ഖലീഫഃ ദി ലെഗസി എന്ന പേരിൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു, അതിൽ ആദ്യ ഭാഗത്തിലെ അവരുടെ വേഷങ്ങൾ ആവർത്തിക്കും.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/en/cinema/cine-news/makers-of-khalifa-announces-sequel-1794305|title=After ‘Khalifa’, comes ‘Khalifa II: The Legacy’; makers announce Part 2|access-date=20 August 2026|website=[[Kerala Kaumudi]]}}&lt;/ref&gt;

== കുറിപ്പുകൾ ==
{{Notelist}}

== അവലംബങ്ങൾ ==

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==

* {{IMDb title|22797990}}
{{Prithviraj Sukumaran}}
[[വർഗ്ഗം:Articles with hAudio microformats]]</text>
      <sha1>aa192901qx3xv6so8cw5q0jgwo624sb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660927</id>
      <parentid>4660926</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T02:52:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>/* അഭിനേതാക്കൾ */</comment>
      <origin>4660927</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24974" sha1="jfr9y55ar69fhrdf5557acjun4ffbhh" xml:space="preserve">
{{Infobox film
| name           = Khalifa
| image          = Khalifa film 2026 poster.jpg
| caption        = Theatrical release poster
| director       = [[Vysakh]]
| producer       = Jinu V. Abraham&lt;br /&gt;Suraj Kumar
| writer         = Jinu V. Abraham
| starring       = [[Prithviraj Sukumaran]]&lt;br /&gt;[[Neil Nitin Mukesh]]&lt;br /&gt;[[Malvika Sharma]]&lt;br /&gt;[[Shammi Thilakan]]&lt;br /&gt;[[Indrans]]
| music          = [[Jakes Bejoy]]
| cinematography = [[Jomon T. John]]
| editing        = [[Chaman Chacko]]
| studio         = Jiinu Abraham Innovations
| distributor    = [[Aashirvad Cinemas|Aashirvad Release]] (Kerala)&lt;br /&gt;Jiinu Abraham Innovations (Overseas)
| released       = {{Film date|2026|08|20|df=y}}
| runtime        = 159 minutes&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=14 August 2026 |title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' cleared for release with U/A certificate |url=https://ianslive.in/prithviraj-starrer-khalifa-cleared-for-release-with-ua-certificate--20260814134749 |work=IANS Live}}&lt;/ref&gt;
| country        = India
| language       = Malayalam
}}2026 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാള ആക്ഷൻ ത്രില്ലർ ചിത്രമാണ് '''ഖലീഫഃ ദി റൂളർ'''. [[വൈശാഖ്|വൈശാഖാണ്]] ഈ ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തത്.  ജിനു വി. എബ്രഹാം തിരക്കഥയെഴുതിയ ഈ ചിത്രം ജിനു വി. എബ്രഹാമും സൂരജ് കുമാറും ചേർന്നാണ് നിർമ്മിച്ചത്. {{Efn|With the tagline '''''Vengeance will be written in Gold'''''.&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=16 October 2025 |title=Khalifa Glimpse: Prithviraj Sukumaran plays a gang boss in first glimpse of Vyshakh’s slick action epic |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/khalifa-glimpse-prithviraj-sukumaran-plays-a-gang-boss-in-first-glimpse-of-vyshakhs-slick-action-epic-10310137/ |website=The Indian Express}}&lt;/ref&gt;}}&lt;ref name=&quot;TH&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/khalifa-prithviraj-sukumarans-action-thriller-to-release-on-this-date/article71276302.ece|title=‘Khalifa’: Prithviraj Sukumaran’s action thriller to release on this date|access-date=28 July 2026|website=The Hindu}}&lt;/ref&gt; രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു പരമ്പരയുടെ ആദ്യ ഭാഗമായി ഉദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ള ഈ ചിത്രത്തിൽ [[പൃഥ്വിരാജ്|പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] പ്രധാന കഥാപാത്രമായി അഭിനയിക്കുന്നു, [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]], [[മാളവിക ശർമ്മ]], [[ഷമ്മി തിലകൻ]], [[ഇന്ദ്രൻസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]] എന്നിവർ അതിഥി വേഷങ്ങളിൽ എത്തുന്നു.

പ്രധാന ചിത്രീകരണം 2025 ജൂലൈയിൽ ആരംഭിച്ച് 2026 ജൂണിൽ അവസാനിച്ചു. [[കേരളം]], [[ലണ്ടൻ]], [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു ചിത്രീകരണം. [[ജോമോൻ ടി. ജോൺ]], [[ചമൻ ചാക്കോ]], ജേക്സ് ബിജോയ്, യാനിക് ബെൻ, ചേതൻ ഡിസൂസ, സാൻഡി എന്നിവർ യഥാക്രമം ചിത്രത്തിൻ്റെ ഛായാഗ്രഹണം, എഡിറ്റിംഗ്, സംഗീതം, ആക്ഷൻ, നൃത്തസംവിധാനം എന്നിവ നിർവഹിക്കുന്നു.

2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് ''ഖലീഫ'' തിയേറ്ററുകളിൽ പുറത്തിറങ്ങി. തീയറ്ററുകളിൽ നിന്ന് ചിത്രത്തിന് സമ്മിശ്ര പ്രതികരണമാണ് ലഭിച്ചത്. 1980 കളിലെയും 1990 കളിലും പുറത്തിറങ്ങിയ ഗുണ്ടാസംഘങ്ങളുടെ സിനിമകളെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന തരം ചിത്രം എന്ന വിമർശനം ഈ ചിത്രത്തിന് ലഭിച്ചു. എന്നാൽ പൃഥ്വിരാജിന്റെ പ്രകടനത്തിന് വ്യാപക പ്രശംസ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/khalifa-x-review-social-media-reaction-prithviraj-sukumaran-style-cant-save-this-predictable-and-flat-film-2975770-2026-08-20|title=Khalifa X review: Prithviraj's style can't save this 'predictable and flat' film|access-date=2026-08-20|last=|first=|date=2026-08-20|website=India Today|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mensxp.com/entertainment/regional/185397-khalifa-audience-review-prithviraj-sukumaran-film-cliched-below-average-thriller.html|title=Khalifa Audience Review: Prithviraj Sukumaran’s Film is a ‘Clichéd, Below-Average’ Thriller|access-date=2026-08-20|date=2026-08-20|website=MensXP|language=en-IN}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theweek.in/review/movies/2026/08/20/khalifa-malayalam-film-review.html|title=‘Khalifa’ review: A mostly dull gangster drama heavily reliant on a rousing last-minute superstar cameo to revive it|access-date=2026-08-20|website=@theweek|language=en}}&lt;/ref&gt;

== കഥാസാരം ==
കോഴിക്കോട് കൊടുവള്ളിയിൽ നിന്നുള്ള അമർ അലി എന്ന നിഷ്കളങ്കനായ യുവാവ് ഒരു ടെക്സ്റ്റൈൽ കട നടത്തുകയും പിതാവ് യൂനുസ് അലി, അമ്മ നൂർജഹാൻ എന്നിവരോടൊപ്പം താമസിക്കുകയും ആമിർ ഫിസയെ വിവാഹം കഴിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.സാഹചര്യങ്ങൾ അമീറിനെ കേരളത്തിലെ സ്വർണ്ണക്കടത്ത് റാക്കറ്റിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും അദ്ദേഹം തന്റെ മുത്തച്ഛൻ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി അഥവാ ബാബയെപ്പോലെ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരനായി മാറുകയും ചെയ്യുന്നു.അദ്ദേഹം തൻ്റെ ജീവിതകഥ മാറ്റുന്നു, ബാക്കി സിനിമ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരൻ്റെ കഥ പറയുന്നു.

== അഭിനേതാക്കൾ ==
{{Cast listing|
* [[പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ ആമിർ അലി
* [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] - ഹാരിസ് ബഷീർ
* [[മാളവിക ശർമ]] - ഫിസ അലി, ആമിറിന്റെ ഭാര്യ
* [[ഷമ്മി തിലകൻ]] - [[പാർട്ടി സെക്രട്ടറി]] പുന്നവേൽ രാഘവൻ, ഹാരിസിന്റെ കൂട്ടാളി
* [[ഇന്ദ്രൻസ്]] - ഹംസ, യൂനുസിന്റെ വലംകൈയും അഹമ്മദ് അലിയുടെ കൂട്ടാളിയും
* [[രഞ്ജി പണിക്കർ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ യൂനുസ് അലി, ആമിറിന്റെ പിതാവും അഹമ്മദ് അലിയുടെ മകനും
* [[മോഹിനി (നടി)|മോഹിനി]] - നൂർജഹാൻ അലി, ആമിറിന്റെ മാതാവും യൂനുസ് അലിയുടെ ഭാര്യയും
* [[ശിവജിത്ത്]] - വിനായകൻ രാഘവൻ, രാഘവന്റെ മൂത്ത മകൻ
* [[സുരേഷ് ഒബ്‌റോയ്]] - സെയ്ത്‌രാജ് സിങ് എന്ന &quot;സെയ്ത്തുജി&quot;, അഹമ്മദ് അലിയുടെ പഴയ സുഹൃത്തും ആമിറിന്റെ ഗുരുവും
* [[സഞ്ജു ശിവറാം]] - സമദ് എന്ന &quot;സാമി&quot;, ആമിറിന്റെ ഉറ്റ സുഹൃത്ത്
* [[മഹേഷ്]] - കട്ട് അറബി
* [[സാദിഖ് (നടൻ)|സാദിഖ്]]
* [[സുധീർ കരമന]] - ഒരു പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ
* [[സിജോയ് വർഗീസ്]]
* [[അരുൾദാസ്]]
* രഞ്ജിത്ത് വേലായുധൻ
* പശുപതി രാജ് - കസ്റ്റംസ് ഓഫീസർ വീരസ്വാമി, സെയ്ത്തുജിയുടെ പഴയ സുഹൃത്ത്
* നിസ്താർ സെയ്ത്ത് - ജയിൽ സൂപ്രണ്ട്
* ജെയിംസ് ഏലിയ - ജയിലിലെ കീഴുദ്യോഗസ്ഥൻ
* Rajesh Babu as Judge
* [[John Vijay]] as [[Home Minister]] Selvam
* [[Shawar Ali]]
* Leya Mammen
* Kyraa Vasudevan as Vyshnavi Ramachandran
* Master Nafash as Rushin Ali, Aamir's son
* Shine Varghese as Sudhip, Aamir's right-hand
* Anand Manmadhan as Rahim, Aamir's ally
* Don Michael as Vivek Raghavan, Raghavan's younger son
; Guest appearances
* [[Mohanlal]] as Mambaraykkal Ahmed Ali alias &quot;Baba&quot;, Aamir's grandfather and Younus' father
* [[Tovino Thomas]] as Iver Alexander, Ahmed Ali's assasin
* [[Soubin Shahir]] as Viktor Kennedy, Ahmed Ali's right-hand}}

== നിർമ്മാണം ==

=== വികസനം ===
2022 ഒക്ടോബറിൽ ടൈറ്റിൽ സഹിതം ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, വൈശാഖിന്  ടർബോ എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ സംവിധാനവും പൃഥിരാജിന് വിലായത് ബുദ്ധ, എൽ 2 എംപുരാൻ എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയവും ഉള്ളതുകൊണ്ട് ഈ ചിത്രത്തിന്റെ ചിത്രീകരണം വൈകി.&lt;ref name=&quot;THR&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporterindia.com/features/insight/prithviraj-sukumarans-khalifa-to-begin-shoot-three-years-after-first-announcement|title=Prithviraj Sukumaran's ‘Khalifa’ To Begin Shoot Three Years After First Announcement|access-date=25 July 2025|website=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt; 15 വർഷത്തിനുശേഷം പൃഥ്വിരാജും സംവിധായകൻ വൈശാഖും വീണ്ടും ഒന്നിക്കുന്നുവെന്ന പ്രത്യേകത ഈ സിനിമയ്ക്കുണ്ട്. വൈശാഖിന്റെ ആദ്യ ചിത്രമായ ''[[പോക്കിരിരാജ|പോക്കിരി രാജ]]'' (2010) ആയിരുന്നു ഇവരുടെ അവസാന സഹകരണം. 2025 ജൂലൈയിലാണ് ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി ആരംഭിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|title=Prithviraj Sukumaran-Vysakh film Khalifa begins|access-date=16 August 2026|date=16 July 2025|website=Cinema Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20250812192105/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|archive-date=12 August 2025}}&lt;/ref&gt; 2025 ഡിസംബറിൽ [[മോഹൻലാൽ]] ഒരു അതിഥി വേഷം ചെയ്യുമെന്ന് സ്ഥിരീകരിച്ചു. രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു ചലച്ചിത്ര പരമ്പരയിലെ ആദ്യ ചിത്രമായിരിക്കും ഇതെന്നും രണ്ടാം ഭാഗം മോഹൻലാലിൻ്റെ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി എന്ന കഥാപാത്രത്തെ ഒരു പൂർണ്ണമായ വേഷത്തിൽ കേന്ദ്രീകരിക്കാനും ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതാണെന്നും വെളിപ്പെടുത്തി. ഈ ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] മലയാളത്തിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dtnext.in/entertainment/cinema/neil-nitin-mukesh-makes-malayalam-debut-with-prithviraj-starrer-khalifa|title=Neil Nitin Mukesh makes Malayalam debut with Prithviraj-starrer 'Khalifa'|access-date=15 January 2026|website=[[DT Next]]}}&lt;/ref&gt;

=== ചിത്രീകരണം ===
2025 ജൂലൈയിൽ പ്രധാന ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;THR&quot; /&gt; ആദ്യ ഷെഡ്യൂൾ ലണ്ടനിൽ ചിത്രീകരിക്കുകയും ഓഗസ്റ്റിൽ പൂർത്തിയാക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/prithviraj-sukumaran-completes-shooting-for-his-portions-in-uk-schedule-of-vysakhs-khalifa/articleshow/123310163.cms|title=Prithviraj Sukumaran completes shooting for his portions in UK schedule of Vysakh's 'Khalifa'|access-date=14 August 2025|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt; [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലും ചിത്രം ചിത്രീകരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/news/prithviraj-starrer-khalifa-to-be-shot-in-dubai-nepal-kerala-c9020352|title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' to be shot in Dubai, Nepal, Kerala|access-date=18 October 2022|website=Mathrubhumi}}&lt;/ref&gt; 2026 ജനുവരി 13ന് മോഹൻലാൽ [[കൊച്ചി|കൊച്ചിയിൽ]] തൻ്റെ ഭാഗത്തിൻ്റെ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയാക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.zoomtventertainment.com/south/mohanlal-cameo-khalifa-part-1-intro-article-153448653|title=Mohanlal Finishes Filming His Cameo in Prithviraj Sukumaran's Khalifa Part One – According to Reports|access-date=14 January 2026|website=Zoom}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂൺ 22-ന് സിനിമയുടെ മുഴുവൻ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയായി. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2026/Jun/23/prithvirajs-khalifa-wraps-filming|title=Prithviraj's Khalifa wraps filming|access-date=16 August 2026|date=23 June 2026|website=Cinema Express|language=en}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂലൈ അവസാനത്തോടെ ഡബ്ബിംഗ് പൂർത്തിയായി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/mohanlal-completes-khalifa-part-1-dubbing-kavin-welcomes-twins-and-urvashi-returns-to-kannada-cinema-top-5-south-stories-of-the-day/articleshow/132744553.cms|title=Mohanlal completes 'Khalifa: Part 1' dubbing, Kavin welcomes twins, and Urvashi returns to Kannada cinema: Top 5 South stories of the day|access-date=30 July 2026|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt;

== ശബ്ദരേഖ ==
&lt;templatestyles src=&quot;Plainlist/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Infobox album
| name         = Khalifa
| type         = [[Soundtrack album]]
| artist       = [[Jakes Bejoy]]
| cover        = 
| alt          = 
| released     = 12 August 2026
| recorded     = 
| venue        = 
| studio       = *Mindscore Studio, [[Cochin]]
*Mystic's Room, [[Chennai]]
*MLounge, Cochin
*AR Musicals, [[Bengaluru]]
| genre        = [[Feature film soundtrack]]
| length       = 28:31
| language     = [[Malayalam language|Malayalam]]
| label        = [[Sony Music Entertainment|Sony Music]]
| producer     = [[Jakes Bejoy]]&lt;br /&gt;Joel Johns&lt;br /&gt;Agastya Raag
| prev_title   = [[Thudakkam]]
| prev_year    = 2026
| year         = 2026
| next_title   = [[I'm Game]]
| next_year    = 2026
| misc         = 
}}
ചിത്രത്തിൻ്റെ ഗാനങ്ങളും പശ്ചാത്തലസംഗീതവും രചിച്ചത് ജേക്സ് ബിജോയ് ആണ്, അങ്ങനെ പൃഥ്വിരാജുമായുള്ള അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പത്താമത്തെ സഹകരണമായി ഇത് അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/news/khalifa-not-just-prithviraj-lokah-composer-jakes-bejoy-also-impresses-in-banger-of-a-glimpse/9a7ad10c2a63|title=Khalifa: Not just Prithviraj, Lokah composer Jakes Bejoy also impresses in banger of a glimpse - ‘Next Rs 300 crore loading’|access-date=16 October 2025|website=OTTPlay}}&lt;/ref&gt; സിദ് ശ്രീറാമും മുഹമ്മദ് മക്ബൂൽ മൻസൂറും ചേർന്ന് ആലപിച്ച &quot;അസലയവാലെ&quot; എന്ന ആദ്യഗാനം 2026 ജൂലൈ 20ന് പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2026/Jul/21/malayalamnews2026jul20malvika-sharma-to-star-in-prithviraj-sukumaran-starrer-khalifa-first-single-on-the-way|title=Malvika Sharma to star in Prithviraj Sukumaran-starrer Khalifa; first single on the way|access-date=21 July 2026|website=The New Indian Express}}&lt;/ref&gt; 2026 ഓഗസ്റ്റ് 12-ന് മുഴുവൻ ആൽബവും പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://open.spotify.com/album/5gYZ5RbAYv3N6Xrdf9NQOs?si=YqV4XYKURTevmMXDaRfwWA&amp;utm_source=copy-link&amp;sci=spotify%3Acard-config%3A7eRqxC1UsNTIJcfRLhvQ6Y|title=Khalifa (Original Motion Picture Soundtrack)|access-date=12 August 2026|publisher=Spotify}}&lt;/ref&gt;{{Track listing
| headline      = Track listing
| extra_column  = Singer(s)
| total_length  = 33:13
| title1        = Asalayavale
| length1       = 5:00
| lyrics1       = [[Muthu]]
| extra1        = [[Sid Sriram]], [[Mohammed Maqbool Mansoor]]
| title2        = Mathara
| length2       = 4:12
| lyrics2       = Muthu
| extra2        = [[Jakes Bejoy]], [[Shreya Ghoshal]], K.C. Balasarangan, Mohammed Maqbool Mansoor
| title3        = Bhranthayal
| length3       = 4:51
| lyrics3       = Unmesh Unnikrishnan
| extra3        = Jubair Salim, K.S. Harisankar
| title4        = Kissayariyathe
| length4       = 4:18
| lyrics4       = [[Rafeeq Ahamed]]
| extra4        = Anila Rajeev, K.C. Balasarangan
| title5        = Salamathali
| length5       = 2:45
| lyrics5       = Muthu
| extra5        = Akhil J. Chand, Mohammed Maqbool Mansoor
| title6        = The Bloodline
| length6       = 2:23
| lyrics6       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra6        = Jakes Bejoy, JOKER390P, [[chorus (song)|chorus]]
| title7        = Asalayavale (V2)
| length7       = 5:02
| lyrics7       = Muthu
| extra7        = Hanan Shah, Fathima Jabbar, Mohammed Maqbool Mansoor
| title8        = The Bloodline
| length8       = 2:52
| lyrics8       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra8        = Jakes Bejoy, JOKER360P, [[chorus (song)|chorus]]
| title9        = Rise of Ali
| length9       = 2:30
| lyrics9       = Mu.Ri
| extra9        = Joel James, JOKER360P, chorus
}}

== റിലീസ് ==

=== തീയറ്റർ റിലീസ്. ===
2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് [[മലയാളം]], [[തമിഴ്]], [[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുങ്ക്]], [[ഹിന്ദി]] ഭാഷകൾക്കൊപ്പം ലോകമെമ്പാടും റിലീസ് ചെയ്ത ''ഖലീഫ'' മലയാള ചിത്രമായ ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റുിന് എതിരായാണ് പുറത്തിറങ്ങിയത്.&lt;ref name=&quot;TH&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/prithviraj-sukumaran-wraps-shooting-of-khalifa-film-to-release-worldwide-on-august-20-2026-article-13956002.html|title=Prithviraj Sukumaran wraps shooting of Khalifa; Film to release worldwide on August 20, 2026|last=Gavankar|first=Vaishnavi|date=22 June 2026|website=MoneyControl}}&lt;/ref&gt;

== സ്വീകരണം ==

=== വിമർശനാത്മക പ്രതികരണം ===
''ഖലീഫ''യ്ക്ക് നിരൂപകരിൽ നിന്ന് സമ്മിശ്രവും പ്രതികൂലവുമായ അവലോകനങ്ങൾ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.m9.news/tamil-movie-news/khalifa-mixed-reviews-box-office-risk/|title=Khalifa: Prithviraj Sukumaran’s 3rd Disaster in a Row?|access-date=2026-08-20|last=Jhansi|date=2026-08-20|website=M9.news|language=en-US}}&lt;/ref&gt; ദി ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസിലെ ആനന്ദു സുരേഷ് ചിത്രത്തിന് 2/5 റേറ്റിംഗ് നൽകി, ആഴമില്ലാത്ത തിരക്കഥയുള്ള ഒരു ഉപരിതല നാടകമായി ചിത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിച്ചു, എന്നിരുന്നാലും അദ്ദേഹം ചിത്രത്തിന്റെ സ്റ്റണ്ടുകളെയും ദൃശ്യങ്ങളെയും പ്രശംസിച്ചു. &quot;ഉദ്ദേശിച്ച വൈകാരികമായ ആകർഷണമോ പ്രതീക്ഷിച്ച ആവേശമോ&quot; ഇല്ലാത്ത ഒരു പഴയ കള്ളക്കടത്ത് നാടകമാണ് ചിത്രമെന്ന് ദി ഹിന്ദുവിലെ എസ്. ആർ. പ്രവീൺ വിശേഷിപ്പിച്ചു.  ചിത്രത്തിൻറെ വിഷ്വലുകൾ, ആക്ഷൻ കൊറിയോഗ്രാഫി, പശ്ചാത്തലസംഗീതം എന്നിവയെ പ്രശംസിച്ചുവെങ്കിലും ഈ ചിത്രത്തെ &quot;പ്രവചനാതീതമായ ഒരു കഥ&quot; എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുകയും അത് ഒരു ഹൈ നൽകാൻ പാടുപെടുകയും ചെയ്തതായി ഈസ്റ്റേൺ ഐയുടെ ഗായത്രി കല്ലൂക്കാരൻ വിശേഷിപ്പിച്ചു.

== രണ്ടാംഭാഗം ==
[[പൃഥ്വിരാജ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]] പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള പരമ്പരയുടെ രണ്ടാം ഭാഗം ഖലീഫഃ ദി ലെഗസി എന്ന പേരിൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു, അതിൽ ആദ്യ ഭാഗത്തിലെ അവരുടെ വേഷങ്ങൾ ആവർത്തിക്കും.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/en/cinema/cine-news/makers-of-khalifa-announces-sequel-1794305|title=After ‘Khalifa’, comes ‘Khalifa II: The Legacy’; makers announce Part 2|access-date=20 August 2026|website=[[Kerala Kaumudi]]}}&lt;/ref&gt;

== കുറിപ്പുകൾ ==
{{Notelist}}

== അവലംബങ്ങൾ ==

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==

* {{IMDb title|22797990}}
{{Prithviraj Sukumaran}}
[[വർഗ്ഗം:Articles with hAudio microformats]]</text>
      <sha1>jfr9y55ar69fhrdf5557acjun4ffbhh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660928</id>
      <parentid>4660927</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T02:52:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>/* അഭിനേതാക്കൾ */</comment>
      <origin>4660928</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25003" sha1="bdqwtdtyl9k1vz0ndelh0bi74x7olt9" xml:space="preserve">
{{Infobox film
| name           = Khalifa
| image          = Khalifa film 2026 poster.jpg
| caption        = Theatrical release poster
| director       = [[Vysakh]]
| producer       = Jinu V. Abraham&lt;br /&gt;Suraj Kumar
| writer         = Jinu V. Abraham
| starring       = [[Prithviraj Sukumaran]]&lt;br /&gt;[[Neil Nitin Mukesh]]&lt;br /&gt;[[Malvika Sharma]]&lt;br /&gt;[[Shammi Thilakan]]&lt;br /&gt;[[Indrans]]
| music          = [[Jakes Bejoy]]
| cinematography = [[Jomon T. John]]
| editing        = [[Chaman Chacko]]
| studio         = Jiinu Abraham Innovations
| distributor    = [[Aashirvad Cinemas|Aashirvad Release]] (Kerala)&lt;br /&gt;Jiinu Abraham Innovations (Overseas)
| released       = {{Film date|2026|08|20|df=y}}
| runtime        = 159 minutes&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=14 August 2026 |title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' cleared for release with U/A certificate |url=https://ianslive.in/prithviraj-starrer-khalifa-cleared-for-release-with-ua-certificate--20260814134749 |work=IANS Live}}&lt;/ref&gt;
| country        = India
| language       = Malayalam
}}2026 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാള ആക്ഷൻ ത്രില്ലർ ചിത്രമാണ് '''ഖലീഫഃ ദി റൂളർ'''. [[വൈശാഖ്|വൈശാഖാണ്]] ഈ ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തത്.  ജിനു വി. എബ്രഹാം തിരക്കഥയെഴുതിയ ഈ ചിത്രം ജിനു വി. എബ്രഹാമും സൂരജ് കുമാറും ചേർന്നാണ് നിർമ്മിച്ചത്. {{Efn|With the tagline '''''Vengeance will be written in Gold'''''.&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=16 October 2025 |title=Khalifa Glimpse: Prithviraj Sukumaran plays a gang boss in first glimpse of Vyshakh’s slick action epic |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/khalifa-glimpse-prithviraj-sukumaran-plays-a-gang-boss-in-first-glimpse-of-vyshakhs-slick-action-epic-10310137/ |website=The Indian Express}}&lt;/ref&gt;}}&lt;ref name=&quot;TH&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/khalifa-prithviraj-sukumarans-action-thriller-to-release-on-this-date/article71276302.ece|title=‘Khalifa’: Prithviraj Sukumaran’s action thriller to release on this date|access-date=28 July 2026|website=The Hindu}}&lt;/ref&gt; രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു പരമ്പരയുടെ ആദ്യ ഭാഗമായി ഉദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ള ഈ ചിത്രത്തിൽ [[പൃഥ്വിരാജ്|പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] പ്രധാന കഥാപാത്രമായി അഭിനയിക്കുന്നു, [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]], [[മാളവിക ശർമ്മ]], [[ഷമ്മി തിലകൻ]], [[ഇന്ദ്രൻസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]] എന്നിവർ അതിഥി വേഷങ്ങളിൽ എത്തുന്നു.

പ്രധാന ചിത്രീകരണം 2025 ജൂലൈയിൽ ആരംഭിച്ച് 2026 ജൂണിൽ അവസാനിച്ചു. [[കേരളം]], [[ലണ്ടൻ]], [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു ചിത്രീകരണം. [[ജോമോൻ ടി. ജോൺ]], [[ചമൻ ചാക്കോ]], ജേക്സ് ബിജോയ്, യാനിക് ബെൻ, ചേതൻ ഡിസൂസ, സാൻഡി എന്നിവർ യഥാക്രമം ചിത്രത്തിൻ്റെ ഛായാഗ്രഹണം, എഡിറ്റിംഗ്, സംഗീതം, ആക്ഷൻ, നൃത്തസംവിധാനം എന്നിവ നിർവഹിക്കുന്നു.

2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് ''ഖലീഫ'' തിയേറ്ററുകളിൽ പുറത്തിറങ്ങി. തീയറ്ററുകളിൽ നിന്ന് ചിത്രത്തിന് സമ്മിശ്ര പ്രതികരണമാണ് ലഭിച്ചത്. 1980 കളിലെയും 1990 കളിലും പുറത്തിറങ്ങിയ ഗുണ്ടാസംഘങ്ങളുടെ സിനിമകളെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന തരം ചിത്രം എന്ന വിമർശനം ഈ ചിത്രത്തിന് ലഭിച്ചു. എന്നാൽ പൃഥ്വിരാജിന്റെ പ്രകടനത്തിന് വ്യാപക പ്രശംസ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/khalifa-x-review-social-media-reaction-prithviraj-sukumaran-style-cant-save-this-predictable-and-flat-film-2975770-2026-08-20|title=Khalifa X review: Prithviraj's style can't save this 'predictable and flat' film|access-date=2026-08-20|last=|first=|date=2026-08-20|website=India Today|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mensxp.com/entertainment/regional/185397-khalifa-audience-review-prithviraj-sukumaran-film-cliched-below-average-thriller.html|title=Khalifa Audience Review: Prithviraj Sukumaran’s Film is a ‘Clichéd, Below-Average’ Thriller|access-date=2026-08-20|date=2026-08-20|website=MensXP|language=en-IN}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theweek.in/review/movies/2026/08/20/khalifa-malayalam-film-review.html|title=‘Khalifa’ review: A mostly dull gangster drama heavily reliant on a rousing last-minute superstar cameo to revive it|access-date=2026-08-20|website=@theweek|language=en}}&lt;/ref&gt;

== കഥാസാരം ==
കോഴിക്കോട് കൊടുവള്ളിയിൽ നിന്നുള്ള അമർ അലി എന്ന നിഷ്കളങ്കനായ യുവാവ് ഒരു ടെക്സ്റ്റൈൽ കട നടത്തുകയും പിതാവ് യൂനുസ് അലി, അമ്മ നൂർജഹാൻ എന്നിവരോടൊപ്പം താമസിക്കുകയും ആമിർ ഫിസയെ വിവാഹം കഴിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.സാഹചര്യങ്ങൾ അമീറിനെ കേരളത്തിലെ സ്വർണ്ണക്കടത്ത് റാക്കറ്റിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും അദ്ദേഹം തന്റെ മുത്തച്ഛൻ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി അഥവാ ബാബയെപ്പോലെ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരനായി മാറുകയും ചെയ്യുന്നു.അദ്ദേഹം തൻ്റെ ജീവിതകഥ മാറ്റുന്നു, ബാക്കി സിനിമ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരൻ്റെ കഥ പറയുന്നു.

== അഭിനേതാക്കൾ ==
{{Cast listing|
* [[പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ ആമിർ അലി
* [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] - ഹാരിസ് ബഷീർ
* [[മാളവിക ശർമ]] - ഫിസ അലി, ആമിറിന്റെ ഭാര്യ
* [[ഷമ്മി തിലകൻ]] - [[പാർട്ടി സെക്രട്ടറി]] പുന്നവേൽ രാഘവൻ, ഹാരിസിന്റെ കൂട്ടാളി
* [[ഇന്ദ്രൻസ്]] - ഹംസ, യൂനുസിന്റെ വലംകൈയും അഹമ്മദ് അലിയുടെ കൂട്ടാളിയും
* [[രഞ്ജി പണിക്കർ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ യൂനുസ് അലി, ആമിറിന്റെ പിതാവും അഹമ്മദ് അലിയുടെ മകനും
* [[മോഹിനി (നടി)|മോഹിനി]] - നൂർജഹാൻ അലി, ആമിറിന്റെ മാതാവും യൂനുസ് അലിയുടെ ഭാര്യയും
* [[ശിവജിത്ത്]] - വിനായകൻ രാഘവൻ, രാഘവന്റെ മൂത്ത മകൻ
* [[സുരേഷ് ഒബ്‌റോയ്]] - സെയ്ത്‌രാജ് സിങ് എന്ന &quot;സെയ്ത്തുജി&quot;, അഹമ്മദ് അലിയുടെ പഴയ സുഹൃത്തും ആമിറിന്റെ ഗുരുവും
* [[സഞ്ജു ശിവറാം]] - സമദ് എന്ന &quot;സാമി&quot;, ആമിറിന്റെ ഉറ്റ സുഹൃത്ത്
* [[മഹേഷ്]] - കട്ട് അറബി
* [[സാദിഖ് (നടൻ)|സാദിഖ്]]
* [[സുധീർ കരമന]] - ഒരു പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ
* [[സിജോയ് വർഗീസ്]]
* [[അരുൾദാസ്]]
* രഞ്ജിത്ത് വേലായുധൻ
* പശുപതി രാജ് - കസ്റ്റംസ് ഓഫീസർ വീരസ്വാമി, സെയ്ത്തുജിയുടെ പഴയ സുഹൃത്ത്
* നിസ്താർ സെയ്ത്ത് - ജയിൽ സൂപ്രണ്ട്
* ജെയിംസ് ഏലിയ - ജയിലിലെ കീഴുദ്യോഗസ്ഥൻ
* രാജേഷ് ബാബു - ജഡ്ജി
* [[John Vijay]] as [[Home Minister]] Selvam
* [[Shawar Ali]]
* Leya Mammen
* Kyraa Vasudevan as Vyshnavi Ramachandran
* Master Nafash as Rushin Ali, Aamir's son
* Shine Varghese as Sudhip, Aamir's right-hand
* Anand Manmadhan as Rahim, Aamir's ally
* Don Michael as Vivek Raghavan, Raghavan's younger son
; Guest appearances
* [[Mohanlal]] as Mambaraykkal Ahmed Ali alias &quot;Baba&quot;, Aamir's grandfather and Younus' father
* [[Tovino Thomas]] as Iver Alexander, Ahmed Ali's assasin
* [[Soubin Shahir]] as Viktor Kennedy, Ahmed Ali's right-hand}}

== നിർമ്മാണം ==

=== വികസനം ===
2022 ഒക്ടോബറിൽ ടൈറ്റിൽ സഹിതം ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, വൈശാഖിന്  ടർബോ എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ സംവിധാനവും പൃഥിരാജിന് വിലായത് ബുദ്ധ, എൽ 2 എംപുരാൻ എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയവും ഉള്ളതുകൊണ്ട് ഈ ചിത്രത്തിന്റെ ചിത്രീകരണം വൈകി.&lt;ref name=&quot;THR&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporterindia.com/features/insight/prithviraj-sukumarans-khalifa-to-begin-shoot-three-years-after-first-announcement|title=Prithviraj Sukumaran's ‘Khalifa’ To Begin Shoot Three Years After First Announcement|access-date=25 July 2025|website=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt; 15 വർഷത്തിനുശേഷം പൃഥ്വിരാജും സംവിധായകൻ വൈശാഖും വീണ്ടും ഒന്നിക്കുന്നുവെന്ന പ്രത്യേകത ഈ സിനിമയ്ക്കുണ്ട്. വൈശാഖിന്റെ ആദ്യ ചിത്രമായ ''[[പോക്കിരിരാജ|പോക്കിരി രാജ]]'' (2010) ആയിരുന്നു ഇവരുടെ അവസാന സഹകരണം. 2025 ജൂലൈയിലാണ് ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി ആരംഭിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|title=Prithviraj Sukumaran-Vysakh film Khalifa begins|access-date=16 August 2026|date=16 July 2025|website=Cinema Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20250812192105/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|archive-date=12 August 2025}}&lt;/ref&gt; 2025 ഡിസംബറിൽ [[മോഹൻലാൽ]] ഒരു അതിഥി വേഷം ചെയ്യുമെന്ന് സ്ഥിരീകരിച്ചു. രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു ചലച്ചിത്ര പരമ്പരയിലെ ആദ്യ ചിത്രമായിരിക്കും ഇതെന്നും രണ്ടാം ഭാഗം മോഹൻലാലിൻ്റെ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി എന്ന കഥാപാത്രത്തെ ഒരു പൂർണ്ണമായ വേഷത്തിൽ കേന്ദ്രീകരിക്കാനും ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതാണെന്നും വെളിപ്പെടുത്തി. ഈ ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] മലയാളത്തിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dtnext.in/entertainment/cinema/neil-nitin-mukesh-makes-malayalam-debut-with-prithviraj-starrer-khalifa|title=Neil Nitin Mukesh makes Malayalam debut with Prithviraj-starrer 'Khalifa'|access-date=15 January 2026|website=[[DT Next]]}}&lt;/ref&gt;

=== ചിത്രീകരണം ===
2025 ജൂലൈയിൽ പ്രധാന ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;THR&quot; /&gt; ആദ്യ ഷെഡ്യൂൾ ലണ്ടനിൽ ചിത്രീകരിക്കുകയും ഓഗസ്റ്റിൽ പൂർത്തിയാക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/prithviraj-sukumaran-completes-shooting-for-his-portions-in-uk-schedule-of-vysakhs-khalifa/articleshow/123310163.cms|title=Prithviraj Sukumaran completes shooting for his portions in UK schedule of Vysakh's 'Khalifa'|access-date=14 August 2025|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt; [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലും ചിത്രം ചിത്രീകരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/news/prithviraj-starrer-khalifa-to-be-shot-in-dubai-nepal-kerala-c9020352|title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' to be shot in Dubai, Nepal, Kerala|access-date=18 October 2022|website=Mathrubhumi}}&lt;/ref&gt; 2026 ജനുവരി 13ന് മോഹൻലാൽ [[കൊച്ചി|കൊച്ചിയിൽ]] തൻ്റെ ഭാഗത്തിൻ്റെ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയാക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.zoomtventertainment.com/south/mohanlal-cameo-khalifa-part-1-intro-article-153448653|title=Mohanlal Finishes Filming His Cameo in Prithviraj Sukumaran's Khalifa Part One – According to Reports|access-date=14 January 2026|website=Zoom}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂൺ 22-ന് സിനിമയുടെ മുഴുവൻ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയായി. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2026/Jun/23/prithvirajs-khalifa-wraps-filming|title=Prithviraj's Khalifa wraps filming|access-date=16 August 2026|date=23 June 2026|website=Cinema Express|language=en}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂലൈ അവസാനത്തോടെ ഡബ്ബിംഗ് പൂർത്തിയായി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/mohanlal-completes-khalifa-part-1-dubbing-kavin-welcomes-twins-and-urvashi-returns-to-kannada-cinema-top-5-south-stories-of-the-day/articleshow/132744553.cms|title=Mohanlal completes 'Khalifa: Part 1' dubbing, Kavin welcomes twins, and Urvashi returns to Kannada cinema: Top 5 South stories of the day|access-date=30 July 2026|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt;

== ശബ്ദരേഖ ==
&lt;templatestyles src=&quot;Plainlist/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Infobox album
| name         = Khalifa
| type         = [[Soundtrack album]]
| artist       = [[Jakes Bejoy]]
| cover        = 
| alt          = 
| released     = 12 August 2026
| recorded     = 
| venue        = 
| studio       = *Mindscore Studio, [[Cochin]]
*Mystic's Room, [[Chennai]]
*MLounge, Cochin
*AR Musicals, [[Bengaluru]]
| genre        = [[Feature film soundtrack]]
| length       = 28:31
| language     = [[Malayalam language|Malayalam]]
| label        = [[Sony Music Entertainment|Sony Music]]
| producer     = [[Jakes Bejoy]]&lt;br /&gt;Joel Johns&lt;br /&gt;Agastya Raag
| prev_title   = [[Thudakkam]]
| prev_year    = 2026
| year         = 2026
| next_title   = [[I'm Game]]
| next_year    = 2026
| misc         = 
}}
ചിത്രത്തിൻ്റെ ഗാനങ്ങളും പശ്ചാത്തലസംഗീതവും രചിച്ചത് ജേക്സ് ബിജോയ് ആണ്, അങ്ങനെ പൃഥ്വിരാജുമായുള്ള അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പത്താമത്തെ സഹകരണമായി ഇത് അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/news/khalifa-not-just-prithviraj-lokah-composer-jakes-bejoy-also-impresses-in-banger-of-a-glimpse/9a7ad10c2a63|title=Khalifa: Not just Prithviraj, Lokah composer Jakes Bejoy also impresses in banger of a glimpse - ‘Next Rs 300 crore loading’|access-date=16 October 2025|website=OTTPlay}}&lt;/ref&gt; സിദ് ശ്രീറാമും മുഹമ്മദ് മക്ബൂൽ മൻസൂറും ചേർന്ന് ആലപിച്ച &quot;അസലയവാലെ&quot; എന്ന ആദ്യഗാനം 2026 ജൂലൈ 20ന് പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2026/Jul/21/malayalamnews2026jul20malvika-sharma-to-star-in-prithviraj-sukumaran-starrer-khalifa-first-single-on-the-way|title=Malvika Sharma to star in Prithviraj Sukumaran-starrer Khalifa; first single on the way|access-date=21 July 2026|website=The New Indian Express}}&lt;/ref&gt; 2026 ഓഗസ്റ്റ് 12-ന് മുഴുവൻ ആൽബവും പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://open.spotify.com/album/5gYZ5RbAYv3N6Xrdf9NQOs?si=YqV4XYKURTevmMXDaRfwWA&amp;utm_source=copy-link&amp;sci=spotify%3Acard-config%3A7eRqxC1UsNTIJcfRLhvQ6Y|title=Khalifa (Original Motion Picture Soundtrack)|access-date=12 August 2026|publisher=Spotify}}&lt;/ref&gt;{{Track listing
| headline      = Track listing
| extra_column  = Singer(s)
| total_length  = 33:13
| title1        = Asalayavale
| length1       = 5:00
| lyrics1       = [[Muthu]]
| extra1        = [[Sid Sriram]], [[Mohammed Maqbool Mansoor]]
| title2        = Mathara
| length2       = 4:12
| lyrics2       = Muthu
| extra2        = [[Jakes Bejoy]], [[Shreya Ghoshal]], K.C. Balasarangan, Mohammed Maqbool Mansoor
| title3        = Bhranthayal
| length3       = 4:51
| lyrics3       = Unmesh Unnikrishnan
| extra3        = Jubair Salim, K.S. Harisankar
| title4        = Kissayariyathe
| length4       = 4:18
| lyrics4       = [[Rafeeq Ahamed]]
| extra4        = Anila Rajeev, K.C. Balasarangan
| title5        = Salamathali
| length5       = 2:45
| lyrics5       = Muthu
| extra5        = Akhil J. Chand, Mohammed Maqbool Mansoor
| title6        = The Bloodline
| length6       = 2:23
| lyrics6       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra6        = Jakes Bejoy, JOKER390P, [[chorus (song)|chorus]]
| title7        = Asalayavale (V2)
| length7       = 5:02
| lyrics7       = Muthu
| extra7        = Hanan Shah, Fathima Jabbar, Mohammed Maqbool Mansoor
| title8        = The Bloodline
| length8       = 2:52
| lyrics8       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra8        = Jakes Bejoy, JOKER360P, [[chorus (song)|chorus]]
| title9        = Rise of Ali
| length9       = 2:30
| lyrics9       = Mu.Ri
| extra9        = Joel James, JOKER360P, chorus
}}

== റിലീസ് ==

=== തീയറ്റർ റിലീസ്. ===
2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് [[മലയാളം]], [[തമിഴ്]], [[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുങ്ക്]], [[ഹിന്ദി]] ഭാഷകൾക്കൊപ്പം ലോകമെമ്പാടും റിലീസ് ചെയ്ത ''ഖലീഫ'' മലയാള ചിത്രമായ ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റുിന് എതിരായാണ് പുറത്തിറങ്ങിയത്.&lt;ref name=&quot;TH&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/prithviraj-sukumaran-wraps-shooting-of-khalifa-film-to-release-worldwide-on-august-20-2026-article-13956002.html|title=Prithviraj Sukumaran wraps shooting of Khalifa; Film to release worldwide on August 20, 2026|last=Gavankar|first=Vaishnavi|date=22 June 2026|website=MoneyControl}}&lt;/ref&gt;

== സ്വീകരണം ==

=== വിമർശനാത്മക പ്രതികരണം ===
''ഖലീഫ''യ്ക്ക് നിരൂപകരിൽ നിന്ന് സമ്മിശ്രവും പ്രതികൂലവുമായ അവലോകനങ്ങൾ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.m9.news/tamil-movie-news/khalifa-mixed-reviews-box-office-risk/|title=Khalifa: Prithviraj Sukumaran’s 3rd Disaster in a Row?|access-date=2026-08-20|last=Jhansi|date=2026-08-20|website=M9.news|language=en-US}}&lt;/ref&gt; ദി ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസിലെ ആനന്ദു സുരേഷ് ചിത്രത്തിന് 2/5 റേറ്റിംഗ് നൽകി, ആഴമില്ലാത്ത തിരക്കഥയുള്ള ഒരു ഉപരിതല നാടകമായി ചിത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിച്ചു, എന്നിരുന്നാലും അദ്ദേഹം ചിത്രത്തിന്റെ സ്റ്റണ്ടുകളെയും ദൃശ്യങ്ങളെയും പ്രശംസിച്ചു. &quot;ഉദ്ദേശിച്ച വൈകാരികമായ ആകർഷണമോ പ്രതീക്ഷിച്ച ആവേശമോ&quot; ഇല്ലാത്ത ഒരു പഴയ കള്ളക്കടത്ത് നാടകമാണ് ചിത്രമെന്ന് ദി ഹിന്ദുവിലെ എസ്. ആർ. പ്രവീൺ വിശേഷിപ്പിച്ചു.  ചിത്രത്തിൻറെ വിഷ്വലുകൾ, ആക്ഷൻ കൊറിയോഗ്രാഫി, പശ്ചാത്തലസംഗീതം എന്നിവയെ പ്രശംസിച്ചുവെങ്കിലും ഈ ചിത്രത്തെ &quot;പ്രവചനാതീതമായ ഒരു കഥ&quot; എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുകയും അത് ഒരു ഹൈ നൽകാൻ പാടുപെടുകയും ചെയ്തതായി ഈസ്റ്റേൺ ഐയുടെ ഗായത്രി കല്ലൂക്കാരൻ വിശേഷിപ്പിച്ചു.

== രണ്ടാംഭാഗം ==
[[പൃഥ്വിരാജ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]] പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള പരമ്പരയുടെ രണ്ടാം ഭാഗം ഖലീഫഃ ദി ലെഗസി എന്ന പേരിൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു, അതിൽ ആദ്യ ഭാഗത്തിലെ അവരുടെ വേഷങ്ങൾ ആവർത്തിക്കും.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/en/cinema/cine-news/makers-of-khalifa-announces-sequel-1794305|title=After ‘Khalifa’, comes ‘Khalifa II: The Legacy’; makers announce Part 2|access-date=20 August 2026|website=[[Kerala Kaumudi]]}}&lt;/ref&gt;

== കുറിപ്പുകൾ ==
{{Notelist}}

== അവലംബങ്ങൾ ==

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==

* {{IMDb title|22797990}}
{{Prithviraj Sukumaran}}
[[വർഗ്ഗം:Articles with hAudio microformats]]</text>
      <sha1>bdqwtdtyl9k1vz0ndelh0bi74x7olt9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660929</id>
      <parentid>4660928</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T02:52:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>/* അഭിനേതാക്കൾ */</comment>
      <origin>4660929</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25054" sha1="imr2qfxn2vhlce4vsliteihgif4bb69" xml:space="preserve">
{{Infobox film
| name           = Khalifa
| image          = Khalifa film 2026 poster.jpg
| caption        = Theatrical release poster
| director       = [[Vysakh]]
| producer       = Jinu V. Abraham&lt;br /&gt;Suraj Kumar
| writer         = Jinu V. Abraham
| starring       = [[Prithviraj Sukumaran]]&lt;br /&gt;[[Neil Nitin Mukesh]]&lt;br /&gt;[[Malvika Sharma]]&lt;br /&gt;[[Shammi Thilakan]]&lt;br /&gt;[[Indrans]]
| music          = [[Jakes Bejoy]]
| cinematography = [[Jomon T. John]]
| editing        = [[Chaman Chacko]]
| studio         = Jiinu Abraham Innovations
| distributor    = [[Aashirvad Cinemas|Aashirvad Release]] (Kerala)&lt;br /&gt;Jiinu Abraham Innovations (Overseas)
| released       = {{Film date|2026|08|20|df=y}}
| runtime        = 159 minutes&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=14 August 2026 |title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' cleared for release with U/A certificate |url=https://ianslive.in/prithviraj-starrer-khalifa-cleared-for-release-with-ua-certificate--20260814134749 |work=IANS Live}}&lt;/ref&gt;
| country        = India
| language       = Malayalam
}}2026 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാള ആക്ഷൻ ത്രില്ലർ ചിത്രമാണ് '''ഖലീഫഃ ദി റൂളർ'''. [[വൈശാഖ്|വൈശാഖാണ്]] ഈ ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തത്.  ജിനു വി. എബ്രഹാം തിരക്കഥയെഴുതിയ ഈ ചിത്രം ജിനു വി. എബ്രഹാമും സൂരജ് കുമാറും ചേർന്നാണ് നിർമ്മിച്ചത്. {{Efn|With the tagline '''''Vengeance will be written in Gold'''''.&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=16 October 2025 |title=Khalifa Glimpse: Prithviraj Sukumaran plays a gang boss in first glimpse of Vyshakh’s slick action epic |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/khalifa-glimpse-prithviraj-sukumaran-plays-a-gang-boss-in-first-glimpse-of-vyshakhs-slick-action-epic-10310137/ |website=The Indian Express}}&lt;/ref&gt;}}&lt;ref name=&quot;TH&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/khalifa-prithviraj-sukumarans-action-thriller-to-release-on-this-date/article71276302.ece|title=‘Khalifa’: Prithviraj Sukumaran’s action thriller to release on this date|access-date=28 July 2026|website=The Hindu}}&lt;/ref&gt; രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു പരമ്പരയുടെ ആദ്യ ഭാഗമായി ഉദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ള ഈ ചിത്രത്തിൽ [[പൃഥ്വിരാജ്|പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] പ്രധാന കഥാപാത്രമായി അഭിനയിക്കുന്നു, [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]], [[മാളവിക ശർമ്മ]], [[ഷമ്മി തിലകൻ]], [[ഇന്ദ്രൻസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]] എന്നിവർ അതിഥി വേഷങ്ങളിൽ എത്തുന്നു.

പ്രധാന ചിത്രീകരണം 2025 ജൂലൈയിൽ ആരംഭിച്ച് 2026 ജൂണിൽ അവസാനിച്ചു. [[കേരളം]], [[ലണ്ടൻ]], [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു ചിത്രീകരണം. [[ജോമോൻ ടി. ജോൺ]], [[ചമൻ ചാക്കോ]], ജേക്സ് ബിജോയ്, യാനിക് ബെൻ, ചേതൻ ഡിസൂസ, സാൻഡി എന്നിവർ യഥാക്രമം ചിത്രത്തിൻ്റെ ഛായാഗ്രഹണം, എഡിറ്റിംഗ്, സംഗീതം, ആക്ഷൻ, നൃത്തസംവിധാനം എന്നിവ നിർവഹിക്കുന്നു.

2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് ''ഖലീഫ'' തിയേറ്ററുകളിൽ പുറത്തിറങ്ങി. തീയറ്ററുകളിൽ നിന്ന് ചിത്രത്തിന് സമ്മിശ്ര പ്രതികരണമാണ് ലഭിച്ചത്. 1980 കളിലെയും 1990 കളിലും പുറത്തിറങ്ങിയ ഗുണ്ടാസംഘങ്ങളുടെ സിനിമകളെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന തരം ചിത്രം എന്ന വിമർശനം ഈ ചിത്രത്തിന് ലഭിച്ചു. എന്നാൽ പൃഥ്വിരാജിന്റെ പ്രകടനത്തിന് വ്യാപക പ്രശംസ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/khalifa-x-review-social-media-reaction-prithviraj-sukumaran-style-cant-save-this-predictable-and-flat-film-2975770-2026-08-20|title=Khalifa X review: Prithviraj's style can't save this 'predictable and flat' film|access-date=2026-08-20|last=|first=|date=2026-08-20|website=India Today|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mensxp.com/entertainment/regional/185397-khalifa-audience-review-prithviraj-sukumaran-film-cliched-below-average-thriller.html|title=Khalifa Audience Review: Prithviraj Sukumaran’s Film is a ‘Clichéd, Below-Average’ Thriller|access-date=2026-08-20|date=2026-08-20|website=MensXP|language=en-IN}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theweek.in/review/movies/2026/08/20/khalifa-malayalam-film-review.html|title=‘Khalifa’ review: A mostly dull gangster drama heavily reliant on a rousing last-minute superstar cameo to revive it|access-date=2026-08-20|website=@theweek|language=en}}&lt;/ref&gt;

== കഥാസാരം ==
കോഴിക്കോട് കൊടുവള്ളിയിൽ നിന്നുള്ള അമർ അലി എന്ന നിഷ്കളങ്കനായ യുവാവ് ഒരു ടെക്സ്റ്റൈൽ കട നടത്തുകയും പിതാവ് യൂനുസ് അലി, അമ്മ നൂർജഹാൻ എന്നിവരോടൊപ്പം താമസിക്കുകയും ആമിർ ഫിസയെ വിവാഹം കഴിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.സാഹചര്യങ്ങൾ അമീറിനെ കേരളത്തിലെ സ്വർണ്ണക്കടത്ത് റാക്കറ്റിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും അദ്ദേഹം തന്റെ മുത്തച്ഛൻ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി അഥവാ ബാബയെപ്പോലെ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരനായി മാറുകയും ചെയ്യുന്നു.അദ്ദേഹം തൻ്റെ ജീവിതകഥ മാറ്റുന്നു, ബാക്കി സിനിമ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരൻ്റെ കഥ പറയുന്നു.

== അഭിനേതാക്കൾ ==
{{Cast listing|
* [[പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ ആമിർ അലി
* [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] - ഹാരിസ് ബഷീർ
* [[മാളവിക ശർമ]] - ഫിസ അലി, ആമിറിന്റെ ഭാര്യ
* [[ഷമ്മി തിലകൻ]] - [[പാർട്ടി സെക്രട്ടറി]] പുന്നവേൽ രാഘവൻ, ഹാരിസിന്റെ കൂട്ടാളി
* [[ഇന്ദ്രൻസ്]] - ഹംസ, യൂനുസിന്റെ വലംകൈയും അഹമ്മദ് അലിയുടെ കൂട്ടാളിയും
* [[രഞ്ജി പണിക്കർ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ യൂനുസ് അലി, ആമിറിന്റെ പിതാവും അഹമ്മദ് അലിയുടെ മകനും
* [[മോഹിനി (നടി)|മോഹിനി]] - നൂർജഹാൻ അലി, ആമിറിന്റെ മാതാവും യൂനുസ് അലിയുടെ ഭാര്യയും
* [[ശിവജിത്ത്]] - വിനായകൻ രാഘവൻ, രാഘവന്റെ മൂത്ത മകൻ
* [[സുരേഷ് ഒബ്‌റോയ്]] - സെയ്ത്‌രാജ് സിങ് എന്ന &quot;സെയ്ത്തുജി&quot;, അഹമ്മദ് അലിയുടെ പഴയ സുഹൃത്തും ആമിറിന്റെ ഗുരുവും
* [[സഞ്ജു ശിവറാം]] - സമദ് എന്ന &quot;സാമി&quot;, ആമിറിന്റെ ഉറ്റ സുഹൃത്ത്
* [[മഹേഷ്]] - കട്ട് അറബി
* [[സാദിഖ് (നടൻ)|സാദിഖ്]]
* [[സുധീർ കരമന]] - ഒരു പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ
* [[സിജോയ് വർഗീസ്]]
* [[അരുൾദാസ്]]
* രഞ്ജിത്ത് വേലായുധൻ
* പശുപതി രാജ് - കസ്റ്റംസ് ഓഫീസർ വീരസ്വാമി, സെയ്ത്തുജിയുടെ പഴയ സുഹൃത്ത്
* നിസ്താർ സെയ്ത്ത് - ജയിൽ സൂപ്രണ്ട്
* ജെയിംസ് ഏലിയ - ജയിലിലെ കീഴുദ്യോഗസ്ഥൻ
* രാജേഷ് ബാബു - ജഡ്ജി
* [[ജോൺ വിജയ്]] - ആഭ്യന്തരമന്ത്രി സെൽവം
* [[Shawar Ali]]
* Leya Mammen
* Kyraa Vasudevan as Vyshnavi Ramachandran
* Master Nafash as Rushin Ali, Aamir's son
* Shine Varghese as Sudhip, Aamir's right-hand
* Anand Manmadhan as Rahim, Aamir's ally
* Don Michael as Vivek Raghavan, Raghavan's younger son
; Guest appearances
* [[Mohanlal]] as Mambaraykkal Ahmed Ali alias &quot;Baba&quot;, Aamir's grandfather and Younus' father
* [[Tovino Thomas]] as Iver Alexander, Ahmed Ali's assasin
* [[Soubin Shahir]] as Viktor Kennedy, Ahmed Ali's right-hand}}

== നിർമ്മാണം ==

=== വികസനം ===
2022 ഒക്ടോബറിൽ ടൈറ്റിൽ സഹിതം ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, വൈശാഖിന്  ടർബോ എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ സംവിധാനവും പൃഥിരാജിന് വിലായത് ബുദ്ധ, എൽ 2 എംപുരാൻ എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയവും ഉള്ളതുകൊണ്ട് ഈ ചിത്രത്തിന്റെ ചിത്രീകരണം വൈകി.&lt;ref name=&quot;THR&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporterindia.com/features/insight/prithviraj-sukumarans-khalifa-to-begin-shoot-three-years-after-first-announcement|title=Prithviraj Sukumaran's ‘Khalifa’ To Begin Shoot Three Years After First Announcement|access-date=25 July 2025|website=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt; 15 വർഷത്തിനുശേഷം പൃഥ്വിരാജും സംവിധായകൻ വൈശാഖും വീണ്ടും ഒന്നിക്കുന്നുവെന്ന പ്രത്യേകത ഈ സിനിമയ്ക്കുണ്ട്. വൈശാഖിന്റെ ആദ്യ ചിത്രമായ ''[[പോക്കിരിരാജ|പോക്കിരി രാജ]]'' (2010) ആയിരുന്നു ഇവരുടെ അവസാന സഹകരണം. 2025 ജൂലൈയിലാണ് ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി ആരംഭിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|title=Prithviraj Sukumaran-Vysakh film Khalifa begins|access-date=16 August 2026|date=16 July 2025|website=Cinema Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20250812192105/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|archive-date=12 August 2025}}&lt;/ref&gt; 2025 ഡിസംബറിൽ [[മോഹൻലാൽ]] ഒരു അതിഥി വേഷം ചെയ്യുമെന്ന് സ്ഥിരീകരിച്ചു. രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു ചലച്ചിത്ര പരമ്പരയിലെ ആദ്യ ചിത്രമായിരിക്കും ഇതെന്നും രണ്ടാം ഭാഗം മോഹൻലാലിൻ്റെ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി എന്ന കഥാപാത്രത്തെ ഒരു പൂർണ്ണമായ വേഷത്തിൽ കേന്ദ്രീകരിക്കാനും ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതാണെന്നും വെളിപ്പെടുത്തി. ഈ ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] മലയാളത്തിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dtnext.in/entertainment/cinema/neil-nitin-mukesh-makes-malayalam-debut-with-prithviraj-starrer-khalifa|title=Neil Nitin Mukesh makes Malayalam debut with Prithviraj-starrer 'Khalifa'|access-date=15 January 2026|website=[[DT Next]]}}&lt;/ref&gt;

=== ചിത്രീകരണം ===
2025 ജൂലൈയിൽ പ്രധാന ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;THR&quot; /&gt; ആദ്യ ഷെഡ്യൂൾ ലണ്ടനിൽ ചിത്രീകരിക്കുകയും ഓഗസ്റ്റിൽ പൂർത്തിയാക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/prithviraj-sukumaran-completes-shooting-for-his-portions-in-uk-schedule-of-vysakhs-khalifa/articleshow/123310163.cms|title=Prithviraj Sukumaran completes shooting for his portions in UK schedule of Vysakh's 'Khalifa'|access-date=14 August 2025|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt; [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലും ചിത്രം ചിത്രീകരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/news/prithviraj-starrer-khalifa-to-be-shot-in-dubai-nepal-kerala-c9020352|title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' to be shot in Dubai, Nepal, Kerala|access-date=18 October 2022|website=Mathrubhumi}}&lt;/ref&gt; 2026 ജനുവരി 13ന് മോഹൻലാൽ [[കൊച്ചി|കൊച്ചിയിൽ]] തൻ്റെ ഭാഗത്തിൻ്റെ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയാക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.zoomtventertainment.com/south/mohanlal-cameo-khalifa-part-1-intro-article-153448653|title=Mohanlal Finishes Filming His Cameo in Prithviraj Sukumaran's Khalifa Part One – According to Reports|access-date=14 January 2026|website=Zoom}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂൺ 22-ന് സിനിമയുടെ മുഴുവൻ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയായി. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2026/Jun/23/prithvirajs-khalifa-wraps-filming|title=Prithviraj's Khalifa wraps filming|access-date=16 August 2026|date=23 June 2026|website=Cinema Express|language=en}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂലൈ അവസാനത്തോടെ ഡബ്ബിംഗ് പൂർത്തിയായി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/mohanlal-completes-khalifa-part-1-dubbing-kavin-welcomes-twins-and-urvashi-returns-to-kannada-cinema-top-5-south-stories-of-the-day/articleshow/132744553.cms|title=Mohanlal completes 'Khalifa: Part 1' dubbing, Kavin welcomes twins, and Urvashi returns to Kannada cinema: Top 5 South stories of the day|access-date=30 July 2026|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt;

== ശബ്ദരേഖ ==
&lt;templatestyles src=&quot;Plainlist/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Infobox album
| name         = Khalifa
| type         = [[Soundtrack album]]
| artist       = [[Jakes Bejoy]]
| cover        = 
| alt          = 
| released     = 12 August 2026
| recorded     = 
| venue        = 
| studio       = *Mindscore Studio, [[Cochin]]
*Mystic's Room, [[Chennai]]
*MLounge, Cochin
*AR Musicals, [[Bengaluru]]
| genre        = [[Feature film soundtrack]]
| length       = 28:31
| language     = [[Malayalam language|Malayalam]]
| label        = [[Sony Music Entertainment|Sony Music]]
| producer     = [[Jakes Bejoy]]&lt;br /&gt;Joel Johns&lt;br /&gt;Agastya Raag
| prev_title   = [[Thudakkam]]
| prev_year    = 2026
| year         = 2026
| next_title   = [[I'm Game]]
| next_year    = 2026
| misc         = 
}}
ചിത്രത്തിൻ്റെ ഗാനങ്ങളും പശ്ചാത്തലസംഗീതവും രചിച്ചത് ജേക്സ് ബിജോയ് ആണ്, അങ്ങനെ പൃഥ്വിരാജുമായുള്ള അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പത്താമത്തെ സഹകരണമായി ഇത് അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/news/khalifa-not-just-prithviraj-lokah-composer-jakes-bejoy-also-impresses-in-banger-of-a-glimpse/9a7ad10c2a63|title=Khalifa: Not just Prithviraj, Lokah composer Jakes Bejoy also impresses in banger of a glimpse - ‘Next Rs 300 crore loading’|access-date=16 October 2025|website=OTTPlay}}&lt;/ref&gt; സിദ് ശ്രീറാമും മുഹമ്മദ് മക്ബൂൽ മൻസൂറും ചേർന്ന് ആലപിച്ച &quot;അസലയവാലെ&quot; എന്ന ആദ്യഗാനം 2026 ജൂലൈ 20ന് പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2026/Jul/21/malayalamnews2026jul20malvika-sharma-to-star-in-prithviraj-sukumaran-starrer-khalifa-first-single-on-the-way|title=Malvika Sharma to star in Prithviraj Sukumaran-starrer Khalifa; first single on the way|access-date=21 July 2026|website=The New Indian Express}}&lt;/ref&gt; 2026 ഓഗസ്റ്റ് 12-ന് മുഴുവൻ ആൽബവും പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://open.spotify.com/album/5gYZ5RbAYv3N6Xrdf9NQOs?si=YqV4XYKURTevmMXDaRfwWA&amp;utm_source=copy-link&amp;sci=spotify%3Acard-config%3A7eRqxC1UsNTIJcfRLhvQ6Y|title=Khalifa (Original Motion Picture Soundtrack)|access-date=12 August 2026|publisher=Spotify}}&lt;/ref&gt;{{Track listing
| headline      = Track listing
| extra_column  = Singer(s)
| total_length  = 33:13
| title1        = Asalayavale
| length1       = 5:00
| lyrics1       = [[Muthu]]
| extra1        = [[Sid Sriram]], [[Mohammed Maqbool Mansoor]]
| title2        = Mathara
| length2       = 4:12
| lyrics2       = Muthu
| extra2        = [[Jakes Bejoy]], [[Shreya Ghoshal]], K.C. Balasarangan, Mohammed Maqbool Mansoor
| title3        = Bhranthayal
| length3       = 4:51
| lyrics3       = Unmesh Unnikrishnan
| extra3        = Jubair Salim, K.S. Harisankar
| title4        = Kissayariyathe
| length4       = 4:18
| lyrics4       = [[Rafeeq Ahamed]]
| extra4        = Anila Rajeev, K.C. Balasarangan
| title5        = Salamathali
| length5       = 2:45
| lyrics5       = Muthu
| extra5        = Akhil J. Chand, Mohammed Maqbool Mansoor
| title6        = The Bloodline
| length6       = 2:23
| lyrics6       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra6        = Jakes Bejoy, JOKER390P, [[chorus (song)|chorus]]
| title7        = Asalayavale (V2)
| length7       = 5:02
| lyrics7       = Muthu
| extra7        = Hanan Shah, Fathima Jabbar, Mohammed Maqbool Mansoor
| title8        = The Bloodline
| length8       = 2:52
| lyrics8       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra8        = Jakes Bejoy, JOKER360P, [[chorus (song)|chorus]]
| title9        = Rise of Ali
| length9       = 2:30
| lyrics9       = Mu.Ri
| extra9        = Joel James, JOKER360P, chorus
}}

== റിലീസ് ==

=== തീയറ്റർ റിലീസ്. ===
2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് [[മലയാളം]], [[തമിഴ്]], [[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുങ്ക്]], [[ഹിന്ദി]] ഭാഷകൾക്കൊപ്പം ലോകമെമ്പാടും റിലീസ് ചെയ്ത ''ഖലീഫ'' മലയാള ചിത്രമായ ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റുിന് എതിരായാണ് പുറത്തിറങ്ങിയത്.&lt;ref name=&quot;TH&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/prithviraj-sukumaran-wraps-shooting-of-khalifa-film-to-release-worldwide-on-august-20-2026-article-13956002.html|title=Prithviraj Sukumaran wraps shooting of Khalifa; Film to release worldwide on August 20, 2026|last=Gavankar|first=Vaishnavi|date=22 June 2026|website=MoneyControl}}&lt;/ref&gt;

== സ്വീകരണം ==

=== വിമർശനാത്മക പ്രതികരണം ===
''ഖലീഫ''യ്ക്ക് നിരൂപകരിൽ നിന്ന് സമ്മിശ്രവും പ്രതികൂലവുമായ അവലോകനങ്ങൾ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.m9.news/tamil-movie-news/khalifa-mixed-reviews-box-office-risk/|title=Khalifa: Prithviraj Sukumaran’s 3rd Disaster in a Row?|access-date=2026-08-20|last=Jhansi|date=2026-08-20|website=M9.news|language=en-US}}&lt;/ref&gt; ദി ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസിലെ ആനന്ദു സുരേഷ് ചിത്രത്തിന് 2/5 റേറ്റിംഗ് നൽകി, ആഴമില്ലാത്ത തിരക്കഥയുള്ള ഒരു ഉപരിതല നാടകമായി ചിത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിച്ചു, എന്നിരുന്നാലും അദ്ദേഹം ചിത്രത്തിന്റെ സ്റ്റണ്ടുകളെയും ദൃശ്യങ്ങളെയും പ്രശംസിച്ചു. &quot;ഉദ്ദേശിച്ച വൈകാരികമായ ആകർഷണമോ പ്രതീക്ഷിച്ച ആവേശമോ&quot; ഇല്ലാത്ത ഒരു പഴയ കള്ളക്കടത്ത് നാടകമാണ് ചിത്രമെന്ന് ദി ഹിന്ദുവിലെ എസ്. ആർ. പ്രവീൺ വിശേഷിപ്പിച്ചു.  ചിത്രത്തിൻറെ വിഷ്വലുകൾ, ആക്ഷൻ കൊറിയോഗ്രാഫി, പശ്ചാത്തലസംഗീതം എന്നിവയെ പ്രശംസിച്ചുവെങ്കിലും ഈ ചിത്രത്തെ &quot;പ്രവചനാതീതമായ ഒരു കഥ&quot; എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുകയും അത് ഒരു ഹൈ നൽകാൻ പാടുപെടുകയും ചെയ്തതായി ഈസ്റ്റേൺ ഐയുടെ ഗായത്രി കല്ലൂക്കാരൻ വിശേഷിപ്പിച്ചു.

== രണ്ടാംഭാഗം ==
[[പൃഥ്വിരാജ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]] പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള പരമ്പരയുടെ രണ്ടാം ഭാഗം ഖലീഫഃ ദി ലെഗസി എന്ന പേരിൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു, അതിൽ ആദ്യ ഭാഗത്തിലെ അവരുടെ വേഷങ്ങൾ ആവർത്തിക്കും.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/en/cinema/cine-news/makers-of-khalifa-announces-sequel-1794305|title=After ‘Khalifa’, comes ‘Khalifa II: The Legacy’; makers announce Part 2|access-date=20 August 2026|website=[[Kerala Kaumudi]]}}&lt;/ref&gt;

== കുറിപ്പുകൾ ==
{{Notelist}}

== അവലംബങ്ങൾ ==

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==

* {{IMDb title|22797990}}
{{Prithviraj Sukumaran}}
[[വർഗ്ഗം:Articles with hAudio microformats]]</text>
      <sha1>imr2qfxn2vhlce4vsliteihgif4bb69</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660930</id>
      <parentid>4660929</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T02:52:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4660930</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25468" sha1="d5jvrqwcohu0vsf398bytkf436pr1fz" xml:space="preserve">
{{Infobox film
| name           = ഖലീഫ
| image          = Khalifa film 2026 poster.jpg
| caption        = Theatrical release poster
| director       = [[വൈശാഖ്]]
| producer       = ജിനു വി. എബ്രഹാം&lt;br /&gt;സൂരജ് കുമാർ
| writer         = ജിനു വി. അബ്രഹാം
| starring       = [[പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]]&lt;br /&gt;[[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]]&lt;br /&gt;[[മാളവിക ശർമ്മ]]&lt;br /&gt;[[ഷമ്മി തിലകൻ]]&lt;br /&gt;[[ഇന്ദ്രൻസ്]]
| music          = [[ജേക്ക്സ് ബിജോയ്]]
| cinematography = [[ജോമോൻ ടി. ജോൺ]]
| editing        = [[ചമൻ ചാക്കോ]]
| studio         = ജിനു എബ്രഹാം ഇന്നൊവേഷൻസ്
| distributor    = [[Aashirvad Cinemas|ആശീർവാദ് റിലീസ്]] (Kerala)&lt;br /&gt;ജിനു എബ്രഹാം ഇന്നൊവേഷൻസ് (Overseas)
| released       = {{Film date|2026|08|20|df=y}}
| runtime        = 159 മിനിട്ട്&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=14 August 2026 |title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' cleared for release with U/A certificate |url=https://ianslive.in/prithviraj-starrer-khalifa-cleared-for-release-with-ua-certificate--20260814134749 |work=IANS Live}}&lt;/ref&gt;
| country        = India
| language       = മലയാളം
}}2026 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാള ആക്ഷൻ ത്രില്ലർ ചിത്രമാണ് '''ഖലീഫഃ ദി റൂളർ'''. [[വൈശാഖ്|വൈശാഖാണ്]] ഈ ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തത്.  ജിനു വി. എബ്രഹാം തിരക്കഥയെഴുതിയ ഈ ചിത്രം ജിനു വി. എബ്രഹാമും സൂരജ് കുമാറും ചേർന്നാണ് നിർമ്മിച്ചത്. {{Efn|With the tagline '''''Vengeance will be written in Gold'''''.&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=16 October 2025 |title=Khalifa Glimpse: Prithviraj Sukumaran plays a gang boss in first glimpse of Vyshakh’s slick action epic |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/khalifa-glimpse-prithviraj-sukumaran-plays-a-gang-boss-in-first-glimpse-of-vyshakhs-slick-action-epic-10310137/ |website=The Indian Express}}&lt;/ref&gt;}}&lt;ref name=&quot;TH&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/khalifa-prithviraj-sukumarans-action-thriller-to-release-on-this-date/article71276302.ece|title=‘Khalifa’: Prithviraj Sukumaran’s action thriller to release on this date|access-date=28 July 2026|website=The Hindu}}&lt;/ref&gt; രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു പരമ്പരയുടെ ആദ്യ ഭാഗമായി ഉദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ള ഈ ചിത്രത്തിൽ [[പൃഥ്വിരാജ്|പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] പ്രധാന കഥാപാത്രമായി അഭിനയിക്കുന്നു, [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]], [[മാളവിക ശർമ്മ]], [[ഷമ്മി തിലകൻ]], [[ഇന്ദ്രൻസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]] എന്നിവർ അതിഥി വേഷങ്ങളിൽ എത്തുന്നു.

പ്രധാന ചിത്രീകരണം 2025 ജൂലൈയിൽ ആരംഭിച്ച് 2026 ജൂണിൽ അവസാനിച്ചു. [[കേരളം]], [[ലണ്ടൻ]], [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു ചിത്രീകരണം. [[ജോമോൻ ടി. ജോൺ]], [[ചമൻ ചാക്കോ]], ജേക്സ് ബിജോയ്, യാനിക് ബെൻ, ചേതൻ ഡിസൂസ, സാൻഡി എന്നിവർ യഥാക്രമം ചിത്രത്തിൻ്റെ ഛായാഗ്രഹണം, എഡിറ്റിംഗ്, സംഗീതം, ആക്ഷൻ, നൃത്തസംവിധാനം എന്നിവ നിർവഹിക്കുന്നു.

2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് ''ഖലീഫ'' തിയേറ്ററുകളിൽ പുറത്തിറങ്ങി. തീയറ്ററുകളിൽ നിന്ന് ചിത്രത്തിന് സമ്മിശ്ര പ്രതികരണമാണ് ലഭിച്ചത്. 1980 കളിലെയും 1990 കളിലും പുറത്തിറങ്ങിയ ഗുണ്ടാസംഘങ്ങളുടെ സിനിമകളെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന തരം ചിത്രം എന്ന വിമർശനം ഈ ചിത്രത്തിന് ലഭിച്ചു. എന്നാൽ പൃഥ്വിരാജിന്റെ പ്രകടനത്തിന് വ്യാപക പ്രശംസ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/khalifa-x-review-social-media-reaction-prithviraj-sukumaran-style-cant-save-this-predictable-and-flat-film-2975770-2026-08-20|title=Khalifa X review: Prithviraj's style can't save this 'predictable and flat' film|access-date=2026-08-20|last=|first=|date=2026-08-20|website=India Today|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mensxp.com/entertainment/regional/185397-khalifa-audience-review-prithviraj-sukumaran-film-cliched-below-average-thriller.html|title=Khalifa Audience Review: Prithviraj Sukumaran’s Film is a ‘Clichéd, Below-Average’ Thriller|access-date=2026-08-20|date=2026-08-20|website=MensXP|language=en-IN}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theweek.in/review/movies/2026/08/20/khalifa-malayalam-film-review.html|title=‘Khalifa’ review: A mostly dull gangster drama heavily reliant on a rousing last-minute superstar cameo to revive it|access-date=2026-08-20|website=@theweek|language=en}}&lt;/ref&gt;

== കഥാസാരം ==
കോഴിക്കോട് കൊടുവള്ളിയിൽ നിന്നുള്ള അമർ അലി എന്ന നിഷ്കളങ്കനായ യുവാവ് ഒരു ടെക്സ്റ്റൈൽ കട നടത്തുകയും പിതാവ് യൂനുസ് അലി, അമ്മ നൂർജഹാൻ എന്നിവരോടൊപ്പം താമസിക്കുകയും ആമിർ ഫിസയെ വിവാഹം കഴിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.സാഹചര്യങ്ങൾ അമീറിനെ കേരളത്തിലെ സ്വർണ്ണക്കടത്ത് റാക്കറ്റിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും അദ്ദേഹം തന്റെ മുത്തച്ഛൻ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി അഥവാ ബാബയെപ്പോലെ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരനായി മാറുകയും ചെയ്യുന്നു.അദ്ദേഹം തൻ്റെ ജീവിതകഥ മാറ്റുന്നു, ബാക്കി സിനിമ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരൻ്റെ കഥ പറയുന്നു.

== അഭിനേതാക്കൾ ==
{{Cast listing|
* [[പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ ആമിർ അലി
* [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] - ഹാരിസ് ബഷീർ
* [[മാളവിക ശർമ]] - ഫിസ അലി, ആമിറിന്റെ ഭാര്യ
* [[ഷമ്മി തിലകൻ]] - [[പാർട്ടി സെക്രട്ടറി]] പുന്നവേൽ രാഘവൻ, ഹാരിസിന്റെ കൂട്ടാളി
* [[ഇന്ദ്രൻസ്]] - ഹംസ, യൂനുസിന്റെ വലംകൈയും അഹമ്മദ് അലിയുടെ കൂട്ടാളിയും
* [[രഞ്ജി പണിക്കർ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ യൂനുസ് അലി, ആമിറിന്റെ പിതാവും അഹമ്മദ് അലിയുടെ മകനും
* [[മോഹിനി (നടി)|മോഹിനി]] - നൂർജഹാൻ അലി, ആമിറിന്റെ മാതാവും യൂനുസ് അലിയുടെ ഭാര്യയും
* [[ശിവജിത്ത്]] - വിനായകൻ രാഘവൻ, രാഘവന്റെ മൂത്ത മകൻ
* [[സുരേഷ് ഒബ്‌റോയ്]] - സെയ്ത്‌രാജ് സിങ് എന്ന &quot;സെയ്ത്തുജി&quot;, അഹമ്മദ് അലിയുടെ പഴയ സുഹൃത്തും ആമിറിന്റെ ഗുരുവും
* [[സഞ്ജു ശിവറാം]] - സമദ് എന്ന &quot;സാമി&quot;, ആമിറിന്റെ ഉറ്റ സുഹൃത്ത്
* [[മഹേഷ്]] - കട്ട് അറബി
* [[സാദിഖ് (നടൻ)|സാദിഖ്]]
* [[സുധീർ കരമന]] - ഒരു പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ
* [[സിജോയ് വർഗീസ്]]
* [[അരുൾദാസ്]]
* രഞ്ജിത്ത് വേലായുധൻ
* പശുപതി രാജ് - കസ്റ്റംസ് ഓഫീസർ വീരസ്വാമി, സെയ്ത്തുജിയുടെ പഴയ സുഹൃത്ത്
* നിസ്താർ സെയ്ത്ത് - ജയിൽ സൂപ്രണ്ട്
* ജെയിംസ് ഏലിയ - ജയിലിലെ കീഴുദ്യോഗസ്ഥൻ
* രാജേഷ് ബാബു - ജഡ്ജി
* [[ജോൺ വിജയ്]] - ആഭ്യന്തരമന്ത്രി സെൽവം
* [[Shawar Ali]]
* Leya Mammen
* Kyraa Vasudevan as Vyshnavi Ramachandran
* Master Nafash as Rushin Ali, Aamir's son
* Shine Varghese as Sudhip, Aamir's right-hand
* Anand Manmadhan as Rahim, Aamir's ally
* Don Michael as Vivek Raghavan, Raghavan's younger son
; Guest appearances
* [[Mohanlal]] as Mambaraykkal Ahmed Ali alias &quot;Baba&quot;, Aamir's grandfather and Younus' father
* [[Tovino Thomas]] as Iver Alexander, Ahmed Ali's assasin
* [[Soubin Shahir]] as Viktor Kennedy, Ahmed Ali's right-hand}}

== നിർമ്മാണം ==

=== വികസനം ===
2022 ഒക്ടോബറിൽ ടൈറ്റിൽ സഹിതം ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, വൈശാഖിന്  ടർബോ എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ സംവിധാനവും പൃഥിരാജിന് വിലായത് ബുദ്ധ, എൽ 2 എംപുരാൻ എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയവും ഉള്ളതുകൊണ്ട് ഈ ചിത്രത്തിന്റെ ചിത്രീകരണം വൈകി.&lt;ref name=&quot;THR&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporterindia.com/features/insight/prithviraj-sukumarans-khalifa-to-begin-shoot-three-years-after-first-announcement|title=Prithviraj Sukumaran's ‘Khalifa’ To Begin Shoot Three Years After First Announcement|access-date=25 July 2025|website=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt; 15 വർഷത്തിനുശേഷം പൃഥ്വിരാജും സംവിധായകൻ വൈശാഖും വീണ്ടും ഒന്നിക്കുന്നുവെന്ന പ്രത്യേകത ഈ സിനിമയ്ക്കുണ്ട്. വൈശാഖിന്റെ ആദ്യ ചിത്രമായ ''[[പോക്കിരിരാജ|പോക്കിരി രാജ]]'' (2010) ആയിരുന്നു ഇവരുടെ അവസാന സഹകരണം. 2025 ജൂലൈയിലാണ് ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി ആരംഭിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|title=Prithviraj Sukumaran-Vysakh film Khalifa begins|access-date=16 August 2026|date=16 July 2025|website=Cinema Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20250812192105/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|archive-date=12 August 2025}}&lt;/ref&gt; 2025 ഡിസംബറിൽ [[മോഹൻലാൽ]] ഒരു അതിഥി വേഷം ചെയ്യുമെന്ന് സ്ഥിരീകരിച്ചു. രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു ചലച്ചിത്ര പരമ്പരയിലെ ആദ്യ ചിത്രമായിരിക്കും ഇതെന്നും രണ്ടാം ഭാഗം മോഹൻലാലിൻ്റെ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി എന്ന കഥാപാത്രത്തെ ഒരു പൂർണ്ണമായ വേഷത്തിൽ കേന്ദ്രീകരിക്കാനും ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതാണെന്നും വെളിപ്പെടുത്തി. ഈ ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] മലയാളത്തിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dtnext.in/entertainment/cinema/neil-nitin-mukesh-makes-malayalam-debut-with-prithviraj-starrer-khalifa|title=Neil Nitin Mukesh makes Malayalam debut with Prithviraj-starrer 'Khalifa'|access-date=15 January 2026|website=[[DT Next]]}}&lt;/ref&gt;

=== ചിത്രീകരണം ===
2025 ജൂലൈയിൽ പ്രധാന ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;THR&quot; /&gt; ആദ്യ ഷെഡ്യൂൾ ലണ്ടനിൽ ചിത്രീകരിക്കുകയും ഓഗസ്റ്റിൽ പൂർത്തിയാക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/prithviraj-sukumaran-completes-shooting-for-his-portions-in-uk-schedule-of-vysakhs-khalifa/articleshow/123310163.cms|title=Prithviraj Sukumaran completes shooting for his portions in UK schedule of Vysakh's 'Khalifa'|access-date=14 August 2025|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt; [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലും ചിത്രം ചിത്രീകരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/news/prithviraj-starrer-khalifa-to-be-shot-in-dubai-nepal-kerala-c9020352|title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' to be shot in Dubai, Nepal, Kerala|access-date=18 October 2022|website=Mathrubhumi}}&lt;/ref&gt; 2026 ജനുവരി 13ന് മോഹൻലാൽ [[കൊച്ചി|കൊച്ചിയിൽ]] തൻ്റെ ഭാഗത്തിൻ്റെ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയാക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.zoomtventertainment.com/south/mohanlal-cameo-khalifa-part-1-intro-article-153448653|title=Mohanlal Finishes Filming His Cameo in Prithviraj Sukumaran's Khalifa Part One – According to Reports|access-date=14 January 2026|website=Zoom}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂൺ 22-ന് സിനിമയുടെ മുഴുവൻ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയായി. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2026/Jun/23/prithvirajs-khalifa-wraps-filming|title=Prithviraj's Khalifa wraps filming|access-date=16 August 2026|date=23 June 2026|website=Cinema Express|language=en}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂലൈ അവസാനത്തോടെ ഡബ്ബിംഗ് പൂർത്തിയായി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/mohanlal-completes-khalifa-part-1-dubbing-kavin-welcomes-twins-and-urvashi-returns-to-kannada-cinema-top-5-south-stories-of-the-day/articleshow/132744553.cms|title=Mohanlal completes 'Khalifa: Part 1' dubbing, Kavin welcomes twins, and Urvashi returns to Kannada cinema: Top 5 South stories of the day|access-date=30 July 2026|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt;

== ശബ്ദരേഖ ==
&lt;templatestyles src=&quot;Plainlist/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Infobox album
| name         = Khalifa
| type         = [[Soundtrack album]]
| artist       = [[Jakes Bejoy]]
| cover        = 
| alt          = 
| released     = 12 August 2026
| recorded     = 
| venue        = 
| studio       = *Mindscore Studio, [[Cochin]]
*Mystic's Room, [[Chennai]]
*MLounge, Cochin
*AR Musicals, [[Bengaluru]]
| genre        = [[Feature film soundtrack]]
| length       = 28:31
| language     = [[Malayalam language|Malayalam]]
| label        = [[Sony Music Entertainment|Sony Music]]
| producer     = [[Jakes Bejoy]]&lt;br /&gt;Joel Johns&lt;br /&gt;Agastya Raag
| prev_title   = [[Thudakkam]]
| prev_year    = 2026
| year         = 2026
| next_title   = [[I'm Game]]
| next_year    = 2026
| misc         = 
}}
ചിത്രത്തിൻ്റെ ഗാനങ്ങളും പശ്ചാത്തലസംഗീതവും രചിച്ചത് ജേക്സ് ബിജോയ് ആണ്, അങ്ങനെ പൃഥ്വിരാജുമായുള്ള അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പത്താമത്തെ സഹകരണമായി ഇത് അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/news/khalifa-not-just-prithviraj-lokah-composer-jakes-bejoy-also-impresses-in-banger-of-a-glimpse/9a7ad10c2a63|title=Khalifa: Not just Prithviraj, Lokah composer Jakes Bejoy also impresses in banger of a glimpse - ‘Next Rs 300 crore loading’|access-date=16 October 2025|website=OTTPlay}}&lt;/ref&gt; സിദ് ശ്രീറാമും മുഹമ്മദ് മക്ബൂൽ മൻസൂറും ചേർന്ന് ആലപിച്ച &quot;അസലയവാലെ&quot; എന്ന ആദ്യഗാനം 2026 ജൂലൈ 20ന് പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2026/Jul/21/malayalamnews2026jul20malvika-sharma-to-star-in-prithviraj-sukumaran-starrer-khalifa-first-single-on-the-way|title=Malvika Sharma to star in Prithviraj Sukumaran-starrer Khalifa; first single on the way|access-date=21 July 2026|website=The New Indian Express}}&lt;/ref&gt; 2026 ഓഗസ്റ്റ് 12-ന് മുഴുവൻ ആൽബവും പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://open.spotify.com/album/5gYZ5RbAYv3N6Xrdf9NQOs?si=YqV4XYKURTevmMXDaRfwWA&amp;utm_source=copy-link&amp;sci=spotify%3Acard-config%3A7eRqxC1UsNTIJcfRLhvQ6Y|title=Khalifa (Original Motion Picture Soundtrack)|access-date=12 August 2026|publisher=Spotify}}&lt;/ref&gt;{{Track listing
| headline      = Track listing
| extra_column  = Singer(s)
| total_length  = 33:13
| title1        = Asalayavale
| length1       = 5:00
| lyrics1       = [[Muthu]]
| extra1        = [[Sid Sriram]], [[Mohammed Maqbool Mansoor]]
| title2        = Mathara
| length2       = 4:12
| lyrics2       = Muthu
| extra2        = [[Jakes Bejoy]], [[Shreya Ghoshal]], K.C. Balasarangan, Mohammed Maqbool Mansoor
| title3        = Bhranthayal
| length3       = 4:51
| lyrics3       = Unmesh Unnikrishnan
| extra3        = Jubair Salim, K.S. Harisankar
| title4        = Kissayariyathe
| length4       = 4:18
| lyrics4       = [[Rafeeq Ahamed]]
| extra4        = Anila Rajeev, K.C. Balasarangan
| title5        = Salamathali
| length5       = 2:45
| lyrics5       = Muthu
| extra5        = Akhil J. Chand, Mohammed Maqbool Mansoor
| title6        = The Bloodline
| length6       = 2:23
| lyrics6       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra6        = Jakes Bejoy, JOKER390P, [[chorus (song)|chorus]]
| title7        = Asalayavale (V2)
| length7       = 5:02
| lyrics7       = Muthu
| extra7        = Hanan Shah, Fathima Jabbar, Mohammed Maqbool Mansoor
| title8        = The Bloodline
| length8       = 2:52
| lyrics8       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra8        = Jakes Bejoy, JOKER360P, [[chorus (song)|chorus]]
| title9        = Rise of Ali
| length9       = 2:30
| lyrics9       = Mu.Ri
| extra9        = Joel James, JOKER360P, chorus
}}

== റിലീസ് ==

=== തീയറ്റർ റിലീസ്. ===
2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് [[മലയാളം]], [[തമിഴ്]], [[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുങ്ക്]], [[ഹിന്ദി]] ഭാഷകൾക്കൊപ്പം ലോകമെമ്പാടും റിലീസ് ചെയ്ത ''ഖലീഫ'' മലയാള ചിത്രമായ ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റുിന് എതിരായാണ് പുറത്തിറങ്ങിയത്.&lt;ref name=&quot;TH&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/prithviraj-sukumaran-wraps-shooting-of-khalifa-film-to-release-worldwide-on-august-20-2026-article-13956002.html|title=Prithviraj Sukumaran wraps shooting of Khalifa; Film to release worldwide on August 20, 2026|last=Gavankar|first=Vaishnavi|date=22 June 2026|website=MoneyControl}}&lt;/ref&gt;

== സ്വീകരണം ==

=== വിമർശനാത്മക പ്രതികരണം ===
''ഖലീഫ''യ്ക്ക് നിരൂപകരിൽ നിന്ന് സമ്മിശ്രവും പ്രതികൂലവുമായ അവലോകനങ്ങൾ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.m9.news/tamil-movie-news/khalifa-mixed-reviews-box-office-risk/|title=Khalifa: Prithviraj Sukumaran’s 3rd Disaster in a Row?|access-date=2026-08-20|last=Jhansi|date=2026-08-20|website=M9.news|language=en-US}}&lt;/ref&gt; ദി ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസിലെ ആനന്ദു സുരേഷ് ചിത്രത്തിന് 2/5 റേറ്റിംഗ് നൽകി, ആഴമില്ലാത്ത തിരക്കഥയുള്ള ഒരു ഉപരിതല നാടകമായി ചിത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിച്ചു, എന്നിരുന്നാലും അദ്ദേഹം ചിത്രത്തിന്റെ സ്റ്റണ്ടുകളെയും ദൃശ്യങ്ങളെയും പ്രശംസിച്ചു. &quot;ഉദ്ദേശിച്ച വൈകാരികമായ ആകർഷണമോ പ്രതീക്ഷിച്ച ആവേശമോ&quot; ഇല്ലാത്ത ഒരു പഴയ കള്ളക്കടത്ത് നാടകമാണ് ചിത്രമെന്ന് ദി ഹിന്ദുവിലെ എസ്. ആർ. പ്രവീൺ വിശേഷിപ്പിച്ചു.  ചിത്രത്തിൻറെ വിഷ്വലുകൾ, ആക്ഷൻ കൊറിയോഗ്രാഫി, പശ്ചാത്തലസംഗീതം എന്നിവയെ പ്രശംസിച്ചുവെങ്കിലും ഈ ചിത്രത്തെ &quot;പ്രവചനാതീതമായ ഒരു കഥ&quot; എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുകയും അത് ഒരു ഹൈ നൽകാൻ പാടുപെടുകയും ചെയ്തതായി ഈസ്റ്റേൺ ഐയുടെ ഗായത്രി കല്ലൂക്കാരൻ വിശേഷിപ്പിച്ചു.

== രണ്ടാംഭാഗം ==
[[പൃഥ്വിരാജ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]] പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള പരമ്പരയുടെ രണ്ടാം ഭാഗം ഖലീഫഃ ദി ലെഗസി എന്ന പേരിൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു, അതിൽ ആദ്യ ഭാഗത്തിലെ അവരുടെ വേഷങ്ങൾ ആവർത്തിക്കും.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/en/cinema/cine-news/makers-of-khalifa-announces-sequel-1794305|title=After ‘Khalifa’, comes ‘Khalifa II: The Legacy’; makers announce Part 2|access-date=20 August 2026|website=[[Kerala Kaumudi]]}}&lt;/ref&gt;

== കുറിപ്പുകൾ ==
{{Notelist}}

== അവലംബങ്ങൾ ==

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==

* {{IMDb title|22797990}}
{{Prithviraj Sukumaran}}
[[വർഗ്ഗം:Articles with hAudio microformats]]</text>
      <sha1>d5jvrqwcohu0vsf398bytkf436pr1fz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660931</id>
      <parentid>4660930</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T02:52:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>/* അഭിനേതാക്കൾ */</comment>
      <origin>4660931</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25476" sha1="az9tw9tk8md6yc26vmeftewamlxsfp9" xml:space="preserve">
{{Infobox film
| name           = ഖലീഫ
| image          = Khalifa film 2026 poster.jpg
| caption        = Theatrical release poster
| director       = [[വൈശാഖ്]]
| producer       = ജിനു വി. എബ്രഹാം&lt;br /&gt;സൂരജ് കുമാർ
| writer         = ജിനു വി. അബ്രഹാം
| starring       = [[പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]]&lt;br /&gt;[[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]]&lt;br /&gt;[[മാളവിക ശർമ്മ]]&lt;br /&gt;[[ഷമ്മി തിലകൻ]]&lt;br /&gt;[[ഇന്ദ്രൻസ്]]
| music          = [[ജേക്ക്സ് ബിജോയ്]]
| cinematography = [[ജോമോൻ ടി. ജോൺ]]
| editing        = [[ചമൻ ചാക്കോ]]
| studio         = ജിനു എബ്രഹാം ഇന്നൊവേഷൻസ്
| distributor    = [[Aashirvad Cinemas|ആശീർവാദ് റിലീസ്]] (Kerala)&lt;br /&gt;ജിനു എബ്രഹാം ഇന്നൊവേഷൻസ് (Overseas)
| released       = {{Film date|2026|08|20|df=y}}
| runtime        = 159 മിനിട്ട്&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=14 August 2026 |title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' cleared for release with U/A certificate |url=https://ianslive.in/prithviraj-starrer-khalifa-cleared-for-release-with-ua-certificate--20260814134749 |work=IANS Live}}&lt;/ref&gt;
| country        = India
| language       = മലയാളം
}}2026 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാള ആക്ഷൻ ത്രില്ലർ ചിത്രമാണ് '''ഖലീഫഃ ദി റൂളർ'''. [[വൈശാഖ്|വൈശാഖാണ്]] ഈ ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തത്.  ജിനു വി. എബ്രഹാം തിരക്കഥയെഴുതിയ ഈ ചിത്രം ജിനു വി. എബ്രഹാമും സൂരജ് കുമാറും ചേർന്നാണ് നിർമ്മിച്ചത്. {{Efn|With the tagline '''''Vengeance will be written in Gold'''''.&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=16 October 2025 |title=Khalifa Glimpse: Prithviraj Sukumaran plays a gang boss in first glimpse of Vyshakh’s slick action epic |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/khalifa-glimpse-prithviraj-sukumaran-plays-a-gang-boss-in-first-glimpse-of-vyshakhs-slick-action-epic-10310137/ |website=The Indian Express}}&lt;/ref&gt;}}&lt;ref name=&quot;TH&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/khalifa-prithviraj-sukumarans-action-thriller-to-release-on-this-date/article71276302.ece|title=‘Khalifa’: Prithviraj Sukumaran’s action thriller to release on this date|access-date=28 July 2026|website=The Hindu}}&lt;/ref&gt; രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു പരമ്പരയുടെ ആദ്യ ഭാഗമായി ഉദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ള ഈ ചിത്രത്തിൽ [[പൃഥ്വിരാജ്|പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] പ്രധാന കഥാപാത്രമായി അഭിനയിക്കുന്നു, [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]], [[മാളവിക ശർമ്മ]], [[ഷമ്മി തിലകൻ]], [[ഇന്ദ്രൻസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]] എന്നിവർ അതിഥി വേഷങ്ങളിൽ എത്തുന്നു.

പ്രധാന ചിത്രീകരണം 2025 ജൂലൈയിൽ ആരംഭിച്ച് 2026 ജൂണിൽ അവസാനിച്ചു. [[കേരളം]], [[ലണ്ടൻ]], [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു ചിത്രീകരണം. [[ജോമോൻ ടി. ജോൺ]], [[ചമൻ ചാക്കോ]], ജേക്സ് ബിജോയ്, യാനിക് ബെൻ, ചേതൻ ഡിസൂസ, സാൻഡി എന്നിവർ യഥാക്രമം ചിത്രത്തിൻ്റെ ഛായാഗ്രഹണം, എഡിറ്റിംഗ്, സംഗീതം, ആക്ഷൻ, നൃത്തസംവിധാനം എന്നിവ നിർവഹിക്കുന്നു.

2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് ''ഖലീഫ'' തിയേറ്ററുകളിൽ പുറത്തിറങ്ങി. തീയറ്ററുകളിൽ നിന്ന് ചിത്രത്തിന് സമ്മിശ്ര പ്രതികരണമാണ് ലഭിച്ചത്. 1980 കളിലെയും 1990 കളിലും പുറത്തിറങ്ങിയ ഗുണ്ടാസംഘങ്ങളുടെ സിനിമകളെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന തരം ചിത്രം എന്ന വിമർശനം ഈ ചിത്രത്തിന് ലഭിച്ചു. എന്നാൽ പൃഥ്വിരാജിന്റെ പ്രകടനത്തിന് വ്യാപക പ്രശംസ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/khalifa-x-review-social-media-reaction-prithviraj-sukumaran-style-cant-save-this-predictable-and-flat-film-2975770-2026-08-20|title=Khalifa X review: Prithviraj's style can't save this 'predictable and flat' film|access-date=2026-08-20|last=|first=|date=2026-08-20|website=India Today|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mensxp.com/entertainment/regional/185397-khalifa-audience-review-prithviraj-sukumaran-film-cliched-below-average-thriller.html|title=Khalifa Audience Review: Prithviraj Sukumaran’s Film is a ‘Clichéd, Below-Average’ Thriller|access-date=2026-08-20|date=2026-08-20|website=MensXP|language=en-IN}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theweek.in/review/movies/2026/08/20/khalifa-malayalam-film-review.html|title=‘Khalifa’ review: A mostly dull gangster drama heavily reliant on a rousing last-minute superstar cameo to revive it|access-date=2026-08-20|website=@theweek|language=en}}&lt;/ref&gt;

== കഥാസാരം ==
കോഴിക്കോട് കൊടുവള്ളിയിൽ നിന്നുള്ള അമർ അലി എന്ന നിഷ്കളങ്കനായ യുവാവ് ഒരു ടെക്സ്റ്റൈൽ കട നടത്തുകയും പിതാവ് യൂനുസ് അലി, അമ്മ നൂർജഹാൻ എന്നിവരോടൊപ്പം താമസിക്കുകയും ആമിർ ഫിസയെ വിവാഹം കഴിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.സാഹചര്യങ്ങൾ അമീറിനെ കേരളത്തിലെ സ്വർണ്ണക്കടത്ത് റാക്കറ്റിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും അദ്ദേഹം തന്റെ മുത്തച്ഛൻ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി അഥവാ ബാബയെപ്പോലെ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരനായി മാറുകയും ചെയ്യുന്നു.അദ്ദേഹം തൻ്റെ ജീവിതകഥ മാറ്റുന്നു, ബാക്കി സിനിമ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരൻ്റെ കഥ പറയുന്നു.

== അഭിനേതാക്കൾ ==
{{Cast listing|
* [[പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ ആമിർ അലി
* [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] - ഹാരിസ് ബഷീർ
* [[മാളവിക ശർമ]] - ഫിസ അലി, ആമിറിന്റെ ഭാര്യ
* [[ഷമ്മി തിലകൻ]] - [[പാർട്ടി സെക്രട്ടറി]] പുന്നവേൽ രാഘവൻ, ഹാരിസിന്റെ കൂട്ടാളി
* [[ഇന്ദ്രൻസ്]] - ഹംസ, യൂനുസിന്റെ വലംകൈയും അഹമ്മദ് അലിയുടെ കൂട്ടാളിയും
* [[രഞ്ജി പണിക്കർ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ യൂനുസ് അലി, ആമിറിന്റെ പിതാവും അഹമ്മദ് അലിയുടെ മകനും
* [[മോഹിനി (നടി)|മോഹിനി]] - നൂർജഹാൻ അലി, ആമിറിന്റെ മാതാവും യൂനുസ് അലിയുടെ ഭാര്യയും
* [[ശിവജിത്ത്]] - വിനായകൻ രാഘവൻ, രാഘവന്റെ മൂത്ത മകൻ
* [[സുരേഷ് ഒബ്‌റോയ്]] - സെയ്ത്‌രാജ് സിങ് എന്ന &quot;സെയ്ത്തുജി&quot;, അഹമ്മദ് അലിയുടെ പഴയ സുഹൃത്തും ആമിറിന്റെ ഗുരുവും
* [[സഞ്ജു ശിവറാം]] - സമദ് എന്ന &quot;സാമി&quot;, ആമിറിന്റെ ഉറ്റ സുഹൃത്ത്
* [[മഹേഷ്]] - കട്ട് അറബി
* [[സാദിഖ് (നടൻ)|സാദിഖ്]]
* [[സുധീർ കരമന]] - ഒരു പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ
* [[സിജോയ് വർഗീസ്]]
* [[അരുൾദാസ്]]
* രഞ്ജിത്ത് വേലായുധൻ
* പശുപതി രാജ് - കസ്റ്റംസ് ഓഫീസർ വീരസ്വാമി, സെയ്ത്തുജിയുടെ പഴയ സുഹൃത്ത്
* നിസ്താർ സെയ്ത്ത് - ജയിൽ സൂപ്രണ്ട്
* ജെയിംസ് ഏലിയ - ജയിലിലെ കീഴുദ്യോഗസ്ഥൻ
* രാജേഷ് ബാബു - ജഡ്ജി
* [[ജോൺ വിജയ്]] - ആഭ്യന്തരമന്ത്രി സെൽവം
* ഷാവർ അലി
* Leya Mammen
* Kyraa Vasudevan as Vyshnavi Ramachandran
* Master Nafash as Rushin Ali, Aamir's son
* Shine Varghese as Sudhip, Aamir's right-hand
* Anand Manmadhan as Rahim, Aamir's ally
* Don Michael as Vivek Raghavan, Raghavan's younger son
; Guest appearances
* [[Mohanlal]] as Mambaraykkal Ahmed Ali alias &quot;Baba&quot;, Aamir's grandfather and Younus' father
* [[Tovino Thomas]] as Iver Alexander, Ahmed Ali's assasin
* [[Soubin Shahir]] as Viktor Kennedy, Ahmed Ali's right-hand}}

== നിർമ്മാണം ==

=== വികസനം ===
2022 ഒക്ടോബറിൽ ടൈറ്റിൽ സഹിതം ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, വൈശാഖിന്  ടർബോ എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ സംവിധാനവും പൃഥിരാജിന് വിലായത് ബുദ്ധ, എൽ 2 എംപുരാൻ എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയവും ഉള്ളതുകൊണ്ട് ഈ ചിത്രത്തിന്റെ ചിത്രീകരണം വൈകി.&lt;ref name=&quot;THR&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporterindia.com/features/insight/prithviraj-sukumarans-khalifa-to-begin-shoot-three-years-after-first-announcement|title=Prithviraj Sukumaran's ‘Khalifa’ To Begin Shoot Three Years After First Announcement|access-date=25 July 2025|website=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt; 15 വർഷത്തിനുശേഷം പൃഥ്വിരാജും സംവിധായകൻ വൈശാഖും വീണ്ടും ഒന്നിക്കുന്നുവെന്ന പ്രത്യേകത ഈ സിനിമയ്ക്കുണ്ട്. വൈശാഖിന്റെ ആദ്യ ചിത്രമായ ''[[പോക്കിരിരാജ|പോക്കിരി രാജ]]'' (2010) ആയിരുന്നു ഇവരുടെ അവസാന സഹകരണം. 2025 ജൂലൈയിലാണ് ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി ആരംഭിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|title=Prithviraj Sukumaran-Vysakh film Khalifa begins|access-date=16 August 2026|date=16 July 2025|website=Cinema Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20250812192105/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|archive-date=12 August 2025}}&lt;/ref&gt; 2025 ഡിസംബറിൽ [[മോഹൻലാൽ]] ഒരു അതിഥി വേഷം ചെയ്യുമെന്ന് സ്ഥിരീകരിച്ചു. രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു ചലച്ചിത്ര പരമ്പരയിലെ ആദ്യ ചിത്രമായിരിക്കും ഇതെന്നും രണ്ടാം ഭാഗം മോഹൻലാലിൻ്റെ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി എന്ന കഥാപാത്രത്തെ ഒരു പൂർണ്ണമായ വേഷത്തിൽ കേന്ദ്രീകരിക്കാനും ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതാണെന്നും വെളിപ്പെടുത്തി. ഈ ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] മലയാളത്തിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dtnext.in/entertainment/cinema/neil-nitin-mukesh-makes-malayalam-debut-with-prithviraj-starrer-khalifa|title=Neil Nitin Mukesh makes Malayalam debut with Prithviraj-starrer 'Khalifa'|access-date=15 January 2026|website=[[DT Next]]}}&lt;/ref&gt;

=== ചിത്രീകരണം ===
2025 ജൂലൈയിൽ പ്രധാന ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;THR&quot; /&gt; ആദ്യ ഷെഡ്യൂൾ ലണ്ടനിൽ ചിത്രീകരിക്കുകയും ഓഗസ്റ്റിൽ പൂർത്തിയാക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/prithviraj-sukumaran-completes-shooting-for-his-portions-in-uk-schedule-of-vysakhs-khalifa/articleshow/123310163.cms|title=Prithviraj Sukumaran completes shooting for his portions in UK schedule of Vysakh's 'Khalifa'|access-date=14 August 2025|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt; [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലും ചിത്രം ചിത്രീകരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/news/prithviraj-starrer-khalifa-to-be-shot-in-dubai-nepal-kerala-c9020352|title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' to be shot in Dubai, Nepal, Kerala|access-date=18 October 2022|website=Mathrubhumi}}&lt;/ref&gt; 2026 ജനുവരി 13ന് മോഹൻലാൽ [[കൊച്ചി|കൊച്ചിയിൽ]] തൻ്റെ ഭാഗത്തിൻ്റെ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയാക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.zoomtventertainment.com/south/mohanlal-cameo-khalifa-part-1-intro-article-153448653|title=Mohanlal Finishes Filming His Cameo in Prithviraj Sukumaran's Khalifa Part One – According to Reports|access-date=14 January 2026|website=Zoom}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂൺ 22-ന് സിനിമയുടെ മുഴുവൻ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയായി. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2026/Jun/23/prithvirajs-khalifa-wraps-filming|title=Prithviraj's Khalifa wraps filming|access-date=16 August 2026|date=23 June 2026|website=Cinema Express|language=en}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂലൈ അവസാനത്തോടെ ഡബ്ബിംഗ് പൂർത്തിയായി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/mohanlal-completes-khalifa-part-1-dubbing-kavin-welcomes-twins-and-urvashi-returns-to-kannada-cinema-top-5-south-stories-of-the-day/articleshow/132744553.cms|title=Mohanlal completes 'Khalifa: Part 1' dubbing, Kavin welcomes twins, and Urvashi returns to Kannada cinema: Top 5 South stories of the day|access-date=30 July 2026|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt;

== ശബ്ദരേഖ ==
&lt;templatestyles src=&quot;Plainlist/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Infobox album
| name         = Khalifa
| type         = [[Soundtrack album]]
| artist       = [[Jakes Bejoy]]
| cover        = 
| alt          = 
| released     = 12 August 2026
| recorded     = 
| venue        = 
| studio       = *Mindscore Studio, [[Cochin]]
*Mystic's Room, [[Chennai]]
*MLounge, Cochin
*AR Musicals, [[Bengaluru]]
| genre        = [[Feature film soundtrack]]
| length       = 28:31
| language     = [[Malayalam language|Malayalam]]
| label        = [[Sony Music Entertainment|Sony Music]]
| producer     = [[Jakes Bejoy]]&lt;br /&gt;Joel Johns&lt;br /&gt;Agastya Raag
| prev_title   = [[Thudakkam]]
| prev_year    = 2026
| year         = 2026
| next_title   = [[I'm Game]]
| next_year    = 2026
| misc         = 
}}
ചിത്രത്തിൻ്റെ ഗാനങ്ങളും പശ്ചാത്തലസംഗീതവും രചിച്ചത് ജേക്സ് ബിജോയ് ആണ്, അങ്ങനെ പൃഥ്വിരാജുമായുള്ള അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പത്താമത്തെ സഹകരണമായി ഇത് അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/news/khalifa-not-just-prithviraj-lokah-composer-jakes-bejoy-also-impresses-in-banger-of-a-glimpse/9a7ad10c2a63|title=Khalifa: Not just Prithviraj, Lokah composer Jakes Bejoy also impresses in banger of a glimpse - ‘Next Rs 300 crore loading’|access-date=16 October 2025|website=OTTPlay}}&lt;/ref&gt; സിദ് ശ്രീറാമും മുഹമ്മദ് മക്ബൂൽ മൻസൂറും ചേർന്ന് ആലപിച്ച &quot;അസലയവാലെ&quot; എന്ന ആദ്യഗാനം 2026 ജൂലൈ 20ന് പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2026/Jul/21/malayalamnews2026jul20malvika-sharma-to-star-in-prithviraj-sukumaran-starrer-khalifa-first-single-on-the-way|title=Malvika Sharma to star in Prithviraj Sukumaran-starrer Khalifa; first single on the way|access-date=21 July 2026|website=The New Indian Express}}&lt;/ref&gt; 2026 ഓഗസ്റ്റ് 12-ന് മുഴുവൻ ആൽബവും പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://open.spotify.com/album/5gYZ5RbAYv3N6Xrdf9NQOs?si=YqV4XYKURTevmMXDaRfwWA&amp;utm_source=copy-link&amp;sci=spotify%3Acard-config%3A7eRqxC1UsNTIJcfRLhvQ6Y|title=Khalifa (Original Motion Picture Soundtrack)|access-date=12 August 2026|publisher=Spotify}}&lt;/ref&gt;{{Track listing
| headline      = Track listing
| extra_column  = Singer(s)
| total_length  = 33:13
| title1        = Asalayavale
| length1       = 5:00
| lyrics1       = [[Muthu]]
| extra1        = [[Sid Sriram]], [[Mohammed Maqbool Mansoor]]
| title2        = Mathara
| length2       = 4:12
| lyrics2       = Muthu
| extra2        = [[Jakes Bejoy]], [[Shreya Ghoshal]], K.C. Balasarangan, Mohammed Maqbool Mansoor
| title3        = Bhranthayal
| length3       = 4:51
| lyrics3       = Unmesh Unnikrishnan
| extra3        = Jubair Salim, K.S. Harisankar
| title4        = Kissayariyathe
| length4       = 4:18
| lyrics4       = [[Rafeeq Ahamed]]
| extra4        = Anila Rajeev, K.C. Balasarangan
| title5        = Salamathali
| length5       = 2:45
| lyrics5       = Muthu
| extra5        = Akhil J. Chand, Mohammed Maqbool Mansoor
| title6        = The Bloodline
| length6       = 2:23
| lyrics6       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra6        = Jakes Bejoy, JOKER390P, [[chorus (song)|chorus]]
| title7        = Asalayavale (V2)
| length7       = 5:02
| lyrics7       = Muthu
| extra7        = Hanan Shah, Fathima Jabbar, Mohammed Maqbool Mansoor
| title8        = The Bloodline
| length8       = 2:52
| lyrics8       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra8        = Jakes Bejoy, JOKER360P, [[chorus (song)|chorus]]
| title9        = Rise of Ali
| length9       = 2:30
| lyrics9       = Mu.Ri
| extra9        = Joel James, JOKER360P, chorus
}}

== റിലീസ് ==

=== തീയറ്റർ റിലീസ്. ===
2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് [[മലയാളം]], [[തമിഴ്]], [[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുങ്ക്]], [[ഹിന്ദി]] ഭാഷകൾക്കൊപ്പം ലോകമെമ്പാടും റിലീസ് ചെയ്ത ''ഖലീഫ'' മലയാള ചിത്രമായ ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റുിന് എതിരായാണ് പുറത്തിറങ്ങിയത്.&lt;ref name=&quot;TH&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/prithviraj-sukumaran-wraps-shooting-of-khalifa-film-to-release-worldwide-on-august-20-2026-article-13956002.html|title=Prithviraj Sukumaran wraps shooting of Khalifa; Film to release worldwide on August 20, 2026|last=Gavankar|first=Vaishnavi|date=22 June 2026|website=MoneyControl}}&lt;/ref&gt;

== സ്വീകരണം ==

=== വിമർശനാത്മക പ്രതികരണം ===
''ഖലീഫ''യ്ക്ക് നിരൂപകരിൽ നിന്ന് സമ്മിശ്രവും പ്രതികൂലവുമായ അവലോകനങ്ങൾ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.m9.news/tamil-movie-news/khalifa-mixed-reviews-box-office-risk/|title=Khalifa: Prithviraj Sukumaran’s 3rd Disaster in a Row?|access-date=2026-08-20|last=Jhansi|date=2026-08-20|website=M9.news|language=en-US}}&lt;/ref&gt; ദി ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസിലെ ആനന്ദു സുരേഷ് ചിത്രത്തിന് 2/5 റേറ്റിംഗ് നൽകി, ആഴമില്ലാത്ത തിരക്കഥയുള്ള ഒരു ഉപരിതല നാടകമായി ചിത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിച്ചു, എന്നിരുന്നാലും അദ്ദേഹം ചിത്രത്തിന്റെ സ്റ്റണ്ടുകളെയും ദൃശ്യങ്ങളെയും പ്രശംസിച്ചു. &quot;ഉദ്ദേശിച്ച വൈകാരികമായ ആകർഷണമോ പ്രതീക്ഷിച്ച ആവേശമോ&quot; ഇല്ലാത്ത ഒരു പഴയ കള്ളക്കടത്ത് നാടകമാണ് ചിത്രമെന്ന് ദി ഹിന്ദുവിലെ എസ്. ആർ. പ്രവീൺ വിശേഷിപ്പിച്ചു.  ചിത്രത്തിൻറെ വിഷ്വലുകൾ, ആക്ഷൻ കൊറിയോഗ്രാഫി, പശ്ചാത്തലസംഗീതം എന്നിവയെ പ്രശംസിച്ചുവെങ്കിലും ഈ ചിത്രത്തെ &quot;പ്രവചനാതീതമായ ഒരു കഥ&quot; എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുകയും അത് ഒരു ഹൈ നൽകാൻ പാടുപെടുകയും ചെയ്തതായി ഈസ്റ്റേൺ ഐയുടെ ഗായത്രി കല്ലൂക്കാരൻ വിശേഷിപ്പിച്ചു.

== രണ്ടാംഭാഗം ==
[[പൃഥ്വിരാജ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]] പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള പരമ്പരയുടെ രണ്ടാം ഭാഗം ഖലീഫഃ ദി ലെഗസി എന്ന പേരിൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു, അതിൽ ആദ്യ ഭാഗത്തിലെ അവരുടെ വേഷങ്ങൾ ആവർത്തിക്കും.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/en/cinema/cine-news/makers-of-khalifa-announces-sequel-1794305|title=After ‘Khalifa’, comes ‘Khalifa II: The Legacy’; makers announce Part 2|access-date=20 August 2026|website=[[Kerala Kaumudi]]}}&lt;/ref&gt;

== കുറിപ്പുകൾ ==
{{Notelist}}

== അവലംബങ്ങൾ ==

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==

* {{IMDb title|22797990}}
{{Prithviraj Sukumaran}}
[[വർഗ്ഗം:Articles with hAudio microformats]]</text>
      <sha1>az9tw9tk8md6yc26vmeftewamlxsfp9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660932</id>
      <parentid>4660931</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T02:53:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>/* അഭിനേതാക്കൾ */</comment>
      <origin>4660932</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25542" sha1="mkqccff82yu4hq52g8cbq9uk34xfenx" xml:space="preserve">
{{Infobox film
| name           = ഖലീഫ
| image          = Khalifa film 2026 poster.jpg
| caption        = Theatrical release poster
| director       = [[വൈശാഖ്]]
| producer       = ജിനു വി. എബ്രഹാം&lt;br /&gt;സൂരജ് കുമാർ
| writer         = ജിനു വി. അബ്രഹാം
| starring       = [[പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]]&lt;br /&gt;[[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]]&lt;br /&gt;[[മാളവിക ശർമ്മ]]&lt;br /&gt;[[ഷമ്മി തിലകൻ]]&lt;br /&gt;[[ഇന്ദ്രൻസ്]]
| music          = [[ജേക്ക്സ് ബിജോയ്]]
| cinematography = [[ജോമോൻ ടി. ജോൺ]]
| editing        = [[ചമൻ ചാക്കോ]]
| studio         = ജിനു എബ്രഹാം ഇന്നൊവേഷൻസ്
| distributor    = [[Aashirvad Cinemas|ആശീർവാദ് റിലീസ്]] (Kerala)&lt;br /&gt;ജിനു എബ്രഹാം ഇന്നൊവേഷൻസ് (Overseas)
| released       = {{Film date|2026|08|20|df=y}}
| runtime        = 159 മിനിട്ട്&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=14 August 2026 |title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' cleared for release with U/A certificate |url=https://ianslive.in/prithviraj-starrer-khalifa-cleared-for-release-with-ua-certificate--20260814134749 |work=IANS Live}}&lt;/ref&gt;
| country        = India
| language       = മലയാളം
}}2026 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാള ആക്ഷൻ ത്രില്ലർ ചിത്രമാണ് '''ഖലീഫഃ ദി റൂളർ'''. [[വൈശാഖ്|വൈശാഖാണ്]] ഈ ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തത്.  ജിനു വി. എബ്രഹാം തിരക്കഥയെഴുതിയ ഈ ചിത്രം ജിനു വി. എബ്രഹാമും സൂരജ് കുമാറും ചേർന്നാണ് നിർമ്മിച്ചത്. {{Efn|With the tagline '''''Vengeance will be written in Gold'''''.&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=16 October 2025 |title=Khalifa Glimpse: Prithviraj Sukumaran plays a gang boss in first glimpse of Vyshakh’s slick action epic |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/khalifa-glimpse-prithviraj-sukumaran-plays-a-gang-boss-in-first-glimpse-of-vyshakhs-slick-action-epic-10310137/ |website=The Indian Express}}&lt;/ref&gt;}}&lt;ref name=&quot;TH&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/khalifa-prithviraj-sukumarans-action-thriller-to-release-on-this-date/article71276302.ece|title=‘Khalifa’: Prithviraj Sukumaran’s action thriller to release on this date|access-date=28 July 2026|website=The Hindu}}&lt;/ref&gt; രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു പരമ്പരയുടെ ആദ്യ ഭാഗമായി ഉദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ള ഈ ചിത്രത്തിൽ [[പൃഥ്വിരാജ്|പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] പ്രധാന കഥാപാത്രമായി അഭിനയിക്കുന്നു, [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]], [[മാളവിക ശർമ്മ]], [[ഷമ്മി തിലകൻ]], [[ഇന്ദ്രൻസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]] എന്നിവർ അതിഥി വേഷങ്ങളിൽ എത്തുന്നു.

പ്രധാന ചിത്രീകരണം 2025 ജൂലൈയിൽ ആരംഭിച്ച് 2026 ജൂണിൽ അവസാനിച്ചു. [[കേരളം]], [[ലണ്ടൻ]], [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു ചിത്രീകരണം. [[ജോമോൻ ടി. ജോൺ]], [[ചമൻ ചാക്കോ]], ജേക്സ് ബിജോയ്, യാനിക് ബെൻ, ചേതൻ ഡിസൂസ, സാൻഡി എന്നിവർ യഥാക്രമം ചിത്രത്തിൻ്റെ ഛായാഗ്രഹണം, എഡിറ്റിംഗ്, സംഗീതം, ആക്ഷൻ, നൃത്തസംവിധാനം എന്നിവ നിർവഹിക്കുന്നു.

2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് ''ഖലീഫ'' തിയേറ്ററുകളിൽ പുറത്തിറങ്ങി. തീയറ്ററുകളിൽ നിന്ന് ചിത്രത്തിന് സമ്മിശ്ര പ്രതികരണമാണ് ലഭിച്ചത്. 1980 കളിലെയും 1990 കളിലും പുറത്തിറങ്ങിയ ഗുണ്ടാസംഘങ്ങളുടെ സിനിമകളെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന തരം ചിത്രം എന്ന വിമർശനം ഈ ചിത്രത്തിന് ലഭിച്ചു. എന്നാൽ പൃഥ്വിരാജിന്റെ പ്രകടനത്തിന് വ്യാപക പ്രശംസ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/khalifa-x-review-social-media-reaction-prithviraj-sukumaran-style-cant-save-this-predictable-and-flat-film-2975770-2026-08-20|title=Khalifa X review: Prithviraj's style can't save this 'predictable and flat' film|access-date=2026-08-20|last=|first=|date=2026-08-20|website=India Today|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mensxp.com/entertainment/regional/185397-khalifa-audience-review-prithviraj-sukumaran-film-cliched-below-average-thriller.html|title=Khalifa Audience Review: Prithviraj Sukumaran’s Film is a ‘Clichéd, Below-Average’ Thriller|access-date=2026-08-20|date=2026-08-20|website=MensXP|language=en-IN}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theweek.in/review/movies/2026/08/20/khalifa-malayalam-film-review.html|title=‘Khalifa’ review: A mostly dull gangster drama heavily reliant on a rousing last-minute superstar cameo to revive it|access-date=2026-08-20|website=@theweek|language=en}}&lt;/ref&gt;

== കഥാസാരം ==
കോഴിക്കോട് കൊടുവള്ളിയിൽ നിന്നുള്ള അമർ അലി എന്ന നിഷ്കളങ്കനായ യുവാവ് ഒരു ടെക്സ്റ്റൈൽ കട നടത്തുകയും പിതാവ് യൂനുസ് അലി, അമ്മ നൂർജഹാൻ എന്നിവരോടൊപ്പം താമസിക്കുകയും ആമിർ ഫിസയെ വിവാഹം കഴിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.സാഹചര്യങ്ങൾ അമീറിനെ കേരളത്തിലെ സ്വർണ്ണക്കടത്ത് റാക്കറ്റിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും അദ്ദേഹം തന്റെ മുത്തച്ഛൻ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി അഥവാ ബാബയെപ്പോലെ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരനായി മാറുകയും ചെയ്യുന്നു.അദ്ദേഹം തൻ്റെ ജീവിതകഥ മാറ്റുന്നു, ബാക്കി സിനിമ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരൻ്റെ കഥ പറയുന്നു.

== അഭിനേതാക്കൾ ==
{{Cast listing|
* [[പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ ആമിർ അലി
* [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] - ഹാരിസ് ബഷീർ
* [[മാളവിക ശർമ]] - ഫിസ അലി, ആമിറിന്റെ ഭാര്യ
* [[ഷമ്മി തിലകൻ]] - [[പാർട്ടി സെക്രട്ടറി]] പുന്നവേൽ രാഘവൻ, ഹാരിസിന്റെ കൂട്ടാളി
* [[ഇന്ദ്രൻസ്]] - ഹംസ, യൂനുസിന്റെ വലംകൈയും അഹമ്മദ് അലിയുടെ കൂട്ടാളിയും
* [[രഞ്ജി പണിക്കർ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ യൂനുസ് അലി, ആമിറിന്റെ പിതാവും അഹമ്മദ് അലിയുടെ മകനും
* [[മോഹിനി (നടി)|മോഹിനി]] - നൂർജഹാൻ അലി, ആമിറിന്റെ മാതാവും യൂനുസ് അലിയുടെ ഭാര്യയും
* [[ശിവജിത്ത്]] - വിനായകൻ രാഘവൻ, രാഘവന്റെ മൂത്ത മകൻ
* [[സുരേഷ് ഒബ്‌റോയ്]] - സെയ്ത്‌രാജ് സിങ് എന്ന &quot;സെയ്ത്തുജി&quot;, അഹമ്മദ് അലിയുടെ പഴയ സുഹൃത്തും ആമിറിന്റെ ഗുരുവും
* [[സഞ്ജു ശിവറാം]] - സമദ് എന്ന &quot;സാമി&quot;, ആമിറിന്റെ ഉറ്റ സുഹൃത്ത്
* [[മഹേഷ്]] - കട്ട് അറബി
* [[സാദിഖ് (നടൻ)|സാദിഖ്]]
* [[സുധീർ കരമന]] - ഒരു പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ
* [[സിജോയ് വർഗീസ്]]
* [[അരുൾദാസ്]]
* രഞ്ജിത്ത് വേലായുധൻ
* പശുപതി രാജ് - കസ്റ്റംസ് ഓഫീസർ വീരസ്വാമി, സെയ്ത്തുജിയുടെ പഴയ സുഹൃത്ത്
* നിസ്താർ സെയ്ത്ത് - ജയിൽ സൂപ്രണ്ട്
* ജെയിംസ് ഏലിയ - ജയിലിലെ കീഴുദ്യോഗസ്ഥൻ
* രാജേഷ് ബാബു - ജഡ്ജി
* [[ജോൺ വിജയ്]] - ആഭ്യന്തരമന്ത്രി സെൽവം
* ഷാവർ അലി
* ലയ മാമ്മൻ
* കൈരാ വാസുദേവൻ - വൈഷ്ണവി രാമചന്ദ്രൻ
* Master Nafash as Rushin Ali, Aamir's son
* Shine Varghese as Sudhip, Aamir's right-hand
* Anand Manmadhan as Rahim, Aamir's ally
* Don Michael as Vivek Raghavan, Raghavan's younger son
; Guest appearances
* [[Mohanlal]] as Mambaraykkal Ahmed Ali alias &quot;Baba&quot;, Aamir's grandfather and Younus' father
* [[Tovino Thomas]] as Iver Alexander, Ahmed Ali's assasin
* [[Soubin Shahir]] as Viktor Kennedy, Ahmed Ali's right-hand}}

== നിർമ്മാണം ==

=== വികസനം ===
2022 ഒക്ടോബറിൽ ടൈറ്റിൽ സഹിതം ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, വൈശാഖിന്  ടർബോ എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ സംവിധാനവും പൃഥിരാജിന് വിലായത് ബുദ്ധ, എൽ 2 എംപുരാൻ എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയവും ഉള്ളതുകൊണ്ട് ഈ ചിത്രത്തിന്റെ ചിത്രീകരണം വൈകി.&lt;ref name=&quot;THR&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporterindia.com/features/insight/prithviraj-sukumarans-khalifa-to-begin-shoot-three-years-after-first-announcement|title=Prithviraj Sukumaran's ‘Khalifa’ To Begin Shoot Three Years After First Announcement|access-date=25 July 2025|website=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt; 15 വർഷത്തിനുശേഷം പൃഥ്വിരാജും സംവിധായകൻ വൈശാഖും വീണ്ടും ഒന്നിക്കുന്നുവെന്ന പ്രത്യേകത ഈ സിനിമയ്ക്കുണ്ട്. വൈശാഖിന്റെ ആദ്യ ചിത്രമായ ''[[പോക്കിരിരാജ|പോക്കിരി രാജ]]'' (2010) ആയിരുന്നു ഇവരുടെ അവസാന സഹകരണം. 2025 ജൂലൈയിലാണ് ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി ആരംഭിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|title=Prithviraj Sukumaran-Vysakh film Khalifa begins|access-date=16 August 2026|date=16 July 2025|website=Cinema Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20250812192105/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|archive-date=12 August 2025}}&lt;/ref&gt; 2025 ഡിസംബറിൽ [[മോഹൻലാൽ]] ഒരു അതിഥി വേഷം ചെയ്യുമെന്ന് സ്ഥിരീകരിച്ചു. രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു ചലച്ചിത്ര പരമ്പരയിലെ ആദ്യ ചിത്രമായിരിക്കും ഇതെന്നും രണ്ടാം ഭാഗം മോഹൻലാലിൻ്റെ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി എന്ന കഥാപാത്രത്തെ ഒരു പൂർണ്ണമായ വേഷത്തിൽ കേന്ദ്രീകരിക്കാനും ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതാണെന്നും വെളിപ്പെടുത്തി. ഈ ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] മലയാളത്തിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dtnext.in/entertainment/cinema/neil-nitin-mukesh-makes-malayalam-debut-with-prithviraj-starrer-khalifa|title=Neil Nitin Mukesh makes Malayalam debut with Prithviraj-starrer 'Khalifa'|access-date=15 January 2026|website=[[DT Next]]}}&lt;/ref&gt;

=== ചിത്രീകരണം ===
2025 ജൂലൈയിൽ പ്രധാന ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;THR&quot; /&gt; ആദ്യ ഷെഡ്യൂൾ ലണ്ടനിൽ ചിത്രീകരിക്കുകയും ഓഗസ്റ്റിൽ പൂർത്തിയാക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/prithviraj-sukumaran-completes-shooting-for-his-portions-in-uk-schedule-of-vysakhs-khalifa/articleshow/123310163.cms|title=Prithviraj Sukumaran completes shooting for his portions in UK schedule of Vysakh's 'Khalifa'|access-date=14 August 2025|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt; [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലും ചിത്രം ചിത്രീകരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/news/prithviraj-starrer-khalifa-to-be-shot-in-dubai-nepal-kerala-c9020352|title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' to be shot in Dubai, Nepal, Kerala|access-date=18 October 2022|website=Mathrubhumi}}&lt;/ref&gt; 2026 ജനുവരി 13ന് മോഹൻലാൽ [[കൊച്ചി|കൊച്ചിയിൽ]] തൻ്റെ ഭാഗത്തിൻ്റെ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയാക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.zoomtventertainment.com/south/mohanlal-cameo-khalifa-part-1-intro-article-153448653|title=Mohanlal Finishes Filming His Cameo in Prithviraj Sukumaran's Khalifa Part One – According to Reports|access-date=14 January 2026|website=Zoom}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂൺ 22-ന് സിനിമയുടെ മുഴുവൻ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയായി. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2026/Jun/23/prithvirajs-khalifa-wraps-filming|title=Prithviraj's Khalifa wraps filming|access-date=16 August 2026|date=23 June 2026|website=Cinema Express|language=en}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂലൈ അവസാനത്തോടെ ഡബ്ബിംഗ് പൂർത്തിയായി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/mohanlal-completes-khalifa-part-1-dubbing-kavin-welcomes-twins-and-urvashi-returns-to-kannada-cinema-top-5-south-stories-of-the-day/articleshow/132744553.cms|title=Mohanlal completes 'Khalifa: Part 1' dubbing, Kavin welcomes twins, and Urvashi returns to Kannada cinema: Top 5 South stories of the day|access-date=30 July 2026|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt;

== ശബ്ദരേഖ ==
&lt;templatestyles src=&quot;Plainlist/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Infobox album
| name         = Khalifa
| type         = [[Soundtrack album]]
| artist       = [[Jakes Bejoy]]
| cover        = 
| alt          = 
| released     = 12 August 2026
| recorded     = 
| venue        = 
| studio       = *Mindscore Studio, [[Cochin]]
*Mystic's Room, [[Chennai]]
*MLounge, Cochin
*AR Musicals, [[Bengaluru]]
| genre        = [[Feature film soundtrack]]
| length       = 28:31
| language     = [[Malayalam language|Malayalam]]
| label        = [[Sony Music Entertainment|Sony Music]]
| producer     = [[Jakes Bejoy]]&lt;br /&gt;Joel Johns&lt;br /&gt;Agastya Raag
| prev_title   = [[Thudakkam]]
| prev_year    = 2026
| year         = 2026
| next_title   = [[I'm Game]]
| next_year    = 2026
| misc         = 
}}
ചിത്രത്തിൻ്റെ ഗാനങ്ങളും പശ്ചാത്തലസംഗീതവും രചിച്ചത് ജേക്സ് ബിജോയ് ആണ്, അങ്ങനെ പൃഥ്വിരാജുമായുള്ള അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പത്താമത്തെ സഹകരണമായി ഇത് അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/news/khalifa-not-just-prithviraj-lokah-composer-jakes-bejoy-also-impresses-in-banger-of-a-glimpse/9a7ad10c2a63|title=Khalifa: Not just Prithviraj, Lokah composer Jakes Bejoy also impresses in banger of a glimpse - ‘Next Rs 300 crore loading’|access-date=16 October 2025|website=OTTPlay}}&lt;/ref&gt; സിദ് ശ്രീറാമും മുഹമ്മദ് മക്ബൂൽ മൻസൂറും ചേർന്ന് ആലപിച്ച &quot;അസലയവാലെ&quot; എന്ന ആദ്യഗാനം 2026 ജൂലൈ 20ന് പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2026/Jul/21/malayalamnews2026jul20malvika-sharma-to-star-in-prithviraj-sukumaran-starrer-khalifa-first-single-on-the-way|title=Malvika Sharma to star in Prithviraj Sukumaran-starrer Khalifa; first single on the way|access-date=21 July 2026|website=The New Indian Express}}&lt;/ref&gt; 2026 ഓഗസ്റ്റ് 12-ന് മുഴുവൻ ആൽബവും പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://open.spotify.com/album/5gYZ5RbAYv3N6Xrdf9NQOs?si=YqV4XYKURTevmMXDaRfwWA&amp;utm_source=copy-link&amp;sci=spotify%3Acard-config%3A7eRqxC1UsNTIJcfRLhvQ6Y|title=Khalifa (Original Motion Picture Soundtrack)|access-date=12 August 2026|publisher=Spotify}}&lt;/ref&gt;{{Track listing
| headline      = Track listing
| extra_column  = Singer(s)
| total_length  = 33:13
| title1        = Asalayavale
| length1       = 5:00
| lyrics1       = [[Muthu]]
| extra1        = [[Sid Sriram]], [[Mohammed Maqbool Mansoor]]
| title2        = Mathara
| length2       = 4:12
| lyrics2       = Muthu
| extra2        = [[Jakes Bejoy]], [[Shreya Ghoshal]], K.C. Balasarangan, Mohammed Maqbool Mansoor
| title3        = Bhranthayal
| length3       = 4:51
| lyrics3       = Unmesh Unnikrishnan
| extra3        = Jubair Salim, K.S. Harisankar
| title4        = Kissayariyathe
| length4       = 4:18
| lyrics4       = [[Rafeeq Ahamed]]
| extra4        = Anila Rajeev, K.C. Balasarangan
| title5        = Salamathali
| length5       = 2:45
| lyrics5       = Muthu
| extra5        = Akhil J. Chand, Mohammed Maqbool Mansoor
| title6        = The Bloodline
| length6       = 2:23
| lyrics6       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra6        = Jakes Bejoy, JOKER390P, [[chorus (song)|chorus]]
| title7        = Asalayavale (V2)
| length7       = 5:02
| lyrics7       = Muthu
| extra7        = Hanan Shah, Fathima Jabbar, Mohammed Maqbool Mansoor
| title8        = The Bloodline
| length8       = 2:52
| lyrics8       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra8        = Jakes Bejoy, JOKER360P, [[chorus (song)|chorus]]
| title9        = Rise of Ali
| length9       = 2:30
| lyrics9       = Mu.Ri
| extra9        = Joel James, JOKER360P, chorus
}}

== റിലീസ് ==

=== തീയറ്റർ റിലീസ്. ===
2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് [[മലയാളം]], [[തമിഴ്]], [[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുങ്ക്]], [[ഹിന്ദി]] ഭാഷകൾക്കൊപ്പം ലോകമെമ്പാടും റിലീസ് ചെയ്ത ''ഖലീഫ'' മലയാള ചിത്രമായ ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റുിന് എതിരായാണ് പുറത്തിറങ്ങിയത്.&lt;ref name=&quot;TH&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/prithviraj-sukumaran-wraps-shooting-of-khalifa-film-to-release-worldwide-on-august-20-2026-article-13956002.html|title=Prithviraj Sukumaran wraps shooting of Khalifa; Film to release worldwide on August 20, 2026|last=Gavankar|first=Vaishnavi|date=22 June 2026|website=MoneyControl}}&lt;/ref&gt;

== സ്വീകരണം ==

=== വിമർശനാത്മക പ്രതികരണം ===
''ഖലീഫ''യ്ക്ക് നിരൂപകരിൽ നിന്ന് സമ്മിശ്രവും പ്രതികൂലവുമായ അവലോകനങ്ങൾ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.m9.news/tamil-movie-news/khalifa-mixed-reviews-box-office-risk/|title=Khalifa: Prithviraj Sukumaran’s 3rd Disaster in a Row?|access-date=2026-08-20|last=Jhansi|date=2026-08-20|website=M9.news|language=en-US}}&lt;/ref&gt; ദി ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസിലെ ആനന്ദു സുരേഷ് ചിത്രത്തിന് 2/5 റേറ്റിംഗ് നൽകി, ആഴമില്ലാത്ത തിരക്കഥയുള്ള ഒരു ഉപരിതല നാടകമായി ചിത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിച്ചു, എന്നിരുന്നാലും അദ്ദേഹം ചിത്രത്തിന്റെ സ്റ്റണ്ടുകളെയും ദൃശ്യങ്ങളെയും പ്രശംസിച്ചു. &quot;ഉദ്ദേശിച്ച വൈകാരികമായ ആകർഷണമോ പ്രതീക്ഷിച്ച ആവേശമോ&quot; ഇല്ലാത്ത ഒരു പഴയ കള്ളക്കടത്ത് നാടകമാണ് ചിത്രമെന്ന് ദി ഹിന്ദുവിലെ എസ്. ആർ. പ്രവീൺ വിശേഷിപ്പിച്ചു.  ചിത്രത്തിൻറെ വിഷ്വലുകൾ, ആക്ഷൻ കൊറിയോഗ്രാഫി, പശ്ചാത്തലസംഗീതം എന്നിവയെ പ്രശംസിച്ചുവെങ്കിലും ഈ ചിത്രത്തെ &quot;പ്രവചനാതീതമായ ഒരു കഥ&quot; എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുകയും അത് ഒരു ഹൈ നൽകാൻ പാടുപെടുകയും ചെയ്തതായി ഈസ്റ്റേൺ ഐയുടെ ഗായത്രി കല്ലൂക്കാരൻ വിശേഷിപ്പിച്ചു.

== രണ്ടാംഭാഗം ==
[[പൃഥ്വിരാജ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]] പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള പരമ്പരയുടെ രണ്ടാം ഭാഗം ഖലീഫഃ ദി ലെഗസി എന്ന പേരിൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു, അതിൽ ആദ്യ ഭാഗത്തിലെ അവരുടെ വേഷങ്ങൾ ആവർത്തിക്കും.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/en/cinema/cine-news/makers-of-khalifa-announces-sequel-1794305|title=After ‘Khalifa’, comes ‘Khalifa II: The Legacy’; makers announce Part 2|access-date=20 August 2026|website=[[Kerala Kaumudi]]}}&lt;/ref&gt;

== കുറിപ്പുകൾ ==
{{Notelist}}

== അവലംബങ്ങൾ ==

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==

* {{IMDb title|22797990}}
{{Prithviraj Sukumaran}}
[[വർഗ്ഗം:Articles with hAudio microformats]]</text>
      <sha1>mkqccff82yu4hq52g8cbq9uk34xfenx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660933</id>
      <parentid>4660932</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T02:53:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>/* അഭിനേതാക്കൾ */</comment>
      <origin>4660933</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25659" sha1="lx470qtaf7vz78mdsqf75113lvmyl4p" xml:space="preserve">
{{Infobox film
| name           = ഖലീഫ
| image          = Khalifa film 2026 poster.jpg
| caption        = Theatrical release poster
| director       = [[വൈശാഖ്]]
| producer       = ജിനു വി. എബ്രഹാം&lt;br /&gt;സൂരജ് കുമാർ
| writer         = ജിനു വി. അബ്രഹാം
| starring       = [[പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]]&lt;br /&gt;[[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]]&lt;br /&gt;[[മാളവിക ശർമ്മ]]&lt;br /&gt;[[ഷമ്മി തിലകൻ]]&lt;br /&gt;[[ഇന്ദ്രൻസ്]]
| music          = [[ജേക്ക്സ് ബിജോയ്]]
| cinematography = [[ജോമോൻ ടി. ജോൺ]]
| editing        = [[ചമൻ ചാക്കോ]]
| studio         = ജിനു എബ്രഹാം ഇന്നൊവേഷൻസ്
| distributor    = [[Aashirvad Cinemas|ആശീർവാദ് റിലീസ്]] (Kerala)&lt;br /&gt;ജിനു എബ്രഹാം ഇന്നൊവേഷൻസ് (Overseas)
| released       = {{Film date|2026|08|20|df=y}}
| runtime        = 159 മിനിട്ട്&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=14 August 2026 |title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' cleared for release with U/A certificate |url=https://ianslive.in/prithviraj-starrer-khalifa-cleared-for-release-with-ua-certificate--20260814134749 |work=IANS Live}}&lt;/ref&gt;
| country        = India
| language       = മലയാളം
}}2026 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാള ആക്ഷൻ ത്രില്ലർ ചിത്രമാണ് '''ഖലീഫഃ ദി റൂളർ'''. [[വൈശാഖ്|വൈശാഖാണ്]] ഈ ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തത്.  ജിനു വി. എബ്രഹാം തിരക്കഥയെഴുതിയ ഈ ചിത്രം ജിനു വി. എബ്രഹാമും സൂരജ് കുമാറും ചേർന്നാണ് നിർമ്മിച്ചത്. {{Efn|With the tagline '''''Vengeance will be written in Gold'''''.&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=16 October 2025 |title=Khalifa Glimpse: Prithviraj Sukumaran plays a gang boss in first glimpse of Vyshakh’s slick action epic |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/khalifa-glimpse-prithviraj-sukumaran-plays-a-gang-boss-in-first-glimpse-of-vyshakhs-slick-action-epic-10310137/ |website=The Indian Express}}&lt;/ref&gt;}}&lt;ref name=&quot;TH&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/khalifa-prithviraj-sukumarans-action-thriller-to-release-on-this-date/article71276302.ece|title=‘Khalifa’: Prithviraj Sukumaran’s action thriller to release on this date|access-date=28 July 2026|website=The Hindu}}&lt;/ref&gt; രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു പരമ്പരയുടെ ആദ്യ ഭാഗമായി ഉദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ള ഈ ചിത്രത്തിൽ [[പൃഥ്വിരാജ്|പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] പ്രധാന കഥാപാത്രമായി അഭിനയിക്കുന്നു, [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]], [[മാളവിക ശർമ്മ]], [[ഷമ്മി തിലകൻ]], [[ഇന്ദ്രൻസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]] എന്നിവർ അതിഥി വേഷങ്ങളിൽ എത്തുന്നു.

പ്രധാന ചിത്രീകരണം 2025 ജൂലൈയിൽ ആരംഭിച്ച് 2026 ജൂണിൽ അവസാനിച്ചു. [[കേരളം]], [[ലണ്ടൻ]], [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു ചിത്രീകരണം. [[ജോമോൻ ടി. ജോൺ]], [[ചമൻ ചാക്കോ]], ജേക്സ് ബിജോയ്, യാനിക് ബെൻ, ചേതൻ ഡിസൂസ, സാൻഡി എന്നിവർ യഥാക്രമം ചിത്രത്തിൻ്റെ ഛായാഗ്രഹണം, എഡിറ്റിംഗ്, സംഗീതം, ആക്ഷൻ, നൃത്തസംവിധാനം എന്നിവ നിർവഹിക്കുന്നു.

2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് ''ഖലീഫ'' തിയേറ്ററുകളിൽ പുറത്തിറങ്ങി. തീയറ്ററുകളിൽ നിന്ന് ചിത്രത്തിന് സമ്മിശ്ര പ്രതികരണമാണ് ലഭിച്ചത്. 1980 കളിലെയും 1990 കളിലും പുറത്തിറങ്ങിയ ഗുണ്ടാസംഘങ്ങളുടെ സിനിമകളെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന തരം ചിത്രം എന്ന വിമർശനം ഈ ചിത്രത്തിന് ലഭിച്ചു. എന്നാൽ പൃഥ്വിരാജിന്റെ പ്രകടനത്തിന് വ്യാപക പ്രശംസ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/khalifa-x-review-social-media-reaction-prithviraj-sukumaran-style-cant-save-this-predictable-and-flat-film-2975770-2026-08-20|title=Khalifa X review: Prithviraj's style can't save this 'predictable and flat' film|access-date=2026-08-20|last=|first=|date=2026-08-20|website=India Today|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mensxp.com/entertainment/regional/185397-khalifa-audience-review-prithviraj-sukumaran-film-cliched-below-average-thriller.html|title=Khalifa Audience Review: Prithviraj Sukumaran’s Film is a ‘Clichéd, Below-Average’ Thriller|access-date=2026-08-20|date=2026-08-20|website=MensXP|language=en-IN}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theweek.in/review/movies/2026/08/20/khalifa-malayalam-film-review.html|title=‘Khalifa’ review: A mostly dull gangster drama heavily reliant on a rousing last-minute superstar cameo to revive it|access-date=2026-08-20|website=@theweek|language=en}}&lt;/ref&gt;

== കഥാസാരം ==
കോഴിക്കോട് കൊടുവള്ളിയിൽ നിന്നുള്ള അമർ അലി എന്ന നിഷ്കളങ്കനായ യുവാവ് ഒരു ടെക്സ്റ്റൈൽ കട നടത്തുകയും പിതാവ് യൂനുസ് അലി, അമ്മ നൂർജഹാൻ എന്നിവരോടൊപ്പം താമസിക്കുകയും ആമിർ ഫിസയെ വിവാഹം കഴിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.സാഹചര്യങ്ങൾ അമീറിനെ കേരളത്തിലെ സ്വർണ്ണക്കടത്ത് റാക്കറ്റിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും അദ്ദേഹം തന്റെ മുത്തച്ഛൻ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി അഥവാ ബാബയെപ്പോലെ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരനായി മാറുകയും ചെയ്യുന്നു.അദ്ദേഹം തൻ്റെ ജീവിതകഥ മാറ്റുന്നു, ബാക്കി സിനിമ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരൻ്റെ കഥ പറയുന്നു.

== അഭിനേതാക്കൾ ==
{{Cast listing|
* [[പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ ആമിർ അലി
* [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] - ഹാരിസ് ബഷീർ
* [[മാളവിക ശർമ]] - ഫിസ അലി, ആമിറിന്റെ ഭാര്യ
* [[ഷമ്മി തിലകൻ]] - [[പാർട്ടി സെക്രട്ടറി]] പുന്നവേൽ രാഘവൻ, ഹാരിസിന്റെ കൂട്ടാളി
* [[ഇന്ദ്രൻസ്]] - ഹംസ, യൂനുസിന്റെ വലംകൈയും അഹമ്മദ് അലിയുടെ കൂട്ടാളിയും
* [[രഞ്ജി പണിക്കർ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ യൂനുസ് അലി, ആമിറിന്റെ പിതാവും അഹമ്മദ് അലിയുടെ മകനും
* [[മോഹിനി (നടി)|മോഹിനി]] - നൂർജഹാൻ അലി, ആമിറിന്റെ മാതാവും യൂനുസ് അലിയുടെ ഭാര്യയും
* [[ശിവജിത്ത്]] - വിനായകൻ രാഘവൻ, രാഘവന്റെ മൂത്ത മകൻ
* [[സുരേഷ് ഒബ്‌റോയ്]] - സെയ്ത്‌രാജ് സിങ് എന്ന &quot;സെയ്ത്തുജി&quot;, അഹമ്മദ് അലിയുടെ പഴയ സുഹൃത്തും ആമിറിന്റെ ഗുരുവും
* [[സഞ്ജു ശിവറാം]] - സമദ് എന്ന &quot;സാമി&quot;, ആമിറിന്റെ ഉറ്റ സുഹൃത്ത്
* [[മഹേഷ്]] - കട്ട് അറബി
* [[സാദിഖ് (നടൻ)|സാദിഖ്]]
* [[സുധീർ കരമന]] - ഒരു പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ
* [[സിജോയ് വർഗീസ്]]
* [[അരുൾദാസ്]]
* രഞ്ജിത്ത് വേലായുധൻ
* പശുപതി രാജ് - കസ്റ്റംസ് ഓഫീസർ വീരസ്വാമി, സെയ്ത്തുജിയുടെ പഴയ സുഹൃത്ത്
* നിസ്താർ സെയ്ത്ത് - ജയിൽ സൂപ്രണ്ട്
* ജെയിംസ് ഏലിയ - ജയിലിലെ കീഴുദ്യോഗസ്ഥൻ
* രാജേഷ് ബാബു - ജഡ്ജി
* [[ജോൺ വിജയ്]] - ആഭ്യന്തരമന്ത്രി സെൽവം
* ഷാവർ അലി
* ലയ മാമ്മൻ
* കൈരാ വാസുദേവൻ - വൈഷ്ണവി രാമചന്ദ്രൻ
* മാസ്റ്റർ നഫാഷ് - റുഷിൻ അലി, ആമിറിന്റെ മകൻ
* ഷൈൻ വർഗീസ് - സുധീപ്, ആമിറിന്റെ വലംകൈ
* Anand Manmadhan as Rahim, Aamir's ally
* Don Michael as Vivek Raghavan, Raghavan's younger son
; Guest appearances
* [[Mohanlal]] as Mambaraykkal Ahmed Ali alias &quot;Baba&quot;, Aamir's grandfather and Younus' father
* [[Tovino Thomas]] as Iver Alexander, Ahmed Ali's assasin
* [[Soubin Shahir]] as Viktor Kennedy, Ahmed Ali's right-hand}}

== നിർമ്മാണം ==

=== വികസനം ===
2022 ഒക്ടോബറിൽ ടൈറ്റിൽ സഹിതം ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, വൈശാഖിന്  ടർബോ എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ സംവിധാനവും പൃഥിരാജിന് വിലായത് ബുദ്ധ, എൽ 2 എംപുരാൻ എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയവും ഉള്ളതുകൊണ്ട് ഈ ചിത്രത്തിന്റെ ചിത്രീകരണം വൈകി.&lt;ref name=&quot;THR&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporterindia.com/features/insight/prithviraj-sukumarans-khalifa-to-begin-shoot-three-years-after-first-announcement|title=Prithviraj Sukumaran's ‘Khalifa’ To Begin Shoot Three Years After First Announcement|access-date=25 July 2025|website=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt; 15 വർഷത്തിനുശേഷം പൃഥ്വിരാജും സംവിധായകൻ വൈശാഖും വീണ്ടും ഒന്നിക്കുന്നുവെന്ന പ്രത്യേകത ഈ സിനിമയ്ക്കുണ്ട്. വൈശാഖിന്റെ ആദ്യ ചിത്രമായ ''[[പോക്കിരിരാജ|പോക്കിരി രാജ]]'' (2010) ആയിരുന്നു ഇവരുടെ അവസാന സഹകരണം. 2025 ജൂലൈയിലാണ് ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി ആരംഭിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|title=Prithviraj Sukumaran-Vysakh film Khalifa begins|access-date=16 August 2026|date=16 July 2025|website=Cinema Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20250812192105/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|archive-date=12 August 2025}}&lt;/ref&gt; 2025 ഡിസംബറിൽ [[മോഹൻലാൽ]] ഒരു അതിഥി വേഷം ചെയ്യുമെന്ന് സ്ഥിരീകരിച്ചു. രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു ചലച്ചിത്ര പരമ്പരയിലെ ആദ്യ ചിത്രമായിരിക്കും ഇതെന്നും രണ്ടാം ഭാഗം മോഹൻലാലിൻ്റെ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി എന്ന കഥാപാത്രത്തെ ഒരു പൂർണ്ണമായ വേഷത്തിൽ കേന്ദ്രീകരിക്കാനും ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതാണെന്നും വെളിപ്പെടുത്തി. ഈ ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] മലയാളത്തിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dtnext.in/entertainment/cinema/neil-nitin-mukesh-makes-malayalam-debut-with-prithviraj-starrer-khalifa|title=Neil Nitin Mukesh makes Malayalam debut with Prithviraj-starrer 'Khalifa'|access-date=15 January 2026|website=[[DT Next]]}}&lt;/ref&gt;

=== ചിത്രീകരണം ===
2025 ജൂലൈയിൽ പ്രധാന ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;THR&quot; /&gt; ആദ്യ ഷെഡ്യൂൾ ലണ്ടനിൽ ചിത്രീകരിക്കുകയും ഓഗസ്റ്റിൽ പൂർത്തിയാക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/prithviraj-sukumaran-completes-shooting-for-his-portions-in-uk-schedule-of-vysakhs-khalifa/articleshow/123310163.cms|title=Prithviraj Sukumaran completes shooting for his portions in UK schedule of Vysakh's 'Khalifa'|access-date=14 August 2025|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt; [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലും ചിത്രം ചിത്രീകരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/news/prithviraj-starrer-khalifa-to-be-shot-in-dubai-nepal-kerala-c9020352|title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' to be shot in Dubai, Nepal, Kerala|access-date=18 October 2022|website=Mathrubhumi}}&lt;/ref&gt; 2026 ജനുവരി 13ന് മോഹൻലാൽ [[കൊച്ചി|കൊച്ചിയിൽ]] തൻ്റെ ഭാഗത്തിൻ്റെ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയാക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.zoomtventertainment.com/south/mohanlal-cameo-khalifa-part-1-intro-article-153448653|title=Mohanlal Finishes Filming His Cameo in Prithviraj Sukumaran's Khalifa Part One – According to Reports|access-date=14 January 2026|website=Zoom}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂൺ 22-ന് സിനിമയുടെ മുഴുവൻ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയായി. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2026/Jun/23/prithvirajs-khalifa-wraps-filming|title=Prithviraj's Khalifa wraps filming|access-date=16 August 2026|date=23 June 2026|website=Cinema Express|language=en}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂലൈ അവസാനത്തോടെ ഡബ്ബിംഗ് പൂർത്തിയായി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/mohanlal-completes-khalifa-part-1-dubbing-kavin-welcomes-twins-and-urvashi-returns-to-kannada-cinema-top-5-south-stories-of-the-day/articleshow/132744553.cms|title=Mohanlal completes 'Khalifa: Part 1' dubbing, Kavin welcomes twins, and Urvashi returns to Kannada cinema: Top 5 South stories of the day|access-date=30 July 2026|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt;

== ശബ്ദരേഖ ==
&lt;templatestyles src=&quot;Plainlist/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Infobox album
| name         = Khalifa
| type         = [[Soundtrack album]]
| artist       = [[Jakes Bejoy]]
| cover        = 
| alt          = 
| released     = 12 August 2026
| recorded     = 
| venue        = 
| studio       = *Mindscore Studio, [[Cochin]]
*Mystic's Room, [[Chennai]]
*MLounge, Cochin
*AR Musicals, [[Bengaluru]]
| genre        = [[Feature film soundtrack]]
| length       = 28:31
| language     = [[Malayalam language|Malayalam]]
| label        = [[Sony Music Entertainment|Sony Music]]
| producer     = [[Jakes Bejoy]]&lt;br /&gt;Joel Johns&lt;br /&gt;Agastya Raag
| prev_title   = [[Thudakkam]]
| prev_year    = 2026
| year         = 2026
| next_title   = [[I'm Game]]
| next_year    = 2026
| misc         = 
}}
ചിത്രത്തിൻ്റെ ഗാനങ്ങളും പശ്ചാത്തലസംഗീതവും രചിച്ചത് ജേക്സ് ബിജോയ് ആണ്, അങ്ങനെ പൃഥ്വിരാജുമായുള്ള അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പത്താമത്തെ സഹകരണമായി ഇത് അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/news/khalifa-not-just-prithviraj-lokah-composer-jakes-bejoy-also-impresses-in-banger-of-a-glimpse/9a7ad10c2a63|title=Khalifa: Not just Prithviraj, Lokah composer Jakes Bejoy also impresses in banger of a glimpse - ‘Next Rs 300 crore loading’|access-date=16 October 2025|website=OTTPlay}}&lt;/ref&gt; സിദ് ശ്രീറാമും മുഹമ്മദ് മക്ബൂൽ മൻസൂറും ചേർന്ന് ആലപിച്ച &quot;അസലയവാലെ&quot; എന്ന ആദ്യഗാനം 2026 ജൂലൈ 20ന് പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2026/Jul/21/malayalamnews2026jul20malvika-sharma-to-star-in-prithviraj-sukumaran-starrer-khalifa-first-single-on-the-way|title=Malvika Sharma to star in Prithviraj Sukumaran-starrer Khalifa; first single on the way|access-date=21 July 2026|website=The New Indian Express}}&lt;/ref&gt; 2026 ഓഗസ്റ്റ് 12-ന് മുഴുവൻ ആൽബവും പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://open.spotify.com/album/5gYZ5RbAYv3N6Xrdf9NQOs?si=YqV4XYKURTevmMXDaRfwWA&amp;utm_source=copy-link&amp;sci=spotify%3Acard-config%3A7eRqxC1UsNTIJcfRLhvQ6Y|title=Khalifa (Original Motion Picture Soundtrack)|access-date=12 August 2026|publisher=Spotify}}&lt;/ref&gt;{{Track listing
| headline      = Track listing
| extra_column  = Singer(s)
| total_length  = 33:13
| title1        = Asalayavale
| length1       = 5:00
| lyrics1       = [[Muthu]]
| extra1        = [[Sid Sriram]], [[Mohammed Maqbool Mansoor]]
| title2        = Mathara
| length2       = 4:12
| lyrics2       = Muthu
| extra2        = [[Jakes Bejoy]], [[Shreya Ghoshal]], K.C. Balasarangan, Mohammed Maqbool Mansoor
| title3        = Bhranthayal
| length3       = 4:51
| lyrics3       = Unmesh Unnikrishnan
| extra3        = Jubair Salim, K.S. Harisankar
| title4        = Kissayariyathe
| length4       = 4:18
| lyrics4       = [[Rafeeq Ahamed]]
| extra4        = Anila Rajeev, K.C. Balasarangan
| title5        = Salamathali
| length5       = 2:45
| lyrics5       = Muthu
| extra5        = Akhil J. Chand, Mohammed Maqbool Mansoor
| title6        = The Bloodline
| length6       = 2:23
| lyrics6       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra6        = Jakes Bejoy, JOKER390P, [[chorus (song)|chorus]]
| title7        = Asalayavale (V2)
| length7       = 5:02
| lyrics7       = Muthu
| extra7        = Hanan Shah, Fathima Jabbar, Mohammed Maqbool Mansoor
| title8        = The Bloodline
| length8       = 2:52
| lyrics8       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra8        = Jakes Bejoy, JOKER360P, [[chorus (song)|chorus]]
| title9        = Rise of Ali
| length9       = 2:30
| lyrics9       = Mu.Ri
| extra9        = Joel James, JOKER360P, chorus
}}

== റിലീസ് ==

=== തീയറ്റർ റിലീസ്. ===
2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് [[മലയാളം]], [[തമിഴ്]], [[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുങ്ക്]], [[ഹിന്ദി]] ഭാഷകൾക്കൊപ്പം ലോകമെമ്പാടും റിലീസ് ചെയ്ത ''ഖലീഫ'' മലയാള ചിത്രമായ ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റുിന് എതിരായാണ് പുറത്തിറങ്ങിയത്.&lt;ref name=&quot;TH&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/prithviraj-sukumaran-wraps-shooting-of-khalifa-film-to-release-worldwide-on-august-20-2026-article-13956002.html|title=Prithviraj Sukumaran wraps shooting of Khalifa; Film to release worldwide on August 20, 2026|last=Gavankar|first=Vaishnavi|date=22 June 2026|website=MoneyControl}}&lt;/ref&gt;

== സ്വീകരണം ==

=== വിമർശനാത്മക പ്രതികരണം ===
''ഖലീഫ''യ്ക്ക് നിരൂപകരിൽ നിന്ന് സമ്മിശ്രവും പ്രതികൂലവുമായ അവലോകനങ്ങൾ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.m9.news/tamil-movie-news/khalifa-mixed-reviews-box-office-risk/|title=Khalifa: Prithviraj Sukumaran’s 3rd Disaster in a Row?|access-date=2026-08-20|last=Jhansi|date=2026-08-20|website=M9.news|language=en-US}}&lt;/ref&gt; ദി ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസിലെ ആനന്ദു സുരേഷ് ചിത്രത്തിന് 2/5 റേറ്റിംഗ് നൽകി, ആഴമില്ലാത്ത തിരക്കഥയുള്ള ഒരു ഉപരിതല നാടകമായി ചിത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിച്ചു, എന്നിരുന്നാലും അദ്ദേഹം ചിത്രത്തിന്റെ സ്റ്റണ്ടുകളെയും ദൃശ്യങ്ങളെയും പ്രശംസിച്ചു. &quot;ഉദ്ദേശിച്ച വൈകാരികമായ ആകർഷണമോ പ്രതീക്ഷിച്ച ആവേശമോ&quot; ഇല്ലാത്ത ഒരു പഴയ കള്ളക്കടത്ത് നാടകമാണ് ചിത്രമെന്ന് ദി ഹിന്ദുവിലെ എസ്. ആർ. പ്രവീൺ വിശേഷിപ്പിച്ചു.  ചിത്രത്തിൻറെ വിഷ്വലുകൾ, ആക്ഷൻ കൊറിയോഗ്രാഫി, പശ്ചാത്തലസംഗീതം എന്നിവയെ പ്രശംസിച്ചുവെങ്കിലും ഈ ചിത്രത്തെ &quot;പ്രവചനാതീതമായ ഒരു കഥ&quot; എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുകയും അത് ഒരു ഹൈ നൽകാൻ പാടുപെടുകയും ചെയ്തതായി ഈസ്റ്റേൺ ഐയുടെ ഗായത്രി കല്ലൂക്കാരൻ വിശേഷിപ്പിച്ചു.

== രണ്ടാംഭാഗം ==
[[പൃഥ്വിരാജ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]] പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള പരമ്പരയുടെ രണ്ടാം ഭാഗം ഖലീഫഃ ദി ലെഗസി എന്ന പേരിൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു, അതിൽ ആദ്യ ഭാഗത്തിലെ അവരുടെ വേഷങ്ങൾ ആവർത്തിക്കും.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/en/cinema/cine-news/makers-of-khalifa-announces-sequel-1794305|title=After ‘Khalifa’, comes ‘Khalifa II: The Legacy’; makers announce Part 2|access-date=20 August 2026|website=[[Kerala Kaumudi]]}}&lt;/ref&gt;

== കുറിപ്പുകൾ ==
{{Notelist}}

== അവലംബങ്ങൾ ==

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==

* {{IMDb title|22797990}}
{{Prithviraj Sukumaran}}
[[വർഗ്ഗം:Articles with hAudio microformats]]</text>
      <sha1>lx470qtaf7vz78mdsqf75113lvmyl4p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660934</id>
      <parentid>4660933</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T02:53:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>/* അഭിനേതാക്കൾ */</comment>
      <origin>4660934</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25727" sha1="5v86ze8g1tpo6emqceck88qg1ec6ded" xml:space="preserve">
{{Infobox film
| name           = ഖലീഫ
| image          = Khalifa film 2026 poster.jpg
| caption        = Theatrical release poster
| director       = [[വൈശാഖ്]]
| producer       = ജിനു വി. എബ്രഹാം&lt;br /&gt;സൂരജ് കുമാർ
| writer         = ജിനു വി. അബ്രഹാം
| starring       = [[പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]]&lt;br /&gt;[[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]]&lt;br /&gt;[[മാളവിക ശർമ്മ]]&lt;br /&gt;[[ഷമ്മി തിലകൻ]]&lt;br /&gt;[[ഇന്ദ്രൻസ്]]
| music          = [[ജേക്ക്സ് ബിജോയ്]]
| cinematography = [[ജോമോൻ ടി. ജോൺ]]
| editing        = [[ചമൻ ചാക്കോ]]
| studio         = ജിനു എബ്രഹാം ഇന്നൊവേഷൻസ്
| distributor    = [[Aashirvad Cinemas|ആശീർവാദ് റിലീസ്]] (Kerala)&lt;br /&gt;ജിനു എബ്രഹാം ഇന്നൊവേഷൻസ് (Overseas)
| released       = {{Film date|2026|08|20|df=y}}
| runtime        = 159 മിനിട്ട്&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=14 August 2026 |title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' cleared for release with U/A certificate |url=https://ianslive.in/prithviraj-starrer-khalifa-cleared-for-release-with-ua-certificate--20260814134749 |work=IANS Live}}&lt;/ref&gt;
| country        = India
| language       = മലയാളം
}}2026 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാള ആക്ഷൻ ത്രില്ലർ ചിത്രമാണ് '''ഖലീഫഃ ദി റൂളർ'''. [[വൈശാഖ്|വൈശാഖാണ്]] ഈ ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തത്.  ജിനു വി. എബ്രഹാം തിരക്കഥയെഴുതിയ ഈ ചിത്രം ജിനു വി. എബ്രഹാമും സൂരജ് കുമാറും ചേർന്നാണ് നിർമ്മിച്ചത്. {{Efn|With the tagline '''''Vengeance will be written in Gold'''''.&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=16 October 2025 |title=Khalifa Glimpse: Prithviraj Sukumaran plays a gang boss in first glimpse of Vyshakh’s slick action epic |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/khalifa-glimpse-prithviraj-sukumaran-plays-a-gang-boss-in-first-glimpse-of-vyshakhs-slick-action-epic-10310137/ |website=The Indian Express}}&lt;/ref&gt;}}&lt;ref name=&quot;TH&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/khalifa-prithviraj-sukumarans-action-thriller-to-release-on-this-date/article71276302.ece|title=‘Khalifa’: Prithviraj Sukumaran’s action thriller to release on this date|access-date=28 July 2026|website=The Hindu}}&lt;/ref&gt; രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു പരമ്പരയുടെ ആദ്യ ഭാഗമായി ഉദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ള ഈ ചിത്രത്തിൽ [[പൃഥ്വിരാജ്|പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] പ്രധാന കഥാപാത്രമായി അഭിനയിക്കുന്നു, [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]], [[മാളവിക ശർമ്മ]], [[ഷമ്മി തിലകൻ]], [[ഇന്ദ്രൻസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]] എന്നിവർ അതിഥി വേഷങ്ങളിൽ എത്തുന്നു.

പ്രധാന ചിത്രീകരണം 2025 ജൂലൈയിൽ ആരംഭിച്ച് 2026 ജൂണിൽ അവസാനിച്ചു. [[കേരളം]], [[ലണ്ടൻ]], [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു ചിത്രീകരണം. [[ജോമോൻ ടി. ജോൺ]], [[ചമൻ ചാക്കോ]], ജേക്സ് ബിജോയ്, യാനിക് ബെൻ, ചേതൻ ഡിസൂസ, സാൻഡി എന്നിവർ യഥാക്രമം ചിത്രത്തിൻ്റെ ഛായാഗ്രഹണം, എഡിറ്റിംഗ്, സംഗീതം, ആക്ഷൻ, നൃത്തസംവിധാനം എന്നിവ നിർവഹിക്കുന്നു.

2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് ''ഖലീഫ'' തിയേറ്ററുകളിൽ പുറത്തിറങ്ങി. തീയറ്ററുകളിൽ നിന്ന് ചിത്രത്തിന് സമ്മിശ്ര പ്രതികരണമാണ് ലഭിച്ചത്. 1980 കളിലെയും 1990 കളിലും പുറത്തിറങ്ങിയ ഗുണ്ടാസംഘങ്ങളുടെ സിനിമകളെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന തരം ചിത്രം എന്ന വിമർശനം ഈ ചിത്രത്തിന് ലഭിച്ചു. എന്നാൽ പൃഥ്വിരാജിന്റെ പ്രകടനത്തിന് വ്യാപക പ്രശംസ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/khalifa-x-review-social-media-reaction-prithviraj-sukumaran-style-cant-save-this-predictable-and-flat-film-2975770-2026-08-20|title=Khalifa X review: Prithviraj's style can't save this 'predictable and flat' film|access-date=2026-08-20|last=|first=|date=2026-08-20|website=India Today|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mensxp.com/entertainment/regional/185397-khalifa-audience-review-prithviraj-sukumaran-film-cliched-below-average-thriller.html|title=Khalifa Audience Review: Prithviraj Sukumaran’s Film is a ‘Clichéd, Below-Average’ Thriller|access-date=2026-08-20|date=2026-08-20|website=MensXP|language=en-IN}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theweek.in/review/movies/2026/08/20/khalifa-malayalam-film-review.html|title=‘Khalifa’ review: A mostly dull gangster drama heavily reliant on a rousing last-minute superstar cameo to revive it|access-date=2026-08-20|website=@theweek|language=en}}&lt;/ref&gt;

== കഥാസാരം ==
കോഴിക്കോട് കൊടുവള്ളിയിൽ നിന്നുള്ള അമർ അലി എന്ന നിഷ്കളങ്കനായ യുവാവ് ഒരു ടെക്സ്റ്റൈൽ കട നടത്തുകയും പിതാവ് യൂനുസ് അലി, അമ്മ നൂർജഹാൻ എന്നിവരോടൊപ്പം താമസിക്കുകയും ആമിർ ഫിസയെ വിവാഹം കഴിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.സാഹചര്യങ്ങൾ അമീറിനെ കേരളത്തിലെ സ്വർണ്ണക്കടത്ത് റാക്കറ്റിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും അദ്ദേഹം തന്റെ മുത്തച്ഛൻ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി അഥവാ ബാബയെപ്പോലെ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരനായി മാറുകയും ചെയ്യുന്നു.അദ്ദേഹം തൻ്റെ ജീവിതകഥ മാറ്റുന്നു, ബാക്കി സിനിമ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരൻ്റെ കഥ പറയുന്നു.

== അഭിനേതാക്കൾ ==
{{Cast listing|
* [[പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ ആമിർ അലി
* [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] - ഹാരിസ് ബഷീർ
* [[മാളവിക ശർമ]] - ഫിസ അലി, ആമിറിന്റെ ഭാര്യ
* [[ഷമ്മി തിലകൻ]] - [[പാർട്ടി സെക്രട്ടറി]] പുന്നവേൽ രാഘവൻ, ഹാരിസിന്റെ കൂട്ടാളി
* [[ഇന്ദ്രൻസ്]] - ഹംസ, യൂനുസിന്റെ വലംകൈയും അഹമ്മദ് അലിയുടെ കൂട്ടാളിയും
* [[രഞ്ജി പണിക്കർ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ യൂനുസ് അലി, ആമിറിന്റെ പിതാവും അഹമ്മദ് അലിയുടെ മകനും
* [[മോഹിനി (നടി)|മോഹിനി]] - നൂർജഹാൻ അലി, ആമിറിന്റെ മാതാവും യൂനുസ് അലിയുടെ ഭാര്യയും
* [[ശിവജിത്ത്]] - വിനായകൻ രാഘവൻ, രാഘവന്റെ മൂത്ത മകൻ
* [[സുരേഷ് ഒബ്‌റോയ്]] - സെയ്ത്‌രാജ് സിങ് എന്ന &quot;സെയ്ത്തുജി&quot;, അഹമ്മദ് അലിയുടെ പഴയ സുഹൃത്തും ആമിറിന്റെ ഗുരുവും
* [[സഞ്ജു ശിവറാം]] - സമദ് എന്ന &quot;സാമി&quot;, ആമിറിന്റെ ഉറ്റ സുഹൃത്ത്
* [[മഹേഷ്]] - കട്ട് അറബി
* [[സാദിഖ് (നടൻ)|സാദിഖ്]]
* [[സുധീർ കരമന]] - ഒരു പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ
* [[സിജോയ് വർഗീസ്]]
* [[അരുൾദാസ്]]
* രഞ്ജിത്ത് വേലായുധൻ
* പശുപതി രാജ് - കസ്റ്റംസ് ഓഫീസർ വീരസ്വാമി, സെയ്ത്തുജിയുടെ പഴയ സുഹൃത്ത്
* നിസ്താർ സെയ്ത്ത് - ജയിൽ സൂപ്രണ്ട്
* ജെയിംസ് ഏലിയ - ജയിലിലെ കീഴുദ്യോഗസ്ഥൻ
* രാജേഷ് ബാബു - ജഡ്ജി
* [[ജോൺ വിജയ്]] - ആഭ്യന്തരമന്ത്രി സെൽവം
* ഷാവർ അലി
* ലയ മാമ്മൻ
* കൈരാ വാസുദേവൻ - വൈഷ്ണവി രാമചന്ദ്രൻ
* മാസ്റ്റർ നഫാഷ് - റുഷിൻ അലി, ആമിറിന്റെ മകൻ
* ഷൈൻ വർഗീസ് - സുധീപ്, ആമിറിന്റെ വലംകൈ
* ആനന്ദ് മന്മഥൻ - റഹീം, ആമിറിന്റെ കൂട്ടാളി
* Don Michael as Vivek Raghavan, Raghavan's younger son
; Guest appearances
* [[Mohanlal]] as Mambaraykkal Ahmed Ali alias &quot;Baba&quot;, Aamir's grandfather and Younus' father
* [[Tovino Thomas]] as Iver Alexander, Ahmed Ali's assasin
* [[Soubin Shahir]] as Viktor Kennedy, Ahmed Ali's right-hand}}

== നിർമ്മാണം ==

=== വികസനം ===
2022 ഒക്ടോബറിൽ ടൈറ്റിൽ സഹിതം ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, വൈശാഖിന്  ടർബോ എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ സംവിധാനവും പൃഥിരാജിന് വിലായത് ബുദ്ധ, എൽ 2 എംപുരാൻ എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയവും ഉള്ളതുകൊണ്ട് ഈ ചിത്രത്തിന്റെ ചിത്രീകരണം വൈകി.&lt;ref name=&quot;THR&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporterindia.com/features/insight/prithviraj-sukumarans-khalifa-to-begin-shoot-three-years-after-first-announcement|title=Prithviraj Sukumaran's ‘Khalifa’ To Begin Shoot Three Years After First Announcement|access-date=25 July 2025|website=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt; 15 വർഷത്തിനുശേഷം പൃഥ്വിരാജും സംവിധായകൻ വൈശാഖും വീണ്ടും ഒന്നിക്കുന്നുവെന്ന പ്രത്യേകത ഈ സിനിമയ്ക്കുണ്ട്. വൈശാഖിന്റെ ആദ്യ ചിത്രമായ ''[[പോക്കിരിരാജ|പോക്കിരി രാജ]]'' (2010) ആയിരുന്നു ഇവരുടെ അവസാന സഹകരണം. 2025 ജൂലൈയിലാണ് ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി ആരംഭിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|title=Prithviraj Sukumaran-Vysakh film Khalifa begins|access-date=16 August 2026|date=16 July 2025|website=Cinema Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20250812192105/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|archive-date=12 August 2025}}&lt;/ref&gt; 2025 ഡിസംബറിൽ [[മോഹൻലാൽ]] ഒരു അതിഥി വേഷം ചെയ്യുമെന്ന് സ്ഥിരീകരിച്ചു. രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു ചലച്ചിത്ര പരമ്പരയിലെ ആദ്യ ചിത്രമായിരിക്കും ഇതെന്നും രണ്ടാം ഭാഗം മോഹൻലാലിൻ്റെ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി എന്ന കഥാപാത്രത്തെ ഒരു പൂർണ്ണമായ വേഷത്തിൽ കേന്ദ്രീകരിക്കാനും ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതാണെന്നും വെളിപ്പെടുത്തി. ഈ ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] മലയാളത്തിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dtnext.in/entertainment/cinema/neil-nitin-mukesh-makes-malayalam-debut-with-prithviraj-starrer-khalifa|title=Neil Nitin Mukesh makes Malayalam debut with Prithviraj-starrer 'Khalifa'|access-date=15 January 2026|website=[[DT Next]]}}&lt;/ref&gt;

=== ചിത്രീകരണം ===
2025 ജൂലൈയിൽ പ്രധാന ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;THR&quot; /&gt; ആദ്യ ഷെഡ്യൂൾ ലണ്ടനിൽ ചിത്രീകരിക്കുകയും ഓഗസ്റ്റിൽ പൂർത്തിയാക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/prithviraj-sukumaran-completes-shooting-for-his-portions-in-uk-schedule-of-vysakhs-khalifa/articleshow/123310163.cms|title=Prithviraj Sukumaran completes shooting for his portions in UK schedule of Vysakh's 'Khalifa'|access-date=14 August 2025|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt; [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലും ചിത്രം ചിത്രീകരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/news/prithviraj-starrer-khalifa-to-be-shot-in-dubai-nepal-kerala-c9020352|title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' to be shot in Dubai, Nepal, Kerala|access-date=18 October 2022|website=Mathrubhumi}}&lt;/ref&gt; 2026 ജനുവരി 13ന് മോഹൻലാൽ [[കൊച്ചി|കൊച്ചിയിൽ]] തൻ്റെ ഭാഗത്തിൻ്റെ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയാക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.zoomtventertainment.com/south/mohanlal-cameo-khalifa-part-1-intro-article-153448653|title=Mohanlal Finishes Filming His Cameo in Prithviraj Sukumaran's Khalifa Part One – According to Reports|access-date=14 January 2026|website=Zoom}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂൺ 22-ന് സിനിമയുടെ മുഴുവൻ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയായി. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2026/Jun/23/prithvirajs-khalifa-wraps-filming|title=Prithviraj's Khalifa wraps filming|access-date=16 August 2026|date=23 June 2026|website=Cinema Express|language=en}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂലൈ അവസാനത്തോടെ ഡബ്ബിംഗ് പൂർത്തിയായി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/mohanlal-completes-khalifa-part-1-dubbing-kavin-welcomes-twins-and-urvashi-returns-to-kannada-cinema-top-5-south-stories-of-the-day/articleshow/132744553.cms|title=Mohanlal completes 'Khalifa: Part 1' dubbing, Kavin welcomes twins, and Urvashi returns to Kannada cinema: Top 5 South stories of the day|access-date=30 July 2026|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt;

== ശബ്ദരേഖ ==
&lt;templatestyles src=&quot;Plainlist/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Infobox album
| name         = Khalifa
| type         = [[Soundtrack album]]
| artist       = [[Jakes Bejoy]]
| cover        = 
| alt          = 
| released     = 12 August 2026
| recorded     = 
| venue        = 
| studio       = *Mindscore Studio, [[Cochin]]
*Mystic's Room, [[Chennai]]
*MLounge, Cochin
*AR Musicals, [[Bengaluru]]
| genre        = [[Feature film soundtrack]]
| length       = 28:31
| language     = [[Malayalam language|Malayalam]]
| label        = [[Sony Music Entertainment|Sony Music]]
| producer     = [[Jakes Bejoy]]&lt;br /&gt;Joel Johns&lt;br /&gt;Agastya Raag
| prev_title   = [[Thudakkam]]
| prev_year    = 2026
| year         = 2026
| next_title   = [[I'm Game]]
| next_year    = 2026
| misc         = 
}}
ചിത്രത്തിൻ്റെ ഗാനങ്ങളും പശ്ചാത്തലസംഗീതവും രചിച്ചത് ജേക്സ് ബിജോയ് ആണ്, അങ്ങനെ പൃഥ്വിരാജുമായുള്ള അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പത്താമത്തെ സഹകരണമായി ഇത് അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/news/khalifa-not-just-prithviraj-lokah-composer-jakes-bejoy-also-impresses-in-banger-of-a-glimpse/9a7ad10c2a63|title=Khalifa: Not just Prithviraj, Lokah composer Jakes Bejoy also impresses in banger of a glimpse - ‘Next Rs 300 crore loading’|access-date=16 October 2025|website=OTTPlay}}&lt;/ref&gt; സിദ് ശ്രീറാമും മുഹമ്മദ് മക്ബൂൽ മൻസൂറും ചേർന്ന് ആലപിച്ച &quot;അസലയവാലെ&quot; എന്ന ആദ്യഗാനം 2026 ജൂലൈ 20ന് പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2026/Jul/21/malayalamnews2026jul20malvika-sharma-to-star-in-prithviraj-sukumaran-starrer-khalifa-first-single-on-the-way|title=Malvika Sharma to star in Prithviraj Sukumaran-starrer Khalifa; first single on the way|access-date=21 July 2026|website=The New Indian Express}}&lt;/ref&gt; 2026 ഓഗസ്റ്റ് 12-ന് മുഴുവൻ ആൽബവും പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://open.spotify.com/album/5gYZ5RbAYv3N6Xrdf9NQOs?si=YqV4XYKURTevmMXDaRfwWA&amp;utm_source=copy-link&amp;sci=spotify%3Acard-config%3A7eRqxC1UsNTIJcfRLhvQ6Y|title=Khalifa (Original Motion Picture Soundtrack)|access-date=12 August 2026|publisher=Spotify}}&lt;/ref&gt;{{Track listing
| headline      = Track listing
| extra_column  = Singer(s)
| total_length  = 33:13
| title1        = Asalayavale
| length1       = 5:00
| lyrics1       = [[Muthu]]
| extra1        = [[Sid Sriram]], [[Mohammed Maqbool Mansoor]]
| title2        = Mathara
| length2       = 4:12
| lyrics2       = Muthu
| extra2        = [[Jakes Bejoy]], [[Shreya Ghoshal]], K.C. Balasarangan, Mohammed Maqbool Mansoor
| title3        = Bhranthayal
| length3       = 4:51
| lyrics3       = Unmesh Unnikrishnan
| extra3        = Jubair Salim, K.S. Harisankar
| title4        = Kissayariyathe
| length4       = 4:18
| lyrics4       = [[Rafeeq Ahamed]]
| extra4        = Anila Rajeev, K.C. Balasarangan
| title5        = Salamathali
| length5       = 2:45
| lyrics5       = Muthu
| extra5        = Akhil J. Chand, Mohammed Maqbool Mansoor
| title6        = The Bloodline
| length6       = 2:23
| lyrics6       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra6        = Jakes Bejoy, JOKER390P, [[chorus (song)|chorus]]
| title7        = Asalayavale (V2)
| length7       = 5:02
| lyrics7       = Muthu
| extra7        = Hanan Shah, Fathima Jabbar, Mohammed Maqbool Mansoor
| title8        = The Bloodline
| length8       = 2:52
| lyrics8       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra8        = Jakes Bejoy, JOKER360P, [[chorus (song)|chorus]]
| title9        = Rise of Ali
| length9       = 2:30
| lyrics9       = Mu.Ri
| extra9        = Joel James, JOKER360P, chorus
}}

== റിലീസ് ==

=== തീയറ്റർ റിലീസ്. ===
2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് [[മലയാളം]], [[തമിഴ്]], [[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുങ്ക്]], [[ഹിന്ദി]] ഭാഷകൾക്കൊപ്പം ലോകമെമ്പാടും റിലീസ് ചെയ്ത ''ഖലീഫ'' മലയാള ചിത്രമായ ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റുിന് എതിരായാണ് പുറത്തിറങ്ങിയത്.&lt;ref name=&quot;TH&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/prithviraj-sukumaran-wraps-shooting-of-khalifa-film-to-release-worldwide-on-august-20-2026-article-13956002.html|title=Prithviraj Sukumaran wraps shooting of Khalifa; Film to release worldwide on August 20, 2026|last=Gavankar|first=Vaishnavi|date=22 June 2026|website=MoneyControl}}&lt;/ref&gt;

== സ്വീകരണം ==

=== വിമർശനാത്മക പ്രതികരണം ===
''ഖലീഫ''യ്ക്ക് നിരൂപകരിൽ നിന്ന് സമ്മിശ്രവും പ്രതികൂലവുമായ അവലോകനങ്ങൾ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.m9.news/tamil-movie-news/khalifa-mixed-reviews-box-office-risk/|title=Khalifa: Prithviraj Sukumaran’s 3rd Disaster in a Row?|access-date=2026-08-20|last=Jhansi|date=2026-08-20|website=M9.news|language=en-US}}&lt;/ref&gt; ദി ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസിലെ ആനന്ദു സുരേഷ് ചിത്രത്തിന് 2/5 റേറ്റിംഗ് നൽകി, ആഴമില്ലാത്ത തിരക്കഥയുള്ള ഒരു ഉപരിതല നാടകമായി ചിത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിച്ചു, എന്നിരുന്നാലും അദ്ദേഹം ചിത്രത്തിന്റെ സ്റ്റണ്ടുകളെയും ദൃശ്യങ്ങളെയും പ്രശംസിച്ചു. &quot;ഉദ്ദേശിച്ച വൈകാരികമായ ആകർഷണമോ പ്രതീക്ഷിച്ച ആവേശമോ&quot; ഇല്ലാത്ത ഒരു പഴയ കള്ളക്കടത്ത് നാടകമാണ് ചിത്രമെന്ന് ദി ഹിന്ദുവിലെ എസ്. ആർ. പ്രവീൺ വിശേഷിപ്പിച്ചു.  ചിത്രത്തിൻറെ വിഷ്വലുകൾ, ആക്ഷൻ കൊറിയോഗ്രാഫി, പശ്ചാത്തലസംഗീതം എന്നിവയെ പ്രശംസിച്ചുവെങ്കിലും ഈ ചിത്രത്തെ &quot;പ്രവചനാതീതമായ ഒരു കഥ&quot; എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുകയും അത് ഒരു ഹൈ നൽകാൻ പാടുപെടുകയും ചെയ്തതായി ഈസ്റ്റേൺ ഐയുടെ ഗായത്രി കല്ലൂക്കാരൻ വിശേഷിപ്പിച്ചു.

== രണ്ടാംഭാഗം ==
[[പൃഥ്വിരാജ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]] പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള പരമ്പരയുടെ രണ്ടാം ഭാഗം ഖലീഫഃ ദി ലെഗസി എന്ന പേരിൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു, അതിൽ ആദ്യ ഭാഗത്തിലെ അവരുടെ വേഷങ്ങൾ ആവർത്തിക്കും.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/en/cinema/cine-news/makers-of-khalifa-announces-sequel-1794305|title=After ‘Khalifa’, comes ‘Khalifa II: The Legacy’; makers announce Part 2|access-date=20 August 2026|website=[[Kerala Kaumudi]]}}&lt;/ref&gt;

== കുറിപ്പുകൾ ==
{{Notelist}}

== അവലംബങ്ങൾ ==

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==

* {{IMDb title|22797990}}
{{Prithviraj Sukumaran}}
[[വർഗ്ഗം:Articles with hAudio microformats]]</text>
      <sha1>5v86ze8g1tpo6emqceck88qg1ec6ded</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660935</id>
      <parentid>4660934</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T02:53:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>/* അഭിനേതാക്കൾ */</comment>
      <origin>4660935</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25788" sha1="o4u2qfues2pohc2on3vq8wviwaczstb" xml:space="preserve">
{{Infobox film
| name           = ഖലീഫ
| image          = Khalifa film 2026 poster.jpg
| caption        = Theatrical release poster
| director       = [[വൈശാഖ്]]
| producer       = ജിനു വി. എബ്രഹാം&lt;br /&gt;സൂരജ് കുമാർ
| writer         = ജിനു വി. അബ്രഹാം
| starring       = [[പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]]&lt;br /&gt;[[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]]&lt;br /&gt;[[മാളവിക ശർമ്മ]]&lt;br /&gt;[[ഷമ്മി തിലകൻ]]&lt;br /&gt;[[ഇന്ദ്രൻസ്]]
| music          = [[ജേക്ക്സ് ബിജോയ്]]
| cinematography = [[ജോമോൻ ടി. ജോൺ]]
| editing        = [[ചമൻ ചാക്കോ]]
| studio         = ജിനു എബ്രഹാം ഇന്നൊവേഷൻസ്
| distributor    = [[Aashirvad Cinemas|ആശീർവാദ് റിലീസ്]] (Kerala)&lt;br /&gt;ജിനു എബ്രഹാം ഇന്നൊവേഷൻസ് (Overseas)
| released       = {{Film date|2026|08|20|df=y}}
| runtime        = 159 മിനിട്ട്&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=14 August 2026 |title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' cleared for release with U/A certificate |url=https://ianslive.in/prithviraj-starrer-khalifa-cleared-for-release-with-ua-certificate--20260814134749 |work=IANS Live}}&lt;/ref&gt;
| country        = India
| language       = മലയാളം
}}2026 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാള ആക്ഷൻ ത്രില്ലർ ചിത്രമാണ് '''ഖലീഫഃ ദി റൂളർ'''. [[വൈശാഖ്|വൈശാഖാണ്]] ഈ ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തത്.  ജിനു വി. എബ്രഹാം തിരക്കഥയെഴുതിയ ഈ ചിത്രം ജിനു വി. എബ്രഹാമും സൂരജ് കുമാറും ചേർന്നാണ് നിർമ്മിച്ചത്. {{Efn|With the tagline '''''Vengeance will be written in Gold'''''.&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=16 October 2025 |title=Khalifa Glimpse: Prithviraj Sukumaran plays a gang boss in first glimpse of Vyshakh’s slick action epic |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/khalifa-glimpse-prithviraj-sukumaran-plays-a-gang-boss-in-first-glimpse-of-vyshakhs-slick-action-epic-10310137/ |website=The Indian Express}}&lt;/ref&gt;}}&lt;ref name=&quot;TH&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/khalifa-prithviraj-sukumarans-action-thriller-to-release-on-this-date/article71276302.ece|title=‘Khalifa’: Prithviraj Sukumaran’s action thriller to release on this date|access-date=28 July 2026|website=The Hindu}}&lt;/ref&gt; രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു പരമ്പരയുടെ ആദ്യ ഭാഗമായി ഉദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ള ഈ ചിത്രത്തിൽ [[പൃഥ്വിരാജ്|പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] പ്രധാന കഥാപാത്രമായി അഭിനയിക്കുന്നു, [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]], [[മാളവിക ശർമ്മ]], [[ഷമ്മി തിലകൻ]], [[ഇന്ദ്രൻസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]] എന്നിവർ അതിഥി വേഷങ്ങളിൽ എത്തുന്നു.

പ്രധാന ചിത്രീകരണം 2025 ജൂലൈയിൽ ആരംഭിച്ച് 2026 ജൂണിൽ അവസാനിച്ചു. [[കേരളം]], [[ലണ്ടൻ]], [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു ചിത്രീകരണം. [[ജോമോൻ ടി. ജോൺ]], [[ചമൻ ചാക്കോ]], ജേക്സ് ബിജോയ്, യാനിക് ബെൻ, ചേതൻ ഡിസൂസ, സാൻഡി എന്നിവർ യഥാക്രമം ചിത്രത്തിൻ്റെ ഛായാഗ്രഹണം, എഡിറ്റിംഗ്, സംഗീതം, ആക്ഷൻ, നൃത്തസംവിധാനം എന്നിവ നിർവഹിക്കുന്നു.

2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് ''ഖലീഫ'' തിയേറ്ററുകളിൽ പുറത്തിറങ്ങി. തീയറ്ററുകളിൽ നിന്ന് ചിത്രത്തിന് സമ്മിശ്ര പ്രതികരണമാണ് ലഭിച്ചത്. 1980 കളിലെയും 1990 കളിലും പുറത്തിറങ്ങിയ ഗുണ്ടാസംഘങ്ങളുടെ സിനിമകളെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന തരം ചിത്രം എന്ന വിമർശനം ഈ ചിത്രത്തിന് ലഭിച്ചു. എന്നാൽ പൃഥ്വിരാജിന്റെ പ്രകടനത്തിന് വ്യാപക പ്രശംസ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/khalifa-x-review-social-media-reaction-prithviraj-sukumaran-style-cant-save-this-predictable-and-flat-film-2975770-2026-08-20|title=Khalifa X review: Prithviraj's style can't save this 'predictable and flat' film|access-date=2026-08-20|last=|first=|date=2026-08-20|website=India Today|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mensxp.com/entertainment/regional/185397-khalifa-audience-review-prithviraj-sukumaran-film-cliched-below-average-thriller.html|title=Khalifa Audience Review: Prithviraj Sukumaran’s Film is a ‘Clichéd, Below-Average’ Thriller|access-date=2026-08-20|date=2026-08-20|website=MensXP|language=en-IN}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theweek.in/review/movies/2026/08/20/khalifa-malayalam-film-review.html|title=‘Khalifa’ review: A mostly dull gangster drama heavily reliant on a rousing last-minute superstar cameo to revive it|access-date=2026-08-20|website=@theweek|language=en}}&lt;/ref&gt;

== കഥാസാരം ==
കോഴിക്കോട് കൊടുവള്ളിയിൽ നിന്നുള്ള അമർ അലി എന്ന നിഷ്കളങ്കനായ യുവാവ് ഒരു ടെക്സ്റ്റൈൽ കട നടത്തുകയും പിതാവ് യൂനുസ് അലി, അമ്മ നൂർജഹാൻ എന്നിവരോടൊപ്പം താമസിക്കുകയും ആമിർ ഫിസയെ വിവാഹം കഴിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.സാഹചര്യങ്ങൾ അമീറിനെ കേരളത്തിലെ സ്വർണ്ണക്കടത്ത് റാക്കറ്റിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും അദ്ദേഹം തന്റെ മുത്തച്ഛൻ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി അഥവാ ബാബയെപ്പോലെ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരനായി മാറുകയും ചെയ്യുന്നു.അദ്ദേഹം തൻ്റെ ജീവിതകഥ മാറ്റുന്നു, ബാക്കി സിനിമ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരൻ്റെ കഥ പറയുന്നു.

== അഭിനേതാക്കൾ ==
{{Cast listing|
* [[പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ ആമിർ അലി
* [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] - ഹാരിസ് ബഷീർ
* [[മാളവിക ശർമ]] - ഫിസ അലി, ആമിറിന്റെ ഭാര്യ
* [[ഷമ്മി തിലകൻ]] - [[പാർട്ടി സെക്രട്ടറി]] പുന്നവേൽ രാഘവൻ, ഹാരിസിന്റെ കൂട്ടാളി
* [[ഇന്ദ്രൻസ്]] - ഹംസ, യൂനുസിന്റെ വലംകൈയും അഹമ്മദ് അലിയുടെ കൂട്ടാളിയും
* [[രഞ്ജി പണിക്കർ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ യൂനുസ് അലി, ആമിറിന്റെ പിതാവും അഹമ്മദ് അലിയുടെ മകനും
* [[മോഹിനി (നടി)|മോഹിനി]] - നൂർജഹാൻ അലി, ആമിറിന്റെ മാതാവും യൂനുസ് അലിയുടെ ഭാര്യയും
* [[ശിവജിത്ത്]] - വിനായകൻ രാഘവൻ, രാഘവന്റെ മൂത്ത മകൻ
* [[സുരേഷ് ഒബ്‌റോയ്]] - സെയ്ത്‌രാജ് സിങ് എന്ന &quot;സെയ്ത്തുജി&quot;, അഹമ്മദ് അലിയുടെ പഴയ സുഹൃത്തും ആമിറിന്റെ ഗുരുവും
* [[സഞ്ജു ശിവറാം]] - സമദ് എന്ന &quot;സാമി&quot;, ആമിറിന്റെ ഉറ്റ സുഹൃത്ത്
* [[മഹേഷ്]] - കട്ട് അറബി
* [[സാദിഖ് (നടൻ)|സാദിഖ്]]
* [[സുധീർ കരമന]] - ഒരു പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ
* [[സിജോയ് വർഗീസ്]]
* [[അരുൾദാസ്]]
* രഞ്ജിത്ത് വേലായുധൻ
* പശുപതി രാജ് - കസ്റ്റംസ് ഓഫീസർ വീരസ്വാമി, സെയ്ത്തുജിയുടെ പഴയ സുഹൃത്ത്
* നിസ്താർ സെയ്ത്ത് - ജയിൽ സൂപ്രണ്ട്
* ജെയിംസ് ഏലിയ - ജയിലിലെ കീഴുദ്യോഗസ്ഥൻ
* രാജേഷ് ബാബു - ജഡ്ജി
* [[ജോൺ വിജയ്]] - ആഭ്യന്തരമന്ത്രി സെൽവം
* ഷാവർ അലി
* ലയ മാമ്മൻ
* കൈരാ വാസുദേവൻ - വൈഷ്ണവി രാമചന്ദ്രൻ
* മാസ്റ്റർ നഫാഷ് - റുഷിൻ അലി, ആമിറിന്റെ മകൻ
* ഷൈൻ വർഗീസ് - സുധീപ്, ആമിറിന്റെ വലംകൈ
* ആനന്ദ് മന്മഥൻ - റഹീം, ആമിറിന്റെ കൂട്ടാളി
* ഡോൺ മൈക്കിൾ - വിവേക് രാഘവൻ, രാഘവന്റെ ഇളയ മകൻ
; Guest appearances
* [[Mohanlal]] as Mambaraykkal Ahmed Ali alias &quot;Baba&quot;, Aamir's grandfather and Younus' father
* [[Tovino Thomas]] as Iver Alexander, Ahmed Ali's assasin
* [[Soubin Shahir]] as Viktor Kennedy, Ahmed Ali's right-hand}}

== നിർമ്മാണം ==

=== വികസനം ===
2022 ഒക്ടോബറിൽ ടൈറ്റിൽ സഹിതം ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, വൈശാഖിന്  ടർബോ എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ സംവിധാനവും പൃഥിരാജിന് വിലായത് ബുദ്ധ, എൽ 2 എംപുരാൻ എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയവും ഉള്ളതുകൊണ്ട് ഈ ചിത്രത്തിന്റെ ചിത്രീകരണം വൈകി.&lt;ref name=&quot;THR&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporterindia.com/features/insight/prithviraj-sukumarans-khalifa-to-begin-shoot-three-years-after-first-announcement|title=Prithviraj Sukumaran's ‘Khalifa’ To Begin Shoot Three Years After First Announcement|access-date=25 July 2025|website=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt; 15 വർഷത്തിനുശേഷം പൃഥ്വിരാജും സംവിധായകൻ വൈശാഖും വീണ്ടും ഒന്നിക്കുന്നുവെന്ന പ്രത്യേകത ഈ സിനിമയ്ക്കുണ്ട്. വൈശാഖിന്റെ ആദ്യ ചിത്രമായ ''[[പോക്കിരിരാജ|പോക്കിരി രാജ]]'' (2010) ആയിരുന്നു ഇവരുടെ അവസാന സഹകരണം. 2025 ജൂലൈയിലാണ് ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി ആരംഭിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|title=Prithviraj Sukumaran-Vysakh film Khalifa begins|access-date=16 August 2026|date=16 July 2025|website=Cinema Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20250812192105/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|archive-date=12 August 2025}}&lt;/ref&gt; 2025 ഡിസംബറിൽ [[മോഹൻലാൽ]] ഒരു അതിഥി വേഷം ചെയ്യുമെന്ന് സ്ഥിരീകരിച്ചു. രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു ചലച്ചിത്ര പരമ്പരയിലെ ആദ്യ ചിത്രമായിരിക്കും ഇതെന്നും രണ്ടാം ഭാഗം മോഹൻലാലിൻ്റെ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി എന്ന കഥാപാത്രത്തെ ഒരു പൂർണ്ണമായ വേഷത്തിൽ കേന്ദ്രീകരിക്കാനും ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതാണെന്നും വെളിപ്പെടുത്തി. ഈ ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] മലയാളത്തിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dtnext.in/entertainment/cinema/neil-nitin-mukesh-makes-malayalam-debut-with-prithviraj-starrer-khalifa|title=Neil Nitin Mukesh makes Malayalam debut with Prithviraj-starrer 'Khalifa'|access-date=15 January 2026|website=[[DT Next]]}}&lt;/ref&gt;

=== ചിത്രീകരണം ===
2025 ജൂലൈയിൽ പ്രധാന ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;THR&quot; /&gt; ആദ്യ ഷെഡ്യൂൾ ലണ്ടനിൽ ചിത്രീകരിക്കുകയും ഓഗസ്റ്റിൽ പൂർത്തിയാക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/prithviraj-sukumaran-completes-shooting-for-his-portions-in-uk-schedule-of-vysakhs-khalifa/articleshow/123310163.cms|title=Prithviraj Sukumaran completes shooting for his portions in UK schedule of Vysakh's 'Khalifa'|access-date=14 August 2025|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt; [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലും ചിത്രം ചിത്രീകരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/news/prithviraj-starrer-khalifa-to-be-shot-in-dubai-nepal-kerala-c9020352|title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' to be shot in Dubai, Nepal, Kerala|access-date=18 October 2022|website=Mathrubhumi}}&lt;/ref&gt; 2026 ജനുവരി 13ന് മോഹൻലാൽ [[കൊച്ചി|കൊച്ചിയിൽ]] തൻ്റെ ഭാഗത്തിൻ്റെ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയാക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.zoomtventertainment.com/south/mohanlal-cameo-khalifa-part-1-intro-article-153448653|title=Mohanlal Finishes Filming His Cameo in Prithviraj Sukumaran's Khalifa Part One – According to Reports|access-date=14 January 2026|website=Zoom}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂൺ 22-ന് സിനിമയുടെ മുഴുവൻ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയായി. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2026/Jun/23/prithvirajs-khalifa-wraps-filming|title=Prithviraj's Khalifa wraps filming|access-date=16 August 2026|date=23 June 2026|website=Cinema Express|language=en}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂലൈ അവസാനത്തോടെ ഡബ്ബിംഗ് പൂർത്തിയായി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/mohanlal-completes-khalifa-part-1-dubbing-kavin-welcomes-twins-and-urvashi-returns-to-kannada-cinema-top-5-south-stories-of-the-day/articleshow/132744553.cms|title=Mohanlal completes 'Khalifa: Part 1' dubbing, Kavin welcomes twins, and Urvashi returns to Kannada cinema: Top 5 South stories of the day|access-date=30 July 2026|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt;

== ശബ്ദരേഖ ==
&lt;templatestyles src=&quot;Plainlist/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Infobox album
| name         = Khalifa
| type         = [[Soundtrack album]]
| artist       = [[Jakes Bejoy]]
| cover        = 
| alt          = 
| released     = 12 August 2026
| recorded     = 
| venue        = 
| studio       = *Mindscore Studio, [[Cochin]]
*Mystic's Room, [[Chennai]]
*MLounge, Cochin
*AR Musicals, [[Bengaluru]]
| genre        = [[Feature film soundtrack]]
| length       = 28:31
| language     = [[Malayalam language|Malayalam]]
| label        = [[Sony Music Entertainment|Sony Music]]
| producer     = [[Jakes Bejoy]]&lt;br /&gt;Joel Johns&lt;br /&gt;Agastya Raag
| prev_title   = [[Thudakkam]]
| prev_year    = 2026
| year         = 2026
| next_title   = [[I'm Game]]
| next_year    = 2026
| misc         = 
}}
ചിത്രത്തിൻ്റെ ഗാനങ്ങളും പശ്ചാത്തലസംഗീതവും രചിച്ചത് ജേക്സ് ബിജോയ് ആണ്, അങ്ങനെ പൃഥ്വിരാജുമായുള്ള അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പത്താമത്തെ സഹകരണമായി ഇത് അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/news/khalifa-not-just-prithviraj-lokah-composer-jakes-bejoy-also-impresses-in-banger-of-a-glimpse/9a7ad10c2a63|title=Khalifa: Not just Prithviraj, Lokah composer Jakes Bejoy also impresses in banger of a glimpse - ‘Next Rs 300 crore loading’|access-date=16 October 2025|website=OTTPlay}}&lt;/ref&gt; സിദ് ശ്രീറാമും മുഹമ്മദ് മക്ബൂൽ മൻസൂറും ചേർന്ന് ആലപിച്ച &quot;അസലയവാലെ&quot; എന്ന ആദ്യഗാനം 2026 ജൂലൈ 20ന് പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2026/Jul/21/malayalamnews2026jul20malvika-sharma-to-star-in-prithviraj-sukumaran-starrer-khalifa-first-single-on-the-way|title=Malvika Sharma to star in Prithviraj Sukumaran-starrer Khalifa; first single on the way|access-date=21 July 2026|website=The New Indian Express}}&lt;/ref&gt; 2026 ഓഗസ്റ്റ് 12-ന് മുഴുവൻ ആൽബവും പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://open.spotify.com/album/5gYZ5RbAYv3N6Xrdf9NQOs?si=YqV4XYKURTevmMXDaRfwWA&amp;utm_source=copy-link&amp;sci=spotify%3Acard-config%3A7eRqxC1UsNTIJcfRLhvQ6Y|title=Khalifa (Original Motion Picture Soundtrack)|access-date=12 August 2026|publisher=Spotify}}&lt;/ref&gt;{{Track listing
| headline      = Track listing
| extra_column  = Singer(s)
| total_length  = 33:13
| title1        = Asalayavale
| length1       = 5:00
| lyrics1       = [[Muthu]]
| extra1        = [[Sid Sriram]], [[Mohammed Maqbool Mansoor]]
| title2        = Mathara
| length2       = 4:12
| lyrics2       = Muthu
| extra2        = [[Jakes Bejoy]], [[Shreya Ghoshal]], K.C. Balasarangan, Mohammed Maqbool Mansoor
| title3        = Bhranthayal
| length3       = 4:51
| lyrics3       = Unmesh Unnikrishnan
| extra3        = Jubair Salim, K.S. Harisankar
| title4        = Kissayariyathe
| length4       = 4:18
| lyrics4       = [[Rafeeq Ahamed]]
| extra4        = Anila Rajeev, K.C. Balasarangan
| title5        = Salamathali
| length5       = 2:45
| lyrics5       = Muthu
| extra5        = Akhil J. Chand, Mohammed Maqbool Mansoor
| title6        = The Bloodline
| length6       = 2:23
| lyrics6       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra6        = Jakes Bejoy, JOKER390P, [[chorus (song)|chorus]]
| title7        = Asalayavale (V2)
| length7       = 5:02
| lyrics7       = Muthu
| extra7        = Hanan Shah, Fathima Jabbar, Mohammed Maqbool Mansoor
| title8        = The Bloodline
| length8       = 2:52
| lyrics8       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra8        = Jakes Bejoy, JOKER360P, [[chorus (song)|chorus]]
| title9        = Rise of Ali
| length9       = 2:30
| lyrics9       = Mu.Ri
| extra9        = Joel James, JOKER360P, chorus
}}

== റിലീസ് ==

=== തീയറ്റർ റിലീസ്. ===
2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് [[മലയാളം]], [[തമിഴ്]], [[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുങ്ക്]], [[ഹിന്ദി]] ഭാഷകൾക്കൊപ്പം ലോകമെമ്പാടും റിലീസ് ചെയ്ത ''ഖലീഫ'' മലയാള ചിത്രമായ ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റുിന് എതിരായാണ് പുറത്തിറങ്ങിയത്.&lt;ref name=&quot;TH&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/prithviraj-sukumaran-wraps-shooting-of-khalifa-film-to-release-worldwide-on-august-20-2026-article-13956002.html|title=Prithviraj Sukumaran wraps shooting of Khalifa; Film to release worldwide on August 20, 2026|last=Gavankar|first=Vaishnavi|date=22 June 2026|website=MoneyControl}}&lt;/ref&gt;

== സ്വീകരണം ==

=== വിമർശനാത്മക പ്രതികരണം ===
''ഖലീഫ''യ്ക്ക് നിരൂപകരിൽ നിന്ന് സമ്മിശ്രവും പ്രതികൂലവുമായ അവലോകനങ്ങൾ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.m9.news/tamil-movie-news/khalifa-mixed-reviews-box-office-risk/|title=Khalifa: Prithviraj Sukumaran’s 3rd Disaster in a Row?|access-date=2026-08-20|last=Jhansi|date=2026-08-20|website=M9.news|language=en-US}}&lt;/ref&gt; ദി ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസിലെ ആനന്ദു സുരേഷ് ചിത്രത്തിന് 2/5 റേറ്റിംഗ് നൽകി, ആഴമില്ലാത്ത തിരക്കഥയുള്ള ഒരു ഉപരിതല നാടകമായി ചിത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിച്ചു, എന്നിരുന്നാലും അദ്ദേഹം ചിത്രത്തിന്റെ സ്റ്റണ്ടുകളെയും ദൃശ്യങ്ങളെയും പ്രശംസിച്ചു. &quot;ഉദ്ദേശിച്ച വൈകാരികമായ ആകർഷണമോ പ്രതീക്ഷിച്ച ആവേശമോ&quot; ഇല്ലാത്ത ഒരു പഴയ കള്ളക്കടത്ത് നാടകമാണ് ചിത്രമെന്ന് ദി ഹിന്ദുവിലെ എസ്. ആർ. പ്രവീൺ വിശേഷിപ്പിച്ചു.  ചിത്രത്തിൻറെ വിഷ്വലുകൾ, ആക്ഷൻ കൊറിയോഗ്രാഫി, പശ്ചാത്തലസംഗീതം എന്നിവയെ പ്രശംസിച്ചുവെങ്കിലും ഈ ചിത്രത്തെ &quot;പ്രവചനാതീതമായ ഒരു കഥ&quot; എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുകയും അത് ഒരു ഹൈ നൽകാൻ പാടുപെടുകയും ചെയ്തതായി ഈസ്റ്റേൺ ഐയുടെ ഗായത്രി കല്ലൂക്കാരൻ വിശേഷിപ്പിച്ചു.

== രണ്ടാംഭാഗം ==
[[പൃഥ്വിരാജ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]] പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള പരമ്പരയുടെ രണ്ടാം ഭാഗം ഖലീഫഃ ദി ലെഗസി എന്ന പേരിൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു, അതിൽ ആദ്യ ഭാഗത്തിലെ അവരുടെ വേഷങ്ങൾ ആവർത്തിക്കും.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/en/cinema/cine-news/makers-of-khalifa-announces-sequel-1794305|title=After ‘Khalifa’, comes ‘Khalifa II: The Legacy’; makers announce Part 2|access-date=20 August 2026|website=[[Kerala Kaumudi]]}}&lt;/ref&gt;

== കുറിപ്പുകൾ ==
{{Notelist}}

== അവലംബങ്ങൾ ==

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==

* {{IMDb title|22797990}}
{{Prithviraj Sukumaran}}
[[വർഗ്ഗം:Articles with hAudio microformats]]</text>
      <sha1>o4u2qfues2pohc2on3vq8wviwaczstb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660936</id>
      <parentid>4660935</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T02:54:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>/* അഭിനേതാക്കൾ */</comment>
      <origin>4660936</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25951" sha1="b79vx1z3r5k227r726kkslm3mrox2uj" xml:space="preserve">
{{Infobox film
| name           = ഖലീഫ
| image          = Khalifa film 2026 poster.jpg
| caption        = Theatrical release poster
| director       = [[വൈശാഖ്]]
| producer       = ജിനു വി. എബ്രഹാം&lt;br /&gt;സൂരജ് കുമാർ
| writer         = ജിനു വി. അബ്രഹാം
| starring       = [[പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]]&lt;br /&gt;[[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]]&lt;br /&gt;[[മാളവിക ശർമ്മ]]&lt;br /&gt;[[ഷമ്മി തിലകൻ]]&lt;br /&gt;[[ഇന്ദ്രൻസ്]]
| music          = [[ജേക്ക്സ് ബിജോയ്]]
| cinematography = [[ജോമോൻ ടി. ജോൺ]]
| editing        = [[ചമൻ ചാക്കോ]]
| studio         = ജിനു എബ്രഹാം ഇന്നൊവേഷൻസ്
| distributor    = [[Aashirvad Cinemas|ആശീർവാദ് റിലീസ്]] (Kerala)&lt;br /&gt;ജിനു എബ്രഹാം ഇന്നൊവേഷൻസ് (Overseas)
| released       = {{Film date|2026|08|20|df=y}}
| runtime        = 159 മിനിട്ട്&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=14 August 2026 |title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' cleared for release with U/A certificate |url=https://ianslive.in/prithviraj-starrer-khalifa-cleared-for-release-with-ua-certificate--20260814134749 |work=IANS Live}}&lt;/ref&gt;
| country        = India
| language       = മലയാളം
}}2026 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാള ആക്ഷൻ ത്രില്ലർ ചിത്രമാണ് '''ഖലീഫഃ ദി റൂളർ'''. [[വൈശാഖ്|വൈശാഖാണ്]] ഈ ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തത്.  ജിനു വി. എബ്രഹാം തിരക്കഥയെഴുതിയ ഈ ചിത്രം ജിനു വി. എബ്രഹാമും സൂരജ് കുമാറും ചേർന്നാണ് നിർമ്മിച്ചത്. {{Efn|With the tagline '''''Vengeance will be written in Gold'''''.&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=16 October 2025 |title=Khalifa Glimpse: Prithviraj Sukumaran plays a gang boss in first glimpse of Vyshakh’s slick action epic |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/khalifa-glimpse-prithviraj-sukumaran-plays-a-gang-boss-in-first-glimpse-of-vyshakhs-slick-action-epic-10310137/ |website=The Indian Express}}&lt;/ref&gt;}}&lt;ref name=&quot;TH&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/khalifa-prithviraj-sukumarans-action-thriller-to-release-on-this-date/article71276302.ece|title=‘Khalifa’: Prithviraj Sukumaran’s action thriller to release on this date|access-date=28 July 2026|website=The Hindu}}&lt;/ref&gt; രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു പരമ്പരയുടെ ആദ്യ ഭാഗമായി ഉദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ള ഈ ചിത്രത്തിൽ [[പൃഥ്വിരാജ്|പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] പ്രധാന കഥാപാത്രമായി അഭിനയിക്കുന്നു, [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]], [[മാളവിക ശർമ്മ]], [[ഷമ്മി തിലകൻ]], [[ഇന്ദ്രൻസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]] എന്നിവർ അതിഥി വേഷങ്ങളിൽ എത്തുന്നു.

പ്രധാന ചിത്രീകരണം 2025 ജൂലൈയിൽ ആരംഭിച്ച് 2026 ജൂണിൽ അവസാനിച്ചു. [[കേരളം]], [[ലണ്ടൻ]], [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു ചിത്രീകരണം. [[ജോമോൻ ടി. ജോൺ]], [[ചമൻ ചാക്കോ]], ജേക്സ് ബിജോയ്, യാനിക് ബെൻ, ചേതൻ ഡിസൂസ, സാൻഡി എന്നിവർ യഥാക്രമം ചിത്രത്തിൻ്റെ ഛായാഗ്രഹണം, എഡിറ്റിംഗ്, സംഗീതം, ആക്ഷൻ, നൃത്തസംവിധാനം എന്നിവ നിർവഹിക്കുന്നു.

2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് ''ഖലീഫ'' തിയേറ്ററുകളിൽ പുറത്തിറങ്ങി. തീയറ്ററുകളിൽ നിന്ന് ചിത്രത്തിന് സമ്മിശ്ര പ്രതികരണമാണ് ലഭിച്ചത്. 1980 കളിലെയും 1990 കളിലും പുറത്തിറങ്ങിയ ഗുണ്ടാസംഘങ്ങളുടെ സിനിമകളെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന തരം ചിത്രം എന്ന വിമർശനം ഈ ചിത്രത്തിന് ലഭിച്ചു. എന്നാൽ പൃഥ്വിരാജിന്റെ പ്രകടനത്തിന് വ്യാപക പ്രശംസ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/khalifa-x-review-social-media-reaction-prithviraj-sukumaran-style-cant-save-this-predictable-and-flat-film-2975770-2026-08-20|title=Khalifa X review: Prithviraj's style can't save this 'predictable and flat' film|access-date=2026-08-20|last=|first=|date=2026-08-20|website=India Today|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mensxp.com/entertainment/regional/185397-khalifa-audience-review-prithviraj-sukumaran-film-cliched-below-average-thriller.html|title=Khalifa Audience Review: Prithviraj Sukumaran’s Film is a ‘Clichéd, Below-Average’ Thriller|access-date=2026-08-20|date=2026-08-20|website=MensXP|language=en-IN}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theweek.in/review/movies/2026/08/20/khalifa-malayalam-film-review.html|title=‘Khalifa’ review: A mostly dull gangster drama heavily reliant on a rousing last-minute superstar cameo to revive it|access-date=2026-08-20|website=@theweek|language=en}}&lt;/ref&gt;

== കഥാസാരം ==
കോഴിക്കോട് കൊടുവള്ളിയിൽ നിന്നുള്ള അമർ അലി എന്ന നിഷ്കളങ്കനായ യുവാവ് ഒരു ടെക്സ്റ്റൈൽ കട നടത്തുകയും പിതാവ് യൂനുസ് അലി, അമ്മ നൂർജഹാൻ എന്നിവരോടൊപ്പം താമസിക്കുകയും ആമിർ ഫിസയെ വിവാഹം കഴിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.സാഹചര്യങ്ങൾ അമീറിനെ കേരളത്തിലെ സ്വർണ്ണക്കടത്ത് റാക്കറ്റിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും അദ്ദേഹം തന്റെ മുത്തച്ഛൻ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി അഥവാ ബാബയെപ്പോലെ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരനായി മാറുകയും ചെയ്യുന്നു.അദ്ദേഹം തൻ്റെ ജീവിതകഥ മാറ്റുന്നു, ബാക്കി സിനിമ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരൻ്റെ കഥ പറയുന്നു.

== അഭിനേതാക്കൾ ==
{{Cast listing|
* [[പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ ആമിർ അലി
* [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] - ഹാരിസ് ബഷീർ
* [[മാളവിക ശർമ]] - ഫിസ അലി, ആമിറിന്റെ ഭാര്യ
* [[ഷമ്മി തിലകൻ]] - [[പാർട്ടി സെക്രട്ടറി]] പുന്നവേൽ രാഘവൻ, ഹാരിസിന്റെ കൂട്ടാളി
* [[ഇന്ദ്രൻസ്]] - ഹംസ, യൂനുസിന്റെ വലംകൈയും അഹമ്മദ് അലിയുടെ കൂട്ടാളിയും
* [[രഞ്ജി പണിക്കർ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ യൂനുസ് അലി, ആമിറിന്റെ പിതാവും അഹമ്മദ് അലിയുടെ മകനും
* [[മോഹിനി (നടി)|മോഹിനി]] - നൂർജഹാൻ അലി, ആമിറിന്റെ മാതാവും യൂനുസ് അലിയുടെ ഭാര്യയും
* [[ശിവജിത്ത്]] - വിനായകൻ രാഘവൻ, രാഘവന്റെ മൂത്ത മകൻ
* [[സുരേഷ് ഒബ്‌റോയ്]] - സെയ്ത്‌രാജ് സിങ് എന്ന &quot;സെയ്ത്തുജി&quot;, അഹമ്മദ് അലിയുടെ പഴയ സുഹൃത്തും ആമിറിന്റെ ഗുരുവും
* [[സഞ്ജു ശിവറാം]] - സമദ് എന്ന &quot;സാമി&quot;, ആമിറിന്റെ ഉറ്റ സുഹൃത്ത്
* [[മഹേഷ്]] - കട്ട് അറബി
* [[സാദിഖ് (നടൻ)|സാദിഖ്]]
* [[സുധീർ കരമന]] - ഒരു പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ
* [[സിജോയ് വർഗീസ്]]
* [[അരുൾദാസ്]]
* രഞ്ജിത്ത് വേലായുധൻ
* പശുപതി രാജ് - കസ്റ്റംസ് ഓഫീസർ വീരസ്വാമി, സെയ്ത്തുജിയുടെ പഴയ സുഹൃത്ത്
* നിസ്താർ സെയ്ത്ത് - ജയിൽ സൂപ്രണ്ട്
* ജെയിംസ് ഏലിയ - ജയിലിലെ കീഴുദ്യോഗസ്ഥൻ
* രാജേഷ് ബാബു - ജഡ്ജി
* [[ജോൺ വിജയ്]] - ആഭ്യന്തരമന്ത്രി സെൽവം
* ഷാവർ അലി
* ലയ മാമ്മൻ
* കൈരാ വാസുദേവൻ - വൈഷ്ണവി രാമചന്ദ്രൻ
* മാസ്റ്റർ നഫാഷ് - റുഷിൻ അലി, ആമിറിന്റെ മകൻ
* ഷൈൻ വർഗീസ് - സുധീപ്, ആമിറിന്റെ വലംകൈ
* ആനന്ദ് മന്മഥൻ - റഹീം, ആമിറിന്റെ കൂട്ടാളി
* ഡോൺ മൈക്കിൾ - വിവേക് രാഘവൻ, രാഘവന്റെ ഇളയ മകൻ
; അതിഥി വേഷങ്ങൾ
* [[മോഹൻലാൽ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ അഹമ്മദ് അലി എന്ന &quot;ബാബ&quot;, ആമിറിന്റെ മുത്തച്ഛനും യൂനുസിന്റെ പിതാവും
* [[Tovino Thomas]] as Iver Alexander, Ahmed Ali's assasin
* [[Soubin Shahir]] as Viktor Kennedy, Ahmed Ali's right-hand}}

== നിർമ്മാണം ==

=== വികസനം ===
2022 ഒക്ടോബറിൽ ടൈറ്റിൽ സഹിതം ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, വൈശാഖിന്  ടർബോ എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ സംവിധാനവും പൃഥിരാജിന് വിലായത് ബുദ്ധ, എൽ 2 എംപുരാൻ എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയവും ഉള്ളതുകൊണ്ട് ഈ ചിത്രത്തിന്റെ ചിത്രീകരണം വൈകി.&lt;ref name=&quot;THR&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporterindia.com/features/insight/prithviraj-sukumarans-khalifa-to-begin-shoot-three-years-after-first-announcement|title=Prithviraj Sukumaran's ‘Khalifa’ To Begin Shoot Three Years After First Announcement|access-date=25 July 2025|website=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt; 15 വർഷത്തിനുശേഷം പൃഥ്വിരാജും സംവിധായകൻ വൈശാഖും വീണ്ടും ഒന്നിക്കുന്നുവെന്ന പ്രത്യേകത ഈ സിനിമയ്ക്കുണ്ട്. വൈശാഖിന്റെ ആദ്യ ചിത്രമായ ''[[പോക്കിരിരാജ|പോക്കിരി രാജ]]'' (2010) ആയിരുന്നു ഇവരുടെ അവസാന സഹകരണം. 2025 ജൂലൈയിലാണ് ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി ആരംഭിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|title=Prithviraj Sukumaran-Vysakh film Khalifa begins|access-date=16 August 2026|date=16 July 2025|website=Cinema Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20250812192105/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|archive-date=12 August 2025}}&lt;/ref&gt; 2025 ഡിസംബറിൽ [[മോഹൻലാൽ]] ഒരു അതിഥി വേഷം ചെയ്യുമെന്ന് സ്ഥിരീകരിച്ചു. രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു ചലച്ചിത്ര പരമ്പരയിലെ ആദ്യ ചിത്രമായിരിക്കും ഇതെന്നും രണ്ടാം ഭാഗം മോഹൻലാലിൻ്റെ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി എന്ന കഥാപാത്രത്തെ ഒരു പൂർണ്ണമായ വേഷത്തിൽ കേന്ദ്രീകരിക്കാനും ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതാണെന്നും വെളിപ്പെടുത്തി. ഈ ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] മലയാളത്തിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dtnext.in/entertainment/cinema/neil-nitin-mukesh-makes-malayalam-debut-with-prithviraj-starrer-khalifa|title=Neil Nitin Mukesh makes Malayalam debut with Prithviraj-starrer 'Khalifa'|access-date=15 January 2026|website=[[DT Next]]}}&lt;/ref&gt;

=== ചിത്രീകരണം ===
2025 ജൂലൈയിൽ പ്രധാന ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;THR&quot; /&gt; ആദ്യ ഷെഡ്യൂൾ ലണ്ടനിൽ ചിത്രീകരിക്കുകയും ഓഗസ്റ്റിൽ പൂർത്തിയാക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/prithviraj-sukumaran-completes-shooting-for-his-portions-in-uk-schedule-of-vysakhs-khalifa/articleshow/123310163.cms|title=Prithviraj Sukumaran completes shooting for his portions in UK schedule of Vysakh's 'Khalifa'|access-date=14 August 2025|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt; [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലും ചിത്രം ചിത്രീകരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/news/prithviraj-starrer-khalifa-to-be-shot-in-dubai-nepal-kerala-c9020352|title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' to be shot in Dubai, Nepal, Kerala|access-date=18 October 2022|website=Mathrubhumi}}&lt;/ref&gt; 2026 ജനുവരി 13ന് മോഹൻലാൽ [[കൊച്ചി|കൊച്ചിയിൽ]] തൻ്റെ ഭാഗത്തിൻ്റെ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയാക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.zoomtventertainment.com/south/mohanlal-cameo-khalifa-part-1-intro-article-153448653|title=Mohanlal Finishes Filming His Cameo in Prithviraj Sukumaran's Khalifa Part One – According to Reports|access-date=14 January 2026|website=Zoom}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂൺ 22-ന് സിനിമയുടെ മുഴുവൻ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയായി. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2026/Jun/23/prithvirajs-khalifa-wraps-filming|title=Prithviraj's Khalifa wraps filming|access-date=16 August 2026|date=23 June 2026|website=Cinema Express|language=en}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂലൈ അവസാനത്തോടെ ഡബ്ബിംഗ് പൂർത്തിയായി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/mohanlal-completes-khalifa-part-1-dubbing-kavin-welcomes-twins-and-urvashi-returns-to-kannada-cinema-top-5-south-stories-of-the-day/articleshow/132744553.cms|title=Mohanlal completes 'Khalifa: Part 1' dubbing, Kavin welcomes twins, and Urvashi returns to Kannada cinema: Top 5 South stories of the day|access-date=30 July 2026|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt;

== ശബ്ദരേഖ ==
&lt;templatestyles src=&quot;Plainlist/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Infobox album
| name         = Khalifa
| type         = [[Soundtrack album]]
| artist       = [[Jakes Bejoy]]
| cover        = 
| alt          = 
| released     = 12 August 2026
| recorded     = 
| venue        = 
| studio       = *Mindscore Studio, [[Cochin]]
*Mystic's Room, [[Chennai]]
*MLounge, Cochin
*AR Musicals, [[Bengaluru]]
| genre        = [[Feature film soundtrack]]
| length       = 28:31
| language     = [[Malayalam language|Malayalam]]
| label        = [[Sony Music Entertainment|Sony Music]]
| producer     = [[Jakes Bejoy]]&lt;br /&gt;Joel Johns&lt;br /&gt;Agastya Raag
| prev_title   = [[Thudakkam]]
| prev_year    = 2026
| year         = 2026
| next_title   = [[I'm Game]]
| next_year    = 2026
| misc         = 
}}
ചിത്രത്തിൻ്റെ ഗാനങ്ങളും പശ്ചാത്തലസംഗീതവും രചിച്ചത് ജേക്സ് ബിജോയ് ആണ്, അങ്ങനെ പൃഥ്വിരാജുമായുള്ള അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പത്താമത്തെ സഹകരണമായി ഇത് അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/news/khalifa-not-just-prithviraj-lokah-composer-jakes-bejoy-also-impresses-in-banger-of-a-glimpse/9a7ad10c2a63|title=Khalifa: Not just Prithviraj, Lokah composer Jakes Bejoy also impresses in banger of a glimpse - ‘Next Rs 300 crore loading’|access-date=16 October 2025|website=OTTPlay}}&lt;/ref&gt; സിദ് ശ്രീറാമും മുഹമ്മദ് മക്ബൂൽ മൻസൂറും ചേർന്ന് ആലപിച്ച &quot;അസലയവാലെ&quot; എന്ന ആദ്യഗാനം 2026 ജൂലൈ 20ന് പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2026/Jul/21/malayalamnews2026jul20malvika-sharma-to-star-in-prithviraj-sukumaran-starrer-khalifa-first-single-on-the-way|title=Malvika Sharma to star in Prithviraj Sukumaran-starrer Khalifa; first single on the way|access-date=21 July 2026|website=The New Indian Express}}&lt;/ref&gt; 2026 ഓഗസ്റ്റ് 12-ന് മുഴുവൻ ആൽബവും പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://open.spotify.com/album/5gYZ5RbAYv3N6Xrdf9NQOs?si=YqV4XYKURTevmMXDaRfwWA&amp;utm_source=copy-link&amp;sci=spotify%3Acard-config%3A7eRqxC1UsNTIJcfRLhvQ6Y|title=Khalifa (Original Motion Picture Soundtrack)|access-date=12 August 2026|publisher=Spotify}}&lt;/ref&gt;{{Track listing
| headline      = Track listing
| extra_column  = Singer(s)
| total_length  = 33:13
| title1        = Asalayavale
| length1       = 5:00
| lyrics1       = [[Muthu]]
| extra1        = [[Sid Sriram]], [[Mohammed Maqbool Mansoor]]
| title2        = Mathara
| length2       = 4:12
| lyrics2       = Muthu
| extra2        = [[Jakes Bejoy]], [[Shreya Ghoshal]], K.C. Balasarangan, Mohammed Maqbool Mansoor
| title3        = Bhranthayal
| length3       = 4:51
| lyrics3       = Unmesh Unnikrishnan
| extra3        = Jubair Salim, K.S. Harisankar
| title4        = Kissayariyathe
| length4       = 4:18
| lyrics4       = [[Rafeeq Ahamed]]
| extra4        = Anila Rajeev, K.C. Balasarangan
| title5        = Salamathali
| length5       = 2:45
| lyrics5       = Muthu
| extra5        = Akhil J. Chand, Mohammed Maqbool Mansoor
| title6        = The Bloodline
| length6       = 2:23
| lyrics6       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra6        = Jakes Bejoy, JOKER390P, [[chorus (song)|chorus]]
| title7        = Asalayavale (V2)
| length7       = 5:02
| lyrics7       = Muthu
| extra7        = Hanan Shah, Fathima Jabbar, Mohammed Maqbool Mansoor
| title8        = The Bloodline
| length8       = 2:52
| lyrics8       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra8        = Jakes Bejoy, JOKER360P, [[chorus (song)|chorus]]
| title9        = Rise of Ali
| length9       = 2:30
| lyrics9       = Mu.Ri
| extra9        = Joel James, JOKER360P, chorus
}}

== റിലീസ് ==

=== തീയറ്റർ റിലീസ്. ===
2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് [[മലയാളം]], [[തമിഴ്]], [[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുങ്ക്]], [[ഹിന്ദി]] ഭാഷകൾക്കൊപ്പം ലോകമെമ്പാടും റിലീസ് ചെയ്ത ''ഖലീഫ'' മലയാള ചിത്രമായ ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റുിന് എതിരായാണ് പുറത്തിറങ്ങിയത്.&lt;ref name=&quot;TH&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/prithviraj-sukumaran-wraps-shooting-of-khalifa-film-to-release-worldwide-on-august-20-2026-article-13956002.html|title=Prithviraj Sukumaran wraps shooting of Khalifa; Film to release worldwide on August 20, 2026|last=Gavankar|first=Vaishnavi|date=22 June 2026|website=MoneyControl}}&lt;/ref&gt;

== സ്വീകരണം ==

=== വിമർശനാത്മക പ്രതികരണം ===
''ഖലീഫ''യ്ക്ക് നിരൂപകരിൽ നിന്ന് സമ്മിശ്രവും പ്രതികൂലവുമായ അവലോകനങ്ങൾ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.m9.news/tamil-movie-news/khalifa-mixed-reviews-box-office-risk/|title=Khalifa: Prithviraj Sukumaran’s 3rd Disaster in a Row?|access-date=2026-08-20|last=Jhansi|date=2026-08-20|website=M9.news|language=en-US}}&lt;/ref&gt; ദി ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസിലെ ആനന്ദു സുരേഷ് ചിത്രത്തിന് 2/5 റേറ്റിംഗ് നൽകി, ആഴമില്ലാത്ത തിരക്കഥയുള്ള ഒരു ഉപരിതല നാടകമായി ചിത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിച്ചു, എന്നിരുന്നാലും അദ്ദേഹം ചിത്രത്തിന്റെ സ്റ്റണ്ടുകളെയും ദൃശ്യങ്ങളെയും പ്രശംസിച്ചു. &quot;ഉദ്ദേശിച്ച വൈകാരികമായ ആകർഷണമോ പ്രതീക്ഷിച്ച ആവേശമോ&quot; ഇല്ലാത്ത ഒരു പഴയ കള്ളക്കടത്ത് നാടകമാണ് ചിത്രമെന്ന് ദി ഹിന്ദുവിലെ എസ്. ആർ. പ്രവീൺ വിശേഷിപ്പിച്ചു.  ചിത്രത്തിൻറെ വിഷ്വലുകൾ, ആക്ഷൻ കൊറിയോഗ്രാഫി, പശ്ചാത്തലസംഗീതം എന്നിവയെ പ്രശംസിച്ചുവെങ്കിലും ഈ ചിത്രത്തെ &quot;പ്രവചനാതീതമായ ഒരു കഥ&quot; എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുകയും അത് ഒരു ഹൈ നൽകാൻ പാടുപെടുകയും ചെയ്തതായി ഈസ്റ്റേൺ ഐയുടെ ഗായത്രി കല്ലൂക്കാരൻ വിശേഷിപ്പിച്ചു.

== രണ്ടാംഭാഗം ==
[[പൃഥ്വിരാജ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]] പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള പരമ്പരയുടെ രണ്ടാം ഭാഗം ഖലീഫഃ ദി ലെഗസി എന്ന പേരിൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു, അതിൽ ആദ്യ ഭാഗത്തിലെ അവരുടെ വേഷങ്ങൾ ആവർത്തിക്കും.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/en/cinema/cine-news/makers-of-khalifa-announces-sequel-1794305|title=After ‘Khalifa’, comes ‘Khalifa II: The Legacy’; makers announce Part 2|access-date=20 August 2026|website=[[Kerala Kaumudi]]}}&lt;/ref&gt;

== കുറിപ്പുകൾ ==
{{Notelist}}

== അവലംബങ്ങൾ ==

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==

* {{IMDb title|22797990}}
{{Prithviraj Sukumaran}}
[[വർഗ്ഗം:Articles with hAudio microformats]]</text>
      <sha1>b79vx1z3r5k227r726kkslm3mrox2uj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660937</id>
      <parentid>4660936</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T02:54:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>/* അഭിനേതാക്കൾ */</comment>
      <origin>4660937</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26043" sha1="iah4tpkab4yuee06x2d2uojzqzv0uun" xml:space="preserve">
{{Infobox film
| name           = ഖലീഫ
| image          = Khalifa film 2026 poster.jpg
| caption        = Theatrical release poster
| director       = [[വൈശാഖ്]]
| producer       = ജിനു വി. എബ്രഹാം&lt;br /&gt;സൂരജ് കുമാർ
| writer         = ജിനു വി. അബ്രഹാം
| starring       = [[പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]]&lt;br /&gt;[[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]]&lt;br /&gt;[[മാളവിക ശർമ്മ]]&lt;br /&gt;[[ഷമ്മി തിലകൻ]]&lt;br /&gt;[[ഇന്ദ്രൻസ്]]
| music          = [[ജേക്ക്സ് ബിജോയ്]]
| cinematography = [[ജോമോൻ ടി. ജോൺ]]
| editing        = [[ചമൻ ചാക്കോ]]
| studio         = ജിനു എബ്രഹാം ഇന്നൊവേഷൻസ്
| distributor    = [[Aashirvad Cinemas|ആശീർവാദ് റിലീസ്]] (Kerala)&lt;br /&gt;ജിനു എബ്രഹാം ഇന്നൊവേഷൻസ് (Overseas)
| released       = {{Film date|2026|08|20|df=y}}
| runtime        = 159 മിനിട്ട്&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=14 August 2026 |title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' cleared for release with U/A certificate |url=https://ianslive.in/prithviraj-starrer-khalifa-cleared-for-release-with-ua-certificate--20260814134749 |work=IANS Live}}&lt;/ref&gt;
| country        = India
| language       = മലയാളം
}}2026 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാള ആക്ഷൻ ത്രില്ലർ ചിത്രമാണ് '''ഖലീഫഃ ദി റൂളർ'''. [[വൈശാഖ്|വൈശാഖാണ്]] ഈ ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തത്.  ജിനു വി. എബ്രഹാം തിരക്കഥയെഴുതിയ ഈ ചിത്രം ജിനു വി. എബ്രഹാമും സൂരജ് കുമാറും ചേർന്നാണ് നിർമ്മിച്ചത്. {{Efn|With the tagline '''''Vengeance will be written in Gold'''''.&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=16 October 2025 |title=Khalifa Glimpse: Prithviraj Sukumaran plays a gang boss in first glimpse of Vyshakh’s slick action epic |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/khalifa-glimpse-prithviraj-sukumaran-plays-a-gang-boss-in-first-glimpse-of-vyshakhs-slick-action-epic-10310137/ |website=The Indian Express}}&lt;/ref&gt;}}&lt;ref name=&quot;TH&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/khalifa-prithviraj-sukumarans-action-thriller-to-release-on-this-date/article71276302.ece|title=‘Khalifa’: Prithviraj Sukumaran’s action thriller to release on this date|access-date=28 July 2026|website=The Hindu}}&lt;/ref&gt; രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു പരമ്പരയുടെ ആദ്യ ഭാഗമായി ഉദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ള ഈ ചിത്രത്തിൽ [[പൃഥ്വിരാജ്|പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] പ്രധാന കഥാപാത്രമായി അഭിനയിക്കുന്നു, [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]], [[മാളവിക ശർമ്മ]], [[ഷമ്മി തിലകൻ]], [[ഇന്ദ്രൻസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]] എന്നിവർ അതിഥി വേഷങ്ങളിൽ എത്തുന്നു.

പ്രധാന ചിത്രീകരണം 2025 ജൂലൈയിൽ ആരംഭിച്ച് 2026 ജൂണിൽ അവസാനിച്ചു. [[കേരളം]], [[ലണ്ടൻ]], [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു ചിത്രീകരണം. [[ജോമോൻ ടി. ജോൺ]], [[ചമൻ ചാക്കോ]], ജേക്സ് ബിജോയ്, യാനിക് ബെൻ, ചേതൻ ഡിസൂസ, സാൻഡി എന്നിവർ യഥാക്രമം ചിത്രത്തിൻ്റെ ഛായാഗ്രഹണം, എഡിറ്റിംഗ്, സംഗീതം, ആക്ഷൻ, നൃത്തസംവിധാനം എന്നിവ നിർവഹിക്കുന്നു.

2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് ''ഖലീഫ'' തിയേറ്ററുകളിൽ പുറത്തിറങ്ങി. തീയറ്ററുകളിൽ നിന്ന് ചിത്രത്തിന് സമ്മിശ്ര പ്രതികരണമാണ് ലഭിച്ചത്. 1980 കളിലെയും 1990 കളിലും പുറത്തിറങ്ങിയ ഗുണ്ടാസംഘങ്ങളുടെ സിനിമകളെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന തരം ചിത്രം എന്ന വിമർശനം ഈ ചിത്രത്തിന് ലഭിച്ചു. എന്നാൽ പൃഥ്വിരാജിന്റെ പ്രകടനത്തിന് വ്യാപക പ്രശംസ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/khalifa-x-review-social-media-reaction-prithviraj-sukumaran-style-cant-save-this-predictable-and-flat-film-2975770-2026-08-20|title=Khalifa X review: Prithviraj's style can't save this 'predictable and flat' film|access-date=2026-08-20|last=|first=|date=2026-08-20|website=India Today|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mensxp.com/entertainment/regional/185397-khalifa-audience-review-prithviraj-sukumaran-film-cliched-below-average-thriller.html|title=Khalifa Audience Review: Prithviraj Sukumaran’s Film is a ‘Clichéd, Below-Average’ Thriller|access-date=2026-08-20|date=2026-08-20|website=MensXP|language=en-IN}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theweek.in/review/movies/2026/08/20/khalifa-malayalam-film-review.html|title=‘Khalifa’ review: A mostly dull gangster drama heavily reliant on a rousing last-minute superstar cameo to revive it|access-date=2026-08-20|website=@theweek|language=en}}&lt;/ref&gt;

== കഥാസാരം ==
കോഴിക്കോട് കൊടുവള്ളിയിൽ നിന്നുള്ള അമർ അലി എന്ന നിഷ്കളങ്കനായ യുവാവ് ഒരു ടെക്സ്റ്റൈൽ കട നടത്തുകയും പിതാവ് യൂനുസ് അലി, അമ്മ നൂർജഹാൻ എന്നിവരോടൊപ്പം താമസിക്കുകയും ആമിർ ഫിസയെ വിവാഹം കഴിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.സാഹചര്യങ്ങൾ അമീറിനെ കേരളത്തിലെ സ്വർണ്ണക്കടത്ത് റാക്കറ്റിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും അദ്ദേഹം തന്റെ മുത്തച്ഛൻ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി അഥവാ ബാബയെപ്പോലെ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരനായി മാറുകയും ചെയ്യുന്നു.അദ്ദേഹം തൻ്റെ ജീവിതകഥ മാറ്റുന്നു, ബാക്കി സിനിമ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരൻ്റെ കഥ പറയുന്നു.

== അഭിനേതാക്കൾ ==
{{Cast listing|
* [[പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ ആമിർ അലി
* [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] - ഹാരിസ് ബഷീർ
* [[മാളവിക ശർമ]] - ഫിസ അലി, ആമിറിന്റെ ഭാര്യ
* [[ഷമ്മി തിലകൻ]] - [[പാർട്ടി സെക്രട്ടറി]] പുന്നവേൽ രാഘവൻ, ഹാരിസിന്റെ കൂട്ടാളി
* [[ഇന്ദ്രൻസ്]] - ഹംസ, യൂനുസിന്റെ വലംകൈയും അഹമ്മദ് അലിയുടെ കൂട്ടാളിയും
* [[രഞ്ജി പണിക്കർ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ യൂനുസ് അലി, ആമിറിന്റെ പിതാവും അഹമ്മദ് അലിയുടെ മകനും
* [[മോഹിനി (നടി)|മോഹിനി]] - നൂർജഹാൻ അലി, ആമിറിന്റെ മാതാവും യൂനുസ് അലിയുടെ ഭാര്യയും
* [[ശിവജിത്ത്]] - വിനായകൻ രാഘവൻ, രാഘവന്റെ മൂത്ത മകൻ
* [[സുരേഷ് ഒബ്‌റോയ്]] - സെയ്ത്‌രാജ് സിങ് എന്ന &quot;സെയ്ത്തുജി&quot;, അഹമ്മദ് അലിയുടെ പഴയ സുഹൃത്തും ആമിറിന്റെ ഗുരുവും
* [[സഞ്ജു ശിവറാം]] - സമദ് എന്ന &quot;സാമി&quot;, ആമിറിന്റെ ഉറ്റ സുഹൃത്ത്
* [[മഹേഷ്]] - കട്ട് അറബി
* [[സാദിഖ് (നടൻ)|സാദിഖ്]]
* [[സുധീർ കരമന]] - ഒരു പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ
* [[സിജോയ് വർഗീസ്]]
* [[അരുൾദാസ്]]
* രഞ്ജിത്ത് വേലായുധൻ
* പശുപതി രാജ് - കസ്റ്റംസ് ഓഫീസർ വീരസ്വാമി, സെയ്ത്തുജിയുടെ പഴയ സുഹൃത്ത്
* നിസ്താർ സെയ്ത്ത് - ജയിൽ സൂപ്രണ്ട്
* ജെയിംസ് ഏലിയ - ജയിലിലെ കീഴുദ്യോഗസ്ഥൻ
* രാജേഷ് ബാബു - ജഡ്ജി
* [[ജോൺ വിജയ്]] - ആഭ്യന്തരമന്ത്രി സെൽവം
* ഷാവർ അലി
* ലയ മാമ്മൻ
* കൈരാ വാസുദേവൻ - വൈഷ്ണവി രാമചന്ദ്രൻ
* മാസ്റ്റർ നഫാഷ് - റുഷിൻ അലി, ആമിറിന്റെ മകൻ
* ഷൈൻ വർഗീസ് - സുധീപ്, ആമിറിന്റെ വലംകൈ
* ആനന്ദ് മന്മഥൻ - റഹീം, ആമിറിന്റെ കൂട്ടാളി
* ഡോൺ മൈക്കിൾ - വിവേക് രാഘവൻ, രാഘവന്റെ ഇളയ മകൻ
; അതിഥി വേഷങ്ങൾ
* [[മോഹൻലാൽ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ അഹമ്മദ് അലി എന്ന &quot;ബാബ&quot;, ആമിറിന്റെ മുത്തച്ഛനും യൂനുസിന്റെ പിതാവും
* [[ടൊവിനോ തോമസ്]] - ഐവർ അലക്സാണ്ടർ, അഹമ്മദ് അലിയുടെ കൊലയാളി
* [[Soubin Shahir]] as Viktor Kennedy, Ahmed Ali's right-hand}}

== നിർമ്മാണം ==

=== വികസനം ===
2022 ഒക്ടോബറിൽ ടൈറ്റിൽ സഹിതം ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, വൈശാഖിന്  ടർബോ എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ സംവിധാനവും പൃഥിരാജിന് വിലായത് ബുദ്ധ, എൽ 2 എംപുരാൻ എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയവും ഉള്ളതുകൊണ്ട് ഈ ചിത്രത്തിന്റെ ചിത്രീകരണം വൈകി.&lt;ref name=&quot;THR&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporterindia.com/features/insight/prithviraj-sukumarans-khalifa-to-begin-shoot-three-years-after-first-announcement|title=Prithviraj Sukumaran's ‘Khalifa’ To Begin Shoot Three Years After First Announcement|access-date=25 July 2025|website=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt; 15 വർഷത്തിനുശേഷം പൃഥ്വിരാജും സംവിധായകൻ വൈശാഖും വീണ്ടും ഒന്നിക്കുന്നുവെന്ന പ്രത്യേകത ഈ സിനിമയ്ക്കുണ്ട്. വൈശാഖിന്റെ ആദ്യ ചിത്രമായ ''[[പോക്കിരിരാജ|പോക്കിരി രാജ]]'' (2010) ആയിരുന്നു ഇവരുടെ അവസാന സഹകരണം. 2025 ജൂലൈയിലാണ് ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി ആരംഭിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|title=Prithviraj Sukumaran-Vysakh film Khalifa begins|access-date=16 August 2026|date=16 July 2025|website=Cinema Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20250812192105/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|archive-date=12 August 2025}}&lt;/ref&gt; 2025 ഡിസംബറിൽ [[മോഹൻലാൽ]] ഒരു അതിഥി വേഷം ചെയ്യുമെന്ന് സ്ഥിരീകരിച്ചു. രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു ചലച്ചിത്ര പരമ്പരയിലെ ആദ്യ ചിത്രമായിരിക്കും ഇതെന്നും രണ്ടാം ഭാഗം മോഹൻലാലിൻ്റെ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി എന്ന കഥാപാത്രത്തെ ഒരു പൂർണ്ണമായ വേഷത്തിൽ കേന്ദ്രീകരിക്കാനും ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതാണെന്നും വെളിപ്പെടുത്തി. ഈ ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] മലയാളത്തിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dtnext.in/entertainment/cinema/neil-nitin-mukesh-makes-malayalam-debut-with-prithviraj-starrer-khalifa|title=Neil Nitin Mukesh makes Malayalam debut with Prithviraj-starrer 'Khalifa'|access-date=15 January 2026|website=[[DT Next]]}}&lt;/ref&gt;

=== ചിത്രീകരണം ===
2025 ജൂലൈയിൽ പ്രധാന ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;THR&quot; /&gt; ആദ്യ ഷെഡ്യൂൾ ലണ്ടനിൽ ചിത്രീകരിക്കുകയും ഓഗസ്റ്റിൽ പൂർത്തിയാക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/prithviraj-sukumaran-completes-shooting-for-his-portions-in-uk-schedule-of-vysakhs-khalifa/articleshow/123310163.cms|title=Prithviraj Sukumaran completes shooting for his portions in UK schedule of Vysakh's 'Khalifa'|access-date=14 August 2025|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt; [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലും ചിത്രം ചിത്രീകരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/news/prithviraj-starrer-khalifa-to-be-shot-in-dubai-nepal-kerala-c9020352|title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' to be shot in Dubai, Nepal, Kerala|access-date=18 October 2022|website=Mathrubhumi}}&lt;/ref&gt; 2026 ജനുവരി 13ന് മോഹൻലാൽ [[കൊച്ചി|കൊച്ചിയിൽ]] തൻ്റെ ഭാഗത്തിൻ്റെ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയാക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.zoomtventertainment.com/south/mohanlal-cameo-khalifa-part-1-intro-article-153448653|title=Mohanlal Finishes Filming His Cameo in Prithviraj Sukumaran's Khalifa Part One – According to Reports|access-date=14 January 2026|website=Zoom}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂൺ 22-ന് സിനിമയുടെ മുഴുവൻ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയായി. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2026/Jun/23/prithvirajs-khalifa-wraps-filming|title=Prithviraj's Khalifa wraps filming|access-date=16 August 2026|date=23 June 2026|website=Cinema Express|language=en}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂലൈ അവസാനത്തോടെ ഡബ്ബിംഗ് പൂർത്തിയായി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/mohanlal-completes-khalifa-part-1-dubbing-kavin-welcomes-twins-and-urvashi-returns-to-kannada-cinema-top-5-south-stories-of-the-day/articleshow/132744553.cms|title=Mohanlal completes 'Khalifa: Part 1' dubbing, Kavin welcomes twins, and Urvashi returns to Kannada cinema: Top 5 South stories of the day|access-date=30 July 2026|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt;

== ശബ്ദരേഖ ==
&lt;templatestyles src=&quot;Plainlist/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Infobox album
| name         = Khalifa
| type         = [[Soundtrack album]]
| artist       = [[Jakes Bejoy]]
| cover        = 
| alt          = 
| released     = 12 August 2026
| recorded     = 
| venue        = 
| studio       = *Mindscore Studio, [[Cochin]]
*Mystic's Room, [[Chennai]]
*MLounge, Cochin
*AR Musicals, [[Bengaluru]]
| genre        = [[Feature film soundtrack]]
| length       = 28:31
| language     = [[Malayalam language|Malayalam]]
| label        = [[Sony Music Entertainment|Sony Music]]
| producer     = [[Jakes Bejoy]]&lt;br /&gt;Joel Johns&lt;br /&gt;Agastya Raag
| prev_title   = [[Thudakkam]]
| prev_year    = 2026
| year         = 2026
| next_title   = [[I'm Game]]
| next_year    = 2026
| misc         = 
}}
ചിത്രത്തിൻ്റെ ഗാനങ്ങളും പശ്ചാത്തലസംഗീതവും രചിച്ചത് ജേക്സ് ബിജോയ് ആണ്, അങ്ങനെ പൃഥ്വിരാജുമായുള്ള അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പത്താമത്തെ സഹകരണമായി ഇത് അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/news/khalifa-not-just-prithviraj-lokah-composer-jakes-bejoy-also-impresses-in-banger-of-a-glimpse/9a7ad10c2a63|title=Khalifa: Not just Prithviraj, Lokah composer Jakes Bejoy also impresses in banger of a glimpse - ‘Next Rs 300 crore loading’|access-date=16 October 2025|website=OTTPlay}}&lt;/ref&gt; സിദ് ശ്രീറാമും മുഹമ്മദ് മക്ബൂൽ മൻസൂറും ചേർന്ന് ആലപിച്ച &quot;അസലയവാലെ&quot; എന്ന ആദ്യഗാനം 2026 ജൂലൈ 20ന് പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2026/Jul/21/malayalamnews2026jul20malvika-sharma-to-star-in-prithviraj-sukumaran-starrer-khalifa-first-single-on-the-way|title=Malvika Sharma to star in Prithviraj Sukumaran-starrer Khalifa; first single on the way|access-date=21 July 2026|website=The New Indian Express}}&lt;/ref&gt; 2026 ഓഗസ്റ്റ് 12-ന് മുഴുവൻ ആൽബവും പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://open.spotify.com/album/5gYZ5RbAYv3N6Xrdf9NQOs?si=YqV4XYKURTevmMXDaRfwWA&amp;utm_source=copy-link&amp;sci=spotify%3Acard-config%3A7eRqxC1UsNTIJcfRLhvQ6Y|title=Khalifa (Original Motion Picture Soundtrack)|access-date=12 August 2026|publisher=Spotify}}&lt;/ref&gt;{{Track listing
| headline      = Track listing
| extra_column  = Singer(s)
| total_length  = 33:13
| title1        = Asalayavale
| length1       = 5:00
| lyrics1       = [[Muthu]]
| extra1        = [[Sid Sriram]], [[Mohammed Maqbool Mansoor]]
| title2        = Mathara
| length2       = 4:12
| lyrics2       = Muthu
| extra2        = [[Jakes Bejoy]], [[Shreya Ghoshal]], K.C. Balasarangan, Mohammed Maqbool Mansoor
| title3        = Bhranthayal
| length3       = 4:51
| lyrics3       = Unmesh Unnikrishnan
| extra3        = Jubair Salim, K.S. Harisankar
| title4        = Kissayariyathe
| length4       = 4:18
| lyrics4       = [[Rafeeq Ahamed]]
| extra4        = Anila Rajeev, K.C. Balasarangan
| title5        = Salamathali
| length5       = 2:45
| lyrics5       = Muthu
| extra5        = Akhil J. Chand, Mohammed Maqbool Mansoor
| title6        = The Bloodline
| length6       = 2:23
| lyrics6       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra6        = Jakes Bejoy, JOKER390P, [[chorus (song)|chorus]]
| title7        = Asalayavale (V2)
| length7       = 5:02
| lyrics7       = Muthu
| extra7        = Hanan Shah, Fathima Jabbar, Mohammed Maqbool Mansoor
| title8        = The Bloodline
| length8       = 2:52
| lyrics8       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra8        = Jakes Bejoy, JOKER360P, [[chorus (song)|chorus]]
| title9        = Rise of Ali
| length9       = 2:30
| lyrics9       = Mu.Ri
| extra9        = Joel James, JOKER360P, chorus
}}

== റിലീസ് ==

=== തീയറ്റർ റിലീസ്. ===
2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് [[മലയാളം]], [[തമിഴ്]], [[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുങ്ക്]], [[ഹിന്ദി]] ഭാഷകൾക്കൊപ്പം ലോകമെമ്പാടും റിലീസ് ചെയ്ത ''ഖലീഫ'' മലയാള ചിത്രമായ ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റുിന് എതിരായാണ് പുറത്തിറങ്ങിയത്.&lt;ref name=&quot;TH&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/prithviraj-sukumaran-wraps-shooting-of-khalifa-film-to-release-worldwide-on-august-20-2026-article-13956002.html|title=Prithviraj Sukumaran wraps shooting of Khalifa; Film to release worldwide on August 20, 2026|last=Gavankar|first=Vaishnavi|date=22 June 2026|website=MoneyControl}}&lt;/ref&gt;

== സ്വീകരണം ==

=== വിമർശനാത്മക പ്രതികരണം ===
''ഖലീഫ''യ്ക്ക് നിരൂപകരിൽ നിന്ന് സമ്മിശ്രവും പ്രതികൂലവുമായ അവലോകനങ്ങൾ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.m9.news/tamil-movie-news/khalifa-mixed-reviews-box-office-risk/|title=Khalifa: Prithviraj Sukumaran’s 3rd Disaster in a Row?|access-date=2026-08-20|last=Jhansi|date=2026-08-20|website=M9.news|language=en-US}}&lt;/ref&gt; ദി ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസിലെ ആനന്ദു സുരേഷ് ചിത്രത്തിന് 2/5 റേറ്റിംഗ് നൽകി, ആഴമില്ലാത്ത തിരക്കഥയുള്ള ഒരു ഉപരിതല നാടകമായി ചിത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിച്ചു, എന്നിരുന്നാലും അദ്ദേഹം ചിത്രത്തിന്റെ സ്റ്റണ്ടുകളെയും ദൃശ്യങ്ങളെയും പ്രശംസിച്ചു. &quot;ഉദ്ദേശിച്ച വൈകാരികമായ ആകർഷണമോ പ്രതീക്ഷിച്ച ആവേശമോ&quot; ഇല്ലാത്ത ഒരു പഴയ കള്ളക്കടത്ത് നാടകമാണ് ചിത്രമെന്ന് ദി ഹിന്ദുവിലെ എസ്. ആർ. പ്രവീൺ വിശേഷിപ്പിച്ചു.  ചിത്രത്തിൻറെ വിഷ്വലുകൾ, ആക്ഷൻ കൊറിയോഗ്രാഫി, പശ്ചാത്തലസംഗീതം എന്നിവയെ പ്രശംസിച്ചുവെങ്കിലും ഈ ചിത്രത്തെ &quot;പ്രവചനാതീതമായ ഒരു കഥ&quot; എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുകയും അത് ഒരു ഹൈ നൽകാൻ പാടുപെടുകയും ചെയ്തതായി ഈസ്റ്റേൺ ഐയുടെ ഗായത്രി കല്ലൂക്കാരൻ വിശേഷിപ്പിച്ചു.

== രണ്ടാംഭാഗം ==
[[പൃഥ്വിരാജ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]] പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള പരമ്പരയുടെ രണ്ടാം ഭാഗം ഖലീഫഃ ദി ലെഗസി എന്ന പേരിൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു, അതിൽ ആദ്യ ഭാഗത്തിലെ അവരുടെ വേഷങ്ങൾ ആവർത്തിക്കും.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/en/cinema/cine-news/makers-of-khalifa-announces-sequel-1794305|title=After ‘Khalifa’, comes ‘Khalifa II: The Legacy’; makers announce Part 2|access-date=20 August 2026|website=[[Kerala Kaumudi]]}}&lt;/ref&gt;

== കുറിപ്പുകൾ ==
{{Notelist}}

== അവലംബങ്ങൾ ==

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==

* {{IMDb title|22797990}}
{{Prithviraj Sukumaran}}
[[വർഗ്ഗം:Articles with hAudio microformats]]</text>
      <sha1>iah4tpkab4yuee06x2d2uojzqzv0uun</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660938</id>
      <parentid>4660937</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T02:54:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>/* അഭിനേതാക്കൾ */</comment>
      <origin>4660938</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26124" sha1="986gd7f6ahcabsbdx96mej78r61dibc" xml:space="preserve">
{{Infobox film
| name           = ഖലീഫ
| image          = Khalifa film 2026 poster.jpg
| caption        = Theatrical release poster
| director       = [[വൈശാഖ്]]
| producer       = ജിനു വി. എബ്രഹാം&lt;br /&gt;സൂരജ് കുമാർ
| writer         = ജിനു വി. അബ്രഹാം
| starring       = [[പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]]&lt;br /&gt;[[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]]&lt;br /&gt;[[മാളവിക ശർമ്മ]]&lt;br /&gt;[[ഷമ്മി തിലകൻ]]&lt;br /&gt;[[ഇന്ദ്രൻസ്]]
| music          = [[ജേക്ക്സ് ബിജോയ്]]
| cinematography = [[ജോമോൻ ടി. ജോൺ]]
| editing        = [[ചമൻ ചാക്കോ]]
| studio         = ജിനു എബ്രഹാം ഇന്നൊവേഷൻസ്
| distributor    = [[Aashirvad Cinemas|ആശീർവാദ് റിലീസ്]] (Kerala)&lt;br /&gt;ജിനു എബ്രഹാം ഇന്നൊവേഷൻസ് (Overseas)
| released       = {{Film date|2026|08|20|df=y}}
| runtime        = 159 മിനിട്ട്&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=14 August 2026 |title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' cleared for release with U/A certificate |url=https://ianslive.in/prithviraj-starrer-khalifa-cleared-for-release-with-ua-certificate--20260814134749 |work=IANS Live}}&lt;/ref&gt;
| country        = India
| language       = മലയാളം
}}2026 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാള ആക്ഷൻ ത്രില്ലർ ചിത്രമാണ് '''ഖലീഫഃ ദി റൂളർ'''. [[വൈശാഖ്|വൈശാഖാണ്]] ഈ ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തത്.  ജിനു വി. എബ്രഹാം തിരക്കഥയെഴുതിയ ഈ ചിത്രം ജിനു വി. എബ്രഹാമും സൂരജ് കുമാറും ചേർന്നാണ് നിർമ്മിച്ചത്. {{Efn|With the tagline '''''Vengeance will be written in Gold'''''.&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=16 October 2025 |title=Khalifa Glimpse: Prithviraj Sukumaran plays a gang boss in first glimpse of Vyshakh’s slick action epic |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/khalifa-glimpse-prithviraj-sukumaran-plays-a-gang-boss-in-first-glimpse-of-vyshakhs-slick-action-epic-10310137/ |website=The Indian Express}}&lt;/ref&gt;}}&lt;ref name=&quot;TH&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/khalifa-prithviraj-sukumarans-action-thriller-to-release-on-this-date/article71276302.ece|title=‘Khalifa’: Prithviraj Sukumaran’s action thriller to release on this date|access-date=28 July 2026|website=The Hindu}}&lt;/ref&gt; രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു പരമ്പരയുടെ ആദ്യ ഭാഗമായി ഉദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ള ഈ ചിത്രത്തിൽ [[പൃഥ്വിരാജ്|പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] പ്രധാന കഥാപാത്രമായി അഭിനയിക്കുന്നു, [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]], [[മാളവിക ശർമ്മ]], [[ഷമ്മി തിലകൻ]], [[ഇന്ദ്രൻസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]] എന്നിവർ അതിഥി വേഷങ്ങളിൽ എത്തുന്നു.

പ്രധാന ചിത്രീകരണം 2025 ജൂലൈയിൽ ആരംഭിച്ച് 2026 ജൂണിൽ അവസാനിച്ചു. [[കേരളം]], [[ലണ്ടൻ]], [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു ചിത്രീകരണം. [[ജോമോൻ ടി. ജോൺ]], [[ചമൻ ചാക്കോ]], ജേക്സ് ബിജോയ്, യാനിക് ബെൻ, ചേതൻ ഡിസൂസ, സാൻഡി എന്നിവർ യഥാക്രമം ചിത്രത്തിൻ്റെ ഛായാഗ്രഹണം, എഡിറ്റിംഗ്, സംഗീതം, ആക്ഷൻ, നൃത്തസംവിധാനം എന്നിവ നിർവഹിക്കുന്നു.

2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് ''ഖലീഫ'' തിയേറ്ററുകളിൽ പുറത്തിറങ്ങി. തീയറ്ററുകളിൽ നിന്ന് ചിത്രത്തിന് സമ്മിശ്ര പ്രതികരണമാണ് ലഭിച്ചത്. 1980 കളിലെയും 1990 കളിലും പുറത്തിറങ്ങിയ ഗുണ്ടാസംഘങ്ങളുടെ സിനിമകളെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന തരം ചിത്രം എന്ന വിമർശനം ഈ ചിത്രത്തിന് ലഭിച്ചു. എന്നാൽ പൃഥ്വിരാജിന്റെ പ്രകടനത്തിന് വ്യാപക പ്രശംസ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/khalifa-x-review-social-media-reaction-prithviraj-sukumaran-style-cant-save-this-predictable-and-flat-film-2975770-2026-08-20|title=Khalifa X review: Prithviraj's style can't save this 'predictable and flat' film|access-date=2026-08-20|last=|first=|date=2026-08-20|website=India Today|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mensxp.com/entertainment/regional/185397-khalifa-audience-review-prithviraj-sukumaran-film-cliched-below-average-thriller.html|title=Khalifa Audience Review: Prithviraj Sukumaran’s Film is a ‘Clichéd, Below-Average’ Thriller|access-date=2026-08-20|date=2026-08-20|website=MensXP|language=en-IN}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theweek.in/review/movies/2026/08/20/khalifa-malayalam-film-review.html|title=‘Khalifa’ review: A mostly dull gangster drama heavily reliant on a rousing last-minute superstar cameo to revive it|access-date=2026-08-20|website=@theweek|language=en}}&lt;/ref&gt;

== കഥാസാരം ==
കോഴിക്കോട് കൊടുവള്ളിയിൽ നിന്നുള്ള അമർ അലി എന്ന നിഷ്കളങ്കനായ യുവാവ് ഒരു ടെക്സ്റ്റൈൽ കട നടത്തുകയും പിതാവ് യൂനുസ് അലി, അമ്മ നൂർജഹാൻ എന്നിവരോടൊപ്പം താമസിക്കുകയും ആമിർ ഫിസയെ വിവാഹം കഴിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.സാഹചര്യങ്ങൾ അമീറിനെ കേരളത്തിലെ സ്വർണ്ണക്കടത്ത് റാക്കറ്റിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും അദ്ദേഹം തന്റെ മുത്തച്ഛൻ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി അഥവാ ബാബയെപ്പോലെ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരനായി മാറുകയും ചെയ്യുന്നു.അദ്ദേഹം തൻ്റെ ജീവിതകഥ മാറ്റുന്നു, ബാക്കി സിനിമ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരൻ്റെ കഥ പറയുന്നു.

== അഭിനേതാക്കൾ ==
{{Cast listing|
* [[പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ ആമിർ അലി
* [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] - ഹാരിസ് ബഷീർ
* [[മാളവിക ശർമ]] - ഫിസ അലി, ആമിറിന്റെ ഭാര്യ
* [[ഷമ്മി തിലകൻ]] - [[പാർട്ടി സെക്രട്ടറി]] പുന്നവേൽ രാഘവൻ, ഹാരിസിന്റെ കൂട്ടാളി
* [[ഇന്ദ്രൻസ്]] - ഹംസ, യൂനുസിന്റെ വലംകൈയും അഹമ്മദ് അലിയുടെ കൂട്ടാളിയും
* [[രഞ്ജി പണിക്കർ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ യൂനുസ് അലി, ആമിറിന്റെ പിതാവും അഹമ്മദ് അലിയുടെ മകനും
* [[മോഹിനി (നടി)|മോഹിനി]] - നൂർജഹാൻ അലി, ആമിറിന്റെ മാതാവും യൂനുസ് അലിയുടെ ഭാര്യയും
* [[ശിവജിത്ത്]] - വിനായകൻ രാഘവൻ, രാഘവന്റെ മൂത്ത മകൻ
* [[സുരേഷ് ഒബ്‌റോയ്]] - സെയ്ത്‌രാജ് സിങ് എന്ന &quot;സെയ്ത്തുജി&quot;, അഹമ്മദ് അലിയുടെ പഴയ സുഹൃത്തും ആമിറിന്റെ ഗുരുവും
* [[സഞ്ജു ശിവറാം]] - സമദ് എന്ന &quot;സാമി&quot;, ആമിറിന്റെ ഉറ്റ സുഹൃത്ത്
* [[മഹേഷ്]] - കട്ട് അറബി
* [[സാദിഖ് (നടൻ)|സാദിഖ്]]
* [[സുധീർ കരമന]] - ഒരു പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ
* [[സിജോയ് വർഗീസ്]]
* [[അരുൾദാസ്]]
* രഞ്ജിത്ത് വേലായുധൻ
* പശുപതി രാജ് - കസ്റ്റംസ് ഓഫീസർ വീരസ്വാമി, സെയ്ത്തുജിയുടെ പഴയ സുഹൃത്ത്
* നിസ്താർ സെയ്ത്ത് - ജയിൽ സൂപ്രണ്ട്
* ജെയിംസ് ഏലിയ - ജയിലിലെ കീഴുദ്യോഗസ്ഥൻ
* രാജേഷ് ബാബു - ജഡ്ജി
* [[ജോൺ വിജയ്]] - ആഭ്യന്തരമന്ത്രി സെൽവം
* ഷാവർ അലി
* ലയ മാമ്മൻ
* കൈരാ വാസുദേവൻ - വൈഷ്ണവി രാമചന്ദ്രൻ
* മാസ്റ്റർ നഫാഷ് - റുഷിൻ അലി, ആമിറിന്റെ മകൻ
* ഷൈൻ വർഗീസ് - സുധീപ്, ആമിറിന്റെ വലംകൈ
* ആനന്ദ് മന്മഥൻ - റഹീം, ആമിറിന്റെ കൂട്ടാളി
* ഡോൺ മൈക്കിൾ - വിവേക് രാഘവൻ, രാഘവന്റെ ഇളയ മകൻ
; അതിഥി വേഷങ്ങൾ
* [[മോഹൻലാൽ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ അഹമ്മദ് അലി എന്ന &quot;ബാബ&quot;, ആമിറിന്റെ മുത്തച്ഛനും യൂനുസിന്റെ പിതാവും
* [[ടൊവിനോ തോമസ്]] - ഐവർ അലക്സാണ്ടർ, അഹമ്മദ് അലിയുടെ കൂട്ടാളി
* [[സൗബിൻ ഷാഹിർ]] - വിക്ടർ കെന്നഡി, അഹമ്മദ് അലിയുടെ വലംകൈ

== നിർമ്മാണം ==

=== വികസനം ===
2022 ഒക്ടോബറിൽ ടൈറ്റിൽ സഹിതം ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, വൈശാഖിന്  ടർബോ എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ സംവിധാനവും പൃഥിരാജിന് വിലായത് ബുദ്ധ, എൽ 2 എംപുരാൻ എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയവും ഉള്ളതുകൊണ്ട് ഈ ചിത്രത്തിന്റെ ചിത്രീകരണം വൈകി.&lt;ref name=&quot;THR&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporterindia.com/features/insight/prithviraj-sukumarans-khalifa-to-begin-shoot-three-years-after-first-announcement|title=Prithviraj Sukumaran's ‘Khalifa’ To Begin Shoot Three Years After First Announcement|access-date=25 July 2025|website=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt; 15 വർഷത്തിനുശേഷം പൃഥ്വിരാജും സംവിധായകൻ വൈശാഖും വീണ്ടും ഒന്നിക്കുന്നുവെന്ന പ്രത്യേകത ഈ സിനിമയ്ക്കുണ്ട്. വൈശാഖിന്റെ ആദ്യ ചിത്രമായ ''[[പോക്കിരിരാജ|പോക്കിരി രാജ]]'' (2010) ആയിരുന്നു ഇവരുടെ അവസാന സഹകരണം. 2025 ജൂലൈയിലാണ് ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി ആരംഭിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|title=Prithviraj Sukumaran-Vysakh film Khalifa begins|access-date=16 August 2026|date=16 July 2025|website=Cinema Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20250812192105/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|archive-date=12 August 2025}}&lt;/ref&gt; 2025 ഡിസംബറിൽ [[മോഹൻലാൽ]] ഒരു അതിഥി വേഷം ചെയ്യുമെന്ന് സ്ഥിരീകരിച്ചു. രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു ചലച്ചിത്ര പരമ്പരയിലെ ആദ്യ ചിത്രമായിരിക്കും ഇതെന്നും രണ്ടാം ഭാഗം മോഹൻലാലിൻ്റെ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി എന്ന കഥാപാത്രത്തെ ഒരു പൂർണ്ണമായ വേഷത്തിൽ കേന്ദ്രീകരിക്കാനും ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതാണെന്നും വെളിപ്പെടുത്തി. ഈ ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] മലയാളത്തിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dtnext.in/entertainment/cinema/neil-nitin-mukesh-makes-malayalam-debut-with-prithviraj-starrer-khalifa|title=Neil Nitin Mukesh makes Malayalam debut with Prithviraj-starrer 'Khalifa'|access-date=15 January 2026|website=[[DT Next]]}}&lt;/ref&gt;

=== ചിത്രീകരണം ===
2025 ജൂലൈയിൽ പ്രധാന ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;THR&quot; /&gt; ആദ്യ ഷെഡ്യൂൾ ലണ്ടനിൽ ചിത്രീകരിക്കുകയും ഓഗസ്റ്റിൽ പൂർത്തിയാക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/prithviraj-sukumaran-completes-shooting-for-his-portions-in-uk-schedule-of-vysakhs-khalifa/articleshow/123310163.cms|title=Prithviraj Sukumaran completes shooting for his portions in UK schedule of Vysakh's 'Khalifa'|access-date=14 August 2025|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt; [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലും ചിത്രം ചിത്രീകരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/news/prithviraj-starrer-khalifa-to-be-shot-in-dubai-nepal-kerala-c9020352|title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' to be shot in Dubai, Nepal, Kerala|access-date=18 October 2022|website=Mathrubhumi}}&lt;/ref&gt; 2026 ജനുവരി 13ന് മോഹൻലാൽ [[കൊച്ചി|കൊച്ചിയിൽ]] തൻ്റെ ഭാഗത്തിൻ്റെ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയാക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.zoomtventertainment.com/south/mohanlal-cameo-khalifa-part-1-intro-article-153448653|title=Mohanlal Finishes Filming His Cameo in Prithviraj Sukumaran's Khalifa Part One – According to Reports|access-date=14 January 2026|website=Zoom}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂൺ 22-ന് സിനിമയുടെ മുഴുവൻ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയായി. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2026/Jun/23/prithvirajs-khalifa-wraps-filming|title=Prithviraj's Khalifa wraps filming|access-date=16 August 2026|date=23 June 2026|website=Cinema Express|language=en}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂലൈ അവസാനത്തോടെ ഡബ്ബിംഗ് പൂർത്തിയായി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/mohanlal-completes-khalifa-part-1-dubbing-kavin-welcomes-twins-and-urvashi-returns-to-kannada-cinema-top-5-south-stories-of-the-day/articleshow/132744553.cms|title=Mohanlal completes 'Khalifa: Part 1' dubbing, Kavin welcomes twins, and Urvashi returns to Kannada cinema: Top 5 South stories of the day|access-date=30 July 2026|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt;

== ശബ്ദരേഖ ==
&lt;templatestyles src=&quot;Plainlist/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Infobox album
| name         = Khalifa
| type         = [[Soundtrack album]]
| artist       = [[Jakes Bejoy]]
| cover        = 
| alt          = 
| released     = 12 August 2026
| recorded     = 
| venue        = 
| studio       = *Mindscore Studio, [[Cochin]]
*Mystic's Room, [[Chennai]]
*MLounge, Cochin
*AR Musicals, [[Bengaluru]]
| genre        = [[Feature film soundtrack]]
| length       = 28:31
| language     = [[Malayalam language|Malayalam]]
| label        = [[Sony Music Entertainment|Sony Music]]
| producer     = [[Jakes Bejoy]]&lt;br /&gt;Joel Johns&lt;br /&gt;Agastya Raag
| prev_title   = [[Thudakkam]]
| prev_year    = 2026
| year         = 2026
| next_title   = [[I'm Game]]
| next_year    = 2026
| misc         = 
}}
ചിത്രത്തിൻ്റെ ഗാനങ്ങളും പശ്ചാത്തലസംഗീതവും രചിച്ചത് ജേക്സ് ബിജോയ് ആണ്, അങ്ങനെ പൃഥ്വിരാജുമായുള്ള അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പത്താമത്തെ സഹകരണമായി ഇത് അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/news/khalifa-not-just-prithviraj-lokah-composer-jakes-bejoy-also-impresses-in-banger-of-a-glimpse/9a7ad10c2a63|title=Khalifa: Not just Prithviraj, Lokah composer Jakes Bejoy also impresses in banger of a glimpse - ‘Next Rs 300 crore loading’|access-date=16 October 2025|website=OTTPlay}}&lt;/ref&gt; സിദ് ശ്രീറാമും മുഹമ്മദ് മക്ബൂൽ മൻസൂറും ചേർന്ന് ആലപിച്ച &quot;അസലയവാലെ&quot; എന്ന ആദ്യഗാനം 2026 ജൂലൈ 20ന് പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2026/Jul/21/malayalamnews2026jul20malvika-sharma-to-star-in-prithviraj-sukumaran-starrer-khalifa-first-single-on-the-way|title=Malvika Sharma to star in Prithviraj Sukumaran-starrer Khalifa; first single on the way|access-date=21 July 2026|website=The New Indian Express}}&lt;/ref&gt; 2026 ഓഗസ്റ്റ് 12-ന് മുഴുവൻ ആൽബവും പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://open.spotify.com/album/5gYZ5RbAYv3N6Xrdf9NQOs?si=YqV4XYKURTevmMXDaRfwWA&amp;utm_source=copy-link&amp;sci=spotify%3Acard-config%3A7eRqxC1UsNTIJcfRLhvQ6Y|title=Khalifa (Original Motion Picture Soundtrack)|access-date=12 August 2026|publisher=Spotify}}&lt;/ref&gt;{{Track listing
| headline      = Track listing
| extra_column  = Singer(s)
| total_length  = 33:13
| title1        = Asalayavale
| length1       = 5:00
| lyrics1       = [[Muthu]]
| extra1        = [[Sid Sriram]], [[Mohammed Maqbool Mansoor]]
| title2        = Mathara
| length2       = 4:12
| lyrics2       = Muthu
| extra2        = [[Jakes Bejoy]], [[Shreya Ghoshal]], K.C. Balasarangan, Mohammed Maqbool Mansoor
| title3        = Bhranthayal
| length3       = 4:51
| lyrics3       = Unmesh Unnikrishnan
| extra3        = Jubair Salim, K.S. Harisankar
| title4        = Kissayariyathe
| length4       = 4:18
| lyrics4       = [[Rafeeq Ahamed]]
| extra4        = Anila Rajeev, K.C. Balasarangan
| title5        = Salamathali
| length5       = 2:45
| lyrics5       = Muthu
| extra5        = Akhil J. Chand, Mohammed Maqbool Mansoor
| title6        = The Bloodline
| length6       = 2:23
| lyrics6       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra6        = Jakes Bejoy, JOKER390P, [[chorus (song)|chorus]]
| title7        = Asalayavale (V2)
| length7       = 5:02
| lyrics7       = Muthu
| extra7        = Hanan Shah, Fathima Jabbar, Mohammed Maqbool Mansoor
| title8        = The Bloodline
| length8       = 2:52
| lyrics8       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra8        = Jakes Bejoy, JOKER360P, [[chorus (song)|chorus]]
| title9        = Rise of Ali
| length9       = 2:30
| lyrics9       = Mu.Ri
| extra9        = Joel James, JOKER360P, chorus
}}

== റിലീസ് ==

=== തീയറ്റർ റിലീസ്. ===
2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് [[മലയാളം]], [[തമിഴ്]], [[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുങ്ക്]], [[ഹിന്ദി]] ഭാഷകൾക്കൊപ്പം ലോകമെമ്പാടും റിലീസ് ചെയ്ത ''ഖലീഫ'' മലയാള ചിത്രമായ ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റുിന് എതിരായാണ് പുറത്തിറങ്ങിയത്.&lt;ref name=&quot;TH&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/prithviraj-sukumaran-wraps-shooting-of-khalifa-film-to-release-worldwide-on-august-20-2026-article-13956002.html|title=Prithviraj Sukumaran wraps shooting of Khalifa; Film to release worldwide on August 20, 2026|last=Gavankar|first=Vaishnavi|date=22 June 2026|website=MoneyControl}}&lt;/ref&gt;

== സ്വീകരണം ==

=== വിമർശനാത്മക പ്രതികരണം ===
''ഖലീഫ''യ്ക്ക് നിരൂപകരിൽ നിന്ന് സമ്മിശ്രവും പ്രതികൂലവുമായ അവലോകനങ്ങൾ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.m9.news/tamil-movie-news/khalifa-mixed-reviews-box-office-risk/|title=Khalifa: Prithviraj Sukumaran’s 3rd Disaster in a Row?|access-date=2026-08-20|last=Jhansi|date=2026-08-20|website=M9.news|language=en-US}}&lt;/ref&gt; ദി ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസിലെ ആനന്ദു സുരേഷ് ചിത്രത്തിന് 2/5 റേറ്റിംഗ് നൽകി, ആഴമില്ലാത്ത തിരക്കഥയുള്ള ഒരു ഉപരിതല നാടകമായി ചിത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിച്ചു, എന്നിരുന്നാലും അദ്ദേഹം ചിത്രത്തിന്റെ സ്റ്റണ്ടുകളെയും ദൃശ്യങ്ങളെയും പ്രശംസിച്ചു. &quot;ഉദ്ദേശിച്ച വൈകാരികമായ ആകർഷണമോ പ്രതീക്ഷിച്ച ആവേശമോ&quot; ഇല്ലാത്ത ഒരു പഴയ കള്ളക്കടത്ത് നാടകമാണ് ചിത്രമെന്ന് ദി ഹിന്ദുവിലെ എസ്. ആർ. പ്രവീൺ വിശേഷിപ്പിച്ചു.  ചിത്രത്തിൻറെ വിഷ്വലുകൾ, ആക്ഷൻ കൊറിയോഗ്രാഫി, പശ്ചാത്തലസംഗീതം എന്നിവയെ പ്രശംസിച്ചുവെങ്കിലും ഈ ചിത്രത്തെ &quot;പ്രവചനാതീതമായ ഒരു കഥ&quot; എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുകയും അത് ഒരു ഹൈ നൽകാൻ പാടുപെടുകയും ചെയ്തതായി ഈസ്റ്റേൺ ഐയുടെ ഗായത്രി കല്ലൂക്കാരൻ വിശേഷിപ്പിച്ചു.

== രണ്ടാംഭാഗം ==
[[പൃഥ്വിരാജ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]] പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള പരമ്പരയുടെ രണ്ടാം ഭാഗം ഖലീഫഃ ദി ലെഗസി എന്ന പേരിൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു, അതിൽ ആദ്യ ഭാഗത്തിലെ അവരുടെ വേഷങ്ങൾ ആവർത്തിക്കും.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/en/cinema/cine-news/makers-of-khalifa-announces-sequel-1794305|title=After ‘Khalifa’, comes ‘Khalifa II: The Legacy’; makers announce Part 2|access-date=20 August 2026|website=[[Kerala Kaumudi]]}}&lt;/ref&gt;

== കുറിപ്പുകൾ ==
{{Notelist}}

== അവലംബങ്ങൾ ==

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==

* {{IMDb title|22797990}}
{{Prithviraj Sukumaran}}
[[വർഗ്ഗം:Articles with hAudio microformats]]</text>
      <sha1>986gd7f6ahcabsbdx96mej78r61dibc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660939</id>
      <parentid>4660938</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T02:56:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>/* അഭിനേതാക്കൾ */ fix error</comment>
      <origin>4660939</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26127" sha1="fqt48e7k9kc1ynwgsdhobw54wq26syx" xml:space="preserve">
{{Infobox film
| name           = ഖലീഫ
| image          = Khalifa film 2026 poster.jpg
| caption        = Theatrical release poster
| director       = [[വൈശാഖ്]]
| producer       = ജിനു വി. എബ്രഹാം&lt;br /&gt;സൂരജ് കുമാർ
| writer         = ജിനു വി. അബ്രഹാം
| starring       = [[പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]]&lt;br /&gt;[[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]]&lt;br /&gt;[[മാളവിക ശർമ്മ]]&lt;br /&gt;[[ഷമ്മി തിലകൻ]]&lt;br /&gt;[[ഇന്ദ്രൻസ്]]
| music          = [[ജേക്ക്സ് ബിജോയ്]]
| cinematography = [[ജോമോൻ ടി. ജോൺ]]
| editing        = [[ചമൻ ചാക്കോ]]
| studio         = ജിനു എബ്രഹാം ഇന്നൊവേഷൻസ്
| distributor    = [[Aashirvad Cinemas|ആശീർവാദ് റിലീസ്]] (Kerala)&lt;br /&gt;ജിനു എബ്രഹാം ഇന്നൊവേഷൻസ് (Overseas)
| released       = {{Film date|2026|08|20|df=y}}
| runtime        = 159 മിനിട്ട്&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=14 August 2026 |title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' cleared for release with U/A certificate |url=https://ianslive.in/prithviraj-starrer-khalifa-cleared-for-release-with-ua-certificate--20260814134749 |work=IANS Live}}&lt;/ref&gt;
| country        = India
| language       = മലയാളം
}}2026 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാള ആക്ഷൻ ത്രില്ലർ ചിത്രമാണ് '''ഖലീഫഃ ദി റൂളർ'''. [[വൈശാഖ്|വൈശാഖാണ്]] ഈ ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തത്.  ജിനു വി. എബ്രഹാം തിരക്കഥയെഴുതിയ ഈ ചിത്രം ജിനു വി. എബ്രഹാമും സൂരജ് കുമാറും ചേർന്നാണ് നിർമ്മിച്ചത്. {{Efn|With the tagline '''''Vengeance will be written in Gold'''''.&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=16 October 2025 |title=Khalifa Glimpse: Prithviraj Sukumaran plays a gang boss in first glimpse of Vyshakh’s slick action epic |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/khalifa-glimpse-prithviraj-sukumaran-plays-a-gang-boss-in-first-glimpse-of-vyshakhs-slick-action-epic-10310137/ |website=The Indian Express}}&lt;/ref&gt;}}&lt;ref name=&quot;TH&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/khalifa-prithviraj-sukumarans-action-thriller-to-release-on-this-date/article71276302.ece|title=‘Khalifa’: Prithviraj Sukumaran’s action thriller to release on this date|access-date=28 July 2026|website=The Hindu}}&lt;/ref&gt; രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു പരമ്പരയുടെ ആദ്യ ഭാഗമായി ഉദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ള ഈ ചിത്രത്തിൽ [[പൃഥ്വിരാജ്|പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] പ്രധാന കഥാപാത്രമായി അഭിനയിക്കുന്നു, [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]], [[മാളവിക ശർമ്മ]], [[ഷമ്മി തിലകൻ]], [[ഇന്ദ്രൻസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]] എന്നിവർ അതിഥി വേഷങ്ങളിൽ എത്തുന്നു.

പ്രധാന ചിത്രീകരണം 2025 ജൂലൈയിൽ ആരംഭിച്ച് 2026 ജൂണിൽ അവസാനിച്ചു. [[കേരളം]], [[ലണ്ടൻ]], [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു ചിത്രീകരണം. [[ജോമോൻ ടി. ജോൺ]], [[ചമൻ ചാക്കോ]], ജേക്സ് ബിജോയ്, യാനിക് ബെൻ, ചേതൻ ഡിസൂസ, സാൻഡി എന്നിവർ യഥാക്രമം ചിത്രത്തിൻ്റെ ഛായാഗ്രഹണം, എഡിറ്റിംഗ്, സംഗീതം, ആക്ഷൻ, നൃത്തസംവിധാനം എന്നിവ നിർവഹിക്കുന്നു.

2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് ''ഖലീഫ'' തിയേറ്ററുകളിൽ പുറത്തിറങ്ങി. തീയറ്ററുകളിൽ നിന്ന് ചിത്രത്തിന് സമ്മിശ്ര പ്രതികരണമാണ് ലഭിച്ചത്. 1980 കളിലെയും 1990 കളിലും പുറത്തിറങ്ങിയ ഗുണ്ടാസംഘങ്ങളുടെ സിനിമകളെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന തരം ചിത്രം എന്ന വിമർശനം ഈ ചിത്രത്തിന് ലഭിച്ചു. എന്നാൽ പൃഥ്വിരാജിന്റെ പ്രകടനത്തിന് വ്യാപക പ്രശംസ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/khalifa-x-review-social-media-reaction-prithviraj-sukumaran-style-cant-save-this-predictable-and-flat-film-2975770-2026-08-20|title=Khalifa X review: Prithviraj's style can't save this 'predictable and flat' film|access-date=2026-08-20|last=|first=|date=2026-08-20|website=India Today|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mensxp.com/entertainment/regional/185397-khalifa-audience-review-prithviraj-sukumaran-film-cliched-below-average-thriller.html|title=Khalifa Audience Review: Prithviraj Sukumaran’s Film is a ‘Clichéd, Below-Average’ Thriller|access-date=2026-08-20|date=2026-08-20|website=MensXP|language=en-IN}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theweek.in/review/movies/2026/08/20/khalifa-malayalam-film-review.html|title=‘Khalifa’ review: A mostly dull gangster drama heavily reliant on a rousing last-minute superstar cameo to revive it|access-date=2026-08-20|website=@theweek|language=en}}&lt;/ref&gt;

== കഥാസാരം ==
കോഴിക്കോട് കൊടുവള്ളിയിൽ നിന്നുള്ള അമർ അലി എന്ന നിഷ്കളങ്കനായ യുവാവ് ഒരു ടെക്സ്റ്റൈൽ കട നടത്തുകയും പിതാവ് യൂനുസ് അലി, അമ്മ നൂർജഹാൻ എന്നിവരോടൊപ്പം താമസിക്കുകയും ആമിർ ഫിസയെ വിവാഹം കഴിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.സാഹചര്യങ്ങൾ അമീറിനെ കേരളത്തിലെ സ്വർണ്ണക്കടത്ത് റാക്കറ്റിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും അദ്ദേഹം തന്റെ മുത്തച്ഛൻ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി അഥവാ ബാബയെപ്പോലെ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരനായി മാറുകയും ചെയ്യുന്നു.അദ്ദേഹം തൻ്റെ ജീവിതകഥ മാറ്റുന്നു, ബാക്കി സിനിമ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരൻ്റെ കഥ പറയുന്നു.

== അഭിനേതാക്കൾ ==
{{Cast listing|
* [[പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ ആമിർ അലി
* [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] - ഹാരിസ് ബഷീർ
* [[മാളവിക ശർമ]] - ഫിസ അലി, ആമിറിന്റെ ഭാര്യ
* [[ഷമ്മി തിലകൻ]] - [[പാർട്ടി സെക്രട്ടറി]] പുന്നവേൽ രാഘവൻ, ഹാരിസിന്റെ കൂട്ടാളി
* [[ഇന്ദ്രൻസ്]] - ഹംസ, യൂനുസിന്റെ വലംകൈയും അഹമ്മദ് അലിയുടെ കൂട്ടാളിയും
* [[രഞ്ജി പണിക്കർ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ യൂനുസ് അലി, ആമിറിന്റെ പിതാവും അഹമ്മദ് അലിയുടെ മകനും
* [[മോഹിനി (നടി)|മോഹിനി]] - നൂർജഹാൻ അലി, ആമിറിന്റെ മാതാവും യൂനുസ് അലിയുടെ ഭാര്യയും
* [[ശിവജിത്ത്]] - വിനായകൻ രാഘവൻ, രാഘവന്റെ മൂത്ത മകൻ
* [[സുരേഷ് ഒബ്‌റോയ്]] - സെയ്ത്‌രാജ് സിങ് എന്ന &quot;സെയ്ത്തുജി&quot;, അഹമ്മദ് അലിയുടെ പഴയ സുഹൃത്തും ആമിറിന്റെ ഗുരുവും
* [[സഞ്ജു ശിവറാം]] - സമദ് എന്ന &quot;സാമി&quot;, ആമിറിന്റെ ഉറ്റ സുഹൃത്ത്
* [[മഹേഷ്]] - കട്ട് അറബി
* [[സാദിഖ് (നടൻ)|സാദിഖ്]]
* [[സുധീർ കരമന]] - ഒരു പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ
* [[സിജോയ് വർഗീസ്]]
* [[അരുൾദാസ്]]
* രഞ്ജിത്ത് വേലായുധൻ
* പശുപതി രാജ് - കസ്റ്റംസ് ഓഫീസർ വീരസ്വാമി, സെയ്ത്തുജിയുടെ പഴയ സുഹൃത്ത്
* നിസ്താർ സെയ്ത്ത് - ജയിൽ സൂപ്രണ്ട്
* ജെയിംസ് ഏലിയ - ജയിലിലെ കീഴുദ്യോഗസ്ഥൻ
* രാജേഷ് ബാബു - ജഡ്ജി
* [[ജോൺ വിജയ്]] - ആഭ്യന്തരമന്ത്രി സെൽവം
* ഷാവർ അലി
* ലയ മാമ്മൻ
* കൈരാ വാസുദേവൻ - വൈഷ്ണവി രാമചന്ദ്രൻ
* മാസ്റ്റർ നഫാഷ് - റുഷിൻ അലി, ആമിറിന്റെ മകൻ
* ഷൈൻ വർഗീസ് - സുധീപ്, ആമിറിന്റെ വലംകൈ
* ആനന്ദ് മന്മഥൻ - റഹീം, ആമിറിന്റെ കൂട്ടാളി
* ഡോൺ മൈക്കിൾ - വിവേക് രാഘവൻ, രാഘവന്റെ ഇളയ മകൻ
; അതിഥി വേഷങ്ങൾ
* [[മോഹൻലാൽ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ അഹമ്മദ് അലി എന്ന &quot;ബാബ&quot;, ആമിറിന്റെ മുത്തച്ഛനും യൂനുസിന്റെ പിതാവും
* [[ടൊവിനോ തോമസ്]] - ഐവർ അലക്സാണ്ടർ, അഹമ്മദ് അലിയുടെ കൂട്ടാളി
* [[സൗബിൻ ഷാഹിർ]] - വിക്ടർ കെന്നഡി, അഹമ്മദ് അലിയുടെ വലംകൈ
}}

== നിർമ്മാണം ==

=== വികസനം ===
2022 ഒക്ടോബറിൽ ടൈറ്റിൽ സഹിതം ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, വൈശാഖിന്  ടർബോ എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ സംവിധാനവും പൃഥിരാജിന് വിലായത് ബുദ്ധ, എൽ 2 എംപുരാൻ എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയവും ഉള്ളതുകൊണ്ട് ഈ ചിത്രത്തിന്റെ ചിത്രീകരണം വൈകി.&lt;ref name=&quot;THR&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporterindia.com/features/insight/prithviraj-sukumarans-khalifa-to-begin-shoot-three-years-after-first-announcement|title=Prithviraj Sukumaran's ‘Khalifa’ To Begin Shoot Three Years After First Announcement|access-date=25 July 2025|website=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt; 15 വർഷത്തിനുശേഷം പൃഥ്വിരാജും സംവിധായകൻ വൈശാഖും വീണ്ടും ഒന്നിക്കുന്നുവെന്ന പ്രത്യേകത ഈ സിനിമയ്ക്കുണ്ട്. വൈശാഖിന്റെ ആദ്യ ചിത്രമായ ''[[പോക്കിരിരാജ|പോക്കിരി രാജ]]'' (2010) ആയിരുന്നു ഇവരുടെ അവസാന സഹകരണം. 2025 ജൂലൈയിലാണ് ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി ആരംഭിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|title=Prithviraj Sukumaran-Vysakh film Khalifa begins|access-date=16 August 2026|date=16 July 2025|website=Cinema Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20250812192105/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|archive-date=12 August 2025}}&lt;/ref&gt; 2025 ഡിസംബറിൽ [[മോഹൻലാൽ]] ഒരു അതിഥി വേഷം ചെയ്യുമെന്ന് സ്ഥിരീകരിച്ചു. രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു ചലച്ചിത്ര പരമ്പരയിലെ ആദ്യ ചിത്രമായിരിക്കും ഇതെന്നും രണ്ടാം ഭാഗം മോഹൻലാലിൻ്റെ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി എന്ന കഥാപാത്രത്തെ ഒരു പൂർണ്ണമായ വേഷത്തിൽ കേന്ദ്രീകരിക്കാനും ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതാണെന്നും വെളിപ്പെടുത്തി. ഈ ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] മലയാളത്തിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dtnext.in/entertainment/cinema/neil-nitin-mukesh-makes-malayalam-debut-with-prithviraj-starrer-khalifa|title=Neil Nitin Mukesh makes Malayalam debut with Prithviraj-starrer 'Khalifa'|access-date=15 January 2026|website=[[DT Next]]}}&lt;/ref&gt;

=== ചിത്രീകരണം ===
2025 ജൂലൈയിൽ പ്രധാന ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;THR&quot; /&gt; ആദ്യ ഷെഡ്യൂൾ ലണ്ടനിൽ ചിത്രീകരിക്കുകയും ഓഗസ്റ്റിൽ പൂർത്തിയാക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/prithviraj-sukumaran-completes-shooting-for-his-portions-in-uk-schedule-of-vysakhs-khalifa/articleshow/123310163.cms|title=Prithviraj Sukumaran completes shooting for his portions in UK schedule of Vysakh's 'Khalifa'|access-date=14 August 2025|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt; [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലും ചിത്രം ചിത്രീകരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/news/prithviraj-starrer-khalifa-to-be-shot-in-dubai-nepal-kerala-c9020352|title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' to be shot in Dubai, Nepal, Kerala|access-date=18 October 2022|website=Mathrubhumi}}&lt;/ref&gt; 2026 ജനുവരി 13ന് മോഹൻലാൽ [[കൊച്ചി|കൊച്ചിയിൽ]] തൻ്റെ ഭാഗത്തിൻ്റെ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയാക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.zoomtventertainment.com/south/mohanlal-cameo-khalifa-part-1-intro-article-153448653|title=Mohanlal Finishes Filming His Cameo in Prithviraj Sukumaran's Khalifa Part One – According to Reports|access-date=14 January 2026|website=Zoom}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂൺ 22-ന് സിനിമയുടെ മുഴുവൻ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയായി. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2026/Jun/23/prithvirajs-khalifa-wraps-filming|title=Prithviraj's Khalifa wraps filming|access-date=16 August 2026|date=23 June 2026|website=Cinema Express|language=en}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂലൈ അവസാനത്തോടെ ഡബ്ബിംഗ് പൂർത്തിയായി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/mohanlal-completes-khalifa-part-1-dubbing-kavin-welcomes-twins-and-urvashi-returns-to-kannada-cinema-top-5-south-stories-of-the-day/articleshow/132744553.cms|title=Mohanlal completes 'Khalifa: Part 1' dubbing, Kavin welcomes twins, and Urvashi returns to Kannada cinema: Top 5 South stories of the day|access-date=30 July 2026|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt;

== ശബ്ദരേഖ ==
&lt;templatestyles src=&quot;Plainlist/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Infobox album
| name         = Khalifa
| type         = [[Soundtrack album]]
| artist       = [[Jakes Bejoy]]
| cover        = 
| alt          = 
| released     = 12 August 2026
| recorded     = 
| venue        = 
| studio       = *Mindscore Studio, [[Cochin]]
*Mystic's Room, [[Chennai]]
*MLounge, Cochin
*AR Musicals, [[Bengaluru]]
| genre        = [[Feature film soundtrack]]
| length       = 28:31
| language     = [[Malayalam language|Malayalam]]
| label        = [[Sony Music Entertainment|Sony Music]]
| producer     = [[Jakes Bejoy]]&lt;br /&gt;Joel Johns&lt;br /&gt;Agastya Raag
| prev_title   = [[Thudakkam]]
| prev_year    = 2026
| year         = 2026
| next_title   = [[I'm Game]]
| next_year    = 2026
| misc         = 
}}
ചിത്രത്തിൻ്റെ ഗാനങ്ങളും പശ്ചാത്തലസംഗീതവും രചിച്ചത് ജേക്സ് ബിജോയ് ആണ്, അങ്ങനെ പൃഥ്വിരാജുമായുള്ള അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പത്താമത്തെ സഹകരണമായി ഇത് അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/news/khalifa-not-just-prithviraj-lokah-composer-jakes-bejoy-also-impresses-in-banger-of-a-glimpse/9a7ad10c2a63|title=Khalifa: Not just Prithviraj, Lokah composer Jakes Bejoy also impresses in banger of a glimpse - ‘Next Rs 300 crore loading’|access-date=16 October 2025|website=OTTPlay}}&lt;/ref&gt; സിദ് ശ്രീറാമും മുഹമ്മദ് മക്ബൂൽ മൻസൂറും ചേർന്ന് ആലപിച്ച &quot;അസലയവാലെ&quot; എന്ന ആദ്യഗാനം 2026 ജൂലൈ 20ന് പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2026/Jul/21/malayalamnews2026jul20malvika-sharma-to-star-in-prithviraj-sukumaran-starrer-khalifa-first-single-on-the-way|title=Malvika Sharma to star in Prithviraj Sukumaran-starrer Khalifa; first single on the way|access-date=21 July 2026|website=The New Indian Express}}&lt;/ref&gt; 2026 ഓഗസ്റ്റ് 12-ന് മുഴുവൻ ആൽബവും പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://open.spotify.com/album/5gYZ5RbAYv3N6Xrdf9NQOs?si=YqV4XYKURTevmMXDaRfwWA&amp;utm_source=copy-link&amp;sci=spotify%3Acard-config%3A7eRqxC1UsNTIJcfRLhvQ6Y|title=Khalifa (Original Motion Picture Soundtrack)|access-date=12 August 2026|publisher=Spotify}}&lt;/ref&gt;{{Track listing
| headline      = Track listing
| extra_column  = Singer(s)
| total_length  = 33:13
| title1        = Asalayavale
| length1       = 5:00
| lyrics1       = [[Muthu]]
| extra1        = [[Sid Sriram]], [[Mohammed Maqbool Mansoor]]
| title2        = Mathara
| length2       = 4:12
| lyrics2       = Muthu
| extra2        = [[Jakes Bejoy]], [[Shreya Ghoshal]], K.C. Balasarangan, Mohammed Maqbool Mansoor
| title3        = Bhranthayal
| length3       = 4:51
| lyrics3       = Unmesh Unnikrishnan
| extra3        = Jubair Salim, K.S. Harisankar
| title4        = Kissayariyathe
| length4       = 4:18
| lyrics4       = [[Rafeeq Ahamed]]
| extra4        = Anila Rajeev, K.C. Balasarangan
| title5        = Salamathali
| length5       = 2:45
| lyrics5       = Muthu
| extra5        = Akhil J. Chand, Mohammed Maqbool Mansoor
| title6        = The Bloodline
| length6       = 2:23
| lyrics6       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra6        = Jakes Bejoy, JOKER390P, [[chorus (song)|chorus]]
| title7        = Asalayavale (V2)
| length7       = 5:02
| lyrics7       = Muthu
| extra7        = Hanan Shah, Fathima Jabbar, Mohammed Maqbool Mansoor
| title8        = The Bloodline
| length8       = 2:52
| lyrics8       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra8        = Jakes Bejoy, JOKER360P, [[chorus (song)|chorus]]
| title9        = Rise of Ali
| length9       = 2:30
| lyrics9       = Mu.Ri
| extra9        = Joel James, JOKER360P, chorus
}}

== റിലീസ് ==

=== തീയറ്റർ റിലീസ്. ===
2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് [[മലയാളം]], [[തമിഴ്]], [[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുങ്ക്]], [[ഹിന്ദി]] ഭാഷകൾക്കൊപ്പം ലോകമെമ്പാടും റിലീസ് ചെയ്ത ''ഖലീഫ'' മലയാള ചിത്രമായ ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റുിന് എതിരായാണ് പുറത്തിറങ്ങിയത്.&lt;ref name=&quot;TH&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/prithviraj-sukumaran-wraps-shooting-of-khalifa-film-to-release-worldwide-on-august-20-2026-article-13956002.html|title=Prithviraj Sukumaran wraps shooting of Khalifa; Film to release worldwide on August 20, 2026|last=Gavankar|first=Vaishnavi|date=22 June 2026|website=MoneyControl}}&lt;/ref&gt;

== സ്വീകരണം ==

=== വിമർശനാത്മക പ്രതികരണം ===
''ഖലീഫ''യ്ക്ക് നിരൂപകരിൽ നിന്ന് സമ്മിശ്രവും പ്രതികൂലവുമായ അവലോകനങ്ങൾ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.m9.news/tamil-movie-news/khalifa-mixed-reviews-box-office-risk/|title=Khalifa: Prithviraj Sukumaran’s 3rd Disaster in a Row?|access-date=2026-08-20|last=Jhansi|date=2026-08-20|website=M9.news|language=en-US}}&lt;/ref&gt; ദി ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസിലെ ആനന്ദു സുരേഷ് ചിത്രത്തിന് 2/5 റേറ്റിംഗ് നൽകി, ആഴമില്ലാത്ത തിരക്കഥയുള്ള ഒരു ഉപരിതല നാടകമായി ചിത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിച്ചു, എന്നിരുന്നാലും അദ്ദേഹം ചിത്രത്തിന്റെ സ്റ്റണ്ടുകളെയും ദൃശ്യങ്ങളെയും പ്രശംസിച്ചു. &quot;ഉദ്ദേശിച്ച വൈകാരികമായ ആകർഷണമോ പ്രതീക്ഷിച്ച ആവേശമോ&quot; ഇല്ലാത്ത ഒരു പഴയ കള്ളക്കടത്ത് നാടകമാണ് ചിത്രമെന്ന് ദി ഹിന്ദുവിലെ എസ്. ആർ. പ്രവീൺ വിശേഷിപ്പിച്ചു.  ചിത്രത്തിൻറെ വിഷ്വലുകൾ, ആക്ഷൻ കൊറിയോഗ്രാഫി, പശ്ചാത്തലസംഗീതം എന്നിവയെ പ്രശംസിച്ചുവെങ്കിലും ഈ ചിത്രത്തെ &quot;പ്രവചനാതീതമായ ഒരു കഥ&quot; എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുകയും അത് ഒരു ഹൈ നൽകാൻ പാടുപെടുകയും ചെയ്തതായി ഈസ്റ്റേൺ ഐയുടെ ഗായത്രി കല്ലൂക്കാരൻ വിശേഷിപ്പിച്ചു.

== രണ്ടാംഭാഗം ==
[[പൃഥ്വിരാജ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]] പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള പരമ്പരയുടെ രണ്ടാം ഭാഗം ഖലീഫഃ ദി ലെഗസി എന്ന പേരിൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു, അതിൽ ആദ്യ ഭാഗത്തിലെ അവരുടെ വേഷങ്ങൾ ആവർത്തിക്കും.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/en/cinema/cine-news/makers-of-khalifa-announces-sequel-1794305|title=After ‘Khalifa’, comes ‘Khalifa II: The Legacy’; makers announce Part 2|access-date=20 August 2026|website=[[Kerala Kaumudi]]}}&lt;/ref&gt;

== കുറിപ്പുകൾ ==
{{Notelist}}

== അവലംബങ്ങൾ ==

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==

* {{IMDb title|22797990}}
{{Prithviraj Sukumaran}}
[[വർഗ്ഗം:Articles with hAudio microformats]]</text>
      <sha1>fqt48e7k9kc1ynwgsdhobw54wq26syx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660940</id>
      <parentid>4660939</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T02:57:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>/* അഭിനേതാക്കൾ */</comment>
      <origin>4660940</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26123" sha1="k749uo5w41omwi5r53r2292c4lnehhs" xml:space="preserve">
{{Infobox film
| name           = ഖലീഫ
| image          = Khalifa film 2026 poster.jpg
| caption        = Theatrical release poster
| director       = [[വൈശാഖ്]]
| producer       = ജിനു വി. എബ്രഹാം&lt;br /&gt;സൂരജ് കുമാർ
| writer         = ജിനു വി. അബ്രഹാം
| starring       = [[പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]]&lt;br /&gt;[[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]]&lt;br /&gt;[[മാളവിക ശർമ്മ]]&lt;br /&gt;[[ഷമ്മി തിലകൻ]]&lt;br /&gt;[[ഇന്ദ്രൻസ്]]
| music          = [[ജേക്ക്സ് ബിജോയ്]]
| cinematography = [[ജോമോൻ ടി. ജോൺ]]
| editing        = [[ചമൻ ചാക്കോ]]
| studio         = ജിനു എബ്രഹാം ഇന്നൊവേഷൻസ്
| distributor    = [[Aashirvad Cinemas|ആശീർവാദ് റിലീസ്]] (Kerala)&lt;br /&gt;ജിനു എബ്രഹാം ഇന്നൊവേഷൻസ് (Overseas)
| released       = {{Film date|2026|08|20|df=y}}
| runtime        = 159 മിനിട്ട്&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=14 August 2026 |title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' cleared for release with U/A certificate |url=https://ianslive.in/prithviraj-starrer-khalifa-cleared-for-release-with-ua-certificate--20260814134749 |work=IANS Live}}&lt;/ref&gt;
| country        = India
| language       = മലയാളം
}}2026 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാള ആക്ഷൻ ത്രില്ലർ ചിത്രമാണ് '''ഖലീഫഃ ദി റൂളർ'''. [[വൈശാഖ്|വൈശാഖാണ്]] ഈ ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തത്.  ജിനു വി. എബ്രഹാം തിരക്കഥയെഴുതിയ ഈ ചിത്രം ജിനു വി. എബ്രഹാമും സൂരജ് കുമാറും ചേർന്നാണ് നിർമ്മിച്ചത്. {{Efn|With the tagline '''''Vengeance will be written in Gold'''''.&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=16 October 2025 |title=Khalifa Glimpse: Prithviraj Sukumaran plays a gang boss in first glimpse of Vyshakh’s slick action epic |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/khalifa-glimpse-prithviraj-sukumaran-plays-a-gang-boss-in-first-glimpse-of-vyshakhs-slick-action-epic-10310137/ |website=The Indian Express}}&lt;/ref&gt;}}&lt;ref name=&quot;TH&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/khalifa-prithviraj-sukumarans-action-thriller-to-release-on-this-date/article71276302.ece|title=‘Khalifa’: Prithviraj Sukumaran’s action thriller to release on this date|access-date=28 July 2026|website=The Hindu}}&lt;/ref&gt; രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു പരമ്പരയുടെ ആദ്യ ഭാഗമായി ഉദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ള ഈ ചിത്രത്തിൽ [[പൃഥ്വിരാജ്|പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] പ്രധാന കഥാപാത്രമായി അഭിനയിക്കുന്നു, [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]], [[മാളവിക ശർമ്മ]], [[ഷമ്മി തിലകൻ]], [[ഇന്ദ്രൻസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]] എന്നിവർ അതിഥി വേഷങ്ങളിൽ എത്തുന്നു.

പ്രധാന ചിത്രീകരണം 2025 ജൂലൈയിൽ ആരംഭിച്ച് 2026 ജൂണിൽ അവസാനിച്ചു. [[കേരളം]], [[ലണ്ടൻ]], [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു ചിത്രീകരണം. [[ജോമോൻ ടി. ജോൺ]], [[ചമൻ ചാക്കോ]], ജേക്സ് ബിജോയ്, യാനിക് ബെൻ, ചേതൻ ഡിസൂസ, സാൻഡി എന്നിവർ യഥാക്രമം ചിത്രത്തിൻ്റെ ഛായാഗ്രഹണം, എഡിറ്റിംഗ്, സംഗീതം, ആക്ഷൻ, നൃത്തസംവിധാനം എന്നിവ നിർവഹിക്കുന്നു.

2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് ''ഖലീഫ'' തിയേറ്ററുകളിൽ പുറത്തിറങ്ങി. തീയറ്ററുകളിൽ നിന്ന് ചിത്രത്തിന് സമ്മിശ്ര പ്രതികരണമാണ് ലഭിച്ചത്. 1980 കളിലെയും 1990 കളിലും പുറത്തിറങ്ങിയ ഗുണ്ടാസംഘങ്ങളുടെ സിനിമകളെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന തരം ചിത്രം എന്ന വിമർശനം ഈ ചിത്രത്തിന് ലഭിച്ചു. എന്നാൽ പൃഥ്വിരാജിന്റെ പ്രകടനത്തിന് വ്യാപക പ്രശംസ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/khalifa-x-review-social-media-reaction-prithviraj-sukumaran-style-cant-save-this-predictable-and-flat-film-2975770-2026-08-20|title=Khalifa X review: Prithviraj's style can't save this 'predictable and flat' film|access-date=2026-08-20|last=|first=|date=2026-08-20|website=India Today|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mensxp.com/entertainment/regional/185397-khalifa-audience-review-prithviraj-sukumaran-film-cliched-below-average-thriller.html|title=Khalifa Audience Review: Prithviraj Sukumaran’s Film is a ‘Clichéd, Below-Average’ Thriller|access-date=2026-08-20|date=2026-08-20|website=MensXP|language=en-IN}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theweek.in/review/movies/2026/08/20/khalifa-malayalam-film-review.html|title=‘Khalifa’ review: A mostly dull gangster drama heavily reliant on a rousing last-minute superstar cameo to revive it|access-date=2026-08-20|website=@theweek|language=en}}&lt;/ref&gt;

== കഥാസാരം ==
കോഴിക്കോട് കൊടുവള്ളിയിൽ നിന്നുള്ള അമർ അലി എന്ന നിഷ്കളങ്കനായ യുവാവ് ഒരു ടെക്സ്റ്റൈൽ കട നടത്തുകയും പിതാവ് യൂനുസ് അലി, അമ്മ നൂർജഹാൻ എന്നിവരോടൊപ്പം താമസിക്കുകയും ആമിർ ഫിസയെ വിവാഹം കഴിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.സാഹചര്യങ്ങൾ അമീറിനെ കേരളത്തിലെ സ്വർണ്ണക്കടത്ത് റാക്കറ്റിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും അദ്ദേഹം തന്റെ മുത്തച്ഛൻ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി അഥവാ ബാബയെപ്പോലെ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരനായി മാറുകയും ചെയ്യുന്നു.അദ്ദേഹം തൻ്റെ ജീവിതകഥ മാറ്റുന്നു, ബാക്കി സിനിമ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരൻ്റെ കഥ പറയുന്നു.

== അഭിനേതാക്കൾ ==
{{Cast listing|
* [[പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ ആമിർ അലി
* [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] - ഹാരിസ് ബഷീർ
* [[മാളവിക ശർമ]] - ഫിസ അലി, ആമിറിന്റെ ഭാര്യ
* [[ഷമ്മി തിലകൻ]] - പാർട്ടി സെക്രട്ടറി പുന്നവേൽ രാഘവൻ, ഹാരിസിന്റെ കൂട്ടാളി
* [[ഇന്ദ്രൻസ്]] - ഹംസ, യൂനുസിന്റെ വലംകൈയും അഹമ്മദ് അലിയുടെ കൂട്ടാളിയും
* [[രഞ്ജി പണിക്കർ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ യൂനുസ് അലി, ആമിറിന്റെ പിതാവും അഹമ്മദ് അലിയുടെ മകനും
* [[മോഹിനി (നടി)|മോഹിനി]] - നൂർജഹാൻ അലി, ആമിറിന്റെ മാതാവും യൂനുസ് അലിയുടെ ഭാര്യയും
* [[ശിവജിത്ത്]] - വിനായകൻ രാഘവൻ, രാഘവന്റെ മൂത്ത മകൻ
* [[സുരേഷ് ഒബ്‌റോയ്]] - സെയ്ത്‌രാജ് സിങ് എന്ന &quot;സെയ്ത്തുജി&quot;, അഹമ്മദ് അലിയുടെ പഴയ സുഹൃത്തും ആമിറിന്റെ ഗുരുവും
* [[സഞ്ജു ശിവറാം]] - സമദ് എന്ന &quot;സാമി&quot;, ആമിറിന്റെ ഉറ്റ സുഹൃത്ത്
* [[മഹേഷ്]] - കട്ട് അറബി
* [[സാദിഖ് (നടൻ)|സാദിഖ്]]
* [[സുധീർ കരമന]] - ഒരു പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ
* [[സിജോയ് വർഗീസ്]]
* [[അരുൾദാസ്]]
* രഞ്ജിത്ത് വേലായുധൻ
* പശുപതി രാജ് - കസ്റ്റംസ് ഓഫീസർ വീരസ്വാമി, സെയ്ത്തുജിയുടെ പഴയ സുഹൃത്ത്
* നിസ്താർ സെയ്ത്ത് - ജയിൽ സൂപ്രണ്ട്
* ജെയിംസ് ഏലിയ - ജയിലിലെ കീഴുദ്യോഗസ്ഥൻ
* രാജേഷ് ബാബു - ജഡ്ജി
* [[ജോൺ വിജയ്]] - ആഭ്യന്തരമന്ത്രി സെൽവം
* ഷാവർ അലി
* ലയ മാമ്മൻ
* കൈരാ വാസുദേവൻ - വൈഷ്ണവി രാമചന്ദ്രൻ
* മാസ്റ്റർ നഫാഷ് - റുഷിൻ അലി, ആമിറിന്റെ മകൻ
* ഷൈൻ വർഗീസ് - സുധീപ്, ആമിറിന്റെ വലംകൈ
* ആനന്ദ് മന്മഥൻ - റഹീം, ആമിറിന്റെ കൂട്ടാളി
* ഡോൺ മൈക്കിൾ - വിവേക് രാഘവൻ, രാഘവന്റെ ഇളയ മകൻ
; അതിഥി വേഷങ്ങൾ
* [[മോഹൻലാൽ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ അഹമ്മദ് അലി എന്ന &quot;ബാബ&quot;, ആമിറിന്റെ മുത്തച്ഛനും യൂനുസിന്റെ പിതാവും
* [[ടൊവിനോ തോമസ്]] - ഐവർ അലക്സാണ്ടർ, അഹമ്മദ് അലിയുടെ കൂട്ടാളി
* [[സൗബിൻ ഷാഹിർ]] - വിക്ടർ കെന്നഡി, അഹമ്മദ് അലിയുടെ വലംകൈ
}}

== നിർമ്മാണം ==

=== വികസനം ===
2022 ഒക്ടോബറിൽ ടൈറ്റിൽ സഹിതം ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, വൈശാഖിന്  ടർബോ എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ സംവിധാനവും പൃഥിരാജിന് വിലായത് ബുദ്ധ, എൽ 2 എംപുരാൻ എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയവും ഉള്ളതുകൊണ്ട് ഈ ചിത്രത്തിന്റെ ചിത്രീകരണം വൈകി.&lt;ref name=&quot;THR&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporterindia.com/features/insight/prithviraj-sukumarans-khalifa-to-begin-shoot-three-years-after-first-announcement|title=Prithviraj Sukumaran's ‘Khalifa’ To Begin Shoot Three Years After First Announcement|access-date=25 July 2025|website=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt; 15 വർഷത്തിനുശേഷം പൃഥ്വിരാജും സംവിധായകൻ വൈശാഖും വീണ്ടും ഒന്നിക്കുന്നുവെന്ന പ്രത്യേകത ഈ സിനിമയ്ക്കുണ്ട്. വൈശാഖിന്റെ ആദ്യ ചിത്രമായ ''[[പോക്കിരിരാജ|പോക്കിരി രാജ]]'' (2010) ആയിരുന്നു ഇവരുടെ അവസാന സഹകരണം. 2025 ജൂലൈയിലാണ് ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി ആരംഭിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|title=Prithviraj Sukumaran-Vysakh film Khalifa begins|access-date=16 August 2026|date=16 July 2025|website=Cinema Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20250812192105/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|archive-date=12 August 2025}}&lt;/ref&gt; 2025 ഡിസംബറിൽ [[മോഹൻലാൽ]] ഒരു അതിഥി വേഷം ചെയ്യുമെന്ന് സ്ഥിരീകരിച്ചു. രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു ചലച്ചിത്ര പരമ്പരയിലെ ആദ്യ ചിത്രമായിരിക്കും ഇതെന്നും രണ്ടാം ഭാഗം മോഹൻലാലിൻ്റെ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി എന്ന കഥാപാത്രത്തെ ഒരു പൂർണ്ണമായ വേഷത്തിൽ കേന്ദ്രീകരിക്കാനും ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതാണെന്നും വെളിപ്പെടുത്തി. ഈ ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] മലയാളത്തിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dtnext.in/entertainment/cinema/neil-nitin-mukesh-makes-malayalam-debut-with-prithviraj-starrer-khalifa|title=Neil Nitin Mukesh makes Malayalam debut with Prithviraj-starrer 'Khalifa'|access-date=15 January 2026|website=[[DT Next]]}}&lt;/ref&gt;

=== ചിത്രീകരണം ===
2025 ജൂലൈയിൽ പ്രധാന ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;THR&quot; /&gt; ആദ്യ ഷെഡ്യൂൾ ലണ്ടനിൽ ചിത്രീകരിക്കുകയും ഓഗസ്റ്റിൽ പൂർത്തിയാക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/prithviraj-sukumaran-completes-shooting-for-his-portions-in-uk-schedule-of-vysakhs-khalifa/articleshow/123310163.cms|title=Prithviraj Sukumaran completes shooting for his portions in UK schedule of Vysakh's 'Khalifa'|access-date=14 August 2025|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt; [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലും ചിത്രം ചിത്രീകരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/news/prithviraj-starrer-khalifa-to-be-shot-in-dubai-nepal-kerala-c9020352|title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' to be shot in Dubai, Nepal, Kerala|access-date=18 October 2022|website=Mathrubhumi}}&lt;/ref&gt; 2026 ജനുവരി 13ന് മോഹൻലാൽ [[കൊച്ചി|കൊച്ചിയിൽ]] തൻ്റെ ഭാഗത്തിൻ്റെ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയാക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.zoomtventertainment.com/south/mohanlal-cameo-khalifa-part-1-intro-article-153448653|title=Mohanlal Finishes Filming His Cameo in Prithviraj Sukumaran's Khalifa Part One – According to Reports|access-date=14 January 2026|website=Zoom}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂൺ 22-ന് സിനിമയുടെ മുഴുവൻ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയായി. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2026/Jun/23/prithvirajs-khalifa-wraps-filming|title=Prithviraj's Khalifa wraps filming|access-date=16 August 2026|date=23 June 2026|website=Cinema Express|language=en}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂലൈ അവസാനത്തോടെ ഡബ്ബിംഗ് പൂർത്തിയായി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/mohanlal-completes-khalifa-part-1-dubbing-kavin-welcomes-twins-and-urvashi-returns-to-kannada-cinema-top-5-south-stories-of-the-day/articleshow/132744553.cms|title=Mohanlal completes 'Khalifa: Part 1' dubbing, Kavin welcomes twins, and Urvashi returns to Kannada cinema: Top 5 South stories of the day|access-date=30 July 2026|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt;

== ശബ്ദരേഖ ==
&lt;templatestyles src=&quot;Plainlist/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Infobox album
| name         = Khalifa
| type         = [[Soundtrack album]]
| artist       = [[Jakes Bejoy]]
| cover        = 
| alt          = 
| released     = 12 August 2026
| recorded     = 
| venue        = 
| studio       = *Mindscore Studio, [[Cochin]]
*Mystic's Room, [[Chennai]]
*MLounge, Cochin
*AR Musicals, [[Bengaluru]]
| genre        = [[Feature film soundtrack]]
| length       = 28:31
| language     = [[Malayalam language|Malayalam]]
| label        = [[Sony Music Entertainment|Sony Music]]
| producer     = [[Jakes Bejoy]]&lt;br /&gt;Joel Johns&lt;br /&gt;Agastya Raag
| prev_title   = [[Thudakkam]]
| prev_year    = 2026
| year         = 2026
| next_title   = [[I'm Game]]
| next_year    = 2026
| misc         = 
}}
ചിത്രത്തിൻ്റെ ഗാനങ്ങളും പശ്ചാത്തലസംഗീതവും രചിച്ചത് ജേക്സ് ബിജോയ് ആണ്, അങ്ങനെ പൃഥ്വിരാജുമായുള്ള അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പത്താമത്തെ സഹകരണമായി ഇത് അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/news/khalifa-not-just-prithviraj-lokah-composer-jakes-bejoy-also-impresses-in-banger-of-a-glimpse/9a7ad10c2a63|title=Khalifa: Not just Prithviraj, Lokah composer Jakes Bejoy also impresses in banger of a glimpse - ‘Next Rs 300 crore loading’|access-date=16 October 2025|website=OTTPlay}}&lt;/ref&gt; സിദ് ശ്രീറാമും മുഹമ്മദ് മക്ബൂൽ മൻസൂറും ചേർന്ന് ആലപിച്ച &quot;അസലയവാലെ&quot; എന്ന ആദ്യഗാനം 2026 ജൂലൈ 20ന് പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2026/Jul/21/malayalamnews2026jul20malvika-sharma-to-star-in-prithviraj-sukumaran-starrer-khalifa-first-single-on-the-way|title=Malvika Sharma to star in Prithviraj Sukumaran-starrer Khalifa; first single on the way|access-date=21 July 2026|website=The New Indian Express}}&lt;/ref&gt; 2026 ഓഗസ്റ്റ് 12-ന് മുഴുവൻ ആൽബവും പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://open.spotify.com/album/5gYZ5RbAYv3N6Xrdf9NQOs?si=YqV4XYKURTevmMXDaRfwWA&amp;utm_source=copy-link&amp;sci=spotify%3Acard-config%3A7eRqxC1UsNTIJcfRLhvQ6Y|title=Khalifa (Original Motion Picture Soundtrack)|access-date=12 August 2026|publisher=Spotify}}&lt;/ref&gt;{{Track listing
| headline      = Track listing
| extra_column  = Singer(s)
| total_length  = 33:13
| title1        = Asalayavale
| length1       = 5:00
| lyrics1       = [[Muthu]]
| extra1        = [[Sid Sriram]], [[Mohammed Maqbool Mansoor]]
| title2        = Mathara
| length2       = 4:12
| lyrics2       = Muthu
| extra2        = [[Jakes Bejoy]], [[Shreya Ghoshal]], K.C. Balasarangan, Mohammed Maqbool Mansoor
| title3        = Bhranthayal
| length3       = 4:51
| lyrics3       = Unmesh Unnikrishnan
| extra3        = Jubair Salim, K.S. Harisankar
| title4        = Kissayariyathe
| length4       = 4:18
| lyrics4       = [[Rafeeq Ahamed]]
| extra4        = Anila Rajeev, K.C. Balasarangan
| title5        = Salamathali
| length5       = 2:45
| lyrics5       = Muthu
| extra5        = Akhil J. Chand, Mohammed Maqbool Mansoor
| title6        = The Bloodline
| length6       = 2:23
| lyrics6       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra6        = Jakes Bejoy, JOKER390P, [[chorus (song)|chorus]]
| title7        = Asalayavale (V2)
| length7       = 5:02
| lyrics7       = Muthu
| extra7        = Hanan Shah, Fathima Jabbar, Mohammed Maqbool Mansoor
| title8        = The Bloodline
| length8       = 2:52
| lyrics8       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra8        = Jakes Bejoy, JOKER360P, [[chorus (song)|chorus]]
| title9        = Rise of Ali
| length9       = 2:30
| lyrics9       = Mu.Ri
| extra9        = Joel James, JOKER360P, chorus
}}

== റിലീസ് ==

=== തീയറ്റർ റിലീസ്. ===
2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് [[മലയാളം]], [[തമിഴ്]], [[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുങ്ക്]], [[ഹിന്ദി]] ഭാഷകൾക്കൊപ്പം ലോകമെമ്പാടും റിലീസ് ചെയ്ത ''ഖലീഫ'' മലയാള ചിത്രമായ ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റുിന് എതിരായാണ് പുറത്തിറങ്ങിയത്.&lt;ref name=&quot;TH&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/prithviraj-sukumaran-wraps-shooting-of-khalifa-film-to-release-worldwide-on-august-20-2026-article-13956002.html|title=Prithviraj Sukumaran wraps shooting of Khalifa; Film to release worldwide on August 20, 2026|last=Gavankar|first=Vaishnavi|date=22 June 2026|website=MoneyControl}}&lt;/ref&gt;

== സ്വീകരണം ==

=== വിമർശനാത്മക പ്രതികരണം ===
''ഖലീഫ''യ്ക്ക് നിരൂപകരിൽ നിന്ന് സമ്മിശ്രവും പ്രതികൂലവുമായ അവലോകനങ്ങൾ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.m9.news/tamil-movie-news/khalifa-mixed-reviews-box-office-risk/|title=Khalifa: Prithviraj Sukumaran’s 3rd Disaster in a Row?|access-date=2026-08-20|last=Jhansi|date=2026-08-20|website=M9.news|language=en-US}}&lt;/ref&gt; ദി ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസിലെ ആനന്ദു സുരേഷ് ചിത്രത്തിന് 2/5 റേറ്റിംഗ് നൽകി, ആഴമില്ലാത്ത തിരക്കഥയുള്ള ഒരു ഉപരിതല നാടകമായി ചിത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിച്ചു, എന്നിരുന്നാലും അദ്ദേഹം ചിത്രത്തിന്റെ സ്റ്റണ്ടുകളെയും ദൃശ്യങ്ങളെയും പ്രശംസിച്ചു. &quot;ഉദ്ദേശിച്ച വൈകാരികമായ ആകർഷണമോ പ്രതീക്ഷിച്ച ആവേശമോ&quot; ഇല്ലാത്ത ഒരു പഴയ കള്ളക്കടത്ത് നാടകമാണ് ചിത്രമെന്ന് ദി ഹിന്ദുവിലെ എസ്. ആർ. പ്രവീൺ വിശേഷിപ്പിച്ചു.  ചിത്രത്തിൻറെ വിഷ്വലുകൾ, ആക്ഷൻ കൊറിയോഗ്രാഫി, പശ്ചാത്തലസംഗീതം എന്നിവയെ പ്രശംസിച്ചുവെങ്കിലും ഈ ചിത്രത്തെ &quot;പ്രവചനാതീതമായ ഒരു കഥ&quot; എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുകയും അത് ഒരു ഹൈ നൽകാൻ പാടുപെടുകയും ചെയ്തതായി ഈസ്റ്റേൺ ഐയുടെ ഗായത്രി കല്ലൂക്കാരൻ വിശേഷിപ്പിച്ചു.

== രണ്ടാംഭാഗം ==
[[പൃഥ്വിരാജ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]] പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള പരമ്പരയുടെ രണ്ടാം ഭാഗം ഖലീഫഃ ദി ലെഗസി എന്ന പേരിൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു, അതിൽ ആദ്യ ഭാഗത്തിലെ അവരുടെ വേഷങ്ങൾ ആവർത്തിക്കും.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/en/cinema/cine-news/makers-of-khalifa-announces-sequel-1794305|title=After ‘Khalifa’, comes ‘Khalifa II: The Legacy’; makers announce Part 2|access-date=20 August 2026|website=[[Kerala Kaumudi]]}}&lt;/ref&gt;

== കുറിപ്പുകൾ ==
{{Notelist}}

== അവലംബങ്ങൾ ==

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==

* {{IMDb title|22797990}}
{{Prithviraj Sukumaran}}
[[വർഗ്ഗം:Articles with hAudio microformats]]</text>
      <sha1>k749uo5w41omwi5r53r2292c4lnehhs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660941</id>
      <parentid>4660940</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T02:58:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>add pu</comment>
      <origin>4660941</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26148" sha1="l26p6ux6t0vo1rsrz81h7bclmf12rji" xml:space="preserve">{{PU|Khalifa: The Ruler}}
{{Infobox film
| name           = ഖലീഫ
| image          = Khalifa film 2026 poster.jpg
| caption        = Theatrical release poster
| director       = [[വൈശാഖ്]]
| producer       = ജിനു വി. എബ്രഹാം&lt;br /&gt;സൂരജ് കുമാർ
| writer         = ജിനു വി. അബ്രഹാം
| starring       = [[പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]]&lt;br /&gt;[[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]]&lt;br /&gt;[[മാളവിക ശർമ്മ]]&lt;br /&gt;[[ഷമ്മി തിലകൻ]]&lt;br /&gt;[[ഇന്ദ്രൻസ്]]
| music          = [[ജേക്ക്സ് ബിജോയ്]]
| cinematography = [[ജോമോൻ ടി. ജോൺ]]
| editing        = [[ചമൻ ചാക്കോ]]
| studio         = ജിനു എബ്രഹാം ഇന്നൊവേഷൻസ്
| distributor    = [[Aashirvad Cinemas|ആശീർവാദ് റിലീസ്]] (Kerala)&lt;br /&gt;ജിനു എബ്രഹാം ഇന്നൊവേഷൻസ് (Overseas)
| released       = {{Film date|2026|08|20|df=y}}
| runtime        = 159 മിനിട്ട്&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=14 August 2026 |title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' cleared for release with U/A certificate |url=https://ianslive.in/prithviraj-starrer-khalifa-cleared-for-release-with-ua-certificate--20260814134749 |work=IANS Live}}&lt;/ref&gt;
| country        = India
| language       = മലയാളം
}}2026 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാള ആക്ഷൻ ത്രില്ലർ ചിത്രമാണ് '''ഖലീഫഃ ദി റൂളർ'''. [[വൈശാഖ്|വൈശാഖാണ്]] ഈ ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തത്.  ജിനു വി. എബ്രഹാം തിരക്കഥയെഴുതിയ ഈ ചിത്രം ജിനു വി. എബ്രഹാമും സൂരജ് കുമാറും ചേർന്നാണ് നിർമ്മിച്ചത്. {{Efn|With the tagline '''''Vengeance will be written in Gold'''''.&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=16 October 2025 |title=Khalifa Glimpse: Prithviraj Sukumaran plays a gang boss in first glimpse of Vyshakh’s slick action epic |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/khalifa-glimpse-prithviraj-sukumaran-plays-a-gang-boss-in-first-glimpse-of-vyshakhs-slick-action-epic-10310137/ |website=The Indian Express}}&lt;/ref&gt;}}&lt;ref name=&quot;TH&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/khalifa-prithviraj-sukumarans-action-thriller-to-release-on-this-date/article71276302.ece|title=‘Khalifa’: Prithviraj Sukumaran’s action thriller to release on this date|access-date=28 July 2026|website=The Hindu}}&lt;/ref&gt; രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു പരമ്പരയുടെ ആദ്യ ഭാഗമായി ഉദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ള ഈ ചിത്രത്തിൽ [[പൃഥ്വിരാജ്|പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] പ്രധാന കഥാപാത്രമായി അഭിനയിക്കുന്നു, [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]], [[മാളവിക ശർമ്മ]], [[ഷമ്മി തിലകൻ]], [[ഇന്ദ്രൻസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]] എന്നിവർ അതിഥി വേഷങ്ങളിൽ എത്തുന്നു.

പ്രധാന ചിത്രീകരണം 2025 ജൂലൈയിൽ ആരംഭിച്ച് 2026 ജൂണിൽ അവസാനിച്ചു. [[കേരളം]], [[ലണ്ടൻ]], [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു ചിത്രീകരണം. [[ജോമോൻ ടി. ജോൺ]], [[ചമൻ ചാക്കോ]], ജേക്സ് ബിജോയ്, യാനിക് ബെൻ, ചേതൻ ഡിസൂസ, സാൻഡി എന്നിവർ യഥാക്രമം ചിത്രത്തിൻ്റെ ഛായാഗ്രഹണം, എഡിറ്റിംഗ്, സംഗീതം, ആക്ഷൻ, നൃത്തസംവിധാനം എന്നിവ നിർവഹിക്കുന്നു.

2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് ''ഖലീഫ'' തിയേറ്ററുകളിൽ പുറത്തിറങ്ങി. തീയറ്ററുകളിൽ നിന്ന് ചിത്രത്തിന് സമ്മിശ്ര പ്രതികരണമാണ് ലഭിച്ചത്. 1980 കളിലെയും 1990 കളിലും പുറത്തിറങ്ങിയ ഗുണ്ടാസംഘങ്ങളുടെ സിനിമകളെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന തരം ചിത്രം എന്ന വിമർശനം ഈ ചിത്രത്തിന് ലഭിച്ചു. എന്നാൽ പൃഥ്വിരാജിന്റെ പ്രകടനത്തിന് വ്യാപക പ്രശംസ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/khalifa-x-review-social-media-reaction-prithviraj-sukumaran-style-cant-save-this-predictable-and-flat-film-2975770-2026-08-20|title=Khalifa X review: Prithviraj's style can't save this 'predictable and flat' film|access-date=2026-08-20|last=|first=|date=2026-08-20|website=India Today|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mensxp.com/entertainment/regional/185397-khalifa-audience-review-prithviraj-sukumaran-film-cliched-below-average-thriller.html|title=Khalifa Audience Review: Prithviraj Sukumaran’s Film is a ‘Clichéd, Below-Average’ Thriller|access-date=2026-08-20|date=2026-08-20|website=MensXP|language=en-IN}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theweek.in/review/movies/2026/08/20/khalifa-malayalam-film-review.html|title=‘Khalifa’ review: A mostly dull gangster drama heavily reliant on a rousing last-minute superstar cameo to revive it|access-date=2026-08-20|website=@theweek|language=en}}&lt;/ref&gt;

== കഥാസാരം ==
കോഴിക്കോട് കൊടുവള്ളിയിൽ നിന്നുള്ള അമർ അലി എന്ന നിഷ്കളങ്കനായ യുവാവ് ഒരു ടെക്സ്റ്റൈൽ കട നടത്തുകയും പിതാവ് യൂനുസ് അലി, അമ്മ നൂർജഹാൻ എന്നിവരോടൊപ്പം താമസിക്കുകയും ആമിർ ഫിസയെ വിവാഹം കഴിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.സാഹചര്യങ്ങൾ അമീറിനെ കേരളത്തിലെ സ്വർണ്ണക്കടത്ത് റാക്കറ്റിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും അദ്ദേഹം തന്റെ മുത്തച്ഛൻ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി അഥവാ ബാബയെപ്പോലെ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരനായി മാറുകയും ചെയ്യുന്നു.അദ്ദേഹം തൻ്റെ ജീവിതകഥ മാറ്റുന്നു, ബാക്കി സിനിമ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരൻ്റെ കഥ പറയുന്നു.

== അഭിനേതാക്കൾ ==
{{Cast listing|
* [[പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ ആമിർ അലി
* [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] - ഹാരിസ് ബഷീർ
* [[മാളവിക ശർമ]] - ഫിസ അലി, ആമിറിന്റെ ഭാര്യ
* [[ഷമ്മി തിലകൻ]] - പാർട്ടി സെക്രട്ടറി പുന്നവേൽ രാഘവൻ, ഹാരിസിന്റെ കൂട്ടാളി
* [[ഇന്ദ്രൻസ്]] - ഹംസ, യൂനുസിന്റെ വലംകൈയും അഹമ്മദ് അലിയുടെ കൂട്ടാളിയും
* [[രഞ്ജി പണിക്കർ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ യൂനുസ് അലി, ആമിറിന്റെ പിതാവും അഹമ്മദ് അലിയുടെ മകനും
* [[മോഹിനി (നടി)|മോഹിനി]] - നൂർജഹാൻ അലി, ആമിറിന്റെ മാതാവും യൂനുസ് അലിയുടെ ഭാര്യയും
* [[ശിവജിത്ത്]] - വിനായകൻ രാഘവൻ, രാഘവന്റെ മൂത്ത മകൻ
* [[സുരേഷ് ഒബ്‌റോയ്]] - സെയ്ത്‌രാജ് സിങ് എന്ന &quot;സെയ്ത്തുജി&quot;, അഹമ്മദ് അലിയുടെ പഴയ സുഹൃത്തും ആമിറിന്റെ ഗുരുവും
* [[സഞ്ജു ശിവറാം]] - സമദ് എന്ന &quot;സാമി&quot;, ആമിറിന്റെ ഉറ്റ സുഹൃത്ത്
* [[മഹേഷ്]] - കട്ട് അറബി
* [[സാദിഖ് (നടൻ)|സാദിഖ്]]
* [[സുധീർ കരമന]] - ഒരു പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ
* [[സിജോയ് വർഗീസ്]]
* [[അരുൾദാസ്]]
* രഞ്ജിത്ത് വേലായുധൻ
* പശുപതി രാജ് - കസ്റ്റംസ് ഓഫീസർ വീരസ്വാമി, സെയ്ത്തുജിയുടെ പഴയ സുഹൃത്ത്
* നിസ്താർ സെയ്ത്ത് - ജയിൽ സൂപ്രണ്ട്
* ജെയിംസ് ഏലിയ - ജയിലിലെ കീഴുദ്യോഗസ്ഥൻ
* രാജേഷ് ബാബു - ജഡ്ജി
* [[ജോൺ വിജയ്]] - ആഭ്യന്തരമന്ത്രി സെൽവം
* ഷാവർ അലി
* ലയ മാമ്മൻ
* കൈരാ വാസുദേവൻ - വൈഷ്ണവി രാമചന്ദ്രൻ
* മാസ്റ്റർ നഫാഷ് - റുഷിൻ അലി, ആമിറിന്റെ മകൻ
* ഷൈൻ വർഗീസ് - സുധീപ്, ആമിറിന്റെ വലംകൈ
* ആനന്ദ് മന്മഥൻ - റഹീം, ആമിറിന്റെ കൂട്ടാളി
* ഡോൺ മൈക്കിൾ - വിവേക് രാഘവൻ, രാഘവന്റെ ഇളയ മകൻ
; അതിഥി വേഷങ്ങൾ
* [[മോഹൻലാൽ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ അഹമ്മദ് അലി എന്ന &quot;ബാബ&quot;, ആമിറിന്റെ മുത്തച്ഛനും യൂനുസിന്റെ പിതാവും
* [[ടൊവിനോ തോമസ്]] - ഐവർ അലക്സാണ്ടർ, അഹമ്മദ് അലിയുടെ കൂട്ടാളി
* [[സൗബിൻ ഷാഹിർ]] - വിക്ടർ കെന്നഡി, അഹമ്മദ് അലിയുടെ വലംകൈ
}}

== നിർമ്മാണം ==

=== വികസനം ===
2022 ഒക്ടോബറിൽ ടൈറ്റിൽ സഹിതം ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, വൈശാഖിന്  ടർബോ എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ സംവിധാനവും പൃഥിരാജിന് വിലായത് ബുദ്ധ, എൽ 2 എംപുരാൻ എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയവും ഉള്ളതുകൊണ്ട് ഈ ചിത്രത്തിന്റെ ചിത്രീകരണം വൈകി.&lt;ref name=&quot;THR&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporterindia.com/features/insight/prithviraj-sukumarans-khalifa-to-begin-shoot-three-years-after-first-announcement|title=Prithviraj Sukumaran's ‘Khalifa’ To Begin Shoot Three Years After First Announcement|access-date=25 July 2025|website=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt; 15 വർഷത്തിനുശേഷം പൃഥ്വിരാജും സംവിധായകൻ വൈശാഖും വീണ്ടും ഒന്നിക്കുന്നുവെന്ന പ്രത്യേകത ഈ സിനിമയ്ക്കുണ്ട്. വൈശാഖിന്റെ ആദ്യ ചിത്രമായ ''[[പോക്കിരിരാജ|പോക്കിരി രാജ]]'' (2010) ആയിരുന്നു ഇവരുടെ അവസാന സഹകരണം. 2025 ജൂലൈയിലാണ് ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി ആരംഭിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|title=Prithviraj Sukumaran-Vysakh film Khalifa begins|access-date=16 August 2026|date=16 July 2025|website=Cinema Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20250812192105/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|archive-date=12 August 2025}}&lt;/ref&gt; 2025 ഡിസംബറിൽ [[മോഹൻലാൽ]] ഒരു അതിഥി വേഷം ചെയ്യുമെന്ന് സ്ഥിരീകരിച്ചു. രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു ചലച്ചിത്ര പരമ്പരയിലെ ആദ്യ ചിത്രമായിരിക്കും ഇതെന്നും രണ്ടാം ഭാഗം മോഹൻലാലിൻ്റെ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി എന്ന കഥാപാത്രത്തെ ഒരു പൂർണ്ണമായ വേഷത്തിൽ കേന്ദ്രീകരിക്കാനും ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതാണെന്നും വെളിപ്പെടുത്തി. ഈ ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] മലയാളത്തിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dtnext.in/entertainment/cinema/neil-nitin-mukesh-makes-malayalam-debut-with-prithviraj-starrer-khalifa|title=Neil Nitin Mukesh makes Malayalam debut with Prithviraj-starrer 'Khalifa'|access-date=15 January 2026|website=[[DT Next]]}}&lt;/ref&gt;

=== ചിത്രീകരണം ===
2025 ജൂലൈയിൽ പ്രധാന ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;THR&quot; /&gt; ആദ്യ ഷെഡ്യൂൾ ലണ്ടനിൽ ചിത്രീകരിക്കുകയും ഓഗസ്റ്റിൽ പൂർത്തിയാക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/prithviraj-sukumaran-completes-shooting-for-his-portions-in-uk-schedule-of-vysakhs-khalifa/articleshow/123310163.cms|title=Prithviraj Sukumaran completes shooting for his portions in UK schedule of Vysakh's 'Khalifa'|access-date=14 August 2025|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt; [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലും ചിത്രം ചിത്രീകരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/news/prithviraj-starrer-khalifa-to-be-shot-in-dubai-nepal-kerala-c9020352|title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' to be shot in Dubai, Nepal, Kerala|access-date=18 October 2022|website=Mathrubhumi}}&lt;/ref&gt; 2026 ജനുവരി 13ന് മോഹൻലാൽ [[കൊച്ചി|കൊച്ചിയിൽ]] തൻ്റെ ഭാഗത്തിൻ്റെ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയാക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.zoomtventertainment.com/south/mohanlal-cameo-khalifa-part-1-intro-article-153448653|title=Mohanlal Finishes Filming His Cameo in Prithviraj Sukumaran's Khalifa Part One – According to Reports|access-date=14 January 2026|website=Zoom}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂൺ 22-ന് സിനിമയുടെ മുഴുവൻ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയായി. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2026/Jun/23/prithvirajs-khalifa-wraps-filming|title=Prithviraj's Khalifa wraps filming|access-date=16 August 2026|date=23 June 2026|website=Cinema Express|language=en}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂലൈ അവസാനത്തോടെ ഡബ്ബിംഗ് പൂർത്തിയായി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/mohanlal-completes-khalifa-part-1-dubbing-kavin-welcomes-twins-and-urvashi-returns-to-kannada-cinema-top-5-south-stories-of-the-day/articleshow/132744553.cms|title=Mohanlal completes 'Khalifa: Part 1' dubbing, Kavin welcomes twins, and Urvashi returns to Kannada cinema: Top 5 South stories of the day|access-date=30 July 2026|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt;

== ശബ്ദരേഖ ==
&lt;templatestyles src=&quot;Plainlist/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Infobox album
| name         = Khalifa
| type         = [[Soundtrack album]]
| artist       = [[Jakes Bejoy]]
| cover        = 
| alt          = 
| released     = 12 August 2026
| recorded     = 
| venue        = 
| studio       = *Mindscore Studio, [[Cochin]]
*Mystic's Room, [[Chennai]]
*MLounge, Cochin
*AR Musicals, [[Bengaluru]]
| genre        = [[Feature film soundtrack]]
| length       = 28:31
| language     = [[Malayalam language|Malayalam]]
| label        = [[Sony Music Entertainment|Sony Music]]
| producer     = [[Jakes Bejoy]]&lt;br /&gt;Joel Johns&lt;br /&gt;Agastya Raag
| prev_title   = [[Thudakkam]]
| prev_year    = 2026
| year         = 2026
| next_title   = [[I'm Game]]
| next_year    = 2026
| misc         = 
}}
ചിത്രത്തിൻ്റെ ഗാനങ്ങളും പശ്ചാത്തലസംഗീതവും രചിച്ചത് ജേക്സ് ബിജോയ് ആണ്, അങ്ങനെ പൃഥ്വിരാജുമായുള്ള അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പത്താമത്തെ സഹകരണമായി ഇത് അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/news/khalifa-not-just-prithviraj-lokah-composer-jakes-bejoy-also-impresses-in-banger-of-a-glimpse/9a7ad10c2a63|title=Khalifa: Not just Prithviraj, Lokah composer Jakes Bejoy also impresses in banger of a glimpse - ‘Next Rs 300 crore loading’|access-date=16 October 2025|website=OTTPlay}}&lt;/ref&gt; സിദ് ശ്രീറാമും മുഹമ്മദ് മക്ബൂൽ മൻസൂറും ചേർന്ന് ആലപിച്ച &quot;അസലയവാലെ&quot; എന്ന ആദ്യഗാനം 2026 ജൂലൈ 20ന് പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2026/Jul/21/malayalamnews2026jul20malvika-sharma-to-star-in-prithviraj-sukumaran-starrer-khalifa-first-single-on-the-way|title=Malvika Sharma to star in Prithviraj Sukumaran-starrer Khalifa; first single on the way|access-date=21 July 2026|website=The New Indian Express}}&lt;/ref&gt; 2026 ഓഗസ്റ്റ് 12-ന് മുഴുവൻ ആൽബവും പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://open.spotify.com/album/5gYZ5RbAYv3N6Xrdf9NQOs?si=YqV4XYKURTevmMXDaRfwWA&amp;utm_source=copy-link&amp;sci=spotify%3Acard-config%3A7eRqxC1UsNTIJcfRLhvQ6Y|title=Khalifa (Original Motion Picture Soundtrack)|access-date=12 August 2026|publisher=Spotify}}&lt;/ref&gt;{{Track listing
| headline      = Track listing
| extra_column  = Singer(s)
| total_length  = 33:13
| title1        = Asalayavale
| length1       = 5:00
| lyrics1       = [[Muthu]]
| extra1        = [[Sid Sriram]], [[Mohammed Maqbool Mansoor]]
| title2        = Mathara
| length2       = 4:12
| lyrics2       = Muthu
| extra2        = [[Jakes Bejoy]], [[Shreya Ghoshal]], K.C. Balasarangan, Mohammed Maqbool Mansoor
| title3        = Bhranthayal
| length3       = 4:51
| lyrics3       = Unmesh Unnikrishnan
| extra3        = Jubair Salim, K.S. Harisankar
| title4        = Kissayariyathe
| length4       = 4:18
| lyrics4       = [[Rafeeq Ahamed]]
| extra4        = Anila Rajeev, K.C. Balasarangan
| title5        = Salamathali
| length5       = 2:45
| lyrics5       = Muthu
| extra5        = Akhil J. Chand, Mohammed Maqbool Mansoor
| title6        = The Bloodline
| length6       = 2:23
| lyrics6       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra6        = Jakes Bejoy, JOKER390P, [[chorus (song)|chorus]]
| title7        = Asalayavale (V2)
| length7       = 5:02
| lyrics7       = Muthu
| extra7        = Hanan Shah, Fathima Jabbar, Mohammed Maqbool Mansoor
| title8        = The Bloodline
| length8       = 2:52
| lyrics8       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra8        = Jakes Bejoy, JOKER360P, [[chorus (song)|chorus]]
| title9        = Rise of Ali
| length9       = 2:30
| lyrics9       = Mu.Ri
| extra9        = Joel James, JOKER360P, chorus
}}

== റിലീസ് ==

=== തീയറ്റർ റിലീസ്. ===
2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് [[മലയാളം]], [[തമിഴ്]], [[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുങ്ക്]], [[ഹിന്ദി]] ഭാഷകൾക്കൊപ്പം ലോകമെമ്പാടും റിലീസ് ചെയ്ത ''ഖലീഫ'' മലയാള ചിത്രമായ ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റുിന് എതിരായാണ് പുറത്തിറങ്ങിയത്.&lt;ref name=&quot;TH&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/prithviraj-sukumaran-wraps-shooting-of-khalifa-film-to-release-worldwide-on-august-20-2026-article-13956002.html|title=Prithviraj Sukumaran wraps shooting of Khalifa; Film to release worldwide on August 20, 2026|last=Gavankar|first=Vaishnavi|date=22 June 2026|website=MoneyControl}}&lt;/ref&gt;

== സ്വീകരണം ==

=== വിമർശനാത്മക പ്രതികരണം ===
''ഖലീഫ''യ്ക്ക് നിരൂപകരിൽ നിന്ന് സമ്മിശ്രവും പ്രതികൂലവുമായ അവലോകനങ്ങൾ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.m9.news/tamil-movie-news/khalifa-mixed-reviews-box-office-risk/|title=Khalifa: Prithviraj Sukumaran’s 3rd Disaster in a Row?|access-date=2026-08-20|last=Jhansi|date=2026-08-20|website=M9.news|language=en-US}}&lt;/ref&gt; ദി ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസിലെ ആനന്ദു സുരേഷ് ചിത്രത്തിന് 2/5 റേറ്റിംഗ് നൽകി, ആഴമില്ലാത്ത തിരക്കഥയുള്ള ഒരു ഉപരിതല നാടകമായി ചിത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിച്ചു, എന്നിരുന്നാലും അദ്ദേഹം ചിത്രത്തിന്റെ സ്റ്റണ്ടുകളെയും ദൃശ്യങ്ങളെയും പ്രശംസിച്ചു. &quot;ഉദ്ദേശിച്ച വൈകാരികമായ ആകർഷണമോ പ്രതീക്ഷിച്ച ആവേശമോ&quot; ഇല്ലാത്ത ഒരു പഴയ കള്ളക്കടത്ത് നാടകമാണ് ചിത്രമെന്ന് ദി ഹിന്ദുവിലെ എസ്. ആർ. പ്രവീൺ വിശേഷിപ്പിച്ചു.  ചിത്രത്തിൻറെ വിഷ്വലുകൾ, ആക്ഷൻ കൊറിയോഗ്രാഫി, പശ്ചാത്തലസംഗീതം എന്നിവയെ പ്രശംസിച്ചുവെങ്കിലും ഈ ചിത്രത്തെ &quot;പ്രവചനാതീതമായ ഒരു കഥ&quot; എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുകയും അത് ഒരു ഹൈ നൽകാൻ പാടുപെടുകയും ചെയ്തതായി ഈസ്റ്റേൺ ഐയുടെ ഗായത്രി കല്ലൂക്കാരൻ വിശേഷിപ്പിച്ചു.

== രണ്ടാംഭാഗം ==
[[പൃഥ്വിരാജ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]] പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള പരമ്പരയുടെ രണ്ടാം ഭാഗം ഖലീഫഃ ദി ലെഗസി എന്ന പേരിൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു, അതിൽ ആദ്യ ഭാഗത്തിലെ അവരുടെ വേഷങ്ങൾ ആവർത്തിക്കും.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/en/cinema/cine-news/makers-of-khalifa-announces-sequel-1794305|title=After ‘Khalifa’, comes ‘Khalifa II: The Legacy’; makers announce Part 2|access-date=20 August 2026|website=[[Kerala Kaumudi]]}}&lt;/ref&gt;

== കുറിപ്പുകൾ ==
{{Notelist}}

== അവലംബങ്ങൾ ==

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==

* {{IMDb title|22797990}}
{{Prithviraj Sukumaran}}
[[വർഗ്ഗം:Articles with hAudio microformats]]</text>
      <sha1>l26p6ux6t0vo1rsrz81h7bclmf12rji</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660948</id>
      <parentid>4660941</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T03:02:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>add reflist</comment>
      <origin>4660948</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26160" sha1="cajtk370eo5bq6xof6xqmf8qpx9ym6n" xml:space="preserve">{{PU|Khalifa: The Ruler}}
{{Infobox film
| name           = ഖലീഫ
| image          = Khalifa film 2026 poster.jpg
| caption        = Theatrical release poster
| director       = [[വൈശാഖ്]]
| producer       = ജിനു വി. എബ്രഹാം&lt;br /&gt;സൂരജ് കുമാർ
| writer         = ജിനു വി. അബ്രഹാം
| starring       = [[പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]]&lt;br /&gt;[[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]]&lt;br /&gt;[[മാളവിക ശർമ്മ]]&lt;br /&gt;[[ഷമ്മി തിലകൻ]]&lt;br /&gt;[[ഇന്ദ്രൻസ്]]
| music          = [[ജേക്ക്സ് ബിജോയ്]]
| cinematography = [[ജോമോൻ ടി. ജോൺ]]
| editing        = [[ചമൻ ചാക്കോ]]
| studio         = ജിനു എബ്രഹാം ഇന്നൊവേഷൻസ്
| distributor    = [[Aashirvad Cinemas|ആശീർവാദ് റിലീസ്]] (Kerala)&lt;br /&gt;ജിനു എബ്രഹാം ഇന്നൊവേഷൻസ് (Overseas)
| released       = {{Film date|2026|08|20|df=y}}
| runtime        = 159 മിനിട്ട്&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=14 August 2026 |title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' cleared for release with U/A certificate |url=https://ianslive.in/prithviraj-starrer-khalifa-cleared-for-release-with-ua-certificate--20260814134749 |work=IANS Live}}&lt;/ref&gt;
| country        = India
| language       = മലയാളം
}}2026 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാള ആക്ഷൻ ത്രില്ലർ ചിത്രമാണ് '''ഖലീഫഃ ദി റൂളർ'''. [[വൈശാഖ്|വൈശാഖാണ്]] ഈ ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തത്.  ജിനു വി. എബ്രഹാം തിരക്കഥയെഴുതിയ ഈ ചിത്രം ജിനു വി. എബ്രഹാമും സൂരജ് കുമാറും ചേർന്നാണ് നിർമ്മിച്ചത്. {{Efn|With the tagline '''''Vengeance will be written in Gold'''''.&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=16 October 2025 |title=Khalifa Glimpse: Prithviraj Sukumaran plays a gang boss in first glimpse of Vyshakh’s slick action epic |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/khalifa-glimpse-prithviraj-sukumaran-plays-a-gang-boss-in-first-glimpse-of-vyshakhs-slick-action-epic-10310137/ |website=The Indian Express}}&lt;/ref&gt;}}&lt;ref name=&quot;TH&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/khalifa-prithviraj-sukumarans-action-thriller-to-release-on-this-date/article71276302.ece|title=‘Khalifa’: Prithviraj Sukumaran’s action thriller to release on this date|access-date=28 July 2026|website=The Hindu}}&lt;/ref&gt; രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു പരമ്പരയുടെ ആദ്യ ഭാഗമായി ഉദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ള ഈ ചിത്രത്തിൽ [[പൃഥ്വിരാജ്|പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] പ്രധാന കഥാപാത്രമായി അഭിനയിക്കുന്നു, [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]], [[മാളവിക ശർമ്മ]], [[ഷമ്മി തിലകൻ]], [[ഇന്ദ്രൻസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]] എന്നിവർ അതിഥി വേഷങ്ങളിൽ എത്തുന്നു.

പ്രധാന ചിത്രീകരണം 2025 ജൂലൈയിൽ ആരംഭിച്ച് 2026 ജൂണിൽ അവസാനിച്ചു. [[കേരളം]], [[ലണ്ടൻ]], [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു ചിത്രീകരണം. [[ജോമോൻ ടി. ജോൺ]], [[ചമൻ ചാക്കോ]], ജേക്സ് ബിജോയ്, യാനിക് ബെൻ, ചേതൻ ഡിസൂസ, സാൻഡി എന്നിവർ യഥാക്രമം ചിത്രത്തിൻ്റെ ഛായാഗ്രഹണം, എഡിറ്റിംഗ്, സംഗീതം, ആക്ഷൻ, നൃത്തസംവിധാനം എന്നിവ നിർവഹിക്കുന്നു.

2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് ''ഖലീഫ'' തിയേറ്ററുകളിൽ പുറത്തിറങ്ങി. തീയറ്ററുകളിൽ നിന്ന് ചിത്രത്തിന് സമ്മിശ്ര പ്രതികരണമാണ് ലഭിച്ചത്. 1980 കളിലെയും 1990 കളിലും പുറത്തിറങ്ങിയ ഗുണ്ടാസംഘങ്ങളുടെ സിനിമകളെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന തരം ചിത്രം എന്ന വിമർശനം ഈ ചിത്രത്തിന് ലഭിച്ചു. എന്നാൽ പൃഥ്വിരാജിന്റെ പ്രകടനത്തിന് വ്യാപക പ്രശംസ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/khalifa-x-review-social-media-reaction-prithviraj-sukumaran-style-cant-save-this-predictable-and-flat-film-2975770-2026-08-20|title=Khalifa X review: Prithviraj's style can't save this 'predictable and flat' film|access-date=2026-08-20|last=|first=|date=2026-08-20|website=India Today|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mensxp.com/entertainment/regional/185397-khalifa-audience-review-prithviraj-sukumaran-film-cliched-below-average-thriller.html|title=Khalifa Audience Review: Prithviraj Sukumaran’s Film is a ‘Clichéd, Below-Average’ Thriller|access-date=2026-08-20|date=2026-08-20|website=MensXP|language=en-IN}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theweek.in/review/movies/2026/08/20/khalifa-malayalam-film-review.html|title=‘Khalifa’ review: A mostly dull gangster drama heavily reliant on a rousing last-minute superstar cameo to revive it|access-date=2026-08-20|website=@theweek|language=en}}&lt;/ref&gt;

== കഥാസാരം ==
കോഴിക്കോട് കൊടുവള്ളിയിൽ നിന്നുള്ള അമർ അലി എന്ന നിഷ്കളങ്കനായ യുവാവ് ഒരു ടെക്സ്റ്റൈൽ കട നടത്തുകയും പിതാവ് യൂനുസ് അലി, അമ്മ നൂർജഹാൻ എന്നിവരോടൊപ്പം താമസിക്കുകയും ആമിർ ഫിസയെ വിവാഹം കഴിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.സാഹചര്യങ്ങൾ അമീറിനെ കേരളത്തിലെ സ്വർണ്ണക്കടത്ത് റാക്കറ്റിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും അദ്ദേഹം തന്റെ മുത്തച്ഛൻ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി അഥവാ ബാബയെപ്പോലെ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരനായി മാറുകയും ചെയ്യുന്നു.അദ്ദേഹം തൻ്റെ ജീവിതകഥ മാറ്റുന്നു, ബാക്കി സിനിമ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരൻ്റെ കഥ പറയുന്നു.

== അഭിനേതാക്കൾ ==
{{Cast listing|
* [[പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ ആമിർ അലി
* [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] - ഹാരിസ് ബഷീർ
* [[മാളവിക ശർമ]] - ഫിസ അലി, ആമിറിന്റെ ഭാര്യ
* [[ഷമ്മി തിലകൻ]] - പാർട്ടി സെക്രട്ടറി പുന്നവേൽ രാഘവൻ, ഹാരിസിന്റെ കൂട്ടാളി
* [[ഇന്ദ്രൻസ്]] - ഹംസ, യൂനുസിന്റെ വലംകൈയും അഹമ്മദ് അലിയുടെ കൂട്ടാളിയും
* [[രഞ്ജി പണിക്കർ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ യൂനുസ് അലി, ആമിറിന്റെ പിതാവും അഹമ്മദ് അലിയുടെ മകനും
* [[മോഹിനി (നടി)|മോഹിനി]] - നൂർജഹാൻ അലി, ആമിറിന്റെ മാതാവും യൂനുസ് അലിയുടെ ഭാര്യയും
* [[ശിവജിത്ത്]] - വിനായകൻ രാഘവൻ, രാഘവന്റെ മൂത്ത മകൻ
* [[സുരേഷ് ഒബ്‌റോയ്]] - സെയ്ത്‌രാജ് സിങ് എന്ന &quot;സെയ്ത്തുജി&quot;, അഹമ്മദ് അലിയുടെ പഴയ സുഹൃത്തും ആമിറിന്റെ ഗുരുവും
* [[സഞ്ജു ശിവറാം]] - സമദ് എന്ന &quot;സാമി&quot;, ആമിറിന്റെ ഉറ്റ സുഹൃത്ത്
* [[മഹേഷ്]] - കട്ട് അറബി
* [[സാദിഖ് (നടൻ)|സാദിഖ്]]
* [[സുധീർ കരമന]] - ഒരു പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ
* [[സിജോയ് വർഗീസ്]]
* [[അരുൾദാസ്]]
* രഞ്ജിത്ത് വേലായുധൻ
* പശുപതി രാജ് - കസ്റ്റംസ് ഓഫീസർ വീരസ്വാമി, സെയ്ത്തുജിയുടെ പഴയ സുഹൃത്ത്
* നിസ്താർ സെയ്ത്ത് - ജയിൽ സൂപ്രണ്ട്
* ജെയിംസ് ഏലിയ - ജയിലിലെ കീഴുദ്യോഗസ്ഥൻ
* രാജേഷ് ബാബു - ജഡ്ജി
* [[ജോൺ വിജയ്]] - ആഭ്യന്തരമന്ത്രി സെൽവം
* ഷാവർ അലി
* ലയ മാമ്മൻ
* കൈരാ വാസുദേവൻ - വൈഷ്ണവി രാമചന്ദ്രൻ
* മാസ്റ്റർ നഫാഷ് - റുഷിൻ അലി, ആമിറിന്റെ മകൻ
* ഷൈൻ വർഗീസ് - സുധീപ്, ആമിറിന്റെ വലംകൈ
* ആനന്ദ് മന്മഥൻ - റഹീം, ആമിറിന്റെ കൂട്ടാളി
* ഡോൺ മൈക്കിൾ - വിവേക് രാഘവൻ, രാഘവന്റെ ഇളയ മകൻ
; അതിഥി വേഷങ്ങൾ
* [[മോഹൻലാൽ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ അഹമ്മദ് അലി എന്ന &quot;ബാബ&quot;, ആമിറിന്റെ മുത്തച്ഛനും യൂനുസിന്റെ പിതാവും
* [[ടൊവിനോ തോമസ്]] - ഐവർ അലക്സാണ്ടർ, അഹമ്മദ് അലിയുടെ കൂട്ടാളി
* [[സൗബിൻ ഷാഹിർ]] - വിക്ടർ കെന്നഡി, അഹമ്മദ് അലിയുടെ വലംകൈ
}}

== നിർമ്മാണം ==

=== വികസനം ===
2022 ഒക്ടോബറിൽ ടൈറ്റിൽ സഹിതം ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, വൈശാഖിന്  ടർബോ എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ സംവിധാനവും പൃഥിരാജിന് വിലായത് ബുദ്ധ, എൽ 2 എംപുരാൻ എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയവും ഉള്ളതുകൊണ്ട് ഈ ചിത്രത്തിന്റെ ചിത്രീകരണം വൈകി.&lt;ref name=&quot;THR&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporterindia.com/features/insight/prithviraj-sukumarans-khalifa-to-begin-shoot-three-years-after-first-announcement|title=Prithviraj Sukumaran's ‘Khalifa’ To Begin Shoot Three Years After First Announcement|access-date=25 July 2025|website=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt; 15 വർഷത്തിനുശേഷം പൃഥ്വിരാജും സംവിധായകൻ വൈശാഖും വീണ്ടും ഒന്നിക്കുന്നുവെന്ന പ്രത്യേകത ഈ സിനിമയ്ക്കുണ്ട്. വൈശാഖിന്റെ ആദ്യ ചിത്രമായ ''[[പോക്കിരിരാജ|പോക്കിരി രാജ]]'' (2010) ആയിരുന്നു ഇവരുടെ അവസാന സഹകരണം. 2025 ജൂലൈയിലാണ് ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി ആരംഭിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|title=Prithviraj Sukumaran-Vysakh film Khalifa begins|access-date=16 August 2026|date=16 July 2025|website=Cinema Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20250812192105/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|archive-date=12 August 2025}}&lt;/ref&gt; 2025 ഡിസംബറിൽ [[മോഹൻലാൽ]] ഒരു അതിഥി വേഷം ചെയ്യുമെന്ന് സ്ഥിരീകരിച്ചു. രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു ചലച്ചിത്ര പരമ്പരയിലെ ആദ്യ ചിത്രമായിരിക്കും ഇതെന്നും രണ്ടാം ഭാഗം മോഹൻലാലിൻ്റെ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി എന്ന കഥാപാത്രത്തെ ഒരു പൂർണ്ണമായ വേഷത്തിൽ കേന്ദ്രീകരിക്കാനും ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതാണെന്നും വെളിപ്പെടുത്തി. ഈ ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] മലയാളത്തിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dtnext.in/entertainment/cinema/neil-nitin-mukesh-makes-malayalam-debut-with-prithviraj-starrer-khalifa|title=Neil Nitin Mukesh makes Malayalam debut with Prithviraj-starrer 'Khalifa'|access-date=15 January 2026|website=[[DT Next]]}}&lt;/ref&gt;

=== ചിത്രീകരണം ===
2025 ജൂലൈയിൽ പ്രധാന ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;THR&quot; /&gt; ആദ്യ ഷെഡ്യൂൾ ലണ്ടനിൽ ചിത്രീകരിക്കുകയും ഓഗസ്റ്റിൽ പൂർത്തിയാക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/prithviraj-sukumaran-completes-shooting-for-his-portions-in-uk-schedule-of-vysakhs-khalifa/articleshow/123310163.cms|title=Prithviraj Sukumaran completes shooting for his portions in UK schedule of Vysakh's 'Khalifa'|access-date=14 August 2025|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt; [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലും ചിത്രം ചിത്രീകരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/news/prithviraj-starrer-khalifa-to-be-shot-in-dubai-nepal-kerala-c9020352|title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' to be shot in Dubai, Nepal, Kerala|access-date=18 October 2022|website=Mathrubhumi}}&lt;/ref&gt; 2026 ജനുവരി 13ന് മോഹൻലാൽ [[കൊച്ചി|കൊച്ചിയിൽ]] തൻ്റെ ഭാഗത്തിൻ്റെ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയാക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.zoomtventertainment.com/south/mohanlal-cameo-khalifa-part-1-intro-article-153448653|title=Mohanlal Finishes Filming His Cameo in Prithviraj Sukumaran's Khalifa Part One – According to Reports|access-date=14 January 2026|website=Zoom}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂൺ 22-ന് സിനിമയുടെ മുഴുവൻ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയായി. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2026/Jun/23/prithvirajs-khalifa-wraps-filming|title=Prithviraj's Khalifa wraps filming|access-date=16 August 2026|date=23 June 2026|website=Cinema Express|language=en}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂലൈ അവസാനത്തോടെ ഡബ്ബിംഗ് പൂർത്തിയായി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/mohanlal-completes-khalifa-part-1-dubbing-kavin-welcomes-twins-and-urvashi-returns-to-kannada-cinema-top-5-south-stories-of-the-day/articleshow/132744553.cms|title=Mohanlal completes 'Khalifa: Part 1' dubbing, Kavin welcomes twins, and Urvashi returns to Kannada cinema: Top 5 South stories of the day|access-date=30 July 2026|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt;

== ശബ്ദരേഖ ==
&lt;templatestyles src=&quot;Plainlist/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Infobox album
| name         = Khalifa
| type         = [[Soundtrack album]]
| artist       = [[Jakes Bejoy]]
| cover        = 
| alt          = 
| released     = 12 August 2026
| recorded     = 
| venue        = 
| studio       = *Mindscore Studio, [[Cochin]]
*Mystic's Room, [[Chennai]]
*MLounge, Cochin
*AR Musicals, [[Bengaluru]]
| genre        = [[Feature film soundtrack]]
| length       = 28:31
| language     = [[Malayalam language|Malayalam]]
| label        = [[Sony Music Entertainment|Sony Music]]
| producer     = [[Jakes Bejoy]]&lt;br /&gt;Joel Johns&lt;br /&gt;Agastya Raag
| prev_title   = [[Thudakkam]]
| prev_year    = 2026
| year         = 2026
| next_title   = [[I'm Game]]
| next_year    = 2026
| misc         = 
}}
ചിത്രത്തിൻ്റെ ഗാനങ്ങളും പശ്ചാത്തലസംഗീതവും രചിച്ചത് ജേക്സ് ബിജോയ് ആണ്, അങ്ങനെ പൃഥ്വിരാജുമായുള്ള അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പത്താമത്തെ സഹകരണമായി ഇത് അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/news/khalifa-not-just-prithviraj-lokah-composer-jakes-bejoy-also-impresses-in-banger-of-a-glimpse/9a7ad10c2a63|title=Khalifa: Not just Prithviraj, Lokah composer Jakes Bejoy also impresses in banger of a glimpse - ‘Next Rs 300 crore loading’|access-date=16 October 2025|website=OTTPlay}}&lt;/ref&gt; സിദ് ശ്രീറാമും മുഹമ്മദ് മക്ബൂൽ മൻസൂറും ചേർന്ന് ആലപിച്ച &quot;അസലയവാലെ&quot; എന്ന ആദ്യഗാനം 2026 ജൂലൈ 20ന് പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2026/Jul/21/malayalamnews2026jul20malvika-sharma-to-star-in-prithviraj-sukumaran-starrer-khalifa-first-single-on-the-way|title=Malvika Sharma to star in Prithviraj Sukumaran-starrer Khalifa; first single on the way|access-date=21 July 2026|website=The New Indian Express}}&lt;/ref&gt; 2026 ഓഗസ്റ്റ് 12-ന് മുഴുവൻ ആൽബവും പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://open.spotify.com/album/5gYZ5RbAYv3N6Xrdf9NQOs?si=YqV4XYKURTevmMXDaRfwWA&amp;utm_source=copy-link&amp;sci=spotify%3Acard-config%3A7eRqxC1UsNTIJcfRLhvQ6Y|title=Khalifa (Original Motion Picture Soundtrack)|access-date=12 August 2026|publisher=Spotify}}&lt;/ref&gt;{{Track listing
| headline      = Track listing
| extra_column  = Singer(s)
| total_length  = 33:13
| title1        = Asalayavale
| length1       = 5:00
| lyrics1       = [[Muthu]]
| extra1        = [[Sid Sriram]], [[Mohammed Maqbool Mansoor]]
| title2        = Mathara
| length2       = 4:12
| lyrics2       = Muthu
| extra2        = [[Jakes Bejoy]], [[Shreya Ghoshal]], K.C. Balasarangan, Mohammed Maqbool Mansoor
| title3        = Bhranthayal
| length3       = 4:51
| lyrics3       = Unmesh Unnikrishnan
| extra3        = Jubair Salim, K.S. Harisankar
| title4        = Kissayariyathe
| length4       = 4:18
| lyrics4       = [[Rafeeq Ahamed]]
| extra4        = Anila Rajeev, K.C. Balasarangan
| title5        = Salamathali
| length5       = 2:45
| lyrics5       = Muthu
| extra5        = Akhil J. Chand, Mohammed Maqbool Mansoor
| title6        = The Bloodline
| length6       = 2:23
| lyrics6       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra6        = Jakes Bejoy, JOKER390P, [[chorus (song)|chorus]]
| title7        = Asalayavale (V2)
| length7       = 5:02
| lyrics7       = Muthu
| extra7        = Hanan Shah, Fathima Jabbar, Mohammed Maqbool Mansoor
| title8        = The Bloodline
| length8       = 2:52
| lyrics8       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra8        = Jakes Bejoy, JOKER360P, [[chorus (song)|chorus]]
| title9        = Rise of Ali
| length9       = 2:30
| lyrics9       = Mu.Ri
| extra9        = Joel James, JOKER360P, chorus
}}

== റിലീസ് ==

=== തീയറ്റർ റിലീസ്. ===
2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് [[മലയാളം]], [[തമിഴ്]], [[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുങ്ക്]], [[ഹിന്ദി]] ഭാഷകൾക്കൊപ്പം ലോകമെമ്പാടും റിലീസ് ചെയ്ത ''ഖലീഫ'' മലയാള ചിത്രമായ ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റുിന് എതിരായാണ് പുറത്തിറങ്ങിയത്.&lt;ref name=&quot;TH&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/prithviraj-sukumaran-wraps-shooting-of-khalifa-film-to-release-worldwide-on-august-20-2026-article-13956002.html|title=Prithviraj Sukumaran wraps shooting of Khalifa; Film to release worldwide on August 20, 2026|last=Gavankar|first=Vaishnavi|date=22 June 2026|website=MoneyControl}}&lt;/ref&gt;

== സ്വീകരണം ==

=== വിമർശനാത്മക പ്രതികരണം ===
''ഖലീഫ''യ്ക്ക് നിരൂപകരിൽ നിന്ന് സമ്മിശ്രവും പ്രതികൂലവുമായ അവലോകനങ്ങൾ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.m9.news/tamil-movie-news/khalifa-mixed-reviews-box-office-risk/|title=Khalifa: Prithviraj Sukumaran’s 3rd Disaster in a Row?|access-date=2026-08-20|last=Jhansi|date=2026-08-20|website=M9.news|language=en-US}}&lt;/ref&gt; ദി ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസിലെ ആനന്ദു സുരേഷ് ചിത്രത്തിന് 2/5 റേറ്റിംഗ് നൽകി, ആഴമില്ലാത്ത തിരക്കഥയുള്ള ഒരു ഉപരിതല നാടകമായി ചിത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിച്ചു, എന്നിരുന്നാലും അദ്ദേഹം ചിത്രത്തിന്റെ സ്റ്റണ്ടുകളെയും ദൃശ്യങ്ങളെയും പ്രശംസിച്ചു. &quot;ഉദ്ദേശിച്ച വൈകാരികമായ ആകർഷണമോ പ്രതീക്ഷിച്ച ആവേശമോ&quot; ഇല്ലാത്ത ഒരു പഴയ കള്ളക്കടത്ത് നാടകമാണ് ചിത്രമെന്ന് ദി ഹിന്ദുവിലെ എസ്. ആർ. പ്രവീൺ വിശേഷിപ്പിച്ചു.  ചിത്രത്തിൻറെ വിഷ്വലുകൾ, ആക്ഷൻ കൊറിയോഗ്രാഫി, പശ്ചാത്തലസംഗീതം എന്നിവയെ പ്രശംസിച്ചുവെങ്കിലും ഈ ചിത്രത്തെ &quot;പ്രവചനാതീതമായ ഒരു കഥ&quot; എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുകയും അത് ഒരു ഹൈ നൽകാൻ പാടുപെടുകയും ചെയ്തതായി ഈസ്റ്റേൺ ഐയുടെ ഗായത്രി കല്ലൂക്കാരൻ വിശേഷിപ്പിച്ചു.

== രണ്ടാംഭാഗം ==
[[പൃഥ്വിരാജ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]] പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള പരമ്പരയുടെ രണ്ടാം ഭാഗം ഖലീഫഃ ദി ലെഗസി എന്ന പേരിൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു, അതിൽ ആദ്യ ഭാഗത്തിലെ അവരുടെ വേഷങ്ങൾ ആവർത്തിക്കും.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/en/cinema/cine-news/makers-of-khalifa-announces-sequel-1794305|title=After ‘Khalifa’, comes ‘Khalifa II: The Legacy’; makers announce Part 2|access-date=20 August 2026|website=[[Kerala Kaumudi]]}}&lt;/ref&gt;

== കുറിപ്പുകൾ ==
{{Notelist}}

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{Reflist}}

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==

* {{IMDb title|22797990}}
{{Prithviraj Sukumaran}}
[[വർഗ്ഗം:Articles with hAudio microformats]]</text>
      <sha1>cajtk370eo5bq6xof6xqmf8qpx9ym6n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4661022</id>
      <parentid>4660948</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T08:11:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yaseenvinoba</username>
        <id>95215</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Typo fixing</comment>
      <origin>4661022</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26158" sha1="4vgzlahn0ii1n2js5mq2wtolln2aojp" xml:space="preserve">{{PU|Khalifa: The Ruler}}
{{Infobox film
| name           = ഖലീഫ
| image          = Khalifa film 2026 poster.jpg
| caption        = Theatrical release poster
| director       = [[വൈശാഖ്]]
| producer       = ജിനു വി. എബ്രഹാം&lt;br /&gt;സൂരജ് കുമാർ
| writer         = ജിനു വി. അബ്രഹാം
| starring       = [[പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]]&lt;br /&gt;[[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]]&lt;br /&gt;[[മാളവിക ശർമ്മ]]&lt;br /&gt;[[ഷമ്മി തിലകൻ]]&lt;br /&gt;[[ഇന്ദ്രൻസ്]]
| music          = [[ജേക്ക്സ് ബിജോയ്]]
| cinematography = [[ജോമോൻ ടി. ജോൺ]]
| editing        = [[ചമൻ ചാക്കോ]]
| studio         = ജിനു എബ്രഹാം ഇന്നൊവേഷൻസ്
| distributor    = [[Aashirvad Cinemas|ആശീർവാദ് റിലീസ്]] (Kerala)&lt;br /&gt;ജിനു എബ്രഹാം ഇന്നൊവേഷൻസ് (Overseas)
| released       = {{Film date|2026|08|20|df=y}}
| runtime        = 159 മിനിട്ട്&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=14 August 2026 |title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' cleared for release with U/A certificate |url=https://ianslive.in/prithviraj-starrer-khalifa-cleared-for-release-with-ua-certificate--20260814134749 |work=IANS Live}}&lt;/ref&gt;
| country        = India
| language       = മലയാളം
}}2026 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാള ആക്ഷൻ ത്രില്ലർ ചിത്രമാണ് '''ഖലീഫ: ദി റൂളർ'''. [[വൈശാഖ്|വൈശാഖാണ്]] ഈ ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തത്.  ജിനു വി. എബ്രഹാം തിരക്കഥയെഴുതിയ ഈ ചിത്രം ജിനു വി. എബ്രഹാമും സൂരജ് കുമാറും ചേർന്നാണ് നിർമ്മിച്ചത്. {{Efn|With the tagline '''''Vengeance will be written in Gold'''''.&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=16 October 2025 |title=Khalifa Glimpse: Prithviraj Sukumaran plays a gang boss in first glimpse of Vyshakh’s slick action epic |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/khalifa-glimpse-prithviraj-sukumaran-plays-a-gang-boss-in-first-glimpse-of-vyshakhs-slick-action-epic-10310137/ |website=The Indian Express}}&lt;/ref&gt;}}&lt;ref name=&quot;TH&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/khalifa-prithviraj-sukumarans-action-thriller-to-release-on-this-date/article71276302.ece|title=‘Khalifa’: Prithviraj Sukumaran’s action thriller to release on this date|access-date=28 July 2026|website=The Hindu}}&lt;/ref&gt; രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു പരമ്പരയുടെ ആദ്യ ഭാഗമായി ഉദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ള ഈ ചിത്രത്തിൽ [[പൃഥ്വിരാജ്|പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] പ്രധാന കഥാപാത്രമായി അഭിനയിക്കുന്നു, [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]], [[മാളവിക ശർമ്മ]], [[ഷമ്മി തിലകൻ]], [[ഇന്ദ്രൻസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]] എന്നിവർ അതിഥി വേഷങ്ങളിൽ എത്തുന്നു.

പ്രധാന ചിത്രീകരണം 2025 ജൂലൈയിൽ ആരംഭിച്ച് 2026 ജൂണിൽ അവസാനിച്ചു. [[കേരളം]], [[ലണ്ടൻ]], [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു ചിത്രീകരണം. [[ജോമോൻ ടി. ജോൺ]], [[ചമൻ ചാക്കോ]], ജേക്സ് ബിജോയ്, യാനിക് ബെൻ, ചേതൻ ഡിസൂസ, സാൻഡി എന്നിവർ യഥാക്രമം ചിത്രത്തിൻ്റെ ഛായാഗ്രഹണം, എഡിറ്റിംഗ്, സംഗീതം, ആക്ഷൻ, നൃത്തസംവിധാനം എന്നിവ നിർവഹിക്കുന്നു.

2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് ''ഖലീഫ'' തിയേറ്ററുകളിൽ പുറത്തിറങ്ങി. തീയറ്ററുകളിൽ നിന്ന് ചിത്രത്തിന് സമ്മിശ്ര പ്രതികരണമാണ് ലഭിച്ചത്. 1980 കളിലെയും 1990 കളിലും പുറത്തിറങ്ങിയ ഗുണ്ടാസംഘങ്ങളുടെ സിനിമകളെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന തരം ചിത്രം എന്ന വിമർശനം ഈ ചിത്രത്തിന് ലഭിച്ചു. എന്നാൽ പൃഥ്വിരാജിന്റെ പ്രകടനത്തിന് വ്യാപക പ്രശംസ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/khalifa-x-review-social-media-reaction-prithviraj-sukumaran-style-cant-save-this-predictable-and-flat-film-2975770-2026-08-20|title=Khalifa X review: Prithviraj's style can't save this 'predictable and flat' film|access-date=2026-08-20|last=|first=|date=2026-08-20|website=India Today|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mensxp.com/entertainment/regional/185397-khalifa-audience-review-prithviraj-sukumaran-film-cliched-below-average-thriller.html|title=Khalifa Audience Review: Prithviraj Sukumaran’s Film is a ‘Clichéd, Below-Average’ Thriller|access-date=2026-08-20|date=2026-08-20|website=MensXP|language=en-IN}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theweek.in/review/movies/2026/08/20/khalifa-malayalam-film-review.html|title=‘Khalifa’ review: A mostly dull gangster drama heavily reliant on a rousing last-minute superstar cameo to revive it|access-date=2026-08-20|website=@theweek|language=en}}&lt;/ref&gt;

== കഥാസാരം ==
കോഴിക്കോട് കൊടുവള്ളിയിൽ നിന്നുള്ള അമർ അലി എന്ന നിഷ്കളങ്കനായ യുവാവ് ഒരു ടെക്സ്റ്റൈൽ കട നടത്തുകയും പിതാവ് യൂനുസ് അലി, അമ്മ നൂർജഹാൻ എന്നിവരോടൊപ്പം താമസിക്കുകയും ആമിർ ഫിസയെ വിവാഹം കഴിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.സാഹചര്യങ്ങൾ അമീറിനെ കേരളത്തിലെ സ്വർണ്ണക്കടത്ത് റാക്കറ്റിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും അദ്ദേഹം തന്റെ മുത്തച്ഛൻ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി അഥവാ ബാബയെപ്പോലെ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരനായി മാറുകയും ചെയ്യുന്നു.അദ്ദേഹം തൻ്റെ ജീവിതകഥ മാറ്റുന്നു, ബാക്കി സിനിമ ഒരു സ്വർണ്ണ കള്ളക്കടത്തുകാരൻ്റെ കഥ പറയുന്നു.

== അഭിനേതാക്കൾ ==
{{Cast listing|
* [[പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ ആമിർ അലി
* [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] - ഹാരിസ് ബഷീർ
* [[മാളവിക ശർമ]] - ഫിസ അലി, ആമിറിന്റെ ഭാര്യ
* [[ഷമ്മി തിലകൻ]] - പാർട്ടി സെക്രട്ടറി പുന്നവേൽ രാഘവൻ, ഹാരിസിന്റെ കൂട്ടാളി
* [[ഇന്ദ്രൻസ്]] - ഹംസ, യൂനുസിന്റെ വലംകൈയും അഹമ്മദ് അലിയുടെ കൂട്ടാളിയും
* [[രഞ്ജി പണിക്കർ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ യൂനുസ് അലി, ആമിറിന്റെ പിതാവും അഹമ്മദ് അലിയുടെ മകനും
* [[മോഹിനി (നടി)|മോഹിനി]] - നൂർജഹാൻ അലി, ആമിറിന്റെ മാതാവും യൂനുസ് അലിയുടെ ഭാര്യയും
* [[ശിവജിത്ത്]] - വിനായകൻ രാഘവൻ, രാഘവന്റെ മൂത്ത മകൻ
* [[സുരേഷ് ഒബ്‌റോയ്]] - സെയ്ത്‌രാജ് സിങ് എന്ന &quot;സെയ്ത്തുജി&quot;, അഹമ്മദ് അലിയുടെ പഴയ സുഹൃത്തും ആമിറിന്റെ ഗുരുവും
* [[സഞ്ജു ശിവറാം]] - സമദ് എന്ന &quot;സാമി&quot;, ആമിറിന്റെ ഉറ്റ സുഹൃത്ത്
* [[മഹേഷ്]] - കട്ട് അറബി
* [[സാദിഖ് (നടൻ)|സാദിഖ്]]
* [[സുധീർ കരമന]] - ഒരു പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ
* [[സിജോയ് വർഗീസ്]]
* [[അരുൾദാസ്]]
* രഞ്ജിത്ത് വേലായുധൻ
* പശുപതി രാജ് - കസ്റ്റംസ് ഓഫീസർ വീരസ്വാമി, സെയ്ത്തുജിയുടെ പഴയ സുഹൃത്ത്
* നിസ്താർ സെയ്ത്ത് - ജയിൽ സൂപ്രണ്ട്
* ജെയിംസ് ഏലിയ - ജയിലിലെ കീഴുദ്യോഗസ്ഥൻ
* രാജേഷ് ബാബു - ജഡ്ജി
* [[ജോൺ വിജയ്]] - ആഭ്യന്തരമന്ത്രി സെൽവം
* ഷാവർ അലി
* ലയ മാമ്മൻ
* കൈരാ വാസുദേവൻ - വൈഷ്ണവി രാമചന്ദ്രൻ
* മാസ്റ്റർ നഫാഷ് - റുഷിൻ അലി, ആമിറിന്റെ മകൻ
* ഷൈൻ വർഗീസ് - സുധീപ്, ആമിറിന്റെ വലംകൈ
* ആനന്ദ് മന്മഥൻ - റഹീം, ആമിറിന്റെ കൂട്ടാളി
* ഡോൺ മൈക്കിൾ - വിവേക് രാഘവൻ, രാഘവന്റെ ഇളയ മകൻ
; അതിഥി വേഷങ്ങൾ
* [[മോഹൻലാൽ]] - മമ്പറയ്ക്കൽ അഹമ്മദ് അലി എന്ന &quot;ബാബ&quot;, ആമിറിന്റെ മുത്തച്ഛനും യൂനുസിന്റെ പിതാവും
* [[ടൊവിനോ തോമസ്]] - ഐവർ അലക്സാണ്ടർ, അഹമ്മദ് അലിയുടെ കൂട്ടാളി
* [[സൗബിൻ ഷാഹിർ]] - വിക്ടർ കെന്നഡി, അഹമ്മദ് അലിയുടെ വലംകൈ
}}

== നിർമ്മാണം ==

=== വികസനം ===
2022 ഒക്ടോബറിൽ ടൈറ്റിൽ സഹിതം ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, വൈശാഖിന്  ടർബോ എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ സംവിധാനവും പൃഥിരാജിന് വിലായത് ബുദ്ധ, എൽ 2 എംപുരാൻ എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയവും ഉള്ളതുകൊണ്ട് ഈ ചിത്രത്തിന്റെ ചിത്രീകരണം വൈകി.&lt;ref name=&quot;THR&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporterindia.com/features/insight/prithviraj-sukumarans-khalifa-to-begin-shoot-three-years-after-first-announcement|title=Prithviraj Sukumaran's ‘Khalifa’ To Begin Shoot Three Years After First Announcement|access-date=25 July 2025|website=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt; 15 വർഷത്തിനുശേഷം പൃഥ്വിരാജും സംവിധായകൻ വൈശാഖും വീണ്ടും ഒന്നിക്കുന്നുവെന്ന പ്രത്യേകത ഈ സിനിമയ്ക്കുണ്ട്. വൈശാഖിന്റെ ആദ്യ ചിത്രമായ ''[[പോക്കിരിരാജ|പോക്കിരി രാജ]]'' (2010) ആയിരുന്നു ഇവരുടെ അവസാന സഹകരണം. 2025 ജൂലൈയിലാണ് ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി ആരംഭിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|title=Prithviraj Sukumaran-Vysakh film Khalifa begins|access-date=16 August 2026|date=16 July 2025|website=Cinema Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20250812192105/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Jul/16/prithviraj-sukumaran-vysakh-film-khalifa-begins|archive-date=12 August 2025}}&lt;/ref&gt; 2025 ഡിസംബറിൽ [[മോഹൻലാൽ]] ഒരു അതിഥി വേഷം ചെയ്യുമെന്ന് സ്ഥിരീകരിച്ചു. രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു ചലച്ചിത്ര പരമ്പരയിലെ ആദ്യ ചിത്രമായിരിക്കും ഇതെന്നും രണ്ടാം ഭാഗം മോഹൻലാലിൻ്റെ മാമ്പറക്കൽ അഹമ്മദ് അലി എന്ന കഥാപാത്രത്തെ ഒരു പൂർണ്ണമായ വേഷത്തിൽ കേന്ദ്രീകരിക്കാനും ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതാണെന്നും വെളിപ്പെടുത്തി. ഈ ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് [[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] മലയാളത്തിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dtnext.in/entertainment/cinema/neil-nitin-mukesh-makes-malayalam-debut-with-prithviraj-starrer-khalifa|title=Neil Nitin Mukesh makes Malayalam debut with Prithviraj-starrer 'Khalifa'|access-date=15 January 2026|website=[[DT Next]]}}&lt;/ref&gt;

=== ചിത്രീകരണം ===
2025 ജൂലൈയിൽ പ്രധാന ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;THR&quot; /&gt; ആദ്യ ഷെഡ്യൂൾ ലണ്ടനിൽ ചിത്രീകരിക്കുകയും ഓഗസ്റ്റിൽ പൂർത്തിയാക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/prithviraj-sukumaran-completes-shooting-for-his-portions-in-uk-schedule-of-vysakhs-khalifa/articleshow/123310163.cms|title=Prithviraj Sukumaran completes shooting for his portions in UK schedule of Vysakh's 'Khalifa'|access-date=14 August 2025|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt; [[ദുബായ്]], [[അബുദാബി]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലും ചിത്രം ചിത്രീകരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/news/prithviraj-starrer-khalifa-to-be-shot-in-dubai-nepal-kerala-c9020352|title=Prithviraj-starrer 'Khalifa' to be shot in Dubai, Nepal, Kerala|access-date=18 October 2022|website=Mathrubhumi}}&lt;/ref&gt; 2026 ജനുവരി 13ന് മോഹൻലാൽ [[കൊച്ചി|കൊച്ചിയിൽ]] തൻ്റെ ഭാഗത്തിൻ്റെ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയാക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.zoomtventertainment.com/south/mohanlal-cameo-khalifa-part-1-intro-article-153448653|title=Mohanlal Finishes Filming His Cameo in Prithviraj Sukumaran's Khalifa Part One – According to Reports|access-date=14 January 2026|website=Zoom}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂൺ 22-ന് സിനിമയുടെ മുഴുവൻ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയായി. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2026/Jun/23/prithvirajs-khalifa-wraps-filming|title=Prithviraj's Khalifa wraps filming|access-date=16 August 2026|date=23 June 2026|website=Cinema Express|language=en}}&lt;/ref&gt; 2026 ജൂലൈ അവസാനത്തോടെ ഡബ്ബിംഗ് പൂർത്തിയായി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/mohanlal-completes-khalifa-part-1-dubbing-kavin-welcomes-twins-and-urvashi-returns-to-kannada-cinema-top-5-south-stories-of-the-day/articleshow/132744553.cms|title=Mohanlal completes 'Khalifa: Part 1' dubbing, Kavin welcomes twins, and Urvashi returns to Kannada cinema: Top 5 South stories of the day|access-date=30 July 2026|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt;

== ശബ്ദരേഖ ==
&lt;templatestyles src=&quot;Plainlist/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Infobox album
| name         = Khalifa
| type         = [[Soundtrack album]]
| artist       = [[Jakes Bejoy]]
| cover        = 
| alt          = 
| released     = 12 August 2026
| recorded     = 
| venue        = 
| studio       = *Mindscore Studio, [[Cochin]]
*Mystic's Room, [[Chennai]]
*MLounge, Cochin
*AR Musicals, [[Bengaluru]]
| genre        = [[Feature film soundtrack]]
| length       = 28:31
| language     = [[Malayalam language|Malayalam]]
| label        = [[Sony Music Entertainment|Sony Music]]
| producer     = [[Jakes Bejoy]]&lt;br /&gt;Joel Johns&lt;br /&gt;Agastya Raag
| prev_title   = [[Thudakkam]]
| prev_year    = 2026
| year         = 2026
| next_title   = [[I'm Game]]
| next_year    = 2026
| misc         = 
}}
ചിത്രത്തിൻ്റെ ഗാനങ്ങളും പശ്ചാത്തലസംഗീതവും രചിച്ചത് ജേക്സ് ബിജോയ് ആണ്, അങ്ങനെ പൃഥ്വിരാജുമായുള്ള അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പത്താമത്തെ സഹകരണമായി ഇത് അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/news/khalifa-not-just-prithviraj-lokah-composer-jakes-bejoy-also-impresses-in-banger-of-a-glimpse/9a7ad10c2a63|title=Khalifa: Not just Prithviraj, Lokah composer Jakes Bejoy also impresses in banger of a glimpse - ‘Next Rs 300 crore loading’|access-date=16 October 2025|website=OTTPlay}}&lt;/ref&gt; സിദ് ശ്രീറാമും മുഹമ്മദ് മക്ബൂൽ മൻസൂറും ചേർന്ന് ആലപിച്ച &quot;അസലയവാലെ&quot; എന്ന ആദ്യഗാനം 2026 ജൂലൈ 20ന് പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2026/Jul/21/malayalamnews2026jul20malvika-sharma-to-star-in-prithviraj-sukumaran-starrer-khalifa-first-single-on-the-way|title=Malvika Sharma to star in Prithviraj Sukumaran-starrer Khalifa; first single on the way|access-date=21 July 2026|website=The New Indian Express}}&lt;/ref&gt; 2026 ഓഗസ്റ്റ് 12-ന് മുഴുവൻ ആൽബവും പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://open.spotify.com/album/5gYZ5RbAYv3N6Xrdf9NQOs?si=YqV4XYKURTevmMXDaRfwWA&amp;utm_source=copy-link&amp;sci=spotify%3Acard-config%3A7eRqxC1UsNTIJcfRLhvQ6Y|title=Khalifa (Original Motion Picture Soundtrack)|access-date=12 August 2026|publisher=Spotify}}&lt;/ref&gt;{{Track listing
| headline      = Track listing
| extra_column  = Singer(s)
| total_length  = 33:13
| title1        = Asalayavale
| length1       = 5:00
| lyrics1       = [[Muthu]]
| extra1        = [[Sid Sriram]], [[Mohammed Maqbool Mansoor]]
| title2        = Mathara
| length2       = 4:12
| lyrics2       = Muthu
| extra2        = [[Jakes Bejoy]], [[Shreya Ghoshal]], K.C. Balasarangan, Mohammed Maqbool Mansoor
| title3        = Bhranthayal
| length3       = 4:51
| lyrics3       = Unmesh Unnikrishnan
| extra3        = Jubair Salim, K.S. Harisankar
| title4        = Kissayariyathe
| length4       = 4:18
| lyrics4       = [[Rafeeq Ahamed]]
| extra4        = Anila Rajeev, K.C. Balasarangan
| title5        = Salamathali
| length5       = 2:45
| lyrics5       = Muthu
| extra5        = Akhil J. Chand, Mohammed Maqbool Mansoor
| title6        = The Bloodline
| length6       = 2:23
| lyrics6       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra6        = Jakes Bejoy, JOKER390P, [[chorus (song)|chorus]]
| title7        = Asalayavale (V2)
| length7       = 5:02
| lyrics7       = Muthu
| extra7        = Hanan Shah, Fathima Jabbar, Mohammed Maqbool Mansoor
| title8        = The Bloodline
| length8       = 2:52
| lyrics8       = [[Muhsin Parari|Mu.Ri]]
| extra8        = Jakes Bejoy, JOKER360P, [[chorus (song)|chorus]]
| title9        = Rise of Ali
| length9       = 2:30
| lyrics9       = Mu.Ri
| extra9        = Joel James, JOKER360P, chorus
}}

== റിലീസ് ==

=== തീയറ്റർ റിലീസ്. ===
2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് [[ഓണം]] വാരാന്ത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് [[മലയാളം]], [[തമിഴ്]], [[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുങ്ക്]], [[ഹിന്ദി]] ഭാഷകൾക്കൊപ്പം ലോകമെമ്പാടും റിലീസ് ചെയ്ത ''ഖലീഫ'' മലയാള ചിത്രമായ ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റുിന് എതിരായാണ് പുറത്തിറങ്ങിയത്.&lt;ref name=&quot;TH&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/prithviraj-sukumaran-wraps-shooting-of-khalifa-film-to-release-worldwide-on-august-20-2026-article-13956002.html|title=Prithviraj Sukumaran wraps shooting of Khalifa; Film to release worldwide on August 20, 2026|last=Gavankar|first=Vaishnavi|date=22 June 2026|website=MoneyControl}}&lt;/ref&gt;

== സ്വീകരണം ==

=== വിമർശനാത്മക പ്രതികരണം ===
''ഖലീഫ''യ്ക്ക് നിരൂപകരിൽ നിന്ന് സമ്മിശ്രവും പ്രതികൂലവുമായ അവലോകനങ്ങൾ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.m9.news/tamil-movie-news/khalifa-mixed-reviews-box-office-risk/|title=Khalifa: Prithviraj Sukumaran’s 3rd Disaster in a Row?|access-date=2026-08-20|last=Jhansi|date=2026-08-20|website=M9.news|language=en-US}}&lt;/ref&gt; ദി ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസിലെ ആനന്ദു സുരേഷ് ചിത്രത്തിന് 2/5 റേറ്റിംഗ് നൽകി, ആഴമില്ലാത്ത തിരക്കഥയുള്ള ഒരു ഉപരിതല നാടകമായി ചിത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിച്ചു, എന്നിരുന്നാലും അദ്ദേഹം ചിത്രത്തിന്റെ സ്റ്റണ്ടുകളെയും ദൃശ്യങ്ങളെയും പ്രശംസിച്ചു. &quot;ഉദ്ദേശിച്ച വൈകാരികമായ ആകർഷണമോ പ്രതീക്ഷിച്ച ആവേശമോ&quot; ഇല്ലാത്ത ഒരു പഴയ കള്ളക്കടത്ത് നാടകമാണ് ചിത്രമെന്ന് ദി ഹിന്ദുവിലെ എസ്. ആർ. പ്രവീൺ വിശേഷിപ്പിച്ചു.  ചിത്രത്തിൻറെ വിഷ്വലുകൾ, ആക്ഷൻ കൊറിയോഗ്രാഫി, പശ്ചാത്തലസംഗീതം എന്നിവയെ പ്രശംസിച്ചുവെങ്കിലും ഈ ചിത്രത്തെ &quot;പ്രവചനാതീതമായ ഒരു കഥ&quot; എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുകയും അത് ഒരു ഹൈ നൽകാൻ പാടുപെടുകയും ചെയ്തതായി ഈസ്റ്റേൺ ഐയുടെ ഗായത്രി കല്ലൂക്കാരൻ വിശേഷിപ്പിച്ചു.

== രണ്ടാംഭാഗം ==
[[പൃഥ്വിരാജ്]], [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[മോഹൻലാൽ]] പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള പരമ്പരയുടെ രണ്ടാം ഭാഗം ഖലീഫഃ ദി ലെഗസി എന്ന പേരിൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു, അതിൽ ആദ്യ ഭാഗത്തിലെ അവരുടെ വേഷങ്ങൾ ആവർത്തിക്കും.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/en/cinema/cine-news/makers-of-khalifa-announces-sequel-1794305|title=After ‘Khalifa’, comes ‘Khalifa II: The Legacy’; makers announce Part 2|access-date=20 August 2026|website=[[Kerala Kaumudi]]}}&lt;/ref&gt;

== കുറിപ്പുകൾ ==
{{Notelist}}

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{Reflist}}

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==

* {{IMDb title|22797990}}
{{Prithviraj Sukumaran}}
[[വർഗ്ഗം:Articles with hAudio microformats]]</text>
      <sha1>4vgzlahn0ii1n2js5mq2wtolln2aojp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Khalifa: The Ruler</title>
    <ns>0</ns>
    <id>670667</id>
    <redirect title="ഖലീഫഃ ദി റൂളർ" />
    <revision>
      <id>4660942</id>
      <timestamp>2026-08-22T02:58:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>[[ഖലീഫഃ ദി റൂളർ]] എന്ന താളിലേക്ക് തിരിച്ചുവിടുന്നു</comment>
      <origin>4660942</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="80" sha1="opf3cwuf9e5497g9u2dpdzrv1xn5sek" xml:space="preserve">#തിരിച്ചുവിടുക [[ഖലീഫഃ ദി റൂളർ]]</text>
      <sha1>opf3cwuf9e5497g9u2dpdzrv1xn5sek</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bethlehem Kudumba Unit</title>
    <ns>0</ns>
    <id>670668</id>
    <redirect title="ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റ്" />
    <revision>
      <id>4660944</id>
      <timestamp>2026-08-22T02:59:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>[[ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റ്]] എന്ന താളിലേക്ക് തിരിച്ചുവിടുന്നു</comment>
      <origin>4660944</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="116" sha1="kv1uj0024mxa72tpgj7ouv5x1tbrqnh" xml:space="preserve">#തിരിച്ചുവിടുക [[ബെത്‌ലഹേം കുടുംബ യൂണിറ്റ്]]</text>
      <sha1>kv1uj0024mxa72tpgj7ouv5x1tbrqnh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഫലകം:Prithviraj Sukumaran</title>
    <ns>10</ns>
    <id>670669</id>
    <revision>
      <id>4660949</id>
      <timestamp>2025-05-04T16:12:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;HeisenberG</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <comment>Creating template</comment>
      <origin>4660949</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1090" sha1="19jrjo6bhhb0j2ohxwzz9y71hknmsgh" xml:space="preserve">{{Navbox
| name   = Prithviraj Sukumaran
| title  = [[Prithviraj Sukumaran]]
| state = {{{state|autocollapse}}}
| bodyclass = hlist
| above = 
* [[Prithviraj Sukumaran filmography|Filmography]]
* [[List of awards and nominations received by Prithviraj Sukumaran|Awards and nominations]]

|group1 = As director
|list1 =
* ''[[Lucifer (2019 Indian film)|Lucifer]]'' (2019)
* ''[[Bro Daddy]]'' (2022)
* ''[[L2: Empuraan]]'' (2025)

|group2 = Related
|list2 =
* [[Prithviraj Productions]]
* [[Forca Kochi FC]]

|group3 = People
| list3 =
*[[Sukumaran]] (father)
*[[Mallika Sukumaran]] (mother)
*[[Indrajith Sukumaran]] (brother)
*Supriya Menon (wife)
*[[Poornima Indrajith]] (sister-in-law)
*Alankritha Menon Prithviraj (daughter)
*[[Prarthana Indrajith]] (daughter-in-law)
*Nakshatra Indrajith (daughter-in-law)
}}&lt;noinclude&gt;
{{navbox documentation}}
{{collapsible option}}

[[Category:Film actor navigational boxes]]
[[Category:Indian film producer navigational boxes]]
[[Category:Indian film director navigational boxes]]
[[Category: Malayalam film director navigational boxes]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>19jrjo6bhhb0j2ohxwzz9y71hknmsgh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660950</id>
      <parentid>4660949</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T03:04:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[:en:Template:Prithviraj_Sukumaran]] എന്നതിൽ നിന്ന് ഒരു പതിപ്പ് ഇറക്കുമതി ചെയ്തു</comment>
      <origin>4660949</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1090" sha1="19jrjo6bhhb0j2ohxwzz9y71hknmsgh" xml:space="preserve">{{Navbox
| name   = Prithviraj Sukumaran
| title  = [[Prithviraj Sukumaran]]
| state = {{{state|autocollapse}}}
| bodyclass = hlist
| above = 
* [[Prithviraj Sukumaran filmography|Filmography]]
* [[List of awards and nominations received by Prithviraj Sukumaran|Awards and nominations]]

|group1 = As director
|list1 =
* ''[[Lucifer (2019 Indian film)|Lucifer]]'' (2019)
* ''[[Bro Daddy]]'' (2022)
* ''[[L2: Empuraan]]'' (2025)

|group2 = Related
|list2 =
* [[Prithviraj Productions]]
* [[Forca Kochi FC]]

|group3 = People
| list3 =
*[[Sukumaran]] (father)
*[[Mallika Sukumaran]] (mother)
*[[Indrajith Sukumaran]] (brother)
*Supriya Menon (wife)
*[[Poornima Indrajith]] (sister-in-law)
*Alankritha Menon Prithviraj (daughter)
*[[Prarthana Indrajith]] (daughter-in-law)
*Nakshatra Indrajith (daughter-in-law)
}}&lt;noinclude&gt;
{{navbox documentation}}
{{collapsible option}}

[[Category:Film actor navigational boxes]]
[[Category:Indian film producer navigational boxes]]
[[Category:Indian film director navigational boxes]]
[[Category: Malayalam film director navigational boxes]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>19jrjo6bhhb0j2ohxwzz9y71hknmsgh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660951</id>
      <parentid>4660950</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T03:07:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>മലയാളമാക്കുന്നു</comment>
      <origin>4660951</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2022" sha1="h3yx6ylaayez6wx8owyuqba1a04e9uy" xml:space="preserve">{{Navbox
| name   = പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ
| title  = [[പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]]
| state = {{{state|autocollapse}}}
| bodyclass = hlist
| above = 
* [[പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരന്റെ ചലച്ചിത്രങ്ങളുടെ പട്ടിക|ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
* [[പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരന് ലഭിച്ച പുരസ്കാരങ്ങളുടെ പട്ടിക|പുരസ്കാരങ്ങളും നാമനിർദ്ദേശങ്ങളും]]
|group1 = സംവിധായകനായി
|list1 =
* ''[[ലൂസിഫർ (ചലച്ചിത്രം)|ലൂസിഫർ]]'' (2019)
* ''[[ബ്രോ ഡാഡി]]'' (2022)
* ''[[L2: എംപുരാൻ]]'' (2025)
|group2 = അനുബന്ധം
|list2 =
* [[പൃഥ്വിരാജ് പ്രൊഡക്ഷൻസ്]]
* [[ഫോർക്ക കൊച്ചി എഫ്.സി.]]
|group3 = വ്യക്തികൾ
| list3 =
*[[സുകുമാരൻ]] (പിതാവ്)
*[[മല്ലിക സുകുമാരൻ]] (മാതാവ്)
*[[ഇന്ദ്രജിത്ത് സുകുമാരൻ]] (സഹോദരൻ)
*സുപ്രിയ മേനോൻ (ഭാര്യ)
*[[പൂർണ്ണിമ ഇന്ദ്രജിത്ത്]] (സഹോദരഭാര്യ)
*അലങ്കൃത മേനോൻ പൃഥ്വിരാജ് (മകൾ)
*[[പ്രാർത്ഥന ഇന്ദ്രജിത്ത്]] (സഹോദരപുത്രി)
*നക്ഷത്ര ഇന്ദ്രജിത്ത് (സഹോദരപുത്രി)
}}&lt;noinclude&gt;
{{navbox documentation}}
{{collapsible option}}

[[Category:Film actor navigational boxes]]
[[Category:Indian film producer navigational boxes]]
[[Category:Indian film director navigational boxes]]
[[Category: Malayalam film director navigational boxes]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>h3yx6ylaayez6wx8owyuqba1a04e9uy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കുക്കുട്ടെനി-ട്രൈപിലിയ സംസ്കാരം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>670670</id>
    <revision>
      <id>4660958</id>
      <timestamp>2026-08-22T03:38:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Srinivasrjy</username>
        <id>211324</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1369849990|Cucuteni–Trypillia culture]]&quot; എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്.</comment>
      <origin>4660958</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3036" sha1="nlzj327zhecyhh3fgevbik7x7233sec" xml:space="preserve">
 

'''കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരം''' ('''കുക്കൂടെനി സംസ്കാരം''' അല്ലെങ്കിൽ '''ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരം''' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു) തെക്കുകിഴക്കൻ യൂറോപ്പിലെ ഒരു [[നവീന ശിലായുഗം|നവീന ശിലായുഗ]]-[[ചാൽക്കോലിത്തിക്]] പുരാവസ്തു സംസ്കാരമാണ് (ഏകദേശം ബി.സി. 5050 മുതൽ 2950 വരെ).&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Arponen |first1=V. P. J. |last2=Ohlrau |first2=René |last3=Kerig |first3=Tim |date=2024 |title=The Capability Approach and Archaeological Interpretation of Transformations: On the Role of Philosophy for Archaeology |journal=Open Archaeology |volume=10 |doi=10.1515/opar-2024-0013 |doi-access=free |article-number=20240013}}&lt;/ref&gt; ഈ സംസ്കാരം കാർപാത്തിയൻ പർവതനിരകൾ മുതൽ നിസ്റ്റർ, ഡ്നിപ്പർ പ്രദേശങ്ങൾ വരെ വ്യാപിച്ചിരുന്നു. ആധുനിക [[മൊൾഡോവ|മൊൾഡോവയെ]] കേന്ദ്രീകരിച്ച്, പടിഞ്ഞാറൻ [[യുക്രെയ്ൻ|യുക്രെയ്നിലെയും]] വടക്കുകിഴക്കൻ [[റൊമാനിയ|റൊമാനിയയിലെയും]] വലിയ ഭാഗങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നതായിരുന്നു ഇത്. ഏകദേശം {{convert|350,000|km2|sqmi|abbr=on}} വിസ്തൃതിയും 500 കി.മീ വ്യാസവും (വടക്കുകിഴക്ക് [[കീവ്]] മുതൽ തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് ബ്രാസോവ് വരെ) ഇതിനുണ്ടായിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nbcnews.com/id/wbna26839697|title=7,000 years ago, Neolithic optical art flourished – Technology &amp; science – Science – DiscoveryNews.com|access-date=24 December 2015|date=22 September 2008|work=NBC News|archive-url=https://web.archive.org/web/20151224112849/http://www.nbcnews.com/id/26839697/ns/technology_and_science-science/t/years-ago-neolithic-optical-art-flourished/|archive-date=24 December 2015|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Mantu&quot;&gt;{{cite journal |last=Mantu |first=Cornelia-Magda |year=2000 |title=Cucuteni–Tripolye cultural complex: relations and synchronisms with other contemporaneous cultures from the Black Sea area |url=http://cisa.uaic.ro/saa/no7.htm |url-status=live |journal=Studia Antiqua et Archaeologica |location=Iași, Romania |publisher=Iași University |volume=VII |page=267 |oclc=228808567 |archive-url=http://archive.wikiwix.com/cache/20110711055237/http://cisa.uaic.ro/saa/no7.htm |archive-date=11 July 2011}}&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>nlzj327zhecyhh3fgevbik7x7233sec</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660960</id>
      <parentid>4660958</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T03:39:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Srinivasrjy</username>
        <id>211324</id>
      </contributor>
      <origin>4660960</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="97755" sha1="lrhsk3dh1npxa44pfr3emgx6fmd3wa9" xml:space="preserve">'''കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരം''' ('''കുക്കൂടെനി സംസ്കാരം''' അല്ലെങ്കിൽ '''ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരം''' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു) തെക്കുകിഴക്കൻ യൂറോപ്പിലെ ഒരു [[നവീന ശിലായുഗം|നവീന ശിലായുഗ]]-[[ചാൽക്കോലിത്തിക്]] പുരാവസ്തു സംസ്കാരമാണ് (ഏകദേശം ബി.സി. 5050 മുതൽ 2950 വരെ).&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Arponen |first1=V. P. J. |last2=Ohlrau |first2=René |last3=Kerig |first3=Tim |date=2024 |title=The Capability Approach and Archaeological Interpretation of Transformations: On the Role of Philosophy for Archaeology |journal=Open Archaeology |volume=10 |doi=10.1515/opar-2024-0013 |doi-access=free |article-number=20240013}}&lt;/ref&gt; ഈ സംസ്കാരം കാർപാത്തിയൻ പർവതനിരകൾ മുതൽ നിസ്റ്റർ, ഡ്നിപ്പർ പ്രദേശങ്ങൾ വരെ വ്യാപിച്ചിരുന്നു. ആധുനിക [[മൊൾഡോവ|മൊൾഡോവയെ]] കേന്ദ്രീകരിച്ച്, പടിഞ്ഞാറൻ [[യുക്രെയ്ൻ|യുക്രെയ്നിലെയും]] വടക്കുകിഴക്കൻ [[റൊമാനിയ|റൊമാനിയയിലെയും]] വലിയ ഭാഗങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നതായിരുന്നു ഇത്. ഏകദേശം {{convert|350,000|km2|sqmi|abbr=on}} വിസ്തൃതിയും 500 കി.മീ വ്യാസവും (വടക്കുകിഴക്ക് [[കീവ്]] മുതൽ തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് ബ്രാസോവ് വരെ) ഇതിനുണ്ടായിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nbcnews.com/id/wbna26839697|title=7,000 years ago, Neolithic optical art flourished – Technology &amp; science – Science – DiscoveryNews.com|access-date=24 December 2015|date=22 September 2008|work=NBC News|archive-url=https://web.archive.org/web/20151224112849/http://www.nbcnews.com/id/26839697/ns/technology_and_science-science/t/years-ago-neolithic-optical-art-flourished/|archive-date=24 December 2015|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Mantu&quot;&gt;{{cite journal |last=Mantu |first=Cornelia-Magda |year=2000 |title=Cucuteni–Tripolye cultural complex: relations and synchronisms with other contemporaneous cultures from the Black Sea area |url=http://cisa.uaic.ro/saa/no7.htm |url-status=live |journal=Studia Antiqua et Archaeologica |location=Iași, Romania |publisher=Iași University |volume=VII |page=267 |oclc=228808567 |archive-url=http://archive.wikiwix.com/cache/20110711055237/http://cisa.uaic.ro/saa/no7.htm |archive-date=11 July 2011}}&lt;/ref&gt;

കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ വാസസ്ഥലങ്ങളിൽ ഭൂരിഭാഗവും ചെറിയ വലിപ്പമുള്ളവയും, ഉയർന്ന ജനസാന്ദ്രതയുള്ളവയുമായിരുന്നു (3 മുതൽ 4 കിലോമീറ്റർ വരെ അകലം). പ്രധാനമായും [[സിറെറ്റ് നദി|സിറെറ്റ്]], [[പ്രൂട്ട് നദി|പ്രൂട്ട്]], നിസ്റ്റർ നദീതടങ്ങളിലാണ് ഇവ കേന്ദ്രീകരിച്ചിരുന്നത്.&lt;ref name=&quot;Mallory&quot;&gt;{{cite book|last1= Mallory|first1= James P|title= In search of the Indo-Europeans: language, archaeology and myth|year= 1989|publisher= Thames and Hudson|location= London|isbn= 0-500-05052-X|oclc= 246601873|url= https://archive.org/details/insearchofindoeu00jpma}}&lt;/ref&gt; ഈ സംസ്കാരത്തിന് മധ്യകാലഘട്ടത്തിൽ (ഏകദേശം ബി.സി. 4100 മുതൽ 3500 വരെ), കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരത്തിലെ ജനങ്ങൾ [[യുറേഷ്യ|യുറേഷ്യയിലെ]] ഏറ്റവും വലിയ വാസസ്ഥലങ്ങൾ നിർമ്മിച്ചു. ചില വാസസ്ഥലങ്ങളിൽ മൂവായിരത്തോളം കെട്ടിടങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു, 20,000 മുതൽ 46,000 വരെ ആളുകൾ ഇവിടെ താമസിച്ചിരുന്നതായി കരുതപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Diachenko|first=Aleksandr|author2=[[Francesco Menotti]]|title=The gravity model: monitoring the formation and development of the Tripolye culture giant-settlements in Ukraine|journal=Journal of Archaeological Science|year=2012|volume=39|issue=8|pages=2810–2817|doi=10.1016/j.jas.2012.04.025|bibcode=2012JArSc..39.2810D }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|url=https://www.academia.edu/8641305|title=High precision Tripolye settlement plans, demographic estimations and settlement organization|first=Johannes|last=Müller|website=academia.edu|access-date=6 May 2018|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170113190128/http://www.academia.edu/8641305/High_precision_Tripolye_settlement_plans_demographic_estimations_and_settlement_organization|archive-date=13 January 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;MüllerRassmann2016&quot;&gt;{{cite book|last1=Müller|first1=Johannes|last2=Rassmann|first2=Knut|last3=Videiko|first3=Mykhailo|title=Trypillia Mega-Sites and European Prehistory: 4100–3400 BCE|url=https://books.google.com/books?id=-3twCwAAQBAJ&amp;pg=PT347|year=2016|publisher=Taylor &amp; Francis|isbn=978-1-317-24791-3|page=347}}&lt;/ref&gt; നഗരങ്ങൾക്ക് ആദ്യരൂപങ്ങളാണെന്ന് അവകാശപ്പെടുന്ന ഈ സംസ്കാരത്തിന് 'മെഗാ-സൈറ്റുകൾ', [[ബി.സി. അഞ്ചാം സഹസ്രാബ്ദം|ബി.സി. അഞ്ചാം സഹസ്രാബ്ദത്തിൽ]] യുറേഷ്യയിലെയും ഒരുപക്ഷേ ലോകത്തിലെ തന്നെയും ഏറ്റവും വലിയ വാസസ്ഥലങ്ങളായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite journal |last1=Gaydarska |first1=Bisserka |last2=Nebbia |first2=Marco |last3=Chapman |first3=John |date=2020 |title=Trypillia Megasites in Context: Independent Urban Development in Chalcolithic Eastern Europe |url=https://www.cambridge.org/core/product/identifier/S0959774319000301/type/journal_article |journal=Cambridge Archaeological Journal |language=en |volume=30 |issue=1 |pages=97–121 |doi=10.1017/S0959774319000301 |issn=0959-7743}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{Cite journal |last1=Kirleis |first1=Wiebke |last2=Corso |first2=Marta Dal |last3=Pashkevych |first3=Galyna |last4=Schlütz |first4=Frank |last5=Hofmann |first5=Robert |last6=Terna |first6=Andreea |last7=Dreibrodt |first7=Stefan |last8=Rud |first8=Vitalii |last9=Videiko |first9=Mykhailo Y. |last10=Müller |first10=Johannes |date=1 January 2024 |title=A complex subsistence regime revealed for Cucuteni–Trypillia sites in Chalcolithic eastern Europe based on new and old macrobotanical data |journal=Vegetation History and Archaeobotany |language=en |volume=33 |issue=1 |pages=75–90 |doi=10.1007/s00334-023-00936-y |issn=1617-6278|doi-access=free |bibcode=2024VegHA..33...75K }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Chapman |first1=John |last2=Gaydarska |first2=Bisserka |last3=Nebbia |first3=Marco |date=31 May 2019 |title=The Origins of Trypillia Megasites |journal=Frontiers in Digital Humanities |volume=6 |article-number=10 |doi=10.3389/fdigh.2019.00010 |doi-access=free |issn=2297-2668}}&lt;/ref&gt; ഈ സംസ്കാരം അതിൻ്റെ ഉച്ചസ്ഥായിയിൽ എത്തിയപ്പോൾ ജനസംഖ്യ പത്ത് ലക്ഷം കവിഞ്ഞിരിക്കാമെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web |last=Kovtun |first=Valeria |date=6 August 2021 |title=Cucuteni-Trypillia: Eastern Europe's lost civilisation |url=https://www.bbc.com/travel/article/20210805-cucuteni-trypillia-eastern-europes-lost-civilisation |access-date=18 September 2024 |website=www.bbc.com |language=en-GB}}&lt;/ref&gt; ഇത് [[ചാൽക്കോലിത്തിക്|ചെമ്പ് യുഗത്തിൽ]] വളരെ സമ്പന്നവും സ്വാധീനമുള്ളതുമായ ഒന്നായിരുന്നുവെന്ന് പണ്ഡിതനായ [[അസ്കോ പർപ്പോള|അസ്കോ പർപ്പോള]] വിവരിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;:42&quot;&gt;{{Cite book |last=Parpola |first=Asko |author-link=Asko Parpola |url=https://archive.org/details/rootsofhinduisme0000parp/page/43/mode/1up |title=The Roots of Hinduism: The Early Aryans and The Indus Civilization |date=1 September 2015 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-022690-9 |pages=43–46 |language=en |doi=10.1093/acprof:oso/9780190226909.001.0001}}&lt;/ref&gt; ഇത് തുടക്കത്തിൽ തുല്യത പുലർത്തുന്ന സമൂഹമായിരുന്നുവെന്നും പിന്നീട് അസമത്വങ്ങൾ ഉയർന്നുവന്നത് ഈ സംസ്കാരത്തിന് തകർച്ചയ്ക്ക് കാരണമായെന്നും നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Hofmann |first1=Robert |last2=Müller-Scheeßel |first2=Nils |last3=Müller |first3=Johannes |date=2024 |title=Trypillia mega-sites: a social levelling concept? |journal=Antiquity |language=en |volume=98 |issue=398 |pages=380–400 |doi=10.15184/aqy.2024.18 |issn=0003-598X|doi-access=free }}&lt;/ref&gt;

കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരത്തിൽ നൂതന [[ചൂള|ചൂളകൾ]] ഉപയോഗിച്ച് മനോഹരമായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത [[മൺപാത്ര നിർമ്മാണം|മൺപാത്രങ്ങൾ]] ഉണ്ടായിരുന്നു, വലിയ കെട്ടിടങ്ങൾ നിർമ്മിക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന നൂതന വാസ്തുവിദ്യാ വിദ്യകൾ, കാർഷിക രീതികൾ, വികസിത [[ലോഹശാസ്ത്രം]] എന്നിവയും ഉണ്ടായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite web |last=Prostak |first=Sergio |date=2 July 2024 |title=Trypillia Mega-Sites Avoided Wealth Inequalities between Individual Households, Archaeologists Say |url=https://www.sci.news/archaeology/trypillia-mega-sites-13069.html |access-date=18 September 2024 |website=Sci.News: Breaking Science News |language=en-US}}&lt;/ref&gt; വിപുലമായ കാർഷിക വ്യവസ്ഥയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ, [[മൃഗപരിപാലനം]] എന്നിവ ഈ ജനതയ്ക്ക് സ്വന്തമായിരുന്നു. പാരിസ്ഥിതിക പരിമിതികളെ അതിജീവിച്ച് ചെടികൾ വളർത്താൻ ഈ ജനതയ്ക്ക് അറിയാമായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt; ഇന്നത്തെ പ്രദേശത്ത് ഒരു സാംസ്കാരിക പടിത്തട്ട് സ്ഥാപിക്കുന്നതിൽ ഈ സംസ്കാരത്തിന് കൃഷി രീതികൾ പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ചു.&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;

ബി.സി. അഞ്ചാം സഹസ്രാബ്ദത്തിന് മധ്യത്തിൽ നിന്നുള്ള ഒരു [[കുശവൻ്റെ ചക്രം|കുശവൻ്റെ ചക്രത്തിന്]] അവശിഷ്ടങ്ങൾ ഇതുവരെ കണ്ടെത്തിയിട്ടുള്ളതിൽ വച്ച് ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ളതാണ്. [[മെസൊപ്പൊട്ടേമിയ|മെസൊപ്പൊട്ടേമിയയിൽ]] സമാനമായ ചക്രങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയതിനും നൂറുകണക്കിന് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പാണിത്.&lt;ref name=&quot;:03&quot;&gt;{{Cite book |last=Haarmann |first=Harald |author-link=Harald Haarmann |url=https://books.google.com/books?id=FkL_DwAAQBAJ&amp;pg=PA40 |title=Advancement in Ancient Civilizations: Life, Culture, Science and Thought |publisher=McFarland &amp; Company, Inc., Publishers |year=2020 |isbn=978-1-4766-4075-4 |location=Jefferson, North Carolina |page=40 |language=en}}&lt;/ref&gt; ചക്രങ്ങളുള്ള വാഹനങ്ങൾക്ക് ഏറ്റവും പഴയ തെളിവുകളും ഈ സംസ്കാരത്തിൽ നിന്നാണ് ലഭിക്കുന്നത്. ചെറിയ ചക്രങ്ങളുള്ള മോഡലുകൾ മെസൊപ്പൊട്ടേമിയയിൽ കണ്ടെത്തിയതിനേക്കാൾ വളരെ പഴയതാണ്.&lt;ref name=&quot;:42&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=2PAkBwAAQBAJ&amp;dq=Starokorsunskaya+wheel&amp;pg=PA113 |title=The Oxford Handbook of Neolithic Europe |date=1 March 2015 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-954584-1 |editor-last=Fowler |editor-first=Chris |page=113 |language=en |doi=10.1093/oxfordhb/9780199545841.001.0001 |editor-last2=Harding |editor-first2=Jan |editor-last3=Hofmann |editor-first3=Daniela}}&lt;/ref&gt; ചക്രങ്ങളുള്ള വാഹനങ്ങൾ കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരത്തിൽ കണ്ടുപിടിക്കപ്പെടുകയും അവിടെ നിന്ന് മറ്റ് പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് വ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തുവെന്ന് ചില പുരാവസ്തു ഗവേഷകരും ചരിത്രകാരന്മാരും വാദിക്കുന്നു, എന്നിരുന്നാലും ഇതൊരു വിവാദ വിഷയമായി തുടരുന്നു.

ഈ സംസ്കാരത്തിന് ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ വശങ്ങളിലൊന്ന് [[കത്തിയ വീട് ചക്രവാളം|വാസസ്ഥലങ്ങൾ ഇടയ്ക്കിടെ നശിപ്പിക്കുന്നതായിരുന്നു]]. ഓരോ വാസസ്ഥലത്തിനും ഏകദേശം 60 മുതൽ 80 വർഷം വരെ മാത്രമായിരുന്നു ആയുസ്സ്.&lt;ref name=&quot;Monah&quot;&gt;{{Citation | first1 = Dan | last1 = Monah | editor-last = Dumitroaia | editor-first = Gheorghe | chapter = Religie si arta in cultura Cucuteni |trans-chapter=Religion and art in Cucuteni culture | title = Primul muzeu Cucuteni din Romania |trans-title=The first Cucuteni museum for Romania | series = Bibliotheca memoriae antiquitatis XV | year = 2005 | pages = 162–173 | place = Piatra-Neamț, Romania | publisher = Editura Foton | language = ro | oclc = 319165024}}&lt;/ref&gt; ഈ വാസസ്ഥലങ്ങൾ കത്തിക്കുന്നതിന് ഉദ്ദേശ്യത്തെക്കുറിച്ച് പണ്ഡിതന്മാർക്കിടയിൽ തർക്കമുണ്ട്; ചില വാസസ്ഥലങ്ങൾ പഴയ കെട്ടിടങ്ങൾക്ക് രൂപവും ദിശയും നിലനിർത്തിക്കൊണ്ട് പഴയ തറകൾക്ക് മുകളിൽ നിരവധി തവണ പുനർനിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്. റൊമാനിയയിലെ [[പൊഡൂരി|പൊഡൂരി]] എന്ന സ്ഥലത്ത് നിന്ന് കണ്ടെത്തിയ അവശിഷ്ടങ്ങൾ വർഷങ്ങളായി പരസ്പരം മുകളിൽ നിർമ്മിച്ച പതിമൂന്ന് വാസസ്ഥലങ്ങളെ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു.&lt;ref name=&quot;Monah&quot; /&gt;

== നാമകരണം ==
[[File:库库特尼陶碗陶罐.JPG|thumb|മൂന്ന് [[ചാൽക്കോലിത്തിക്]] സെറാമിക് പാത്രങ്ങൾ (ഇടത്തുനിന്ന് വലത്തോട്ട്): ഒരു സ്റ്റാൻഡിൽ വച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു പാത്രം, മറ്റൊരു പാത്രം, ഒരു ആംഫോറ, ബി.സി. 4300–4000; റൊമാനിയയിലെ [[സ്കൻ്റിയ, ഇയാസി|സ്കൻ്റിയയിൽ]] നിന്ന് ലഭിച്ചത്, [[സാംസ്കാരിക കൊട്ടാരം (ഇയാസി)|മൊൾഡാവിയ നാഷണൽ മ്യൂസിയം കോംപ്ലക്സിൽ]] പ്രദർശിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു|267x267px]]

1884-ൽ റൊമാനിയയിലെ മൊൾഡാവിയ പ്രദേശത്തെ [[ഇയാസി കൗണ്ടി|ഇയാസി കൗണ്ടിയിലുള്ള]] [[കുക്കൂടെനി|കുക്കൂടെനി]] എന്ന ഗ്രാമത്തിന് പേരിൽ [[തിയോഡോർ ബുറാഡ|തിയോഡോർ ടി. ബുറാഡ]] ആണ് ആദ്യമായി ഈ സംസ്കാരത്തിന് പേരിട്ടതും വിവരിച്ചതും. [[ടാർഗു ഫ്രുമോസ്|ടാർഗു ഫ്രുമോസിൽ]] നിന്ന് [[ഇയാസി|ഇയാസിയിലേക്കുള്ള]] റോഡ് അറ്റകുറ്റപ്പണികൾക്കായി ഉപയോഗിച്ച ചരലിൽ സെറാമിക് ശകലങ്ങൾ കണ്ട അദ്ദേഹം, കുക്കൂടെനിയിലെ ക്വാറി അന്വേഷിച്ചു ചെന്നു, അവിടെ നിന്ന് മൺപാത്രങ്ങൾക്ക് ശകലങ്ങളും [[ടെറാക്കോട്ട|ടെറാക്കോട്ട]] പ്രതിമകളും കണ്ടെത്തി. ബുറാഡയും കവിയായ [[നിക്കോളെ ബെൽഡിസിയാനു|നിക്കോളെ ബെൽഡിസിയാനു]], [[പുരാവസ്തു ഗവേഷകർ|പുരാവസ്തു ഗവേഷകരായ]] [[ഗ്രിഗോർ ബുട്ടുറിയാനു|ഗ്രിഗോർ ബുട്ടുറിയാനു]], [[ഡിമിട്രി സി. ബുട്കുലെസ്കു|ഡിമിട്രി സി. ബുട്കുലെസ്കു]], [[ജോർജ്ജ് ഡയമണ്ടി|ജോർജ്ജ് ഡയമണ്ടി]] എന്നിവരുൾപ്പെടെ ഇയാസിയിൽ നിന്നുള്ള മറ്റ് പണ്ഡിതന്മാരും ചേർന്ന് 1885 വസന്തകാലത്ത് കുക്കൂടെനിയിൽ ആദ്യത്തെ ഖനനങ്ങൾ ആരംഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Sapienza&quot; /&gt; അവർക്ക് കണ്ടെത്തലുകൾ 1885-ൽ&lt;ref&gt;{{cite journal | last = Beldiceanu | first = Nicolae | title = Antichitățile de la Cucuteni | language=ro |trans-title=The Antiquities at Cucuteni | journal = Schiță Arheologică | location = Iași | year = 1885}}&lt;/ref&gt; പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയും തുടർന്ന് 1889-ൽ&lt;ref&gt;{{cite journal | last = Butureanu | first = Grigore | title=Notita asupra sapaturilor si cercetarilor facute la Cucuteni | language=ro |trans-title=Note on the Diggings and Research at Cucuteni | journal = Arhiva Societății științifice și Literare din Iași | volume=I | year = 1989 }}&lt;/ref&gt; പാരീസിൽ നടന്ന രണ്ട് അന്താരാഷ്ട്ര സമ്മേളനങ്ങളിൽ അവതരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു: ബുട്ടുറിയാനു [[പ്രീഹിസ്റ്റോറിക് ആൻഡ് പ്രോട്ടോഹിസ്റ്റോറിക് സയൻസസ് ഇൻ്റർനാഷണൽ യൂണിയൻ|പ്രീഹിസ്റ്റോറിക് ആൻഡ് പ്രോട്ടോഹിസ്റ്റോറിക് സയൻസസ് ഇൻ്റർനാഷണൽ യൂണിയനിലും]]&lt;ref name=&quot;Sapienza&quot;&gt;{{Cite press release | title = Cucuteni-Trypillya: una grande civiltà dell'antica Europa | trans-title = Cucuteni–Trypillia: a great civilization of ancient Europe | publisher = Sapienza – Università di Roma | date = 16 September – 31 October 2008 | language = it | url = http://cisadu2.let.uniroma1.it/air/docs/appuntamenti/CUCUTENI.doc | access-date = 21 November 2009 | url-status = live | archive-url = https://web.archive.org/web/20110717203007/http://cisadu2.let.uniroma1.it/air/docs/appuntamenti/CUCUTENI.doc | archive-date = 17 July 2011 }}&lt;/ref&gt; ഡയമണ്ടി [[സൊസൈറ്റി ഓഫ് ആന്ത്രോപ്പോളജി ഓഫ് പാരീസ്|സൊസൈറ്റി ഓഫ് ആന്ത്രോപ്പോളജി ഓഫ് പാരീസിലും]] അവതരിപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite web | title = In search of time past | publisher = The Institute of archaeology in Iași | url = http://www.arheo.ro/text/eng/istoric_eng.html | access-date = 21 November 2009 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110904080521/http://www.arheo.ro/text/eng/istoric_eng.html | archive-date = 4 September 2011 }}&lt;/ref&gt;

അതേ സമയം, ഈ സംസ്കാരത്തിന് ഭാഗമാണെന്ന് കരുതുന്ന ആദ്യത്തെ യുക്രേനിയൻ സൈറ്റുകൾ ചെക്ക് വംശജനായ യുക്രേനിയൻ പുരാവസ്തു ഗവേഷകനായ [[വികെൻ്റി ഖ്വോയ്ക|വിൻസെൻക് ഖ്വോജ്ക]] (വികെൻ്റി ഖ്വോയ്ക) കീവിലെ കൈറിലിവിസ്ക സ്ട്രീറ്റ് 55-ൽ കണ്ടെത്തി. അദ്ദേഹത്തിന് കണ്ടെത്തലുകൾക്ക് വർഷം പലതായി അവകാശപ്പെടുന്നു, 1893,&lt;ref name=&quot;Trypillia.com&quot;&gt;{{cite web|title=Welcome to the Trypillian e-Museum |publisher=The Trypillian Civilization Society |url=http://www.trypillia.com/museum/index.shtml |archive-url=https://web.archive.org/web/20080607190617/http://www.trypillia.com/museum/index.shtml |archive-date=7 June 2008 |access-date=21 November 2009 }}&lt;/ref&gt; 1896&lt;ref&gt;{{cite web|last=Videiko |first=Mykhailo |title=Trypillian Civilization in the prehistory of Europe |publisher=The Trypillian Civilization Society |url=http://www.trypillia.com/articles/eng/se4.shtml |archive-url=https://web.archive.org/web/20080621083222/http://www.trypillia.com/articles/eng/se4.shtml |archive-date=21 June 2008 |access-date=21 November 2009 }}&lt;/ref&gt; 1887.&lt;ref name=&quot;Taranec&quot;&gt;{{cite web|last=Taranec |first=Natalie |title=The Trypilska Kultura – The Spiritual Birthplace of Ukraine? |publisher=The Trypillian Civilization Society |url=http://www.trypillia.com/articles/eng/re1.shtml |archive-url=https://web.archive.org/web/20080621083210/http://www.trypillia.com/articles/eng/re1.shtml |archive-date=21 June 2008 |access-date=21 November 2009 }}&lt;/ref&gt; തുടർന്ന്, വിൻസെൻക് ഖ്വോജ്ക തൻ്റെ കണ്ടെത്തലുകൾ 1897-ൽ നടന്ന 11-ാമത് പുരാവസ്തു ഗവേഷകരുടെ കോൺഗ്രസ്സിൽ അവതരിപ്പിച്ചു, ഇത് യുക്രെയ്നിലെ ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരത്തിന് കണ്ടെത്തലിന് ഔദ്യോഗിക തീയതിയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;Trypillia.com&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Taranec&quot; /&gt; അതേ വർഷം തന്നെ, യുക്രെയ്നിലെ [[കീവ് ഒബ്ലാസ്റ്റ്|കീവ് ഒബ്ലാസ്റ്റിലെ]] [[ട്രിപ്പിലിയ|ട്രിപ്പിലിയ]] ({{langx|uk|Трипiлля}}) ഗ്രാമത്തിൽ സമാനമായ പുരാവസ്തുക്കൾ കണ്ടെത്തി. തൽഫലമായി, യുക്രേനിയൻ പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളിൽ (പിന്നീട് സോവിയറ്റ് റഷ്യയിലും) ഈ സംസ്കാരം 'ട്രിപ്പോളി' (അല്ലെങ്കിൽ [[റഷ്യൻ ഭാഷ|റഷ്യൻ]] ട്രിപ്പോളിയേൽ നിന്നുള്ള 'ട്രിപ്പോളിയേ'), 'ട്രിപ്പോളിയൻ' അല്ലെങ്കിൽ 'ട്രിപ്പിലിയ' സംസ്കാരം എന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞു.

ഇന്ന്, റൊമാനിയയിൽ നിന്നും യുക്രെയ്നിൽ നിന്നുമുള്ള കണ്ടെത്തലുകൾ, അതുപോലെ തന്നെ [[മൊൾഡോവ|മൊൾഡോവയിൽ]] നിന്നുള്ള കണ്ടെത്തലുകൾ, ഇതെല്ലാം ഒരേ സാംസ്കാരിക സമുച്ചയത്തിന് ഭാഗമാണെന്ന് അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഇതിനെ റൊമാനിയയിൽ കുക്കൂടെനി സംസ്കാരമെന്നും യുക്രെയ്നിൽ ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരമെന്നും പൊതുവെ വിളിക്കുന്നു. ഇംഗ്ലീഷിൽ, മുഴുവൻ സംസ്കാരത്തെയും സൂചിപ്പിക്കാൻ &quot;Cucuteni–Tripolye culture&quot; (കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പോളിയേ സംസ്കാരം) ആണ് സാധാരണയായി ഉപയോഗിക്കുന്നത്,&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Ellis|first1=Linda|title=The Cucuteni–Tripolye culture: study in technology and the origins of complex society|series=BAR international series|volume=217|year=1984|publisher=British Archaeological Reports (B.A.R)|location=Oxford|isbn=0-86054-279-3|oclc=11385722}}&lt;/ref&gt; [[സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ്റെ തകർച്ച|സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ്റെ തകർച്ചയെത്തുടർന്ന്]] യുക്രേനിയനിൽ നിന്നുള്ള &quot;കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരം&quot; എന്ന പദം പ്രചാരം നേടി.

== ഭൂമിശാസ്ത്രം ==
[[File:SEE-Eneolithic-cultures 2.png|thumb|300x300px|തെക്കുകിഴക്കൻ യൂറോപ്പിലെ ചാൽക്കോലിത്തിക് സംസ്കാരങ്ങളും പ്രധാന പുരാവസ്തു സൈറ്റുകളും. (കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക്: [[പഴയ യൂറോപ്പ് (ആർക്കിയോളജി)|പഴയ യൂറോപ്പ്]])]]
ഇന്നത്തെ [[മൊൾഡോവ|മൊൾഡോവ]], കിഴക്ക്, വടക്കുകിഴക്കൻ [[റൊമാനിയ|റൊമാനിയ]], [[പടിഞ്ഞാറൻ യുക്രെയ്ൻ|പടിഞ്ഞാറൻ]], [[മധ്യ യുക്രെയ്ൻ|മധ്യ]], [[തെക്കൻ യുക്രെയ്ൻ|തെക്കൻ]] യുക്രെയ്നിലെ ചില ഭാഗങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരം വികസിച്ചത്.

ഈ സംസ്കാരം [[ഡാന്യൂബ് നദി|ഡാന്യൂബ്]] നദീതടത്തിൽ നിന്ന് കിഴക്കോട്ട് [[ഇരുമ്പ് കവാടങ്ങൾ|ഇരുമ്പ് കവാടങ്ങൾക്ക്]] ചുറ്റുമായി [[കരിങ്കടൽ|കരിങ്കടൽ]], [[ഡ്നിപ്പർ നദി|ഡ്നിപ്പർ]] എന്നിവ വരെ വ്യാപിച്ചു. ഇത് മധ്യ [[കാർപാത്തിയൻ പർവതനിരകൾ|കാർപാത്തിയൻ പർവതനിരകളും]] നിരപ്പായ സമതലങ്ങളും, [[പുൽമേട്|പുൽമേടുകളും]], നിരനിരയായുള്ള [[വനപ്രദേശം|വനപ്രദേശങ്ങളും]] ഉൾക്കൊള്ളുന്നതായിരുന്നു. ഇതിൻ്റെ ചരിത്രപരമായ പ്രധാന കേന്ദ്രം മധ്യ-മുകൾ ഭാഗത്തുള്ള [[നിസ്റ്റർ നദി|നിസ്റ്ററിന്]] ([[പോഡോലിയൻ അപ്ലാൻഡ്|പോഡോലിയൻ അപ്ലാൻഡ്]]) ചുറ്റുമായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;Mantu&quot; /&gt; ഈ സംസ്കാരം വികസിച്ച [[അറ്റ്ലാൻ്റിക് കാലഘട്ടം|അറ്റ്ലാൻ്റിക്]], [[സബ്ബോറിയൽ|സബ്ബോറിയൽ]] കാലാവസ്ഥാ കാലഘട്ടങ്ങളിൽ, അവസാനത്തെ ഹിമയുഗത്തിന് ശേഷം യൂറോപ്പിൽ ഏറ്റവും ചൂടും ഈർപ്പവും അനുഭവപ്പെട്ടിരുന്നു. ഇത് ഈ പ്രദേശത്തെ കൃഷിക്ക് അനുകൂലമായ സാഹചര്യങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചു.

2003 വരെയുള്ള കണക്കനുസരിച്ച്, ഏകദേശം 3,000 സാംസ്കാരിക സൈറ്റുകൾ തിരിച്ചറിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Monah&quot; /&gt; അവ ചെറിയ ഗ്രാമങ്ങൾ മുതൽ &quot;നിരവധി കിടങ്ങുകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട നൂറുകണക്കിന് വാസസ്ഥലങ്ങൾ അടങ്ങുന്ന വിശാലമായ വാസസ്ഥലങ്ങൾ&quot; വരെ ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;{{Citation | last1 = Mallory | first1 = J.P. | last2 = Adams | first2 = D.Q. | title = Encyclopedia of Indo-European Culture | place = Chicago | publisher = Fitzroy Dearborn | year = 1997 | oclc = 37931209| title-link = Encyclopedia of Indo-European Culture }}&lt;/ref&gt;

== കാലഗണന ==

=== വർഗ്ഗീകരണം ===

യുക്രേനിയൻ ട്രിപ്പിലിയ, റൊമാനിയൻ കുക്കൂടെനി വകഭേദങ്ങൾക്കായി പരമ്പരാഗതമായി വ്യത്യസ്ത വർഗ്ഗീകരണ രീതികളാണ് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്. 1932-ൽ ജർമ്മൻ പുരാവസ്തു ഗവേഷകനായ ഹ്യൂബർട്ട് ഷ്മിഡ്റ്റ് നിർദ്ദേശിച്ച കുക്കൂടെനി രീതി,&lt;ref&gt;{{Citation | last = Schmidt | first = Hubert | title = Cucuteni in der oberen Moldau, Rumănien: die befestigte Siedlung mit bemalter Keramik von der Steinkupferzeit bis in die vollentwickelte Bronzezeit |trans-title=Cucuteni in upper Moldova, Romania: the fortified settlement with painted pottery from the stone age to the copper age | place = Berlin | publisher = W. de Gruyter | year = 1932 | language = de | oclc = 4942033}}&lt;/ref&gt; പ്രീ-കുക്കൂടെനി, കുക്കൂടെനി, ഹോറോഡിസ്റ്റിയ-ഫോൾടെസ്റ്റി എന്നിങ്ങനെ മൂന്ന് സംസ്കാരങ്ങളെ വേർതിരിക്കുന്നു; ഇവയെ കൂടുതൽ ഘട്ടങ്ങളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു (പ്രീ-കുക്കൂടെനി I-III, കുക്കൂടെനി A, B).&lt;ref name=&quot;Lazarovici 2010&quot;&gt;{{cite journal|last=Lazarovici|first=Cornelia-Magda|year=2010|title=New data regarding the chronology of the Pre-Cucuteni, Cucuteni and Horodiștea–Erbiceni cultures|journal=PANTA RHEI: Studies on the Chronology and Cultural Development of South-Eastern and Central Europe in Earlier Prehistory Presented to Juraj Pavúk on the Occasion of His 75th Birthday|pages=71–94}}&lt;/ref&gt; യുക്രേനിയൻ രീതി ആദ്യമായി വികസിപ്പിച്ചത് 1949-ൽ [[താത്യാന സെർഗെയേവ്ന പാസ്സെക്ക്|താത്യാന സെർഗെയേവ്ന പാസ്സെക്ക്]] ആണ്.&lt;ref name=&quot;Passek&quot;&gt;{{Citation | last = Passek | first = Tatiana Sergeyevna | title = Periodizatsiia tripolʹskikh poseleniĭ, iii–ii tysiacheletie do n. ė. |trans-title=Trypillia settlement periodization… | place = Moscow | publisher = Izd-vo Akademii nauk SSSR | series = Materialy i issledovaniia po arkheologii SSSR | year = 1949 | volume = 10 | ol = 22401126M | url = https://openlibrary.org/b/OL22401126M/Periodizat︠s︡ii︠a︡_tripolʹskikh_poseleniĭ | language = ru | oclc = 27000780}}&lt;/ref&gt; ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരത്തെ മൂന്ന് പ്രധാന ഘട്ടങ്ങളായി (A, B, C) വിഭജിച്ചു, അതിൽ കൂടുതൽ ഉപഘട്ടങ്ങളും (BI-II, CI-II) ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;Lazarovici 2010&quot; /&gt; തുടക്കത്തിൽ അനൗപചാരികമായ [[സെറിയേഷൻ (ആർക്കിയോളജി)|സെറാമിക് സെറിയേഷനെ]] അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഈ രണ്ട് രീതികളും, ആദ്യമായി നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടതുമുതൽ പുതിയ വിവരങ്ങളും പുരാവസ്തു സെറിയേഷന് വേണ്ടിയുള്ള ഔദ്യോഗിക ഗണിതശാസ്ത്ര രീതികളും ഉൾപ്പെടുത്തി വിപുലീകരിക്കുകയും പരിഷ്കരിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Bailey&quot;&gt;{{cite book | last = Bailey | first = Douglass W. | title = Prehistoric figurines: representation and corporeality in the Neolithic | publisher = Routledge | year = 2005 | location = London; New York | url = http://www.routledge.com/9780415331517 | oclc = 56686499}}&lt;/ref&gt;{{rp|page=103}}

കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരത്തെ സാധാരണയായി ആദ്യകാലം, മധ്യകാലം, അവസാനകാലം എന്നിങ്ങനെ തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. വാസസ്ഥലങ്ങളിലും ഭൗതിക സംസ്കാരത്തിലുമുള്ള മാറ്റങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ചെറിയ ഉപവിഭാഗങ്ങളുമുണ്ട്. റേഡിയോകാർബൺ ഡാറ്റയുമായി ഈ ഘട്ടങ്ങൾ എങ്ങനെ പൊരുത്തപ്പെടുന്നു എന്നതാണ് ഒരു പ്രധാന തർക്കവിഷയം. ഈ ചാർട്ട് ഏറ്റവും പുതിയ വ്യാഖ്യാനത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു:&lt;ref name=&quot;Lazarovici 2010&quot; /&gt;

{|
|- valign=top
|• ആദ്യകാലം (പ്രീ-കുക്കൂടെനി I-III മുതൽ കുക്കൂടെനി A-B വരെ, ട്രിപ്പിലിയ A മുതൽ ട്രിപ്പിലിയ BI-II വരെ): ||ബി.സി. 5800 മുതൽ 5000 വരെ
|- valign=top
|• മധ്യകാലം (കുക്കൂടെനി B, ട്രിപ്പിലിയ BII മുതൽ CI-II വരെ):&amp;nbsp; &amp;nbsp;||ബി.സി. 5000 മുതൽ 3500 വരെ
|- valign=top
|• അവസാനകാലം (ഹോറോഡിസ്റ്റിയ-ഫോൾടെസ്റ്റി, ട്രിപ്പിലിയ CII):&amp;nbsp; &amp;nbsp;||ബി.സി. 3500 മുതൽ 3000 വരെ
|}

=== ആദ്യകാലം (ബി.സി. 5800–5000) ===
[[File:Goddess figurine with Tattoos.jpg|thumb|286x286px|ദേവതാ പ്രതിമ, റൊമാനിയ, ബി.സി. 4050–3900]]
കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരത്തിന് വേരുകൾ 6 മുതൽ 5 വരെ സഹസ്രാബ്ദങ്ങളിലെ [[സ്റ്റാർസെവോ സംസ്കാരം|സ്റ്റാർസെവോ-കോറോസ്-ക്രിസ്]], [[വിൻക സംസ്കാരം|വിൻക]] സംസ്കാരങ്ങളിൽ കാണാം.&lt;ref name=&quot;Monah&quot; /&gt; കൂടാതെ [[ബഗ്-നിസ്റ്റർ സംസ്കാരം|ബഗ്-നിസ്റ്റർ സംസ്കാരത്തിൽ]] നിന്നുള്ള (ബി.സി. 6500-5000) സ്വാധീനവുമുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Khol&quot;&gt;{{cite journal | last = Khol | first = Philip L. | title = Archeological transformations: crossing the pastoral/agricultural bridge | journal = Iranica Antiqua | volume = 37 | pages = 151–190 | publisher = E.J. Brill | location = Leiden | year = 2002 | url = http://poj.peeters-leuven.be/content.php?url=article&amp;id=121&amp;journal_code=IA | oclc = 60616426 | access-date = 21 November 2009 | url-status = live | archive-url = https://web.archive.org/web/20110717084019/http://poj.peeters-leuven.be/content.php?url=article&amp;id=121&amp;journal_code=IA | archive-date = 17 July 2011 }}&lt;/ref&gt; ഈ സംസ്കാരത്തിന് ആദ്യകാലത്ത് (ബി.സി. അഞ്ചാം സഹസ്രാബ്ദത്തിൽ), വടക്കുനിന്നുള്ള [[ലീനിയർ പോട്ടറി സംസ്കാരം|ലീനിയർ പോട്ടറി സംസ്കാരവും]], തെക്കുനിന്നുള്ള [[ബോയൻ സംസ്കാരം|ബോയൻ സംസ്കാരവും]] ഇതിനെ സ്വാധീനിച്ചിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;Monah&quot; /&gt; ഈ മറ്റ് സംസ്കാരങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള അധിനിവേശത്തിലൂടെയും സാംസ്കാരിക സ്വാംശീകരണത്തിലൂടെയും പ്രീ-കുക്കൂടെനി/ട്രിപ്പിലിയ എ സംസ്കാരം രൂപപ്പെട്ടു. അഞ്ചാം സഹസ്രാബ്ദത്തിൽ ഉടനീളം, കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരം കാർപാത്തിയൻ പർവതനിരകൾക്ക് കിഴക്കൻ താഴ്‌വരകളിലുള്ള [[പ്രൂട്ട് നദി|പ്രൂട്ട്]]-[[സിറെറ്റ് നദി|സിറെറ്റ്]] പ്രദേശത്തെ തങ്ങൾക്ക് 'മാതൃഭൂമിയിൽ' നിന്ന് മധ്യ യുക്രെയ്നിലെ ഡ്നിപ്പർ, [[തെക്കൻ ബഗ് നദി|തെക്കൻ ബഗ്]] നദികൾക്ക് തടങ്ങളിലേക്കും സമതലങ്ങളിലേക്കും വ്യാപിച്ചു.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite journal|last=Zbenovich|first=Vladimir G.|date=1 June 1996|title=The Tripolye culture: Centenary of research|journal=Journal of World Prehistory|language=en|volume=10|issue=2|pages=199–241|doi=10.1007/BF02221076|s2cid=161588641|issn=1573-7802}}&lt;/ref&gt; കാർപാത്തിയൻ പർവതനിരകൾക്ക് തെക്കുകിഴക്കൻ ഭാഗങ്ങളിലും വാസസ്ഥലങ്ങൾ വികസിച്ചു. ഈ പ്രദേശത്തെ സാമഗ്രികൾ പ്രാദേശികമായി '''അറിയുസ്ഡ് സംസ്കാരം''' എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഭൂരിഭാഗം വാസസ്ഥലങ്ങളും നദികൾക്ക് സമീപമായിരുന്നു, പീഠഭൂമികളിൽ വാസസ്ഥലങ്ങൾ കുറവായിരുന്നു. മിക്ക ആദ്യകാല വീടുകളും [[പിറ്റ് ഹൗസ്|പിറ്റ്-ഹൗസുകൾ]] ആയിരുന്നെങ്കിലും, മണ്ണുകൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച മുകൾത്തട്ടിലുള്ള വീടുകളും ക്രമേണ വർദ്ധിച്ചുവന്നു.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; ഈ നിർമ്മിതികൾക്ക് തറകളും അടുപ്പുകളും മണ്ണുകൊണ്ട് നിർമ്മിച്ചതായിരുന്നു, ഭിത്തികൾ മണ്ണുകൊണ്ട് പൊതിഞ്ഞ മരങ്ങളോ ഈറ്റകളോ കൊണ്ടായിരുന്നു. വൈക്കോലോ ഈറ്റയോ കൊണ്ടായിരുന്നു മേൽക്കൂര മേഞ്ഞിരുന്നത്.

മൃഗപരിപാലനം, കൃഷി, മത്സ്യബന്ധനം, [[വേട്ടയാടലും ശേഖരിക്കലും|ശേഖരിക്കൽ]] എന്നിവ ജനങ്ങൾ ചെയ്തിരുന്നു. ഗോതമ്പ്, റൈ, പീസ് എന്നിവ വളർത്തിയിരുന്നു. മൃഗങ്ങളുടെ കൊമ്പ്, കല്ല്, അസ്ഥി, മൂർച്ചയുള്ള വടികൾ എന്നിവ കൊണ്ടുള്ള കലപ്പകൾ ഉപകരണങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. തീക്കല്ല് പിടിപ്പിച്ച ബ്ലേഡുകളുള്ള [[അരിവാൾ|അരിവാളുകൾ]] ഉപയോഗിച്ചാണ് വിളവെടുപ്പ് നടത്തിയിരുന്നത്. ധാന്യം പൊടിക്കാൻ [[കല്ലുകൾ|അരകല്ലുകൾ]] ഉപയോഗിച്ചു. സ്ത്രീകൾ മൺപാത്ര നിർമ്മാണത്തിലും [[വസ്ത്ര നിർമ്മാണം|വസ്ത്ര നിർമ്മാണത്തിലും]] ഏർപ്പെട്ടിരുന്നു, കൂടാതെ സമൂഹത്തിൽ സുപ്രധാന പങ്കുവഹിക്കുകയും ചെയ്തു. പുരുഷന്മാർ വേട്ടയാടുകയും, മൃഗങ്ങളെ മേയ്ക്കുകയും, തീക്കല്ല്, അസ്ഥി, കല്ല് എന്നിവയിൽ നിന്ന് ഉപകരണങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇവരുടെ വളർത്തുമൃഗങ്ങളിൽ കന്നുകാലികളായിരുന്നു ഏറ്റവും പ്രധാനം, പന്നികൾക്കും ആടുകൾക്കും കുറഞ്ഞ പ്രാധാന്യമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാര കാലഘട്ടത്തിൽ കുതിരയെ [[കുതിരകളെ ഇണക്കിവളർത്തൽ|ഇണക്കിവളർത്തിയിരുന്നോ]] എന്ന കാര്യത്തിൽ ചരിത്രകാരന്മാർക്കിടയിൽ തർക്കമുണ്ട്; ചില വാസസ്ഥലങ്ങളിൽ കുതിരകളുടെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്, എന്നാൽ ഈ അവശിഷ്ടങ്ങൾ [[കാട്ടുകുതിര|കാട്ടുകുതിരകൾക്ക്]] ആണോ അതോ ഇണക്കിവളർത്തിയ കുതിരകൾക്ക് ആണോ എന്ന് വ്യക്തമല്ല.

ഈ കാലഘട്ടത്തിലേതെന്ന് കരുതപ്പെടുന്ന കളിമൺ സ്ത്രീ പ്രതിമകളും തകിടുകളും കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. പ്രധാനമായും വളകൾ, മോതിരങ്ങൾ, കൊളുത്തുകൾ തുടങ്ങിയ ചെമ്പ് വസ്തുക്കളും ഇടയ്ക്കിടെ കണ്ടുവരുന്നു. വലിയ തോതിലുള്ള ചെമ്പ് വസ്തുക്കളുടെ ഒരു ശേഖരം മൊൾഡോവയിലെ [[കാർബുന|കാർബുന]] ഗ്രാമത്തിൽ കണ്ടെത്തി, ഇതിൽ പ്രധാനമായും ബി.സി. അഞ്ചാം സഹസ്രാബ്ദത്തിന് തുടക്കത്തിലുള്ള ആഭരണങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്നു. ആദ്യകാല കുക്കൂടെനി സംസ്കാരത്തിൽ ഒരു സാമൂഹിക വിഭജനം നിലനിന്നിരുന്നു എന്ന സിദ്ധാന്തത്തെ പിന്തുണയ്ക്കാൻ ചില ചരിത്രകാരന്മാർ ഈ തെളിവ് ഉപയോഗിച്ചു, എന്നാൽ മറ്റുള്ളവർ ഇതിൽ വിയോജിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;Monah&quot; /&gt;

ഈ ആദ്യകാലഘട്ടത്തിൽ നിന്നുള്ള മൺപാത്ര അവശിഷ്ടങ്ങൾ അപൂർവ്വമായി മാത്രമേ കണ്ടെത്തിയിട്ടുള്ളൂ; ലഭ്യമായ അവശിഷ്ടങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത് അവ [[ചൂളയിൽ|ചൂളയിൽ ചുട്ടെടുത്ത]] ശേഷമാണ് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത് എന്നാണ്. മൺപാത്രങ്ങൾക്ക് പുറംഭാഗം ചാരനിറത്തിലായിരുന്നു, അതിൽ ഉയർന്നതും താഴ്ന്നതുമായ അലങ്കാരങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. ഈ ആദ്യകാല കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ കാലഘട്ടത്തിന് അവസാനത്തോടെ, ചൂളയിൽ വെക്കുന്നതിന് മുമ്പ് മൺപാത്രങ്ങളിൽ ചായം പൂശാൻ തുടങ്ങി. ഈ കാലഘട്ടത്തിലെ ചില മൺപാത്രങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്ന വെളുത്ത പെയിൻ്റിംഗ് രീതി മുമ്പത്തെയും സമകാലികവുമായ (അഞ്ചാം സഹസ്രാബ്ദം) [[ഗുമെൽനിറ്റാ-കരാനോവോ സംസ്കാരം|ഗുമെൽനിറ്റാ-കരാനോവോ സംസ്കാരത്തിൽ]] നിന്ന് ഇറക്കുമതി ചെയ്തതാണ്. പ്രീ-കുക്കൂടെനി സംസ്കാരം അവസാനിക്കുകയും കുക്കൂടെനി ഘട്ടം (അഥവാ കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരം) ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്ത വഴിത്തിരിവായി ചരിത്രകാരന്മാർ ചൂളയിൽ ചുട്ടെടുത്ത, വെള്ള പെയിൻ്റ് ചെയ്ത മൺപാത്രങ്ങളിലേക്കുള്ള മാറ്റത്തെ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;Monah&quot;/&gt;

കുക്കൂടെനിയും അയൽ സംസ്കാരമായ ഗുമെൽനിറ്റാ-കരാനോവോ സംസ്കാരങ്ങളും ഏറെക്കുറെ സമകാലികമാണെന്ന് തോന്നുന്നു; &quot;കുക്കൂടെനി എ ഘട്ടം വളരെ ദൈർഘ്യമേറിയതായി (4600-4050) കാണപ്പെടുന്നു, കൂടാതെ ഇത് ഗുമെൽനിറ്റാ-കരാനോവോ എ1, എ2, ബി2 ഘട്ടങ്ങൾക്ക് (ഒരുപക്ഷേ 4650-4050) മുഴുവൻ പരിണാമത്തെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.&quot;&lt;ref&gt;Cornelia-Magda Mantu (PDF file) [http://saa.uaic.ro/articles/SAA.7.2000-2001.267-284.pdf Cucuteni–Tripolye Cultural Complex: Relations and Synchronisms with Other Contemporaneous Cultures from the Black Sea Area.] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150608054145/http://saa.uaic.ro/articles/SAA.7.2000-2001.267-284.pdf |date=8 June 2015 }} Studia Antiqua et Archaeologica, VII, 2000&lt;/ref&gt;

=== മധ്യകാലം (ബി.സി. 5000–3500) ===
[[File:CucuteniRitualStatues.jpg|279x279px|thumb|കളിമൺ പ്രതിമകൾ, ബി.സി. 4900–4750, റൊമാനിയയിലെ ബാൾട്ട പോപ്പിയിൽ നിന്ന് കണ്ടെത്തി (കുക്കൂടെനി നിയോലിത്തിക്ക് ആർട്ട് മ്യൂസിയം, പിയാത്ര-നീംറ്റ്, റൊമാനിയ). 36 പുരാവസ്തുക്കൾ അടങ്ങിയ &quot;കൗൺസിൽ ഓഫ് ഗോഡസസ്&quot; കണ്ടെത്തി: 21 നരവംശ പ്രതിമകൾ, 13 സിംഹാസനങ്ങൾ, 1 കോൺ, 1 മുത്ത്.&lt;ref&gt;[https://www.romaniajournal.ro/society-people/fibonacci-numbers-in-the-ancient-cucuteni-culture/ Fibonacci Numbers In The Ancient &quot;Cucuteni&quot; Culture.] Romania Journal (2023) - www.romaniajournal.ro&lt;/ref&gt;]]

മധ്യകാലഘട്ടത്തിൽ, കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരം പടിഞ്ഞാറ് കിഴക്കൻ [[ട്രാൻസിൽവാനിയ|ട്രാൻസിൽവാനിയ]] മുതൽ കിഴക്ക് ഡ്നിപ്പർ നദി വരെ വ്യാപിച്ചു. ഈ കാലയളവിൽ, ഇന്നത്തെ യുക്രെയ്നിലെ ഡ്നിപ്പർ നദിക്ക് മുകൾ, മധ്യ ഭാഗങ്ങളിലുള്ള [[വലത്-കര യുക്രെയ്ൻ|വലത് കരയിൽ]] ജനങ്ങൾ കുടിയേറുകയും താമസമാക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ കാലയളവിൽ ജനസംഖ്യ ഗണ്യമായി വർദ്ധിച്ചു, പീഠഭൂമികളിലും പ്രധാന നദികൾക്കും ഉറവകൾക്കും സമീപം വാസസ്ഥലങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു.

[[File:SoborulZeitelor2.JPG|thumb|left|'കൗൺസിൽ ഓഫ് ഗോഡസസ്'ൽ ഒന്ന്|176x176px]]

വൃത്താകൃതിയിലോ ഓവൽ ആകൃതിയിലോ ലംബമായി തൂണുകൾ സ്ഥാപിച്ചാണ് ഇവർക്ക് വാസസ്ഥലങ്ങൾ നിർമ്മിച്ചിരുന്നത്. മണ്ണുകൊണ്ട് മൂടിയ തടി തറകൾ, മണ്ണുകൊണ്ട് പൊതിഞ്ഞതും വഴക്കമുള്ളതുമായ ശാഖകൾ നെയ്ത ഭിത്തികൾ, വീടിന് നടുവിൽ ഒരു കളിമൺ [[അടുപ്പ്|അടുപ്പ്]] എന്നിവ നിർമ്മാണ രീതികളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഈ പ്രദേശത്തെ ജനസംഖ്യ വർദ്ധിച്ചപ്പോൾ, കൂടുതൽ ഭൂമി കൃഷിക്കായി ഉപയോഗിച്ചു. വേട്ടയാടലും വളർത്തുമൃഗങ്ങളെ മേയ്ക്കുന്നതിനും അപ്പുറം പ്രാധാന്യം നേടി.

തീക്കല്ല്, പാറ, കളിമണ്ണ്, മരം, അസ്ഥി എന്നിവകൊണ്ടുണ്ടാക്കിയ ഉപകരണങ്ങൾ കൃഷിക്കും മറ്റ് ജോലികൾക്കുമായി ഉപയോഗിച്ചുപോന്നു. യുക്രെയ്നിലെ [[വോളിൻ ഒബ്ലാസ്റ്റ്|വോളിനിൽ]] ഖനനം ചെയ്തെടുത്ത അയിരിൽ നിന്ന് നിർമ്മിച്ച ചെമ്പ് മഴുവും മറ്റ് ഉപകരണങ്ങളും കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഈ സമയമായപ്പോഴേക്കും മൺപാത്ര നിർമ്മാണം വികസിച്ചിരുന്നു, എന്നിരുന്നാലും അവർ ഇപ്പോഴും കൈകൊണ്ട് മൺപാത്രങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുന്ന സാങ്കേതികവിദ്യകളെയാണ് ആശ്രയിച്ചിരുന്നത് ([[കുശവൻ്റെ ചക്രം|കുശവൻ്റെ ചക്രം]] അപ്പോഴും ഉപയോഗിച്ചിരുന്നില്ല). മഞ്ഞയും ചുവപ്പും കലർന്ന അടിസ്ഥാനത്തിൽ കറുത്ത പെയിൻ്റ് കൊണ്ട് വരച്ച സർപ്പിളാകൃതിയിലുള്ള ഡിസൈനുകൾ കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ മൺപാത്രങ്ങൾക്ക് സവിശേഷതയാണ്. ധാന്യങ്ങൾ സൂക്ഷിക്കുന്നതിനും ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നതിനുമുള്ള പ്ലേറ്റുകളും മറ്റ് സാധനങ്ങളും സൂക്ഷിക്കുന്നതിനായി പിയർ ആകൃതിയിലുള്ള വലിയ മൺപാത്രങ്ങളും വ്യാപകമായിരുന്നു. കൂടാതെ, സെറാമിക് സ്ത്രീ &quot;ദേവതാ&quot; രൂപങ്ങളും മൃഗങ്ങൾക്ക് രൂപങ്ങളും ഈ കാലഘട്ടത്തിലേതെന്ന് കരുതുന്ന വീടുകൾക്ക് മാതൃകകളും കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.

ഈ കളിമൺ സ്ത്രീ പ്രതിമകൾക്ക് ആധിക്യം കണ്ട് ഈ സംസ്കാരം [[മാതൃദായക്രമം|മാതൃദായക്രമം]] സ്വീകരിച്ചിരുന്ന സമൂഹമായിരുന്നുവെന്ന് ചില പണ്ഡിതന്മാർ കരുതുന്നു. തീർച്ചയായും, കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരത്തിൽ നിന്നുള്ള പുരാവസ്തു തെളിവുകളാണ് [[മരിജ ഗിംബുട്ടാസ്|മരിജ ഗിംബുട്ടാസിനെയും]], [[ജോസഫ് കാംബെൽ|ജോസഫ് കാംബെല്ലിനെയും]] ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ചില [[രണ്ടാം തരംഗ ഫെമിനിസം|ഫെമിനിസ്റ്റുകളെയും]] പ്രചോദിപ്പിച്ചത്. കരിങ്കടലിന് വടക്കും കിഴക്കുമുള്ള [[യുറേഷ്യൻ പടിത്തട്ട്|സ്റ്റെപ്പുകളിൽ]] നിന്ന് അതിക്രമിച്ചുകയറിയ [[പിതൃദായക്രമം|പിതൃദായക്രമം]] പുലർത്തുന്ന, [[സ്കൈ ഫാദർ|സ്കൈ ഫാദറിനെ]] ആരാധിക്കുന്ന യുദ്ധക്കൊതിയന്മാരായ [[വെങ്കല യുഗം|വെങ്കല യുഗത്തിലെ]] [[പ്രോട്ടോ-ഇന്തോ-യൂറോപ്യന്മാർ|പ്രോട്ടോ-ഇന്തോ-യൂറോപ്യൻ]] ഗോത്രങ്ങൾ തുടച്ചുമാറ്റിയ സമാധാനപരമായ, സമത്വവാദമുള്ള ഒരു [[പഴയ യൂറോപ്യൻ സംസ്കാരം|പഴയ യൂറോപ്യൻ സംസ്കാരത്തിന്]] എന്ന സിദ്ധാന്തം അവർ മുന്നോട്ടുവച്ചു.

[[File:库库特尼陶罐.JPG|thumb|മൺപാത്രങ്ങൾ, റൊമാനിയ, ബി.സി. 3700-3500]]

=== അവസാനകാലം (ബി.സി. 3500–3000) ===

അവസാന കാലഘട്ടത്തിൽ, വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ യുക്രെയ്നിലെ വോളിൻ പ്രദേശം, വടക്കൻ യുക്രെയ്നിലെ [[സ്ലുച്ച് നദി (യുക്രെയ്ൻ)|സ്ലുച്ച്]], [[ഹോറിൻ നദി|ഹോറിൻ]] നദികൾ, കീവിനടുത്തുള്ള ഡ്നിപ്പർ നദിക്ക് ഇരുവശവും എന്നിവിടങ്ങളിലേക്ക് കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ പ്രദേശം വ്യാപിച്ചു. കരിങ്കടലിനടുത്തുള്ള തീരപ്രദേശങ്ങളിൽ താമസിച്ചിരുന്ന കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരത്തിലെ അംഗങ്ങൾ മറ്റ് സംസ്കാരങ്ങളുമായി സമ്പർക്കം പുലർത്തി. വേട്ടയാടൽ കുറഞ്ഞതോടെ മൃഗപരിപാലനത്തിന് പ്രാധാന്യം വർദ്ധിച്ചു; കുതിരകൾക്കും കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം ലഭിച്ചു. ഇന്നത്തെ റഷ്യയിലെ [[ഡോൺ നദി (റഷ്യ)|ഡോൺ]], [[വോൾഗ നദി|വോൾഗ]] നദികളിൽ വിദൂര സമൂഹങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. മുൻ കാലഘട്ടങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായാണ് വാസസ്ഥലങ്ങൾ നിർമ്മിച്ചിരുന്നത്, മൺപാത്രങ്ങളിലെ പഴയ സർപ്പിളാകൃതിയിലുള്ള ഡിസൈനുകൾക്ക് പകരം പുതിയ കയർ പോലെയുള്ള ഡിസൈൻ വന്നെത്തി. വിപുലമായ ശവസംസ്കാര ചടങ്ങുകളോടെ മരിച്ചവരെ മണ്ണിൽ അടക്കം ചെയ്യുന്ന വ്യത്യസ്തമായ ആചാരങ്ങൾ വികസിപ്പിച്ചെടുത്തു. കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരം അവസാനിക്കാറായപ്പോൾ മറ്റ് നാടുകളിൽ നിന്നുള്ള വെങ്കലയുഗ പുരാവസ്തുക്കൾ ധാരാളമായി കണ്ടുതുടങ്ങി.&lt;ref name=&quot;Monah&quot; /&gt;

=== തകർച്ചയും അവസാനവും ===
{{Main|Decline and end of the Cucuteni–Trypillia culture}}
{{Further|Neolithic decline}}

കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരം എങ്ങനെ അവസാനിച്ചു എന്നതിനെക്കുറിച്ച് പണ്ഡിതന്മാർക്കിടയിൽ തർക്കമുണ്ട്.

പ്രോട്ടോ-ഇന്തോ-യൂറോപ്യന്മാരുടെ ഉത്ഭവത്തെക്കുറിച്ചുള്ള കുർഗാൻ സിദ്ധാന്തത്തിന് വക്താക്കൾ, പ്രത്യേകിച്ച് പുരാവസ്തു ഗവേഷകയായ [[മരിജ ഗിംബുട്ടാസ്|മരിജ ഗിംബുട്ടാസ്]], &quot;Notes on the chronology and expansion of the Pit-grave culture&quot; (1961) എന്ന ലേഖനത്തിൽ പറയുന്നു, കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരം ബലപ്രയോഗത്തിലൂടെ നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. പുരാവസ്തു, ഭാഷാപരമായ തെളിവുകളിൽ നിന്ന് വാദിച്ചുകൊണ്ട്, പോണ്ടിക്-കാസ്പിയൻ സ്റ്റെപ്പിയിലെ കുർഗാൻ സംസ്കാരത്തിലെ ജനങ്ങൾ ([[യാംനയ സംസ്കാരം|യാംനയ സംസ്കാരവും]] മുൻഗാമികളും ഉൾപ്പെടുന്ന പദം), [[പ്രോട്ടോ-ഇന്തോ-യൂറോപ്യൻ ഭാഷ|പ്രോട്ടോ-ഇന്തോ-യൂറോപ്യൻ ഭാഷ]] സംസാരിക്കുന്നവരായിരിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്നും അവർ പടിഞ്ഞാറോട്ടുള്ള വികാസത്തിനിടയിൽ നടത്തിയ ആക്രമണങ്ങളുടെ പരമ്പരയിൽ കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരത്തെ ഫലപ്രദമായി നശിപ്പിച്ചുവെന്നും ഗിംബുട്ടാസ് നിഗമനം ചെയ്തു. പുരാവസ്തു തെളിവുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ, പിതൃദായക്രമത്തിലുള്ള, യുദ്ധക്കൊതിയന്മാരായ കുർഗാൻ സംസ്കാരവും കൂടുതൽ സമാധാനപരവും സമത്വവാദമുള്ളതുമായ കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരവും തമ്മിലുള്ള സാംസ്കാരിക വ്യത്യാസങ്ങൾ ഗിംബുട്ടാസ് കണ്ടു.&lt;ref&gt;{{Harvcoltxt|Gimbutas|1982|p=1}}&lt;/ref&gt; ഇതിൽ, &quot;ഇന്തോ-യൂറോപ്യൻവൽക്കരണ പ്രക്രിയ എന്നത് ഒരു സാംസ്കാരിക മാറ്റമായിരുന്നു, അല്ലാതെ ഭൗതികമായ മാറ്റമായിരുന്നില്ല, തദ്ദേശീയ സമൂഹങ്ങൾക്ക് മേൽ പുതിയ ഭരണ സംവിധാനവും ഭാഷയും മതവും അടിച്ചേൽപ്പിക്കുന്നതിലെ സൈനിക വിജയമായി വേണം ഇതിനെ മനസ്സിലാക്കാൻ.&lt;ref&gt;{{Harvcoltxt|Gimbutas|1997|p=309}}&lt;/ref&gt; അതനുസരിച്ച്, ബി.സി. 3000-2800 നും ഇടയിൽ കുർഗാൻ അധിനിവേശത്തിന് മൂന്നാം തരംഗത്തിലാണ് ഈ ആക്രമണം നടന്നതെന്ന് കുർഗാൻ സിദ്ധാന്തത്തിന് വക്താക്കൾ കരുതുന്നു. &quot;വെർട്ടെബ ഗുഹയിൽ ഇടയ്ക്കിടെ കണ്ടെത്തിയ അക്രമാസക്തമായ മരണത്തിന് തെളിവുകൾ&quot; ഈ സിദ്ധാന്തത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നു.{{sfn|Gelabert|2022}}

[[File:Archaeological finds in National Museum of the History of Ukraine 02.jpg|thumb|കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സെറാമിക് പാത്രം (ഉക്രെയ്നിലെ നാഷണൽ മ്യൂസിയം ഓഫ് ഹിസ്റ്ററി, കീവ്)]]

1989-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച 'In Search of the Indo-Europeans' എന്ന പുസ്തകത്തിൽ ഐറിഷ്-അമേരിക്കൻ പുരാവസ്തു ഗവേഷകൻ [[ജെ. പി. മല്ലോറി|ജെ. പി. മല്ലോറി]], കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരത്തിന് അവസാനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള നിലവിലുള്ള മൂന്ന് സിദ്ധാന്തങ്ങൾ സംഗ്രഹിച്ചുകൊണ്ട് പരാമർശിക്കുന്നത്, ഈ പ്രദേശത്തെ പുരാവസ്തു കണ്ടെത്തലുകൾ കിഴക്കൻ കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ മേഖലയിൽ കുർഗാൻ (അതായത് [[യാംനയ സംസ്കാരം|യാംനയ സംസ്കാരം]]) കുടിയേറ്റങ്ങൾ കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരവുമായി കുറച്ചു കാലം സഹവസിച്ചിരുന്നു എന്നാണ്.&lt;ref name=&quot;Mallory&quot; /&gt; ഒരു നിശ്ചിത കാലയളവിൽ സാധനങ്ങളുടെ തുറന്ന വ്യാപാരം നടന്നിരുന്നുവെന്ന് ഇരുകൂട്ടർക്കും പുരാവസ്തു സൈറ്റുകളിൽ നിന്നും കണ്ടെത്തിയ അവശിഷ്ടങ്ങൾ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നു.&lt;ref name=&quot;Mallory&quot; /&gt; അദ്ദേഹം &quot;ഇരുണ്ട യുഗം&quot; എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നതിലേക്ക് പുരാവസ്തു തെളിവുകൾ വ്യക്തമായി വിരൽ ചൂണ്ടുന്നുവെന്നും അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു, ജനങ്ങൾ കിഴക്ക് ഒഴികെയുള്ള എല്ലാ ദിക്കുകളിലേക്കും അഭയം തേടിപ്പോയി. ആയുധങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചുള്ള ആക്രമണത്തെക്കാൾ ക്രമാനുഗതമായ പരിവർത്തനത്തിന് സാധ്യത ഉണ്ടെന്ന വാദത്തിന് ഗുഹകളും ദ്വീപുകളും കുന്നിൻമുകളുകളും ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന അഭയാർത്ഥികൾക്ക് തെളിവുകൾ അദ്ദേഹം ഉദ്ധരിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;Mallory&quot; /&gt; കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരത്തിനും (ബി.സി. 4800-2750) [[യാംനയ സംസ്കാരം|യാംനയ സംസ്കാരത്തിനും]] (ബി.സി. 3300-2600) ഇടയിലുള്ള ചെറിയ സാമ്യം ഈ സിദ്ധാന്തത്തിന് ഒരു പ്രശ്നമാകാം. അതേസമയം, ട്രിപ്പിലിയൻ കാലഗണനയിലെ CII കാലഘട്ടത്തിൽ നിന്നുള്ള ട്രിപ്പിലിയൻ അവശിഷ്ടങ്ങൾക്ക് ജനിതക വിശകലനങ്ങൾ യാംനയ സംസ്കാര സമുച്ചയത്തിന് പ്രതിനിധികളെ സവിശേഷമാക്കുന്ന [[പടിഞ്ഞാറൻ സ്റ്റെപ്പിയിലെ ഇടയന്മാർ|സാന്നിധ്യം]] വ്യക്തമാക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;{{Cite journal |last1=Immel |first1=Alexander |last2=Țerna |first2=Stanislav |last3=Simalcsik |first3=Angela |last4=Susat |first4=Julian |last5=Šarov |first5=Oleg |last6=Sîrbu |first6=Ghenadie |last7=Hofmann |first7=Robert |last8=Müller |first8=Johannes |last9=Nebel |first9=Almut |last10=Krause-Kyora |first10=Ben |date=6 March 2020 |title=Gene-flow from steppe individuals into Cucuteni-Trypillia associated populations indicates long-standing contacts and gradual admixture |journal=Scientific Reports |language=en |volume=10 |issue=1 |page=4253 |doi=10.1038/s41598-020-61190-0  |doi-access=free|issn=2045-2322 |pmc=7060214 |pmid=32144348|bibcode=2020NatSR..10.4253I }}&lt;/ref&gt; പാരമ്പര്യമായി നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന കുഴികൾക്ക് പകരമായി ഇപ്പോൾ കാണപ്പെടുന്ന കുർഗാനുകളിൽ മുമ്പുണ്ടായിരുന്ന ജനവിഭാഗത്തേക്കാൾ ശരാശരി പത്ത് സെൻ്റീമീറ്റർ ഉയരം കൂടുതലുള്ള വൈവിധ്യമാർന്ന അസ്ഥികൂട അവശിഷ്ടങ്ങൾ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു എന്നത് ഇതിന് വിരുദ്ധമായ മറ്റൊരു സൂചനയാണ്.&lt;ref name=&quot;Mallory&quot; /&gt; അതേസമയം, വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ പോണ്ടിക് പ്രദേശത്ത് നിന്നുള്ള ചില എൻിയോലിത്തിക്ക് ശവകുടീരങ്ങൾ യാംനയ സംസ്കാര സമുച്ചയം ഉയർന്നുവരുന്നതിന് നൂറുകണക്കിന് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പുതന്നെ ഉയർന്ന ശാരീരിക ഘടന പ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Nikitin |first1=Alexey G |last2=Ivanova |first2=Svetlana |last3=Kiosak |first3=Dmytro |last4=Badgerow |first4=Jessica |last5=Pashnick |first5=Jeff |date=June 2017 |title=Subdivisions of haplogroups U and C encompass mitochondrial DNA lineages of Eneolithic–Early Bronze Age Kurgan populations of western North Pontic steppe |url=https://www.nature.com/articles/jhg201712 |journal=Journal of Human Genetics |language=en |volume=62 |issue=6 |pages=605–613 |doi=10.1038/jhg.2017.12 |pmid=28148921 |s2cid=7459815 |issn=1434-5161|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt;

1990-കളിലും 2000-കളിലും, കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരത്തിന് അവസാനത്തെക്കുറിച്ച് മറ്റൊരു സിദ്ധാന്തം ഉയർന്നുവന്നു. ഇത് ഈ സംസ്കാരത്തിന് അവസാനകാലത്ത് സംഭവിച്ച കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്, ഇത് [[ബ്ലിറ്റ്-സെർനാൻഡർ സിസ്റ്റം|ബ്ലിറ്റ്-സെർനാൻഡർ സബ്-ബോറിയൽ ഘട്ടം]] എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഏകദേശം ബി.സി. 3200 മുതൽ ഭൂമിയിലെ കാലാവസ്ഥ അവസാനത്തെ [[ഹിമയുഗം|ഹിമയുഗത്തിന്]] ശേഷം ഉണ്ടായിരുന്നതിനേക്കാൾ തണുപ്പും വരണ്ടതുമായി മാറി. കൃഷിയെ പ്രധാനമായും ആശ്രയിച്ചിരുന്ന കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരം ഈ കാലാവസ്ഥാ സാഹചര്യങ്ങളിൽ തകർന്നുവീണു.&lt;ref name=&quot;autogenerated2007&quot;&gt;Anthony, David W. (2007). The Horse, the Wheel, and Language: How Bronze Age Riders from the Eurasian Steppes Shaped the Modern World. Princeton, NJ: Princeton University Press. {{ISBN|978-0-691-05887-0}}.&lt;/ref&gt; അമേരിക്കൻ ജിയോഗ്രാഫിക്കൽ യൂണിയൻ്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, വരണ്ട കാലാവസ്ഥയിലേക്കുള്ള മാറ്റം ക്രമേണയായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് രണ്ട് പ്രത്യേക ഘട്ടങ്ങളിലായാണ് സംഭവിച്ചത്. ഈ സിദ്ധാന്തമനുസരിച്ച് അയൽക്കാരായ യാംനയ സംസ്കാരത്തിലെ ജനങ്ങൾ [[ഇടയന്മാർ|ഇടയന്മാരായിരുന്നു]], വരൾച്ചാ സാഹചര്യങ്ങളിൽ കൂടുതൽ ഫലപ്രദമായി അതിജീവിക്കാൻ അവർക്ക് കഴിഞ്ഞു. ഇത് ചില പണ്ഡിതന്മാരെ കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരം അക്രമാസക്തമായിട്ടല്ല അവസാനിച്ചത് എന്ന നിഗമനത്തിലെത്താൻ പ്രേരിപ്പിച്ചു, ജീവൻ നിലനിർത്തുന്നതിന് വേണ്ടി അവർക്ക് സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെ കൃഷിയിൽ നിന്ന് ഇടയവൃത്തിയിലേക്ക് മാറ്റുകയും യാംനയ സംസ്കാരവുമായി സംയോജിക്കുകയും ചെയ്തു എന്ന് അവർ കരുതുന്നു.

== സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ ==
{{Main|Economy of the Cucuteni–Trypillia culture}}
[[File:Cucuteni-Trypillia culture wheeled bull figurine.png|thumb|പടിഞ്ഞാറൻ യുക്രെയ്നിലെ കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരത്തിൽ നിന്നുള്ള ചക്രങ്ങളുള്ള കാള പ്രതിമ, ഏകദേശം ബി.സി. 3950-3650. &quot;ചക്രങ്ങളുള്ള ഒരു വസ്തുവിന് അറിയപ്പെടുന്ന ഏറ്റവും പഴയ ഉദാഹരണം.&quot;&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Bulliet |first=Richard W. |author-link=Richard W. Bulliet |url=https://archive.org/details/the-wheel-inventions-and-reinventions-0231173385-9780231173384-9780231540612_compress |title=The Wheel: Inventions And Reinventions |publisher=Columbia University Press |year=2016 |isbn=978-0-231-54061-2 |series= |location=New York |pages=6, 51–70 |language=en}}&lt;/ref&gt;]]

2,750 വർഷത്തെ നിലനിൽപ്പിലുടനീളം, കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരം തികച്ചും സുസ്ഥിരമായിരുന്നു; എന്നിരുന്നാലും ചില മാറ്റങ്ങൾ സംഭവിച്ചു. മറ്റ് നിയോലിത്തിക്ക് സമൂഹങ്ങളുമായി കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരത്തിലെ ജനങ്ങൾക്ക് പൊതുവായ സവിശേഷതകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു:
* മിക്കവാറും ഇല്ലാത്ത [[സാമൂഹിക വിഭജനം]]
* ഒരു [[രാഷ്ട്രീയ ഭരണകൂടം|രാഷ്ട്രീയ വരേണ്യവർഗ്ഗത്തിന്]] അഭാവം
* പ്രാഥമിക സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ
* [[ഇടയവൃത്തി|ഇടയന്മാരും]] [[കൃഷി|കർഷകരും]]

പുതിയ ശിലായുഗ കാലഘട്ടത്തിൽ മറ്റ് ആളുകളെപ്പോലെ കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരത്തിനും അദ്ധ്വാനത്തിന് കാര്യമായ വിഭജനം ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. ഈ സംസ്കാരത്തിന് വാസസ്ഥലങ്ങൾ ചിലപ്പോൾ അക്കാലത്തെ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ വാസസ്ഥലങ്ങളായി വളർന്നിട്ടും (ഏറ്റവും വലുതിൽ 15,000 ആളുകൾ വരെ),&lt;ref&gt;{{Cite journal|last1=Chapman|first1=John|last2=Videiko|first2=Mikhail Yu|last3=Hale|first3=Duncan|last4=Gaydarska|first4=Bisserka|last5=Burdo|first5=Natalia|last6=Rassmann|first6=Knut|last7=Mischka|first7=Carsten|last8=Müller|first8=Johannes|last9=Korvin-Piotrovskiy|first9=Aleksey|date=2014|title=The Second Phase of the Trypillia Mega-Site Methodological Revolution: A New Research Agenda|journal=European Journal of Archaeology|language=en|volume=17|issue=3|pages=369–406|doi=10.1179/1461957114Y.0000000062|issn=1461-9571|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; ജോലിയ്ക്കായി ആളുകളെ പ്രത്യേകമായി നിയോഗിച്ചിരുന്നുവെന്നതിന് തെളിവുകളൊന്നും ലഭിച്ചിട്ടില്ല. എല്ലാ വീടുകളിലും വിപുലീകരിച്ച കുടുംബത്തിലെ അംഗങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു, അവർ വയലുകളിൽ വിളകൾ കൃഷി ചെയ്യാനും കാട്ടിൽ പോയി വേട്ടയാടാനും വിറക് കൊണ്ടുവരാനും നദീതീരത്ത് പോയി കളിമണ്ണ് അല്ലെങ്കിൽ മത്സ്യം കൊണ്ടുവരാനും അതിജീവനത്തിന് ആവശ്യമായ മറ്റ് എല്ലാ ജോലികളും ചെയ്തിരുന്നിരിക്കാം. ജനകീയ വിശ്വാസത്തിന് വിപരീതമായി, നിയോലിത്തിക്ക് ജനതയ്ക്ക് ഭക്ഷ്യവിഭവങ്ങൾക്ക് മികച്ച ലഭ്യത അനുഭവപ്പെട്ടിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;Mantu&quot; /&gt;

ഏകദേശം ബി.സി. 3000 മുതൽ 2750 വരെ, ഈ സംസ്കാരത്തിന് അവസാന കാലഘട്ടത്തിൽ മറ്റ് സമൂഹങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ചെമ്പ് ഈ മേഖലയിലുടനീളം പ്രത്യക്ഷപ്പെടാൻ തുടങ്ങി. മറ്റ് സംസ്കാരങ്ങളിൽ നിന്നും കൊണ്ടുവന്ന അസംസ്കൃത ചെമ്പ് അയിരിനൊപ്പം വേട്ടയാടാനുള്ള ആയുധങ്ങളും മറ്റ് വസ്തുക്കളും ഉണ്ടായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;Mantu&quot; /&gt; നിയോലിത്തിക്കിൽ നിന്ന് ചാൽക്കോലിത്തിക്ക് അല്ലെങ്കിൽ ചെമ്പ് യുഗത്തിലേക്കുള്ള മാറ്റത്തെ ഇത് അടയാളപ്പെടുത്തി. സംസ്കാരം അവസാനിക്കാറായപ്പോൾ വെങ്കല വസ്തുക്കൾ പുരാവസ്തു സൈറ്റുകളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടാൻ തുടങ്ങി.

=== ആഹാരരീതി ===
കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരം കർഷകരെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഒരു സമൂഹമായിരുന്നു. മണ്ണൊരുക്കൽ, വിളവെടുപ്പ്, മൃഗപരിപാലനം എന്നിവയായിരുന്നു ഭൂരിഭാഗം ആളുകൾക്കും പ്രധാന തൊഴിൽ. അവരുടെ ഭക്ഷണത്തിൽ ഭൂരിഭാഗവും ധാന്യങ്ങളായിരുന്നു. ഗോതമ്പ്, ഓട്സ്, റൈ, ബാർലി, ചണ എന്നിവ അവർ കൃഷി ചെയ്തു, ഇത് കളിമൺ അടുപ്പുകളിലോ ചൂടാക്കിയ കല്ലുകളിലോ പുളിപ്പിക്കാത്ത അപ്പമായി അവർ ചുട്ടെടുത്തു. പീസ്, ബീൻസ്, വൈൻ മുന്തിരി എന്നിവയും അവർ കൃഷി ചെയ്തിരുന്നു. എങ്കിലും അവർ വൈൻ ഉണ്ടാക്കിയിരുന്നുവെന്നതിന് വ്യക്തമായ തെളിവുകളില്ല.&lt;ref name=&quot;Comșa&quot;&gt;{{cite journal | last = Comșa | first = Eugen | title = Cultura plantelor în cursul epocii neolitice pe teritoriul României |trans-title=Cultivated plants of the Neolithic current epoch in Romanian territory | journal = Terra Nostra: Culegere de Materiale Privind Istoria Agriculturii în România (Our Earth: Selections from a Material Perspective of Agricultural History in Romania) | volume = 3 | pages = 243–252 | publisher = Consiliul Superior al Agriculturii | location = Bucharest | year = 1973 | oclc = 72954112}}&lt;/ref&gt; അവർ തേനീച്ചകളെ വളർത്തിയിരുന്നുവെന്നതിനും തെളിവുകളുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Citation | last = Crane | first = Eva | title = The world history of beekeeping and honey hunting | place = New York | publisher = Routledge | year = 1999 | pages = 40–41 | url = https://books.google.com/books?id=ANTSvKj1AZEC | oclc = 41049690 | isbn = 0-415-92467-7}}&lt;/ref&gt;

വലിയ വാസസ്ഥലങ്ങളിലെ നിവാസികൾക്ക് ഏതാണ്ട് പൂർണ്ണമായും സസ്യഭക്ഷണമായിരുന്നു ഉണ്ടായിരുന്നത്, ഭക്ഷണത്തിൽ വെറും 10% മാത്രമേ മാംസം ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നുള്ളൂ.&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:8&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt; ധാന്യങ്ങൾക്ക് പുറമെ പയറുവർഗ്ഗങ്ങളും കൃഷി ചെയ്തിരുന്നതിനാൽ നിവാസികൾക്ക് പ്രോട്ടീൻ കുറവ് അനുഭവിച്ചിരുന്നില്ല.

കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സൈറ്റുകളിൽ നിന്നുള്ള മൃഗാവശിഷ്ടങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത് നിവാസികൾ മൃഗപരിപാലനം നടത്തിയിരുന്നുവെന്നാണ്. അവർ വളർത്തിയിരുന്ന മൃഗങ്ങളിൽ പ്രധാനമായും കന്നുകാലികൾ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു, കുറഞ്ഞ എണ്ണം പന്നികൾ, ആടുകൾ എന്നിവയും ഉണ്ടായിരുന്നു. അവർ വരച്ചിരുന്ന മൃഗങ്ങൾക്ക് ചിത്രങ്ങളിൽ നിന്നും അവർ വണ്ടിക്കാളകളെ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നതായി മനസ്സിലാക്കാം.&lt;ref name=&quot;Comșa&quot; /&gt; കുതിരകൾക്ക് ചിത്രങ്ങളും അവശിഷ്ടങ്ങളും സൈറ്റുകളിൽ നിന്നും കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഈ അവശിഷ്ടങ്ങൾ കാട്ടുകുതിരകൾക്ക് ആണോ അതോ ഇണക്കിവളർത്തിയ കുതിരകൾക്ക് ആണോ എന്ന കാര്യത്തിൽ തർക്കമുണ്ട്. അവർ കാട്ടുകുതിരകളെ മാംസത്തിനായി വേട്ടയാടിയിരുന്നുവെന്നാണ് കരുതുന്നത്.

വേട്ടയാടൽ അവരുടെ ഭക്ഷണരീതിക്ക് അനുബന്ധമായിരുന്നു. ഇരയെ പിടിക്കാൻ അവർ കെണികൾ ഉപയോഗിച്ചു, കൂടാതെ വില്ലും അമ്പും കുന്തവും ക്ലബ്ബുകളും ഉൾപ്പെടെ വിവിധ ആയുധങ്ങളും ഉപയോഗിച്ചു. മൃഗങ്ങളെ പിന്തുടരാൻ അവർ ചിലപ്പോൾ വേഷപ്രച്ഛന്നരായി.&lt;ref name=&quot;Cucoș1&quot; /&gt; ചുവന്ന മാൻ, റോ മാൻ, കുറുക്കൻ, തവിട്ട് കരടി എന്നിവയ്ക്ക് അവശിഷ്ടങ്ങൾ കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സൈറ്റുകളിൽ നിന്ന് കണ്ടെത്തിയവയിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.

=== സാങ്കേതികവിദ്യ, ഭൗതിക സംസ്കാരം ===
കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരം അതിൻ്റെ വ്യതിരിക്തമായ വാസസ്ഥലങ്ങൾ, വാസ്തുവിദ്യ, സങ്കീർണ്ണമായി അലങ്കരിച്ച മൺപാത്രങ്ങൾ,&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Tkachuk |first=Taras |url=https://books.google.com/books?id=rdEOEAAAQBAJ |title=Знакові системи трипільсько-кукутенської культурно-історичної спільності |date=2000-03-01 |publisher=Oleksandr Melnyk |isbn=978-966-286-214-0 |edition=2nd |location=Ivano-Frankivsk |publication-date=2021 |language=en |translator-last=Melnyk |translator-first=Oleksandr |trans-title=Sign systems of Trypillia-Cucuteni culture}}&lt;/ref&gt; രൂപങ്ങൾ എന്നിവയാൽ അറിയപ്പെടുന്നു, ഇവയെല്ലാം പുരാവസ്തു അവശിഷ്ടങ്ങളിൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. അതിൻ്റെ ഉച്ചസ്ഥായിയിൽ, അക്കാലത്തെ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും സാങ്കേതികമായി വികസിച്ച സമൂഹങ്ങളിലൊന്നായിരുന്നു ഇത്.&lt;ref name=&quot;Mallory&quot; /&gt; സെറാമിക് ഉൽപ്പാദനം, ഭവന നിർമ്മാണം, കൃഷി, നെയ്ത തുണിത്തരങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്കായി അവർ പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യകൾ വികസിപ്പിച്ചു.

=== ആചാരങ്ങൾ, മതം ===
ചില കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സമൂഹങ്ങളിൽ വാസസ്ഥലത്തിന് മധ്യഭാഗത്തായി ഒരു പ്രത്യേക കെട്ടിടം കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്, പുരാവസ്തു ഗവേഷകർ ഇതിനെ വിശുദ്ധ സങ്കേതങ്ങളായി തിരിച്ചറിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഈ സങ്കേതങ്ങൾക്കുള്ളിൽ പുരാവസ്തുക്കൾ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്, അവയിൽ ചിലത് കെട്ടിടത്തിനുള്ളിൽ മനഃപൂർവ്വം കുഴിച്ചിട്ടതാണ്, അവ വ്യക്തമായും മതപരമായ സ്വഭാവമുള്ളവയാണ്. ഈ സമൂഹത്തിലെ അംഗങ്ങൾക്ക് ചില വിശ്വാസങ്ങളെയും ഒരുപക്ഷേ ചില ആചാരങ്ങളെയും ഘടനയെയും കുറിച്ചുള്ള ഉൾക്കാഴ്ചകൾ ഇവ നൽകുന്നു. കൂടാതെ, വീടുകൾക്കുള്ളിലും മതപരമായ സ്വഭാവമുള്ള പുരാവസ്തുക്കൾ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഈ പുരാവസ്തുക്കളിൽ പലതും കളിമൺ പ്രതിമകളോ രൂപങ്ങളോ ആണ്. പുരാവസ്തു ഗവേഷകർ ഇവയിൽ പലതിനെയും ഫെറ്റിഷുകൾ അല്ലെങ്കിൽ ടോട്ടെമുകൾ എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഇത്തരം പ്രതിമകൾ കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സൈറ്റുകളിൽ ധാരാളമായി കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Bailey&quot; /&gt; അവ കിഴക്കൻ യൂറോപ്പിലെ പല മ്യൂസിയങ്ങളിലും പ്രദർശിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.

== ഇവയും കാണുക ==
{{Portal|Ukraine}}
{{columns-list|colwidth=20em|
* [[ചാൽക്കോലിത്തിക് യൂറോപ്പ്]]
* [[ചെമ്പ് യുഗം]]
* [[യുക്രെയ്ൻ്റെ ചരിത്രം]]
* [[ലീനിയർ പോട്ടറി സംസ്കാരം]]
* [[നവീന ശിലായുഗം|നവീന ശിലായുഗ യൂറോപ്പ്]]
* [[പഴയ യൂറോപ്പ് (ആർക്കിയോളജി)]]
* [[തെക്കുകിഴക്കൻ യൂറോപ്പിലെ ചരിത്രാതീത കാലം]]
* [[പ്രോട്ടോ-ഇന്തോ-യൂറോപ്യന്മാർ]]
* [[വിൻക സംസ്കാരം]]
* [[യാംനയ സംസ്കാരം]]
}}

== കുറിപ്പുകൾ ==
{{reflist|colwidth=30em}}

=== അവലംബങ്ങൾ ===
{{refbegin|2}}
*{{citation |last=Gimbutas |first=Marija |author-link=Marija Gimbutas |editor-last=Polomé |editor-first=Edgar C. |chapter=Old Europe in the Fifth Millenium B.C.: The European Situation on the Arrival of Indo-Europeans |title=The Indo-Europeans in the Fourth and Third Millennia |year=1982 |publisher=Karoma Publishers |location=Ann Arbor |isbn=0-89720-041-1}}
*{{citation |last=Gimbutas |first=Marija |year=1997 |editor-last=Dexter |editor-first=Miriam Robbins |editor2-last=Jones-Bley |editor2-first=Karlene |title=The Kurgan Culture and the Indo-Europeanization of Europe: Selected Articles from 1952 to 1993 |series=Journal of Indo-European Studies Monograph Series |volume=18 |location=Washington, DC |publisher=Institute for the Study of Man |isbn=978-0-941694-56-8 |url=https://books.google.com/books?id=hCZmAAAAMAAJ}}
{{refend}}

== ഗ്രന്ഥസൂചി ==
'''''English'''''
* Bailey, Douglass Whitfield, ''Prehistoric figurines: representation and corporeality in the Neolithic''. London; New York, Routledge, 2005. {{ISBN|0-415-33151-X}} {{OCLC|56686499}}
* Bailey, Douglass Whitfield; Whittle, Alasdair W.R.; Cummings, Vicki, eds. ''(Un)settling the neolithic''. Oxford: Oxbow, 2005. {{ISBN|1-84217-179-8}} {{OCLC|62472378}}

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
{{Commons category|Cucuteni-Trypillia culture}}
* [https://www.youtube.com/watch?v=8cHLnAgXLMY The Lost World of Old Europe: The Danube Valley 5000–3500 BC, Exhibition Video (2010)]
* [https://www.newscientist.com/article/mg24933230-900-the-rise-and-fall-of-the-mysterious-culture-that-invented-civilisation/ The rise and fall of the mysterious culture that invented civilisation]
* [http://www.culture.gouv.fr/culture/arcnat/harsova/en/balk4.htm Cucuteni Culture] ഫ്രഞ്ച് ഗവൺമെൻ്റിന് സാംസ്കാരിക മന്ത്രാലയത്തിന് വെബ്സൈറ്റ്.
* [http://www.dacia.org/Dacian_Virtual_Museum/The_Earlyest/the_earlyest.html Cucuteni Culture] റൊമാനിയൻ ഡേഷ്യൻ മ്യൂസിയം.

{{Cucuteni–Trypillia culture}}
{{Neolithic Europe}}
{{Prehistoric technology}}

{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:Cucuteni-Trypillia culture}}
[[വിഭാഗം:കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരം| ]]
[[വിഭാഗം:മൊൾഡോവയിലെ പുരാവസ്തു സംസ്കാരങ്ങൾ]]
[[വിഭാഗം:റൊമാനിയയിലെ പുരാവസ്തു സംസ്കാരങ്ങൾ]]
[[വിഭാഗം:യുക്രെയ്നിലെ പുരാവസ്തു സംസ്കാരങ്ങൾ]]
[[വിഭാഗം:യൂറോപ്പിലെ ചാൽക്കോലിത്തിക് സംസ്കാരങ്ങൾ]]
[[വിഭാഗം:യൂറോപ്പിലെ നവീന ശിലായുഗ സംസ്കാരങ്ങൾ]]
[[വിഭാഗം:തെക്കുകിഴക്കൻ യൂറോപ്പിലെ ചരിത്രാതീത കാലം]]
[[വിഭാഗം:പ്രീ-ഇന്തോ-യൂറോപ്യന്മാർ]]
[[വിഭാഗം:യൂറോപ്പിലെ പുരാവസ്തു സംസ്കാരങ്ങൾ]]
[[വിഭാഗം:കീൽ ആർക്കിയോളജി]]</text>
      <sha1>lrhsk3dh1npxa44pfr3emgx6fmd3wa9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660965</id>
      <parentid>4660960</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T03:43:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Srinivasrjy</username>
        <id>211324</id>
      </contributor>
      <origin>4660965</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="92449" sha1="hy6yt7bng0ldl1892utrgmjn8888uii" xml:space="preserve">'''കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരം''' ('''കുക്കൂടെനി സംസ്കാരം''' അല്ലെങ്കിൽ '''ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരം''' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു) തെക്കുകിഴക്കൻ യൂറോപ്പിലെ ഒരു [[നവീന ശിലായുഗം|നവീന ശിലായുഗ]]-[[ചാൽക്കോലിത്തിക്]] പുരാവസ്തു സംസ്കാരമാണ് (ഏകദേശം ബി.സി. 5050 മുതൽ 2950 വരെ).&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Arponen |first1=V. P. J. |last2=Ohlrau |first2=René |last3=Kerig |first3=Tim |date=2024 |title=The Capability Approach and Archaeological Interpretation of Transformations: On the Role of Philosophy for Archaeology |journal=Open Archaeology |volume=10 |doi=10.1515/opar-2024-0013 |doi-access=free |article-number=20240013}}&lt;/ref&gt; ഈ സംസ്കാരം കാർപാത്തിയൻ പർവതനിരകൾ മുതൽ നിസ്റ്റർ, ഡ്നിപ്പർ പ്രദേശങ്ങൾ വരെ വ്യാപിച്ചിരുന്നു. ആധുനിക [[മൊൾഡോവ|മൊൾഡോവയെ]] കേന്ദ്രീകരിച്ച്, പടിഞ്ഞാറൻ [[യുക്രെയ്ൻ|യുക്രെയ്നിലെയും]] വടക്കുകിഴക്കൻ [[റൊമാനിയ|റൊമാനിയയിലെയും]] വലിയ ഭാഗങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നതായിരുന്നു ഇത്. ഏകദേശം {{convert|350,000|km2|sqmi|abbr=on}} വിസ്തൃതിയും 500 കി.മീ വ്യാസവും (വടക്കുകിഴക്ക് [[കീവ്]] മുതൽ തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് ബ്രാസോവ് വരെ) ഇതിനുണ്ടായിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nbcnews.com/id/wbna26839697|title=7,000 years ago, Neolithic optical art flourished – Technology &amp; science – Science – DiscoveryNews.com|access-date=24 December 2015|date=22 September 2008|work=NBC News|archive-url=https://web.archive.org/web/20151224112849/http://www.nbcnews.com/id/26839697/ns/technology_and_science-science/t/years-ago-neolithic-optical-art-flourished/|archive-date=24 December 2015|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Mantu&quot;&gt;{{cite journal |last=Mantu |first=Cornelia-Magda |year=2000 |title=Cucuteni–Tripolye cultural complex: relations and synchronisms with other contemporaneous cultures from the Black Sea area |url=http://cisa.uaic.ro/saa/no7.htm |url-status=live |journal=Studia Antiqua et Archaeologica |location=Iași, Romania |publisher=Iași University |volume=VII |page=267 |oclc=228808567 |archive-url=http://archive.wikiwix.com/cache/20110711055237/http://cisa.uaic.ro/saa/no7.htm |archive-date=11 July 2011}}&lt;/ref&gt;

കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ വാസസ്ഥലങ്ങളിൽ ഭൂരിഭാഗവും ചെറിയ വലിപ്പമുള്ളവയും, ഉയർന്ന ജനസാന്ദ്രതയുള്ളവയുമായിരുന്നു (3 മുതൽ 4 കിലോമീറ്റർ വരെ അകലം). പ്രധാനമായും സിറെറ്റ്, പ്രൂട്ട്, നിസ്റ്റർ നദീതടങ്ങളിലാണ് ഇവ കേന്ദ്രീകരിച്ചിരുന്നത്.&lt;ref name=&quot;Mallory&quot;&gt;{{cite book|last1= Mallory|first1= James P|title= In search of the Indo-Europeans: language, archaeology and myth|year= 1989|publisher= Thames and Hudson|location= London|isbn= 0-500-05052-X|oclc= 246601873|url= https://archive.org/details/insearchofindoeu00jpma}}&lt;/ref&gt; ഈ സംസ്കാരത്തിന് മധ്യകാലഘട്ടത്തിൽ (ഏകദേശം ബി.സി. 4100 മുതൽ 3500 വരെ), കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരത്തിലെ ജനങ്ങൾ [[യുറേഷ്യ|യുറേഷ്യയിലെ]] ഏറ്റവും വലിയ വാസസ്ഥലങ്ങൾ നിർമ്മിച്ചു. ചില വാസസ്ഥലങ്ങളിൽ മൂവായിരത്തോളം കെട്ടിടങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു, 20,000 മുതൽ 46,000 വരെ ആളുകൾ ഇവിടെ താമസിച്ചിരുന്നതായി കരുതപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Diachenko|first=Aleksandr|author2=[[Francesco Menotti]]|title=The gravity model: monitoring the formation and development of the Tripolye culture giant-settlements in Ukraine|journal=Journal of Archaeological Science|year=2012|volume=39|issue=8|pages=2810–2817|doi=10.1016/j.jas.2012.04.025|bibcode=2012JArSc..39.2810D }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|url=https://www.academia.edu/8641305|title=High precision Tripolye settlement plans, demographic estimations and settlement organization|first=Johannes|last=Müller|website=academia.edu|access-date=6 May 2018|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170113190128/http://www.academia.edu/8641305/High_precision_Tripolye_settlement_plans_demographic_estimations_and_settlement_organization|archive-date=13 January 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;MüllerRassmann2016&quot;&gt;{{cite book|last1=Müller|first1=Johannes|last2=Rassmann|first2=Knut|last3=Videiko|first3=Mykhailo|title=Trypillia Mega-Sites and European Prehistory: 4100–3400 BCE|url=https://books.google.com/books?id=-3twCwAAQBAJ&amp;pg=PT347|year=2016|publisher=Taylor &amp; Francis|isbn=978-1-317-24791-3|page=347}}&lt;/ref&gt; നഗരങ്ങൾക്ക് ആദ്യരൂപങ്ങളാണെന്ന് അവകാശപ്പെടുന്ന ഈ സംസ്കാരത്തിന് 'മെഗാ-സൈറ്റുകൾ', ബി.സി. അഞ്ചാം സഹസ്രാബ്ദത്തിൽ യുറേഷ്യയിലെയും ഒരുപക്ഷേ ലോകത്തിലെ തന്നെയും ഏറ്റവും വലിയ വാസസ്ഥലങ്ങളായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite journal |last1=Gaydarska |first1=Bisserka |last2=Nebbia |first2=Marco |last3=Chapman |first3=John |date=2020 |title=Trypillia Megasites in Context: Independent Urban Development in Chalcolithic Eastern Europe |url=https://www.cambridge.org/core/product/identifier/S0959774319000301/type/journal_article |journal=Cambridge Archaeological Journal |language=en |volume=30 |issue=1 |pages=97–121 |doi=10.1017/S0959774319000301 |issn=0959-7743}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{Cite journal |last1=Kirleis |first1=Wiebke |last2=Corso |first2=Marta Dal |last3=Pashkevych |first3=Galyna |last4=Schlütz |first4=Frank |last5=Hofmann |first5=Robert |last6=Terna |first6=Andreea |last7=Dreibrodt |first7=Stefan |last8=Rud |first8=Vitalii |last9=Videiko |first9=Mykhailo Y. |last10=Müller |first10=Johannes |date=1 January 2024 |title=A complex subsistence regime revealed for Cucuteni–Trypillia sites in Chalcolithic eastern Europe based on new and old macrobotanical data |journal=Vegetation History and Archaeobotany |language=en |volume=33 |issue=1 |pages=75–90 |doi=10.1007/s00334-023-00936-y |issn=1617-6278|doi-access=free |bibcode=2024VegHA..33...75K }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Chapman |first1=John |last2=Gaydarska |first2=Bisserka |last3=Nebbia |first3=Marco |date=31 May 2019 |title=The Origins of Trypillia Megasites |journal=Frontiers in Digital Humanities |volume=6 |article-number=10 |doi=10.3389/fdigh.2019.00010 |doi-access=free |issn=2297-2668}}&lt;/ref&gt; ഈ സംസ്കാരം അതിൻ്റെ ഉച്ചസ്ഥായിയിൽ എത്തിയപ്പോൾ ജനസംഖ്യ പത്ത് ലക്ഷം കവിഞ്ഞിരിക്കാമെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web |last=Kovtun |first=Valeria |date=6 August 2021 |title=Cucuteni-Trypillia: Eastern Europe's lost civilisation |url=https://www.bbc.com/travel/article/20210805-cucuteni-trypillia-eastern-europes-lost-civilisation |access-date=18 September 2024 |website=www.bbc.com |language=en-GB}}&lt;/ref&gt; ഇത് [[ചാൽക്കോലിത്തിക്|ചെമ്പ് യുഗത്തിൽ]] വളരെ സമ്പന്നവും സ്വാധീനമുള്ളതുമായ ഒന്നായിരുന്നുവെന്ന് പണ്ഡിതനായ അസ്കോ പർപ്പോള വിവരിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;:42&quot;&gt;{{Cite book |last=Parpola |first=Asko |author-link=Asko Parpola |url=https://archive.org/details/rootsofhinduisme0000parp/page/43/mode/1up |title=The Roots of Hinduism: The Early Aryans and The Indus Civilization |date=1 September 2015 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-022690-9 |pages=43–46 |language=en |doi=10.1093/acprof:oso/9780190226909.001.0001}}&lt;/ref&gt; ഇത് തുടക്കത്തിൽ തുല്യത പുലർത്തുന്ന സമൂഹമായിരുന്നുവെന്നും പിന്നീട് അസമത്വങ്ങൾ ഉയർന്നുവന്നത് ഈ സംസ്കാരത്തിന് തകർച്ചയ്ക്ക് കാരണമായെന്നും നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Hofmann |first1=Robert |last2=Müller-Scheeßel |first2=Nils |last3=Müller |first3=Johannes |date=2024 |title=Trypillia mega-sites: a social levelling concept? |journal=Antiquity |language=en |volume=98 |issue=398 |pages=380–400 |doi=10.15184/aqy.2024.18 |issn=0003-598X|doi-access=free }}&lt;/ref&gt;

കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരത്തിൽ നൂതന ചൂളകൾ ഉപയോഗിച്ച് മനോഹരമായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത മൺപാത്രങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു, വലിയ കെട്ടിടങ്ങൾ നിർമ്മിക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന നൂതന വാസ്തുവിദ്യാ വിദ്യകൾ, കാർഷിക രീതികൾ, വികസിത ലോഹശാസ്ത്രം എന്നിവയും ഉണ്ടായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite web |last=Prostak |first=Sergio |date=2 July 2024 |title=Trypillia Mega-Sites Avoided Wealth Inequalities between Individual Households, Archaeologists Say |url=https://www.sci.news/archaeology/trypillia-mega-sites-13069.html |access-date=18 September 2024 |website=Sci.News: Breaking Science News |language=en-US}}&lt;/ref&gt; വിപുലമായ കാർഷിക വ്യവസ്ഥയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ, മൃഗപരിപാലനം എന്നിവ ഈ ജനതയ്ക്ക് സ്വന്തമായിരുന്നു. പാരിസ്ഥിതിക പരിമിതികളെ അതിജീവിച്ച് ചെടികൾ വളർത്താൻ ഈ ജനതയ്ക്ക് അറിയാമായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt; ഇന്നത്തെ പ്രദേശത്ത് ഒരു സാംസ്കാരിക പടിത്തട്ട് സ്ഥാപിക്കുന്നതിൽ ഈ സംസ്കാരത്തിന് കൃഷി രീതികൾ പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ചു.&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;

ബി.സി. അഞ്ചാം സഹസ്രാബ്ദത്തിന് മധ്യത്തിൽ നിന്നുള്ള ഒരു കുശവൻ്റെ ചക്രത്തിന് അവശിഷ്ടങ്ങൾ ഇതുവരെ കണ്ടെത്തിയിട്ടുള്ളതിൽ വച്ച് ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ളതാണ്. [[മെസൊപ്പൊട്ടേമിയ|മെസൊപ്പൊട്ടേമിയയിൽ]] സമാനമായ ചക്രങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയതിനും നൂറുകണക്കിന് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പാണിത്.&lt;ref name=&quot;:03&quot;&gt;{{Cite book |last=Haarmann |first=Harald |author-link=Harald Haarmann |url=https://books.google.com/books?id=FkL_DwAAQBAJ&amp;pg=PA40 |title=Advancement in Ancient Civilizations: Life, Culture, Science and Thought |publisher=McFarland &amp; Company, Inc., Publishers |year=2020 |isbn=978-1-4766-4075-4 |location=Jefferson, North Carolina |page=40 |language=en}}&lt;/ref&gt; ചക്രങ്ങളുള്ള വാഹനങ്ങൾക്ക് ഏറ്റവും പഴയ തെളിവുകളും ഈ സംസ്കാരത്തിൽ നിന്നാണ് ലഭിക്കുന്നത്. ചെറിയ ചക്രങ്ങളുള്ള മോഡലുകൾ മെസൊപ്പൊട്ടേമിയയിൽ കണ്ടെത്തിയതിനേക്കാൾ വളരെ പഴയതാണ്.&lt;ref name=&quot;:42&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=2PAkBwAAQBAJ&amp;dq=Starokorsunskaya+wheel&amp;pg=PA113 |title=The Oxford Handbook of Neolithic Europe |date=1 March 2015 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-954584-1 |editor-last=Fowler |editor-first=Chris |page=113 |language=en |doi=10.1093/oxfordhb/9780199545841.001.0001 |editor-last2=Harding |editor-first2=Jan |editor-last3=Hofmann |editor-first3=Daniela}}&lt;/ref&gt; ചക്രങ്ങളുള്ള വാഹനങ്ങൾ കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരത്തിൽ കണ്ടുപിടിക്കപ്പെടുകയും അവിടെ നിന്ന് മറ്റ് പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് വ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തുവെന്ന് ചില പുരാവസ്തു ഗവേഷകരും ചരിത്രകാരന്മാരും വാദിക്കുന്നു, എന്നിരുന്നാലും ഇതൊരു വിവാദ വിഷയമായി തുടരുന്നു.

ഈ സംസ്കാരത്തിന് ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ വശങ്ങളിലൊന്ന് വാസസ്ഥലങ്ങൾ ഇടയ്ക്കിടെ നശിപ്പിക്കുന്നതായിരുന്നു. ഓരോ വാസസ്ഥലത്തിനും ഏകദേശം 60 മുതൽ 80 വർഷം വരെ മാത്രമായിരുന്നു ആയുസ്സ്.&lt;ref name=&quot;Monah&quot;&gt;{{Citation | first1 = Dan | last1 = Monah | editor-last = Dumitroaia | editor-first = Gheorghe | chapter = Religie si arta in cultura Cucuteni |trans-chapter=Religion and art in Cucuteni culture | title = Primul muzeu Cucuteni din Romania |trans-title=The first Cucuteni museum for Romania | series = Bibliotheca memoriae antiquitatis XV | year = 2005 | pages = 162–173 | place = Piatra-Neamț, Romania | publisher = Editura Foton | language = ro | oclc = 319165024}}&lt;/ref&gt; ഈ വാസസ്ഥലങ്ങൾ കത്തിക്കുന്നതിന് ഉദ്ദേശ്യത്തെക്കുറിച്ച് പണ്ഡിതന്മാർക്കിടയിൽ തർക്കമുണ്ട്; ചില വാസസ്ഥലങ്ങൾ പഴയ കെട്ടിടങ്ങൾക്ക് രൂപവും ദിശയും നിലനിർത്തിക്കൊണ്ട് പഴയ തറകൾക്ക് മുകളിൽ നിരവധി തവണ പുനർനിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്. റൊമാനിയയിലെ പൊഡൂരി എന്ന സ്ഥലത്ത് നിന്ന് കണ്ടെത്തിയ അവശിഷ്ടങ്ങൾ വർഷങ്ങളായി പരസ്പരം മുകളിൽ നിർമ്മിച്ച പതിമൂന്ന് വാസസ്ഥലങ്ങളെ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു.&lt;ref name=&quot;Monah&quot; /&gt;

== നാമകരണം ==
[[File:库库特尼陶碗陶罐.JPG|thumb|മൂന്ന് [[ചാൽക്കോലിത്തിക്]] സെറാമിക് പാത്രങ്ങൾ (ഇടത്തുനിന്ന് വലത്തോട്ട്): ഒരു സ്റ്റാൻഡിൽ വച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു പാത്രം, മറ്റൊരു പാത്രം, ഒരു ആംഫോറ, ബി.സി. 4300–4000; റൊമാനിയയിലെ സ്കൻ്റിയയിൽ നിന്ന് ലഭിച്ചത്, മൊൾഡാവിയ നാഷണൽ മ്യൂസിയം കോംപ്ലക്സിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു|267x267px]]

1884-ൽ റൊമാനിയയിലെ മൊൾഡാവിയ പ്രദേശത്തെ ഇയാസി കൗണ്ടിയിലുള്ള കുക്കൂടെനി എന്ന ഗ്രാമത്തിന് പേരിൽ തിയോഡോർ ടി. ബുറാഡ ആണ് ആദ്യമായി ഈ സംസ്കാരത്തിന് പേരിട്ടതും വിവരിച്ചതും. ടാർഗു ഫ്രുമോസിൽ നിന്ന് ഇയാസിയിലേക്കുള്ള റോഡ് അറ്റകുറ്റപ്പണികൾക്കായി ഉപയോഗിച്ച ചരലിൽ സെറാമിക് ശകലങ്ങൾ കണ്ട അദ്ദേഹം, കുക്കൂടെനിയിലെ ക്വാറി അന്വേഷിച്ചു ചെന്നു, അവിടെ നിന്ന് മൺപാത്രങ്ങൾക്ക് ശകലങ്ങളും ടെറാക്കോട്ട പ്രതിമകളും കണ്ടെത്തി. ബുറാഡയും കവിയായ നിക്കോളെ ബെൽഡിസിയാനു, പുരാവസ്തു ഗവേഷകരായ ഗ്രിഗോർ ബുട്ടുറിയാനു, ഡിമിട്രി സി. ബുട്കുലെസ്കു, ജോർജ്ജ് ഡയമണ്ടി എന്നിവരുൾപ്പെടെ ഇയാസിയിൽ നിന്നുള്ള മറ്റ് പണ്ഡിതന്മാരും ചേർന്ന് 1885 വസന്തകാലത്ത് കുക്കൂടെനിയിൽ ആദ്യത്തെ ഖനനങ്ങൾ ആരംഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Sapienza&quot; /&gt; അവർക്ക് കണ്ടെത്തലുകൾ 1885-ൽ&lt;ref&gt;{{cite journal | last = Beldiceanu | first = Nicolae | title = Antichitățile de la Cucuteni | language=ro |trans-title=The Antiquities at Cucuteni | journal = Schiță Arheologică | location = Iași | year = 1885}}&lt;/ref&gt; പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയും തുടർന്ന് 1889-ൽ&lt;ref&gt;{{cite journal | last = Butureanu | first = Grigore | title=Notita asupra sapaturilor si cercetarilor facute la Cucuteni | language=ro |trans-title=Note on the Diggings and Research at Cucuteni | journal = Arhiva Societății științifice și Literare din Iași | volume=I | year = 1989 }}&lt;/ref&gt; പാരീസിൽ നടന്ന രണ്ട് അന്താരാഷ്ട്ര സമ്മേളനങ്ങളിൽ അവതരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു: ബുട്ടുറിയാനു പ്രീഹിസ്റ്റോറിക് ആൻഡ് പ്രോട്ടോഹിസ്റ്റോറിക് സയൻസസ് ഇൻ്റർനാഷണൽ യൂണിയനിലും&lt;ref name=&quot;Sapienza&quot;&gt;{{Cite press release | title = Cucuteni-Trypillya: una grande civiltà dell'antica Europa | trans-title = Cucuteni–Trypillia: a great civilization of ancient Europe | publisher = Sapienza – Università di Roma | date = 16 September – 31 October 2008 | language = it | url = http://cisadu2.let.uniroma1.it/air/docs/appuntamenti/CUCUTENI.doc | access-date = 21 November 2009 | url-status = live | archive-url = https://web.archive.org/web/20110717203007/http://cisadu2.let.uniroma1.it/air/docs/appuntamenti/CUCUTENI.doc | archive-date = 17 July 2011 }}&lt;/ref&gt; ഡയമണ്ടി സൊസൈറ്റി ഓഫ് ആന്ത്രോപ്പോളജി ഓഫ് പാരീസിലും അവതരിപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite web | title = In search of time past | publisher = The Institute of archaeology in Iași | url = http://www.arheo.ro/text/eng/istoric_eng.html | access-date = 21 November 2009 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110904080521/http://www.arheo.ro/text/eng/istoric_eng.html | archive-date = 4 September 2011 }}&lt;/ref&gt;

അതേ സമയം, ഈ സംസ്കാരത്തിന് ഭാഗമാണെന്ന് കരുതുന്ന ആദ്യത്തെ യുക്രേനിയൻ സൈറ്റുകൾ ചെക്ക് വംശജനായ യുക്രേനിയൻ പുരാവസ്തു ഗവേഷകനായ വിൻസെൻക് ഖ്വോജ്ക (വികെൻ്റി ഖ്വോയ്ക) കീവിലെ കൈറിലിവിസ്ക സ്ട്രീറ്റ് 55-ൽ കണ്ടെത്തി. അദ്ദേഹത്തിന് കണ്ടെത്തലുകൾക്ക് വർഷം പലതായി അവകാശപ്പെടുന്നു, 1893,&lt;ref name=&quot;Trypillia.com&quot;&gt;{{cite web|title=Welcome to the Trypillian e-Museum |publisher=The Trypillian Civilization Society |url=http://www.trypillia.com/museum/index.shtml |archive-url=https://web.archive.org/web/20080607190617/http://www.trypillia.com/museum/index.shtml |archive-date=7 June 2008 |access-date=21 November 2009 }}&lt;/ref&gt; 1896&lt;ref&gt;{{cite web|last=Videiko |first=Mykhailo |title=Trypillian Civilization in the prehistory of Europe |publisher=The Trypillian Civilization Society |url=http://www.trypillia.com/articles/eng/se4.shtml |archive-url=https://web.archive.org/web/20080621083222/http://www.trypillia.com/articles/eng/se4.shtml |archive-date=21 June 2008 |access-date=21 November 2009 }}&lt;/ref&gt; 1887.&lt;ref name=&quot;Taranec&quot;&gt;{{cite web|last=Taranec |first=Natalie |title=The Trypilska Kultura – The Spiritual Birthplace of Ukraine? |publisher=The Trypillian Civilization Society |url=http://www.trypillia.com/articles/eng/re1.shtml |archive-url=https://web.archive.org/web/20080621083210/http://www.trypillia.com/articles/eng/re1.shtml |archive-date=21 June 2008 |access-date=21 November 2009 }}&lt;/ref&gt; തുടർന്ന്, വിൻസെൻക് ഖ്വോജ്ക തൻ്റെ കണ്ടെത്തലുകൾ 1897-ൽ നടന്ന 11-ാമത് പുരാവസ്തു ഗവേഷകരുടെ കോൺഗ്രസ്സിൽ അവതരിപ്പിച്ചു, ഇത് യുക്രെയ്നിലെ ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരത്തിന് കണ്ടെത്തലിന് ഔദ്യോഗിക തീയതിയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;Trypillia.com&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Taranec&quot; /&gt; അതേ വർഷം തന്നെ, യുക്രെയ്നിലെ [[കീവ് ഒബ്ലാസ്റ്റ്|കീവ് ഒബ്ലാസ്റ്റിലെ]] ട്രിപ്പിലിയ ({{langx|uk|Трипiлля}}) ഗ്രാമത്തിൽ സമാനമായ പുരാവസ്തുക്കൾ കണ്ടെത്തി. തൽഫലമായി, യുക്രേനിയൻ പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളിൽ (പിന്നീട് സോവിയറ്റ് റഷ്യയിലും) ഈ സംസ്കാരം 'ട്രിപ്പോളി' (അല്ലെങ്കിൽ [[റഷ്യൻ ഭാഷ|റഷ്യൻ]] ട്രിപ്പോളിയേൽ നിന്നുള്ള 'ട്രിപ്പോളിയേ'), 'ട്രിപ്പോളിയൻ' അല്ലെങ്കിൽ 'ട്രിപ്പിലിയ' സംസ്കാരം എന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞു.

ഇന്ന്, റൊമാനിയയിൽ നിന്നും യുക്രെയ്നിൽ നിന്നുമുള്ള കണ്ടെത്തലുകൾ, അതുപോലെ തന്നെ [[മൊൾഡോവ|മൊൾഡോവയിൽ]] നിന്നുള്ള കണ്ടെത്തലുകൾ, ഇതെല്ലാം ഒരേ സാംസ്കാരിക സമുച്ചയത്തിന് ഭാഗമാണെന്ന് അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഇതിനെ റൊമാനിയയിൽ കുക്കൂടെനി സംസ്കാരമെന്നും യുക്രെയ്നിൽ ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരമെന്നും പൊതുവെ വിളിക്കുന്നു. ഇംഗ്ലീഷിൽ, മുഴുവൻ സംസ്കാരത്തെയും സൂചിപ്പിക്കാൻ &quot;Cucuteni–Tripolye culture&quot; (കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പോളിയേ സംസ്കാരം) ആണ് സാധാരണയായി ഉപയോഗിക്കുന്നത്,&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Ellis|first1=Linda|title=The Cucuteni–Tripolye culture: study in technology and the origins of complex society|series=BAR international series|volume=217|year=1984|publisher=British Archaeological Reports (B.A.R)|location=Oxford|isbn=0-86054-279-3|oclc=11385722}}&lt;/ref&gt; സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ്റെ തകർച്ചയെത്തുടർന്ന് യുക്രേനിയനിൽ നിന്നുള്ള &quot;കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരം&quot; എന്ന പദം പ്രചാരം നേടി.

== ഭൂമിശാസ്ത്രം ==
[[File:SEE-Eneolithic-cultures 2.png|thumb|300x300px|തെക്കുകിഴക്കൻ യൂറോപ്പിലെ ചാൽക്കോലിത്തിക് സംസ്കാരങ്ങളും പ്രധാന പുരാവസ്തു സൈറ്റുകളും. (കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക്: പഴയ യൂറോപ്പ്)]]
ഇന്നത്തെ [[മൊൾഡോവ|മൊൾഡോവ]], കിഴക്ക്, വടക്കുകിഴക്കൻ [[റൊമാനിയ|റൊമാനിയ]], പടിഞ്ഞാറൻ, മധ്യ, തെക്കൻ യുക്രെയ്നിലെ ചില ഭാഗങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരം വികസിച്ചത്.

ഈ സംസ്കാരം [[ഡാന്യൂബ് നദി|ഡാന്യൂബ്]] നദീതടത്തിൽ നിന്ന് കിഴക്കോട്ട് ഇരുമ്പ് കവാടങ്ങൾക്ക് ചുറ്റുമായി [[കരിങ്കടൽ|കരിങ്കടൽ]], ഡ്നിപ്പർ എന്നിവ വരെ വ്യാപിച്ചു. ഇത് മധ്യ കാർപാത്തിയൻ പർവതനിരകളും നിരപ്പായ സമതലങ്ങളും, [[പുൽമേട്|പുൽമേടുകളും]], നിരനിരയായുള്ള വനപ്രദേശങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്നതായിരുന്നു. ഇതിൻ്റെ ചരിത്രപരമായ പ്രധാന കേന്ദ്രം മധ്യ-മുകൾ ഭാഗത്തുള്ള നിസ്റ്ററിന് (പോഡോലിയൻ അപ്ലാൻഡ്) ചുറ്റുമായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;Mantu&quot; /&gt; ഈ സംസ്കാരം വികസിച്ച അറ്റ്ലാൻ്റിക്, സബ്ബോറിയൽ കാലാവസ്ഥാ കാലഘട്ടങ്ങളിൽ, അവസാനത്തെ ഹിമയുഗത്തിന് ശേഷം യൂറോപ്പിൽ ഏറ്റവും ചൂടും ഈർപ്പവും അനുഭവപ്പെട്ടിരുന്നു. ഇത് ഈ പ്രദേശത്തെ കൃഷിക്ക് അനുകൂലമായ സാഹചര്യങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചു.

2003 വരെയുള്ള കണക്കനുസരിച്ച്, ഏകദേശം 3,000 സാംസ്കാരിക സൈറ്റുകൾ തിരിച്ചറിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Monah&quot; /&gt; അവ ചെറിയ ഗ്രാമങ്ങൾ മുതൽ &quot;നിരവധി കിടങ്ങുകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട നൂറുകണക്കിന് വാസസ്ഥലങ്ങൾ അടങ്ങുന്ന വിശാലമായ വാസസ്ഥലങ്ങൾ&quot; വരെ ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;{{Citation | last1 = Mallory | first1 = J.P. | last2 = Adams | first2 = D.Q. | title = Encyclopedia of Indo-European Culture | place = Chicago | publisher = Fitzroy Dearborn | year = 1997 | oclc = 37931209| title-link = Encyclopedia of Indo-European Culture }}&lt;/ref&gt;

== കാലഗണന ==

=== വർഗ്ഗീകരണം ===

യുക്രേനിയൻ ട്രിപ്പിലിയ, റൊമാനിയൻ കുക്കൂടെനി വകഭേദങ്ങൾക്കായി പരമ്പരാഗതമായി വ്യത്യസ്ത വർഗ്ഗീകരണ രീതികളാണ് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്. 1932-ൽ ജർമ്മൻ പുരാവസ്തു ഗവേഷകനായ ഹ്യൂബർട്ട് ഷ്മിഡ്റ്റ് നിർദ്ദേശിച്ച കുക്കൂടെനി രീതി,&lt;ref&gt;{{Citation | last = Schmidt | first = Hubert | title = Cucuteni in der oberen Moldau, Rumănien: die befestigte Siedlung mit bemalter Keramik von der Steinkupferzeit bis in die vollentwickelte Bronzezeit |trans-title=Cucuteni in upper Moldova, Romania: the fortified settlement with painted pottery from the stone age to the copper age | place = Berlin | publisher = W. de Gruyter | year = 1932 | language = de | oclc = 4942033}}&lt;/ref&gt; പ്രീ-കുക്കൂടെനി, കുക്കൂടെനി, ഹോറോഡിസ്റ്റിയ-ഫോൾടെസ്റ്റി എന്നിങ്ങനെ മൂന്ന് സംസ്കാരങ്ങളെ വേർതിരിക്കുന്നു; ഇവയെ കൂടുതൽ ഘട്ടങ്ങളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു (പ്രീ-കുക്കൂടെനി I-III, കുക്കൂടെനി A, B).&lt;ref name=&quot;Lazarovici 2010&quot;&gt;{{cite journal|last=Lazarovici|first=Cornelia-Magda|year=2010|title=New data regarding the chronology of the Pre-Cucuteni, Cucuteni and Horodiștea–Erbiceni cultures|journal=PANTA RHEI: Studies on the Chronology and Cultural Development of South-Eastern and Central Europe in Earlier Prehistory Presented to Juraj Pavúk on the Occasion of His 75th Birthday|pages=71–94}}&lt;/ref&gt; യുക്രേനിയൻ രീതി ആദ്യമായി വികസിപ്പിച്ചത് 1949-ൽ താത്യാന സെർഗെയേവ്ന പാസ്സെക്ക് ആണ്.&lt;ref name=&quot;Passek&quot;&gt;{{Citation | last = Passek | first = Tatiana Sergeyevna | title = Periodizatsiia tripolʹskikh poseleniĭ, iii–ii tysiacheletie do n. ė. |trans-title=Trypillia settlement periodization… | place = Moscow | publisher = Izd-vo Akademii nauk SSSR | series = Materialy i issledovaniia po arkheologii SSSR | year = 1949 | volume = 10 | ol = 22401126M | url = https://openlibrary.org/b/OL22401126M/Periodizat︠s︡ii︠a︡_tripolʹskikh_poseleniĭ | language = ru | oclc = 27000780}}&lt;/ref&gt; ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരത്തെ മൂന്ന് പ്രധാന ഘട്ടങ്ങളായി (A, B, C) വിഭജിച്ചു, അതിൽ കൂടുതൽ ഉപഘട്ടങ്ങളും (BI-II, CI-II) ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;Lazarovici 2010&quot; /&gt; തുടക്കത്തിൽ അനൗപചാരികമായ സെറാമിക് സെറിയേഷനെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഈ രണ്ട് രീതികളും, ആദ്യമായി നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടതുമുതൽ പുതിയ വിവരങ്ങളും പുരാവസ്തു സെറിയേഷന് വേണ്ടിയുള്ള ഔദ്യോഗിക ഗണിതശാസ്ത്ര രീതികളും ഉൾപ്പെടുത്തി വിപുലീകരിക്കുകയും പരിഷ്കരിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Bailey&quot;&gt;{{cite book | last = Bailey | first = Douglass W. | title = Prehistoric figurines: representation and corporeality in the Neolithic | publisher = Routledge | year = 2005 | location = London; New York | url = http://www.routledge.com/9780415331517 | oclc = 56686499}}&lt;/ref&gt;{{rp|page=103}}

കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരത്തെ സാധാരണയായി ആദ്യകാലം, മധ്യകാലം, അവസാനകാലം എന്നിങ്ങനെ തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. വാസസ്ഥലങ്ങളിലും ഭൗതിക സംസ്കാരത്തിലുമുള്ള മാറ്റങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ചെറിയ ഉപവിഭാഗങ്ങളുമുണ്ട്. റേഡിയോകാർബൺ ഡാറ്റയുമായി ഈ ഘട്ടങ്ങൾ എങ്ങനെ പൊരുത്തപ്പെടുന്നു എന്നതാണ് ഒരു പ്രധാന തർക്കവിഷയം. ഈ ചാർട്ട് ഏറ്റവും പുതിയ വ്യാഖ്യാനത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു:&lt;ref name=&quot;Lazarovici 2010&quot; /&gt;

{|
|- valign=top
|• ആദ്യകാലം (പ്രീ-കുക്കൂടെനി I-III മുതൽ കുക്കൂടെനി A-B വരെ, ട്രിപ്പിലിയ A മുതൽ ട്രിപ്പിലിയ BI-II വരെ): ||ബി.സി. 5800 മുതൽ 5000 വരെ
|- valign=top
|• മധ്യകാലം (കുക്കൂടെനി B, ട്രിപ്പിലിയ BII മുതൽ CI-II വരെ):&amp;nbsp; &amp;nbsp;||ബി.സി. 5000 മുതൽ 3500 വരെ
|- valign=top
|• അവസാനകാലം (ഹോറോഡിസ്റ്റിയ-ഫോൾടെസ്റ്റി, ട്രിപ്പിലിയ CII):&amp;nbsp; &amp;nbsp;||ബി.സി. 3500 മുതൽ 3000 വരെ
|}

=== ആദ്യകാലം (ബി.സി. 5800–5000) ===
[[File:Goddess figurine with Tattoos.jpg|thumb|286x286px|ദേവതാ പ്രതിമ, റൊമാനിയ, ബി.സി. 4050–3900]]
കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരത്തിന് വേരുകൾ 6 മുതൽ 5 വരെ സഹസ്രാബ്ദങ്ങളിലെ സ്റ്റാർസെവോ-കോറോസ്-ക്രിസ്, വിൻക സംസ്കാരങ്ങളിൽ കാണാം.&lt;ref name=&quot;Monah&quot; /&gt; കൂടാതെ ബഗ്-നിസ്റ്റർ സംസ്കാരത്തിൽ നിന്നുള്ള (ബി.സി. 6500-5000) സ്വാധീനവുമുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Khol&quot;&gt;{{cite journal | last = Khol | first = Philip L. | title = Archeological transformations: crossing the pastoral/agricultural bridge | journal = Iranica Antiqua | volume = 37 | pages = 151–190 | publisher = E.J. Brill | location = Leiden | year = 2002 | url = http://poj.peeters-leuven.be/content.php?url=article&amp;id=121&amp;journal_code=IA | oclc = 60616426 | access-date = 21 November 2009 | url-status = live | archive-url = https://web.archive.org/web/20110717084019/http://poj.peeters-leuven.be/content.php?url=article&amp;id=121&amp;journal_code=IA | archive-date = 17 July 2011 }}&lt;/ref&gt; ഈ സംസ്കാരത്തിന് ആദ്യകാലത്ത് (ബി.സി. അഞ്ചാം സഹസ്രാബ്ദത്തിൽ), വടക്കുനിന്നുള്ള ലീനിയർ പോട്ടറി സംസ്കാരവും, തെക്കുനിന്നുള്ള ബോയൻ സംസ്കാരവും ഇതിനെ സ്വാധീനിച്ചിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;Monah&quot; /&gt; ഈ മറ്റ് സംസ്കാരങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള അധിനിവേശത്തിലൂടെയും സാംസ്കാരിക സ്വാംശീകരണത്തിലൂടെയും പ്രീ-കുക്കൂടെനി/ട്രിപ്പിലിയ എ സംസ്കാരം രൂപപ്പെട്ടു. അഞ്ചാം സഹസ്രാബ്ദത്തിൽ ഉടനീളം, കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരം കാർപാത്തിയൻ പർവതനിരകൾക്ക് കിഴക്കൻ താഴ്‌വരകളിലുള്ള പ്രൂട്ട്-സിറെറ്റ് പ്രദേശത്തെ തങ്ങൾക്ക് 'മാതൃഭൂമിയിൽ' നിന്ന് മധ്യ യുക്രെയ്നിലെ ഡ്നിപ്പർ, തെക്കൻ ബഗ് നദികൾക്ക് തടങ്ങളിലേക്കും സമതലങ്ങളിലേക്കും വ്യാപിച്ചു.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite journal|last=Zbenovich|first=Vladimir G.|date=1 June 1996|title=The Tripolye culture: Centenary of research|journal=Journal of World Prehistory|language=en|volume=10|issue=2|pages=199–241|doi=10.1007/BF02221076|s2cid=161588641|issn=1573-7802}}&lt;/ref&gt; കാർപാത്തിയൻ പർവതനിരകൾക്ക് തെക്കുകിഴക്കൻ ഭാഗങ്ങളിലും വാസസ്ഥലങ്ങൾ വികസിച്ചു. ഈ പ്രദേശത്തെ സാമഗ്രികൾ പ്രാദേശികമായി '''അറിയുസ്ഡ് സംസ്കാരം''' എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഭൂരിഭാഗം വാസസ്ഥലങ്ങളും നദികൾക്ക് സമീപമായിരുന്നു, പീഠഭൂമികളിൽ വാസസ്ഥലങ്ങൾ കുറവായിരുന്നു. മിക്ക ആദ്യകാല വീടുകളും പിറ്റ്-ഹൗസുകൾ ആയിരുന്നെങ്കിലും, മണ്ണുകൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച മുകൾത്തട്ടിലുള്ള വീടുകളും ക്രമേണ വർദ്ധിച്ചുവന്നു.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; ഈ നിർമ്മിതികൾക്ക് തറകളും അടുപ്പുകളും മണ്ണുകൊണ്ട് നിർമ്മിച്ചതായിരുന്നു, ഭിത്തികൾ മണ്ണുകൊണ്ട് പൊതിഞ്ഞ മരങ്ങളോ ഈറ്റകളോ കൊണ്ടായിരുന്നു. വൈക്കോലോ ഈറ്റയോ കൊണ്ടായിരുന്നു മേൽക്കൂര മേഞ്ഞിരുന്നത്.

മൃഗപരിപാലനം, കൃഷി, മത്സ്യബന്ധനം, ശേഖരിക്കൽ എന്നിവ ജനങ്ങൾ ചെയ്തിരുന്നു. ഗോതമ്പ്, റൈ, പീസ് എന്നിവ വളർത്തിയിരുന്നു. മൃഗങ്ങളുടെ കൊമ്പ്, കല്ല്, അസ്ഥി, മൂർച്ചയുള്ള വടികൾ എന്നിവ കൊണ്ടുള്ള കലപ്പകൾ ഉപകരണങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. തീക്കല്ല് പിടിപ്പിച്ച ബ്ലേഡുകളുള്ള [[അരിവാൾ|അരിവാളുകൾ]] ഉപയോഗിച്ചാണ് വിളവെടുപ്പ് നടത്തിയിരുന്നത്. ധാന്യം പൊടിക്കാൻ അരകല്ലുകൾ ഉപയോഗിച്ചു. സ്ത്രീകൾ മൺപാത്ര നിർമ്മാണത്തിലും വസ്ത്ര നിർമ്മാണത്തിലും ഏർപ്പെട്ടിരുന്നു, കൂടാതെ സമൂഹത്തിൽ സുപ്രധാന പങ്കുവഹിക്കുകയും ചെയ്തു. പുരുഷന്മാർ വേട്ടയാടുകയും, മൃഗങ്ങളെ മേയ്ക്കുകയും, തീക്കല്ല്, അസ്ഥി, കല്ല് എന്നിവയിൽ നിന്ന് ഉപകരണങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇവരുടെ വളർത്തുമൃഗങ്ങളിൽ കന്നുകാലികളായിരുന്നു ഏറ്റവും പ്രധാനം, പന്നികൾക്കും ആടുകൾക്കും കുറഞ്ഞ പ്രാധാന്യമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാര കാലഘട്ടത്തിൽ കുതിരയെ ഇണക്കിവളർത്തിയിരുന്നോ എന്ന കാര്യത്തിൽ ചരിത്രകാരന്മാർക്കിടയിൽ തർക്കമുണ്ട്; ചില വാസസ്ഥലങ്ങളിൽ കുതിരകളുടെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്, എന്നാൽ ഈ അവശിഷ്ടങ്ങൾ [[കാട്ടുകുതിര|കാട്ടുകുതിരകൾക്ക്]] ആണോ അതോ ഇണക്കിവളർത്തിയ കുതിരകൾക്ക് ആണോ എന്ന് വ്യക്തമല്ല.

ഈ കാലഘട്ടത്തിലേതെന്ന് കരുതപ്പെടുന്ന കളിമൺ സ്ത്രീ പ്രതിമകളും തകിടുകളും കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. പ്രധാനമായും വളകൾ, മോതിരങ്ങൾ, കൊളുത്തുകൾ തുടങ്ങിയ ചെമ്പ് വസ്തുക്കളും ഇടയ്ക്കിടെ കണ്ടുവരുന്നു. വലിയ തോതിലുള്ള ചെമ്പ് വസ്തുക്കളുടെ ഒരു ശേഖരം മൊൾഡോവയിലെ കാർബുന ഗ്രാമത്തിൽ കണ്ടെത്തി, ഇതിൽ പ്രധാനമായും ബി.സി. അഞ്ചാം സഹസ്രാബ്ദത്തിന് തുടക്കത്തിലുള്ള ആഭരണങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്നു. ആദ്യകാല കുക്കൂടെനി സംസ്കാരത്തിൽ ഒരു സാമൂഹിക വിഭജനം നിലനിന്നിരുന്നു എന്ന സിദ്ധാന്തത്തെ പിന്തുണയ്ക്കാൻ ചില ചരിത്രകാരന്മാർ ഈ തെളിവ് ഉപയോഗിച്ചു, എന്നാൽ മറ്റുള്ളവർ ഇതിൽ വിയോജിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;Monah&quot; /&gt;

ഈ ആദ്യകാലഘട്ടത്തിൽ നിന്നുള്ള മൺപാത്ര അവശിഷ്ടങ്ങൾ അപൂർവ്വമായി മാത്രമേ കണ്ടെത്തിയിട്ടുള്ളൂ; ലഭ്യമായ അവശിഷ്ടങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത് അവ ചൂളയിൽ ചുട്ടെടുത്ത ശേഷമാണ് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത് എന്നാണ്. മൺപാത്രങ്ങൾക്ക് പുറംഭാഗം ചാരനിറത്തിലായിരുന്നു, അതിൽ ഉയർന്നതും താഴ്ന്നതുമായ അലങ്കാരങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. ഈ ആദ്യകാല കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ കാലഘട്ടത്തിന് അവസാനത്തോടെ, ചൂളയിൽ വെക്കുന്നതിന് മുമ്പ് മൺപാത്രങ്ങളിൽ ചായം പൂശാൻ തുടങ്ങി. ഈ കാലഘട്ടത്തിലെ ചില മൺപാത്രങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്ന വെളുത്ത പെയിൻ്റിംഗ് രീതി മുമ്പത്തെയും സമകാലികവുമായ (അഞ്ചാം സഹസ്രാബ്ദം) ഗുമെൽനിറ്റാ-കരാനോവോ സംസ്കാരത്തിൽ നിന്ന് ഇറക്കുമതി ചെയ്തതാണ്. പ്രീ-കുക്കൂടെനി സംസ്കാരം അവസാനിക്കുകയും കുക്കൂടെനി ഘട്ടം (അഥവാ കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരം) ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്ത വഴിത്തിരിവായി ചരിത്രകാരന്മാർ ചൂളയിൽ ചുട്ടെടുത്ത, വെള്ള പെയിൻ്റ് ചെയ്ത മൺപാത്രങ്ങളിലേക്കുള്ള മാറ്റത്തെ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;Monah&quot;/&gt;

കുക്കൂടെനിയും അയൽ സംസ്കാരമായ ഗുമെൽനിറ്റാ-കരാനോവോ സംസ്കാരങ്ങളും ഏറെക്കുറെ സമകാലികമാണെന്ന് തോന്നുന്നു; &quot;കുക്കൂടെനി എ ഘട്ടം വളരെ ദൈർഘ്യമേറിയതായി (4600-4050) കാണപ്പെടുന്നു, കൂടാതെ ഇത് ഗുമെൽനിറ്റാ-കരാനോവോ എ1, എ2, ബി2 ഘട്ടങ്ങൾക്ക് (ഒരുപക്ഷേ 4650-4050) മുഴുവൻ പരിണാമത്തെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.&quot;&lt;ref&gt;Cornelia-Magda Mantu (PDF file) [http://saa.uaic.ro/articles/SAA.7.2000-2001.267-284.pdf Cucuteni–Tripolye Cultural Complex: Relations and Synchronisms with Other Contemporaneous Cultures from the Black Sea Area.] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150608054145/http://saa.uaic.ro/articles/SAA.7.2000-2001.267-284.pdf |date=8 June 2015 }} Studia Antiqua et Archaeologica, VII, 2000&lt;/ref&gt;

=== മധ്യകാലം (ബി.സി. 5000–3500) ===
[[File:CucuteniRitualStatues.jpg|279x279px|thumb|കളിമൺ പ്രതിമകൾ, ബി.സി. 4900–4750, റൊമാനിയയിലെ ബാൾട്ട പോപ്പിയിൽ നിന്ന് കണ്ടെത്തി (കുക്കൂടെനി നിയോലിത്തിക്ക് ആർട്ട് മ്യൂസിയം, പിയാത്ര-നീംറ്റ്, റൊമാനിയ). 36 പുരാവസ്തുക്കൾ അടങ്ങിയ &quot;കൗൺസിൽ ഓഫ് ഗോഡസസ്&quot; കണ്ടെത്തി: 21 നരവംശ പ്രതിമകൾ, 13 സിംഹാസനങ്ങൾ, 1 കോൺ, 1 മുത്ത്.&lt;ref&gt;[https://www.romaniajournal.ro/society-people/fibonacci-numbers-in-the-ancient-cucuteni-culture/ Fibonacci Numbers In The Ancient &quot;Cucuteni&quot; Culture.] Romania Journal (2023) - www.romaniajournal.ro&lt;/ref&gt;]]

മധ്യകാലഘട്ടത്തിൽ, കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരം പടിഞ്ഞാറ് കിഴക്കൻ [[ട്രാൻസിൽവാനിയ|ട്രാൻസിൽവാനിയ]] മുതൽ കിഴക്ക് ഡ്നിപ്പർ നദി വരെ വ്യാപിച്ചു. ഈ കാലയളവിൽ, ഇന്നത്തെ യുക്രെയ്നിലെ ഡ്നിപ്പർ നദിക്ക് മുകൾ, മധ്യ ഭാഗങ്ങളിലുള്ള വലത് കരയിൽ ജനങ്ങൾ കുടിയേറുകയും താമസമാക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ കാലയളവിൽ ജനസംഖ്യ ഗണ്യമായി വർദ്ധിച്ചു, പീഠഭൂമികളിലും പ്രധാന നദികൾക്കും ഉറവകൾക്കും സമീപം വാസസ്ഥലങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു.

[[File:SoborulZeitelor2.JPG|thumb|left|'കൗൺസിൽ ഓഫ് ഗോഡസസ്'ൽ ഒന്ന്|176x176px]]

വൃത്താകൃതിയിലോ ഓവൽ ആകൃതിയിലോ ലംബമായി തൂണുകൾ സ്ഥാപിച്ചാണ് ഇവർക്ക് വാസസ്ഥലങ്ങൾ നിർമ്മിച്ചിരുന്നത്. മണ്ണുകൊണ്ട് മൂടിയ തടി തറകൾ, മണ്ണുകൊണ്ട് പൊതിഞ്ഞതും വഴക്കമുള്ളതുമായ ശാഖകൾ നെയ്ത ഭിത്തികൾ, വീടിന് നടുവിൽ ഒരു കളിമൺ [[അടുപ്പ്|അടുപ്പ്]] എന്നിവ നിർമ്മാണ രീതികളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഈ പ്രദേശത്തെ ജനസംഖ്യ വർദ്ധിച്ചപ്പോൾ, കൂടുതൽ ഭൂമി കൃഷിക്കായി ഉപയോഗിച്ചു. വേട്ടയാടലും വളർത്തുമൃഗങ്ങളെ മേയ്ക്കുന്നതിനും അപ്പുറം പ്രാധാന്യം നേടി.

തീക്കല്ല്, പാറ, കളിമണ്ണ്, മരം, അസ്ഥി എന്നിവകൊണ്ടുണ്ടാക്കിയ ഉപകരണങ്ങൾ കൃഷിക്കും മറ്റ് ജോലികൾക്കുമായി ഉപയോഗിച്ചുപോന്നു. യുക്രെയ്നിലെ വോളിനിൽ ഖനനം ചെയ്തെടുത്ത അയിരിൽ നിന്ന് നിർമ്മിച്ച ചെമ്പ് മഴുവും മറ്റ് ഉപകരണങ്ങളും കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഈ സമയമായപ്പോഴേക്കും മൺപാത്ര നിർമ്മാണം വികസിച്ചിരുന്നു, എന്നിരുന്നാലും അവർ ഇപ്പോഴും കൈകൊണ്ട് മൺപാത്രങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുന്ന സാങ്കേതികവിദ്യകളെയാണ് ആശ്രയിച്ചിരുന്നത് (കുശവൻ്റെ ചക്രം അപ്പോഴും ഉപയോഗിച്ചിരുന്നില്ല). മഞ്ഞയും ചുവപ്പും കലർന്ന അടിസ്ഥാനത്തിൽ കറുത്ത പെയിൻ്റ് കൊണ്ട് വരച്ച സർപ്പിളാകൃതിയിലുള്ള ഡിസൈനുകൾ കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ മൺപാത്രങ്ങൾക്ക് സവിശേഷതയാണ്. ധാന്യങ്ങൾ സൂക്ഷിക്കുന്നതിനും ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നതിനുമുള്ള പ്ലേറ്റുകളും മറ്റ് സാധനങ്ങളും സൂക്ഷിക്കുന്നതിനായി പിയർ ആകൃതിയിലുള്ള വലിയ മൺപാത്രങ്ങളും വ്യാപകമായിരുന്നു. കൂടാതെ, സെറാമിക് സ്ത്രീ &quot;ദേവതാ&quot; രൂപങ്ങളും മൃഗങ്ങൾക്ക് രൂപങ്ങളും ഈ കാലഘട്ടത്തിലേതെന്ന് കരുതുന്ന വീടുകൾക്ക് മാതൃകകളും കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.

ഈ കളിമൺ സ്ത്രീ പ്രതിമകൾക്ക് ആധിക്യം കണ്ട് ഈ സംസ്കാരം [[മാതൃദായക്രമം|മാതൃദായക്രമം]] സ്വീകരിച്ചിരുന്ന സമൂഹമായിരുന്നുവെന്ന് ചില പണ്ഡിതന്മാർ കരുതുന്നു. തീർച്ചയായും, കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരത്തിൽ നിന്നുള്ള പുരാവസ്തു തെളിവുകളാണ് മരിജ ഗിംബുട്ടാസിനെയും, ജോസഫ് കാംബെല്ലിനെയും ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ചില ഫെമിനിസ്റ്റുകളെയും പ്രചോദിപ്പിച്ചത്. കരിങ്കടലിന് വടക്കും കിഴക്കുമുള്ള സ്റ്റെപ്പുകളിൽ നിന്ന് അതിക്രമിച്ചുകയറിയ [[പിതൃദായക്രമം|പിതൃദായക്രമം]] പുലർത്തുന്ന, സ്കൈ ഫാദറിനെ ആരാധിക്കുന്ന യുദ്ധക്കൊതിയന്മാരായ [[വെങ്കല യുഗം|വെങ്കല യുഗത്തിലെ]] പ്രോട്ടോ-ഇന്തോ-യൂറോപ്യൻ ഗോത്രങ്ങൾ തുടച്ചുമാറ്റിയ സമാധാനപരമായ, സമത്വവാദമുള്ള ഒരു പഴയ യൂറോപ്യൻ സംസ്കാരത്തിന് എന്ന സിദ്ധാന്തം അവർ മുന്നോട്ടുവച്ചു.

[[File:库库特尼陶罐.JPG|thumb|മൺപാത്രങ്ങൾ, റൊമാനിയ, ബി.സി. 3700-3500]]

=== അവസാനകാലം (ബി.സി. 3500–3000) ===

അവസാന കാലഘട്ടത്തിൽ, വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ യുക്രെയ്നിലെ വോളിൻ പ്രദേശം, വടക്കൻ യുക്രെയ്നിലെ സ്ലുച്ച്, ഹോറിൻ നദികൾ, കീവിനടുത്തുള്ള ഡ്നിപ്പർ നദിക്ക് ഇരുവശവും എന്നിവിടങ്ങളിലേക്ക് കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ പ്രദേശം വ്യാപിച്ചു. കരിങ്കടലിനടുത്തുള്ള തീരപ്രദേശങ്ങളിൽ താമസിച്ചിരുന്ന കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരത്തിലെ അംഗങ്ങൾ മറ്റ് സംസ്കാരങ്ങളുമായി സമ്പർക്കം പുലർത്തി. വേട്ടയാടൽ കുറഞ്ഞതോടെ മൃഗപരിപാലനത്തിന് പ്രാധാന്യം വർദ്ധിച്ചു; കുതിരകൾക്കും കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം ലഭിച്ചു. ഇന്നത്തെ റഷ്യയിലെ [[ഡോൺ നദി (റഷ്യ)|ഡോൺ]], [[വോൾഗ നദി|വോൾഗ]] നദികളിൽ വിദൂര സമൂഹങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. മുൻ കാലഘട്ടങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായാണ് വാസസ്ഥലങ്ങൾ നിർമ്മിച്ചിരുന്നത്, മൺപാത്രങ്ങളിലെ പഴയ സർപ്പിളാകൃതിയിലുള്ള ഡിസൈനുകൾക്ക് പകരം പുതിയ കയർ പോലെയുള്ള ഡിസൈൻ വന്നെത്തി. വിപുലമായ ശവസംസ്കാര ചടങ്ങുകളോടെ മരിച്ചവരെ മണ്ണിൽ അടക്കം ചെയ്യുന്ന വ്യത്യസ്തമായ ആചാരങ്ങൾ വികസിപ്പിച്ചെടുത്തു. കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരം അവസാനിക്കാറായപ്പോൾ മറ്റ് നാടുകളിൽ നിന്നുള്ള വെങ്കലയുഗ പുരാവസ്തുക്കൾ ധാരാളമായി കണ്ടുതുടങ്ങി.&lt;ref name=&quot;Monah&quot; /&gt;

=== തകർച്ചയും അവസാനവും ===
കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരം എങ്ങനെ അവസാനിച്ചു എന്നതിനെക്കുറിച്ച് പണ്ഡിതന്മാർക്കിടയിൽ തർക്കമുണ്ട്.

പ്രോട്ടോ-ഇന്തോ-യൂറോപ്യന്മാരുടെ ഉത്ഭവത്തെക്കുറിച്ചുള്ള കുർഗാൻ സിദ്ധാന്തത്തിന് വക്താക്കൾ, പ്രത്യേകിച്ച് പുരാവസ്തു ഗവേഷകയായ മരിജ ഗിംബുട്ടാസ്, &quot;Notes on the chronology and expansion of the Pit-grave culture&quot; (1961) എന്ന ലേഖനത്തിൽ പറയുന്നു, കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരം ബലപ്രയോഗത്തിലൂടെ നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. പുരാവസ്തു, ഭാഷാപരമായ തെളിവുകളിൽ നിന്ന് വാദിച്ചുകൊണ്ട്, പോണ്ടിക്-കാസ്പിയൻ സ്റ്റെപ്പിയിലെ കുർഗാൻ സംസ്കാരത്തിലെ ജനങ്ങൾ (യാംനയ സംസ്കാരവും മുൻഗാമികളും ഉൾപ്പെടുന്ന പദം), പ്രോട്ടോ-ഇന്തോ-യൂറോപ്യൻ ഭാഷ സംസാരിക്കുന്നവരായിരിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്നും അവർ പടിഞ്ഞാറോട്ടുള്ള വികാസത്തിനിടയിൽ നടത്തിയ ആക്രമണങ്ങളുടെ പരമ്പരയിൽ കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരത്തെ ഫലപ്രദമായി നശിപ്പിച്ചുവെന്നും ഗിംബുട്ടാസ് നിഗമനം ചെയ്തു. പുരാവസ്തു തെളിവുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ, പിതൃദായക്രമത്തിലുള്ള, യുദ്ധക്കൊതിയന്മാരായ കുർഗാൻ സംസ്കാരവും കൂടുതൽ സമാധാനപരവും സമത്വവാദമുള്ളതുമായ കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരവും തമ്മിലുള്ള സാംസ്കാരിക വ്യത്യാസങ്ങൾ ഗിംബുട്ടാസ് കണ്ടു.&lt;ref&gt;{{Harvcoltxt|Gimbutas|1982|p=1}}&lt;/ref&gt; ഇതിൽ, &quot;ഇന്തോ-യൂറോപ്യൻവൽക്കരണ പ്രക്രിയ എന്നത് ഒരു സാംസ്കാരിക മാറ്റമായിരുന്നു, അല്ലാതെ ഭൗതികമായ മാറ്റമായിരുന്നില്ല, തദ്ദേശീയ സമൂഹങ്ങൾക്ക് മേൽ പുതിയ ഭരണ സംവിധാനവും ഭാഷയും മതവും അടിച്ചേൽപ്പിക്കുന്നതിലെ സൈനിക വിജയമായി വേണം ഇതിനെ മനസ്സിലാക്കാൻ.&lt;ref&gt;{{Harvcoltxt|Gimbutas|1997|p=309}}&lt;/ref&gt; അതനുസരിച്ച്, ബി.സി. 3000-2800 നും ഇടയിൽ കുർഗാൻ അധിനിവേശത്തിന് മൂന്നാം തരംഗത്തിലാണ് ഈ ആക്രമണം നടന്നതെന്ന് കുർഗാൻ സിദ്ധാന്തത്തിന് വക്താക്കൾ കരുതുന്നു. &quot;വെർട്ടെബ ഗുഹയിൽ ഇടയ്ക്കിടെ കണ്ടെത്തിയ അക്രമാസക്തമായ മരണത്തിന് തെളിവുകൾ&quot; ഈ സിദ്ധാന്തത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നു.{{sfn|Gelabert|2022}}

[[File:Archaeological finds in National Museum of the History of Ukraine 02.jpg|thumb|കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സെറാമിക് പാത്രം (ഉക്രെയ്നിലെ നാഷണൽ മ്യൂസിയം ഓഫ് ഹിസ്റ്ററി, കീവ്)]]

1989-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച 'In Search of the Indo-Europeans' എന്ന പുസ്തകത്തിൽ ഐറിഷ്-അമേരിക്കൻ പുരാവസ്തു ഗവേഷകൻ ജെ. പി. മല്ലോറി, കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരത്തിന് അവസാനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള നിലവിലുള്ള മൂന്ന് സിദ്ധാന്തങ്ങൾ സംഗ്രഹിച്ചുകൊണ്ട് പരാമർശിക്കുന്നത്, ഈ പ്രദേശത്തെ പുരാവസ്തു കണ്ടെത്തലുകൾ കിഴക്കൻ കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ മേഖലയിൽ കുർഗാൻ (അതായത് യാംനയ സംസ്കാരം) കുടിയേറ്റങ്ങൾ കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരവുമായി കുറച്ചു കാലം സഹവസിച്ചിരുന്നു എന്നാണ്.&lt;ref name=&quot;Mallory&quot; /&gt; ഒരു നിശ്ചിത കാലയളവിൽ സാധനങ്ങളുടെ തുറന്ന വ്യാപാരം നടന്നിരുന്നുവെന്ന് ഇരുകൂട്ടർക്കും പുരാവസ്തു സൈറ്റുകളിൽ നിന്നും കണ്ടെത്തിയ അവശിഷ്ടങ്ങൾ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നു.&lt;ref name=&quot;Mallory&quot; /&gt; അദ്ദേഹം &quot;ഇരുണ്ട യുഗം&quot; എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നതിലേക്ക് പുരാവസ്തു തെളിവുകൾ വ്യക്തമായി വിരൽ ചൂണ്ടുന്നുവെന്നും അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു, ജനങ്ങൾ കിഴക്ക് ഒഴികെയുള്ള എല്ലാ ദിക്കുകളിലേക്കും അഭയം തേടിപ്പോയി. ആയുധങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചുള്ള ആക്രമണത്തെക്കാൾ ക്രമാനുഗതമായ പരിവർത്തനത്തിന് സാധ്യത ഉണ്ടെന്ന വാദത്തിന് ഗുഹകളും ദ്വീപുകളും കുന്നിൻമുകളുകളും ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന അഭയാർത്ഥികൾക്ക് തെളിവുകൾ അദ്ദേഹം ഉദ്ധരിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;Mallory&quot; /&gt; കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരത്തിനും (ബി.സി. 4800-2750) യാംനയ സംസ്കാരത്തിനും (ബി.സി. 3300-2600) ഇടയിലുള്ള ചെറിയ സാമ്യം ഈ സിദ്ധാന്തത്തിന് ഒരു പ്രശ്നമാകാം. അതേസമയം, ട്രിപ്പിലിയൻ കാലഗണനയിലെ CII കാലഘട്ടത്തിൽ നിന്നുള്ള ട്രിപ്പിലിയൻ അവശിഷ്ടങ്ങൾക്ക് ജനിതക വിശകലനങ്ങൾ യാംനയ സംസ്കാര സമുച്ചയത്തിന് പ്രതിനിധികളെ സവിശേഷമാക്കുന്ന സാന്നിധ്യം വ്യക്തമാക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;{{Cite journal |last1=Immel |first1=Alexander |last2=Țerna |first2=Stanislav |last3=Simalcsik |first3=Angela |last4=Susat |first4=Julian |last5=Šarov |first5=Oleg |last6=Sîrbu |first6=Ghenadie |last7=Hofmann |first7=Robert |last8=Müller |first8=Johannes |last9=Nebel |first9=Almut |last10=Krause-Kyora |first10=Ben |date=6 March 2020 |title=Gene-flow from steppe individuals into Cucuteni-Trypillia associated populations indicates long-standing contacts and gradual admixture |journal=Scientific Reports |language=en |volume=10 |issue=1 |page=4253 |doi=10.1038/s41598-020-61190-0  |doi-access=free|issn=2045-2322 |pmc=7060214 |pmid=32144348|bibcode=2020NatSR..10.4253I }}&lt;/ref&gt; പാരമ്പര്യമായി നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന കുഴികൾക്ക് പകരമായി ഇപ്പോൾ കാണപ്പെടുന്ന കുർഗാനുകളിൽ മുമ്പുണ്ടായിരുന്ന ജനവിഭാഗത്തേക്കാൾ ശരാശരി പത്ത് സെൻ്റീമീറ്റർ ഉയരം കൂടുതലുള്ള വൈവിധ്യമാർന്ന അസ്ഥികൂട അവശിഷ്ടങ്ങൾ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു എന്നത് ഇതിന് വിരുദ്ധമായ മറ്റൊരു സൂചനയാണ്.&lt;ref name=&quot;Mallory&quot; /&gt; അതേസമയം, വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ പോണ്ടിക് പ്രദേശത്ത് നിന്നുള്ള ചില എൻിയോലിത്തിക്ക് ശവകുടീരങ്ങൾ യാംനയ സംസ്കാര സമുച്ചയം ഉയർന്നുവരുന്നതിന് നൂറുകണക്കിന് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പുതന്നെ ഉയർന്ന ശാരീരിക ഘടന പ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Nikitin |first1=Alexey G |last2=Ivanova |first2=Svetlana |last3=Kiosak |first3=Dmytro |last4=Badgerow |first4=Jessica |last5=Pashnick |first5=Jeff |date=June 2017 |title=Subdivisions of haplogroups U and C encompass mitochondrial DNA lineages of Eneolithic–Early Bronze Age Kurgan populations of western North Pontic steppe |url=https://www.nature.com/articles/jhg201712 |journal=Journal of Human Genetics |language=en |volume=62 |issue=6 |pages=605–613 |doi=10.1038/jhg.2017.12 |pmid=28148921 |s2cid=7459815 |issn=1434-5161|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt;

1990-കളിലും 2000-കളിലും, കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരത്തിന് അവസാനത്തെക്കുറിച്ച് മറ്റൊരു സിദ്ധാന്തം ഉയർന്നുവന്നു. ഇത് ഈ സംസ്കാരത്തിന് അവസാനകാലത്ത് സംഭവിച്ച കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്, ഇത് ബ്ലിറ്റ്-സെർനാൻഡർ സബ്-ബോറിയൽ ഘട്ടം എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഏകദേശം ബി.സി. 3200 മുതൽ ഭൂമിയിലെ കാലാവസ്ഥ അവസാനത്തെ [[ഹിമയുഗം|ഹിമയുഗത്തിന്]] ശേഷം ഉണ്ടായിരുന്നതിനേക്കാൾ തണുപ്പും വരണ്ടതുമായി മാറി. കൃഷിയെ പ്രധാനമായും ആശ്രയിച്ചിരുന്ന കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരം ഈ കാലാവസ്ഥാ സാഹചര്യങ്ങളിൽ തകർന്നുവീണു.&lt;ref name=&quot;autogenerated2007&quot;&gt;Anthony, David W. (2007). The Horse, the Wheel, and Language: How Bronze Age Riders from the Eurasian Steppes Shaped the Modern World. Princeton, NJ: Princeton University Press. {{ISBN|978-0-691-05887-0}}.&lt;/ref&gt; അമേരിക്കൻ ജിയോഗ്രാഫിക്കൽ യൂണിയൻ്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, വരണ്ട കാലാവസ്ഥയിലേക്കുള്ള മാറ്റം ക്രമേണയായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് രണ്ട് പ്രത്യേക ഘട്ടങ്ങളിലായാണ് സംഭവിച്ചത്. ഈ സിദ്ധാന്തമനുസരിച്ച് അയൽക്കാരായ യാംനയ സംസ്കാരത്തിലെ ജനങ്ങൾ ഇടയന്മാരായിരുന്നു, വരൾച്ചാ സാഹചര്യങ്ങളിൽ കൂടുതൽ ഫലപ്രദമായി അതിജീവിക്കാൻ അവർക്ക് കഴിഞ്ഞു. ഇത് ചില പണ്ഡിതന്മാരെ കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരം അക്രമാസക്തമായിട്ടല്ല അവസാനിച്ചത് എന്ന നിഗമനത്തിലെത്താൻ പ്രേരിപ്പിച്ചു, ജീവൻ നിലനിർത്തുന്നതിന് വേണ്ടി അവർക്ക് സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെ കൃഷിയിൽ നിന്ന് ഇടയവൃത്തിയിലേക്ക് മാറ്റുകയും യാംനയ സംസ്കാരവുമായി സംയോജിക്കുകയും ചെയ്തു എന്ന് അവർ കരുതുന്നു.

== സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ ==
[[File:Cucuteni-Trypillia culture wheeled bull figurine.png|thumb|പടിഞ്ഞാറൻ യുക്രെയ്നിലെ കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരത്തിൽ നിന്നുള്ള ചക്രങ്ങളുള്ള കാള പ്രതിമ, ഏകദേശം ബി.സി. 3950-3650. &quot;ചക്രങ്ങളുള്ള ഒരു വസ്തുവിന് അറിയപ്പെടുന്ന ഏറ്റവും പഴയ ഉദാഹരണം.&quot;&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Bulliet |first=Richard W. |author-link=Richard W. Bulliet |url=https://archive.org/details/the-wheel-inventions-and-reinventions-0231173385-9780231173384-9780231540612_compress |title=The Wheel: Inventions And Reinventions |publisher=Columbia University Press |year=2016 |isbn=978-0-231-54061-2 |series= |location=New York |pages=6, 51–70 |language=en}}&lt;/ref&gt;]]

2,750 വർഷത്തെ നിലനിൽപ്പിലുടനീളം, കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരം തികച്ചും സുസ്ഥിരമായിരുന്നു; എന്നിരുന്നാലും ചില മാറ്റങ്ങൾ സംഭവിച്ചു. മറ്റ് നിയോലിത്തിക്ക് സമൂഹങ്ങളുമായി കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരത്തിലെ ജനങ്ങൾക്ക് പൊതുവായ സവിശേഷതകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു:
* മിക്കവാറും ഇല്ലാത്ത സാമൂഹിക വിഭജനം
* ഒരു രാഷ്ട്രീയ വരേണ്യവർഗ്ഗത്തിന് അഭാവം
* പ്രാഥമിക സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ
* ഇടയന്മാരും [[കൃഷി|കർഷകരും]]

പുതിയ ശിലായുഗ കാലഘട്ടത്തിൽ മറ്റ് ആളുകളെപ്പോലെ കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരത്തിനും അദ്ധ്വാനത്തിന് കാര്യമായ വിഭജനം ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. ഈ സംസ്കാരത്തിന് വാസസ്ഥലങ്ങൾ ചിലപ്പോൾ അക്കാലത്തെ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ വാസസ്ഥലങ്ങളായി വളർന്നിട്ടും (ഏറ്റവും വലുതിൽ 15,000 ആളുകൾ വരെ),&lt;ref&gt;{{Cite journal|last1=Chapman|first1=John|last2=Videiko|first2=Mikhail Yu|last3=Hale|first3=Duncan|last4=Gaydarska|first4=Bisserka|last5=Burdo|first5=Natalia|last6=Rassmann|first6=Knut|last7=Mischka|first7=Carsten|last8=Müller|first8=Johannes|last9=Korvin-Piotrovskiy|first9=Aleksey|date=2014|title=The Second Phase of the Trypillia Mega-Site Methodological Revolution: A New Research Agenda|journal=European Journal of Archaeology|language=en|volume=17|issue=3|pages=369–406|doi=10.1179/1461957114Y.0000000062|issn=1461-9571|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; ജോലിയ്ക്കായി ആളുകളെ പ്രത്യേകമായി നിയോഗിച്ചിരുന്നുവെന്നതിന് തെളിവുകളൊന്നും ലഭിച്ചിട്ടില്ല. എല്ലാ വീടുകളിലും വിപുലീകരിച്ച കുടുംബത്തിലെ അംഗങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു, അവർ വയലുകളിൽ വിളകൾ കൃഷി ചെയ്യാനും കാട്ടിൽ പോയി വേട്ടയാടാനും വിറക് കൊണ്ടുവരാനും നദീതീരത്ത് പോയി കളിമണ്ണ് അല്ലെങ്കിൽ മത്സ്യം കൊണ്ടുവരാനും അതിജീവനത്തിന് ആവശ്യമായ മറ്റ് എല്ലാ ജോലികളും ചെയ്തിരുന്നിരിക്കാം. ജനകീയ വിശ്വാസത്തിന് വിപരീതമായി, നിയോലിത്തിക്ക് ജനതയ്ക്ക് ഭക്ഷ്യവിഭവങ്ങൾക്ക് മികച്ച ലഭ്യത അനുഭവപ്പെട്ടിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;Mantu&quot; /&gt;

ഏകദേശം ബി.സി. 3000 മുതൽ 2750 വരെ, ഈ സംസ്കാരത്തിന് അവസാന കാലഘട്ടത്തിൽ മറ്റ് സമൂഹങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ചെമ്പ് ഈ മേഖലയിലുടനീളം പ്രത്യക്ഷപ്പെടാൻ തുടങ്ങി. മറ്റ് സംസ്കാരങ്ങളിൽ നിന്നും കൊണ്ടുവന്ന അസംസ്കൃത ചെമ്പ് അയിരിനൊപ്പം വേട്ടയാടാനുള്ള ആയുധങ്ങളും മറ്റ് വസ്തുക്കളും ഉണ്ടായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;Mantu&quot; /&gt; നിയോലിത്തിക്കിൽ നിന്ന് ചാൽക്കോലിത്തിക്ക് അല്ലെങ്കിൽ ചെമ്പ് യുഗത്തിലേക്കുള്ള മാറ്റത്തെ ഇത് അടയാളപ്പെടുത്തി. സംസ്കാരം അവസാനിക്കാറായപ്പോൾ വെങ്കല വസ്തുക്കൾ പുരാവസ്തു സൈറ്റുകളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടാൻ തുടങ്ങി.

=== ആഹാരരീതി ===
കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരം കർഷകരെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഒരു സമൂഹമായിരുന്നു. മണ്ണൊരുക്കൽ, വിളവെടുപ്പ്, മൃഗപരിപാലനം എന്നിവയായിരുന്നു ഭൂരിഭാഗം ആളുകൾക്കും പ്രധാന തൊഴിൽ. അവരുടെ ഭക്ഷണത്തിൽ ഭൂരിഭാഗവും ധാന്യങ്ങളായിരുന്നു. ഗോതമ്പ്, ഓട്സ്, റൈ, ബാർലി, ചണ എന്നിവ അവർ കൃഷി ചെയ്തു, ഇത് കളിമൺ അടുപ്പുകളിലോ ചൂടാക്കിയ കല്ലുകളിലോ പുളിപ്പിക്കാത്ത അപ്പമായി അവർ ചുട്ടെടുത്തു. പീസ്, ബീൻസ്, വൈൻ മുന്തിരി എന്നിവയും അവർ കൃഷി ചെയ്തിരുന്നു. എങ്കിലും അവർ വൈൻ ഉണ്ടാക്കിയിരുന്നുവെന്നതിന് വ്യക്തമായ തെളിവുകളില്ല.&lt;ref name=&quot;Comșa&quot;&gt;{{cite journal | last = Comșa | first = Eugen | title = Cultura plantelor în cursul epocii neolitice pe teritoriul României |trans-title=Cultivated plants of the Neolithic current epoch in Romanian territory | journal = Terra Nostra: Culegere de Materiale Privind Istoria Agriculturii în România (Our Earth: Selections from a Material Perspective of Agricultural History in Romania) | volume = 3 | pages = 243–252 | publisher = Consiliul Superior al Agriculturii | location = Bucharest | year = 1973 | oclc = 72954112}}&lt;/ref&gt; അവർ തേനീച്ചകളെ വളർത്തിയിരുന്നുവെന്നതിനും തെളിവുകളുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Citation | last = Crane | first = Eva | title = The world history of beekeeping and honey hunting | place = New York | publisher = Routledge | year = 1999 | pages = 40–41 | url = https://books.google.com/books?id=ANTSvKj1AZEC | oclc = 41049690 | isbn = 0-415-92467-7}}&lt;/ref&gt;

വലിയ വാസസ്ഥലങ്ങളിലെ നിവാസികൾക്ക് ഏതാണ്ട് പൂർണ്ണമായും സസ്യഭക്ഷണമായിരുന്നു ഉണ്ടായിരുന്നത്, ഭക്ഷണത്തിൽ വെറും 10% മാത്രമേ മാംസം ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നുള്ളൂ.&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:8&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt; ധാന്യങ്ങൾക്ക് പുറമെ പയറുവർഗ്ഗങ്ങളും കൃഷി ചെയ്തിരുന്നതിനാൽ നിവാസികൾക്ക് പ്രോട്ടീൻ കുറവ് അനുഭവിച്ചിരുന്നില്ല.

കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സൈറ്റുകളിൽ നിന്നുള്ള മൃഗാവശിഷ്ടങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത് നിവാസികൾ മൃഗപരിപാലനം നടത്തിയിരുന്നുവെന്നാണ്. അവർ വളർത്തിയിരുന്ന മൃഗങ്ങളിൽ പ്രധാനമായും കന്നുകാലികൾ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു, കുറഞ്ഞ എണ്ണം പന്നികൾ, ആടുകൾ എന്നിവയും ഉണ്ടായിരുന്നു. അവർ വരച്ചിരുന്ന മൃഗങ്ങൾക്ക് ചിത്രങ്ങളിൽ നിന്നും അവർ വണ്ടിക്കാളകളെ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നതായി മനസ്സിലാക്കാം.&lt;ref name=&quot;Comșa&quot; /&gt; കുതിരകൾക്ക് ചിത്രങ്ങളും അവശിഷ്ടങ്ങളും സൈറ്റുകളിൽ നിന്നും കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഈ അവശിഷ്ടങ്ങൾ കാട്ടുകുതിരകൾക്ക് ആണോ അതോ ഇണക്കിവളർത്തിയ കുതിരകൾക്ക് ആണോ എന്ന കാര്യത്തിൽ തർക്കമുണ്ട്. അവർ കാട്ടുകുതിരകളെ മാംസത്തിനായി വേട്ടയാടിയിരുന്നുവെന്നാണ് കരുതുന്നത്.

വേട്ടയാടൽ അവരുടെ ഭക്ഷണരീതിക്ക് അനുബന്ധമായിരുന്നു. ഇരയെ പിടിക്കാൻ അവർ കെണികൾ ഉപയോഗിച്ചു, കൂടാതെ വില്ലും അമ്പും കുന്തവും ക്ലബ്ബുകളും ഉൾപ്പെടെ വിവിധ ആയുധങ്ങളും ഉപയോഗിച്ചു. മൃഗങ്ങളെ പിന്തുടരാൻ അവർ ചിലപ്പോൾ വേഷപ്രച്ഛന്നരായി.&lt;ref name=&quot;Cucoș1&quot; /&gt; ചുവന്ന മാൻ, റോ മാൻ, കുറുക്കൻ, തവിട്ട് കരടി എന്നിവയ്ക്ക് അവശിഷ്ടങ്ങൾ കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സൈറ്റുകളിൽ നിന്ന് കണ്ടെത്തിയവയിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.

=== സാങ്കേതികവിദ്യ, ഭൗതിക സംസ്കാരം ===
കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരം അതിൻ്റെ വ്യതിരിക്തമായ വാസസ്ഥലങ്ങൾ, വാസ്തുവിദ്യ, സങ്കീർണ്ണമായി അലങ്കരിച്ച മൺപാത്രങ്ങൾ,&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Tkachuk |first=Taras |url=https://books.google.com/books?id=rdEOEAAAQBAJ |title=Знакові системи трипільсько-кукутенської культурно-історичної спільності |date=2000-03-01 |publisher=Oleksandr Melnyk |isbn=978-966-286-214-0 |edition=2nd |location=Ivano-Frankivsk |publication-date=2021 |language=en |translator-last=Melnyk |translator-first=Oleksandr |trans-title=Sign systems of Trypillia-Cucuteni culture}}&lt;/ref&gt; രൂപങ്ങൾ എന്നിവയാൽ അറിയപ്പെടുന്നു, ഇവയെല്ലാം പുരാവസ്തു അവശിഷ്ടങ്ങളിൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. അതിൻ്റെ ഉച്ചസ്ഥായിയിൽ, അക്കാലത്തെ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും സാങ്കേതികമായി വികസിച്ച സമൂഹങ്ങളിലൊന്നായിരുന്നു ഇത്.&lt;ref name=&quot;Mallory&quot; /&gt; സെറാമിക് ഉൽപ്പാദനം, ഭവന നിർമ്മാണം, കൃഷി, നെയ്ത തുണിത്തരങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്കായി അവർ പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യകൾ വികസിപ്പിച്ചു.

=== ആചാരങ്ങൾ, മതം ===
ചില കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സമൂഹങ്ങളിൽ വാസസ്ഥലത്തിന് മധ്യഭാഗത്തായി ഒരു പ്രത്യേക കെട്ടിടം കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്, പുരാവസ്തു ഗവേഷകർ ഇതിനെ വിശുദ്ധ സങ്കേതങ്ങളായി തിരിച്ചറിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഈ സങ്കേതങ്ങൾക്കുള്ളിൽ പുരാവസ്തുക്കൾ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്, അവയിൽ ചിലത് കെട്ടിടത്തിനുള്ളിൽ മനഃപൂർവ്വം കുഴിച്ചിട്ടതാണ്, അവ വ്യക്തമായും മതപരമായ സ്വഭാവമുള്ളവയാണ്. ഈ സമൂഹത്തിലെ അംഗങ്ങൾക്ക് ചില വിശ്വാസങ്ങളെയും ഒരുപക്ഷേ ചില ആചാരങ്ങളെയും ഘടനയെയും കുറിച്ചുള്ള ഉൾക്കാഴ്ചകൾ ഇവ നൽകുന്നു. കൂടാതെ, വീടുകൾക്കുള്ളിലും മതപരമായ സ്വഭാവമുള്ള പുരാവസ്തുക്കൾ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഈ പുരാവസ്തുക്കളിൽ പലതും കളിമൺ പ്രതിമകളോ രൂപങ്ങളോ ആണ്. പുരാവസ്തു ഗവേഷകർ ഇവയിൽ പലതിനെയും ഫെറ്റിഷുകൾ അല്ലെങ്കിൽ ടോട്ടെമുകൾ എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഇത്തരം പ്രതിമകൾ കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സൈറ്റുകളിൽ ധാരാളമായി കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Bailey&quot; /&gt; അവ കിഴക്കൻ യൂറോപ്പിലെ പല മ്യൂസിയങ്ങളിലും പ്രദർശിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.

== കുറിപ്പുകൾ ==
{{reflist|colwidth=30em}}

=== അവലംബങ്ങൾ ===
{{refbegin|2}}
*{{citation |last=Gimbutas |first=Marija |author-link=Marija Gimbutas |editor-last=Polomé |editor-first=Edgar C. |chapter=Old Europe in the Fifth Millenium B.C.: The European Situation on the Arrival of Indo-Europeans |title=The Indo-Europeans in the Fourth and Third Millennia |year=1982 |publisher=Karoma Publishers |location=Ann Arbor |isbn=0-89720-041-1}}
*{{citation |last=Gimbutas |first=Marija |year=1997 |editor-last=Dexter |editor-first=Miriam Robbins |editor2-last=Jones-Bley |editor2-first=Karlene |title=The Kurgan Culture and the Indo-Europeanization of Europe: Selected Articles from 1952 to 1993 |series=Journal of Indo-European Studies Monograph Series |volume=18 |location=Washington, DC |publisher=Institute for the Study of Man |isbn=978-0-941694-56-8 |url=https://books.google.com/books?id=hCZmAAAAMAAJ}}
{{refend}}

== ഗ്രന്ഥസൂചി ==
'''''English'''''
* Bailey, Douglass Whitfield, ''Prehistoric figurines: representation and corporeality in the Neolithic''. London; New York, Routledge, 2005. {{ISBN|0-415-33151-X}} {{OCLC|56686499}}
* Bailey, Douglass Whitfield; Whittle, Alasdair W.R.; Cummings, Vicki, eds. ''(Un)settling the neolithic''. Oxford: Oxbow, 2005. {{ISBN|1-84217-179-8}} {{OCLC|62472378}}

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
{{Commons category|Cucuteni-Trypillia culture}}
* [https://www.youtube.com/watch?v=8cHLnAgXLMY The Lost World of Old Europe: The Danube Valley 5000–3500 BC, Exhibition Video (2010)]
* [https://www.newscientist.com/article/mg24933230-900-the-rise-and-fall-of-the-mysterious-culture-that-invented-civilisation/ The rise and fall of the mysterious culture that invented civilisation]
* [http://www.culture.gouv.fr/culture/arcnat/harsova/en/balk4.htm Cucuteni Culture] ഫ്രഞ്ച് ഗവൺമെൻ്റിന് സാംസ്കാരിക മന്ത്രാലയത്തിന് വെബ്സൈറ്റ്.
* [http://www.dacia.org/Dacian_Virtual_Museum/The_Earlyest/the_earlyest.html Cucuteni Culture] റൊമാനിയൻ ഡേഷ്യൻ മ്യൂസിയം.
{{Neolithic Europe}}
{{Prehistoric technology}}

{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:Cucuteni-Trypillia culture}}
[[വിഭാഗം:കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരം| ]]
[[വിഭാഗം:മൊൾഡോവയിലെ പുരാവസ്തു സംസ്കാരങ്ങൾ]]
[[വിഭാഗം:റൊമാനിയയിലെ പുരാവസ്തു സംസ്കാരങ്ങൾ]]
[[വിഭാഗം:യുക്രെയ്നിലെ പുരാവസ്തു സംസ്കാരങ്ങൾ]]
[[വിഭാഗം:യൂറോപ്പിലെ ചാൽക്കോലിത്തിക് സംസ്കാരങ്ങൾ]]
[[വിഭാഗം:യൂറോപ്പിലെ നവീന ശിലായുഗ സംസ്കാരങ്ങൾ]]
[[വിഭാഗം:തെക്കുകിഴക്കൻ യൂറോപ്പിലെ ചരിത്രാതീത കാലം]]
[[വിഭാഗം:പ്രീ-ഇന്തോ-യൂറോപ്യന്മാർ]]
[[വിഭാഗം:യൂറോപ്പിലെ പുരാവസ്തു സംസ്കാരങ്ങൾ]]
[[വിഭാഗം:കീൽ ആർക്കിയോളജി]]</text>
      <sha1>hy6yt7bng0ldl1892utrgmjn8888uii</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660968</id>
      <parentid>4660965</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T03:45:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Srinivasrjy</username>
        <id>211324</id>
      </contributor>
      <origin>4660968</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="91444" sha1="f3kqlp0wgd0t4d1cw9ok8zujg5r9ilj" xml:space="preserve">'''കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരം''' ('''കുക്കൂടെനി സംസ്കാരം''' അല്ലെങ്കിൽ '''ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരം''' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു) തെക്കുകിഴക്കൻ യൂറോപ്പിലെ ഒരു [[നവീന ശിലായുഗം|നവീന ശിലായുഗ]]-[[ചാൽക്കോലിത്തിക്]] പുരാവസ്തു സംസ്കാരമാണ് (ഏകദേശം ബി.സി. 5050 മുതൽ 2950 വരെ).&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Arponen |first1=V. P. J. |last2=Ohlrau |first2=René |last3=Kerig |first3=Tim |date=2024 |title=The Capability Approach and Archaeological Interpretation of Transformations: On the Role of Philosophy for Archaeology |journal=Open Archaeology |volume=10 |doi=10.1515/opar-2024-0013 |doi-access=free |article-number=20240013}}&lt;/ref&gt; ഈ സംസ്കാരം കാർപാത്തിയൻ പർവതനിരകൾ മുതൽ നിസ്റ്റർ, ഡ്നിപ്പർ പ്രദേശങ്ങൾ വരെ വ്യാപിച്ചിരുന്നു. ആധുനിക [[മൊൾഡോവ|മൊൾഡോവയെ]] കേന്ദ്രീകരിച്ച്, പടിഞ്ഞാറൻ [[യുക്രെയ്ൻ|യുക്രെയ്നിലെയും]] വടക്കുകിഴക്കൻ [[റൊമാനിയ|റൊമാനിയയിലെയും]] വലിയ ഭാഗങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നതായിരുന്നു ഇത്. ഏകദേശം {{convert|350,000|km2|sqmi|abbr=on}} വിസ്തൃതിയും 500 കി.മീ വ്യാസവും (വടക്കുകിഴക്ക് [[കീവ്]] മുതൽ തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് ബ്രാസോവ് വരെ) ഇതിനുണ്ടായിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nbcnews.com/id/wbna26839697|title=7,000 years ago, Neolithic optical art flourished – Technology &amp; science – Science – DiscoveryNews.com|access-date=24 December 2015|date=22 September 2008|work=NBC News|archive-url=https://web.archive.org/web/20151224112849/http://www.nbcnews.com/id/26839697/ns/technology_and_science-science/t/years-ago-neolithic-optical-art-flourished/|archive-date=24 December 2015|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Mantu&quot;&gt;{{cite journal |last=Mantu |first=Cornelia-Magda |year=2000 |title=Cucuteni–Tripolye cultural complex: relations and synchronisms with other contemporaneous cultures from the Black Sea area |url=http://cisa.uaic.ro/saa/no7.htm |url-status=live |journal=Studia Antiqua et Archaeologica |location=Iași, Romania |publisher=Iași University |volume=VII |page=267 |oclc=228808567 |archive-url=http://archive.wikiwix.com/cache/20110711055237/http://cisa.uaic.ro/saa/no7.htm |archive-date=11 July 2011}}&lt;/ref&gt;

കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ വാസസ്ഥലങ്ങളിൽ ഭൂരിഭാഗവും ചെറിയ വലിപ്പമുള്ളവയും, ഉയർന്ന ജനസാന്ദ്രതയുള്ളവയുമായിരുന്നു (3 മുതൽ 4 കിലോമീറ്റർ വരെ അകലം). പ്രധാനമായും സിറെറ്റ്, പ്രൂട്ട്, നിസ്റ്റർ നദീതടങ്ങളിലാണ് ഇവ കേന്ദ്രീകരിച്ചിരുന്നത്.&lt;ref name=&quot;Mallory&quot;&gt;{{cite book|last1= Mallory|first1= James P|title= In search of the Indo-Europeans: language, archaeology and myth|year= 1989|publisher= Thames and Hudson|location= London|isbn= 0-500-05052-X|oclc= 246601873|url= https://archive.org/details/insearchofindoeu00jpma}}&lt;/ref&gt; ഈ സംസ്കാരത്തിന് മധ്യകാലഘട്ടത്തിൽ (ഏകദേശം ബി.സി. 4100 മുതൽ 3500 വരെ), കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരത്തിലെ ജനങ്ങൾ [[യുറേഷ്യ|യുറേഷ്യയിലെ]] ഏറ്റവും വലിയ വാസസ്ഥലങ്ങൾ നിർമ്മിച്ചു. ചില വാസസ്ഥലങ്ങളിൽ മൂവായിരത്തോളം കെട്ടിടങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു, 20,000 മുതൽ 46,000 വരെ ആളുകൾ ഇവിടെ താമസിച്ചിരുന്നതായി കരുതപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Diachenko|first=Aleksandr|author2=[[Francesco Menotti]]|title=The gravity model: monitoring the formation and development of the Tripolye culture giant-settlements in Ukraine|journal=Journal of Archaeological Science|year=2012|volume=39|issue=8|pages=2810–2817|doi=10.1016/j.jas.2012.04.025|bibcode=2012JArSc..39.2810D }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|url=https://www.academia.edu/8641305|title=High precision Tripolye settlement plans, demographic estimations and settlement organization|first=Johannes|last=Müller|website=academia.edu|access-date=6 May 2018|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170113190128/http://www.academia.edu/8641305/High_precision_Tripolye_settlement_plans_demographic_estimations_and_settlement_organization|archive-date=13 January 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;MüllerRassmann2016&quot;&gt;{{cite book|last1=Müller|first1=Johannes|last2=Rassmann|first2=Knut|last3=Videiko|first3=Mykhailo|title=Trypillia Mega-Sites and European Prehistory: 4100–3400 BCE|url=https://books.google.com/books?id=-3twCwAAQBAJ&amp;pg=PT347|year=2016|publisher=Taylor &amp; Francis|isbn=978-1-317-24791-3|page=347}}&lt;/ref&gt; നഗരങ്ങൾക്ക് ആദ്യരൂപങ്ങളാണെന്ന് അവകാശപ്പെടുന്ന ഈ സംസ്കാരത്തിന് 'മെഗാ-സൈറ്റുകൾ', ബി.സി. അഞ്ചാം സഹസ്രാബ്ദത്തിൽ യുറേഷ്യയിലെയും ഒരുപക്ഷേ ലോകത്തിലെ തന്നെയും ഏറ്റവും വലിയ വാസസ്ഥലങ്ങളായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite journal |last1=Gaydarska |first1=Bisserka |last2=Nebbia |first2=Marco |last3=Chapman |first3=John |date=2020 |title=Trypillia Megasites in Context: Independent Urban Development in Chalcolithic Eastern Europe |url=https://www.cambridge.org/core/product/identifier/S0959774319000301/type/journal_article |journal=Cambridge Archaeological Journal |language=en |volume=30 |issue=1 |pages=97–121 |doi=10.1017/S0959774319000301 |issn=0959-7743}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{Cite journal |last1=Kirleis |first1=Wiebke |last2=Corso |first2=Marta Dal |last3=Pashkevych |first3=Galyna |last4=Schlütz |first4=Frank |last5=Hofmann |first5=Robert |last6=Terna |first6=Andreea |last7=Dreibrodt |first7=Stefan |last8=Rud |first8=Vitalii |last9=Videiko |first9=Mykhailo Y. |last10=Müller |first10=Johannes |date=1 January 2024 |title=A complex subsistence regime revealed for Cucuteni–Trypillia sites in Chalcolithic eastern Europe based on new and old macrobotanical data |journal=Vegetation History and Archaeobotany |language=en |volume=33 |issue=1 |pages=75–90 |doi=10.1007/s00334-023-00936-y |issn=1617-6278|doi-access=free |bibcode=2024VegHA..33...75K }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Chapman |first1=John |last2=Gaydarska |first2=Bisserka |last3=Nebbia |first3=Marco |date=31 May 2019 |title=The Origins of Trypillia Megasites |journal=Frontiers in Digital Humanities |volume=6 |article-number=10 |doi=10.3389/fdigh.2019.00010 |doi-access=free |issn=2297-2668}}&lt;/ref&gt; ഈ സംസ്കാരം അതിൻ്റെ ഉച്ചസ്ഥായിയിൽ എത്തിയപ്പോൾ ജനസംഖ്യ പത്ത് ലക്ഷം കവിഞ്ഞിരിക്കാമെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web |last=Kovtun |first=Valeria |date=6 August 2021 |title=Cucuteni-Trypillia: Eastern Europe's lost civilisation |url=https://www.bbc.com/travel/article/20210805-cucuteni-trypillia-eastern-europes-lost-civilisation |access-date=18 September 2024 |website=www.bbc.com |language=en-GB}}&lt;/ref&gt; ഇത് [[ചാൽക്കോലിത്തിക്|ചെമ്പ് യുഗത്തിൽ]] വളരെ സമ്പന്നവും സ്വാധീനമുള്ളതുമായ ഒന്നായിരുന്നുവെന്ന് പണ്ഡിതനായ അസ്കോ പർപ്പോള വിവരിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;:42&quot;&gt;{{Cite book |last=Parpola |first=Asko |author-link=Asko Parpola |url=https://archive.org/details/rootsofhinduisme0000parp/page/43/mode/1up |title=The Roots of Hinduism: The Early Aryans and The Indus Civilization |date=1 September 2015 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-022690-9 |pages=43–46 |language=en |doi=10.1093/acprof:oso/9780190226909.001.0001}}&lt;/ref&gt; ഇത് തുടക്കത്തിൽ തുല്യത പുലർത്തുന്ന സമൂഹമായിരുന്നുവെന്നും പിന്നീട് അസമത്വങ്ങൾ ഉയർന്നുവന്നത് ഈ സംസ്കാരത്തിന് തകർച്ചയ്ക്ക് കാരണമായെന്നും നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Hofmann |first1=Robert |last2=Müller-Scheeßel |first2=Nils |last3=Müller |first3=Johannes |date=2024 |title=Trypillia mega-sites: a social levelling concept? |journal=Antiquity |language=en |volume=98 |issue=398 |pages=380–400 |doi=10.15184/aqy.2024.18 |issn=0003-598X|doi-access=free }}&lt;/ref&gt;

കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരത്തിൽ നൂതന ചൂളകൾ ഉപയോഗിച്ച് മനോഹരമായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത മൺപാത്രങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു, വലിയ കെട്ടിടങ്ങൾ നിർമ്മിക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന നൂതന വാസ്തുവിദ്യാ വിദ്യകൾ, കാർഷിക രീതികൾ, വികസിത ലോഹശാസ്ത്രം എന്നിവയും ഉണ്ടായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite web |last=Prostak |first=Sergio |date=2 July 2024 |title=Trypillia Mega-Sites Avoided Wealth Inequalities between Individual Households, Archaeologists Say |url=https://www.sci.news/archaeology/trypillia-mega-sites-13069.html |access-date=18 September 2024 |website=Sci.News: Breaking Science News |language=en-US}}&lt;/ref&gt; വിപുലമായ കാർഷിക വ്യവസ്ഥയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ, മൃഗപരിപാലനം എന്നിവ ഈ ജനതയ്ക്ക് സ്വന്തമായിരുന്നു. പാരിസ്ഥിതിക പരിമിതികളെ അതിജീവിച്ച് ചെടികൾ വളർത്താൻ ഈ ജനതയ്ക്ക് അറിയാമായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt; ഇന്നത്തെ പ്രദേശത്ത് ഒരു സാംസ്കാരിക പടിത്തട്ട് സ്ഥാപിക്കുന്നതിൽ ഈ സംസ്കാരത്തിന് കൃഷി രീതികൾ പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ചു.&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;

ബി.സി. അഞ്ചാം സഹസ്രാബ്ദത്തിന് മധ്യത്തിൽ നിന്നുള്ള ഒരു കുശവൻ്റെ ചക്രത്തിന് അവശിഷ്ടങ്ങൾ ഇതുവരെ കണ്ടെത്തിയിട്ടുള്ളതിൽ വച്ച് ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ളതാണ്. [[മെസൊപ്പൊട്ടേമിയ|മെസൊപ്പൊട്ടേമിയയിൽ]] സമാനമായ ചക്രങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയതിനും നൂറുകണക്കിന് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പാണിത്.&lt;ref name=&quot;:03&quot;&gt;{{Cite book |last=Haarmann |first=Harald |author-link=Harald Haarmann |url=https://books.google.com/books?id=FkL_DwAAQBAJ&amp;pg=PA40 |title=Advancement in Ancient Civilizations: Life, Culture, Science and Thought |publisher=McFarland &amp; Company, Inc., Publishers |year=2020 |isbn=978-1-4766-4075-4 |location=Jefferson, North Carolina |page=40 |language=en}}&lt;/ref&gt; ചക്രങ്ങളുള്ള വാഹനങ്ങൾക്ക് ഏറ്റവും പഴയ തെളിവുകളും ഈ സംസ്കാരത്തിൽ നിന്നാണ് ലഭിക്കുന്നത്. ചെറിയ ചക്രങ്ങളുള്ള മോഡലുകൾ മെസൊപ്പൊട്ടേമിയയിൽ കണ്ടെത്തിയതിനേക്കാൾ വളരെ പഴയതാണ്.&lt;ref name=&quot;:42&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=2PAkBwAAQBAJ&amp;dq=Starokorsunskaya+wheel&amp;pg=PA113 |title=The Oxford Handbook of Neolithic Europe |date=1 March 2015 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-954584-1 |editor-last=Fowler |editor-first=Chris |page=113 |language=en |doi=10.1093/oxfordhb/9780199545841.001.0001 |editor-last2=Harding |editor-first2=Jan |editor-last3=Hofmann |editor-first3=Daniela}}&lt;/ref&gt; ചക്രങ്ങളുള്ള വാഹനങ്ങൾ കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരത്തിൽ കണ്ടുപിടിക്കപ്പെടുകയും അവിടെ നിന്ന് മറ്റ് പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് വ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തുവെന്ന് ചില പുരാവസ്തു ഗവേഷകരും ചരിത്രകാരന്മാരും വാദിക്കുന്നു, എന്നിരുന്നാലും ഇതൊരു വിവാദ വിഷയമായി തുടരുന്നു.

ഈ സംസ്കാരത്തിന് ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ വശങ്ങളിലൊന്ന് വാസസ്ഥലങ്ങൾ ഇടയ്ക്കിടെ നശിപ്പിക്കുന്നതായിരുന്നു. ഓരോ വാസസ്ഥലത്തിനും ഏകദേശം 60 മുതൽ 80 വർഷം വരെ മാത്രമായിരുന്നു ആയുസ്സ്.&lt;ref name=&quot;Monah&quot;&gt;{{Citation | first1 = Dan | last1 = Monah | editor-last = Dumitroaia | editor-first = Gheorghe | chapter = Religie si arta in cultura Cucuteni |trans-chapter=Religion and art in Cucuteni culture | title = Primul muzeu Cucuteni din Romania |trans-title=The first Cucuteni museum for Romania | series = Bibliotheca memoriae antiquitatis XV | year = 2005 | pages = 162–173 | place = Piatra-Neamț, Romania | publisher = Editura Foton | language = ro | oclc = 319165024}}&lt;/ref&gt; ഈ വാസസ്ഥലങ്ങൾ കത്തിക്കുന്നതിന് ഉദ്ദേശ്യത്തെക്കുറിച്ച് പണ്ഡിതന്മാർക്കിടയിൽ തർക്കമുണ്ട്; ചില വാസസ്ഥലങ്ങൾ പഴയ കെട്ടിടങ്ങൾക്ക് രൂപവും ദിശയും നിലനിർത്തിക്കൊണ്ട് പഴയ തറകൾക്ക് മുകളിൽ നിരവധി തവണ പുനർനിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്. റൊമാനിയയിലെ പൊഡൂരി എന്ന സ്ഥലത്ത് നിന്ന് കണ്ടെത്തിയ അവശിഷ്ടങ്ങൾ വർഷങ്ങളായി പരസ്പരം മുകളിൽ നിർമ്മിച്ച പതിമൂന്ന് വാസസ്ഥലങ്ങളെ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു.&lt;ref name=&quot;Monah&quot; /&gt;

== നാമകരണം ==
[[File:库库特尼陶碗陶罐.JPG|thumb|മൂന്ന് [[ചാൽക്കോലിത്തിക്]] സെറാമിക് പാത്രങ്ങൾ (ഇടത്തുനിന്ന് വലത്തോട്ട്): ഒരു സ്റ്റാൻഡിൽ വച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു പാത്രം, മറ്റൊരു പാത്രം, ഒരു ആംഫോറ, ബി.സി. 4300–4000; റൊമാനിയയിലെ സ്കൻ്റിയയിൽ നിന്ന് ലഭിച്ചത്, മൊൾഡാവിയ നാഷണൽ മ്യൂസിയം കോംപ്ലക്സിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു|267x267px]]

1884-ൽ റൊമാനിയയിലെ മൊൾഡാവിയ പ്രദേശത്തെ ഇയാസി കൗണ്ടിയിലുള്ള കുക്കൂടെനി എന്ന ഗ്രാമത്തിന് പേരിൽ തിയോഡോർ ടി. ബുറാഡ ആണ് ആദ്യമായി ഈ സംസ്കാരത്തിന് പേരിട്ടതും വിവരിച്ചതും. ടാർഗു ഫ്രുമോസിൽ നിന്ന് ഇയാസിയിലേക്കുള്ള റോഡ് അറ്റകുറ്റപ്പണികൾക്കായി ഉപയോഗിച്ച ചരലിൽ സെറാമിക് ശകലങ്ങൾ കണ്ട അദ്ദേഹം, കുക്കൂടെനിയിലെ ക്വാറി അന്വേഷിച്ചു ചെന്നു, അവിടെ നിന്ന് മൺപാത്രങ്ങൾക്ക് ശകലങ്ങളും ടെറാക്കോട്ട പ്രതിമകളും കണ്ടെത്തി. ബുറാഡയും കവിയായ നിക്കോളെ ബെൽഡിസിയാനു, പുരാവസ്തു ഗവേഷകരായ ഗ്രിഗോർ ബുട്ടുറിയാനു, ഡിമിട്രി സി. ബുട്കുലെസ്കു, ജോർജ്ജ് ഡയമണ്ടി എന്നിവരുൾപ്പെടെ ഇയാസിയിൽ നിന്നുള്ള മറ്റ് പണ്ഡിതന്മാരും ചേർന്ന് 1885 വസന്തകാലത്ത് കുക്കൂടെനിയിൽ ആദ്യത്തെ ഖനനങ്ങൾ ആരംഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Sapienza&quot; /&gt; അവർക്ക് കണ്ടെത്തലുകൾ 1885-ൽ&lt;ref&gt;{{cite journal | last = Beldiceanu | first = Nicolae | title = Antichitățile de la Cucuteni | language=ro |trans-title=The Antiquities at Cucuteni | journal = Schiță Arheologică | location = Iași | year = 1885}}&lt;/ref&gt; പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയും തുടർന്ന് 1889-ൽ&lt;ref&gt;{{cite journal | last = Butureanu | first = Grigore | title=Notita asupra sapaturilor si cercetarilor facute la Cucuteni | language=ro |trans-title=Note on the Diggings and Research at Cucuteni | journal = Arhiva Societății științifice și Literare din Iași | volume=I | year = 1989 }}&lt;/ref&gt; പാരീസിൽ നടന്ന രണ്ട് അന്താരാഷ്ട്ര സമ്മേളനങ്ങളിൽ അവതരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു: ബുട്ടുറിയാനു പ്രീഹിസ്റ്റോറിക് ആൻഡ് പ്രോട്ടോഹിസ്റ്റോറിക് സയൻസസ് ഇൻ്റർനാഷണൽ യൂണിയനിലും&lt;ref name=&quot;Sapienza&quot;&gt;{{Cite press release | title = Cucuteni-Trypillya: una grande civiltà dell'antica Europa | trans-title = Cucuteni–Trypillia: a great civilization of ancient Europe | publisher = Sapienza – Università di Roma | date = 16 September – 31 October 2008 | language = it | url = http://cisadu2.let.uniroma1.it/air/docs/appuntamenti/CUCUTENI.doc | access-date = 21 November 2009 | url-status = live | archive-url = https://web.archive.org/web/20110717203007/http://cisadu2.let.uniroma1.it/air/docs/appuntamenti/CUCUTENI.doc | archive-date = 17 July 2011 }}&lt;/ref&gt; ഡയമണ്ടി സൊസൈറ്റി ഓഫ് ആന്ത്രോപ്പോളജി ഓഫ് പാരീസിലും അവതരിപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite web | title = In search of time past | publisher = The Institute of archaeology in Iași | url = http://www.arheo.ro/text/eng/istoric_eng.html | access-date = 21 November 2009 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110904080521/http://www.arheo.ro/text/eng/istoric_eng.html | archive-date = 4 September 2011 }}&lt;/ref&gt;

അതേ സമയം, ഈ സംസ്കാരത്തിന് ഭാഗമാണെന്ന് കരുതുന്ന ആദ്യത്തെ യുക്രേനിയൻ സൈറ്റുകൾ ചെക്ക് വംശജനായ യുക്രേനിയൻ പുരാവസ്തു ഗവേഷകനായ വിൻസെൻക് ഖ്വോജ്ക (വികെൻ്റി ഖ്വോയ്ക) കീവിലെ കൈറിലിവിസ്ക സ്ട്രീറ്റ് 55-ൽ കണ്ടെത്തി. അദ്ദേഹത്തിന് കണ്ടെത്തലുകൾക്ക് വർഷം പലതായി അവകാശപ്പെടുന്നു, 1893,&lt;ref name=&quot;Trypillia.com&quot;&gt;{{cite web|title=Welcome to the Trypillian e-Museum |publisher=The Trypillian Civilization Society |url=http://www.trypillia.com/museum/index.shtml |archive-url=https://web.archive.org/web/20080607190617/http://www.trypillia.com/museum/index.shtml |archive-date=7 June 2008 |access-date=21 November 2009 }}&lt;/ref&gt; 1896&lt;ref&gt;{{cite web|last=Videiko |first=Mykhailo |title=Trypillian Civilization in the prehistory of Europe |publisher=The Trypillian Civilization Society |url=http://www.trypillia.com/articles/eng/se4.shtml |archive-url=https://web.archive.org/web/20080621083222/http://www.trypillia.com/articles/eng/se4.shtml |archive-date=21 June 2008 |access-date=21 November 2009 }}&lt;/ref&gt; 1887.&lt;ref name=&quot;Taranec&quot;&gt;{{cite web|last=Taranec |first=Natalie |title=The Trypilska Kultura – The Spiritual Birthplace of Ukraine? |publisher=The Trypillian Civilization Society |url=http://www.trypillia.com/articles/eng/re1.shtml |archive-url=https://web.archive.org/web/20080621083210/http://www.trypillia.com/articles/eng/re1.shtml |archive-date=21 June 2008 |access-date=21 November 2009 }}&lt;/ref&gt; തുടർന്ന്, വിൻസെൻക് ഖ്വോജ്ക തൻ്റെ കണ്ടെത്തലുകൾ 1897-ൽ നടന്ന 11-ാമത് പുരാവസ്തു ഗവേഷകരുടെ കോൺഗ്രസ്സിൽ അവതരിപ്പിച്ചു, ഇത് യുക്രെയ്നിലെ ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരത്തിന് കണ്ടെത്തലിന് ഔദ്യോഗിക തീയതിയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;Trypillia.com&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Taranec&quot; /&gt; അതേ വർഷം തന്നെ, യുക്രെയ്നിലെ [[കീവ് ഒബ്ലാസ്റ്റ്|കീവ് ഒബ്ലാസ്റ്റിലെ]] ട്രിപ്പിലിയ ({{langx|uk|Трипiлля}}) ഗ്രാമത്തിൽ സമാനമായ പുരാവസ്തുക്കൾ കണ്ടെത്തി. തൽഫലമായി, യുക്രേനിയൻ പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളിൽ (പിന്നീട് സോവിയറ്റ് റഷ്യയിലും) ഈ സംസ്കാരം 'ട്രിപ്പോളി' (അല്ലെങ്കിൽ [[റഷ്യൻ ഭാഷ|റഷ്യൻ]] ട്രിപ്പോളിയേൽ നിന്നുള്ള 'ട്രിപ്പോളിയേ'), 'ട്രിപ്പോളിയൻ' അല്ലെങ്കിൽ 'ട്രിപ്പിലിയ' സംസ്കാരം എന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞു.

ഇന്ന്, റൊമാനിയയിൽ നിന്നും യുക്രെയ്നിൽ നിന്നുമുള്ള കണ്ടെത്തലുകൾ, അതുപോലെ തന്നെ [[മൊൾഡോവ|മൊൾഡോവയിൽ]] നിന്നുള്ള കണ്ടെത്തലുകൾ, ഇതെല്ലാം ഒരേ സാംസ്കാരിക സമുച്ചയത്തിന് ഭാഗമാണെന്ന് അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഇതിനെ റൊമാനിയയിൽ കുക്കൂടെനി സംസ്കാരമെന്നും യുക്രെയ്നിൽ ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരമെന്നും പൊതുവെ വിളിക്കുന്നു. ഇംഗ്ലീഷിൽ, മുഴുവൻ സംസ്കാരത്തെയും സൂചിപ്പിക്കാൻ &quot;Cucuteni–Tripolye culture&quot; (കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പോളിയേ സംസ്കാരം) ആണ് സാധാരണയായി ഉപയോഗിക്കുന്നത്,&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Ellis|first1=Linda|title=The Cucuteni–Tripolye culture: study in technology and the origins of complex society|series=BAR international series|volume=217|year=1984|publisher=British Archaeological Reports (B.A.R)|location=Oxford|isbn=0-86054-279-3|oclc=11385722}}&lt;/ref&gt; സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ്റെ തകർച്ചയെത്തുടർന്ന് യുക്രേനിയനിൽ നിന്നുള്ള &quot;കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരം&quot; എന്ന പദം പ്രചാരം നേടി.

== ഭൂമിശാസ്ത്രം ==
[[File:SEE-Eneolithic-cultures 2.png|thumb|300x300px|തെക്കുകിഴക്കൻ യൂറോപ്പിലെ ചാൽക്കോലിത്തിക് സംസ്കാരങ്ങളും പ്രധാന പുരാവസ്തു സൈറ്റുകളും. (കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക്: പഴയ യൂറോപ്പ്)]]
ഇന്നത്തെ [[മൊൾഡോവ|മൊൾഡോവ]], കിഴക്ക്, വടക്കുകിഴക്കൻ [[റൊമാനിയ|റൊമാനിയ]], പടിഞ്ഞാറൻ, മധ്യ, തെക്കൻ യുക്രെയ്നിലെ ചില ഭാഗങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരം വികസിച്ചത്.

ഈ സംസ്കാരം [[ഡാന്യൂബ് നദി|ഡാന്യൂബ്]] നദീതടത്തിൽ നിന്ന് കിഴക്കോട്ട് ഇരുമ്പ് കവാടങ്ങൾക്ക് ചുറ്റുമായി [[കരിങ്കടൽ|കരിങ്കടൽ]], ഡ്നിപ്പർ എന്നിവ വരെ വ്യാപിച്ചു. ഇത് മധ്യ കാർപാത്തിയൻ പർവതനിരകളും നിരപ്പായ സമതലങ്ങളും, [[പുൽമേട്|പുൽമേടുകളും]], നിരനിരയായുള്ള വനപ്രദേശങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്നതായിരുന്നു. ഇതിൻ്റെ ചരിത്രപരമായ പ്രധാന കേന്ദ്രം മധ്യ-മുകൾ ഭാഗത്തുള്ള നിസ്റ്ററിന് (പോഡോലിയൻ അപ്ലാൻഡ്) ചുറ്റുമായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;Mantu&quot; /&gt; ഈ സംസ്കാരം വികസിച്ച അറ്റ്ലാൻ്റിക്, സബ്ബോറിയൽ കാലാവസ്ഥാ കാലഘട്ടങ്ങളിൽ, അവസാനത്തെ ഹിമയുഗത്തിന് ശേഷം യൂറോപ്പിൽ ഏറ്റവും ചൂടും ഈർപ്പവും അനുഭവപ്പെട്ടിരുന്നു. ഇത് ഈ പ്രദേശത്തെ കൃഷിക്ക് അനുകൂലമായ സാഹചര്യങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചു.

2003 വരെയുള്ള കണക്കനുസരിച്ച്, ഏകദേശം 3,000 സാംസ്കാരിക സൈറ്റുകൾ തിരിച്ചറിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Monah&quot; /&gt; അവ ചെറിയ ഗ്രാമങ്ങൾ മുതൽ &quot;നിരവധി കിടങ്ങുകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട നൂറുകണക്കിന് വാസസ്ഥലങ്ങൾ അടങ്ങുന്ന വിശാലമായ വാസസ്ഥലങ്ങൾ&quot; വരെ ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;{{Citation | last1 = Mallory | first1 = J.P. | last2 = Adams | first2 = D.Q. | title = Encyclopedia of Indo-European Culture | place = Chicago | publisher = Fitzroy Dearborn | year = 1997 | oclc = 37931209| title-link = Encyclopedia of Indo-European Culture }}&lt;/ref&gt;

== കാലഗണന ==

=== വർഗ്ഗീകരണം ===

യുക്രേനിയൻ ട്രിപ്പിലിയ, റൊമാനിയൻ കുക്കൂടെനി വകഭേദങ്ങൾക്കായി പരമ്പരാഗതമായി വ്യത്യസ്ത വർഗ്ഗീകരണ രീതികളാണ് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്. 1932-ൽ ജർമ്മൻ പുരാവസ്തു ഗവേഷകനായ ഹ്യൂബർട്ട് ഷ്മിഡ്റ്റ് നിർദ്ദേശിച്ച കുക്കൂടെനി രീതി,&lt;ref&gt;{{Citation | last = Schmidt | first = Hubert | title = Cucuteni in der oberen Moldau, Rumănien: die befestigte Siedlung mit bemalter Keramik von der Steinkupferzeit bis in die vollentwickelte Bronzezeit |trans-title=Cucuteni in upper Moldova, Romania: the fortified settlement with painted pottery from the stone age to the copper age | place = Berlin | publisher = W. de Gruyter | year = 1932 | language = de | oclc = 4942033}}&lt;/ref&gt; പ്രീ-കുക്കൂടെനി, കുക്കൂടെനി, ഹോറോഡിസ്റ്റിയ-ഫോൾടെസ്റ്റി എന്നിങ്ങനെ മൂന്ന് സംസ്കാരങ്ങളെ വേർതിരിക്കുന്നു; ഇവയെ കൂടുതൽ ഘട്ടങ്ങളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു (പ്രീ-കുക്കൂടെനി I-III, കുക്കൂടെനി A, B).&lt;ref name=&quot;Lazarovici 2010&quot;&gt;{{cite journal|last=Lazarovici|first=Cornelia-Magda|year=2010|title=New data regarding the chronology of the Pre-Cucuteni, Cucuteni and Horodiștea–Erbiceni cultures|journal=PANTA RHEI: Studies on the Chronology and Cultural Development of South-Eastern and Central Europe in Earlier Prehistory Presented to Juraj Pavúk on the Occasion of His 75th Birthday|pages=71–94}}&lt;/ref&gt; യുക്രേനിയൻ രീതി ആദ്യമായി വികസിപ്പിച്ചത് 1949-ൽ താത്യാന സെർഗെയേവ്ന പാസ്സെക്ക് ആണ്.&lt;ref name=&quot;Passek&quot;&gt;{{Citation | last = Passek | first = Tatiana Sergeyevna | title = Periodizatsiia tripolʹskikh poseleniĭ, iii–ii tysiacheletie do n. ė. |trans-title=Trypillia settlement periodization… | place = Moscow | publisher = Izd-vo Akademii nauk SSSR | series = Materialy i issledovaniia po arkheologii SSSR | year = 1949 | volume = 10 | ol = 22401126M | url = https://openlibrary.org/b/OL22401126M/Periodizat︠s︡ii︠a︡_tripolʹskikh_poseleniĭ | language = ru | oclc = 27000780}}&lt;/ref&gt; ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരത്തെ മൂന്ന് പ്രധാന ഘട്ടങ്ങളായി (A, B, C) വിഭജിച്ചു, അതിൽ കൂടുതൽ ഉപഘട്ടങ്ങളും (BI-II, CI-II) ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;Lazarovici 2010&quot; /&gt; തുടക്കത്തിൽ അനൗപചാരികമായ സെറാമിക് സെറിയേഷനെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഈ രണ്ട് രീതികളും, ആദ്യമായി നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടതുമുതൽ പുതിയ വിവരങ്ങളും പുരാവസ്തു സെറിയേഷന് വേണ്ടിയുള്ള ഔദ്യോഗിക ഗണിതശാസ്ത്ര രീതികളും ഉൾപ്പെടുത്തി വിപുലീകരിക്കുകയും പരിഷ്കരിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Bailey&quot;&gt;{{cite book | last = Bailey | first = Douglass W. | title = Prehistoric figurines: representation and corporeality in the Neolithic | publisher = Routledge | year = 2005 | location = London; New York | url = http://www.routledge.com/9780415331517 | oclc = 56686499}}&lt;/ref&gt;{{rp|page=103}}

കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരത്തെ സാധാരണയായി ആദ്യകാലം, മധ്യകാലം, അവസാനകാലം എന്നിങ്ങനെ തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. വാസസ്ഥലങ്ങളിലും ഭൗതിക സംസ്കാരത്തിലുമുള്ള മാറ്റങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ചെറിയ ഉപവിഭാഗങ്ങളുമുണ്ട്. റേഡിയോകാർബൺ ഡാറ്റയുമായി ഈ ഘട്ടങ്ങൾ എങ്ങനെ പൊരുത്തപ്പെടുന്നു എന്നതാണ് ഒരു പ്രധാന തർക്കവിഷയം. ഈ ചാർട്ട് ഏറ്റവും പുതിയ വ്യാഖ്യാനത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു:&lt;ref name=&quot;Lazarovici 2010&quot; /&gt;

{|
|- valign=top
|• ആദ്യകാലം (പ്രീ-കുക്കൂടെനി I-III മുതൽ കുക്കൂടെനി A-B വരെ, ട്രിപ്പിലിയ A മുതൽ ട്രിപ്പിലിയ BI-II വരെ): ||ബി.സി. 5800 മുതൽ 5000 വരെ
|- valign=top
|• മധ്യകാലം (കുക്കൂടെനി B, ട്രിപ്പിലിയ BII മുതൽ CI-II വരെ):&amp;nbsp; &amp;nbsp;||ബി.സി. 5000 മുതൽ 3500 വരെ
|- valign=top
|• അവസാനകാലം (ഹോറോഡിസ്റ്റിയ-ഫോൾടെസ്റ്റി, ട്രിപ്പിലിയ CII):&amp;nbsp; &amp;nbsp;||ബി.സി. 3500 മുതൽ 3000 വരെ
|}

=== ആദ്യകാലം (ബി.സി. 5800–5000) ===
[[File:Goddess figurine with Tattoos.jpg|thumb|286x286px|ദേവതാ പ്രതിമ, റൊമാനിയ, ബി.സി. 4050–3900]]
കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരത്തിന് വേരുകൾ 6 മുതൽ 5 വരെ സഹസ്രാബ്ദങ്ങളിലെ സ്റ്റാർസെവോ-കോറോസ്-ക്രിസ്, വിൻക സംസ്കാരങ്ങളിൽ കാണാം.&lt;ref name=&quot;Monah&quot; /&gt; കൂടാതെ ബഗ്-നിസ്റ്റർ സംസ്കാരത്തിൽ നിന്നുള്ള (ബി.സി. 6500-5000) സ്വാധീനവുമുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Khol&quot;&gt;{{cite journal | last = Khol | first = Philip L. | title = Archeological transformations: crossing the pastoral/agricultural bridge | journal = Iranica Antiqua | volume = 37 | pages = 151–190 | publisher = E.J. Brill | location = Leiden | year = 2002 | url = http://poj.peeters-leuven.be/content.php?url=article&amp;id=121&amp;journal_code=IA | oclc = 60616426 | access-date = 21 November 2009 | url-status = live | archive-url = https://web.archive.org/web/20110717084019/http://poj.peeters-leuven.be/content.php?url=article&amp;id=121&amp;journal_code=IA | archive-date = 17 July 2011 }}&lt;/ref&gt; ഈ സംസ്കാരത്തിന് ആദ്യകാലത്ത് (ബി.സി. അഞ്ചാം സഹസ്രാബ്ദത്തിൽ), വടക്കുനിന്നുള്ള ലീനിയർ പോട്ടറി സംസ്കാരവും, തെക്കുനിന്നുള്ള ബോയൻ സംസ്കാരവും ഇതിനെ സ്വാധീനിച്ചിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;Monah&quot; /&gt; ഈ മറ്റ് സംസ്കാരങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള അധിനിവേശത്തിലൂടെയും സാംസ്കാരിക സ്വാംശീകരണത്തിലൂടെയും പ്രീ-കുക്കൂടെനി/ട്രിപ്പിലിയ എ സംസ്കാരം രൂപപ്പെട്ടു. അഞ്ചാം സഹസ്രാബ്ദത്തിൽ ഉടനീളം, കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരം കാർപാത്തിയൻ പർവതനിരകൾക്ക് കിഴക്കൻ താഴ്‌വരകളിലുള്ള പ്രൂട്ട്-സിറെറ്റ് പ്രദേശത്തെ തങ്ങൾക്ക് 'മാതൃഭൂമിയിൽ' നിന്ന് മധ്യ യുക്രെയ്നിലെ ഡ്നിപ്പർ, തെക്കൻ ബഗ് നദികൾക്ക് തടങ്ങളിലേക്കും സമതലങ്ങളിലേക്കും വ്യാപിച്ചു.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite journal|last=Zbenovich|first=Vladimir G.|date=1 June 1996|title=The Tripolye culture: Centenary of research|journal=Journal of World Prehistory|language=en|volume=10|issue=2|pages=199–241|doi=10.1007/BF02221076|s2cid=161588641|issn=1573-7802}}&lt;/ref&gt; കാർപാത്തിയൻ പർവതനിരകൾക്ക് തെക്കുകിഴക്കൻ ഭാഗങ്ങളിലും വാസസ്ഥലങ്ങൾ വികസിച്ചു. ഈ പ്രദേശത്തെ സാമഗ്രികൾ പ്രാദേശികമായി '''അറിയുസ്ഡ് സംസ്കാരം''' എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഭൂരിഭാഗം വാസസ്ഥലങ്ങളും നദികൾക്ക് സമീപമായിരുന്നു, പീഠഭൂമികളിൽ വാസസ്ഥലങ്ങൾ കുറവായിരുന്നു. മിക്ക ആദ്യകാല വീടുകളും പിറ്റ്-ഹൗസുകൾ ആയിരുന്നെങ്കിലും, മണ്ണുകൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച മുകൾത്തട്ടിലുള്ള വീടുകളും ക്രമേണ വർദ്ധിച്ചുവന്നു.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; ഈ നിർമ്മിതികൾക്ക് തറകളും അടുപ്പുകളും മണ്ണുകൊണ്ട് നിർമ്മിച്ചതായിരുന്നു, ഭിത്തികൾ മണ്ണുകൊണ്ട് പൊതിഞ്ഞ മരങ്ങളോ ഈറ്റകളോ കൊണ്ടായിരുന്നു. വൈക്കോലോ ഈറ്റയോ കൊണ്ടായിരുന്നു മേൽക്കൂര മേഞ്ഞിരുന്നത്.

മൃഗപരിപാലനം, കൃഷി, മത്സ്യബന്ധനം, ശേഖരിക്കൽ എന്നിവ ജനങ്ങൾ ചെയ്തിരുന്നു. ഗോതമ്പ്, റൈ, പീസ് എന്നിവ വളർത്തിയിരുന്നു. മൃഗങ്ങളുടെ കൊമ്പ്, കല്ല്, അസ്ഥി, മൂർച്ചയുള്ള വടികൾ എന്നിവ കൊണ്ടുള്ള കലപ്പകൾ ഉപകരണങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. തീക്കല്ല് പിടിപ്പിച്ച ബ്ലേഡുകളുള്ള [[അരിവാൾ|അരിവാളുകൾ]] ഉപയോഗിച്ചാണ് വിളവെടുപ്പ് നടത്തിയിരുന്നത്. ധാന്യം പൊടിക്കാൻ അരകല്ലുകൾ ഉപയോഗിച്ചു. സ്ത്രീകൾ മൺപാത്ര നിർമ്മാണത്തിലും വസ്ത്ര നിർമ്മാണത്തിലും ഏർപ്പെട്ടിരുന്നു, കൂടാതെ സമൂഹത്തിൽ സുപ്രധാന പങ്കുവഹിക്കുകയും ചെയ്തു. പുരുഷന്മാർ വേട്ടയാടുകയും, മൃഗങ്ങളെ മേയ്ക്കുകയും, തീക്കല്ല്, അസ്ഥി, കല്ല് എന്നിവയിൽ നിന്ന് ഉപകരണങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇവരുടെ വളർത്തുമൃഗങ്ങളിൽ കന്നുകാലികളായിരുന്നു ഏറ്റവും പ്രധാനം, പന്നികൾക്കും ആടുകൾക്കും കുറഞ്ഞ പ്രാധാന്യമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാര കാലഘട്ടത്തിൽ കുതിരയെ ഇണക്കിവളർത്തിയിരുന്നോ എന്ന കാര്യത്തിൽ ചരിത്രകാരന്മാർക്കിടയിൽ തർക്കമുണ്ട്; ചില വാസസ്ഥലങ്ങളിൽ കുതിരകളുടെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്, എന്നാൽ ഈ അവശിഷ്ടങ്ങൾ [[കാട്ടുകുതിര|കാട്ടുകുതിരകൾക്ക്]] ആണോ അതോ ഇണക്കിവളർത്തിയ കുതിരകൾക്ക് ആണോ എന്ന് വ്യക്തമല്ല.

ഈ കാലഘട്ടത്തിലേതെന്ന് കരുതപ്പെടുന്ന കളിമൺ സ്ത്രീ പ്രതിമകളും തകിടുകളും കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. പ്രധാനമായും വളകൾ, മോതിരങ്ങൾ, കൊളുത്തുകൾ തുടങ്ങിയ ചെമ്പ് വസ്തുക്കളും ഇടയ്ക്കിടെ കണ്ടുവരുന്നു. വലിയ തോതിലുള്ള ചെമ്പ് വസ്തുക്കളുടെ ഒരു ശേഖരം മൊൾഡോവയിലെ കാർബുന ഗ്രാമത്തിൽ കണ്ടെത്തി, ഇതിൽ പ്രധാനമായും ബി.സി. അഞ്ചാം സഹസ്രാബ്ദത്തിന് തുടക്കത്തിലുള്ള ആഭരണങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്നു. ആദ്യകാല കുക്കൂടെനി സംസ്കാരത്തിൽ ഒരു സാമൂഹിക വിഭജനം നിലനിന്നിരുന്നു എന്ന സിദ്ധാന്തത്തെ പിന്തുണയ്ക്കാൻ ചില ചരിത്രകാരന്മാർ ഈ തെളിവ് ഉപയോഗിച്ചു, എന്നാൽ മറ്റുള്ളവർ ഇതിൽ വിയോജിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;Monah&quot; /&gt;

ഈ ആദ്യകാലഘട്ടത്തിൽ നിന്നുള്ള മൺപാത്ര അവശിഷ്ടങ്ങൾ അപൂർവ്വമായി മാത്രമേ കണ്ടെത്തിയിട്ടുള്ളൂ; ലഭ്യമായ അവശിഷ്ടങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത് അവ ചൂളയിൽ ചുട്ടെടുത്ത ശേഷമാണ് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത് എന്നാണ്. മൺപാത്രങ്ങൾക്ക് പുറംഭാഗം ചാരനിറത്തിലായിരുന്നു, അതിൽ ഉയർന്നതും താഴ്ന്നതുമായ അലങ്കാരങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. ഈ ആദ്യകാല കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ കാലഘട്ടത്തിന് അവസാനത്തോടെ, ചൂളയിൽ വെക്കുന്നതിന് മുമ്പ് മൺപാത്രങ്ങളിൽ ചായം പൂശാൻ തുടങ്ങി. ഈ കാലഘട്ടത്തിലെ ചില മൺപാത്രങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്ന വെളുത്ത പെയിൻ്റിംഗ് രീതി മുമ്പത്തെയും സമകാലികവുമായ (അഞ്ചാം സഹസ്രാബ്ദം) ഗുമെൽനിറ്റാ-കരാനോവോ സംസ്കാരത്തിൽ നിന്ന് ഇറക്കുമതി ചെയ്തതാണ്. പ്രീ-കുക്കൂടെനി സംസ്കാരം അവസാനിക്കുകയും കുക്കൂടെനി ഘട്ടം (അഥവാ കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരം) ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്ത വഴിത്തിരിവായി ചരിത്രകാരന്മാർ ചൂളയിൽ ചുട്ടെടുത്ത, വെള്ള പെയിൻ്റ് ചെയ്ത മൺപാത്രങ്ങളിലേക്കുള്ള മാറ്റത്തെ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;Monah&quot;/&gt;

കുക്കൂടെനിയും അയൽ സംസ്കാരമായ ഗുമെൽനിറ്റാ-കരാനോവോ സംസ്കാരങ്ങളും ഏറെക്കുറെ സമകാലികമാണെന്ന് തോന്നുന്നു; &quot;കുക്കൂടെനി എ ഘട്ടം വളരെ ദൈർഘ്യമേറിയതായി (4600-4050) കാണപ്പെടുന്നു, കൂടാതെ ഇത് ഗുമെൽനിറ്റാ-കരാനോവോ എ1, എ2, ബി2 ഘട്ടങ്ങൾക്ക് (ഒരുപക്ഷേ 4650-4050) മുഴുവൻ പരിണാമത്തെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.&quot;&lt;ref&gt;Cornelia-Magda Mantu (PDF file) [http://saa.uaic.ro/articles/SAA.7.2000-2001.267-284.pdf Cucuteni–Tripolye Cultural Complex: Relations and Synchronisms with Other Contemporaneous Cultures from the Black Sea Area.] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150608054145/http://saa.uaic.ro/articles/SAA.7.2000-2001.267-284.pdf |date=8 June 2015 }} Studia Antiqua et Archaeologica, VII, 2000&lt;/ref&gt;

=== മധ്യകാലം (ബി.സി. 5000–3500) ===
[[File:CucuteniRitualStatues.jpg|279x279px|thumb|കളിമൺ പ്രതിമകൾ, ബി.സി. 4900–4750, റൊമാനിയയിലെ ബാൾട്ട പോപ്പിയിൽ നിന്ന് കണ്ടെത്തി (കുക്കൂടെനി നിയോലിത്തിക്ക് ആർട്ട് മ്യൂസിയം, പിയാത്ര-നീംറ്റ്, റൊമാനിയ). 36 പുരാവസ്തുക്കൾ അടങ്ങിയ &quot;കൗൺസിൽ ഓഫ് ഗോഡസസ്&quot; കണ്ടെത്തി: 21 നരവംശ പ്രതിമകൾ, 13 സിംഹാസനങ്ങൾ, 1 കോൺ, 1 മുത്ത്.&lt;ref&gt;[https://www.romaniajournal.ro/society-people/fibonacci-numbers-in-the-ancient-cucuteni-culture/ Fibonacci Numbers In The Ancient &quot;Cucuteni&quot; Culture.] Romania Journal (2023) - www.romaniajournal.ro&lt;/ref&gt;]]

മധ്യകാലഘട്ടത്തിൽ, കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരം പടിഞ്ഞാറ് കിഴക്കൻ [[ട്രാൻസിൽവാനിയ|ട്രാൻസിൽവാനിയ]] മുതൽ കിഴക്ക് ഡ്നിപ്പർ നദി വരെ വ്യാപിച്ചു. ഈ കാലയളവിൽ, ഇന്നത്തെ യുക്രെയ്നിലെ ഡ്നിപ്പർ നദിക്ക് മുകൾ, മധ്യ ഭാഗങ്ങളിലുള്ള വലത് കരയിൽ ജനങ്ങൾ കുടിയേറുകയും താമസമാക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ കാലയളവിൽ ജനസംഖ്യ ഗണ്യമായി വർദ്ധിച്ചു, പീഠഭൂമികളിലും പ്രധാന നദികൾക്കും ഉറവകൾക്കും സമീപം വാസസ്ഥലങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു.

[[File:SoborulZeitelor2.JPG|thumb|left|'കൗൺസിൽ ഓഫ് ഗോഡസസ്'ൽ ഒന്ന്|176x176px]]

വൃത്താകൃതിയിലോ ഓവൽ ആകൃതിയിലോ ലംബമായി തൂണുകൾ സ്ഥാപിച്ചാണ് ഇവർക്ക് വാസസ്ഥലങ്ങൾ നിർമ്മിച്ചിരുന്നത്. മണ്ണുകൊണ്ട് മൂടിയ തടി തറകൾ, മണ്ണുകൊണ്ട് പൊതിഞ്ഞതും വഴക്കമുള്ളതുമായ ശാഖകൾ നെയ്ത ഭിത്തികൾ, വീടിന് നടുവിൽ ഒരു കളിമൺ [[അടുപ്പ്|അടുപ്പ്]] എന്നിവ നിർമ്മാണ രീതികളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഈ പ്രദേശത്തെ ജനസംഖ്യ വർദ്ധിച്ചപ്പോൾ, കൂടുതൽ ഭൂമി കൃഷിക്കായി ഉപയോഗിച്ചു. വേട്ടയാടലും വളർത്തുമൃഗങ്ങളെ മേയ്ക്കുന്നതിനും അപ്പുറം പ്രാധാന്യം നേടി.

തീക്കല്ല്, പാറ, കളിമണ്ണ്, മരം, അസ്ഥി എന്നിവകൊണ്ടുണ്ടാക്കിയ ഉപകരണങ്ങൾ കൃഷിക്കും മറ്റ് ജോലികൾക്കുമായി ഉപയോഗിച്ചുപോന്നു. യുക്രെയ്നിലെ വോളിനിൽ ഖനനം ചെയ്തെടുത്ത അയിരിൽ നിന്ന് നിർമ്മിച്ച ചെമ്പ് മഴുവും മറ്റ് ഉപകരണങ്ങളും കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഈ സമയമായപ്പോഴേക്കും മൺപാത്ര നിർമ്മാണം വികസിച്ചിരുന്നു, എന്നിരുന്നാലും അവർ ഇപ്പോഴും കൈകൊണ്ട് മൺപാത്രങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുന്ന സാങ്കേതികവിദ്യകളെയാണ് ആശ്രയിച്ചിരുന്നത് (കുശവൻ്റെ ചക്രം അപ്പോഴും ഉപയോഗിച്ചിരുന്നില്ല). മഞ്ഞയും ചുവപ്പും കലർന്ന അടിസ്ഥാനത്തിൽ കറുത്ത പെയിൻ്റ് കൊണ്ട് വരച്ച സർപ്പിളാകൃതിയിലുള്ള ഡിസൈനുകൾ കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ മൺപാത്രങ്ങൾക്ക് സവിശേഷതയാണ്. ധാന്യങ്ങൾ സൂക്ഷിക്കുന്നതിനും ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നതിനുമുള്ള പ്ലേറ്റുകളും മറ്റ് സാധനങ്ങളും സൂക്ഷിക്കുന്നതിനായി പിയർ ആകൃതിയിലുള്ള വലിയ മൺപാത്രങ്ങളും വ്യാപകമായിരുന്നു. കൂടാതെ, സെറാമിക് സ്ത്രീ &quot;ദേവതാ&quot; രൂപങ്ങളും മൃഗങ്ങൾക്ക് രൂപങ്ങളും ഈ കാലഘട്ടത്തിലേതെന്ന് കരുതുന്ന വീടുകൾക്ക് മാതൃകകളും കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.

ഈ കളിമൺ സ്ത്രീ പ്രതിമകൾക്ക് ആധിക്യം കണ്ട് ഈ സംസ്കാരം [[മാതൃദായക്രമം|മാതൃദായക്രമം]] സ്വീകരിച്ചിരുന്ന സമൂഹമായിരുന്നുവെന്ന് ചില പണ്ഡിതന്മാർ കരുതുന്നു. തീർച്ചയായും, കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരത്തിൽ നിന്നുള്ള പുരാവസ്തു തെളിവുകളാണ് മരിജ ഗിംബുട്ടാസിനെയും, ജോസഫ് കാംബെല്ലിനെയും ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ചില ഫെമിനിസ്റ്റുകളെയും പ്രചോദിപ്പിച്ചത്. കരിങ്കടലിന് വടക്കും കിഴക്കുമുള്ള സ്റ്റെപ്പുകളിൽ നിന്ന് അതിക്രമിച്ചുകയറിയ [[പിതൃദായക്രമം|പിതൃദായക്രമം]] പുലർത്തുന്ന, സ്കൈ ഫാദറിനെ ആരാധിക്കുന്ന യുദ്ധക്കൊതിയന്മാരായ [[വെങ്കല യുഗം|വെങ്കല യുഗത്തിലെ]] പ്രോട്ടോ-ഇന്തോ-യൂറോപ്യൻ ഗോത്രങ്ങൾ തുടച്ചുമാറ്റിയ സമാധാനപരമായ, സമത്വവാദമുള്ള ഒരു പഴയ യൂറോപ്യൻ സംസ്കാരത്തിന് എന്ന സിദ്ധാന്തം അവർ മുന്നോട്ടുവച്ചു.

[[File:库库特尼陶罐.JPG|thumb|മൺപാത്രങ്ങൾ, റൊമാനിയ, ബി.സി. 3700-3500]]

=== അവസാനകാലം (ബി.സി. 3500–3000) ===

അവസാന കാലഘട്ടത്തിൽ, വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ യുക്രെയ്നിലെ വോളിൻ പ്രദേശം, വടക്കൻ യുക്രെയ്നിലെ സ്ലുച്ച്, ഹോറിൻ നദികൾ, കീവിനടുത്തുള്ള ഡ്നിപ്പർ നദിക്ക് ഇരുവശവും എന്നിവിടങ്ങളിലേക്ക് കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ പ്രദേശം വ്യാപിച്ചു. കരിങ്കടലിനടുത്തുള്ള തീരപ്രദേശങ്ങളിൽ താമസിച്ചിരുന്ന കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരത്തിലെ അംഗങ്ങൾ മറ്റ് സംസ്കാരങ്ങളുമായി സമ്പർക്കം പുലർത്തി. വേട്ടയാടൽ കുറഞ്ഞതോടെ മൃഗപരിപാലനത്തിന് പ്രാധാന്യം വർദ്ധിച്ചു; കുതിരകൾക്കും കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം ലഭിച്ചു. ഇന്നത്തെ റഷ്യയിലെ [[ഡോൺ നദി (റഷ്യ)|ഡോൺ]], [[വോൾഗ നദി|വോൾഗ]] നദികളിൽ വിദൂര സമൂഹങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. മുൻ കാലഘട്ടങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായാണ് വാസസ്ഥലങ്ങൾ നിർമ്മിച്ചിരുന്നത്, മൺപാത്രങ്ങളിലെ പഴയ സർപ്പിളാകൃതിയിലുള്ള ഡിസൈനുകൾക്ക് പകരം പുതിയ കയർ പോലെയുള്ള ഡിസൈൻ വന്നെത്തി. വിപുലമായ ശവസംസ്കാര ചടങ്ങുകളോടെ മരിച്ചവരെ മണ്ണിൽ അടക്കം ചെയ്യുന്ന വ്യത്യസ്തമായ ആചാരങ്ങൾ വികസിപ്പിച്ചെടുത്തു. കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരം അവസാനിക്കാറായപ്പോൾ മറ്റ് നാടുകളിൽ നിന്നുള്ള വെങ്കലയുഗ പുരാവസ്തുക്കൾ ധാരാളമായി കണ്ടുതുടങ്ങി.&lt;ref name=&quot;Monah&quot; /&gt;

=== തകർച്ചയും അവസാനവും ===
കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരം എങ്ങനെ അവസാനിച്ചു എന്നതിനെക്കുറിച്ച് പണ്ഡിതന്മാർക്കിടയിൽ തർക്കമുണ്ട്.

പ്രോട്ടോ-ഇന്തോ-യൂറോപ്യന്മാരുടെ ഉത്ഭവത്തെക്കുറിച്ചുള്ള കുർഗാൻ സിദ്ധാന്തത്തിന് വക്താക്കൾ, പ്രത്യേകിച്ച് പുരാവസ്തു ഗവേഷകയായ മരിജ ഗിംബുട്ടാസ്, &quot;Notes on the chronology and expansion of the Pit-grave culture&quot; (1961) എന്ന ലേഖനത്തിൽ പറയുന്നു, കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരം ബലപ്രയോഗത്തിലൂടെ നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. പുരാവസ്തു, ഭാഷാപരമായ തെളിവുകളിൽ നിന്ന് വാദിച്ചുകൊണ്ട്, പോണ്ടിക്-കാസ്പിയൻ സ്റ്റെപ്പിയിലെ കുർഗാൻ സംസ്കാരത്തിലെ ജനങ്ങൾ (യാംനയ സംസ്കാരവും മുൻഗാമികളും ഉൾപ്പെടുന്ന പദം), പ്രോട്ടോ-ഇന്തോ-യൂറോപ്യൻ ഭാഷ സംസാരിക്കുന്നവരായിരിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്നും അവർ പടിഞ്ഞാറോട്ടുള്ള വികാസത്തിനിടയിൽ നടത്തിയ ആക്രമണങ്ങളുടെ പരമ്പരയിൽ കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരത്തെ ഫലപ്രദമായി നശിപ്പിച്ചുവെന്നും ഗിംബുട്ടാസ് നിഗമനം ചെയ്തു. പുരാവസ്തു തെളിവുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ, പിതൃദായക്രമത്തിലുള്ള, യുദ്ധക്കൊതിയന്മാരായ കുർഗാൻ സംസ്കാരവും കൂടുതൽ സമാധാനപരവും സമത്വവാദമുള്ളതുമായ കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരവും തമ്മിലുള്ള സാംസ്കാരിക വ്യത്യാസങ്ങൾ ഗിംബുട്ടാസ് കണ്ടു.&lt;ref&gt;{{Harvcoltxt|Gimbutas|1982|p=1}}&lt;/ref&gt; ഇതിൽ, &quot;ഇന്തോ-യൂറോപ്യൻവൽക്കരണ പ്രക്രിയ എന്നത് ഒരു സാംസ്കാരിക മാറ്റമായിരുന്നു, അല്ലാതെ ഭൗതികമായ മാറ്റമായിരുന്നില്ല, തദ്ദേശീയ സമൂഹങ്ങൾക്ക് മേൽ പുതിയ ഭരണ സംവിധാനവും ഭാഷയും മതവും അടിച്ചേൽപ്പിക്കുന്നതിലെ സൈനിക വിജയമായി വേണം ഇതിനെ മനസ്സിലാക്കാൻ.&lt;ref&gt;{{Harvcoltxt|Gimbutas|1997|p=309}}&lt;/ref&gt; അതനുസരിച്ച്, ബി.സി. 3000-2800 നും ഇടയിൽ കുർഗാൻ അധിനിവേശത്തിന് മൂന്നാം തരംഗത്തിലാണ് ഈ ആക്രമണം നടന്നതെന്ന് കുർഗാൻ സിദ്ധാന്തത്തിന് വക്താക്കൾ കരുതുന്നു. &quot;വെർട്ടെബ ഗുഹയിൽ ഇടയ്ക്കിടെ കണ്ടെത്തിയ അക്രമാസക്തമായ മരണത്തിന് തെളിവുകൾ&quot; ഈ സിദ്ധാന്തത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നു.{{sfn|Gelabert|2022}}

[[File:Archaeological finds in National Museum of the History of Ukraine 02.jpg|thumb|കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സെറാമിക് പാത്രം (ഉക്രെയ്നിലെ നാഷണൽ മ്യൂസിയം ഓഫ് ഹിസ്റ്ററി, കീവ്)]]

1989-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച 'In Search of the Indo-Europeans' എന്ന പുസ്തകത്തിൽ ഐറിഷ്-അമേരിക്കൻ പുരാവസ്തു ഗവേഷകൻ ജെ. പി. മല്ലോറി, കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരത്തിന് അവസാനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള നിലവിലുള്ള മൂന്ന് സിദ്ധാന്തങ്ങൾ സംഗ്രഹിച്ചുകൊണ്ട് പരാമർശിക്കുന്നത്, ഈ പ്രദേശത്തെ പുരാവസ്തു കണ്ടെത്തലുകൾ കിഴക്കൻ കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ മേഖലയിൽ കുർഗാൻ (അതായത് യാംനയ സംസ്കാരം) കുടിയേറ്റങ്ങൾ കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരവുമായി കുറച്ചു കാലം സഹവസിച്ചിരുന്നു എന്നാണ്.&lt;ref name=&quot;Mallory&quot; /&gt; ഒരു നിശ്ചിത കാലയളവിൽ സാധനങ്ങളുടെ തുറന്ന വ്യാപാരം നടന്നിരുന്നുവെന്ന് ഇരുകൂട്ടർക്കും പുരാവസ്തു സൈറ്റുകളിൽ നിന്നും കണ്ടെത്തിയ അവശിഷ്ടങ്ങൾ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നു.&lt;ref name=&quot;Mallory&quot; /&gt; അദ്ദേഹം &quot;ഇരുണ്ട യുഗം&quot; എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നതിലേക്ക് പുരാവസ്തു തെളിവുകൾ വ്യക്തമായി വിരൽ ചൂണ്ടുന്നുവെന്നും അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു, ജനങ്ങൾ കിഴക്ക് ഒഴികെയുള്ള എല്ലാ ദിക്കുകളിലേക്കും അഭയം തേടിപ്പോയി. ആയുധങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചുള്ള ആക്രമണത്തെക്കാൾ ക്രമാനുഗതമായ പരിവർത്തനത്തിന് സാധ്യത ഉണ്ടെന്ന വാദത്തിന് ഗുഹകളും ദ്വീപുകളും കുന്നിൻമുകളുകളും ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന അഭയാർത്ഥികൾക്ക് തെളിവുകൾ അദ്ദേഹം ഉദ്ധരിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;Mallory&quot; /&gt; കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരത്തിനും (ബി.സി. 4800-2750) യാംനയ സംസ്കാരത്തിനും (ബി.സി. 3300-2600) ഇടയിലുള്ള ചെറിയ സാമ്യം ഈ സിദ്ധാന്തത്തിന് ഒരു പ്രശ്നമാകാം. അതേസമയം, ട്രിപ്പിലിയൻ കാലഗണനയിലെ CII കാലഘട്ടത്തിൽ നിന്നുള്ള ട്രിപ്പിലിയൻ അവശിഷ്ടങ്ങൾക്ക് ജനിതക വിശകലനങ്ങൾ യാംനയ സംസ്കാര സമുച്ചയത്തിന് പ്രതിനിധികളെ സവിശേഷമാക്കുന്ന സാന്നിധ്യം വ്യക്തമാക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;{{Cite journal |last1=Immel |first1=Alexander |last2=Țerna |first2=Stanislav |last3=Simalcsik |first3=Angela |last4=Susat |first4=Julian |last5=Šarov |first5=Oleg |last6=Sîrbu |first6=Ghenadie |last7=Hofmann |first7=Robert |last8=Müller |first8=Johannes |last9=Nebel |first9=Almut |last10=Krause-Kyora |first10=Ben |date=6 March 2020 |title=Gene-flow from steppe individuals into Cucuteni-Trypillia associated populations indicates long-standing contacts and gradual admixture |journal=Scientific Reports |language=en |volume=10 |issue=1 |page=4253 |doi=10.1038/s41598-020-61190-0  |doi-access=free|issn=2045-2322 |pmc=7060214 |pmid=32144348|bibcode=2020NatSR..10.4253I }}&lt;/ref&gt; പാരമ്പര്യമായി നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന കുഴികൾക്ക് പകരമായി ഇപ്പോൾ കാണപ്പെടുന്ന കുർഗാനുകളിൽ മുമ്പുണ്ടായിരുന്ന ജനവിഭാഗത്തേക്കാൾ ശരാശരി പത്ത് സെൻ്റീമീറ്റർ ഉയരം കൂടുതലുള്ള വൈവിധ്യമാർന്ന അസ്ഥികൂട അവശിഷ്ടങ്ങൾ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു എന്നത് ഇതിന് വിരുദ്ധമായ മറ്റൊരു സൂചനയാണ്.&lt;ref name=&quot;Mallory&quot; /&gt; അതേസമയം, വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ പോണ്ടിക് പ്രദേശത്ത് നിന്നുള്ള ചില എൻിയോലിത്തിക്ക് ശവകുടീരങ്ങൾ യാംനയ സംസ്കാര സമുച്ചയം ഉയർന്നുവരുന്നതിന് നൂറുകണക്കിന് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പുതന്നെ ഉയർന്ന ശാരീരിക ഘടന പ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Nikitin |first1=Alexey G |last2=Ivanova |first2=Svetlana |last3=Kiosak |first3=Dmytro |last4=Badgerow |first4=Jessica |last5=Pashnick |first5=Jeff |date=June 2017 |title=Subdivisions of haplogroups U and C encompass mitochondrial DNA lineages of Eneolithic–Early Bronze Age Kurgan populations of western North Pontic steppe |url=https://www.nature.com/articles/jhg201712 |journal=Journal of Human Genetics |language=en |volume=62 |issue=6 |pages=605–613 |doi=10.1038/jhg.2017.12 |pmid=28148921 |s2cid=7459815 |issn=1434-5161|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt;

1990-കളിലും 2000-കളിലും, കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരത്തിന് അവസാനത്തെക്കുറിച്ച് മറ്റൊരു സിദ്ധാന്തം ഉയർന്നുവന്നു. ഇത് ഈ സംസ്കാരത്തിന് അവസാനകാലത്ത് സംഭവിച്ച കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്, ഇത് ബ്ലിറ്റ്-സെർനാൻഡർ സബ്-ബോറിയൽ ഘട്ടം എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഏകദേശം ബി.സി. 3200 മുതൽ ഭൂമിയിലെ കാലാവസ്ഥ അവസാനത്തെ [[ഹിമയുഗം|ഹിമയുഗത്തിന്]] ശേഷം ഉണ്ടായിരുന്നതിനേക്കാൾ തണുപ്പും വരണ്ടതുമായി മാറി. കൃഷിയെ പ്രധാനമായും ആശ്രയിച്ചിരുന്ന കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരം ഈ കാലാവസ്ഥാ സാഹചര്യങ്ങളിൽ തകർന്നുവീണു.&lt;ref name=&quot;autogenerated2007&quot;&gt;Anthony, David W. (2007). The Horse, the Wheel, and Language: How Bronze Age Riders from the Eurasian Steppes Shaped the Modern World. Princeton, NJ: Princeton University Press. {{ISBN|978-0-691-05887-0}}.&lt;/ref&gt; അമേരിക്കൻ ജിയോഗ്രാഫിക്കൽ യൂണിയൻ്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, വരണ്ട കാലാവസ്ഥയിലേക്കുള്ള മാറ്റം ക്രമേണയായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് രണ്ട് പ്രത്യേക ഘട്ടങ്ങളിലായാണ് സംഭവിച്ചത്. ഈ സിദ്ധാന്തമനുസരിച്ച് അയൽക്കാരായ യാംനയ സംസ്കാരത്തിലെ ജനങ്ങൾ ഇടയന്മാരായിരുന്നു, വരൾച്ചാ സാഹചര്യങ്ങളിൽ കൂടുതൽ ഫലപ്രദമായി അതിജീവിക്കാൻ അവർക്ക് കഴിഞ്ഞു. ഇത് ചില പണ്ഡിതന്മാരെ കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരം അക്രമാസക്തമായിട്ടല്ല അവസാനിച്ചത് എന്ന നിഗമനത്തിലെത്താൻ പ്രേരിപ്പിച്ചു, ജീവൻ നിലനിർത്തുന്നതിന് വേണ്ടി അവർക്ക് സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെ കൃഷിയിൽ നിന്ന് ഇടയവൃത്തിയിലേക്ക് മാറ്റുകയും യാംനയ സംസ്കാരവുമായി സംയോജിക്കുകയും ചെയ്തു എന്ന് അവർ കരുതുന്നു.

== സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ ==
[[File:Cucuteni-Trypillia culture wheeled bull figurine.png|thumb|പടിഞ്ഞാറൻ യുക്രെയ്നിലെ കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരത്തിൽ നിന്നുള്ള ചക്രങ്ങളുള്ള കാള പ്രതിമ, ഏകദേശം ബി.സി. 3950-3650. &quot;ചക്രങ്ങളുള്ള ഒരു വസ്തുവിന് അറിയപ്പെടുന്ന ഏറ്റവും പഴയ ഉദാഹരണം.&quot;&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Bulliet |first=Richard W. |author-link=Richard W. Bulliet |url=https://archive.org/details/the-wheel-inventions-and-reinventions-0231173385-9780231173384-9780231540612_compress |title=The Wheel: Inventions And Reinventions |publisher=Columbia University Press |year=2016 |isbn=978-0-231-54061-2 |series= |location=New York |pages=6, 51–70 |language=en}}&lt;/ref&gt;]]

2,750 വർഷത്തെ നിലനിൽപ്പിലുടനീളം, കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരം തികച്ചും സുസ്ഥിരമായിരുന്നു; എന്നിരുന്നാലും ചില മാറ്റങ്ങൾ സംഭവിച്ചു. മറ്റ് നിയോലിത്തിക്ക് സമൂഹങ്ങളുമായി കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരത്തിലെ ജനങ്ങൾക്ക് പൊതുവായ സവിശേഷതകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു:
* മിക്കവാറും ഇല്ലാത്ത സാമൂഹിക വിഭജനം
* ഒരു രാഷ്ട്രീയ വരേണ്യവർഗ്ഗത്തിന് അഭാവം
* പ്രാഥമിക സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ
* ഇടയന്മാരും [[കൃഷി|കർഷകരും]]

പുതിയ ശിലായുഗ കാലഘട്ടത്തിൽ മറ്റ് ആളുകളെപ്പോലെ കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരത്തിനും അദ്ധ്വാനത്തിന് കാര്യമായ വിഭജനം ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. ഈ സംസ്കാരത്തിന് വാസസ്ഥലങ്ങൾ ചിലപ്പോൾ അക്കാലത്തെ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ വാസസ്ഥലങ്ങളായി വളർന്നിട്ടും (ഏറ്റവും വലുതിൽ 15,000 ആളുകൾ വരെ),&lt;ref&gt;{{Cite journal|last1=Chapman|first1=John|last2=Videiko|first2=Mikhail Yu|last3=Hale|first3=Duncan|last4=Gaydarska|first4=Bisserka|last5=Burdo|first5=Natalia|last6=Rassmann|first6=Knut|last7=Mischka|first7=Carsten|last8=Müller|first8=Johannes|last9=Korvin-Piotrovskiy|first9=Aleksey|date=2014|title=The Second Phase of the Trypillia Mega-Site Methodological Revolution: A New Research Agenda|journal=European Journal of Archaeology|language=en|volume=17|issue=3|pages=369–406|doi=10.1179/1461957114Y.0000000062|issn=1461-9571|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; ജോലിയ്ക്കായി ആളുകളെ പ്രത്യേകമായി നിയോഗിച്ചിരുന്നുവെന്നതിന് തെളിവുകളൊന്നും ലഭിച്ചിട്ടില്ല. എല്ലാ വീടുകളിലും വിപുലീകരിച്ച കുടുംബത്തിലെ അംഗങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു, അവർ വയലുകളിൽ വിളകൾ കൃഷി ചെയ്യാനും കാട്ടിൽ പോയി വേട്ടയാടാനും വിറക് കൊണ്ടുവരാനും നദീതീരത്ത് പോയി കളിമണ്ണ് അല്ലെങ്കിൽ മത്സ്യം കൊണ്ടുവരാനും അതിജീവനത്തിന് ആവശ്യമായ മറ്റ് എല്ലാ ജോലികളും ചെയ്തിരുന്നിരിക്കാം. ജനകീയ വിശ്വാസത്തിന് വിപരീതമായി, നിയോലിത്തിക്ക് ജനതയ്ക്ക് ഭക്ഷ്യവിഭവങ്ങൾക്ക് മികച്ച ലഭ്യത അനുഭവപ്പെട്ടിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;Mantu&quot; /&gt;

ഏകദേശം ബി.സി. 3000 മുതൽ 2750 വരെ, ഈ സംസ്കാരത്തിന് അവസാന കാലഘട്ടത്തിൽ മറ്റ് സമൂഹങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ചെമ്പ് ഈ മേഖലയിലുടനീളം പ്രത്യക്ഷപ്പെടാൻ തുടങ്ങി. മറ്റ് സംസ്കാരങ്ങളിൽ നിന്നും കൊണ്ടുവന്ന അസംസ്കൃത ചെമ്പ് അയിരിനൊപ്പം വേട്ടയാടാനുള്ള ആയുധങ്ങളും മറ്റ് വസ്തുക്കളും ഉണ്ടായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;Mantu&quot; /&gt; നിയോലിത്തിക്കിൽ നിന്ന് ചാൽക്കോലിത്തിക്ക് അല്ലെങ്കിൽ ചെമ്പ് യുഗത്തിലേക്കുള്ള മാറ്റത്തെ ഇത് അടയാളപ്പെടുത്തി. സംസ്കാരം അവസാനിക്കാറായപ്പോൾ വെങ്കല വസ്തുക്കൾ പുരാവസ്തു സൈറ്റുകളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടാൻ തുടങ്ങി.

=== ആഹാരരീതി ===
കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരം കർഷകരെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഒരു സമൂഹമായിരുന്നു. മണ്ണൊരുക്കൽ, വിളവെടുപ്പ്, മൃഗപരിപാലനം എന്നിവയായിരുന്നു ഭൂരിഭാഗം ആളുകൾക്കും പ്രധാന തൊഴിൽ. അവരുടെ ഭക്ഷണത്തിൽ ഭൂരിഭാഗവും ധാന്യങ്ങളായിരുന്നു. ഗോതമ്പ്, ഓട്സ്, റൈ, ബാർലി, ചണ എന്നിവ അവർ കൃഷി ചെയ്തു, ഇത് കളിമൺ അടുപ്പുകളിലോ ചൂടാക്കിയ കല്ലുകളിലോ പുളിപ്പിക്കാത്ത അപ്പമായി അവർ ചുട്ടെടുത്തു. പീസ്, ബീൻസ്, വൈൻ മുന്തിരി എന്നിവയും അവർ കൃഷി ചെയ്തിരുന്നു. എങ്കിലും അവർ വൈൻ ഉണ്ടാക്കിയിരുന്നുവെന്നതിന് വ്യക്തമായ തെളിവുകളില്ല.&lt;ref name=&quot;Comșa&quot;&gt;{{cite journal | last = Comșa | first = Eugen | title = Cultura plantelor în cursul epocii neolitice pe teritoriul României |trans-title=Cultivated plants of the Neolithic current epoch in Romanian territory | journal = Terra Nostra: Culegere de Materiale Privind Istoria Agriculturii în România (Our Earth: Selections from a Material Perspective of Agricultural History in Romania) | volume = 3 | pages = 243–252 | publisher = Consiliul Superior al Agriculturii | location = Bucharest | year = 1973 | oclc = 72954112}}&lt;/ref&gt; അവർ തേനീച്ചകളെ വളർത്തിയിരുന്നുവെന്നതിനും തെളിവുകളുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Citation | last = Crane | first = Eva | title = The world history of beekeeping and honey hunting | place = New York | publisher = Routledge | year = 1999 | pages = 40–41 | url = https://books.google.com/books?id=ANTSvKj1AZEC | oclc = 41049690 | isbn = 0-415-92467-7}}&lt;/ref&gt;

വലിയ വാസസ്ഥലങ്ങളിലെ നിവാസികൾക്ക് ഏതാണ്ട് പൂർണ്ണമായും സസ്യഭക്ഷണമായിരുന്നു ഉണ്ടായിരുന്നത്, ഭക്ഷണത്തിൽ വെറും 10% മാത്രമേ മാംസം ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നുള്ളൂ.&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:8&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt; ധാന്യങ്ങൾക്ക് പുറമെ പയറുവർഗ്ഗങ്ങളും കൃഷി ചെയ്തിരുന്നതിനാൽ നിവാസികൾക്ക് പ്രോട്ടീൻ കുറവ് അനുഭവിച്ചിരുന്നില്ല.

കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സൈറ്റുകളിൽ നിന്നുള്ള മൃഗാവശിഷ്ടങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത് നിവാസികൾ മൃഗപരിപാലനം നടത്തിയിരുന്നുവെന്നാണ്. അവർ വളർത്തിയിരുന്ന മൃഗങ്ങളിൽ പ്രധാനമായും കന്നുകാലികൾ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു, കുറഞ്ഞ എണ്ണം പന്നികൾ, ആടുകൾ എന്നിവയും ഉണ്ടായിരുന്നു. അവർ വരച്ചിരുന്ന മൃഗങ്ങൾക്ക് ചിത്രങ്ങളിൽ നിന്നും അവർ വണ്ടിക്കാളകളെ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നതായി മനസ്സിലാക്കാം.&lt;ref name=&quot;Comșa&quot; /&gt; കുതിരകൾക്ക് ചിത്രങ്ങളും അവശിഷ്ടങ്ങളും സൈറ്റുകളിൽ നിന്നും കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഈ അവശിഷ്ടങ്ങൾ കാട്ടുകുതിരകൾക്ക് ആണോ അതോ ഇണക്കിവളർത്തിയ കുതിരകൾക്ക് ആണോ എന്ന കാര്യത്തിൽ തർക്കമുണ്ട്. അവർ കാട്ടുകുതിരകളെ മാംസത്തിനായി വേട്ടയാടിയിരുന്നുവെന്നാണ് കരുതുന്നത്.

വേട്ടയാടൽ അവരുടെ ഭക്ഷണരീതിക്ക് അനുബന്ധമായിരുന്നു. ഇരയെ പിടിക്കാൻ അവർ കെണികൾ ഉപയോഗിച്ചു, കൂടാതെ വില്ലും അമ്പും കുന്തവും ക്ലബ്ബുകളും ഉൾപ്പെടെ വിവിധ ആയുധങ്ങളും ഉപയോഗിച്ചു. മൃഗങ്ങളെ പിന്തുടരാൻ അവർ ചിലപ്പോൾ വേഷപ്രച്ഛന്നരായി.&lt;ref name=&quot;Cucoș1&quot; /&gt; ചുവന്ന മാൻ, റോ മാൻ, കുറുക്കൻ, തവിട്ട് കരടി എന്നിവയ്ക്ക് അവശിഷ്ടങ്ങൾ കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സൈറ്റുകളിൽ നിന്ന് കണ്ടെത്തിയവയിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.

=== സാങ്കേതികവിദ്യ, ഭൗതിക സംസ്കാരം ===
കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സംസ്കാരം അതിൻ്റെ വ്യതിരിക്തമായ വാസസ്ഥലങ്ങൾ, വാസ്തുവിദ്യ, സങ്കീർണ്ണമായി അലങ്കരിച്ച മൺപാത്രങ്ങൾ,&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Tkachuk |first=Taras |url=https://books.google.com/books?id=rdEOEAAAQBAJ |title=Знакові системи трипільсько-кукутенської культурно-історичної спільності |date=2000-03-01 |publisher=Oleksandr Melnyk |isbn=978-966-286-214-0 |edition=2nd |location=Ivano-Frankivsk |publication-date=2021 |language=en |translator-last=Melnyk |translator-first=Oleksandr |trans-title=Sign systems of Trypillia-Cucuteni culture}}&lt;/ref&gt; രൂപങ്ങൾ എന്നിവയാൽ അറിയപ്പെടുന്നു, ഇവയെല്ലാം പുരാവസ്തു അവശിഷ്ടങ്ങളിൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. അതിൻ്റെ ഉച്ചസ്ഥായിയിൽ, അക്കാലത്തെ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും സാങ്കേതികമായി വികസിച്ച സമൂഹങ്ങളിലൊന്നായിരുന്നു ഇത്.&lt;ref name=&quot;Mallory&quot; /&gt; സെറാമിക് ഉൽപ്പാദനം, ഭവന നിർമ്മാണം, കൃഷി, നെയ്ത തുണിത്തരങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്കായി അവർ പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യകൾ വികസിപ്പിച്ചു.

=== ആചാരങ്ങൾ, മതം ===
ചില കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സമൂഹങ്ങളിൽ വാസസ്ഥലത്തിന് മധ്യഭാഗത്തായി ഒരു പ്രത്യേക കെട്ടിടം കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്, പുരാവസ്തു ഗവേഷകർ ഇതിനെ വിശുദ്ധ സങ്കേതങ്ങളായി തിരിച്ചറിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഈ സങ്കേതങ്ങൾക്കുള്ളിൽ പുരാവസ്തുക്കൾ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്, അവയിൽ ചിലത് കെട്ടിടത്തിനുള്ളിൽ മനഃപൂർവ്വം കുഴിച്ചിട്ടതാണ്, അവ വ്യക്തമായും മതപരമായ സ്വഭാവമുള്ളവയാണ്. ഈ സമൂഹത്തിലെ അംഗങ്ങൾക്ക് ചില വിശ്വാസങ്ങളെയും ഒരുപക്ഷേ ചില ആചാരങ്ങളെയും ഘടനയെയും കുറിച്ചുള്ള ഉൾക്കാഴ്ചകൾ ഇവ നൽകുന്നു. കൂടാതെ, വീടുകൾക്കുള്ളിലും മതപരമായ സ്വഭാവമുള്ള പുരാവസ്തുക്കൾ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഈ പുരാവസ്തുക്കളിൽ പലതും കളിമൺ പ്രതിമകളോ രൂപങ്ങളോ ആണ്. പുരാവസ്തു ഗവേഷകർ ഇവയിൽ പലതിനെയും ഫെറ്റിഷുകൾ അല്ലെങ്കിൽ ടോട്ടെമുകൾ എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഇത്തരം പ്രതിമകൾ കുക്കൂടെനി-ട്രിപ്പിലിയ സൈറ്റുകളിൽ ധാരാളമായി കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Bailey&quot; /&gt; അവ കിഴക്കൻ യൂറോപ്പിലെ പല മ്യൂസിയങ്ങളിലും പ്രദർശിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.

== കുറിപ്പുകൾ ==
{{reflist|colwidth=30em}}

=== അവലംബങ്ങൾ ===
{{refbegin|2}}
*{{citation |last=Gimbutas |first=Marija |author-link=Marija Gimbutas |editor-last=Polomé |editor-first=Edgar C. |chapter=Old Europe in the Fifth Millenium B.C.: The European Situation on the Arrival of Indo-Europeans |title=The Indo-Europeans in the Fourth and Third Millennia |year=1982 |publisher=Karoma Publishers |location=Ann Arbor |isbn=0-89720-041-1}}
*{{citation |last=Gimbutas |first=Marija |year=1997 |editor-last=Dexter |editor-first=Miriam Robbins |editor2-last=Jones-Bley |editor2-first=Karlene |title=The Kurgan Culture and the Indo-Europeanization of Europe: Selected Articles from 1952 to 1993 |series=Journal of Indo-European Studies Monograph Series |volume=18 |location=Washington, DC |publisher=Institute for the Study of Man |isbn=978-0-941694-56-8 |url=https://books.google.com/books?id=hCZmAAAAMAAJ}}
{{refend}}

== ഗ്രന്ഥസൂചി ==
'''''English'''''
* Bailey, Douglass Whitfield, ''Prehistoric figurines: representation and corporeality in the Neolithic''. London; New York, Routledge, 2005. {{ISBN|0-415-33151-X}} {{OCLC|56686499}}
* Bailey, Douglass Whitfield; Whittle, Alasdair W.R.; Cummings, Vicki, eds. ''(Un)settling the neolithic''. Oxford: Oxbow, 2005. {{ISBN|1-84217-179-8}} {{OCLC|62472378}}

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
{{Commons category|Cucuteni-Trypillia culture}}
* [https://www.youtube.com/watch?v=8cHLnAgXLMY The Lost World of Old Europe: The Danube Valley 5000–3500 BC, Exhibition Video (2010)]
* [https://www.newscientist.com/article/mg24933230-900-the-rise-and-fall-of-the-mysterious-culture-that-invented-civilisation/ The rise and fall of the mysterious culture that invented civilisation]
* [http://www.culture.gouv.fr/culture/arcnat/harsova/en/balk4.htm Cucuteni Culture] ഫ്രഞ്ച് ഗവൺമെൻ്റിന് സാംസ്കാരിക മന്ത്രാലയത്തിന് വെബ്സൈറ്റ്.
* [http://www.dacia.org/Dacian_Virtual_Museum/The_Earlyest/the_earlyest.html Cucuteni Culture] റൊമാനിയൻ ഡേഷ്യൻ മ്യൂസിയം.
{{Neolithic Europe}}
{{Prehistoric technology}}

{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:Cucuteni-Trypillia culture}}
[[വർഗ്ഗം:ഉക്രൈനിലെ നഗരങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഉക്രൈനിയൻ ഭാഷ]]</text>
      <sha1>f3kqlp0wgd0t4d1cw9ok8zujg5r9ilj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:മനോജ് നടുവണ്ണൂർ</title>
    <ns>3</ns>
    <id>670671</id>
    <revision>
      <id>4660961</id>
      <timestamp>2026-08-22T03:39:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>സ്വാഗതസംഘം</username>
        <id>39256</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു</comment>
      <origin>4660961</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6908" sha1="e98njyojdb54wkkv7709vi05l5sdmuo" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: മനോജ് നടുവണ്ണൂർ | മനോജ് നടുവണ്ണൂർ | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 03:39, 22 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)</text>
      <sha1>e98njyojdb54wkkv7709vi05l5sdmuo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വോറോൻസോവ് കൊട്ടാരം (അലുപ്ക)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>670672</id>
    <revision>
      <id>4660972</id>
      <timestamp>2026-08-22T03:57:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Srinivasrjy</username>
        <id>211324</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1370001122|Vorontsov Palace (Alupka)]]&quot; എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്.</comment>
      <origin>4660972</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5565" sha1="q47utvpo96onwwdon7tfnop9rperslz" xml:space="preserve">
'''വൊറൊൺസോവ് കൊട്ടാരം''' ({{langx|uk|Воронцовський палац|Vorontsovs'kyi palats}}; {{langx|ru|Воронцовский дворец|Vorontsovskiy Dvorets|link=no}}) അഥവാ '''അലൂപ്ക കൊട്ടാരം'''{{#tag:ref|The Alupka Palace ({{langx|uk|Алупкінський палац}}; {{langx|ru|link=no|Алупкинский дворец}}) name was contrived during Soviet times&lt;ref name=chernov&gt;{{harvnb|Chernov|1986|p=184.}}&lt;/ref&gt; to remove mention to the [[വൊറൊൺസോവ് രാജകുടുംബം]] noble family.|group=&quot;nb&quot;}} [[ക്രിമിയ]] എന്ന സ്ഥലത്ത് അലൂപ്ക എന്ന നഗരത്തിന് സമീപം ക്രിമിയൻ പർവ്വതനിരകൾ എന്നതിന് അടിവാരത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ കൊട്ടാരമാണ്. വൊറൊൺസോവ് കൊട്ടാരം ക്രിമിയയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയതും വലുതുമായ കൊട്ടാരങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്,&lt;ref name=&quot;Ivchenko&quot;&gt;{{harvnb|Ivchenko|Parkhomenko|2010|p=290.}}&lt;/ref&gt; ഇത് ക്രിമിയയിലെ തെക്കൻ തീരത്ത് ഏറ്റവും പ്രചാരമുള്ള വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ഒന്നുമാണ്.&lt;ref name=&quot;vlasenko-299&quot;&gt;{{harvnb|Zharikov|1983–1986|p=299.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;touring&quot;&gt;{{harvnb|Malikenaite|2003|p=60.}}&lt;/ref&gt;
[[പ്രമാണം:Alupka_castle6.jpg|ലഘുചിത്രം|വൊറൊൺസോവ് കൊട്ടാരം: വടക്കൻ പ്രവേശന കവാടം. പർവ്വതപ്രദേശവുമായി കെട്ടിടത്തെ ലയിപ്പിക്കാൻ ഒരു ബോധപൂർവ്വമായ ശ്രമം എന്ന നിലയിൽ പ്രാദേശികമായി കുഴിച്ചെടുത്ത കല്ലുകളാണ് ഇതിനായി ഉപയോഗിച്ചത്.]]
[[പ്രമാണം:Комплекс_споруд_Воронцовського_палацу.jpg|ലഘുചിത്രം|പ്രധാന കെട്ടിടത്തിലെ തെക്കൻ മുഖപ്പ് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത് [[ഇസ്‌ലാമിക വാസ്തുവിദ്യ]] എന്നതിൽ സാധാരണമായ [[ഇവാൻ]] എന്ന ശൈലിയിലാണ്.]]
ഈ കൊട്ടാരം 1828-നും 1848-നും ഇടയിൽ റഷ്യൻ രാജകുമാരനായ മിഖായേൽ സെമിയോണോവിച്ച് വൊറൊൺസോവ് എന്നയാൾക്ക് വേനൽക്കാല വസതിയായി ഉപയോഗിക്കാൻ 9 ദശലക്ഷം റൂബിൾ ചെലവിൽ നിർമ്മിച്ചതാണ്.&lt;ref name=&quot;inua&quot;&gt;{{cite web|url=http://zabytki.in.ua/uk/29/vorontsovskiy-palats|title=Vorontsovsky palace|access-date=30 July 2011|work=Zabytki|language=uk}}&lt;/ref&gt; ഇംഗ്ലീഷ് വാസ്തുശില്പിയായ എഡ്വേർഡ് ബ്ലോർ, അദ്ദേഹത്തിന് സഹായിയായ വില്യം ഹണ്ട് എന്നിവർ ചേർന്ന് ഇംഗ്ലീഷ് നവോത്ഥാന ശൈലിയിലാണ് ഇത് രൂപകൽപ്പന ചെയ്തത്.&lt;ref name=&quot;touring2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;qrim&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.qrim.ru/about/sights/VorontsovPalace|title=Vorontsovsky palace|access-date=29 July 2011|date=31 October 2008|work=Qrim.ru|language=ru}}&lt;/ref&gt; ഈ കെട്ടിടം പല വാസ്തുവിദ്യാ ശൈലികൾ ചേർന്ന ഒരു സങ്കരമാണ്, എന്നാൽ ഒന്നോടും പൂർണ്ണമായ കൂറ് പുലർത്തുന്നില്ല. ഈ ശൈലികളിൽ സ്കോട്ടിഷ് ബാരോണിയൽ,&lt;ref name=&quot;churchill&quot;&gt;{{harvnb|Gilbert|1992|p=817.}}&lt;/ref&gt; ഇൻഡോ-സാരസെനിക് വാസ്തുവിദ്യ,&lt;ref&gt;Brett, p?&lt;/ref&gt; ഗോഥിക് റിവൈവൽ വാസ്തുവിദ്യ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;Ivchenko2&quot; /&gt; യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡത്തിൽ നിരവധി കെട്ടിടങ്ങൾ രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത ബ്ലോർ, ലണ്ടനിലെ ബക്കിംഗ്ഹാം കൊട്ടാരം രൂപകൽപ്പന പൂർത്തിയാക്കിയതിന് പേരുകേട്ട ആളാണ്.&lt;ref name=&quot;telegraph&quot;&gt;{{cite news|last=Warren|first=Marcus|title=Crimea's castles in the air face collapse|url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/ukraine/1372204/Crimeas-castles-in-the-air-face-collapse.html|access-date=30 July 2011|newspaper=[[ദി ഡെയ്‌ലി ടെലിഗ്രാഫ്]]|location=London|date=28 October 2000}}&lt;/ref&gt;
[[വർഗ്ഗം:CS1 Ukrainian-language sources (uk)]]
[[വർഗ്ഗം:CS1 Russian-language sources (ru)]]
[[വർഗ്ഗം:Articles containing Russian-language text]]</text>
      <sha1>q47utvpo96onwwdon7tfnop9rperslz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660973</id>
      <parentid>4660972</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T03:57:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Srinivasrjy</username>
        <id>211324</id>
      </contributor>
      <origin>4660973</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="118635" sha1="pgt7w24ney5ukmsre8h2jaxuvn4wb0p" xml:space="preserve">
'''വൊറൊൺസോവ് കൊട്ടാരം''' ({{langx|uk|Воронцовський палац|Vorontsovs'kyi palats}}; {{langx|ru|Воронцовский дворец|Vorontsovskiy Dvorets|link=no}}) അഥവാ '''അലൂപ്ക കൊട്ടാരം'''{{#tag:ref|The Alupka Palace ({{langx|uk|Алупкінський палац}}; {{langx|ru|link=no|Алупкинский дворец}}) name was contrived during Soviet times&lt;ref name=chernov&gt;{{harvnb|Chernov|1986|p=184.}}&lt;/ref&gt; to remove mention to the [[വൊറൊൺസോവ് രാജകുടുംബം]] noble family.|group=&quot;nb&quot;}} [[ക്രിമിയ]] എന്ന സ്ഥലത്ത് അലൂപ്ക എന്ന നഗരത്തിന് സമീപം ക്രിമിയൻ പർവ്വതനിരകൾ എന്നതിന് അടിവാരത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ കൊട്ടാരമാണ്. വൊറൊൺസോവ് കൊട്ടാരം ക്രിമിയയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയതും വലുതുമായ കൊട്ടാരങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്,&lt;ref name=&quot;Ivchenko&quot;&gt;{{harvnb|Ivchenko|Parkhomenko|2010|p=290.}}&lt;/ref&gt; ഇത് ക്രിമിയയിലെ തെക്കൻ തീരത്ത് ഏറ്റവും പ്രചാരമുള്ള വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ഒന്നുമാണ്.&lt;ref name=&quot;vlasenko-299&quot;&gt;{{harvnb|Zharikov|1983–1986|p=299.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;touring&quot;&gt;{{harvnb|Malikenaite|2003|p=60.}}&lt;/ref&gt;
[[പ്രമാണം:Alupka_castle6.jpg|ലഘുചിത്രം|വൊറൊൺസോവ് കൊട്ടാരം: വടക്കൻ പ്രവേശന കവാടം. പർവ്വതപ്രദേശവുമായി കെട്ടിടത്തെ ലയിപ്പിക്കാൻ ഒരു ബോധപൂർവ്വമായ ശ്രമം എന്ന നിലയിൽ പ്രാദേശികമായി കുഴിച്ചെടുത്ത കല്ലുകളാണ് ഇതിനായി ഉപയോഗിച്ചത്.]]
[[പ്രമാണം:Комплекс_споруд_Воронцовського_палацу.jpg|ലഘുചിത്രം|പ്രധാന കെട്ടിടത്തിലെ തെക്കൻ മുഖപ്പ് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത് [[ഇസ്‌ലാമിക വാസ്തുവിദ്യ]] എന്നതിൽ സാധാരണമായ [[ഇവാൻ]] എന്ന ശൈലിയിലാണ്.]]
ഈ കൊട്ടാരം 1828-നും 1848-നും ഇടയിൽ റഷ്യൻ രാജകുമാരനായ മിഖായേൽ സെമിയോണോവിച്ച് വൊറൊൺസോവ് എന്നയാൾക്ക് വേനൽക്കാല വസതിയായി ഉപയോഗിക്കാൻ 9 ദശലക്ഷം റൂബിൾ ചെലവിൽ നിർമ്മിച്ചതാണ്.&lt;ref name=&quot;inua&quot;&gt;{{cite web|url=http://zabytki.in.ua/uk/29/vorontsovskiy-palats|title=Vorontsovsky palace|access-date=30 July 2011|work=Zabytki|language=uk}}&lt;/ref&gt; ഇംഗ്ലീഷ് വാസ്തുശില്പിയായ എഡ്വേർഡ് ബ്ലോർ, അദ്ദേഹത്തിന് സഹായിയായ വില്യം ഹണ്ട് എന്നിവർ ചേർന്ന് ഇംഗ്ലീഷ് നവോത്ഥാന ശൈലിയിലാണ് ഇത് രൂപകൽപ്പന ചെയ്തത്.&lt;ref name=&quot;touring2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;qrim&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.qrim.ru/about/sights/VorontsovPalace|title=Vorontsovsky palace|access-date=29 July 2011|date=31 October 2008|work=Qrim.ru|language=ru}}&lt;/ref&gt; ഈ കെട്ടിടം പല വാസ്തുവിദ്യാ ശൈലികൾ ചേർന്ന ഒരു സങ്കരമാണ്, എന്നാൽ ഒന്നോടും പൂർണ്ണമായ കൂറ് പുലർത്തുന്നില്ല. ഈ ശൈലികളിൽ സ്കോട്ടിഷ് ബാരോണിയൽ,&lt;ref name=&quot;churchill&quot;&gt;{{harvnb|Gilbert|1992|p=817.}}&lt;/ref&gt; ഇൻഡോ-സാരസെനിക് വാസ്തുവിദ്യ,&lt;ref&gt;Brett, p?&lt;/ref&gt; ഗോഥിക് റിവൈവൽ വാസ്തുവിദ്യ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;Ivchenko2&quot; /&gt; യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡത്തിൽ നിരവധി കെട്ടിടങ്ങൾ രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത ബ്ലോർ, ലണ്ടനിലെ ബക്കിംഗ്ഹാം കൊട്ടാരം രൂപകൽപ്പന പൂർത്തിയാക്കിയതിന് പേരുകേട്ട ആളാണ്.&lt;ref name=&quot;telegraph&quot;&gt;{{cite news|last=Warren|first=Marcus|title=Crimea's castles in the air face collapse|url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/ukraine/1372204/Crimeas-castles-in-the-air-face-collapse.html|access-date=30 July 2011|newspaper=[[ദി ഡെയ്‌ലി ടെലിഗ്രാഫ്]]|location=London|date=28 October 2000}}&lt;/ref&gt;

നിർമ്മാണം പൂർത്തിയായ ശേഷം, [[റഷ്യൻ സാമ്രാജ്യം|റഷ്യൻ സാമ്രാജ്യത്തിലെ]] ഉയർന്ന ഭരണവർഗ്ഗത്തിലെ നിരവധി അംഗങ്ങൾ കൊട്ടാരം സന്ദർശിച്ചു; വളരെ സമ്പന്നരായ ഈ പ്രഭുക്കന്മാരിൽ പലരും കൊട്ടാരവും അതിലെ കടൽത്തീരവും കണ്ട് ആകൃഷ്ടരായി ക്രിമിയയിൽ തങ്ങൾക്ക് സ്വന്തമായി വേനൽക്കാല വസതികൾ നിർമ്മിക്കാൻ തയ്യാറായി. ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന് തുടക്കത്തോടെ നിരവധി പ്രഭുക്കന്മാർ മാത്രമല്ല, സാർ ഉൾപ്പെടെയുള്ള രാജകുടുംബാംഗങ്ങളും ഈ പ്രദേശത്ത് വിവിധ വാസ്തുവിദ്യാ ശൈലികളിൽ കൊട്ടാരങ്ങൾ നിർമ്മിച്ചിരുന്നു.

വൊറൊൺസോവ് കൊട്ടാരത്തിന് ഒരു പ്രധാന സവിശേഷത അതിനോട് ചേർന്നുള്ള പാർക്ക് ആണ്. ജർമ്മൻ ലാൻഡ്സ്കേപ്പ് ഗാർഡനറായ കരോലസ് കീബാക്ക് ഒരുക്കിയ 40 ഹെക്ടർ പച്ചപ്പും വനവും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=sunny/&gt;&lt;ref name=edu&gt;{{cite web |last=Shirokov|first=O |title=Alupka Park |url=http://www.crimea.edu/eng/crimea/sights/landscap/parks/aluppark/full.html |work=The Crimean sights |publisher=Taurical National University |access-date=3 August 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111006163655/http://www.crimea.edu/eng/crimea/sights/landscap/parks/aluppark/full.html |archive-date=6 October 2011}}&lt;/ref&gt; ഇന്ന് വൊറൊൺസോവ് കൊട്ടാരം &quot;അലൂപ്ക പാലസ് ആൻഡ് പാർക്ക് കോംപ്ലക്സ്&quot; എന്നതിന് ഭാഗമാണ്. അയൽപ്രദേശമായ [[മസ്സാൻഡ്ര]] എന്ന സ്ഥലത്തെ [[മസ്സാൻഡ്ര കൊട്ടാരം]] ഉൾപ്പെടുന്ന ഒരു ദേശീയ ചരിത്ര സംരക്ഷിത പ്രദേശമാണിത്. ദേശീയ വാസ്തുവിദ്യാ പ്രാധാന്യമുള്ള സ്മാരകമായി യുക്രെയ്ൻ ഈ കൊട്ടാരത്തെ രേഖപ്പെടുത്തുകയും 0100109 എന്ന സംരക്ഷണ നമ്പർ നൽകുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web |title= |script-title=uk:Нерухома культурна спадщина |trans-title=Immovable cultural heritage |url=https://mcsc.gov.ua/kulturna-spadshchyna/derzhavnyy-reiestr-nerukhomykh-pam-iatok-ukrainy/ |website=[[ഉക്രെയ്നിലെ സാംസ്കാരിക മന്ത്രാലയം]]}}&lt;/ref&gt;

ഒരു പ്രധാന പ്രാദേശിക വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രം, വാസ്തുവിദ്യാ സ്മാരകം എന്നീ നിലകളിൽ വൊറൊൺസോവ് കൊട്ടാരവും ചുറ്റുമുള്ള പാർക്കും [[യുക്രേനിയൻ സിനിമ]], [[സോവിയറ്റ് സിനിമ]] എന്നിവയിൽ സ്ഥിരമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടിരുന്നു. ''[[ആൻ ഓർഡിനറി മിറാക്കിൾ (1964 സിനിമ)]]'', ''നെബെസ്ന്യേ ലാസ്റ്റോച്ച്കി'', ''[[ക്രേസി ഡേ ഓർ ദി മാര്യേജ് ഓഫ് ഫിഗാരോ]]'', ''സാഫോ'' എന്നിവ ഉദാഹരണങ്ങളാണ്.&lt;ref name=qrim/&gt;&lt;ref name=arch&gt;{{cite web |title=Vorontsovsky palace |url=http://www.archiportal.crimea.ua/yalta/vorontsovskiy-dvorets.html |work=Crimean Architectural Portal |access-date=29 July 2011 |language=ru}}&lt;/ref&gt;

റഷ്യൻ കവിയായ [[ഇവാൻ ബുനിൻ]] 1900-ൽ കൊട്ടാരം സന്ദർശിക്കുകയും &quot;തീരത്തേക്ക് നയിക്കുന്ന നീണ്ട ഇടവഴി ...&quot; ({{langx|ru|link=no|К прибрежью моря длинная аллея ...}}) എന്ന പേരിൽ ഒരു ചെറുകവിത എഴുതുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{cite web |last=Bunin |first=Ivan |title=Long alley leading down to the shore |url=http://bunin.niv.ru/bunin/stihi/231.htm |work=Ivan Alekseevich Bunin |publisher=bunin.niv.ru |access-date=3 August 2011 |language=ru |archive-date=4 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304133232/http://bunin.niv.ru/bunin/stihi/231.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

==ചരിത്രം==
[[File:Sofievskaya-5a23.jpg|thumb|1820-കളിൽ റഷ്യൻ പ്രഭുക്കന്മാർ നൊവോറോസിയയിൽ, പ്രധാനമായും ഒഡേസയിൽ, നിരവധി [[പല്ലാഡിയൻ വാസ്തുവിദ്യ]] വസതികൾ നിർമ്മിക്കാൻ ഏർപ്പാടാക്കി.]]
[[നെപ്പോളിയൻ യുദ്ധങ്ങൾ]] കഴിഞ്ഞുള്ള കാലഘട്ടത്തിൽ, റഷ്യയിലെ തെക്കൻ തലസ്ഥാനമായി [[ഒഡേസ]] എന്ന പുതിയ നഗരം ഉയർന്നുവന്നു. [[സോഫിയ പൊട്ടോക്ക]], [[കരോലിന റസെവുസ്ക]] എന്നിവരെപ്പോലുള്ള പോളിഷ് കുലീന വനിതകൾ, ചുരുക്കം ചില റഷ്യൻ പ്രഭുക്കന്മാർ എന്നിവരെ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള ഊർജ്ജസ്വലമായ ഒരു സമൂഹമാണ് അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നത്. [[ഫിലിപ്പ് വിഗൽ]] എന്നയാൾ പറയുന്നതനുസരിച്ച്, ഒഡേസയിലെ വൈസ്രോയിക്ക് ദർബാർ ഒരു &quot;സാമ്രാജ്യത്വ രാജകുമാരന് ചെറിയ തലസ്ഥാനം&quot; പോലെയായിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Классика: Вигель Филипп Филиппович. Записки |url=http://az.lib.ru/w/wigelx_f_f/text_1856_zapiski.shtml |website=az.lib.ru |access-date=16 October 2016}}&lt;/ref&gt; ഒഡേസയിൽ നിരവധി നിയോക്ലാസിക്കൽ കെട്ടിടങ്ങൾ ഉയർന്നുവന്നെങ്കിലും, ക്രിമിയ (അല്ലെങ്കിൽ അക്കാലത്ത് അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന [[ടോറിക്ക]]) ഇപ്പോഴും ഒരു വന്യമായ പ്രദേശമായാണ് കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നത്. 1820-കൾക്ക് പകുതിയോടെ അതിലെ പരുക്കൻ സൗന്ദര്യത്തെ പ്രകീർത്തിക്കുന്ന ജനപ്രിയ റൊമാൻ്റിക് കൃതികൾ പുറത്തുവന്നു, [[അലക്സാണ്ടർ പുഷ്കിൻ]] എഴുതിയ ''[[ദി ഫൗണ്ടൻ ഓഫ് ബഖ്‌ചിസരായ്]]'', [[ആദം മിക്കിവിച്ച്]] എഴുതിയ ''[[ക്രിമിയൻ സോണറ്റുകൾ]]'' എന്നിവ ഉദാഹരണങ്ങളാണ്. ഇരു കവികളും [[ലോർഡ് ബൈറൺ]] രചിച്ച പൗരസ്ത്യ പ്രണയകഥകളിൽ ആകൃഷ്ടരായിരുന്നു. 1783-ൽ തകരുന്നതുവരെ [[ക്രിമിയൻ ഖാനേറ്റ്]] എന്നയിടത്ത് തഴച്ചുവളർന്ന [[ക്രിമിയൻ ടാട്ടറുകൾ|ടാട്ടർ മുസ്ലീം]] പാരമ്പര്യങ്ങൾക്ക് നാടായാണ് അവർ ക്രിമിയയെ ചിത്രീകരിച്ചത്.

1823 മെയ് മാസത്തിൽ മിഖായേൽ വൊറൊൺസോവ് നൊവോറോസിയയിലെ വൈസ്രോയിയായി നിയമിതനായി. ഒഡേസയിൽ എത്തുന്നതിന് മുമ്പുതന്നെ, വൊറൊൺസോവ് കുടുംബം ക്രിമിയയിലെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗങ്ങളിൽ ഭൂമി വാങ്ങാൻ തുടങ്ങിയിരുന്നു. അക്കാലത്ത് ജനവാസം കുറഞ്ഞതും അധികം അറിയപ്പെടാത്തതുമായ പ്രദേശമായിരുന്നു അത്. [[ലിവാഡിയ]], [[ഒറിയാൻഡ]] എന്നിവയ്ക്ക് ഉടമയായ കേണൽ തിയോഡോഷ്യസ് റെവലിയോട്ടിസിൽ നിന്ന് 1824-ൽ അലൂപ്ക വാങ്ങി.&lt;ref&gt;Е. И. Индова. Крепостное хозяйство в начале XIX века. Moscow, 1955. Page 36.&lt;/ref&gt; അപ്പോഴേക്കും വൊറൊൺസോവ് കുടുംബത്തിന് [[ഗുർസുഫ്]], മസ്സാൻഡ്ര, [[ഐ-ഡാനിൽ]], [[കേപ്പ് മാർഷ്യൻ റിസർവ്]] എന്നിവിടങ്ങളിലും സ്വത്തുക്കൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.&lt;ref&gt;Т. Брагина, Н. Васильева. Путешествие по дворянским имениям южного берега Крыма. Таврия, 2001. Стр. 113.&lt;/ref&gt;

===യഥാർത്ഥ രൂപകൽപ്പനയും ധാർമ്മികതയും===
[[File:Mikhail Vorontsov by Molinari.jpg|thumb|left|175px|രാജകുമാരൻ [[മിഖായേൽ സെമിയോണോവിച്ച് വൊറൊൺസോവ്]] സ്വന്തം വേനൽക്കാല വസതിയായി ഉപയോഗിക്കാൻ കൊട്ടാരം നിർമ്മിക്കാൻ ഏൽപ്പിച്ചു.]]
നൊവോറോസിയയിലെ ഗവർണർ ജനറലായ മിഖായേൽ സെമിയോണോവിച്ച് വൊറൊൺസോവ് (ജനനം 1782 - മരണം 1856) രാജകുമാരന് വേനൽക്കാല വസതിയായാണ് വൊറൊൺസോവ് കൊട്ടാരം നിർമ്മിക്കാൻ ഉത്തരവിട്ടത്.&lt;ref name=qrim/&gt; രാജകുമാരൻ ഒരു ഇംഗ്ലീഷ് ആഭിമുഖ്യമുള്ള വ്യക്തിയായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന് പിതാവായ [[സെമിയോൺ വൊറൊൺസോവ്]], ഇംഗ്ലണ്ടിലെ [[മഹതിയായ കാതറിൻ]] നിയമിച്ച സ്ഥാനപതിയായിരുന്നു, രാജകുമാരൻ ലണ്ടനിൽ വിദ്യാഭ്യാസം നേടി. അദ്ദേഹത്തിന് സഹോദരിയായ [[കാതറിൻ വൊറൊൺസോവ്|കാതറിൻ]], ഒരു ഇംഗ്ലീഷ് പ്രഭുവിനെ വിവാഹം കഴിച്ചു. ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ഏറ്റവും വലിയ നാട്ടുഭവനങ്ങളിൽ ഒന്നായ [[വിൽട്ടൺ ഹൗസ്]] എന്നതിലെ ചുമതലക്കാരിയായി അവർ മാറി. 1796-ൽ [[റഷ്യയിലെ പോൾ ഒന്നാമൻ]] അധികാരത്തിലേറിയപ്പോൾ, സെമിയോൺ വൊറൊൺസോവിന് അപ്രീതി നേരിടുകയും അദ്ദേഹത്തിന് സ്വത്തുക്കൾ കണ്ടുകെട്ടുകയും ചെയ്തു. പിന്നീട് [[റഷ്യയിലെ അലക്സാണ്ടർ ഒന്നാമൻ]] അധികാരത്തിലേറിയ ശേഷം 1801-ൽ മാത്രമാണ് അവ തിരികെ ലഭിച്ചത്. അതിനാൽ മരണം വരെ ഇംഗ്ലണ്ടിൽ മകൾക്കൊപ്പം താമസിക്കാൻ അദ്ദേഹം തീരുമാനിച്ചതിലും മിഖായേൽ വൊറൊൺസോവ് ആ രാജ്യം സ്ഥിരമായി സന്ദർശിച്ചിരുന്നതിലും അതിശയിക്കാനില്ല.{{sfnp|Brett|2005|p=17}}

1823 മുതൽ അലൂപ്കയിലെ പുതിയ കൊട്ടാരത്തിന് സ്ഥലത്തിനായി വൊറൊൺസോവ് പ്രാദേശിക ടാട്ടറുകളിൽ നിന്ന് ഭൂമി വാങ്ങിയിരുന്നു; എന്നിരുന്നാലും, വൊറൊൺസോവ് ഒരു പുതിയ പള്ളി പണിയണമെന്ന നിബന്ധന കൂടി ഉൾപ്പെട്ട ഒരു ഇടപാടിന് ഭാഗമായാണ് ഭൂമി ഏറ്റെടുത്തത്.{{sfnp|Brett|2005|p=56}} റഷ്യയിലേക്ക് ക്രിമിയയെ രക്തരഹിതമായി കൂട്ടിച്ചേർത്തതിന് പിന്നാലെ മഹതിയായ കാതറിൻ നടത്താനിരുന്ന സന്ദർശനത്തിന് മുന്നോടിയായി ഈ പ്രദേശം മോടിപിടിപ്പിക്കുന്നതിന് ഭാഗമായി ഇംഗ്ലീഷ് ലാൻഡ്‌സ്‌കേപ്പ് ഗാർഡനർ വില്യം ഗൗൾഡ് 1787-ൽ [[പ്രിൻസ് പോറ്റെംകിൻ|പോറ്റെംകിൻ രാജകുമാരന്]] വേണ്ടി സൈറ്റിലെ ഒരു ഭാഗത്ത് മികച്ച മരങ്ങൾ നട്ടുപിടിപ്പിച്ചിരുന്നു.{{sfnp|Brett|2005|p=56}} സൈറ്റിന് ഉടമസ്ഥാവകാശം ലഭിച്ചയുടനെ, നിർദ്ദിഷ്ട പുതിയ കൊട്ടാരത്തിനായി സ്ഥലവും പൂന്തോട്ടങ്ങളും ഒരുക്കുന്നതിനും സൈറ്റ് കൂടുതൽ മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനുമായി വൊറൊൺസോവ് ജർമ്മൻ ഗാർഡനർ കാൾ കെബാക്കിനെ നിയമിച്ചു.{{sfnp|Brett|2005|p=58}}

[[File:VorontsovHarrison.gif|thumb|right|350px|പൂന്തോട്ടത്തിന് അഭിമുഖമായുള്ള ഭാഗത്തിനായി [[തോമസ് ഹാരിസൺ (വാസ്തുശില്പി)|തോമസ് ഹാരിസൺ]] ഉപേക്ഷിച്ച ക്ലാസിക്കൽ രൂപകൽപ്പന; ഈ സവിശേഷത പുതിയ പ്ലാനിലും നിലനിർത്താൻ തീരുമാനിച്ചിരുന്നു.]]
1824-ൽ, പുതിയ കൊട്ടാരത്തിന് നിർമ്മാണം നടക്കുമ്പോൾ വൊറൊൺസോവ് കുടുംബത്തിന് താമസിക്കാൻ ഒരു ചെറിയ വീട് പണിയാൻ വാസ്തുശില്പി ഫിലിപ്പ് എൽസണെ ചുമതലപ്പെടുത്തി. രൂപത്തിൽ ഏറെ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തിയിട്ടും ഏഷ്യാറ്റിക് പവലിയൻ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ കെട്ടിടം ഇപ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്നു.{{sfnp|Brett|2005|p=58}}

രാജകുമാരന് കർശനമായ [[ക്ലാസിക്കൽ വാസ്തുവിദ്യ]] ആവശ്യമായിരുന്നു, വാസ്തുശില്പിയായ [[തോമസ് ഹാരിസൺ (വാസ്തുശില്പി)|തോമസ് ഹാരിസൺ]] ചെസ്റ്ററിൽ വച്ച് ഇത്തരമൊരു രൂപകൽപ്പന തയ്യാറാക്കുകയും ഒഡേസയിലെ വാസ്തുശില്പിയായ [[ഫ്രാൻസെസ്കോ ബോഫോ]] അത് സൈറ്റിൽ വച്ച് പരിഷ്കരിക്കുകയും ചെയ്തു.{{sfnp|Brett|2005|p=56}} ഈ രണ്ട് വാസ്തുശില്പികളും മുമ്പ് ഒഡേസയിലുള്ള വൊറൊൺസോവിന് ഔദ്യോഗിക വസതി രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുന്നതിൽ ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു.{{sfnp|Brett|2005|p=56}} അലൂപ്കയിലെ കൊട്ടാരത്തിനായുള്ള ഹാരിസണിന് പ്ലാനുകളിൽ, ഇപ്പോഴത്തെ കൊട്ടാരത്തിലെ പ്രധാന കെട്ടിടം നിൽക്കുന്നിടത്ത് ഒരു ക്ലാസിക്കൽ വില്ലയും, താഴെയുള്ള ഭാഗങ്ങളിൽ കിടപ്പുമുറികളും കാണാം.{{sfnp|Brett|2005|p=57}} കടലിനഭിമുഖമായി പൂന്തോട്ടത്തിന് മുൻവശത്ത്, വലിയ ഉയരമുള്ള ഒരു ക്ലാസിക്കൽ എക്സെഡ്ര പ്ലാനുകളിൽ കാണാം; ഹാരിസണിന് പ്ലാനുകളിൽ നിന്ന് പുതിയ പ്ലാനുകളിലേക്ക് ഉൾപ്പെടുത്തിയ ഒരേയൊരു സവിശേഷത (ഇസ്ലാമിക് ശൈലിയിലേക്ക് മാറ്റിയെങ്കിലും) ഇതായിരുന്നതിനാൽ വൊറൊൺസോവ് ഈ ആശയം അംഗീകരിച്ചിരിക്കണം.{{sfnp|Brett|2005|p=58}}

1828-ൽ നിർമ്മാണം ആരംഭിച്ചെങ്കിലും, കെട്ടിടം അടിസ്ഥാനത്തിൽ നിന്ന് ഉയരുന്നതിന് മുമ്പ് 1831 ജൂണിൽ അത് നിർത്തിവച്ചു. പ്രധാന വാസ്തുശില്പി ഹാരിസൺ തലേവർഷം മരിച്ചതും ബോഫോയ്ക്ക് ഒറ്റയ്ക്ക് പ്രവർത്തിക്കാൻ കഴിയാതിരുന്നതുമാകാം ഇതിന് കാരണം - ഒഡേസയിലെ ഗവർണർക്ക് വസതിക്കായി ഹാരിസൺ തയ്യാറാക്കിയ പ്ലാനുകളിൽ അദ്ദേഹം വരുത്തിയ മാറ്റങ്ങൾ വലിയ സ്വീകാര്യത നേടിയിരുന്നില്ല.{{sfnp|Brett|2005|p=56}}

===പദ്ധതിയിലെ മാറ്റം===
{{multiple image
| align     = right

| image1    = Alupka castle.jpg
| width1    = 300
| caption1  = വടക്കൻ പ്രവേശന കവാടത്തിന് വിപരീതമായി, ബ്ലോർ രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത ഇസ്ലാമിക് ശൈലിയിലുള്ള തെക്കൻ പൂന്തോട്ടത്തിന് മധ്യത്തിലായി ഒരു പള്ളിക്ക് സമാനമായ തുറന്ന [[വെസ്റ്റിബ്യൂൾ (വാസ്തുവിദ്യ)|വെസ്റ്റിബ്യൂൾ]] അടങ്ങുന്ന വലിയ എക്സെഡ്രയുണ്ട്.

| image2    = Jama Masjid, Delhi, morning view.jpg
| width2    = 276
| caption2  = [[ഡൽഹി ജുമാ മസ്ജിദ്]] പള്ളി (''മുകളിൽ'') ബ്ലോറിന് പുതിയ രൂപകൽപ്പനയ്ക്ക് പ്രചോദനമായി.{{sfnp|Brett|2005|p=56}}}}

വൊറൊൺസോവ് ഇംഗ്ലണ്ടിൽ വ്യാപകമായി യാത്ര ചെയ്തിരുന്നു. പുതുതായി ഉയർന്നുവരുന്ന ജാക്കോബെതൻ വാസ്തുവിദ്യാ ശൈലി അദ്ദേഹം തീർച്ചയായും കണ്ടിരിക്കണം - 16-ാം നൂറ്റാണ്ടിന് അവസാനവും 17-ാം നൂറ്റാണ്ടിന് തുടക്കത്തിലുമുള്ള ഇംഗ്ലീഷ് കെട്ടിടങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഒരു സങ്കര പുനരുജ്ജീവന ശൈലിയാണിത്. ഒരു നൂറ്റാണ്ട് മുമ്പുള്ള ഇറ്റാലിയൻ നവോത്ഥാന ശൈലിയിൽ നിന്ന് പരിണമിച്ച ഇംഗ്ലീഷ് നവോത്ഥാന ശൈലിയാണ് ഇതിനെ സ്വാധീനിച്ചത്. പശ്ചിമ യൂറോപ്യൻ വാസ്തുവിദ്യയിൽ നിന്നുള്ള ഈ പുതിയ പ്രവണതകൾ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നതിനായി രൂപകൽപ്പന അവലോകനം ചെയ്യാൻ വൊറൊൺസോവ് തീരുമാനിച്ചു.&lt;ref name=inua/&gt;

ക്ലാസിക്കൽ ഡിസൈനിൽ നിന്ന് റഷ്യയിൽ അധികം അറിയപ്പെടാത്ത സങ്കീർണ്ണമായ പുനരുജ്ജീവന ശൈലിയിലേക്കുള്ള ഈ വലിയ മാറ്റം അർത്ഥമാക്കുന്നത്, പുതിയ രൂപകൽപ്പന നടപ്പിലാക്കാൻ വൊറൊൺസോവിന് മറ്റൊരു വാസ്തുശില്പിയെ കണ്ടെത്തേണ്ടി വന്നു എന്നാണ്. ജാക്കോബിയൻ ശൈലി മാത്രമല്ല, [[ഖാൻസ് പാലസ്]], [[എനിക്കാലെ]] കോട്ട, മറ്റ് പ്രാദേശിക ടാട്ടർ വാസ്തുവിദ്യ എന്നിവയിൽ പ്രകടമായ പൗരസ്ത്യ ശൈലി എടുത്തുകാണിക്കാൻ ഇസ്ലാമിക വാസ്തുവിദ്യയിൽ നിന്നുള്ള രൂപങ്ങൾ കൂടി ഉൾപ്പെടുത്തണമെന്ന വൊറൊൺസോവിന് ആഗ്രഹം ഇത് കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമാക്കി.&lt;ref name=inua/&gt; കിഴക്കും പടിഞ്ഞാറും സന്ധിക്കുന്ന ഒരിടം എന്ന നിലയിൽ ക്രിമിയയ്ക്ക് സ്ഥാനത്തെ എടുത്തുകാണിക്കുന്നതായിരുന്നു പുതിയ രൂപകൽപ്പന. അക്കാലത്തെ റഷ്യൻ വാസ്തുവിദ്യയിൽ ആധിപത്യം പുലർത്തിയിരുന്ന നിയോക്ലാസിക്കൽ ശൈലിയിൽ നിന്നുള്ള ഒരു വലിയ മാറ്റമായിരുന്നു ഇത്.

[[ബ്രിട്ടീഷ് സാമ്രാജ്യം|ബ്രിട്ടീഷ് സാമ്രാജ്യത്തിന്]] വിപുലീകരണഫലമായി, ബ്രിട്ടനിലും സമാനമായ ഒരു സമീപനം ജനപ്രീതി നേടുന്നുണ്ടായിരുന്നു. ഇസ്ലാമിക വാസ്തുവിദ്യയെ ഇംഗ്ലീഷ് ശൈലിയിൽ വ്യാഖ്യാനിച്ചതിന് ഉദാഹരണങ്ങളാണ് 1823-ൽ പൂർത്തിയായ ബ്രൈറ്റണിലെ [[റോയൽ പവലിയൻ]], കുറച്ച് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് പൂർത്തിയായ [[സെസിൻകോട്ട് ഹൗസ്]] എന്നിവ. ഈ രണ്ട് കെട്ടിടങ്ങളും ഇസ്ലാമിക രൂപങ്ങളെ വളരെയധികം ആശ്രയിച്ചിരുന്നു, പിന്നീട് ഇവ വൊറൊൺസോവ് കൊട്ടാരത്തിലും പ്രകടമായി. രാജകുമാരൻ ഇംഗ്ലണ്ട് സന്ദർശിക്കുന്ന സമയത്ത് ഇവ തികച്ചും പുതിയതും വ്യത്യസ്തവുമായ രൂപകൽപ്പനകളായിരുന്നു.{{sfnp|Brett|2005|p=70}}

കെട്ടിടം പുനർരൂപകൽപ്പന ചെയ്യാനും പൂർത്തിയാക്കാനും ബ്രിട്ടീഷ് വാസ്തുശില്പി എഡ്വേർഡ് ബ്ലോറിനെ വൊറൊൺസോവ് തിരഞ്ഞെടുത്തു. ബ്ലോർ വാസ്തുശില്പിയായുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കൗതുകകരമായിരുന്നു; കഴിവുണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും, അദ്ദേഹത്തിന് സൃഷ്ടികൾ പലപ്പോഴും വിരസവും പ്രചോദനമില്ലാത്തതുമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. പ്രഗത്ഭനായ വാസ്തുവിദ്യാ ചരിത്രകാരൻ ഹോവാർഡ് കോൾവിൻ അവകാശപ്പെട്ടത് &quot;അദ്ദേഹത്തിന് എല്ലാ സൃഷ്ടികളിലും ഒരു വിരസമായ കഴിവ് നിറഞ്ഞുനിന്നിരുന്നു&quot; എന്നാണ്, അതേസമയം കൺട്രി ഹൗസ് വാസ്തുവിദ്യാ വിദഗ്ധൻ മാർക്ക് ഗിറൗർഡ് ബ്ലോറിനെ &quot;അല്പം വിരസൻ&quot; എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;Colvin, p30&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Girouard, p51.&lt;/ref&gt; എങ്കിലും, ബ്ലോറിന് ഉറപ്പുള്ളതും പരമ്പരാഗതവുമായ രൂപകൽപ്പനകളെ ഇംഗ്ലീഷ് ടോറി പ്രഭുക്കന്മാർ ആരാധിച്ചിരുന്നു - വൊറൊൺസോവിന് സഹോദരി ഉൾപ്പെടുന്ന ഒരു വിഭാഗമായിരുന്നു ഇത്. വിൽട്ടണിൽ ഇവർക്ക് വേണ്ടിയാണ് ബ്ലോർ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത്.{{sfnp|Brett|2005|p=66}} സർ [[വാൾട്ടർ സ്കോട്ട്|വാൾട്ടർ സ്കോട്ടിന്]] വലിയ ആരാധകനും സുഹൃത്തുമായിരുന്നു വൊറൊൺസോവ്. മഹത്തായ സ്കോട്ടിഷ് ബാരോണിയൽ നാട്ടുഭവനമായ [[അബോട്ട്സ്ഫോർഡ്, സ്കോട്ടിഷ് ബോർഡേഴ്സ്|അബോട്ട്സ്ഫോർഡിൽ]] അദ്ദേഹത്തിന് വേണ്ടി ബ്ലോർ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു; അതിനാൽ ഈ ബന്ധങ്ങളാകാം വൊറൊൺസോവിനെ ബ്ലോറിലേക്ക് നയിച്ചത്.

ബ്ലോർ ഇതിനകം തന്നെ നിരവധി വലിയ ബ്രിട്ടീഷ് കെട്ടിടങ്ങളിലും കൊളോണിയൽ ഓസ്ട്രേലിയയിലെ ചില കെട്ടിടങ്ങളിലും പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു.&lt;ref name=voroncov/&gt; ബ്ലോർ നേരിട്ട് അലൂപ്ക പട്ടണം സന്ദർശിച്ചിരുന്നില്ലെങ്കിലും, ഈ പ്രദേശത്തെ പർവ്വതപ്രകൃതിയെക്കുറിച്ചും ഭൂപ്രദേശത്തെക്കുറിച്ചും അദ്ദേഹത്തിന് നല്ല അറിവുണ്ടായിരുന്നു.&lt;ref name=telegraph/&gt;&lt;ref name=voroncov/&gt; ബ്ലോറിന് സഹപ്രവർത്തകനായ വില്യം ഹണ്ടിന് മേൽനോട്ടത്തിൽ 1830-ൽ നിർമ്മാണം പുനരാരംഭിച്ചു.

===വാസ്തുവിദ്യ===
{{multiple image
| align     = left
| direction = vertical
| width     = 225
| image1    = Комплекс споруд Воронцовського палацу 3.jpg
| caption1  = പടിഞ്ഞാറൻ ഗേറ്റ്ഹൗസിൽ നിന്ന് മറ്റ് അനുബന്ധ കെട്ടിടങ്ങളിലേക്ക് പ്രവേശനം നൽകുന്നു. വലതുവശത്ത് ഷുവാലോവ് പാസേജിലേക്കും പ്രധാന കവാടത്തിലേക്കും, ഇടതുവശത്ത് ലായങ്ങളിലേക്കും ജീവനക്കാർക്കുള്ള കെട്ടിടങ്ങളിലേക്കും പ്രവേശിക്കാം.{{sfnp|Brett|2005|p=99}}
| image2    = Alupka castle5.jpg
| caption2  = ഒരു മധ്യകാല തെരുവിനെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്ന തരത്തിൽ രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത ഷുവാലോവ് പാസേജ്, പടിഞ്ഞാറൻ ഗേറ്റ്ഹൗസിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് അനുബന്ധ കെട്ടിടങ്ങളിലൂടെ കടന്ന് വടക്കൻ മുഖപ്പിലെ പ്രധാന കവാടത്തിന് മുന്നിലെ മുറ്റത്തേക്ക് നയിക്കുന്നു.
}}

പ്രധാന കെട്ടിടത്തിനായുള്ള ബ്ലോറിന് പുതിയ പ്ലാൻ, ഹാരിസണിന് ആദ്യ രൂപകൽപ്പനയ്ക്കായി നിർമ്മിച്ച അടിത്തറകൾ ഉപയോഗിക്കണമെന്ന വൊറൊൺസോവിന് ആഗ്രഹം കാരണം പരിമിതപ്പെട്ടിരുന്നു; ഇത് കൊട്ടാരത്തിലെ പ്രധാന മുറികൾക്ക് ആകൃതി, വലിപ്പം, ലേഔട്ട് എന്നിവയെ കാര്യമായി നിയന്ത്രിച്ചു. എങ്കിലും, ഹാരിസൺ രൂപകൽപ്പന ചെയ്തതുപോലെ ഒതുക്കമുള്ളതും ഉയരം കുറഞ്ഞതുമായ ഒരു ക്ലാസിക്കൽ വില്ല നിർമ്മിക്കുന്നതിന് പകരം, ബ്ലോറിന് പ്ലാൻ തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായിരുന്നു. വടക്കുവശത്ത് ഇംഗ്ലീഷ് [[ട്യൂഡർ വാസ്തുവിദ്യ|ട്യൂഡർ]] നവോത്ഥാന സവിശേഷതകളും തെക്കുവശത്ത് പാശ്ചാത്യ, ഇസ്ലാമിക സവിശേഷതകൾ ചേർന്ന സങ്കര രൂപവും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി. തെക്കൻ മുഖപ്പിലെ മധ്യഭാഗം ഡൽഹിയിലെ [[ഡൽഹി ജുമാ മസ്ജിദ്|ജുമാ മസ്ജിദ്]] പള്ളിയിൽ നിന്നും പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ടതാണ്. ഹാരിസണിന് രൂപകൽപ്പനയിലെ ക്ലാസിക്കൽ എക്സെഡ്രയ്ക്ക് ഒരു ഇസ്ലാമിക് രൂപം നൽകി പുതിയ ഡിസൈനിലേക്ക് യോജിപ്പിക്കാൻ ഇത് സഹായിച്ചു.{{sfnp|Brett|2005|p=70}}

ചിലയിടങ്ങളിൽ, പരസ്പരവിരുദ്ധമെന്ന് തോന്നുന്ന വാസ്തുവിദ്യാ ശൈലികൾ ഒരേസമയം കാണാൻ കഴിയും; ഇസ്ലാമിക മിനാരങ്ങളോട് സാമ്യമുള്ള ചിമ്മിനികൾ ഇതിന് മികച്ച ഉദാഹരണമാണ്. ഇവ കോട്ടകളെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്ന പാരപെറ്റുകളുമായി ചേരുമ്പോൾ വടക്കൻ മുഖപ്പിലെ ഇംഗ്ലീഷ് നവോത്ഥാന ശൈലിക്ക് ഒരു മൂറിഷ് ഭാവം നൽകുന്നു.

എന്നിരുന്നാലും, തെക്കൻ പൂന്തോട്ട മുഖപ്പിലാണ് കെട്ടിടത്തിലെ ഇസ്ലാമിക സ്വാധീനം ഏറ്റവും ശക്തമായി കാണപ്പെടുന്നത്; ഇതിന് പരന്ന മേൽക്കൂരയുണ്ട്, മധ്യഭാഗത്തായി രണ്ട് മിനാര ശൈലിയിലുള്ള ഗോപുരങ്ങളുമുണ്ട്. ഈ മിനാരങ്ങൾ വിശാലമായ മധ്യഭാഗത്തിന് ഇരുവശത്തുമായി നിൽക്കുന്നു. ഇസ്ലാമിക ശൈലിയിലുള്ള ഉയർന്ന കുതിരലാട കമാനത്തിലൂടെ പ്രവേശിക്കുന്ന ഒരു ഇരട്ട ഉയരമുള്ള പോർച്ചിന് രൂപത്തിലാണ് ഈ മധ്യഭാഗം. പോർച്ചിന് ഉൾഭാഗം ഒരു എക്സെഡ്രയ്ക്ക് രൂപത്തിലാണ്, യഥാർത്ഥത്തിൽ ഇത് മനോഹരമായി അലങ്കരിച്ച ഒരു തുറന്ന [[വെസ്റ്റിബ്യൂൾ (വാസ്തുവിദ്യ)|വെസ്റ്റിബ്യൂൾ]] ആണ്; ഇതിൽ [[അറബി ഭാഷ|അറബിയിൽ]] &quot;അല്ലാഹുവല്ലാതെ മറ്റൊരു ദൈവമില്ല&quot; എന്ന [[ശഹാദത്ത്]] ആലേഖനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=inua/&gt; പോർച്ചിന് ഇരുവശത്തുമായി രണ്ട് ചെറിയ ചിറകുകളുണ്ട്, ഓരോന്നിനും രണ്ട് ബേകളും വാർപ്പിരുമ്പ് ബാൽക്കണികളുമുണ്ട്, കൂടാതെ ടെറസുകളിലേക്കും അവിടത്തെ പ്രതിമകളിലേക്കും നോക്കുന്ന [[വരാന്ത|വരാന്തകളും]] ഇതിലുണ്ട്.

പ്രധാന കെട്ടിടത്തിനായുള്ള രൂപകൽപ്പനകൾ ഹാരിസണിന് മുൻ പ്ലാനിലെ അടിത്തറകളാൽ പരിമിതപ്പെടുത്തിയിരുന്നെങ്കിലും, അനുബന്ധ കെട്ടിടങ്ങൾക്കും പരിസരങ്ങൾക്കും ഈ പരിമിതികളുണ്ടായിരുന്നില്ല. പ്രധാന കെട്ടിടത്തിന് താഴെയുള്ള ടെറസുകളിൽ കിടപ്പുമുറികൾ സജ്ജീകരിക്കുന്ന ഹാരിസണിന് ആശയം പൂർണ്ണമായും ഉപേക്ഷിച്ച്, ബ്ലോറിന് സഹായിയായ ഹണ്ട് 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ [[ഇംഗ്ലീഷ് കൺട്രി ഹൗസ്|ഇംഗ്ലീഷ് നാട്ടുഭവനങ്ങളിൽ]] സാധാരണമായി കാണുന്ന വിശാലമായ പാർശ്വഭാഗങ്ങളും വേലക്കാർക്കുള്ള താമസസ്ഥലങ്ങളും തിരഞ്ഞെടുത്തു.{{sfnp|Brett|2005|p=78}} സ്ഥലത്തിന് ചരിവും ഭൂപ്രകൃതിയും ഇവർ പൂർണ്ണമായി പ്രയോജനപ്പെടുത്തി. മുറ്റങ്ങളോടു കൂടിയ ഇവ ഉയർന്ന കോട്ടമതിലുകളും ഗോപുരങ്ങളുമുള്ള ഒരു ചെറിയ മധ്യകാല നഗരത്തെ ഓർമ്മിപ്പിച്ചു. കോട്ടകൾക്ക് സമാനമായ പടിഞ്ഞാറൻ ഗേറ്റ്ഹൗസിൽ നിന്ന് തുടങ്ങി രണ്ട് കെട്ടിടഭാഗങ്ങൾക്ക് ഉയർന്ന മതിലുകൾക്കിടയിലൂടെ വടക്കൻ മുഖപ്പിലെ പ്രധാന മുറ്റത്തേക്ക് നയിക്കുന്ന അടച്ച പാതയായ ഷുവാലോവ് പാസേജിൽ ഇത് വ്യക്തമായി കാണാം.&lt;ref&gt;Brett, p95.&lt;/ref&gt; ഉയർന്ന മതിലുകൾക്കും ഗോപുരങ്ങൾക്കും താഴെ വളഞ്ഞുപുളഞ്ഞും ഒരു പാലത്തിനടിയിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നതുമായ ഈ പാത, ഒരു നാട്ടുഭവനത്തിലേക്കുള്ള വഴിയേക്കാൾ ഒരു മധ്യകാല നഗരത്തിലെ തെരുവിനെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്നു.{{sfnp|Brett|2005|p=98}}

[[File:Воронцовський палац 2.jpg|thumb|300px|right|ഇടതുവശത്തെ കമാനത്തിൽ നിന്നും തുടങ്ങുന്ന ഷുവാലോവ് പാസേജിലൂടെ എത്തിച്ചേരുന്ന വടക്കൻ ഫോർകോർട്ട്, പ്രധാന കെട്ടിടത്തിനായുള്ള (ഇടതുവശത്ത്) ഒരു [[കോർ ഡി ഹോണർ]] ആയി വർത്തിക്കുന്നു. വലിയ സർവീസ് വിംഗുകൾ, കുതിരലായങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്ക് ഒരു ഭാഗം വലതുവശത്തായി കാണാം.]]

===നിർമ്മാണം===

കൊട്ടാരം നിർമ്മിക്കുന്നതിനായി വൊറൊൺസോവ് [[റഷ്യൻ സാമ്രാജ്യം|റഷ്യൻ സാമ്രാജ്യത്തിലെ]] [[മോസ്കോ ഗവർണറേറ്റ്|മോസ്കോ]], [[വ്ലാഡിമിർ ഗവർണറേറ്റ്|വ്ലാഡിമിർ]], [[വൊറോനെഷ് ഗവർണറേറ്റ്|വൊറോനെഷ്]] എന്നീ ഗവർണറേറ്റുകളിൽ നിന്ന് ആയിരക്കണക്കിന് [[റഷ്യൻ അടിയായ്മ|അടിമകളെ]] കൊണ്ടുവന്നു.&lt;ref name=chernov/&gt;&lt;ref name=voroncov&gt;{{cite web |title=Alupkinsky palace |url=http://www.voroncov.net/article/dvorec1.html |work=Vorontsov Mikhail Semyonovich |publisher=voroncov.net |access-date=30 July 2011 |language=ru |archive-date=23 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181023091829/http://www.voroncov.net/article/dvorec1.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; പ്രതിഫലമില്ലാതെ ജോലി ചെയ്ത ഈ തൊഴിലാളികൾ പഴയ കൈ ഉപകരണങ്ങൾക്ക് സഹായത്തോടെ മാത്രമാണ് എല്ലാ ജോലികളും ചെയ്തത്.&lt;ref name=voroncov/&gt; നിർമ്മാണത്തിൽ സഹായിക്കാൻ കൽപ്പണിക്കാരെയും കൊണ്ടുവന്നിരുന്നു. ചുറ്റുമുള്ള പർവ്വതപ്രദേശത്തിനും കാടിന് പച്ചപ്പിനും അനുയോജ്യമായ സവിശേഷ നിറമുള്ളതിനാൽ പ്രാദേശികമായി ലഭിക്കുന്ന പച്ചകലർന്ന ചാരനിറമുള്ള [[ഡയബേസ്]] ഉപയോഗിച്ചാണ് കൊട്ടാരത്തിലെ [[ആഷ്‌ലർ]] കട്ടകൾ നിർമ്മിച്ചത്.&lt;ref name=vlasenko-298&gt;{{harvnb|Zharikov|1983–1986|p=298.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=voroncov/&gt; മറ്റെല്ലാ നിർമ്മാണ വസ്തുക്കളും സാമ്രാജ്യത്തിന് പുറത്തുനിന്ന് ഇറക്കുമതി ചെയ്തതാണ്.&lt;ref name=vlasenko-298/&gt;

കൊട്ടാരത്തിലെ നിരവധി മുറികളിൽ ആദ്യമായി പൂർത്തിയായത് 1830 മുതൽ 1834 വരെ നിർമ്മിച്ച പ്രധാന ഡൈനിംഗ് റൂമാണ്. കൊട്ടാരത്തിന് പ്രധാന മധ്യഭാഗം 1831 മുതൽ 1837 വരെയുള്ള കാലയളവിലാണ് നിർമ്മിച്ചത്. 1841-നും 1842-നും ഇടയിൽ ഡൈനിംഗ് റൂമിനോട് ചേർന്ന് ഒരു [[ബില്യാർഡ്സ്|ബില്യാർഡ്]] റൂം നിർമ്മിച്ചു. 1838 മുതൽ 1844 വരെ ഗസ്റ്റ് വിംഗ്, കിഴക്കൻ വിംഗ്, ഗോപുരങ്ങൾ, സർവീസ് വിംഗ്, പ്രധാന കവാടം എന്നിവ പൂർത്തിയായി. ലൈബ്രറി വിംഗ് ആണ് അവസാനമായി നിർമ്മിച്ചത്; ഇത് 1842 മുതൽ 1844 വരെ നിർമ്മാണത്തിലായിരുന്നു. അവശേഷിക്കുന്ന നാല് വർഷത്തെ നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ കൊട്ടാരത്തിന് ഉൾഭാഗം അലങ്കരിക്കാനാണ് ചെലവഴിച്ചത്.&lt;ref name=vlasenko-298/&gt;

ബ്ലോറിന് രൂപകൽപ്പനയ്ക്ക് മേൽനോട്ടം വഹിക്കാൻ നിയോഗിക്കപ്പെട്ട വാസ്തുശില്പിയായ വില്യം ഹണ്ട്, ബ്ലോറിന് പ്രധാന പ്ലാനുകളോട് കൂറുപുലർത്തുമ്പോൾ തന്നെ അതിൽ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്താനും മടികാണിച്ചില്ല. കൊട്ടാരത്തിലേക്കുള്ള പ്രധാന വഴിയായ വെസ്റ്റേൺ ഗേറ്റ്ഹൗസിൽ അഷ്ടഭുജാകൃതിയിലുള്ള ഗോപുരങ്ങൾ നിർമ്മിക്കാനായിരുന്നു ഉദ്ദേശിച്ചിരുന്നത്, എന്നാൽ ഹണ്ട് അത് ഇംഗ്ലീഷ് 14-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ കോട്ട ശൈലിയിൽ പുനർരൂപകൽപ്പന ചെയ്തു. ഈസ്റ്റ് സസെക്സിലെ [[ബോഡിയം കാസിൽ|ബോഡിയം കോട്ടയിലെ]] ഗോപുരങ്ങൾക്ക് സമാനമായി ഉറപ്പുള്ള വൃത്താകൃതിയിലുള്ള ഗോപുരങ്ങളും [[മാക്കിക്യുലേഷൻ|മാക്കിക്യുലേഷനുകളും]] അദ്ദേഹം ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി.{{sfnp|Brett|2005|p=99}}

കൊട്ടാരത്തിന് നിർമ്മാണം പൂർത്തിയായ ശേഷവും ഹണ്ട് അലൂപ്കയിൽ തുടർന്നു. എസ്റ്റേറ്റിനകത്തും പുറത്തുമായി നീളമുള്ള വണ്ടിപ്പാതകൾ, റോഡുകൾ എന്നിവ നിർമ്മിക്കുന്നതിലും കൊട്ടാരത്തിന് ചുറ്റുമുള്ള പൂന്തോട്ടങ്ങളിൽ ഘടനാപരമായ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തുന്നതിലും അദ്ദേഹം വ്യാപൃതനായി. കൊട്ടാരത്തിന് അനുബന്ധമായി നിർമ്മിച്ച ഷുവാലോവ് വിംഗ് അദ്ദേഹത്തിന് വലിയ പദ്ധതികളിൽ ഒന്നായിരുന്നു. ഭർത്താവുമായി അകന്നുകഴിയുന്ന വൊറൊൺസോവിന് മകൾ കൗണ്ടസ് സോഫിയ ഷുവാലോവയ്ക്കും കുട്ടികൾക്കും വേനൽക്കാലം ചിലവഴിക്കാനുള്ള ഇടമായിരുന്നു ഇത്.{{sfnp|Brett|2005|p=111}} ഈ ഭാഗം കൊട്ടാരത്തെ പടിഞ്ഞാറൻ ഗേറ്റ്ഹൗസുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുകയും പ്രധാന കവാടത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്ന അടഞ്ഞ ഷുവാലോവ് പാസേജ് സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്തു. 1852-ൽ വിരമിക്കുന്നത് വരെ ഹണ്ട് രാജകുമാരന് കീഴിൽ ജോലി ചെയ്തു.{{sfnp|Brett|2005|p=107}}

==ഉൾഭാഗം==
കൊട്ടാരത്തിൽ ആകെ 150 മുറികളുണ്ട്, ഇവയിൽ പ്രധാന മുറികളുടെ തറകൾ തടികൊണ്ട് [[പാനലിംഗ്|പാനൽ]] ചെയ്തതാണ്.{{sfnp|Brett|2005|p=80}} പ്രധാന കെട്ടിടത്തിനുള്ളിൽ, 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഇംഗ്ലീഷ് പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച് പുരുഷന്മാർക്കും സ്ത്രീകൾക്കുമായി പ്രത്യേക സ്വീകരണ മുറികൾ ഒരുക്കാനാണ് ബ്ലോർ ഉദ്ദേശിച്ചത്. പുരുഷന്മാർക്കായി സെൻട്രൽ ഹാളിന് ഇടതുവശത്ത് ലൈബ്രറി, ഡൈനിംഗ് റൂമുകൾ, ബില്യാർഡ് റൂം എന്നിവയും സ്ത്രീകൾക്കായി വലതുവശത്ത് വലിയൊരു ഡ്രോയിംഗ് റൂമും ഒരുക്കി.{{sfnp|Brett|2005|p=81}} ലിംഗാടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള ഇത്തരം വിഭജനം വിക്ടോറിയൻ ഇംഗ്ലണ്ടിൽ പ്രചാരം നേടിയിരുന്നു; എന്നിരുന്നാലും ഇതിന് ലക്ഷ്യം ലിംഗവിവേചനം ആയിരുന്നില്ല, മറിച്ച് ഫർണിച്ചറുകൾ ക്രമീകരിക്കുന്നതിനായിരുന്നു - പുരുഷന്മാർക്ക് ഭാഗങ്ങളിൽ ഭാരമേറിയ ഓക്ക് ഫർണിച്ചറുകളും ഇരുണ്ട നിറമുള്ള [[ടർക്കിഷ് കാർപെറ്റ്|'ടർക്കി' കാർപെറ്റുകളുമാണ്]] ഉണ്ടായിരുന്നത്. അതേസമയം സ്ത്രീകൾക്ക് ഭാഗങ്ങളിൽ റോസ്‌വുഡ്, ഔബുസൺ കാർപെറ്റുകൾ, [[ചിൻ്റ്സ്]] ഫാബ്രിക് എന്നിവ കൊണ്ടുള്ള അതിലോലമായ ഫർണിച്ചറുകളാണ് ഉണ്ടായിരുന്നത്.&lt;ref&gt;Girouard, Life in the English Country House, p292.&lt;/ref&gt; എന്നിരുന്നാലും, അജ്ഞാതമായ കാരണങ്ങളാൽ ഈ ആശയം ഒരിക്കലും നടപ്പിലായില്ല. കൊട്ടാരത്തിലെ സ്ത്രീകൾക്ക് ഭാഗം പുരുഷന്മാർക്ക് ഭാഗത്തേക്ക് കൂടി നീട്ടി. ബില്യാർഡ് റൂമായി ഉദ്ദേശിച്ചിരുന്ന മുറി കൗണ്ടസിനുള്ള സ്വകാര്യമുറിയായും പഠനമുറി സ്ത്രീകൾക്ക് ഉപയോഗിക്കാനുള്ള ചെറിയ സിറ്റിംഗ് റൂമായും മാറി. കടലിന് അഭിമുഖമായുള്ള ഈ മുറികൾക്ക് മുകളിലായിരുന്നു കുടുംബത്തിന് കിടപ്പുമുറികൾ.

പ്രധാന കെട്ടിടത്തിലെ പ്രധാന മുറികൾ സ്ത്രീകൾക്കായുള്ളതാണെന്ന തീരുമാനത്തെ തുടർന്ന്, ലൈബ്രറിയും ഡൈനിംഗ് റൂമും വളരെ വൈകി മാത്രം നിർമ്മിച്ച മറ്റൊരു ഭാഗത്തേക്ക് മാറ്റി.{{sfnp|Brett|2005|p=80}} ഈ രണ്ടാമത്തെ ഭാഗം പ്രധാന കെട്ടിടത്തിന് പടിഞ്ഞാറ് വശത്തേക്ക് വലിയ കമാനങ്ങളുള്ള ലോജിയ വഴി ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു; യഥാർത്ഥത്തിൽ തുറന്ന നിലയിലായിരുന്ന ഇതിപ്പോൾ ചില്ലിട്ടിരിക്കുകയാണ്, കൂടാതെ വിന്റർ ഗാർഡൻ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. പിന്നീട് നിർമ്മിച്ച ഷുവാലോവ് വിംഗ് (വൊറൊൺസോവിന് മരുമകനായ കൗണ്ട് ഷുവാലോവിന് പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു) എന്ന രണ്ടാമത്തെ ഭാഗം ബ്ലോറിന് യഥാർത്ഥ പ്ലാനിൽ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല, ഇത് രൂപകൽപ്പന ചെയ്തത് അദ്ദേഹത്തിന് സഹായിയായ വില്യം ഹണ്ട് ആണ്.{{sfnp|Brett|2005|p=111}}

ഇവിടെ ഇപ്പോൾ നിരവധി മുറികളുള്ള ഒരു മ്യൂസിയമുണ്ട്, അതിൽ ബ്ലൂ റൂം, ചിൻ്റ്സ് റൂം, ഡൈനിംഗ് റൂം, ചൈനീസ് കാബിനറ്റ് എന്നിവ ശ്രദ്ധേയമാണ്.&lt;ref name=qrim/&gt; ഒന്നാം നിലയിലെ ആദ്യത്തെ എട്ട് മുറികളിലായി വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന മ്യൂസിയത്തിൽ പതിനൊന്നായിരത്തിലധികം പ്രദർശന വസ്തുക്കളുണ്ട്. 18-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ കൊത്തുപണികൾ, 16 മുതൽ 19 വരെയുള്ള നൂറ്റാണ്ടുകളിലെ ചിത്രങ്ങൾ, അർമേനിയൻ [[സീസ്‌കേപ്പ്]] ചിത്രകാരൻ [[ഇവാൻ ഐവാസോവ്സ്കി]] വരച്ച ക്രിമിയൻ ദൃശ്യങ്ങൾ, 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ റഷ്യൻ മരപ്പണിക്കാർ നിർമ്മിച്ച ഫർണിച്ചറുകൾ എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=sunny/&gt;

കൊട്ടാരത്തിൽ അവസാനമായി പണി പൂർത്തിയാക്കിയ ലൈബ്രറി സർ വാൾട്ടർ സ്കോട്ടിന് സ്വന്തം ലൈബ്രറിയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്. ഇത് ബ്ലോറിന് സ്കോട്ടുമായുള്ള വ്യക്തിപരമായ സൗഹൃദത്തെ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു.&lt;ref&gt;{{ODNBweb|id=2679|title=Blore, Edward|first=M. H.|last=Port}}&lt;/ref&gt; ലൈബ്രറിക്കുള്ളിൽ 18, 19 നൂറ്റാണ്ടുകളിലെ ആറായിരത്തോളം സാഹിത്യ, സംഗീത കൃതികളുണ്ട്.&lt;ref name=qrim/&gt; വാതിലുകൾ, പാനലിംഗ്, സീലിംഗ് എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള ഉൾഭാഗത്തെ മരപ്പണികൾ [[ഓക്ക്]] ഉപയോഗിച്ചാണ് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഡച്ച്, [[ഫ്ലാൻഡേഴ്സ്|ഫ്ലെമിഷ്]], ഫ്രഞ്ച്, ഇറ്റാലിയൻ ചിത്രകാരന്മാർ തയ്യാറാക്കിയ ഡിസൈനുകളുള്ള തുണികൊണ്ട് ഭിത്തികൾ അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു. കൊട്ടാരത്തിലെ ഗോതിക് അടുപ്പുകൾ മിനുക്കിയ ഡയബേസ് ഉപയോഗിച്ചാണ് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്.

==മൈതാനങ്ങൾ==
[[File:Alupkaberg.JPG|left|300px|thumb|ഏറ്റവും മുകളിലത്തെ ടെറസിൽ ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്ന [[പാർട്ടെർ]] കിടക്കകൾ]]

പൂന്തോട്ടങ്ങളാലും ഒരു പാർക്കിനാലും ചുറ്റപ്പെട്ടാണ് കൊട്ടാരം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്; 40 ഹെക്ടർ വിസ്തൃതിയുള്ള ഈ മൈതാനങ്ങൾ 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിന് ആദ്യപകുതിയിൽ ജർമ്മൻ ലാൻഡ്സ്കേപ്പ് ഗാർഡനറായ കരോലസ് കീബാക്ക് ഒരുക്കിയതാണ്. ഒരു [[ആംഫി തിയേറ്റർ|ആംഫി തിയേറ്റർ]] മാതൃകയിലുള്ള ഇതിൽ വിശാലമായ തുറസ്സായ സ്ഥലങ്ങളും നടപ്പാതകൾക്കരികിൽ നട്ടുപിടിപ്പിച്ച പൂന്തോട്ടങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=sunny/&gt;&lt;ref name=edu/&gt;&lt;ref name=qrim/&gt; ക്രിമിയൻ ഗ്രാമമായ [[കൊക്ടേബെൽ|കൊക്ടേബെലിൽ]] നിന്നുള്ള 29 ചാക്ക് നിറമുള്ള കല്ലുകൾ ഉപയോഗിച്ചാണ് നടപ്പാതകളിൽ ചരൽ വിരിച്ചിരിക്കുന്നത്.&lt;ref name=qrim/&gt;

കൊട്ടാരത്തിന് മൈതാനങ്ങളിൽ നടത്തിയ ഏറ്റവും വലിയ ലാൻഡ്സ്കേപ്പിംഗ് ജോലികൾ 1840-നും 1848-നും ഇടയിൽ സൈനികർക്ക് സഹായത്തോടെയാണ് നിർവ്വഹിച്ചത്. കൊട്ടാരത്തിന് തെക്കൻ മുഖപ്പിന് മുന്നിലായി തീർത്ത ടെറസുകൾ രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിലും നിരപ്പാക്കുന്നതിലും അവർ സഹായിച്ചു.&lt;ref name=voroncov/&gt; [[മെഡിറ്ററേനിയൻ തടം|മെഡിറ്ററേനിയൻ]], അമേരിക്ക, കിഴക്കൻ ഏഷ്യ എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ ലോകമെമ്പാടുമുള്ള വിവിധ സ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്ന് [[ജന്തുജാലങ്ങൾ]] ഇവിടെയെത്തിച്ചു.&lt;ref name=vlasenko-299/&gt; 150 വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് ഇറക്കുമതി ചെയ്ത [[സസ്യജാലങ്ങൾ|സസ്യജാലങ്ങളിൽ]] ഏതാണ്ട് 200 ഇനങ്ങൾ ഇപ്പോഴും ഇവിടെയുണ്ട്.&lt;ref name=vlasenko-299/&gt;&lt;ref name=sunny&gt;{{cite web |url=http://www.sunnycrimea.com/sights/alupka.shtml |title=Vorontsovsky palace and Alupka park |access-date=2011-07-29 |work=Sunny Crimea |language=ru}}&lt;/ref&gt;

[[File:Alupka.jpg|thumb|200px|അലങ്കരിച്ച പൂന്തോട്ടങ്ങളിലൂടെ കാണുന്ന വൊറൊൺസോവ് കൊട്ടാരം ചിത്രീകരിക്കുന്ന 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ പഴയ പോസ്റ്റ്കാർഡ്]]

മെഡിറ്ററേനിയൻ, വടക്കൻ, തെക്കൻ അമേരിക്ക, കിഴക്കൻ ഏഷ്യ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് കൊണ്ടുവന്ന വിദേശ സസ്യയിനങ്ങൾക്ക് പുറമെ പ്രദേശത്തിന് തനതായ സസ്യജാലങ്ങൾ, പർവ്വതങ്ങളിലെ നീരുറവകൾ, സമീപത്തെ പാറക്കെട്ടുകൾ എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന തരത്തിലാണ് കീബാക്ക് പാർക്ക് രൂപകൽപ്പന ചെയ്തത്.&lt;ref name=sunny/&gt;&lt;ref name=vlasenko-299/&gt; ഇന്ന് പാർക്കിൽ 200-ലധികം വിദേശ മരങ്ങളും കുറ്റിച്ചെടികളും ഉണ്ട്. വിവിധയിനം [[അരെക്കേസീ|പനമരങ്ങൾ]], [[ഒലിയാൻഡർ|ഒലിയാൻഡർ കുറ്റിച്ചെടികൾ]], [[ലോറേസീ|ലോറലുകൾ]], [[കുപ്രസ്സേസീ|സൈപ്രസുകൾ]], [[ഒലിവ്|ഒലിവ് മരങ്ങൾ]], നിത്യഹരിത [[വിബർണം]] എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=sunny/&gt;

1848 ലെ വേനൽക്കാലത്ത് കൊട്ടാരത്തിനും മൈതാനങ്ങൾക്കും മാറ്റ് കൂട്ടാനായി മൂന്ന് ജോഡി വെളുത്ത [[മാർബിൾ]] സിംഹങ്ങളെ കൂടി സ്ഥാപിച്ചു; കൊട്ടാരത്തിന് ടെറസുകളിലേക്ക് കയറുന്ന വീതിയേറിയ പടികൾക്ക് സമീപമാണ് ഈ പ്രതിമകൾ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നത്.&lt;ref name=voroncov/&gt; ഇറ്റാലിയൻ ശില്പിയായ ജിയോവന്നി ബോണാനി നിർമ്മിച്ച ഓരോ പ്രതിമയും വ്യത്യസ്തമായ ഭാവങ്ങളിലാണ്. പടികൾക്ക് താഴെയായി ഒരു ജോഡി &quot;ഉറങ്ങുന്ന സിംഹങ്ങൾ&quot;, മധ്യഭാഗത്തായി &quot;ഉണരുന്ന സിംഹങ്ങൾ&quot;, കൊട്ടാരത്തിന് ഏറ്റവും അടുത്തായി മുകൾ ഭാഗത്ത് &quot;നിൽക്കുന്ന [[മെഡിസി സിംഹം|മെഡിസി സിംഹങ്ങൾ]]&quot; എന്നിവയാണ് അവ.&lt;ref name=vlasenko-301&gt;{{harvnb|Zharikov|1983–1986|p=301.}}&lt;/ref&gt; ഉറങ്ങുന്ന, ഉണരുന്ന, പകുതി എഴുന്നേറ്റ സിംഹങ്ങൾ എന്നിങ്ങനെ മൂന്നെണ്ണം [[സെർജി ഐസൻസ്റ്റൈൻ|സെർജി ഐസൻസ്റ്റൈനിന്]] ''[[ബാറ്റിൽഷിപ്പ് പോട്ടെംകിൻ]]'' (1925) എന്ന സിനിമയിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടതോടെ ഈ ലയൺ ടെറസിലെ ശില്പങ്ങൾ അന്താരാഷ്ട്ര ശ്രദ്ധ നേടി. മൊണ്ടാഷ് എഡിറ്റിംഗിലൂടെ, ഒരു സിംഹം എഴുന്നേൽക്കുന്ന പ്രതീതി ജനിപ്പിക്കാൻ ഐസൻസ്റ്റൈൻ ഈ ശില്പങ്ങൾക്ക് ഷോട്ടുകൾ ക്രമീകരിച്ചു, ഇത് വിപ്ലവകരമായ ഉണർവിനെ പ്രതീകപ്പെടുത്തുന്നു.&lt;ref name=&quot;Winkler2021&quot;&gt;{{cite journal |last=Winkler |first=Martin M. |title=The Medici Lions: Culture and Cinema from Rome to Alupka and Beyond |journal=ClassicoContemporaneo |volume=7 |year=2021 |url=https://www.classicocontemporaneo.eu/index.php/209-numero-7/presenze-classiche-7/arti-visive-7/545-the-medici-lions-culture-and-cinema-from-rome-to-alupka-and-beyond |access-date=2025-01-01 |issn=2421-4744 }}&lt;/ref&gt;

ക്രിമിയയിലെ തീരദേശ പാത പാർക്കിലൂടെയാണ് കടന്നുപോകുന്നത്, ഇത് പാർക്കിനെ മുകൾ ഭാഗം, താഴത്തെ ഭാഗം എന്നിങ്ങനെ വിഭജിക്കുന്നു.&lt;ref name=sunny/&gt; മുകളിലത്തെ പാർക്കിൽ പർവ്വതങ്ങളിലെ നീരുറവകൾ, പ്രാദേശിക തെക്കൻ തീരദേശ വനങ്ങൾ, വിദേശ മരങ്ങൾക്ക് കൂട്ടങ്ങൾ എന്നിവയാണ് കൂടുതലായുള്ളത്. 1829-ൽ സ്ഥാപിച്ച ഫൗണ്ടൻ ഓഫ് ട്രിൽബിയാണ് അപ്പർ പാർക്കിന് ഒരു സവിശേഷത.&lt;ref name=sunny/&gt; താഴത്തെ പാർക്ക് [[ഇറ്റാലിയൻ നവോത്ഥാന പൂന്തോട്ടം|ഇറ്റാലിയൻ നവോത്ഥാന പൂന്തോട്ടത്തിന്]] മാതൃകയിലാണ് രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.&lt;ref name=sunny/&gt;

==സ്വാധീനം==
[[File:Дворец Дадиани (1).jpg|thumb|left|[[സുഗ്ഡിഡി|സുഗ്ഡിഡിയിലെ]] ജോർജിയയിലുള്ള [[എകറ്ററിൻ ഡാഡിയാനി|കാതറിൻ ഡാഡിയാനി]] രാജകുമാരിക്ക് കൊട്ടാരം (1873-78)]]
അലൂപ്കയിലെ മിഖായേൽ വൊറൊൺസോവിന് വേനൽക്കാല വസതിക്ക് നിർമ്മാണം റഷ്യയിലെ സാറായ [[റഷ്യയിലെ നിക്കോളാസ് ഒന്നാമൻ|നിക്കോളാസ് ഒന്നാമനെ]] വളരെയധികം ആകർഷിച്ചു, അയൽപ്രദേശമായ ഒറിയാൻഡയിൽ തനിക്ക് സ്വന്തമായി ഒരു കുടുംബ വസതി നിർമ്മിക്കാൻ അദ്ദേഹം തീരുമാനിച്ചു. 1837 സെപ്റ്റംബറിൽ സാറും സാറീനയും ആദ്യമായി ക്രിമിയ സന്ദർശിച്ചു. വൈസ്രോയി അവരെ അലൂപ്കയിലെ തൻ്റെ പുതിയ വസതിയിൽ സൽക്കരിച്ചു. കൊട്ടാരവും അതിൻ്റെ പരിസരവും കണ്ട് ആകൃഷ്ടയായ, [[പ്രഷ്യ|പ്രഷ്യൻ]] വംശജയായ ചക്രവർത്തിനി ഒരു പുതിയ വസതിക്കായുള്ള രൂപകൽപ്പന തയ്യാറാക്കാൻ ബെർലിൻ ആസ്ഥാനമായുള്ള വാസ്തുശില്പിയായ [[കാൾ ഫ്രീഡ്രിക്ക് ഷിങ്കലിനെ]] ചുമതലപ്പെടുത്തി. ഗ്രീക്ക് റിവൈവൽ, ഈജിപ്ഷ്യൻ റിവൈവൽ ഘടകങ്ങളുടെ ആകർഷകമായ സംയോജനമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന് രൂപകൽപ്പന. ഒറിയാൻഡയിലെ പാറക്കെട്ടുകൾ നിറഞ്ഞ തീരത്താണ് കൊട്ടാരം പണിയാൻ ഉദ്ദേശിച്ചിരുന്നത്. കൊട്ടാരം വാസ്തുശില്പിയായ [[ആന്ദ്രേ സ്റ്റാക്കൻഷ്നൈഡർ]] ചിലവ് കുറഞ്ഞ ഒരു ഡിസൈൻ അവതരിപ്പിക്കുകയും അത് അംഗീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. വില്യം ഹണ്ടിന് ഒപ്പം ഒഡേസയിൽ നിന്നുള്ള വാസ്തുശില്പിയായ കോംബിയോഗിയോ എന്നവർക്ക് മേൽനോട്ടത്തിൽ 1843-നും 1853-നും ഇടയിലാണ് സാറീനയ്ക്ക് കൊട്ടാരം നിർമ്മിച്ചത്. 1882-ലുണ്ടായ ഒരു വൻ തീപിടുത്തത്തിൽ ഈ കെട്ടിടം നശിച്ചു, മാർബിൾ റൊട്ടണ്ട മാത്രമാണ് അവശേഷിച്ചത്. അടുത്ത ചക്രവർത്തിയായ [[റഷ്യയിലെ അലക്സാണ്ടർ രണ്ടാമൻ|അലക്സാണ്ടർ രണ്ടാമൻ]] രാജകീയ വസതി [[ലിവാഡിയ കൊട്ടാരം|ലിവാഡിയയിലേക്ക്]] മാറ്റി.&lt;ref name=plokhy&gt;{{harvnb|Plokhy|2010|p=}}&lt;/ref&gt;

വൊറൊൺസോവിന് നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഈ പ്രദേശത്ത് രാജകീയ വസതികൾ നിർമ്മിക്കുന്ന പാരമ്പര്യത്തിന് തുടക്കമിട്ടു, ഇത് റഷ്യയിലെ പല ഉന്നതരെയും ക്രിമിയയിൽ വില്ലകളും കൊട്ടാരങ്ങളും പണിയാൻ ആകർഷിച്ചു. അത്തരം ആദ്യത്തെ കെട്ടിടങ്ങളിലൊന്ന് [[ഗസ്പ്ര]] കൊട്ടാരമായിരുന്നു, അലക്സാണ്ടർ ഒന്നാമന് ഏറ്റവും വിശ്വസ്തരായ ഉപദേശകരിൽ ഒരാളായ [[അലക്സാണ്ടർ നിക്കോളയേവിച്ച് ഗൊളിറ്റ്സിൻ|അലക്സാണ്ടർ ഗൊളിറ്റ്സിൻ]] രാജകുമാരന് വേണ്ടി 1830-കളിൽ വില്യം ഹണ്ട് ആണ് ഇത് രൂപകൽപ്പന ചെയ്തത്. ബ്ലോറിന് രൂപകൽപ്പന കരിങ്കടലിന് കിഴക്കൻ തീരത്ത് സമാനമായ മറ്റൊരു സൃഷ്ടിക്ക് പ്രചോദനമായി: 1873-ൽ [[എകറ്ററിൻ ഡാഡിയാനി|മിൻഗ്രേലിയയിലെ അവസാനത്തെ രാജകുമാരി]] നിർമ്മിച്ച സുഗ്ഡിഡിയിലെ [[ഡാഡിയാനി കൊട്ടാരം|ഡാഡിയാനി കൊട്ടാരമായിരുന്നു]] അത്. [[റഷ്യൻ വിപ്ലവം|റഷ്യൻ വിപ്ലവകാലത്ത്]] ഇത് [[മുറാത്ത് രാജകുടുംബം|മുറാത്ത് രാജകുടുംബത്തിന്]] കൈവശമായിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Dadiani Dynasty |url=http://dadiani.si.edu/zugdidi.html |website=dadiani.si.edu |access-date=16 October 2016 |archive-date=18 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111018204327/http://dadiani.si.edu/zugdidi.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; [[മൂർഷ് റിവൈവൽ വാസ്തുവിദ്യ|നവ-മൂറിഷ്]] വാസ്തുവിദ്യാ ഘടകങ്ങൾ [[ഡൽബർ കൊട്ടാരം|ഡൽബർ]], [[ലികാനി വില്ല|ലികാനി]] എന്നിവിടങ്ങളിലെ രാജകീയ വില്ലകൾക്ക് രൂപകൽപ്പനയിലും ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു.

==ഉടമകളും താമസക്കാരും==
* കൗണ്ട്, പിന്നീട് (1845) രാജകുമാരനായ '''[[മിഖായേൽ സെമിയോണോവിച്ച് വൊറൊൺസോവ്|മിഖായേൽ വൊറൊൺസോവ്]]''' (30 മെയ് 1782 - 18 നവംബർ 1856), [[നൊവോറോസിയ|ന്യൂ റഷ്യയിലെ]] വൈസ്രോയി, കൊട്ടാരത്തിന് നിർമ്മാതാവ്. അദ്ദേഹം നെപ്പോളിയൻ യുദ്ധങ്ങളിലെ വിജയത്തിന് പേരുകേട്ടവനായിരുന്നു. 1844 മുതൽ 1853 വരെ [[കോക്കസസ് വൈസ്രോയി (1844-81)|കോക്കസസിലെ വൈസ്രോയി]] എന്ന നിലയിൽ അദ്ദേഹം [[കോക്കേഷ്യൻ യുദ്ധം|കോക്കേഷ്യൻ യുദ്ധത്തിന്]] മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു. കൊട്ടാരത്തിന് നിർമ്മാണം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം, കാഴ്ചശക്തി കുറഞ്ഞുവരുന്ന അവസ്ഥയിലായിരുന്ന വൊറൊൺസോവ് അവിടെ വളരെ കുറച്ചു കാലം മാത്രമേ ചിലവഴിച്ചുള്ളൂ. വികസിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന റഷ്യൻ സാമ്രാജ്യത്തോടുള്ള ബാധ്യതകൾ അദ്ദേഹത്തെ [[ടിഫ്ലിസ്|ടിഫ്ലിസിലേക്ക്]] കൊണ്ടുപോയി; അവിടെവച്ച് അദ്ദേഹം പ്രാദേശിക ഗോത്രങ്ങളുമായി യുദ്ധം ചെയ്തു.{{sfnp|Brett|2005|p=21}} ഇംഗ്ലീഷ് ആഭിമുഖ്യമുള്ള വൃദ്ധനായ വൊറൊൺസോവ്, [[ക്രിമിയൻ യുദ്ധം|ക്രിമിയൻ യുദ്ധം]] പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടതിൽ വളരെയധികം അസ്വസ്ഥനായിരുന്നു. ഇംഗ്ലണ്ടിൽ ഈ യുദ്ധത്തെ ശക്തമായി പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചത് അദ്ദേഹത്തിന് ഇംഗ്ലീഷ് മരുമകനായ [[സിഡ്നി ഹെർബർട്ട്, ലീയിലെ ഒന്നാം ബാരൺ ഹെർബർട്ട്|സിഡ്നി ഹെർബർട്ട്]] ആയിരുന്നു. ലജ്ജിതനും അസ്വസ്ഥനുമായ അദ്ദേഹം പൊതുജീവിതത്തിൽ നിന്ന് വിരമിച്ച് ഒഡേസയിലെ സ്വകാര്യതയിലേക്ക് മടങ്ങി.{{sfnp|Brett|2005|p=22}} 1856-ൽ വൊറൊൺസോവ് അന്തരിച്ചു, [[പാരീസ് ഉടമ്പടി (1856)|പാരീസ് സമാധാന ഉടമ്പടി]] ഒപ്പുവെക്കുന്നത് കാണാൻ മാത്രം ആയുസ്സാണ് അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്നത്. [[ഒഡേസ കത്തീഡ്രൽ|ഒഡേസ കത്തീഡ്രലിലെ]] വൊറൊൺസോവിന് ശവകുടീരം സോവിയറ്റുകൾ നശിപ്പിച്ചുവെങ്കിലും, അദ്ദേഹത്തിന് ഭൗതികാവശിഷ്ടങ്ങൾ സോവിയറ്റ് കാലഘട്ടത്തെ അതിജീവിച്ചു, 2005-ൽ പുതുതായി നിർമ്മിച്ച കത്തീഡ്രലിലേക്ക് അത് തിരികെ കൊണ്ടുവന്നു.
* കൗണ്ടസ്, പിന്നീട് രാജകുമാരിയായ '''[[യെലിസവേറ്റ വൊറൊൺസോവ]]''' (19 സെപ്റ്റംബർ 1792 - 27 ഏപ്രിൽ 1880), കൗണ്ട് [[ഫ്രാൻസിസ്സെക് കെസവറി ബ്രാനിക്കി]], [[അലക്സാന്ദ്ര വോൺ എംഗൽഹാർഡ്റ്റ്]] ദമ്പതികൾക്ക് മകൾ. ന്യൂ റഷ്യക്ക് സ്ഥാപകനായ പ്രിൻസ് പോറ്റെംകിന് (അദ്ദേഹം കുട്ടികളില്ലാത്തവനായിരുന്നു) അനന്തരവളും അവകാശിയുമാണ് അലക്സാന്ദ്ര. &quot;പോളിഷ് മന്ത്രവാദത്തിന്&quot; ഹ്രസ്വമായ കാലഘട്ടത്തിൽ റഷ്യൻ പ്രഭുക്കന്മാരെ വിവാഹം കഴിച്ച നിരവധി പോളിഷ് കുലീന വനിതകളിൽ ഒരാളായിരുന്നു അവൾ. ഈ കാലത്താണ് അലക്സാണ്ടർ ഒന്നാമൻ [[മരിയ നാരിഷ്കിന|മാരി സെറ്റ്വെർട്ടിൻസ്കയുമായി]] പരസ്യമായി പ്രണയത്തിലായിരുന്നത്, അദ്ദേഹത്തിന് പിൻഗാമിയായ [[കോൺസ്റ്റാൻ്റിൻ പാവ്‌ലോവിച്ച്|കോൺസ്റ്റാൻ്റിൻ]] അവൾക്ക് സഹോദരി [[ജോവാന വൈസ്കോവ്സ്ക|ജോവാന വൈസ്കോവ്സ്കയുമായി]] പ്രണയത്തിലുമായിരുന്നു. [[ദി ഗബ്രിയേലിയാഡ്|ഗബ്രിയേലിയാഡ്]] സംഭവത്തിന് ശേഷം കരിങ്കടൽ തീരത്തേക്ക് നാടുകടത്തപ്പെട്ടപ്പോൾ, അലക്സാണ്ടർ പുഷ്കിൻ ഒഡേസയിൽ വച്ച് എലിസ് വൊറൊൺസോവയെ വശീകരിക്കുകയും അവൾക്കായി നിരവധി കവിതകൾ രചിക്കുകയും ചെയ്തു. അദ്ദേഹത്തിന് പ്രണയാഭ്യർത്ഥനകളിൽ അനിഷ്ടം തോന്നിയ കൗണ്ടസ് ഭർത്താവിനോട് പരാതിപ്പെട്ടു, അദ്ദേഹം ആ യുവ എതിരാളിയെ [[മിഖായലോവ്സ്കോയ് മ്യൂസിയം റിസർവ്|വടക്കൻ ഗ്രാമത്തിലേക്ക്]] നാടുകടത്തി. ഭർത്താവിന് മരണശേഷം, യെലിസവേറ്റ അലൂപ്ക കൊട്ടാരം അപൂർവ്വമായി മാത്രമേ സന്ദർശിച്ചിരുന്നുള്ളൂ, ഒഡേസയിൽ താമസിക്കാനാണ് അവർ താല്പര്യപ്പെട്ടത്. [[File:Hadji-Mural by Lanceray.jpg|thumb|ടിഫ്ലിസിലെ സെമിയോൺ വൊറൊൺസോവിന് കൊട്ടാരത്തിൽ നടന്ന വിരുന്ന്, [[യൂജിൻ ലാൻസെറേ]] രചിച്ചത്]]
** രാജകുമാരൻ '''[[സെമിയോൺ വൊറൊൺസോവ് (ജനനം 1823)|സെമിയോൺ വൊറൊൺസോവ്]]''' (23 ഒക്ടോബർ 1823 - 6 മെയ് 1882), മിഖായേൽ രാജകുമാരന് ഏക മകനും അവകാശിയും. അദ്ദേഹം പിതാവിനൊപ്പം കോക്കസസിൽ സ്തുത്യർഹമായ സേവനം നടത്തി. ഭാര്യക്കും പിതാവിനും ഒപ്പം അദ്ദേഹവും [[ലിയോ ടോൾസ്റ്റോയ്|ലിയോ ടോൾസ്റ്റോയിക്ക്]] നോവലായ ''[[ഹാജി മുറാത്ത് (നോവൽ)|ഹാജി മുറാത്തിൽ]]'' പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. 1851 ഓഗസ്റ്റ് 26-ന് മാതാപിതാക്കൾക്ക് ആഗ്രഹത്തിന് വിരുദ്ധമായി അലൂപ്കയിൽ വച്ച് അദ്ദേഹം, ഒരിക്കൽ തൻ്റെ ഉജ്ജ്വലമായ സൗന്ദര്യത്തിന് പേരുകേട്ട മാഡം സ്റ്റോളിപിനയെ (ജനനം ട്രൂബെറ്റ്സ്കയ രാജകുമാരി) വിവാഹം കഴിച്ചു. കൊട്ടാരം നടത്താനാവശ്യമായ ചിലവ് വളരെ വലുതാണെന്ന് ദമ്പതികൾക്ക് മനസ്സിലായി, വിവിധ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥകൾ ഉണ്ടാക്കിയ ശേഷം അവർ അപൂർവ്വമായി മാത്രമേ ക്രിമിയ സന്ദർശിച്ചിട്ടുള്ളൂ. കുട്ടികളില്ലാതെ സെമിയോൺ മരിച്ചതിന് ശേഷം, വിധവ കൊട്ടാരത്തിലെ പല ഫർണിച്ചറുകളും പെയിൻ്റിംഗുകളും കൊള്ളയടിക്കുകയും, മുൻ വിവാഹത്തിലെ മകനായ ഡ്യൂക്കാ ഡി മോണ്ടെൽഫിക്കൊപ്പം അവന്യൂ ഡു [[ബോയിസ് ഡി ബൊലോഗ്നെ|ബോയിസ് ഡി ബൊലോഗ്നെയിൽ]] സ്ഥിരതാമസമാക്കുകയും ചെയ്തു.{{sfnp|Brett|2005|p=132}}
** കൗണ്ടസ് '''സോഫിയ ഷുവാലോവ''' (1825 - 15 ഓഗസ്റ്റ് 1879), രാജകുമാരൻ മിഖായേൽ, രാജകുമാരി എലിസവേറ്റ എന്നിവർക്ക് മകൾ. 1844-ൽ അവർ [[പാർഗോളോവോ|പാർഗോളോവോയ്ക്ക്]] ഉടമയായ കൗണ്ട് ആന്ദ്രേ ഷുവാലോവിനെ വിവാഹം കഴിച്ചു (കൂർലാൻഡിലെ [[ഷ്ലോസ് റൂഹെന്താൽ]] കുടുംബ ആസ്ഥാനമായുള്ള ഷുവാലോവ് കുടുംബത്തിലെ മറ്റൊരു ശാഖയുമായി തെറ്റിദ്ധരിക്കരുത്). വിവാഹജീവിതം സന്തോഷകരമായിരുന്നില്ല, ഇത് ഭർത്താവിൽ നിന്ന് മാറി താമസിക്കാൻ അവളെ പ്രേരിപ്പിച്ചു. 1876-ൽ മറ്റൊരു സ്ത്രീക്ക് വീട്ടിൽ വച്ചാണ് അദ്ദേഹം മരിച്ചത്. 1850-കൾ മുതൽ സോഫിയയും കുട്ടികളും അലൂപ്കയെ ഒരു നാട്ടുഭവനമായി ഉപയോഗിച്ചു. അവർക്ക് പേരിൽ ഷുവാലോവ് വിംഗ് എന്നറിയപ്പെടുന്ന നീളമുള്ള വെസ്റ്റ് വിംഗിൽ അവരും, കൊട്ടാരത്തിന് ബാക്കി ഭാഗങ്ങളിൽ സഹോദരൻ സെമിയോൺ രാജകുമാരനും താമസിച്ചു.
*** കൗണ്ട്, പിന്നീട് (1882) രാജകുമാരനായ '''പാവൽ വൊറൊൺസോവ്-ഷുവാലോവ്''' (1846-1885), സോഫിയ ഷുവാലോവയ്ക്ക് മകനും മിഖായേൽ വൊറൊൺസോവിന് ചെറുമകനും. 1882-ൽ മാതുലന് മരണത്തെ തുടർന്ന് ഏറെക്കുറെ ഒഴിഞ്ഞുകിടന്ന കൊട്ടാരവും വൊറൊൺസോവ് എന്ന പദവിയും അദ്ദേഹം പാരമ്പര്യമായി നേടി. മൂന്നു വർഷത്തിന് ശേഷം അദ്ദേഹം മരിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന് ഭാര്യ യെലിസവേറ്റ സ്റ്റോളിപിന (ബറോണസ് പിലാർ വോൺ പിൽചൗ), അദ്ദേഹത്തിന് ശേഷം 54 വർഷം കൂടി ജീവിച്ചു. അവർക്ക് കുട്ടികളില്ലായിരുന്നു. 1882 ജൂലൈ 7-ലെ ഒരു സാമ്രാജ്യത്വ [[ഉക്കാസ്]] പ്രകാരം അലൂപ്കയെ വൊറൊൺസോവ് [[മജോറാറ്റ്|മജോറാറ്റിന്]] കേന്ദ്രമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു, ഇത് [[പ്രിമോജെനിച്ചർ|ആദ്യജാതാവകാശം]] വഴിയാണ് അനന്തരാവകാശമായി ലഭിക്കേണ്ടിയിരുന്നത്.&lt;ref&gt;С. В. Любимов. Титулованные роды Российской империи. СПб, 1910.&lt;/ref&gt;
*** കൗണ്ട് '''മിഖായേൽ ഷുവാലോവ്''' (7 ജൂലൈ 1850 - 5 ജനുവരി 1904) 1885-ൽ സഹോദരൻ പാവലിൽ നിന്ന് എസ്റ്റേറ്റ് പാരമ്പര്യമായി നേടി. 1886 ഫെബ്രുവരി 12-ന്, രാജകീയ പദവി ഉപയോഗിക്കാനും വൊറൊൺസോവ്-ഷുവാലോവ് രാജകുമാരൻ എന്ന് സ്വയം വിശേഷിപ്പിക്കാനും ചക്രവർത്തി അദ്ദേഹത്തിന് അധികാരം നൽകി. അവിവാഹിതനായ അദ്ദേഹം വിദേശത്താണ് താമസിച്ചിരുന്നത്. അദ്ദേഹത്തിന് മരണത്തോടെ വൊറൊൺസോവ് രാജകുമാരൻ എന്ന പദവി ([[സെറീൻ ഹൈനസ്]]) ഇല്ലാതായി.
*** കൗണ്ടസ് '''[[എലിസവേറ്റ വൊറൊൺസോവ-ഡാഷ്കോവ]]''' (25 ജൂലൈ 1845 - 15 ജൂലൈ 1924), പാവൽ, മിഖായേൽ ഷുവാലോവ് എന്നിവർക്ക് മൂത്ത സഹോദരി. കൊട്ടാരത്തിന് അവസാനത്തെ സ്വകാര്യ ഉടമ അവരായിരുന്നു, പഴയ ഫർണിച്ചറുകൾ പലതും തിരികെ വാങ്ങി കൊട്ടാരത്തിന് പഴയ പ്രതാപം അവർ ഏറെക്കുറെ വീണ്ടെടുത്തു. വൊറൊൺസോവ് കുടുംബത്തിൽ അവശേഷിക്കുന്ന ഒരേയൊരു ശാഖയിലെ അംഗമായ ഭർത്താവ് കൗണ്ട് [[ഇല്ലാരിയോൺ ഇവാനോവിച്ച് വൊറൊൺസോവ്-ഡാഷ്കോവ്|ഇല്ലാരിയോൺ ഇവാനോവിച്ച് വൊറൊൺസോവ്-ഡാഷ്കോവിനൊപ്പം]] അവർ അവിടെ ശാന്തമായി ജീവിച്ചു. [[ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധം|ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിന്]] തുടക്കത്തിൽ, കൗണ്ട് ഇല്ലാരിയോൺ കോക്കസസ് ഗവർണർ ജനറലായിരുന്നു. 1916-ൽ അലൂപ്കയിൽ വച്ച് അദ്ദേഹം മരിച്ചു.

1919 ഏപ്രിൽ വരെ കൗണ്ടസ് യെലിസവേറ്റ വൊറൊൺസോവ-ഡാഷ്കോവ കൊട്ടാരത്തിൽ താമസിച്ചിരുന്നു.&lt;ref&gt;Из сокровищ Алупкинского дворца-музея / Публ. Г. Г. Филатовой // Российский Архив: История Отечества в свидетельствах и документах XVIII—XX вв.: Альманах. – М.: Студия ТРИТЭ: Рос. Архив, 2009. – [Т. XVIII]. – С. 560—564.&lt;/ref&gt; റഷ്യൻ വൈറ്റുകൾ ക്രിമിയയിൽ നിന്ന് നടത്തിയ വലിയ പലായനത്തിനിടെ അവർ ഒരു ബ്രിട്ടീഷ് കപ്പലിൽ മാൾട്ടയിലേക്ക് പോയി. ഷെറെമെറ്റെവ് കുടുംബത്തിൽ നിന്നുള്ള പേരക്കുട്ടികളും അവരോടൊപ്പം ഉണ്ടായിരുന്നു. അവരിൽ ഉൾപ്പെട്ട കൗണ്ട് നിക്കോളായ് ഷെറെമെറ്റെവ് പിന്നീട് രാജകുമാരി [[ഐറിന യൂസുപ്പോവ|ഐറിന യൂസുപ്പോവയെ]] (ബേബേ) വിവാഹം കഴിച്ചു. യെലിസവേറ്റയ്ക്ക് പിൻഗാമികളിൽ നടിയായ [[ആൻ വിയസെംസ്കി]] ഉൾപ്പെടുന്നു.

==പിൽക്കാല ചരിത്രം==
[[File:Клумба перед Дворцом.jpg|300px|thumb|left|2010-ൽ വിനോദസഞ്ചാരികൾ സന്ദർശിക്കുന്ന നോർത്ത് ഫോർകോർട്ട്.]]
[[ഒക്ടോബർ വിപ്ലവം|ഒക്ടോബർ വിപ്ലവത്തിന്]] നാല് വർഷത്തിന് ശേഷം 1921-ൽ കൊട്ടാരം [[ദേശസാൽക്കരണം|ദേശസാൽക്കരിക്കുകയും]] തുടർന്ന് അതൊരു മ്യൂസിയമാക്കി മാറ്റുകയും ചെയ്തു. കെട്ടിടത്തിന് മെയിൻ, ഡൈനിംഗ്, ലൈബ്രറി വിംഗുകളാണ് ഇതിനായി ഉപയോഗിച്ചത്.&lt;ref name=inua/&gt; സർക്കാർ പിടിച്ചെടുത്ത വൊറൊൺസോവ് കുടുംബത്തിന് വസ്തുവകകൾക്ക് പുറമെ, സമീപത്ത് എസ്റ്റേറ്റുകൾ ഉണ്ടായിരുന്ന [[റോമനോവ് രാജകുടുംബം|റോമനോവ്]], [[യൂസുപ്പോവ് രാജകുടുംബം|യൂസുപ്പോവ്]], [[സ്ട്രോഗനോവ്|സ്ട്രോഗനോവ്]] എന്നിവർക്ക് ദേശസാൽക്കരിക്കപ്പെട്ട എസ്റ്റേറ്റുകളിലെ പ്രദർശന വസ്തുക്കളും മ്യൂസിയത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു.&lt;ref name=inua/&gt; 1927-ൽ കൊട്ടാരത്തിന് ഷുവാലോവ് വിംഗിൽ &quot;10 ഇയേഴ്സ് ഓഫ് ഒക്ടോബർ&quot; എന്ന സാനിറ്റോറിയം പ്രവർത്തിച്ചു. കൊട്ടാരത്തിന് പ്രധാന ഭാഗം അലൂപ്ക റിസോർട്ടിന് [[പോളിക്ലിനിക്ക്|പോളിക്ലിനിക്കിനും]] സ്പാ ബാത്തുകൾക്കും ഇടമായി മാറി.&lt;ref name=inua/&gt;

1941-ൽ സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ [[രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധം|രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിൽ]] പ്രവേശിച്ചപ്പോൾ മ്യൂസിയത്തിലെ ഒട്ടുമിക്ക പ്രദർശന വസ്തുക്കളും സുരക്ഷാ കാരണങ്ങളാൽ അലൂപ്കയിൽ നിന്ന് മാറ്റി. എന്നിരുന്നാലും, അധിനിവേശം നടത്തിയ [[നാസി ജർമ്മനി|നാസി ജർമ്മൻ]] സൈന്യം 537 കലാ, ഗ്രാഫിക് പ്രദർശന വസ്തുക്കൾ ([[സ്റ്റേറ്റ് റഷ്യൻ മ്യൂസിയം|സ്റ്റേറ്റ് റഷ്യൻ മ്യൂസിയം]], [[സിംഫെറോപോൾ ആർട്ട് മ്യൂസിയം]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള താൽക്കാലിക എക്സിബിഷൻ പെയിൻ്റിംഗുകൾ ഉൾപ്പെടെ), കെട്ടിടത്തിന് 360 അലങ്കാര വസ്തുക്കൾ, അപൂർവ്വ ഫർണിച്ചറുകൾ, നിരവധി ചരിത്ര പുസ്തകങ്ങൾ എന്നിവ മോഷ്ടിച്ചു. അക്കാലത്ത് 5 ദശലക്ഷം [[സോവിയറ്റ് റൂബിൾ|റൂബിളുകൾക്ക്]] തുല്യമായ നഷ്ടമാണിത്.&lt;ref name=vlasenko-299/&gt;{{sfnp|Brett|2005|p=21}}&lt;ref name=wmu&gt;{{cite web |title=Vorontsov Palace-Museum |url=http://wmuseum.ru/ukraina/142-voroncovskiy-dvorec-muzey.html |work=World's Museums |date=22 March 2011 |access-date=4 March 2012 |language=ru}}&lt;/ref&gt;

യുദ്ധസമയത്ത്, [[അഡോൾഫ് ഹിറ്റ്‌ലർ]] കൊട്ടാരം ഫീൽഡ് മാർഷൽ [[എറിക് വോൺ മാൻസ്റ്റൈൻ|എറിക് വോൺ മാൻസ്റ്റൈന്]] പ്രതിഫലമായി നൽകി, അദ്ദേഹം അത് സ്വന്തം ആസ്ഥാനമാക്കി മാറ്റി. കൊട്ടാരം ഇത്ര നന്നായി സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടതിന് കാരണമിതാണ്.&lt;ref name=qrim/&gt; ക്രിമിയയിലും പരിസരത്തുമായി നിലയുറപ്പിച്ചിരുന്ന [[വെർമാക്റ്റ്|വെർമാക്റ്റ്]] ഓഫീസർമാർക്കുള്ള മ്യൂസിയമായി പിന്നീട് ഈ കെട്ടിടം മാറ്റപ്പെട്ടു.&lt;ref name=wmu/&gt; ക്രിമിയയിൽ നിന്നുള്ള പിന്മാറ്റ സമയത്ത് കൊട്ടാരത്തിൽ ഡൈനാമൈറ്റ് വെക്കാൻ നാസികൾ പദ്ധതിയിട്ടിരുന്നു. എന്നാൽ [[ക്രിമിയൻ ആക്രമണം|ക്രിമിയൻ ആക്രമണ]] സമയത്ത് [[സെപ്പറേറ്റ് കോസ്റ്റൽ ആർമി|സെപ്പറേറ്റ് കോസ്റ്റൽ ആർമിക്കും]] അവരെ പിന്തുണച്ചിരുന്ന യാൾട്ട [[സോവിയറ്റ് പാർട്ടീസാൻസ്|പാർട്ടീസാൻ ഗ്രൂപ്പുകൾക്കും]] അതിവേഗം മുന്നേറാൻ സാധിച്ചതിനാൽ കൊട്ടാരം നാശത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെട്ടു.&lt;ref name=wmu/&gt;

1945 ഫെബ്രുവരി 11 മുതൽ 14 വരെ അയൽപ്രദേശത്തുള്ള പഴയ സാമ്രാജ്യത്വ വസതിയായ [[ലിവാഡിയ കൊട്ടാരം|ലിവാഡിയ കൊട്ടാരത്തിൽ]] വെച്ച് [[യാൾട്ട സമ്മേളനം]] നടന്നു; അമേരിക്ക, യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം, സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള പ്രതിനിധികൾ തമ്മിലായിരുന്നു ഇത്. [[വിൻസ്റ്റൺ ചർച്ചിൽ|വിൻസ്റ്റൺ ചർച്ചിലിനും]] അദ്ദേഹത്തിന് ബ്രിട്ടീഷ് സംഘത്തിലെ ഒരു ഭാഗത്തിനും വൊറൊൺസോവ് കൊട്ടാരത്തിൽ താൽക്കാലിക താമസസൗകര്യം നൽകി.&lt;ref&gt;{{Cite book |author=Winston Churchill |author-link=Winston Churchill |title=[[ട്രയംഫ് ആൻഡ് ട്രാജഡി|Triumph and Tragedy]]: The Second World War, Vol 6 |year=1985 |orig-year=1954 |publisher=[[Penguin (publisher)|Penguin]] |isbn=978-0-14-008616-4 |pages=302–303}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=telegraph/&gt; രണ്ടാഴ്ചയ്ക്കുള്ളിൽ നിർമ്മാണത്തൊഴിലാളികൾ പ്രധാന കൊട്ടാരത്തിലെ 22 മുറികൾ, ഷുവാലോവ് വിംഗിലെ 23 മുറികൾ എന്നിവ പുനരുദ്ധരിക്കുകയും കൊട്ടാരത്തിലെ പൂന്തോട്ടങ്ങൾ വീണ്ടും നട്ടുപിടിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name=plokhy/&gt; കൊട്ടാരത്തിലെ ഇംഗ്ലീഷ് ശൈലിയിലുള്ള വാസ്തുവിദ്യ ചർച്ചിലിന് പ്രശംസ പിടിച്ചുപറ്റി:&lt;ref name=telegraph/&gt; പൂന്തോട്ടത്തിലെ മെഡിസി സിംഹങ്ങളെ കണ്ട് ആകർഷിക്കപ്പെട്ട ചർച്ചിൽ അവയെ വീട്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകാൻ കഴിയുമോ എന്ന് പിന്നീട് സ്റ്റാലിനോട് ചോദിച്ചു; സ്റ്റാലിൻ ഈ അഭ്യർത്ഥന നിരസിച്ചു.&lt;ref name=voroncov1&gt;{{cite web |title=Towers of Crim Tartary (Review) |url=http://www.gbrussia.org/reviews.php?id=157 |work=Great Britain – Russia Reviews |author=Lindsey Hughes |publisher=gbrussia.org |access-date=18 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131022150633/http://www.gbrussia.org/reviews.php?id=157 |archive-date=22 October 2013 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

[[File:Vorontsov's Lion.JPG|thumb|right|300px|ചർച്ചിലിനെ വളരെയധികം ആകർഷിച്ച [[മെഡിസി സിംഹം|മെഡിസി സിംഹങ്ങളിൽ]] ഒന്ന്]]

{{Blockquote|നമ്മുടെ വാസസ്ഥലത്തിന് ചുറ്റുപാട് വളരെ ആകർഷകമായിരുന്നു ... പകുതി ഗോഥിക്, പകുതി മൂറിഷ് ശൈലിയിലുള്ള വില്ലയ്ക്ക് പിന്നിലായി മഞ്ഞുമൂടിയ പർവ്വതങ്ങൾ ഉയർന്നുനിൽക്കുന്നു, ഇത് ക്രിമിയയിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന കൊടുമുടിയിൽ അവസാനിക്കുന്നു. ഞങ്ങൾക്ക് മുന്നിൽ കറുത്ത കടലിന് ഇരുണ്ട വിസ്തൃതിയുണ്ട്, ഈ വർഷത്തിൽ പോലും അത് തീവ്രവും എന്നാൽ മനോഹരവും ഊഷ്മളവുമാണ്. വെളുത്ത സിംഹപ്രതിമകൾ വീടിന് പ്രവേശന കവാടത്തിന് കാവൽ നിന്നു, മുറ്റത്തിനപ്പുറം ഉഷ്ണമേഖലാ സസ്യങ്ങളും സൈപ്രസുകളും നിറഞ്ഞ മനോഹരമായ ഒരു പാർക്ക് ഉണ്ടായിരുന്നു.|[[വിൻസ്റ്റൺ ചർച്ചിൽ]], ''[[ട്രയംഫ് ആൻഡ് ട്രാജഡി]]: ദി സെക്കൻഡ് വേൾഡ് വാർ, വാല്യം 6'', 1953&lt;ref&gt;{{cite book|last=Churchill|first=Winston|title=Triumph and Tragedy: The Second World War, Vol 6|year=1986|publisher=[[Houghton Mifflin Harcourt]]|isbn=978-0-395-41060-8|page=303|url=https://books.google.com/books?id=lnp3Z_ATd8oC&amp;q=%22Behind+the+villa%2C+half+Gothic+and+half+Moorish+in+style%2C+rose+the+mountains%22+-wikipedia&amp;pg=PA303|author-link=Winston Churchill|access-date=11 March 2012}}&lt;/ref&gt;}}

യുദ്ധത്തിന് ശേഷം കൊട്ടാരം [[എൻ.കെ.വി.ഡി.|സോവിയറ്റ് രഹസ്യപ്പോലീസിന്]] വേനൽക്കാല വസതിയായും പിന്നീട് ട്രേഡ് സാനിറ്റോറിയമായും ഉപയോഗിച്ചു.&lt;ref name=qrim/&gt; 1956-ൽ കൊട്ടാരം വീണ്ടും ഒരു മ്യൂസിയമായി പുനർസ്ഥാപിച്ചു,&lt;ref name=touring/&gt;&lt;ref name=Ivchenko-292&gt;{{harvnb|Ivchenko|Parkhomenko|2010|p=292.}}&lt;/ref&gt; രണ്ട് വർഷത്തിന് ശേഷം കലാസൃഷ്ടികൾ ഉൾപ്പെടുത്തി ഇത് കൂടുതൽ വിപുലീകരിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, യുദ്ധസമയത്ത് കൊള്ളയടിക്കപ്പെട്ട ഒട്ടുമിക്ക കലാസൃഷ്ടികളും പിന്നീട് ഒരിക്കലും വീണ്ടെടുക്കാനായില്ല, പഴയ ശേഖരത്തിലെ ഒരു ചെറിയ ഭാഗം മാത്രമാണ് മ്യൂസിയത്തിലേക്ക് തിരികെ ലഭിച്ചത്.&lt;ref name=inua/&gt; 1965-ൽ കൊട്ടാരം &quot;അലൂപ്ക പാലസ്-പാർക്ക് കോംപ്ലക്സിൽ&quot; ഉൾപ്പെടുത്തി.&lt;ref name=vlasenko-299/&gt; ഇതൊരു ദേശീയ ചരിത്ര സംരക്ഷിത പ്രദേശമാണ്, ഇതിൽ അയൽപ്രദേശമായ മസ്സാൻഡ്രയിലെ മസ്സാൻഡ്ര കൊട്ടാരവും ഉൾപ്പെടുന്നു. റഷ്യയിലെ സാർ [[റഷ്യയിലെ അലക്സാണ്ടർ മൂന്നാമൻ|അലക്സാണ്ടർ മൂന്നാമന്]] വേണ്ടി [[ലൂയി പതിമൂന്നാമൻ ശൈലി|ലൂയി പതിമൂന്നാമൻ ഷാറ്റോ]] ശൈലിയിൽ നിർമ്മിച്ചതാണ് ഈ കൊട്ടാരം.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Crimean republican establishment &quot;Alupka Palace-Park Museum-Reserve&quot;|url=http://www.mincult.crimea-portal.gov.ua/rus/index.php?v=5&amp;tek=67&amp;par=41&amp;l=&amp;art=93|archive-url=https://archive.today/20120805083632/http://www.mincult.crimea-portal.gov.ua/rus/index.php?v=5&amp;tek=67&amp;par=41&amp;l=&amp;art=93|url-status=dead|archive-date=5 August 2012|work=Ministry of Culture of the Autonomous Republic of Crimea|access-date=23 February 2012|language=ru}}&lt;/ref&gt;

വർഷങ്ങളോളം നീണ്ട തേയ്മാനത്തെയും യുദ്ധങ്ങളെയും അതിജീവിച്ചെങ്കിലും, 2000-ൽ കൊട്ടാരത്തിന് ഒരു ഭാഗം താഴെയുള്ള കരിങ്കടലിലേക്ക് തകർന്നുവീഴാൻ സാധ്യതയുള്ളതായി [[ദി ഡെയ്‌ലി ടെലിഗ്രാഫ്]] റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു.&lt;ref name=telegraph/&gt; പതിനായിരത്തോളം പുസ്തകങ്ങളും കയ്യെഴുത്തുപ്രതികളും സൂക്ഷിച്ചിരുന്ന ലൈബ്രറിയിൽ വിള്ളലുകൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെടാൻ തുടങ്ങിയിരുന്നു.&lt;ref name=telegraph/&gt; കൊട്ടാരത്തിന് അടിത്തറയിൽ അത്യാധുനിക ഡ്രെയിനേജ് സംവിധാനം എഡ്വേർഡ് ബ്ലോർ ഒരുക്കിയിരുന്നെങ്കിലും, വർഷങ്ങളായുള്ള അവഗണന, [[തീരദേശ ശോഷണം]], 1974-ൽ സമീപത്ത് നിർമ്മിച്ച സീവേജ് പൈപ്പ് എന്നിവ മണ്ണിടിച്ചിലിനുള്ള സാധ്യത വർദ്ധിപ്പിച്ചു.&lt;ref name=telegraph/&gt; കൊട്ടാരത്തിന് പടിഞ്ഞാറ് വശത്തുള്ള മധ്യകാല ശൈലിയിലുള്ള ഗേറ്റ്ഹൗസിന് ചുറ്റുമായിരുന്നു വരാനിരിക്കുന്ന മറ്റൊരു അപകടം പതിയിരുന്നത്.&lt;ref name=telegraph/&gt;

==ചിത്രശാല==
&lt;gallery&gt;

File:Vorontsov's Palace 2, Alupka, Crimea.jpg|തെക്കൻ മുഖപ്പിലെ സൂക്ഷ്മ വിവരങ്ങൾ.

File:Vorontsov's Palace, Architecture, Alupka, Crimea.jpg|തെക്കൻ മുഖപ്പിലെ സൂക്ഷ്മ വിവരങ്ങൾ.

File:Vornontsov Palace001.jpg|മധ്യകാല ഇംഗ്ലീഷ് കോട്ടയ്ക്ക് മാതൃകയിലുള്ള കൊട്ടാരം ഫോർകോർട്ടിലേക്കുള്ള പ്രവേശന കവാടം.

File:Alupka Vorontsov palace IMG 1987 01-119-9005.JPG|ലയൺ ടെറസ്.

File:Комплекс споруд Воронцовського палац (Алупка, вул. Дворцове шосе, 18) 17.JPG|കൊട്ടാരത്തിന് താഴെയുള്ള മനുഷ്യനിർമ്മിത ഉഷ്ണമേഖലാ ടെറസുകളിൽ ഒന്ന്.

File:Vorontsov Palace Blue room IMG 3610 1725.jpg|ചുവരുകളിൽ സങ്കീർണ്ണമായ പ്ലാസ്റ്റർ വർക്കുകൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച ബ്ലൂ ഡ്രോയിംഗ് റൂം.

File:Воронцовский дворец.jpg|ഇംഗ്ലീഷ് ട്യൂഡർ ശൈലിയിലുള്ള [[സ്ട്രാപ്പ്വർക്ക്]], [[പെൻഡൻ്റ്|പെൻഡൻ്റുകൾ]] എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന ഡൈനിംഗ് റൂമിലെ ഓക്ക് സീലിംഗ്.

File:Бильярд в одной из комнат.jpg|ഡൈനിംഗ് റൂമിനോട് ചേർന്നുള്ള ഗോതിക് ശൈലിയിലുള്ള ബില്യാർഡ്സ് റൂം.

File:Vorontsovsky Palace 4.jpg|ചൈനീസ് കാബിനറ്റ് എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന ചെറിയ ചൈന റൂമിലെ സങ്കീർണ്ണമായ തടി സീലിംഗ്.

File:Greenhouse of Vorontsovsky Palace (Crimea).JPG|കൺസർവേറ്ററി.
&lt;/gallery&gt;

==ഇവയും കാണുക==
* [[വൊറൊൺസോവ് കൊട്ടാരം (വിവക്ഷകൾ)]], വൊറൊൺസോവ് കുടുംബത്തിനായി നിർമ്മിച്ച സമാന പേരുള്ള കൊട്ടാരങ്ങൾക്ക് പട്ടിക
* [[യുക്രെയ്നിലെ ചരിത്ര സംരക്ഷിത പ്രദേശങ്ങൾക്ക് പട്ടിക]]

==അവലംബങ്ങൾ==
'''കുറിപ്പുകൾ'''
{{Reflist|group=&quot;nb&quot;}}

'''അടിക്കുറിപ്പുകൾ'''
{{Reflist}}

'''ഗ്രന്ഥസൂചി'''
{{refbegin}}
*{{cite book |last=Brett |first=C.E.B. |title=Towers of Crim Tartary: English and Scottish architects and craftsmen in the Crimea, 1762–1853 |publisher=Shaun Tyas |year=2005 |location=[[Donington, Lincolnshire|Donington]], Lincolnshire |isbn=978-1-900289-73-3}}
*{{cite book |last=Chernov |first=Vladimir |title=Southern Coast of Crimea: Guidebook |publisher=Planeta |location=Moscow |year=1986 |language=ru }}
*{{cite book |last=Gilbert |first=Martin |author-link=Martin Gilbert |title=Churchill: A Life |publisher=[[Macmillan Publishers|Macmillan]] |year=1992 |isbn=978-0-8050-2396-1 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/churchill00mart_0 }}
*{{cite book |last1=Ivchenko |first1=A.S. |first2=O.A. |last2=Parkhomenko |title=Ukrayina. Fortetsi, zamky, palatsy |publisher=Kartohrafiya |location=[[Kyiv]] |year=2010 |language=uk |isbn=978-966-475-375-0 }}
*{{cite book |last=Malikenaite |first=Ruta |title=Touring the Crimea |publisher=Baltija Dryk |year=2003 |location=[[Kyiv]] |isbn=966-96041-9-2 }}
*{{cite book |last=Plokhy |first=Serhii |title=Yalta: The Price of Peace |publisher=[[Penguin Books]] |year=2010 |isbn=978-0-670-02141-3 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/yaltapriceofpeac0000plok }}
*{{cite book |last=Zharikov |first=N. L. |title=Monuments of urban development and architecture in the UkSSR |chapter=Vorontsovsky dvorets, 1830–1846 |chapter-url=http://ua.vlasenko.net/_pgs/pgs-html/pgs2-298.html|volume=1–4 |publisher=Budivel'nyk |year=1983–1986 |location=[[Kiev]] |language=ru |lccn=84179019 }}
*{{cite book |last=Girouard |first=Mark |author-link=Mark Girouard |year=1978 |title=Life in the English Country House |url=https://archive.org/details/lifeinenglishcou0000giro |url-access=registration |publisher=Yale University Press |isbn=0-300-02273-5}}
*{{cite book |last=Girouard |first=Mark |year=1979 |title=The Victorian Country House |url=https://archive.org/details/victoriancountry0000giro |url-access=registration |publisher=Yale University Press}}
{{refend}}

==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
{{commons category|Vorontsov Palace (Alupka)}}
* {{cite web|url=http://worontsovpalace.com.ua/|title=Official website|access-date=2011-07-29|work=Alupka palace-park museum preserve|language=ru}}
* {{cite encyclopedia|url=http://encyclosights.com/object_details.php?ln=1&amp;id=549|title=M.Vorontsovs palace, Alupka : palaces|access-date=2011-07-29|encyclopedia=Encyclopedia of Sights|archive-date=16 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210416145050/http://encyclosights.com/object_details.php?ln=1&amp;id=549|url-status=dead}}

{{Tourist attractions in Crimea}}{{Historic reserves of Crimea}}{{Seven Wonders of Ukraine}}

{{Coord|44|25|11|N|34|3|19|E|type:landmark|display=title}}

[[വിഭാഗം:യുക്രെയ്നിലെ കൊട്ടാരങ്ങൾ]]
[[വിഭാഗം:ക്രിമിയയിലെ മ്യൂസിയങ്ങൾ]]
[[വിഭാഗം:ക്രിമിയയിലെ വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങൾ]]
[[വിഭാഗം:അലൂപ്ക]]</text>
      <sha1>pgt7w24ney5ukmsre8h2jaxuvn4wb0p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660975</id>
      <parentid>4660973</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T04:03:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Srinivasrjy</username>
        <id>211324</id>
      </contributor>
      <origin>4660975</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="114048" sha1="rgiwg9t6fyh1eiihg7ve3spz5l0izon" xml:space="preserve">
'''വൊറൊൺസോവ് കൊട്ടാരം''' ({{langx|uk|Воронцовський палац|Vorontsovs'kyi palats}}; {{langx|ru|Воронцовский дворец|Vorontsovskiy Dvorets|link=no}}) അഥവാ '''അലൂപ്ക കൊട്ടാരം'''{{#tag:ref|The Alupka Palace ({{langx|uk|Алупкінський палац}}; {{langx|ru|link=no|Алупкинский дворец}}) name was contrived during Soviet times&lt;ref name=chernov&gt;{{harvnb|Chernov|1986|p=184.}}&lt;/ref&gt; to remove mention to the [[വൊറൊൺസോവ് രാജകുടുംബം]] noble family.|group=&quot;nb&quot;}} [[ക്രിമിയ]] എന്ന സ്ഥലത്ത് അലൂപ്ക എന്ന നഗരത്തിന് സമീപം ക്രിമിയൻ പർവ്വതനിരകൾ എന്നതിന് അടിവാരത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ കൊട്ടാരമാണ്. വൊറൊൺസോവ് കൊട്ടാരം ക്രിമിയയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയതും വലുതുമായ കൊട്ടാരങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്,&lt;ref name=&quot;Ivchenko&quot;&gt;{{harvnb|Ivchenko|Parkhomenko|2010|p=290.}}&lt;/ref&gt; ഇത് ക്രിമിയയിലെ തെക്കൻ തീരത്ത് ഏറ്റവും പ്രചാരമുള്ള വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ഒന്നുമാണ്.&lt;ref name=&quot;vlasenko-299&quot;&gt;{{harvnb|Zharikov|1983–1986|p=299.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;touring&quot;&gt;{{harvnb|Malikenaite|2003|p=60.}}&lt;/ref&gt;
[[പ്രമാണം:Alupka_castle6.jpg|ലഘുചിത്രം|വൊറൊൺസോവ് കൊട്ടാരം: വടക്കൻ പ്രവേശന കവാടം. പർവ്വതപ്രദേശവുമായി കെട്ടിടത്തെ ലയിപ്പിക്കാൻ ഒരു ബോധപൂർവ്വമായ ശ്രമം എന്ന നിലയിൽ പ്രാദേശികമായി കുഴിച്ചെടുത്ത കല്ലുകളാണ് ഇതിനായി ഉപയോഗിച്ചത്.]]
[[പ്രമാണം:Комплекс_споруд_Воронцовського_палацу.jpg|ലഘുചിത്രം|പ്രധാന കെട്ടിടത്തിലെ തെക്കൻ മുഖപ്പ് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത് [[ഇസ്‌ലാമിക വാസ്തുവിദ്യ]] എന്നതിൽ സാധാരണമായ ഇവാൻ എന്ന ശൈലിയിലാണ്.]]
ഈ കൊട്ടാരം 1828-നും 1848-നും ഇടയിൽ റഷ്യൻ രാജകുമാരനായ മിഖായേൽ സെമിയോണോവിച്ച് വൊറൊൺസോവ് എന്നയാൾക്ക് വേനൽക്കാല വസതിയായി ഉപയോഗിക്കാൻ 9 ദശലക്ഷം റൂബിൾ ചെലവിൽ നിർമ്മിച്ചതാണ്.&lt;ref name=&quot;inua&quot;&gt;{{cite web|url=http://zabytki.in.ua/uk/29/vorontsovskiy-palats|title=Vorontsovsky palace|access-date=30 July 2011|work=Zabytki|language=uk}}&lt;/ref&gt; ഇംഗ്ലീഷ് വാസ്തുശില്പിയായ എഡ്വേർഡ് ബ്ലോർ, അദ്ദേഹത്തിന് സഹായിയായ വില്യം ഹണ്ട് എന്നിവർ ചേർന്ന് ഇംഗ്ലീഷ് നവോത്ഥാന ശൈലിയിലാണ് ഇത് രൂപകൽപ്പന ചെയ്തത്.&lt;ref name=&quot;touring2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;qrim&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.qrim.ru/about/sights/VorontsovPalace|title=Vorontsovsky palace|access-date=29 July 2011|date=31 October 2008|work=Qrim.ru|language=ru}}&lt;/ref&gt; ഈ കെട്ടിടം പല വാസ്തുവിദ്യാ ശൈലികൾ ചേർന്ന ഒരു സങ്കരമാണ്, എന്നാൽ ഒന്നോടും പൂർണ്ണമായ കൂറ് പുലർത്തുന്നില്ല. ഈ ശൈലികളിൽ സ്കോട്ടിഷ് ബാരോണിയൽ,&lt;ref name=&quot;churchill&quot;&gt;{{harvnb|Gilbert|1992|p=817.}}&lt;/ref&gt; ഇൻഡോ-സാരസെനിക് വാസ്തുവിദ്യ,&lt;ref&gt;Brett, p?&lt;/ref&gt; ഗോഥിക് റിവൈവൽ വാസ്തുവിദ്യ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;Ivchenko2&quot; /&gt; യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡത്തിൽ നിരവധി കെട്ടിടങ്ങൾ രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത ബ്ലോർ, ലണ്ടനിലെ ബക്കിംഗ്ഹാം കൊട്ടാരം രൂപകൽപ്പന പൂർത്തിയാക്കിയതിന് പേരുകേട്ട ആളാണ്.&lt;ref name=&quot;telegraph&quot;&gt;{{cite news|last=Warren|first=Marcus|title=Crimea's castles in the air face collapse|url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/ukraine/1372204/Crimeas-castles-in-the-air-face-collapse.html|access-date=30 July 2011|newspaper=[[ദി ഡെയ്‌ലി ടെലിഗ്രാഫ്]]|location=London|date=28 October 2000}}&lt;/ref&gt;

നിർമ്മാണം പൂർത്തിയായ ശേഷം, [[റഷ്യൻ സാമ്രാജ്യം|റഷ്യൻ സാമ്രാജ്യത്തിലെ]] ഉയർന്ന ഭരണവർഗ്ഗത്തിലെ നിരവധി അംഗങ്ങൾ കൊട്ടാരം സന്ദർശിച്ചു; വളരെ സമ്പന്നരായ ഈ പ്രഭുക്കന്മാരിൽ പലരും കൊട്ടാരവും അതിലെ കടൽത്തീരവും കണ്ട് ആകൃഷ്ടരായി ക്രിമിയയിൽ തങ്ങൾക്ക് സ്വന്തമായി വേനൽക്കാല വസതികൾ നിർമ്മിക്കാൻ തയ്യാറായി. ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന് തുടക്കത്തോടെ നിരവധി പ്രഭുക്കന്മാർ മാത്രമല്ല, സാർ ഉൾപ്പെടെയുള്ള രാജകുടുംബാംഗങ്ങളും ഈ പ്രദേശത്ത് വിവിധ വാസ്തുവിദ്യാ ശൈലികളിൽ കൊട്ടാരങ്ങൾ നിർമ്മിച്ചിരുന്നു.

വൊറൊൺസോവ് കൊട്ടാരത്തിന് ഒരു പ്രധാന സവിശേഷത അതിനോട് ചേർന്നുള്ള പാർക്ക് ആണ്. ജർമ്മൻ ലാൻഡ്സ്കേപ്പ് ഗാർഡനറായ കരോലസ് കീബാക്ക് ഒരുക്കിയ 40 ഹെക്ടർ പച്ചപ്പും വനവും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=sunny/&gt;&lt;ref name=edu&gt;{{cite web |last=Shirokov|first=O |title=Alupka Park |url=http://www.crimea.edu/eng/crimea/sights/landscap/parks/aluppark/full.html |work=The Crimean sights |publisher=Taurical National University |access-date=3 August 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111006163655/http://www.crimea.edu/eng/crimea/sights/landscap/parks/aluppark/full.html |archive-date=6 October 2011}}&lt;/ref&gt; ഇന്ന് വൊറൊൺസോവ് കൊട്ടാരം &quot;അലൂപ്ക പാലസ് ആൻഡ് പാർക്ക് കോംപ്ലക്സ്&quot; എന്നതിന് ഭാഗമാണ്. അയൽപ്രദേശമായ മസ്സാൻഡ്ര എന്ന സ്ഥലത്തെ മസ്സാൻഡ്ര കൊട്ടാരം ഉൾപ്പെടുന്ന ഒരു ദേശീയ ചരിത്ര സംരക്ഷിത പ്രദേശമാണിത്. ദേശീയ വാസ്തുവിദ്യാ പ്രാധാന്യമുള്ള സ്മാരകമായി യുക്രെയ്ൻ ഈ കൊട്ടാരത്തെ രേഖപ്പെടുത്തുകയും 0100109 എന്ന സംരക്ഷണ നമ്പർ നൽകുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web |title= |script-title=uk:Нерухома культурна спадщина |trans-title=Immovable cultural heritage |url=https://mcsc.gov.ua/kulturna-spadshchyna/derzhavnyy-reiestr-nerukhomykh-pam-iatok-ukrainy/ |website=[[ഉക്രെയ്നിലെ സാംസ്കാരിക മന്ത്രാലയം]]}}&lt;/ref&gt;

ഒരു പ്രധാന പ്രാദേശിക വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രം, വാസ്തുവിദ്യാ സ്മാരകം എന്നീ നിലകളിൽ വൊറൊൺസോവ് കൊട്ടാരവും ചുറ്റുമുള്ള പാർക്കും യുക്രേനിയൻ സിനിമ, സോവിയറ്റ് സിനിമ എന്നിവയിൽ സ്ഥിരമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടിരുന്നു. ''ആൻ ഓർഡിനറി മിറാക്കിൾ (1964 സിനിമ)'', ''നെബെസ്ന്യേ ലാസ്റ്റോച്ച്കി'', ''ക്രേസി ഡേ ഓർ ദി മാര്യേജ് ഓഫ് ഫിഗാരോ'', ''സാഫോ'' എന്നിവ ഉദാഹരണങ്ങളാണ്.&lt;ref name=qrim/&gt;&lt;ref name=arch&gt;{{cite web |title=Vorontsovsky palace |url=http://www.archiportal.crimea.ua/yalta/vorontsovskiy-dvorets.html |work=Crimean Architectural Portal |access-date=29 July 2011 |language=ru}}&lt;/ref&gt;

റഷ്യൻ കവിയായ [[ഇവാൻ ബുനിൻ]] 1900-ൽ കൊട്ടാരം സന്ദർശിക്കുകയും &quot;തീരത്തേക്ക് നയിക്കുന്ന നീണ്ട ഇടവഴി ...&quot; ({{langx|ru|link=no|К прибрежью моря длинная аллея ...}}) എന്ന പേരിൽ ഒരു ചെറുകവിത എഴുതുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{cite web |last=Bunin |first=Ivan |title=Long alley leading down to the shore |url=http://bunin.niv.ru/bunin/stihi/231.htm |work=Ivan Alekseevich Bunin |publisher=bunin.niv.ru |access-date=3 August 2011 |language=ru |archive-date=4 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304133232/http://bunin.niv.ru/bunin/stihi/231.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

==ചരിത്രം==
[[File:Sofievskaya-5a23.jpg|thumb|1820-കളിൽ റഷ്യൻ പ്രഭുക്കന്മാർ നൊവോറോസിയയിൽ, പ്രധാനമായും ഒഡേസയിൽ, നിരവധി പല്ലാഡിയൻ വാസ്തുവിദ്യ വസതികൾ നിർമ്മിക്കാൻ ഏർപ്പാടാക്കി.]]
നെപ്പോളിയൻ യുദ്ധങ്ങൾ കഴിഞ്ഞുള്ള കാലഘട്ടത്തിൽ, റഷ്യയിലെ തെക്കൻ തലസ്ഥാനമായി [[ഒഡേസ]] എന്ന പുതിയ നഗരം ഉയർന്നുവന്നു. സോഫിയ പൊട്ടോക്ക, കരോലിന റസെവുസ്ക എന്നിവരെപ്പോലുള്ള പോളിഷ് കുലീന വനിതകൾ, ചുരുക്കം ചില റഷ്യൻ പ്രഭുക്കന്മാർ എന്നിവരെ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള ഊർജ്ജസ്വലമായ ഒരു സമൂഹമാണ് അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നത്. ഫിലിപ്പ് വിഗൽ എന്നയാൾ പറയുന്നതനുസരിച്ച്, ഒഡേസയിലെ വൈസ്രോയിക്ക് ദർബാർ ഒരു &quot;സാമ്രാജ്യത്വ രാജകുമാരന് ചെറിയ തലസ്ഥാനം&quot; പോലെയായിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Классика: Вигель Филипп Филиппович. Записки |url=http://az.lib.ru/w/wigelx_f_f/text_1856_zapiski.shtml |website=az.lib.ru |access-date=16 October 2016}}&lt;/ref&gt; ഒഡേസയിൽ നിരവധി നിയോക്ലാസിക്കൽ കെട്ടിടങ്ങൾ ഉയർന്നുവന്നെങ്കിലും, ക്രിമിയ (അല്ലെങ്കിൽ അക്കാലത്ത് അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ടോറിക്ക) ഇപ്പോഴും ഒരു വന്യമായ പ്രദേശമായാണ് കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നത്. 1820-കൾക്ക് പകുതിയോടെ അതിലെ പരുക്കൻ സൗന്ദര്യത്തെ പ്രകീർത്തിക്കുന്ന ജനപ്രിയ റൊമാൻ്റിക് കൃതികൾ പുറത്തുവന്നു, [[അലക്സാണ്ടർ പുഷ്കിൻ]] എഴുതിയ ''ദി ഫൗണ്ടൻ ഓഫ് ബഖ്‌ചിസരായ്'', ആദം മിക്കിവിച്ച് എഴുതിയ ''ക്രിമിയൻ സോണറ്റുകൾ'' എന്നിവ ഉദാഹരണങ്ങളാണ്. ഇരു കവികളും [[ലോർഡ് ബൈറൺ]] രചിച്ച പൗരസ്ത്യ പ്രണയകഥകളിൽ ആകൃഷ്ടരായിരുന്നു. 1783-ൽ തകരുന്നതുവരെ ക്രിമിയൻ ഖാനേറ്റ് എന്നയിടത്ത് തഴച്ചുവളർന്ന ടാട്ടർ മുസ്ലീം പാരമ്പര്യങ്ങൾക്ക് നാടായാണ് അവർ ക്രിമിയയെ ചിത്രീകരിച്ചത്.

1823 മെയ് മാസത്തിൽ മിഖായേൽ വൊറൊൺസോവ് നൊവോറോസിയയിലെ വൈസ്രോയിയായി നിയമിതനായി. ഒഡേസയിൽ എത്തുന്നതിന് മുമ്പുതന്നെ, വൊറൊൺസോവ് കുടുംബം ക്രിമിയയിലെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗങ്ങളിൽ ഭൂമി വാങ്ങാൻ തുടങ്ങിയിരുന്നു. അക്കാലത്ത് ജനവാസം കുറഞ്ഞതും അധികം അറിയപ്പെടാത്തതുമായ പ്രദേശമായിരുന്നു അത്. ലിവാഡിയ, ഒറിയാൻഡ എന്നിവയ്ക്ക് ഉടമയായ കേണൽ തിയോഡോഷ്യസ് റെവലിയോട്ടിസിൽ നിന്ന് 1824-ൽ അലൂപ്ക വാങ്ങി.&lt;ref&gt;Е. И. Индова. Крепостное хозяйство в начале XIX века. Moscow, 1955. Page 36.&lt;/ref&gt; അപ്പോഴേക്കും വൊറൊൺസോവ് കുടുംബത്തിന് ഗുർസുഫ്, മസ്സാൻഡ്ര, ഐ-ഡാനിൽ, കേപ്പ് മാർഷ്യൻ റിസർവ് എന്നിവിടങ്ങളിലും സ്വത്തുക്കൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.&lt;ref&gt;Т. Брагина, Н. Васильева. Путешествие по дворянским имениям южного берега Крыма. Таврия, 2001. Стр. 113.&lt;/ref&gt;

===യഥാർത്ഥ രൂപകൽപ്പനയും ധാർമ്മികതയും===
[[File:Mikhail Vorontsov by Molinari.jpg|thumb|left|175px|രാജകുമാരൻ മിഖായേൽ സെമിയോണോവിച്ച് വൊറൊൺസോവ് സ്വന്തം വേനൽക്കാല വസതിയായി ഉപയോഗിക്കാൻ കൊട്ടാരം നിർമ്മിക്കാൻ ഏൽപ്പിച്ചു.]]
നൊവോറോസിയയിലെ ഗവർണർ ജനറലായ മിഖായേൽ സെമിയോണോവിച്ച് വൊറൊൺസോവ് (ജനനം 1782 - മരണം 1856) രാജകുമാരന് വേനൽക്കാല വസതിയായാണ് വൊറൊൺസോവ് കൊട്ടാരം നിർമ്മിക്കാൻ ഉത്തരവിട്ടത്.&lt;ref name=qrim/&gt; രാജകുമാരൻ ഒരു ഇംഗ്ലീഷ് ആഭിമുഖ്യമുള്ള വ്യക്തിയായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന് പിതാവായ സെമിയോൺ വൊറൊൺസോവ്, ഇംഗ്ലണ്ടിലെ മഹതിയായ കാതറിൻ നിയമിച്ച സ്ഥാനപതിയായിരുന്നു, രാജകുമാരൻ ലണ്ടനിൽ വിദ്യാഭ്യാസം നേടി. അദ്ദേഹത്തിന് സഹോദരിയായ കാതറിൻ, ഒരു ഇംഗ്ലീഷ് പ്രഭുവിനെ വിവാഹം കഴിച്ചു. ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ഏറ്റവും വലിയ നാട്ടുഭവനങ്ങളിൽ ഒന്നായ വിൽട്ടൺ ഹൗസ് എന്നതിലെ ചുമതലക്കാരിയായി അവർ മാറി. 1796-ൽ റഷ്യയിലെ പോൾ ഒന്നാമൻ അധികാരത്തിലേറിയപ്പോൾ, സെമിയോൺ വൊറൊൺസോവിന് അപ്രീതി നേരിടുകയും അദ്ദേഹത്തിന് സ്വത്തുക്കൾ കണ്ടുകെട്ടുകയും ചെയ്തു. പിന്നീട് റഷ്യയിലെ അലക്സാണ്ടർ ഒന്നാമൻ അധികാരത്തിലേറിയ ശേഷം 1801-ൽ മാത്രമാണ് അവ തിരികെ ലഭിച്ചത്. അതിനാൽ മരണം വരെ ഇംഗ്ലണ്ടിൽ മകൾക്കൊപ്പം താമസിക്കാൻ അദ്ദേഹം തീരുമാനിച്ചതിലും മിഖായേൽ വൊറൊൺസോവ് ആ രാജ്യം സ്ഥിരമായി സന്ദർശിച്ചിരുന്നതിലും അതിശയിക്കാനില്ല.{{sfnp|Brett|2005|p=17}}

1823 മുതൽ അലൂപ്കയിലെ പുതിയ കൊട്ടാരത്തിന് സ്ഥലത്തിനായി വൊറൊൺസോവ് പ്രാദേശിക ടാട്ടറുകളിൽ നിന്ന് ഭൂമി വാങ്ങിയിരുന്നു; എന്നിരുന്നാലും, വൊറൊൺസോവ് ഒരു പുതിയ പള്ളി പണിയണമെന്ന നിബന്ധന കൂടി ഉൾപ്പെട്ട ഒരു ഇടപാടിന് ഭാഗമായാണ് ഭൂമി ഏറ്റെടുത്തത്.{{sfnp|Brett|2005|p=56}} റഷ്യയിലേക്ക് ക്രിമിയയെ രക്തരഹിതമായി കൂട്ടിച്ചേർത്തതിന് പിന്നാലെ മഹതിയായ കാതറിൻ നടത്താനിരുന്ന സന്ദർശനത്തിന് മുന്നോടിയായി ഈ പ്രദേശം മോടിപിടിപ്പിക്കുന്നതിന് ഭാഗമായി ഇംഗ്ലീഷ് ലാൻഡ്‌സ്‌കേപ്പ് ഗാർഡനർ വില്യം ഗൗൾഡ് 1787-ൽ പോറ്റെംകിൻ രാജകുമാരന് വേണ്ടി സൈറ്റിലെ ഒരു ഭാഗത്ത് മികച്ച മരങ്ങൾ നട്ടുപിടിപ്പിച്ചിരുന്നു.{{sfnp|Brett|2005|p=56}} സൈറ്റിന് ഉടമസ്ഥാവകാശം ലഭിച്ചയുടനെ, നിർദ്ദിഷ്ട പുതിയ കൊട്ടാരത്തിനായി സ്ഥലവും പൂന്തോട്ടങ്ങളും ഒരുക്കുന്നതിനും സൈറ്റ് കൂടുതൽ മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനുമായി വൊറൊൺസോവ് ജർമ്മൻ ഗാർഡനർ കാൾ കെബാക്കിനെ നിയമിച്ചു.{{sfnp|Brett|2005|p=58}}

[[File:VorontsovHarrison.gif|thumb|right|350px|പൂന്തോട്ടത്തിന് അഭിമുഖമായുള്ള ഭാഗത്തിനായി [[തോമസ് ഹാരിസൺ (വാസ്തുശില്പി)|തോമസ് ഹാരിസൺ]] ഉപേക്ഷിച്ച ക്ലാസിക്കൽ രൂപകൽപ്പന; ഈ സവിശേഷത പുതിയ പ്ലാനിലും നിലനിർത്താൻ തീരുമാനിച്ചിരുന്നു.]]
1824-ൽ, പുതിയ കൊട്ടാരത്തിന് നിർമ്മാണം നടക്കുമ്പോൾ വൊറൊൺസോവ് കുടുംബത്തിന് താമസിക്കാൻ ഒരു ചെറിയ വീട് പണിയാൻ വാസ്തുശില്പി ഫിലിപ്പ് എൽസണെ ചുമതലപ്പെടുത്തി. രൂപത്തിൽ ഏറെ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തിയിട്ടും ഏഷ്യാറ്റിക് പവലിയൻ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ കെട്ടിടം ഇപ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്നു.{{sfnp|Brett|2005|p=58}}

രാജകുമാരന് കർശനമായ ക്ലാസിക്കൽ വാസ്തുവിദ്യ ആവശ്യമായിരുന്നു, വാസ്തുശില്പിയായ തോമസ് ഹാരിസൺ ചെസ്റ്ററിൽ വച്ച് ഇത്തരമൊരു രൂപകൽപ്പന തയ്യാറാക്കുകയും ഒഡേസയിലെ വാസ്തുശില്പിയായ ഫ്രാൻസെസ്കോ ബോഫോ അത് സൈറ്റിൽ വച്ച് പരിഷ്കരിക്കുകയും ചെയ്തു.{{sfnp|Brett|2005|p=56}} ഈ രണ്ട് വാസ്തുശില്പികളും മുമ്പ് ഒഡേസയിലുള്ള വൊറൊൺസോവിന് ഔദ്യോഗിക വസതി രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുന്നതിൽ ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു.{{sfnp|Brett|2005|p=56}} അലൂപ്കയിലെ കൊട്ടാരത്തിനായുള്ള ഹാരിസണിന് പ്ലാനുകളിൽ, ഇപ്പോഴത്തെ കൊട്ടാരത്തിലെ പ്രധാന കെട്ടിടം നിൽക്കുന്നിടത്ത് ഒരു ക്ലാസിക്കൽ വില്ലയും, താഴെയുള്ള ഭാഗങ്ങളിൽ കിടപ്പുമുറികളും കാണാം.{{sfnp|Brett|2005|p=57}} കടലിനഭിമുഖമായി പൂന്തോട്ടത്തിന് മുൻവശത്ത്, വലിയ ഉയരമുള്ള ഒരു ക്ലാസിക്കൽ എക്സെഡ്ര പ്ലാനുകളിൽ കാണാം; ഹാരിസണിന് പ്ലാനുകളിൽ നിന്ന് പുതിയ പ്ലാനുകളിലേക്ക് ഉൾപ്പെടുത്തിയ ഒരേയൊരു സവിശേഷത (ഇസ്ലാമിക് ശൈലിയിലേക്ക് മാറ്റിയെങ്കിലും) ഇതായിരുന്നതിനാൽ വൊറൊൺസോവ് ഈ ആശയം അംഗീകരിച്ചിരിക്കണം.{{sfnp|Brett|2005|p=58}}

1828-ൽ നിർമ്മാണം ആരംഭിച്ചെങ്കിലും, കെട്ടിടം അടിസ്ഥാനത്തിൽ നിന്ന് ഉയരുന്നതിന് മുമ്പ് 1831 ജൂണിൽ അത് നിർത്തിവച്ചു. പ്രധാന വാസ്തുശില്പി ഹാരിസൺ തലേവർഷം മരിച്ചതും ബോഫോയ്ക്ക് ഒറ്റയ്ക്ക് പ്രവർത്തിക്കാൻ കഴിയാതിരുന്നതുമാകാം ഇതിന് കാരണം - ഒഡേസയിലെ ഗവർണർക്ക് വസതിക്കായി ഹാരിസൺ തയ്യാറാക്കിയ പ്ലാനുകളിൽ അദ്ദേഹം വരുത്തിയ മാറ്റങ്ങൾ വലിയ സ്വീകാര്യത നേടിയിരുന്നില്ല.{{sfnp|Brett|2005|p=56}}

===പദ്ധതിയിലെ മാറ്റം===
{{multiple image
| align     = right

| image1    = Alupka castle.jpg
| width1    = 300
| caption1  = വടക്കൻ പ്രവേശന കവാടത്തിന് വിപരീതമായി, ബ്ലോർ രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത ഇസ്ലാമിക് ശൈലിയിലുള്ള തെക്കൻ പൂന്തോട്ടത്തിന് മധ്യത്തിലായി ഒരു പള്ളിക്ക് സമാനമായ തുറന്ന [[വെസ്റ്റിബ്യൂൾ (വാസ്തുവിദ്യ)|വെസ്റ്റിബ്യൂൾ]] അടങ്ങുന്ന വലിയ എക്സെഡ്രയുണ്ട്.

| image2    = Jama Masjid, Delhi, morning view.jpg
| width2    = 276
| caption2  = [[ഡൽഹി ജുമാ മസ്ജിദ്]] പള്ളി (''മുകളിൽ'') ബ്ലോറിന് പുതിയ രൂപകൽപ്പനയ്ക്ക് പ്രചോദനമായി.{{sfnp|Brett|2005|p=56}}}}

വൊറൊൺസോവ് ഇംഗ്ലണ്ടിൽ വ്യാപകമായി യാത്ര ചെയ്തിരുന്നു. പുതുതായി ഉയർന്നുവരുന്ന ജാക്കോബെതൻ വാസ്തുവിദ്യാ ശൈലി അദ്ദേഹം തീർച്ചയായും കണ്ടിരിക്കണം - 16-ാം നൂറ്റാണ്ടിന് അവസാനവും 17-ാം നൂറ്റാണ്ടിന് തുടക്കത്തിലുമുള്ള ഇംഗ്ലീഷ് കെട്ടിടങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഒരു സങ്കര പുനരുജ്ജീവന ശൈലിയാണിത്. ഒരു നൂറ്റാണ്ട് മുമ്പുള്ള ഇറ്റാലിയൻ നവോത്ഥാന ശൈലിയിൽ നിന്ന് പരിണമിച്ച ഇംഗ്ലീഷ് നവോത്ഥാന ശൈലിയാണ് ഇതിനെ സ്വാധീനിച്ചത്. പശ്ചിമ യൂറോപ്യൻ വാസ്തുവിദ്യയിൽ നിന്നുള്ള ഈ പുതിയ പ്രവണതകൾ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നതിനായി രൂപകൽപ്പന അവലോകനം ചെയ്യാൻ വൊറൊൺസോവ് തീരുമാനിച്ചു.&lt;ref name=inua/&gt;

ക്ലാസിക്കൽ ഡിസൈനിൽ നിന്ന് റഷ്യയിൽ അധികം അറിയപ്പെടാത്ത സങ്കീർണ്ണമായ പുനരുജ്ജീവന ശൈലിയിലേക്കുള്ള ഈ വലിയ മാറ്റം അർത്ഥമാക്കുന്നത്, പുതിയ രൂപകൽപ്പന നടപ്പിലാക്കാൻ വൊറൊൺസോവിന് മറ്റൊരു വാസ്തുശില്പിയെ കണ്ടെത്തേണ്ടി വന്നു എന്നാണ്. ജാക്കോബിയൻ ശൈലി മാത്രമല്ല, ഖാൻസ് പാലസ്, എനിക്കാലെ കോട്ട, മറ്റ് പ്രാദേശിക ടാട്ടർ വാസ്തുവിദ്യ എന്നിവയിൽ പ്രകടമായ പൗരസ്ത്യ ശൈലി എടുത്തുകാണിക്കാൻ ഇസ്ലാമിക വാസ്തുവിദ്യയിൽ നിന്നുള്ള രൂപങ്ങൾ കൂടി ഉൾപ്പെടുത്തണമെന്ന വൊറൊൺസോവിന് ആഗ്രഹം ഇത് കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമാക്കി.&lt;ref name=inua/&gt; കിഴക്കും പടിഞ്ഞാറും സന്ധിക്കുന്ന ഒരിടം എന്ന നിലയിൽ ക്രിമിയയ്ക്ക് സ്ഥാനത്തെ എടുത്തുകാണിക്കുന്നതായിരുന്നു പുതിയ രൂപകൽപ്പന. അക്കാലത്തെ റഷ്യൻ വാസ്തുവിദ്യയിൽ ആധിപത്യം പുലർത്തിയിരുന്ന നിയോക്ലാസിക്കൽ ശൈലിയിൽ നിന്നുള്ള ഒരു വലിയ മാറ്റമായിരുന്നു ഇത്.

[[ബ്രിട്ടീഷ് സാമ്രാജ്യം|ബ്രിട്ടീഷ് സാമ്രാജ്യത്തിന്]] വിപുലീകരണഫലമായി, ബ്രിട്ടനിലും സമാനമായ ഒരു സമീപനം ജനപ്രീതി നേടുന്നുണ്ടായിരുന്നു. ഇസ്ലാമിക വാസ്തുവിദ്യയെ ഇംഗ്ലീഷ് ശൈലിയിൽ വ്യാഖ്യാനിച്ചതിന് ഉദാഹരണങ്ങളാണ് 1823-ൽ പൂർത്തിയായ ബ്രൈറ്റണിലെ റോയൽ പവലിയൻ, കുറച്ച് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് പൂർത്തിയായ സെസിൻകോട്ട് ഹൗസ് എന്നിവ. ഈ രണ്ട് കെട്ടിടങ്ങളും ഇസ്ലാമിക രൂപങ്ങളെ വളരെയധികം ആശ്രയിച്ചിരുന്നു, പിന്നീട് ഇവ വൊറൊൺസോവ് കൊട്ടാരത്തിലും പ്രകടമായി. രാജകുമാരൻ ഇംഗ്ലണ്ട് സന്ദർശിക്കുന്ന സമയത്ത് ഇവ തികച്ചും പുതിയതും വ്യത്യസ്തവുമായ രൂപകൽപ്പനകളായിരുന്നു.{{sfnp|Brett|2005|p=70}}

കെട്ടിടം പുനർരൂപകൽപ്പന ചെയ്യാനും പൂർത്തിയാക്കാനും ബ്രിട്ടീഷ് വാസ്തുശില്പി എഡ്വേർഡ് ബ്ലോറിനെ വൊറൊൺസോവ് തിരഞ്ഞെടുത്തു. ബ്ലോർ വാസ്തുശില്പിയായുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കൗതുകകരമായിരുന്നു; കഴിവുണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും, അദ്ദേഹത്തിന് സൃഷ്ടികൾ പലപ്പോഴും വിരസവും പ്രചോദനമില്ലാത്തതുമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. പ്രഗത്ഭനായ വാസ്തുവിദ്യാ ചരിത്രകാരൻ ഹോവാർഡ് കോൾവിൻ അവകാശപ്പെട്ടത് &quot;അദ്ദേഹത്തിന് എല്ലാ സൃഷ്ടികളിലും ഒരു വിരസമായ കഴിവ് നിറഞ്ഞുനിന്നിരുന്നു&quot; എന്നാണ്, അതേസമയം കൺട്രി ഹൗസ് വാസ്തുവിദ്യാ വിദഗ്ധൻ മാർക്ക് ഗിറൗർഡ് ബ്ലോറിനെ &quot;അല്പം വിരസൻ&quot; എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;Colvin, p30&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Girouard, p51.&lt;/ref&gt; എങ്കിലും, ബ്ലോറിന് ഉറപ്പുള്ളതും പരമ്പരാഗതവുമായ രൂപകൽപ്പനകളെ ഇംഗ്ലീഷ് ടോറി പ്രഭുക്കന്മാർ ആരാധിച്ചിരുന്നു - വൊറൊൺസോവിന് സഹോദരി ഉൾപ്പെടുന്ന ഒരു വിഭാഗമായിരുന്നു ഇത്. വിൽട്ടണിൽ ഇവർക്ക് വേണ്ടിയാണ് ബ്ലോർ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത്.{{sfnp|Brett|2005|p=66}} സർ വാൾട്ടർ സ്കോട്ടിന് വലിയ ആരാധകനും സുഹൃത്തുമായിരുന്നു വൊറൊൺസോവ്. മഹത്തായ സ്കോട്ടിഷ് ബാരോണിയൽ നാട്ടുഭവനമായ അബോട്ട്സ്ഫോർഡിൽ അദ്ദേഹത്തിന് വേണ്ടി ബ്ലോർ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു; അതിനാൽ ഈ ബന്ധങ്ങളാകാം വൊറൊൺസോവിനെ ബ്ലോറിലേക്ക് നയിച്ചത്.

ബ്ലോർ ഇതിനകം തന്നെ നിരവധി വലിയ ബ്രിട്ടീഷ് കെട്ടിടങ്ങളിലും കൊളോണിയൽ ഓസ്ട്രേലിയയിലെ ചില കെട്ടിടങ്ങളിലും പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു.&lt;ref name=voroncov/&gt; ബ്ലോർ നേരിട്ട് അലൂപ്ക പട്ടണം സന്ദർശിച്ചിരുന്നില്ലെങ്കിലും, ഈ പ്രദേശത്തെ പർവ്വതപ്രകൃതിയെക്കുറിച്ചും ഭൂപ്രദേശത്തെക്കുറിച്ചും അദ്ദേഹത്തിന് നല്ല അറിവുണ്ടായിരുന്നു.&lt;ref name=telegraph/&gt;&lt;ref name=voroncov/&gt; ബ്ലോറിന് സഹപ്രവർത്തകനായ വില്യം ഹണ്ടിന് മേൽനോട്ടത്തിൽ 1830-ൽ നിർമ്മാണം പുനരാരംഭിച്ചു.

===വാസ്തുവിദ്യ===
{{multiple image
| align     = left
| direction = vertical
| width     = 225
| image1    = Комплекс споруд Воронцовського палацу 3.jpg
| caption1  = പടിഞ്ഞാറൻ ഗേറ്റ്ഹൗസിൽ നിന്ന് മറ്റ് അനുബന്ധ കെട്ടിടങ്ങളിലേക്ക് പ്രവേശനം നൽകുന്നു. വലതുവശത്ത് ഷുവാലോവ് പാസേജിലേക്കും പ്രധാന കവാടത്തിലേക്കും, ഇടതുവശത്ത് ലായങ്ങളിലേക്കും ജീവനക്കാർക്കുള്ള കെട്ടിടങ്ങളിലേക്കും പ്രവേശിക്കാം.{{sfnp|Brett|2005|p=99}}
| image2    = Alupka castle5.jpg
| caption2  = ഒരു മധ്യകാല തെരുവിനെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്ന തരത്തിൽ രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത ഷുവാലോവ് പാസേജ്, പടിഞ്ഞാറൻ ഗേറ്റ്ഹൗസിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് അനുബന്ധ കെട്ടിടങ്ങളിലൂടെ കടന്ന് വടക്കൻ മുഖപ്പിലെ പ്രധാന കവാടത്തിന് മുന്നിലെ മുറ്റത്തേക്ക് നയിക്കുന്നു.
}}

പ്രധാന കെട്ടിടത്തിനായുള്ള ബ്ലോറിന് പുതിയ പ്ലാൻ, ഹാരിസണിന് ആദ്യ രൂപകൽപ്പനയ്ക്കായി നിർമ്മിച്ച അടിത്തറകൾ ഉപയോഗിക്കണമെന്ന വൊറൊൺസോവിന് ആഗ്രഹം കാരണം പരിമിതപ്പെട്ടിരുന്നു; ഇത് കൊട്ടാരത്തിലെ പ്രധാന മുറികൾക്ക് ആകൃതി, വലിപ്പം, ലേഔട്ട് എന്നിവയെ കാര്യമായി നിയന്ത്രിച്ചു. എങ്കിലും, ഹാരിസൺ രൂപകൽപ്പന ചെയ്തതുപോലെ ഒതുക്കമുള്ളതും ഉയരം കുറഞ്ഞതുമായ ഒരു ക്ലാസിക്കൽ വില്ല നിർമ്മിക്കുന്നതിന് പകരം, ബ്ലോറിന് പ്ലാൻ തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായിരുന്നു. വടക്കുവശത്ത് ഇംഗ്ലീഷ് [[ട്യൂഡർ വാസ്തുവിദ്യ|ട്യൂഡർ]] നവോത്ഥാന സവിശേഷതകളും തെക്കുവശത്ത് പാശ്ചാത്യ, ഇസ്ലാമിക സവിശേഷതകൾ ചേർന്ന സങ്കര രൂപവും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി. തെക്കൻ മുഖപ്പിലെ മധ്യഭാഗം ഡൽഹിയിലെ [[ഡൽഹി ജുമാ മസ്ജിദ്|ജുമാ മസ്ജിദ്]] പള്ളിയിൽ നിന്നും പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ടതാണ്. ഹാരിസണിന് രൂപകൽപ്പനയിലെ ക്ലാസിക്കൽ എക്സെഡ്രയ്ക്ക് ഒരു ഇസ്ലാമിക് രൂപം നൽകി പുതിയ ഡിസൈനിലേക്ക് യോജിപ്പിക്കാൻ ഇത് സഹായിച്ചു.{{sfnp|Brett|2005|p=70}}

ചിലയിടങ്ങളിൽ, പരസ്പരവിരുദ്ധമെന്ന് തോന്നുന്ന വാസ്തുവിദ്യാ ശൈലികൾ ഒരേസമയം കാണാൻ കഴിയും; ഇസ്ലാമിക മിനാരങ്ങളോട് സാമ്യമുള്ള ചിമ്മിനികൾ ഇതിന് മികച്ച ഉദാഹരണമാണ്. ഇവ കോട്ടകളെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്ന പാരപെറ്റുകളുമായി ചേരുമ്പോൾ വടക്കൻ മുഖപ്പിലെ ഇംഗ്ലീഷ് നവോത്ഥാന ശൈലിക്ക് ഒരു മൂറിഷ് ഭാവം നൽകുന്നു.

എന്നിരുന്നാലും, തെക്കൻ പൂന്തോട്ട മുഖപ്പിലാണ് കെട്ടിടത്തിലെ ഇസ്ലാമിക സ്വാധീനം ഏറ്റവും ശക്തമായി കാണപ്പെടുന്നത്; ഇതിന് പരന്ന മേൽക്കൂരയുണ്ട്, മധ്യഭാഗത്തായി രണ്ട് മിനാര ശൈലിയിലുള്ള ഗോപുരങ്ങളുമുണ്ട്. ഈ മിനാരങ്ങൾ വിശാലമായ മധ്യഭാഗത്തിന് ഇരുവശത്തുമായി നിൽക്കുന്നു. ഇസ്ലാമിക ശൈലിയിലുള്ള ഉയർന്ന കുതിരലാട കമാനത്തിലൂടെ പ്രവേശിക്കുന്ന ഒരു ഇരട്ട ഉയരമുള്ള പോർച്ചിന് രൂപത്തിലാണ് ഈ മധ്യഭാഗം. പോർച്ചിന് ഉൾഭാഗം ഒരു എക്സെഡ്രയ്ക്ക് രൂപത്തിലാണ്, യഥാർത്ഥത്തിൽ ഇത് മനോഹരമായി അലങ്കരിച്ച ഒരു തുറന്ന വെസ്റ്റിബ്യൂൾ ആണ്; ഇതിൽ [[അറബി ഭാഷ|അറബിയിൽ]] &quot;അല്ലാഹുവല്ലാതെ മറ്റൊരു ദൈവമില്ല&quot; എന്ന [[ശഹാദത്ത്]] ആലേഖനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=inua/&gt; പോർച്ചിന് ഇരുവശത്തുമായി രണ്ട് ചെറിയ ചിറകുകളുണ്ട്, ഓരോന്നിനും രണ്ട് ബേകളും വാർപ്പിരുമ്പ് ബാൽക്കണികളുമുണ്ട്, കൂടാതെ ടെറസുകളിലേക്കും അവിടത്തെ പ്രതിമകളിലേക്കും നോക്കുന്ന വരാന്തകളും ഇതിലുണ്ട്.

പ്രധാന കെട്ടിടത്തിനായുള്ള രൂപകൽപ്പനകൾ ഹാരിസണിന് മുൻ പ്ലാനിലെ അടിത്തറകളാൽ പരിമിതപ്പെടുത്തിയിരുന്നെങ്കിലും, അനുബന്ധ കെട്ടിടങ്ങൾക്കും പരിസരങ്ങൾക്കും ഈ പരിമിതികളുണ്ടായിരുന്നില്ല. പ്രധാന കെട്ടിടത്തിന് താഴെയുള്ള ടെറസുകളിൽ കിടപ്പുമുറികൾ സജ്ജീകരിക്കുന്ന ഹാരിസണിന് ആശയം പൂർണ്ണമായും ഉപേക്ഷിച്ച്, ബ്ലോറിന് സഹായിയായ ഹണ്ട് 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഇംഗ്ലീഷ് നാട്ടുഭവനങ്ങളിൽ സാധാരണമായി കാണുന്ന വിശാലമായ പാർശ്വഭാഗങ്ങളും വേലക്കാർക്കുള്ള താമസസ്ഥലങ്ങളും തിരഞ്ഞെടുത്തു.{{sfnp|Brett|2005|p=78}} സ്ഥലത്തിന് ചരിവും ഭൂപ്രകൃതിയും ഇവർ പൂർണ്ണമായി പ്രയോജനപ്പെടുത്തി. മുറ്റങ്ങളോടു കൂടിയ ഇവ ഉയർന്ന കോട്ടമതിലുകളും ഗോപുരങ്ങളുമുള്ള ഒരു ചെറിയ മധ്യകാല നഗരത്തെ ഓർമ്മിപ്പിച്ചു. കോട്ടകൾക്ക് സമാനമായ പടിഞ്ഞാറൻ ഗേറ്റ്ഹൗസിൽ നിന്ന് തുടങ്ങി രണ്ട് കെട്ടിടഭാഗങ്ങൾക്ക് ഉയർന്ന മതിലുകൾക്കിടയിലൂടെ വടക്കൻ മുഖപ്പിലെ പ്രധാന മുറ്റത്തേക്ക് നയിക്കുന്ന അടച്ച പാതയായ ഷുവാലോവ് പാസേജിൽ ഇത് വ്യക്തമായി കാണാം.&lt;ref&gt;Brett, p95.&lt;/ref&gt; ഉയർന്ന മതിലുകൾക്കും ഗോപുരങ്ങൾക്കും താഴെ വളഞ്ഞുപുളഞ്ഞും ഒരു പാലത്തിനടിയിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നതുമായ ഈ പാത, ഒരു നാട്ടുഭവനത്തിലേക്കുള്ള വഴിയേക്കാൾ ഒരു മധ്യകാല നഗരത്തിലെ തെരുവിനെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്നു.{{sfnp|Brett|2005|p=98}}

[[File:Воронцовський палац 2.jpg|thumb|300px|right|ഇടതുവശത്തെ കമാനത്തിൽ നിന്നും തുടങ്ങുന്ന ഷുവാലോവ് പാസേജിലൂടെ എത്തിച്ചേരുന്ന വടക്കൻ ഫോർകോർട്ട്, പ്രധാന കെട്ടിടത്തിനായുള്ള (ഇടതുവശത്ത്) ഒരു കോർ ഡി ഹോണർ ആയി വർത്തിക്കുന്നു. വലിയ സർവീസ് വിംഗുകൾ, കുതിരലായങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്ക് ഒരു ഭാഗം വലതുവശത്തായി കാണാം.]]

===നിർമ്മാണം===

കൊട്ടാരം നിർമ്മിക്കുന്നതിനായി വൊറൊൺസോവ് [[റഷ്യൻ സാമ്രാജ്യം|റഷ്യൻ സാമ്രാജ്യത്തിലെ]] [[മോസ്കോ ഗവർണറേറ്റ്|മോസ്കോ]], [[വ്ലാഡിമിർ ഗവർണറേറ്റ്|വ്ലാഡിമിർ]], [[വൊറോനെഷ് ഗവർണറേറ്റ്|വൊറോനെഷ്]] എന്നീ ഗവർണറേറ്റുകളിൽ നിന്ന് ആയിരക്കണക്കിന് [[റഷ്യൻ അടിയായ്മ|അടിമകളെ]] കൊണ്ടുവന്നു.&lt;ref name=chernov/&gt;&lt;ref name=voroncov&gt;{{cite web |title=Alupkinsky palace |url=http://www.voroncov.net/article/dvorec1.html |work=Vorontsov Mikhail Semyonovich |publisher=voroncov.net |access-date=30 July 2011 |language=ru |archive-date=23 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181023091829/http://www.voroncov.net/article/dvorec1.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; പ്രതിഫലമില്ലാതെ ജോലി ചെയ്ത ഈ തൊഴിലാളികൾ പഴയ കൈ ഉപകരണങ്ങൾക്ക് സഹായത്തോടെ മാത്രമാണ് എല്ലാ ജോലികളും ചെയ്തത്.&lt;ref name=voroncov/&gt; നിർമ്മാണത്തിൽ സഹായിക്കാൻ കൽപ്പണിക്കാരെയും കൊണ്ടുവന്നിരുന്നു. ചുറ്റുമുള്ള പർവ്വതപ്രദേശത്തിനും കാടിന് പച്ചപ്പിനും അനുയോജ്യമായ സവിശേഷ നിറമുള്ളതിനാൽ പ്രാദേശികമായി ലഭിക്കുന്ന പച്ചകലർന്ന ചാരനിറമുള്ള ഡയബേസ് ഉപയോഗിച്ചാണ് കൊട്ടാരത്തിലെ ആഷ്‌ലർ കട്ടകൾ നിർമ്മിച്ചത്.&lt;ref name=vlasenko-298&gt;{{harvnb|Zharikov|1983–1986|p=298.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=voroncov/&gt; മറ്റെല്ലാ നിർമ്മാണ വസ്തുക്കളും സാമ്രാജ്യത്തിന് പുറത്തുനിന്ന് ഇറക്കുമതി ചെയ്തതാണ്.&lt;ref name=vlasenko-298/&gt;

കൊട്ടാരത്തിലെ നിരവധി മുറികളിൽ ആദ്യമായി പൂർത്തിയായത് 1830 മുതൽ 1834 വരെ നിർമ്മിച്ച പ്രധാന ഡൈനിംഗ് റൂമാണ്. കൊട്ടാരത്തിന് പ്രധാന മധ്യഭാഗം 1831 മുതൽ 1837 വരെയുള്ള കാലയളവിലാണ് നിർമ്മിച്ചത്. 1841-നും 1842-നും ഇടയിൽ ഡൈനിംഗ് റൂമിനോട് ചേർന്ന് ഒരു ബില്യാർഡ് റൂം നിർമ്മിച്ചു. 1838 മുതൽ 1844 വരെ ഗസ്റ്റ് വിംഗ്, കിഴക്കൻ വിംഗ്, ഗോപുരങ്ങൾ, സർവീസ് വിംഗ്, പ്രധാന കവാടം എന്നിവ പൂർത്തിയായി. ലൈബ്രറി വിംഗ് ആണ് അവസാനമായി നിർമ്മിച്ചത്; ഇത് 1842 മുതൽ 1844 വരെ നിർമ്മാണത്തിലായിരുന്നു. അവശേഷിക്കുന്ന നാല് വർഷത്തെ നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ കൊട്ടാരത്തിന് ഉൾഭാഗം അലങ്കരിക്കാനാണ് ചെലവഴിച്ചത്.&lt;ref name=vlasenko-298/&gt;

ബ്ലോറിന് രൂപകൽപ്പനയ്ക്ക് മേൽനോട്ടം വഹിക്കാൻ നിയോഗിക്കപ്പെട്ട വാസ്തുശില്പിയായ വില്യം ഹണ്ട്, ബ്ലോറിന് പ്രധാന പ്ലാനുകളോട് കൂറുപുലർത്തുമ്പോൾ തന്നെ അതിൽ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്താനും മടികാണിച്ചില്ല. കൊട്ടാരത്തിലേക്കുള്ള പ്രധാന വഴിയായ വെസ്റ്റേൺ ഗേറ്റ്ഹൗസിൽ അഷ്ടഭുജാകൃതിയിലുള്ള ഗോപുരങ്ങൾ നിർമ്മിക്കാനായിരുന്നു ഉദ്ദേശിച്ചിരുന്നത്, എന്നാൽ ഹണ്ട് അത് ഇംഗ്ലീഷ് 14-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ കോട്ട ശൈലിയിൽ പുനർരൂപകൽപ്പന ചെയ്തു. ഈസ്റ്റ് സസെക്സിലെ [[ബോഡിയം കാസിൽ|ബോഡിയം കോട്ടയിലെ]] ഗോപുരങ്ങൾക്ക് സമാനമായി ഉറപ്പുള്ള വൃത്താകൃതിയിലുള്ള ഗോപുരങ്ങളും [[മാക്കിക്യുലേഷൻ|മാക്കിക്യുലേഷനുകളും]] അദ്ദേഹം ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി.{{sfnp|Brett|2005|p=99}}

കൊട്ടാരത്തിന് നിർമ്മാണം പൂർത്തിയായ ശേഷവും ഹണ്ട് അലൂപ്കയിൽ തുടർന്നു. എസ്റ്റേറ്റിനകത്തും പുറത്തുമായി നീളമുള്ള വണ്ടിപ്പാതകൾ, റോഡുകൾ എന്നിവ നിർമ്മിക്കുന്നതിലും കൊട്ടാരത്തിന് ചുറ്റുമുള്ള പൂന്തോട്ടങ്ങളിൽ ഘടനാപരമായ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തുന്നതിലും അദ്ദേഹം വ്യാപൃതനായി. കൊട്ടാരത്തിന് അനുബന്ധമായി നിർമ്മിച്ച ഷുവാലോവ് വിംഗ് അദ്ദേഹത്തിന് വലിയ പദ്ധതികളിൽ ഒന്നായിരുന്നു. ഭർത്താവുമായി അകന്നുകഴിയുന്ന വൊറൊൺസോവിന് മകൾ കൗണ്ടസ് സോഫിയ ഷുവാലോവയ്ക്കും കുട്ടികൾക്കും വേനൽക്കാലം ചിലവഴിക്കാനുള്ള ഇടമായിരുന്നു ഇത്.{{sfnp|Brett|2005|p=111}} ഈ ഭാഗം കൊട്ടാരത്തെ പടിഞ്ഞാറൻ ഗേറ്റ്ഹൗസുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുകയും പ്രധാന കവാടത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്ന അടഞ്ഞ ഷുവാലോവ് പാസേജ് സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്തു. 1852-ൽ വിരമിക്കുന്നത് വരെ ഹണ്ട് രാജകുമാരന് കീഴിൽ ജോലി ചെയ്തു.{{sfnp|Brett|2005|p=107}}

==ഉൾഭാഗം==
കൊട്ടാരത്തിൽ ആകെ 150 മുറികളുണ്ട്, ഇവയിൽ പ്രധാന മുറികളുടെ തറകൾ തടികൊണ്ട് [[പാനലിംഗ്|പാനൽ]] ചെയ്തതാണ്.{{sfnp|Brett|2005|p=80}} പ്രധാന കെട്ടിടത്തിനുള്ളിൽ, 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഇംഗ്ലീഷ് പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച് പുരുഷന്മാർക്കും സ്ത്രീകൾക്കുമായി പ്രത്യേക സ്വീകരണ മുറികൾ ഒരുക്കാനാണ് ബ്ലോർ ഉദ്ദേശിച്ചത്. പുരുഷന്മാർക്കായി സെൻട്രൽ ഹാളിന് ഇടതുവശത്ത് ലൈബ്രറി, ഡൈനിംഗ് റൂമുകൾ, ബില്യാർഡ് റൂം എന്നിവയും സ്ത്രീകൾക്കായി വലതുവശത്ത് വലിയൊരു ഡ്രോയിംഗ് റൂമും ഒരുക്കി.{{sfnp|Brett|2005|p=81}} ലിംഗാടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള ഇത്തരം വിഭജനം വിക്ടോറിയൻ ഇംഗ്ലണ്ടിൽ പ്രചാരം നേടിയിരുന്നു; എന്നിരുന്നാലും ഇതിന് ലക്ഷ്യം ലിംഗവിവേചനം ആയിരുന്നില്ല, മറിച്ച് ഫർണിച്ചറുകൾ ക്രമീകരിക്കുന്നതിനായിരുന്നു - പുരുഷന്മാർക്ക് ഭാഗങ്ങളിൽ ഭാരമേറിയ ഓക്ക് ഫർണിച്ചറുകളും ഇരുണ്ട നിറമുള്ള 'ടർക്കി' കാർപെറ്റുകളുമാണ് ഉണ്ടായിരുന്നത്. അതേസമയം സ്ത്രീകൾക്ക് ഭാഗങ്ങളിൽ റോസ്‌വുഡ്, ഔബുസൺ കാർപെറ്റുകൾ, [[ചിൻ്റ്സ്]] ഫാബ്രിക് എന്നിവ കൊണ്ടുള്ള അതിലോലമായ ഫർണിച്ചറുകളാണ് ഉണ്ടായിരുന്നത്.&lt;ref&gt;Girouard, Life in the English Country House, p292.&lt;/ref&gt; എന്നിരുന്നാലും, അജ്ഞാതമായ കാരണങ്ങളാൽ ഈ ആശയം ഒരിക്കലും നടപ്പിലായില്ല. കൊട്ടാരത്തിലെ സ്ത്രീകൾക്ക് ഭാഗം പുരുഷന്മാർക്ക് ഭാഗത്തേക്ക് കൂടി നീട്ടി. ബില്യാർഡ് റൂമായി ഉദ്ദേശിച്ചിരുന്ന മുറി കൗണ്ടസിനുള്ള സ്വകാര്യമുറിയായും പഠനമുറി സ്ത്രീകൾക്ക് ഉപയോഗിക്കാനുള്ള ചെറിയ സിറ്റിംഗ് റൂമായും മാറി. കടലിന് അഭിമുഖമായുള്ള ഈ മുറികൾക്ക് മുകളിലായിരുന്നു കുടുംബത്തിന് കിടപ്പുമുറികൾ.

പ്രധാന കെട്ടിടത്തിലെ പ്രധാന മുറികൾ സ്ത്രീകൾക്കായുള്ളതാണെന്ന തീരുമാനത്തെ തുടർന്ന്, ലൈബ്രറിയും ഡൈനിംഗ് റൂമും വളരെ വൈകി മാത്രം നിർമ്മിച്ച മറ്റൊരു ഭാഗത്തേക്ക് മാറ്റി.{{sfnp|Brett|2005|p=80}} ഈ രണ്ടാമത്തെ ഭാഗം പ്രധാന കെട്ടിടത്തിന് പടിഞ്ഞാറ് വശത്തേക്ക് വലിയ കമാനങ്ങളുള്ള ലോജിയ വഴി ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു; യഥാർത്ഥത്തിൽ തുറന്ന നിലയിലായിരുന്ന ഇതിപ്പോൾ ചില്ലിട്ടിരിക്കുകയാണ്, കൂടാതെ വിന്റർ ഗാർഡൻ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. പിന്നീട് നിർമ്മിച്ച ഷുവാലോവ് വിംഗ് (വൊറൊൺസോവിന് മരുമകനായ കൗണ്ട് ഷുവാലോവിന് പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു) എന്ന രണ്ടാമത്തെ ഭാഗം ബ്ലോറിന് യഥാർത്ഥ പ്ലാനിൽ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല, ഇത് രൂപകൽപ്പന ചെയ്തത് അദ്ദേഹത്തിന് സഹായിയായ വില്യം ഹണ്ട് ആണ്.{{sfnp|Brett|2005|p=111}}

ഇവിടെ ഇപ്പോൾ നിരവധി മുറികളുള്ള ഒരു മ്യൂസിയമുണ്ട്, അതിൽ ബ്ലൂ റൂം, ചിൻ്റ്സ് റൂം, ഡൈനിംഗ് റൂം, ചൈനീസ് കാബിനറ്റ് എന്നിവ ശ്രദ്ധേയമാണ്.&lt;ref name=qrim/&gt; ഒന്നാം നിലയിലെ ആദ്യത്തെ എട്ട് മുറികളിലായി വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന മ്യൂസിയത്തിൽ പതിനൊന്നായിരത്തിലധികം പ്രദർശന വസ്തുക്കളുണ്ട്. 18-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ കൊത്തുപണികൾ, 16 മുതൽ 19 വരെയുള്ള നൂറ്റാണ്ടുകളിലെ ചിത്രങ്ങൾ, അർമേനിയൻ സീസ്‌കേപ്പ് ചിത്രകാരൻ ഇവാൻ ഐവാസോവ്സ്കി വരച്ച ക്രിമിയൻ ദൃശ്യങ്ങൾ, 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ റഷ്യൻ മരപ്പണിക്കാർ നിർമ്മിച്ച ഫർണിച്ചറുകൾ എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=sunny/&gt;

കൊട്ടാരത്തിൽ അവസാനമായി പണി പൂർത്തിയാക്കിയ ലൈബ്രറി സർ വാൾട്ടർ സ്കോട്ടിന് സ്വന്തം ലൈബ്രറിയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്. ഇത് ബ്ലോറിന് സ്കോട്ടുമായുള്ള വ്യക്തിപരമായ സൗഹൃദത്തെ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു.&lt;ref&gt;{{ODNBweb|id=2679|title=Blore, Edward|first=M. H.|last=Port}}&lt;/ref&gt; ലൈബ്രറിക്കുള്ളിൽ 18, 19 നൂറ്റാണ്ടുകളിലെ ആറായിരത്തോളം സാഹിത്യ, സംഗീത കൃതികളുണ്ട്.&lt;ref name=qrim/&gt; വാതിലുകൾ, പാനലിംഗ്, സീലിംഗ് എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള ഉൾഭാഗത്തെ മരപ്പണികൾ ഓക്ക് ഉപയോഗിച്ചാണ് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഡച്ച്, ഫ്ലെമിഷ്, ഫ്രഞ്ച്, ഇറ്റാലിയൻ ചിത്രകാരന്മാർ തയ്യാറാക്കിയ ഡിസൈനുകളുള്ള തുണികൊണ്ട് ഭിത്തികൾ അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു. കൊട്ടാരത്തിലെ ഗോതിക് അടുപ്പുകൾ മിനുക്കിയ ഡയബേസ് ഉപയോഗിച്ചാണ് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്.

==മൈതാനങ്ങൾ==
[[File:Alupkaberg.JPG|left|300px|thumb|ഏറ്റവും മുകളിലത്തെ ടെറസിൽ ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്ന പാർട്ടെർ കിടക്കകൾ]]

പൂന്തോട്ടങ്ങളാലും ഒരു പാർക്കിനാലും ചുറ്റപ്പെട്ടാണ് കൊട്ടാരം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്; 40 ഹെക്ടർ വിസ്തൃതിയുള്ള ഈ മൈതാനങ്ങൾ 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിന് ആദ്യപകുതിയിൽ ജർമ്മൻ ലാൻഡ്സ്കേപ്പ് ഗാർഡനറായ കരോലസ് കീബാക്ക് ഒരുക്കിയതാണ്. ഒരു ആംഫി തിയേറ്റർ മാതൃകയിലുള്ള ഇതിൽ വിശാലമായ തുറസ്സായ സ്ഥലങ്ങളും നടപ്പാതകൾക്കരികിൽ നട്ടുപിടിപ്പിച്ച പൂന്തോട്ടങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=sunny/&gt;&lt;ref name=edu/&gt;&lt;ref name=qrim/&gt; ക്രിമിയൻ ഗ്രാമമായ കൊക്ടേബെലിൽ നിന്നുള്ള 29 ചാക്ക് നിറമുള്ള കല്ലുകൾ ഉപയോഗിച്ചാണ് നടപ്പാതകളിൽ ചരൽ വിരിച്ചിരിക്കുന്നത്.&lt;ref name=qrim/&gt;

കൊട്ടാരത്തിന് മൈതാനങ്ങളിൽ നടത്തിയ ഏറ്റവും വലിയ ലാൻഡ്സ്കേപ്പിംഗ് ജോലികൾ 1840-നും 1848-നും ഇടയിൽ സൈനികർക്ക് സഹായത്തോടെയാണ് നിർവ്വഹിച്ചത്. കൊട്ടാരത്തിന് തെക്കൻ മുഖപ്പിന് മുന്നിലായി തീർത്ത ടെറസുകൾ രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിലും നിരപ്പാക്കുന്നതിലും അവർ സഹായിച്ചു.&lt;ref name=voroncov/&gt; മെഡിറ്ററേനിയൻ, അമേരിക്ക, കിഴക്കൻ ഏഷ്യ എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ ലോകമെമ്പാടുമുള്ള വിവിധ സ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്ന് ജന്തുജാലങ്ങൾ ഇവിടെയെത്തിച്ചു.&lt;ref name=vlasenko-299/&gt; 150 വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് ഇറക്കുമതി ചെയ്ത സസ്യജാലങ്ങളിൽ ഏതാണ്ട് 200 ഇനങ്ങൾ ഇപ്പോഴും ഇവിടെയുണ്ട്.&lt;ref name=vlasenko-299/&gt;&lt;ref name=sunny&gt;{{cite web |url=http://www.sunnycrimea.com/sights/alupka.shtml |title=Vorontsovsky palace and Alupka park |access-date=2011-07-29 |work=Sunny Crimea |language=ru}}&lt;/ref&gt;

[[File:Alupka.jpg|thumb|200px|അലങ്കരിച്ച പൂന്തോട്ടങ്ങളിലൂടെ കാണുന്ന വൊറൊൺസോവ് കൊട്ടാരം ചിത്രീകരിക്കുന്ന 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ പഴയ പോസ്റ്റ്കാർഡ്]]

മെഡിറ്ററേനിയൻ, വടക്കൻ, തെക്കൻ അമേരിക്ക, കിഴക്കൻ ഏഷ്യ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് കൊണ്ടുവന്ന വിദേശ സസ്യയിനങ്ങൾക്ക് പുറമെ പ്രദേശത്തിന് തനതായ സസ്യജാലങ്ങൾ, പർവ്വതങ്ങളിലെ നീരുറവകൾ, സമീപത്തെ പാറക്കെട്ടുകൾ എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന തരത്തിലാണ് കീബാക്ക് പാർക്ക് രൂപകൽപ്പന ചെയ്തത്.&lt;ref name=sunny/&gt;&lt;ref name=vlasenko-299/&gt; ഇന്ന് പാർക്കിൽ 200-ലധികം വിദേശ മരങ്ങളും കുറ്റിച്ചെടികളും ഉണ്ട്. വിവിധയിനം [[അരെക്കേസീ|പനമരങ്ങൾ]], ഒലിയാൻഡർ കുറ്റിച്ചെടികൾ, [[ലോറേസീ|ലോറലുകൾ]], സൈപ്രസുകൾ, [[ഒലിവ്|ഒലിവ് മരങ്ങൾ]], നിത്യഹരിത വിബർണം എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=sunny/&gt;

1848 ലെ വേനൽക്കാലത്ത് കൊട്ടാരത്തിനും മൈതാനങ്ങൾക്കും മാറ്റ് കൂട്ടാനായി മൂന്ന് ജോഡി വെളുത്ത [[മാർബിൾ]] സിംഹങ്ങളെ കൂടി സ്ഥാപിച്ചു; കൊട്ടാരത്തിന് ടെറസുകളിലേക്ക് കയറുന്ന വീതിയേറിയ പടികൾക്ക് സമീപമാണ് ഈ പ്രതിമകൾ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നത്.&lt;ref name=voroncov/&gt; ഇറ്റാലിയൻ ശില്പിയായ ജിയോവന്നി ബോണാനി നിർമ്മിച്ച ഓരോ പ്രതിമയും വ്യത്യസ്തമായ ഭാവങ്ങളിലാണ്. പടികൾക്ക് താഴെയായി ഒരു ജോഡി &quot;ഉറങ്ങുന്ന സിംഹങ്ങൾ&quot;, മധ്യഭാഗത്തായി &quot;ഉണരുന്ന സിംഹങ്ങൾ&quot;, കൊട്ടാരത്തിന് ഏറ്റവും അടുത്തായി മുകൾ ഭാഗത്ത് &quot;നിൽക്കുന്ന മെഡിസി സിംഹങ്ങൾ&quot; എന്നിവയാണ് അവ.&lt;ref name=vlasenko-301&gt;{{harvnb|Zharikov|1983–1986|p=301.}}&lt;/ref&gt; ഉറങ്ങുന്ന, ഉണരുന്ന, പകുതി എഴുന്നേറ്റ സിംഹങ്ങൾ എന്നിങ്ങനെ മൂന്നെണ്ണം സെർജി ഐസൻസ്റ്റൈനിന് ''ബാറ്റിൽഷിപ്പ് പോട്ടെംകിൻ'' (1925) എന്ന സിനിമയിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടതോടെ ഈ ലയൺ ടെറസിലെ ശില്പങ്ങൾ അന്താരാഷ്ട്ര ശ്രദ്ധ നേടി. മൊണ്ടാഷ് എഡിറ്റിംഗിലൂടെ, ഒരു സിംഹം എഴുന്നേൽക്കുന്ന പ്രതീതി ജനിപ്പിക്കാൻ ഐസൻസ്റ്റൈൻ ഈ ശില്പങ്ങൾക്ക് ഷോട്ടുകൾ ക്രമീകരിച്ചു, ഇത് വിപ്ലവകരമായ ഉണർവിനെ പ്രതീകപ്പെടുത്തുന്നു.&lt;ref name=&quot;Winkler2021&quot;&gt;{{cite journal |last=Winkler |first=Martin M. |title=The Medici Lions: Culture and Cinema from Rome to Alupka and Beyond |journal=ClassicoContemporaneo |volume=7 |year=2021 |url=https://www.classicocontemporaneo.eu/index.php/209-numero-7/presenze-classiche-7/arti-visive-7/545-the-medici-lions-culture-and-cinema-from-rome-to-alupka-and-beyond |access-date=2025-01-01 |issn=2421-4744 }}&lt;/ref&gt;

ക്രിമിയയിലെ തീരദേശ പാത പാർക്കിലൂടെയാണ് കടന്നുപോകുന്നത്, ഇത് പാർക്കിനെ മുകൾ ഭാഗം, താഴത്തെ ഭാഗം എന്നിങ്ങനെ വിഭജിക്കുന്നു.&lt;ref name=sunny/&gt; മുകളിലത്തെ പാർക്കിൽ പർവ്വതങ്ങളിലെ നീരുറവകൾ, പ്രാദേശിക തെക്കൻ തീരദേശ വനങ്ങൾ, വിദേശ മരങ്ങൾക്ക് കൂട്ടങ്ങൾ എന്നിവയാണ് കൂടുതലായുള്ളത്. 1829-ൽ സ്ഥാപിച്ച ഫൗണ്ടൻ ഓഫ് ട്രിൽബിയാണ് അപ്പർ പാർക്കിന് ഒരു സവിശേഷത.&lt;ref name=sunny/&gt; താഴത്തെ പാർക്ക് ഇറ്റാലിയൻ നവോത്ഥാന പൂന്തോട്ടത്തിന് മാതൃകയിലാണ് രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.&lt;ref name=sunny/&gt;

==സ്വാധീനം==
[[File:Дворец Дадиани (1).jpg|thumb|left|[[സുഗ്ഡിഡി|സുഗ്ഡിഡിയിലെ]] ജോർജിയയിലുള്ള [[എകറ്ററിൻ ഡാഡിയാനി|കാതറിൻ ഡാഡിയാനി]] രാജകുമാരിക്ക് കൊട്ടാരം (1873-78)]]
അലൂപ്കയിലെ മിഖായേൽ വൊറൊൺസോവിന് വേനൽക്കാല വസതിക്ക് നിർമ്മാണം റഷ്യയിലെ സാറായ നിക്കോളാസ് ഒന്നാമനെ വളരെയധികം ആകർഷിച്ചു, അയൽപ്രദേശമായ ഒറിയാൻഡയിൽ തനിക്ക് സ്വന്തമായി ഒരു കുടുംബ വസതി നിർമ്മിക്കാൻ അദ്ദേഹം തീരുമാനിച്ചു. 1837 സെപ്റ്റംബറിൽ സാറും സാറീനയും ആദ്യമായി ക്രിമിയ സന്ദർശിച്ചു. വൈസ്രോയി അവരെ അലൂപ്കയിലെ തൻ്റെ പുതിയ വസതിയിൽ സൽക്കരിച്ചു. കൊട്ടാരവും അതിൻ്റെ പരിസരവും കണ്ട് ആകൃഷ്ടയായ, [[പ്രഷ്യ|പ്രഷ്യൻ]] വംശജയായ ചക്രവർത്തിനി ഒരു പുതിയ വസതിക്കായുള്ള രൂപകൽപ്പന തയ്യാറാക്കാൻ ബെർലിൻ ആസ്ഥാനമായുള്ള വാസ്തുശില്പിയായ കാൾ ഫ്രീഡ്രിക്ക് ഷിങ്കലിനെ ചുമതലപ്പെടുത്തി. ഗ്രീക്ക് റിവൈവൽ, ഈജിപ്ഷ്യൻ റിവൈവൽ ഘടകങ്ങളുടെ ആകർഷകമായ സംയോജനമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന് രൂപകൽപ്പന. ഒറിയാൻഡയിലെ പാറക്കെട്ടുകൾ നിറഞ്ഞ തീരത്താണ് കൊട്ടാരം പണിയാൻ ഉദ്ദേശിച്ചിരുന്നത്. കൊട്ടാരം വാസ്തുശില്പിയായ ആന്ദ്രേ സ്റ്റാക്കൻഷ്നൈഡർ ചിലവ് കുറഞ്ഞ ഒരു ഡിസൈൻ അവതരിപ്പിക്കുകയും അത് അംഗീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. വില്യം ഹണ്ടിന് ഒപ്പം ഒഡേസയിൽ നിന്നുള്ള വാസ്തുശില്പിയായ കോംബിയോഗിയോ എന്നവർക്ക് മേൽനോട്ടത്തിൽ 1843-നും 1853-നും ഇടയിലാണ് സാറീനയ്ക്ക് കൊട്ടാരം നിർമ്മിച്ചത്. 1882-ലുണ്ടായ ഒരു വൻ തീപിടുത്തത്തിൽ ഈ കെട്ടിടം നശിച്ചു, മാർബിൾ റൊട്ടണ്ട മാത്രമാണ് അവശേഷിച്ചത്. അടുത്ത ചക്രവർത്തിയായ അലക്സാണ്ടർ രണ്ടാമൻ രാജകീയ വസതി ലിവാഡിയയിലേക്ക് മാറ്റി.&lt;ref name=plokhy&gt;{{harvnb|Plokhy|2010|p=}}&lt;/ref&gt;

വൊറൊൺസോവിന് നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഈ പ്രദേശത്ത് രാജകീയ വസതികൾ നിർമ്മിക്കുന്ന പാരമ്പര്യത്തിന് തുടക്കമിട്ടു, ഇത് റഷ്യയിലെ പല ഉന്നതരെയും ക്രിമിയയിൽ വില്ലകളും കൊട്ടാരങ്ങളും പണിയാൻ ആകർഷിച്ചു. അത്തരം ആദ്യത്തെ കെട്ടിടങ്ങളിലൊന്ന് ഗസ്പ്ര കൊട്ടാരമായിരുന്നു, അലക്സാണ്ടർ ഒന്നാമന് ഏറ്റവും വിശ്വസ്തരായ ഉപദേശകരിൽ ഒരാളായ അലക്സാണ്ടർ ഗൊളിറ്റ്സിൻ രാജകുമാരന് വേണ്ടി 1830-കളിൽ വില്യം ഹണ്ട് ആണ് ഇത് രൂപകൽപ്പന ചെയ്തത്. ബ്ലോറിന് രൂപകൽപ്പന കരിങ്കടലിന് കിഴക്കൻ തീരത്ത് സമാനമായ മറ്റൊരു സൃഷ്ടിക്ക് പ്രചോദനമായി: 1873-ൽ മിൻഗ്രേലിയയിലെ അവസാനത്തെ രാജകുമാരി നിർമ്മിച്ച സുഗ്ഡിഡിയിലെ ഡാഡിയാനി കൊട്ടാരമായിരുന്നു അത്. [[റഷ്യൻ വിപ്ലവം|റഷ്യൻ വിപ്ലവകാലത്ത്]] ഇത് മുറാത്ത് രാജകുടുംബത്തിന് കൈവശമായിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Dadiani Dynasty |url=http://dadiani.si.edu/zugdidi.html |website=dadiani.si.edu |access-date=16 October 2016 |archive-date=18 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111018204327/http://dadiani.si.edu/zugdidi.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; നവ-മൂറിഷ് വാസ്തുവിദ്യാ ഘടകങ്ങൾ ഡൽബർ, [[ലികാനി വില്ല|ലികാനി]] എന്നിവിടങ്ങളിലെ രാജകീയ വില്ലകൾക്ക് രൂപകൽപ്പനയിലും ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു.

==ഉടമകളും താമസക്കാരും==
* കൗണ്ട്, പിന്നീട് (1845) രാജകുമാരനായ '''മിഖായേൽ വൊറൊൺസോവ്''' (30 മെയ് 1782 - 18 നവംബർ 1856), ന്യൂ റഷ്യയിലെ വൈസ്രോയി, കൊട്ടാരത്തിന് നിർമ്മാതാവ്. അദ്ദേഹം നെപ്പോളിയൻ യുദ്ധങ്ങളിലെ വിജയത്തിന് പേരുകേട്ടവനായിരുന്നു. 1844 മുതൽ 1853 വരെ കോക്കസസിലെ വൈസ്രോയി എന്ന നിലയിൽ അദ്ദേഹം കോക്കേഷ്യൻ യുദ്ധത്തിന് മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു. കൊട്ടാരത്തിന് നിർമ്മാണം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം, കാഴ്ചശക്തി കുറഞ്ഞുവരുന്ന അവസ്ഥയിലായിരുന്ന വൊറൊൺസോവ് അവിടെ വളരെ കുറച്ചു കാലം മാത്രമേ ചിലവഴിച്ചുള്ളൂ. വികസിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന റഷ്യൻ സാമ്രാജ്യത്തോടുള്ള ബാധ്യതകൾ അദ്ദേഹത്തെ ടിഫ്ലിസിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി; അവിടെവച്ച് അദ്ദേഹം പ്രാദേശിക ഗോത്രങ്ങളുമായി യുദ്ധം ചെയ്തു.{{sfnp|Brett|2005|p=21}} ഇംഗ്ലീഷ് ആഭിമുഖ്യമുള്ള വൃദ്ധനായ വൊറൊൺസോവ്, [[ക്രിമിയൻ യുദ്ധം|ക്രിമിയൻ യുദ്ധം]] പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടതിൽ വളരെയധികം അസ്വസ്ഥനായിരുന്നു. ഇംഗ്ലണ്ടിൽ ഈ യുദ്ധത്തെ ശക്തമായി പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചത് അദ്ദേഹത്തിന് ഇംഗ്ലീഷ് മരുമകനായ സിഡ്നി ഹെർബർട്ട് ആയിരുന്നു. ലജ്ജിതനും അസ്വസ്ഥനുമായ അദ്ദേഹം പൊതുജീവിതത്തിൽ നിന്ന് വിരമിച്ച് ഒഡേസയിലെ സ്വകാര്യതയിലേക്ക് മടങ്ങി.{{sfnp|Brett|2005|p=22}} 1856-ൽ വൊറൊൺസോവ് അന്തരിച്ചു, പാരീസ് സമാധാന ഉടമ്പടി ഒപ്പുവെക്കുന്നത് കാണാൻ മാത്രം ആയുസ്സാണ് അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്നത്. ഒഡേസ കത്തീഡ്രലിലെ വൊറൊൺസോവിന് ശവകുടീരം സോവിയറ്റുകൾ നശിപ്പിച്ചുവെങ്കിലും, അദ്ദേഹത്തിന് ഭൗതികാവശിഷ്ടങ്ങൾ സോവിയറ്റ് കാലഘട്ടത്തെ അതിജീവിച്ചു, 2005-ൽ പുതുതായി നിർമ്മിച്ച കത്തീഡ്രലിലേക്ക് അത് തിരികെ കൊണ്ടുവന്നു.
* കൗണ്ടസ്, പിന്നീട് രാജകുമാരിയായ '''യെലിസവേറ്റ വൊറൊൺസോവ''' (19 സെപ്റ്റംബർ 1792 - 27 ഏപ്രിൽ 1880), കൗണ്ട് ഫ്രാൻസിസ്സെക് കെസവറി ബ്രാനിക്കി, അലക്സാന്ദ്ര വോൺ എംഗൽഹാർഡ്റ്റ് ദമ്പതികൾക്ക് മകൾ. ന്യൂ റഷ്യക്ക് സ്ഥാപകനായ പ്രിൻസ് പോറ്റെംകിന് (അദ്ദേഹം കുട്ടികളില്ലാത്തവനായിരുന്നു) അനന്തരവളും അവകാശിയുമാണ് അലക്സാന്ദ്ര. &quot;പോളിഷ് മന്ത്രവാദത്തിന്&quot; ഹ്രസ്വമായ കാലഘട്ടത്തിൽ റഷ്യൻ പ്രഭുക്കന്മാരെ വിവാഹം കഴിച്ച നിരവധി പോളിഷ് കുലീന വനിതകളിൽ ഒരാളായിരുന്നു അവൾ. ഈ കാലത്താണ് അലക്സാണ്ടർ ഒന്നാമൻ മാരി സെറ്റ്വെർട്ടിൻസ്കയുമായി പരസ്യമായി പ്രണയത്തിലായിരുന്നത്, അദ്ദേഹത്തിന് പിൻഗാമിയായ കോൺസ്റ്റാൻ്റിൻ അവൾക്ക് സഹോദരി ജോവാന വൈസ്കോവ്സ്കയുമായി പ്രണയത്തിലുമായിരുന്നു. ഗബ്രിയേലിയാഡ് സംഭവത്തിന് ശേഷം കരിങ്കടൽ തീരത്തേക്ക് നാടുകടത്തപ്പെട്ടപ്പോൾ, അലക്സാണ്ടർ പുഷ്കിൻ ഒഡേസയിൽ വച്ച് എലിസ് വൊറൊൺസോവയെ വശീകരിക്കുകയും അവൾക്കായി നിരവധി കവിതകൾ രചിക്കുകയും ചെയ്തു. അദ്ദേഹത്തിന് പ്രണയാഭ്യർത്ഥനകളിൽ അനിഷ്ടം തോന്നിയ കൗണ്ടസ് ഭർത്താവിനോട് പരാതിപ്പെട്ടു, അദ്ദേഹം ആ യുവ എതിരാളിയെ വടക്കൻ ഗ്രാമത്തിലേക്ക് നാടുകടത്തി. ഭർത്താവിന് മരണശേഷം, യെലിസവേറ്റ അലൂപ്ക കൊട്ടാരം അപൂർവ്വമായി മാത്രമേ സന്ദർശിച്ചിരുന്നുള്ളൂ, ഒഡേസയിൽ താമസിക്കാനാണ് അവർ താല്പര്യപ്പെട്ടത്. [[File:Hadji-Mural by Lanceray.jpg|thumb|ടിഫ്ലിസിലെ സെമിയോൺ വൊറൊൺസോവിന് കൊട്ടാരത്തിൽ നടന്ന വിരുന്ന്, യൂജിൻ ലാൻസെറേ രചിച്ചത്]]
** രാജകുമാരൻ '''സെമിയോൺ വൊറൊൺസോവ്''' (23 ഒക്ടോബർ 1823 - 6 മെയ് 1882), മിഖായേൽ രാജകുമാരന് ഏക മകനും അവകാശിയും. അദ്ദേഹം പിതാവിനൊപ്പം കോക്കസസിൽ സ്തുത്യർഹമായ സേവനം നടത്തി. ഭാര്യക്കും പിതാവിനും ഒപ്പം അദ്ദേഹവും [[ലിയോ ടോൾസ്റ്റോയ്|ലിയോ ടോൾസ്റ്റോയിക്ക്]] നോവലായ ''ഹാജി മുറാത്തിൽ'' പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. 1851 ഓഗസ്റ്റ് 26-ന് മാതാപിതാക്കൾക്ക് ആഗ്രഹത്തിന് വിരുദ്ധമായി അലൂപ്കയിൽ വച്ച് അദ്ദേഹം, ഒരിക്കൽ തൻ്റെ ഉജ്ജ്വലമായ സൗന്ദര്യത്തിന് പേരുകേട്ട മാഡം സ്റ്റോളിപിനയെ (ജനനം ട്രൂബെറ്റ്സ്കയ രാജകുമാരി) വിവാഹം കഴിച്ചു. കൊട്ടാരം നടത്താനാവശ്യമായ ചിലവ് വളരെ വലുതാണെന്ന് ദമ്പതികൾക്ക് മനസ്സിലായി, വിവിധ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥകൾ ഉണ്ടാക്കിയ ശേഷം അവർ അപൂർവ്വമായി മാത്രമേ ക്രിമിയ സന്ദർശിച്ചിട്ടുള്ളൂ. കുട്ടികളില്ലാതെ സെമിയോൺ മരിച്ചതിന് ശേഷം, വിധവ കൊട്ടാരത്തിലെ പല ഫർണിച്ചറുകളും പെയിൻ്റിംഗുകളും കൊള്ളയടിക്കുകയും, മുൻ വിവാഹത്തിലെ മകനായ ഡ്യൂക്കാ ഡി മോണ്ടെൽഫിക്കൊപ്പം അവന്യൂ ഡു ബോയിസ് ഡി ബൊലോഗ്നെയിൽ സ്ഥിരതാമസമാക്കുകയും ചെയ്തു.{{sfnp|Brett|2005|p=132}}
** കൗണ്ടസ് '''സോഫിയ ഷുവാലോവ''' (1825 - 15 ഓഗസ്റ്റ് 1879), രാജകുമാരൻ മിഖായേൽ, രാജകുമാരി എലിസവേറ്റ എന്നിവർക്ക് മകൾ. 1844-ൽ അവർ പാർഗോളോവോയ്ക്ക് ഉടമയായ കൗണ്ട് ആന്ദ്രേ ഷുവാലോവിനെ വിവാഹം കഴിച്ചു (കൂർലാൻഡിലെ ഷ്ലോസ് റൂഹെന്താൽ കുടുംബ ആസ്ഥാനമായുള്ള ഷുവാലോവ് കുടുംബത്തിലെ മറ്റൊരു ശാഖയുമായി തെറ്റിദ്ധരിക്കരുത്). വിവാഹജീവിതം സന്തോഷകരമായിരുന്നില്ല, ഇത് ഭർത്താവിൽ നിന്ന് മാറി താമസിക്കാൻ അവളെ പ്രേരിപ്പിച്ചു. 1876-ൽ മറ്റൊരു സ്ത്രീക്ക് വീട്ടിൽ വച്ചാണ് അദ്ദേഹം മരിച്ചത്. 1850-കൾ മുതൽ സോഫിയയും കുട്ടികളും അലൂപ്കയെ ഒരു നാട്ടുഭവനമായി ഉപയോഗിച്ചു. അവർക്ക് പേരിൽ ഷുവാലോവ് വിംഗ് എന്നറിയപ്പെടുന്ന നീളമുള്ള വെസ്റ്റ് വിംഗിൽ അവരും, കൊട്ടാരത്തിന് ബാക്കി ഭാഗങ്ങളിൽ സഹോദരൻ സെമിയോൺ രാജകുമാരനും താമസിച്ചു.
*** കൗണ്ട്, പിന്നീട് (1882) രാജകുമാരനായ '''പാവൽ വൊറൊൺസോവ്-ഷുവാലോവ്''' (1846-1885), സോഫിയ ഷുവാലോവയ്ക്ക് മകനും മിഖായേൽ വൊറൊൺസോവിന് ചെറുമകനും. 1882-ൽ മാതുലന് മരണത്തെ തുടർന്ന് ഏറെക്കുറെ ഒഴിഞ്ഞുകിടന്ന കൊട്ടാരവും വൊറൊൺസോവ് എന്ന പദവിയും അദ്ദേഹം പാരമ്പര്യമായി നേടി. മൂന്നു വർഷത്തിന് ശേഷം അദ്ദേഹം മരിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന് ഭാര്യ യെലിസവേറ്റ സ്റ്റോളിപിന (ബറോണസ് പിലാർ വോൺ പിൽചൗ), അദ്ദേഹത്തിന് ശേഷം 54 വർഷം കൂടി ജീവിച്ചു. അവർക്ക് കുട്ടികളില്ലായിരുന്നു. 1882 ജൂലൈ 7-ലെ ഒരു സാമ്രാജ്യത്വ ഉക്കാസ് പ്രകാരം അലൂപ്കയെ വൊറൊൺസോവ് മജോറാറ്റിന് കേന്ദ്രമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു, ഇത് ആദ്യജാതാവകാശം വഴിയാണ് അനന്തരാവകാശമായി ലഭിക്കേണ്ടിയിരുന്നത്.&lt;ref&gt;С. В. Любимов. Титулованные роды Российской империи. СПб, 1910.&lt;/ref&gt;
*** കൗണ്ട് '''മിഖായേൽ ഷുവാലോവ്''' (7 ജൂലൈ 1850 - 5 ജനുവരി 1904) 1885-ൽ സഹോദരൻ പാവലിൽ നിന്ന് എസ്റ്റേറ്റ് പാരമ്പര്യമായി നേടി. 1886 ഫെബ്രുവരി 12-ന്, രാജകീയ പദവി ഉപയോഗിക്കാനും വൊറൊൺസോവ്-ഷുവാലോവ് രാജകുമാരൻ എന്ന് സ്വയം വിശേഷിപ്പിക്കാനും ചക്രവർത്തി അദ്ദേഹത്തിന് അധികാരം നൽകി. അവിവാഹിതനായ അദ്ദേഹം വിദേശത്താണ് താമസിച്ചിരുന്നത്. അദ്ദേഹത്തിന് മരണത്തോടെ വൊറൊൺസോവ് രാജകുമാരൻ എന്ന പദവി (സെറീൻ ഹൈനസ്) ഇല്ലാതായി.
*** കൗണ്ടസ് '''എലിസവേറ്റ വൊറൊൺസോവ-ഡാഷ്കോവ''' (25 ജൂലൈ 1845 - 15 ജൂലൈ 1924), പാവൽ, മിഖായേൽ ഷുവാലോവ് എന്നിവർക്ക് മൂത്ത സഹോദരി. കൊട്ടാരത്തിന് അവസാനത്തെ സ്വകാര്യ ഉടമ അവരായിരുന്നു, പഴയ ഫർണിച്ചറുകൾ പലതും തിരികെ വാങ്ങി കൊട്ടാരത്തിന് പഴയ പ്രതാപം അവർ ഏറെക്കുറെ വീണ്ടെടുത്തു. വൊറൊൺസോവ് കുടുംബത്തിൽ അവശേഷിക്കുന്ന ഒരേയൊരു ശാഖയിലെ അംഗമായ ഭർത്താവ് കൗണ്ട് ഇല്ലാരിയോൺ ഇവാനോവിച്ച് വൊറൊൺസോവ്-ഡാഷ്കോവിനൊപ്പം അവർ അവിടെ ശാന്തമായി ജീവിച്ചു. [[ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധം|ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിന്]] തുടക്കത്തിൽ, കൗണ്ട് ഇല്ലാരിയോൺ കോക്കസസ് ഗവർണർ ജനറലായിരുന്നു. 1916-ൽ അലൂപ്കയിൽ വച്ച് അദ്ദേഹം മരിച്ചു.

1919 ഏപ്രിൽ വരെ കൗണ്ടസ് യെലിസവേറ്റ വൊറൊൺസോവ-ഡാഷ്കോവ കൊട്ടാരത്തിൽ താമസിച്ചിരുന്നു.&lt;ref&gt;Из сокровищ Алупкинского дворца-музея / Публ. Г. Г. Филатовой // Российский Архив: История Отечества в свидетельствах и документах XVIII—XX вв.: Альманах. – М.: Студия ТРИТЭ: Рос. Архив, 2009. – [Т. XVIII]. – С. 560—564.&lt;/ref&gt; റഷ്യൻ വൈറ്റുകൾ ക്രിമിയയിൽ നിന്ന് നടത്തിയ വലിയ പലായനത്തിനിടെ അവർ ഒരു ബ്രിട്ടീഷ് കപ്പലിൽ മാൾട്ടയിലേക്ക് പോയി. ഷെറെമെറ്റെവ് കുടുംബത്തിൽ നിന്നുള്ള പേരക്കുട്ടികളും അവരോടൊപ്പം ഉണ്ടായിരുന്നു. അവരിൽ ഉൾപ്പെട്ട കൗണ്ട് നിക്കോളായ് ഷെറെമെറ്റെവ് പിന്നീട് രാജകുമാരി ഐറിന യൂസുപ്പോവയെ (ബേബേ) വിവാഹം കഴിച്ചു. യെലിസവേറ്റയ്ക്ക് പിൻഗാമികളിൽ നടിയായ ആൻ വിയസെംസ്കി ഉൾപ്പെടുന്നു.

==പിൽക്കാല ചരിത്രം==
[[File:Клумба перед Дворцом.jpg|300px|thumb|left|2010-ൽ വിനോദസഞ്ചാരികൾ സന്ദർശിക്കുന്ന നോർത്ത് ഫോർകോർട്ട്.]]
[[ഒക്ടോബർ വിപ്ലവം|ഒക്ടോബർ വിപ്ലവത്തിന്]] നാല് വർഷത്തിന് ശേഷം 1921-ൽ കൊട്ടാരം ദേശസാൽക്കരിക്കുകയും തുടർന്ന് അതൊരു മ്യൂസിയമാക്കി മാറ്റുകയും ചെയ്തു. കെട്ടിടത്തിന് മെയിൻ, ഡൈനിംഗ്, ലൈബ്രറി വിംഗുകളാണ് ഇതിനായി ഉപയോഗിച്ചത്.&lt;ref name=inua/&gt; സർക്കാർ പിടിച്ചെടുത്ത വൊറൊൺസോവ് കുടുംബത്തിന് വസ്തുവകകൾക്ക് പുറമെ, സമീപത്ത് എസ്റ്റേറ്റുകൾ ഉണ്ടായിരുന്ന റോമനോവ്, യൂസുപ്പോവ്, സ്ട്രോഗനോവ് എന്നിവർക്ക് ദേശസാൽക്കരിക്കപ്പെട്ട എസ്റ്റേറ്റുകളിലെ പ്രദർശന വസ്തുക്കളും മ്യൂസിയത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു.&lt;ref name=inua/&gt; 1927-ൽ കൊട്ടാരത്തിന് ഷുവാലോവ് വിംഗിൽ &quot;10 ഇയേഴ്സ് ഓഫ് ഒക്ടോബർ&quot; എന്ന സാനിറ്റോറിയം പ്രവർത്തിച്ചു. കൊട്ടാരത്തിന് പ്രധാന ഭാഗം അലൂപ്ക റിസോർട്ടിന് പോളിക്ലിനിക്കിനും സ്പാ ബാത്തുകൾക്കും ഇടമായി മാറി.&lt;ref name=inua/&gt;

1941-ൽ സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ [[രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധം|രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിൽ]] പ്രവേശിച്ചപ്പോൾ മ്യൂസിയത്തിലെ ഒട്ടുമിക്ക പ്രദർശന വസ്തുക്കളും സുരക്ഷാ കാരണങ്ങളാൽ അലൂപ്കയിൽ നിന്ന് മാറ്റി. എന്നിരുന്നാലും, അധിനിവേശം നടത്തിയ [[നാസി ജർമ്മനി|നാസി ജർമ്മൻ]] സൈന്യം 537 കലാ, ഗ്രാഫിക് പ്രദർശന വസ്തുക്കൾ (സ്റ്റേറ്റ് റഷ്യൻ മ്യൂസിയം, സിംഫെറോപോൾ ആർട്ട് മ്യൂസിയം എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള താൽക്കാലിക എക്സിബിഷൻ പെയിൻ്റിംഗുകൾ ഉൾപ്പെടെ), കെട്ടിടത്തിന് 360 അലങ്കാര വസ്തുക്കൾ, അപൂർവ്വ ഫർണിച്ചറുകൾ, നിരവധി ചരിത്ര പുസ്തകങ്ങൾ എന്നിവ മോഷ്ടിച്ചു. അക്കാലത്ത് 5 ദശലക്ഷം റൂബിളുകൾക്ക് തുല്യമായ നഷ്ടമാണിത്.&lt;ref name=vlasenko-299/&gt;{{sfnp|Brett|2005|p=21}}&lt;ref name=wmu&gt;{{cite web |title=Vorontsov Palace-Museum |url=http://wmuseum.ru/ukraina/142-voroncovskiy-dvorec-muzey.html |work=World's Museums |date=22 March 2011 |access-date=4 March 2012 |language=ru}}&lt;/ref&gt;

യുദ്ധസമയത്ത്, [[അഡോൾഫ് ഹിറ്റ്‌ലർ]] കൊട്ടാരം ഫീൽഡ് മാർഷൽ എറിക് വോൺ മാൻസ്റ്റൈന് പ്രതിഫലമായി നൽകി, അദ്ദേഹം അത് സ്വന്തം ആസ്ഥാനമാക്കി മാറ്റി. കൊട്ടാരം ഇത്ര നന്നായി സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടതിന് കാരണമിതാണ്.&lt;ref name=qrim/&gt; ക്രിമിയയിലും പരിസരത്തുമായി നിലയുറപ്പിച്ചിരുന്ന വെർമാക്റ്റ് ഓഫീസർമാർക്കുള്ള മ്യൂസിയമായി പിന്നീട് ഈ കെട്ടിടം മാറ്റപ്പെട്ടു.&lt;ref name=wmu/&gt; ക്രിമിയയിൽ നിന്നുള്ള പിന്മാറ്റ സമയത്ത് കൊട്ടാരത്തിൽ ഡൈനാമൈറ്റ് വെക്കാൻ നാസികൾ പദ്ധതിയിട്ടിരുന്നു. എന്നാൽ ക്രിമിയൻ ആക്രമണ സമയത്ത് സെപ്പറേറ്റ് കോസ്റ്റൽ ആർമിക്കും അവരെ പിന്തുണച്ചിരുന്ന യാൾട്ട പാർട്ടീസാൻ ഗ്രൂപ്പുകൾക്കും അതിവേഗം മുന്നേറാൻ സാധിച്ചതിനാൽ കൊട്ടാരം നാശത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെട്ടു.&lt;ref name=wmu/&gt;

1945 ഫെബ്രുവരി 11 മുതൽ 14 വരെ അയൽപ്രദേശത്തുള്ള പഴയ സാമ്രാജ്യത്വ വസതിയായ ലിവാഡിയ കൊട്ടാരത്തിൽ വെച്ച് യാൾട്ട സമ്മേളനം നടന്നു; അമേരിക്ക, യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം, സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള പ്രതിനിധികൾ തമ്മിലായിരുന്നു ഇത്. [[വിൻസ്റ്റൺ ചർച്ചിൽ|വിൻസ്റ്റൺ ചർച്ചിലിനും]] അദ്ദേഹത്തിന് ബ്രിട്ടീഷ് സംഘത്തിലെ ഒരു ഭാഗത്തിനും വൊറൊൺസോവ് കൊട്ടാരത്തിൽ താൽക്കാലിക താമസസൗകര്യം നൽകി.&lt;ref&gt;{{Cite book |author=Winston Churchill |author-link=Winston Churchill |title=[[ട്രയംഫ് ആൻഡ് ട്രാജഡി|Triumph and Tragedy]]: The Second World War, Vol 6 |year=1985 |orig-year=1954 |publisher=[[Penguin (publisher)|Penguin]] |isbn=978-0-14-008616-4 |pages=302–303}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=telegraph/&gt; രണ്ടാഴ്ചയ്ക്കുള്ളിൽ നിർമ്മാണത്തൊഴിലാളികൾ പ്രധാന കൊട്ടാരത്തിലെ 22 മുറികൾ, ഷുവാലോവ് വിംഗിലെ 23 മുറികൾ എന്നിവ പുനരുദ്ധരിക്കുകയും കൊട്ടാരത്തിലെ പൂന്തോട്ടങ്ങൾ വീണ്ടും നട്ടുപിടിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name=plokhy/&gt; കൊട്ടാരത്തിലെ ഇംഗ്ലീഷ് ശൈലിയിലുള്ള വാസ്തുവിദ്യ ചർച്ചിലിന് പ്രശംസ പിടിച്ചുപറ്റി:&lt;ref name=telegraph/&gt; പൂന്തോട്ടത്തിലെ മെഡിസി സിംഹങ്ങളെ കണ്ട് ആകർഷിക്കപ്പെട്ട ചർച്ചിൽ അവയെ വീട്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകാൻ കഴിയുമോ എന്ന് പിന്നീട് സ്റ്റാലിനോട് ചോദിച്ചു; സ്റ്റാലിൻ ഈ അഭ്യർത്ഥന നിരസിച്ചു.&lt;ref name=voroncov1&gt;{{cite web |title=Towers of Crim Tartary (Review) |url=http://www.gbrussia.org/reviews.php?id=157 |work=Great Britain – Russia Reviews |author=Lindsey Hughes |publisher=gbrussia.org |access-date=18 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131022150633/http://www.gbrussia.org/reviews.php?id=157 |archive-date=22 October 2013 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

[[File:Vorontsov's Lion.JPG|thumb|right|300px|ചർച്ചിലിനെ വളരെയധികം ആകർഷിച്ച [[മെഡിസി സിംഹം|മെഡിസി സിംഹങ്ങളിൽ]] ഒന്ന്]]

{{Blockquote|നമ്മുടെ വാസസ്ഥലത്തിന് ചുറ്റുപാട് വളരെ ആകർഷകമായിരുന്നു ... പകുതി ഗോഥിക്, പകുതി മൂറിഷ് ശൈലിയിലുള്ള വില്ലയ്ക്ക് പിന്നിലായി മഞ്ഞുമൂടിയ പർവ്വതങ്ങൾ ഉയർന്നുനിൽക്കുന്നു, ഇത് ക്രിമിയയിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന കൊടുമുടിയിൽ അവസാനിക്കുന്നു. ഞങ്ങൾക്ക് മുന്നിൽ കറുത്ത കടലിന് ഇരുണ്ട വിസ്തൃതിയുണ്ട്, ഈ വർഷത്തിൽ പോലും അത് തീവ്രവും എന്നാൽ മനോഹരവും ഊഷ്മളവുമാണ്. വെളുത്ത സിംഹപ്രതിമകൾ വീടിന് പ്രവേശന കവാടത്തിന് കാവൽ നിന്നു, മുറ്റത്തിനപ്പുറം ഉഷ്ണമേഖലാ സസ്യങ്ങളും സൈപ്രസുകളും നിറഞ്ഞ മനോഹരമായ ഒരു പാർക്ക് ഉണ്ടായിരുന്നു.|[[വിൻസ്റ്റൺ ചർച്ചിൽ]], ''[[ട്രയംഫ് ആൻഡ് ട്രാജഡി]]: ദി സെക്കൻഡ് വേൾഡ് വാർ, വാല്യം 6'', 1953&lt;ref&gt;{{cite book|last=Churchill|first=Winston|title=Triumph and Tragedy: The Second World War, Vol 6|year=1986|publisher=[[Houghton Mifflin Harcourt]]|isbn=978-0-395-41060-8|page=303|url=https://books.google.com/books?id=lnp3Z_ATd8oC&amp;q=%22Behind+the+villa%2C+half+Gothic+and+half+Moorish+in+style%2C+rose+the+mountains%22+-wikipedia&amp;pg=PA303|author-link=Winston Churchill|access-date=11 March 2012}}&lt;/ref&gt;}}

യുദ്ധത്തിന് ശേഷം കൊട്ടാരം സോവിയറ്റ് രഹസ്യപ്പോലീസിന് വേനൽക്കാല വസതിയായും പിന്നീട് ട്രേഡ് സാനിറ്റോറിയമായും ഉപയോഗിച്ചു.&lt;ref name=qrim/&gt; 1956-ൽ കൊട്ടാരം വീണ്ടും ഒരു മ്യൂസിയമായി പുനർസ്ഥാപിച്ചു,&lt;ref name=touring/&gt;&lt;ref name=Ivchenko-292&gt;{{harvnb|Ivchenko|Parkhomenko|2010|p=292.}}&lt;/ref&gt; രണ്ട് വർഷത്തിന് ശേഷം കലാസൃഷ്ടികൾ ഉൾപ്പെടുത്തി ഇത് കൂടുതൽ വിപുലീകരിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, യുദ്ധസമയത്ത് കൊള്ളയടിക്കപ്പെട്ട ഒട്ടുമിക്ക കലാസൃഷ്ടികളും പിന്നീട് ഒരിക്കലും വീണ്ടെടുക്കാനായില്ല, പഴയ ശേഖരത്തിലെ ഒരു ചെറിയ ഭാഗം മാത്രമാണ് മ്യൂസിയത്തിലേക്ക് തിരികെ ലഭിച്ചത്.&lt;ref name=inua/&gt; 1965-ൽ കൊട്ടാരം &quot;അലൂപ്ക പാലസ്-പാർക്ക് കോംപ്ലക്സിൽ&quot; ഉൾപ്പെടുത്തി.&lt;ref name=vlasenko-299/&gt; ഇതൊരു ദേശീയ ചരിത്ര സംരക്ഷിത പ്രദേശമാണ്, ഇതിൽ അയൽപ്രദേശമായ മസ്സാൻഡ്രയിലെ മസ്സാൻഡ്ര കൊട്ടാരവും ഉൾപ്പെടുന്നു. റഷ്യയിലെ സാർ അലക്സാണ്ടർ മൂന്നാമന് വേണ്ടി ലൂയി പതിമൂന്നാമൻ ഷാറ്റോ ശൈലിയിൽ നിർമ്മിച്ചതാണ് ഈ കൊട്ടാരം.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Crimean republican establishment &quot;Alupka Palace-Park Museum-Reserve&quot;|url=http://www.mincult.crimea-portal.gov.ua/rus/index.php?v=5&amp;tek=67&amp;par=41&amp;l=&amp;art=93|archive-url=https://archive.today/20120805083632/http://www.mincult.crimea-portal.gov.ua/rus/index.php?v=5&amp;tek=67&amp;par=41&amp;l=&amp;art=93|url-status=dead|archive-date=5 August 2012|work=Ministry of Culture of the Autonomous Republic of Crimea|access-date=23 February 2012|language=ru}}&lt;/ref&gt;

വർഷങ്ങളോളം നീണ്ട തേയ്മാനത്തെയും യുദ്ധങ്ങളെയും അതിജീവിച്ചെങ്കിലും, 2000-ൽ കൊട്ടാരത്തിന് ഒരു ഭാഗം താഴെയുള്ള കരിങ്കടലിലേക്ക് തകർന്നുവീഴാൻ സാധ്യതയുള്ളതായി ദി ഡെയ്‌ലി ടെലിഗ്രാഫ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു.&lt;ref name=telegraph/&gt; പതിനായിരത്തോളം പുസ്തകങ്ങളും കയ്യെഴുത്തുപ്രതികളും സൂക്ഷിച്ചിരുന്ന ലൈബ്രറിയിൽ വിള്ളലുകൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെടാൻ തുടങ്ങിയിരുന്നു.&lt;ref name=telegraph/&gt; കൊട്ടാരത്തിന് അടിത്തറയിൽ അത്യാധുനിക ഡ്രെയിനേജ് സംവിധാനം എഡ്വേർഡ് ബ്ലോർ ഒരുക്കിയിരുന്നെങ്കിലും, വർഷങ്ങളായുള്ള അവഗണന, തീരദേശ ശോഷണം, 1974-ൽ സമീപത്ത് നിർമ്മിച്ച സീവേജ് പൈപ്പ് എന്നിവ മണ്ണിടിച്ചിലിനുള്ള സാധ്യത വർദ്ധിപ്പിച്ചു.&lt;ref name=telegraph/&gt; കൊട്ടാരത്തിന് പടിഞ്ഞാറ് വശത്തുള്ള മധ്യകാല ശൈലിയിലുള്ള ഗേറ്റ്ഹൗസിന് ചുറ്റുമായിരുന്നു വരാനിരിക്കുന്ന മറ്റൊരു അപകടം പതിയിരുന്നത്.&lt;ref name=telegraph/&gt;

==ചിത്രശാല==
&lt;gallery&gt;
File:Vorontsov's Palace 2, Alupka, Crimea.jpg|തെക്കൻ മുഖപ്പിലെ സൂക്ഷ്മ വിവരങ്ങൾ.
File:Vorontsov's Palace, Architecture, Alupka, Crimea.jpg|തെക്കൻ മുഖപ്പിലെ സൂക്ഷ്മ വിവരങ്ങൾ.
File:Vornontsov Palace001.jpg|മധ്യകാല ഇംഗ്ലീഷ് കോട്ടയ്ക്ക് മാതൃകയിലുള്ള കൊട്ടാരം ഫോർകോർട്ടിലേക്കുള്ള പ്രവേശന കവാടം.
File:Alupka Vorontsov palace IMG 1987 01-119-9005.JPG|ലയൺ ടെറസ്.
File:Комплекс споруд Воронцовського палац (Алупка, вул. Дворцове шосе, 18) 17.JPG|കൊട്ടാരത്തിന് താഴെയുള്ള മനുഷ്യനിർമ്മിത ഉഷ്ണമേഖലാ ടെറസുകളിൽ ഒന്ന്.
File:Vorontsov Palace Blue room IMG 3610 1725.jpg|ചുവരുകളിൽ സങ്കീർണ്ണമായ പ്ലാസ്റ്റർ വർക്കുകൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച ബ്ലൂ ഡ്രോയിംഗ് റൂം.
File:Воронцовский дворец.jpg|ഇംഗ്ലീഷ് ട്യൂഡർ ശൈലിയിലുള്ള സ്ട്രാപ്പ്വർക്ക്, പെൻഡൻ്റുകൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന ഡൈനിംഗ് റൂമിലെ ഓക്ക് സീലിംഗ്.
File:Бильярд в одной из комнат.jpg|ഡൈനിംഗ് റൂമിനോട് ചേർന്നുള്ള ഗോതിക് ശൈലിയിലുള്ള ബില്യാർഡ്സ് റൂം.
File:Vorontsovsky Palace 4.jpg|ചൈനീസ് കാബിനറ്റ് എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന ചെറിയ ചൈന റൂമിലെ സങ്കീർണ്ണമായ തടി സീലിംഗ്.
File:Greenhouse of Vorontsovsky Palace (Crimea).JPG|കൺസർവേറ്ററി.
&lt;/gallery&gt;

==ഇവയും കാണുക==
* വൊറൊൺസോവ് കൊട്ടാരം (വിവക്ഷകൾ), വൊറൊൺസോവ് കുടുംബത്തിനായി നിർമ്മിച്ച സമാന പേരുള്ള കൊട്ടാരങ്ങൾക്ക് പട്ടിക
* യുക്രെയ്നിലെ ചരിത്ര സംരക്ഷിത പ്രദേശങ്ങൾക്ക് പട്ടിക

==അവലംബങ്ങൾ==
'''കുറിപ്പുകൾ'''
{{Reflist|group=&quot;nb&quot;}}

'''അടിക്കുറിപ്പുകൾ'''
{{Reflist}}

'''ഗ്രന്ഥസൂചി'''
{{refbegin}}
*{{cite book |last=Brett |first=C.E.B. |title=Towers of Crim Tartary: English and Scottish architects and craftsmen in the Crimea, 1762–1853 |publisher=Shaun Tyas |year=2005 |location=[[Donington, Lincolnshire|Donington]], Lincolnshire |isbn=978-1-900289-73-3}}
*{{cite book |last=Chernov |first=Vladimir |title=Southern Coast of Crimea: Guidebook |publisher=Planeta |location=Moscow |year=1986 |language=ru }}
*{{cite book |last=Gilbert |first=Martin |author-link=Martin Gilbert |title=Churchill: A Life |publisher=[[Macmillan Publishers|Macmillan]] |year=1992 |isbn=978-0-8050-2396-1 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/churchill00mart_0 }}
*{{cite book |last1=Ivchenko |first1=A.S. |first2=O.A. |last2=Parkhomenko |title=Ukrayina. Fortetsi, zamky, palatsy |publisher=Kartohrafiya |location=[[Kyiv]] |year=2010 |language=uk |isbn=978-966-475-375-0 }}
*{{cite book |last=Malikenaite |first=Ruta |title=Touring the Crimea |publisher=Baltija Dryk |year=2003 |location=[[Kyiv]] |isbn=966-96041-9-2 }}
*{{cite book |last=Plokhy |first=Serhii |title=Yalta: The Price of Peace |publisher=[[Penguin Books]] |year=2010 |isbn=978-0-670-02141-3 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/yaltapriceofpeac0000plok }}
*{{cite book |last=Zharikov |first=N. L. |title=Monuments of urban development and architecture in the UkSSR |chapter=Vorontsovsky dvorets, 1830–1846 |chapter-url=http://ua.vlasenko.net/_pgs/pgs-html/pgs2-298.html|volume=1–4 |publisher=Budivel'nyk |year=1983–1986 |location=[[Kiev]] |language=ru |lccn=84179019 }}
*{{cite book |last=Girouard |first=Mark |author-link=Mark Girouard |year=1978 |title=Life in the English Country House |url=https://archive.org/details/lifeinenglishcou0000giro |url-access=registration |publisher=Yale University Press |isbn=0-300-02273-5}}
*{{cite book |last=Girouard |first=Mark |year=1979 |title=The Victorian Country House |url=https://archive.org/details/victoriancountry0000giro |url-access=registration |publisher=Yale University Press}}
{{refend}}

==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
{{commons category|Vorontsov Palace (Alupka)}}
* {{cite web|url=http://worontsovpalace.com.ua/|title=Official website|access-date=2011-07-29|work=Alupka palace-park museum preserve|language=ru}}
* {{cite encyclopedia|url=http://encyclosights.com/object_details.php?ln=1&amp;id=549|title=M.Vorontsovs palace, Alupka : palaces|access-date=2011-07-29|encyclopedia=Encyclopedia of Sights|archive-date=16 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210416145050/http://encyclosights.com/object_details.php?ln=1&amp;id=549|url-status=dead}}

{{Coord|44|25|11|N|34|3|19|E|type:landmark|display=title}}
[[വർഗ്ഗം:ഉക്രൈനിലെ നഗരങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>rgiwg9t6fyh1eiihg7ve3spz5l0izon</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4660977</id>
      <parentid>4660975</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T04:08:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Srinivasrjy</username>
        <id>211324</id>
      </contributor>
      <origin>4660977</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="113779" sha1="dbulm3oq80aj4ls9qolgi6f4mz60sjh" xml:space="preserve">
'''വൊറൊൺസോവ് കൊട്ടാരം''' ({{langx|uk|Воронцовський палац|Vorontsovs'kyi palats}}; {{langx|ru|Воронцовский дворец|Vorontsovskiy Dvorets|link=no}}) അഥവാ '''അലൂപ്ക കൊട്ടാരം'''{{#tag:ref|The Alupka Palace ({{langx|uk|Алупкінський палац}}; {{langx|ru|link=no|Алупкинский дворец}}) name was contrived during Soviet times&lt;ref name=chernov&gt;{{harvnb|Chernov|1986|p=184.}}&lt;/ref&gt; to remove mention to the [[വൊറൊൺസോവ് രാജകുടുംബം]] noble family.|group=&quot;nb&quot;}} [[ക്രിമിയ]] എന്ന സ്ഥലത്ത് അലൂപ്ക എന്ന നഗരത്തിന് സമീപം ക്രിമിയൻ പർവ്വതനിരകൾ എന്നതിന് അടിവാരത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ കൊട്ടാരമാണ്. വൊറൊൺസോവ് കൊട്ടാരം ക്രിമിയയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയതും വലുതുമായ കൊട്ടാരങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്,&lt;ref name=&quot;Ivchenko&quot;&gt;{{harvnb|Ivchenko|Parkhomenko|2010|p=290.}}&lt;/ref&gt; ഇത് ക്രിമിയയിലെ തെക്കൻ തീരത്ത് ഏറ്റവും പ്രചാരമുള്ള വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ഒന്നുമാണ്.&lt;ref name=&quot;vlasenko-299&quot;&gt;{{harvnb|Zharikov|1983–1986|p=299.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;touring&quot;&gt;{{harvnb|Malikenaite|2003|p=60.}}&lt;/ref&gt;
[[പ്രമാണം:Alupka_castle6.jpg|ലഘുചിത്രം|വൊറൊൺസോവ് കൊട്ടാരം: വടക്കൻ പ്രവേശന കവാടം. പർവ്വതപ്രദേശവുമായി കെട്ടിടത്തെ ലയിപ്പിക്കാൻ ഒരു ബോധപൂർവ്വമായ ശ്രമം എന്ന നിലയിൽ പ്രാദേശികമായി കുഴിച്ചെടുത്ത കല്ലുകളാണ് ഇതിനായി ഉപയോഗിച്ചത്.]]
[[പ്രമാണം:Комплекс_споруд_Воронцовського_палацу.jpg|ലഘുചിത്രം|പ്രധാന കെട്ടിടത്തിലെ തെക്കൻ മുഖപ്പ് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത് [[ഇസ്‌ലാമിക വാസ്തുവിദ്യ]] എന്നതിൽ സാധാരണമായ ഇവാൻ എന്ന ശൈലിയിലാണ്.]]
ഈ കൊട്ടാരം 1828-നും 1848-നും ഇടയിൽ റഷ്യൻ രാജകുമാരനായ മിഖായേൽ സെമിയോണോവിച്ച് വൊറൊൺസോവ് എന്നയാൾക്ക് വേനൽക്കാല വസതിയായി ഉപയോഗിക്കാൻ 9 ദശലക്ഷം റൂബിൾ ചെലവിൽ നിർമ്മിച്ചതാണ്.&lt;ref name=&quot;inua&quot;&gt;{{cite web|url=http://zabytki.in.ua/uk/29/vorontsovskiy-palats|title=Vorontsovsky palace|access-date=30 July 2011|work=Zabytki|language=uk}}&lt;/ref&gt; ഇംഗ്ലീഷ് വാസ്തുശില്പിയായ എഡ്വേർഡ് ബ്ലോർ, അദ്ദേഹത്തിന് സഹായിയായ വില്യം ഹണ്ട് എന്നിവർ ചേർന്ന് ഇംഗ്ലീഷ് നവോത്ഥാന ശൈലിയിലാണ് ഇത് രൂപകൽപ്പന ചെയ്തത്.&lt;ref name=&quot;touring2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;qrim&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.qrim.ru/about/sights/VorontsovPalace|title=Vorontsovsky palace|access-date=29 July 2011|date=31 October 2008|work=Qrim.ru|language=ru}}&lt;/ref&gt; ഈ കെട്ടിടം പല വാസ്തുവിദ്യാ ശൈലികൾ ചേർന്ന ഒരു സങ്കരമാണ്, എന്നാൽ ഒന്നോടും പൂർണ്ണമായ കൂറ് പുലർത്തുന്നില്ല. ഈ ശൈലികളിൽ സ്കോട്ടിഷ് ബാരോണിയൽ,&lt;ref name=&quot;churchill&quot;&gt;{{harvnb|Gilbert|1992|p=817.}}&lt;/ref&gt; ഇൻഡോ-സാരസെനിക് വാസ്തുവിദ്യ,&lt;ref&gt;Brett, p?&lt;/ref&gt; ഗോഥിക് റിവൈവൽ വാസ്തുവിദ്യ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;Ivchenko2&quot; /&gt; യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡത്തിൽ നിരവധി കെട്ടിടങ്ങൾ രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത ബ്ലോർ, ലണ്ടനിലെ ബക്കിംഗ്ഹാം കൊട്ടാരം രൂപകൽപ്പന പൂർത്തിയാക്കിയതിന് പേരുകേട്ട ആളാണ്.&lt;ref name=&quot;telegraph&quot;&gt;{{cite news|last=Warren|first=Marcus|title=Crimea's castles in the air face collapse|url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/ukraine/1372204/Crimeas-castles-in-the-air-face-collapse.html|access-date=30 July 2011|newspaper=[[ദി ഡെയ്‌ലി ടെലിഗ്രാഫ്]]|location=London|date=28 October 2000}}&lt;/ref&gt;

നിർമ്മാണം പൂർത്തിയായ ശേഷം, [[റഷ്യൻ സാമ്രാജ്യം|റഷ്യൻ സാമ്രാജ്യത്തിലെ]] ഉയർന്ന ഭരണവർഗ്ഗത്തിലെ നിരവധി അംഗങ്ങൾ കൊട്ടാരം സന്ദർശിച്ചു; വളരെ സമ്പന്നരായ ഈ പ്രഭുക്കന്മാരിൽ പലരും കൊട്ടാരവും അതിലെ കടൽത്തീരവും കണ്ട് ആകൃഷ്ടരായി ക്രിമിയയിൽ തങ്ങൾക്ക് സ്വന്തമായി വേനൽക്കാല വസതികൾ നിർമ്മിക്കാൻ തയ്യാറായി. ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന് തുടക്കത്തോടെ നിരവധി പ്രഭുക്കന്മാർ മാത്രമല്ല, സാർ ഉൾപ്പെടെയുള്ള രാജകുടുംബാംഗങ്ങളും ഈ പ്രദേശത്ത് വിവിധ വാസ്തുവിദ്യാ ശൈലികളിൽ കൊട്ടാരങ്ങൾ നിർമ്മിച്ചിരുന്നു.

വൊറൊൺസോവ് കൊട്ടാരത്തിന് ഒരു പ്രധാന സവിശേഷത അതിനോട് ചേർന്നുള്ള പാർക്ക് ആണ്. ജർമ്മൻ ലാൻഡ്സ്കേപ്പ് ഗാർഡനറായ കരോലസ് കീബാക്ക് ഒരുക്കിയ 40 ഹെക്ടർ പച്ചപ്പും വനവും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=sunny/&gt;&lt;ref name=edu&gt;{{cite web |last=Shirokov|first=O |title=Alupka Park |url=http://www.crimea.edu/eng/crimea/sights/landscap/parks/aluppark/full.html |work=The Crimean sights |publisher=Taurical National University |access-date=3 August 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111006163655/http://www.crimea.edu/eng/crimea/sights/landscap/parks/aluppark/full.html |archive-date=6 October 2011}}&lt;/ref&gt; ഇന്ന് വൊറൊൺസോവ് കൊട്ടാരം &quot;അലൂപ്ക പാലസ് ആൻഡ് പാർക്ക് കോംപ്ലക്സ്&quot; എന്നതിന് ഭാഗമാണ്. അയൽപ്രദേശമായ മസ്സാൻഡ്ര എന്ന സ്ഥലത്തെ മസ്സാൻഡ്ര കൊട്ടാരം ഉൾപ്പെടുന്ന ഒരു ദേശീയ ചരിത്ര സംരക്ഷിത പ്രദേശമാണിത്. ദേശീയ വാസ്തുവിദ്യാ പ്രാധാന്യമുള്ള സ്മാരകമായി യുക്രെയ്ൻ ഈ കൊട്ടാരത്തെ രേഖപ്പെടുത്തുകയും 0100109 എന്ന സംരക്ഷണ നമ്പർ നൽകുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web |title= |script-title=uk:Нерухома культурна спадщина |trans-title=Immovable cultural heritage |url=https://mcsc.gov.ua/kulturna-spadshchyna/derzhavnyy-reiestr-nerukhomykh-pam-iatok-ukrainy/ |website=[[ഉക്രെയ്നിലെ സാംസ്കാരിക മന്ത്രാലയം]]}}&lt;/ref&gt;

ഒരു പ്രധാന പ്രാദേശിക വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രം, വാസ്തുവിദ്യാ സ്മാരകം എന്നീ നിലകളിൽ വൊറൊൺസോവ് കൊട്ടാരവും ചുറ്റുമുള്ള പാർക്കും യുക്രേനിയൻ സിനിമ, സോവിയറ്റ് സിനിമ എന്നിവയിൽ സ്ഥിരമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടിരുന്നു. ''ആൻ ഓർഡിനറി മിറാക്കിൾ (1964 സിനിമ)'', ''നെബെസ്ന്യേ ലാസ്റ്റോച്ച്കി'', ''ക്രേസി ഡേ ഓർ ദി മാര്യേജ് ഓഫ് ഫിഗാരോ'', ''സാഫോ'' എന്നിവ ഉദാഹരണങ്ങളാണ്.&lt;ref name=qrim/&gt;&lt;ref name=arch&gt;{{cite web |title=Vorontsovsky palace |url=http://www.archiportal.crimea.ua/yalta/vorontsovskiy-dvorets.html |work=Crimean Architectural Portal |access-date=29 July 2011 |language=ru}}&lt;/ref&gt;

റഷ്യൻ കവിയായ [[ഇവാൻ ബുനിൻ]] 1900-ൽ കൊട്ടാരം സന്ദർശിക്കുകയും &quot;തീരത്തേക്ക് നയിക്കുന്ന നീണ്ട ഇടവഴി ...&quot; ({{langx|ru|link=no|К прибрежью моря длинная аллея ...}}) എന്ന പേരിൽ ഒരു ചെറുകവിത എഴുതുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{cite web |last=Bunin |first=Ivan |title=Long alley leading down to the shore |url=http://bunin.niv.ru/bunin/stihi/231.htm |work=Ivan Alekseevich Bunin |publisher=bunin.niv.ru |access-date=3 August 2011 |language=ru |archive-date=4 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304133232/http://bunin.niv.ru/bunin/stihi/231.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

==ചരിത്രം==
[[File:Sofievskaya-5a23.jpg|thumb|1820-കളിൽ റഷ്യൻ പ്രഭുക്കന്മാർ നൊവോറോസിയയിൽ, പ്രധാനമായും ഒഡേസയിൽ, നിരവധി പല്ലാഡിയൻ വാസ്തുവിദ്യ വസതികൾ നിർമ്മിക്കാൻ ഏർപ്പാടാക്കി.]]
നെപ്പോളിയൻ യുദ്ധങ്ങൾ കഴിഞ്ഞുള്ള കാലഘട്ടത്തിൽ, റഷ്യയിലെ തെക്കൻ തലസ്ഥാനമായി [[ഒഡേസ]] എന്ന പുതിയ നഗരം ഉയർന്നുവന്നു. സോഫിയ പൊട്ടോക്ക, കരോലിന റസെവുസ്ക എന്നിവരെപ്പോലുള്ള പോളിഷ് കുലീന വനിതകൾ, ചുരുക്കം ചില റഷ്യൻ പ്രഭുക്കന്മാർ എന്നിവരെ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള ഊർജ്ജസ്വലമായ ഒരു സമൂഹമാണ് അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നത്. ഫിലിപ്പ് വിഗൽ എന്നയാൾ പറയുന്നതനുസരിച്ച്, ഒഡേസയിലെ വൈസ്രോയിക്ക് ദർബാർ ഒരു &quot;സാമ്രാജ്യത്വ രാജകുമാരന് ചെറിയ തലസ്ഥാനം&quot; പോലെയായിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Классика: Вигель Филипп Филиппович. Записки |url=http://az.lib.ru/w/wigelx_f_f/text_1856_zapiski.shtml |website=az.lib.ru |access-date=16 October 2016}}&lt;/ref&gt; ഒഡേസയിൽ നിരവധി നിയോക്ലാസിക്കൽ കെട്ടിടങ്ങൾ ഉയർന്നുവന്നെങ്കിലും, ക്രിമിയ (അല്ലെങ്കിൽ അക്കാലത്ത് അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ടോറിക്ക) ഇപ്പോഴും ഒരു വന്യമായ പ്രദേശമായാണ് കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നത്. 1820-കൾക്ക് പകുതിയോടെ അതിലെ പരുക്കൻ സൗന്ദര്യത്തെ പ്രകീർത്തിക്കുന്ന ജനപ്രിയ റൊമാൻ്റിക് കൃതികൾ പുറത്തുവന്നു, [[അലക്സാണ്ടർ പുഷ്കിൻ]] എഴുതിയ ''ദി ഫൗണ്ടൻ ഓഫ് ബഖ്‌ചിസരായ്'', ആദം മിക്കിവിച്ച് എഴുതിയ ''ക്രിമിയൻ സോണറ്റുകൾ'' എന്നിവ ഉദാഹരണങ്ങളാണ്. ഇരു കവികളും [[ലോർഡ് ബൈറൺ]] രചിച്ച പൗരസ്ത്യ പ്രണയകഥകളിൽ ആകൃഷ്ടരായിരുന്നു. 1783-ൽ തകരുന്നതുവരെ ക്രിമിയൻ ഖാനേറ്റ് എന്നയിടത്ത് തഴച്ചുവളർന്ന ടാട്ടർ മുസ്ലീം പാരമ്പര്യങ്ങൾക്ക് നാടായാണ് അവർ ക്രിമിയയെ ചിത്രീകരിച്ചത്.

1823 മെയ് മാസത്തിൽ മിഖായേൽ വൊറൊൺസോവ് നൊവോറോസിയയിലെ വൈസ്രോയിയായി നിയമിതനായി. ഒഡേസയിൽ എത്തുന്നതിന് മുമ്പുതന്നെ, വൊറൊൺസോവ് കുടുംബം ക്രിമിയയിലെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗങ്ങളിൽ ഭൂമി വാങ്ങാൻ തുടങ്ങിയിരുന്നു. അക്കാലത്ത് ജനവാസം കുറഞ്ഞതും അധികം അറിയപ്പെടാത്തതുമായ പ്രദേശമായിരുന്നു അത്. ലിവാഡിയ, ഒറിയാൻഡ എന്നിവയ്ക്ക് ഉടമയായ കേണൽ തിയോഡോഷ്യസ് റെവലിയോട്ടിസിൽ നിന്ന് 1824-ൽ അലൂപ്ക വാങ്ങി.&lt;ref&gt;Е. И. Индова. Крепостное хозяйство в начале XIX века. Moscow, 1955. Page 36.&lt;/ref&gt; അപ്പോഴേക്കും വൊറൊൺസോവ് കുടുംബത്തിന് ഗുർസുഫ്, മസ്സാൻഡ്ര, ഐ-ഡാനിൽ, കേപ്പ് മാർഷ്യൻ റിസർവ് എന്നിവിടങ്ങളിലും സ്വത്തുക്കൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.&lt;ref&gt;Т. Брагина, Н. Васильева. Путешествие по дворянским имениям южного берега Крыма. Таврия, 2001. Стр. 113.&lt;/ref&gt;

===യഥാർത്ഥ രൂപകൽപ്പനയും ധാർമ്മികതയും===
[[File:Mikhail Vorontsov by Molinari.jpg|thumb|left|175px|രാജകുമാരൻ മിഖായേൽ സെമിയോണോവിച്ച് വൊറൊൺസോവ് സ്വന്തം വേനൽക്കാല വസതിയായി ഉപയോഗിക്കാൻ കൊട്ടാരം നിർമ്മിക്കാൻ ഏൽപ്പിച്ചു.]]
നൊവോറോസിയയിലെ ഗവർണർ ജനറലായ മിഖായേൽ സെമിയോണോവിച്ച് വൊറൊൺസോവ് (ജനനം 1782 - മരണം 1856) രാജകുമാരന് വേനൽക്കാല വസതിയായാണ് വൊറൊൺസോവ് കൊട്ടാരം നിർമ്മിക്കാൻ ഉത്തരവിട്ടത്.&lt;ref name=qrim/&gt; രാജകുമാരൻ ഒരു ഇംഗ്ലീഷ് ആഭിമുഖ്യമുള്ള വ്യക്തിയായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന് പിതാവായ സെമിയോൺ വൊറൊൺസോവ്, ഇംഗ്ലണ്ടിലെ മഹതിയായ കാതറിൻ നിയമിച്ച സ്ഥാനപതിയായിരുന്നു, രാജകുമാരൻ ലണ്ടനിൽ വിദ്യാഭ്യാസം നേടി. അദ്ദേഹത്തിന് സഹോദരിയായ കാതറിൻ, ഒരു ഇംഗ്ലീഷ് പ്രഭുവിനെ വിവാഹം കഴിച്ചു. ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ഏറ്റവും വലിയ നാട്ടുഭവനങ്ങളിൽ ഒന്നായ വിൽട്ടൺ ഹൗസ് എന്നതിലെ ചുമതലക്കാരിയായി അവർ മാറി. 1796-ൽ റഷ്യയിലെ പോൾ ഒന്നാമൻ അധികാരത്തിലേറിയപ്പോൾ, സെമിയോൺ വൊറൊൺസോവിന് അപ്രീതി നേരിടുകയും അദ്ദേഹത്തിന് സ്വത്തുക്കൾ കണ്ടുകെട്ടുകയും ചെയ്തു. പിന്നീട് റഷ്യയിലെ അലക്സാണ്ടർ ഒന്നാമൻ അധികാരത്തിലേറിയ ശേഷം 1801-ൽ മാത്രമാണ് അവ തിരികെ ലഭിച്ചത്. അതിനാൽ മരണം വരെ ഇംഗ്ലണ്ടിൽ മകൾക്കൊപ്പം താമസിക്കാൻ അദ്ദേഹം തീരുമാനിച്ചതിലും മിഖായേൽ വൊറൊൺസോവ് ആ രാജ്യം സ്ഥിരമായി സന്ദർശിച്ചിരുന്നതിലും അതിശയിക്കാനില്ല.{{sfnp|Brett|2005|p=17}}

1823 മുതൽ അലൂപ്കയിലെ പുതിയ കൊട്ടാരത്തിന് സ്ഥലത്തിനായി വൊറൊൺസോവ് പ്രാദേശിക ടാട്ടറുകളിൽ നിന്ന് ഭൂമി വാങ്ങിയിരുന്നു; എന്നിരുന്നാലും, വൊറൊൺസോവ് ഒരു പുതിയ പള്ളി പണിയണമെന്ന നിബന്ധന കൂടി ഉൾപ്പെട്ട ഒരു ഇടപാടിന് ഭാഗമായാണ് ഭൂമി ഏറ്റെടുത്തത്.{{sfnp|Brett|2005|p=56}} റഷ്യയിലേക്ക് ക്രിമിയയെ രക്തരഹിതമായി കൂട്ടിച്ചേർത്തതിന് പിന്നാലെ മഹതിയായ കാതറിൻ നടത്താനിരുന്ന സന്ദർശനത്തിന് മുന്നോടിയായി ഈ പ്രദേശം മോടിപിടിപ്പിക്കുന്നതിന് ഭാഗമായി ഇംഗ്ലീഷ് ലാൻഡ്‌സ്‌കേപ്പ് ഗാർഡനർ വില്യം ഗൗൾഡ് 1787-ൽ പോറ്റെംകിൻ രാജകുമാരന് വേണ്ടി സൈറ്റിലെ ഒരു ഭാഗത്ത് മികച്ച മരങ്ങൾ നട്ടുപിടിപ്പിച്ചിരുന്നു.{{sfnp|Brett|2005|p=56}} സൈറ്റിന് ഉടമസ്ഥാവകാശം ലഭിച്ചയുടനെ, നിർദ്ദിഷ്ട പുതിയ കൊട്ടാരത്തിനായി സ്ഥലവും പൂന്തോട്ടങ്ങളും ഒരുക്കുന്നതിനും സൈറ്റ് കൂടുതൽ മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനുമായി വൊറൊൺസോവ് ജർമ്മൻ ഗാർഡനർ കാൾ കെബാക്കിനെ നിയമിച്ചു.{{sfnp|Brett|2005|p=58}}
[[പ്രമാണം:Alupka-Vorontsov Palace-38-2017-gje.jpg|ലഘുചിത്രം|150x150ബിന്ദു|പൂന്തോട്ടത്തിന് അഭിമുഖമായുള്ള ഭാഗത്തിനായി തോമസ് ഹാരിസൺ ഉപേക്ഷിച്ച ക്ലാസിക്കൽ രൂപകൽപ്പന; ഈ സവിശേഷത പുതിയ പ്ലാനിലും നിലനിർത്താൻ തീരുമാനിച്ചിരുന്നു.]]
1824-ൽ, പുതിയ കൊട്ടാരത്തിന് നിർമ്മാണം നടക്കുമ്പോൾ വൊറൊൺസോവ് കുടുംബത്തിന് താമസിക്കാൻ ഒരു ചെറിയ വീട് പണിയാൻ വാസ്തുശില്പി ഫിലിപ്പ് എൽസണെ ചുമതലപ്പെടുത്തി. രൂപത്തിൽ ഏറെ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തിയിട്ടും ഏഷ്യാറ്റിക് പവലിയൻ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ കെട്ടിടം ഇപ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്നു.{{sfnp|Brett|2005|p=58}}

രാജകുമാരന് കർശനമായ ക്ലാസിക്കൽ വാസ്തുവിദ്യ ആവശ്യമായിരുന്നു, വാസ്തുശില്പിയായ തോമസ് ഹാരിസൺ ചെസ്റ്ററിൽ വച്ച് ഇത്തരമൊരു രൂപകൽപ്പന തയ്യാറാക്കുകയും ഒഡേസയിലെ വാസ്തുശില്പിയായ ഫ്രാൻസെസ്കോ ബോഫോ അത് സൈറ്റിൽ വച്ച് പരിഷ്കരിക്കുകയും ചെയ്തു.{{sfnp|Brett|2005|p=56}} ഈ രണ്ട് വാസ്തുശില്പികളും മുമ്പ് ഒഡേസയിലുള്ള വൊറൊൺസോവിന് ഔദ്യോഗിക വസതി രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുന്നതിൽ ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു.{{sfnp|Brett|2005|p=56}} അലൂപ്കയിലെ കൊട്ടാരത്തിനായുള്ള ഹാരിസണിന് പ്ലാനുകളിൽ, ഇപ്പോഴത്തെ കൊട്ടാരത്തിലെ പ്രധാന കെട്ടിടം നിൽക്കുന്നിടത്ത് ഒരു ക്ലാസിക്കൽ വില്ലയും, താഴെയുള്ള ഭാഗങ്ങളിൽ കിടപ്പുമുറികളും കാണാം.{{sfnp|Brett|2005|p=57}} കടലിനഭിമുഖമായി പൂന്തോട്ടത്തിന് മുൻവശത്ത്, വലിയ ഉയരമുള്ള ഒരു ക്ലാസിക്കൽ എക്സെഡ്ര പ്ലാനുകളിൽ കാണാം; ഹാരിസണിന് പ്ലാനുകളിൽ നിന്ന് പുതിയ പ്ലാനുകളിലേക്ക് ഉൾപ്പെടുത്തിയ ഒരേയൊരു സവിശേഷത (ഇസ്ലാമിക് ശൈലിയിലേക്ക് മാറ്റിയെങ്കിലും) ഇതായിരുന്നതിനാൽ വൊറൊൺസോവ് ഈ ആശയം അംഗീകരിച്ചിരിക്കണം.{{sfnp|Brett|2005|p=58}}

1828-ൽ നിർമ്മാണം ആരംഭിച്ചെങ്കിലും, കെട്ടിടം അടിസ്ഥാനത്തിൽ നിന്ന് ഉയരുന്നതിന് മുമ്പ് 1831 ജൂണിൽ അത് നിർത്തിവച്ചു. പ്രധാന വാസ്തുശില്പി ഹാരിസൺ തലേവർഷം മരിച്ചതും ബോഫോയ്ക്ക് ഒറ്റയ്ക്ക് പ്രവർത്തിക്കാൻ കഴിയാതിരുന്നതുമാകാം ഇതിന് കാരണം - ഒഡേസയിലെ ഗവർണർക്ക് വസതിക്കായി ഹാരിസൺ തയ്യാറാക്കിയ പ്ലാനുകളിൽ അദ്ദേഹം വരുത്തിയ മാറ്റങ്ങൾ വലിയ സ്വീകാര്യത നേടിയിരുന്നില്ല.{{sfnp|Brett|2005|p=56}}

===പദ്ധതിയിലെ മാറ്റം===
{{multiple image
| align     = right

| image1    = Alupka castle.jpg
| width1    = 300
| caption1  = വടക്കൻ പ്രവേശന കവാടത്തിന് വിപരീതമായി, ബ്ലോർ രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത ഇസ്ലാമിക് ശൈലിയിലുള്ള തെക്കൻ പൂന്തോട്ടത്തിന് മധ്യത്തിലായി ഒരു പള്ളിക്ക് സമാനമായ തുറന്ന [[വെസ്റ്റിബ്യൂൾ (വാസ്തുവിദ്യ)|വെസ്റ്റിബ്യൂൾ]] അടങ്ങുന്ന വലിയ എക്സെഡ്രയുണ്ട്.

| image2    = Jama Masjid, Delhi, morning view.jpg
| width2    = 276
| caption2  = [[ഡൽഹി ജുമാ മസ്ജിദ്]] പള്ളി (''മുകളിൽ'') ബ്ലോറിന് പുതിയ രൂപകൽപ്പനയ്ക്ക് പ്രചോദനമായി.{{sfnp|Brett|2005|p=56}}}}

വൊറൊൺസോവ് ഇംഗ്ലണ്ടിൽ വ്യാപകമായി യാത്ര ചെയ്തിരുന്നു. പുതുതായി ഉയർന്നുവരുന്ന ജാക്കോബെതൻ വാസ്തുവിദ്യാ ശൈലി അദ്ദേഹം തീർച്ചയായും കണ്ടിരിക്കണം - 16-ാം നൂറ്റാണ്ടിന് അവസാനവും 17-ാം നൂറ്റാണ്ടിന് തുടക്കത്തിലുമുള്ള ഇംഗ്ലീഷ് കെട്ടിടങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഒരു സങ്കര പുനരുജ്ജീവന ശൈലിയാണിത്. ഒരു നൂറ്റാണ്ട് മുമ്പുള്ള ഇറ്റാലിയൻ നവോത്ഥാന ശൈലിയിൽ നിന്ന് പരിണമിച്ച ഇംഗ്ലീഷ് നവോത്ഥാന ശൈലിയാണ് ഇതിനെ സ്വാധീനിച്ചത്. പശ്ചിമ യൂറോപ്യൻ വാസ്തുവിദ്യയിൽ നിന്നുള്ള ഈ പുതിയ പ്രവണതകൾ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നതിനായി രൂപകൽപ്പന അവലോകനം ചെയ്യാൻ വൊറൊൺസോവ് തീരുമാനിച്ചു.&lt;ref name=inua/&gt;

ക്ലാസിക്കൽ ഡിസൈനിൽ നിന്ന് റഷ്യയിൽ അധികം അറിയപ്പെടാത്ത സങ്കീർണ്ണമായ പുനരുജ്ജീവന ശൈലിയിലേക്കുള്ള ഈ വലിയ മാറ്റം അർത്ഥമാക്കുന്നത്, പുതിയ രൂപകൽപ്പന നടപ്പിലാക്കാൻ വൊറൊൺസോവിന് മറ്റൊരു വാസ്തുശില്പിയെ കണ്ടെത്തേണ്ടി വന്നു എന്നാണ്. ജാക്കോബിയൻ ശൈലി മാത്രമല്ല, ഖാൻസ് പാലസ്, എനിക്കാലെ കോട്ട, മറ്റ് പ്രാദേശിക ടാട്ടർ വാസ്തുവിദ്യ എന്നിവയിൽ പ്രകടമായ പൗരസ്ത്യ ശൈലി എടുത്തുകാണിക്കാൻ ഇസ്ലാമിക വാസ്തുവിദ്യയിൽ നിന്നുള്ള രൂപങ്ങൾ കൂടി ഉൾപ്പെടുത്തണമെന്ന വൊറൊൺസോവിന് ആഗ്രഹം ഇത് കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമാക്കി.&lt;ref name=inua/&gt; കിഴക്കും പടിഞ്ഞാറും സന്ധിക്കുന്ന ഒരിടം എന്ന നിലയിൽ ക്രിമിയയ്ക്ക് സ്ഥാനത്തെ എടുത്തുകാണിക്കുന്നതായിരുന്നു പുതിയ രൂപകൽപ്പന. അക്കാലത്തെ റഷ്യൻ വാസ്തുവിദ്യയിൽ ആധിപത്യം പുലർത്തിയിരുന്ന നിയോക്ലാസിക്കൽ ശൈലിയിൽ നിന്നുള്ള ഒരു വലിയ മാറ്റമായിരുന്നു ഇത്.

[[ബ്രിട്ടീഷ് സാമ്രാജ്യം|ബ്രിട്ടീഷ് സാമ്രാജ്യത്തിന്]] വിപുലീകരണഫലമായി, ബ്രിട്ടനിലും സമാനമായ ഒരു സമീപനം ജനപ്രീതി നേടുന്നുണ്ടായിരുന്നു. ഇസ്ലാമിക വാസ്തുവിദ്യയെ ഇംഗ്ലീഷ് ശൈലിയിൽ വ്യാഖ്യാനിച്ചതിന് ഉദാഹരണങ്ങളാണ് 1823-ൽ പൂർത്തിയായ ബ്രൈറ്റണിലെ റോയൽ പവലിയൻ, കുറച്ച് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് പൂർത്തിയായ സെസിൻകോട്ട് ഹൗസ് എന്നിവ. ഈ രണ്ട് കെട്ടിടങ്ങളും ഇസ്ലാമിക രൂപങ്ങളെ വളരെയധികം ആശ്രയിച്ചിരുന്നു, പിന്നീട് ഇവ വൊറൊൺസോവ് കൊട്ടാരത്തിലും പ്രകടമായി. രാജകുമാരൻ ഇംഗ്ലണ്ട് സന്ദർശിക്കുന്ന സമയത്ത് ഇവ തികച്ചും പുതിയതും വ്യത്യസ്തവുമായ രൂപകൽപ്പനകളായിരുന്നു.{{sfnp|Brett|2005|p=70}}

കെട്ടിടം പുനർരൂപകൽപ്പന ചെയ്യാനും പൂർത്തിയാക്കാനും ബ്രിട്ടീഷ് വാസ്തുശില്പി എഡ്വേർഡ് ബ്ലോറിനെ വൊറൊൺസോവ് തിരഞ്ഞെടുത്തു. ബ്ലോർ വാസ്തുശില്പിയായുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കൗതുകകരമായിരുന്നു; കഴിവുണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും, അദ്ദേഹത്തിന് സൃഷ്ടികൾ പലപ്പോഴും വിരസവും പ്രചോദനമില്ലാത്തതുമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. പ്രഗത്ഭനായ വാസ്തുവിദ്യാ ചരിത്രകാരൻ ഹോവാർഡ് കോൾവിൻ അവകാശപ്പെട്ടത് &quot;അദ്ദേഹത്തിന് എല്ലാ സൃഷ്ടികളിലും ഒരു വിരസമായ കഴിവ് നിറഞ്ഞുനിന്നിരുന്നു&quot; എന്നാണ്, അതേസമയം കൺട്രി ഹൗസ് വാസ്തുവിദ്യാ വിദഗ്ധൻ മാർക്ക് ഗിറൗർഡ് ബ്ലോറിനെ &quot;അല്പം വിരസൻ&quot; എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;Colvin, p30&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Girouard, p51.&lt;/ref&gt; എങ്കിലും, ബ്ലോറിന് ഉറപ്പുള്ളതും പരമ്പരാഗതവുമായ രൂപകൽപ്പനകളെ ഇംഗ്ലീഷ് ടോറി പ്രഭുക്കന്മാർ ആരാധിച്ചിരുന്നു - വൊറൊൺസോവിന് സഹോദരി ഉൾപ്പെടുന്ന ഒരു വിഭാഗമായിരുന്നു ഇത്. വിൽട്ടണിൽ ഇവർക്ക് വേണ്ടിയാണ് ബ്ലോർ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത്.{{sfnp|Brett|2005|p=66}} സർ വാൾട്ടർ സ്കോട്ടിന് വലിയ ആരാധകനും സുഹൃത്തുമായിരുന്നു വൊറൊൺസോവ്. മഹത്തായ സ്കോട്ടിഷ് ബാരോണിയൽ നാട്ടുഭവനമായ അബോട്ട്സ്ഫോർഡിൽ അദ്ദേഹത്തിന് വേണ്ടി ബ്ലോർ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു; അതിനാൽ ഈ ബന്ധങ്ങളാകാം വൊറൊൺസോവിനെ ബ്ലോറിലേക്ക് നയിച്ചത്.

ബ്ലോർ ഇതിനകം തന്നെ നിരവധി വലിയ ബ്രിട്ടീഷ് കെട്ടിടങ്ങളിലും കൊളോണിയൽ ഓസ്ട്രേലിയയിലെ ചില കെട്ടിടങ്ങളിലും പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു.&lt;ref name=voroncov/&gt; ബ്ലോർ നേരിട്ട് അലൂപ്ക പട്ടണം സന്ദർശിച്ചിരുന്നില്ലെങ്കിലും, ഈ പ്രദേശത്തെ പർവ്വതപ്രകൃതിയെക്കുറിച്ചും ഭൂപ്രദേശത്തെക്കുറിച്ചും അദ്ദേഹത്തിന് നല്ല അറിവുണ്ടായിരുന്നു.&lt;ref name=telegraph/&gt;&lt;ref name=voroncov/&gt; ബ്ലോറിന് സഹപ്രവർത്തകനായ വില്യം ഹണ്ടിന് മേൽനോട്ടത്തിൽ 1830-ൽ നിർമ്മാണം പുനരാരംഭിച്ചു.

===വാസ്തുവിദ്യ===
{{multiple image
| align     = left
| direction = vertical
| width     = 225
| image1    = Комплекс споруд Воронцовського палацу 3.jpg
| caption1  = പടിഞ്ഞാറൻ ഗേറ്റ്ഹൗസിൽ നിന്ന് മറ്റ് അനുബന്ധ കെട്ടിടങ്ങളിലേക്ക് പ്രവേശനം നൽകുന്നു. വലതുവശത്ത് ഷുവാലോവ് പാസേജിലേക്കും പ്രധാന കവാടത്തിലേക്കും, ഇടതുവശത്ത് ലായങ്ങളിലേക്കും ജീവനക്കാർക്കുള്ള കെട്ടിടങ്ങളിലേക്കും പ്രവേശിക്കാം.{{sfnp|Brett|2005|p=99}}
| image2    = Alupka castle5.jpg
| caption2  = ഒരു മധ്യകാല തെരുവിനെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്ന തരത്തിൽ രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത ഷുവാലോവ് പാസേജ്, പടിഞ്ഞാറൻ ഗേറ്റ്ഹൗസിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് അനുബന്ധ കെട്ടിടങ്ങളിലൂടെ കടന്ന് വടക്കൻ മുഖപ്പിലെ പ്രധാന കവാടത്തിന് മുന്നിലെ മുറ്റത്തേക്ക് നയിക്കുന്നു.
}}

പ്രധാന കെട്ടിടത്തിനായുള്ള ബ്ലോറിന് പുതിയ പ്ലാൻ, ഹാരിസണിന് ആദ്യ രൂപകൽപ്പനയ്ക്കായി നിർമ്മിച്ച അടിത്തറകൾ ഉപയോഗിക്കണമെന്ന വൊറൊൺസോവിന് ആഗ്രഹം കാരണം പരിമിതപ്പെട്ടിരുന്നു; ഇത് കൊട്ടാരത്തിലെ പ്രധാന മുറികൾക്ക് ആകൃതി, വലിപ്പം, ലേഔട്ട് എന്നിവയെ കാര്യമായി നിയന്ത്രിച്ചു. എങ്കിലും, ഹാരിസൺ രൂപകൽപ്പന ചെയ്തതുപോലെ ഒതുക്കമുള്ളതും ഉയരം കുറഞ്ഞതുമായ ഒരു ക്ലാസിക്കൽ വില്ല നിർമ്മിക്കുന്നതിന് പകരം, ബ്ലോറിന് പ്ലാൻ തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായിരുന്നു. വടക്കുവശത്ത് ഇംഗ്ലീഷ് [[ട്യൂഡർ വാസ്തുവിദ്യ|ട്യൂഡർ]] നവോത്ഥാന സവിശേഷതകളും തെക്കുവശത്ത് പാശ്ചാത്യ, ഇസ്ലാമിക സവിശേഷതകൾ ചേർന്ന സങ്കര രൂപവും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി. തെക്കൻ മുഖപ്പിലെ മധ്യഭാഗം ഡൽഹിയിലെ [[ഡൽഹി ജുമാ മസ്ജിദ്|ജുമാ മസ്ജിദ്]] പള്ളിയിൽ നിന്നും പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ടതാണ്. ഹാരിസണിന് രൂപകൽപ്പനയിലെ ക്ലാസിക്കൽ എക്സെഡ്രയ്ക്ക് ഒരു ഇസ്ലാമിക് രൂപം നൽകി പുതിയ ഡിസൈനിലേക്ക് യോജിപ്പിക്കാൻ ഇത് സഹായിച്ചു.{{sfnp|Brett|2005|p=70}}

ചിലയിടങ്ങളിൽ, പരസ്പരവിരുദ്ധമെന്ന് തോന്നുന്ന വാസ്തുവിദ്യാ ശൈലികൾ ഒരേസമയം കാണാൻ കഴിയും; ഇസ്ലാമിക മിനാരങ്ങളോട് സാമ്യമുള്ള ചിമ്മിനികൾ ഇതിന് മികച്ച ഉദാഹരണമാണ്. ഇവ കോട്ടകളെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്ന പാരപെറ്റുകളുമായി ചേരുമ്പോൾ വടക്കൻ മുഖപ്പിലെ ഇംഗ്ലീഷ് നവോത്ഥാന ശൈലിക്ക് ഒരു മൂറിഷ് ഭാവം നൽകുന്നു.

എന്നിരുന്നാലും, തെക്കൻ പൂന്തോട്ട മുഖപ്പിലാണ് കെട്ടിടത്തിലെ ഇസ്ലാമിക സ്വാധീനം ഏറ്റവും ശക്തമായി കാണപ്പെടുന്നത്; ഇതിന് പരന്ന മേൽക്കൂരയുണ്ട്, മധ്യഭാഗത്തായി രണ്ട് മിനാര ശൈലിയിലുള്ള ഗോപുരങ്ങളുമുണ്ട്. ഈ മിനാരങ്ങൾ വിശാലമായ മധ്യഭാഗത്തിന് ഇരുവശത്തുമായി നിൽക്കുന്നു. ഇസ്ലാമിക ശൈലിയിലുള്ള ഉയർന്ന കുതിരലാട കമാനത്തിലൂടെ പ്രവേശിക്കുന്ന ഒരു ഇരട്ട ഉയരമുള്ള പോർച്ചിന് രൂപത്തിലാണ് ഈ മധ്യഭാഗം. പോർച്ചിന് ഉൾഭാഗം ഒരു എക്സെഡ്രയ്ക്ക് രൂപത്തിലാണ്, യഥാർത്ഥത്തിൽ ഇത് മനോഹരമായി അലങ്കരിച്ച ഒരു തുറന്ന വെസ്റ്റിബ്യൂൾ ആണ്; ഇതിൽ [[അറബി ഭാഷ|അറബിയിൽ]] &quot;അല്ലാഹുവല്ലാതെ മറ്റൊരു ദൈവമില്ല&quot; എന്ന [[ശഹാദത്ത്]] ആലേഖനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=inua/&gt; പോർച്ചിന് ഇരുവശത്തുമായി രണ്ട് ചെറിയ ചിറകുകളുണ്ട്, ഓരോന്നിനും രണ്ട് ബേകളും വാർപ്പിരുമ്പ് ബാൽക്കണികളുമുണ്ട്, കൂടാതെ ടെറസുകളിലേക്കും അവിടത്തെ പ്രതിമകളിലേക്കും നോക്കുന്ന വരാന്തകളും ഇതിലുണ്ട്.

പ്രധാന കെട്ടിടത്തിനായുള്ള രൂപകൽപ്പനകൾ ഹാരിസണിന് മുൻ പ്ലാനിലെ അടിത്തറകളാൽ പരിമിതപ്പെടുത്തിയിരുന്നെങ്കിലും, അനുബന്ധ കെട്ടിടങ്ങൾക്കും പരിസരങ്ങൾക്കും ഈ പരിമിതികളുണ്ടായിരുന്നില്ല. പ്രധാന കെട്ടിടത്തിന് താഴെയുള്ള ടെറസുകളിൽ കിടപ്പുമുറികൾ സജ്ജീകരിക്കുന്ന ഹാരിസണിന് ആശയം പൂർണ്ണമായും ഉപേക്ഷിച്ച്, ബ്ലോറിന് സഹായിയായ ഹണ്ട് 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഇംഗ്ലീഷ് നാട്ടുഭവനങ്ങളിൽ സാധാരണമായി കാണുന്ന വിശാലമായ പാർശ്വഭാഗങ്ങളും വേലക്കാർക്കുള്ള താമസസ്ഥലങ്ങളും തിരഞ്ഞെടുത്തു.{{sfnp|Brett|2005|p=78}} സ്ഥലത്തിന് ചരിവും ഭൂപ്രകൃതിയും ഇവർ പൂർണ്ണമായി പ്രയോജനപ്പെടുത്തി. മുറ്റങ്ങളോടു കൂടിയ ഇവ ഉയർന്ന കോട്ടമതിലുകളും ഗോപുരങ്ങളുമുള്ള ഒരു ചെറിയ മധ്യകാല നഗരത്തെ ഓർമ്മിപ്പിച്ചു. കോട്ടകൾക്ക് സമാനമായ പടിഞ്ഞാറൻ ഗേറ്റ്ഹൗസിൽ നിന്ന് തുടങ്ങി രണ്ട് കെട്ടിടഭാഗങ്ങൾക്ക് ഉയർന്ന മതിലുകൾക്കിടയിലൂടെ വടക്കൻ മുഖപ്പിലെ പ്രധാന മുറ്റത്തേക്ക് നയിക്കുന്ന അടച്ച പാതയായ ഷുവാലോവ് പാസേജിൽ ഇത് വ്യക്തമായി കാണാം.&lt;ref&gt;Brett, p95.&lt;/ref&gt; ഉയർന്ന മതിലുകൾക്കും ഗോപുരങ്ങൾക്കും താഴെ വളഞ്ഞുപുളഞ്ഞും ഒരു പാലത്തിനടിയിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നതുമായ ഈ പാത, ഒരു നാട്ടുഭവനത്തിലേക്കുള്ള വഴിയേക്കാൾ ഒരു മധ്യകാല നഗരത്തിലെ തെരുവിനെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്നു.{{sfnp|Brett|2005|p=98}}

[[File:Воронцовський палац 2.jpg|thumb|300px|right|ഇടതുവശത്തെ കമാനത്തിൽ നിന്നും തുടങ്ങുന്ന ഷുവാലോവ് പാസേജിലൂടെ എത്തിച്ചേരുന്ന വടക്കൻ ഫോർകോർട്ട്, പ്രധാന കെട്ടിടത്തിനായുള്ള (ഇടതുവശത്ത്) ഒരു കോർ ഡി ഹോണർ ആയി വർത്തിക്കുന്നു. വലിയ സർവീസ് വിംഗുകൾ, കുതിരലായങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്ക് ഒരു ഭാഗം വലതുവശത്തായി കാണാം.]]

===നിർമ്മാണം===

കൊട്ടാരം നിർമ്മിക്കുന്നതിനായി വൊറൊൺസോവ് [[റഷ്യൻ സാമ്രാജ്യം|റഷ്യൻ സാമ്രാജ്യത്തിലെ]] മോസ്കോ, വ്ലാഡിമിർ, വൊറോനെഷ് എന്നീ ഗവർണറേറ്റുകളിൽ നിന്ന് ആയിരക്കണക്കിന് അടിമകളെ കൊണ്ടുവന്നു.&lt;ref name=chernov/&gt;&lt;ref name=voroncov&gt;{{cite web |title=Alupkinsky palace |url=http://www.voroncov.net/article/dvorec1.html |work=Vorontsov Mikhail Semyonovich |publisher=voroncov.net |access-date=30 July 2011 |language=ru |archive-date=23 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181023091829/http://www.voroncov.net/article/dvorec1.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; പ്രതിഫലമില്ലാതെ ജോലി ചെയ്ത ഈ തൊഴിലാളികൾ പഴയ കൈ ഉപകരണങ്ങൾക്ക് സഹായത്തോടെ മാത്രമാണ് എല്ലാ ജോലികളും ചെയ്തത്.&lt;ref name=voroncov/&gt; നിർമ്മാണത്തിൽ സഹായിക്കാൻ കൽപ്പണിക്കാരെയും കൊണ്ടുവന്നിരുന്നു. ചുറ്റുമുള്ള പർവ്വതപ്രദേശത്തിനും കാടിന് പച്ചപ്പിനും അനുയോജ്യമായ സവിശേഷ നിറമുള്ളതിനാൽ പ്രാദേശികമായി ലഭിക്കുന്ന പച്ചകലർന്ന ചാരനിറമുള്ള ഡയബേസ് ഉപയോഗിച്ചാണ് കൊട്ടാരത്തിലെ ആഷ്‌ലർ കട്ടകൾ നിർമ്മിച്ചത്.&lt;ref name=vlasenko-298&gt;{{harvnb|Zharikov|1983–1986|p=298.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=voroncov/&gt; മറ്റെല്ലാ നിർമ്മാണ വസ്തുക്കളും സാമ്രാജ്യത്തിന് പുറത്തുനിന്ന് ഇറക്കുമതി ചെയ്തതാണ്.&lt;ref name=vlasenko-298/&gt;

കൊട്ടാരത്തിലെ നിരവധി മുറികളിൽ ആദ്യമായി പൂർത്തിയായത് 1830 മുതൽ 1834 വരെ നിർമ്മിച്ച പ്രധാന ഡൈനിംഗ് റൂമാണ്. കൊട്ടാരത്തിന് പ്രധാന മധ്യഭാഗം 1831 മുതൽ 1837 വരെയുള്ള കാലയളവിലാണ് നിർമ്മിച്ചത്. 1841-നും 1842-നും ഇടയിൽ ഡൈനിംഗ് റൂമിനോട് ചേർന്ന് ഒരു ബില്യാർഡ് റൂം നിർമ്മിച്ചു. 1838 മുതൽ 1844 വരെ ഗസ്റ്റ് വിംഗ്, കിഴക്കൻ വിംഗ്, ഗോപുരങ്ങൾ, സർവീസ് വിംഗ്, പ്രധാന കവാടം എന്നിവ പൂർത്തിയായി. ലൈബ്രറി വിംഗ് ആണ് അവസാനമായി നിർമ്മിച്ചത്; ഇത് 1842 മുതൽ 1844 വരെ നിർമ്മാണത്തിലായിരുന്നു. അവശേഷിക്കുന്ന നാല് വർഷത്തെ നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ കൊട്ടാരത്തിന് ഉൾഭാഗം അലങ്കരിക്കാനാണ് ചെലവഴിച്ചത്.&lt;ref name=vlasenko-298/&gt;

ബ്ലോറിന് രൂപകൽപ്പനയ്ക്ക് മേൽനോട്ടം വഹിക്കാൻ നിയോഗിക്കപ്പെട്ട വാസ്തുശില്പിയായ വില്യം ഹണ്ട്, ബ്ലോറിന് പ്രധാന പ്ലാനുകളോട് കൂറുപുലർത്തുമ്പോൾ തന്നെ അതിൽ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്താനും മടികാണിച്ചില്ല. കൊട്ടാരത്തിലേക്കുള്ള പ്രധാന വഴിയായ വെസ്റ്റേൺ ഗേറ്റ്ഹൗസിൽ അഷ്ടഭുജാകൃതിയിലുള്ള ഗോപുരങ്ങൾ നിർമ്മിക്കാനായിരുന്നു ഉദ്ദേശിച്ചിരുന്നത്, എന്നാൽ ഹണ്ട് അത് ഇംഗ്ലീഷ് 14-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ കോട്ട ശൈലിയിൽ പുനർരൂപകൽപ്പന ചെയ്തു. ഈസ്റ്റ് സസെക്സിലെ [[ബോഡിയം കാസിൽ|ബോഡിയം കോട്ടയിലെ]] ഗോപുരങ്ങൾക്ക് സമാനമായി ഉറപ്പുള്ള വൃത്താകൃതിയിലുള്ള ഗോപുരങ്ങളും [[മാക്കിക്യുലേഷൻ|മാക്കിക്യുലേഷനുകളും]] അദ്ദേഹം ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി.{{sfnp|Brett|2005|p=99}}

കൊട്ടാരത്തിന് നിർമ്മാണം പൂർത്തിയായ ശേഷവും ഹണ്ട് അലൂപ്കയിൽ തുടർന്നു. എസ്റ്റേറ്റിനകത്തും പുറത്തുമായി നീളമുള്ള വണ്ടിപ്പാതകൾ, റോഡുകൾ എന്നിവ നിർമ്മിക്കുന്നതിലും കൊട്ടാരത്തിന് ചുറ്റുമുള്ള പൂന്തോട്ടങ്ങളിൽ ഘടനാപരമായ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തുന്നതിലും അദ്ദേഹം വ്യാപൃതനായി. കൊട്ടാരത്തിന് അനുബന്ധമായി നിർമ്മിച്ച ഷുവാലോവ് വിംഗ് അദ്ദേഹത്തിന് വലിയ പദ്ധതികളിൽ ഒന്നായിരുന്നു. ഭർത്താവുമായി അകന്നുകഴിയുന്ന വൊറൊൺസോവിന് മകൾ കൗണ്ടസ് സോഫിയ ഷുവാലോവയ്ക്കും കുട്ടികൾക്കും വേനൽക്കാലം ചിലവഴിക്കാനുള്ള ഇടമായിരുന്നു ഇത്.{{sfnp|Brett|2005|p=111}} ഈ ഭാഗം കൊട്ടാരത്തെ പടിഞ്ഞാറൻ ഗേറ്റ്ഹൗസുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുകയും പ്രധാന കവാടത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്ന അടഞ്ഞ ഷുവാലോവ് പാസേജ് സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്തു. 1852-ൽ വിരമിക്കുന്നത് വരെ ഹണ്ട് രാജകുമാരന് കീഴിൽ ജോലി ചെയ്തു.{{sfnp|Brett|2005|p=107}}

==ഉൾഭാഗം==
കൊട്ടാരത്തിൽ ആകെ 150 മുറികളുണ്ട്, ഇവയിൽ പ്രധാന മുറികളുടെ തറകൾ തടികൊണ്ട് [[പാനലിംഗ്|പാനൽ]] ചെയ്തതാണ്.{{sfnp|Brett|2005|p=80}} പ്രധാന കെട്ടിടത്തിനുള്ളിൽ, 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഇംഗ്ലീഷ് പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച് പുരുഷന്മാർക്കും സ്ത്രീകൾക്കുമായി പ്രത്യേക സ്വീകരണ മുറികൾ ഒരുക്കാനാണ് ബ്ലോർ ഉദ്ദേശിച്ചത്. പുരുഷന്മാർക്കായി സെൻട്രൽ ഹാളിന് ഇടതുവശത്ത് ലൈബ്രറി, ഡൈനിംഗ് റൂമുകൾ, ബില്യാർഡ് റൂം എന്നിവയും സ്ത്രീകൾക്കായി വലതുവശത്ത് വലിയൊരു ഡ്രോയിംഗ് റൂമും ഒരുക്കി.{{sfnp|Brett|2005|p=81}} ലിംഗാടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള ഇത്തരം വിഭജനം വിക്ടോറിയൻ ഇംഗ്ലണ്ടിൽ പ്രചാരം നേടിയിരുന്നു; എന്നിരുന്നാലും ഇതിന് ലക്ഷ്യം ലിംഗവിവേചനം ആയിരുന്നില്ല, മറിച്ച് ഫർണിച്ചറുകൾ ക്രമീകരിക്കുന്നതിനായിരുന്നു - പുരുഷന്മാർക്ക് ഭാഗങ്ങളിൽ ഭാരമേറിയ ഓക്ക് ഫർണിച്ചറുകളും ഇരുണ്ട നിറമുള്ള 'ടർക്കി' കാർപെറ്റുകളുമാണ് ഉണ്ടായിരുന്നത്. അതേസമയം സ്ത്രീകൾക്ക് ഭാഗങ്ങളിൽ റോസ്‌വുഡ്, ഔബുസൺ കാർപെറ്റുകൾ, [[ചിൻ്റ്സ്]] ഫാബ്രിക് എന്നിവ കൊണ്ടുള്ള അതിലോലമായ ഫർണിച്ചറുകളാണ് ഉണ്ടായിരുന്നത്.&lt;ref&gt;Girouard, Life in the English Country House, p292.&lt;/ref&gt; എന്നിരുന്നാലും, അജ്ഞാതമായ കാരണങ്ങളാൽ ഈ ആശയം ഒരിക്കലും നടപ്പിലായില്ല. കൊട്ടാരത്തിലെ സ്ത്രീകൾക്ക് ഭാഗം പുരുഷന്മാർക്ക് ഭാഗത്തേക്ക് കൂടി നീട്ടി. ബില്യാർഡ് റൂമായി ഉദ്ദേശിച്ചിരുന്ന മുറി കൗണ്ടസിനുള്ള സ്വകാര്യമുറിയായും പഠനമുറി സ്ത്രീകൾക്ക് ഉപയോഗിക്കാനുള്ള ചെറിയ സിറ്റിംഗ് റൂമായും മാറി. കടലിന് അഭിമുഖമായുള്ള ഈ മുറികൾക്ക് മുകളിലായിരുന്നു കുടുംബത്തിന് കിടപ്പുമുറികൾ.

പ്രധാന കെട്ടിടത്തിലെ പ്രധാന മുറികൾ സ്ത്രീകൾക്കായുള്ളതാണെന്ന തീരുമാനത്തെ തുടർന്ന്, ലൈബ്രറിയും ഡൈനിംഗ് റൂമും വളരെ വൈകി മാത്രം നിർമ്മിച്ച മറ്റൊരു ഭാഗത്തേക്ക് മാറ്റി.{{sfnp|Brett|2005|p=80}} ഈ രണ്ടാമത്തെ ഭാഗം പ്രധാന കെട്ടിടത്തിന് പടിഞ്ഞാറ് വശത്തേക്ക് വലിയ കമാനങ്ങളുള്ള ലോജിയ വഴി ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു; യഥാർത്ഥത്തിൽ തുറന്ന നിലയിലായിരുന്ന ഇതിപ്പോൾ ചില്ലിട്ടിരിക്കുകയാണ്, കൂടാതെ വിന്റർ ഗാർഡൻ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. പിന്നീട് നിർമ്മിച്ച ഷുവാലോവ് വിംഗ് (വൊറൊൺസോവിന് മരുമകനായ കൗണ്ട് ഷുവാലോവിന് പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു) എന്ന രണ്ടാമത്തെ ഭാഗം ബ്ലോറിന് യഥാർത്ഥ പ്ലാനിൽ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല, ഇത് രൂപകൽപ്പന ചെയ്തത് അദ്ദേഹത്തിന് സഹായിയായ വില്യം ഹണ്ട് ആണ്.{{sfnp|Brett|2005|p=111}}

ഇവിടെ ഇപ്പോൾ നിരവധി മുറികളുള്ള ഒരു മ്യൂസിയമുണ്ട്, അതിൽ ബ്ലൂ റൂം, ചിൻ്റ്സ് റൂം, ഡൈനിംഗ് റൂം, ചൈനീസ് കാബിനറ്റ് എന്നിവ ശ്രദ്ധേയമാണ്.&lt;ref name=qrim/&gt; ഒന്നാം നിലയിലെ ആദ്യത്തെ എട്ട് മുറികളിലായി വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന മ്യൂസിയത്തിൽ പതിനൊന്നായിരത്തിലധികം പ്രദർശന വസ്തുക്കളുണ്ട്. 18-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ കൊത്തുപണികൾ, 16 മുതൽ 19 വരെയുള്ള നൂറ്റാണ്ടുകളിലെ ചിത്രങ്ങൾ, അർമേനിയൻ സീസ്‌കേപ്പ് ചിത്രകാരൻ ഇവാൻ ഐവാസോവ്സ്കി വരച്ച ക്രിമിയൻ ദൃശ്യങ്ങൾ, 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ റഷ്യൻ മരപ്പണിക്കാർ നിർമ്മിച്ച ഫർണിച്ചറുകൾ എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=sunny/&gt;

കൊട്ടാരത്തിൽ അവസാനമായി പണി പൂർത്തിയാക്കിയ ലൈബ്രറി സർ വാൾട്ടർ സ്കോട്ടിന് സ്വന്തം ലൈബ്രറിയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്. ഇത് ബ്ലോറിന് സ്കോട്ടുമായുള്ള വ്യക്തിപരമായ സൗഹൃദത്തെ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു.&lt;ref&gt;{{ODNBweb|id=2679|title=Blore, Edward|first=M. H.|last=Port}}&lt;/ref&gt; ലൈബ്രറിക്കുള്ളിൽ 18, 19 നൂറ്റാണ്ടുകളിലെ ആറായിരത്തോളം സാഹിത്യ, സംഗീത കൃതികളുണ്ട്.&lt;ref name=qrim/&gt; വാതിലുകൾ, പാനലിംഗ്, സീലിംഗ് എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള ഉൾഭാഗത്തെ മരപ്പണികൾ ഓക്ക് ഉപയോഗിച്ചാണ് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഡച്ച്, ഫ്ലെമിഷ്, ഫ്രഞ്ച്, ഇറ്റാലിയൻ ചിത്രകാരന്മാർ തയ്യാറാക്കിയ ഡിസൈനുകളുള്ള തുണികൊണ്ട് ഭിത്തികൾ അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു. കൊട്ടാരത്തിലെ ഗോതിക് അടുപ്പുകൾ മിനുക്കിയ ഡയബേസ് ഉപയോഗിച്ചാണ് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്.

==മൈതാനങ്ങൾ==
[[File:Alupkaberg.JPG|left|300px|thumb|ഏറ്റവും മുകളിലത്തെ ടെറസിൽ ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്ന പാർട്ടെർ കിടക്കകൾ]]

പൂന്തോട്ടങ്ങളാലും ഒരു പാർക്കിനാലും ചുറ്റപ്പെട്ടാണ് കൊട്ടാരം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്; 40 ഹെക്ടർ വിസ്തൃതിയുള്ള ഈ മൈതാനങ്ങൾ 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിന് ആദ്യപകുതിയിൽ ജർമ്മൻ ലാൻഡ്സ്കേപ്പ് ഗാർഡനറായ കരോലസ് കീബാക്ക് ഒരുക്കിയതാണ്. ഒരു ആംഫി തിയേറ്റർ മാതൃകയിലുള്ള ഇതിൽ വിശാലമായ തുറസ്സായ സ്ഥലങ്ങളും നടപ്പാതകൾക്കരികിൽ നട്ടുപിടിപ്പിച്ച പൂന്തോട്ടങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=sunny/&gt;&lt;ref name=edu/&gt;&lt;ref name=qrim/&gt; ക്രിമിയൻ ഗ്രാമമായ കൊക്ടേബെലിൽ നിന്നുള്ള 29 ചാക്ക് നിറമുള്ള കല്ലുകൾ ഉപയോഗിച്ചാണ് നടപ്പാതകളിൽ ചരൽ വിരിച്ചിരിക്കുന്നത്.&lt;ref name=qrim/&gt;

കൊട്ടാരത്തിന് മൈതാനങ്ങളിൽ നടത്തിയ ഏറ്റവും വലിയ ലാൻഡ്സ്കേപ്പിംഗ് ജോലികൾ 1840-നും 1848-നും ഇടയിൽ സൈനികർക്ക് സഹായത്തോടെയാണ് നിർവ്വഹിച്ചത്. കൊട്ടാരത്തിന് തെക്കൻ മുഖപ്പിന് മുന്നിലായി തീർത്ത ടെറസുകൾ രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിലും നിരപ്പാക്കുന്നതിലും അവർ സഹായിച്ചു.&lt;ref name=voroncov/&gt; മെഡിറ്ററേനിയൻ, അമേരിക്ക, കിഴക്കൻ ഏഷ്യ എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ ലോകമെമ്പാടുമുള്ള വിവിധ സ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്ന് ജന്തുജാലങ്ങൾ ഇവിടെയെത്തിച്ചു.&lt;ref name=vlasenko-299/&gt; 150 വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് ഇറക്കുമതി ചെയ്ത സസ്യജാലങ്ങളിൽ ഏതാണ്ട് 200 ഇനങ്ങൾ ഇപ്പോഴും ഇവിടെയുണ്ട്.&lt;ref name=vlasenko-299/&gt;&lt;ref name=sunny&gt;{{cite web |url=http://www.sunnycrimea.com/sights/alupka.shtml |title=Vorontsovsky palace and Alupka park |access-date=2011-07-29 |work=Sunny Crimea |language=ru}}&lt;/ref&gt;

[[File:Alupka.jpg|thumb|200px|അലങ്കരിച്ച പൂന്തോട്ടങ്ങളിലൂടെ കാണുന്ന വൊറൊൺസോവ് കൊട്ടാരം ചിത്രീകരിക്കുന്ന 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ പഴയ പോസ്റ്റ്കാർഡ്]]

മെഡിറ്ററേനിയൻ, വടക്കൻ, തെക്കൻ അമേരിക്ക, കിഴക്കൻ ഏഷ്യ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് കൊണ്ടുവന്ന വിദേശ സസ്യയിനങ്ങൾക്ക് പുറമെ പ്രദേശത്തിന് തനതായ സസ്യജാലങ്ങൾ, പർവ്വതങ്ങളിലെ നീരുറവകൾ, സമീപത്തെ പാറക്കെട്ടുകൾ എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന തരത്തിലാണ് കീബാക്ക് പാർക്ക് രൂപകൽപ്പന ചെയ്തത്.&lt;ref name=sunny/&gt;&lt;ref name=vlasenko-299/&gt; ഇന്ന് പാർക്കിൽ 200-ലധികം വിദേശ മരങ്ങളും കുറ്റിച്ചെടികളും ഉണ്ട്. വിവിധയിനം [[അരെക്കേസീ|പനമരങ്ങൾ]], ഒലിയാൻഡർ കുറ്റിച്ചെടികൾ, [[ലോറേസീ|ലോറലുകൾ]], സൈപ്രസുകൾ, [[ഒലിവ്|ഒലിവ് മരങ്ങൾ]], നിത്യഹരിത വിബർണം എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=sunny/&gt;

1848 ലെ വേനൽക്കാലത്ത് കൊട്ടാരത്തിനും മൈതാനങ്ങൾക്കും മാറ്റ് കൂട്ടാനായി മൂന്ന് ജോഡി വെളുത്ത [[മാർബിൾ]] സിംഹങ്ങളെ കൂടി സ്ഥാപിച്ചു; കൊട്ടാരത്തിന് ടെറസുകളിലേക്ക് കയറുന്ന വീതിയേറിയ പടികൾക്ക് സമീപമാണ് ഈ പ്രതിമകൾ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നത്.&lt;ref name=voroncov/&gt; ഇറ്റാലിയൻ ശില്പിയായ ജിയോവന്നി ബോണാനി നിർമ്മിച്ച ഓരോ പ്രതിമയും വ്യത്യസ്തമായ ഭാവങ്ങളിലാണ്. പടികൾക്ക് താഴെയായി ഒരു ജോഡി &quot;ഉറങ്ങുന്ന സിംഹങ്ങൾ&quot;, മധ്യഭാഗത്തായി &quot;ഉണരുന്ന സിംഹങ്ങൾ&quot;, കൊട്ടാരത്തിന് ഏറ്റവും അടുത്തായി മുകൾ ഭാഗത്ത് &quot;നിൽക്കുന്ന മെഡിസി സിംഹങ്ങൾ&quot; എന്നിവയാണ് അവ.&lt;ref name=vlasenko-301&gt;{{harvnb|Zharikov|1983–1986|p=301.}}&lt;/ref&gt; ഉറങ്ങുന്ന, ഉണരുന്ന, പകുതി എഴുന്നേറ്റ സിംഹങ്ങൾ എന്നിങ്ങനെ മൂന്നെണ്ണം സെർജി ഐസൻസ്റ്റൈനിന് ''ബാറ്റിൽഷിപ്പ് പോട്ടെംകിൻ'' (1925) എന്ന സിനിമയിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടതോടെ ഈ ലയൺ ടെറസിലെ ശില്പങ്ങൾ അന്താരാഷ്ട്ര ശ്രദ്ധ നേടി. മൊണ്ടാഷ് എഡിറ്റിംഗിലൂടെ, ഒരു സിംഹം എഴുന്നേൽക്കുന്ന പ്രതീതി ജനിപ്പിക്കാൻ ഐസൻസ്റ്റൈൻ ഈ ശില്പങ്ങൾക്ക് ഷോട്ടുകൾ ക്രമീകരിച്ചു, ഇത് വിപ്ലവകരമായ ഉണർവിനെ പ്രതീകപ്പെടുത്തുന്നു.&lt;ref name=&quot;Winkler2021&quot;&gt;{{cite journal |last=Winkler |first=Martin M. |title=The Medici Lions: Culture and Cinema from Rome to Alupka and Beyond |journal=ClassicoContemporaneo |volume=7 |year=2021 |url=https://www.classicocontemporaneo.eu/index.php/209-numero-7/presenze-classiche-7/arti-visive-7/545-the-medici-lions-culture-and-cinema-from-rome-to-alupka-and-beyond |access-date=2025-01-01 |issn=2421-4744 }}&lt;/ref&gt;

ക്രിമിയയിലെ തീരദേശ പാത പാർക്കിലൂടെയാണ് കടന്നുപോകുന്നത്, ഇത് പാർക്കിനെ മുകൾ ഭാഗം, താഴത്തെ ഭാഗം എന്നിങ്ങനെ വിഭജിക്കുന്നു.&lt;ref name=sunny/&gt; മുകളിലത്തെ പാർക്കിൽ പർവ്വതങ്ങളിലെ നീരുറവകൾ, പ്രാദേശിക തെക്കൻ തീരദേശ വനങ്ങൾ, വിദേശ മരങ്ങൾക്ക് കൂട്ടങ്ങൾ എന്നിവയാണ് കൂടുതലായുള്ളത്. 1829-ൽ സ്ഥാപിച്ച ഫൗണ്ടൻ ഓഫ് ട്രിൽബിയാണ് അപ്പർ പാർക്കിന് ഒരു സവിശേഷത.&lt;ref name=sunny/&gt; താഴത്തെ പാർക്ക് ഇറ്റാലിയൻ നവോത്ഥാന പൂന്തോട്ടത്തിന് മാതൃകയിലാണ് രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.&lt;ref name=sunny/&gt;

==സ്വാധീനം==
[[File:Дворец Дадиани (1).jpg|thumb|left|[[സുഗ്ഡിഡി|സുഗ്ഡിഡിയിലെ]] ജോർജിയയിലുള്ള [[എകറ്ററിൻ ഡാഡിയാനി|കാതറിൻ ഡാഡിയാനി]] രാജകുമാരിക്ക് കൊട്ടാരം (1873-78)]]
അലൂപ്കയിലെ മിഖായേൽ വൊറൊൺസോവിന് വേനൽക്കാല വസതിക്ക് നിർമ്മാണം റഷ്യയിലെ സാറായ നിക്കോളാസ് ഒന്നാമനെ വളരെയധികം ആകർഷിച്ചു, അയൽപ്രദേശമായ ഒറിയാൻഡയിൽ തനിക്ക് സ്വന്തമായി ഒരു കുടുംബ വസതി നിർമ്മിക്കാൻ അദ്ദേഹം തീരുമാനിച്ചു. 1837 സെപ്റ്റംബറിൽ സാറും സാറീനയും ആദ്യമായി ക്രിമിയ സന്ദർശിച്ചു. വൈസ്രോയി അവരെ അലൂപ്കയിലെ തൻ്റെ പുതിയ വസതിയിൽ സൽക്കരിച്ചു. കൊട്ടാരവും അതിൻ്റെ പരിസരവും കണ്ട് ആകൃഷ്ടയായ, [[പ്രഷ്യ|പ്രഷ്യൻ]] വംശജയായ ചക്രവർത്തിനി ഒരു പുതിയ വസതിക്കായുള്ള രൂപകൽപ്പന തയ്യാറാക്കാൻ ബെർലിൻ ആസ്ഥാനമായുള്ള വാസ്തുശില്പിയായ കാൾ ഫ്രീഡ്രിക്ക് ഷിങ്കലിനെ ചുമതലപ്പെടുത്തി. ഗ്രീക്ക് റിവൈവൽ, ഈജിപ്ഷ്യൻ റിവൈവൽ ഘടകങ്ങളുടെ ആകർഷകമായ സംയോജനമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന് രൂപകൽപ്പന. ഒറിയാൻഡയിലെ പാറക്കെട്ടുകൾ നിറഞ്ഞ തീരത്താണ് കൊട്ടാരം പണിയാൻ ഉദ്ദേശിച്ചിരുന്നത്. കൊട്ടാരം വാസ്തുശില്പിയായ ആന്ദ്രേ സ്റ്റാക്കൻഷ്നൈഡർ ചിലവ് കുറഞ്ഞ ഒരു ഡിസൈൻ അവതരിപ്പിക്കുകയും അത് അംഗീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. വില്യം ഹണ്ടിന് ഒപ്പം ഒഡേസയിൽ നിന്നുള്ള വാസ്തുശില്പിയായ കോംബിയോഗിയോ എന്നവർക്ക് മേൽനോട്ടത്തിൽ 1843-നും 1853-നും ഇടയിലാണ് സാറീനയ്ക്ക് കൊട്ടാരം നിർമ്മിച്ചത്. 1882-ലുണ്ടായ ഒരു വൻ തീപിടുത്തത്തിൽ ഈ കെട്ടിടം നശിച്ചു, മാർബിൾ റൊട്ടണ്ട മാത്രമാണ് അവശേഷിച്ചത്. അടുത്ത ചക്രവർത്തിയായ അലക്സാണ്ടർ രണ്ടാമൻ രാജകീയ വസതി ലിവാഡിയയിലേക്ക് മാറ്റി.&lt;ref name=plokhy&gt;{{harvnb|Plokhy|2010|p=}}&lt;/ref&gt;

വൊറൊൺസോവിന് നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഈ പ്രദേശത്ത് രാജകീയ വസതികൾ നിർമ്മിക്കുന്ന പാരമ്പര്യത്തിന് തുടക്കമിട്ടു, ഇത് റഷ്യയിലെ പല ഉന്നതരെയും ക്രിമിയയിൽ വില്ലകളും കൊട്ടാരങ്ങളും പണിയാൻ ആകർഷിച്ചു. അത്തരം ആദ്യത്തെ കെട്ടിടങ്ങളിലൊന്ന് ഗസ്പ്ര കൊട്ടാരമായിരുന്നു, അലക്സാണ്ടർ ഒന്നാമന് ഏറ്റവും വിശ്വസ്തരായ ഉപദേശകരിൽ ഒരാളായ അലക്സാണ്ടർ ഗൊളിറ്റ്സിൻ രാജകുമാരന് വേണ്ടി 1830-കളിൽ വില്യം ഹണ്ട് ആണ് ഇത് രൂപകൽപ്പന ചെയ്തത്. ബ്ലോറിന് രൂപകൽപ്പന കരിങ്കടലിന് കിഴക്കൻ തീരത്ത് സമാനമായ മറ്റൊരു സൃഷ്ടിക്ക് പ്രചോദനമായി: 1873-ൽ മിൻഗ്രേലിയയിലെ അവസാനത്തെ രാജകുമാരി നിർമ്മിച്ച സുഗ്ഡിഡിയിലെ ഡാഡിയാനി കൊട്ടാരമായിരുന്നു അത്. [[റഷ്യൻ വിപ്ലവം|റഷ്യൻ വിപ്ലവകാലത്ത്]] ഇത് മുറാത്ത് രാജകുടുംബത്തിന് കൈവശമായിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Dadiani Dynasty |url=http://dadiani.si.edu/zugdidi.html |website=dadiani.si.edu |access-date=16 October 2016 |archive-date=18 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111018204327/http://dadiani.si.edu/zugdidi.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; നവ-മൂറിഷ് വാസ്തുവിദ്യാ ഘടകങ്ങൾ ഡൽബർ, [[ലികാനി വില്ല|ലികാനി]] എന്നിവിടങ്ങളിലെ രാജകീയ വില്ലകൾക്ക് രൂപകൽപ്പനയിലും ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു.

==ഉടമകളും താമസക്കാരും==
* കൗണ്ട്, പിന്നീട് (1845) രാജകുമാരനായ '''മിഖായേൽ വൊറൊൺസോവ്''' (30 മെയ് 1782 - 18 നവംബർ 1856), ന്യൂ റഷ്യയിലെ വൈസ്രോയി, കൊട്ടാരത്തിന് നിർമ്മാതാവ്. അദ്ദേഹം നെപ്പോളിയൻ യുദ്ധങ്ങളിലെ വിജയത്തിന് പേരുകേട്ടവനായിരുന്നു. 1844 മുതൽ 1853 വരെ കോക്കസസിലെ വൈസ്രോയി എന്ന നിലയിൽ അദ്ദേഹം കോക്കേഷ്യൻ യുദ്ധത്തിന് മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു. കൊട്ടാരത്തിന് നിർമ്മാണം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം, കാഴ്ചശക്തി കുറഞ്ഞുവരുന്ന അവസ്ഥയിലായിരുന്ന വൊറൊൺസോവ് അവിടെ വളരെ കുറച്ചു കാലം മാത്രമേ ചിലവഴിച്ചുള്ളൂ. വികസിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന റഷ്യൻ സാമ്രാജ്യത്തോടുള്ള ബാധ്യതകൾ അദ്ദേഹത്തെ ടിഫ്ലിസിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി; അവിടെവച്ച് അദ്ദേഹം പ്രാദേശിക ഗോത്രങ്ങളുമായി യുദ്ധം ചെയ്തു.{{sfnp|Brett|2005|p=21}} ഇംഗ്ലീഷ് ആഭിമുഖ്യമുള്ള വൃദ്ധനായ വൊറൊൺസോവ്, [[ക്രിമിയൻ യുദ്ധം|ക്രിമിയൻ യുദ്ധം]] പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടതിൽ വളരെയധികം അസ്വസ്ഥനായിരുന്നു. ഇംഗ്ലണ്ടിൽ ഈ യുദ്ധത്തെ ശക്തമായി പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചത് അദ്ദേഹത്തിന് ഇംഗ്ലീഷ് മരുമകനായ സിഡ്നി ഹെർബർട്ട് ആയിരുന്നു. ലജ്ജിതനും അസ്വസ്ഥനുമായ അദ്ദേഹം പൊതുജീവിതത്തിൽ നിന്ന് വിരമിച്ച് ഒഡേസയിലെ സ്വകാര്യതയിലേക്ക് മടങ്ങി.{{sfnp|Brett|2005|p=22}} 1856-ൽ വൊറൊൺസോവ് അന്തരിച്ചു, പാരീസ് സമാധാന ഉടമ്പടി ഒപ്പുവെക്കുന്നത് കാണാൻ മാത്രം ആയുസ്സാണ് അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്നത്. ഒഡേസ കത്തീഡ്രലിലെ വൊറൊൺസോവിന് ശവകുടീരം സോവിയറ്റുകൾ നശിപ്പിച്ചുവെങ്കിലും, അദ്ദേഹത്തിന് ഭൗതികാവശിഷ്ടങ്ങൾ സോവിയറ്റ് കാലഘട്ടത്തെ അതിജീവിച്ചു, 2005-ൽ പുതുതായി നിർമ്മിച്ച കത്തീഡ്രലിലേക്ക് അത് തിരികെ കൊണ്ടുവന്നു.
* കൗണ്ടസ്, പിന്നീട് രാജകുമാരിയായ '''യെലിസവേറ്റ വൊറൊൺസോവ''' (19 സെപ്റ്റംബർ 1792 - 27 ഏപ്രിൽ 1880), കൗണ്ട് ഫ്രാൻസിസ്സെക് കെസവറി ബ്രാനിക്കി, അലക്സാന്ദ്ര വോൺ എംഗൽഹാർഡ്റ്റ് ദമ്പതികൾക്ക് മകൾ. ന്യൂ റഷ്യക്ക് സ്ഥാപകനായ പ്രിൻസ് പോറ്റെംകിന് (അദ്ദേഹം കുട്ടികളില്ലാത്തവനായിരുന്നു) അനന്തരവളും അവകാശിയുമാണ് അലക്സാന്ദ്ര. &quot;പോളിഷ് മന്ത്രവാദത്തിന്&quot; ഹ്രസ്വമായ കാലഘട്ടത്തിൽ റഷ്യൻ പ്രഭുക്കന്മാരെ വിവാഹം കഴിച്ച നിരവധി പോളിഷ് കുലീന വനിതകളിൽ ഒരാളായിരുന്നു അവൾ. ഈ കാലത്താണ് അലക്സാണ്ടർ ഒന്നാമൻ മാരി സെറ്റ്വെർട്ടിൻസ്കയുമായി പരസ്യമായി പ്രണയത്തിലായിരുന്നത്, അദ്ദേഹത്തിന് പിൻഗാമിയായ കോൺസ്റ്റാൻ്റിൻ അവൾക്ക് സഹോദരി ജോവാന വൈസ്കോവ്സ്കയുമായി പ്രണയത്തിലുമായിരുന്നു. ഗബ്രിയേലിയാഡ് സംഭവത്തിന് ശേഷം കരിങ്കടൽ തീരത്തേക്ക് നാടുകടത്തപ്പെട്ടപ്പോൾ, അലക്സാണ്ടർ പുഷ്കിൻ ഒഡേസയിൽ വച്ച് എലിസ് വൊറൊൺസോവയെ വശീകരിക്കുകയും അവൾക്കായി നിരവധി കവിതകൾ രചിക്കുകയും ചെയ്തു. അദ്ദേഹത്തിന് പ്രണയാഭ്യർത്ഥനകളിൽ അനിഷ്ടം തോന്നിയ കൗണ്ടസ് ഭർത്താവിനോട് പരാതിപ്പെട്ടു, അദ്ദേഹം ആ യുവ എതിരാളിയെ വടക്കൻ ഗ്രാമത്തിലേക്ക് നാടുകടത്തി. ഭർത്താവിന് മരണശേഷം, യെലിസവേറ്റ അലൂപ്ക കൊട്ടാരം അപൂർവ്വമായി മാത്രമേ സന്ദർശിച്ചിരുന്നുള്ളൂ, ഒഡേസയിൽ താമസിക്കാനാണ് അവർ താല്പര്യപ്പെട്ടത്. [[File:Hadji-Mural by Lanceray.jpg|thumb|ടിഫ്ലിസിലെ സെമിയോൺ വൊറൊൺസോവിന് കൊട്ടാരത്തിൽ നടന്ന വിരുന്ന്, യൂജിൻ ലാൻസെറേ രചിച്ചത്]]
** രാജകുമാരൻ '''സെമിയോൺ വൊറൊൺസോവ്''' (23 ഒക്ടോബർ 1823 - 6 മെയ് 1882), മിഖായേൽ രാജകുമാരന് ഏക മകനും അവകാശിയും. അദ്ദേഹം പിതാവിനൊപ്പം കോക്കസസിൽ സ്തുത്യർഹമായ സേവനം നടത്തി. ഭാര്യക്കും പിതാവിനും ഒപ്പം അദ്ദേഹവും [[ലിയോ ടോൾസ്റ്റോയ്|ലിയോ ടോൾസ്റ്റോയിക്ക്]] നോവലായ ''ഹാജി മുറാത്തിൽ'' പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. 1851 ഓഗസ്റ്റ് 26-ന് മാതാപിതാക്കൾക്ക് ആഗ്രഹത്തിന് വിരുദ്ധമായി അലൂപ്കയിൽ വച്ച് അദ്ദേഹം, ഒരിക്കൽ തൻ്റെ ഉജ്ജ്വലമായ സൗന്ദര്യത്തിന് പേരുകേട്ട മാഡം സ്റ്റോളിപിനയെ (ജനനം ട്രൂബെറ്റ്സ്കയ രാജകുമാരി) വിവാഹം കഴിച്ചു. കൊട്ടാരം നടത്താനാവശ്യമായ ചിലവ് വളരെ വലുതാണെന്ന് ദമ്പതികൾക്ക് മനസ്സിലായി, വിവിധ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥകൾ ഉണ്ടാക്കിയ ശേഷം അവർ അപൂർവ്വമായി മാത്രമേ ക്രിമിയ സന്ദർശിച്ചിട്ടുള്ളൂ. കുട്ടികളില്ലാതെ സെമിയോൺ മരിച്ചതിന് ശേഷം, വിധവ കൊട്ടാരത്തിലെ പല ഫർണിച്ചറുകളും പെയിൻ്റിംഗുകളും കൊള്ളയടിക്കുകയും, മുൻ വിവാഹത്തിലെ മകനായ ഡ്യൂക്കാ ഡി മോണ്ടെൽഫിക്കൊപ്പം അവന്യൂ ഡു ബോയിസ് ഡി ബൊലോഗ്നെയിൽ സ്ഥിരതാമസമാക്കുകയും ചെയ്തു.{{sfnp|Brett|2005|p=132}}
** കൗണ്ടസ് '''സോഫിയ ഷുവാലോവ''' (1825 - 15 ഓഗസ്റ്റ് 1879), രാജകുമാരൻ മിഖായേൽ, രാജകുമാരി എലിസവേറ്റ എന്നിവർക്ക് മകൾ. 1844-ൽ അവർ പാർഗോളോവോയ്ക്ക് ഉടമയായ കൗണ്ട് ആന്ദ്രേ ഷുവാലോവിനെ വിവാഹം കഴിച്ചു (കൂർലാൻഡിലെ ഷ്ലോസ് റൂഹെന്താൽ കുടുംബ ആസ്ഥാനമായുള്ള ഷുവാലോവ് കുടുംബത്തിലെ മറ്റൊരു ശാഖയുമായി തെറ്റിദ്ധരിക്കരുത്). വിവാഹജീവിതം സന്തോഷകരമായിരുന്നില്ല, ഇത് ഭർത്താവിൽ നിന്ന് മാറി താമസിക്കാൻ അവളെ പ്രേരിപ്പിച്ചു. 1876-ൽ മറ്റൊരു സ്ത്രീക്ക് വീട്ടിൽ വച്ചാണ് അദ്ദേഹം മരിച്ചത്. 1850-കൾ മുതൽ സോഫിയയും കുട്ടികളും അലൂപ്കയെ ഒരു നാട്ടുഭവനമായി ഉപയോഗിച്ചു. അവർക്ക് പേരിൽ ഷുവാലോവ് വിംഗ് എന്നറിയപ്പെടുന്ന നീളമുള്ള വെസ്റ്റ് വിംഗിൽ അവരും, കൊട്ടാരത്തിന് ബാക്കി ഭാഗങ്ങളിൽ സഹോദരൻ സെമിയോൺ രാജകുമാരനും താമസിച്ചു.
*** കൗണ്ട്, പിന്നീട് (1882) രാജകുമാരനായ '''പാവൽ വൊറൊൺസോവ്-ഷുവാലോവ്''' (1846-1885), സോഫിയ ഷുവാലോവയ്ക്ക് മകനും മിഖായേൽ വൊറൊൺസോവിന് ചെറുമകനും. 1882-ൽ മാതുലന് മരണത്തെ തുടർന്ന് ഏറെക്കുറെ ഒഴിഞ്ഞുകിടന്ന കൊട്ടാരവും വൊറൊൺസോവ് എന്ന പദവിയും അദ്ദേഹം പാരമ്പര്യമായി നേടി. മൂന്നു വർഷത്തിന് ശേഷം അദ്ദേഹം മരിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന് ഭാര്യ യെലിസവേറ്റ സ്റ്റോളിപിന (ബറോണസ് പിലാർ വോൺ പിൽചൗ), അദ്ദേഹത്തിന് ശേഷം 54 വർഷം കൂടി ജീവിച്ചു. അവർക്ക് കുട്ടികളില്ലായിരുന്നു. 1882 ജൂലൈ 7-ലെ ഒരു സാമ്രാജ്യത്വ ഉക്കാസ് പ്രകാരം അലൂപ്കയെ വൊറൊൺസോവ് മജോറാറ്റിന് കേന്ദ്രമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു, ഇത് ആദ്യജാതാവകാശം വഴിയാണ് അനന്തരാവകാശമായി ലഭിക്കേണ്ടിയിരുന്നത്.&lt;ref&gt;С. В. Любимов. Титулованные роды Российской империи. СПб, 1910.&lt;/ref&gt;
*** കൗണ്ട് '''മിഖായേൽ ഷുവാലോവ്''' (7 ജൂലൈ 1850 - 5 ജനുവരി 1904) 1885-ൽ സഹോദരൻ പാവലിൽ നിന്ന് എസ്റ്റേറ്റ് പാരമ്പര്യമായി നേടി. 1886 ഫെബ്രുവരി 12-ന്, രാജകീയ പദവി ഉപയോഗിക്കാനും വൊറൊൺസോവ്-ഷുവാലോവ് രാജകുമാരൻ എന്ന് സ്വയം വിശേഷിപ്പിക്കാനും ചക്രവർത്തി അദ്ദേഹത്തിന് അധികാരം നൽകി. അവിവാഹിതനായ അദ്ദേഹം വിദേശത്താണ് താമസിച്ചിരുന്നത്. അദ്ദേഹത്തിന് മരണത്തോടെ വൊറൊൺസോവ് രാജകുമാരൻ എന്ന പദവി (സെറീൻ ഹൈനസ്) ഇല്ലാതായി.
*** കൗണ്ടസ് '''എലിസവേറ്റ വൊറൊൺസോവ-ഡാഷ്കോവ''' (25 ജൂലൈ 1845 - 15 ജൂലൈ 1924), പാവൽ, മിഖായേൽ ഷുവാലോവ് എന്നിവർക്ക് മൂത്ത സഹോദരി. കൊട്ടാരത്തിന് അവസാനത്തെ സ്വകാര്യ ഉടമ അവരായിരുന്നു, പഴയ ഫർണിച്ചറുകൾ പലതും തിരികെ വാങ്ങി കൊട്ടാരത്തിന് പഴയ പ്രതാപം അവർ ഏറെക്കുറെ വീണ്ടെടുത്തു. വൊറൊൺസോവ് കുടുംബത്തിൽ അവശേഷിക്കുന്ന ഒരേയൊരു ശാഖയിലെ അംഗമായ ഭർത്താവ് കൗണ്ട് ഇല്ലാരിയോൺ ഇവാനോവിച്ച് വൊറൊൺസോവ്-ഡാഷ്കോവിനൊപ്പം അവർ അവിടെ ശാന്തമായി ജീവിച്ചു. [[ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധം|ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിന്]] തുടക്കത്തിൽ, കൗണ്ട് ഇല്ലാരിയോൺ കോക്കസസ് ഗവർണർ ജനറലായിരുന്നു. 1916-ൽ അലൂപ്കയിൽ വച്ച് അദ്ദേഹം മരിച്ചു.

1919 ഏപ്രിൽ വരെ കൗണ്ടസ് യെലിസവേറ്റ വൊറൊൺസോവ-ഡാഷ്കോവ കൊട്ടാരത്തിൽ താമസിച്ചിരുന്നു.&lt;ref&gt;Из сокровищ Алупкинского дворца-музея / Публ. Г. Г. Филатовой // Российский Архив: История Отечества в свидетельствах и документах XVIII—XX вв.: Альманах. – М.: Студия ТРИТЭ: Рос. Архив, 2009. – [Т. XVIII]. – С. 560—564.&lt;/ref&gt; റഷ്യൻ വൈറ്റുകൾ ക്രിമിയയിൽ നിന്ന് നടത്തിയ വലിയ പലായനത്തിനിടെ അവർ ഒരു ബ്രിട്ടീഷ് കപ്പലിൽ മാൾട്ടയിലേക്ക് പോയി. ഷെറെമെറ്റെവ് കുടുംബത്തിൽ നിന്നുള്ള പേരക്കുട്ടികളും അവരോടൊപ്പം ഉണ്ടായിരുന്നു. അവരിൽ ഉൾപ്പെട്ട കൗണ്ട് നിക്കോളായ് ഷെറെമെറ്റെവ് പിന്നീട് രാജകുമാരി ഐറിന യൂസുപ്പോവയെ (ബേബേ) വിവാഹം കഴിച്ചു. യെലിസവേറ്റയ്ക്ക് പിൻഗാമികളിൽ നടിയായ ആൻ വിയസെംസ്കി ഉൾപ്പെടുന്നു.

==പിൽക്കാല ചരിത്രം==
[[File:Клумба перед Дворцом.jpg|300px|thumb|left|2010-ൽ വിനോദസഞ്ചാരികൾ സന്ദർശിക്കുന്ന നോർത്ത് ഫോർകോർട്ട്.]]
[[ഒക്ടോബർ വിപ്ലവം|ഒക്ടോബർ വിപ്ലവത്തിന്]] നാല് വർഷത്തിന് ശേഷം 1921-ൽ കൊട്ടാരം ദേശസാൽക്കരിക്കുകയും തുടർന്ന് അതൊരു മ്യൂസിയമാക്കി മാറ്റുകയും ചെയ്തു. കെട്ടിടത്തിന് മെയിൻ, ഡൈനിംഗ്, ലൈബ്രറി വിംഗുകളാണ് ഇതിനായി ഉപയോഗിച്ചത്.&lt;ref name=inua/&gt; സർക്കാർ പിടിച്ചെടുത്ത വൊറൊൺസോവ് കുടുംബത്തിന് വസ്തുവകകൾക്ക് പുറമെ, സമീപത്ത് എസ്റ്റേറ്റുകൾ ഉണ്ടായിരുന്ന റോമനോവ്, യൂസുപ്പോവ്, സ്ട്രോഗനോവ് എന്നിവർക്ക് ദേശസാൽക്കരിക്കപ്പെട്ട എസ്റ്റേറ്റുകളിലെ പ്രദർശന വസ്തുക്കളും മ്യൂസിയത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു.&lt;ref name=inua/&gt; 1927-ൽ കൊട്ടാരത്തിന് ഷുവാലോവ് വിംഗിൽ &quot;10 ഇയേഴ്സ് ഓഫ് ഒക്ടോബർ&quot; എന്ന സാനിറ്റോറിയം പ്രവർത്തിച്ചു. കൊട്ടാരത്തിന് പ്രധാന ഭാഗം അലൂപ്ക റിസോർട്ടിന് പോളിക്ലിനിക്കിനും സ്പാ ബാത്തുകൾക്കും ഇടമായി മാറി.&lt;ref name=inua/&gt;

1941-ൽ സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ [[രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധം|രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിൽ]] പ്രവേശിച്ചപ്പോൾ മ്യൂസിയത്തിലെ ഒട്ടുമിക്ക പ്രദർശന വസ്തുക്കളും സുരക്ഷാ കാരണങ്ങളാൽ അലൂപ്കയിൽ നിന്ന് മാറ്റി. എന്നിരുന്നാലും, അധിനിവേശം നടത്തിയ [[നാസി ജർമ്മനി|നാസി ജർമ്മൻ]] സൈന്യം 537 കലാ, ഗ്രാഫിക് പ്രദർശന വസ്തുക്കൾ (സ്റ്റേറ്റ് റഷ്യൻ മ്യൂസിയം, സിംഫെറോപോൾ ആർട്ട് മ്യൂസിയം എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള താൽക്കാലിക എക്സിബിഷൻ പെയിൻ്റിംഗുകൾ ഉൾപ്പെടെ), കെട്ടിടത്തിന് 360 അലങ്കാര വസ്തുക്കൾ, അപൂർവ്വ ഫർണിച്ചറുകൾ, നിരവധി ചരിത്ര പുസ്തകങ്ങൾ എന്നിവ മോഷ്ടിച്ചു. അക്കാലത്ത് 5 ദശലക്ഷം റൂബിളുകൾക്ക് തുല്യമായ നഷ്ടമാണിത്.&lt;ref name=vlasenko-299/&gt;{{sfnp|Brett|2005|p=21}}&lt;ref name=wmu&gt;{{cite web |title=Vorontsov Palace-Museum |url=http://wmuseum.ru/ukraina/142-voroncovskiy-dvorec-muzey.html |work=World's Museums |date=22 March 2011 |access-date=4 March 2012 |language=ru}}&lt;/ref&gt;

യുദ്ധസമയത്ത്, [[അഡോൾഫ് ഹിറ്റ്‌ലർ]] കൊട്ടാരം ഫീൽഡ് മാർഷൽ എറിക് വോൺ മാൻസ്റ്റൈന് പ്രതിഫലമായി നൽകി, അദ്ദേഹം അത് സ്വന്തം ആസ്ഥാനമാക്കി മാറ്റി. കൊട്ടാരം ഇത്ര നന്നായി സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടതിന് കാരണമിതാണ്.&lt;ref name=qrim/&gt; ക്രിമിയയിലും പരിസരത്തുമായി നിലയുറപ്പിച്ചിരുന്ന വെർമാക്റ്റ് ഓഫീസർമാർക്കുള്ള മ്യൂസിയമായി പിന്നീട് ഈ കെട്ടിടം മാറ്റപ്പെട്ടു.&lt;ref name=wmu/&gt; ക്രിമിയയിൽ നിന്നുള്ള പിന്മാറ്റ സമയത്ത് കൊട്ടാരത്തിൽ ഡൈനാമൈറ്റ് വെക്കാൻ നാസികൾ പദ്ധതിയിട്ടിരുന്നു. എന്നാൽ ക്രിമിയൻ ആക്രമണ സമയത്ത് സെപ്പറേറ്റ് കോസ്റ്റൽ ആർമിക്കും അവരെ പിന്തുണച്ചിരുന്ന യാൾട്ട പാർട്ടീസാൻ ഗ്രൂപ്പുകൾക്കും അതിവേഗം മുന്നേറാൻ സാധിച്ചതിനാൽ കൊട്ടാരം നാശത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെട്ടു.&lt;ref name=wmu/&gt;

1945 ഫെബ്രുവരി 11 മുതൽ 14 വരെ അയൽപ്രദേശത്തുള്ള പഴയ സാമ്രാജ്യത്വ വസതിയായ ലിവാഡിയ കൊട്ടാരത്തിൽ വെച്ച് യാൾട്ട സമ്മേളനം നടന്നു; അമേരിക്ക, യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം, സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള പ്രതിനിധികൾ തമ്മിലായിരുന്നു ഇത്. [[വിൻസ്റ്റൺ ചർച്ചിൽ|വിൻസ്റ്റൺ ചർച്ചിലിനും]] അദ്ദേഹത്തിന് ബ്രിട്ടീഷ് സംഘത്തിലെ ഒരു ഭാഗത്തിനും വൊറൊൺസോവ് കൊട്ടാരത്തിൽ താൽക്കാലിക താമസസൗകര്യം നൽകി.&lt;ref&gt;{{Cite book |author=Winston Churchill |author-link=Winston Churchill |title=[[ട്രയംഫ് ആൻഡ് ട്രാജഡി|Triumph and Tragedy]]: The Second World War, Vol 6 |year=1985 |orig-year=1954 |publisher=[[Penguin (publisher)|Penguin]] |isbn=978-0-14-008616-4 |pages=302–303}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=telegraph/&gt; രണ്ടാഴ്ചയ്ക്കുള്ളിൽ നിർമ്മാണത്തൊഴിലാളികൾ പ്രധാന കൊട്ടാരത്തിലെ 22 മുറികൾ, ഷുവാലോവ് വിംഗിലെ 23 മുറികൾ എന്നിവ പുനരുദ്ധരിക്കുകയും കൊട്ടാരത്തിലെ പൂന്തോട്ടങ്ങൾ വീണ്ടും നട്ടുപിടിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name=plokhy/&gt; കൊട്ടാരത്തിലെ ഇംഗ്ലീഷ് ശൈലിയിലുള്ള വാസ്തുവിദ്യ ചർച്ചിലിന് പ്രശംസ പിടിച്ചുപറ്റി:&lt;ref name=telegraph/&gt; പൂന്തോട്ടത്തിലെ മെഡിസി സിംഹങ്ങളെ കണ്ട് ആകർഷിക്കപ്പെട്ട ചർച്ചിൽ അവയെ വീട്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകാൻ കഴിയുമോ എന്ന് പിന്നീട് സ്റ്റാലിനോട് ചോദിച്ചു; സ്റ്റാലിൻ ഈ അഭ്യർത്ഥന നിരസിച്ചു.&lt;ref name=voroncov1&gt;{{cite web |title=Towers of Crim Tartary (Review) |url=http://www.gbrussia.org/reviews.php?id=157 |work=Great Britain – Russia Reviews |author=Lindsey Hughes |publisher=gbrussia.org |access-date=18 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131022150633/http://www.gbrussia.org/reviews.php?id=157 |archive-date=22 October 2013 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

[[File:Vorontsov's Lion.JPG|thumb|right|300px|ചർച്ചിലിനെ വളരെയധികം ആകർഷിച്ച മെഡിസി സിംഹങ്ങളിൽ ഒന്ന്]]

{{Blockquote|നമ്മുടെ വാസസ്ഥലത്തിന് ചുറ്റുപാട് വളരെ ആകർഷകമായിരുന്നു ... പകുതി ഗോഥിക്, പകുതി മൂറിഷ് ശൈലിയിലുള്ള വില്ലയ്ക്ക് പിന്നിലായി മഞ്ഞുമൂടിയ പർവ്വതങ്ങൾ ഉയർന്നുനിൽക്കുന്നു, ഇത് ക്രിമിയയിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന കൊടുമുടിയിൽ അവസാനിക്കുന്നു. ഞങ്ങൾക്ക് മുന്നിൽ കറുത്ത കടലിന് ഇരുണ്ട വിസ്തൃതിയുണ്ട്, ഈ വർഷത്തിൽ പോലും അത് തീവ്രവും എന്നാൽ മനോഹരവും ഊഷ്മളവുമാണ്. വെളുത്ത സിംഹപ്രതിമകൾ വീടിന് പ്രവേശന കവാടത്തിന് കാവൽ നിന്നു, മുറ്റത്തിനപ്പുറം ഉഷ്ണമേഖലാ സസ്യങ്ങളും സൈപ്രസുകളും നിറഞ്ഞ മനോഹരമായ ഒരു പാർക്ക് ഉണ്ടായിരുന്നു.|[[വിൻസ്റ്റൺ ചർച്ചിൽ]], ''[[ട്രയംഫ് ആൻഡ് ട്രാജഡി]]: ദി സെക്കൻഡ് വേൾഡ് വാർ, വാല്യം 6'', 1953&lt;ref&gt;{{cite book|last=Churchill|first=Winston|title=Triumph and Tragedy: The Second World War, Vol 6|year=1986|publisher=[[Houghton Mifflin Harcourt]]|isbn=978-0-395-41060-8|page=303|url=https://books.google.com/books?id=lnp3Z_ATd8oC&amp;q=%22Behind+the+villa%2C+half+Gothic+and+half+Moorish+in+style%2C+rose+the+mountains%22+-wikipedia&amp;pg=PA303|author-link=Winston Churchill|access-date=11 March 2012}}&lt;/ref&gt;}}

യുദ്ധത്തിന് ശേഷം കൊട്ടാരം സോവിയറ്റ് രഹസ്യപ്പോലീസിന് വേനൽക്കാല വസതിയായും പിന്നീട് ട്രേഡ് സാനിറ്റോറിയമായും ഉപയോഗിച്ചു.&lt;ref name=qrim/&gt; 1956-ൽ കൊട്ടാരം വീണ്ടും ഒരു മ്യൂസിയമായി പുനർസ്ഥാപിച്ചു,&lt;ref name=touring/&gt;&lt;ref name=Ivchenko-292&gt;{{harvnb|Ivchenko|Parkhomenko|2010|p=292.}}&lt;/ref&gt; രണ്ട് വർഷത്തിന് ശേഷം കലാസൃഷ്ടികൾ ഉൾപ്പെടുത്തി ഇത് കൂടുതൽ വിപുലീകരിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, യുദ്ധസമയത്ത് കൊള്ളയടിക്കപ്പെട്ട ഒട്ടുമിക്ക കലാസൃഷ്ടികളും പിന്നീട് ഒരിക്കലും വീണ്ടെടുക്കാനായില്ല, പഴയ ശേഖരത്തിലെ ഒരു ചെറിയ ഭാഗം മാത്രമാണ് മ്യൂസിയത്തിലേക്ക് തിരികെ ലഭിച്ചത്.&lt;ref name=inua/&gt; 1965-ൽ കൊട്ടാരം &quot;അലൂപ്ക പാലസ്-പാർക്ക് കോംപ്ലക്സിൽ&quot; ഉൾപ്പെടുത്തി.&lt;ref name=vlasenko-299/&gt; ഇതൊരു ദേശീയ ചരിത്ര സംരക്ഷിത പ്രദേശമാണ്, ഇതിൽ അയൽപ്രദേശമായ മസ്സാൻഡ്രയിലെ മസ്സാൻഡ്ര കൊട്ടാരവും ഉൾപ്പെടുന്നു. റഷ്യയിലെ സാർ അലക്സാണ്ടർ മൂന്നാമന് വേണ്ടി ലൂയി പതിമൂന്നാമൻ ഷാറ്റോ ശൈലിയിൽ നിർമ്മിച്ചതാണ് ഈ കൊട്ടാരം.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Crimean republican establishment &quot;Alupka Palace-Park Museum-Reserve&quot;|url=http://www.mincult.crimea-portal.gov.ua/rus/index.php?v=5&amp;tek=67&amp;par=41&amp;l=&amp;art=93|archive-url=https://archive.today/20120805083632/http://www.mincult.crimea-portal.gov.ua/rus/index.php?v=5&amp;tek=67&amp;par=41&amp;l=&amp;art=93|url-status=dead|archive-date=5 August 2012|work=Ministry of Culture of the Autonomous Republic of Crimea|access-date=23 February 2012|language=ru}}&lt;/ref&gt;

വർഷങ്ങളോളം നീണ്ട തേയ്മാനത്തെയും യുദ്ധങ്ങളെയും അതിജീവിച്ചെങ്കിലും, 2000-ൽ കൊട്ടാരത്തിന് ഒരു ഭാഗം താഴെയുള്ള കരിങ്കടലിലേക്ക് തകർന്നുവീഴാൻ സാധ്യതയുള്ളതായി ദി ഡെയ്‌ലി ടെലിഗ്രാഫ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു.&lt;ref name=telegraph/&gt; പതിനായിരത്തോളം പുസ്തകങ്ങളും കയ്യെഴുത്തുപ്രതികളും സൂക്ഷിച്ചിരുന്ന ലൈബ്രറിയിൽ വിള്ളലുകൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെടാൻ തുടങ്ങിയിരുന്നു.&lt;ref name=telegraph/&gt; കൊട്ടാരത്തിന് അടിത്തറയിൽ അത്യാധുനിക ഡ്രെയിനേജ് സംവിധാനം എഡ്വേർഡ് ബ്ലോർ ഒരുക്കിയിരുന്നെങ്കിലും, വർഷങ്ങളായുള്ള അവഗണന, തീരദേശ ശോഷണം, 1974-ൽ സമീപത്ത് നിർമ്മിച്ച സീവേജ് പൈപ്പ് എന്നിവ മണ്ണിടിച്ചിലിനുള്ള സാധ്യത വർദ്ധിപ്പിച്ചു.&lt;ref name=telegraph/&gt; കൊട്ടാരത്തിന് പടിഞ്ഞാറ് വശത്തുള്ള മധ്യകാല ശൈലിയിലുള്ള ഗേറ്റ്ഹൗസിന് ചുറ്റുമായിരുന്നു വരാനിരിക്കുന്ന മറ്റൊരു അപകടം പതിയിരുന്നത്.&lt;ref name=telegraph/&gt;

==ചിത്രശാല==
&lt;gallery&gt;
File:Vorontsov's Palace 2, Alupka, Crimea.jpg|തെക്കൻ മുഖപ്പിലെ സൂക്ഷ്മ വിവരങ്ങൾ.
File:Vorontsov's Palace, Architecture, Alupka, Crimea.jpg|തെക്കൻ മുഖപ്പിലെ സൂക്ഷ്മ വിവരങ്ങൾ.
File:Vornontsov Palace001.jpg|മധ്യകാല ഇംഗ്ലീഷ് കോട്ടയ്ക്ക് മാതൃകയിലുള്ള കൊട്ടാരം ഫോർകോർട്ടിലേക്കുള്ള പ്രവേശന കവാടം.
File:Alupka Vorontsov palace IMG 1987 01-119-9005.JPG|ലയൺ ടെറസ്.
File:Комплекс споруд Воронцовського палац (Алупка, вул. Дворцове шосе, 18) 17.JPG|കൊട്ടാരത്തിന് താഴെയുള്ള മനുഷ്യനിർമ്മിത ഉഷ്ണമേഖലാ ടെറസുകളിൽ ഒന്ന്.
File:Vorontsov Palace Blue room IMG 3610 1725.jpg|ചുവരുകളിൽ സങ്കീർണ്ണമായ പ്ലാസ്റ്റർ വർക്കുകൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച ബ്ലൂ ഡ്രോയിംഗ് റൂം.
File:Воронцовский дворец.jpg|ഇംഗ്ലീഷ് ട്യൂഡർ ശൈലിയിലുള്ള സ്ട്രാപ്പ്വർക്ക്, പെൻഡൻ്റുകൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന ഡൈനിംഗ് റൂമിലെ ഓക്ക് സീലിംഗ്.
File:Бильярд в одной из комнат.jpg|ഡൈനിംഗ് റൂമിനോട് ചേർന്നുള്ള ഗോതിക് ശൈലിയിലുള്ള ബില്യാർഡ്സ് റൂം.
File:Vorontsovsky Palace 4.jpg|ചൈനീസ് കാബിനറ്റ് എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന ചെറിയ ചൈന റൂമിലെ സങ്കീർണ്ണമായ തടി സീലിംഗ്.
File:Greenhouse of Vorontsovsky Palace (Crimea).JPG|കൺസർവേറ്ററി.
&lt;/gallery&gt;

==ഇവയും കാണുക==
* വൊറൊൺസോവ് കൊട്ടാരം (വിവക്ഷകൾ), വൊറൊൺസോവ് കുടുംബത്തിനായി നിർമ്മിച്ച സമാന പേരുള്ള കൊട്ടാരങ്ങൾക്ക് പട്ടിക
* യുക്രെയ്നിലെ ചരിത്ര സംരക്ഷിത പ്രദേശങ്ങൾക്ക് പട്ടിക

==അവലംബങ്ങൾ==
'''കുറിപ്പുകൾ'''
{{Reflist|group=&quot;nb&quot;}}

'''അടിക്കുറിപ്പുകൾ'''
{{Reflist}}

'''ഗ്രന്ഥസൂചി'''
{{refbegin}}
*{{cite book |last=Brett |first=C.E.B. |title=Towers of Crim Tartary: English and Scottish architects and craftsmen in the Crimea, 1762–1853 |publisher=Shaun Tyas |year=2005 |location=[[Donington, Lincolnshire|Donington]], Lincolnshire |isbn=978-1-900289-73-3}}
*{{cite book |last=Chernov |first=Vladimir |title=Southern Coast of Crimea: Guidebook |publisher=Planeta |location=Moscow |year=1986 |language=ru }}
*{{cite book |last=Gilbert |first=Martin |author-link=Martin Gilbert |title=Churchill: A Life |publisher=[[Macmillan Publishers|Macmillan]] |year=1992 |isbn=978-0-8050-2396-1 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/churchill00mart_0 }}
*{{cite book |last1=Ivchenko |first1=A.S. |first2=O.A. |last2=Parkhomenko |title=Ukrayina. Fortetsi, zamky, palatsy |publisher=Kartohrafiya |location=[[Kyiv]] |year=2010 |language=uk |isbn=978-966-475-375-0 }}
*{{cite book |last=Malikenaite |first=Ruta |title=Touring the Crimea |publisher=Baltija Dryk |year=2003 |location=[[Kyiv]] |isbn=966-96041-9-2 }}
*{{cite book |last=Plokhy |first=Serhii |title=Yalta: The Price of Peace |publisher=[[Penguin Books]] |year=2010 |isbn=978-0-670-02141-3 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/yaltapriceofpeac0000plok }}
*{{cite book |last=Zharikov |first=N. L. |title=Monuments of urban development and architecture in the UkSSR |chapter=Vorontsovsky dvorets, 1830–1846 |chapter-url=http://ua.vlasenko.net/_pgs/pgs-html/pgs2-298.html|volume=1–4 |publisher=Budivel'nyk |year=1983–1986 |location=[[Kiev]] |language=ru |lccn=84179019 }}
*{{cite book |last=Girouard |first=Mark |author-link=Mark Girouard |year=1978 |title=Life in the English Country House |url=https://archive.org/details/lifeinenglishcou0000giro |url-access=registration |publisher=Yale University Press |isbn=0-300-02273-5}}
*{{cite book |last=Girouard |first=Mark |year=1979 |title=The Victorian Country House |url=https://archive.org/details/victoriancountry0000giro |url-access=registration |publisher=Yale University Press}}
{{refend}}

==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
{{commons category|Vorontsov Palace (Alupka)}}
* {{cite web|url=http://worontsovpalace.com.ua/|title=Official website|access-date=2011-07-29|work=Alupka palace-park museum preserve|language=ru}}
* {{cite encyclopedia|url=http://encyclosights.com/object_details.php?ln=1&amp;id=549|title=M.Vorontsovs palace, Alupka : palaces|access-date=2011-07-29|encyclopedia=Encyclopedia of Sights|archive-date=16 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210416145050/http://encyclosights.com/object_details.php?ln=1&amp;id=549|url-status=dead}}

{{Coord|44|25|11|N|34|3|19|E|type:landmark|display=title}}
[[വർഗ്ഗം:ഉക്രൈനിലെ നഗരങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>dbulm3oq80aj4ls9qolgi6f4mz60sjh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:SAHADEVAN A N</title>
    <ns>3</ns>
    <id>670673</id>
    <revision>
      <id>4660976</id>
      <timestamp>2026-08-22T04:04:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>സ്വാഗതസംഘം</username>
        <id>39256</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു</comment>
      <origin>4660976</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6848" sha1="evl4fnrdd3zwabno00zigbxhapbpcjo" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: SAHADEVAN A N | SAHADEVAN A N | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 04:04, 22 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)</text>
      <sha1>evl4fnrdd3zwabno00zigbxhapbpcjo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>സംവാദം:കട്ടച്ചിറ</title>
    <ns>1</ns>
    <id>670674</id>
    <revision>
      <id>4660985</id>
      <timestamp>2026-08-22T04:26:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <comment>'{{എന്റെ ഗ്രാമം 2026|created=yes}}' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു</comment>
      <origin>4660985</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="55" sha1="kifnqjczznjpccb919rpwz67wj4v36p" xml:space="preserve">{{എന്റെ ഗ്രാമം 2026|created=yes}}</text>
      <sha1>kifnqjczznjpccb919rpwz67wj4v36p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>സംവാദം:മുരിക്കുംവയൽ</title>
    <ns>1</ns>
    <id>670675</id>
    <revision>
      <id>4660988</id>
      <timestamp>2026-08-22T04:27:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <comment>'{{എന്റെ ഗ്രാമം 2026|created=yes}}' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു</comment>
      <origin>4660988</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="55" sha1="kifnqjczznjpccb919rpwz67wj4v36p" xml:space="preserve">{{എന്റെ ഗ്രാമം 2026|created=yes}}</text>
      <sha1>kifnqjczznjpccb919rpwz67wj4v36p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>സംവാദം:നരവൂർ പാറ</title>
    <ns>1</ns>
    <id>670676</id>
    <revision>
      <id>4660989</id>
      <timestamp>2026-08-22T04:27:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <comment>'{{എന്റെ ഗ്രാമം 2026|created=yes}}' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു</comment>
      <origin>4660989</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="55" sha1="kifnqjczznjpccb919rpwz67wj4v36p" xml:space="preserve">{{എന്റെ ഗ്രാമം 2026|created=yes}}</text>
      <sha1>kifnqjczznjpccb919rpwz67wj4v36p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>സംവാദം:പാച്ചപ്പൊയ്ക</title>
    <ns>1</ns>
    <id>670677</id>
    <revision>
      <id>4660990</id>
      <timestamp>2026-08-22T04:28:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <comment>'{{എന്റെ ഗ്രാമം 2026|created=yes}}' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു</comment>
      <origin>4660990</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="55" sha1="kifnqjczznjpccb919rpwz67wj4v36p" xml:space="preserve">{{എന്റെ ഗ്രാമം 2026|created=yes}}</text>
      <sha1>kifnqjczznjpccb919rpwz67wj4v36p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>സംവാദം:പടുവിലായി</title>
    <ns>1</ns>
    <id>670678</id>
    <revision>
      <id>4660991</id>
      <timestamp>2026-08-22T04:28:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <comment>'{{എന്റെ ഗ്രാമം 2026|created=yes}}' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു</comment>
      <origin>4660991</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="55" sha1="kifnqjczznjpccb919rpwz67wj4v36p" xml:space="preserve">{{എന്റെ ഗ്രാമം 2026|created=yes}}</text>
      <sha1>kifnqjczznjpccb919rpwz67wj4v36p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Igiviggkbvkvb</title>
    <ns>3</ns>
    <id>670679</id>
    <revision>
      <id>4661016</id>
      <timestamp>2026-08-22T07:15:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>സ്വാഗതസംഘം</username>
        <id>39256</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു</comment>
      <origin>4661016</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6848" sha1="mqjush5ap0w3fip7r8ymb1hpis9jr6o" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: Igiviggkbvkvb | Igiviggkbvkvb | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 07:15, 22 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)</text>
      <sha1>mqjush5ap0w3fip7r8ymb1hpis9jr6o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ശശിധരൻ നടുവിൽ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>670680</id>
    <revision>
      <id>4661024</id>
      <timestamp>2026-08-22T08:18:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ajeeshkumar4u</username>
        <id>108239</id>
      </contributor>
      <comment>'{{Infobox person | name        = ശശിധരൻ നടുവിൽ | image       =  | image_size  =  | caption     =  | birth_date  = {{birth year and age|1963}} | birth_place = [[Vallachira|വല്ലച്ചിറ]], [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല]], [[കേരളം]] | death_date  =  | death_place =  | education   =  | occupation  = നാടക പ്രവർത്തകൻ | spouse      =  | par...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു</comment>
      <origin>4661024</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13831" sha1="hnjnylws75mx6b099n2t6kp4ze5nh55" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name        = ശശിധരൻ നടുവിൽ
| image       = 
| image_size  = 
| caption     = 
| birth_date  = {{birth year and age|1963}}
| birth_place = [[Vallachira|വല്ലച്ചിറ]], [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല]], [[കേരളം]]
| death_date  = 
| death_place = 
| education   = 
| occupation  = നാടക പ്രവർത്തകൻ
| spouse      = 
| parents     = 
| children    = 
| awards      = {{ubl|[[Kerala Sangeetha Nataka Akademi Award]] (multiple)| [[Kerala Sahitya Akademi Award for Drama]] (2024)}}
}}
കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള നാടകസംവിധായകനും ഗ്രാമീണ നാടകപ്രവർത്തകനുമാണ് '''ശശിധരൻ നടുവിൽ''' (ജനനം: 1963). നാടക നടൻ, നാടകകൃത്ത്, നാടക പരിശീലകൻ എന്നീ നിലകളിലും അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. മികച്ച സംവിധായകനും മികച്ച നാടകകൃത്തിനുമുള്ള [[കേരള സംഗീതനാടക അക്കാദമി|കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി പുരസ്കാരങ്ങൾ]], കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമിയുടെ ഗുരുപൂജ പുരസ്കാരം, 2024-ലെ [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം|നാടകത്തിനുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]] എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ നിരവധി പുരസ്കാരങ്ങൾ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.

==ജീവചരിത്രം==

1963-ൽ തൃശൂർ ജില്ലയിലെ വല്ലച്ചിറയിലാണ് ശശിധരൻ നടുവിൽ ജനിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Sasidharan Naduvil's HIGUITA – A GOALIE'S ANXIETY AT THE PENALTY KICK |url=https://stagebuzz.in/2019/02/page/10/?print=pdf-search |pages=11}}&lt;/ref&gt; ചേർപ്പ് സി.എൻ.എൻ. സ്കൂളിൽ പഠിക്കുന്നതിനിടെ 15-ാം വയസ്സിൽ അദ്ദേഹം ഒരു നാടകം രചിക്കുകയും സംവിധാനം ചെയ്യുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;manorama&quot;&gt;{{cite news |title=നാട്, നാടകപ്പച്ച; നാടകാസ്വാദകരെ മാടിവിളിച്ച് തൃശൂർ വല്ലച്ചിറയിലെ നാടകദ്വീപ് |url=https://www.manoramaonline.com/news/sunday/2021/03/27/sunday-special-drama-dhweep.html |work=[[Malayala Manorama]] |language=ml}}&lt;/ref&gt;

==നാടകജീവിതവും സംഭാവനകളും==
സ്വന്തം ഗ്രാമത്തിലെ ഗ്രാമീണ നാടകസംഘമായ വല്ലച്ചിറ ഗ്രാമ നാടകവേദിയിലൂടെയാണ് ശശിധരൻ തന്റെ നാടകപ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചത്.&lt;ref name=&quot;Deshabhimani&quot;&gt;{{cite news |title=അംഗീകാരങ്ങളുടെ 'നടുവിൽ' ശശിധരൻ |url=https://www.deshabhimani.com/district-news/-85521/-99452#google_vignette |work=Deshabhimani |language=ml}}&lt;/ref&gt; 1987-ൽ ഡൽഹിയിൽ നടന്ന 'നാട്യ സമാരോ ഹിൽ' പരിപാടിയിൽ അദ്ദേഹം പങ്കെടുത്തു.&lt;ref name=&quot;Deshabhimani&quot;/&gt;

ശശിധരൻ 450-ലധികം നാടകങ്ങൾ സംവിധാനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. മറ്റു ഭാഷകളിലേതുൾപ്പെടെ ഏകദേശം 30 സാഹിത്യകൃതികൾ നാടകങ്ങളാക്കി രൂപാന്തരപ്പെടുത്തിയിട്ടുമുണ്ട്. സ്വന്തമായി 13 നാടകങ്ങളും അദ്ദേഹം രചിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Deshabhimani&quot;/&gt;

സൌത്ത് സോൺ ദേശീയ നാടകമേളകളിൽ വിവിധ ഇന്ത്യൻ സർവകലാശാലകൾക്കായി 11 തവണ അദ്ദേഹം നാടകങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഡൽഹിയിലെ ഭാരത് രംഗ മഹോത്സവം, മഹീന്ദ്ര എക്സലൻസ് ഇൻ തിയേറ്റർ അവാർഡ്സ് ഫെസ്റ്റിവൽ, മുംബൈ കേളി ഫെസ്റ്റിവൽ, മൈസൂർ രംഗായണ ഫെസ്റ്റിവൽ, ഇറ്റ്‌ഫോക്ക്, പി.ആർ.ഡി. ഫെസ്റ്റിവൽ എന്നിവയുൾപ്പെടെ ഇന്ത്യയിലെ 50-ലധികം വേദികളിലേക്ക് അദ്ദേഹത്തിന്റെ നാടകങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Deshabhimani&quot;/&gt; തിയേറ്റർ ഒളിമ്പിക്സിലും അദ്ദേഹം നാടകങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Deshabhimani&quot;/&gt;

അദ്ദേഹം സംവിധാനം ചെയ്ത പ്രധാന നാടകങ്ങളിൽ കാലനെ തീനി, ഡെത്ത് വാച്ച്, ദ മെൻ വിതൌട്ട് ഷാഡോ, തമസ്സ്, ചോമനദുഡി, പാലി, ബാല്യകാല സഖി, പുലപ്പേടി, കാർമെൻ ജീസസ്, ക്രൈസ്റ്റ് ദ സൂപ്പർ സ്റ്റാർ, കിഴവനും കടലും, ബാൽക്കണി, ഹിഗ്വിറ്റ, ഇരിക്കപ്പിണ്ഡം കഥ പറയുന്നു, തവിട്ടു പിത്തലാട്ടം, മഹാ പരദേശം, ഗദ്ദിക എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;Deshabhimani&quot;/&gt;

യു.എ.ഇ., ഓസ്‌ട്രേലിയ, സിഡ്നി, അയർലൻഡ് എന്നിവിടങ്ങളിലും അദ്ദേഹം നാടകങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. റിമെംബ്രൻസ് തിയേറ്റർ ഗ്രൂപ്പിന്റെ സ്ഥാപകനും സംവിധായകനുമാണ്. വല്ലച്ചിറയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഗ്രാമീണ നാടകാവതരണ കേന്ദ്രമായ ജോസ് ചിറമ്മൽ മെമ്മോറിയൽ നാടകദ്വീപിന്റെ സ്ഥാപക പ്രവർത്തനങ്ങളിലും അദ്ദേഹം നേതൃത്വം നൽകി.&lt;ref name=&quot;manorama&quot;/&gt;

പാലക്കാട് എൻ.എസ്.എസ്. എൻജിനീയറിങ് കോളേജിലെ വിദ്യാർഥികൾക്ക് ഏകദേശം 25 വർഷത്തോളം ശശിധരൻ നാടകം പഠിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web |last= |first= |date=2021-01-20 |title=വല്ലച്ചിറയിൽ ഒരാസ്വാദക ദ്വീപ്; നാടകാവതരണത്തിനായി ഒരിടം |url=https://www.manoramanews.com/kerala/latest/2021/01/20/thrissur-vallachira-drama-dweep-story.html |access-date=2026-08-22 |website=Manorama News |language=ml}}&lt;/ref&gt; കൂടാതെ വല്ലച്ചിറയിലെ ജോസ് ചിറമ്മൽ നാടകദ്വീപിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ കാർഷിക നാടകമേളകളും നാടകപരിശീലന പരിപാടികളും സംഘടിപ്പിച്ചുവരുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web |last= |date=2024-11-18 |title=മലയാള നാടകവേദിയും സമകാലിക രംഗപരീക്ഷണങ്ങളും |url=https://chintha.in/?p=13543 |access-date=2026-08-22 |website=Chintha weekly |language=ml}}&lt;/ref&gt;

==ശ്രദ്ധേയമായ നാടകാവിഷ്കാരങ്ങൾ==
എൻ. എസ്. മാധവന്റെ അതേ പേരിലുള്ള ചെറുകഥയെ ആസ്പദമാക്കി ശശിധരൻ സംവിധാനം ചെയ്ത നാടകാവിഷ്കാരമാണ് ''ഹിഗ്വിറ്റ''.&lt;ref&gt;{{cite web |title=A play for our times: Sasidharan's ‘Higuita’ wins praise at Kerala Theatre Fest |url=https://www.thenewsminute.com/kerala/play-our-times-sasidharans-higuita-wins-praise-kerala-theatre-fest-95701 |website=The News Minute |language=en |date=26 January 2019}}&lt;/ref&gt; അദ്ദേഹം രചനയും സംവിധാനവും നിർവഹിച്ച ഒന്നര മണിക്കൂർ ദൈർഘ്യമുള്ള ''റെഡ് ക്രോസ്'' മൂന്ന് മലയാള ചെറുകഥകളുടെ സമന്വയമാണ്.&lt;ref&gt;{{cite news |title='റെഡ് ക്രോസ് ' നാടകം അരങ്ങേറി |url=https://www.manoramaonline.com/district-news/thrissur/2023/08/29/thrissur-the-play-red-cross-was-staged.html |work='റെഡ് ക്രോസ് ' നാടകം അരങ്ങേറി |language=ml}}&lt;/ref&gt;

ഫ്രഞ്ച് നാടകകൃത്തായ ജീൻ ജനെയുടെ ''ദ ബാൽക്കണി'', അമേരിക്കൻ എഴുത്തുകാരനായ ഏണസ്റ്റ് ഹെമിങ്‌വേയുടെ ''ദ ഓൾഡ് മാൻ ആൻഡ് ദ സി'', ഇന്ത്യൻ നാടകകൃത്ത് അസീഫ് കറിംഭോയിയുടെ ''ദ ഡംപ് ഡാൻസർ'' (1961) എന്നിവയും അദ്ദേഹം മലയാളത്തിലേക്ക് നാടകാവിഷ്കാരം നടത്തിയ കൃതികളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Phukan |first1=Vikram |title=Evoking the bucolic spirit |url=https://www.thehindu.com/entertainment/theatre/Evoking-the-bucolic-spirit/article16989724.ece |work=The Hindu |date=5 January 2017 |language=en-IN}}&lt;/ref&gt;

==പുരസ്കാരങ്ങളും അംഗീകാരങ്ങളും==
ശശിധരന് 2024-ലെ നാടകത്തിനുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ''പിത്തള ശലഭം'' എന്ന നാടകത്തിന് ലഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Deshabhimani&quot;/&gt; വല്ലച്ചിറയിലെ കലാഗ്രാമത്തിന്റെ ചരിത്രം ആവിഷ്കരിക്കുന്ന നാടകമാണ് പിത്തള ശലഭം.&lt;ref name=&quot;Keralakaumudi&quot;&gt;{{cite news |title=നാടിന്റെ ചരിത്ര കഥ പറയുന്നപിത്തള ശലഭം: ശശിധരൻ നടുവിൽ അംഗീകാര നിറവിൽ |url=https://keralakaumudi.com/news//news.php?id=1560497&amp;u=local-news-thrissur#google_vignette |work=Keralakaumudi Daily |language=ml}}&lt;/ref&gt;

മികച്ച സംവിധായകനും മികച്ച നാടകകൃത്തിനുമുള്ള കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി പുരസ്കാരങ്ങൾ, കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമിയുടെ സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്കുള്ള ഗുരുപൂജ പുരസ്കാരം, മന്നീയം നാടകജ്യോതിസ് പുരസ്കാരം, ഗ്രാമികയുടെ പ്രഥമ മോഹൻ രാഘവൻ പുരസ്കാരം, രംഗമുദ്രയുടെ സത്യൻ സ്മാരക പുരസ്കാരം, കാൻബറ ഓക്കർ തിയേറ്റർ അവാർഡ്, സിഡ്നി ആർട്ട് കളക്ടീവ് അവാർഡ്, ബാദൽ മീഡിയ അവാർഡ്, തൃശൂർ രംഗചേതന പുരസ്കാരം, ഭാരത് ഭവൻ പുരസ്കാരം, അയർലൻഡ് ഐ മണ്ഡല-മലയാളം ആദരവ് എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ നിരവധി അംഗീകാരങ്ങളും അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Keli Rural Theatre Festival 2017 (Three plays directed by Sasidharan Naduvil) |url=https://keliindia.org/keli@25_3.html |website=keliindia.org}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Deshabhimani&quot;/&gt; കാലിക്കറ്റ് സർവകലാശാലയിൽ നടന്ന നാടകമത്സരങ്ങളിൽ 21 തവണ മികച്ച സംവിധായകനുള്ള പുരസ്കാരവും അദ്ദേഹം നേടിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Deshabhimani&quot;/&gt;

==അവലംബം==
{{reflist}}

[[വർഗ്ഗം:മലയാളനാടകകൃത്തുക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:നാടക സംവിധായകർ]]</text>
      <sha1>hnjnylws75mx6b099n2t6kp4ze5nh55</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4661025</id>
      <parentid>4661024</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T08:18:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ajeeshkumar4u</username>
        <id>108239</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[വർഗ്ഗം:കേരള സംഗീതനാടക അക്കാദമിയുടെ സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്കുള്ള പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച്</comment>
      <origin>4661025</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14047" sha1="3y9k36hzol7qybfiobbklio9nu6poco" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name        = ശശിധരൻ നടുവിൽ
| image       = 
| image_size  = 
| caption     = 
| birth_date  = {{birth year and age|1963}}
| birth_place = [[Vallachira|വല്ലച്ചിറ]], [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല]], [[കേരളം]]
| death_date  = 
| death_place = 
| education   = 
| occupation  = നാടക പ്രവർത്തകൻ
| spouse      = 
| parents     = 
| children    = 
| awards      = {{ubl|[[Kerala Sangeetha Nataka Akademi Award]] (multiple)| [[Kerala Sahitya Akademi Award for Drama]] (2024)}}
}}
കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള നാടകസംവിധായകനും ഗ്രാമീണ നാടകപ്രവർത്തകനുമാണ് '''ശശിധരൻ നടുവിൽ''' (ജനനം: 1963). നാടക നടൻ, നാടകകൃത്ത്, നാടക പരിശീലകൻ എന്നീ നിലകളിലും അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. മികച്ച സംവിധായകനും മികച്ച നാടകകൃത്തിനുമുള്ള [[കേരള സംഗീതനാടക അക്കാദമി|കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി പുരസ്കാരങ്ങൾ]], കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമിയുടെ ഗുരുപൂജ പുരസ്കാരം, 2024-ലെ [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം|നാടകത്തിനുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]] എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ നിരവധി പുരസ്കാരങ്ങൾ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.

==ജീവചരിത്രം==

1963-ൽ തൃശൂർ ജില്ലയിലെ വല്ലച്ചിറയിലാണ് ശശിധരൻ നടുവിൽ ജനിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Sasidharan Naduvil's HIGUITA – A GOALIE'S ANXIETY AT THE PENALTY KICK |url=https://stagebuzz.in/2019/02/page/10/?print=pdf-search |pages=11}}&lt;/ref&gt; ചേർപ്പ് സി.എൻ.എൻ. സ്കൂളിൽ പഠിക്കുന്നതിനിടെ 15-ാം വയസ്സിൽ അദ്ദേഹം ഒരു നാടകം രചിക്കുകയും സംവിധാനം ചെയ്യുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;manorama&quot;&gt;{{cite news |title=നാട്, നാടകപ്പച്ച; നാടകാസ്വാദകരെ മാടിവിളിച്ച് തൃശൂർ വല്ലച്ചിറയിലെ നാടകദ്വീപ് |url=https://www.manoramaonline.com/news/sunday/2021/03/27/sunday-special-drama-dhweep.html |work=[[Malayala Manorama]] |language=ml}}&lt;/ref&gt;

==നാടകജീവിതവും സംഭാവനകളും==
സ്വന്തം ഗ്രാമത്തിലെ ഗ്രാമീണ നാടകസംഘമായ വല്ലച്ചിറ ഗ്രാമ നാടകവേദിയിലൂടെയാണ് ശശിധരൻ തന്റെ നാടകപ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചത്.&lt;ref name=&quot;Deshabhimani&quot;&gt;{{cite news |title=അംഗീകാരങ്ങളുടെ 'നടുവിൽ' ശശിധരൻ |url=https://www.deshabhimani.com/district-news/-85521/-99452#google_vignette |work=Deshabhimani |language=ml}}&lt;/ref&gt; 1987-ൽ ഡൽഹിയിൽ നടന്ന 'നാട്യ സമാരോ ഹിൽ' പരിപാടിയിൽ അദ്ദേഹം പങ്കെടുത്തു.&lt;ref name=&quot;Deshabhimani&quot;/&gt;

ശശിധരൻ 450-ലധികം നാടകങ്ങൾ സംവിധാനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. മറ്റു ഭാഷകളിലേതുൾപ്പെടെ ഏകദേശം 30 സാഹിത്യകൃതികൾ നാടകങ്ങളാക്കി രൂപാന്തരപ്പെടുത്തിയിട്ടുമുണ്ട്. സ്വന്തമായി 13 നാടകങ്ങളും അദ്ദേഹം രചിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Deshabhimani&quot;/&gt;

സൌത്ത് സോൺ ദേശീയ നാടകമേളകളിൽ വിവിധ ഇന്ത്യൻ സർവകലാശാലകൾക്കായി 11 തവണ അദ്ദേഹം നാടകങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഡൽഹിയിലെ ഭാരത് രംഗ മഹോത്സവം, മഹീന്ദ്ര എക്സലൻസ് ഇൻ തിയേറ്റർ അവാർഡ്സ് ഫെസ്റ്റിവൽ, മുംബൈ കേളി ഫെസ്റ്റിവൽ, മൈസൂർ രംഗായണ ഫെസ്റ്റിവൽ, ഇറ്റ്‌ഫോക്ക്, പി.ആർ.ഡി. ഫെസ്റ്റിവൽ എന്നിവയുൾപ്പെടെ ഇന്ത്യയിലെ 50-ലധികം വേദികളിലേക്ക് അദ്ദേഹത്തിന്റെ നാടകങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Deshabhimani&quot;/&gt; തിയേറ്റർ ഒളിമ്പിക്സിലും അദ്ദേഹം നാടകങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Deshabhimani&quot;/&gt;

അദ്ദേഹം സംവിധാനം ചെയ്ത പ്രധാന നാടകങ്ങളിൽ കാലനെ തീനി, ഡെത്ത് വാച്ച്, ദ മെൻ വിതൌട്ട് ഷാഡോ, തമസ്സ്, ചോമനദുഡി, പാലി, ബാല്യകാല സഖി, പുലപ്പേടി, കാർമെൻ ജീസസ്, ക്രൈസ്റ്റ് ദ സൂപ്പർ സ്റ്റാർ, കിഴവനും കടലും, ബാൽക്കണി, ഹിഗ്വിറ്റ, ഇരിക്കപ്പിണ്ഡം കഥ പറയുന്നു, തവിട്ടു പിത്തലാട്ടം, മഹാ പരദേശം, ഗദ്ദിക എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;Deshabhimani&quot;/&gt;

യു.എ.ഇ., ഓസ്‌ട്രേലിയ, സിഡ്നി, അയർലൻഡ് എന്നിവിടങ്ങളിലും അദ്ദേഹം നാടകങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. റിമെംബ്രൻസ് തിയേറ്റർ ഗ്രൂപ്പിന്റെ സ്ഥാപകനും സംവിധായകനുമാണ്. വല്ലച്ചിറയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഗ്രാമീണ നാടകാവതരണ കേന്ദ്രമായ ജോസ് ചിറമ്മൽ മെമ്മോറിയൽ നാടകദ്വീപിന്റെ സ്ഥാപക പ്രവർത്തനങ്ങളിലും അദ്ദേഹം നേതൃത്വം നൽകി.&lt;ref name=&quot;manorama&quot;/&gt;

പാലക്കാട് എൻ.എസ്.എസ്. എൻജിനീയറിങ് കോളേജിലെ വിദ്യാർഥികൾക്ക് ഏകദേശം 25 വർഷത്തോളം ശശിധരൻ നാടകം പഠിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web |last= |first= |date=2021-01-20 |title=വല്ലച്ചിറയിൽ ഒരാസ്വാദക ദ്വീപ്; നാടകാവതരണത്തിനായി ഒരിടം |url=https://www.manoramanews.com/kerala/latest/2021/01/20/thrissur-vallachira-drama-dweep-story.html |access-date=2026-08-22 |website=Manorama News |language=ml}}&lt;/ref&gt; കൂടാതെ വല്ലച്ചിറയിലെ ജോസ് ചിറമ്മൽ നാടകദ്വീപിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ കാർഷിക നാടകമേളകളും നാടകപരിശീലന പരിപാടികളും സംഘടിപ്പിച്ചുവരുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web |last= |date=2024-11-18 |title=മലയാള നാടകവേദിയും സമകാലിക രംഗപരീക്ഷണങ്ങളും |url=https://chintha.in/?p=13543 |access-date=2026-08-22 |website=Chintha weekly |language=ml}}&lt;/ref&gt;

==ശ്രദ്ധേയമായ നാടകാവിഷ്കാരങ്ങൾ==
എൻ. എസ്. മാധവന്റെ അതേ പേരിലുള്ള ചെറുകഥയെ ആസ്പദമാക്കി ശശിധരൻ സംവിധാനം ചെയ്ത നാടകാവിഷ്കാരമാണ് ''ഹിഗ്വിറ്റ''.&lt;ref&gt;{{cite web |title=A play for our times: Sasidharan's ‘Higuita’ wins praise at Kerala Theatre Fest |url=https://www.thenewsminute.com/kerala/play-our-times-sasidharans-higuita-wins-praise-kerala-theatre-fest-95701 |website=The News Minute |language=en |date=26 January 2019}}&lt;/ref&gt; അദ്ദേഹം രചനയും സംവിധാനവും നിർവഹിച്ച ഒന്നര മണിക്കൂർ ദൈർഘ്യമുള്ള ''റെഡ് ക്രോസ്'' മൂന്ന് മലയാള ചെറുകഥകളുടെ സമന്വയമാണ്.&lt;ref&gt;{{cite news |title='റെഡ് ക്രോസ് ' നാടകം അരങ്ങേറി |url=https://www.manoramaonline.com/district-news/thrissur/2023/08/29/thrissur-the-play-red-cross-was-staged.html |work='റെഡ് ക്രോസ് ' നാടകം അരങ്ങേറി |language=ml}}&lt;/ref&gt;

ഫ്രഞ്ച് നാടകകൃത്തായ ജീൻ ജനെയുടെ ''ദ ബാൽക്കണി'', അമേരിക്കൻ എഴുത്തുകാരനായ ഏണസ്റ്റ് ഹെമിങ്‌വേയുടെ ''ദ ഓൾഡ് മാൻ ആൻഡ് ദ സി'', ഇന്ത്യൻ നാടകകൃത്ത് അസീഫ് കറിംഭോയിയുടെ ''ദ ഡംപ് ഡാൻസർ'' (1961) എന്നിവയും അദ്ദേഹം മലയാളത്തിലേക്ക് നാടകാവിഷ്കാരം നടത്തിയ കൃതികളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Phukan |first1=Vikram |title=Evoking the bucolic spirit |url=https://www.thehindu.com/entertainment/theatre/Evoking-the-bucolic-spirit/article16989724.ece |work=The Hindu |date=5 January 2017 |language=en-IN}}&lt;/ref&gt;

==പുരസ്കാരങ്ങളും അംഗീകാരങ്ങളും==
ശശിധരന് 2024-ലെ നാടകത്തിനുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ''പിത്തള ശലഭം'' എന്ന നാടകത്തിന് ലഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Deshabhimani&quot;/&gt; വല്ലച്ചിറയിലെ കലാഗ്രാമത്തിന്റെ ചരിത്രം ആവിഷ്കരിക്കുന്ന നാടകമാണ് പിത്തള ശലഭം.&lt;ref name=&quot;Keralakaumudi&quot;&gt;{{cite news |title=നാടിന്റെ ചരിത്ര കഥ പറയുന്നപിത്തള ശലഭം: ശശിധരൻ നടുവിൽ അംഗീകാര നിറവിൽ |url=https://keralakaumudi.com/news//news.php?id=1560497&amp;u=local-news-thrissur#google_vignette |work=Keralakaumudi Daily |language=ml}}&lt;/ref&gt;

മികച്ച സംവിധായകനും മികച്ച നാടകകൃത്തിനുമുള്ള കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി പുരസ്കാരങ്ങൾ, കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമിയുടെ സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്കുള്ള ഗുരുപൂജ പുരസ്കാരം, മന്നീയം നാടകജ്യോതിസ് പുരസ്കാരം, ഗ്രാമികയുടെ പ്രഥമ മോഹൻ രാഘവൻ പുരസ്കാരം, രംഗമുദ്രയുടെ സത്യൻ സ്മാരക പുരസ്കാരം, കാൻബറ ഓക്കർ തിയേറ്റർ അവാർഡ്, സിഡ്നി ആർട്ട് കളക്ടീവ് അവാർഡ്, ബാദൽ മീഡിയ അവാർഡ്, തൃശൂർ രംഗചേതന പുരസ്കാരം, ഭാരത് ഭവൻ പുരസ്കാരം, അയർലൻഡ് ഐ മണ്ഡല-മലയാളം ആദരവ് എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ നിരവധി അംഗീകാരങ്ങളും അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Keli Rural Theatre Festival 2017 (Three plays directed by Sasidharan Naduvil) |url=https://keliindia.org/keli@25_3.html |website=keliindia.org}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Deshabhimani&quot;/&gt; കാലിക്കറ്റ് സർവകലാശാലയിൽ നടന്ന നാടകമത്സരങ്ങളിൽ 21 തവണ മികച്ച സംവിധായകനുള്ള പുരസ്കാരവും അദ്ദേഹം നേടിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Deshabhimani&quot;/&gt;

==അവലംബം==
{{reflist}}

[[വർഗ്ഗം:മലയാളനാടകകൃത്തുക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:നാടക സംവിധായകർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരള സംഗീതനാടക അക്കാദമിയുടെ സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്കുള്ള പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>3y9k36hzol7qybfiobbklio9nu6poco</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4661026</id>
      <parentid>4661025</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T08:19:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ajeeshkumar4u</username>
        <id>108239</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[വർഗ്ഗം:കേരള സംഗീതനാടക അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച്</comment>
      <origin>4661026</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14189" sha1="tovovaw6boorlra64i03hvtxz4wpna8" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name        = ശശിധരൻ നടുവിൽ
| image       = 
| image_size  = 
| caption     = 
| birth_date  = {{birth year and age|1963}}
| birth_place = [[Vallachira|വല്ലച്ചിറ]], [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല]], [[കേരളം]]
| death_date  = 
| death_place = 
| education   = 
| occupation  = നാടക പ്രവർത്തകൻ
| spouse      = 
| parents     = 
| children    = 
| awards      = {{ubl|[[Kerala Sangeetha Nataka Akademi Award]] (multiple)| [[Kerala Sahitya Akademi Award for Drama]] (2024)}}
}}
കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള നാടകസംവിധായകനും ഗ്രാമീണ നാടകപ്രവർത്തകനുമാണ് '''ശശിധരൻ നടുവിൽ''' (ജനനം: 1963). നാടക നടൻ, നാടകകൃത്ത്, നാടക പരിശീലകൻ എന്നീ നിലകളിലും അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. മികച്ച സംവിധായകനും മികച്ച നാടകകൃത്തിനുമുള്ള [[കേരള സംഗീതനാടക അക്കാദമി|കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി പുരസ്കാരങ്ങൾ]], കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമിയുടെ ഗുരുപൂജ പുരസ്കാരം, 2024-ലെ [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം|നാടകത്തിനുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]] എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ നിരവധി പുരസ്കാരങ്ങൾ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.

==ജീവചരിത്രം==

1963-ൽ തൃശൂർ ജില്ലയിലെ വല്ലച്ചിറയിലാണ് ശശിധരൻ നടുവിൽ ജനിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Sasidharan Naduvil's HIGUITA – A GOALIE'S ANXIETY AT THE PENALTY KICK |url=https://stagebuzz.in/2019/02/page/10/?print=pdf-search |pages=11}}&lt;/ref&gt; ചേർപ്പ് സി.എൻ.എൻ. സ്കൂളിൽ പഠിക്കുന്നതിനിടെ 15-ാം വയസ്സിൽ അദ്ദേഹം ഒരു നാടകം രചിക്കുകയും സംവിധാനം ചെയ്യുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;manorama&quot;&gt;{{cite news |title=നാട്, നാടകപ്പച്ച; നാടകാസ്വാദകരെ മാടിവിളിച്ച് തൃശൂർ വല്ലച്ചിറയിലെ നാടകദ്വീപ് |url=https://www.manoramaonline.com/news/sunday/2021/03/27/sunday-special-drama-dhweep.html |work=[[Malayala Manorama]] |language=ml}}&lt;/ref&gt;

==നാടകജീവിതവും സംഭാവനകളും==
സ്വന്തം ഗ്രാമത്തിലെ ഗ്രാമീണ നാടകസംഘമായ വല്ലച്ചിറ ഗ്രാമ നാടകവേദിയിലൂടെയാണ് ശശിധരൻ തന്റെ നാടകപ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചത്.&lt;ref name=&quot;Deshabhimani&quot;&gt;{{cite news |title=അംഗീകാരങ്ങളുടെ 'നടുവിൽ' ശശിധരൻ |url=https://www.deshabhimani.com/district-news/-85521/-99452#google_vignette |work=Deshabhimani |language=ml}}&lt;/ref&gt; 1987-ൽ ഡൽഹിയിൽ നടന്ന 'നാട്യ സമാരോ ഹിൽ' പരിപാടിയിൽ അദ്ദേഹം പങ്കെടുത്തു.&lt;ref name=&quot;Deshabhimani&quot;/&gt;

ശശിധരൻ 450-ലധികം നാടകങ്ങൾ സംവിധാനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. മറ്റു ഭാഷകളിലേതുൾപ്പെടെ ഏകദേശം 30 സാഹിത്യകൃതികൾ നാടകങ്ങളാക്കി രൂപാന്തരപ്പെടുത്തിയിട്ടുമുണ്ട്. സ്വന്തമായി 13 നാടകങ്ങളും അദ്ദേഹം രചിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Deshabhimani&quot;/&gt;

സൌത്ത് സോൺ ദേശീയ നാടകമേളകളിൽ വിവിധ ഇന്ത്യൻ സർവകലാശാലകൾക്കായി 11 തവണ അദ്ദേഹം നാടകങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഡൽഹിയിലെ ഭാരത് രംഗ മഹോത്സവം, മഹീന്ദ്ര എക്സലൻസ് ഇൻ തിയേറ്റർ അവാർഡ്സ് ഫെസ്റ്റിവൽ, മുംബൈ കേളി ഫെസ്റ്റിവൽ, മൈസൂർ രംഗായണ ഫെസ്റ്റിവൽ, ഇറ്റ്‌ഫോക്ക്, പി.ആർ.ഡി. ഫെസ്റ്റിവൽ എന്നിവയുൾപ്പെടെ ഇന്ത്യയിലെ 50-ലധികം വേദികളിലേക്ക് അദ്ദേഹത്തിന്റെ നാടകങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Deshabhimani&quot;/&gt; തിയേറ്റർ ഒളിമ്പിക്സിലും അദ്ദേഹം നാടകങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Deshabhimani&quot;/&gt;

അദ്ദേഹം സംവിധാനം ചെയ്ത പ്രധാന നാടകങ്ങളിൽ കാലനെ തീനി, ഡെത്ത് വാച്ച്, ദ മെൻ വിതൌട്ട് ഷാഡോ, തമസ്സ്, ചോമനദുഡി, പാലി, ബാല്യകാല സഖി, പുലപ്പേടി, കാർമെൻ ജീസസ്, ക്രൈസ്റ്റ് ദ സൂപ്പർ സ്റ്റാർ, കിഴവനും കടലും, ബാൽക്കണി, ഹിഗ്വിറ്റ, ഇരിക്കപ്പിണ്ഡം കഥ പറയുന്നു, തവിട്ടു പിത്തലാട്ടം, മഹാ പരദേശം, ഗദ്ദിക എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;Deshabhimani&quot;/&gt;

യു.എ.ഇ., ഓസ്‌ട്രേലിയ, സിഡ്നി, അയർലൻഡ് എന്നിവിടങ്ങളിലും അദ്ദേഹം നാടകങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. റിമെംബ്രൻസ് തിയേറ്റർ ഗ്രൂപ്പിന്റെ സ്ഥാപകനും സംവിധായകനുമാണ്. വല്ലച്ചിറയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഗ്രാമീണ നാടകാവതരണ കേന്ദ്രമായ ജോസ് ചിറമ്മൽ മെമ്മോറിയൽ നാടകദ്വീപിന്റെ സ്ഥാപക പ്രവർത്തനങ്ങളിലും അദ്ദേഹം നേതൃത്വം നൽകി.&lt;ref name=&quot;manorama&quot;/&gt;

പാലക്കാട് എൻ.എസ്.എസ്. എൻജിനീയറിങ് കോളേജിലെ വിദ്യാർഥികൾക്ക് ഏകദേശം 25 വർഷത്തോളം ശശിധരൻ നാടകം പഠിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web |last= |first= |date=2021-01-20 |title=വല്ലച്ചിറയിൽ ഒരാസ്വാദക ദ്വീപ്; നാടകാവതരണത്തിനായി ഒരിടം |url=https://www.manoramanews.com/kerala/latest/2021/01/20/thrissur-vallachira-drama-dweep-story.html |access-date=2026-08-22 |website=Manorama News |language=ml}}&lt;/ref&gt; കൂടാതെ വല്ലച്ചിറയിലെ ജോസ് ചിറമ്മൽ നാടകദ്വീപിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ കാർഷിക നാടകമേളകളും നാടകപരിശീലന പരിപാടികളും സംഘടിപ്പിച്ചുവരുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web |last= |date=2024-11-18 |title=മലയാള നാടകവേദിയും സമകാലിക രംഗപരീക്ഷണങ്ങളും |url=https://chintha.in/?p=13543 |access-date=2026-08-22 |website=Chintha weekly |language=ml}}&lt;/ref&gt;

==ശ്രദ്ധേയമായ നാടകാവിഷ്കാരങ്ങൾ==
എൻ. എസ്. മാധവന്റെ അതേ പേരിലുള്ള ചെറുകഥയെ ആസ്പദമാക്കി ശശിധരൻ സംവിധാനം ചെയ്ത നാടകാവിഷ്കാരമാണ് ''ഹിഗ്വിറ്റ''.&lt;ref&gt;{{cite web |title=A play for our times: Sasidharan's ‘Higuita’ wins praise at Kerala Theatre Fest |url=https://www.thenewsminute.com/kerala/play-our-times-sasidharans-higuita-wins-praise-kerala-theatre-fest-95701 |website=The News Minute |language=en |date=26 January 2019}}&lt;/ref&gt; അദ്ദേഹം രചനയും സംവിധാനവും നിർവഹിച്ച ഒന്നര മണിക്കൂർ ദൈർഘ്യമുള്ള ''റെഡ് ക്രോസ്'' മൂന്ന് മലയാള ചെറുകഥകളുടെ സമന്വയമാണ്.&lt;ref&gt;{{cite news |title='റെഡ് ക്രോസ് ' നാടകം അരങ്ങേറി |url=https://www.manoramaonline.com/district-news/thrissur/2023/08/29/thrissur-the-play-red-cross-was-staged.html |work='റെഡ് ക്രോസ് ' നാടകം അരങ്ങേറി |language=ml}}&lt;/ref&gt;

ഫ്രഞ്ച് നാടകകൃത്തായ ജീൻ ജനെയുടെ ''ദ ബാൽക്കണി'', അമേരിക്കൻ എഴുത്തുകാരനായ ഏണസ്റ്റ് ഹെമിങ്‌വേയുടെ ''ദ ഓൾഡ് മാൻ ആൻഡ് ദ സി'', ഇന്ത്യൻ നാടകകൃത്ത് അസീഫ് കറിംഭോയിയുടെ ''ദ ഡംപ് ഡാൻസർ'' (1961) എന്നിവയും അദ്ദേഹം മലയാളത്തിലേക്ക് നാടകാവിഷ്കാരം നടത്തിയ കൃതികളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Phukan |first1=Vikram |title=Evoking the bucolic spirit |url=https://www.thehindu.com/entertainment/theatre/Evoking-the-bucolic-spirit/article16989724.ece |work=The Hindu |date=5 January 2017 |language=en-IN}}&lt;/ref&gt;

==പുരസ്കാരങ്ങളും അംഗീകാരങ്ങളും==
ശശിധരന് 2024-ലെ നാടകത്തിനുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ''പിത്തള ശലഭം'' എന്ന നാടകത്തിന് ലഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Deshabhimani&quot;/&gt; വല്ലച്ചിറയിലെ കലാഗ്രാമത്തിന്റെ ചരിത്രം ആവിഷ്കരിക്കുന്ന നാടകമാണ് പിത്തള ശലഭം.&lt;ref name=&quot;Keralakaumudi&quot;&gt;{{cite news |title=നാടിന്റെ ചരിത്ര കഥ പറയുന്നപിത്തള ശലഭം: ശശിധരൻ നടുവിൽ അംഗീകാര നിറവിൽ |url=https://keralakaumudi.com/news//news.php?id=1560497&amp;u=local-news-thrissur#google_vignette |work=Keralakaumudi Daily |language=ml}}&lt;/ref&gt;

മികച്ച സംവിധായകനും മികച്ച നാടകകൃത്തിനുമുള്ള കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി പുരസ്കാരങ്ങൾ, കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമിയുടെ സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്കുള്ള ഗുരുപൂജ പുരസ്കാരം, മന്നീയം നാടകജ്യോതിസ് പുരസ്കാരം, ഗ്രാമികയുടെ പ്രഥമ മോഹൻ രാഘവൻ പുരസ്കാരം, രംഗമുദ്രയുടെ സത്യൻ സ്മാരക പുരസ്കാരം, കാൻബറ ഓക്കർ തിയേറ്റർ അവാർഡ്, സിഡ്നി ആർട്ട് കളക്ടീവ് അവാർഡ്, ബാദൽ മീഡിയ അവാർഡ്, തൃശൂർ രംഗചേതന പുരസ്കാരം, ഭാരത് ഭവൻ പുരസ്കാരം, അയർലൻഡ് ഐ മണ്ഡല-മലയാളം ആദരവ് എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ നിരവധി അംഗീകാരങ്ങളും അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Keli Rural Theatre Festival 2017 (Three plays directed by Sasidharan Naduvil) |url=https://keliindia.org/keli@25_3.html |website=keliindia.org}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Deshabhimani&quot;/&gt; കാലിക്കറ്റ് സർവകലാശാലയിൽ നടന്ന നാടകമത്സരങ്ങളിൽ 21 തവണ മികച്ച സംവിധായകനുള്ള പുരസ്കാരവും അദ്ദേഹം നേടിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Deshabhimani&quot;/&gt;

==അവലംബം==
{{reflist}}

[[വർഗ്ഗം:മലയാളനാടകകൃത്തുക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:നാടക സംവിധായകർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരള സംഗീതനാടക അക്കാദമിയുടെ സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്കുള്ള പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരള സംഗീതനാടക അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>tovovaw6boorlra64i03hvtxz4wpna8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4661027</id>
      <parentid>4661026</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T08:19:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ajeeshkumar4u</username>
        <id>108239</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[വർഗ്ഗം:കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച്</comment>
      <origin>4661027</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14325" sha1="pyx96puvrz499qjc34ri6qx9ra4um24" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name        = ശശിധരൻ നടുവിൽ
| image       = 
| image_size  = 
| caption     = 
| birth_date  = {{birth year and age|1963}}
| birth_place = [[Vallachira|വല്ലച്ചിറ]], [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല]], [[കേരളം]]
| death_date  = 
| death_place = 
| education   = 
| occupation  = നാടക പ്രവർത്തകൻ
| spouse      = 
| parents     = 
| children    = 
| awards      = {{ubl|[[Kerala Sangeetha Nataka Akademi Award]] (multiple)| [[Kerala Sahitya Akademi Award for Drama]] (2024)}}
}}
കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള നാടകസംവിധായകനും ഗ്രാമീണ നാടകപ്രവർത്തകനുമാണ് '''ശശിധരൻ നടുവിൽ''' (ജനനം: 1963). നാടക നടൻ, നാടകകൃത്ത്, നാടക പരിശീലകൻ എന്നീ നിലകളിലും അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. മികച്ച സംവിധായകനും മികച്ച നാടകകൃത്തിനുമുള്ള [[കേരള സംഗീതനാടക അക്കാദമി|കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി പുരസ്കാരങ്ങൾ]], കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമിയുടെ ഗുരുപൂജ പുരസ്കാരം, 2024-ലെ [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം|നാടകത്തിനുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]] എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ നിരവധി പുരസ്കാരങ്ങൾ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.

==ജീവചരിത്രം==

1963-ൽ തൃശൂർ ജില്ലയിലെ വല്ലച്ചിറയിലാണ് ശശിധരൻ നടുവിൽ ജനിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Sasidharan Naduvil's HIGUITA – A GOALIE'S ANXIETY AT THE PENALTY KICK |url=https://stagebuzz.in/2019/02/page/10/?print=pdf-search |pages=11}}&lt;/ref&gt; ചേർപ്പ് സി.എൻ.എൻ. സ്കൂളിൽ പഠിക്കുന്നതിനിടെ 15-ാം വയസ്സിൽ അദ്ദേഹം ഒരു നാടകം രചിക്കുകയും സംവിധാനം ചെയ്യുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;manorama&quot;&gt;{{cite news |title=നാട്, നാടകപ്പച്ച; നാടകാസ്വാദകരെ മാടിവിളിച്ച് തൃശൂർ വല്ലച്ചിറയിലെ നാടകദ്വീപ് |url=https://www.manoramaonline.com/news/sunday/2021/03/27/sunday-special-drama-dhweep.html |work=[[Malayala Manorama]] |language=ml}}&lt;/ref&gt;

==നാടകജീവിതവും സംഭാവനകളും==
സ്വന്തം ഗ്രാമത്തിലെ ഗ്രാമീണ നാടകസംഘമായ വല്ലച്ചിറ ഗ്രാമ നാടകവേദിയിലൂടെയാണ് ശശിധരൻ തന്റെ നാടകപ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചത്.&lt;ref name=&quot;Deshabhimani&quot;&gt;{{cite news |title=അംഗീകാരങ്ങളുടെ 'നടുവിൽ' ശശിധരൻ |url=https://www.deshabhimani.com/district-news/-85521/-99452#google_vignette |work=Deshabhimani |language=ml}}&lt;/ref&gt; 1987-ൽ ഡൽഹിയിൽ നടന്ന 'നാട്യ സമാരോ ഹിൽ' പരിപാടിയിൽ അദ്ദേഹം പങ്കെടുത്തു.&lt;ref name=&quot;Deshabhimani&quot;/&gt;

ശശിധരൻ 450-ലധികം നാടകങ്ങൾ സംവിധാനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. മറ്റു ഭാഷകളിലേതുൾപ്പെടെ ഏകദേശം 30 സാഹിത്യകൃതികൾ നാടകങ്ങളാക്കി രൂപാന്തരപ്പെടുത്തിയിട്ടുമുണ്ട്. സ്വന്തമായി 13 നാടകങ്ങളും അദ്ദേഹം രചിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Deshabhimani&quot;/&gt;

സൌത്ത് സോൺ ദേശീയ നാടകമേളകളിൽ വിവിധ ഇന്ത്യൻ സർവകലാശാലകൾക്കായി 11 തവണ അദ്ദേഹം നാടകങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഡൽഹിയിലെ ഭാരത് രംഗ മഹോത്സവം, മഹീന്ദ്ര എക്സലൻസ് ഇൻ തിയേറ്റർ അവാർഡ്സ് ഫെസ്റ്റിവൽ, മുംബൈ കേളി ഫെസ്റ്റിവൽ, മൈസൂർ രംഗായണ ഫെസ്റ്റിവൽ, ഇറ്റ്‌ഫോക്ക്, പി.ആർ.ഡി. ഫെസ്റ്റിവൽ എന്നിവയുൾപ്പെടെ ഇന്ത്യയിലെ 50-ലധികം വേദികളിലേക്ക് അദ്ദേഹത്തിന്റെ നാടകങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Deshabhimani&quot;/&gt; തിയേറ്റർ ഒളിമ്പിക്സിലും അദ്ദേഹം നാടകങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Deshabhimani&quot;/&gt;

അദ്ദേഹം സംവിധാനം ചെയ്ത പ്രധാന നാടകങ്ങളിൽ കാലനെ തീനി, ഡെത്ത് വാച്ച്, ദ മെൻ വിതൌട്ട് ഷാഡോ, തമസ്സ്, ചോമനദുഡി, പാലി, ബാല്യകാല സഖി, പുലപ്പേടി, കാർമെൻ ജീസസ്, ക്രൈസ്റ്റ് ദ സൂപ്പർ സ്റ്റാർ, കിഴവനും കടലും, ബാൽക്കണി, ഹിഗ്വിറ്റ, ഇരിക്കപ്പിണ്ഡം കഥ പറയുന്നു, തവിട്ടു പിത്തലാട്ടം, മഹാ പരദേശം, ഗദ്ദിക എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;Deshabhimani&quot;/&gt;

യു.എ.ഇ., ഓസ്‌ട്രേലിയ, സിഡ്നി, അയർലൻഡ് എന്നിവിടങ്ങളിലും അദ്ദേഹം നാടകങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. റിമെംബ്രൻസ് തിയേറ്റർ ഗ്രൂപ്പിന്റെ സ്ഥാപകനും സംവിധായകനുമാണ്. വല്ലച്ചിറയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഗ്രാമീണ നാടകാവതരണ കേന്ദ്രമായ ജോസ് ചിറമ്മൽ മെമ്മോറിയൽ നാടകദ്വീപിന്റെ സ്ഥാപക പ്രവർത്തനങ്ങളിലും അദ്ദേഹം നേതൃത്വം നൽകി.&lt;ref name=&quot;manorama&quot;/&gt;

പാലക്കാട് എൻ.എസ്.എസ്. എൻജിനീയറിങ് കോളേജിലെ വിദ്യാർഥികൾക്ക് ഏകദേശം 25 വർഷത്തോളം ശശിധരൻ നാടകം പഠിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web |last= |first= |date=2021-01-20 |title=വല്ലച്ചിറയിൽ ഒരാസ്വാദക ദ്വീപ്; നാടകാവതരണത്തിനായി ഒരിടം |url=https://www.manoramanews.com/kerala/latest/2021/01/20/thrissur-vallachira-drama-dweep-story.html |access-date=2026-08-22 |website=Manorama News |language=ml}}&lt;/ref&gt; കൂടാതെ വല്ലച്ചിറയിലെ ജോസ് ചിറമ്മൽ നാടകദ്വീപിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ കാർഷിക നാടകമേളകളും നാടകപരിശീലന പരിപാടികളും സംഘടിപ്പിച്ചുവരുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web |last= |date=2024-11-18 |title=മലയാള നാടകവേദിയും സമകാലിക രംഗപരീക്ഷണങ്ങളും |url=https://chintha.in/?p=13543 |access-date=2026-08-22 |website=Chintha weekly |language=ml}}&lt;/ref&gt;

==ശ്രദ്ധേയമായ നാടകാവിഷ്കാരങ്ങൾ==
എൻ. എസ്. മാധവന്റെ അതേ പേരിലുള്ള ചെറുകഥയെ ആസ്പദമാക്കി ശശിധരൻ സംവിധാനം ചെയ്ത നാടകാവിഷ്കാരമാണ് ''ഹിഗ്വിറ്റ''.&lt;ref&gt;{{cite web |title=A play for our times: Sasidharan's ‘Higuita’ wins praise at Kerala Theatre Fest |url=https://www.thenewsminute.com/kerala/play-our-times-sasidharans-higuita-wins-praise-kerala-theatre-fest-95701 |website=The News Minute |language=en |date=26 January 2019}}&lt;/ref&gt; അദ്ദേഹം രചനയും സംവിധാനവും നിർവഹിച്ച ഒന്നര മണിക്കൂർ ദൈർഘ്യമുള്ള ''റെഡ് ക്രോസ്'' മൂന്ന് മലയാള ചെറുകഥകളുടെ സമന്വയമാണ്.&lt;ref&gt;{{cite news |title='റെഡ് ക്രോസ് ' നാടകം അരങ്ങേറി |url=https://www.manoramaonline.com/district-news/thrissur/2023/08/29/thrissur-the-play-red-cross-was-staged.html |work='റെഡ് ക്രോസ് ' നാടകം അരങ്ങേറി |language=ml}}&lt;/ref&gt;

ഫ്രഞ്ച് നാടകകൃത്തായ ജീൻ ജനെയുടെ ''ദ ബാൽക്കണി'', അമേരിക്കൻ എഴുത്തുകാരനായ ഏണസ്റ്റ് ഹെമിങ്‌വേയുടെ ''ദ ഓൾഡ് മാൻ ആൻഡ് ദ സി'', ഇന്ത്യൻ നാടകകൃത്ത് അസീഫ് കറിംഭോയിയുടെ ''ദ ഡംപ് ഡാൻസർ'' (1961) എന്നിവയും അദ്ദേഹം മലയാളത്തിലേക്ക് നാടകാവിഷ്കാരം നടത്തിയ കൃതികളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Phukan |first1=Vikram |title=Evoking the bucolic spirit |url=https://www.thehindu.com/entertainment/theatre/Evoking-the-bucolic-spirit/article16989724.ece |work=The Hindu |date=5 January 2017 |language=en-IN}}&lt;/ref&gt;

==പുരസ്കാരങ്ങളും അംഗീകാരങ്ങളും==
ശശിധരന് 2024-ലെ നാടകത്തിനുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ''പിത്തള ശലഭം'' എന്ന നാടകത്തിന് ലഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Deshabhimani&quot;/&gt; വല്ലച്ചിറയിലെ കലാഗ്രാമത്തിന്റെ ചരിത്രം ആവിഷ്കരിക്കുന്ന നാടകമാണ് പിത്തള ശലഭം.&lt;ref name=&quot;Keralakaumudi&quot;&gt;{{cite news |title=നാടിന്റെ ചരിത്ര കഥ പറയുന്നപിത്തള ശലഭം: ശശിധരൻ നടുവിൽ അംഗീകാര നിറവിൽ |url=https://keralakaumudi.com/news//news.php?id=1560497&amp;u=local-news-thrissur#google_vignette |work=Keralakaumudi Daily |language=ml}}&lt;/ref&gt;

മികച്ച സംവിധായകനും മികച്ച നാടകകൃത്തിനുമുള്ള കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി പുരസ്കാരങ്ങൾ, കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമിയുടെ സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്കുള്ള ഗുരുപൂജ പുരസ്കാരം, മന്നീയം നാടകജ്യോതിസ് പുരസ്കാരം, ഗ്രാമികയുടെ പ്രഥമ മോഹൻ രാഘവൻ പുരസ്കാരം, രംഗമുദ്രയുടെ സത്യൻ സ്മാരക പുരസ്കാരം, കാൻബറ ഓക്കർ തിയേറ്റർ അവാർഡ്, സിഡ്നി ആർട്ട് കളക്ടീവ് അവാർഡ്, ബാദൽ മീഡിയ അവാർഡ്, തൃശൂർ രംഗചേതന പുരസ്കാരം, ഭാരത് ഭവൻ പുരസ്കാരം, അയർലൻഡ് ഐ മണ്ഡല-മലയാളം ആദരവ് എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ നിരവധി അംഗീകാരങ്ങളും അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Keli Rural Theatre Festival 2017 (Three plays directed by Sasidharan Naduvil) |url=https://keliindia.org/keli@25_3.html |website=keliindia.org}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Deshabhimani&quot;/&gt; കാലിക്കറ്റ് സർവകലാശാലയിൽ നടന്ന നാടകമത്സരങ്ങളിൽ 21 തവണ മികച്ച സംവിധായകനുള്ള പുരസ്കാരവും അദ്ദേഹം നേടിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Deshabhimani&quot;/&gt;

==അവലംബം==
{{reflist}}

[[വർഗ്ഗം:മലയാളനാടകകൃത്തുക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:നാടക സംവിധായകർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരള സംഗീതനാടക അക്കാദമിയുടെ സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്കുള്ള പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരള സംഗീതനാടക അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>pyx96puvrz499qjc34ri6qx9ra4um24</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Athiraanilkumar</title>
    <ns>3</ns>
    <id>670681</id>
    <revision>
      <id>4661034</id>
      <timestamp>2026-08-22T08:46:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>സ്വാഗതസംഘം</username>
        <id>39256</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു</comment>
      <origin>4661034</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6852" sha1="q60jcqkbxahv7yrrt4qoosozzybyv5m" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: Athiraanilkumar | Athiraanilkumar | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 08:46, 22 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)</text>
      <sha1>q60jcqkbxahv7yrrt4qoosozzybyv5m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:NishaRaj SD</title>
    <ns>3</ns>
    <id>670682</id>
    <revision>
      <id>4661035</id>
      <timestamp>2026-08-22T09:24:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>സ്വാഗതസംഘം</username>
        <id>39256</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു</comment>
      <origin>4661035</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6844" sha1="dwlzufgy90n1b4byow9jrfnpnxx0x7n" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: NishaRaj SD | NishaRaj SD | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 09:24, 22 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)</text>
      <sha1>dwlzufgy90n1b4byow9jrfnpnxx0x7n</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>